polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2017 جي شروعات ، نگر هڪ اضافي يوٽيوب چينل ٺاهيو جنهن کي سڏيو ويندو آهي ، جتي هو وڊيو گيمز کيڏندي پاڻ کي لائيو اسٽريم ڪندو آهي . هن هن چينل تي لائيو اسٽريمز جي ميزباني ڪئي آهي، 2018 ڪيرالا جي ٻوڏ جي متاثرين لاءِ فنڊ گڏ ڪري رهيو آهي. اوڊيشا طوفان فاني ، آسام جي ٻوڏ، بهار جي ٻوڏ 2019 پلواما حملي جا شهيد ، آسٽريليا بش فائر ، ' 19 2020 آسام بهار ٻوڏ 4 جون تي، نگر 2023 اوڊيشا ٽرين حادثي جي متاثرين لاءِ چار ڪلاڪ خيراتي لائيو اسٽريم جي ميزباني ڪئي. لائيو اسٽريم 11,87,611.64 ٺاهي وئي ₹ 1.5 لک ذاتي مدد سان؛ سمورا فنڊ وزيراعليٰ جي رليف فنڊ عطيو ڪيا ويا - اوڊيشا جي حڪومت .
نگر 10 سالن جي عمر يوٽيوب تي وڊيوز پوسٽ ڪرڻ شروع ڪيو هن جو مکيه يوٽيوب چينل 2014 کان سرگرم آهي 2014 ، چينل جو نالو 1 هو نگر ان جي رد عمل سان گڏ رڪارڊ ٿيل وڊيو گيم فوٽيج اپلوڊ ڪندو. 2015 ، هن چينل جو نالو بدلائي ڪيري ڊيول ڪيو ، سني ديول جي نقل ڪندي -: جي گيم پلي فوٽيج اپ لوڊ ڪندي. چينل جو بعد نالو تبديل ڪيو ويو ڪيري ميناٽي . مئي 2021 ، نگر هڪ بيان جاري ڪيو جنهن چيو ويو آهي ته چينل 30 ملين کان وڌيڪ سبسڪرائبر هئا.
اجي نگر 12 جون 1999 تي فريد آباد پيدا ٿيو، هندستان جي قومي راڄڌاني نئين دهلي جي ويجهو هڪ شهر، هن 2016 تائين دهلي پبلڪ اسڪول، فريد آباد تعليم حاصل ڪئي، جڏهن هن پنهنجي يوٽيوب ڪيريئر کي اڳتي وڌائڻ لاءِ ڇڏي ڏنو؛ اقتصاديات جو امتحان پاس ڪرڻ جي پريشاني جي ڪري ڪلاس بورڊ جو امتحان ڇڏي ڏنو. بعد هن پنهنجي اسڪول جي تعليم ڊگهي فاصلي جي سکيا ذريعي مڪمل ڪئي.
اجي نگر ، جيڪو ڪيري ميناتي جي نالي سان مشهور آهي، هڪ هندستاني يوٽيوب، اسٽريمر ريپر فريد آباد، هندستان مان آهي. هو پنهنجي روسٽنگ وڊيوز، مزاحيه اسڪيٽس مختلف آن لائن موضوعن تي رد عمل جي ڪري مشهور آهي سندس چينل ڪيري ميناٽي تي. هن جو ٻيو چينل گیمنگ لائيو اسٽريمز لاءِ وقف آهي. 2020 کان وٺي، هو ايشيا سڀ کان وڌيڪ رڪنيت رکندڙ انفرادي يوٽيوب آهي.
جنوري 2019 ، نگر هڪ ڊِس ٽريڪ جاري ڪيو جنهن کي "بائي پيو ڊي پيئي " سڏيو ويندو آهي، جنهن هن تي تنقيد ڪئي هئي، جنهن پنجن مهينن جي جاري ٿيڻ کان وٺي 22 ملين نظريا حاصل ڪيا. ساڳئي سال هن پنهنجي وڏي ڀاء ولي فرينزي سان تعاون هڪ ٻيو ٽريڪ "ٽريگر" جاري ڪيو. ان کانپوءِ 2020ع ”زندگي“، ”واريئر“ ڊِس ٽريڪ ”يالگار“ 2021ع ”وردان“ شامل آهن
اجي نگر فريد آباد واقع آهي، هندستان جي قومي راڄڌاني نئين دهلي جي ويجهو هڪ شهر. مشهور طور تي طور حوالو ڏنو ويو آهي، نگر بنيادي طور تي هندي-ٻولي جي روسٽنگ مزاحيه وڊيوز، ڊس گانا ، طنزيه پيروڊيز، لائيو گيمنگ کان سواءِ ٺاهڻ شامل آهي. نگر سندس ٽيم فريد آباد سندس گهر مان وڊيوز ٺاهي.
مئي 2020 ، سندس روسٽ وڊيو جو عنوان ”يوٽيوب بمقابله ٽڪ ٽاڪ - دي اينڊ“ يوٽيوب انڊيا تي تڪرار جو سبب بڻيو. وڊيو پليٽ فارم جي سروس جي شرطن جي خلاف ورزي جي ڪري يوٽيوب طرفان هٽايو ويو، سببن جو حوالو ڏيڻ جهڙوڪ سائبر بلنگ ايذاءُ.
يا شھري ڪائونسلون ڪانه ھونديون آھن. اھا انتظامي ورھاست پنھنجي جاء تي پر انگلينڊ جي ھڪ ٻہ جاگرافيائي ورھاست پڻ ٿيل آھي جيڪا رسمي ورھاست سڏبي آھي جنھن جو انتظامي ورھاست سان تعلق ناھي. ان انگلينڊ جون رسمي ڪائونٽيون شامل آھن جيڪي لڳ ڀڳ تاريخي ڪائونٽين تي مشتمل آھن. انھن ڪائونٽين ھڪ لارڊ ليفٽيننٽ مقرر ٿيل آهي جيڪو شاھي نمائندو سڏبو آهي ، ان ڪري انھن ڪائونٽين کي ليفٽننسي پڻ چون ٿا.
يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي انتظامي جاگرافي ھڪ پيچيده موضوع آھي. يونائيٽيڊ ڪنگڊم ھڪ خودمختيار رياست جو نالو آهي جيڪا يورپ جي اتر اولھ واقع آهي جنھن انگلينڊ، اتر آئرلينڊ، اسڪاٽلينڊ ويلز شامل آهن . مڪاني حڪومت انھن مان ھر ھڪ جو انتظامي جاگرافي جو ھڪ الڳ نظام آھي. انھن نظامن استعمال ٿيندڙ الڳ الڳ نالن جي ڪري ايئن لڳندو آهي ته ڄڻ اھي چار الڳ ملڪ آھن انھن چئن لاء ديسي قومن جو لفظ پڻ استعمال ٿيندو آهي. تاريخي طور تي يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي ذيلي-قومي ورھاست اتان جي ڪائونٽي ڪليسائي پارش آھن. سياسي ورھاست وري وارڊ تڪ اچي وڃن ٿا. گھڻي ڀاڱي تقسيم ليفٽننسي واري علائقن ٿيل آهي.
هوش محمد 1801ع تي پيدا ٿيو. ھوشو اصل حبشي غلام ھو، جنھن جو والد مير فتح علي خان ٽالپر وٽ ڪم ڪندو ھو، جيڪو ايراني نار مان اسمگل ٿي ڪراچي بندر تي وڪاميو ھو. ھوش محمّد، مير فتح علي خان جي پٽ مير صوبدار جو ساٿي ساڳي عمر وارو ھو، ان ڪري ھو 1791ع ڄائو ھوندو.
ھو مير صوبدار سان گڏ رھيو، وڏو ٿيو پوءِ ٽالپرن جي توبخاني جو سنڀاليندڙ ٿيو. کيس بندوق ھلائڻ جي سٺي تربيت مليل ھئي. جناب مولائي شيدائي لکي ٿو ته “ھو ميرن جي لشڪر ڀرتي ٿيو ناليوارو جانباز توبچي ٿي گذريو آھي، جنھن آخري دم تائين، پنھنجي ايمانداري بھادريءَ جو ثبوت ڏيندي، دشمن سان وڙھندي ميدانِ جنگ شھيد ٿيو.
جڏھن انگريز، سنڌ آيا، تن ڏينھن ھوشو مير صوبدار خان جو اتاليق صلاحڪار خاص ھو. انگريزن جڏھن حيدرآباد تي ڪاھ ڪئي 17 فيبروري 1843ع ، دٻي جي جنگ لڳي، تنھن ھوشو شيدي توبخاني مٿان نگران مقرر ھو. ساندھ ٽي ڪلاڪ جنگ لڳي، جنھن گولن جي برسات ھئي. ان دوران ھڪ گولو ٽالپرن جي بارود خاني کي لڳو، جنھن ڪري سمورو بارود سڙي ويو. پر تڏھن به ھوشو بھادري سان وڙھيو.
هو حبشي غلام هو مير صوبدار خان جو خاص خدمتگار هو ڏاڍي همت جرات وارو هو. جڏهن مير صوبدار خان پنهنجن چاچن سان رُسي فساد ڪيو، تڏهن هوش محمد منشي پرتاب راءِ مير کي گهڻي مدد ڪئي سندس زيور وڪڻي گهڻا پيسا هٿ ڪري لشڪر تيار ڪيائون. پر مير مراد علي هن کي شڪست ڏني مير صوبدار کي نظربند ڪري وٺي آيو. وري سنه 1259هه مياڻيءَ جي جنگ کان پوءِ جڏهن مير شير محمد خان انگريزن سان دٻي وٽ جنگ ٿي ڪئي، تڏهن هو هوش محمد به انهيءَ مير سان گڏ وڙهيو مارجي ويو مير پاڻ بچائي نڪري ويو. انهيءَ جو پٽ ڪريم داد انهيءَ جو پٽ بچل انهيءَ جو پٽ هوش محمد ٻيو سندس اولاد اڃا ٽنڊي ٺوڙهي رهندا اچن.
”هن نيپئر جي ڪتاب ’سنڌ جي فتح‘ پڙهيو هو، ته هوش محمد جي بهادري کان متاثر ٿي سندس لاش حيدرآباد قلعي آندو ويو، جتي کيس ملٽري اعزاز سان سپردخاڪ ڪيو ويو سندس قبر تي توپ رکي وئي هئي هڪ پٿر جو ڪتبو هنيو ويو هو، جنهن تي لکيل هو:
مسٽر معين الدين، هوش محمد جي قبر ڳولهڻ لاءِ حيدرآباد جي قلعي ويو، پر اُتي زمين هموار ٿيل هئي. نيٺ هڪ پوڙهي جي ٻُڌائڻ تي هن هڪ هنڌ کوٽايو، ته هڪ توپ نڪري آئي. اها هوش محمد شيدي جي قبر هئي. ڪيترا محقق هوش محمد شيدي جي قبر جو قلعي اندر هجڻ کي قبول نٿا ڪن.
هوش محمد شيدي سنڌ جو سورهيه جرنيل ٿي گذريو آهي جيڪو24 مارچ 1843ع تي دُٻي جي ميدان انگريزن سان وڙهندي شهيد ٿي ويو. هوش محمد شيدي سنڌ جي مير حڪمرانن جي فوج جو بهادر سپاهي هو، جنهن کي پنهنجي بيپناهه بهادري بيمثال حب الوطنيءَ باعث اڄ تائين ياد ڪيو ويندو آهي. مرويسُون سنڌ نه ڏيسُون جو مشهور نعرو هوشوءَ سان لاڳاپيل آهي.
ھتان جو ديواني قانوني نظام فرانس جي سول ڪوڊ تي مشتمل آهي. ھتان جي فوجداري ڪوڊ کي 2004 ڪافي تبديل ڪيو ويو. ھي ملڪ ڄمڻ جي بنياد تي شھريت نہ ڏيندو آهي. ٻٽي شھريت کي تسليم ڪري ٿو. بين الاقوامي عدالت جي اختيار کي تسليم ڪندڙ ملڪ آھي. ماڻھن کي ووٽ جو حق 18 سالن جي عمر ملندو آھي پر شادي شده ماڻھو لاءِ ووٽ جي حق استعمال ڪرڻ عمر جي حد ڪانھي. ھن ملڪ فوج پوليس کي ووٽ جو حق ناھي مليل.
