polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
کيس هاءِ اسڪول نوابشاهه پڙهڻ کان وٺي شاعريءَ جو به شوق هوندو هو شاعريءَ جي -اصلاح- مخدوم -امير- احمد کهڙائيءَ کان ڪرائيندو هو. مخدوم صاحب جي سرپرستيءَ قائم ’بزم ادب‘ به شريڪ ٿيندو هو. هن شاعريءَ سان گڏ افسانا به لکيا، جيڪي نوابشاهه مان نڪرندڙ رسالي ’ادا‘ ’رهنماءِ طلبه‘ شايع ٿيا. هو شاعريءَ ’تنوير‘تخلص ڪم آڻيندو هو. ڪجهه مقالا به لکيائين. سرائيڪيءَ به شاعري ڪيائين. پاڻ ساهتيءَ جي بهترين استادن شمار ٿيندو هو. 22 -اپريل- 2007ع تي وفات ڪيائين. سندس لائق فرزند -بشير احمد هيسباڻي- به سنڌي ٻوليءَ جو سٺو اديب آهي، جنهن وٽ نوابشاهه هڪ وڏي لائبريري آهي.
مرحليوار سفارتڪاري يا تھدار سفارتڪاري يا ٽرئڪ ڊپلوميسي هڪ مهارت وارو علم هنر آهي، جنهن ڪنهن به مقصد کي ماڻڻ لاءِ سماج جي مختلف محرڪن، شعبن، پرتن تهن تائين پهچ کي ٿيڻ جوڳو بنائڻو پوي ٿو. ٻن رياستن لاڳاپن کي رواجي بهتر بنائڻ لاءِ جن مرحلن منجهان گذرڻو پوي ٿو، انهن کي ماهرن عالمن مختلف رُخن، تَهَن يا سطحن ورهايو آهي. انهن منجهان اهم تهه هيٺ ڏجن ٿا.
هن قسم جي سفارتڪاريءَ ٻه حڪومتون هڪٻئي سان سڌي سنئين لاڳاپي هونديون آهن پنهنجن نمائندن ذريعي هڪٻئي جي موقف کي سمجهندي، ڪنهن حل تائين پهچنديون آهن. هن طريقي سرڪاري سطح تي ڳالهين روايتي سفارتڪاري بين الاقوامي ادارن ذريعي لاڳاپي وارا عمل شامل آهن، جيڪي ٻن لاڳاپيل ڌرين تائين هڪٻئي ذريعي ان جي ڏنل معلومات کي پهچائيندا آهن.
سڄڻ سائين 1963 لاڙڪاڻي جي ڀرسان درگاھ رحمت پور شريف پيدا ٿيو. اڳتي هلي سندس والد دادو ضلعي راڌڻ جي ويجهو درگاه فقيرپور شريف قائم ڪئي، جتي سڄڻ سائين پنهنجي بنيادي تعليم پرائي. ان بعد سهڻا سائين ڪنڊيارو جي لڳ درگاھ الله آباد شريف قائم ڪئي جتي هڪ وڏو ديني مدرسو به قائم ڪيو ويو. سڄڻ سائين انهيءَ مدرسي مان تعليم پرائي اعليٰ تعليم حيدرآباد ڪراچي جي مدرسن مان حاصل ڪئي جڏهن ته سنڌ يونيورسٽي مان ماسٽر جي ڊگري به حاصل ڪئي.
مولانا محمد طاهر عباسي نقشبندي کي سنڌ سندس مريد پيار مان محبوب سڄڻ سائين سڏيندا آهن، جنهن ڪري کيس ان ئي لقب سان سڃاتو ويندو آهي. پاڻ درگاه الله آباد شريف لڳ ڪنڊيارو جو گادي نشين آهي، جنهن جو بنياد سندس والد مرشد پير سهڻا سائين وڌ هو. سهڻا سائين لاڙڪاڻي جي مشهور بزرگ پير مٺا سائين جو سڀ کان وڏو خليفو هو جماعت اصلاح المسلمين جو باني پڻ هو.
تصوف جي نقشبندي طريقي پاڻ پنهنجي والد سهڻا سائين کان روحاني تربيت نسبت حاصل ڪئي. سلوڪ جي سبقن مڪمل ڪرڻ کان پوءِ سهڻا سائين کيس خلافت عطا ڪئي. سهڻا سائين جي وفات کان پوءِ سندس مڙني خليفن گڏجي ڪري سڄڻ سائين کي درگاهه جو گادي نشين بڻايو سڀني مريدين نئين سر ساڻس بيعت ڪئي.
خواجه محمد طاهر عباسي بخشي هاڻوڪي دؤر سنڌ جو مشهور صوفي بزرگ روحاني رهبر آهي جنهن جا مريد سنڌ کان سوا پاڪستان ڪيترن ئي ٻاهرين ملڪن موجود آهن. پاڻ نقشبندي مجددي طريقي جو مرشد آهي.
ديپالپور پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي اوڪاڙہ جو ھڪ شھر ساڳي نالي سان تحصيل جو صدر مقام آهي. اوڪاڙہ کان 25 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي باري دوآبي تي بياس ندي جي ڪناري تي واقع آهي. ھي تحصيل تيرھين چوڏھين صدي ٿيندڙ جنگن جي ميدان ھجڻ ڪري مشھور آھي. ڀٽي قبيلو ھن علائقي سان گهڻو ڳنڍيل رھيو آهي. ھتان جي ماڻھن جي ٻولي پنجابي آھي.ھتي رھندڙ ذاتين بيگوڪا پراچا، پٺاڻ، رائو، دولا ، ميان، رامي ، وٽو، ڪلسون ، ڀٽي، جويا، کرل جوٽ, چندور شامل آهن.چندور ھتان جا سڀ کان پراڻا رھاڪو آھن.
