polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
جيتوڻيڪ ظاهري طور تي هي واقعو ننڍو هو پر حقيقت ايئن نہ آهي ڇو تہ سرڪاري سطح تي جيڪڏهن اهڙن قدمن جي روڪ ٿام نہ ڪئي وئي تہ آئنده چند سالن جنسي انارڪي اباحيت جي هڪ نہ بيهندڙ ٻوڏ هن معاشري جا رهيل سهيل اسلامي قدر وهائي کڻي ويندي.
سينٽ ويلنٽائن هڪ عيسائي راهب هيو۔ ان سان بہ ويلنٽائن ڊي جي حوالي سان ڪجهہ ڳالهيون ڳنڍيل آهن۔ انکي عاشقن جي ڏڻ جي طور تي ڇو ملهايو ويندو آهي؟ سينٽ ويلنٽائن سان هن جي ڇا نسبت بڻجي ٿي ، ان جي باري بڪ آف ناليج جو ذڪر ڪيل ٽڪرو توجهہ جي لائق آهي :
ان جي تاريخ عيسائي راهب ولنٽينس يا ويلنٽائن سان ايئن ڳنڍي آهي تہ جڏهن رومي بادشاھ ڪلاوديوس کي جنگ جي لاء لشڪر تيار ڪرڻ مشڪل ٿي ته هن ان جي وجهن جو پتو لڳايو ، بادشاھ کي معلوم ٿيو تہ شادي شده ماڻهو پنهنجي اهل و عيال گھر ٻار ڇڏي ڪري جنگ هلڻ جي لاء تيار نہ آهن تہ هن شادي تي پابندي لڳائي ڇڏي پر ويلنٽائن هن شاهي حڪم نامي جي خلاف ورزي ڪندي نہ صرف خود خفيہ شادي رچائي ڇڏي ، بلڪہ ٻين ماڻهن جون شاديون بہ ڪرائڻ لڳو. جڏهن بادشاھ کي معلوم ٿيو تہ هن ويلنٽائن کي گرفتار ڪيو 14 فيبروري تي انکي ڦاهي ڏئي ڇڏي .
قديم رومي پنهنجي مشرڪاڻہ عقيدن جي اعتبار سان خدائي محبت جون محفلون ڄمائيندا هيا ، ان جو آغاز تقريباً 1700 سال اڳ رومين جي دور ٿيو جڏهن تہ ان وقت رومين بت پرستي عام هئي رومين پوپ ويلنٽائن کي بت پرستي ڇڏي ڪري مسيحيت اختيار ڪرڻ جي ڏوھ موت جي سزا ڏني هئي پر جڏهن خود رومين مسيحت کي قبول ڪيو تہ هنن پوپ ويلنٽائن جي موت جي سزا جي ڏينهن کي يوم شهيد محبت چئي ڪري پنهنجي عيد بڻائي ڇڏيو.
هي ڏينهن يعني 14 فيبروري جو ڏينهن رومي ديوي يونو (جيڪا يوناني ديوي ديوتائن جي ملڪہ عورتن شادي وهانءَ جي ديوي آهي) جو مقدس ڏينهن مڃيو ويندو آهي جڏهن تہ 15 فيبروري جو ڏينهن انهن جي هڪ ديوتا ليسيوس جو مقدس ڏينهن آهي ( هن جي عقيدي جي مطابق ليسيوس هڪ رڍ هئي جنهن ٻن ننڍڙن پيارن ٻارن کي کير پيئاريو هو جيڪي اڳتي هلي ڪري روم شهر جا باني ٿيا) ۔
ويلنٽائن ڊي جي باري سيڪيولر آزاد خيال دانشور طبقي جي راءِ هي آهي تہ ويلنٽائن ڊي خوشيون محبتون ورهائڻ جو ڏينهن۔ ورلنٽائن ڊي جي حوالي سان هن طبقہ فڪر جي راءِ هي آهي :
”هن جيڪڏهن مڙس پنهنجي زال کي از راہِ محبت گل پيش ڪري يا زال پنهنجي سرتاج جي سامهون چند محبت ڀريا ڪلما چئي ڇڏي ته ان میں آخر حرج ڇا آهي؟“
ويلنٽائن ڏينهن جنهن کي ويلنٽائن ڊي سينٽ ويلنٽائن جي دعوت پڻ چيو وڃي ٿو هڪ خاص عالمي ڏينهن آهي جيڪو هر سال 14 فيبروري تي ڪجهه اولهه سيڪيولر ملڪن سرڪاري غير سرڪاري طور تي ملهايو ويندو آهي۔ هِن ڏينهن نوجوان ڇوڪرا ڇوڪريون پنهنجي محبت جو اظهار ڪندا آهن۔
چرچ هنن ڏند ڪٿائن جي سدائين نندا ڪئي انکي جنسي بي راھہ روي جي تبليغ تي ٻڌل قرار اڏنو. اهو ئي ڪارڻ آهي تہ هن سال بہ عيسائي پادرين هن ڏينهن جي نندا سخت بيان ڏنا۔ بينڪاڪ تہ هڪ عيسائي پادريءَ ڪجھہ ماڻهن کي ساڻ وٺي هڪ اهڙي دوڪان کي نذرآتش ڪري ڇڏيو. جنهن تي ويلنٽائن ڪارڊ وڪرو ٿي رهيا هئا۔
ويلٽائن ڊي ڇا آهي ان جي ابتدا ڪهڙي طرح ٿي ؟ ان جي باري ڪيتريون ئي روايتون ملن ٿيون تنهن هوندي به انهن هي ڳالهہ هڪ جهڙي آهي :
ڪنهن زماني ”چانهه“ شاهي محلن، وزيرن وڏن وڏن ڪامورن وٽ استعمال ٿيندي رهي. ان درجي جا ماڻهو ذهني جسماني ٿڪاوٽ گهٽائڻ لاءِ دماغ جي وقتي ٿڪاوٽ هٽائڻ لاءِ يا ان کي تازگي ڏيڻ لاءِ چانهه جي ڪوپ کي استعمال ڪندا هئا. يعني چانهه کي ڪاڙهي پيئندا هئا.
هاڻي ته واهڻن وستين ، ٿرن برن ، جبلن ٻيلن ، ديرن دنين ، روڊن رستن تي، گهرن اوطاقن ، ڇنن ڇپرن ، رڳو چانهه ئي چانهه آهي. ٻھراڙين ته اڄڪلهه اوطاقن بدران هوٽلون کلن ٿيون. جتي ٻه گهر آهن ته ٽئين هوٽل آهي. مکڻ، ماکين، کير ڏڌ جي جاءِ چانهه والاري آهي.