ستين صدي عيسويءَ کان ھتي ٽائنو نسل جا ماڻھو رھندڙ ھيا. 5 ڊسمبر 1492 ھتي ڪرسٽوفر ڪولمبس پھتو. سانتو ڊومنگو واري جاء تي آمريڪا جي سڀ کان پھرين يورپي ڪالوني قائم ٿي. يورپين جي آمد کان پھرين اصل مقامي ماڻھن سڄي ھسپانيولا جي ٻيٽ کي پنجن سردارين ورھائي ڇڏيو ھو. ڪرسٽوفر ڪولمبس ان ٻيٽ دريافت ٿيڻ کانپوءِ ان پھرين سفر ئي ان جي مالڪي جي دعویٰ ڪئي. ان ٻيٽ کي اسپين پنھنجو اڏو بڻايو جتان پوء ان کي ڪيريبين جي ٻين علائقن آمريڪا کي فتح ڪرڻ ڪاميابي ملي. 1697 اسپين ٻيٽ جي اولھ واري ٺئين حصي تي فرانس جو ڪنٽرول تسليم ڪيو جيڪو 1804 م ھيٽي بڻيو.
ھن ملڪ رياست حڪومت ٻنھي جو سربراھ صدر ھوندو آھي. ڪابينه جي نامزدگي صدر ڪندو آهي.ملڪ جي پارليامينٽ جو نالو نيشنل ڪانگريس آھي جيڪا ٻہ ايواني آھي. مٿيون ايوان سينيٽ آھي جنھن جون 32 سيٽون آھن. ميمبر تڪن مان سڌي چونڊ وسيلي سادي اڪثريت سان چئن سالن لاءِ چونڊبا آھن. ھيٺيون ايوان ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز سڏبو آهي جنھن جون 190 سيٽون آھن. ميمبر گڏيل سيٽ جي تڪ مان سڌي طرح اليڪشن سان متناسب نمائندگي جي بنياد تي چئن سالن جي لاء چونڊبا آھن.
1966 جي صدارتي اليڪشن جوئڪئين بلاگر بوش کي شڪست ڏني ٽيھ سالن تائين اقتدار رھيو.1996 اليڪشن ڌانڌلين جي ڪري عالمي دٻاءُ جي ڪري ھن اقتدار ڇڏيو پوء صدارتي اليڪشن ٿي جنھن مخالف ڌر جو اميدوار ليونيل فرننڊيز رينا چونڊون کٽي آيو 1996 کان 2000 تائين صدر رھيو . آئين ترميم ذريعي ٻئي مدي لاءِ چونڊ جي اجازت ملڻ بعد 2004 وري چونڊجي آيو لاڳيتو ٻئي مدي لاءِ وري چونڏجي آيو. 2012 ڊينيلو ميڊينا صدر چونڊجي آيو جيڪو ٻئي مدي لاءِ 2016 وري چونڊجي آيو.
ڊومينيڪن ريپبلڪ ڪيريبين سمنڊ واري خطي ھسپانيولا ٻيٽ تي واقع ھڪ ملڪ جو نالو آهي جيڪو ھسپانيولا ٻيٽ جي 62.5 سيڪڙو حصي تي مشتمل آهي ٻيٽ جي باقي حصي تي ھيٽي ملڪ واقع آھي.ھي ملڪ پکيڙ ڪيوبا کان پوءِ ڪيريبئن سمنڊ جو ٻيون نمبر وڏو ملڪ آهي آبادي ٽيون نمبر آھي. سندس ھڪ ڪروڙ جي آبادي مان ٽيھ لک ماڻھو سانتو ڊومنگو رھن ٿا.
ھيٽي جي قيام وقت موجوده ڊومينيڪن ريپبلڪ جو علائقو سانتو ڊومنگو سڏبو ھيو 1821 ان خودمختيار ٿيڻ چاھيو پئي پوء بہ ان تي 22 سال ھيٽي جي حاڪميت رھي آخرڪار 1844 ھيٽي کان آزادي حاصل ڪئي.1861 م ڊومينيڪن پنھنجي مرضيءَ سان اسپين جي ايمپائر شامل ٿيا پر ٻن سالن بعد اسپين سان جنگ شروع ڪري 1865 اسپين کان آزادي ورتي.
ملڪ جو نالو ڊومينيڪن ريپبلڪ آھي. مقامي نالو ريپبلڪا ڊومنيڪنا آھي. مختصرن ان کي لا ڊومينيڪنا چوندا آهن. ھن ملڪ جي گاديءَ جو هنڌ سانتو ڊومنگو جي نالي جو مطلب سينٽ ڊومينڪ اھي. ان شھر جي نالي تان ھن ملڪ جو نالو ڊومينيڪن ريپبلڪ رکيو ويو.
مرثيو اصل عربي زبان جو لفظ آهي، جيڪو رثي مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي روئي ڪنهن جون نيڪيون گُڻ بيان ڪرڻ، علم و ادب جا پارکو ماهر مرثئي جا ٻه مفهوم ٻڌائين ٿا. هڪ عام مرثيو ٻيو خاص مرثيو عام مرثيو ان نظم کي چوندا آهن جنهن مرڻ واري جي خوبين جو ذڪر ڪري ان جي موت تي افسوس ڪيو وڃي. ليڪن خاص مرثيو ان نظم کي چئبو آهي جنهن حضرت امام حسين عليه السلام جي شهادت ڪربلا جي ڪوس متعلق واقعيات درد انگيزي نموني بيان ڪيا وڃن، تنهن ڪري اڄ ڪلهه جي عالمگير اصطلاح موجب مرثئي جي معنيٰ ئي آهي. بلخصوص جنهن ڪربلا جي درد انگيزي واقعي بابت بيان ڪيل هجي.
سنڌي شاعري مرثيه گوئي جي ابتدا ڪندڙ مرثيه نگاري کي عروج واري معراج بخشيندڙ مرحوم سيد ثابت علي شاه ڪربلائي آهي. جنهن ڪري کيس جديد دور جي مرثئي جو باني سڏيو وڃي ٿو.
