polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ٻارھين صدي عيسويءَ ھتي ھڪ عيسائي مذھب جي خانقاھ قائم ٿي. ھن خانقاھ کي ھن علائقي جي سڄي عيسائي برادريءَ وڏي عزت احترام سان ڏٺو ويندو ھو ھتان جا پادري علائقي جي مذھبي سرگرمين جو انتظام سنڀاليندا ھئا، انھيءَ ڪري پيزلي جو نالو سڄي اسڪاٽلينڊ مشھور ٿي ويو. اوڻويھين صديءَ پيزلي ڪيتريون ئي ٽيڪٽائل ملون قائم ھيون ھتان جو ڪپڙو شالون مشھور ھيون. 1993ع اھي ملون بند ٿي ويون ھاڻي انھن جا نشان فقط عجائب گھرن محفوظ آھن.
پيزلي اسڪاٽلينڊ جو ھڪ ٽائون جيڪو رينفريوشائر ڪائونٽي جي گاديءَ جو ھنڌ آھي. ھن شھر جون حدون اوڀر گلاسگو سان ملن ٿيون. پيزلي اسڪاٽلينڊ جي مشھور ڪلائيڊ نديءَ مان ڦٽي نڪرندڙ ھڪ شاخ وائيٽ ڪارٽ واٽر جي ڪناري تي آباد آھي. ھيءَ اسڪاٽلينڊ جي پنجين وڏي انساني وسندي آھي پر ھن کي اڃا شھر جو درجو نہ ڏنو ويو آھي، البت ھن کي اسڪاٽلينڊ جو وڏي وڏو ٽائون مڃيو وڃي ٿو.
اسڪاٽلينڊ جي بادشاھ جيمس ٻئي جي ڏينھن پيزلي ڪافي ترقي ڪئي. 1488ع ھن شھر کي برگ آف باروني جو درجو ڏنو ويو 1577ع ھتي پھريون اسڪول کليو.
محاورا ’اصطلاح‘ ٻئي عربي ٻوليءَ جا لفظ آهن، جيڪي فارسيءَ به ڪتب ايندا آهن. اِهي لفظ پوءِ اُردو، هندي، سنڌي، پنجابي، ڪشميري ٻين ڪيترن ئي ٻولين عام ٿي ويا آهن. ’محاورو‘ لفظ جو عربيءَ اُچار آهي، ’محاورت‘. اِهو ’حاور‘ يا ’حوَر‘ فعل مان نڪتو آهي، جنهن جو مطلب آهي- موٽائڻ ورندي ڏيڻ. پوءِ اِنهيءَ جي معنا تفصيل ٿي ويو آهي. پلاٽس اِنهيءَ جي معنا تفصيل ٿي ويو آهي. پلاٽس اِنهيءَ لفظ جو اُردو- هندي ڊڪشنري معنائون ڏنيون آهن: گفتگو، ڳالھ ٻولھ اصلاح، لفظي ميڙ، عام ٻول چال جو طريقو ٻوليءَ استعمال، روايت، پرمپرا، عادت.
پهاڪي کي انگريزي چون ٿا. عيسائي مذهبي ڪتاب انجيل جي پراڻي عهد نامي ته اخلاقي سکيا عملي نصيحتن سان ڀريل هڪ الڳ باب ڏنل آهي جنهن کي چون ئي پهاڪن جو ڪتاب. نئين آڪسفورڊ ڊڪشري مطابق انهن مان گهڻا پهاڪا حضرت سليمان جا چيا وڃن ٿا. اصل انگريزيءَ جا ڪيترا ئي پهاڪا انهيءَ پراڻي عهدنامي تان ئي ورتل آهن. انگريزيءَ پهاڪي يعني کانسواءِ ٽي ٻيا لفظ به آهن جي لڳ ڀڳ ساڳي پهاڪي واري معنيٰ ڪم اچن ٿا.
پهاڪو محاورو ٻئي بيان اکري معنيٰ بدران ٻئي گهربل معنيٰ ڪتب ايندا پر ٻنهي فرق اهو آهي ته پهاڪو پورو جملو هوندو آهي محاورو جملي جو هڪ حصو هوندو آهي. محاورو جملي جدا جدا زمان موجب پنهنجي صورت بدلائي ڪتب ايندو آهي. پر پهاڪي جي رچنا ڪا به تبديل نه ٿيندي آهي.
پهاڪن کي گذريل زماني جي گڏ ڪيل موڙي يا سيڙايل سياڻپ چوڻ به شايد ٺيڪ نه لڳي؛ بهتر ٿيندو ته اسان ائين سمجهون ته پهاڪا اُهي اهڃاڻ يا وسيلا آهن جي ڪن خاص خيالن کي ٺاھ ٺوھ بنا اسان تائين پهچائين ٿا.
جي معنيٰ آنندرام شهاڻيءَ چوڻي يا مثال ڄاڻائي ٿو ته سنڌيڪا واري ڊڪشنريءَ ان لفظ جي معنيٰ چوڻي يا پهاڪو لکيل آهي.
دوحہ 1820ع واري ڏھاڪي قطر جي پراڻي شھر البدع جي ڀر آباد ڪيو ويو. 1971ع قطر جڏھن انگريزن جي غلاميءَ مان آزاد ٿيو تہ دوحہ کي نئين آزاد ٿيل ملڪ جي گاديءَ جو ھنڌ بنايو ويو. عالمگيريت دنيا جي شھرن جي کوجنا ڪرڻ واري تنظيم ھن شھر کي بيٽا عالمي شھر قرار ڏنو آھي. ھن شھر ڪيترائي بين الاقوامي راندين جا مقابلا منعقد ٿي چڪا آھن جن 2006ع واريون ايشيائي رانديون، 2011ع واريون پان عرب رانديون 2011ع وارا ايشيائي فوٽ بال جا مقابلا شامل آھن. 2022ع وارو فوٽ بال جو ورلڊ ڪپ بہ ھن ئي شھر منعقد ٿيندو.
دوحہ يا دوحا قطر جي گاديءَ جو ھنڌ آھي. ھي آباديءَ جي لحاظ کان قطر جو وڏي وڏو شھر پڻ آھي. 2018ع وارن انگن اکرن مطابق ھن جي آبادي 2,382,000 آھي. ھي شھر ايراني نار جي ساحل تي آباد آھي. قطر جا اٽڪل %80 ماڻھو ھن شھر ان جي آسپاس وارن علائقن رھن ٿا. ھي ملڪ جو سياسي معاشي مرڪز آھي.
