polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ظفر حسن جي اها ڪهاڻي ’رهيل قرض‘ جي نالي سان 1966ع سهڻي جي رسالي ڇپي. جيڪو انهي وقت طارق اشرف ڪڍندو هو. ظفر حسن نسيم کرل ساڻس ٻانهن ٻيلي هوندا هئا. اڳتي هلي ظفر حسن ڪهاڻين کانسواءِ کل، ڀوڳ ٽوڪ، اخباري ڪالم، خاڪا، مضمون، ڊائري تنقيد بہ لکي. سندس چونڊ ڪهاڻين جو مجموعو 1981ع ’رهيل قرض‘ جي نالي سان ئي ڪتابي صورت شايع ٿيو، جنهن ظفر حسن جون 10ڪهاڻيون شامل آهن.
ظفر حسن جي پهرين ڪهاڻي ڪاليج جي رسالي ”ڦليلي“ 1955ع ڇپي، پر باقاعدا لکڻ جي شروعات گهڻو پوءِ ڪيائين. طارق اشرف غلام نبي مغل سان دوستي هوندي هيس. جنهن جي ڪري سٺو پڙهيائين. منڍ پاڻ انهن سان ڪهاڻي بابت پيو بحث مباحثا ڪندو هو، پر لکڻ ڏانهن ڌيان نہ هيس. انهن ڏينهن جو ذڪر ڪندي، ظفر حسن پنهنجي هڪ انٽرويو چيو:
’ڌرتي‘ جو ٻيو پرچو اپريل مئي جو گڏي ڪڍيو ويو. ’ڌرتي‘ جا ٽوٽل پنج پرچا نڪري سگهيا. پنجون پرچو ڊگهي وقت کانپوءِ جنوري 1986ع شايع ڪيو ويو، جنهن جو مرتب ڪندڙ عبدالرحمٰن سيال هو. انهي ظفر حسن جو نالو اعزازي صلاحڪار طور لڳل آهي. اهي سڀ پرچا ڊبل ڊيمي سائيز فور ڪلر ٽائيٽل سان هڪ سئو کان به مٿي صفحن جا آهن.
”سنڌي ٻولي دنيا جي سيهوڳي تخليقي ادب کي هڪ هنڌ گڏ ڪري جلد وار پيش ڪرڻ جي هيءَ پهرين جاکوڙ آهي. هن کان پهرين جيتوڻيڪ ڪهاڻين جا ڳٽڪا ائنٿالا جيون الڳ روپن پبلش ٿينديون رهيون آهن. پر باقاعدي هن ڪتاب وانگر سهيوڳي عالمي ادب کي سهيڙڻ جي پهرين وک آهي“.
آرسي بہ ظفر حسن وليرام ولڀ جي گڏيل سهڪاري ساٿ جو نتيجو آهي، جيڪي پڻ جلد وار ڪڍيا ويا. انهي جا ڪل پنج جلد نڪري سگهيا. پهريون مارچ 1983ع پنجون جنوري 1986ع نڪتو.
”هڪ ڏهاڙي طارق اشرف مون سان بحث ڪيو تہ تون ڪهاڻين تي ايترو گوڙ ڪري ٻين کي رد صحيح ڪندو ٿو وتين. تون پاڻ ڇو نٿو لکين.نيٺ ڪهاڻي لکيم.“
سالڊيئر يا وڌيڪ پڪو ھن طريقي م سر کي اڀو اھڙي طرح رکيو ويندو آھي جو اوساري سن جو پيٽ پيٽ يا بيڊ بيڊ سان ملي ان جي ٻانھين وارو پاسو ديوار مان سامھون نظر اچي
شائنريا قطار بند ٻانھين سر کي پاسيرو ٻانھين ڀر اھڙي طرح رکڻ جو ان جو اوساري م سيرو سيرو سان ملي ان جو بيڊ يا پيٽ سامھون ديوار مان نظر اچي
ڊيگھ يا ويڪر جي رخ ڀڳل سرن جي ٽڪرن کي ٽوٽا سڏيو ويندو آهي جيڪي اڌ، چوٿ وغيره ھوندا آھن. اوساريءَ جي ٻنڌ يا بانڊ جي ترتيب کي پوري ڪرڻ انھيءَ کي برقرار رکڻ واسطي استعمال ٿيندڙ سرن جي اڌڙن کي فالس ھيڊر ڪوٺجي ٿو. ديوار جي سامھين پٺئين پاسي جي وچ واري حصي کي انگريزي ھرٽنگ سڏجي ٿو. ديوارن دروازن، درين روشندانن لڳائڻ واسطي ٺاھيل جارن جي اڀن پاسن کي ٻانھيون چئجي ٿو. دروازن يا دري وغيره جي چؤڪاٺي يا فريم جاري جي وچ بچيل جڳھ کي رويل چئجي ٿو. ديوار جي لڪل نظر نہ ايندڙ پٺين سطح کي پٺ يا بئڪ ڪوٺجي ٿو. ديوار جي ٻاھرين ظاھر سامھون نظر ايندڙ سطح کي مھڙ سڏجي ٿو.
سرن جي اوساري ھڪ رازڪو ڪم آھي جنھن سان سرن کي گاري يا مسالي سان جوڙي بار ٺاھبا آھن جنھن کي انگريزي م ڪورس سڏين ٿا. ھڪٻئي مٿان سرن جا بار ٺاھي ڀت تيار ڪئي ويندي آهي. اوساري سرن سان يا بلاڪن سان ڪئي ويندي آهي ٻنھي جي بناوت م فرق ھوندو آھي. برطانيا م سر جي ماپ کان گھٽ ھوندي آھي بلاڪ جي ماپ ان کان وڏي ھوندي آھي. پاڪستان سميت پوري دنيا ڪانسي جي دؤر کان وٺي ھاڻي تائين اوساري سڀ کان گھڻو استعمال سر سان ٿيندو رھيو آهي. اڄ کان 2600 ق م سنڌ جي موئن جي دڙي واري بلوچستان جي مھرڳڙھ واري تھذيب اوساري پڪي سر جو استعمال عام ھيو.