سندس مرثين ڪربلا جي قضيي جو اول تا آخر تائين احوال ڏنل آهي، ان واقعيات جي ترتيب، صبر مردانگي جو مظاهرو، جنگ جي منظر نگاري، لفظن جي چونڊ سهڻي سليس پر دلسوز انداز بيان ڪيل آهي. اهو سندس دل جو آواز هو جنهن لفظن جي ترتيب سان مرثئي جي شڪل ورتي. کين جيڪا اهلبيت عظام عه سان حُب هئي، ان جي عشق جي اُچار سان جيڪي زبان مان نڪتو ٿي اهو سندن درد ڀريل دل جو آواز جنهن سبب ئي سندن مرثين بيحد درد سوز سمايل آهي. سندن ڪلام مان انتخاب پيش ڪجي ٿو. رب جي رضا تي راضي ٿي حضرت امام حسين عه جو سفر قضا ڏي اُسهڻ جو ذڪر سائين ثابت علي شاه هيئن ٿو ڪري:
آخر امام حسين پاڻ جنگ جي ميدان تيرن جي زخمن کان چور ٿي زمين تي ڪري ٿو شمر ظالم سندس سر مبارڪ ڌڙ کان ڌار ڪري نيزي تي چاڙهي ٿو. سيد ثابت علي شاه هن واندوهناڪ نظاري جو بيان ڪندي چوي ٿو:
هتي ڪربلا جي ڪوس رت جي راند جي پڄاڻي ٿئي ٿي ان بعد سيد ثابت علي شاه مرثئي آيل آل رسول جو قيد ٿيڻ شام جي درٻار يزيد پيش ٿيڻ مديني واپسي جا واقعيات نهايت پر درد پرسوز طريقي سان بيان ڪيا آهن.
تاريخ مان اها خبر ٿي پوي ته ڄام جوڻي جو ڪهڙو حشر ٿيو، البت ٺٽي جي عوام ڄام تماچيءَ جو زبردست استقبال ڪيو ائين 1388ع ڄام تماچي ٻيو ڀيرو سنڌ جو سلطان بنجي ويٺو. پاڙيسيري ملڪ آيل سياسي تبديلين جي ڪري سنڌ ملڪ هاڻي مڪمل آزاد هو. هن دور سنڌ جي اوڀر رياست ’گجرات‘ به آزادي حاصل ڪري ورتي هئي. سلطنت هند جي نائب ظفر خان گجرات آزادي حاصل ڪرڻ سان گڏ خانداني بادشاهت جو بنياد رکيو، جنهن کي تاريخن ’مظفرشاهي‘ سلطنت سڏجي ٿو. اڳتي هلي ڄامن سمن گجرات جي حاڪمن سٺا تعلقات قائم ٿيا ٻنهي شاهي خاندانن مٽيون مائٽيون به ٿيون. ان ريت سنڌ گجرات جا سياسي، سماجي ثقافتي لاڳاپا وڌيڪ مضبوط ٿيا.
روايتن موجب ڄام تماچي فراغت واري وقت شيل شڪار به ڪندو هو. اهڙي ئي هڪ موقعي تي هن ڪينجهر ڍنڍ تي نوري مهاڻي ڏٺي، اُن جي حسن تي موهت ٿيو، پوءِ اُن سان شادي ڪيائين. سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن نوري ڄام جي محبت کي خوب ڳايو آهي.
ڄام تماچي صلح پسند عوام دوست حاڪم هو. هن ڪينجهر جي مهاڻن کي وڏا انعام اڪرام ڏنا مٿانئن محصول معاف ڪيو. 1392ع آزاد خوشحال سنڌ واري دور وفات ڪئي. بعد سندس پٽ ڄام صلاح الدين سنڌ جو نئون سلطان بڻيو.
يعني سندس شعر زندگيءَ جي تجربن سياڻپ جو آئينه دار آهي، اهو ئي سبب آهي جو سندس شعر جون ڪيتريون مصرعون، پهاڪا چوڻيون ٿي پيئون آهن، مثلاً:
شاهه ڪريم جو شعر فصاحت بلاغت جو به اعليٰ نمونو پيش ڪري ٿو. سيد صاحب تصوف جا اونها راز، نهايت سهڻين تشبيهن استعارن سان بيان ڪري سمجهايا آهن. مطلب ته هر لحاظ کان شاهه ڪريم جو شعر اعليٰ پايه جو آهي. خود شاهه لطيف سندس شعر جي تتبع ڪئي آهي.
شاهه ڪريم جا 94 بيت سندس ملفوظات ”بيان العارفين“ مان مليا آهن، جيڪا سندس مريد محمد رضا 1038 هه لکي پوري ڪئي. ان بيتن سان گڏ سندس قول به آهن. ڪجهه بيت نموني طور هيٺ ڏجن ٿا:
بيان العارفين ٻين شاعرن جا بيت: سمن جي دور آيو آهي، ته شاهه ڪريم جي ملفوظات بيان العارفين شاهه ڪريم قاضي قاضن جي بيتن کان سواءِ، ڇهه بيت ٻين شاعرن جا آهن، جن مان ٽي شاهه ڪريم کان اڳ جي شاعرن جا آهن ٽي شاهه ڪريم جي همعصر شاعرن جا معلوم ٿين ٿا، انهن جو ذڪر اڳ اچي چڪو آهي. باقي جيڪي ٽي بيت همعصر شاعرن جا معلوم ٿين ٿا، اهي هيٺ ڏنا وڃن ٿا:
عربن اهڙيون عورتون هونديون هيو جيڪي، حيض کان پاڪ ٿيڻ کان پوءِ پنهنجي گھرن تي جھندا هڻي ڇڏينديون هيون، ڪيترائي ماڻهو گڏجي ان عورت جي گھر وڃي ان عورت سان هم بستري ڪندا هئا، انهن مان هوءَ پيٽ سان ٿي ويندي هئي، جڏهن ٻار ٿيندو هيس ته ،انهن ماڻهن قياف شناس يعني چهرا شناس کي گھرايو ويندو پوءِ اهو ڇوندو هو ته هن ٻار جا مهانڊا هن سان ملن ٿا پوءِ اهو ان ٻار جو پيءُ سمجھيو ويندو هو.
