polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ريتي ھميشه علائقي پٽاندڙ سرڪار جي منظور ڪيل ھنڌ يا کاڻ جي ھئڻ گھرجي. انھيءَ مٽي، ڪلر، ابرق، وڻن جا پن، جانورن جا سڙيل ھڏا کلون، ٻيو گند ڪچرو نھ ھئڻ گھرجي.
واري مٽيءَ قسمن مان ھڪ قسم آھي. واري عام طور تي درياھن، ريگستانن، سمنڊن وغيره مان ملندي آھي. واريءَ جا ڪيترن ئي ھنڌن تي ھنڌن تي استعمال ڪيا وڃن ٿا جھڙوڪ، پوکي راۡھي، اڏاوت، راند روند، شيشاسازي وغيره.
ريتي يا واري اھڙي طرح صاف ھئڻ گھرجي جو اگر انھيءَ جي ھڪ لپ کڻي صاف پاڻيءَ سان ڀريل گلاس وجھي لوڏي چڱيءَ طرح ملائي ھڪ ڪلاڪ کن لاءِ ڇڏي ڏجي تھ ان جي مٿان مٽيءَ جو تھھ ڏھين حصي کان مٿي نھ رھي.
سنھي ريتي اھڙي ھئڻ گھرجي، جيئن ١٦ نمبر جي ڇاڻي مان ڇڻي وڃي جيڪڏھن ھڪ چورس اندر 100 100 خانن واري ڇاڻي مان ڇاڻجي تھ ٣٠ سيڪڙو کان وڌيڪ نھ ڇڻي.
روبوٽس هجن يا ڪميونيڪيشن جا پروجيڪٽس بنيادي طور تي آرڊينو تي پروگرام ڪري پروٽو ٽائيپ ٺاهي پيش ڪيا ويندا آهن بعد ان طرز جو سرڪٽ ڊائگرام ڊزائن ڪري پيداوار ڪئي ويندي آهي.
آرڊينو هڪ اوپن سورس هارڊويئر آهي جيڪو ڊيجيٽل فزيڪل دنيا جي مختلف شين کي سينس ڪرڻ انهن کي پنهنجي مرضي مطابق پروگرام ڪرڻ جي لاءِ استعمال ٿيندو آهي . هن منجهه ان پٽ آئوٽ پٽ پنون ٿينديون آهن جنهن ذريعي مختلف ڊيجيٽل اينالاگ پرزن کي ڳنڍي سگهجي ٿو.
1978 اسڪول مڪمل ڪرڻ کان پوءِ ، شيخ ڊربن-ويسٽ ويلي يونيورسٽيءَ ا پاس ڪيو ، جيڪو مخصوص هو ، ڏکڻ آفريڪا جي نسلي قانون تحت ، هندستاني نسل جي شاگردن لاءِ. 1984 هن پنهنجي بيچلر آف آرٽس جي ڊگري مڪمل ڪئي ، عربي نفسيات ماسٽرنگ ڪئي . اهي هئا سياسي طور تي چارج ڪيل سال يونيورسٽيءَ ، هوءَ شامل ٿي وئي ازانين پيپلز آرگنائيزيشن ايندڙ ن سالن لاءِ.
22 ڊسمبر 1997 تي شيخ پنهنجي آخري عوامي مصروفيت پوري ڪئي. هن هڪ پيپر پهچايو ، ھو جنھن جو نالو آهي ”عورتون اسلام-صنفي جدوجهد ڏکڻ آفريڪا : نظرياتي جدوجهد“ مسلم نوجوانن جي تحريڪ جي 21 هين اسلامي تربيه پروگرام ، ڏکڻ سلامتي ڪووا زولو-ناتال ڏکڻ سامونڊي ڪناري تي سلام تعليمي تعليمي اداري . . سترهن ڏينهن بعد ، 8 جنوري 1998 /9 رمضان 1418 تي ، شيخ وفات ڪئي.