ڀت جي اوساري سرن جي سڌن بارن سان جيڪا ظاھري عمودي ڪنڊ ٺھي ٿي ان کي سنڌي ڪڇ انگريزي ڪوئن چون ٿا. ڪوئن اصل فرانسيسي ٻولي جي لفظ ڪوائن مان نڪتل آهي جنھن جي معني ڪنڊ آھي. سر مٿان وچ ٺاھيل اھا کڏ جنھن اڪثر طور سرن ٺاھيندڙ ڪمپنيءَ جو مختصر نالو پڻ ڄاڻايل ھوندو آھي انھيءَ کي سنڌي دٻي انگريزي فراگ يا انڊينٽ سڏيو ويندو آھي، ھيءَ کڏ گاري يا مسالي ڀرڻ سان ٻن سرن درميان پڪڙ يا گرفت مھيا ڪرڻ سر جو وزن گھٽائڻ جو پڻ ڪم ڏيئي ٿي.
اسٽريچر بانڊ يا ٻانھين ٻنڌ واري ترتيب اوساريءَ جا سڀيئي بار سلسليوار سرن جي ڊگھائيءَ جي رخ جي صورت م اھڙي نموني لڳايا ويندا آھن جيئن ھر بار جا عمودي جوڙ انھيءَ جي ھيٺئين مٿئين بار جي عمودي جوڙن سان نہ ملن، جيئن ڏيکاريل آھي.
اوساريءَ جي ڪابہ ترتيب جنھن سرن کي مسالي رستي پاڻ اھڙيءَ ريت جڪڙيو وڃي جيئن ديوار جي ظاھر توڙي باطن وارن حصن لڳايل سرن جي ھڪ ٻئي مٿان بارن لڳاتار عمودي جوڙ نہ ھجن ته انھيءَ کي ٻنڌ يا ٻنڌڻ ڪوٺيو وڃي ٿو.
ھيڊر بانڊ يا سيرو ٻنڌ واري ترتيب ديوار جي ڊيگھ جي رخ سڀيئي سيرون صورت لڳايون وينديون آھن. کوھن، گولائيءَ وارن مٿاڇرن، ڪانسن مورچن تمام ٿلھين ديوارن لاءِ ھيءَ ترتيب موزون رھي ٿي.
سنڌ ھڪ معياري سر 9 انچ ڊگھي 4 انچ ويڪري 2 انچ ٿلھي ھوندي آھي ھوندي آھي. ان جي ٻنھي 9 انچي ڊگھن پاسن کي سنڌي ٻانھين انگريزي اسٽريچر سڏين ٿا ويڪر وارن پاسن کي سنڌي سيرو انگريزي ھيڊر سڏيو ويندو آهي.
عملي لحاظ کان ٻنڌن جي ترتيب جا اٽڪل اٺ قسم آھن جن اسٽريچر بانڊ، ھيڊر بانڊ، انگلش بانڊ، فليمش بانڊ، رئڪنگ بانڊ، ڊاياگونل بانڊ، ھيرنگ بون بانڊ، گارڊن وال بانڊ، ڊچ بانڊ، انگلش ڪراس بانڊ شامل آهن.
ھيءَ ڳجھارت ڇھن پاون جي اھي، جي هن ريت آهن: ولايت: ترڪي، شھر: استنبول، نالو: نبي بخش، اڳواڻ: پيش امام، ا جي: مسجد، مردن جي: ڪچھري. ڀڃڻي: ترڪيءَ جي شھر استنبول نبي بخش، مسجد جي پيش امام سان ڪچھري ڪئي. . لفظ ڳجهارت جي مادي بابت عبدالڪريم سنديلو هن ريت اشتقاق ڪڍي ٿو،
هن پروليءَ ’گهر گهر ‘ هر عقل وارو ماڻهو لازمي سمجهندو ته ٻُهاري ئي آهي، جيڪا هر گهر صفائي ڪرڻ لاءِ استعمال ايندي آهي. پروليءَ ٻيو حصو ’لُڌڙو ليٽي‘- لڌڙو هڪ جانور آهي، جيڪو ليٽندو آهي. ان تشبيهه ٻُهاري آهي، جيڪا گهر کي صاف ڪرڻ لامارا ليٽهڙو ڪري ٿي، ته هر ڪو ماڻهو جلدي پروليءَ کي ڀڃي ويندو، پر ان جي برعڪس ڳجهارت جو مثال:
مطلب:زليخا، يوسف ڪاڻ چري ٿي پيئي هتي ڳجهارت جي ڀڃڻي تمام ڏکي آهي. صرف اهو سگهڙ ڀڃي سگهندو، جنهن جو وسيع مطالعو يا تجربو هوندو سنڌ جي مروج قصن ڪهاڻين جي سرن گسن پيچرن کان مان واقفڪار هوندو. هن ڀڃڻيءَ جي ڪا به ظاهري علامت نظر نٿي اچي، بلڪل ئي ڳجهي ٿي لڳي، جنهن لاءِ عقل فهم جي تيزي گهرجي. ان مان ظاهر ٿئي ٿو، ته ڳجهارت، پروليءَ جي نموني بلڪل آهي، پر منجهس ڳوڙهائيءَ وارو فرق نمايان بيٺو آهي، جنهن مان ڳجهارت الڳ ٿي بيهي ٿي.
اھا ڳجھارت جيڪا ڪنھن به سر تي ٻڌل نه ھجي، پر سگھڙ ڪا بھ ڳالھه خيال آڻي، لڪ رکي ھجي. مثال طور: ڪپڙي کي ذات کائي تھ/ ھڻجي گھوڙي جي ڀڃڻي: ”ڪوٽ کي ڪلر کائي تھ ھڻجي پستي“
هو 9 جولاء 1732ع دهلي موٽيو انيندي ئي پنهنجي ڪم جنبي ويو. هن ڏاڍو ڏکيو ڪم ان وقت پنهنجي هٿ کنيو، جڏهن هندستان جا مسلمان پنهنجي تاريخ جي تمام ڏکئي دؤر مان لنگهي رهيا هيا. سندن سمورو سماجي، سياسي، اقتصادي روحاني سرشتو ڀڄي ڀور ٿي چڪو هو. سهلي اچڻ کان پوءِ هن پنهنجن شاگرد کي اسلامي علم جي مختلف شاخن جي سکيا ڏيڻ شروع ڪئي. کين اهو ڪم سونپيائين ته وڄي ماڻهن اسلام جي حقيقي روح جي تبليغ ڪن، هن اسلامي عملن تي معياري ڪتاب لکڻ جو ڪم به پنهنجي هٿن کنيو 1862ع وفات تائين اسلام تي وڏي تعداد ڪتاب لکيائين، جيڪي اڄ سوڌو اهم ليکجن ٿا.
