polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
سنڌي ٻوليءَ جي نوجوان شاعره، محبوب شيخ برک ڪهاڻيڪار خاتون ماهتاب محبوب جي نياڻي آهي. هن 16 مارچ 1975ع تي حيدرآباد -جنم- ورتو. -ارم محبوب- مئٽرڪ تائين -تعليم- سينٽ ميريز ڪانوينٽ گرلز هاءِ اسڪول حيدرآباد ورتي، گورنمينٽ نذرٿ ڪاليج حيدرآباد مان انٽر گورنمينٽ گرلس ڪاليج حيدرآباد مان بي. اي ڪرڻ کان پوءِ 1998ع سنڌ يونيورسٽي ڄام شوري جي سوشيالاجي ڊپارٽمينٽ مان ايم. اي ڪيائين.
اورنگزيب جي وفات کان پوءِ مغليه حڪومت نهايت ڪمزور ٿي ويئي. ان موقعي جو فائدو وٺندي جاٽن جي سردار سورج مل، دهليءَ جي وچ واري علائقي ظلم جي انتها ڪري ڇڏي، جنهن جي نتيجي احمد شاهه ابداليءَ حملو ڪري جاٽن کي سيکت ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي. ان دور پاڻيپٽ جي جنگ مرهٽن کي سخت شڪست آئي، جنهن کان پوءِ جاٽن جو زور گهٽجي ويو. ان سلسلي باقي رهيل ڪسر انگريزن ڪڍي ڇڏي، جن 1857ع دهليءَ تي قبضو ڪري جاٽن کي بيوس ڪري ڇڏيو.
گجراتي خاندان جي آشا 2 آڪٽوبر 1942 ھڪ بوھري مسلمان اداڪارہ سڌا آڪا سلمي پاريک بچو ڀائي پاريک جي گھر پيدا ٿي .سندس ماءُ کيس ڪلاسيڪل ڊانس جي سکيا ڏياري . پنڊت بنسي لال ڀارتي پڻ ھن جو استاد رهيو. ھيء چائلڊ اسٽار جي حيثيت سان فلمن داخل ٿي . سندس پھرين فلم ھدايتڪار بمل راء جي 1952 رليز ٿيندڙ فلم ماں ھئي جنھن ھيء ڏھن سالن جي ڇوڪري ھئي. 1959 سورھن سالن جي عمر فلم دل دے کے دیکھو بطور ھيروئن شمي ڪپور سان ڪاسٽ ٿي ان فلم سان ھيء سپر اسٽار ٿي وئي ھن ڪيترائي سال فلم انڊسٽري تي راڄ ڪيو.
نوبل امن انعام ، هر سال اَمُن جي لاءِ ڪيل نمايان ڪم ڪرڻ تي بنا فرق ڪنهن هڪ ماڻهو يا هڪ کان وَڌيڪ ماڻُهنِ کي ڪڏهن وري تہ ادارن، تنظيمن کي پڻ ڏنو ويندو آهي. امن لاءِ نوبل انعام ٻين نوبل انعامن جِهڙَوڪَ ڪيميا لاءِ نوبل انعام، ساهتيا نوبل انعام، طبيعيات لاءِ نوبل انعام جسمانيات يا طب نوبل انعام ڏنو ويندو آهي۔ ان جي شروعات سويڊن جو ايجادون ڪندڙ، صنعت ڪار تعليم ماهر الفرڊ نوبيل پاران ڪيو ويو. هي مارچ، سال1901 کان هينئر تائين برابر ڏنو ويندو آهي. هي انعام هر سال امن جي ميدان يا شعبي نمايان ڪارڪردگي ڪندڙ ماڻهوءِ کي ڏنو ويندو آهي.
ميخائل گورباچوف، اسحاق رابين، ياسر عرفات شمعون پيريز، لي دوڪ تو، هنري ڪسنجر جمي ڪارٽر، الگور، آءِ پي سي سي، ليو زيبيو، بارڪ اوباما يورپي اتحاد انهن سَمورن ماڻهن يا ادارن کي امن انعام سان نوازڻ تي تنقيد جو نشانو بڻايو ويو آهي. لي دوڪ تو هينري ڪسنجر کي انعام ڏيڻ تي ٻن رُڪنن استعيفيٰ ڏنو، جنهن تي انهن کي ساراهيو ويو.
الفرڊ نوبل جي آسَ مُطابق انعام جي حقدار جي چُونڊَ نارويجن نوبل ڪاميٽي ڪميٽي ڪندي آهي. ان ڪاميٽي 5 رُڪن هوندا آهن، جنِ کي پارليمان ناروي چُونڊيندي آهي. 1990 کان هي انعام هر سال 10 ڊسمبر تي اوسلو سٽي هال ڏنو ويندو آهي.
پارليمان ناروي نارويجن نوبل ڪاميٽي جي تشڪيل ڏيندي آهي. هيءَ ڪاميٽي 5 رُڪِنَن تي جُڙيل هوندي آهي. ڪاميٽي يا مجلس پنهنجو اجلاس چُونڊيل اُميدوار جو اعلان ڪندي آهي.
شروع ھرشل به ھن کي ستارو سمجھندو رھيو . ھرشل کان علاوه به ڪئي علم نجوم جي ماھرن ھن کي ستارو سمجھندا رھيا . سويڊش علم نجوم جي ماھر ھن جي مدار تي ريسرچ ڪيائين ان کي سياري وانگي ڏٺائين . ھن ٻڌايو ته ھرشل جو دريافت ڪيل آسماني جسم درحقيقت ھڪ گرھ آھي جيڪو ٻين گرھن وانگي سج کي مدار پڻ ڦري ٿو .
يورينس سج جو چڪر 84 زميني سالن مڪمل ڪندو آھي . پنھنجي مدار ھي ھڪ چڪر 17 ڪلاڪ چوڏھن منٽن پورو ڪندو آھي . ھن چڪر دوران ھن تي رات ڏينھن ناھن ٿيندا . ڇو ته ھي 90 ڊگري تي جھڪيل آھي . ڪجھ وقت لاء ھن تي رات ڏينھن وارو ڦيرو ٿئي ٿو . اسان لاء ھي اڃان راز آھي ته ائين ڇو آھي .
