polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
هن ڪتاب جن عالمن جا جواهر پارا درج آهن، تن جا نيڪ نالا هي آهن: ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ، ڊاڪٽر غلام علي الانا، علي احمد بروهي، مظهر يوسف، محمد حسين پنهور، مئڊم مهتاب اڪبر راشدي، مئڊم امينه خميساڻي، ڊاڪٽر محمد رفيق مغل، شيخ خورشيد حسن، ڊاڪٽر ايف- اي- خان، حڪيم محمد سعيد، ڊاڪٽر لوئيس فليم، عبدالله ورياهه، ڪريم بخش خالد، عزيزه چنا، مسرت مرزا، هدايت پريم، مئڊم ممتاز راشدي، ولي محمد طاهرزادو، ڊاڪٽر حميده کهڙو، ڊاڪٽر ميمڻ عبدالمجيد سنڌي، معمور يوسفاڻي، تاج صحرائي، مريم مجيدي، حافظ ارشد انڍڙ، احسن جوکيو، مير محمد بخش ٽالپر، ڪمتر نقوي. ڪجهه مضمون فضل احمد بچاڻي ترجمو ڪيا آهن.
سنڌ جي وڏي وزير سيد غوث علي شاهه صاحب پنهنجي مهاڳ راءِ ڏيندي لکيو آهي ته ”سنڌ جي قديم تهذيبي مرڪزن شهرن مان ڪيترن ئي هنڌن تي زندگي جا ٿورا ڪي گهڻا اهڃاڻ نظر ايندا آهن؛ رڳو ڀنڀور ئي آهي، جتي شهر خموشان واري ويراني نظر اچي ٿي ڀنڀور جي ڀاڻن تي صدين کان مٽي واري وسندي رهي ٿي.“ اها حقيقت آهي ته اها واري مٽي ڀنڀور نه، پر سنڌ جي تاريخ تي پيل آهي، جنهنکي لاهڻ لاءِ گذريل ڏهاڪو کن سالن کان وٺي، مجموعي طرح سان جيڪي ڪوششون ورتيون ويون آهن، سي نيڪ فال آهن.
جيتوڻيڪ هن فن جي مختلف صنفن تجربا ڪيا، پر سندس منفرد قابليت لينڊاسڪيپ پينٽنگ هئي. پهرين، هو پرڪرتي جي حقيقت کي پينٽنگ ڪندو هو جئين هن کي سيکاريو ويو هو. پر جلد ئي هن انهي جذباتي احساس کي ظاهر ڪرڻ جو پنهنجو نرالو انداز وڌايو. اهو نئون انداز وڌيڪ لا شعوریت سنسارسنٻڌي وارو هو. اصل هن جون ڪجهه پينٽنگز خلا مان ورتل زمين جي تصويرن جي ياد ڏياري رهيون آهن. پسٽل رنگن بولڊ اسٽروڪ جو هڪ ميلاپ استعمال ڪندي، هن پرڪرتي کي وڌيڪ رنگين زنده رنگ ٺاهيو ڪڏهن ڪڏهن ته اڃا به وڌيڪ شاندار بڻايو، جيڪو حقيقت ان کان به وڌيڪ سهڻو هيو.
هن پنهنجي پيشه ورانه تعليم نيشنل آرٽ انسٽيٽيوٽ باڪو شروع ڪئي . 1933 ، تعليم کي جاري رکڻ لاءِ هو ماسڪو ڏانهن ويو ماسڪو فائن آرٽس انسٽيٽيوٽ جي ڊرائنگ ڊپارٽمينٽ داخلا ورتائين. اتي هن ولاديمير فورسسڪي جي اسٽوڊيو تعليم ورتي. ڪريميا اونهاري جي ورڪشاپن دوران، روسي پينٽر گريگوري شيگل ستار جا ڪجهه خاڪا ڏٺا صلاح ڏني ته هو انهن کي انسٽيٽيوٽ جي پينٽنگ ڊپارٽمينٽ منتقل ڪن. پوءِ بلڪل ايئن ڪيو.
1973 ، ستار رت جي ذهر جي روڳ سبب انتهائي بيمار ٿي پيو. جڏهن ستار 1974 فوت ٿي ويو، ته کيس انهي همراهه جي مانوارن ماڻهن جي ايوينيو دفن نه ڪيو ويو، جيئن شايد توقع ڪئي وئي هئي. ان جي بدران، هن جي وصيت مطابق، هن کي پنهنجي ماءُ جي قبر جي ڀرسان، پنهنجي اباڻو ڳوٺ اميرجان مٽيءَ ماءُ دفنيايو ويو.
ھن جا ڪيترائي ڪم آذربائيجان جي مخصوص علائقن جي عڪاسي ڪن ٿا. مثال طور، "بايزازوزُو ٻاهريان علائقا" بازازوزُو خاص طور تي گرانق قفقاز جبلن جو بلند مقام کي چونڊي پنهنجي پينٽنگ ڏيکاريو. ٻين مثالن ”پراڻي شامکي“ ”نوکوانين خزان“ جا ماڳ پڻ سندس پينٽنگ چٽسالي ڏيکاريل آهن.
ستار جي ورثي انيڪ ڪارناما شامل آهن جيڪي آمريڪا ، انگلينڊ ، ترڪي روس ذاتي نمائش سميت سڄي دنيا نمائش لاءِ پيش ڪيا ويا آهن. هن لڳ ڀڳ 30 اسڪيچ ڊائريز به ٺاهيا جيڪي زندگي فن تي هن جي فڪر تي ٻَڌل آهن.
ستار پنهنجي ملڪ - آذربائيجان - جي سونهن ڳولهڻ لاءِ گھمڻ پسند ڪندو هو. هڪ دفعي هن چيو هو، ”مون کي گوگين وانگر ٽاهٽي وڃڻ جي گُهرجَ نه آهي. منهنجو اُتساهه، منهنجي اباڻي ملڪ ماڻهن مان اچي ٿو.
بهلولزادي پنهنجي فن لاءِ ڪيترائي انعام حاصل ڪيا. هن 1960 ريپبلڪ آف آذربائيجان جي اعزازي آرٽ ورڪر جو لقب حاصل ڪيو 1963 پيپلز آرٽسٽ جو نالو ڏنو ويو.