ماضي ھي شھر حفاظتي ديوار سان گھيريل ھو جيڪا 25 فٽ اوچي کاھين سان گھيريل ھئي. ان جي مرمت فيروز شاهه تغلق جي خان خانان جي وقت ٿيندي رھي جڏهن خان خانان ھتان جو گورنر ھيو. فيروز شاھ تغلق ھتي ھڪ مسجد پڻ ٺھرائي درياء ستلج مان ھڪ ڪئنال بہ کوٽرايو جنهن سان ھن شھر جي چوڌاري باغ آباد ٿيندا ھئا.بغداد کان ھڪ صوفي بزرگ بھاول حق قلندر لڏي اچي ديپالپور جي ڀرسان ڳوٺ پٿروال رھيو جنھن ھڪ حجرو مسجد ٺھرائي. ان جي پوٽي شاھ مقيم سندس ڪم کي جاري رکيو
گولي پيالي وارو سَنڌُ: هن قسم جي سنڌ هڪ هڏي جو ڇيڙو گول هوندو آهي، جيڪو ٻئي هڏي جي اهڙي گول پيالي ويٺل هوندو آهي چئن گول ڇيڙِ وارو هڏو هر پاسي حرڪت ڪري سگهي ٿو. ان جو مثال گول ڪلهي جو سنڌ آهي، اسين پنهنجي ٻانهن کي هر پاسي گهمائي ڦيرائي سگهون ٿا. هن سنڌ جو ٻيو مثال ٻنڌڻ وارو سنڌ آهي، جيڪو جسم موجود گولي پيالي وارن سنڌن سڀ کان وڏو آهي، پر جيئن ته ان کي وڌيڪ ٽائيٽ ڪري ڦٽ ڪيو ويو آهي، تنهن ڪري هيڏانهن هوڏانهن گهڻي چرپر نه ٿو ڪري سگهي.
نيم بيضوي سَنڌُ: هن قسم جا سَنڌَ، آني جي شڪل جهڙي هڏي هڪ بيضوي سنڌ جُڙيل هوندي آهي مثال طور، ڪرائي جو سنڌ. هن وسيلي اسين پنهنجي چنبي کي نيم دائري واري چرپر ڏئي سگهون ٿا پر ان کي هڪ مڪمل دائري جي شڪل به گهمائي سگهون ٿا. سنڌن جي هن قسم ٿورڙي تبديلي سان ”ڪاٺيءَ جوڙ“ ٻڻجي پوي ٿو، جنهن هڏيون فقط ٻن طرفن چرپر ڪري سگهن ٿيون، جهڙيءَ طرح بيل گاڏيءَ جي ڳن تي ويٺل سوار صرف ٻن طرفن پاسي حرڪت ڪري سگهي ٿو.هن سَنڌَ جو مثال ڪرنگهي جي هڏي آهي.
قبصي دار سَنڌُ: اهي سوئڙي جي قبضي وانگر ڪم ڪندا آهن. گوڏن جا سَنڌ هن جو مثال آهن. يعني پني سٿر کي اسان هن جي مدد سان پنهنجي ڄنگهه جي ڪنهن هڪ حصي کي پوئتي جهڪائي سگهون ٿا، پر اڳئين پاسي ساڄي کاٻي پاسي نه ٿا جهڪائي سگهون، آڱرين جي وچ وارا سنڌ به هن قسم سان تعلق رکن ٿا.
آيت يا آية عربي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي لغوي معنيٰ آهي نشاني. اهڙي نشاني، جيڪا تفسير تشريح کان سواءِ ئي سمجهه اچي. قرآن پاڪ جو هڪ جملو يا فقرو آيت سڏبو آهي. سنڌي ٻوليءَ آيت لفظ قرآني حوالي سان استعمال اچي ٿو. قرآن پاڪ 6666 آيتون آيل آهن.آيتون يا “آيت” قران شريف جي هڪ جملي يا فقري کي چئبو آهي. آيت لفظ جي لغوي معنيٰ آهي ’نشاني‘. ڪلاسيڪي سنڌي شاعرن قران شريف جون آيتون تضمين طور شاعريءَ ڪم آنديون آهن. سنڌي شاعريءَ گھڻن اديبن جو خيال آھي تہ شاهه لطيف پنهنجن بيتن کي آيتون سڏيو آهي. ”جي تون بيت ڀانئيين، سي آيتون آهين!
تفھيم القرآن مطابق آيت جي معني آهي نشاني يا علامت جيڪا ڪنھن شئي جي طرف رھنمائي ڪري.قرآن ان لفظ جو استعمال چار مختلف معنائن سان ٿيو آھي: علامت يا نشاني؛ آثار ڪائنات؛ معجزات؛ قرآن جا فقرا. . قرآن ايتن جي ڊيگھ گھٽ وڌ آھي . ڪي ننڍيون تہ ڪي وڏيون آيتون آهن. آيت مثال طور ھيٺ ڏجي ٿي:
حقيقت سنڌ جي مڙني شاعرن سڀني کان وڏو سالڪ ، قرآن پاڪ جو ادراڪ رکندڙ شاعر ڀٽائي صاحب ھو، اڄ سوڌو رهيوآهي. ان کان علاوه قرآن شريف شاھ صاحب سان ھميشه گڏ ھوندو ھو. ان جو چڱيئ ريت پاڻ مطالعو ڪندا رھندا ھئا. شاھ صاحب جي ڪجھ بيتن مڪمل آيتون تہ ڪٿي وري آيتن جا ڪجھ حصا ،جيئن جو تيئن عربي ٻوليء ڏنل آهن مثال: وفي انفسڪم افلا تبصرون، .فڪان قاب قوسين او ادنی وغيره.
سنڌ توڙي ھند جي راڳ جي نظام ھڪ راڳڻي يا راڳ، جيڪو صبح جو ڳايو ويندو آھي، لفظ ”آسا“ جي معنيٰ ئي آھي اُميد، آرزو، تمنا، خواھش وغيره، تنھنڪري ھن راڳ کي آس ارداس جو راڳ بہ چيو ويو آھي. راڳ جي ڪتابن موجب ھڪڙا راڳ راڳڻيون، جيڪي فقط ڪنھن ھڪ علائقي رائج ھوندا آھن، تِن کي ديسي راڳن شمار ڪيو ويندو آھي، مثال طور سنڌ مولود، مورا، راڻو، ڪوھياري وغيره ديسي راڳڻين شُمار ٿيندا آھن. ٻيا راڳ ”مارڳ راڳ“ سڏبا آھن، جن مان ڪِن راڳن جا نالا ھي آھن:ڪلياڻ، يمن ڪلياڻ، کنڀات، سري راڳ، سھڻي، سارنگ، پِرڀاتي، آسا، پورب وغيره. ”آسا“ جو سُر بہ ”مارڳ سُرن“ شامل آھي.
