polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
جڏھن ڀڳوان وشنوءَ جي ماءٌ ونوڪا پرلوڪ پڌاريو تہ ڀڳوان وشنوءَ پنھنجيءَ ماءُ لاءِ پنددان جي مذھبي رسم ادا ڪئي. پنھنجي ماءُ کي آخري ڀيٽا ڏيندي ھن جي اکين مان لڙڪ لڙي پيا. انھن لڙڪن مان ھڪ ڍنڍ ٺھي پئي جنھن کي بندو سروور سڏيو ويو. بندو معنيٰ لڙڪ سروور معنيٰ ڍنڍ. انھيءَ ڪري بندو سروور جي معنيٰ آھي اھا ڍنڍ جيڪا لڙڪن مان ٺھي ھجي.
بِندُو سروور يا بندو ڍنڍ ھندو ڌرم جي پنجن پوتر ڍنڍن مان ھڪ آھي. ھيءَ ڍنڍ ھندستان جي گجرات رياست پٽن ضلعي جي سڌپور شھر موجود آھي. سڌپور گجرات رياست جو ھڪ تاريخي شھر آھي. پراڻي زماني سرسوتي نديءَ جي ھڪ شاخ ھتان گذرندي ھئي. بندو سروور احمدآباد شھر کان 115 ڪلوميٽر پري واقع آھي.
فقط هيءَ خوبصورتي واري مسجد، هي بزرگن جو مندر، جيڪو بزرگن جي دعا لاءِ ٺهيل هو ڪروبن جي عقيدتمنديءَ لاءِ، اهڙي عزت واري جاءِ تي بيهڻ جي لائق هو جيئن آرڪي فرشتن جي هيءَ شاهراهه، هي آسمان جو ٿيٽر، خدا بخشيل ملائڪ جو روشن باغ. بادشاهه جنهن جو آرام باغ جنت آهي، ظهير الدين محمد بابر فاتح. آغا خان تاريخي شهرن جو پروگرام، "بابر جي باغن جي بحالي واري فريم ورڪ،" ڪابل، افغانستان: آغا خان ٽرسٽ فار ڪلچر،
جيتوڻيڪ شاهجهان پاران اسڪرين جي اضافون بابر، سلوم زجادڪز-هسٽنراٿ، سندس مضمون ”ڪابل بابر جي گم ٿيل جنازي بند تي هڪ نوٽ“ بابر جا حوالا شامل آهن ان مان معلوم ٿئي ٿو ته شاهجهان جي ڪم باغي بابر کي قبرستان تبديل ڪيو. . هوءَ ٻڌائي ٿي ته ”مسجد تيرهين ڇت تي ٺهيل هئي، جيڪا مڪي جي ويجھو ڇت آهي؛ اڳتي هلي چوڏهين ڇت بابر جي مقبري جي مزار سندس ڪجهه مرد مائٽن جون قبرون هيون. بابر جي مقبري جي چوڌاري احاطي سان گڏ هڪ مناسب قبرستان ڏانهن اها تبديلي، بابر جي اهميت ڏانهن اشارو ڪري ٿي. بابر جي مقبري کي بند ڪري، شاهجهان شهنشاهه جي مقبري کي ٻين کان جدا ڪري ٿو.
غ ڪابل ، افغانستان هڪ تاريخي پارڪ آهي، پهرين مغل شهنشاهه بابر جي آخري آرامگاهه پڻ آهي. خيال ڪيو وڃي ٿو ته باغ 1528ع جي آس پاس تيار ڪيو ويو هو، جڏهن بابر ڪابل هڪ ”آويني باغ“ جي تعمير جو حڪم ڏنو هو، جنهن جو تفصيل ڪجه تفصيل سان پنهنجي ياداشتن بيان ڪيو ويو آهي، بابرناما .
اسڪاٽلينڊ جي گشت دوران ھن کي گلاسگو جي اين ڪيرولين ڊيل سان محبت ٿي وئي جيڪا نيو لئنارڪ ٽيڪسٽائيل مل جي مالڪ جي نياڻي ھئي.30 سيپٽمبر 1799 تي ٻنھي جي شادي ٿي ان بعد رابرٽ نيو لئنارڪ گھر قائم ڪيو.ان بعد ھي برئڪس فيلڊ، اسڪاٽ لينڊ منتقل ٿي ويو ھنن کي ان شاديءَ مان اٺ ٻار ٿيا جن مان پھريون ڄمڻ بعد شروعاتي سالن ئي مري ويو باقي ٻين چار پٽ ٽي ڌيئرون ھي .
رابرٽ اووين ; ھڪ ويلش ٽيڪسٽائيل صنعڪار ، انسان دوست سماج سڌارڪ، يوٽوپيائي سوشلزم باھمي سھڪار جي تحريڪ جو ھڪ باني ھيو. ھي مزدورن جي حالات جي سڌاري لاءِ پاڻ پتوڙيندڙ لنڊن مان مزدورن جي وڪيل طور سڃاتو ويندو هو.
ریڈیو حیدرآباد تان برادڪاسٽ يا سنڌي هوائن چوڏس پکڙجندڙ هن پروگرام هڪ سال اندر ايڏي ته مشهوري ماڻي، جو ان ريڊيو جي تاريخ جا ريڪارڊ قائم ڪري ڇڏيا. ڏهاڙي ريڊيو اسٽيشن کي هن لاءِ هزارين خط ملندا هئا، جنهن ماڻهو فتح خان لاءِ عزت احترام جو اظهار ڪندا هئا. سندس مقبوليت سبب هن جي پروگرام جو وقت وڌايو ويو. ائين نوجوان صالح محمد شاهه 80 سالن جي پوڙهي جو ڪردار ڏاڍي سهڻي نموني نڀايو.
1958ع حيدرآباد اسٽيشن تان ڳوٺاڻن جي ڪچهريءَ جي نالي سان هڪ پروگرام شروع ٿيو، جنهن جي لاءِ 80 سالن جي ڪنهن دور انديش، سماجي سائنس جي ماهر، لوڪ دانش رکڻ واري پوڙهي جي ضرورت هئي. ان وقت صالح محمد شاهه جي عمر رڳو ويهه ٻاويهه سال هئي، پر جڏهن هن ان پروگرام 80 سالن جي جهوني پوڙهي جي گهربل ڪردار جي صداڪاري ڪئي ته ريڊيو انتظاميا سندس ان ڪردار کي قبول ڪري ورتو.