ھي گرھ 13 مارچ 1781ء سر وليئم مارشل دريافت ڪئي . ھي ٽيلي اسڪوپ ذريعي دريافت ٿيندڙ پھريون گرھ پڻ آھي . جيتوڻيڪ ھن کي پراڻي زماني ڪڏھن به گرھ نه مڃيو ويو . ڇو ته ھي گھٽ چمڪندو آھي ھن جو چڪر پڻ آھستي آھي . ڏسڻ ھي صفا ستارن وانگي نظر ايندو آھي .
ھن جو نالو 3 رکيو ويو پر ھي نالو قبول عام نه ڪيو ويو . ٻين گرھن وانگي ھن جو نالو به رومن ميٿالوجي جي تحت يورينس رکيو ويو . ھن کي قبول عام ڪيو ويو . جيڪو رومن ميٿالوجي زحل جو پي مشتري جو ڏاڏو آھي . رومين جو آسماني ديوتا پڻ آھي .
يورينس اسان جي نظام شمسي جو ستون گرھ وزن چوٿون وڏو گرھ آھي . ھي سج کان ٽي بلين ڪلو ميٽر پري آھي . سج جي روشني ھن تائين پڄڻ اڍائي ڪلاڪ لڳن ٿا . گھڻو پري ھئڻ ڪري سج جي روشني زمين جي مقابلي 400% سيڪڙو گھٽ پڄي ٿو .
يورينس جديد زماني جو دريافت ٿيندڙ ھي پھريون گرھ آھي. ان کان پھرين قديم اسٽرونومرز رڳو مرڪري، زھرہ ، مريخ ، مشتري زحل تي ڳالھائيندا ھئا انھن تي ريسرچ ڪندا ھئا .
ڪي وري اها تَڙِي هيٺان پاڙ وٽان ٻيڙهانگي ڪپيندا آهن، پوءِ هڪ پيڙو ننڍو ڪري آنڪوڙو ٺاهيندا آهن، يا لسي تڙي هوندي ته هٿراڌو ڪاٺي ٽڪر تيار ڪري، هڪ ڇيڙي قابو ڪري آنڪوڙو ٺاهيندا آهن. پوءِ اُن سان ڪنڊن مان سڱريون ڪونڀٽن مان چپڙا لاهيندا آهن. ٻائوريءَ جون پاڙون ڪڍي ان مان ولوڙڻ لاءِ جهيڙڻا ٺاهيندا آهن. ڪولهي ماڻهن جو اهو خاص ڌنڌو هوندو آهي، جي جهيرڻا تيار ڪري ڳوٺن شهرن وڪڻند آهن. سنڌي ماڻهو شوق ڪري ٿر جا جهيرڻا گهرائيندا آهن، تنهنڪري سوکڙي طور يا وڪري لاءِ سنڌ ڏي کڻي ويندا آهن.
جڏهين واهوندا ورندا آهن، تڏهين ٻائورين کنؤر ٿيندو آهي، جو ڪونڀٽ جي کنؤر کان وڌيڪ قيمتي آهي. ڪيترا ماڻهو خاص ڪري ٻار اهو چونڊي شهرن وڪڻندا آهن.
ايرس ميلئي ٽائفن جو محافظ ھيو، نائڪ پاران زيئوس کي جنگ آڻي ڇڏيو … اَڻ ڌُريو اينيو ٻنھين ھڪٻئي جي مخالف زيوس ٽائفن جي وچ برابري توازن برقرار رکيو، جڏھن تہ تيز رفتار شاٽس واري گجندڙ چمڪندڙ آسمان تي نچندي ظاھر ٿيا.
عراق ملڪ سن 12 هه قمري تائين ايران جي صاحبيءَ شامل هو، ايستائين جو سن 12 کان سن16 هجري تائين آهستي آهستي پوري جو پورو عراق خيل خروشان نالي مسلمانن جي سپاهين آزاد ڪرايو جنهن ڪربلا معلى به شامل هو، سن 14 هجري قادسيه واري هاڪاري لڙائي انهي سلسلي جي ڪڙي آهي.تاريخ اسلام جي مطالعي مان معلوم ٿئي ٿو ته عراق جي سرزمين تي هميشه آل محمد جي شيعن جو راڄ رهيو آهي ، هن ملڪ ڪيترائي وڏا تاريخي واقعا پيش آيا هي ملڪ وڏن انقلابن جو مرڪز پڻ رهيوآهي.
ڪربلا معلى شهر، بغداد کان 105 ڪلوميٽر جي مفاصلي تي ڏاکڻي اولهائين ڪنڊ کان فرات جي ريگستان جي اُلهندي ڪناري تي موجود آهي. ڪربلا 44 درجه 40 منٽ اوڀر جي ڊيگھ تي 31 منٽ اتر جي ويڪر تي آهي. هن جي اُتر کان الانبار، ڏکڻ کان نجف اشرف، اوڀر کان حلّه بغداد صوبي جا ڪي علائقه لڳن ٿا اُلهندي پاسي شام عربستان جي وادي واقع آهي.
ڪانگو جي ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ مختصرن وچ آفريڪي ملڪ آھي جنھن کي ڪانگو-ڪنشاشا پڻ چون ٿا جنھن جو 1971ع کان 1997ع تائين نالو زائر ھيو. آفريڪا جي صحارا جي علائقي جو پکيڙ سڀ کان وڏو آفريڪا کنڊ جو الجيريا کان پوءِ ٻيون نمبر وڏو، دنيا جو يارھون نمبر وڏو ملڪ آهي. ملڪ جي سرڪاري ٻولي فرينچ آھي.
ارڙهن آڪٽوبر واري واقعي کي "'ڪارساز سانحو به سڏيو وڃي ٿو. 2007ع جڏهن محترمه بينظير ڀٽو اٺن سالن جي جلاوطنيءَ کان پوءِ وطن موٽي هئي ته ڪراچيءَ پهچڻ کانپوءِ ايئرپورٽ کان -بلاول- هائوس ڏانهن لکن ماڻهن جي ريليءَ ويندي ڪارساز وٽ مٿس سندس ساٿين تي خودڪش بمبارن قاتلاڻو حملو ڪيو. -ان- حملي محترمه بينظير ڀٽو -ٽرڪ- تي سوار -پارٽي- قيادت سلامت رهي، پر محترمه جي استقبال لاءِ آيل هزارين ماڻهن سندس سيڪيورٽي گارڊن مان 150 کان وڌيڪ ماڻهو مارجي ويا سوين زخمي ٿي پيا.