آسا راڳڻي، سنڌ آڳاٽي وقت کان ھلندڙ آھي ان عوامي قصا ڳايا ويا آھن. اِھا ’نِج سنڌي آسا‘، ھندستاني راڳ جي ”آسا“ سان ملندڙ آهي، پر ايتري فرق سان جو ”سنڌي آسا“ جي ڌار صورت ظاھر ٿي آھي. سنڌ جي ’نِج سنڌي آسا‘ بانڪي شاھ بھرام جي ڳالھہ کڻندا ھئا. ڪافين ڪلامن جي موضوعن جي لحاظ سان عام ڳائڻ بہ ’آسا‘ کي ’آس ارداس‘ جي راڳڻي چيو ويو آھي. اِن روايت موجب ئي خليفي نبي بخش صاحب پنھنجي رسالي جو ’سُر آسا‘ جنھن بيت سان شروع ڪيو آھي، تنھن جي پھرين سِٽ آھي:
شاھ لطيف جي راڳ راڳ توڙي موضوع جي لحاظ سان ’سُر آسا‘ جيئن ڳائجي ٿو تہ اھو ھندستاني راڳ جي ”شُڌ آسا“ معلوم ٿئي ٿو. شاھ جو ”سُر آسا“ ھڪ وڏو معنوي سُر آھي اُن جي بيتن حقيقت جا ڳوڙھا معنوي اشارا ڏنل آھن. ھن سُر ڪنھن روايتي پَس منظر ماحول بدران تصوف جي رازن رَمزن وارو فڪر سمايل آھي، جنھن مَجاز حقيقت جي مثالن، صوفياڻي فڪر جي باريڪ اِشارن سالڪن جي سلوڪ وارين منزلن مرتبن جا اُھڃاڻ ڏنل آھن. اُن کان سواءِ ”مجاز“ جا مختلف پھلو پڻ نِروار ڪيل آھن .
جڏهن 1175ع هو پنهنجي قبيليجو سردار ٿيو ته ٻين قبيلن سان هن جي ناچاقي شروع ٿي وئي. هن سڀني قبيلن حلقن کي پنهنجي هيٺان ڪرڻ جي ڀرپور ڪوشش ڪئي ڇو ته ان وقت منگوليا ڪافي قبيلن جي حڪومت هئي۔صورتحال جو جائزو وٺڻ کان پوء هن سڀني سردارن کي گڏ ڪيو ملي ڪري ٻين علائقن کي فتح ڪرڻ جو منصوبو پيش ڪيو۔ هن مشوري کانپوء هو مشهور ٿي ويو ٻين سڀني سردارن گڏيل طور تي پنهنجو سردار مڃيو آنان درياه جي ويجھو هڪ مجلس هن کي چنگيز خان جو لقب ڏنو ويو.
چنگيز جي معنا هئي . سردارن جو سردار هن ٻاروتڻ ئي پنهنجي هڪڙي ويڳي ڀاءِ کي ماري وڌو هو . ڇو جو انهي هن جي هڪڙي مڇي چوري ڪئي هئي.
چنگيز خان جي ماءِ ڏاڍي سهڻي هئي. هن جي پيءِ به هن جي ماءِ کي سندس وهانءَ واري ڏينهن ئي پاڙيسري قبيلي مان زوري کڻي آيو هو. عشق چنگيز خان ان نموني سان ئي ڪيو . جئين هن جي پيءَ ڪيو هو. هي ٻئي پيءِ پٽ ڪنهن جي خيمي مهمان ٿيا. اتي هن هڪڙي ڇوڪري ڏٺي. چينگيز خان اوڏي محل چئي ڏنو ته ڇا آئون هن سان شادي ڪري سگهان ٿو، ڇوڪري جي پيءِ ورندي ڏني هي اڃان ننڍي آهي. چنگيز چيو هي جڏهن وڏي ٿيندي ته واهه جي سهڻي ٿيندي. تڏهن اها ڇوڪري اڃان نئون سالن جي هئي. پوءِ اڳتي هلي هن انهي ڇوڪري سان شادي به ڪئي.
چنگيز خان باقائدا طور تي منگول سلطنت کي هڪ مضبوط سلطنت جي طور تي متعارف ڪرايو،منگول سلطنت جي فوج جي نئين تنظيم ڪرڻ سان گڏوگڏ ٻين ادارن کي به مضبوط ڪيو۔ هن فوج جي تنظيم جا جيڪي اصول مقرر ڪيا اهي صدين تائين فوجي ماهر جي مشعل راه جو ڪم ڏيندا رهيا. هن چين کي ٻه دفعا تارج ڪيو 18۔1214ع ٻن چيني رياستن هيا ڪن تي قبضو ڪري ورتو.
1175ع تيرنهن سالن جي عمر هن جي پيء هن جي شادي ڪرائي چڏي، جيئين ته هو شروع کان ئي - شاهاڻ مزاج جو مرد هيو, ان جي ڪري ان ئي سال تخت سنڀاليائين۔
چينگيز خان جو جنم 1162ع تي منگول سردار ۔ آنان درياه جي علائقي ٿيو۔ اصلي نالو تموجن هيس، جنهن جو مطلب آهي ”لوهه جو ڪم ڪرڻ وارو“ ۔
سندس خاندان سنڌ جي فقيراڻي قبيلي سان لاڳاپو رکي ٿو، جنهن وڏي عرصي کان وٺي سنڌ جي روحاني خدمت ڪئي آهي. خيرپور ضلعي اڄڻ بزرگن جون ڪيتريون درگاهون آهن، پر بدرالدين اڄڻ سندن گهراڻو پيري مريديءَ کان پري آهي. بدرالدين اڄڻ جو والد مرحوم پيربخش ڪيترو وقت ڪلارڪ ٿي رهيو. ملازمت دوران کيس ڊاڪٽر دائودپوٽي سان قربت جو موقعو مليو ان کان پوءِ هڪ استاد جي حيثيت ملازمت ڪيائين. رٽائرمينٽ کان پوءِ خانگي طور تي انگريزي پڙهائيندو هو.