ڏهن کان گھٽ ماڻهو صلاح ڪري گڏجي ڪنهن عورت سان، سندس رضا سان هم بستري ڪندا هئا، جنهن عورت مردن جو گڏيل راضپو هوندو هيو، جڏهن اهڙي عمل مان ٻار پيدا ٿيندو هيو ته، انهن ماڻهن کي گھرائيندي هئي، انهن مان جنهن کي پسند ڪندي هئي ان کي چوندي هئي ته هي ٻار تنهنجو آهي اهو ان کي قبو ليندو هو.
هڪڙو شخص پنهنجي زال کي چوندو هو ته جيئن تون پنهنجي حيض کان پاڪ ٿين ته فلاڻي سان وڃي هم بستري ڪجان، جيئن ان مان تو کي پيٽ ٿئي، ايستائين مڙس زال کان الڳ رهندو هئو، جيستائين ان کي يقين ٿي ويندو هيس ته ان مان هن کي پيٽ ٿي ويو آهي. نڪاح جي هن طريقي کي عربي نڪاح الا ستبضاع چوندا هئا.
1887ء سندھ مدرستہ الاسلام قیام جي ٻن سالن بعد قائداعظم ؒمحمد علي جناح انھن مادر علمي تعليم داخلہ ورتو۔ پنھنجو 1887ء کا 1897ء تقریباً ساڊا چار سال ھن اداري سان وابستہ رھو۔
قائداعظم کي پنھنجي مادري علمي سان ان قدر محبت ھوئي جو انھن پنھنجي وصیت پنھنجي جائداد جو ھڪ تہائی حصو ان اداري جي نالي ڪري ڇڏيو۔ ترقي کے مراحل طي ڪندي 21 جون 1943ء سنڌ مدرسۃ الاسلام ڪالج جو قیام عمل میں آیو، جنھن جو افتتاح قائداعظم پنھنجي دست مبارڪ سان ڪيو.
حسن علي آفندي مرحوم جي قيادت مدرسي لاءِ هڪ بورڊ قائم ڪيو ويو.حسن علي آفندي مرحوم وڏي جدوجهد کان پوءِ مدرسي هلائڻ لاءِ پئسو جمع ڪيو. آخر سندس ڪوششون ڪامياب ٿيون، پهرين سيپٽمبر 1885ع تي سنڌ مدرسته الاسلام ڪراچيءَ جو قيام عمل آيو. هي مدرسو اڳتي هلي سنڌ جي مسلمانن جي تعليمي بيداريءَ جو سنگ بنياد ثابت ٿيو.
’’سنڌ مدرسۃ الاسلام‘‘ ھڪ ستمبر 1885ء قائم ڪيو ويو۔ سنڌ مدرسۃ الاسلام جي باني حسن علي آفندي سنڌ جي ھڪ معزز گھراني 14 اگست 1830ء میں پیدا ٿيو۔ حسن علي آفندي جو تعلق اخوند خاندان سان ھيو اوران جي آبائو اجداد ترکي کان ہجرت ڪري حیدر آباد آباد ٿيو۔انھن کيس وڪالت جي تعلیم حاصل ڪئي
ان تاریخي موقع تي ان ادارے کي پنھنجي وابستگي ڪوان الفاظ بیان فرمایو تہ ’’ مان ھن اداري جي میدانن کا ھڪ ھڪ انچ ائين چڄين طرح واقف آھيان۔ جنھن پر مان مختلف راندين مان حصو ورتو پڙھيو آھيان۔ آڄ موکي خوشي آھي تہ ما ھن ڪالج کي درجو ڏئي رھيو آھيان.
حسن علي آفندي جي فلاحي ڪرنامن جي اعتراف برطانوی سرڪار انھن کي ’’خان بھادر‘‘ جو خطاب ڏنو۔ پنجو مسلم لیگ پارلیماني بورڊ 1934ء 1938تڪ اھو سنڌ جي قانون ساز اسمبلي کے رڪن بھي رھيو۔ ان جو انتقال 20اگست 1895ء ٿيو۔
عام طرح سان اسان وٽ ھڪ منزلہ يا ٻھ منزلہ عمارت ٺاھڻ واسطي زمين کوٽي، سڀ کان پھريائين گھٽ نسبت واري سيمينٽ ڪانڪريٽ جو بلاڪ ڏيئي، جھڙوڪ ١٠ :٥ :١ يا ٨ :٤ :١ وغيره، انھيءَ جي مٿان سرن جا ڏاڪا ٺاھي، مختلف کسڪا ڏيئي، انھيءَ کي ٿلھي يا چوڪيءَ واري ليول تائين آڻي، انھيءَ جي مٿان ڇِت جو بار جھلڻ وارين سرن جون ڀتيون يا فريم اسٽرڪچر جو بوتو ٺاھي، عمارت اڏي ويندي آھي. اھڙيءَ صورت بنياد جي ويڪر، اونھائي قدرتي زمين مٿان بنياد جي سڀ کان ھيٺان ڪانڪريٽ بلاڪ جي ماپ، ھيٺ ڄاڻايل دستورن مطابق اختيار ڪئي ويندي آھي.
بنياد ، عمارت جي بنياد جو دارومدار، زمين جي قوت برداشت تي ٻڌل آھي- انھيءَ سبب سڀ کان اڳ انھيءَ ڳالھھ جي ڄاڻ ڪرڻ گھرجي تھ جنھن پلاٽ تي عمارت ٺاھڻي آھي، انھيءَ جي قوت برداشت ڪيتري آھي. ڪيترن علائقن تجربيگاھھ نھ ھئڻ سبب زمين جي قوت برداشت جي خبر نھ پئجي سگھندي آھي- اھڙيءَ حالت زمين جي نوعيت مطابق يا انھيءَ علائقي ٺھيل ٻين عمارتن جي بنياد جي نوعيت مطابق، بنياد جي اونھائيءَ ويڪر جو اندازو لڳائي سگھجي ٿو.
عمارت جي بنياد جا ڪيترائي قسم آھن ھر ڪنھن قسم جو دارومدار عمارت جي نوعيت تي ٻڌل آھي. ھڪ عام رواجي زمين جي حالت بنياد زمين جي اصلي قدرتي ليول کان گھٽ گھٽ ٽي فوٽ ھيٺ ھئڻ گھرجي، جيئن اھو برسات جي پاڻيءَ ٻين اھڙن قسمن جي موسمي اثرن کي برداشت ڪري سگھي .