چيو وڃي ٿو ته ڪراچي هوائي اڏي کان روانگيءَ بعد محترمه بينظير ڀٽو، بلٽ پروف شيشي واري ڪئبن استعمال ڪرڻ کان انڪار ڪيو هو چيو هو ته، ”آئون ڊڄان ڪانه ٿي، صرف پنهنجي مشن بابت سوچي رهي آهيان، آءٌ سمجهان ٿي ته پنهنجي عوام لاءِ -جمهوريت- خاطر -جنگ- وڙهڻ آئي آهيان.“
هن واقعي شهيد ماڻهن مان 20 اهڙا لاش به هئا، -جن- جي سڃاڻپ وارثي نه ٿي سگهي. -جن- کي ڀٽو 1، ڀٽو 2، ڀٽو 3 وغيره جا نالا ڏئي ڳڙهي خدا بخش جي تاريخي قبرستان دفن ڪيو ويو، جنهن کي ”شهيدن جو قبرستان“ سڏيو وڃي ٿو.
ٻيون فتنو يا ٻين گھرو ويڙهه ابتدائي خلافت اموي جي زماني اسلامي ڪميونٽي عام سياسي فوجي انتشار اختلافن جو دور هو. اهو پهرين اموي خليفي معاويه اول جي موت کانپوءِ 680ع شروع ٿيو تقريبن ٻارهن سالن تائين جاري رهيو. جنگ اموي خلافت کي ٻن چيلينجن جو مهاڏو هيو، پهريون حسين ابن علي سندس حامين سليمان بن سرد مختار الثقفي، جن عراق حسين جي قتل جي انتقام جي لاءِ تحريڪون هلايون، ٻيو عبدالله ابن الزبير طرفان.
ڪمان لاءِ ٻيو لفظ اسان وٽ آهي ”چاپ“، جو نج سنسڪرت لفظ آهي بنيادي معنيٰ اٿس ”بانس جي وريل ڪاٺي“، جيئن پروفيسر آپٽي واريءَ سنسڪرت ڊڪشنريءَ ڄاڻايل آهي. هن ريت اهي لفظ ڄاڻائين ٿا ته آڳاٽا لوڪ ڪنهن جانور جو وريل سڱ يا بانس جي مڙيل ڪاٺي، ڪمان وانگر ڪتب آڻيندا هئا. آڳاٽن ماڻهن اهي سولا سهنجا رستا اختيار ڪري تير ڪمان جوڙيا ته پکين جو شڪار ڪرڻ سولو ٿئي. مطلب ته ضرورت وقت اهو هنر سيکاريائون پوءِ ان ترقي ڪيائون. جيڪڏهن هٿ ڪيل شڪار ڪو ماڻهو يا جانور کسڻ ايندن، يا ڪو مرون خود کين کائڻ ايندو ته ڪمانن جا تير ڪهڙو بچاءُ ڪندا؟ اهڙيءَ حالت مضبوط تيرن جوڙڻ جي ضرورت ٿي
تير لاءِ ڪمان ضروري آهي. ”ڪمان“ پارسي لفظ آهي. ان لاءِ نج سنڌي لفظ آهي ”سينڱ“، جنهن جي بنيادي معنيٰ آهي ”سڱ مان ٺهيل“.هي لفظ ڄاڻائي ٿو ته ڪنڍي مينهن، جنهن جو سڱ وريل ٿئي ٿو، يا هرڻ وغيره جو وريل سڱ، اڳي ڪمان ڪري ڪم آڻيندا هئا.
تير ڪمان ٻئي ملي ڪري ھڪ ھٿيار ٺاھن ٿا. تير ڪمان قديم جنگي اوزار آهي، ان سان شڪار، راند جنگ ڪئي وڃي ٿي. تير ڪمان مختلف موادن مان ٺاھيا وڃن ٿا، جھڙوڪ: لوھ، ڪاٺ، پلاسٽڪ وغيره.
جامعه الازھر يا الازھر يونيورسٽي عربي نالو: جامعة الأزهر مصر جي شھر قاھرہ الازھر مسجد سان گڏ واقع ملڪ جي سڀ کان وڏي اسلامي دنيا جي سڀ کان قديم يونيورسٽي آھي. اعليَ تعليم سان گڏوگڏ ھن يونيورسٽي جو پنھنجي اسڪولن جو ھڪ وڏو نيٽورڪ آھي جن ويھ لکن جي لڳ ڀڳ شاگرد تعليم پرائين ٿا. 1996 تائين چار ھزار کان مٿي تعليمي ادارا ھن يونيورسٽي سان جڙيل ھيا.
ذوالفقار علي ڀٽي مضمون نڱار، ليکڪ شاعر آھي. پاڻ سنڌي ٻارن جي رسالي لاٽ، يونيورسٽي ميگزين دي چيلينجر جو ايڊيٽر پڻ رهي چڪو آهي . ٻاراڻي ادب جا ڪتاب شايع ڪندڙ اداري مهراڻ پبليڪيشن حيدرآباد جو باني ميمبر پڻ آهي. سنڌي، اڙدو انگريزي اخبارن سندس مضمون شايع ٿيندا رهن ٿا. ذوالفقار علي ڀٽي 200 کان به وڌيڪ نصابي ڪتاب اردو، سنڌي، انگريزي ٻولين ترتيب ڏئي پنهنجي ڌرتي واسين جي خدمت ڪئي آهي.
ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 8 00 , 178 00 آھي نقشي اھو اوشيانا ڏيکاريل آھي. ملڪ جي پکيڙ 26 چورس ڪلوميٽر آهي جيڪا سموري خشڪي آھي.دنيا پکيڙ ھن ملڪ جو نمبر 239 آهي. ملڪ جي بحري سرحد 24 ڪلوميٽر آهي، سامونڊي حد سان علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل ان سان گڏوگڏ علائقو 24 ناٽيڪل ميل خاص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل آھي. سراسري بلندي 2 ميٽر سڀ کان اوچو مقام 5 ميٽر اٿس. قدرتي وسيلن مڇي ناريل شامل اٿس.