علي آڪاش جو ڇٺيءَ جو نالو صاحب خان گوپانگ آهي پر سندس ڏاڏِيءَ لاڏ ڪوڏ منجهان کيس معشوق علي گوپانگ سڏيندي هئي جيڪو هاڻ رڪارڊ موجب سندس اصل نالو آهي. هن 15 اپريل 1975ع تي سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي هاڻ قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جي شهر قمبر جي گوپانگ محلي اوستي جان محمد گوپانگ ممتاز خاتون جي گهر جنم ورتو. ننڍپڻ کيس ڪرڪيٽ راند کيڏڻ جو وڏو شوق هو ان راند پاڻ مڃايائين.
علي آڪاش پرائيمري کان ڪاليج سطح تائين تعليم قمبر شهر مان حاصل ڪئي. ڪجهه وقت ڪراچي به پڙهيو. پر ڪن مجبورين سبب ڪراچي ڇڏي آيو. بعد هن ايم اي اردو ادب 1998ع سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان پاس ڪئي. علي آڪاش 2007ع ايم اي سوشيالوجي شاهه عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور منجهان پاس ڪئي.
علي آڪاش جي شاعري پڙهڻ سان سنڌ جي واهڻن جا منظر آڏو تري اچڻ ٿا. اهڙي عڪس نگاري علي آڪاش جهڙا شاعر ئي شعر سموهي سگهن ٿا. اهو آرٽ شعر آرٽسٽڪ ائپروچ وارو شاعر ئي پنهنجي شاعري ڪم آڻي سگهي ٿو:
هيءُ ابتدائي ڪاليجي تعليم حاصل ڪرڻ کانپوءِ 1970ع واري ڏهاڪي ناز پائليٽ هاءِ اسڪول خيرپور استاد مقرر ٿيو، جتي تعليم تدريس سان گڏ اسڪائوٽن جي به رهنمائي ڪندو رهيو.
ان کانسواءِ ٻيا البم پڻ رليز ٿيڻ واري مرحلي آهن. جهولي لال البم گانو منهنجي ٻيڙي اٿئي وچ سِيرَ تي، جيئي سماڌا البم جا مشهور ڀڄن هن ريت آهن ، توکي سماڌن وارو سائين چوان، تنهنجي هٿ هٿ قسمت آ، سائنڻ، آئي اوتاري، جهولي لال سائين، شامل آهن.
مهيش لالواڻي پنهنجو ميوزڪ وڊيوز سوشل ميڊيا جي سمورين سائيٽن جهڙوڪ يوٽيوب تي پنهنجي چينل مهيش لالواڻي ميوزڪ، انسٽاگرام، فيس بُڪ، ٽڪ ٽاڪ وغيره تي رکندو آهي، جتي عوام سميت پرستارن پاران کيس وڏي موٽَ پذيرائي ملندي آهي.
مهيش لالواڻي سنڌي راڳي آهي، هي سنڌي گيت ڀڄن ڳائيندو آهي. هن ڪيترائي باليوڊ جا گيت سنڌي گيت سان ڌُن ٺاهي ڳايا آهن. مهيش جو تعلق مڇ بلوچستان کان آهي.
ڪچو قلعو حيدرآباد جي ڏکڻ اسٽيشن جي ويجهو هڪ ننڍي پهاڙي دڙي تي ٺهيل آهي. هي قلعو ٽڪنڊي جهڙي شڪل جو آهي، سندس ڀتيون ڪچين سرن جون ٺهيل آهن، جن جي هيٺيان ڪجهه فٽن تائين پڪين سرن جا بنياد به لڳل آهن. ڪچيون سرون زماني جي دست برد، مينهن هوا جي حملن ڪري ڪافي زبون ٿي چڪيون آهن. منجهن گهارا پئجي ويا آهن. قلعي کي اڌ گول جي شڪل جا نَوَ کن برج آهن، جن جي مٿان اوٽ وارو ڪٽهڙو، جيڪو ڪنهن وقت موجود هو، ختم ٿي ويو آهي.
ساڳئي وقت قلعي جا ڪنگرا به اچي پٽ تي پيا آهن. قلعي پاڻي جي نيڪال لاءِ پڪين سرن جون موريون آهن. هن قلعي جي ڏکڻ ٻه دروازا آهن. هڪ مکيه دروازو ٻيو شاهه مڪي جي مزار داخل ٿيڻ وارو ننڍو دروازو. ڪوٽ داخل ٿيڻ لاءِ ڪيترائي ڏاڪا چڙهڻا پون ٿا. مکيه دروازي کي ٻين قلعن جيان ڪابه اڙ يا رڪاوٽ نه ڏني وئي آهي. چون ٿا ته ڪوٽ کي هڪ چور دروازو به هو، جيڪو هاڻي بند ڪيو ويو آهي.
قلعي اندر شاهه مڪي جي مزار آهي، سيد محمد مڪي ڇنڇر رات 22 محرم 510هه مڪي شريف ڄائو. نبي ڪريم ﷺ جن جي بشارت موجب سندس ڄائي ڄم جو نالو حمزه رکيو ويو، پر محمد توڙي محمود کيس سڏيندا هئا. نيٺ هو محمد مڪي جي نالي سان مشهور ٿيو سنڌ طرف هجرت ڪيائين. اندازو آهي ته هن چاليهن سالن جي عمر هجرت ڪئي. انهي لحاظ کان سندس سنڌ اچڻ 560هه يا بعد ٿيو هوندو. هتي پهچڻ کان پوءِ سنڌ پنجاب جو سير ڪيائين. هڪ روايت ڄاڻايل آهي ته سندس تڪيا لاهور لڌياني طرف به گهڻا آهن. پاڻ 8 ذوالحج 658هه وفات ڪيائين. شاهه مڪي جي مزار اندران جئيپور جي سنگ مرمر جي ٺهيل آهي. قلعي اندر ڪلهوڙن ٽالپرن جون ڪجهه قبرون آهن.