17 صديءَ يورپ اندر چانهه عوامي مقبوليت حاصل ڪري چڪي هئي. هندستان انگريزن جي اچڻ وقت چانهه کي فقط دوا طور استعمال ڪيو ويندو هو. ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ وارن سرڪاري دوستاڻين گڏجاڻين محفلن چانهه کي مشروبات طور پڻ استعمال ڪيو.
چانهه کي عوامي سطح تي مقبوليت ڏيارڻ هڪ انگريز واپاري ”ٿامس لپٽن“ جو وڏو هٿ آهي. لپٽن 1880ع تائين عام دڪاندار هو پر، پوءِ هن چانهه جو واپار شروع ڪري عالمي شھرت حاصل ڪئي. اڄ به لپٽن نالي واري چانهه ڪمپين جو شمار دنيا جي تمام وڏين ڪمپنين ٿئي ٿو.
چانهه جي باقاعده پوک ڇهين صدي عيسوي ڌاري چين شروع ڪئي وئي. چانهه جي پوکائي ان جو چونڊو ڪرڻ نھايت نازڪ ڪم آهي. جنھن کي ڏاڍي احتياط خبرداريءَ سان ڪيو ويندو آهي. ڇاڪاڻ ته ٻوٽي جون تازيون تازيون ڪونپليون نرم نرم پن چانهه جي پتي ٺاهڻ جي ڪم ايندا آهن. پراڻن پنن مان چانهه ٺهي نه سگهندي اهي. ٻوٽي مان ڪونپليون پن ڏهن ڏينھن هڪ ڀيرو پٽيا ويندا آهن.
چانهه جي شروعات ساڍا چار هزار سال اڳ چين کان شھنشاهه ”شاه نگ“ جي دور کان ٿي هئي. جنھن کي جپان آڻڻ جو سھرو ٻوڌي ڀڪشوئن جي سِرَ تي سونھي ٿو. جيڪي مراقبي دوران ننڊ کي ڦٽائڻ لاءِ چانهه جو استعمال ڪندا هئا. چانهه کي دوا يا شربت طور مقبوليت ڏيارڻ به انھن ٻوڌي ڀڪشوئن جو ئي وڏو هٿ هو. ڇو ته چانهه جي خصوصيت کي پهريائين انھن ئي سمجهيو هو.
”چانهه“ لفظ چيني زبان جي لفظ چاءِ مان نڪتل آهي، جيڪو چين جي علاقائي ٻوليءَ جي لفظ “” مان ورتل آهي. چين مان اهو لفظ جپان پهتو. جتان سفر ڪندو، پنھنجي سَرهاڻ پکڙيندو، هندستان ايران آيو اتان وري روس ڏانھن رخ رکيائين. سترهين صدي عيسويءَ پورچوگيز جھاز دانن ان چانهه کي اوڀر کان وٺي يورپ تائين پهچايو.
هندستان دنيا وڌ وڌ چانهه پيدا ڪندڙ ملڪ آهي. هندستان 1997ع 800 ملين ڪلوگرام چانهه اپائي وتي. جنھن مان 162.86 ملين ڪلوگرام چانهه برآمد ڪئي وئي. دنيا گهڻي کان گهڻي چانهه درآمد ڪندڙ ملڪ ”سِري لنڪا“ آهي. معيار جي لحاظ کان ڪينيا جي چانهه دنيا پھرين نمبر تي آهي.
2003 دنيا چانهه جي پيداوار 3.15 ملين ٽن سالانه هئي. سڀ کان وڌيڪ پوک ڪندڙ ملڪ ڀارت هيو، ٻيو چين، ڪينيا ٽيون سريلنڪا چوٿين نمبر تي هيو.
چانهه دنيا جي وڻندڙ مشروب آهي. هي چانهه جي پنن کي ڪجھ منٽ گرم پاڻي اٻارڻ سان تيار ٿيندي آهي. پوء ان ضرورت خواهش جي موجب کنڊ کير ملايو ويندو آهي.
مارڪيٽ چانهه جي پتيءَ جا عام طور تي ٻه قسم وڪامجن ٿا. هڪ ”ڊسٽ“ ٻي ”داڻي دار“. داڻيدار چانهه قيمت ڪوالٽيءَ ڪجهه قدر وڌيڪ هوندي آهي.
شاھ پوري لھجو گھڻو تڻو پاڪستاني پنجاب ڳالھايو وڃي ٿو. ھي لھجو پنجابي جي قديم ترين لھجن مان آھي جيڪو سرگوڌا ڊويزن ڳالھايو ويندو آھي ھن جو نالو ضلعي شاھ پور تان اخذ ڪيو ويو آھي ھن کي ماجھي پوٽوھاري ٿلوچي لھجن جي ملاوٽ چئي سگھجي ٿو. ضلعي خوشاب شاھ پوري لھجو ٿلوچي کي وڌيڪ ويجھو لڳندو آھي جڏھن ته ڏاکڻي شاھ پوري تي جھنگوچي جو اثر وڌيڪ آھي.ھي لھجو گھڻو تڻو ضلعي سرگوڌا ا ضلعي خوشاب ڳالھايو ويندو آھي ان کان علاوه ھي پاڙيسري ضلعن ميانوالي ڀڪر وغيره به ڳالھايو ويندو آھي. ھي لھجو چناب درياھ جي اولاھين پاسي جھلم درياھ کي پار ڪندي سنڌو درياھ جي ڪناري تائين ڳالھايو ويندو .
جھنگوچي پنجابي جو ھڪ قديم انفرادي مزاج رکڻ وارو ھڪ لھجو آھي جاگرافيائي طور تي ھڪ وسيع رقبي تي ڳالھايو وڃي ٿو ھي خانيوال جھنگ جي ضلعي درياھ چناب راوي درياھ جي وچ ڳالھايو وڃي ٿو ھن تمام علائقي جي ثقافت، رسم رواج تقريباً ھڪ جھڙا آھن. ھي علائقو قديم ثقافتي ورثي سان مالا مال آھي ھن ئي علائقي ھير رانجھي مرزا صاحبہ جي روماني ڪھاڻين جي شروعات ٿي. ھن لھجي کي اُڀيچري لھجي جو نالو به ڏنو ويندو آھي. ھي ضلعي جھنگ ڳالھايو ويندو آھي جھنگوچي لفظ جھنگ مان ئي نڪتو آھي .جھنگ کان علاوه یہ لھجو چنيوٽ خانيوال ٽوبہ ٽيڪ سنگھ جي به ڪيترن ئي علائقن میں ڳالھايو ويندو .
