polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ايبل نيئلس ھينرڪ:; ناروي جو رياضيدان آلجبرا جو ماھر جيڪو جيڪڏهن 26 سال جي عمر وفات نہ ڪري ھا تہ اوڻويھين صدي جو سڀ کان وڏو رياضيدان ٿئي ھاا. ھن ڪئنٽڪ مساوات جي ريڊيڪل ذريعي حل ڪڍي ڏنو جنھن حل جي تلاش ٽن صدين کان جاري ھئي. ھن گروپ ٿيوري آلجبرا تي تحقيق ڪئي.
برکا پنهنجي صحافي زندگي جي شروعات اين ڊي ٽي وي تان شروع ڪئي. سال 1999 ڪارگل جنگ تي رپورٽنگ ڪيائين، جنهن برکا طرفان هڪ ميجر وڪرم باترا جو انٽرويو پڻ ڪيو ويو هيو، ان کانپوءِ برکا کي پوري ڀارت شهرت ملي هئي. انکانپوءِ برکا ڪشمير، پاڪستان، افغانستان ايران جي تڪرارن کي ڪوريج ڏني آهي.
سال 2002 گجرات وڳوڙن کي رپورٽ ڪرڻ مهل برکا حملو ڪندڙن متاثر ماڻهن کي هندو مسلم سان سُڃاتو، جيڪو پريس ڪائونسل آف انڊيا جي اصول ضابطو کان ڀڃڪڙي ڪرڻ برابر هيو. برکا پنهنجي ڪيترن ئي ڪمن تي ناڪاري راءِ ماڻي آهي.
برکا دت ڀارتي صحافي ليکڪا آهي. برکا اين ڊي ٽي وي سان 13 سال تائين لاڳاپيل ڪم ڪندي رهي، جنوري 2017 ان کان الڳ ٿي وئي. ڀارت پاڪستان جي وچ ڪارگل جنگ 1999 جي رپورٽنگ کانپوءِ برکا صحافت جي ميدان اُڀري. ڀارت جو چوٿون وڏو شهري انعام پدم شري کانسواءِ برکا کي ڪيترن ئي پرڏيهي ملڪن بين الاقوامي تنظيمن پاران انعام مليا آهن. برکا انهن ڪجهہ اهم صحافين منجهان هڪ آهي، جن جو واسطو راڊيا ٽيپ تڪرار سان آهي. اين ڊي ٽي وي تي برکا هفتيوار شو وي دي پيپل روزانو پرائم ٽائم شو دي بڪ سٽاپس هيئر جي هوسٽ هئي.
برکا نئي دهلي 18 ڊسمبر 1971 تي ايس۔پي دت پرڀا دت جي گهر جنم ورتو هيو. برکا جو پيءُ ايس۔پي دت ايئر انڊيا جو هڪ آفيسر هيو، ماءُ هندستان ٽائمز سان واڳيل هڪ صحافڻ هئي. برکا پنهنجي صحافت سان لاڳاپيل صلاحيتن جي واسطي پنهنجي ماءُ جون مهربانون مڃيندي آهي. برکا جي ننڍي ڀيڻ بهار دت پڻ هڪ ٽيلي ويزن صحافي آهي. سي اين اين آءِ بي اين سان واڳيل آهي. مذهبي خيالن جي حوالي کان برکا پاڻ کي لاادري قرار ڏيندي آهي. برکا يونيفارم سول ڪوڊ جي حامي آهي. برکا ٽن طلاقن جي خلاف پڻ پنهنجا ويچارَ ونڊيا آهن.
برکا سينٽ اسٽيفنز ڪاليج، دهلي کان انگريزي ادب بي۔اي جي ڊگري حاصل ڪئي آهي. هن جامعہ مليہ اسلاميہ منجهان ماس ڪميونيڪيشن ايم۔اي ڪئي آهي. برکا ڪولمبيا يونيورسٽي جي گريجوئيٽ اسڪول آف جرنلزم منجهان صحافت ايم۔اي جي ڊگري پڻ ماڻي آهي.
مطلب؛ هن مھيني درياهه چاڙهه وارن حصن مان لھي ويندو آهي درياهه جا واهڙ به پاڻي موٽائيندا آهن. جيئن ته هيءُ مھينو سرءُ جو هوندو آهي، تنھنڪري سَرءُ جو بخار تپاولي، اُلٽيون دست، کنگهه زڪام جام ٿئي. جنھنڪري ويڄ طبيب، ڊاڪٽر حڪيم عيدون ڪندا آهن. لابارن جي ڪري اَنُ به ٿئي جام. هڪ پاسي انُ لھي ته ٻئي پاسي بيمارين جي ڀيڙ ٿئي.
الف لیلیٰ : ھزار داستان هن ڪتاب جو اصل نالو ”الف ليله و ليله“ آهي، جيڪو عام ٻوليءَ بدلجي ”الف ليليٰ“ مشهور ٿي ويو آهي. عربي ٻوليءَ ڪهاڻين جو هڪ مشهور ڪتاب، جنهن جي مؤلف/ مؤلفن بابت ڪابه ڄاڻ نه آهي، پر ايتري خبر پوي ٿي ته اهي ڪهاڻيون عراق مصر مختلف وقتن تي قلمبند ٿيون آهن. هن ڪتاب جو بنياد هڪ ايراني افسانوي داستان تي ٻڌل آهي، جنهن جون حڪايتون ’شهرزاد‘ جي زباني بيان ٿيل آهن.
آهستي آهستي ٻين حڪايتن جي اضافي جي ڪري هن جو نقشو اهڙو بدليو، جو ”الف ليليٰ“ پنهنجي موجوده صورت وچئين دؤر جي عربي اسلامي -تهذيب- تمدن جي مختلف پهلوئن جي هڪ نهايت دلڪش تقريباً هوبهو -تصوير- پيش ڪري ٿو. 1704- 1717ع جي زماني گالان هن جو ترجمو فرانسيسي ٻوليءَ شايع ڪيو. -ان- کان پوءِ ٻين زبانن هن جو ترجمو ٿيندو رهيو، جنهنڪري ”الف ليليٰ“ کي دنيا جي -بين- الاقوامي ادب به هڪ ممتاز مستقل مقام مليو.