سيد صالح محمد شاهه ريڊيو حيدرآباد تان ان وقت صداڪاري شروع ڪئي، جڏهن ان اڃان اٺون ڪلاس يعني اديب عالم جو فائنل پاس ڪيو هو، کيس ريڊيو حيدرآباد اسٽيشن تي پهريون ڀيرو سيد منظور نقوي وٺي آيو هو. ائين صالح محمد شاهه ريڊيو تي پنهنجي ڪم جي شروعات ننڍا ڪردار ادا ڪرڻ سان ڪئي
ان پروگرام جو ٿيم، سنڌ جي ڳوٺن ڳوٺاڻن جي وچ ٿيڻ واري ڳالهه ٻولهه مان ورتو ويو هو. ڳوٺن سڄي ڏينهن جي ڪم ڪار کان پوءِ شام جو بَڙَ، نم، ٽالهيءَ جي وڻن هيٺان ويهي ڪچهري جو سلسلو شروع ٿيندو هو. جتي اهي اوڙي پاڙي، ڳوٺ شهر جي سماجي حالتن، وطن جي صورتحال سياست جا حال احوال اوريندا هئا.
هڪ ڏينهن حيدرآباد ريڊيو اسٽيشن جو ڪو انائونسر موڪل تي ويو ته ريڊيو جي انتظاميا کيس انائونسمينٽ جي ذميداري ڏني. ان ڏينهن ڪيل صالح جي انائونسمينٽ سندس آواز جي آدائيگي جو انداز اسٽيشن جي ڊائريڪٽر کي ڏاڍو وڻيو، نيٺ سيد صالح محمد شاهه ريڊيو حيدرآباد جو مستقل انائونسر بڻجي ويو.
فتح خان ڀلي صالح محمد شاهه جو اصلي نالو نه هو، پر ريڊيو جي ڪردار فتح خان سبب سندس نالو اهڙو بدليو جو پوءِ سنڌ جي ماڻهن صالح محمد شاهه کي فتح خان جي نالي ڄاڻڻ شروع ڪيو.
ان دوران هن آعا سليم جي ڊرامي گلن جهڙا گهاوءَ، امر جليل جي سڄڻ سفر هليا، علي بابا جي ڊرامي رڻ جا راهي تموچن مرڪزي هيرو جو ڪردار ادا ڪيو. هن جا اهي سڀئي ڊراما ڏاڍا مشهور ٿيا.
جڏهن پهريون ڀيرو هن جي انٽرويو سان گڏ سندس فوٽو اخبار ڇپيو ته ماڻهو اهو ڏسي حيران ٿي ويا ته هڪ نوجوان ڇوڪورو هڪ جهوني پوڙهي جي صداڪاري آخر ڪيئن ايڏي سٺي نموني سان ڪري ٿو وٺي.
هتي نفسيات جي علم جو مقصد انهيءَ راز کولڻ جو آهي تہ آدم يعني انسان پنهنجي ماحول کان پنهنجون ضرورتون ڪهڙي طريقي پوريون ڪرائيندو ٿو رهي يا بيڪار ثابت ٿو ٿئي. انهيءَ ڇڪتاڻ جي ماحول جو مٿس ڪيترو اثر ٿو پوي پاڻ انهيءَ دنيا جي ڇڪ ڌڪ ترقي ڪرڻ جيتري سگھ ٿو ساري ڪيتري سمجھ حوصلي رکڻ جو ثبوت ٿو ڏئي.
ٻار جي هن دنيا جي سفر جي ڪشالن سوڀ شڪست يعني سندس خوشي يا رنج بہ ٻن ڳالهين تي دارومدار رکي ٿو: ته کيس مائٽن کان ورثي مليل موڙي ڪيتري هئي يعني تہ سندس جسمي ذهني طاقت توانائي، تہ کيس ڄمڻ کان پوءِ ڪهڙي تعليم تربيت ملي، جا هن جي جسم ذهن کي ڦوھ آڻي.
هر هڪ جيوَ کي سندس خاص ماحول موجب، پنهنجي جان بچائڻ پاڻ کي تڳائڻ لاءِ، ٽلن وسيلي پنهنجي ضرورتن کي پورو ڪندو جيئرو جڙيو هلندو هلي، اها بہ ضرورت آهي تہ جيوَ جي پسگردائي پڻ اهڙي هجي جا سندس ضرورتن کي منهن ڏئي سگهندي هجي، پر جي اها جاءِ سندس گهرجن کي پوري ڪرڻ جي لائق نہ آهي، تہ جيوت جو جٽاءُ ڏکيو ٿي پوندو جلد ئي حيات موت سان مٽجي ويندي. هاڻي جي جيوَ جي جسم ايتري لياقت آهي جو هو پنهنجون گهرجون ڦيرائي موجود حالتن جهڙيون ڪري سگهي يا جي منجهس ايتري طاقت آهي جو پنهنجي جيوت منڊل جون حالتون مٽائي پنهنجي ڀيٽ تي آڻي سگهي تہ پوءِ حياتيءَ کي نڪا لهر نڪو لوڏو.
ڀرپاسي اوسي پاسي جو اثر جيوَ تي تہ بلڪل جلد ظاهر ٿيو پوي، وڻن ٽڻن جي حالت ، جي بہ ساھ وارا ئي آهن، اُس، پاڻي مٽيءَ جو اثر ايترو تہ ٿئي ٿو جو ڪٿي ڪو ٻوٽو تہ بنھ اڀري ئي ڪونہ، ڪٿي وڌي تہ اڌو گابرو، ڪٿي وڏو بہ ٿئي تہ ڦر نہ جهلي. ڇانهين ڪٿي پنج سير تہ ڪٿي پنجويھ سيري. گلاب ڪٿي نڪري ئي ڪو نہ، تہ ڪٿي ٻـُڪ جيڏو، وري رنگ بہ طرحين طرحين. نيلگري جبل جي نيلي پٿرائين زمين تہ نباتات ايترا رنگ ٿي ڪڍي جو هڪڙي ئي پارڪ 20-25 رنگن جو گلاب ڏسڻ ڪا تعجب خيز ڳالھ ڪا نہ آهي. مطلب تہ هر ڪا جنس پنهنجي پيدائشي هنڌ جي حالتن موجب ٿي ٿئي وڌي ويجهي ٿي.