اپريل 1997 شيخ پهريون ڀيرو حج ڪيو. ان جي واپسيءَ کان پوءِ ھن سندس مڙس ڪم شروع ڪيو ھڪڙي دستاويز تي پنھنجي حج جي تجربن بابت. نتيجو آهي ”سفر جو دريافت: هڪ ڏکڻ آفريڪي حج“ ، جيڪو 2000 شايع ٿيو. آگسٽ 1997 ، مسلم ڪميونٽي ريڊيو اسٽيشن ، دي وائس ، لانچ ڪئي وئي - شيخ سان ان جي سربراهيءَ .
هوء پيدا ٿي لوئيس جو صرف اتر جي جاري . هوءَ صلاح الدين مريم شيخ جي ٻارن مان ي هئي. هن جا پهريان اسڪول جا سال هئا لوئس ٽرچارڊٽ ، جيستائين خاندان منتقل ٿي ويو پيٽرسبرگ ، صرف 100 کان مٿي ڪلوميٽر ڏکڻ.
1989 شيخ ھڪ مسلم ڪميونٽي اخبار الڪلام سان شامل ٿي ، جنھن کي سندس مڙس ايڊٽ ڪري رھيو ھو. هوءَ به تيزيءَ سان شامل ٿي وئي مسلم نوجوانن جي تحريڪ آف ڏکڻ آفريڪا .
1993 ع شيخ مسلم يوٿ موومينٽ جي ٽرانسوال ريجنل چيئرپرسن چونڊيو ويو ، اھڙيءَ طرح ان جي نيشنل ايگزيڪيوٽو جي ميمبر ھئي ، عورت ھئي جنھن اھڙي پوزيشن رکي.
ثقافتي بشريات جو تعلق انساني رهائش سان آهي. ثقافتي بشريات جا ماهر انهن سماجي ڪِرتن رسمن جو مطالعو ڪندا آهن، جيڪي انساني گروهن کي هڪ ٻئي مٿان فوقيت ڏين ٿيون. خاندانن قبيلن تي غور ڪيو ويندو آهي تہ اهي ڪيئن وجود آيا. بشريات جي انهي شاخ ماهر ڪنهن معاشري جي رسمن، رواجن، ڪم ڪرڻ جي عادتن، تفريحي مشغلن، فنون لطيفه، هٿ جا هنر، موسيقي ادب جي باري تحقيق مطالعو ڪندا آهن. ان کان سواءِ هن علم جا ماهر مخصوص سماجن جي مذهب، زراعت، طب اوزارن جو بہ مطالعو ڪندا آهن.
جسماني بشريات جو تعلق انساني جسم جي ارتقا سان آهي. هن انساني ڍانچن جو مطالعو ڪري معلوم ڪيو ويندو آهي تہ انسان جي واڌ ويجھ ڪيئن ٿي، ان وقت بہ وقت ڪهڙيون تبديليون رونما ٿيون. مختلف خطن رهڻ وارن انسانن جي وچ ڪهڙو فرق آهي. وارن، چمڙيءَ جي رنگ، کوپڙي يا مٿي جسم جي گهاڙ يا بناوت انساني رت جي مختلف قسمن جو تقابلي مطالعو بہ جسماني بشريات جو حصو آهي.
رئيس امام بخش خان ڳاھو جي وڏن جو تعلق اصل ٽنڊو الهيار ضلعي جي ديھ ڳاهڪيءَ جي ڳوٺ ڪامل ڳاهو سان ھو. اتان ڪلهوڙن جي حڪومت جي آخر ٽالپرن جي شروعات ڌاري لڏي، گھوڙا ٻاري تعلقي پنهنجو ڳوٺ ٻڌي اچي ويٺا. سندن پڙڏاڏي جي نالي سان ديھ حيات ڳاهو، ديھ پتڻ حيات ڳاھو ديھ ٻيلو حيات ڳاهو اڃا تائين يادگار آهن. ميرن جي دؤر حڪومت هن قبيلي مان ڪيترا ميرن جا ڪارندا ٿي رهيا، جن مان رئيس ڪامل خان ڳاهو خاص هو، جنهن کي فرزند رئيس حيات خان ڳاھو پيدا ٿيو، جنهن جي نالي تي اھي ٽي ديھون قائم آھن.