ھن رياستجي اتر اوڀر اتر پرديش، ڏکڻ اوڀر ڇتيس ڳڙھ، ڏکڻ مھاراشٽر، اولھ گجرات، اتر اولھ راجھستان آھي. ھن رياست جي ڪل پکيڙ 308,252 2 آھي. سن 2000 عيسويءَ کان اڳ جڏهن ڇتيس ڳڙھ مڌيا پرديش جو حصو ھيو تہ ھي رياست ملڪ جي سڀ کان وڏي رياست ھئي. ھن رياست جي اوڀر کان اولھ طرف نرمدا درياء وھي ٿو. ھن رياست جو بلند ترين مقام ڌوپ ڳڙھ آھي جيڪو سامونڊي سطح کان 4429 فٽ بلند آھي.
مڌيا پردیش ; , جنھن جو پراڻو نالو سينٽرل پراونس يا سي پي ھيو; وچ انڊياجي ھڪ رياست جو نالو آهي جنھن جي گادي جو هنڌ ڀوپال شھر آھي وڏي وڏو شھر اندور آهي ٻيا وڏا شھر جبالپور، گواليار ، اجئين ساگر آھ. ھن رياست کي ان جي مقام جي ڪري انڊيا جي دل پڻ چوندا آهن. پکيڙ ھي انڊيا جي ٻين آبادي پنجين وڏي رياست آھي جنھن ساڍا ست ڪروڙ ماڻهو رھن ٿا
مڌيا پرديش جي سڀ کان وڏي ندي نرمدا آهي ان جي شاخن بنجر، تاوا ندي، مچنا, شاڪار ندي، دينوا سون ڀادرا نديون شامل آهن. ھي ندي علائقي م مقدس سمجھي ويندي آهي ان جي پوڄا پڻ ڪئي ويندي آهي
ستر سال سوويت يونين سان گڏ رھڻ بعد بيلاورس 1991 آزادي حاصل ڪئي پر ھن سموري گذريل سوشلسٽ ريپبلڪن مان سڀ کان وڌيڪَ معاشي تعلقات روس سان رکيا. 8 ڊسمبر 1999 تي بيلاروس روس سياسي معاشي سالميت جو ھڪ معاھدو پڻ عمل آندو.
ھتان جي قدرتي وسيلن معدنيات عمارتي ڪاٺ، ڪوئلو، ٿوري مقدار تيل گيس، گرينائيٽ، لائيم اسٽون، چونو ، واري ، بجري ميٽ شامل آھن.
بيلاروس ھڪ ملڪ جو نالو آهي جيڪو روسي ٻوليءَ بيلورشيا سڏبو آهي. اھو ھڪ زمين سان گھيريل ملڪ آھي جيڪو اوڀر يورپ واقع آهي.
2018ع جون عام چونڊون 25 جُولاءِ 2018ع تي ٿي گذريون. جون 2017ع اڪنامڪ ڪوآرڊينيشن ڪميٽي پاڪستان نئين سرڪاري ڇاپي خاني جي قيام جي قرارداد منظور ڪئي، جنهن جي مطابق اُنکي جون 2018ع تائين 864 ملين روپيا بطور قرض ادا ڪيو وڃي ته جيئن نوان ووٽ ڇاپيا وڃن۔ نادرا اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان کي وڌيڪ هدايت ڪئي وئي ته شفاف چُونڊُن جي قيام لاءِ نئون سافٽ وئيرن جديد اوزارن جي حصول مدد ڪريو۔ وزير قانون زاهد حامد بيان ڏنو ته اُهي فردَ جيڪي 18 سال جي عمر تائين پهچي چڪا هُجن، اُنهن جي قومي شناختي ڪارڊ جي اجراءَ لاءِ اُنهن جي نالن جي فهرست تيار ڪئي ويندي ۔
ڇونڊون مڪمل ٿيڻ کان پوءِ نتيجا اچڻ ڪافي دير ٿي، اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان، جي سيڪريٽري بابر يعقوب فتح مطابق نتيجن ديري جو سبب ٽيڪنيل مسئلو هو، جيڪو اليڪشن ڪميشن پاران ٺاهيل هڪ ايپ جو درست ڪم نه ڪرڻ سبب ٿيو. هن چيو چونڊ نتيجن تاخير ڪنهن جي دٻاءُ سبب ناهي، پر آر ٽي ايس جي خرابي سبب دير ٿي آهي. اليڪشن ڪميشن جي مطابق اهو ايپ پهرين دفعا پاڪستان استعمال ڪيو ويو ان کان اڳ اهو طريقار اپنايو نه ويو هو.
سنڌي ادب جديد سائنسي معلومات، کوجنائن، دنيا جي مختلف قومن، مذهبن تهذيبن -انسان- جي دنيا جي مجموعي نوعيت -تاريخ- جاگرافيءَ بابت مستند معلومات کي ڪٺو ڪجي،
هن ٻن جلدن جي ذخيم ڪتاب جي آخر صديقي صاحب پهرين حصي تي ڊاڪٽر غلام علي الانا، ڊاڪٽر عبدالجبار جوڻيجي، پروفيسر لال بخش -جسڪاڻي- جا تبصرا به شامل ڪري ڪتاب کي جامع بڻايو آهي. هن ڪتاب جي ٻنهي ڀاڱن جي قيمت 600 روپيه ڄاڻايل آهي.
اسان جي جسم لڳ ڀڳ 20 ھزار مختلف قسمن جا پروٽين ٺھن ٿا جن کي ٺاھڻ جين ھدايتون ڏيندا رھن ٿا انهن مان تقريبن ھڪ ڀاڱي ٽي پروٽين انفرادي خلين جي جهلي جي سطح تي يا گهرڙن جي اندر مختلف جڳھن تي نصب ٿين ٿا جتي ھي مختلف اھم ڪم سرانجام ڏين ٿا مثال طور ڪجھ پروٽين گهرڙن جي جهلي اھي مالڪيولي چينل تشڪيل ڪن ٿا جيڪي گهرڙن کي غذائيت فراھم ڪن ٿا. اھڙي طرح ڪجھ پروٽين گهرڙن جي اندر ماحول کي جاچڻ لاء جاچڻي طور ڪم ڪن ٿا يعني گهرڙن جي اندرين حالتن جي نظرداري ڪن ٿا پر سائنسدانن کي ھي معلوم ناھي ٿي سگهيو غذا جي ھاضمي کان پوء جسم جيڪي پروٽين ٺھن ٿا اھي پروٽين گهرڙن جي اندر ڪيئن پھچن ٿا.