’لُب تاريخ سنڌ‘ خداداد خان هن قلعي جي باري لکي ٿو ته: ”پڪي قلعي جي ڀت ڀرسان هڪڙو ٻيو به قلعو هو، جنهن جو ولي الله محمد مڪي بنياد وڌو هو. جيئن ته هي قلعو غلام شاهه جي قلعي کان اوچائي وڏو هو، تنهنڪري 1185هه ان قلعي کي ڊهرايائين. انهي روزي مبارڪ لڳل ڪتبو جي تاريخ هيٺين بيت مان نڪري ٿي. جنهن مان ثابت ٿئي ٿو، ته هي قلعو ميان غلام شاهه جي بنايل قلعي کان اڳ جو آهي. جڏهن ته شعر جي آخري مصرع مان ابجد جي حساب سان ان جي تعمير جو سال 1083هه نڪري ٿو، جيڪو وڃي 1671ع بيهي ٿو. اُهو بيت اڄ به شاهه مڪي جي مزار جي سامهون واري ڀت لڳل آهي.
منشيات: نشي آور شيون:نارڪوٽڪ ڊرگس: : سائيڪوٽراپڪ سبسٽنس: : اھڙين شين جو نالو آھي جيڪي نشو پيدا ڪندڙ يا نشي آور ھونديون آھن. نشي انسان جو تعلق تمام قديم آھي . اڄوڪي دؤر جيڪي شيون غيرقانوني منشيات شامل آهن انھن مان ڪيترين ئي شين جو نفعي ڪمائڻ لاء رياستي سرپرستي واپار ڪيو ويندو ھو. اڄ جي دؤر ھيروئن ھڪ خطرناڪ منشيات آھي جنھن جي ٽريفڪنگ سمگلنگ جي سزا دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن موت عمرقيد آھي اھا جرمنيءَ جي مشھور دوائن جي ڪمپني باير جي پراڊڪٽ ھئي ان جو استعمال کنگھ جي دوا طور ٿيند و ھيو ڊاڪٽرن جي ھدايت تي مريض ان دوا جو استعمال ڪندا ھيا جيڪا بعد بندش آئي.
آڪسفورڊ ڊڪشنري مطابق منشيات جي لاءِ انگريزي ٻوليءَ استعمال ٿيندڙ لفظ نارڪوٽڪ جي معني اھڙي دوا يا شئي آھي مزاج سلوڪ تي اثرانداز ٿيندي آهي غير طبي مقصدن لاءِ غيرقانوني طور تي وڪرو ڪئي وڃي. آڪسفورڊ ڊڪشنري وڌيڪ ٻڌائي ٿي ته مڊل انگلش اولڊ فرينچ لفظ مان آيو مان نڪتل آھي جيڪو وچولي دور جي لاطيني ٻوليءَ ذريعي يوناني ٻوليءَ مان آيو جيڪو يوناني لفظ مان نڪتل آهي. يوناني جي لفظ جي معني آهي سن ڪرڻ .
عزيز ڪنگراڻي جي ننڍي ڀاءُ ماڻڪ ڪنگراڻي جو پورو نالو ماڻڪ خان ڪنگراڻي ولد سومار خان ڪنگراڻي آهي. سندس جنم دادو ضلعي، جوهي تعلقي جي ڳوٺ حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي 26 مارچ 1978تي ٿيو. هن پرائمري تعليم ڀر واري ڳوٺ گل محمد گنب جي پرائمري اسڪول مان 1990ع حاصل ڪئي. ميٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول جوهي 1995ع انٽر 1997ع گورنمينٽ ڊگري ڪاليج جوهي منجهان ڪئي. بي.اي استاد بخاري ڊگري ڪاليج دادو مان ايم.اي سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان حاصل ڪيائين.
ماڻڪ ڪنگراڻي انگريزي ٻولي سنڌ پاڪستان جو سنڌي اردو زبان جو شاعر، ڪهاڻيڪار، ڊرامه نگار صحافي آهي. سندس ڪافي ڪتاب ڪيترائي ريڊيو پاڪستان حيدرآباد ڪراچي سان گڏ پي ٽي وي ڊرامه پاڪستان ٽيليويزن نيٽورڪ ڪراچي، سنڌ ٽي وي ڪي ٽي اين ڪراچي تان ٽيليڪاسٽ ٿيا آهن ٿين پيا.
هيءُ هڪ بين الاقوامي رسالو آهي. هر ساک رکندڙ بين الاقوامي رسالي جو هڪ خاص ”رسالن جو بين الاقوامي سڃاڻپ نمبر“ هوندو آهي. انهيءَ سڃاڻپ نمبر کي مختصر طور ”آئي ايس ايس اين“ ڪوٺيو وڃي ٿو. اهو نمبر ”آئي آئي ايس اين جو بين القوامي مرڪز“ جاري ڪري ٿو. هيءُ هڪ ادارو آهي جنهن جو مرڪز فرانس جي شهر پئرس آهي انهيءَ جون شاخون مختلف ملڪن قائم ٿيل آهن. مهراڻ يونيورسٽيءَ جي هن رسالي کي ٻه سڃاڻپ نبمر مليل آهن. هڪ انٽرنيٽ تي ڇپائيءَ لاءِ ٻيو ڪتابي صورت ڇپائيءِ لاءِ. اهي نمبر هيٺئين ٽيبل ڏيکاريل آهن.
مهراڻ يونيورسٽي ريسرچ جنرل آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي هڪ ساک ڀريو تحقيقي ٽماهي رسالو آهي جيڪو مهراڻ يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجيءَ پاران 1982ع کان لاڳيتو ڇپجي رهيو آهي. هي رسالو پاڪستان جي اعليٰ تعليم واري اداري پاران تسليم ٿيل آهي. هن رسالي مقالا ڇپرائي استاد مٿئين گريڊ ترقي ماڻي سگهن ٿا. ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪندڙ شاگرد پنهنجا مقالا ڇپائي سگهن ٿا.
هن رسالي جو پهريون پرچو جنوري 1982ع ڇپجي پڌرو ٿيو. رسالي جو پهريون چيف ايڊيٽر پروفيسر ممتازالامام هو جڏهن ته پهريون ايڊيٽر پروفيسر عبدالعزيز سانگي هو. هي رسالو 2010ع کان نه فقط ڪتابي صورت ڇپجي ٿو پر ان سان گڏوگڏ انٽرنيٽ تي به شايع ٿئي ٿو. هي رسالو پاڪستان جي لڳڀڳ سمورين يونيورسٽين جي لائبررين کي مفت موڪليو وڃي ٿو.