ثميره زرين نئين زندگيءَ ڇپيل ڪهاڻيون سهيڙي هڪ ڪتاب ڇپرايو جيڪو ”مهراڻ جون ڇوليون“ جي نالي سان 1962ع پاڪستان پبليڪيشن پاران ڇپجي مارڪيٽ آيو. هن ڪتاب جو مقدمو هن ”آزاديءَ کان پوءِ سنڌي ڪهاڻيءَ جو جائزو“ جي نالي سان لکيو جنهن کي ادبي حلقي تمام گهڻو ساراهيو ويو.
ثميره زرين سنڌي ٻوليءَ جي مهان ليکڪا هئي. کيس سنڌي افسانوي ادب جي بانيڪار عورت ليکڪائن شمار ڪيو وڃي ٿو. هن کي سنڌي ادب جي خاتون اول جو خطاب پڻ مليو. سندس ڪهاڻين جا ٻه مجموعا ڇپجي چڪا آهن.
1970ع سندس لکيل ڪهاڻين جو مجموعو ”گيت اڃايل مورن جا“ ڇپيو. انهيءَ ڪتاب جو مهاڳ آغا سليم لکيو اهو ڪتاب ملير ادبي اڪيڊمي حيدرآباد پاران ڇپرايو ويو. ثميره زرين جي ڪهاڻين جا ٻه ڪتاب ”آئون اهائي مارئي“ ”روشن ڇانورو“ سندس وفات کان پوءِ شايع ٿيا.
ثميره زرين جو جنم 22 فيبروري 1944ع تي شڪارپور ٿيو. سندس والد جو نالو محمد اعظم اعواڻ هو. سندس ڏاڏو محمد عارف اعواڻ پنهنجي دور جو وڏو شاعر ٿي گذريو آهي. ثميره جو اصل نالو سڪينه اعواڻ هو.
تصوف جو حلقهء اثر ان وقت وڌندو آهي، جڏهن ملڪ افراتفريءَ جون حالتون هونديون آهن ماڻهو دنياداريءَ کان تنگ اچي، مذهب جي آڙ لڪندي، سڪون بي فڪريءَ جي تلاش ڪندا آهن. هن مثنويءَ جي محرڪ به سنڌ جون هنگامي حالتون ڏٺيون هيون. هن مثنويءَ تصوف جا اسرار معرفت الاهيءَ جون رمزون تزڪيه نفس جا نڪتا، نهايت دلنشين آسان پيرايي بيان ٿيل آهن.
بنو اميہ جي خلافت جو خاتمو ان پروپيگنڊا سان ٿيو تہ انھن خلافت جي اصولن کي ترڪ ڪري ڇڏيو هو اھو مطالبو بہ اٿيو ته خلافت حضرت محمد صلي الله عليه وسلم حضرت علي رضه جي خاندان بني ھاشم کي ملڻ کپي، شيعن کي حضرت علي جي وارثن سان عقيدت ھئي پر عباسين انقلاب جي سرواڻي پئي ڪئي انھن پاڻ کي حضرت عباس رضہ جي نسبت سان بني ھاشم گھراڻي مان وارث قرار ڏئي اقتدار پنھنجي ھٿ ورتو.1258 منگولن بغداد تي حملو ڪري بغداد کي تباھ ڪري عباسي گھراڻي جي فردن جو قتل عام ڪري ھن خلافت جو خاتمو آندو. ھن گھراڻي جا ڪجھ فرد مصر ڀڄي ويا جتي عباسين جي ھڪ نالي ماتر حڪومت قائم رھي.
عباسي خلافت , اسلام جي عظيم اهم خلافت هئي. خلافت اميہ جي خاتمي سان عباسي گھراڻي ھن نئين خلافت جو بنياد وڌو . خلافت جو نالو عباسين حضرت محمد صلي عليه والهٖ وسلم جي ننڍي چاچي حضرت عباس رضي الله عنه جي پٺيان رکيو. انھن جي دعويٰ هئي تہ اھي حضرت عباس رضي الله عنه جي پشت مان آهن. هنن حڪومت گهڻو ڪري بغداد هاڻوڪي عراق مان ڪئي. ھن خلافت جو بنياد 750ع أبو العباس عبد الله بن محمد السفّاح رکيو جيڪو عباسي گھراڻي جو پھريون خليفو ھيو. اھا خلافت بغداد 1258 ختم ٿي، پر رسمن مصر 1517 تائين قائم رھي.