ماجھي ٻولي پنجابي زبان جو معياري لھجو آھي. ھي پنجاب جي دل چيو ويندڙ تاريخي علائقي ماجھو ڳالھايو ويندو آھي. ھي پنجاب صوبي جي لاھور، شيخوپوره، قصور،اوڪاڙه، ننڪانہ صاحب، فيصل آباد، گوجرانوالہ، وزيرآباد، سيالڪوٽ، نارووال، گجرات، پاڪپتن، وھاڙي ،خانيوال، ساھيوال، حافظ آباد، منڊي بھاءالدين وغيره کان علاوه ھي پاڪستاني پنجاب جي وڏن شھرن ڳالھايو وڃي ٿو. ڀارت ھي رياستِ پنجاب جي امرتسر، ترن تارن صاحب، گرداسپور جي ضلعن کان علاوه ڀارتي پنجاب، ھرياڻہ، اتر پرديش، دھلي جي شھرن ممبئي جھڙن وڏن شھرن ڳالھايو وڄي ٿو.
دوآبي لھجو ڀارتي پاڪستاني پنجاب ٻنھي ڳالھايو ويندو آھي بنيادي طور تي ھي ڀارتي پنجاب ڳالھايو ويندو آھي پر 1947ع ورھاڱي جي وقت دوآبي مسلمانن جي پاڪستان ھجرت جي وجھہ سان پاڪستاني پنجاب ڳالھايو وڃي ٿو لفظ دوآبي جو مطلب ٻن درياھن جي وچ جي سرزمين آھي تاريخي طور تي ھي لھجو ستلج درياھ بياس درياھ جي وچ دوآبي جي علائقي ڳالھايو ويندو ھو. ھاڻي ھي لھجو ضلعي جالنڌر ضلعي ڪپورٿله ڳالھايو ويندو آھي ھي فيصل آباد ٽوبہ ٽيڪ سنگھ ڳالھايو ويندو آھي جتي ھن کي فيصلابادي پنجابي جي نالو ڏنو وڃي
ھي لھجو اترين پنجاب آزاد ڪشمير ڳالھايو ويندو آھي بنيادي طور تي ھي سطح مرتفع پوٽوھار ڳالھايو ويندو آھي پوٽوھار تان ئي ھن لھجي جو نالو پوٽوھاري رکيو ويو آھي. ھي لھجو اتر مظفرآباد تائين ڳالھايو ويندو آھي جتي ھن کي پھاڙي چيو ويندو آھي ڏکڻ ھي جھلم، گوجرخان، روات، راولپنڊي مري ڳالھايو ويندو آھي اتر ھي ڀمبر، راولا ڪوٽ ڳالھايو ويندو آھي. چیڀالي ڍونڍي-ڪيرالي لھجا به پوٽوھاري سان ملن جلن ٿا.
پنجابي جا ھي لھجا خيبر پختونخوا پنجاب جي سرحدي علائقن ڳالھايا وڃن ٿا. ھي لھجا پشاور، نوشھره ، ڪوھاٽ،ايبٽ آباد، مانسھره ھري پور جي ضلعن ڳالھايا وڃن ٿا. آزاد ڪشمير ھي ضلعي نيلم جي ھيٺين اڌ حصي ڳالھايو ويندو آھي. ھي تاريخي طور تي پنجابي جا لھجھا مڃيا وڃن ٿا. 1920ع ماھر لسانيات گريسن هن کي اولاھين پنجابي جو ھڪ لھجو چيو. ھندڪو کي ھڪ الڳ ٻولي ھجڻ جي دعويٰ به ڪئي ويندي آھي جيڪا سچ نٿي لڳي. ھندڪو لھجي جو شعر
رياستي لھجو صوبي پنجاب جي بھاولپور، لوڌران رحيم يار خان جي ضلعن ڳالھايو ويندڙ پنجابي کا جو ھڪ لھجو آھي ھي بھاولپوري يا چولستاني جي نالي سان به مشھور آھي رياستي نالو رياست مان ٺھيو آھي ڇو ته علائقو بھاولپور رياست جو حصو ھو ھي لھجو ملتاني راجسٿاني ماجھي جو مڪسچر آھي ھن لھجي کي سرائڪي لھجي جو به نالو ڏنو ويندو آھي جنھن کي ڪڏھن ڪڏھن الڳ ٻولي ھجڻ جي به دعويٰ ڪئي ويندي آھي،
ھي لھجو ڪافي حد تائين پوٽوھاري سان ملي جلي ٿو پر ٿورڙو فرق آھي مثال جي طور تي ماضي فقري جي آخِر اھَي+سابقہ ڳالھايو ويندو آھي مثلاً مين اھَي يان مطلب ھيو ان کان علاوه ھي لفظ وِنجنا جانا يا گچنا جي جڳھ استعمال ڪندو آھي. ھي لھجو گھڻو تعلقي فتح جنگ تعلقي پنڊي گھيب ڳالھايو ويندو آھي. ميانوالي ڳالھايو ويندڙ لھجو آوانڪاري به گھيبي سان گھڻي حد تائين ھڪجھڙائي رکي ٿو.
ھي لھجو ڀارتي پنجاب پاڪستاني پنجاب جي اوڀارين حصي ضلعي بھاولنگر ڳالھايو ويندو آھي ھي ضلعي وھاڙي ضلعي بھاولنگر جي سرحدي علائقي بہ ڳالھايو ويندو آھي. ھي لھجو ڀارتي پنجاب جي ڏاکڻين حصن لڌياڻہ، امبالا،ڀٽنڊا، گنگانگر، ماليرڪوٽلا، فاضِلڪا فيروزپور جي ضلعن ڳالھايو ويندو آھي. ھي لھجو ھرياڻه جي اترين حصن به بولا ڳالھايو ويندو .