الف ليليٰ جي -انگريزي- ترجمن مان سر رچرڊ برٽن جو ترجمو، جيڪو 1888- 1885ع 16 جلدن شايع ٿيو، اصل متن جو مڪمل ترجمو آهي، جنهن حاشين جو به اضافو ڪيل آهي. هن کان پهرين 1840ع لين به ترميم ٿيل چونڊ متن جو هڪ -انگريزي- ترجمو ڪيو هو. سنڌي -اردو- زبانن به هن ڪتاب جا ترجما ٿي چڪا آهن. الف لیلیٰ عربي ٻولي جا لفظ آهن جن جي معني آهي ھڪ ھزار راتيون ”الف ليله و ليله“ جي معني آهي "ھڪ ھزار راتيون ھڪ رات " يعني 1001 راتيون. رچرڊ برٽن ان جو ترجمو انگريزي ڪري ان جو نالو عريبين نائيٽس رکيو۔.
چارلس ڪيٿ پٽي فٽزمورس مارڪوئس لينس ڊائون پنجون المعروف لارڊ لنس ڊاؤن برطانوي سياست دان مشھور سفارتڪار ھيا. ھو برطانوي حڪومت ھيٺ مختلف سياسي سفارتي عھدن تي فائز رھيا، جن پرڏيھي وزير وزير جنگ جھڙا اھم عھدا شامل آھن. ان کان سواءِ ھو 10 ڊسمبر 1888ع کان 11 آڪٽوبر 1894ع تائين ھندستان جا وائسراءِ گورنر جنرل، 23 آڪٽوبر 1883ع کان 11 جون 1888ع تائين ڪينيڊا جا گورنر جنرل تعين رھيا. سندن جي دور ڪانگريس جو قيام عمل آيو. سکر، پاڪستان سندن جي نالي سان لينسڊائون پل بہ موجود آھي.
جڏهن اسين اگهاڙن پيرن تي هلندا آهيون ته، ، پير جي انهيءَ مخصوص بناوت جي ڪري اسان کي ڪا به تڪليف محسوس ناهي ٿيندي. سڌن رستن تي هلڻ وقت اسان جي پيرن جون ڪجهه جايون مسلسل عمل پذير هونديون آهن پنهنجو پاڻ کي هڪ مخصوص طرز جي عمل لاءِ ڍالي ڇڏينديون آهن. زمين جي باقاعدگي هيٺ مٿانهين صورت پيرن جي لچڪدار بناوت هر قدم کان پوءِ پيرن کي هڪ نئين پوزيشن اختيار ڪرڻ مدد ڏيندي آهي. اهڙيءَ طرح اسان جا پير پنهنجي محرابن جي نازڪ ڇڪتاڻ وارن عضون جي ڪري آسانيءَ سان متحرڪ رهنداآهن.
پيدائش کان وٺي بيهڻ جهڙو ٿيڻ تائين، هلڻ گهمڻ جي عمر تائين ٻارن جا پير چپترا هوندا آهن، اصل پيرن جو محراب هلڻ جي ورزش جي ڪري ٺهندو آهي، ڪڏهن ڪڏهن نسلي يا مورثي طور تي ڪجهه ماڻهو چپترن پيرن وارا هوندا آهن. يعني انهن جي پيرن جي محراب جي بناوت ڪمزور هوندي آهي. ان کانسواءِ ڪڏهن ڪڏهن ورزش جي گهٽتائي جي ڪري يا گهڻو وقت بيهڻ جي ڪري يا رت جي گردش گهٽتائي جي ڪري پيرن جا محراب ٻوجهه کڻڻ جي قابل نه رهندا آهن ڦهلجڻ لڳندا آهن، نتيجي پير چپترا ٿي ويندا آهن.
پيرن محراب جي هيٺان واري جاءِ چرٻيءَ سان ڀريل هڪ نرم گديءَ وانگر هوندي آهي، ان رت جون نليون، اعصابي رڳون پتريون هڏيون، هلڻ گهمڻ دوران بار سان دٻجڻ کان محفوظ رهي پنهنجو ڪم ڪندو رهندو آهي.
وسنديءَ ٻن قسمن جا گهر ملن ٿا. هن وسندي جا مرڪزي گهر جيڪي ننڍڙي ايراضيءَ پکڙيل آهن هڪ قدرتي مٿانهين دڙي تي آهن. انهن گهرن مان اندازو لڳائي سگهجي ٿو تک هيءُ گهر جيڪي مرڪز آهن، اهي ڳوٺ جي چڱي مڙس سندس عزيزن جا هوندا ان مرڪزي رهائشي ايراضيءَ جي چوڌاري پري پري تائين چوٿائي کن ميل اڪيلا گهر يا گهرن جا ميڙاڪا لڌا ويا آهن، جيڪي ٻئي قسم جي گهرن شامل آهن، جتان ڪافي انداز ڀڳل ٿانون، قيمتي چقمقي پهڻ جا اوزار مليا آهن. اهي گهر وسنديءَ جي هارين نارين مالوندن جا هوندا. پانڌي واهي وسنديءَ جا رهواسي هاري مالدار هئا. پنهنجو گهڻو وقت مال چارڻ زراعت ڪرڻ تي صرف ڪندا هئا.
هن پنهنجي تحقيقي ڪم جي حوالي سان بي شمار مقالا تحرير ڪيا آهن، جيڪي مختلف ملڪن جھڙوڪ: -آمريڪا-، نيدرلينڊ، برطانيه، هندستان -پاڪستان- جي تحقيقي جرنلن شايع ٿيندا رهيا آهن. آثارِ قديمه جي حوالي سان سندس ڪيل خدمتن عيوض 1961ع پاڪستاني سرڪار پاران کيس تمغهء -پاڪستان- سان نوازيو ويو. سندس شايع ٿيل ڪتابن جي فهرست هن ريت آهي:
مها سنان گھاٽ، موهن جو دڙو مهان سنان گھاٽ موهن جو دڙو قديم سنڌو سڀيتا جي سنڌ پاڪستان منهين جي دڙي جي آثارن يا کنڊرات منجهان ڄاتل سڃاتل اڏاوت عالمي ورثي وارو ماڳ آهي. قديم آثارن جي علم جون شاهديون اشارو ڪن ٿيون ته مها سنان گھاٽ قبل مسيح جي ٽئين ڏهاڪي مٿاهين اڀريل دڙي کان جلد پوءِ تعمير ڪيو ويو هو.