شروع هنن ڪوفي کي پنهنجي خلافت جو مرڪز بڻايو پر بعد خليفي المنصور 662 ساناني سلطنت جي گادي جي هنڌ سيٽسفون ڀرسان بغداد جو شهر جو بنياد رکيو جيڪو ايران جي سرحد جي ڀرسان هو. ان وقت خلافت عباسيہ گهڻو تڻو ايراني ڪامورن تي اعتماد ڪيو ڪيترن حڪمران خليفن ايراني رسمون کي پڻ اپنايو.
مملوڪ سلطنت جي سلطان ملڪ ظاهر بيبرس عباسي شهزادي ابو القاسم احمد جي هٿ تي بعيت ڪئي. عباسين جو خطبو پڙهڻ شروع ڪيو، انهن جو سڪو بڻ جاري ڪيو. ان کان پوء خلافت عباسيہ جو مرڪز قاهره بڻجي ويو. پر 1517 عثمانيه خلافت قاهره جي فتح سان عباسي خلافت جو مڪمل خاتمو ٿي ويو.
عباسين جو دور اسلام جو سنهري دور سڏجي ٿو. هن دور بغداد علم ادب سائنس تحقيق ايجادات جو مرڪز بڻجي ويو هر طرف کان ماڻهن علم حاصل ڪرڻ لاء بغداد جو رخ ٿي ڪيو.
ابو المنذر ڪنيت رکندڙ عمر بن عبدالله جڏهن 303 هه سنڌ جي حڪومت سنڀالي ته ان وقت مشهور عرب مؤرخ مسعودي سنڌ گهمڻ آيو، مسعودي هتي هڪ وڏي رئيس حمزه سان ملڻ جو ذڪر به ڪيو آهي. عمر بن عبدالله جي ڏينهن ملڪ ترقي ڪئي منصوره جي پکيڙ واڌارو آيو،هڪ اندازي مطابق تقريباً ٽيهه لک ڳوٺ هئا، جتي ساوڪ ئي ساوڪ پکڙيل هئي.
عمر جو هڪ خاص وزير رياح هو شهر جو قاضي بي اشوارب جي خاندان مان هو. عسڪري اعتبار کان به هي ملڪ سگهه رکندڙ هو، پنج هزار اسي جنگي هاٿي چاليهه هزار پيادل سپاهي سنڌ جي گورنر وٽ موجود هئا. منصوره جا عام ماڻهو سنڌي ڳالهائيندا هئا جڏهن ته سرڪاري عملدارن جي گفتگو گهڻو ڪري سنڌي عربي ٿيندي هئي. واپار جي ڪري ملڪ کي ان وقت وڏو فائدو رسيو سنڌ جو مال ٻين ملڪن جي منڊين پهتو، ملڪ جي ڪنڊ ڪڙڇ پنهنجو سڪو هلندو هو.
پهرئين فاطمي فرمانروا عبدالله المهدي سڄي دنيا پنهنجا پوئلڳ شيعت جي تبليغ لاءِ موڪليا. ان طرفان سنڌ جيڪو پهريون اسماعيلي آيو اهو هيثم نالي شخص هو. تنهن کان پوءِ ڪيترائي ٻيا اسماعيلي هتي موڪليندو رهيو پر پنهنجي ڪوششن منصوره ڪامياب نه ٿي سگهيو، ها ملتان جي ماڻهن ان تحريڪ کي قبول ڪيو جنهن جو ذڪر ايندڙ صفحن تي ملتان جي مد ڪنداسين.
عثمان علي عيساڻي گذريل اڳوڻو پاڪستانـي بيوروڪريٽ، تعليمدان ھڪ آھي. عيساڻي ڪيترن ئي اعليٰ عھدن تي خدمتون سرانجام ڏنيون آھن. جن پاڪستان جي وزيراعظم جو پرنسپال سيڪريٽري، اسٽيبلشمينٽ ڊويزن جو سيڪريٽري جنرل خيبرپختونخواه جو چيف سيڪريٽري اچي وڃن ٿا. سول خدمتن تان رٽائرمينٽ کانپوءِ ھن اقرا يونيورسٽي جي وائيس چانسلر خدمتون ڏنيون. سندس جو تعلق بنيادي طور تي شڪارپور ضلعي جي ڳڙھي ياسين تعلقي جي ڳوٺ بڊي سان آھي.