هي رسالو انجنيئرنگ ٽيڪنالاجيءَ جي شعبن سان واسطو رکندڙ مقالا ڇاپي ٿو. مقالو ڇپڻ کان پهريائين اهو چڪاسيو ويندو آهي ته اهو ڪنهن ٻئي رسالي ڇپيل نه هجي مواد ڪنهن ٻئي رسالي تان ڪاپي نه ٿيل هجي. اها چڪاس ڪرڻ کان پوءِ مقالو ٻن ماهرن ڏانهن موڪليو ويندو آهي ته هو ڏسن ته مقالو تحقيق جي اعليٰ معيارن تي پورو لهي ٿو.
عاجز جمالي جو اصل نالو محمد ڇٽل آھي جیڪو سندس ڏاڏي جو نالو هو۔ هن پهرين فيبروري 1967ع تي نوابشاھ ضلعو هاڻوڪي شهيد بينظيرآباد ضلعو جي شهر ٻانڌي ڀخشل خان جمالي جي گهر جنم ورتو.
هر سال هن تاريخي يادگار کي 30 لک ماڻهون ڏسڻ ايندا آهن۔ هي تعداد ڀارت جي ڪنهن به سياحتي جڳهه تي ايندڙ ماڻهن جي مقابلي سڀ کان وڌيڪ آهي ۔تاج محل مغليه دور جي فن تعمير جو هڪ عظيم شاهڪار آهي هڪ اهڙي بي مثال عمارت آهي جيڪا اڏاوت بعد ئي دنيا ڀر جي سياحن جي توجهه جو مرڪز بڻي۔ محبت جي هي لازوال نشاني شاعرن، اديبن، مصورن فنڪارن جي لاء وجدان جو محرڪ رهي آهي پر حقيقت هڪ مقبرو آهي۔سن 1874 برطانوي سياح ايڊورڊ لئير چيو هو ته
تاج محل مغل طرز تعمیر جو عمدہ نمونو آهي۔ هن جو تعمیراتي طرز فارسي، ترڪ، ڀارتي اسلامي طرز تعمیر جي جزن جو انوکو ميلاپ آهي۔ 1983ء تاج محل کي اقوام متحدہ جي اداري برائي تعلیم، سائنس ڪلچر عالمي ثقافتي ورثي شمار ڪيو۔ تاج محل کي ڀارت جي اسلامي فن جو عملي نایاب نمونو بہ چيو ويو آهي ۔ هي تقریباً 1648ء مڪمل تعمیر ڪيو ويو. استاد احمد لاهوري کي عام طور تي هن جو معمار خیال ڪيو ويندو آهي.
شِو ديوتا تمام قديم آهي، شِو جو مطلب آهي ”شُڀ“ جيڪا عام طور استعمال اچي ٿي ٻيون معنائون آهن، مهربان، نيڪ دل، شفيق، روشن مسرور وغيره. شِو ديوتا هندن جي ٽمورتي جو حصو آهي. ان ٽمورتي ٽي ديوتا شامل آهن، برهما، وشنو شِو. ٽمورتي وشنو شِو جي گڏ هجڻ باوجود هندن هڪڙا وشنوپرست آهن ته ٻيا شِوپرست.
شِو ديوتا جي قديم دور سنڌ، پنجاب، خيبر پختونخوا بلوچستان جي واديءَ پوڄا جو عام رواج هو. انهيءَ دور شِو زرخيزي جو ديوتا ڪري ڪوٺيو ويندو هو. ان وقت شِو جو خطاب هو ”پسوپتي“ يا حيوانن جو مالڪ پالڻهار. آدجڳاد کان نانگ کي پڻ زرخيزي جي علامت تصور ڪيو ويندو آهي. تنهنڪري شِو ديوتا کي عام طور نانگ سميت ظاهر ڪيو ويندو آهي.
هندستان شِو جي پوڄا لڳ ڀڳ ٽي سو قبل مسيح ملي ٿي. سندس اڪيلي طور پوڄا جو رواج تمام گهٽ هو. عام طور ان جي عبادت لنگ يا لنگم جي صورت ان جي زال جي پوڄا يوني جي صورت ٿيندي هئي. يوني عورتاڻي توانائي جي علامت آهي. شِو جي مٿي تي نانگ ڳچيءَ کوپڙين جي هار جي موجودگي سندس تشدد واري صفت کي ظاهر ڪن ٿا. شِو جي خاصيتن گهڻو شراب پيئڻ، پنهنجي زال پاروتي ديويءَ سان گڏ نچڻ پڻ شامل آهي. شِو جو هڪ خاص ڪائناتي رقص ٽانڊوا سڏبو آهي. هي ناچ تخليق دنيا جي تباهيءَ جو ناچ ليکبو آهي.
هندن جي مذهبي ڪتابن مطابق جڏهن برهما ديوتا پنهنجي ڌيءُ سان جنسي ميلاپ ڪيو ته ديوتائن ردر کي درخواست ڪئي ته هن کي سزا ڏئي. ان تي ردر برهما جي پنجين منڍي ڪٽي ڇڏي. اپڻشدن ردر جي فضيلت درجو وڌيل آهي. رامائڻ هن کي عظيم تر ديوتا مڃيو ويو آهي. مهاڀارت شِو جو مقام سڀ کان اوچو آهي.
واديء سنڌ جي قديم آثارن مان شِو جي علامت ڍڳو پڻ ڏيکاريل آهي. ڍڳي مان صاف ظاهر آهي ته ان جو تعلق پوکيءَ سان هو. آرين جي حملن کان اڳ سنڌ جا ماڻهو زراعت سان وابسته هئا. هندن وٽ لنگ يا لنگم پوڄا آرين کان اڳ موجود هئي، جيڪا پڻ شِو سان وابسته هئي. ان مان پيدائش جو تعلق شِو سان واضع ٿئي ٿو.