ڇاڇي لھجو پاڪستاني پنجاب ڳالھايو ويندڙ پنجابي جو ھڪ لھجو آھي پوٽوھاري لھجي ھندڪو لھجي جو مڪسچر آھي ھن جو نالو ضلعي اٽڪ جي ڇاڇ علائقي تان اخذ ڪيو ويو آھي بنيادي طور تي ھي لھجو ضلعي اٽڪ، ھزاره ڊويزن آس پاس جي صوبي پنجاب خيبر پختونخوا جي علائقن ڳالھايو ويندو آھي. ڇاڇي لھجي ھڪ شعر
پنجابي جو ھي لھجو ملتان لوڌران جي ضلعن ڳالھايو وڃي ٿو، 1920ع ماھر لسانيات گريسن ننڍر کنڊ جي زبانن جي دوري جي دوران ھن کي مغربي پنجابي يا لھندا چيو، 1962ع دعويٰ ڪئي وئي تہ ھي ھڪ الڳ ٻولي آھي ان کي سرائڪي جو نالو ڏنو ويو.
ڀارت پنجابي جا اھم لھجا ماجھي، دوآبي، مالوي، پواڙھي وغيرہ آھن. پاڪستان ماجھي، پوٽوھاري، ملتاني وغیره وڏا لھجا آھن. ماجھي لھجو ٻنھي ملڪن معياري سمجھيو وڃي .
پنجابي زبان جو ھي لھجو ٽوبہ ٽيڪ سنگھ ڳالھايو وڃي ٿو ان کان علاوه قليل مقدار ساھيوال، چنيوٽ فيصل آباد جي ضلعن بہ ڳالھايو وڃي ٿو.
جاندلي لھجو پوٽوھاري، ڇاڇي ٿلوچي جو مڪسچر لھجو آھي ان کي روھي به چيو ويندو آھي ھي تعلقي جنڊ ميانوالي ضلعي ڳالھايو ويندو آھي.
پنجابي جو ھي لھجو راجن پور ديري غازی خان جي ضلعن ڳالھايو وڃي ٿو، دعويٰ ڪئي وڃي ٿي ته ھي الڳ زبان سرائڪي جو ھڪ لھجو آھي.
سن 1932ع شڪارپور راءُ بهادر اؤڌوداس تاراچند ڇاٻڙيا موجوده سول اسپتال جو بنياد وڌو، اهڙي عظيم ڪارنامي سرانجام ڏيڻ تي ان وقت جي سرڪار کيس 1935ع “راءُ بهادر” جو شخصي خطاب ڏنو.
شڪارپور کٽاڻ جي صنعت ڪري به مشهور آهي، ماضي کٽاڻ نيڀن پور سومرا، هاٿي در تي سومرا بوٽ بازار سُرها صديقي پنهنجن گهرن ٺاهيندا هيا پر هاڻي شڪارپور کٽاڻ ٺاھڻ جو ڪم انڊسٽري تبديل ٿي ويو آهي. شھر مولابخش آچار سڪندر آچار کٽاڻ جا وڏا انڊسٽريل ہونٽ آھن.
اَلِيزي، جنهن کي پيارَ مان لِيلِي پڻ سڏيو ويندو آهي، ننڍي عمر ئي ناچ ڏانهن راغب ٿِي. صرف چئن سالن جي ڄمارَ ، هوءَ ،ٽيپ ڪلاسيڪي ناچ ڀَڙ ٿِي وئِي، شو بزنس هلِي آئِي. هُوءَ مصوريءَ به چڱي خاصي ڀڙ آهي — 1995ع ڌاري، هُنَ طرفان منعقد ڪرايل هِڪَ رنگن جي چٽاڀيٽِيءَ ڪاميابِي ماڻِي. اَلِيزي جِي ڊِزائين پهريون انعام کٽيو، جنهن کي فِضاواٽَ جي هِڪَ فِضائِي رَٿَ جِي ڪيبن تي چِٽيو ويو، جنهن تي سندس نالو رکيو ويو. اَلِيزي انعام طور ساڳِي ئي فِضاواٽَ پهرين درجي جِي سِيٽ تي سفر ڪري مالدِيوِ جو چَڪَر هڻي آئي.
ان آلبم جا گيت پڻ فاغميغ بُوتونا لکيا. ان آلبم جو پهريون هيڪلو جَان ني ماغ فرانس فرانس کان ٻاهر ڪجھه ڪامياب ٿيو، پر ان آلبم جو انگريزي ورزن ايترو مقبول نه ٿيو جيترو اليزي جو پهريون آلبم مشهور ٿيو هو. ان آلبم جون محظ 2 لک کان ڪجھه وڌيڪ ڪاپيون وڪاميون. ان آلبم جي اشتهارڪاريءَ لاءِ 2003ع جي سرءُ ملڪگير دورو ڪيو ويو. سال بعد، يعني 2004ع جي سرءُ نالي لائِيو سِي ڊِي ڊِي وِي ڊِي جاري ڪئي وئي. ان ڊِي وِي ڊِي سندس رهرسل جا فوٽيج ڏيکاريا ويا.
اليزي پهريون ڀيرو 1999ع ڌاري گغين دُ ستاغ نالي هِڪَ ٽِي وِي ٽيلينٽ شو ظاهر ٿِي، جيڪو 6 تي نشر ٿيو. در اَصُل اَلِيزي ان پروگرام جي ناچ چٽاڀيٽيءَ حصو وٺڻ پئي چاهيو. پر اها چٽاڀيٽي صرف گرُوپن درميان ئي ٿيڻي هئي، تنهن ڪري هن ڳائڻ جي مقابلي حصو ورتو ”ما پغِيئَغ“ گيت ڳايو. ان مقابلي هُنَ جو اوارڊ کٽيو مستقبل جو اڀرندڙ ڳائڪ ستارو هوڻ جو اعزاز حاصل ڪيو.
فيبروري 2004ع ڊسمبر 2007ع درميان اليزي جي واپسيءَ جو ڪو به رسمي اعلان نه ٿيو هو، 2005ع جي اونهاري کان اليزي جي آفيشل ويبسائيٽ به بند پئي آهي. تڏهن کان ڪيترا ئي افواهه منظر تي آيا ڪوڙا ثابت ٿيا. ٻن سالن جي انتظار تجسس کان پوءِ اپريل 3، 2006ع تي اليزي پنهنجي چاهڪن لاءِ هٿ سان لکيل نياپو ' چاهڪ گاهه جي ويبماسٽر ڏانهن اماڻيو، جنهن هن ٻڌايو ته هوءَ پنهنجي ٽين آلبم تي ڪم ڪري رهي آهي. ان نياپي جو سنڌي ترجمو ڪُجھُه هيئن آهي.