ھن علائقي جي تاريخ مطابق ھتي چولاس گھراڻي، موريا گھراڻي، ستاواھانا گھراڻي، چالوڪيا گھراڻي، ڪاڪاٽيا گھراڻي، دھلي سلطنت، بھامني سلطنت، گولڪنڊا جي قطب شاھي گھراڻي جي حاڪميت رھي. سورھين کان سترھين صدي عيسويءَ مغلن جي حاڪميت رھيو. ارڙھين صدي م ھتي حيدرآباد جي نظامن جي حاڪميت رھي.1823 نظامن کان آنڌرا واري ساحلي پٽي جو قبضو ايسٽ انڊيا ڪمپني کسي وئي رايالسيما ضلعو بہ کين ڪمپني سرڪار جي حوالي ڪرڻو پيو .
حيدرآباد جي رياست 1948 م پولو آپريشن نالي فوجي ڪاروائي جي نتيجي انڊيا شامل ٿي ھئي 1956 ھنان رياست کي اسٽيٽس ري آرگنائيزيشن ايڪٽ تحت ٽوڙيو ويو تيلگو ٻولي جي بنياد تي تيلنگانا وارو حصو آنڌرا پرديش رياست شامل ڪيو ويو جيڪا خود برٽش دور م مدراس جو حصو ھئي. ان انضمام بعد ھن علائقي جي ھارين تلنگانا جي آنڌرا پرديش کان ڌار ڪرڻ جي تحريڪ 1950 واري ڏھاڪي م ئي شروع ٿي وئي جيڪا لاڳيتو ھن نئين رياست جي قيام تائين جاري رھي. اھڙي طرح 2 جون 2014 تي ھي نئين رياست وجود آئي.
تاريخ 2 جون 2014 آنڌرا پرديش رياست جي اتر اولھ حصي کي ڌار ڪري ھي انڊيا جي 29 ھين رياست طور قائم ڪئي وئي حيدرآبادکي ان جو مستقل گادي جو هنڌ بڻايو ويو. ھن رياست جا ٻيا وڏا شھر وارانگل، نظام آباد، کمام ڪريم نگر شامل آهن. ھن رياست جون حدون اتر م مھاراشٽر، اوڀر ڇتيس ڳڙھ، اولھ ڪرناٽڪا، اوڀر ڏکڻ آنڌرا پرديش
تيلنگانا يا تلنگانا نالي جي معني آهي ٽن لنگن وارو ديس. اھو نالو ان ڪري پيس جو اتي ٽي شواتي يا شو ڀڳوان واريون زيارتون واقع آهي جن ڪاليشورام، سري سائلام دراڪشاراما شامل آهن. آنڌرا پرديش جي اورينٽل مينيواسڪرپٽس لائبريري اينڊ ريسرچ سينٽر جي اڳوڻي ڊائريڪٽر جيانڌير ٿرومالا رائو مطابق تلنگانا لفظ گونڊي ٻولي جي لفظ تيلنگاڌ مان نڪتل آهي جنھن جي معني ڏکڻ آھي.
ھن وقت سنڌ اندر مختلف وڍن جا واڍيلا ھڪ متحد قبيلي جي صورت جدا جدا ھنڌن تي رھن ٿا، جن مان ڪي لياريءَ جي علائقي نوان لين تہ ڪي ملير جي ملا عيسيٰ ڳوٺ، ڪونڪر يا گڏاپ درساڻي ڇني آباد آھن تہ ڪي ٺٽي ضلعي جي ڳاڙھي واري علائقي رھن ٿا. جن جو تعلق مختلف جاين ھنڌن سان ھئڻ باوجود پاڻ متحد ھڪ ٻئي سان رابطي آھن پاڻ کي واڍيلي سان گڏ جدگال بلوچ بہ سڏرائين ٿا. مثال طور مرحوم ايم پي اي حاجي غلام مرتضيٰ پاڻ کي بلوچ سڏائيندو ھو پر سندس وڏو ڀاءٌ حاجي انور پاڻ کي جدگال سڏائي ٿو.
خدايار خان جو محل، جنھن کي ڪوڪند اُردا بہ چيو وڃي ٿو، 1870ع جي شروعات تعمير ڪرايو ويو. اهو ستن محلن جي سلسلي آخري هو، هر محل پوئين کان وڏو آھي، ان جو مقصد خان جي طاقت کي پيش ڪرڻ هو. هن محل جو معمار مير عبيدالله هو چيو وڃي ٿو ته اهو محل 80 ماهر اڏيندڙن 16000 ڀرتي ٿيل مزدورن جوڙيو هو. آمريڪي سفارتڪار يوجين اسڪيولر هن محل کي "وچ ايشيا جي ڪنھن بہ ٻئي محل کان تمام گهڻو وڏو وڌيڪ شاندار قرار ڏنو آهي. ان جي تازي ٽائلس، نيري، پيلي سائي جي سڀني رنگن روشن چمڪندڙ آهي."
سڄو محل ڀرپور نموني سان ٽائل لڳل آهي، جن جاميٽري نمونن لکت جو ميلاپ شامل آھي. دروازي جي مٿان هڪ عربي لکت لکيل آهي ”سيد محمد خدايار خان جو بلند محل“. رنگ جي اسڪيم پيلي سائي رنگ جو استعمال ھن عمارت کي منفرد بنائي ٿو ازبڪستان مليل اڪثر ڪري نيري فيروزي يادگارن جي ڀيٽ .
وچ ايشيا تي روس جي فتح دوران، زار جي فوجن ڪوڪند جي خانيت تي قبضو ڪري ورتو ان کي پنھنجي جاگيري رياست تبديل ڪري ڇڏيو. خدايار خان شروع روس حمايتي موقف اختيار ڪيو پر جلاوطنيءَ تي مجبور ڪيو ويو، جنھن سبب پنھنجي محلات کي پوئتي ڇڏڻو پيس.ان بعد مال لٽجي ويو.
بالشويڪ انقلاب دوران، ڪوڪند 1917ع-18ع تائين بالشويڪ مخالف عارضي حڪومت هئي. جڏهن بالشويڪن 1918ع شھر تي قبضو ڪيو، تڏهن هنن محلات جي اڪثر حصي کي ڊاهي ڇڏيو، جنهن سڄو حرم شامل هو، لڳ ڀڳ 120 مان فقط 19 اصل حالت وڃي بچيا.