جولاءِ 2017 ھن ملڪ جي آبادي 11,052 ھئي آبادي دنيا جو 223 ملڪ ھيو. ماڻھن کي ٽوالوئن چوندا آھن سنڌي ٽوالوئي ماڻھو چوندا آهن. ماڻھن 86.8 سيڪڙو ماڻهو ٽوالوئن آھن. 5.6 سيڪڙو ڪربتي آھن. ملڪ جي سرڪاري ٻولي ٽوالوئن ٻولي انگريزي آھي. سامائوئن ڪربتي ٻوليون بہ ڳالھائيون وينديون آھن . ماڻھن جو 92.4 سيڪڙو پروٽسٽنٽ مذھب سان تعلق رکندڙ آهي.
ايلس ٻيٽ پھرين گلبرٽ ٻيٽن جي برطانوي ڪالوني جي مائڪرونيشيا جي پولينيشيا ھيو پر 1974 نسلي ثڪرائن جي ڪري ھنن ٻيٽن جي ماڻھن گلبرٽ ٻيٽن جي مائڪرونيشيا کان علحدگي لاءِ ووٽ ڏنو ٻئي سال ايلس وارا ٻيٽ برطانيا جي الڳ ڪالوني ٿي ويا جن جو نالو ٽوالو رکيو ويو. 1978 ھي ملڪ برطانيا کان آزاد ٿي ويو.
جنھن جو پراڻو نالو ايلس جا ٻيٽ ھيو پولينيشيا جو ھڪ ٻيٽن وارو ملڪ آهي جيڪو اوشنيا کنڊ ھوائي آسٽريليا جي وچ پيسفڪ وڏي سمنڊ واقع آهي. ھي ملڪ ٽن ساحلي ٽڪرين وارن ٻيٽن ڇھ ڇلي نما ٻيٽن تي مشتمل آهي.
عباس ڪوريجي جي سڃاڻپ ڪهاڻيڪار، محقق نقاد واري آهي. ڪهاڻين جو پهريون مجموعو ”چنڊ پيرن هيٺ” 2005ع ڇپيو، ٻيو گڏيل ڪهاڻي ڪتاب ”کيرٿر تان اڏار“ 2006ع ڇپيو سندس ڪهاڻين جو مجموعو ”پنهنجي ڌرتي” 2014ع ڇپجي پڌرو ٿيو۔ سال 2015ع سندس تحقيقي ڪتاب ”جديد ڪهاڻي: فن موضوع“ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جو ٻيو ڇاپو سال 2020ع شايع ٿيو آهي. عباس ڪوريجي جو مضمونن جو ڪِتاب ”ادب انتهاپسندي“ پڻ سال 2022ع جي شروعات ڇپجي پڌرو ٿيو جنھن جِي مھورتي تقريب 27 فيبروري 2022ع تي دُبئي ايڪسپو 2020 ٿِي گُذري۔
عباس ڪوريجو 16 سيپٽمبر 1983ع قمبر جي ڳوٺ ڪوريجا ڄائو۔ ابتدائي تعليم ڳوٺ جي پرائمري اسڪول مان پوءِ مئٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول جيئڻ ابڙي مان پاس ڪئي، انٽرميڊيئيٽ شاهه لطيف ڪاليج قمبر مان ڪئي. پهرين ماسٽرس جي ڊگري ايڪنامڪس شاهه عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان ڪئي پوءِ سنڌ يونيورسٽيءَ مان سنڌي ادب فرسٽ ڪلاس فرسٽ پوزيشن سان ماسٽرس ڪئي. اٺين درجي پھرين ڪھاڻي ”پاڇا“ لکيائين پوءِ مختلف رِسالن اخبارن سندس ڪھاڻيون پڻ ڇپيون.
عباس ڪوريجو سنڌي ٻوليءَ جو ڪھاڻيڪار محقق، قمبر تعلقي جي ڳوٺ ڪوريجا زميندار حاڪم علي ڪوريجي جي گهر 16 سيپٽمبر 1983ع جنم ورتو. پرائمري تعليم ڳوٺ جي اسڪول مان پِرائِي، سنڌ يونيورسٽيءَ مان سنڌي شعبي ماسٽرس ڪيائين. ادبي کيتر عباس ڪوريجي 3 ڪھاڻين جا ڪتاب ھڪ تحقيق تي مشتمل ڪتاب لکيو. پاڻ ھن وقت دُبئي ذاتي ڪاروبار ڪندو آھي. سنڌي ٻوليءَ جو ڪھاڻيڪار محقق.
سنڌي ڪمپيوٽنگ لاءِ عباس ڪوريجي جي ڪيل خدمتن سنڌي ٻوليءَ جا فونٽ، سنڌيءَ ادبي ويبسائٽون، سنڌي ادب جي ڊجيٽلائيزشن شامل آھن.
هن شروعاتي تعليم پنهنجي مامي مرشد حضرت سري سقطيءَ کان حاصل ڪئي. فقھ جي تعليم ابو ثودادر کان تصوف جي تعليم حارث مجاسيءَ کان حاصل ڪيائين.
جسمم جو بنياد 26 نومبر 2002ع تي پيو. اهڙو فيصلو جيئي سنڌ ورڪز ڪانفرنس ڪيو ويو، جيڪا شفيع محمد برفت، سميع الله ڪلهوڙ، مظفر ڀٽو ٻين قوم پرست اڳواڻن سڏائي هئي. اجلاس مقررن الزام هنيو ته جيئي سنڌ قومي محاذ طرفان آزادي لاءِ ورتل ڪوششون سنجدگي تي مبني ناهن. ڪانفرس اهو ٺهرا پاس ڪيو ويو ته جسم مجو جهنڊو، نظريو، نعرا قومي ترانو ساڳيا ئي جيئي سنڌ هلچل وارا هوندا. ڪانفرنس پارٽي جي آئين جي تشڪل لاءِ ٽي رڪني ڪاميٽي مقرر ڪئي وئي، جڏهن شفيع محمد برفت جي اڳواڻي ست رڪي باڊي پڻ مقرر ڪئي وئي.
مظفر ڀٽو 1987ع قوم پرستي جي علامت جي ايم سيد کان متاثر ٿي قومي تحريڪ شموليت اختيار ڪئي. 1990ع هي جساف دادو جو صدر مقرر ٿيو. 1992ع تي هن جيئي سنڌ محاذ تعلقه آرگنائيز طور شموليت ڪئي. 1993ع تي جيئي سنڌ ترقي پسند پارٽي شموليت ڪئي. 1994ع تي جيئي سنڌ انقلابي تنظيم جو خزانچي مقرر ٿيو. 1996ع تي جيئي سنڌ قومي محاذ شموليت ڪيائين ضلعي دادو جي پورهيت محاذ جو صدر چونديو ويو.