شِو جا هزارين نالا آهن، مهاديو، مهيشور، ايشور، شنڪر، شمڀو، مهاڪال وغيره سندس مشهور نالن شامل آهن. شِو جو رنگ اڇو ڳچي نيري يا ڪاري هوندي آهي. ويدي دور شِو جو رنگ ڳاڙهو پڻ رهيو آهي. هن جون پنج منڍيون، چار ٻانهون ٽي اکيون آهن سندس ٽين اک نرڙ تي آهي.
رگ ويد جي ديوتا جي حيثيت شِو جو نالو نٿو ملي. بهرحال رگ ويد هڪ قبيلي جو نالو ”شِو“ ملي ٿو. اهو قبيلو سنڌو درياھ جي آسپاس رهندو هو. اهو شِو قبيلو ٻين قبيلن سان گڏجي آرين خلاف وڙهيو.
باهه جي پوڄا ڪندڙ ماڻهو. قديم دور ، خاص طرح وچ مشرق باهه جي پوڄا ڪئي ويندي هئي. قديم ايرانين باهه کي طاقت جو مظهر تصور ڪندي، ان جي پوڄا ڪرڻ شروع ڪئي. زرتشت جي مذهب جو بنياد به باهه جي پوڄا تي ٻڌل هو. ايران جو ”برامڪه“ يا ”برمڪي“ گهراڻو باهه جو پوڄاري هو. ڪي آريا قبيلا به جوت جا پوڄاري هئا، هندستان باهه جي ديوتا جو نالو ”اگني“ آهي. اڄ به آتش پرستن جي ٽڪاڻن جوت هميشه ٻرندي رهندي آهي. اسلام جي آمد کان پوءِ ايران مان لڏپلاڻ دوران ڪئين آتش پرست سنڌ سڪونت پذير ٿيا پنهنجا عبادت گهر قائم ڪيائون.
تاريخ جي شروعات کان به اڳي باهه جي اهميت قدر سبب ان جي پوڄا ڪئي ويندي هئي. باهه کي هڪ مقدس طاقت سمجهي ان کي هڪ ديوتا جهڙي اهميت ڏئي، پرستش ڪئي ويندي هئي. هندن جي قديم ويدن اگني ديوتا بابت بيان ملي ٿو. اگني ديوتا انسان ديوتائن وچ هڪ مقدس قاصد جي حيثيت رکندو هو. ديوتائن کي خوش رکڻ جي لاءِ، باهه جي قربانيءَ جو عملي تصور وجود اچي چڪو هو. ان ڪري گهرن مندرن سدائين باهه کي روشن رکيو ويندو هو. اگني ديوتا ڏانهن منسوب ٿيل ڪيترن ئي ڀارتي مندرن باهه کي قائم رکيو ويندو آهي.
سالن جي ڄمار ، ڪارميچيل لاس اينجلس ڏانهن هليو ويو ته سندس خواب جي تعاقب لاء هڪ اسٽينڊ اپ ڪاميڊين هجڻ جي باوجود، ان کان اڳ ڪڏهن به ڪوشش نه ڪئي هئي. هن جو پهريون ڀيرو اسٽينڊ اپ ڪرڻ ويسٽ هالي ووڊ مزاحيه اسٽور تي هڪ کليل مائڪ رات هئي. ڪلبن جي ذريعي پنهنجو رستو ڪم ڪندي، هو مونٽريال 2011 "نئين منهن" شوڪيس ظاهر ٿيو. سندس بريڪ آئوٽ ڪردار هڪ اداڪار طور فلم هو. هو ٽي وي شو تي پڻ هو.
روٿانيل جيروڊ ڪارمائيڪل 7 اپريل 1987ع تي ونسٽن-سيلم، اتر ڪيرولينا پيدا ٿيو. هن جو هڪ وڏو ڀاءُ آهي، جنهن جو نالو آهي. ڪارميچيل غريب پيدا ٿيو، جيڪو هن جي اسٽينڊ اپ مزاحيه هڪ بار بار موضوع آهي. پنجين درجي ، هن پنهنجي ايليمينٽري اسڪول جي مقامي رسائي چينل تي صبح جو نيوز شو جي ميزباني ڪئي. 2005 ، هن رابرٽ بي گلين هاء اسڪول مان گريجوئيشن ڪئي، ڪنرنسويل، اتر ڪيولينا . سندس شروعاتي مزاحيه اثر جارج ڪارلن، بل ڪوسبي، رچرڊ پرائير سنباد هئا.
روٿانيل جيروڊ ڪارميچيل هڪ آمريڪي اسٽينڊ اپ ڪاميڊين، اداڪار، فلم ساز آهي. هن تي ٽي اسٽينڊ اپ ڪاميڊي اسپيشل جاري ڪيا آهن: ، 8 ، . هن نيم سوانح عمري واري اين بي سي سيٽ ڪام دي ڪارميچيل شو پڻ گڏيل ٺاهي، گڏيل لکيو، پيدا ڪيو، اسٽار ڪيو.
ڪارميچيل گڏيل طور تي ٺاهي، گڏجي لکيو، پيدا ڪيو، ان ستارو ڪيو نيم سوانح عمري واري سيٽ ڪام ، جنهن کي تمام گهڻو پسند ڪيو ويو ان جي لفافي کي دٻائڻ واري انداز جي لاءِ قابل ذڪر هو جيئن ته بليڪ. زندگين جو معاملو تحريڪ، مسئلن، بندوق جا حق، سياست، آمريڪا ڪارو هجڻ جي حقيقت.
پامير نالو مڊلٽن ٿامس، مطابق پامير ھڪ ارضياتي اصطلاح آھي. پامير ھڪ سڌي مٿانهين پٽ يا انگريزي اکر شڪل جي وادي جيڪا جبلن سان گھيريل ھجي انکي چئبو آهي. اھو پامير تڏھن ٺھندو آھي جڏھن ڪو گليشيئر يا برفاني علائقو رجي وڃي پٿريلو ميدان ظاھر ٿيئي. پامير تيسيتائين رھندو جيسيتائين ڪٽاوَ جي ڪري پامير جو علائقو وڌندو رھندو آھي. ھن طرح جا علائقا واکان جي اوڀر اتر گورنوبدکشان جي اوڀر ڏکڻ ملن ٿا. پامير جو ڪارج گرمين چراگاهن طور بہ ٿيندو آهي.