ماڻهوءَ جي جسم جي ترتيب تہ اهڙي مڙڻي جڙڻي ٿي ٿئي جو پنهنجي جيوت منڊل سان جاگرافيءَ جي هر طبقي پوري نموني راسپاس ٿيو وڃي. سندس بيدار مغز ان جا لڳ لاڳاپا ايترو تہ وسيع برجستا ٿا ٿين جن جو پورو وستار تہ ٺهيو پر مختصر ويچار ئي موجوده معلومات جي حدن کان ٻاهر آهي. سردي، گرمي تہ بجاءِ خود، پر رڳي ٽيٽ سا پويس تہ هتي هي دونهون ٿو دکي، تہ سندس سچيت مغز گهڻي قدر تاڙي ويندو تہ ان حالت کي منهن ڪيئن ڏجي جو جان جوکي کان بچي. ائين ڪندي هو ڪيترين قدرتي مصيبتن تي فتح ماڻي چڪو آهي زماني جي ناساز حالتن دوستين دشمنين کي منهن ڏيندو هلندو هلي.
نفس معنا ساھ، نفسيات معنيٰ ساھ بابت علم، پر جيئن ته خالص ساھ اڃا ڪنهن ڏٺو ڪو نہ آهي جو ڪو ان جي اپٽار ڪري سگهي، ان ڪري نفسيات کي ساھ وارن جو علم ئي سمجهڻ گهرجي. ساهوارن بابت علم جا بہ گهڻائي ڀاڱا آهن، جيئن تہ سندس پيدائش، بدني نظام ان جو انتظام، بيماريون وغيره. پر نفسيات جي آڏو جيون جي علم جو فقط اهو پاسو رهندو، جيڪو ٻين جيون شين سان تعلق اچڻ ڪري، منجهن سامائجي ٿو. يعني تہ پنهنجن ضرورتن کي پوري ڪرڻ دنيا سان ڏي وٺ جو مٿن اثر. جيئن تہ خوشي، رنج، فتح، شڪست وغيره انهن جا نتيجا.
نفسيات هڪ عمراني علم آهي. 19 صديءَ جي وچ ڌاري نفسيات فلسفي جي هڪ شاخ سمجهي ويندي هئي، پر پوءِ نفسيات کي هڪ الڳ علم جي حيثيت اڀياسيو ويو. نفسيات کي دماغي يا ذهني زندگيءَ جو علم بہ چيو وڃي ٿو. نفسيات جو ادب سان گهرو تعلق آهي. نفسياتي ناول، نفسياتي ڪردار نگاري، فرد اڪيلو يا گڏيل معاشري جي نفسياتي رخن يا پاسن جي اولڙن، جنسيات يا ڊيپريشن ، انساني جبلتون، جماليات وغيره سڀ ادبي اهميت جا حامل آهن.
حضرت علي علیہ السلام فاطمۃ الزھرا رضه جو وڏو پٽ محمد خدیجہ رضه جو وڏو ڏوھٽو ھيو. حضرت محمد جن انھن جو نالو حسن رکيو ھو. ھي نالو ان کان پھريون ڪنھن جو نہ ھو. حضرت محمد ان سان ڏاڍي محبت ڪندو ھيو. سندس لقب 'مجتبيٰ' ڪنیت ابو محمد ھئي. پاڻ شيعن جو حضرت علي کان پوء ٻيون امام ھيو. حضرت علي جي وفات بعد خليفي طور چونڊيو ويو پر ڇھن يا ستن مھينن بعد سندس معاويه سان معاھدو ٿيو جنھن تحت ھن خلافت تان معاويه جي حق شرطن تحت سبڪدوش ٿي ويو ان کان پوءِ ھن پنھنجي باقي زندگي مديني گذاري اتي ئي 45 سالن جي عمر وفات ڪيائين جتي کيس جنت البقيع دفن ڪيو ويو. سندس زال تي کيس زھر ڏئي مارڻ جو الزام ڏنو ويندو آهي
پيريڪلس يونان جي مالدار مشهور اٿيني خاندان مان هو. هو پهريون ڀيرو عوام انهيءَ زماني مقبول ٿيو. جڏهن انقلابي نوجوانن جي هڪ جٿي اٿينز جي اڳواٽ ٺهيل جمهوري آئين وڌيڪ جمهوري سڌارا آڻڻ لاءِ جاکوڙ ڪئي. غريب ماڻهن جي جمهوري حقن لاءِ هن جيڪا جدوجهد ڪئي، ان پهرئين ڏاڪي طور کين اها ڪاميابي ٿي، جو ننڍن توڙي وڏن سرڪاري آفيسرن کان وٺي عوامي اسيمبليءَ جي ميمبرن جيورين لاءِ پگھار مقرر ٿيا. انهن سڌارن جي منظوريءَ کان ٿورو پوءِ 461 ق.م پيريڪلس کي اٿينز
جي ڏهن اسٽريٽجي يا جنرلن جي عهدن مان هڪ لاءِ چونڊيو ويو. انهيءَ عهدي تي هو ذري گھٽ پنهنجي موت تائين هر سال چونڊبو رهيو. اسيمبليءَ
اُن جي ڪاٺي مضبوط کاري ٿيندي آهي، جنهن ڪري اُڏوهي سُرو نه لڳندو آهي، جنهنڪري گهڻي ڪم اچي ٿي، جاين لاءِ پٽيون ڪرڙ کان پوءِ دنگ آهن، اهڙيون مضبوط ٻيءَ ڪنهن به ڪاٺيءَ مان ڪونه ٿين. چونرن، لانڍين ڇَنن لاءِ کونٽا بلڪل سٺا ٿين. ٿاڌل لاءِ گهوٽا، ننڍن مَنجن جا اُپرا، دروازن درين جون ٻانهون، درن جا گاٽا، آڏيا ٻيون به ڪيتريون ئي شيون ٺهن ٿيون.
ھي وڻ، جيتوڻيڪ اڃ/تاس جو ڏاڍو آھي، تنھنڪري سخت سوڪھڙي پڻ پنھنجي واڌ ويجھ جاري رکندو آھي؛ جيئن ٻيا وڻ گهٽجي ويا آھن، تيئن ھاڻ ھي وڻ بہ گهڻو گهٽجي ويو آھي؛ ورلي درياھ يا واھن جي ڪنڌيءَ توڙي پراڻن مقامن ٻوٽي جي حيثيت تڳي رھيو آھي. ڇاڪاڻ تہ ڌراڙ پنھنوار ان کي ٻارڻ طور ڪم آڻيو ڇڏين وڌي وڏو ٿيڻ ڏين ئي ڪو نہ.