سنڌو سڀيتا جي مها سنان گھاٽ واري گهٽيءَ سان ڪيترن ئي ڪمرن ٽن ويرانڊن تي مشتمل هڪ ڊگهي عمارت هئي جنهن کي ٻه ڏاڪڻيون هيون جيڪي مٿئين فلور ڇت ڏانهن ويون ٿي. عمارت جي سائيز مها سنان گھاٽ جي ويجهڙائي جي ڪري ان کي مذهبي رهنما يا ٻائي جو گهر درسگاھ جو نالو ڏنو ويو.
اروڙونسين جون نکون′′′: قديم سنڌ عام طرح نک جي نالي پٺيان ”جا“ لفظ گڏيندا هئا، جنهن جي سنسڪرت معنيٰ آهي ”جاتي، نسل، اولاد“ مثلا ”جاڙيجا“ معنيٰ ”جاڙي جو اولاد“ اهڙا ٻيا مثال بنيجا، تلريجا، پهوجا، جسوجا، ڪڪڙيجا، ماکيجا هندوجا آهن. ”ڌميجا ”وليجا“ نالن ”ج“ جو اچار مٽجي ”چ“ ”ڇ“ ٿيو آهي.
هن پري اسڪول جي تعليم سي بي ايس ٽنڊو محمد خان مان پهرين کان ٽئين ڪلاس تائين جي تعليم شاهه لطيف اڪيڊمي ٽنڊو محمد خان مان حاصل ڪئي، چوٿين ڪلاس کان نائين ڪلاس تائين فوجي فائونڊيشن اسڪول ٽنڊو محمد خان مان علم پرايو، 2003ع مئٽرڪ جو امتحان پاس ڪيائين، 2005ع انٽر، بحريه فائونڊيشن ڪاليج حيدرآباد مان پاس ڪيو.2007ع بي ڪام گورنمينٽ زبيده ڪاليج حيدرآباد مان پاس ڪيو، چارٽرڊ اڪائونٽ ماڊيول اي بي الحمد اڪيڊمي حيدرآباد مان ماڊيول سي ايس ڪي اي اين ايس اسلام آباد مان پاس ڪيو، 2011ع گورنمينٽ زبيده ڪاليج حيدرآباد معرفت سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان ايم اي جي ڊگري حاصل ڪيائين.
سهائي ٻالڪپڻ کان تعليم سان چاهه رکندڙ هئي، اهو ئي سبب آهي جو اڍائي سالن جي عمر هن شاهه لطيف جا 150 کان وڌيڪ شعر ياد ڪيا 6 سالن جي ڄمار هن پريس ڪلب حيدرآباد ” ڊبيٽ مقابلي“ پهرين پوزيشن حاصل ڪئي، ننڍي عمر هن سنڌي ٻالڪ تنظيمن جي پليٽفارمن تان سياسي ، سماجي، ثقافتي، علمي ادبي سرگرمين حصو وٺي پنهنجي خود اعتمادي کي جبل جي چوٽي جيان بنايو، اسڪول توڙي ڪاليج هميشه امتيازي پوزيشنون حاصل ڪندي رهي، هن ڪاليج تعليم دوران چونڊون کٽي ڪاليج جي” هيڊ گرل“ جا پڻ ڪيترائي ڀيرا اعزاز ماڻيا، ان حوالي سان هن ڪيترائي ايوارڊ مڃتا سرٽيفڪيٽ پڻ ماڻيا.
سيپٽمبر 2011ع ڪامپيڪس اڪيڊمي حيدرآباد سي ايس ايس جي تياري لاءِ داخلا ورتائين، 2012ع سي ايس ايس ڪئاليفائيڊ ڪيائين، سي ايس ايس ڏئي 2013ع پوليس کاتي اي ايس پي جو عهدو ماڻيائين، سُهائي ٽالپر ، ٽالپر خاندان جي لاڙ جي سرزمين جي پهرين سنڌي نياڻي آهي ، جنهن سي ايس ايس ڪري پوليس کاتي اي ايس پي جو عهدو ماڻيو.
سُهائي ٽالپر 23 سيپٽمبر 1987ع تي ٽنڊو محمد خان جي ڳوٺ ڀائيخان ٽالپر جنم ورتو، پاڻ پوليس کاتي اي ايس پي آهي. سندس والد جو نالو ڊاڪٽر عزيز ٽالپر آهي.
هيءُ اڳوڻي دادو موجوده ڄامشوري ضلعي جو مشهور قديم شهر آهي، جيڪو ڄام انڙ سمي ٻڌرايو هو. هن وقت تعلقي ڪوٽڙيءَ آهي گهڻي وسنديءَ وارو شهر آهي. هن شهر جي ويجهو، علي آباد- کان هيٺ هڪ اولياءُ اللہ، عابد زاهد شخصيت، مخدوم ساهڙ جو قبو آهي، جيڪو مخدوم بلاول جو خليفو -بلاولي تحريڪ- سان وابسته هو.
مخدوم ساهڙ هڪ ڀيري پاڻ جڏهن مٽياري شهر ويو ته اُتي سمهڻ مهل پير ڊگهيري نه سُتو چيائين ته ”هتي چؤطرف ساداتن جا گهر آهن، بي ادبي ٿيندي“. سندس چوڻ هو ته ”-ان- ماڻهوءَ کي مرشد يا پير ڪري مڃجي، جنهن هيٺيون ٽي خاصيتون هجن: هڪ خاصيت اها ته جڏهن وٽ ويهجي ته خدا ياد پوي، ٻي اها ته هن کي ڇڏڻ ڏکيو لڳي، ٽيون هيءُ ته جيڪا ڳالهه ڪري ته -ان- جو دل تي اثر پوي.“
انڙپور جو تاريخي ماڳ، ڪوٽڙيءَ کان ٻاويهه ميل -اتر- طرف آهي. روايتن موجب اهو ٽيون ڀيرو وسايل ڳوٺ آهي -تاريخ- بيان ڪيل انڙپور کان ڇهه ميل اولهه طرف آهي؛ هيءُ ڳوٺ 1592ع اڃا به ڪجهه -اوڀر- طرف هو درياهه جو مکيه وهڪرو ”ٻهريءَ“ کان -ٿورو- پنڌ اولهه تي وهندو هو ٻهري اڄ جيان اڳي به درياهه جي ساڄي پاسي وسندڙ هئي. ارڙهين صديءَ جي پڇاڙيءَ هن ڳوٺ جو وڏو حصو درياهه -پائي- ويو. -ان- جو مطلب اهو ٿيو ته اهو ڳوٺ ڪافي وڏو هوندو، ڇاڪاڻ ته درياهه جي پائي وڃڻ کان پوءِ اُن جو ڪجهه حصو اڃا به موجود آهي.