اورنگزيب عالمگير, 1707ع وفات ڪئي. سندس وفات کان پوءِ سياسي وڳوڙ شروع ٿيو. جنهن جي نتيجي آخر ڪار ننڍي کنڊ مغلن جو اقتدار ڀورا ڀورا ٿي ويو. اها سياسي ڀڃ ڊاهه روحاني مونجهاري جي جو نتيجو هئي. جيڪا سماجي اقتصادي دائرن کي به وڪوڙي ويئي هئي. سڀني پاسن کان بغاوت منهن ڪڍيو هو، جن کي منهن ڏيڻ جي قابليت اورنگزيب جي جانشينن ڪانه هئي. مسلمانن جي جي تاريخ جي اهڙي خطرناڪ دؤر شاهه ولي الله جنم ورتو. جيڪو هندستان جو هڪ مذهبي مفڪر هو، جنهن اسلام کي هندستان نئين زندگي ڏيارڻ لاءِ ڪم ڪيو.
شاهه ولي الله کي پنهنجي حياتيءَ دهليءَ جي ڏهن بادشاهن جي حڪومتن ڏسڻ جو موقعو مليو هو. عالمگير اعظم بهادر شاهه اول معز الدين جهاندار شاهه فرخ سير رفيع الدرجات رفيع الدوله محمد شاهه احمد شاهه عالمگرير ثاني شاهه عالم ثاني.
قطب الدين ولي الله احمد بن عبدالرحيم بن وجيهه الدين بن معظم بن منصور بن احمد العمري ذريعي سندن نسب جو اهو سلسلو اسلام جي عظيم فاتح عادل خليفي حضرت عمر فاروق رضي الله تعالي عنه تائين پهچي ٿو.
شيخ الاسلام خواجه قطب الدين اوشي دهلوي جن وٽان روحاني طور سان شاهه ولي الله جي پيءُ شاهه عبدالرحيم جن کي سندن ڄمڻ جي خوشخبري ٻڌائي هئي. انڪري سندن هڪ نالو قطب الدين احمد به رکيو ويو هو.
شاهه عالم ٻئي جي زماني شاهه ولي الله جن جي وفات کان اٽڪل ٻه سال کن اڳ ڪلائيو اله آباد بنگال بهار اوڙيسه جي حاڪميت بادشاهه کان کسي ڪمپني بهادر جي حوالي ڪئي.
هيءَ به حقيقت آهي ته شاهه ولي الله جن جنهن فڪر ڏانهن سڏيندڙ هئا ان فڪر جو اصل ٻج ته سندن والد شاهه عبدالرحيم صاحب جن پوکيو هيو، جنهن کي پاڻي شاهه ولي الله ڏنو.
هن فصل لاءِ وارياسي لٽاسي زمين يا وارياسي زمين وارو هنڌ موزون هوندو آهي. سم ڪلر واري زمين هن فصل جي پوک ڪامياب نه ٿي ٿئي، زمين کي ڪَنر هر سان پهريون هر ڏيئي ڀتر ڀڃجن، زمين ڳريل سڙيل وٿاڻ جي ڀاڻ جون 50 کان 40 گاڏيون في ايڪڙ جي حساب سان وجهي کيڙ ذريعي ملائڻ گهرجن، هن فصل جي پوک کِرن تي کرن کان سواءِ به ڪئي وڃي ٿي، پر کرن تي هنن جو بهتر فصل پيدا ٿئي ٿو.
پوکڻ جو طريقو ٻج جو مقدار : ڇهن کان اٺن فوٽن جي مفاصلي تي کرا ٺاهي، زمين کي ريج جو پاڻي ڏجي، پاڻي زمين کي وڌيڪ ڏجي ته جيئن زمين پاڻي جذب ڪري وٺي، ڇاڪاڻ ته اهو ئي جذب ٿيل پاڻي ٻوٽا استعمال ڪن ٿا.
ڀاڻ جي هڪ ٻوري، فصل پوکڻ کان اڳ وجهي پوءِ کرا ٺاهجن، پوکڻ کان اڳ ٻج کي ڇهه کان اٺ ڪلاڪ ڇيڻي جي رس پسائي پوءِ پوکڻ گهرجي، ٻج صرف آڳاٽي فصل ڪچي واري زمين پوکڻ لاءِ پسائڻ گهرجي، هڪ جاءِ تي ٻه کان ٽي داڻا ٻج جا پوکجن. جڏهن ٻج ڄمي بس ڪري ٻوٽا ٽن کان چئن انچن جا ٿين ته هڪ جاءِ تي صرف هڪ تندرست ٻوٽو ڇڏجي، في ايڪڙ تي ٻج ٻن کان اڍائي ڪلوگرام استعمال ڪجي، ڇانهين جون سفارش ڪيل جنسون ديسي ولائتي آهن، جن ولائتي جنس شوگر بيبي قابل ذڪر آهن.
هنداڻو جنهن کي ڇانهون يا ڇانهين سڏجي ٿو اهو سنڌ عام ٿيندو آهي، جنهن کي انگريزيءَ چئبو آهي ان جو سائنسي نالو آهي. سنڌ برصغير پاڪ و هند هنداڻن جي پوک تمام آڳاٽي وقت کان ٿيندي اچي ٿي. ڪي گول ٿيندا آهن ڪي ڊگها. کل لسي ڪاري يا سائي ٿيندي اٿن. گرم ڏينهن انهن جي کاڌي مان گهڻي لذت حاصل ٿيندي آهي.
ڇانهين جو ٻج فيبروريءَ ڌاري پوکبو آهي. گدرن وانگي ڇانهان به واڙين پوکبا آهن. هنن کي پاڻي مَئوُ گهرجي. اڪثر درياهه جي ڇڏيل ريٽن چڱا ٿيندا آهن. جڏهن وليون ڦر ڪنديون آهن، تڏهن اپريل مهيني جي وچ ڌاري واريءَ کڏون کڻي پِتا پوري ڇڏيندا آهن. کڏ ايڏي ڪندا آهن جنهن پِتو آسانيءَ سان وڌي سگهي.بغداد ڪن ٻين هنڌن تي، هنداڻا قد تمام وڏا ڀاري ٿيندا آهن.