دوحہ عربي لفظ الدوحة مان ورتل آھي جنھن جي معنيٰ آھي ”گولائي“. ھن شھر جي ساحلي پٽيءَ تي گول شڪل جا اپٻيٽ آھن ان ڪري ھن شھر تي اھو نالو پيو.
سيٺ وشنداس جو والد، سيٺ نهالچند 1798ع ڄائو هو. پيءُ کي هڪ ئي پٽ هو. سندس شادي، حيدرآباد مان سيٺ خوشحال داس پارو مل جي نياڻيءَ سان ٿي. سيٺ نهالچند وڏو واپاري هو. 1837ع ستگرو ٻائي گلابداس جو شش ٿي، فقيريءَ طرف مائل ٿيو.
هن جا وڏا اصل خدا آباد جا ويٺل هئا. سندس وڏو ڏاڏو سيٺ سانول مل مشهور واپاري هو. سندس نالي پويان، پهريائين هي ”سانولاڻي“ سڏباهئا. 1768ع بلوچن جي هڪ گهل خدا آباد تي ڪاهي آئي ڦر ڪري شهر کي باهه ڏيئي ويا. سيٺ سانول مل انهيءَ ڪري لڏي وڃي انڙ پور ويٺو. سيٺ سانول مل کي چار فرزند ٿيا:
سيٺ ڇَتو مل. انڙ پور جو ڳوٺ ان وقت درياء جي ڀر هو. ان کي جڏهن دريا پاتو، تڏهن هي اتان لڏي اچي مانجهوءَ جي ڳوٺ ويٺا اتي واپار وڌائڻ جي ڪوشش شروع ڪيائون. سيٺ تولي مل کي ٻه پٽ ٿيا: سيٺ لکميچند سيٺ موريو مل. سيٺ لکميچند کي هڪ پُٽ، سيٺ نهالچند نالي، 1798ع ڄائو. سيٺ نهالچند کي وري ٻه فرزند ٿيا: راءِ بهادر سيٺ وشنداس سيٺ ليلا رام، سيٺ وشنداس کي ٽي پٽ ٿيا:
سيٺ صاحب تصوف تي ڪتاب لکرايا، جن مکيه شاعرن جا ڪلام، اردو، پارسي، سنڌي سرائيڪي گڏ ڪري، مفت ورهائڻ جو انتظام ڪيائين. قرآن شريف جو ترجمو ڪرائي، مفت ورهايائين، اهڙيءَ طرح، سماج جي سڌاري تي ڪتاب وشن پرڪاش، وشن گنج، وشن گيان، وشن راڳ، ”ڪريما“ جو فارسيءَ مان سنڌيءَ ترجمو، وشن سڀا وغيره، ڪتاب ڇپرائي، مفت ڪرايائين. ڪيترا اديب سندس ڪشاده دستيءَ مان مستفيد ٿيندا هئا.
"اورنگزيب جي دؤر سرمد کي هڪ ديني عدالت فتويٰ ڏيندي واجب القتل قرار ڏنو. مٿس الزام هو ته هُن جي هڪ رُباعيءَ مان معراج جي واقعي جو انڪار ثابت ٿئي ٿو.
"ماثرالامراء" سرمد جي قتل جا سبب لکندي چيو ويو آهي ته جيڪڏهن سچ پڇيو وڃي ته تہ قتل جو سبب دارا شڪوه جي سڱت ھئي نہ تہ سرمد جھڙا اگھاڙا مجذوب آزادي سان گفتگو ڪرڻ وارا گھٽيءَ گھٽيءَ ڦرندا ھئا انھن کي ڪوئي پڇندو ئي نہ ھو.
شاهه جي رسالي کان اڳ سنڌي شاعرن جو ڪلام مجموعن جي صورت نٿو ملي گھڻو ڪري بياضن، ملفوضات يا تصوف جي ڪتابن درج ٿيل آهي. پر شاهه جي رسالي جي ترتيب خاص آهي. انهيءَ ترتيب جا ٻه نمونا آهن. پهريون نمونو سُر سهڻي سان شروع ٿئي ٿو ٻئي سلسلي جي شروعات سُر ڪلياڻ سان ٿئي ٿي. پر ٻي ترتيب وڌيڪ رائج مقبول آهي. اڄ بازار عام طور جيڪي رسالا ملن ٿا، انهن جي شروعات سُر ڪلياڻ سان ٿئي ٿي محققن انهيءَ ترتيب کي معياري قرار ڏنو آهي، ڇو جو انهيءَ جو سلسلو شاهه ڪريم جي درگاهه واري گم ٿيل رسالي سان ملي ٿو. البت شاهه جي درگاهه تي رکيل سڀ کان جھوني رسالي ”گنج“ جي شروعات سُر سهڻي سان ٿئي ٿي.
سنڌي شاعرن جي ڪلام کي ”رسالي“ جو نالو انهيءَ ڪري ڏنو ويو آهي ته ان جي هر سُر جدا جدا راڳن، لوڪ داستانن موضوعن بابت ڪلام گڏ ڪيو ويندو آهي. اهڙا رسالا رڳو سنڌي شاعرن ئي مرتب ڪيا آهن. ڪنهن ٻيءَ ٻوليءَ شاعرن جي ڪلام کي رسالو نه چيو ويو آهي. سنڌي رسالي جي ترتيب نهايت سهڻي مڪمل آهي. رسالي جي انهيءَ ترتيب جي جاچ ڪبي ته معلوم ٿيندو ته اهڙو سهڻو انداز نئين ترتيب اک ڇنب پيدا نه ٿي هوندي، ان جو ضرور ڪو پس منظر هوندو، ڪا تاريخ هوندي. هن مختصر مضمون جو مقصد انهيءَ پس منظر جي ڳولا آهي.