دراصل بنياد جو مقصد عمارت جي اڏاوت جو وزن مذڪوره زمين تي سلامتيءَ سان اھڙي انداز تي وجھڻو آھي جيئن اھو زمين جي برداشت جي قوت کان وڌي نھ وڃي. بنياد ھميشه پختي زمين تي ھئڻ گھرجي، نھ تھ ٻيءَ صورت بناوتي جڙتو طريقن سان زمين کي پختو بنائي، ان جي برداشت جي قوت گھربل انداز تائين آڻي، پوءِ ان مٿان اڏاوت ڪجي.
ڪن به ملڪن جيڪڏهن سون جا سڪا راج هجن يا نوٽ وغيره ڪنهن خاص اگهه تي سون آسانيءَ سان تبديل ٿيندڙ هجن، ته چئبو ته اهڙن ملڪن سون وارو سرشتو رائج آهي. ڪنهن به ملڪ جو ناڻو مڪمل طرح سان سون واري سرشتي تي تڏهن سمجهيو ويندو آهي، جڏهن:
هن سرشتي هيٺ هلندڙ ملڪن جي هر ماڻهوءَ کي اها اڳ ئي خبر هوندي ته کيس سندس ملڪ ئي وٽس ناڻي جي عيوض ڪيترو سون ملندو، وري سندس اهو سون ٻاهرئين ملڪ جي ناڻي جو ڪيترو مقدار خريد ڪري سگهندو. سون واري سرشتي هيٺ هلندڙ ملڪن سندن ناڻي جي مٽاسٽا جو اگهه ضربخاني واري خريدي يا برابري اگهه جي لڳ ڀڳ ٿيندو. ضربخاني واري برابريءَ مان مراد آهي ته مٽاسٽا جو اگهه ٻنهي ملڪن جي ناڻي سون جي سمايل مقدار مطابق برابر ٿيندو.
پهرين مهاڀاري لڙائيءَ کان اڳ انگلينڊ فرانس، ٻنهي ملڪن سون وارو سرشتو رائج هو. انگلينڊ واري گنيءَ 98815ء 7 گارم سون هو، فرانس فرينچ نيپولين 45161ع 6 گرام سون (10/9 نمبر( هو. حساب لڳائي ڏسنداسين ته هڪ انگريزي گني 2215ء 257 فرئنڪن جي برابر هئي. سون تي هلندڙ ناڻي جي سرشتن مٽاسٽا جا اگهه انهيءَ طريقي سان مقرر ڪيا ويندا آهن. اسان جي مثال مطابق فرانسي مال گهرائيندڙ کي پئرس 2215ء 25 فرئنڪن ڏيڻ مان لنڊن هڪ پائونڊ ملندو، ٻئي طرف انگريز مال گهرائيندڙ کي لنڊن هڪ پائونڊ ڏيڻ سان فرانس 2215ء25 سون ملندو.
مٽا سٽا جي اگهه مان مراد آهي ٻن ملڪن جي ناڻن تناسب. ٻين لفظن ايئن چئجي ته ملڪي ناڻي جي ايڪي عيوض پرڏيهي ملڪ جي ناڻي جو مقدار. مطلب ته مٽاسٽا جي اگهه مان مراد هيءَ آهي ته ملڪي ناڻي جي قيمت ٻئي قسم جي ناڻي ڪيتري آهي. بهرحال مٽاسٽا جي حالت هڪ ناڻي جي ڀيٽ ظاهر ڪئي ويندي آهي. پوءِ اها چاهي ڪهڙي به سڪي لکي وڃي. عملي طرح مٽاسٽا جي اگهه لکڻ لاءِ ڪابه پابندي ڪانهي. هر ملڪ پنهنجي سڪي ٻاهرين سڪي جي قيمت ڏيکاريندو آهي؛ جيتوڻيڪ آمريڪا ڊالر جي مقابلي ٻاهرين سڪن جي پاڪستان وري پاڪستاني روپئي قيمت ڏيکاري ويندي آهي.
هتي اها ڳالهه خاص طور تشويشناڪ آهي ته هڪڙي ناڻي جو ٻئي ناڻي سان ڪهڙو تناسب رکيو وڃي، ڇاڪاڻ ته اڪثر جدا جدا ملڪن جي ناڻن تبديليون اينديون رهن ٿيون، جن جو اثر ملڪن جي اقتصادي حالت تي پوي ٿو. اهو اثر ڪن حالتن خطرناڪ صورت اختيار ڪري ٿو. انهيءَ ڪري ضروري آهي ته مٽاسٽا جو اگهه اهڙو هجي، جيڪو ملڪ جي ادائگيءَ جي توازن کي برقرار رکي ڪنهن به قسم جو اقتصادي بحران پيدا نه ڪري.
الفا سينچوري جيڪو ٽن تارن جو سسٽم آھي. اسان جي سولر سسٽم جو سڀني کان ويجھو اسٽار سسٽم پڻ آھي. ھي اسان کان 4.3 نوري سال پري آھي. الفا سينچوري اسٽار سسٽم جي ٽن تارن جا نالا ھي آھن. , آھن. پروڪسيما سينچوري کي به چيو ويندو آھي. ھنن الفا سينچوري الفا سينچوري گڏيل تارا آھن . جيڪي ھڪ ٻئي کي ڦرن ٿا. الفا سينچوري کي به چوندا آھن.
ھي الفا سينچوري جي سڀني تارن وڏو آھي. ھن جو ماس اسان جي سج کان ٿورو وڌيڪ آھي. ھي تارو بہ اسان جي سج وانگي وچولو تارو آھي. ھن جي اوسط ڊائيا ميٽر 17،00،000 لک ڪلو ميٽر آھي. جيڪو اسان جي سج کان ٽي لک ڪلو ميٽر وڌيڪ آھي. ھن تاري جو ڦرڻ 22 ڏينھن جو آھي جڏھن ته سج جي ڦرڻ جو ٽائيم 25 ڏينھن آھي.