هن جي پـُـسي رڌي کائبي ته صفراوي، بلغمي رت جا دست بند ٿيندا. معدي کي تقويت ڏيندڙ شيءِ آهي. آنڊن معدي مان ڪيڙن کي ماري ڪڍي ٿي. ڪرڙ جي ڪاٺيءَ جو ٻورو ڪاڙهي پياربو ته کنگهه، جلندر، يرقان آنڊن جي ڦٽ کي فائدو ٿيندو. رحم معدي جي رطوبتن کي خشڪ ڪري ٿي. ڪرڙ جي پونگر گهوٽي بواسير ناسورن جي ڦٽن تي رکائجي ته مفيد ثابت ٿيندي.
پوري پني قد جو ڪنڊن وارو وڻ ٿئي ٿو، هن جو گل ڳاڙهي رنگ تي ٿئي ٿو، جنهن کي پسي چوندا آهن ڦر گول داڻو ٿئي جو پڪي کان پوءِ گلابي رنگ جو ٿيندو آهي، اُنهن کي ڏؤنرا چوندا آهن.
هي چنڊ سولر سسٽم جو واحد چنڊ آهي جيڪو اسانجي پاڙيسري مريخ سياري جي ايترو ويجھو آهي حقيقتن اهو مريخ جي جيو سٽيشنري مداري کان بہ ويجھو آهي
مريخ جي گهڻي گهٽ مٿاڇري تي هجڻ سبب ان چنڊ کي پنھنجي مدار رهڻ جي لاءِ مريخ جي ويجھو تيز چڪر لڳائڻو پوندو آهي هي هڪ ڏينهن مريخ جي ويجھو پنھنجا ٻہ چڪر پورا ڪندو آهي خالي چار ڪلاڪ پندرهن منٽن هي مريخ جي مٿاڇري تي اولھ کان ٿيندي اوڀر ڏا هليو ويندو آهي
ماهرن موجب تقريبن ٽيھ کان پنجاھ ملين سال کانپوءِ هي يا تہ مريخ جي سطح سان ٽڪرائبو يا وري مريخ جي ڪشش انکي ڀورا ڀورا ڪري ڇڏيندي جيڪي زحل جي رنگن جيان مريخ جي ويجھو رنگ ٺاهي ڇڏيندا
فوبس جي ڪشش گھڻي گھٽ آهي جيڪڏهن اوهان ستر ڪلو گرام جا آهيو تہ فوبس تي اوهان جو وزن هڪ ڪلو گرام بہ مس ٿيندو ناسا ان چنڊ کي مريخ جي مشنن جي لاءِ اسٽيشن طور استعمال ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو گھڻي گهٽ ڪشش ڪارڻ ان تي لينڊنگ لھڻ مشڪل ڪم نہ ھوندو جنھن جو اتي لھندڙ گاڏي کي فائدو حاصل ٿيندو ياد رهي تہ فوبس چنڊ ناسا جي وائڪنگ سيٽلائيٽ پاران 1978ع دريافت ڪيو ويو هئو
مريخ تي هلندڙ تحقيق اتي ماضي انساني آبادڪاري زندگي جا آثار تلاش ڪرڻ مصروف آهي جڏهن تہ مريخ جي مٿاڇري تي اڃا تائين پاڻي پاڻياٺ واري حالت نہ مليو آهي ڇاڪاڻ تہ مريخ تي زمين جي ڀيٽ گهٽ داٻ آهي . پر مريخ جي ٻنهين قطبن تي برف جي تھن سان ڍڪيل آهن. ان جو ڏکڻَ وارو برف تھ اگر پگرجي تہ لڳ ڀڳ سموري مريخ جي مٿاڇري کي ڇهن فوٽن سان ڍڪي ڇڏيندو. ناسا وارن 2016 يوٽوپيا پلينٽيا واري علائقي زير زمين برف جو هڪ وڏو تھ دريافت ڪيو هو جنهن جي پاڻي جو مقدار ليڪ سوپيرير جي برابر آهي.
جڏهن تہ مريخ پنھنجي مدار محوري گردش 24 ڪلاڪ 37 منٽ پورو ڪري وٺندو آهي گول روشن سج گرهن فوبس چنڊ سج جي سڌ ظاهر ٿيندو آهي هلندي ھيٺائي ڏا اڌ سج گرهن جي شڪل ڌاري ختم ٿي ويندو آهي، جڏهن تہ ڊائيموس نالي چنڊ جي عراضي 12.39 ڪلوميٽر آهي جڏهن اهو سج جي سامھون کان مريخ سج جي ويجھو گذرندو آهي تہ هڪ ٽٻڪي جي نشان کان سواءِ نظر ناهي ايندو انکان سواءِ اهو مريخ جي مدار کان گھڻي وٿي تي گذرندو آهي جنھن سبب ڊائيموس چنڊ مريخ تي سج گرهن جو سبب نٿو بڻجي.
ھاڻي ھڪ تجربو ڪريو. ”اچ“ کي ڊگهو ڪري چئو. اوھان سمجهي ويندا تہ اھو لفظ ڊگهن سُرن وارو آھي ئي نہ. فطري طور تي اوھان اھو ھلڪي آواز سان جلدي جلديءَ چئي ويندا. پر جڏھن اوھان ”آءُ“ اچاريندا تہ اوھان جو آواز مٿاھون ڊگهو بہ ٿي ويندو تہ ان کي طويل بہ ڪندا. ڇوتہ ان لفظ ڊگهو سُر ”آ“ جي شڪل موجود آھي.
جواب صفا سادو آھي. اوھان ”اچ“ ويجهي واري فرد کي سڏيندي چئو ٿا آءُ مفاصلي واري ماڻھوءَ لاءِ ڪتب آنيو ٿا. معنا آوازن جي گھڙت، آڏاوت يا بيحڪ مھل موقعي، وٿي مفاصلي جو جيڪڏھن پاڻمرادو خيال موجود آھي تہ اھڙن ٻولن واري ٻولي فطري ٿيندي آھي.
”ٻڙي“ معنا گول گول ننڍڙي شڪل. سو اھا ٻڙي زيرو کي ظاھر ڪري ٿي. وري لفظ شني، جيڪا حقيقت سنڌيءَ جي ٺيٺ آوازن ”سڃي“ بہ آھي. ان جو ڇا مطلب آھي؟ ”سڃي“، معنا خالي، ڪجھ بہ نہ!