شاهه جي رسالي ٽيهه سُر آهن. رڳو علامه آءِ - آءِ- قاضي مرحوم جو مرتب ڪيل رسالو اُڻٽيهن سُرن تي مشتمل آهي، انهيءَ ڪري ڪن صاحبن وٽ اختلافي ٿي پيو آهي. جھُونن رسالن جي جدا جدا نسخن ٻٽيهه کان تائين سُرن جا نالا ملن ٿا ، پر ٽيهن کان مٿي وارا سُر الحاقي آهن. اهي سُر شاهه سائين جا چيل ڪونهن. انهن ٻين شاعرن جو اهڙو ڪلام آهي، جو شاهه جي محفلن ڳايو ويندو هو. البت ٻين شاعرن جي رسالن سُرن جو تعداد شاهه سائين جي رسالي جي مقابلي تمام گھٽ آهي.
رسالي جي ترتيب موسيقي تي ٻڌل آهي. ان جي هر هڪ باب يا فصل کي سرود يا سُر چون ٿا وڌيڪ تعداد سُر ڪنهن نه ڪنهن راڳ جي نالي سان منسوب آهن هر سُر جيترو ڪلام آهي، سو انهيءَ سُر سان منسوب راڳ ڳايو ويندو آهي. اهڙي ريت سُر يا سرود رسالي جو هڪ باب يا فصل به آهي راڳ به.اهو لفظ ٻنهي معنائن ڪتب آندو ٿو وڃي.
ڪنارا ڪاڍ جو مقصد ڪنهن عددي عڪس اندر موجود ڪن به ٻن شين يا وَٿُن درميان دنگ ليڪڻ هوندو آهي؛ مطلب ته انهن نڪتن يا عڪسلُن جي نشاندهي ڪرڻ هوندو آهي، جن تي ڪا هڪ شَي ختم ٿي ٿِي ٻي شَي شروع ٿي ٿِي. اهڙين عڪسلُن تي عڪس جي رنگ يا روشنائيءَ هڪ نمايان تبديلي رونما ٿيل هوندي آهي. عڪس اندر روشنائي، رنگ يا ڪنهن ٻي خاصيت نمايان تبديلي ڪنهن اهم واقعي يا تبديليءَ ڏانهن اشارو سمجھي ويندي آهي. ڪنارا ڪاڍ، عڪس پردازڪاري نقش ڪاڍ اندر هڪ تحقيقي کيتر آهي.
ھ اگر یک لبه را به عنوان تغییر در شدت روشنایی که در طول چند پیکسل دیده می‌شود در نظر بگیریم، الگوریتم‌های آشکارسازی لبه به طور کلی مشتقی از این تغییر شدت روشنایی را محاسبه می‌کنند. برای ساده‌سازی، به آشکارسازی لبه در یک بعد می‌پردازیم. در این نمونه، داده‌های ما می‌تواند یک تک‌خط از شدت روشنایی پیکسل‌ها باشد. برای نمونه بین پیکسل‌های چهارم و پنجم در داده‌های 1-بعدی زیر به روشنی می‌توان لبه‌ای را آشکار کرد
ڪنارا نقطه نظر تي آڌاريل ٿِي سگھن ٿا - اهي اهڙا ڪنارا آهن جيڪي نقطه نظر بدلجڻ سان بدلجي وڃن ٿا نوعاً منظر جي ڀونماپ جي نمائندگي ڪن ٿا، اهو ظاهر ڪن ٿا ته ڪا هڪ شي ٻي شي سان ڍڪي پئي آهي وغيره وغيره، يا وري ڪنارا .
ڪنارن کي ڪيترين ئي عڪسلُن اندر روشنائيءَ جِي تبديلي ڄاڻندي، ڪنارا ڪاڍ الخوارزميون روشنائيءَ جي اهڙي تبديليءَ جو مشتق لهنديون آهن.
1991ع نگورنو ڪاراباخ جي ان صوبي جي انتظاميه نگورنو ڪاراباخ ان سان منسلڪ علائقي شاھوميان جي آذربائيجان کان آزادي جو ريفرينڊم ڪرايو اھڙي طرح انھن گڏجي آزاديءَ جو اعلان ڪري ڇڏيو جنھن سان نگورنو ڪاراباخ واري جنگ ڇڙي وئي جيڪا 1994ع بغير ڪنھن نتيجي جي جنگ بندي سان ختم ٿي وري 2020ع اھا جنگ ٻيھر شروع ٿي وئي جنھن ترڪي پڻ سڌي طرح آذربائيجان جي اتحاي طور شامل ٿي آرمينيا تي فضائي حملو ڪري ان جي جنگي جھاز کي ڪيرايو. آرمينيا سڌي طرح ارتسک جي فوجي مدد ڪري رھيو آھي.
ارتسخ جي پکيڙ 11500 به چورس ڪلوميٽر آهي ان جون حدون آرمينيا، آذربائيجان ايران سان ملن ٿيون. مائونٽ مراوي ھن علائقي جي سڀ کان وڏي چوٽي آھي جنھن جي اوچائي ڪوھ ڪيرس اوچو آهي. ارتسخ جو پاڻي جو وڏو ذخيرو سارسانگ ڊيم آھي. ان جي ندين ترتر ندي، کاچين ندي شامل آهن ھي علائقو زمين جي اھڙي پليٽ تي واقع آهي جيڪا اوڀر ڏکڻ-اوڀر طرف لاھي رکندڙ آهي. ھن علائقي جي سمنڊ جي سطح کان سراسري بلندي آھي اڪثر نديون ارتسخ جي وادي طرف وھندڙ آھي
ھتان جي آبهوا ٽيمپريٽ درمياني رھندڙ آھي. گرمي پد جي سراسري شرح رھندي آھي جيڪا سال ھيٺ مٿي ٿيندي رھي ٿي. جولاء تائين جنوري تائين پھچي ٿي. ھوا نمي جي شرح تائين پھچندي آھي. ڪجھ علائقن 100 ڏينهن تائين ڌنڌ رھندو آھي
ارتسک جو نظام حڪومت صدارتي جمھوريت آھي. ان جي پارليامينٽ ھڪ ايواني آھي جنھن جو نالو نيشنل اسيمبلي آھي. ارتسخ مڪمل طرح آرمينيا تي دارومدار رکندڙ آھي درحقيقت اھو نالي الڳ ملڪ آھي پر درحقيقت آرمينيا جي قبضي هيٺ آھي.
ارتسخ ريپبلڪ جون اٺ ڊويزنون آهن. ارتسخ اڳوڻي نگورنو ڪاراباخ خوداختيار اوبلاسٽ جا پنج ضلعا ان سان لڳولڳ ست ٻيا اڳوڻا آذربائيجاني ضلعا شامل آهن جيڪي ھن وقت ارتسخ واري آرمينيائي فوج جي قبضي هيٺ آھن.