اليزي لي زانفوئاغي نالي گروهه سان گڏ سماجي ڀلائيءَ جي ڪمن پڻ تمام سرگرم رهي آهي. اهو ناميارين فرانسيسي شخصيتن جو گروهه آهي، جيڪو چندو گڏ ڪرڻ لاءِ هر سال تقريبون ڪرائيندو آهي، جن مان گڏ ڪيل رقم غيستوغان ديُو ڪعُغ کي ڏني ويندي آهي. ان تنظيم جو بانيڪار فرانسيسي مزاحيه فنڪار ڪوليُوش آهي ان جو مقصد غريبن کي غذا فراهم ڪرڻ آهي. اليزي اهڙين تقريبن 2001ع، 2002ع 2008ع ڌاري حصو ورتو.
اليزي جي کاٽائُو ڪارڪردگي تجربيڪار فرانسيسي راڳ ديوي ميلين فارمر لوغان بُوتونا ڏٺي، جن کي پنهنجي نئين رٿا تي ڪم ڪرڻ لاءِ نئين جوان آواز جي ڳولا هئي. هنن اليزي سان رابطو ڪيو سندس اسٽُوڊيو آڊيشن بعد کيس چُونڊيو. اهڙيءَ ريت ٽنهي مِلي هيڪلي گيت موئا لولِيِتا سان اليزي جي ڪريئر جو آغاز ڪيو.
اليزي ساٿي فرانسيسي ڳائڪ جيغيمِي شاتلَن سان شادي ڪئي، جنهن سان سندس ملاقات يُورو بيسٽ جي اوارڊس تقريب ٿِي هئي. هُنن لاس ويگاس، نيواڊا، آمريڪا جي گڏيل رياستن نومبر 6، 2003ع تي شادي ڪئي اپريل 29، 2005ع تي کين پهريون اولاد ڌيءَ جو ٿيو، جنهن تي هنن اَنِيلِي نالو رکيو.
يُورپ اليزي جا 40 لک کان وڌيڪ آلبم وڪامجا آهن. تنهن کان سواءِ هن هڪ جاپاني اشتهار به ڪم ڪيو آهي. هن ڪيتريون ئي اسٽيج پرفارمنس پڻ ڏنيون آهن. اهو پڻ چيو ويندو آهي ته نالي هڪ ڳڻپيوڪر راند ڏيکاريل فيميل نائيٽ ايلف ناچ اليزي جي گيت جان ني ماغ جي پرفارمنس کان متاثر ٿي ٺاهيو ويو آهي.
اَلِيزي جاڪوتي مقبول فرانسِيسِي ڳائڪه آهي، جيڪا آگسٽ 21، 1984ع تي، آياچو ، ڪورسيڪا ڄائِي. هُوءَ هِڪَ ڳڻپيوڪر سائنسدان هِڪَ ڪاروبار پيشه عورت جِي ڌيءَ آهي کيس هِڪُ ڀاءُ جوئان پڻ آهي. سندس اسٽيج نالو اَلِيزي آهي.
شاديءَ کان پوءِ اليزي ڳائڻ ڇڏي ڏنو فيبروري 2004ع کان پوءِ ميڊيا تي اچڻ کان به پاسو ڪرڻ لڳي. تنهن کان پوءِ هُوءَ هڪ ڀيرو 18 هين فيبروري 2006ع تي فرانسيسي ٽي وي چينل تي ظاهر ٿي. اليزي ڊسمبر 3، 2007ع تي پنهنجي نئين آلبم سان موسيقيءَ جي دنيا واپس وري آئي.
اصل اليزي لاءِ عام تصور ولاڊيمير ناباڪوف جي ناول جي لوليتا ڪردار وارو جڙيل هو. سندس ٻيون هيڪلو "لالِيزي '" پڻ تمام گھڻو ڪامياب ٿيو، فرانس نمبر ون ثابت ٿيو. ٻئي هيڪلا سندس آغازي آلبم جو حصو هئا، جنهن جو سنڌي ترجمو مِٺايُون ٿيندو.
فاغميغ بُوتونا جي لکيل هن آلبم جون رڳو فرانس 8 لک 50 هزار کان به مٿي ڪاپيون وڪاميون، فقط ٽن مهينن اندر اهو آلبم پلاٽينم ٿي ويو. سن 2001ع ساڳيو آلبم بين الاقوامي سطح تي متعارف ڪرايو ويو، اليزي 2001ع دنيا جي گھڻي کان گھڻو وڪامجندڙ فرانسيسي ڳائڪه بڻجي وئي. .
سَن 2003ع سندس ٻيون آلبم، مي ڪُوغان ايليڪتغِيڪ منظر عام تي آيو. هن آلبم هن پنهنجي لاءِ لوليتا وارو اڳوڻو قائم ٿيل تاثر ختم ڪري هڪ نازڪ نفيس ٽينيجر وارو روپ ڌاريو.
اليزي پنهنجي ڳائڪيءَ جي ابتدا هيڪلي موئا لولِيتا سان ڪئي، جيڪو اڄ تائين سندس بهترين گيت آهي. اهو گيت سموري يُورپ اڀرندي ايشيا جي ڪن حصن موسيقيءَ جي ميدان نُومرو اُونو ٿِي ويو.
کيس ڪيُوبيڪ ڄائِي ڪامياب فرانسيسي ڳائڪه مِيلَين ”فاغميغ‟ گوتِيئي "" هڪ فرانسيسي ٽي وي شو ڏسندي دريافت ڪيو، جنهن اليزي پرفارم ڪيو انعام کٽيو.
حالانڪه اَليزي جو ڪَريئر بطور هِڪَ گُلوڪاره آهي، پر کيس نچڻ وڌيڪَ پسند آهي. کيس جاز، بالي، ٽيپ فلامينڪو تي چڱو عبور حاصل آهي.