مظفر ڀٽو قوم پرست اڳواڻ جيئي سنڌ متحدا محاذ جو جنرل سيڪريٽري هو. مظفر ڀٽو قومي تحريڪ اثر رکندڙ جسمم جي بنياد وجهڻ وارن اڳواڻن مان هڪ هو. هن جو گوليون لڳل لاش هٽڙي باءِ پاس حيدرآباد وٽان مليو. هن کي فيبروري 24، 2011ع تي کنڀي گم ڪيو ويو هو.
مظفر ڀٽو سيوهڻ، ڄامشورو، سنڌ پيدا ٿيو. هن ابتدائي تعليم سيوهڻ جي پرائمري سيڪينڊري اسڪول مان حاصل ڪئي. هن رياضي بچلر جي سند سنڌ يونيورسٽي مان حاصل ڪئي. هن اليڪٽريڪ انجنئرنگ ڊي اي ئي جي سند پڻ حاصل ڪئي.
”. تون هي پاپ جو ڪم ڇو ٿو ڪرين، جنهن جو بار نه تنهنجا ماءُ پيءُ کڻندا نه وري زال ٻار. توکي هن پاپ جي سزا اڪيلي سر ڀوڳڻي پوندي!
“ نارد چيو هو. رتناڪر کي اعتبار نه آيو وڃي ماءُ، پيءُ زال ٻارن کان پڇيائين. انهن به کيس ائين چيو ته تنهنجي پاپ اسان شريڪ نه آهيون، اسان لاءِ کاڌو آڻڻ تنهنجي ذميواري آهي. ان واقعي کانپوءِ نارد مُنيءَ، ’رتناڪر کي ’رام نام‘ جو جپ ڏنو، جيڪو هُن ڪيئي سال ويهي ڪيو. ان تپسيا دوران هن مٿان ماڪوڙين جي ٻِرن مان نڪتل مٽيءَ جو دڙو ٺهي ويو.
آئزن هاور آمريڪي جنرل مدبر، آمريڪا جو چوٽيهون صدر رهيو. هو 1890ع ڊيني من پيدا ٿيو.انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، جلد پھريون. سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد.
1955 – 11 مشهور فنڪارن، احمد رشدي، ڪوڪب جهان، رشيده بيگم، نجم آرا، نسيمه شاهين، زوار حسين، اختر عباس، غلام دستگير، انور ظهير اختر واسي علي جي آوازن رڪارڊ ڪيو ويو.
پاڪستان جي قومي تراني جي پھرين ڌن تيار ٿي ھئي بعد ان ڌن سان مطابقت مختلف شاعرن کان ٽي سال بعد لکايو ويو جن مان حفيظ جالنڌري وارو لکيل موجوده ترانو پاڪ سرزمين شادباد منظور ڪيو ويو. تراني جي ڌن سنڌ جي ھڪ موسيقار احمد غلام علي ڇاڳلا تيار ڪئي جيڪا 21 آگسٽ 1949ع تي پاڪستان جي حڪومت منظور ڪئي. پاڪ سرزمين شادباد جي ان ڌن سان بھترين مطابقت ٿيڻ بعد گورنر جنرل ملڪ غلام محمد 4 آگسٽ 1954ع تي احمد جي ڇاڳلا جي ڌن ابوالاثر حفيظ جالنڌري جي پاڪ سرزمين شادباد کي پاڪستان جو قومي ترانو ڪري منظور ڪيو. 13 آگسٽ 1954ع تي اھو ترانو پھريون دفعو ريڊيو پاڪستان تي نشر ڪيو ويو
قومي ترانو پاڪستان جو قومي ترانو آهي، هن جي ڌن احمد جي چاڳلا 1949ع ترتيب ڏني. جڏهن ته تراني جي شاعري حفيظ جالندري جي آهي، جيڪا هن 1952ع تي ڪئي. آگسٽ 1954ع تي سرڪاري طور هن تراني کي پاڪستان جي قومي تراني طور اپنايو ويو. ساڳي سال 11 مشهور فنڪارن، احمد رشدي، ڪوڪب جهان، رشيده بيگم، نجم آرا، نسيمه شاهين، زوار حسين، اختر عباس، غلام دستگير، انور ظهير اختر واسي علي جي آوازن رڪارڊ ڪيو ويو.
تراني جي شاعري، پاڪستان جي اردو شاعر حفيظ جالندري 1952ع تي ڪئي، تراني جي شاعري فارسي ٻولي سان ملندڙ جلندڙ آهي، ان ڪري ترانو فارسي توڙي اردو ڄاڻيندڙ ماڻهو آساني سان سمجهي سگھن ٿا. تراني سواءَ هڪ اردو لفظ ”ڪا“ جي سمورا لفظ فارسي ٻولي جا آهن.
1920 جڏھن ايمپليفڪيشن ٽيليويزن جي ٺھڻ کي ممڪن بڻايو تڏھن اسڪاٽس موجود جان لوئي بيئرڊ پنھنجي پروٽو ٽائيپ وڊيو سسٽم نپڪو ڊسڪ لڳائي. 25 مارچ 1925 تي ھن لنڊن سيلفرج جي ڊپارٽمينٽ اسٽور تي ھن تي تصويري حرڪت کي نشر ڪرڻ جو ماڻھن سامھون مظاھرو ڪيو. 30 سيپٽمبر 1929ع تي بي بي سي دنيا جو پهريون -ٽيليويزن- پروگرام پيش ڪيو. -ان- بيئرڊ جيءَ جو طريقو اختيار ڪيو ويو هو.
ٽيليويزن يا ڏور ڏسڻي هن سان برقي حرڪت ذريعي تصوير آواز کي گڏ ٻڌڻ ڏسڻ مراد آهي. هن ڪنهن شخص يا شيءِ سان منعڪس ڪيل روشني، پهرين برقي حرڪت تبديل ڪئي ويندي آهي، پوءِ وري هن برقي حرڪت کي هڪ جاءِ کان ٻيءَ جاءِ تي پهچائڻ جو انتظام ڪيو ويندو آهي. آخر برقي حرڪت، روشنيءَ تبديل ڪئي ويندي آهي ته جيئن هن مان هڪ ڏسي سگهجندڙ تصوير ٺهي وڃي.