ويو بعد ٽالمي بادشاھت ، روم جي صوبي مصر جو ھڪ ھزار سالن تائين گاديءَ جو هنڌ رھيو. يوناني اسڪندريہ لائيٽ ھائوس جي ڪري مشهور هو جيڪو دنيا جي ستن عجوبن مان ھڪ آھي. ان کان علاوه اتي دنيا جي قديم لائبريري، تاريخي قبرستان پڻ ان جي مشھوري جو سبب آهن. اھو قديم دنيا جو روم کان پوءِ تمام وڏو شھر ھيو.
الإسكندرية ) مصر جو ھڪ وڏو شھر،اھم تجارتي، صنعتي ،معاشي سياحت جو مرڪز جيڪو ميڊيٽرينين سمنڊ تي مصر جي اتر اولهه واري ڪناري تي واقع آهي.
زِنْجِبَار تنزانيه جو ھڪ نيم خودمختيار علائقو آهي. اھو ھندي سمنڊ تنزانيه جي اوڀر واري ڪناري کان 50 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي ننڍڙن وڏن ٻيٽن جي جھرمٽ وارو علائقو آهي جن سڀ کان وڏا ٻيٽ انگوجا
پيمبا آھن. انھن مان انگوجا ٻيٽ زنجبار شھر واقع آهي جيڪو ان زنجبار واري نيم خودمختيار علائقي جو گاديءَ جو هنڌ پڻ آھي. کي عام طور تي زنجبار سڏيو ويندو آهي. ھن علائقي جو تاريخي شھر اسٽون ٽائون آھي جيڪو عالمي ورثو قرار ڏنل آھي. انسائيڪلوپيڊيا برٽنيڪا مطابق زنجبار تنزانيه جو وڏو ٻيٽ آھي جنھن جي آبادي 2002 622,459 ھئي. سن جي ايراضي 1651 چورس ڪلوميٽر آهي. ان ٻيٽ جو اھم شھر زنجبار سٽي آهي جنھن جي آبادي 2002 205,870 ھئي. زنجبار شھر ٻيٽ جي اولھ م واقع آهي زنجبار ٻيٽ جو اھم بندرگاھ تجارتي مرڪز پڻ آھي.
انگريزي ان کي زينزبار چون ٿا جيڪو عربي جي لفظ زنجبار جي بگڙيل صورت آهي. زنجبار لفظ واري فارسي جي لفظ زنگبار مان نڪتل آهي. فارسي زنگ جي معنيَ ڪارو آھي بار جي معنيَ سامونڊي ڪنارو آھي. زنجبار لفظ جو مطلب ڪارن ماڻھن يا شيدين جي سرزمين آهي
زنجبار جي اھم صنعت مصالحا، رافيا سياحت آھي. ھتان جي ٻيٽن م لونگ، جائفل، دالچيني، ڪارن مرچن جي پوک گھڻي ٿئي ٿي. ان پوکن جي ڪري زنجبار جي ٻيٽن جي جھرمٽ مافيا ٻيٽ مصالحن وارا ٻيٽ سڏبا آهن.زنجبار جي ٻيٽ جي معيشت زراعت مڇي جي شڪار تي مشتمل آهي.
ھي علائقو اصل مقامي زنجباري ڪولوبس نالي ڀولي زنجباري جنيٽ نالي آفريڪي ٻلي، نابودي ويجھو ناياب زنجباري واگھ جي سرزمين پڻ سڏبو آهي .
فيبروري 1951 ، هوءَ چڱي طرح 1500 عورتن کي گڏ ڪرڻ ڪامياب ٿي وئي مصر جي معروف فيمينسٽ گروپن مان. هن ماڻهن جو هڪ مارچ منظم ڪيو جنهن پارليامينٽ کي چئن ڪلاڪن تائين روڪي ڏيو جڏهن اهي اتي گڏ ٿيا هڪ مطالبن جي سلسلي سان گڏ خاص طور تي عورتن جي سماجي اقتصادي حقن سان لااپيل. مفيد عبدالرحمان کي شفيق جو دفاع ڪرڻ لاءِ عدالت چونڊيو ويو. جڏهن ڪيس ٽرائل ويو ، بنت النيل جا ڪيترائي حامي عدالت جي ڪمري حاضر ٿيا ، جج ڄاڻي اڻڄاتل مدي تائين ملتوي ڪري ڏي.
1948 شفيق ٺاھيو بينٽ ايل نيل يونين عورتن جي بنيادي سماجي مسئلن کي حل ڪرڻ مدد ڏيڻ پنھنجي ملڪ جي پاليسين انھن جي شموليت کي يقيني بڻائڻ لاءِ. يونين سان ملڪ انھيءَ مقصد لاءِ مرڪز قائم ڪري ، اڻپڙھائيءَ جي خاتمي لاءِ پڻ ڪم ڪيو ، روزگار آفيس ڪم ڪندڙ عورتن لاءِ ڪيفيٽريا قائم ڪيا.
1951 ، شفيق ”ناتر جي ڌيءَ جو يونيفارم ٿيل نيم فوجي يونٽ“ شروع ڪيو. جنوري 1952 ، هن پنهنجي ميمبرن جي هڪ برگيڊ جي واڻي ڪئي بارڪليز بينڪ جي هڪ شاخ کي گهيرو ڪرڻ بند ڪرڻ لاءِ ، جيتوڻيڪ هن کي پوليس گرفتار ڪيو جڏهن مظاهرو ”گھرندڙ“ بڻجي ويو.
دوريہ شفيق ‎ 14 ڊسمبر 1908-20 سيپٽمبر 1975) ھڪ مصري فيمينسٽ ، شاعر ايڊيٽر ھئي، 1940 جي وچواري مصر عورتن جي آزاديءَ واري تحريڪ جي پرنسپل اڳواڻن مان ھڪڙي ھئي. سندس ڪوششن جو وڃو نتيجو ، مصري عورتن کي ووٽ ڏيڻ جو حق ڏنو ويو مصري آئين پاران.