اھڙي نموني سان جيڪي انگي حسابن يعني رياضيءَ جا استاد آھن اھي سمجهي سگھن ٿا تہ ٽپور پاسو ٽڪندو، ٻپور پاسو ٽڪندو، ننڍي عام ڀڃ اپت، وڏي عام ڀڃ اپت، ونڊ، ڪٽ، پاڇي وغيرھ جھڙا لفظ اوھان کي تمام گهٽ ٻولين ملندا.
ڌرتيءَ تي جيڪي بہ ڳريون شيون، يا ڌرتيءَ سان لاڳاپيل مادا ملندا تہ اوھان انھن جا نالا سنڌي ٻوليءَ ڳرن آوازن جي شروعات سان ملندا. مثال: ڀينڊ، ڀتر، ڌڌڙ، ڊھڻ، ڌڱ، ڌمڪ، جهجهو، ڌمچر، ڌئونس، ڌاڙيل وغيره .
ٻيو مثال: سنڌي ٻولي ”حساب ڪتاب“ يعني جي ٻولي بہ آھي. مثال انگريزيءَ جو لفظ جنھن کي جديد سنڌيءَ ٻڙي تائين رکيو ويو پر قديم سنڌيءَ ان زيرو کي شُني بہ سڏيو ويندو ھئو.
ائين وري جيڪي سھڻين شين جا نالا ملندا تہ اھي نوي سيڪڙو کان مٿي اکر ”س“ سان شروع ٿيندا. مثال: سونھن، سچ، سرت، سک، ساھ، سنڌ، سام سلڇڻو وغيرہ
بٺي جون پڪل سرون چڱيءَ طرح چونڊي انھن جي معيار مطابق ورڇ ڪري سٿيون ھڻي رکڻ گھرجن، ڇاڪاڻ تہ انھن جي معيار مطابق سرن کي ٽن درجن ورھايو وڃي ٿو، جھڙوڪ: فرسٽ ڪلاس يا پھريون درجو، سيڪنڊ ڪلاس يا ٻيو درجو، ٿرڊ ڪلاس يا ٽيون درجو.
بلڊنگس ڊپارٽمينٽ جي تشخيص جي مطابق ھڪ معياري سر جي سائيز 9"4 3/8" 2 11/16" يعني ٿولھ 2 11/16" انچ، ويڪر 4 3/8 انچ ڊيگھ ٩ انچ ھئڻ گھرجي، جيئن ھر ستين قطار يا تھن جي اوچائي ٻہ فٽ بيھي، انجنيئر ڪمن لاءِ دراصل ٣ انچن جي ٿولھ واري سر بھتر آھي جيئن ڪم استعمال ٿيڻ بعد جوڙن جو تعداد گھٽجي وڃي. اريگيشن يعني آبپاشيءَ جي ڪمن لاءِ ١٠ انچن جي ڊيگھ واري سر جو استعمال فائديمند آھي انھيءَ صورت سر جي ماپ 10"4 7/8"3" ھئڻ گھرجي.
ھن قسم جون سرون چڱيءَ طرح پڪل، ڪلر کان پاڪ، ھڪ جھڙي ھڪ ڪري سائيز ، سٺي رنگ جون، سنئيون سڌيون ، صحيح طرح عمودي يعني صحيح گونيا ، بغير سوراخن جي ڏارن ڦوٽ کان پاڪ ھئڻ گھرجن. اھڙي قسم جي سرن کي ننھن سان نٿو کرچي سگھجي، انھيءَ قسم جي ٻن سرن کي کڻي پاڻ ھڪ ٻئي سان ٽڪرائبو تھ ھڪ ڌاتوءَ جھڙو آواز ايندو. اھڙي قسم جي سر کي اگر ھڪ ڪلاڪ تائين پاڻيءَ ٻوڙي ٻاھر ڪڍبو تہ وڌ وڌ پنھنجي تور جو ڇھون حصو پاڻي چھندي. اھڙي قسم جي سر جي دٻاءُ جي قوت برٽش اسپيسيفڪيشن 1257 مطابق گھٽ گھٽ 1500 ھئڻ گھرجي
ھن قسم جي سرن کي پڻ چڱيءَ طرح بٺي اندر پڪل يا ٿورو زياده پڪل ھئڻ گھرجي فرسٽ ڪلاس سرن وانگر ھڪ ٻئي سان ٽڪرائڻ سان ڌاتوءَ جھڙو آواز نڪرڻ گھرجي. ھن درجي جي سرن فرسٽ ڪلاس جي سرن جي ڀيٽ ، سائيز، صورت رنگ معمولي فرق ھئڻ گھرجي، پر اھو بھ نھ ھئڻ گھرجي جو استعمال بعد اوساريءَ جا بار يا ردا بيڊولا گھٽ وڌ ٿي بيھن. اھڙين سرن معمولي ڇوڏا ڦوٽ ڀلي ھجن پر ڪلر، چن ڪنڪر جي ڳنڍن ڳوڙھن کان پاڪ ھئڻ گھرجن.
ھن قسم جون سرون تمام گھڻو پڪل ھونديون آھن ايترو تھ بگڙيل ھونديون آھن جو اوساريءَ انھن جو استعمال ناڪاره ھوندو آھي. البتھ انھن کي ڀڃي روڙيءَ طور استعمال ڪري سگھجي ٿو. ازنسواءِ پرائيويٽ ڪمن خاص ڪري سم واري ھنڌ بنياد زمين جي سطح کان ھيٺ ھن قسم جي سرن کي گھڙي اوساريءَ طور ڪم آڻي سگھجي ٿو.
ھن قسم جون سرون درجہ اول درجہ دوئم وانگر چڱيءَ طرح پڪل نہ ھونديون آھن، پر ڪجھھ ڀيليون ھونديون آھن. اھڙي قسم جي سرن جي شڪل ڊؤل اھڙو بہ اڻ برابر نہ ھئڻ گھرجي جو استعمال بعد ھڪ جھڙا سنوان ردا لڳائڻ تڪليف مسالي جو وڌيڪ استعمال ٿئي.