ٽيليويزن جي تڪميل 1873ع هن انڪشاف کان پوءِ ٿي ته سيلينم تي روشني پوڻ سان اُن جي برقي مواصليت تبديل ٿي ويندي آهي. شروع شروع سيلينم جا خانا استعمال ڪيا ويا، پر اطمينان جوڳو نتيجو برقيائي ٽيوب فوٽو ٽيوب جي ايجاد ٿيڻ کان پوءِ حاصل ٿيو.
ھن جنگ جي خاص اھميت اُن ڪري به آھي، جو اُن تخت تاج جي بدران حب الوطنيءَ جو خاص جذبو ڪم ڪري رھيو ھو سنڌ جا ماڻھو ديس جي آزاديءَ لاءِ پنھنجي پوري سگهه سان ڌارئين ڦورو ڌاڙيل سان ٽڪراءُ کائي رهيا هئا، جيڪو پنھنجو مُلڪ عورتون رضا خوشيءَ سان بابر جي حوالي ڪري، سنڌ تي قيامت وانگر اچي ڪڙڪيو. ٻي وڏي ڳالھه ته ھيءَ جنگ، مذھب ويڇن کان بلند ٿي، قومي بنيادن تي وڙھي ويئي؛ جنھن ھندو مسلم، پنڊت، مولوي، صوفي، جوڳي، جاگيردار ھاريءَ جو اتحاد اتفاق نظر اچي ٿو. جنگ جي سپھ سالار رڻمل سوڍي جي ڪمان مخدوم بلاول جھڙي ولي الله جا خليفا شاگرد به مادر وطن جا نعرا ھڻندي شھيد ٿيا.
ڪڻڪ سڄي دنيا پوکيو ويندڙ فصل آهي. یهي گاه جي خاندان سان تعلق رکي ٿي. هڪ اندازي جي موجب 2007ع سڄي دنيا ڪڻڪ جي پيداوار 607 ملين ٽن هئي. هي مڪئي چانورن کان بعد دنيا جو ٽيون وڏيو فصل آهي. ڪڻڪ جي فصل جو ٻج خوراڪ جي لاء استعمال ٿيندو آهي ان کي پيهي اٽو تيار ڪيو ويندو آهي، جنهن مان ماني، ڊبل روٽي، ڪش، پاسته، بسڪٽ،ڪيڪ، نوڊل وغيره تيار ٿيندا آهن ڪڻڪ جو ٻج جي خمير مان نشاستو،بيئر، شراب ٻارڻ به تيار ڪيو ويندو آهي. ڪڻڪ جي ٻوٽن جو استعمال پالتو جانورن جي چاري طور بہ استعمال ڪيو ويندو آهي.
”ڪهڻيءَ ٺوڙهيءَ کان بہ اڳي ڪڻڪ جي هڪ ديسي جنس هوندي هئي، جنهن کي ”ڪونج“ ڪوٺيندا هئا. ڪونج جي ماني صبح جو پچائي رک، ته سانجهيءَ تائين جهڙي پٽ پٽيهــر. مجال آهي جو سندس سواد ڪو فرق اچي!“ ؛”لهندي هئي ٿوري. ٻيون رواجي جنسون جام لهنديون هيون، سو، خلق انهن ڏي ڪاهي پئي. ڪونج آهستي آهستي ائين ختم ٿي ويئي، جو نالي ڪاڻ به ڪانه بچي. هاڻي ته ماڻهن کان اهو نالو ئي وسري ويو آهي.“
پِنجر جي ڇوڪري پڻ نيٺ هڪ اهڙي ئي چوراهي تي وڃي پهچي ٿي. ساڳئي جوڀن جواني جنهن کي امرتا پريتم ڪُجھ هن ريت عڪاسي ڪئي آهي ’پندرنين سال ڄمار پارو جي انگ انگ چُرپُر مچي وئي. گُذريل سال وارا سمورا چولا کيس سوڙها ٿي پيا، ويجهي هڪ پِڙيءَ تان پارو گُلن واري چتتي وارو نئون چولو سُبرايائين، اوڍڻيءَ کي تمام ننڍو ابرق لڳايائين، پارو جي ساهيڙين سندس منڱيندي رام چند کي پري کان پارو ڏيکاري. پارو جي اکڙين ان جي صورت سموهجي وئي. ان جي باري سَوچي سَوچي پارو جو مُنهن ڳاڙهو ٿي وڃي ٿو‘.
انساني جبلّت جو ٽڪراءُ جڏهن انساني قدرن سان ٿيندو آهي تہ وڏو الميو جنم وٺندو آهي. اهو ئي الميو امرتا پريتم جي ناول پنجر پڻ نظر اچي ٿو. ليکڪا پاڻ چوي ٿي تہ ’الميو هي ناهي تہ زندگي جي ڊگهي سفر تي سماج جا ٻنڌڻ پنهجا ڪنڊا وکيريندا رهن اسان جي پيرن منجهان سموري عمر رت وهندو رهي، پر الميو هي ٿيندو آهي تہ توهان رتورت پيرَن سان هڪ اهڙي مقام تي بيٺا هجو، جنهن لاءِ اڳتي ڪوبہ رستو توهان کي سڏيندو ئي نہ هُجي‘.
بهرحال رام چند بدران ناريءَ جي مُقدّر هڪ ٻيو همراهه رشيد لکيل آهي: هڪ مسلمان ڇوڪرو جنهن جا گهرڀاتي هڪ پُراڻي خانداني قتل جو بدلو وٺڻ جي لاءِ پارو کي اغوا ڪري آڻين ٿا رشيد سان زوري پاندَ وجهي ڇڏين ٿا۔ انهي ءَ دوران مُلڪ جو ورهاڱو ٿي وڃِي ٿو. رشيد پارو سان زبردستي شادي ڪري سندس اسلامي نالو حميدهہ رکي ڇڏي ٿو پاڪستان وٺي وڃِيس ٿو، پر اهو پارو جي لاءِ ڏکن ڏولاون جو انتُ نہ پر اها تہ شروعات هُئي.