سنڌ هنداڻن جي وڏي پيماني تي پوک يا ته ڪچي وارين ايراضين ٿئي ٿي، جتي ٻوڏن جي پاڻي خشڪ ٿيڻ کان پوءِ ڊسمبر جنوري مهينن هيءُ فصل پوکيو وڃي ٿو. ٿر ڪوهستان برساتن کان پوءِ هن فصل جي پوک ڪئي وڃي ٿي. ڪچي وارن علائقن پوکيل فصل فيبروريءَ جي آخر ڌاري يا مارچ جي شروعات مارڪيٽ اچي ويندو آهي، هيءُ فصل بوسي پچندو آهي، تنهنڪري هن ميٺاس گهڻو ٿئي ٿو، ڪچي واري فصل کي سرد هوائن کان بچائڻ لاءِ سَرن يا لون جي ڪاٺين جي مدد سان ڍڪيو ويندو آهي، سنڌ جي نهري علائقن ڇانهن جا ٻه فصل حاصل ڪيا ويندا آهن، هڪڙو فصل فيبروري-مارچ ٻيو فصل جون جولاءِ پوکيو ويندو آهي.
ڇانهينءَ جو اصل وطن آفريڪا کنڊ چيو وڃي ٿو. 1857ع لِوِنگ اسٽون لکي ٿو ته: ڇانهين جا مٺا ڪوڙا قسم ٻئي ڪالاهاڙي جي رڻ پٽ برساتن کان پوءِ عام جام ملندا هئا. سنڌ ٿر جي رڻ پٽ ڇانهن جي پوک برساتن کان پوءِ صدين کان وڏي پيماني تي ٿي رهي آهي، جيئن ته هيءُ فصل به خريف جي مکيه فصلن مان هڪ آهي، سو هن فصل کي گرم خشڪ آبهوا جي ضرورت پوي ٿي. سخت سردي يا پارو هيءُ فصل برداشت نٿو ڪري سگھي. ڇانهن جي في ايڪڙ پيداوار 150 کان 200 مڻ لهي ٿي.
هن فصل کي پاڻيءَ جي ضرورت گهٽ پوي ٿي. هن کي پاڻي گل ٻاٽيءَ مهل ڏجي، جيڪڏهن ريج گهٽ هجي ته پوءِ فصل کي پهريون پاڻي فصل پوکڻ کانپوءِ هڪ مهيني جي اندر ڏجي ٻيو پاڻي گل ٻاٽي جهلڻ مهل ڏجي، گل ٻاٽي جهلڻ مهل فصل مان گُڏ ڪڍي هڪ يا اڌ ٻوري يوريا ڀاڻ جي فصلن کي ڏيئي پوءِ پاڻي ڏجي، ان کان اڳ جيڪڏهن فصل گندگاهه جا ٻوٽا هجن ته انهن کي ڪڍي ڇڏڻ گهرجي.
هيءُ فصل خريف جي مکيه فصلن مان آهي، تنهنڪري هن فصل کي گرم خشڪ آبهوا جي ضرورت پوي ٿي، سخت سردي يا پارو هيءُ فصل برداشت نه ڪري سگهندو آهي.
ٽوڪيو جو پراڻو نالو ايدو ھو. اصل ھي ھڪ ننڍو ڳوٺ ھو جتي مھاڻا مڇيون ماريندا ھئا. ٻارھين صديءَ جي آخر ڌاري ايدو قبيلي جي ماڻھن ھن ڳوٺ جي چوڌاري ھڪ ڪوٽ تعمير ڪرايو. 1457ع ھتان جي مذھبي اڳواڻ فوجي آفيسر اوتا دوڪان ھتي ھڪ قلعو تعمير ڪرايو. 1603ع فوجي اڳواڻ تاڪوگاوا ليياسو ھتي پنھنجي حڪومت قائم ڪئي. ھن فوجي حڪمران سندس پونئرن ھن شھي کي چڱي موڇاري ترقي ڏياري. 1853ع کان پوءِ ھتي آمريڪا جي مداخلت وڏي وئي ھي علائقو بدامنيءَ جي ور چڙھي ويو. ھتان جي ماڻھن حڪومت خلاف مظاھرا ڪرڻ شروع ڪيا. 1967ع ڌاري فوجي حڪومت جو خاتمو ٿي ويو.
ٽوڪيو جاپان جي گاديءَ جو ھنڌ دنيا جو وڏي وڏو شھر آھي. ھونشو ٻيٽ تي آباد ھي شھر جاپان جي معيشيت سياست جو وڏو مرڪز آھي. جاپان جي بادشاھ جو محل مرڪزي حڪومت جون آفيسون ھن ئي شھر موجود آھن. 2021ع جي انگن اکرن موجب ھن شھر جي آبادي اٽڪل 14.04 ملين آھي.
ھن شھر 1964ع 2020ع واريون اولمپڪ رانديون منعقد ٿيون. شھر تيز رفتار ريل گاڏين جو ھڪ وڏو نيٽ ورڪ قائم ٿيل آھي ھتان جي شنجوڪو ريلوي اسٽيشن دنيا جي سڀ کان مصروف ريلوي اسٽيشن آھي.
جي لڳ جنم ڏنو ان وقت ابراهيم جي عمر 86 سال ھئي. ابراهيم جي وڃڻ کان پوءِ بني جھم قبيلي جي ماڻھن ھاجرہ اسماعيل جي سار لڌي.
هاجره اختلافن کان پوءِ شور صحرا ڏانهن رواني ٿي. جتي رستي هڪ فرشتو مليو، جنهن کيس صلاح ڏني ته هي ساره ڏانهن واپس وڃي، جيئن سندس ٻار جي پيدائش، ساره وٽ ٿي، جيڪو ٻار مستقبل وڏي مرتبي وارو ٿيندو. ان فرشتي ئي کيس صلاح ڏني ته ٻار جو نالو اسماعيل رکيو وڃي. ان کان پوءِ هي ابراهيم ساره ڏي واپس وئي جتي کيس ٻار ڄميو جنهن جو نالو هن فرشتي جي هدايتن مطابق اسماعيل رکيو.
ھاجرہ يا ھاجران ، بيبي ھاجرہ پيغمبر ابراهيم جي زال جو نالو، جنھن مان کيس اسماعيل پيدا ٿيو. جينيسز، توريت مطابق مصري نسل جي هاجره ساره جي ٻانهي هئي. ساره، هاجره کي ابراهيم کي ٻار ڄڻڻ لاءِ ڏنو. اسلام جي مطابق هاجره ابراهيم جي زال هئي. ھاجرہ جو نالو ڪتاب جينيسز، توريت مان ورتل آهي، هن جو ذڪر توريٿ کان سواءِ سمورن ابراهيمي مذهبن ملي ٿو.