پراڻن ماڻهن جو چوڻ آهي ته هيءُ شهر ڏاڍو خوبصورت هوندو هو. هن شهر هڪ قلعو به ٺهيل هو، جو پوءِ سيلاب يا ٻئي ڪنهن سبب جي ڪري ختم ٿي ويو. شهر جي منڍ سامهون هڪ عاليشان دلي دروازو هو. دروازي کان وٺي شهر تائين فانوس هوندا هئا، جيڪي رات جو روشني ڪندا هئا.
انڙپور جي ڀرسان هڪ ٻيلو به آهي، -ان- وقت جا -امير- شڪار ڪندا هئا. بهرحال ورهاڱي کان پوءِ گهڻي تبديلي آئي آهي. هن وقت هتي هڪڙي اسپتال پرائمري اسڪول آهي. هن علائقي مختلف ذاتين جا ماڻهو رهن ٿا، -جن- -انڙ-، ميمڻ، کوسا ماڇي گهڻائيءَ آهن.
سنه 998هه جڏهن مرزا جاني بيگ سنڌ جو حاڪم هو خودمختيار هو، تڏهن هن کي اڪبر بادشاهه ماري مڃائڻ جي ڪئي خان خانان کي انهيءَ ڪم لاءِ موڪليائين. لڪيءَ وٽ ٻنهي جي جنگ ٿي جاني بيگ ڀڄي اُنڙپور آيو اتي جهٽ هڪڙو پهڻن جو جهنگلي قلعو بنائي پناهه وٺي ويهي رهيو. خان خانان اتي مٿس ڪاهي آيو انهيءَ کي گهيرو ڪيائين. ڏهاڙي لڙائي پئي ٿي، آخر ٻنهي جي وچ صلح ٿيو. پوءِ مرزا جاني بيگ ٺٽي ويو خان خانان سن آيو.
جيتوڻيڪ، هن 1995 پرفارم ڪرڻ شروع ڪيو هيو، پر 1997 هيءَ مقامي روحاني ٿيٽر جي رواین جي باري ڄاڻڻ جي لاءِ ڪيرالا جي ترويوانت پورم آئي هُئي. هتي سندس ملاقات روي گوپالان نائر سان ٿي، جيڪو هڪ ڪيندي جي هڪ روايتي ڪاٺ جي گُڏي، آنڊي پانڊارم آهي، جيڪو دستانو جي پُتلي يا پاوا ڪٿڪالي پڻ بڻائيندو آهي.
هن ان لاءِ ٿيٽر استعمال ٿيندڙ گرٽووسڪي ٽيڪنيڪ سکي روتي سال 2000 ورمونٽ، امريڪا پتلي ٿيٽر تخليق ڪار پيٽر شومن سان گڏ تعليم حاصل ڪئي، پيٽر شومن ڪٺ پتلي کي سڌوسنئون فن کي ٿيٽر جي پرفارمنس ڏيکارڻ جي لاءِ سڃاتو ويندو هيو. ان کان اڳ هن جرمني جي هنوور ايڪسپو 2000 سيون بيسڪ نيڊز نمائش دوران پنج مهينن تائين ٿيٽر ڪپني سان گڏ ڪم ڪيو.
تروانت پورم ، هن عبدالڪلام سان ملاقات ڪئي، جيڪو هڪ مسلمان فقير قلندر هيو، جيڪو هن جو گُرو بڻيو هيو، ان سان گڏ ئي کيس ميوزڪ سکي ان کيس روايتي موسيقي جي روحاني معنيٰ جي باري تعليم ڏني.
پاروتي بائول اولهه بنگال هڪ روايتي بنگالي برهمڻ گهراڻو ، موسومي پاريل جي نالي سان پیدا ٿي هئي. هن جو ڪُٽنب اصل اوڀر بنگال کان هيو هندستان جي ورهاست کانپوءِ اولهہ بنگال هليا ويا هيا. هن جو پيءُ، هندستاني ريلوي انجينئر هيو، جنهن کي هندستاني ڪلاسيڪي موسيقي ڏاڍي وڻندي هئي هو گهڻو ريت پنهنجي ڌيءُ کي راڳ محفل وٺي ويندو هيو. هن جي ماءُ، گهريلو زائفان، صوفياڻو سنت رام ڪرشن جي پوئلڳ هُئي، ان علائقي جي مختلف هنڌن تي پنهنجي پيءُ جي پوسٽنگ جي سبب، هيءَ آسام، ڪوچ بيهار اولهہ بنگال سان لڳندڙ ويجهن علائقن پلي نپني آهي.
پاروتي باؤل هڪ باول لوڪ ڳائڻي، موسيڪار بنگال کان داستان نِگار هندستان باؤل جي هڪ نامياري راڳي آهي. هن بنگال باؤل گروئن، سناتن داس باول، ششانڪو گوشائي باول جي تربيت هيٺ سکيا ماڻي آهي 1995 کان هندستان ٻين مُلڪن ڪارڪردگي جو مظاهرو ڪري رهي آهي. هن جي شادي هڪ مشهور پاوا ڪتهاڪلي دستانو ڪاٺ جي پَتلي فنڪار روي گوپالان نائر سان ٿي هُئي. 1997 کان ڪيرالا جي تروانانت پورم رهندي آهي جتان هي، "ايڪترا باؤل سنگيٿا ڪالري" بائول ميوڪ اسڪول پڻ هلائيندي آهي.