محلات ڪوڪند جي وچ خوبصورت باغن جي اندر بيھاريل آهي. ڪل ماڳ چئن هيڪٽرن تي مشتمل آهي، اصل عمارت 138 ميٽر ڊگهي 68 ميٽر ويڪر هئي. مکيہ دروازو زمين جي سطح کان 5 ميٽر مٿي آهي ريمپ ذريعي ان تائين پھچجي ٿو.
خدايار خان جو محل، جيڪو ڪوڪند جي موتي جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، ڪوڪند خانيت جي آخري حڪمران خدايار خان جو محل هو. اهو ازبڪستان جي فرغانہ وادي سڀ کان وڌيڪ گهميو ويندڙ سياحتي ماڳ آهي.
ارائونڊ دي ورلڊ سفرنامي جي شروعات ڪجهه ملڪن ماڻهن جي گڏيل ڄاڻ ڏنل آهي ان کان پوءِ پورٽ سعيد ، آروس ، ڪئناڊا، بالٽيمور ، ٽوڪيو ميڊيٽيرنين سمنڊ، ڪولمبو ، انگلينڊ راسٽڪ چين، عرب، عربي زبان وغيره جي ڄاڻ ملي ٿي.
ارائونڊ دي ورلڊ الطاف شيخ جو سفرنامو ”ارائونڊ دي ورلڊ“ جنهن جو مهاڳ حميد سنڌي لکيو آهي، سندس مهاڳ جو عنوان آهي ”سنڌ جو ڪولمبس “ هن ڪتاب 191 صفحا آهن نومبر 1982ع ڇپيو.
آبي چڪر ڌرتيءَ تي، مٿان پاڻيءَ جو وجود چُرپُر سمجھائي ٿو. ڌرتيءَ جو پاڻي هميشہ چرپر رهي ٿو هر وقت پنهنجي صورت مَٽائيندو رهي ٿو؛ پٽڙي کان برفَ ، ٻاڦَ، پوءِ واپس پٽڙو. آبي چڪر اربن سالن کان هلندو اچي ڌرتيءَ تي سموري حيات جيوت جو جاري ساري رهڻ ان تي ئي دارومدار رکي ٿو. پاڻيءَ کان سواءِ ڌرتي رهڻ لائق نہ هجي هئا.
مشترڪ سرمائي واري ڪمپني يا جوائنٽ اسٽاڪ ڪمپني ، ھڪ اھڙي ڪاروباري ھستي يا وجود جو نالو آهي، جنھن ڪمپني جي سرمايي يا موڙي جي حصيدار خريد فروخت ڪري سگھن ٿا. ان ڪمپني جو ھر حصيدار ڪمپني جي سرمايي يا اسٽاڪ جو جزوي مالڪ ھوندو آھي انجي ان حصي جو مالڪي وارو سرٽيفڪيٽ پڻ جاري ٿيندو آهي، سرمائي جي سيڙپ جي عيوض ان سرٽيفڪيٽ آف انڪارپوريشن ذريعي اھو ڪمپني شامل ٿي ويندو آهي حصيدار پنھنجي ان حصي کي ڪنھن ٻئي کي وڪڻي منتقل ڪري سگھندو آھي ان منتقلي سان ڪمپني تي ڪوبہ اثر نہ پوندو آھي.
نگورنو ڪاراباخ' آذربائيجان يي ڏکڻ ڪوھ قاف ھڪ علائقي جو نالو آهي. لفظ نگورنو روسي ٻولي جو لفظ آهي جنهن جي معني آهي جابلو. لفظ ڪارا ترڪ ٻولي جو لفظ آهي جنھن جي معنيَ آهي ڪارو . لفظ باخ آذربائيجاني ٻولي باغ کي چوندا آهن. اھڙي طرح ان نالي جي معنيَ آھي جابلو ڪارو باغ. نگورنو ڪاراباخ ھن وقت آذربائيجان آرمينيا جي وچ سرحدي تڪرار وارو علائقو آهي. گڏيل قومن جي اداري مطابق اھو آذربائيجان جو حصو آهي. ھن وقت ان علائقي تي ارتسخ ريپبلڪ قائم آھي جنھن کي گڏيل قومن تسليم ناھي ڪيو ويو. گڏيل قومن ان علائقي مان آرمينيا جي فوج جي نيڪالي جو مطالبو ڪيو آهي.
”برج خليفه“ 3 لک 30 هزار ڪيوبڪ ميٽر ڪنڪريٽ هڪ لک 3 هزار چورس شيشو استعمال ٿيو آهي. برج جي مالڪ پاران جاري ڪيل انگن اکرن مطابق عمارت ٻاهران لڳائڻ لاءِ جيڪو شيشو اسٽيل/لوهه استعمال ڪيو ويو، اهو ايترو هو جو، جو جيڪڏهن ان کي فوٽ بال جي ميدانن تي پکيڙيو وڃي ته، فوٽ بال جا 17 ميدان ان سان ڀرجي وڃن ها. ان جيڪا ڪنڪريٽ ڪم آندي وئي آهي، ان مان هڪ هزار 2 سئو 83 ميل رستو ٺهي سگهي ٿو. اولمپڪ سوئمنگ پول ڀرجي سگهن ٿا.
2004ع جڏهن هن عمارت جو تعميراتي ڪم شروع ڪيو ويو هو ته، ان جو نالو ”برج دبئي“ رکيو ويو هو، پر بعد 4 جنوري 2010ع تي افتتاحي تقريب دوران ان جو نالو تبديل ڪري ”برج خليفه“ رکيو ويو، ڇاڪاڻ ته شيخ خليفه بن زيد النهيان، دبئيءَ جو 10 ارب ڊالرن جو قرض لاهي دبئي کي قرض کان نجات ڏياري هئي.