پوءِ، ساراه کي اسحاق نالي پٽ ڄائو، ٻنهي عورتن وچ ٻيهر اختلاف شروع تي ويا. جڏهن اسحاق ٿڃ ڇڏيو، ته ساراه ڏٺو ته هن جي پٽ سان اسماعيل ڀوڳ ڪندو هو. ان لاءِ هن ابراهيم سان شڪايت ڪئي ته اهو اسماعيل حاجره کي ڪٿي ٻي هنڌ موڪلي ڇڏي اسماعيل، ڪنهن به ورهاست جو حصو نه ٿيندو. ابراهيم ان تي پريشان ٿيو، پر خدا جي حڪم ٿيو ته هو ائين ڪري.
جديد عهد نامي رسول پولس گلتين پرڳڻي ڏي خط لکندي چيو ٿو ته: "ڇالاءِ جو ان لکيل آهي ته ابراهيم کي ٻه پٽ هئا، هڪڙو ٻانهي مان ٻيو سندس زال مان جيڪا ٻانهي نه هئي21. انهي ڳالهه مان هڪڙو مثال وٺجي ٿو، ڇالاءِ جو اهي ٻه عورتون ڄڻ ٻه عهد آهن، انهن مان هڪڙو سينا جبل وارو آهي، جنهن ڪري غلام ئي پيدا ٿين ٿا اها آهي حاجره24.
هاجره ساره جي مصري ٻانهي ابراهيم جي زال هئي. ساره ڪيتري ئي وقت کان سُنڍ هئي ان جي خواهش هئي ته خدا طرفان ڪيل واعدو، جنهن موجب ابراهيم ڪيترن ئي قومن جو پي ٿيندو؛ پوري ٿي. جيئن ته هنن جي عمر وڌي رهي هئي ان لاءِ ساره پنهنجي ٻانهي هاجره ابراهيم کي ٻي زال طور ڏني.
ٻي ڏينهن صبح، ابراهيم هاجره اسماعيل کي وٺي نڪتو. هن هاجره کي ماني پاڻي ڏئي بير سبع ڏي روانو ڪيو. ان وقت تائين هي سفر ڪندي رهي جيسيتائين هن جو پاڻي پورو ٿيو. جنهن تي هن جي اکين مان ڳوڙها وهي آيا. خدا هن هن جي پٽ جي روئڻ جو آواز ٻڌو هنن کي بچائڻ چاهيو.
بهائي عقيدي مطابق باب ابراهيم حاجره جي خاندان مان هو، الله جو وعدو هو ته هو ابراهيم جي نسل کي ڦهلائيندو. بهائي ڇاپي گھر طرفان هڪ ڪتاب ڇاپيو ويو جنهن ابراهيم جي زالن ٻانهين جو ذڪر پنج مختلف مذهبن مان سندس نسب جو پڻ ٻڌايو ويو آهي.
ان کان پوءِ اتي هڪ ملائڪ آيو، جنهن هاجرن کي پاڻي جو کوهه ڏيکاريو خدا طرفان نياپو ڏو ته اسماعيل جي نالي سان هڪ وڏي قوم جو جنم ٿيندو. ان کان پوءِ هنن پاران جي صحرا رهائش اختيار ڪئي.
جڏهن هاجره اميد سان ٿي، تڏهن هن جا ساره سان اختلاف وڌڻ لڳا، هاجره اهڙي شڪايت ابراهيم سان ڪئي، ساره سان سخت رويو اختيار ڪيو، جنهن جي ڪري هو هلي وئي.
بنو اميہ گھراڻي جي پنجون نمبر خليفو هو. سندس پيدائش حجاز جي شھر مديني ٿي پر سندس جنم جي سال تي اختلاف آهي ھڪ خيال مطابق 646 ، ٻئي خيال مطابق 647 پيدا ٿيو ھي باقائده پڙھيل لکيل شخص ھيو کيس سياسي انتظام ھلائڻ جي صلاحيت ھئي.چوڏھين صدي عيسويءَ جي تاريخدان ابن خلدون سندس صلاحيتن جي وڏي تعريف ڪئي آهي لکيو آھي تہ عبدالملڪ پنھجي دور م رياستي معاملن ھلائڻ عمر بن خطاب جي پيروي ڪئي. ھن جي دؤر عربي ترجما ٿيا مسلم دنيا جي لاءِ مخصوص سڪو سونو دينار جاري ڪيو ويو جنھن ڪري کيس بازنظيني ايمپائر جي جسٽينين ٻيون سان جنگ ڪرڻي پئي. 692 م سيباسٽوپولس واري جنگ
بازنظيني فوج ليئونٽيوس جي ڪمان م ايشيا مائنر خلافت جي فوج سان مھاڏو اٽڪايو پر ھارائي وئي. ھار جو ھڪ سبب غلامن جو بازنظيني فوج کي ڇڏي مسلمانن جي پاسي ٿي وڙھڻ بہ ھيو. ھن جي دؤر م عربي کي سرڪاري ٻولي ڪيو ويو. ھن زراعت ، واپار ٽپال جي نظام م سڌارا آندا
ھن زندگيءَ جو ابتدائي دؤر مديني پيءُ سان گذاريو. ھن شھر جي مذھبي حلقن پنھنجون جڙون مضبوط ڪيون.ھن اسلامي اصول قانون دمشق جي عالمہ ام دردہ صغرہ کان حاصل ڪئي جڏھن سورھن سالن جو ٿيو تہ معاويہ ٻئين ھن مٿان ذميداريون رکڻ شروع ڪيون. 683 ھن کي سندس پيءُ مروان کي مديني وارن شھر مان ڪڍي ڇڏيو دمشق ويندي ھن شامي فوج کي مديني تي چڙھائي ڪرڻ لاء ويندي ڏٺو.ھن جي ئي ڏنل صلاح سان مديني وارو تڪرار خوش اصلوبي سان حل ٿي ويو. 684 سندس پيءُ مروان خليفو ٿيو پر ھن اتر عربستان ء ڏکڻ عربستان جي قبيلن جي وچ م لڙائي ڪرائي ڇڏي.