1940 فرانس کان مصر موٽڻ تي ، شفيق اميد ڪئي ته پنھنجي ملڪ جي نوجوانن جي تعليم حصو وٺندي ، پر قاهره يونيورسٽي جي ادب جي فيڪلٽي جي ڊين انھيءَ تدريسي پوزيشن کي انھيءَ سبب رد ڪري ڇڏيوڏيو ته ھوءَ ”ڏاڊي لبرل“ ھئي.
پئرس ھجڻ دوران ، شفيق نوريالدين رگائي سان شادي ڪئي ، جيڪو قانون جو شاگرد ھو جيڪو پڻ اسڪالرشپ تي ھو پنھنجي پي ايڇ ڊي جي ڊگري ڪري رھيو آھي.
1976 کوليو ويو , چيائي هوائي اڏو تائيوان انهن هوائي اڏن مان هڪ هيو جيڪو 2007 تائيوان هائي اسپيڊ ريل جي کولڻ سان تمام گهڻو متاثر ٿيو . يوني ايئر هوائي اڏي ڏانهن شيڊول پروازن جو واحدآپريٽر آهي. جيتوڻيڪ تائيوان حڪومت جي طرف کان هڪ بين الاقوامي ہوائي اڏي جي طور تي درج آهي, چيائي هوائي اڏو لاءِ گڏيل استعمال جون سهولتون ڏئي ٿو هوائي اڏي تي مڪمل ڪسٽم اميگريشن سهولتن جي گهٽتائي
جي ڪري بين الاقوامي پروازن جي پاران ہوائي اڏي جو استعمال گهٽ ڪيو وڃي ٿو . جيئن ته، هوائي اڏي تي بين الاقوامي شيڊول پروازون ناهي؛ تنهنڪري،بين الاقوامي سطح تي اها صرف ڪڏنهن ڪڏنهن چارٽرڊ پروازن جي پاران خدمت لاءِ استعمال ڪئي وڃي ٿي.
چيائي هوائي اڏو , عام طور تي نالي سان سڃاتي وڃي ٿي , جيڪو , تائيوان هڪ هوائي اڏو آهي . هوائي اڏي جا ٻه رنوي آهن , هي هڪ سولين سولين هوائي اڏي طور تي استعمال ڪيو وڃي ٿو. چيائي ائربيس جي ويجهو واقع آهي . چيائي هوائي اڏو, تائيوان هڪ مقبول ٽوئرسٽ تفريحي مقام لاءِ هڪ باب گيٽ وي طور ڄاتو وڃي ٿو.
ٺاڪرن جي مورتي: پروفيسر مئڪس ملر رگ ويد جو اڀياس ڪري ڄاڻايو آهي ته ويدڪ ڌرم ٺاڪرن جي مورتن يا پتلن پوڄڻ جي ڳالهه ناهي ئي ڪانه. ٻين به ڪيترن يوروپي توڙي ڏيهي عالمن جو چوڻ آهي ته ويدن واري زماني بت پرستي هئي ڪانه. انهيءَ هوندي به رگ ويد منجهان ڪيترن عالمن کي ائين سمجهڻ اچي ٿو ته ٺاڪرن جي مورتن يا پتلن ٺاهڻ جو رواج رگ ويد واري ڪنهن عرصي ئي جاري ٿيو هو. منڊل چوٿين هڪ رشي چوي ٿو ته ”ڏهه گايون ڏيئي، منهنجو هيءُ اِندر ڪو وٺندو؟ جڏهن اِندر ديوتا سندس دشمن دفع ڪري، تڏهن منهنجو اِندر مون کي موٽائي ڏي!
ڪيترن عالمن جو چوڻ آهي ته هندن توڙي ٻين قومن کي ڌرم جو خيال موت بابت ويچار ڪندي آيو، جيڪو ڄمي ٿو، سو اوس مري ٿو. دنيا رهي ماڻهو پاڻ پتوڙي، ڌن مال ڪٺا ڪري ٿو، پر آخر سڀ اتي ئي ڇڏي ٿو. مٽن مائٽن مان ڪوبه سنگتي ساٿي ڪونه ٿو ٿئي. مرڻ کانپوءِ ماڻهو اڪيلو ئي اڪيلو ڪيڏانهن وڃي ٿو؟ اهڙن خيالن ماڻهن قيامت پرلوڪ جا خيال پيدا ڪيا. وقتي مئل مائٽ سُپني ڏسڻ اچن ٿا، انهن کي دکي يا سکي ڏسجي ٿو. اهڙين ڳالهين پوءِ جي دک سک جا خيال جاڳايا. ائين ڌرم جي خيال جو بنياد پيدا ٿيو، پوءِ هرهڪ قوم پنهنجي پنهنجي نموني ڌرم تي هلڻ جون واٽون ٺهرايون
ڌرم جي ڪابہ ھڪڙي معني ناھي ھندو ازم، سک ازم، ٻڌازم جين ازم ھن لفظ جون مختلف معنائون آهن ڌرم لفظ جو ويسٽرن ٻولين ڪنھن ھڪڙي لفظ سان ترجمو ممڪن ناهي .
ڀِريا نالي جي اصل وسندي ڀِريا روڊ جي اولھ قومي شاھراھ تي واقع آھي، جنھن جي ڏکڻ 10 ڪلوميٽر پري نوشھرو فيروز، 10 ڪلوميٽر اولھ ٺارو شاھ 22 ڪلوميٽر اُتر ڪنڊيارو واقع آھن ـ ٻنھي ڀِريائن جي وچ وڏو وارياسو پَٽُ آھي، جنھن جي اولھ روھڙي ڪئنال وھي ٿو جيڪو 1932 تعمير ٿيل سکر بئراج مان نڪري ٿو ـ روھڙي ڪئنال ڀريا سٽيءَ کان اڌ ميل اوڀر آھي جنھن جي پُل ٽپڻ سان ڪجھ پنڌ تي دريا خان جلباڻي ڳوٺ آباد آھي. دريا خان جلباڻي ڳوٺ ڀريا روڊ وچ وارياسي پَٽ مان ڪنھن زماني سنڌو درياھ وھندو ھو.
ڀريا تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھيد بينظيرآباد ڊويزن جي ضلعي نوشهرو فيروز جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو صدر مقام ڀريا شھر آھي.