ڻجنهن جملي جا ٻه يا وڌيڪ ڀاڱا هجن انهن جو پاڻ لاڳاپو هجي، يا ٻه ڌار ڌار ويچارن وارا اصطلاح گڏ اچن يا انهن جو پاڻ لاڳاپو هجي، اُتي اڌ دم ڏجي.
هن نشاني جو ڪارج ڳالھ ٻولھ ڪنهن ماڻهو جي چيل لفظ هوبهو ساڳيا لکڻا هجن يا ڪن شين جي ياداشت لکجي ته اڳيان دم جي نشاني ڏجي.
مثال طور؛- بادشاھ پنهنجي عقل سان ملڪ هلائي ٿو؛ سپاهي ان لاءِ وڙهي ٿو؛ جج انصاف ڪري ٿو؛ استاد علم سيکاري ٿو؛ اهڙي ريت هي سنسار هلي ٿو.
ڄام ڪانڀو خان نه رڳو وڏو مهمان نواز هو، پر ڀٽائيءَ جو به وڏو عاشق هو. هن لاءِ مشهور هو ته جڏهن ڀٽائيءَ جي مزار تي حاضري ڏيڻ ايندو هو ته ڪيترائي ڪوهه پري نوڪرن سميت گهوڙن تان لهي، جُتي لاهي، پنڌ اچي خير خيراتون ڪندو هو. پاڻ چانديءَ جي روپين جون خرزينون ڀري ايندو هو ڀٽ شاهه تي اچي غريبن جي واهر ڪندو هو. وٽس هر قسم جا گهوڙا هوندا هئا. سنڌ جي ميلن ملاکڙن به ويندو هو، اتي به سندس عام لنگر هلندو هو. ملهن فنڪارن جو وڏو قدردان هو. سندس دوستيءَ سيد علي محمد شاهه ڄاموٽ مٽيارين وارو، سر شاهنواز ڀُٽو، نواب نبي بخش خان ڀُٽو، نواب غيبي خان چانڊيو، مير بنده علي خان ٽالپر ٻيا شامل هئا.
سنڌ جي تاريخ ٻه ڄام ڪانڀو خان ڄاڻايا ويا آهن. هڪ روايت موجب سما خاندان جي آخري حڪمران ڄام فيروز جو چوڏهون پڳدار ڄام ڪانڀو خان ولد ڄام محمد شريف ٿي گذريو آهي. ٻيءَ راءِ موجب ڄام ڪانڀو خان، ڄام جوڻي جي اولاد مان هئڻ ڪري سندن خاندان وارا جوڻيجا سڏجڻ آيا. ان ڪري هي خاندان سنڌ جي جوڻيجا قبيلي جو پڳدار گهراڻو تسليم ڪيو وڃي ٿو.
ڄام ڪانڀو خان اڳتي هلي وڏو بردبار دانشمند شخص ثابت ٿيو. انگريز دور ڪيترن سالن تائين مئجسٽريٽ جسٽس آف پيس رهيو. هن جو ننڍو ڀاءُ جان محمد به خانداني روايت موجب سخاوت عام ڀلائيءَ جي ڪمن مشهور هو. نوابشاهه جي لوڪلبورڊ هاءِ اسڪول جي هاسٽل جي تعمير ٻيا ڪيترا سماجي ڀلائيءَ جا ڪم سندس خرچ سان ٿيا.
ڄام ڪانڀو خان جا وڏا سترهين صدي عيسويءَ لڏي موجوده ڳوٺ ڄام نواز علي، ضلعي سانگهڙ ويٺا. هي خاندان سخاوت بهادريءَ مشهور هو. ڄام مٺا خان لاءِ مشهور آهي ته هو چانديءَ جي روپين جون ڇليون ڀري ورهائيندو هو. سندس وفات کان پوءِ 1924ع سندس ننڍو ڀاءُ ڄام ڪانڀو خان هن خاندان جو پڳدار ٿيو.