ردڌراماديوي سال 2015 جي ڀارتي تيلگو ٻولي تيلگو سينيما جي ٿِري ڊِي تاريخي فلم آهي، جيڪا دکن جي ڪاڪتيا خاندان جي راڻي رودراما ديوي جي جيون تي ٺهيل آهي. اِنَ فلم جو ليکڪ هدايت ڪار گنا شيکر آهي، جڏهن تہ ان فلم انوشڪا شيٽي، رودراما ديوي جو ڪردار نڀائي رهي آهي. اِنَ فلم جا ستارا انوشڪا شيٽي، اللو ارجن، کيٿرين ٽريسا، نتيا مينن، رانا دگوبتي، وڪرم جيت ورڪ، ڪرشنم راجو سِمن آهن. هِن فلم جو قصو ٻڌائيندڙ چرن جيوي آهي. فلم جو ميوزڪ اي لائي راجا ڪمپوز ڪيو.
هيءَ فلم 2015 جاري ٿيڻ کان پوءِ پهرئين هفتي جي پنجئين ڏينهن سڀ کان وڌيڪ ڏوڪَڙ ڪمائيندڙ فلم ٻڻي.۔ اِنَ فلم پهرئين هفتي ڇَڙو ڀارت جي ڪمائي ڪئي پُوري دُنيا پهرئين هفتي جي ڪمائي ڪئي. فلم 17 ڏيهَنِ جي اندر پُوري دُنيا جي ڪمائي ڪئي 21 ڏينهَنِ اندر جي ڪمائي ڪئي. فلم 35 ڏينهَنِ کانپوءِ پُوري دُنيا جي ڪَمائي ڪئي.
رڌراماديوي فلم 9 آڪٽوبر، 2015 تي هندي ٻولي مليالم ٻولي جي ڊَبِ ورژن سان پُوري دُنيا جَارِي ڪئي وَئي. فلم جو تامل ٻولي ڊَبِ ورژن شري دانندال اسٽوڊيو پاران 16 آڪٽوبر تي جاري ڪَيو وِيو. هيءَ فلم 2015 سڀ کان وڌيڪ ڏَوڪَڙ ڪمائيندڙ تيلگو فلمن تيلگو سينيما جي فهرست شامل آهي. فلم پهرئين هفتي انڊيا 32 جي ڪَمائي ڪَئي.
فلم جو باقاعدي ٽريلر مارچ 2015 جاري ڪيو ويو. فلم کي 26 جون، 2015 تي جاري ٿِيَڻو هُيو، پر پوءِ ٽيڪنيڪل مُونجهارن جي ڪارڻ کان فلم 9 آڪٽوبر تي جاري ڪئي وئي. رياست تلنگانا جي حڪومت اِنَ فلم تي اوڳاڙي نہ لڳائي.
خضدار ضلعو پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ڏاکڻي حصي قلات ڊويزن جو ھڪ ضلعو جنھن جو صدر مقام خضدار شھر آھي. خضدار ضلعي جي اتر م شھيد سڪندر آباد ضلعو، اولھ م خاران ضلعو آواران ضلعو، اوڀر جھل مگسي ضلعو سنڌ جو قمبر شهدادڪوٽ ضلعو، دادو ضلعو ڏکڻ لسٻيلو ضلعو واقع آهن. ھن شھر ڪوئٽه کان پوءِ بلوچستان جي ٻين وڏي فوجي ڇانوڻي آھي. ھتي خضدار شھر ٻاھران ھڪ يونيورسٽي پڻ واقع آهي جنھن جو نالو بلوچستان يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي خضدار آهي. ان جي ڀرسان ايئرپورٽ پڻ واقع آهي.
عربن جي دؤر خضدار توران جي رياست ھو خضدار ان جو گاديءَ جو هنڌ رھيو. بعد م خضدار قلات رياست جو حصو ٿي ويو. 1869 خان آف قلات جھالاوان وارن جي وچ م جنگ لڳي جيڪا خان آف قلات کٽي جنھن بعد مير خداداد خان خضدار م ھڪ قلعو تعمير ڪرايو. شھر کان ٻاھر ٿوري فاصلي تي عربن جي دؤر تعمير ٿيل قلعي جا آثار پڻ موجود آهن. خضدار پھرين قلات جي سب ڊويزن ھيو. ذولفقار علي ڀٽو جي حڪومت پھرين مارچ 1974ع تي ان کي ضلعي جو درجو ڏنو ويو.
يوري پيڊيز آڳاٽي يونان جو هڪ وڏو ڊرامي نويس هو. هو اڪيلائي پسند هئو پنهنجو گهڻو وقت لکڻ پڙهڻ گذاريندو هئو. سقراط، جهن کي ڊراما ڏسڻ لاءِ واندڪائي نه هوندي هئي، اهو به ڏاڍي سرهائي سان يوري پيڊيز جا ڊراما ڏسڻ ايندو هئو. يوري پنهنجي ويچارن جي سونهن سان ڀرپور ڊرامن تانگهه سان ڀريل اڌمن، جذبن احساسن کي جيءُ جيئاريندڙ طريقي سان اهڙي نموني بيان ڪندو هئو سماج سان لاڳاپيل سوال اهڙي نموني اٿاريندو هو جو دلين آنڌ مانڌ وڌائي ڇڏيندو هو.
يوري پيڊيز سوفسطائين جي صحبت ويهندو هئو. سوفسطائي ان زماني جا ترقي پسند هئا. اهي ان زماني هلندڙ لاڳو قانونن روايتن جي باري لاڳيتو سوال اُٿاريندا رهندا هئا. پرطاغورس هڪ ڀيرو ديوتائن جي باري اهو چيو هو ته، ”آئون ديوتائن جي باري اهو نٿو چئي سگهان ته، انهن جو وجود آهي يا نه، يا اهي ڪهڙا آهن، اهو موضوع ڏاڍو منجهيل گنڀير آهي اسان جي زندگي مختصر آهي.“
”عورتن جي ٽرائيَ“ هو چوي ٿو ته، ”جڏهن شهر ويران ٿي وڃن ٿا ته ديوتائن کي به ڪير نٿو پڇي، انهن آڏو مٿو ٽيڪڻ وارو به ڪو نه ٿو رهي.“ يعني ديوتائن جو هئڻ يا نه هئڻ، انسانن سان لاڳاپيل سلهاڙيل آهي. هڪ هنڌ ڊرامي چوي ٿو ته، ” ڪڏهن ائين به ٿئي ته ڪنهن مظلوم انسان جو ڏنل ڏوراپو به بددعا جي شڪل ديوتائن کي لڳي. . “
”عورتن جي ٽرائي“ يوناني هوندي به هن جون سڀئي همدرديون ٽرائي وارن سان هيون، جيڪي جنگ تباهه ٿي ويا هئا. هن کان جڏهن به، جتي به، جيئن به ٿي سگهيو، هن ديوتائن جي پاڪائي، تقدس پويترتا کي ضرب هڻي، کين خير شر جي حوالي سان انساني سطح تي آڻي بيهاريندو هو. ان ڪري کيس ملحد به چيو ويندو هو.