پنجر هڪ اغوا ٿيل هندو ڇوڪريءَ هندو مسلم تڪرار سال 1950 جو پنجابي ناول آهي. هي ناول ڀارت جي مشهور ليکڪا، ناول نگار شاعرا امرتا پريتم جو جڳ مشهور ناول آهي. انهيءَ عنوان سان هڪ فلم پڻ ٺهي چُڪي آهي.
پاڻ حضرت شاه اسماعيل رح بن سيد تاج الدين عرف شاهه طريل جي اولاد مان آهن جن جي آخري آرامگاه ضلعي بدين جي قديم شهر ٽنڊي باگي آهي . هي بزرگ دين اسلام جي تبليغ جي سلسلي هتي آيا هئا.
مير فتح علي شاه پنهنجي تعليم دور جو آغاز آبائي ڳوٺ چيلهه کان شروع ڪيو جنهن بعد پبلڪ اسڪول حيدرآباد داخلا ورتائون ، جنهن بعد کين سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو سائيڪالاجي ڊپارٽمنٽ داخلا ملي ، سندن ڪتاب نمي دانم پاڻ ڪجه مضمون سائيڪالاجي تي پڻ لکيا اٿن
مير فتح علي شاه اسلام ڦهليل فرقيواريت جي خاتمي مسلمانن ٻڏي پيدا ڪرڻ لاءِ مسلم نوجوانن هڪ تحريڪ جوآغاز ڪيو . انهي مشن کي وڏائڻ لاءِ پاڻ ڪيتريون ئي مضمون تحرير ڪيا. پاڻ هن وقت اسلامڪ پريڇنگ سينٽر جا صدر آهن
ھي رياست اولھندي ڪناري غزہ جي پٽي تي مشتمل آهي جن مان اولھندي ڪناري واري علائقي جون سرحدون اردن اسرائيل سان ملن ٿيون غزہ جي پٽي جون سرحدون اسرائيل، رومي سمنڊ مصر سان ملن ٿيون. ھن رياست جي گادي جو ھنڌ اوڀر يروشلم آهي پر ان جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ رملا آھي
فلسطين يا فلسطيني رياست ايشيا جي اولھ پاسي ھڪ عرب رياست جو نالو جنھن کي دنيا جي کوڙ ملڪن ھڪ خودمختيار رياست طور تسليم ڪري چڪا آھن. ان جي خودمختياري جو اعلان فلسطين لبريشن آرگنائيزيشن فلسطين نيشنل ڪائونسل طرفان 15 نومبر 1988 ڪيو
ديدي ڪورڪوت ھڪ ڪتاب:تُرڪَ، آذربائيجاني تُرڪمان جو قومي جنگ نامو يا سورهيائيءَ جي مهاڪهاڻي يا داستان آھي، جيڪو اوغز ترڪ ماڻهن اوغز-نامو سان پڻ سڏيو ويندو آھي، جيڪو وچ ايشيا شروع ٿئي ٿو، اناتوليا ايران جاري آهي، ان جي گهڻو مرڪز آذربائيجاني قفقاز آهي بارٿولڊ موجب، "اهو اندازو لڳائڻ ممڪن ناهي تہ هي داستان قفقاز لکڻ کانسواءِ ڪٿي بہ لکيو وڃِي ها".
ديدي ڪورڪوت جو ڪتاب يا ڪورڪوت عطا جو ڪتاب اوگز ترڪن جي بهادري جي مشهور ڪهاڻين جو ڪتاب آهي. انهن ڪهاڻين کي خانابدوش تُرڪيڪ ماڻهن جي معاشرتي طرز زندگي اسلام-کان-اڳ جي سندن اڳوڻي عقيدن جي لاءِ اخلاقيات ڳُڻن واري اهميت حاصل آهي. ان ڪتاب جو خيالي داستان، ترڪُ ملڪن جهڙوڪ ترڪي، آذربائيجان، ترڪمانستان، قزاقستان ڪجه حد تائين ڪرزستان جي ثقافتي ورثو سان لاڳاپو رکي ٿو.
ديدي ڪورڪوت جي ڪتاب بيان ڪيل ترڪ عوام ڌرتي جي گهڻائي هئي، جيڪي 1920 کان 1991 تائين سوويت يونين جو حصو هئي، انهيءَ ڪري گهڻي تحقيق دلچسپي جي شروعات اتان پيدا ٿي.
ترڪ ماڻهن لاءِ، خاص طور تي اُهي ماڻهو جيڪي پاڻ کي اوگهز طور سڃاڻپ ڪرائن ٿا، انهن جو اهو قومي سڃاڻپ، تاريخ، رسم رواج ڳُڻن جو بنيادي ذخيرو آهي.
1998 ، آذربائيجان جمهوريا يونيسڪو نامزد ڪيو، 2000 ، "آذربائيجان جي مشهور افسانوي ڪتاب ڊيڊي ڪورڪڊ جي هڪ هزار ٽي سئو ورسي" جو جشن ملهايو ويو.
اوڙيسا ڀارت جي 28 رياستن منجھان ھڪ آھي، جيڪا اُڀرندي سامونڊي ڪناري تي آھي. اھا اولھندي اوڀر اولھ بنگال وٽان، اُتر جھارکنڊ کان، اولھ اُترئين اولھ ڇتيس ڳڙھ کان ڏکڻ ڏکڻ اولھ آنڌرا پرديش سان گھيريل آھي. اڊيہ ٻولي اوڙيشا جي سرڪاري سڀ کان وڌيڪ ڳالھائي ويندڙ ٻولي آھي، 2000 جي مردم شماري جي مطابق 33.2 ملين ماڻھو اوڙيشا اڙيہ ڳالھائيندا ھئا. اوڊيشا جي جديد رياست 1 اپريل 1936ء تي برطانوي راڄ ھڪ صوبو جي درجي سان قائم ڪئي وئي ھُئي
ٻين ثقافتي پرڪشش ماڳن پوري جي جگناٿ مندر؛ جيڪا پنھنجي سالانہ رٿ ياترا يا رٿ، تلہ چترا جي لاءِ معروف آھي. اھڙي طرح اوڊيشا؛ نيلگری، باليسور جي مشھور پٿر جا ٿانوءَ مختلف متاثر ٿيل قبائلي ثقافتن جي لاءِ بہ سُڃاتي ويندي آھي.