والد کيس اسڪول مان ڪڍرائي ڇڏيو، جڏهن ايما پيءُ کي چيو ته کيس اسڪول وڃڻ ڏنو وڃي ته سندس والد کانئس ڪتاب ڦري چيو ته يهودي ڇوڪرين لاءِ کاڌو پچائڻ ٻارَ ڄڻڻ ئي زندگي جو مقصد آهي. والد ايما جي 15 ورهين وِهانءُ ڪرائڻ جي ڪوشش ڪئي، جنهن تي ٻنهي جهيڙو ٿيو سندس والد کيس چيو ته تون اخلاقي جنسي طور تي بگڙجندي پئي وڃي. ايما پنهنجي والد کي چيو ته اها جنهن سان پيار ڪري ٿي، وهانءُ به ان سان ئي ڪندي. هڪ ڀيرو هڪ مرد ايما سان بلادڪار به ڪيو. ان ريپ ايما جي نفسيات تي ڏاڍو خراب اثر وڌو کيس خبر پئي ته مرد عورت جو جسماني لاڳاپو ايترو ڏاڍ وارو به ٿي سگهي ٿو. 1885ع ايما جو خاندان نيويارڪ اچي وڃي ٿو.
1893ع آمريڪا سخت قسم جو معاشي گهوٽالو شروع ٿي پيو. بيروزگاري تمام گهڻي وڌي وئي، مظاهرا ٿيڻ لڳا. ايما نيويارڪ جي يونين اسڪوائر 3000 هزار ماڻهن جي ميڙ کي خطاب ڪيو. هن بيروزگار پورهيتن کي چيو ته، اميرن کان دولت پئسي جي سگهه ڦري وٺو. ڏڦيڙ تشدد جي ترغيب ڏيڻ تي ايما گرفتار ٿي وئي. نيويارڪ جي اخبار کيس نئين دور جي جون آف آرڪ جو نالو ڏنو. عدالت کانئس انارڪسٽ ملحد هئڻ تي سوال پڇيا ويا. جج ايما کي خطرناڪ مائي قرار ڏنو کيس هڪ ورهيه قيد جي سزا ٻڌائي.
نيويارڪ ايما کي گارمينٽس ٺاهڻ واري هڪ فيڪٽري نوڪري ملي، جنهن اها اوورڪوٽ سبندي هئي. اتي سندس هڪ ساٿي ورڪر جيڪب هو. ان ايما ڪتاب پڙهڻ، رقص ڪرڻ، گهمڻ ڦرڻ جو شوق پيدا ڪيو. جلد ئي ٻنهي پاڻ وهانءُ ڪري ورتو. پر وهانءَ واري رات ايما کي خبر پئي ته جيڪب نامرد آهي. تنهنڪري ٻئي جلد ئي جذباتي جسماني طور تي هڪٻئي کان پَري ٿي ويا.
ماءُ ٻارن کي پيءَ جي سزا کان بچائڻ جي ڪوشش ڪندي هئي. ايما لکي ٿي ته سندس والد جي ان رويئي جو اصل سبب جنسي فرسٽريشن هئي. ننڍپڻ ٻارن کي ماسترن طرفان مارڻ، پوءِ هڪ ڀيرو هن هڪ هاريءَ کي ڦٽڪن سان مار کائيندي ڏٺو ته کيس ان اٿارٽيءَ سان نفرت ٿي وئي. والد جي معاشي حوالي سان ناڪام زندگي هئي، تنهنڪري ايما جو ننڍپڻ تمام گهڻي غربت گذريو.
1869ع روسي سلطنت جي هڪ يهودي گهراڻي ايما گولڊمين نالي هڪ ڇوڪري پيدا ٿي. سندس والد ٻارن کي ننڍين ننڍين ڳالهين تي جسماني سزا ڏيندو هئو. ايما گهر جي ٻارن سڀ کان وڌيڪ باغياڻو مزاج رکندي هئي، تنهنڪري سندس والد کيس ڦٽڪا به هنيا هئا.
ست ڀيرا رد ٿيڻ بعد ھن کي 1971ع چين جي ڪميونسٽ يٿ ليگ شامل ڪيو ويو. 1972 چو اين لائي طرفان خاندانن جي ٻيھر گڏ رھڻ جي اجازت ملڻ بعد ھن ٻيھر پنھنجي پيءُ سان گڏ رھڻ شروع ڪيو جي چيني ڪميونسٽ پارٽي شامل ٿيڻ لاء درخواست ڏيندو رھيو نيٺ ڏھين ڀيري 1974 ھن جي درخواست منظور ڪئي وئي 1975 کان 1979 تائين شي جنپنگ بيجنگ جي چنگھوا يونيورسٽي
مزدور-ھاري فوجي شاگرد جي حيثيت سان انجنيئرنگ جي تعليم حاصل ڪئي. انجنيئر ميجر اتي 15 سيڪڙو وقت مائوازم جي تعليم حاصل ڪرڻ لڳائيندا هئا.
لاکي جو ھڪ گڻ ھي ھيو ته ھو ڦُريندو لُٽيندو، وڏيرن سردارن کي ھو ماريندو رت وھائيندو ھو، سدائين ٻاھرين، ديس جي ويرين کي، ارغونن ترخانن جي پَٺن کي، جيڪي سنڌ کين آڻڻ لاءِ جاکوڙ ھئا تاريخ شاھد آھي ته جڏھن لاکي کي پنھنجن ئي مارايو تڏھن ارغونن سنڌ اچي جيڪي ويل وھايا، اھي ڪنھن کان به ڳجھا نه آھن.
لاکو ڦلاڻي نه رڳو ديس ڀڳت حڪمران ھو پر ھو سورھيه سخي به ھو. ھو سنڌ جي تاريخ ستن سورھين ڏھن ڏاتارن شمار ٿئي ٿو. جڏھن لاکي، مھر راڻيءَ سان شادي ڪري ڄڃ وٺي، پراڻ ڪنڌيءَ پھتو، تڏھن پراڻ نديءَ جي وڻن، ٽڻن کي، ڪپڙا پھرائي سينگاريائين چوڻ لڳو ته، ڪنڌيءَ جا اھي وڻ ٽڻ به اسان جا ڄاڃي آھن جيڪي ڪجھ انھن کي اوڍايو اٿئون، سا ڄڻ ته اسان جي ڏات آھي، اھا وري واپس ڪانه وٺبي.