پامیر تاجڪستان، ڪرغزستان، افغانستان چين پکڙيل آهي۔ ھن جو وڏو حصو تاجڪستان جي علائقي گورنوبدکشان، جيڪو ڪرغزستان جي اَلَي وادي کان ٿيندا تيان شان جبلن سان ملي ٿو، ڏکڻ افغانستان جي واکان دَري وٽان ھندوڪش جابلو سلسلن سان ملي ٿو. اوڀر چين ڪوگر تاگ جابلو سلسلن سان ملي ٿو، اوڀاريون پامير جابلو سلسلو چين گلگت بلتستان جي وچ واقع يارڪنڊ وادي ڪُنلُن جابلو سلسلي ذريعي جدا ٿئي ٿو.
پامير سلسلي تمام گهڻا گليشيئر آھن جن فيڊچينڪو گليشيئر جيڪو اتر ڏکڻ قطب موجود گليشيئرن کي ڇڏي ٻئي سموري دنيا جي گليشيئرن کان وڏو آھي. ھن پکيڙ 25 ميل يعني 77 ڪلوميٽرن آهي. اتر پامير جا گليشيئر قائم آھن انھن ڪا بہ موسمياتي تبديلي نہ پئي ٿئي، باقي ڏکڻ پامير جا گليشيئر سالياني 10 في سيڪڙي جي رفتار پگھرجن پيا.
پامير جابلو سلسلو وچ ايشيا، ڏکڻ ايشيا اوڀر ايشا جي سنگم تي واقع آھي۔ ھي ھماليہ، قراقرم، ھندوڪش، تیان شان اور ڪُنلُن، ھندو راج جابلو سلسلن جي سنگم تي واقع آھي. ھن جو شمار دنيا بلند ترين جابلو سلسلن ٿئي ٿو. جنھن جي ڪري ھن کي دنیا جي ڇت بہ چيو ويندو آھي.
آصف علي زرداري جو نالو پاڪستان ڪرپشن جي ڪري به مشهور آهي. مٿس مالي ڪرپشن جا اڻڳڻت الزام آهن. بينظير ڀٽو جي دؤر آصف علي زرداري کي مسٽر ٽين پرسينٽ چيو ويندو هو، جو مبينه طور هو ادارن جي سربراهن کان ڏھ سيڪڙو ڪميشن وصول ڪندو هو.
2008 کان 2013 تائين پيپلز پارٽي پاڪستان جي مرڪزي حڪومت سنڀالي. ان دوران ڪرپشن جا ريڪارڊ ٽٽي ويا پارٽي جا وزير توڙي مشير اربين روپين جا مالڪ بڻجي ويا.
آپ گهاتُ -پاڻ مارڻ-آتم هتيا- خودڪشي رضاڪاراڻي ارادي سان پاڻ کي مارڻ واري ڪم جو نالو آهي. ان جا ڪيترائي سبب ھوندا آھن جن ڊپريشن، شراب نوشي، دماغي بيماريون ،شيزوفرينيا وغيره شامل آھن. اڄ ڪلھ جيڪڏھن ڏٺو وڃي تہ دنيا جا اڪثر ماڻهو مايوس ٿي آپگهات ڪن ٿا، پوء چاهي اهي مسئلا ڪهڙا بہ هجن، پر ماڻهو پنهنجن زندگين جو ڏيئو اجهائي ڇڏيندا آهن، هو اهو بہ نہ سوچيندا آهن تہ انهن جي وڃڻ سان هنن جي گهر وارن تي ڪهڙو اثر پوندو، جيڪڏھن وڃڻ وارو ماڻهو سوڳوارن جو درد سمجهي سگهي تہ شايد ڪڏهن به خودڪشي ڪرڻ جو نه سوچي.
پاڪستان ڪارو پٿر کائي آپگهات ڪرڻ جا ڪيترائي واقعا رپورٽ ٿيا آهن، جن پنجانوي سيڪڙو آپگهات جي واقعن عورتن جو انگ شامل آهي. ڪارو پٿر کائي آپگهات ڪندڙ ماڻهوءَ جو سڀ کان پهرين ڳلو متاثر ٿيندو آهي، جيڪو ساهه جي نلين ڳري جسم پکڙجي ويندو آهي. جنهن بعد تُرت ئي ساهه جون نليون پوري ريت بند ٿي وينديون آهن. ماهر ڊاڪٽرن جو چوڻ آهي ته ڪارو پٿر کائي آتم هتيا ڪندڙ ماڻهن جي زندگي بچڻ جي اميد ورلي هوندي آهي. اسپتالن تائين پهچڻ کان اڳ اهي ماڻهو موت جي ور چڙهي ويندا آهن.
آپگهات جو مکيه طريقو ڌار ڌار ملڪن مختلف آهي. مختلف علائقن معروف طريقن ڦاهو کائڻ، جراثيم مار زهر، آتشي هٿيار شامل آھن. ويچار ڪيو وڃي ٿو ته اهي اختلاف مختلف طريقن جي دستيابي جي ڪري جزوي طور مڃيل آهن. 56 ملڪن جي پرک مان معلوم ٿيو ته اڪثر ملڪن ڦاسي ڏيڻ سڀ کان عام طريقو هو، جنهن 53 سيڪڙو مردن جي آپگهات 39 سيڪڙو عورتن جي آپگهات ڪئي وئي.
ٻنهين رياستن جي وچ جديد لاڳاپا تڏهن قائم ٿيا جڏهن، 9 جون، 1992 ع تي، سوويت يونين جي انت اچڻ کانپوءِ جمهوريا آذربائيجان آزاد ٿيو. جِن مُلڪن آذربائيجان کي آزاد مُلڪ جي حيثيت تسليم ڪيو هيو، پاڪستان انهن سڀ کان اڳڀرو رهيو، پاڪستان آذربائيجان کي 12 ڊسمبر 1991 تي تسليم ڪيو هيو. ٻنهين قومن جي وچ واپار تعاون لاڳاتار وڌي رهيو آهي، ٻنهي ملڪن جي وچ واپار کي بهتر بڻائڻ جي طريقن تي ڪيتريون ئي گڏجاڻِيون ٿيون آهن.