بالي شود سنگهه جي شادي مان سون چوري ڪرڻ جو انتظام ڪري ٿي، پر هن جي ننڍي، روسٽ، هڪ پوليس اهلڪار جي هٿان گولي هڻي ماريو ويو آهي. بالي جي هڪ دوست جي معلومات سان، شود سنگهه کي ٽوڙي اهو سمورو سونا ضبط ڪري ٿو جيڪو ٽولي هن وقت تائين چوري ڪيو هو، جتي سونا کي شود سنگهه هٿ ڪري ورتو، جتي هو قتل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو. هن جو بالي جو ٻار، پر جنرل کيس روڪي ٿو. دل ٽوڙڻ جي باوجود، بالي راڻي جي تاج کي چوري ڪرڻ جو ارادو ڪيو، جيڪو قضا تي پهچڻو آهي. سخت حفاظت جي باوجود، بالي راڻي جي تاج کي چوري ڪري ٿو برطانوي جنرل جي شهرت کي خراب ڪري ٿو. بالي راني جي تاج جي بدلي خميرين کي آزاد ڪرڻ لاءِ جنرل سان معاهدو ڪري ٿو.
شمشيرا ان جا ماڻهو جنگل پهچن ٿا جتي کين خبر پوي ٿي ته اهو هڪ ڦڙو آهي جنهن جي اڳواڻي شده سنگهه آهي کين پڪڙيو وڃي ٿو جتي کين بيدردي سان تشدد ڪيو وڃي ٿو. شمشيرا کي انگريزن 10,000 سون جا سڪا ڏيڻ جي بدلي خمير قبيلي کي بچائڻ لاءِ چيو. محسوس ڪيو ته قلعي اندر سودو ڪرڻ ڏکيو ٿيندو. شمشيرا قبيلو کي قلعي مان فرار ٿيڻ مدد ڏيڻ لاءِ هڪ منصوبو ٺاهي ٿو، پر ڪو به فائدو نه ٿيو، جتي هو پنهنجي زال کي ٻڌائي ٿو ته هو پنهنجي پاڻ کي غدار بنائڻ جي منصوبي جي باري ٻڌائي ٿو ته جيئن قبيلو کي قتل ٿيڻ کان بچايو وڃي. شمشيرا قلعي جي ڀت تي چڙهڻ جي ڪوشش ڪري ٿو جتي آفيسر انچارج شمشيرا کي ڏسي ٿو کيس گوليون هڻي ٿو،
جنرل اتفاق ڪري ٿو بالي پنهنجي عملدار جي بچيل ميمبرن سان قزع قلعي ڏانهن واپس اچي ٿو. شاد سنگهه برطانوي فوجن کي ماري ڇڏيو. بالي تي الزام هنيو تاج واپس ڪرڻ جو ڪريڊٽ راڻي کي ڏنوويو، پر خميرن کي الزام ڏيڻ وساري ڇڏيو. خميري پير بابا کان شمشيرا جي قربانيءَ جي سکيا وٺن ٿا، جنهن تي هو ناراض ٿي قلعي جا دروازا ٽوڙي بالي سان وڙهڻ لڳا. اهي پوليس فورس کي قتل ڪن ٿا. بالي شھد سنگهه سان وڙھي ٿو شھد سنگھ کي اھڙيءَ طرح ماري ٿو جھڙيءَ طرح ھن شمشيرا کي ماريو ھو.
شمشيرا 2022 جي هندي -ٻولي جي تاريخي ٿرلر فلم آهي. جيڪا يش راج فلمز جي تحت اديتيه چوپڙا پاران ٺاهي وئي آهي هدايتڪار ڪرن ملهوترا آهي. فلم رنبير ڪپور پنهنجي پهرين ٻٽي ڪردار سنجي دت ، واني ڪپور ، رونيت راءِ سورڀ شڪلا سان گڏ آهن. هيءَ ڪهاڻي، جيڪا 1800ع جي لڳ ڀڳ ٺهي، هڪ ڌاڙيل قبيلي برطانوي راڄ خلاف آزاديءَ لاءِ سندن جنگ جي پٺيان آهي.
اهو 22 جولاءِ 2022 تي شمشيرا ٿيٽر مڪس ٿيئٽرز رليز ڪيو ويو. اهو نقادن کان مخلوط منفي جائزو حاصل ڪيو آخرڪار هڪ باڪس آفيس بم جي طور تي ظاهر ٿيو.
ھن ملڪ جو چيف ايگزيڪيوٽو صدر آھي جيڪو وزيراعظم کي مقرر ڪندو آھي. ملڪ جي پارليامينٽ ٻہ ايواني آھي جنھن م ھڪ ايوان سينيٽ آھي جنھن 47 سيٽون آهن . ھن ايوان جي ميمبرن جو مدو 6 سال ھوندو آھي.ٻيو ايوان مزلس آهي جنھن 107 سيٽون آهن جن مان 98 جي چونڊ سڌي 9 جي اڻ سڌي طرح ٿيندي آهي. ھن ملڪ جي سڀ کان وڏي ڪورٽ سپريم ڪورٽ آھي جنھن 44 جج آھن. انھن جي عمر جي آخري حد عام طور تي 65 سال آهي جيڪا 70 سالن تائين بہ وڌائي وئي آھي.
ملڪ جو پورو نالو ريپبلڪ اف قزاخستان پر عام طور تي قزاقستان سڏبو آھي. ھي ملڪ اڳوڻو قزاق سويت سوشلسٽ ريپبلڪ آهي. ھن ملڪ جي نالي جي معني آهي قزاقن يا قزاخن جي سرزمين. لفظ قزاق يا قزاخ ترڪي ٻولي جي لفظ قز مان نڪتل آهي جنھن جي معني آهي رلڻ يا ڀٽڪڻ. اھڙي طرح قزاق جو مطلب ٿئي ٿو خانہ بدوش ماڻھو. ستان فارسي ٻولي جو لفظ آهي جنهن جي معني آهي جاء. اھڙي طرح قزاقستان يا قزاخستان جو مطلب ٿيو خانہ بدوش ماڻھو جي سرزمين.