جيمس ٽاڊ پنهنجي "تاريخ راجستان" بار بار لاکي ڦلاڻيءَ کي جاڙيجو ڪوٺيو آهي. لاکي ڦلاڻيءَ جا ڪل ڇهه ڀائر ٻڌايا وڃن ٿا. رائچند هريجن، "ڪڇ جو گجراتي اتهاس؟ جي حوالي سان لکيو آهي ته "ڪڇ جي راجا ڄام ڦل کي پنجن راڻين مان ڇهه پٽ ٿيا، ڄام ڌولا راءِ جي ڪنيا مان ساند، چاوڙي راڻيءَ مان سور، سوڍي راڻيءَ مان کينهرو، ڌرن واگهيلي راڻيءَ مان ڌائو ، سونل راڻيءَ مان لاکو". هن حوالي ڇهن مان پنجن ڀائرن جا نالا ڄاڻايا ويا آهن.
ڄام لاکو ڦلاڻي ، سنڌ ڪڇ جو مشھور تاريخي ڪردار آھي، جنھن سنڌ ، سنڌين جي مستقل پڪي حڪومت قائم ڪرڻ لاءِ جدوجھد ڪئي. ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ لکي ٿو ته: سنڌ جي سورھيه لاکي ڦلاڻي ڪڇ گجرات واري پاسي وڏيون سوڀون ڪيون ويرين کي سدائين شڪست ڏنائين ته جيڪڏھن لاکي ڦلاڻيءَ جي دور تي نظر ڪئي وڃي ته، معلوم ٿيندو ته لاکي رٻارين راءِ کنگھار جي پاڙ پٽڻ لاءِ جيڪو لوڙھين ھڻڻ جو عمل شروع ڪيو، اھو تاريخي لحاظ کان جائز ھو.
ڄام لاکي جي سورھيائي سخاوت اڄ به سنڌ ضرب المثل طور مشھور آھي ڪيترائي سگھڙ اڄ به کيس ڳائيندا رھن ٿا. ھن بھادر دلير پُٽ سنڌ کي ڌارين جي غلامي ارغونن جي قبضي کان بچائڻ لاءِ پنھنجو سِر قربان ڪيو، پر راڄ خلق جي دلين پنھنجي جاءِ قائم ڪئي اھوئي سبب آھي جو ڀِٽ ڌڻيءَ به کيس ڳايو.
لاکو وگڙ رياستن ڪيراڪوٽ جي راجا ڦل جو پٽ هو چيو وڃي ٿو ته هن جو جنم ان وقت ٿيو جڏهن سندس پيءُ مولراج خلاف جنگ غير حاضر هو. جنهن ڏينهن لاکو اٽڪوٽ ڄائو هو، تنهن ڏينهن سندس پيءُ بابت چيو وڃي ٿو ته هن پٽان تائين ڪاهه ڪئي ڪجهه دڪان ڦري ويا، جتان هي شعر آهي ته:
ظاھر آھي ته، اھڙي سورھيه سخي سپوت ڌارين جي اک ڪنڊو ٿي چڀندڙ سنڌيءَ کي ڪير ٿو برداشت ڪري، ان ڪري ويرين وڏي سازش سان کيس پنھنجي مامي راءِ کنگھار جي ذريعي 1010ع مارائي ڇڏيو. ان وقت سندس ڄمار 99 سال ھئي.
ڄام لاکو 1350ع ڌاري ڪڇ جو حاڪم ٿيو. اصل ڄام جاڙي جي ڀاءُ ويرجيءَ جو پٽ هو چاچي کيس پٽيلو ڪري پاليو هو. ان ڪري ’جاڙيجو‘ ڪري سڏيو ويو. سندس اولاد به ان نسبت سان اڄ تائين ’جاڙيجا‘ سڏجي ٿو.
پھريون قانون ٻڌائي ٿو تہ جيڪڏهن نيٽ فورس يا طاقت زيرو ھوندي تہ جسم جي رفتار يڪسان ٿي ويندي آهي. رفتار اصل مقدار جو ويڪٽر آهي جيڪو جسم جي تيزي طرف ظاهر ڪري ٿو تنھن ڪري ايئن چئبو ته ڪنھن جسم جي رفتار يڪسان آھي تہ ان جو مطلب اھو ٿيندو تہ ان جسم جي ڪنھن رخ تيزي بہ يڪسان آھي.
نيوٽن جي پھرئين قاعدي آهي تہ جيڪو جسم سڪون واري حالت آهي، اهو هميشہ سڪون واري حالت رهي ٿو، جيستائين ان تي ڪو ٻاهريون زور اثر نٿو ڪري. پر ٻاهرين زور کان پوءِ ڇا ٿو ٿئي؟ اهو وري نيوٽن جي ٻئي قائدي بيان ٿيل آهي.
نيوٽن جا حرڪت جا قانون فزڪس جا قانون آھن جيڪي ڪلاسيڪل ميڪينڪس جو بنياد آھن. جيڪي جسم انھن تي اثرانداز ٿيندڙ طاقتن جي وچ تعلق انھن طاقتن جي اثر سان پيدا ٿيندڙ حرڪت جي باري بيان ڪن ٿا.نيوٽن جا حرڪت جا ٽي قانون آھن.
نيوٽن جا حرڪت جا قانون فزڪس جا قانون آھن جيڪي ڪلاسيڪل ميڪينڪس جو بنياد آھن جيڪي جسم انھن تي اثرانداز ٿيندڙ طاقتن جي وچ تعلق انھن طاقتن جي اثر سان پيدا ٿيندڙ حرڪت جي باري بيان ڪن ٿا. نيوٽن جي حرڪت جا ٽي قانون آھن.
قرآن واحد لاءِ ملك جمع لاءِ ملائكة لفظ استعمال ٿيو آهي. تفھيم القرآن قرآن مطابق لفظ ملك جي عربي معني پيامبر آھي ان لفظ جو ترجمو فرشتو آھي. .لفظ اينجل انگريزيءَ جو لفظ آهي اولڊ انگلش جي لفظ اينججيل جي بگڙيل صورت آهي جيڪو وري اولڊ فرينچ لفظ مان نڪتل آهي اھي ٻئي لفظ لاطيني لفظ ايجيلس مان نڪتل آھن جنھن جي معني پيامبر يا پيغمبر ""آھي. لاطيني لفظ وري يوناني لفظ ايجيلوس مان ورتل آهي عبراني ان لفظ کي ملاڪ ’ چئبو آهي جنھن جي معني بہ پيغامبر آهي .لفظ اينجل يوناني لفظ اينجلاس مان نڪتل آهي جنھن جي معني پيغامبر آھي.