سچيتا دلال 1990 جي ابتدائي زمانو ممبئي جي مشهور اخبار ٽائمز آف انڊيا جي واپار معيشت جي ونگ سان بطور صحافي لاڳاپيل رهي. هن ڪيترن ئي حساس مسئلن جي تحقيق ڪئي، جنهن جي سبب سماجي سرگرمين ڏانه صحافت جي ٻين شعبن سچيتا معروف ٿي. انهن حساس مسئلن 1992 جو هرشد مهتا اسڪيم، 2001 جو اينرون اسڪينڊل کانسواءِ انڊسٽريل ڊيوولوپيمنٽ بينڪ آف انڊيا اسڪيم, 2001 جو ڪيتن پارڪيک اسڪيم وغيرہ شامل آهن. هن گريش سنت، ڊيباشس باسو، شانتانو ڊڪشت پرديمنا ڪول جهڙن نامور تجزبيڪار صحافین سان گڏ ڪم ڪيو. ٽائمز آف انڊيا سچيتا فائنانشيل ايڊيٽر جي مقام تائين پهتي هئي.
ڀارتي اسٽاڪ مارڪيٽ، واپرا، واهپيندڙن جو تحفظ، بنيادي ڍانچو بجيٽ سان لاڳاپيل ڪيتريون ئي تحقيقي رپورٽن جي سبب کان سچيتا معروف آهي. سال 1992 جي اسڪيم، جيڪا تڏهن تائين ڀارت جي سڀکان وڏي معاشي اسڪيم هئي، ان تي سچيتا پنهنجي تحقيقي رپورٽن جي سبب کان وڏي شهرت حاصل ڪئي.
سوچيتا دلال ڀارتي ليکڪا صحافڻ آهي. هيءَ دي ٽائمز آف انڊيا سان 1997 تائين فائنانشيل ايڊيٽر طور ڪم ڪندي رهي پوءِ وري انڊين ايڪسپريس گروپ جي ڪنسلٽنگ ايڊيٽر هئي. هن 2008 تائين انڊين ايڪسپريس فائنانشيل ايڪسپريس جي لاءِ ڪالم لکيا آهن. هن 1992 ناري صحافي جي لاءِ چميلي ديوي جين ايوارڊ جو اعزاز ماڻيو. تعليم ادب پنهنجي ڪارڪردگيءَ جي عيوض 2006 پدم شري ايوارڊ حاصل ڪيائين.۔ سوچيتا 6 سال تائين ڪارپوريٽ معاملن جي وزارت جي رڪن رهي آهي.
سوچيتا دلال پنهنجي مڙس ڊيباشس باسو سان گڏ دي اسڪيم، هو وون، هو لوسٽ، هو گاٽ ايوي { : , , }} جي نالي سان هڪ ڪتاب لکيو هيو. اي،ڊي شراف: ٽائٽن آف فائينانس اينڊ فري اينٽرپرائز جي نالي سان سوچيتا ٻيو ڪتاب لکيو هيو.
سوچيتا دلال جي پيدائش 1961 ممبئي ٿي هئي. هن ڪرناٽڪ ڪاليج، ڌارواڙ کان شماريات بي-ايس-سي جي ڊگري حاصل ڪئي بمبئي يونيورسٽي کان ايل-ايل-بي ايل-ايل-ايم جي تعليمي سند حاصل ڪئي.
ٽالپرن جي دؤر حڪومت جي اثر جي ڪري نظاماڻين شيعي فرقي جو رواج پيو. پير روضي ڌڻي جي تبليغ جي ڪري اڪثر نظاماڻي سندس مريد ٿي ويا سني مذهب اختيار ڪيائون. پير روضي ڌڻي جا ٻه خليفا نظاماڻي هئا: خليفو محمود نظاماڻي جيڪو سندس سڀ کان وڏو خليفو هو، خليفو بهادر نظاماڻي.
نظاماڻي سنڌي ٻروچن جي هڪ ذات آهي. نظاماڻي اصل رند بلوچ قبيلي جي هڪ شاخ آهي. سندن مادري زبان سرائيڪي آهي، پر هن وقت ڪيترا نظاماڻي سنڌي ٻوليءَ کي مادري ٻولي سمجهن ٿا.
نظاماڻي مسلمان آهن گهڻا سني مسلڪ تي آهن. ڪجھ نظاماڻي شيعا به آهن. ڪجھ ڳوٺن ديوبندي وهابي فرقي وارا نظاماڻي به موجود آهن.
عربي ٻوليءَ جون ٽي مشهور رسم الخط آهن. خط نسخ، خط ڪوفي خط رقعي. عربي ٻولي ٽنهي رسم الخط لکجي ٿي، پر عرب گهڻو ڪري لکڻ لاءِ خط رقعي استعمال ڪن ٿا.
ريٽا شهاڻي سنڌي ادب جي هر صنف تي طبع آزمائي ڪئي. هن ڪويتا، ناول، ڪهاڻي، مضمون، تنقيد، سوانح، آتم ڪٿا سفرنامي تي ڪاميابيءَ سان قلم هلايو آهي. ريٽا شهاڻيءَ جا موضوع نهايت وسيع آهن،
ريٽا شهاڻي جو حيدرآباد سنڌ 24 آگسٽ 1934ع تي هڪ تعليم يافته خاندان جي فرد عالمچند اُڌارام جي گھر جنم ٿيو، جيڪو مشهور عالم منگهارام اڌارام ملڪاڻيءَ جو ڀاءُ هو.