جارج شولاف جي ڄمڻ جي ھنڌ بابت اختلاف آھي. ڪجه ماھرن جي راءِ مطابق ھو پولينڊ جي شھر وامزا 1908ع پيدا ٿيو پر سندس ڪٽنب 1910ع موجودھ يوڪرين جي شھر خارڪيف لڏي اچي ويٺو انڪري ھن جو ننڍپڻ خارڪيف گذريو. ٻين جي خيال ھو خارڪيف شھر ئي پيدا ٿيو ھو. ياد رھي تہ شولاف جي ڄمڻ واري زماني پولينڊ يوڪرين ٻئي روس جو حصو ھئا. ھن جو پيءُ ولاديمير ڪارلووچ شنيدر روسي شاھي فوج ميجر جنرل ھو. ھن جو پي ماءُ ٻئي جرمن نسل مان ھئا. ھن جو پيءُ پھرين عالمگير جنگ دوران اوچتوئي اوچتو گم ٿي ويو. غالب گمان آھي تہ ھو ڪنھن جنگي محاذ تي دشمن جي گولين جو شڪار ٿي ويو. شولاف ابتدائي تعليم خارڪيف حاصل ڪئي.
1952ع ھن پنھنجي ماءُ سان گڏ آمريڪي شھريت حاصل ڪئي. آمريڪا ھن پنھنجي تدريسي سرگرمين جي شروعات ھارورڊ يونيورسٽيءَ ليڪچرار طور ڪئي. ان بعد ھو 1958ع کان 1977ع تائين ڪولمبيا يونيورسٽيءَ پھريائين ائسوسيئيٽ پروفيسر پوءِ پروفيسر طور پنھنجون خدمتون سرانجام ڏيندو رھيو. ھو يوڪرين جي فري اڪيڊمي آف سائنسز جو بنيادي ميمبر صدر رھيو. سلاوي يوڪريني ٻوليءَ لاءِ سندس گرانقدر خدمتن جي مڃتا طور يونيورسٽي آف البرٽا لنڊ يونيورسٽيءَ پاران کيس پي ايڇ ڊي جون اعزازي سندون عطا ڪيون ويون. ھن جا تحقيقي مقالا مضمون ڪيترن ئي ساک وارن تحقيقي رسالن ڇپيا.
جارج يوري شولاف يوڪرين ڄائو آمريڪي پروفيسر, لغت جو چاڻو، فلاسافر, ليکڪ نقاد ھو. ھن ھڪ ڊگھي عرصي تائين آمريڪا جي ڪولمبيا يونيورسٽيءَ سلاوي ٻوليءَ جي پروفيسر طور پنھنجيون خدمتون سرانجام ڏنيون. ٻوليءَ جي اڪثر ماھرن جي خيال يوڪريني، بيلاروسي روسي ٻوليون اوڀر سلاوي ٻوليءَ جون شاخون آھن. جارج شولاف انھيءَ نظرئي جو مخالف ھو. سندس کوجنا موجب يوڪرين، بيلا روس روس ڳالھائيجندڙ اھي ٻوليون اوڀر سلاوي ٻوليءَ جون شاخون ناھن بلڪ اھي الڳ الڳ ٻولين طور اڀريون.
ھو ھڪ ڊگھي عرصي کان پوءِ 1990ع پنھنجي اباڻي وطن يوڪرين طرف موٽيو. کيس يوڪرين جي قومي اڪيڊمي آف سائنسز جو بين الاقوامي ميمبر چونڊيو ويو. 1999ع ھن کي يوڪرين جي خارڪيف يونيورسٽي نيشنل يونيورسٽي آف ڪيف مھيلا اڪيڊمي ) - ) پاران اعزازي ڊاڪٽريٽ جون سندون ڏنيون ويون. 2001ع ھن ٻن جلدن پنھنجي آتم ڪٿا ڇپائي پڌري ڪئي.
ٻي عالمگير جنگ جرمنيءَ جي شڪست کان پوءِ ھن 1947ع يوڪرين جي فري يونيورسٽيءَ مان ڊاڪٽر آف فلاسافيءَ جي سند حاصل ڪئي. انھي ئي زماني ھو يوڪرين جي ادبي ائسوسيئيشن جو نائب صدر پڻ رھيو. 1950 کان 1952ع تائين ھو سئيڊن جي لنڊ يونيورسٽيءَ روسي ٻوليءَ جو ليچرار رھيو.
ٻي عالمگير جنگ ان کان ٿورو پوءِ ھو يوڪرين جي مختلف اخبارن ڪجه تعليمي سماجي تنظيمن سان سلھاڙيل رھيو. 1943ع ھو خارڪيف ڇڏي ليوف شھر منتقل ٿي ويو. ان بعد ھوڪجه وقت پولينڊ، سلوواڪيا آسٽريليا جرمن رياست زاڪسن رھيو.
خيرپور ناٿن شاھ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي دادوءَ جي چئن تعلقن ميهڙ، جوهي دادو مان ھڪ آهي. شهر خيرپورناٿن شاہ پنهنجي تعلقي جو صدر مقام پڻ آهي. ھن شھر جو جاگرافيائي مقام
خيرپور ناٿن شاهه ضلعي دادو جو ٻيون نمبر وڏو تعلقو به آهي.هن جي اولهه ڪاڇي وارو علائقو صوبو بلوچستان آهي، اتر-اوڀر تعلقي ميهڙ سان گڏ ضلعي قمبر-شهداد ڪوٽ جي تعلقي قمبر جو دنگ به لڳي ٿو. ڏکڻ-اولهه تعلقو جوهي اوڀر تقريبن 20 ڪلو ميٽرن جي پنڌ تي سنڌو درياءَ آهي.
پرويز جي پهرين آکاڻي ”اونداهي رات“ ماهوار بادل حيدرآباد جي مارچ 1967ع واري پرچي ڇپي. پوءِ سندس آکاڻيون، مضمون ڪالم مختلف رسالن اخبارن ڇپجندا رهيا اهو سفر تاحال جاري آهي. پرويز هڪئي وقت ڪهاڻيڪار، مترجم، ناول نگار مضمون نگار پڻ آهي، پرسندس اصل سڃاڻپ ڪهاڻيڪار واري آهي.