ڪونارڪ سورج مندر پنھنجي اڏاوتي شاھڪار شان و شوڪت جي لاءِ مشھور آھي سمبلپوري ساڙي فنڪارانہ مھما ڏسڻ وٽان آھي۔ پوري جي ساحلن تي واريءَ جا مجسمہ تيار ڪيا ويندا آھن
بلوچ خان جو ھي پٽ جيسلمير ، 1870ع ڌاري ڄائو هو. راجپوتن جي چوهاڻ پاڙي مان هو. ڪراچيءَ سندس جماعت کي مسلم مارواڙي ڪري سڏيندا آهن. ننڍي هوندي، ٻين عزيزن وانگر، مزدوري ڪندو هو. آهستي آهستي ڪري، ننڍا مقاطعا کڻڻ لڳو. ٿورو پئسو گڏ ڪري، پوءِ وڏا مقاطعا سرڪار ميونسپالٽيءَ کان کڻن شروع ڪيائين، جنهن مان ملڪيت حيثيت ٺاهي ويو. ڪراچيءَ جي سول اسپتال مئڪنن مئڪنزي جون عمارتون سندس ٺهرايل آهن.
پاڪستاني صحافت آزاديءَ کان اڳ ننڍي کنڊ موجود مسلم پريس، صحافت جي وارث آهي. هندستان جڏهن مسلمانن اخبارون ڪڍيون ته هندن سکن جون اخبارون پنهنجا قدم پختا ڪري چڪيون هيون. ويهين صديءَ ’الهلال‘ ، ’ڪامريڊ‘، ’همدرد‘ ’الجميعت‘ ، ’زميندار‘ مسلمانن جي ترجماني ڪئي. مسلم ليگ جي قيام کان پوءِ اخبارن اضافو ٿيو. قيام پاڪستان وقت ’پاڪستان ٽائيمس‘ ’نواءِ وقت‘ پاڪستان جي حصي آيون. ’سول ائنڊ ملٽري گزيٽ‘ ، ’سنڌ آبزرور‘ اڳيئي هتي موجود هيون. ’ڊان‘ ، عين قيام پاڪستان واري ڏينهن ڪراچيءَ منتقل ٿي. ٿوري عرصي کان پوءِ ’جنگ‘ ’انجام‘ اخبارون به دهليءَ مان ڪراچي منتقل ٿيون. جلدئي ’امروز‘ ڪي نيون اخبارون شايع ٿيڻ لڳيون.
شايد سيارن جي مٿاڇري هوائي ميدان موجود گيسون ڪيئن گرمي کي قيد ڪري هڪ سياري ذحل کي سڙڻ جھڙو ڪري ڇڏيو آهي زمين تي رهندڙن جي مستقبل جو نہ سوچيو ويو تہ زمين جو ڇا ٿيندو هي سڀ ڪارل ساگان جي ئي تحقيقن جو ڪمال آهي. انکان سواءِ نظام شمسي زمين کانپوءِ زحل جي چنڊ تي زندگي ٿي سگھندي اھو بہ ڪارل ساگان جي تحقيق ڪارڻ سمجھ آيو. ڪارل ساگان اهڙا سولا سگنل تصويرون پڻ ٺاهيون جن کي ڪابہ خلائي مخلوق جيڪڏهن حاصل ڪري سگھي تہ اسانجي باري سولائي سان ڄاڻي سگھندي. جن کي ناسا پاران پنھنجن انھن خلائي مشنن سان گڏ خلا موڪليو ويو هيو.
بدو يا بدوي عربستان جو ڳوٺاڻو، بدوي، صحرانشين. شاهه لطيف پنهنجي ڪلام ، ٿر وارن سانگين يا ٿرن بر رهندڙ پاڻيءَ گاهه جي تلاش مال ڪاهي هلندڙ مارن پنهوارن جي رهڻي ڪهڻي، عرب جي بدوين جهڙي ڏسي، انهن کي استعاري طور بر جا بدوي ڪري ڄاڻايو آهي. بدوي عربستان جي رڻپٽ يا بيابان جا رھاڪو آھن جيڪي روايتي طور تي خانه بدوشي واري زندگي گذاريندا آهن.
لفظ بدوي عربي ٻولي جو لفظ آهي جيڪو بداء لفظ مان نڪتل آهي جنھن جي معنيَ آهي ميدان. بداء مان لفظ بديا ٺھيو جنھن جي معني آهي رڻپٽ. رڻپٽ يا بيابان کليل ميدان سمجھيا ويندا آهن. عربن بدو لفظ شھري مھذب ماڻھو جو ابتڙ سمجھيو ويندو آھي.
محمد مرزا ميران شاهه جو ڇهون پٽ هو ، تيمور جو ٽيون پٽ هو. ابوالفضل جي مطابق، سندس اولاد اڪبر جي وڏي وزير ، محمد مرزا جي ماءُ فلاد قيا قبيلي جي مهر نوش هئي. مستشرق هينري بيورج جو چوڻ آهي ته، جيتوڻيڪ هن کي هن قبيلي جي خبر ناهي، پر حقيقت اها آهي ته محمد مرزا جو بيان آهي ته هو هميشه پنهنجي ڀاءُ خليل سلطان سان گڏ رهندو هو، اهو ظاهر ڪري ٿو ته ٻئي غالباً ڀائر هئا. اهو مطلب هوس ته 'مھر نوش ' خليل سلطان محمود جي والده جي لاء هڪ متبادل نالو هو خانزاده بيگم ، جي ڌيء عبدالقدير صوفي قنقراط جي خوارزم جي پوٽي جاني بيگ ، جو مان خان سونهري لشڪر .
محمد مرزا جي وفات جي تاريخ لکيل نه آهي. ظفرنامه سندس نالو تيمور جي ڇٽيهه پٽن پوٽن شامل نه آهي، جيڪي 807 هجري تائين جيئرا هئا. هن حقيقت سان گڏ ته ڪلويجو 1404ع تيمور جي درٻار جي دوري دوران هن جو ذڪر نه ڪيو هو، تنهن ڪري هينري بيورج اهو نظريو پيش ڪيو ته محمد مرزا اڳي ئي پنهنجي پيءُ ڏاڏي کان شايد اڳ وفات ڪري چڪو هو. بهرحال، اهو تضاد آهي ته هو خليل سلطان سان 1410 ، سندن چاچي شاهه رخ جي دور رهندو هو.