موديءَ جي پيدائش 17 سيپٽمبر 1950 تي اُتر گجرات جي مهسانہ ضلعي وادي نگر جي هڪ ننڍي غريب خاندان ٿي هُي.هن جو پيءُ دامودر داس ريلوي اسٽيشن تي چانهہ وڪڻدو هيو ماءُ هيرا بين گزارو ڪرڻ سهائتا ڪرڻ جي لاءِ ماڻهن جي گهرن ڪم ڪار ڪندي هئي. مودي ننڍپڻ پنهنجي پيءُ سان گڏ گڏجي ٽرينن چانھ وڪرو ڪندو هيو. ننڍي ڄمار رٿيل شادي جي سبب هن هاءِ اسڪول جي تعليم پُوري ڪرڻ کانپوءِ گهر ڇڏي ڏنو ٻہ سال تائين هڪ شهر کان ٻئي شهر رمندو رهيو. گجرات واپس موٽڻ کان اڳ هي ڪيترن ئي مذهبي مرڪزن جي زيارت ڪري چُڪو هيو. سال 1971 هي سنگھ جو مڪمل رڪن بڻجي ويو.
نريندر مودي ڀارتي سياست دان 2014 کان موجودہ وزيراعظم آهي. ان کان اڳُ مودي 2001 کان 2014 تائين گجرات جو وڏووزير رهيو وارانسي پارليامنٽ جو ميمبر آهي. مودي ڀارتيا جنتا پارٽي راشٽريا سويم سيوڪ سنگھ جو رڪن آهي، جيڪا هڪ هندو قومپرست رضاڪار تنظيم آهي. هيءُ انڊين نيشنل ڪانگريس کان ٻاهرئين طرف جو پهريون وزيراعظم آهي، جنهن کي لاڳاتار پوري اڪثريت سان ٻنهي ڀيرا ڪاميابي ملي اٽل بهاري واجپائي کانپوءِ آفيس پنجن سالن تائين اقتدار سنڀاليندڙ ٻيون حڪمران آهي.
مودي جو سياسي سفر سال 1984 شروع ٿيو، جڏهن آر ايس ايس يعني راشٽريا سويم سيوڪ سنگھ پنهنجي چند رُڪنن کي ڀارتيا جنتا پارٽي موڪليو، انهن مودي پڻ شامل هيو. هن لال ڪرشن آڏواڻي جي سومناٿ – ايوڌيا ياترا مرلي منوهر جوشي جي ڪنياڪماري کان– ڪشمير ياترا حصو ورتو. سن 1995 هن گجرات چُونڊُن جي پرچار جي ذميداری نڀائي. اَٺ سال جي ڄمار هن آر ايس ايس سان پنهنجو واسطو ڳنڍيو. وڳوڙي صورت حال جي دوران هن کي روپوش ٿيڻو پيو. 1985 آرايس ايس طرفان هن کي بي جي پي شامل ڪيو ويو 2001 تائين هي پارٽيءَ ڪيترن ئي عهدن تي رهيو.
سال 2001 ان وقت جي وزير اعليٰ گجرات ڪيشو ڀائي پٽيل جي استعفيٰ ڏيڻ کانپوءِ مودی کي وزيراعليٰ بڻايو ويو. ان کان تُرت پوءِ هي گجرات اسيمبلي جي لاءِ چُونڊيو ويو. گجرات وڳوڙن هن جي زبردست تنقيد ٿي کيس سڌوسنئون ان جو ذميدار بڻايو ويو، پرَ اعليٰ عدالت کي هن جي خلاف ڪوبہ ثبوت نہ مليو. گجرات جو وڏووزير ٿيڻ کانپوءِ سندس ڪم ڪار جي وڏي ساراهہ ڪئي وئي. هي تعلیم، غربت صيحت جي شعبي چڱوسُٺو ڪم نہ ڪري سگهيو جنهنڪري کيس تنقيد جو نشانو پڻ بڻايو ويو.
نريندر دامودر داس مودي تڪراري شخصيت سمجهيو ويندو آهي. مودي جي مخالفن کيس ويڇا پيدا ڪندڙ شخصيت سمجهندا آهن. سال 2002 جي گجرات وڳوڙن دوران مودي گجرات جو وڏووزير هيو، جنهنڪري هن تي الزام لڳايو ويندو آهي تہ هي پردي پويان انهن وڳوڙن ملوث هيو.
هن جي سوانح نگار جي مطابق ننڍپڻ هن جي ذهن سنياسي بڻجڻ جو خيال پڻ آيو هيو هي ڪُجھ ڏينهن راماڪرشن مشن پڻ ويندو رهندو هو. 17 سال جي عمر جشودا بين سان هن جو پرڻو ٿيو، پرَ ٻئي زال مڙس ڪڏهن بہ گڏجي نہ رهيا.
نريندر موديءَ سن 2008 پنهنجي هڪ ڪتاب گجراتي ٻولي ’جيوتي پونج ‘ لکي هُئي، جنهن هن هندو نظرياتي تنظيم راشٽريا سويم سيوڪ سنگھ يعني آر ايس ايس جا گمنام رهندڙ ڪارڪنن بابت لکيو آهي.
قاضي فضل الله ھي نوشهرو فيروز جي پرائمري اسڪول جي ماستر قاضي عبيدالله جو چوٿون نمبر پٽ ھيو. قاضي فضل الله 15 جنوري 1902 نوشهرو فيروز جي ھڪ ڳوٺ پيدا ٿيو.
روايت آهي ته منڊا خان گبول، جيڪو مدن خان جو ماڳ هو، جوکين جو علائقو ڇڏي ڀاو ڪلمتي بلوچن سان اچي آباد ٿيو، هن منڊو ڀاو جي ڌيءَ سان شادي ڪئي. منڊو ڀوا جو اولاد زنگياڻي مشهور آهي. اهڙيءَ طرح منڊو خان ​​گبول جو پٽ ڪلمتي گبول مشهور ٿيو. مدن منڊا جو زمانو مريداڻي ڄام جو زمانو آهي. سياڻي خاندان اڃا سردار نه ٿيو هو. سنهري ڄام 1740ع کان به اڳ هو ڄام بجار سردار هو.
اصل مان آهي. اهڙي طرح عميد علياڻي اصل زنگيانيءَ جي ڪنگواڻي پاڊا مان آهي. مهند زنگيانيءَ جي پٽ عميد عليءَ جي شادي گبول قبيلي جي آسباني پاڙي ٿي کيس چار پٽ ٿيا:
2015 ، بروهي شادي ڪئي ڊيوڊ بارون سان ، هڪ آمريڪي اسلام قبول ڪيو ، هڪ نادر محبت جي شادي ڏٺو ته انهن جي مختلف ثقافتي سماجي پس منظر آهن. انھيءَ جوڙي گڏجي سيڊونا ، ايريزونا دي چاءِ اسپاٽ قائم ڪيو ، ھڪڙو امن ٺاھڻ وارو سماجي ادارو ، جيڪو پاڪستاني فنون مھمان نوازي کي و ٺائڻ تي مرکوز ھو ، سا ڳئي وقت پاڪستان عورتن نوجوانن جي ترقيءَ جا موقعا پڻ فراهم ڪري رھيو ھو. 2018 ، خالده دائود منٿٽن پنھنجو ٻيو چاءِ اسپاٽ کوليو.