پرويز جي ڪهاڻين جو پهريون مجموعو ”سُڻي تنهنجو سڏ“ 1978ع ڇپيو، جنهن سندس 12 طبعزاد 3 ترجمو ٿيل ڪهاڻيون شامل آهن. ڪتاب جي مهاڳ لکي ٿو: ”آئون ننڍڙيون ڪهاڻيون لکندو آهيان. مون پنهنجي آکاڻين سماج جي ناسورن جو ذڪر ڪيو آهي، نين منزلن مقصدن جي ڳالهه ڪئي آهي، انهن نين منزلن مقصدن کي حاصل ڪرڻ لاءِ گس راهه جو ڏس ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي اٿم.“
اهي ڪهڙا ناسور آهن، جن جي پرويز پنهنجي ڪهاڻين نشاندهي ڪئي آهي، اهي ڪهڙا مقصد آهن جن لاءِ پرويز گس ڏسڻ جي ڪوشش ڪئي آهي. هو لکي ٿو: ”مون ڪوشش ڪئي آهي ته جيئن سنڌي سماج موجود گندگيءَ جي نشاندهي ڪريان، گهڻو تڻو منهنجي آکاڻين جو موضوع به اهو رهيو آهي، ڌارين طرفان ڌاڙيل قرار ڏيئي سنڌي جوڌن جو قتل عام نسل ڪشيءَ بابت ذڪر ٿيل آهي. رشوتخور ڪامورو پنهنجي ڪاروائي ڪيئن ٿو ڪري سا به ڳالهه ٿيل آهي. هارين سجاڳي ڪيئن آڻجي، سو به گس ڏسيل آهي. شاگرد پنهنجا آدرش ڪيئن حاصل ڪن سياسي تنظيمن جا بي لوث ڪارڪن لالچ جي ڪوڙڪي ڪيئن ٿا ڦاسن، انهن مسئلن کي به ڇهيو ويو آهي.“
سنڌ لازمي پرائمرري تعليم جو قانون لاڳو ٿيڻ کانپوءِ 1952ع پرائمري اسڪول لاکا داخل ٿيو، جتان پڙهي پوءِ 1957ع ڊسٽرڪٽ لوڪل بورڊ مڊل اسڪول دڙي مان ستون ڪلاس پاس ڪيائين. 1961ع نور محمد هاءِ اسڪول حيدرآباد مان ميٽرڪ جو امتحان پاس ڪيائين. 1963ع سنڌ زرعي يونيورسٽي ٽنڊي ڄام مان بي ايس سي آنرس ڪيائين. ساڳئي سال گورنمينٽ هاءِ اسڪول دڙو سائنس ٽيچر جي حيثيت سان مقرر ٿيو، هڪ سال کانپوءِ ايگريڪلچر ريسرچ انسٽيٽوٽ اي آر آءِ ٽنڊوڄام ريسرچ اسسٽنٽ طور مقرر ٿيو.
علي محمد پرويز 1971ع کان پنهنجو ذاتي ڪاروبار شروع ڪيو، پهرين ميڊيڪل اسٽور کوليائين، پوءِ ڪپڙي جو دڪان کوليائين. 1975ع ”سنڌي عوامي تحريڪ“ پاران هلندڙ حيدرآباد سردار پرنٽنگ پريس اچي سنڀاليائين، جتي 1978ع تائين رهيو، پوءِ هڪ ڀيرو ٻيهر اچي ميرپور بٺوري ڪپڙي جو دڪان کوليائين،جيڪو 1991ع تائين هليو پوءِ هڪ اين جي او ڊسٽرڪٽ مانيٽرنگ آفيسر طور ڪم ڪيائين، تنهن کانپوءِ هڪ ڀيرو ٻيهر اچي ذاتي ڪاروبار شروع ڪيائين.
پرويز سياسي حوالي سان به ڪافي سرگرم رهيو، انهيءَ ميدان هو رسول بخش پليجي، ڊاڪٽر فيروز احمد، شهيد فاضل راهي، سيد اڪبر جو ساٿاري ٿي رهيو هو. جنهن جي نتيجي پرويز 1973ع، 1977ع 1983ع مختصر عرصن لاءِ بٺوري، لاڏيون سکر سينٽرل جيل قيد پڻ رهيو.
پرويز طبعزاد لکڻين کانسواءِ عالمي ادب مان چونڊ بهترين ڪتابن جا سنڌي ترجما پڻ ڪيا آهن، انهن ترجمن ناول، ڪهاڻيون، تقريرون، شاعري خط وغيره شامل آهن.
پرويز جي ڪهاڻين جو ٻيو مجموعو ”رت جا ڦڙا“ 1989ع ڇپيو، جنهن هن جون ارڙهن ڪهاڻيون شامل آهن، پرويز هيستائين هڪ سئو کان به وڌيڪ ڪهاڻيون لکيون آهن.
” مون ڦوهه جوانيءَ جي ڏينهن چاهيم ته ائمه معصومين عليه السلام جي شان هڪ ڪتاب لکان جنهنسندن فضيلتن بي بها قولن تي مشتمل بهترين روايتون گڏ ڪيان
زندگيءَ جي مشغلن مصروفيتن مون کي فقط ايتري فرصت ملي جو فقط مولا علي عليه السلام جي زندگيءِ فضائل لکي سگهان وڌيڪ ڪجهه لکڻ جي مهل نه ملي سگهي،مولا علي عليه السلام جي باري لکيل ڪتاب کي مختلف بابن تقسيم ڪيو هيم،جڏهن ته آخري باب سندن مختصر قول آندا هئم، سندن ڊگهن خطبن خطن کي ان جاءِ ڏئي نه سگهيس،جڏهن ڪجهه دوستن کي ڪتاب ڏيکاريم ته کين ڪتاب ڏاڍو وڻيو خاص ڪري آخري باب ، جنهن تي مون کان گهر ڪيائون ته هڪ اهڙو ڪتاب لکان جنهن مولا علي عليه السلام جا تمام ننڍا وڏا خطبا، مختلف خط، نصيحت حڪمت ڀريا ٻول اقوال سهيڙيل هجن“ ” “
مون سندن ڏنل صلاح کي پسند ڪيو هيءُ ڪتاب لکيم ،ڇو جو ڄاڻان پيو ته اهڙو ڪتاب واقعا هڪ لاجواب هميشه رهڻ وارو علمي ذخيرو هوندو بي بها اجر لکڻ واري جو نصيب ٿيندو “
مصر جو مشهور مفتي اهل سنت جو معروف عالم دين الازهر يونيورسٽي جو وائيس چانسلر رهندڙ عالم محمد عبد ربّه نهج البلاغه تي هڪ مختصر شرح لکي آهي جنهن جي مقدمي نهج البلاغه جي عظمت جو اعتراف ڪندي لکي ٿو