ڊاڪٽر ممتاز پٺاڻ ننڍپڻ ئي يتيم ٿي ويو، پر هو همت حوصلو رکندڙ هو، هن مختلف قسمن جي نوڪرين ڪرڻ سان گڏ پنهنجي تعليم کي جاري رکيو هميشه سٺن نمبرن امتحان پاس ڪندو رهيو، 1944ع بمبئي يونيورسٽيءَ مان مئٽرڪ جو امتحان پاس ڪيائين. سال 1951ع بيچلر آف آرٽس 1953ع قانون جي ڊگري حاصل ڪيائين، سال 1954ع هن اسلامي تاريخ ماسٽرس جي ڊگري سنڌ يونيورسٽي مان حاصل ڪئي، جنهن هن سڄي يونيورسٽيءَ ٻي پوزيشن حاصل ڪئي. ان ريت هن 1962ع ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪيائين، سندس هن جي انگريزي مقالي جو عنوان ”المنصوره واري عرب حڪومت“ هو، جيڪو سنڌالاجي پاران 1974ع ڪتابي شڪل ڇپجي پڌرو ٿيو.
هن سنڌي ادبي بورڊ جي ”تاريخ اسڪيم“ هيٺ ڪافي ڪتاب لکيا، جن مان رڳو ”تاريخ سنڌ، عرب دور“ ڪتاب انگريزي سنڌيءَ ڇپجي پڌرو ٿيو، جڏهن ته هن جا ڪتاب ”تاريخ سنڌ - سومرا دور“ ”تاريخ سنڌ - ٽالپر دور“ مسودن جي شڪل ٽيهارو سالن کان ادبي بورڊ وٽ ڇپائيءَ جي انتظار موجود آهن. هن مشهور انگريزي ڪتاب جو ترجمو ”نئين مصر جا پراڻا ورق“ عنوان سان محمد حنيف صديقيءَ سان گڏجي ڪيو، ان کان سوا سندس لکيل سوين تحقيقي مقالا مهراڻ، نئين زندگي ٻين رسالن ڇپيل موجود آهن.
هن جا وڏا افغانستان جي شهر قنڌار جا رهاڪو هئا، جتي سندس والد عبدالرحمان جو جنم 1901ع ٿيو، هن جو واسطو سدوزئي قبيلي سان هو، جيڪي اڄ به افغانستان رهن ٿا.
عربي ان کي قثاءِ البر، فارسيءَ ڪريلا، ھندي ٻين مقامي ٻولين ڪريله، خيارزه ڪاربيل چوندا آهن. ان جي تاثير گرم خشڪ آھي مشهور بيضوي شڪل جو، سائي رنگ تي هڪ ڦر آهي، هن جي کل تي ڪنڊا ڪنڊا ٿيندا آهن، گوشت سان گڏ رڌي کائبو آهي. معدي کي طاقت ڏئي ٿو، پيشاب جاري ڪندو، ڪچن خلطن کي پچائي دستن جي رستي ٻاهر ڪڍندو، دماغ جي رطوبت، فالـج، لقوي، عضون جي استرخاءِ، يرقان، جلندر، سنڌن جي سور، عرق النسا، مثاني جي پٿري، ادرار مني، قوت باهه پٺن جي سور لاءِ مفيد آهي. معدي آنڊن جي ڪيڙن کي ماري ٻاهر ڪڍي ٿو.
ڪريلو هڪ مشهور سبزي آهي جنهن جو شمار ڪوڙي ترين سبزين ٿيندو آهي پر هن جا بيشمار طبي فائدا آهن۔ هن جي پوک ايشيا جي ڪجھ ملڪن آفريڪا جي ڪجھ علائقن ٿيندي آهي۔
ڪريلي بيشمار وٽامن آهن جنهن شامل آهن. امکان علاوه ميگنيشيم، فاسفورس، پوٽاشيم زنڪ جي به ڪافي مقدار آهي. هي خون صاف ڪرڻ لاء استعمال ڪيو ويندو آهي.