آذربائيجان-پاڪستان لاڳاپا آذربائيجان پاڪستان جي وچ پرڏيهي لاڳاپا آهن. باڪو پاڪستان جو هڪ سفارتخانو آهي آذربائيجان جو اسلام آباد هڪ سفارتخانو آهي.ٻنھي قومن کي "اِسٽريٽيجڪ ڀائيوار" سمجهيو ويندو آهي آذربائيجان پاڪستان جو سيڪيورٽي تعاون فوجي شعبو کان وٺي فوجي لاڳاپن تائين سيڪيورٽي ايجنسين جي وچ پڻ تعاون وڌائي ٿو.
فاروق لغاري 1995 آذربائيجان جو دورو ڪندڙ پهريون صدر هيو. هڪ سال کانپوءِ، حيدر علئيف اسلام آباد جي دؤرو تي آيو.حيدر علئيف پاڪستان جي وزير اعظم - بينظير ڀٽو جي وچ ڪيتريون ئي گڏجاڻيون ٿيون، جِن 9 معاهدن تي دستخط ڪيا ويا، جيڪي سفارتي لحاظ کان گهڻا اهم هيا.
1995 ع واري سرءُ جي مُند ، ٻنهين ملڪن واپار معيشت جي شعبي تعاون رياستي سطح تي گڏيل ڪميشن جي قيام تي سان لاڳاپو رکندڙ هڪ پروٽوڪول تي دستخط ڪيا. مٿي ذڪرڪيل ڪميشن جون گڏجاڻيون ٻنهي ملڪن جي راڄِڌَاني شهرن هر 2 سال کانپوءِ منعقد ڪيون وينديون آهن.
اپريل 08، 2015 تي، آذربائيجان بين الاقوامي ترقياتي ايجنسي وسيلي پاڪستان جي مختلف شهرن جي ڳوٺاڻن علائقن 2014 جي آڪٽوبر واري مهيني آيل ٻوڏِ جي آفتن جي متاثرن کي انساني امداد جي فراهمي ڪئي وئي.
پاڪستان انهن ٿورڙن مُلڪن منجهان آهي جِن خوجالي قتل عام کي تسليم ڪيو آهي، جيڪو آذربائيجان جي ماڻهن خلاف نسلي قتل عام آرمينيا طرفان ڪرايو ويو هيو.
ٻنهين مُلڪن جي آفيشلز مارچ 2013 چيو ته آذربائيجان پاڪستان هڪٻئي جي وچ "اِسٽريٽيجڪِ ڀائيواري جي لاڳاپن منجهان لطف" ٿيا آهن.
سنڌي سينيما يا سنڌي فلم صنعت پهرئين سنڌي فلم ايڪتا 1940 جاري ٿي ان فلم جو ٺاهيندڙ رئيس ڪريم بخش نظاماڻي هيو ان فلم جو هدايتڪار هومي واڊيا، ليکڪ کيئلداس فاني، موسيقار گلشن صوفي، گُلوڪارَ بيگم ڪوشليا گلشن صوفي هيا. اداڪارَن ڪوشليا بيگم، ڪريم بخش نظاماڻي، سڪندر نوحاڻي، فاني، هري شوداساڻي، پانڊو شوداساڻي، مايا ديوي، رام پنجواڻي گلشن صوفي هيا. ان فلم جي گيتَ هي هيا؛
مشتاق چنگيزي جو اصل نالو مشتاق ملاڻو هو. هن 60 کان وڌيڪ سنڌي فلمن ڪم ڪيو. سنڌي ٻولي 1951 کان 1997 تائين 83 فلمون ٺھيون ھيون. سنڌالاجي پاران حيدرآباد آڪٽوبر 2018 منعقد ٿيل سنڌي فلم فيسٽيول اداڪار مصطفي قريشي سنڌ حڪومت کي سنڌ فلم ڊولپمينٽ ڪارپوريشن ٺاھڻ جو مشورو ڏنو پي ٽي وي جي جھوني ھدايتڪار ڊاڪٽر غلام مصطفي سولنگي فيسٽيول سنڌي فلم جي تاريخ تي پنھنجي ٺاھيل دستاويزي فلم ڏيکاري.
اڳوڻي صدر پريز مشرف جي دور پاڪستان نوان نجي ٽي وي چينل کُلڻ جي اجازت ڏني وئي پوءِ سنڌي اليڪٽرانڪ ميڊيا پڻ نئين دور داخل ٿي، سنڌي ٽي وي چينل کُلڻ شروع ٿيا جِن ڪي ٽي اين ٽي وي، سنڌ ٽي وي، آوزا ٽي وي، ڪشش ٻيا خبرن جا چينل کُليا.
پهرئين سنڌي فلم ايڪتا 1940 جاري ٿيڻ کانپوءِ سنڌي سينيما جون وڌيڪ فلمون ٺهڻ شروع ٿي ويون. اباڻا فلم 1958 ٺهي. آخري سنڌي فلم 1970 ٺهي جنهن جو نالو همٿ هيو، همٿ فلم کانپوءِ سنڌي سيمينا جون فلمون ٺهڻ بند ٿي ويون سنڌي فلمي صنعت جو هڪ باب پڻ پُڄاڻي تي پهتو.
سولي وڊ پاڪستاني فلمي صنعت جي مرڪز کي چيو ويندو آھي۔ ان سولي وڊ - پاڪستان جي صوبي سنڌ مان ورتو ويو آھي جاٿي هي صنعت قائم آھي۔
اپريل 1878ع شايع ٿي، جنهن جي ادارت ڪرنل آرٿر ڪوري جي هٿ هوندي هئي، 18822ع انهن اخبارن لاهور کان پنهنجا ناتا ٽوڙي ڪراچي مان . جي نالن سان شايع ٿيڻ لڳيون.