برج خليفہ دنيا جي تيز ترين لفٽ بہ نصب ڪيل آھي جيڪا 18 ميٽر في سيڪنڊ جي رفتار سان سفر ڪري ٿي۔ ان کان پھرين دنيا جي تيز ترين لفٽ تائي پَي 101 نصب ٿيل ھئي جيڪا 16.83 ميٽر في سيڪنڊ جي رفتار سان ھلي ٿي۔
برج خليفہ متحده عرب امارات جي صدر ابوظهبي جي حڪمران شيخ خليفه بن زيد النهيان جي نالي پٺيان دبئي ٺاهيل ”برج خليفه“ دنيا جي اوچين عمارتن جا رڪارڊ ٽوڙي، دنيا جي سڀ کان اوچي عمارت وارو اعزاز حاصل ڪري ورتو آهي.
پوري عمارتي منصوبي 30 ھزار رھائشي گھر، 9 ھوٽل، 6 ايڪڙ باغ،19 رھائشي ٽاور برج خليفہ جھيل شامل آھن۔ ان جص تعمير تي 8 ارب ڊالرز جي لاڳت آئي۔ تڪميل کان بعد ٽاور 20 ملين چورس ميٽر جي رقبي تي پکڙجي ويو.
لسي ڌئونرو مان ٺاهي ويندڙ هڪ روايتي ننڍي کنڊ جي مشروب آهي، جيڪا گهڻي قدر سنڌ، پنجاب، گجرات جي مشروب طور سڃاتي ويندي آهي. عام طور تي ڌئونرو پاڻي ملائي مانڌاڻيءَ ولوڙي ويندي آهي ان مکڻ ڌار ڪري وٺبو آهي پوءِ ان گهرج مطابق لوڻ وڌيڪ پاڻي ملايو ويندو آهي. ڪجهه ماڻهو ان کنڊ پڻ ملائيندا آهن اها مٺي لسي سڏبي آهي. لسي پاڪستان ڀارت خاص طور پنجاب سنڌ جي ٻهراڙيءَ جي علائقن تمام گهڻي مقبول آهي. سخت گرميءَ ٿڌي، اطمينان ننڊ جو سبب بڻجندي آهي.
وڌيڪ مشهور عام لسيءَ ڌئونرو، پاڻي لوڻ ئي شامل ڪيو ويندو آهي، پر مٺِي لسي اڌ رڙڪي به پي ويندي آهي. مٺي لسيءَ ڌئونرو سان گڏوگڏ کير کنڊ شامل ڪئي ويندي آهي اها عام لسيءَ کان وڌيڪ گھاٽي هوندي آهي. هي عام طور تي ناشتي نيرن وٺبي آهي، جڏنهن ته ان ننڊ ڏياريندڙ خصوصيتون وڌيڪ هونديون آهن.
لسي جنھن کي گھڻا ماڻھو جھڻ بہ سڏين ٿا. مينھن يا ڍڳِي جي کير کي ڄمائي ڌئونرو ٺاھي ان کي مانڌاڻي يا جھيرڻي سان ولوڙي لسي تيار ڪئي وڃي ٿي. ٻھراڙي جا اڪثر ماڻهوءَ ماني سان گڏ لسي جھڻ اڪثر استعمال ڪندا آھن. لسيءَ جو تاثير ٿڌو آھي، تنھن ڪري ھن کي گرميءَ جي مند گھڻو استعمال ڪيو وڃي ٿو.
گرمين جي موسم لسي گرميءَ جي احساس کي گهٽ ڪرڻ جي لاءِ عام مشروب جي حيثيت اختيار ڪري ويندي آهي. لسي ناشتو کاڌي خاص ڪري ٻن پهرن جي کاڌي سان گڏ وڌيڪ پيتي ويندي آهي. ديسي علاج ٽوٽڪن پڻ لسيءَ کي هڪ خاص اهميت حاصل آهي.
روايتي لوڻياٺي لسيءَ ڌئونري کي هٿ جي مانڌاڻيءَ يا برقي مانڌاڻي سان گهمائي، پاڻي لوڻ ملائيو ويندو آهي. لوڏڻ دوران لسيءَ مکڻ ڪڍيو ويندو آهي لسيءَ کي يخ ٿڌو ڪري پيش ڪئي ويندي آهي.
لارڊ رابرٽ ڪلائيو برطانوي فوجي افسر، برطانوي ايسٽ انڊيا ڪمپني جا ملازم بنگال پريزيڊنسي جا پھريان گورنر ھيا. سندن جي قيادت ايسٽ انڊيا ڪمپني جي فوجن پلاسي جي جنگ نواب سراج الدولہ کي شڪست ڏئي ڪري بنگال ايسٽ انڊيا ڪمپني جي مفادن جو ڪاميابي سان دفاع ڪرڻ سان گڏوگڏ ڪمپني جي طاقت کي منظم مستحڪم ڪيو. سندن جي دور الھ آباد معاھدو طي ٿيو جنھن ڪري مغل شھنشاھ شاھ عالم ثاني بنگال، بھار اوڙيسہ جي ديوانين جا حق ايسٽ انڊيا ڪمپني کي ڏئي ڇڏيا ھا.
ڪجھ وقت پوءِ حضرت خواجه عبدالرحمان سرهندي جن نم جي ڳوٺ تشريف فرما ٿيا ته حاجي محمد اسماعيل دعوت کان پوءِ دعا طلبي لاءِ کين پنهنجي گهر وٺي آيو. اتي کين عرض ڪيائين ته حضرت دعا فرمايو ته الله پاڪ مون کي فرزند عطا ڪري. حضرت جن خوش طبعيءَ مان فرمايو ته فرزند تنهنجي ڪهڙي ڪم ايندو، تنهنجي عمر ستر سال کان مٿي ٿي چڪي آهي، هاڻي جي فرزند ڄايو سو تنهنجي ڪهڙي خدمت ڪندو. پاڻ عرض ڪيائين ته حضرت، آئون فرزند انهيءَ لاءِ گهران ٿو ته جيئن حضرت امام مهدي جي لشڪر شامل ٿئي. حضرت جن سندس لاءِ دعا فرمائي الله تعالى کيس پٽڙو عطا فرمايو جنهن جو نالو پاڻ محمد پريل رکيائين.