ھائيڊروجن فيوجن ڪارڻ عام طور ھيليئم وڌندو رھندو. آھستي آھستي پروڪسيما سينچوري اڃان ننڍو گرم ٿيندو رھندو. وقت سان گڏ ھي ڳاڙھي کان نيري مٽجندو جڏھن ھن تاري جي ھائيڊروجن فيول پوري طرح ختم ٿيندو ته ھي ھڪ اڇو بونو تارو ٿي ويندو وقت سان گڏ ھن جي بچيل گرمي به ختم ٿي ويندي.
الفا سينچوري بي ھن سسٽم جو ٻي نمبر تي وڏو تارو آھي. ھي تارو سج کان ٿورو ئي ننڍو آھي. ھن جي اوسط ڊائيا ميٽر 1200،000 لک ڪلو ميٽر آھي جيڪي اسان جي سج کان ٻه لک ڪلو ميٽر گھٽ آھي.
پروڪسيما سينچوري اسان جي سج جو 32 ھزار سالن کان وٺي ويجھو پاڙيسري آھي ايندڙ 25 ھزار سالن تائين رھندو ان کان پوء سج جو ويجھي ويجھو تارو الفا سينچوري اي ٿي ويندو.
تحقيق کان پوءِ ڄاڻ ملي ٿي تہ چھانيون بوهيون جو دڙو، موهن جي دڙي کان پوءِ وڏا آثار قديم آهن. جيڪي جمال ڪيرئي ڀرسان 20 ايڪڙ اوچائي 50 سود آهي. وڌيڪ تحقيق مان ثابت ٿئي ٿو ته قديم زماني جو وڏو شهر هو، جنهن واپار وڏي پيماني تي هلندو هو. جنهن کي دريائي وهڪرن ٻوڏ تباھ ڪيو. ڳوٺ دليل ديرو جي اولھ طرف ٻه دڙا لڌار جي نالن سان مشهور آهن، جيڪي سلطان علاوالدين جي لشڪر جي گهوڙن جي لڏن جي گڏ ٿيڻ وارا ٻڌايا وڃن ٿا ڏکڻ طرف شهيد جيو جنگ جو مقبرو آهي. جنهن جي لاءِ مشهور آهي ته علاوالدين جي لشڪر جي طرفان هن بزرگ سندس ساٿين کي شهيد ڪيو ويو. محمد بن قاسم سيوهڻ ويندي ساوڙيءَ لڳ اچي ترسيو.
هتي لاءِ مشهور آهي هتي چنبيليءَ جا گل پيدا ٿين ٿا. ميرن جو ڍنڍ جي وچ تي محلات اڏيو ميرن جي دور حڪومت هڪ قلعو دليل ديرو تقسيم ڪرايو جيڪو اٺن ايڪڙن ٻٽن گهٽين تي مشتمل آهي. جنهن جي ويڪر 22 فٽ اوچائي 60 فٽ آهي 12 مورچا اٿس تاريخ جي حوالي سان چهانهون جو دڙو، دليل ديرو، لڏهار، فتح آباد قلعو، وينجهورو، ڪمب ليمان مسجد، جيو جنگ شهيد، حمل فقير درگاهه قائم آهي. سڪرنڊ 1935ع انگريزن ريلوي اسٽيشن قائم ڪئي، جنهن سان هن شهر جي قسمت کلي روهڙي ڪئنال هن شهر مان وهي ٿو. تاريخ جي لحاظ سان سرسبز، شاداب خوشحال علائقو رھيو آهي.
سڪرنڊ جي لاءِ اهو به مشهور آهي ته هتي وڏي ڍنڍ هئي هتي مهاڻا رهندا هئا. هڪ مهاڻي سڪرنڊ نالي پويان هي شهر آباد ٿيو. ڍنڍ جو مٺو پاڻي لذيذ هو جنهن کي ”شڪر ڍنڍ “ جي نالي سان سڏيو ويندو هو. مير فتح علي خان ڍنڍ جي ڀرسان ترسيو کيس آبهوا نظارو ڏاڍو وڻيو اتر طرف قلعو فتح آباد ٺهرايو اڳتي هلي شڪر مان سڪرنڊ تبديل ٿي ويو.
سڪرنڊ تعلقي اندر ڳوٺ مجيد ڪيرئي جي سائين جي ايم سيد جو فرزند امداد محمد شاهه سياسي سماجي حوالي سان تمام گهڻي مشھور رھيو. سندس فرزند جلال محمود شاھ سنڌ اسميبلي جو ميمبر ڊپٽي اسپيڪر رهيو.
پنهل خان چانڊيو سندس ٻہ فرزند غلام عباس چانڊيو غلام قادر چانڊيو، ڳوٺ ڪرم علي جمالي جو مير مقبول جمالي، ڪيرين جو سردار عبدالستار ڪيريو،
سڪرنڊ تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھيد بينظيرآباد ڊويزن جي ضلعي شهيد بينظيرآباد جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو صدر مقام سڪرنڊ شھر آھي.
ھڪ لا علاج بيماري، جيڪا رت جي مدافعتي نظام خرابي پيدا ٿيڻ ڪري ڦهلبي آهي. هيءَ پکڙجندڙ بيماري، هڪ خاص وائرس، ايڇ. آءِ. وي ذريعي پکڙجندي آهي. ”ريٽرو وائرس“ نالي سان سُڃاتي ويندڙ هيءَ بيماري 1983ع دريافت ڪئي وئي 1986ع ، انسان جي رت جي ڳاڙهن جُزن هن بيماريءَ جا جيوڙا ڏٺا ويا.
ايڊز جي ڦهلجڻ جو مکيه سبب جنسي بي راهه روي آهي، جڏهن ته ايڊز مان متاثر ٿيل رت جي ڏي وٺ، متاثر ٿيل مريض تي استعمال ٿيندڙ سرنج جو ٻيهر استعمال ڪرڻ، جسم تي سوراخ ڪندڙ ڪنهن به اوزار جو گهڻا دفعا استعمال ڪرڻ پڻ ايڊز جي پکڙجڻ جو ڪارڻ بڻجي سگهي ٿو.