ٻڪري جو کير ڪمال جي شي آھي. ٻڪري طرحين طرحين ڪوڙيون جڙي ٻوٽيون وڻن جا پن کائي ٿي ۔ پاڻي گهٽ پيئي ٿي پر ڊوڙي خوب ٿي. سينٽرل گوٽ ريسرچ انسٽيٽيوٽ مٿرا انڊيا جي محقق ڊاڪٽر چوھاڻ مطابق ڳئون ۔ ٻڪري مينھن جو کير ھڪجھڙو نٿو ٿئي. ان جي وجھ ان جي کاڌ خوراڪ آھي. ڳئون مينھن جي ڀيٽ ٻڪري جو چارو الڳ ٿئي ٿو. ٻڪري نم ۔ پپر ۔ ٻير ۔ ٻٻر ۔ اڪ ٻيون جڙي ٻوٽيون وغيرھ کائي ٿي جن کي عام طور تي ٻيا جانور پسند نٿا ڪن. ڳئون يا مينھن ھڪ ھنڌ پيل ھٿراڌو چارو کائن ٿا پر ٻڪري ھلندي مختلف جڙي ٻوٽيون وڻن جا پن کائي ٿي ان ڪري انهن ٻوٽن جا جز ٻڪري جي کير پاتا وڃن ٿا.
ٻڪرين جي ڏاس مان ان وقت بہ کٿا، فراسيون خرزينون ٺاهيون وينديون هيون. موھن جي دڙي ھڙپا تھذيب جي دور بہ ٻڪريون پالبيون ھيون اھا ئي اتان جي ماڻهن جي دولت ھئي. ان وقت به ماڻھو ٻڪرين جو گوشت کائيندا کير پيئندا ھئا انھن جي کلن سان پنھنجو جسم ڍڪيندا ھئا. ان کان سواءِ ٻڪري کاڌ خوراڪ جي لحاظ سان گھٽ خرچ وارو جانور آھي. سنڌ ٻڪرين جا گھڻا نسل آھن، جن مان بَريون، ڪمريون پٽوليون مشھور آھن. ٻڪريون عام طرح سرءُ جي موسم بھار جي موسم لڳ جهلينديون آھن .
ٻڪري جو کير منھن جي رنگت نکاري ٿو. ٻڪري جو کير عورتن لاء قدرتي تحفو آھي. ٻڪري جو کير موھيڙن ڇاين کي ختم ڪري ٿو. خون جي خرابي دور ڪرڻ لاء ٻڪري جو کير پھرئين نمبر تي آھي. ھي دم فائدو ڏئي ٿو. پيٽ جي جملي بيمارين کي دور ڪري ٿو. دستن کي روڪي ٿو. برطانيا ٻڪري جو کير ڳئون مينھن جي کير کان وڌيڪ استعمال ڪيو وڃي ٿو. ساليانو پوڻا ٻہ ڪروڙ گيلن ٻڪري جو کير برطانيا استعمال ڪيو وڃي ٿو. چھري جي رنگت صاف ڪرڻ ڀوري رکڻ لاء ٻڪري جي کير کي ڳاٽي تي لڳايو وڃي ٿو چھري تي ماسڪ طور ڪتب آندو وڃي ٿو.
جانورن جي کير جزن جو مقدار مختلف ٿي سگهي ٿو پر کير پروٽين موجود ھوندو آھي کير قوت مدافعت وڌائڻ وڌائڻ جراثيمن کي مارڻ جي صلاحيت رکن ٿا. ڪيسين پروٽين جا اھي باريڪ ذرا آھن جيڪي ڪئلشم فاسفورس سان جڙجي وڃن ٿا ۔ کير ليڪٽوفرائين فولاد کي جذب ڪري ٽي بي بيڪيٽيريا کي ختم ڪن ٿا. کير موجود امينوگلوبلن قوت مدافعت طاقت وڌائن ٿا کير اھم چڪنائي سي ايل اي پٺاڙن کي مضبوط ڪري ٿي بيمارين کان محفوظ رکي ٿي. قدرتي چاري وارن گاھ کائيندڙ جانوررن ميسي ايل اي جي زيادھ مقدار ٿئي ٿي.
کير وٽامن اي ۔ وٽامن بي ۔ وٽامن سي ۔ وٽامن ڊي وٽامن ڪي کان علاوه 60 انزائيم ٿين ٿا جيڪي جسم پيدا ٿيندڙ ڪيميائي عمل کي تيز ڪن ٿا. غذائي جزن سان جيڪڏھن مينھن ۔ ٻڪري ڳئون جي کير جو جائزو وٺجي تہ ڪجھ فرق نظر اچي ٿو. جديد تحقيق ٻڪري جي کير کي سڀني جانورن جي کيرن کان بھتر کير قرار ڏنو آھي. حيرت انگيز ھي ڳالھ آھي تہ ڳئون مينھن جي کير جي ڀيٽ ٻڪري جو کير ھلڪو چرٻي پروٽين جي حساب سان ٻئي نمبر تي آھي.
پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ ٻڪرين جي پالنا تي وڌيڪ ڌيان ڏنو ويو. خاص ڪري ٿرپارڪر، بدين، سکر گهوٽڪي ضلعن جي ريگستاني علائقن هي مال عام آهي ڇو تہ خشڪ علائقي ٻڪري کي ڦيٽ جي بيماري نہ ٿيندي آهي پر وچولي سنڌ گهم جي ڪري ٻڪريون ڦيٽجي وينديون آهن. هن وقت سنڌ ٻڪرين جا ڪيترائي قسم آهن جهڙوڪ: بريون، ماڪڙيون، ڪاڇيڻيون، ڪاموريون، ٽاپريون، ڳاهيون، چانڻيون وغيره. انهن مان هر قسم جي ٻڪري جي پنهنجي پنهنجي خوبي آهي.
ٻڪريءَ جي نر کي ’ٻڪر‘ چوندا آھن ٻڪريءَ جي مادي ٻچي کي ’ڇيلي‘ يا ’ليلي‘ نر ٻچي کي ’ليلو‘ يا ’ڇيلو‘ چوندا آھن. جابلو ٻڪري فقط کير ڏيڻ لاءِ ڌاربي آھي. نسل وڌائڻ لاءِ بيھاريل نر ٻڪر کي ”ٿير“ چوندا آھن. سنڌ جي ڪوهستاني علائقي ٻڪريءَ کي’ائي‘ به چون، ”پھون“ لفظ به ٻڪرين لاءِ استعمال ٿيندو آهي.
لوڪ ادب جو ٻول آهي تہ گهر هجي جهوپڙي، مال هجي ٻڪري، اسان جي لوڪ داستانن قومي روايتن ” مارئي“ جيڪا سنڌي عورت جو آدرشي ڪردار آهي سا بہ پنھنجن سرتين سان گڏ ٿر ٻڪريون چاريندي هئي شاھ لطيف مارئي سان گڏ ٻڪري کي ڳائي سنڌي ثقافت جو جزو بڻائي ڇڏيو.