بروهي 16 سالن جي هئي جڏهن هن اسڪول ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو پنهنجي ڪزن سڀني عورتن ڇوڪرين لاءِ انصاف جي پيروي ڪرڻ جو فيصلو ڪيو جيڪي غيرت جي نالي تي قتل ٿي ويون . هن جي ڪزن کي قتل ڪيو ويو هو ٻيو ته هوءَ چاهي ٿي ته ڪنهن اهڙي شخص سان شادي ڪري جيڪا هن کي پسند ڪري ان جي بجاءِ هن جي ڪٽنب جي. بروهي پنهنجي سرگرميءَ جي شروعات تجربي بابت شاعري لکڻ سان ڪئي ان کي ڪنهن به تقريب پڙهندي جيڪا کيس ڳالهائڻ جي اجازت ڏيندي.
شغار جي قدمن مان ھڪڙي ھئي ھڪڙي قبائلي فيشن برانڊ ٺاھڻ جنھن کي اھو سڏيو و ڃي ٿو ، خانه بدوش ، خاص شيون جيڪي سوگر عورتن پاران اھيون ويون آھن. خانه بدوش 2012 بين الاقوامي طور تي م يل فيشن شو سان شروعات ڪئي.
خالده بروهي هڪ پاڪستاني ڪارڪن آهي عورتن جي حقن لاءِ هڪ سماجي ڪاروبار ڪندڙ . هوءَ براهوي ماڻهن جي ميمبر آهي ، بلوچستان جو هڪ اصلي قبيلو ، هاڻي شاديءَ کانپوءِ آمريڪا آباد ٿي وئي آهي .
موجوده بلغاريہ جي سڀ کان قديم سماج نيولٿڪ دؤر جي ڪارانووو تھذيب آھي جيڪا 6500 ق.م. جي آھي ڇھين کان ٽين صدي ق م ھيء ڌرتي ٿريشيا،
وارن، فارس وارن ، ڪيلٽ وارن قديم ميسيدونيا جي ماڻھن جي وچ ھڪ جنگ جو ميدان ھيو اھو سلسلو جاري رھيو ايستائين جو 45 عيسويءَ رومن ايمپائر ھي علائقو فتح ڪيو. بلغار نسل وارن ڪجھ علائقا ستين صدي عيسويءَ اوڀر رومن ايمپائر بازنظيني ايمپائر کان کسي ورتا جتي 681 انھن پھرين بلغار ايمپائر جو بنياد وڌو جنھن بلقان پنھجو غلبو آندو. بلغار ايمپائر يارھين صدي تائين قائم رهي جنھن بعد اتي وري بازنظيني ايمپائر قبضو ڪري بلغار ايمپائر کي ناس ڪري ڇڏيو.
1185 وري ٻي بلغار ايمپائر قائم ٿي جيڪا آئوين آسين ٻيون جي دور عروج تي پھتي 1396 تائين ھي ايمپائر ٽوڙ ڦوڙ جو شڪار ٿي ان جا اڪثر حصا عثماني خلافت جي قبضي هيٺ آيا اھڙي طرح ھي ملڪ پنج سؤ سال عثماني ترڪن جي قبضي هيٺ رھيو. 78- 1877 روس ترڪي واري جنگ جي نتيجي موجوده بلغاريہ جي ٽين رياست وجود آئي. 1946 ھتي ھڪ پارٽي واري سوشلسٽ حڪومت قائم ٿي ملڪ سوويت بلاڪ شامل ٿي ويو.1989 حڪمران ڪميونسٽ پارٽيءَ انقلاب اچڻ بعد اقتدار ڇڏيو جنھن کان پوءِ گھڻ جمائتي جمھوريت مارڪيٽ جي بنياد واري معيشيت جي دؤر جو آغاز ٿيو.
ھن ملڪ جي آبادي جولاءِ 2017 7,101,510 ھئي. آبادي جي لحاظ کان دنيا ھي ملڪ 103 نمبر تي آهي. ھتان جي ماڻھن کي بلغارين چوندا آهن. آبادي جو 70.9 سيڪڙو بلغارين نسل جا، 8 سيڪڙو ترڪ نسل، 4.4 سيڪڙو روماني نسل ٻيا جن روسي، آرمينيائي ولاچ شامل آھن. ھتان جي 76.8 سيڪڙو ماڻهن جي ٻولي ٻولي آھي جيڪا ھتان جي سرڪاري ٻولي پڻ آھي. 8.2 سيڪڙو ترڪي ٻولي، 3.8 سيڪڙو روماني ٻولي ڳالھائيندڙ آھن. ھتان جي 59.4 سيڪڙو آبادي جو مذھب ايسٽرن آرٿوڊڪس آھي ، 7.8 سيڪڙو مسلمان آهن.
بلغاريہ جنھن جو سرڪاري نالو ريپبلڪ آف بلغاريہ ڏکڻ اوڀر يورپ جو ملڪ آهي جنھن جون سرحدون اتر رومانيہ،اولھ سربيا ريپبلڪ آف ميسيدونيا، ڏکڻ يونان ترڪي اوڀر ڪاري سمنڊ سان ملن ٿيون. گاديءَ جو هنڌ صوفيہ اٿس ٻيا وڏا شھر پلووديف، وارنا، برگاس اٿس.
ھتان جي آبهوا ٽيمپريٽ، ٿڌي آھي. سيارا گھميل اونھارا خشڪ گرم ھوندا آھن.ملڪ جي سراسري اوچائي 472 ميٽر آھي.سڀ کان اوچو مقام موسالا آھي جنھن جي اوچائي 2925 ميٽر آھي.
ساڳئي سال هوء بلال اشرف سان گڏ رينجرز اهم ڪردار لاء دستخط ڪئي هئي، جنهن مان ڪجهه سببن سبب پاڻ کي چونڊيو ويو. ان کان پوء، هن کي 2017 ع رومانياتي ڊراما خاني خاني طور تي اهم ڪردار ادا ڪرڻ لاء وڏن تسليم عوامي تعريف جو مظاهرو ڪيو.