حضرت خواجه محمد حسن جان سرهندي سندس باري لکن ٿا ته ننڍپڻ کان وٺي منجهس مجذوبيء جو اثر هو. پاڻ سادي طبيعت وارو هو سادي گفتگو ڪندو هو. زماني جي طور طريقن کان ڄڻ ته بلڪل ناواقف هو. عبادتن ورد وظيفن توڙي جو ميانه روي ڪندو هو، پر تنهن هوندي به باطن جي صفائي ايتري هئس جو ٻين جي دلين جا راز ڄاڻي وٺندو هو. هڪ شخص ٻڌائي ٿو ته هو جيترا ڀيرا سندس خدمت دعا گهرائڻ واسطي حاضر ٿيو، پاڻ بغير کانئس پڇڻ جي سندس مقصد کي زبان تي آڻي دعا ڪيائين.
درويش حاجي محمد اسماعيل نظاماڻي اوڻويهين صدي لاڙ جو هڪ مجذوب صفت صوفي درويش ٿي گذريو آهي. پاڻ نقشبندي طريقي جي بزرگ مرشد خليفي احمد خان نظاماڻي جو پوٽو هو، سندس والد جو نالو محمد ابراهيم هو.
يا سوٽي ڪپڙي جو ھڪ قسم جو نالو آهي. سترھين صدي اھا بينگال کان برطانيه درآمد ڪئي ويندي ھئي بعد انگلينڊ اسڪاٽلينڊ بہ تيار ٿيڻ شروع ٿي. انگريزيءَ ان جو نالو عراق جي شھر موصول مان نڪتل آهي جتي پھريون دفعو اھا ٺھڻ شروع ٿي. شروع شروع اھا بنگال جي شھر ڍاڪا جي پسگردائي ھٿن سان اڻي ويندي هئي ان ھٿ سان تيار ٿيل ڌاڳو استعمال ٿيندو ھو اھا تمام نفيس ھوندي ھئي. ان جي يورپ درآمد سترھين ارڙھين صديءَ شروع ٿي اڳ عمدي سوٽي ڪپڙي جي ململ کي سنڊن .سڏبي ھئي.
جوليا فيئونا رابرٽس ھڪ اداڪارہ پروڊيوسر آھي. ھيء 1990 ھاليوڊ جي دنيا رومانٽڪ مزاحيہ فلم پريٽي وومن م سندس اداڪاري جي ڪري چمڪي وئي جنھن فلم پوري دنيا 46.40 ڪروڙ ڊالرن جو بزنس ڪيو.ان فلم اداڪاري تي ھن جي نالي جي چونڊ اٺن ايوارڊن لاءِ ٿي جن مان ھن ٽي ايوارڊ کٽيا جن م گولڊن گلوب ايوارڊ شامل آھن. سن 2000 م ھن جو نالو فلم ارين بروڪووچ بھترين اداڪاري جي ڪري اڪيڊمي ايوارڊ لاء چونڊيو ويو.
ھن جي فلمن ھڪٻئي پٺيان دنيا جي اندر رڪارڊ بزنس ڪيو جنھن ڪري ھيء 1990 واري ڏھاڪي جي ھاليوڊ جي مھانگي ترين اداڪارئن شامل ھئي. رڳو 1995 ڊيمي مور فلم اسٽرپ ٽيز لاء ان سال جو سڀ کان وڌيڪَ معاوضو ساڍا ٻارھن ڪروڙ ڊالر ورتو.جوليا پرٽي وومن فلم جو معاوضو ٽي لک ڊالر ورتو ھو 2003 کيس فلم موناليزاس سمائيل جو اڍائي ڪروڙ ڊالر معاوضو مليو. مختلف ميگزين سروي ھن جو شمار دنيا جي حسين ترين عورتن ٿيندو رھيو آھي
17 سالن جي عمر ھي ڪي وي اين واري مزاح نگاري واري ٽيم شامل ٿيو . ساڳي سال يعني 1995 ھن ڪوارتل 95 اسٽوڊيو قائم ڪيو. 2003 ان اسٽوڊيو يوڪريني ٽي وي چينل 1+1 جي لاء ٽي وي شو ٺاھڻ شروع ڪيا. 2008 ھن ھن فيچر فلم لَو اِن دِ بِگ سِٽي تيار ڪئي جيڪا ھڪ رومانٽڪ ڪاميڊي ھئي ان جو ٻيون حصو فلم لَو اِن دِ بِگ سِٽي 2 بعد ان جو ٽيون حصو لَو اِن وَيگاس جي نالي سان ٺاھيو. ان کان سواءِ ھن 2011 ھڪ فلم آفيس رومانس اَوَر ٽائيم جي نالي سان 2012 ھڪ فلم رشيسڪي بمقابله نيپولين نالي سان ٺاھي.
ھي ڳوٺ يوسي سن, تعلقـ قاضي احمد ضلعي شھيد بينظير آباد جو تمام گهڻو آڳاٽو قديمي ڳوٺ آھي ـ ماکنڊ جي نالي سان ھندستان آذربائيجان جھڙن ملڪن به ٻـ ڳوٺ آباد آھن. ھن ڳوٺ جي باري جيڪو تاريخي حوالو ملي ٿو, سو ان مان اھو ثابت ٿئي ٿو ته: ھن ڳوٺ جي آباد ٿيڻ کان پھرين ھتي کٻڙن جا تمام گهڻا وڻ ھئا انهن وڻن ماکيء جو مقدار تمام گهڻو ھو, تنهنڪري ھن ڳوٺ تي ماکنڊ نالو پيو.
عطا محمد ڏاھري,صيفل خان ڏاھري, محمد سليمان ڏاھري, ساماڻو خان ڏاھري, بخشڻ خان ڏاھري, نورل خان ڏاھري,الھ بخش ڏاھري, ڳھڻو خان ڏاھري, لاکو خان ڏاھري, بچل ڏاھري, پانڌي خان ڏاھري, ڌڻي پرتو ڏاھري, مولوي يار محمد ڏاھري, مولوي نصر الله ڏاھري,محمد عثمان ڏاھري, محمد جمن ڏاھري, خير محمد ڏاھري, لعل محمد ڏاھري, الھ يار ڏاھري, عبدالمجيد ڏاھري وغيره.
اھڙي ريت ھن ڳوٺ جي آبادي آھستي آھستي وڌڻ لڳي, جيڪا ھن وقت لڳ ڀڳ 200 گھرن تي مشتمل آھي. ھن ڳوٺ جا ڪجهه رھاڪو درگاھ لواري شريف سان وابستـ آھن. جڏهن ته ڪجهه گھر غوث بھاء الدين ذڪريا ڪجهه وري پير پاڳاري جا مريد آھن.