تحقيق مطابق ٻڪري جو کير دق جي جراثيمن کان پاڪ آھي ايترو جو اھڙن جراثيمن سان مقابلو ڪري ٿو تباھ ٿيل ٽشوئن جي ٻيھر نشونما حصو وٺي ٿو. جن ٻارن جا ڳلا جلدي خراب ٿي وڃن ٿا انهن کي خاص طور تي ٻڪري جو کير پيارڻ کپي ڇوجو ھي بلغم پيدا نٿو ڪري.
جديد تحقيق مطابق جن ماڻھن کي ليڪٽوز جو مسئلو ھجي انهن جا آنڊا ڳئون مينھن جي کير کي ھضم نہ ڪري سگهن انهن کي ٻڪري جو کير پيئڻ کپي. محققن ٻڪري جي کير کي ڳئون جي کير کان افضل قرار ڏنو آھي خاص طور تي ٻڪري جي کير کان ڪوبہ کير بھتر ناھي.
ٻڪري جي کير ڪاربوھائيڊريٽ ۔ ليڊ ۔ وٽامن ۔ فولاد ۔ ٽامو ۔ ڪيلشم ۔ وٽامن بي ۔ پوٽيشم ۔ فاسفورس۔ معدنيات ٻيا مرڪب ملن ٿا. ھن جو کير ڦڦڙن جي زخمن ڪاڪڙي جي درد کي ختم ڪري ٿو. ھي پيٽ کي ٿڌ ڏئي ٿو.
ٻڪري هڪ ننڍو چوپایو آهي، جيڪو گھریلو سطح تي پالتو جانور جي طور تي پاليو ويندو آهي. هن کي کير گوشت جي لاء پاليو ويندو آهي. ان کان علاوہ هن مان ريشو، چمڙي، قدرتي ڀاڻ وار حاصل ٿيندا آهن.
ٻڪري جو کير ٻار جي نشونما لاء بھترين غذابخش آھي ڇوجو ھي زود ھضم آھي ھن سان معدي آنڊا بار بار خراب نٿا ٿين. ٻڪري جي کير مان اھي مريض فائدو وٺي سگهن ٿا جن جي نشونما رڪجي وئي ھجي.
ٻڪري جي کير جي ھي خاصيت آھي تہ ھن کير کي پيئڻ واري جي چمڙي نرم ملائم ٿي وڃي ٿي. ڪوليسٽرول کي وڌڻ نٿو ڏئي جسم ايلرڄين سان وڙھڻ لاء قوت مدافعت وڌائي ٿو.
هن مان ظاهر ٿيو تہ انسان ٻڪري جو پاڻ ازل کان رشتو آهي. ڳانڍاپو آهي اهو ئي سبب آهي جو اسان جي سماجي ادبي زندگي تي ٻڪري جو اثر آهي.
آڪسفورڊ هينڊ بڪ آف رليجئس ڪنورزين نوٽ ٿيل آهي تہ ماڻهن کي هڪ عقيدي يا ڌرم کان ٻئي ڌرم تبديل ڪرڻ جذباتي اپيلُن جي تاثير جي چڱي ريت پروڙ ڪئي ويندي آهي اڪثر ان جو استعمال ڌرمي اڳواڻن طرفان استحصال ڪيو وڃِي ٿو. مذهبي گروپن امڪاني ڀرتي ٿيندڙن جي دلچسپي لاءِ لوِ بمبنگ فلرٽي فشنگ جهڙين ٽيڪنيڪس جو استعمال ڪيو ويو آهي. محبت جهاد مبينا طور هڪ سرگرمي آهي، جنهن مسلم نوجوانَ اِهڙين محبت جي جذباتي اپيلن جو استعمال ڪندا آهن، ڇوڪرين کي ڌرم مَٽائڻ جي لاءِ راضي ڪندا آهن - ڪجهه رپورٽن ، مُنظم، مالي امداد، دلربائي ورتاءَ، لالچائڻ پيار جو مِڪِرُ ڪرڻ، سان پڻ اهڙيون اَٽڪليون چالون هلندا آهن.
ڪيرالا پاڙيسري رياست رياست ڪرناٽڪ پهريون ڀيرو 2007 دوران "محبت جهاد" جو ذڪر ٿيو هو، پر هي اصلاح 2009 عوامي چئوٻولن جو حصو بڻجي ويو هو. اصل ان کي "روميو جهاد" سڏيو ويندو هيو.
ڪيرالا چرچ چيو تہ 'محبت جهاد' حقيقت آهي، چرچ وڌيڪ دعويٰ ڪئي تہ عيسائي عورتن کي آءِ ايس جي ڄار ڦاسايو وڃِي ٿو.
من“ معنى کير ولوڙڻ واري چاڏئ کي ايندڙ ڪاٺ جو ڍڪ “من“ معنى سوچ، ذهن،لاڙو . جامع سنڌي لغات جلد پنجين موجب “من“ معنى کير ولوڙڻ واري ماٽي جو ڪاٺ جو ٽنگ سان گول ڍڪ “من“معنى شال، هوندو “من“معنى دل،جيءُ ،قلب،چيتو، لاڙو وغيره .
منڇر جي معيشت جو دارومدار مٺي پاڻي تي رهيو آهي. مٺي پاڻي جي ڪري مڇي، بِھ، لوڙھ، ڪوڻي، پٻڻ، ٻوراني جام ٿيندي هئي ته پکي به جام ايندا هئا. پاڻي هٽڻ ڪري فصل به جام ٿيندا هئا. منڇر ٿيندڙ پنيءَ مان تونريون به ٺهنديون هيون ته ٻيڙين جوڙڻ سان گڏ ڄار ٺاهڻ جو ڪاروبار به ٿيندو هو. منڇر جا ماڻهو خوشحال هوندا هئا ته سنڌ جي معيشت کي به هٿي ملندي هئي.جڏهن کان سم نالي جو ڇوڙمنڇر شروع تيو تڏهن کان منڇر جي معيشت تباھ ٿي وئي.منڇر ڪناري توڙي منڇر ٻيڙين جي گهرن رهندڙ ماڻهو لڏي ويا منڇر منڇرجا ڪنارا ويران ٿي ويا آهن.