ملائڪن جو تصور سڀ کان اول 3000 سال قبل مسيح سميريا جنم ورتو. سميري ماڻھو گھڻن خدائن تي يقين رکندڙ ھئا انھن جو عقيدو ھو تہ ملائڪ ديوتائن انسانن جي وچ پيغام پھچائڻ جو ڪم ڪندا آهن. انھن جو خيال ھيو تہ ماڻھن جي اندر ھڪ روحاني ساٿي سڄي عمر انھن سان گڏ رھندو آھي، لڳي ٿو تہ اھو گارجين ملائڪ جو شروعاتي روپ ھيو. قديم آثارن جي کوٽائي مان گھرو عبادتگاهن ڪجھ مورتون مليون آهن جن پرن وارا انسان ڏيکاريل آھن جيڪي مورتون ملائڪن سان منصوب ڪيل ھيون. اھو رجحان بابل اشور جي تھذيبن بہ جاري رھيو
بائيبل م ملائڪن کي بغير جنس واري خدا جي خدمتگار مخلوق طور ڏيکاريو ويو آهي اھي لازوال نہ ھجڻ باوجود مرندا ناهن انھن جو ڪم خدا جي حمد ڪرڻ آهي، آسماني ڪائونسل ڪم ڪندي خدا جي ھر حڪم جي تعميل ڪندا آهن. انھن مان کوڙ پيغام پھچائيندڙ ھوندا آھن، ڪجھ ويڙھاڪ ء ڪجھ محافظ ھوندا آھن. بائيبل جي تصور مطابق اھي روحاني مخلوق آھن نظر نہ ايندڙ آھن پر انساني روپ اختيار ڪري سگھندا آهن اھڙي جو انسان ان فرق ناممڪن ھوندو آھي.
650 ق م زرتشت دعویٰ ڪئي ھئي تہ وٽس ملائڪ اچي توحيد واري مذھب جا اصول نازل ڪيا ھئا جيڪو بعد م زردشتي مذھب سڏجڻ لڳو. ان مذھب م. نازل ٿيندڙ ملائڪ جو نالو مٿراس ھيو جنھن کانسواءِ ڇھ وڏا ملائڪ
ملائڪابراھيمي ڪجھ ٻين مذھبن ھڪ مخلوق جو نالو آھي. جيڪا خدا انسانن جي وچ تعلق جو ڪردار ادا ڪندڙ آھي خدا پاران مختلف سونپيل ڪم پورا ڪندڙ آھي.اھي ڄاڻ طاقت انسان کان وڌيڪَ پر خدائن کان گھٽ سمجھيا ويندا آهن. اھي لافاني نہ ھوندي بہ مرندا ڪانہ آھن.
1847ع آمريڪا ميڪسيڪو جي وچ جنگ ھلي آمريڪي فوج ميڪسيڪو سٽي داخل ٿي تہ آمريڪا ميڪسيڪو جي اتر وارن علائقن جو دعويدار ٿيو موجوده ڪيليفورنيا رياست سميت موجوده ايرزونا جو علائقو آمريڪي قبضي اچي ويو جنھن جو نالو 1863 ايرزونا ٽيريٽري رکيو ويو 1912ع اھا رياست قرار ڏئي آمريڪا جي يونين شامل ڪئي وئي.1848ع واري گوئاڊلوپي ھڊالگو واري معاھدي به اھو طئي ٿيو ته انھن آمريڪا جي قبضي ايندڙ علائقن ميڪسيڪو جي اڳوڻن شھرين جي ٻولي ثقافت برقرار رھندي آمريڪا انھن علائقن جي عيوض ان دؤر جا پندرهن ملين ڊالر معاوضو ميڪسيڪو جي ريپبلڪ کي ادا ڪندو
ڏکڻ ايريزونا جي موسم ريگستاني آهي. هتي اونهاري تمام گهڻي گرمي سياري ٺيڪ ٺاڪ سيءُ پوي ٿو. اترايريزونا گهاٽا ٻيلا، وڏا وڏا جبل، گهريون کاهيون لَڪَ موجود آهن جتي اونهاري تمام گهڻي گرمي سياري برفباري ٿئي ٿي. هن رياست جي فليگشپ ، الپائين توسان وارن علائقن برف تي ترڪڻ جون سهولتون موجود آهن. هتان جو گهرين کاهين جابلو لڪن تي مشتمل گرانڊ ڪينئون نيشنل پارڪ دنيا جي ستن عجائبات مان هڪ عجوبو آهي. هن علائقي ڪيترائي قومي ٻيلا، قومي پارڪ قومي يادگار ڏسڻ لاءِ ملندا.
ايريزونا آمريڪا جي گڏيل رياستن مان هڪ رياست آهي جيڪا آمريڪا جي پکيڙ جي لحاظ کان ڇهين وڏي رياست آباديءَ جي لحاظ کان چوڏهين وڏي رياست آهي. هن رياست جي گاديءَ جو هنڌ فينڪس آهي جيڪو هن رياست جو وڏي وڏو شهر پڻ آهي. هن رياست جي اولھ آمريڪي رياستون نيوادا ڪيليفورنيا موجود آهن جڏهن ته ڏکڻ ڏکڻ اولھ هن جون سرحدون ميڪسيڪو جي سونورا باجا ڪيليفورنيا سان ملن ٿيون.
1881ع جڏهن ميڪسيڪو اسپين کان آزادي حاصل ڪئي ته ايريزونا وارو علائقو ميڪسيڪو جو حصو بنجي ويو. البت يورپ کان لڏي آيل اسپيني اتي ئي رهيا هنن هي علائقو نه ڇڏيو. 48 ــ1847ع آمريڪا ميڪسيڪو جي وچ جنگ لڳي جنهن آمريڪا سوڀارو ٿيو موجودھ ايريزونا جو وڏو حصو آمريڪا جو حصو بنجي ويو. 1848ع آمريڪا ميڪسيڪو جي وچ هڪ معاهدو ٿيو جنهن تحت آمريڪا 15 ملين ڊالر ميڪسيڪو کي ادا ڪري ايريزونا جا باقي رهيل حصا آمريڪا شامل ڪري ڇڏيا.