اڪبري اقبال اوج تي پهتل هو، هندستان جا راجائون نواب اڪبري اقبال جي سايه هيٺ اچي چڪا هئا، سلطان محمود هينئر پوڙهو هو. کيس هڪڙي نياڻي اولاد هو، جنهن جي شاديءَ ڪاڻ هن اڪبري درٻار کي درخواست ڪئي هئي، جا شهنشاهه اڪبر منظور ڪري، حرم قبول ڪري اعتماد خان کي بکر ڏانهن روانو ڪيو چار هاٿي سوني سنج سان گهوڙو جڙائدار ترار سلطان محمود ڏانهن تحفا روانا ڪيا. شهنشاهه جي غير حاضري سلطان محمود جي ڌيءَ سان شرعي طريقي سان شادي نڪاح خواني جي رسم ادا ڪئي ويئي. اعتماد خان ڪنوار کي اجمير ڏانهن وٺي روانو ٿيو، جتي شهنشاهه منزل انداز هو.
اڪبر بادشاھ گيسو خان کي بکر مٿان نائب ڪري مڪو پر هن جي پهچڻ کان اڳ 982 هه سلطان محمود وفات ڪئي مير معصوم جي مناري جي سامهون واري ٽڪريءَ تي دفنايو ويو.قبر پڪين سرن سان جڙيل هڪ چبوتري تي آهي. تقسيم برصغير کان اڳ هندن انهيءَ ٽڪريءَ جي ڀر جايون جوڙايون چبوتري کي ڊاهڻ لاءِ هڪڙيءَ ڪنڊ جون سرون ڪڍيائون ته ڪي لاش ڪفن ويڙهيل صحيح سالم ستل نظر آيا. مسلمانن انگريز ڪليڪٽر کي پڪار ڪئي، جنهن چبوتري کي ڊاهڻ کان منع ڪئي. چبوتري جي ڀر هڪ ننڍڙي مسجد آهي، جنهن جي مهاجرن تعمير ڪرائي آهي. اڳ مسجد جي حالت زبون هئي. سلطان محمود 84 ورهين جي ڄمار وفات ڪئي.
نيم صدارتي نظام يا ھڪ اھڙي حڪومتي نظام جو نالو آهي جنھن منجھ صدر جي عھدي سان گڏ وزيراعظم جو عھدو ان جي ڪابينه پڻ موجود ھوندا آھن انھن مان وزيراعظم پارليامينٽ جي آڏو جوابده ھوندو آھي. ھن نظام م صدر جو عھدو پارلياماني نظام وانگر رسمي عھدو نہ ھوندو آھي پر کيس پڻ اختيار ھوندا آھن. نيم صدارتي نظام صدر جي چونڊ سڌي سئين عوام جي ووٽن سان ٿيندي آھي اھو عھدو پڻ بااختيار ھوندو آھي. ھن نظام وزيراعظم ان جي ڪابينه جو ھجڻ پارليامينٽ جي اعتماد سان مشروط ھوندو آھي ھن قسم جي نظام صدر وزيراعظم جي اختيارن جي تقسيم ھر ملڪ الڳ نموني جي ھوندي آھي.
مورس ڊيوورجير جي ڏنل تعريف مطابق نيم صدارتي نظام صدر جي عھدي لاء اھم اختيارن ھجڻ سميت ان جي ھڪ مقرر مدي لاء عام چونڊ ھجڻ ضروري آهي. جديد تعريفون صدر جي عھدي جي سڌي چونڊ وزيراعظم جي عهدي لاء پارلياماني اعتماد ھن نظام جو تعارف آھي
ديپڪ آشا ھڪ گھڻ رخي شخصيت جو مالڪ ھو. موسيقيءَ سان گڏ ھن ھدايتڪار طور ڪيتريون ئي فلمون ٺاھيون جن اباڻا ، جلتي ديپ ، گھمنڊي ديوالي ڪي رات خاص ذڪر جي لائق آھن. ھن ھڪ اداڪار طور جن سنڌي فلمن حصو ورتو تن جھولي لال ، لاڏلي شل ڌيئر نہ ڄمن شامل آھن. ھن ڪيترن ئي ناٽڪن بہ اداڪاري ڪئي.
ھن سنڌي سنسار جي نالي سان ھڪ رسالو پڻ جاري ڪيو جنھن سنڌي ماڻھن جي مسئلن کي اجاگر ڪرڻ سان گڏ سنڌي موسيقيءَ ثقافت بابت ليک ڇپبا ھئا.
هن جي ”زبير“ سان شادي ٿي، جو وڏو اصحابي هو، جنهن مان هن کي ”عبدالله“ پٽ هو، جو نامور ٿي گذريو آهي. عبدالملڪ بن مروان جي وقت هن مڪي نَوَ ورهيه خلافت به ڪئي. نيٺ، مشهور ظالم، حجاج بن يوسف“ کي دمشق کان عبدالله جي برخلاف موڪليو ويو، جنهن مڪي کي اچي گهيرو ڪيو، جو ست مهينا هليو، بک جي ڪري، عبدالله جا ٻارهن هزار سپاهي کيس ڇڏي هليا ويا، رڳو عبدالله سان سندس ماءُ بيبي اسماء سندس ٻه پٽ حمزو حبيب هئا، جن سان اهڙي مشڪل وقت مشورو ڪندو هو. پاڻ ماءُ کان پڇائين ته ”وڃي حجاج سان وڙهان مران“ يا وڃي پيش پئي پناهه گهرانس؟“ ماڻس جواب ڏنو ته ”ابا، جي تون وسهين ٿو ته وڃي خدا جي واٽ وڙهه سر ڏي!
ضعف جي ڪري تابع ٿيڻ، اجايو آهي.“ عبدالله چيو ته ”چڱو، آءٌ ائين ٿو ڪريان، ليڪن هو مون سان تنهنجين اکين آڏو سخت عقوبتون ڪندا، سي تون صبر ڪري سهج، منهنجي حق دعا ڪج“.