منڇر ڍنڍ جي پکيڙ اٽڪل گهٽ گهٽ 350 چورس ڪلوميٽر آهي وڌ وڌ 520 چورس ڪلوميٽر آهي. منڇر کي جبلن مان وهي ايندڙ برساتي نيون ڀرين ٿيون. ان کان علاوه حمل ڍنڍ مان نڪرندڙ ڇنڊڻ ذريعي به پاڻي ڏنو وڃي ٿو. آبڪلاڻي اڙل واھ ذريعي به منڇر ڍنڍ کي پاڻي ڏنو ويندو آهي.
جڏهن نارنگيءَ جو وڻ پنجن ڇهن ورهين جو ٿيندو آهي، تڏهن هڪڙي قسم جو ڪينئون لڳندو اٿس، جو ٽارين جي هيٺان ڏانڊين ٽُنگ ڪري وڃي ٿو انهن کي ساڙيو وجهي. انهيءَ جو چڱو علاج اهو آهي ته انهيءَ ڪيئين جي سوراخ هِڱ تيل ڪاڙهي وجهجي، پوءِ ڪنهن ڪنڊي يا ٽاچنيءَ سان ڪينئون ڪڍي وٺجي.
نارنگيءَ جي لاءِ زمين چن چڱو آهي. تنهنڪري جنوريءَ ڇانگ ڪرڻ کانپوءِ پاڙن ، چن يا پراڻو گچ وجهي ڇڏجي. مارچ، اپريل مئي مهينن ججهو پاڻي ڏيڻ گهرجي.
نارنگيون قلمن سان توڙي پيوند ڪرڻ سان ٿينديون آهن. ليمي جي وڻ تي نارنگيءَ جي اک هڻڻ جو سڀ کان سولو رستو آهي. ٻج پندرهن ڏينهن جي اندر ڦُٽي ٿو پهرئين ئي سال انهن تي اک جو پيوند ڪري سگهجي ٿو. انهيءَ ڪم لاءِ فيبروري مارچ چڱو وقت آهي. ٻج فيبروريءَ پوکڻ گهرجي.
نارنگيءَ جي وڻ ميوي مان ٽن قسمن جو تيل نڪري سگهي ٿو: پنن مان ڪڙي قسم جو، گلن مان ٻئي قسم جو ميوي جي کل مان ٽئين قسم جو. نارنگيءَ جي ميوي جا رس رهي ٿي، تنهن کنڊ جو جزو گهڻو پيل آهي. انگور جي برعڪس ان معدني شيون ٿوريون آهن، مگر انگور وانگي ان جي رس کي ڪِني ڪرڻ جوش ڏيارڻ مان هڪڙو چڱو شراب نڪري سگهي ٿو.
نارنگين کي ڀاڻ ڏيڻ گهڻي کڙ وجهڻ گهرجي. کڙ ڏيڻ جي ريت اسان مٿي انگور جي بيان ڏني آهي. نارنگيءَ وارن ٻارن زمين منجهه چن هئڻ چڱو آهي، جو ڇيڻي يا لِڏ سان گڏي وجهڻ گهرجي. نارنگيءَ جو هڪڙو وڻ ٻئي کان ارڙهن انچ پري هئڻ گهرجي. انهيءَ جي وچ ننڍن ککڙن وارن ميون جا وڻ، جهڙوڪ ڦاروا وغيره پوکي ٿا سگهجن.
هڪڙو نارنگيءَ جو قسم، جو اصل چين جو آهي جنهن کي هندستاني ڪم قوت ڪري سڏيندا آهن، سو ته لچيءَ جيڏو ننڍڙو ٿو ٿئي. هندستان ڪن هنڌن تي گهڻو ٿيندو آهي.
نارنگي قدرتي طور تي وٽامن سي ۔ نشاستو ۔ تاندور ۔ وٽامن اي ۔ ٿيمن ۔ فاسفورس ۔ فوليٽ ۔ ٽامو ۔ فلوڏ پوٽيشم شامل ٿين ٿا. ھن بي شمار فائدا ٿين ٿا. ھي فرحت بخش ٿئي ٿي. نارنگي کي سياري جو ميون شمار ڪيو وڃي ٿو. ھن جو رس ۔ ھن جون ڦاڪون ھن جي کل سڀ صحت لاء بھترين آھن. نارنگي نظر کي تيز ڪري ٿي. ھن موجود وٽامن اي پوٽيشم اکين جي جوت وڌائن ٿا اکين جي ھيٺان ڪارا ٽڪا ختم ڪن ٿا. نارنگي ڊينگي بخار کي ھٽائڻ مددگار آھي جسم مان ڊينگي جي زھر کي ڪڍي ٿي. چمڙي جي ماھرن مطابق نارنگي جي کل کي ڇانو سڪائي ڪٽي پائوڊر ڪري ماکي کير ملائي منھن تي مک ڪرڻ سان چھري جي داغ ڌٻا دور ٿي وڃن ٿا.
نارنگين موجود تڪسيد روڪ گهرڙن ڊي اين کي ٽٽڻ کان روڪن ٿا جيڪي ڪينسر جو سبب بنجن ٿا ڪيترن مطالعن مان معلوم ٿيو آھي تہ نارنگي آنڊن جي ڪينسر لاء مفد آھي. حال جي تحقيق مطابق نارنگي ڪينسر لاء مفيد آھي. آمريڪي سائنسدانن مطابق ميون سبزين جو ڳاڙھو يا ان سان ملندڙ رنگ لائڪوپين ٿئي ٿو. نارنگي پڻ لائڪوپين ٿئي ٿو جنھن جي استعمال سان سيني رحم جي ڪينسر جا خطرا 40 سيڪڙو گهٽجي وڃن ٿا. نارنگي کائڻ ڪري جسم کي گرمي پھچي ٿي ۔ اعصابي نظام کي طاقت ملي ٿي خون صاف ٿئي ٿو جنھن جي ڪري جسم ڪينسر جا سبب نٿا رھن.
هي ميوو هندستان جي گهڻن ڀاڱن پيدا ٿئي ٿو. يورپ ته هن جا تمام گهڻا قسم آهن، مگر هندستان ٽن چئن قسمن کان وڌيڪ پوکڻ نه ايندو آهي. سلِهٽ جون نارنگيون مشهور آهن، جن کي چيني نارنگيون به چوندا آهن. اهي گول سنهڙيءَ کل واريون ٿينديون آهن. ٻيون وري گُهنجن واريءَ ٿلهيءَ کل سان آهن، جي قد جون وڏيڙيون ٿين ٿيون. اهي مٿين پرڳڻن دکن عام آهن. ٻيون انهن کان ننڍيون ساديون به ٿين ٿيون.