هيءَ بيماري آهستي آهستي پکڙجي ٿي، تنهن ڪري، سندس ابتدائي علامتون نشانيون پڻ آهستي آهستي ظاهر ٿينديون آهن. سڀ کان اول غيرمحسوس، معمولي زڪام جهڙي بيماري ٿي سگهي ٿي، ان کان پوءِ مريض سالن تائين بلڪل ٺيڪ نظر ايندو. ائين ئي هُو مڪمل ايڊز جو مريض بڻجي ويندو آهي. ايڊز جي وڏين علامتن ، وزن جو 10 سيڪڙو گهٽجي وڃڻ، هڪ مهيني تائين الٽيون اچڻ، بخار جو هڪ مهيني تائين رهڻ، کنگهه جو مستقل رهڻ جسم تي ڳاڙها داغ ٿيڻ شامل آهن.
ايڊز کان بچاءَ جي طريقن ، پنهنجي شريڪ حيات تائين محدود رهڻ جنسي ڇڙواڳيءَ کان پرهيز ڪرڻ انتهائي اهم آهن، جڏهن ته سُئي يا ٽُڪو لڳرائڻ ضروري هجي ته نئين سرنج استعمال ڪجي؛ نشئي ماڻهن تي استعمال ٿيل سرنج جي ٻيهر استعمال کان پرهيز ڪجي ضرورت وقت رت وٺجي ته ان ايڊز جي وائرس “” جي چڪاس ڪرائڻ گهرجي. بليڊ جي گهڻن ماڻهن لاءِ استعمال ٿيڻ ڪري به وائرس پکڙجڻ جو خطرو آهي، ان ڪري هڪ بليڊ کي، هڪ ئي ڀيرو استعمال ڪجي.
صحت جي عالمي اداري طرفان 1991ع ، پڌري ڪيل رپورٽ مطابق سال 2000ع تائين، دنيا چار ڪروڙ ماڻهو هن بيماريءَ مبتلا ٿي ويندا. صحت جي عالمي اداري ماهرن طرفان هن بيماريءَ کي روڪڻ لاءِ هڪ وئڪسين ”زڊو ويوڊائن“ تيار ڪئي وئي آهي، جنهن ذريعي، متاثر ماڻهن جي موت واري شرح کي 20 سيڪڙو تائين گهٽايو ويو آهي، پر تڏهن به اڃا تائين مڪمل طور، هن بيماريءَ جي خاتمي لاءِ ڪو علاج دريافت نه ٿي سگهيو آهي. هن وقت پوري دنيا جا، طب جا ماهر هن ڳالهه تي متفق آهن ته صرف جنسي لاڳاپن محتاط رهڻ، سرنج جو ٻيهر استعمال نه ڪرڻ رت جي جزن جي منتقليءَ کان بچڻ ئي هن موتمار بيماريءَ جو واحد علاج آهي.
حياتياتي ماهرن مطابق ايڊز جي بيماريءَ جو سبب هڪ وائرس آهي جنهن کي ايڇ آءِ وي جو نالو ڏنو ويو آهي. اهو وائرس مڪمل پيراسائٽ آهي جنهن جو مطلب آهي ٻين جي زندگيءَ تي مدار رکندڙ. وائرس، حياتي جي تمام هيٺاهين درجي جي نمائندگي ڪري ٿو ان کي هڪ ئي وقت زنده مرده چيو ويندو آهي. وائرس جيڪڏهن ڪنهن جاندار تي انحصار ڪندڙ طور موجود هوندو آهي ته ان زندگيءَ جون علامتون هونديون آهن جيڪڏهن ٻاهر آزاد حالت هوندو آهي ته مرده هوندو آهي.
حياتياتي اصولن جي رهنمائي ماهرن اهو نتيجو ڪڍيو آهي ته ايڇ آءِ وي جديد وائرس آهي. سوال اهو آهي ته اهو پيدا ڪيئن ٿيو. آمريڪي ماهرن مطابق ايڇ آءِ وي وائرس پهريان موجود وائرس جي قسمن جي بدليل صورت آهي، اهو جنسي بي راهه روي جي پيداوار آهي. پر اهي سموريون دريافتون نتيجا حتمي ثابت نه ٿيا آهن. اصل سوال به اهو آهي ته جيستائين ايڊز کي مڪمل طور سمجهيو نٿو وڃي ان وقت تائين علاج جو دريافت ٿيڻ به ناممڪن آهي.
ايڊز حقيقت هڪ بيماري نه پر بيمارين جي ماءُ آهي، ڇاڪاڻ ته اها انسان جي فطري مدافعتي نظام کي مفلوج بڻائي ڇڏيندي آهي. نتيجي طور ايڊز ورتل انسان آسانيءَ سان مختلف نوعيت جي بيمارين جو شڪار بڻجي ويندو آهي. فطري دفاعي نظام جي مفلوج ٿيڻ سان انسان بيمارين جي آمجگاهه بڻي پوي ٿو ڪنهن به بيماريءَ لاءِ ڪا روڪ ٽوڪ باق نٿي رهي.
ايڇ آءِ وي جي پيدائش تي ڪيترائي مفروضا قائم ڪيا ويا آهن. هڪ نظريو اهو آهي ته ايڊز ڪنهن اڳ موجود وائرس مان اوچتي ارتقائي تبديلي يا ميوٽيشن ذريعي پيدا ٿيو آهي. ميوٽيشن جي ان عمل کان پوءِ وائرس جو اڳ موجود ڪو قسم تبديل ٿي ڪري ايڇ آءِ وي جي صورت اختيار ڪري ويو.
ايڊز پهريون ڀيرو 1982ع ظاهر ٿي، ٻن سالن جي تحقيق کان پوءِ ايڊز جو وائرس دريافت ڪيو ويو. جنهن کي ايڇ آءِ وي جو نانءُ ڏنو ويو. آمريڪا ڊاڪٽر رابرٽ 1984ع پريس ڪانفرنس ذريعي اعلان ڪيو ته هو ايڇ آءِ وي دريافت ڪرڻ ڪامياب ٿي ويو آهي.
ايڊز جي خلاف تقريبن چوڏنهن ويڪسينز تيار ڪيون ويون آهن. پر اهي مڪمل طور ايڊز تي ڪنٽرول ڪري سگهندڙ نه آهن، تنهنڪري ايڊز هڪ لاعلاج مرض جي صورت سامهون آيو آهي. رپورٽن مطابق ايڊز ايڪهين صدي جي انتهائي خطرناڪ بيماري طور سامهون آيو آهي.