ماءُ _ پٽ جي وچ انهيءَ بابت گهڻي گفتگو هلي آهي. جا مزي جهڙي آهي، پر لکڻ جي ضرور ڪونه ٿو ڏسجي. آخر، ماءُ پٽن کان موڪلائي. عبدالله اٿي هليو. ڀاڪر وجهندي، بيبيءَ اسماءَ کي عبدالله جي ڪپڙن جي اندارن زرهه هٿ سان لڳي، تڏهن هن کي چيائين ته ”عبدالله جيڪي خدا جي واٽ سر ڏيڻ شهيد ٿيڻ ويندا آهن، سي زرهون ڪين ڍڪيندا آهن!
“ تنهن تي عبدالله اُها زرهه لاهي ڇڏي، وڃي وڙهيو مارجي ويو. حجاج سندس سسي عبدالملڪ ڏي موڪلي، ڌڙ، خليفي جي موڪل اچڻ کانپوءِ ماڻس کي ڏنائين، جنهن پوري ڇڏيو. ڪن جو چوڻ آهي ته زبير جو ڌڙ ٻه ورهيه برابر سوريءَ تي لڙڪيو پيو هو، پوءِ دفن ٿيو، سگهوئي پوءِ، بيبي اسماء به وفات ڪئي. سندس عمر سئو ورهين کان وڌيڪ هئي.
هن بيبيءَ جو اصل نالو ”اسماء“ هو، خليفي حضرت ابوبڪر جي وڏي نياڻي هئي. هن کي ذات النطاقين“ جو لقب مليل هو. عربيءَ ”نطاق“ چون پٽي کي، عرب جون زالون چيلهه تي ڪپڙي جو پٽو ٻڌنديون هيون. هڪڙي ڀيري حضرت محمد ﷺ جن، هجرت کان اڳي، خليفي جي جاءِ تي آيا، ڪو ڪپڙي ٽڪر گهربل هو. هن بيبيءَ هڪدم پنهنجيءَ چيلهه جو پٽو لاهي پيش ڪيو. پاڻ اهو ڦاڙي، ٻه پٽيون ڪري ڪم آندائون، بيبيءَ کي چيائون ته ”خدا هن هڪڙي پٽي جي عيوض توکي ٻه ”پٽا“ ڏيندو.“.
213 هه جڏهن غسان منصوره پهتو ته بشر مهاڏو اٽڪائڻ کان سواءِ ئي حڪومت غسان جي هٿن ڏئي ڇڏي.غسان، بشر کي پڪڙي جيل واڙي ڇڏيو.جڏهن سنڌ جون حالتون سڌرڻ لڳيون ته غسان مامون جي حڪم مطابق گورنريءَ جي ڪرسيءَ تي موسيٰ برمڪي کي ويهاريو.
216 هه غسان، بشر کي وٺي بغداد پهتو سندس سفارش ڪندي مامون جي حوالي ڪيائي. خليفي مامون، بشر جيڪي مائٽ سندس گرفتار ڪيا ويا هئا، تن سڀني کي معاف ڪري آزاد ڪري ڇڏيو.
جنهن زماني غسان سنڌ آيو هو واپس وڃڻ جا سانباهه ڪري رهيو هو ان وقت هتان جي هڪ راجا بالاچندر غسان کي پنهنجي درٻار بي ادبي سان سڏرايو، غسان انهيءَ گستاخيءَ جو راجا کي سبق سيکارڻ چاهيو هو پر پوءِ پوئتي موٽڻ جي تڪڙ ڪري رهجي ويو.
غسان انهن سڀني ڳالهين جي پورائي ڪري سنڌ جي دفتر ٻين ڪمن جي بخوبي اصلاح ڪئي سڀ ڪم ٺاهي ٺوڪي موسى کي خوب سمجهاڻيون ڏيئي ٻڌايو ته انتظام هن طرح رکڻ گهرجي.،طبقات الا طباء غسان سان گڏ آيل طبيب ابراهيم بن فزارون جو بيان آهي ته غسان کي هتي مور جي گوشت ڏاڍو پسند آيو. هو چوندو هو ته مون پنهنجي عمر هن کان سٺو گوشت ٻيو ڪو به نه کاڌو آهي. هو جيترا ڏينهن هتي رهيو، مور جو گوشت ڀڃي ڀڃي پئي کاڌائين.
213 هه تي مامون رشيد، غسان بن عباد مهلبي کي پنهنجي ڀاءَ محمد بن عماد سوڌي سنڌ روانو ڪيو حڪم ڏنائين ته سنڌ جي صورتحال سڌاري باغي بشر کي منهنجي خدمت پيش ڪيو وڇي اتان موٽڻ وقت سنڌ جون واڳون موسيٰ بن يحييٰ بن خالد برمڪي جي حوالي ڪيون وڃڻ .
آواران ضلعو پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ڏاکڻي حصي قلات ڊويزن جو ھڪ ضلعو جنھن جو صدر مقام آواران شھر آھي. ھن ضلعي جو قيام نومبر 1992ع ٿيو ھو ان کان اڳ ھي ضلعو خضدار ضلعي جي سب ڊويزن ھيو. آواران شھر جو پراڻو نالو ڪولوا ھيو. ھي ضلعو بلوچستان جو غريب ترين ضلعو سمجھيو ويندو آھي ھن ضلعي جي ڏکڻ ڏکڻ اولھ گوادر ضلعو، اوڀر ڏکڻ لسٻيلو ضلعو، اولھ ڪيچ پنجگور ضلعو، اتر اوڀر م خضدار ضلعو اتر خاران ضلعو واقع آهن. ھن ضلعي جي ڪل پکيڙ 29,510 چورس ڪلوميٽر آهي. 2017 جي آدمشماري مطابق ھن ضلعي جي آبادي 1,21,680 ھئي.
2012 ھي ضلعو ٻن تحصيلن ھڪ سب تحصيل ورھايل ھيو جن م شامل آهن: آواران تحصيل، جھل جائو سب تحصيل ماشڪئي تحصيل. 2012 ضلعي ھيٺيون 8
2021 ھن ضلعي ٻہ تحصيلون ھيون جن آواران تحصيل ماشڪئي تحصيل شامل آھن. ان کان علاوه ٻہ سب تحصيلون پڻ واقع ھيون جن گشڪور سب تحصيل، جھل جائو سب تحصيل شامل آهن. ضلعي ھڪ سب ڊويزن آھي جنھن جو نالو آواران سب ڊويزن آھي جنھن م آواران تحصيل مٿيون ٻہ سب تحصيلون شامل آهن.