ثناء جاويد هڪ اهم پاڪستاني اداڪار آهي. سانا بلاڪ بيڪر سيريز خاناني فيروز خان سان گڏ صنم علي خان جي اڳواڻي جو ڪردار ادا ڪيو. هوء پنهنجي سماجي فلم سان گڏ پهرين فلم ٺاهي
ثناء پنهنجي نمائش جو نمونو طور شروع ڪيو ٽي وي جي تجارتي فلمن ظاهر ٿيو، هن 2012 سيريز ميرا پيلا پيار حمايت ڪندڙ ڪردار ادا ڪرڻ شروع ڪيو ساڳئي سال شيراه الحق ننڍڙي نموني ڪئي.
ڌاڃورو: ڌاڃورو، ڍانڍي گاهه جو هڪ قسم آهي، جنهن جي پاڙ گول، ڪارا خوشبودار داڻا ٿين ٿا، جيڪي ڏُٿ طور ڪم ايندا آهن. انهن داڻن کي خاص طرح تتر کوٽي کائيندا آهن. هيءَ گاهه سنڌ جي ڍنڍن به عام جام ٿيندو آهي. هي تتر عموماً جوڙين يا گروهن جي صورت هلندي نظر ايندا آهن. اڏامڻ جي ڀيٽ هلڻ کي ترجيح ڏيندا آهن. مختصر پنڌ تي ٿوري وقت لاءِ اڏامندا آهن. تتر جي خوراڪ ڀاڄين، پنن، گاهن جي ٻج، وڻ جي ساين ٽارين، رسدار ميون جيتن تي مشتمل آهن. مقامي سيسي تتر، ٻين تترن چڪور وانگر اونهاري مٿانهن علائقن ڏانهن لڏپلاڻ ڪرڻ بدران اتي ئي رهڻ پسند ڪندا آهن.
مارچ اپريل اڪثر نر تتر ميلاپ لاءِ ٻوليندو آهي. مادي تتر اپريل مئي جي وچ آرو ڪندي آهي. 18 کان 19 ڏينهن ٻچا آنن مان نڪري ايندا آهن مادي تتر هڪ ئي وقت 8 کان 14 يا وڌ وڌ 16 بيضا لاهيندي آهي، جيڪي اڇاڻ مائل ملائي رنگ کان پيلسري ڦڪي رنگ جا ٿين ٿا. بيضن جي مٿاڇري سطح بي داغ هوندي آهي. هن جي آري جو عرصو ايڪيهه ڏينهن هوندو آهي، جنهن دوران نر تتر، ماديءَ سان ويجهڙائيءَ رهندو آهي.
گهران نڪرڻ وقت جيڪڏهن کاٻي کان تتر جي تنوار ٻڌبي ته تمام سٺو جي ساڄي تتر ٻولي ته خراب سمجهيو ويندو آهي، پهچڻ واري جاءِ تي تتر جي ساڄي تنوار کي سٺو کاٻي تنوارخراب سمجهيو وڃي ٿو.
عام طور هي تتر سڄو ڏينهن ٻوليندا آهن، پر صبح شام جي پهرن مسلسل ٻوليندا آهن. سيسي تتر ٽن کان چئن منٽن تائين لاڳيتو ٻولي سگهندا آهن.
وڏيرو محمد عثمان 7 فيبروري 1902ع مطابق 28 شوال 1319 هه تي ڄائو هو. سندس تعليم ڳوٺ جي اسڪول ٿي، جڏهن سندس والد آڪٽوبر 1919ع وفات ڪئي ته، سڀني راڄن گڏجي هن کي پڳ ٻڌائي. هتي جا وڏا اصل وڏا مالدار هئا، جنهن ڪري پڊ بدلائيندا رهندا هئا؛ ليڪن جڏهن هڪ جاءِ تي پڪا ٿي ويٺا ته ڪافي زمينداري ڪيائون.
لڪَ: ڀٽ کي به چئبو آهي خاص ڪري ڀٽ جو اهو هنڌ، جتان لنگهه هجي. انهن لڪن جا نالا ڀرسان ڳوٺن جي نالن پٺيان به رکيل آهن، جيئن ته لس جو لڪ، چريل جو الڪ، لاڪوُڙي جو لڪ، ڊاڀي جو لڪ، ڀوڄاسر جو لڪ، سڦوران جو لڪ وغيره.
مٿاري : ڀٽ جي مٿان ڪجهه مفاصلي سڌي زمين، جتان ماڻهو وهٽ هلي سگهن. ڪي مٿاريون ڪجهه ڊيگهه ويڪر واريون هونديون آهن، جتي مال لاءِ چراگاهه ننڍيون ٻنيون به هونديون آهن. جيئن ته ٻگهار جي مٿاري ڊاڀي جي مٿاري، نيڻي سر جي مٿاري، ڪاروتل جي مٿاري، ڱکاري جي مٿاري، هنجتل جي مٿاري ڪڪراڙئي جي مٿاري وغيره.
تڙ ڪولَ : ڀٽون اتر- اوڀر کان ڏکڻ – اولهه ڏي آهن، تنهنڪري سج اُڀرڻ سان جنهن پاسي سج جي اُس يعني تڙڪو پوي، تنهن کي چون تڙڪولَ. سياري جي انهيءَ پاسي سيءُ گهٽ هوندو آهي، ڇو ته اتر جي هوا کان انهي پاسي جو بچاءُ گهٽ هوندو آهي، سج اُڀرڻ سان اُس به ايندي آهي.تنهنڪري ٿري ماڻهو پنهنجا ڳوٺ اڪثر ڀت جي تڙڪول ٻڌندا آهن مال جا وٿاڻ، خاص ڪري ٻڪرين جا واڙا به اتي ٺاهيندا آهن. ٿر سياري جي رات جو مسافري ڪندڙ ماڻهن کي جي ڊاٻو ڪرڻو هوندو ته تڙڪول ڪندا آهن، ڇو ته اُتي سيءُ گهٽ هوندو آهي.
گوڇارِ: تڙڪول جي آمهون سامهون وارو پاسو، جتي سياري جو اُتر جي ٿڌي هوا سڌي ايندي آهي، جنهنڪري سيءُ جام پوندو آهي. البت شام جو وري سج لهڻ مهل اُتي اُس هوندي آهي.