هاڻي ڪرنل آرٿري ڪوري ڊبليوايڇ ٽاويل ڊبليو ايڇ رتيگان . ) ) جي گڏيل ملڪيت هئي موجوده صديءَ به جاري رهي، ڪرنل ڪوري 1902ع مرڻ تائين اها اخبار نهايت ڪاميابي سان هلائي، جنهن ڪري کيس ڪراچي جي جديد اخبار نويسيءَ جو باني سڏيو ويندو آهي. جيڪا پوءِ ٿي، ورهاڱي تائين ڪوري جي يادگار اخبار هئي، اها اخبار هفتي 88 صفحن تي مشتمل، 4 ڪالمن ڇپبي هئي پهريان ٻه آخري ٻه صفحا اشتهارن لاءِ مخصوص هوندا هئا.
1850ع جي ڏهاڪي دوران جي هڪ همعصر يورپي اخبار به هئي، جيڪا حيدرآباد ڪوٽڙي مان شايع ٿيندي هئي، 1852ع جان هاريري جي ادارت هيٺ اها هفتيوار اخبار معياري هئي، 6 سيپٽمبر 18566ع جڏهن جار هاريري جو موت ٿيو ته اها اخبار ڪراچي مان نڪرندي رهي، 1860ع جي ڏهاڪي 1870ع جي ڏهاڪي جي پهرين اڌ تائين نڪرندي رهي.
غازي ارطغرل جو تعلق خانه بدوش قبيليقايي سان هو. جيڪي اوغوز ترڪن جي شاخ مان هئا. هو خراسان کان منگولن کان بچندا رومي سلجوڪ سلطنت ته ڪڏهن وري ايوبي سلطنت جي سرحدن ايندا هئا انهن حڪومتن کي فوجي خدمتون ڏيندا هئا. غازي ارطغرل جي والد جو نالو سليمان شاھ ٻڌايو وڃي ٿو. جيڪو قايي قبيلي جو سردار هو. سليمان شاھ جا ٻيا پٽ گندوگلو، سنگر تڪين دوندار هئا. جن مان دولدان ارطغرل کان ننڍو هو.
غازي ارطغرل سلجوڪ سلطان علاء الدين ڪيڪوباد جي ڀائٽي حليمه خاتون سان شادي ڪئي هئي. جنهن مان هن کي ٽي پٽ گندوز،ساوچي عثمان ڄاوا. جن سڀني کان وڌيڪ شهرت سندس ننڍي پٽ غازي عثمان کي ملي.
سلطنت عثمانيہ جي باني عثمان اول جا والد ھئا۔ هو ترڪ غز جي شاخ قايي جا سردار ھئا۔ انھن کي عام طور تي غازي جي لقب سان ڄاڻيو ويندو ھيو۔
مٽي معدنیات پٿرن جي حصن جو مرڪب آهي جيڪو ماحولیاتي جزن هوا، بارش، روشني، برف زندهہ ماحولیاتي جزن پاڻي هوا موجود جسمن سان ملي ڪري ٺهندو آهي۔ مٽي عام طور تي پٿريلي جزن ماحول موجود ڀرندڙ معدنیات جي مدد سان ٺهندي آهي جڏهن تہ ٻيا ماحولیاتي جزا ان جي ٺهڻ تي اثر انداز ٿيندا آهن۔ مٽي جا ڪيترائي قسم دریافت ٿي چڪا آهن جن جي پٿريلي ڀرندڙ معدنیات جي تناسب سان درجہ بند ڪئي ويندي آهي۔ مٽي شامل پٿريلا داڻا تمام ننڍا هموار بہ ٿي سگهن ٿا جیئن گپ هوندا آهن اهي ئي داڻا وڏا سخت بہ ٿي سگهن ٿا جیئن بجري یا سنهي واري ڏسي سگهجن ٿا۔
1451ع/855ھ جو زمانو ھو. گھڻو ڪري جمادي الاول جي نئين چنڊ جي ڇنڇر جي رات سومھڻي جي نماز کان بعد شاھ عقيق بابا جي نڪاح جي رسم ميين عثمان شاھ جي ڌيءُ سان ٿي رھي ھئي. ايتري پاڙي مان ھڪ عورت جيڪا رن زال ھئي، روئندي آئي بابا کي فرياد ڪيائين تہ ھن جي سڪيلڌي پٽ کي ڌاڙيلن اغوا ڪري ورتو آھي مقرر رقم ادا ڪرڻ جو چيو آھي. جيڪڏھن مھلت جي اندر رقم ادا نہ ڪئي وئي تہ منھنجي پٽ کي ماريو ويندو.
پاڻ رن زال مائي گڏ ڌاڙيلن وٽ وڃي پھتا. ڌاڙيلن کي ان ڳالھ جو علم ھو تہ سندن کي الله ايتري طاقت ڏني آھي تہ اجيڪڏھن پٽ ھنيائون تہ پورو جو پورو ڳوٺ تباھ ٿي ويندو. پر ھنن سندن کي ڏسندي ئي منڍي مبارڪ ڌڙ کان جدا ڪري ڇڏي سندن جي منڍي پري وڃي ڪري. سندن جي منھن مبارڪ مان شھادت جي ڪلمي جون صدائون گونجي رھيون ھيون.
شاھ عقيق بابا 1432ع کان 1451ع تائين زندھ رھيو.شاھ عقيق کي سھروردیو ولي جي طور تي ياد ڪيو ويندو آھي. جڏھن سندن والد مّحمد شريف الدين بخاري جي وفات ٿي تہ پاڻ 7 سال جي عمر پنھنجي ڀاءُ حضرت عبدالله شاھ بخاري سان گڏ اوچ شريف کان سنڌ لڏي آيو.
حضرت عبدالله شاھ بخاري المعروف جلالي، سيد ڪستوري شاھ بخاري، حضرت ڪبير الدين بخاري المعروف مسڪين شاھ شاھ موسيٰؒ تمام مشھور سھرورديو سلسلي جا وليءَ گذريا آھن شاھ عقيق بابا جا ڀائي گذريا آھن. بابا جا ٻيو جو ٻيو جيد ولي گذريو آھي.
سيد اصغر علي شاھ بخاري المعروف شاھ عقيق بابا ، روحاني جراح . پاڻ سھرورديو جو ولي بزرگ ٿي گذريو آھي. کيس ھڪ ھندو شخص جنھن جو تعلق ھڪ ڌاڙيل ٽولي سان ھيو، سن 1451ع شھيد ڪيو ھو.