پاڪ سنڌیانا آئیس لینڊ پاڪستان جو اثر هيٺ ھڪ انحصاري علاقو سمجھو وڃين ٿو۔ جو مطلب آھي پاڪستان جو مطلب سنڌ سان، برف جزي جي وجہ جي ڪري پيو۔ سڀ کان پھرين سنڌ حڪومت جنھن 50 ارب روپين کان بہ وڌيڪ انٽارڪٽیڪا جي زمين جي تحقیق تي خرچ ڪيو آئیس لینڊ کی تحویل عرصي نگراني جي لاء ٽیمیون ٺاهيون ويون پاڪستان جو حصو بڻائڻ ڪامیاب ٿيو، ان ڪري سنڌ جو نالو بہ سري فھرست شامل آھي۔ ھن ٻيٽ جي نگراني جي لاءِ پاڪستان نيوي سامونڊري نگران جنھن لاءِ انٽلانٽيڪ آبدوز انٽلانٽيڪ طيارا جوڙيا ويا آھن۔
هر انسان لاءِ ضروري آهي ته هُو هر پل پنهنجي روين جي پنهنجي ضمير مطابق پرک ڪندو رهي. اسان کي ٻين لاءِ به اهو ڪجهه پسند ڪرڻ گهرجي، جيڪو اسين پنهنجي لاءِ چاهيون ٿا. ان ڪري اسان کي اها سوچ نه پئدا ڪرڻ گهرجي ته جيڪا شيءِ اسان کي پسند نه آهي سا ٻين کي پسند ايندي. ان طريقي سان ئي اسين ٻين جي دل ٽوڙڻ کان بچي سگهون ٿا.
پونج لال ٺاڪُر سندس پي جو نالو پريم جي ڀائي هو. پريم جي ڀائي جي پي جو نالو گوڪُل داس مهتاجي جيڪو واپاري هندو هو. هو ڪاٺياواڙ رياست جي ضلعي راج ڪوٽ جي تعلقي اُپليٽا جي ڳوٺ پينالي موتي جو رهواسي هئا. جيڪا انگريزن جي دور سو راشتر جونا گڙھ کي ملائي انگريزن ٺاهي) آهي. ان کان پهريان هي ڳوٺ ڪاٺياواڙ رياست جي گوندل پرڳڻي هو. هن جي ذات ڀاٽيا هئي جيڪي لوهاڻن جو حصو آهن. جيڪي مک طور ڪاروبار سان لڳاپو رکن ٿا.
پريم جي ڀائي مڇي جو ڪاروبار شروع ڪيو. پر سندس برادري سخت مخالفت ڪئي ڇو لوهاڻا شاڪاهاري هئا. سندس مڪمل ڀهشڪار ڪيو. ڪافي پيسو ڪمائڻ کان پوء ھن اهو ڪاروبار بند ڪيو برادري سان ٺاھ جي ڪوشش ڪئي. چڱي مڙس کي منٿ ميڙ به ڪئي. پر سندن چڱي مڙس ٺاھ نه ڪيو.
لوهاڻا جيڪي وڏا ڪاروباري آهن. مختلف ٻوليون مذهبن آيا. لوهاڻا کتري؛ ميمڻ؛ خوجا؛ پڻ هنن جون شاخون آهن. لوهاڻن جون مکيه ٻوليون سنڌي؛ گجراتي؛ ڪڇي ڪاٺياواڙي آهن. هنن جو ڪاروبار پوري ساحلي پٽي تي گجرات؛ ڪاٺياواڙ؛ ڪڇ کان ٿيندي سنڌ تائين هو.
پينالي ڳوٺ کان ڪاروبار وڌائڻ لاء هن خاندان وير وال شهر جتي کان مشهوري زمانه سومناٿ جو مندر 7 ڪلو ميٽر پري آهي اتي لڏي آيا. جيڪو جونا گڙھ رياست جو قلعي وارو بندر گاھ وارو شهر سنڌ عرب سان واپار لاء اهم هو.
پريم جي ڀائي جي مرڻ کان پوء سندس پٽ پونج لال کي سندس پي جي بيعزتي؛ ڀهشڪار لاچاري تي ڪاوڙ ورتي هن ڪاوڙ مان لوهاڻن جي مقابلي جئين ته اتي برابري مسلمان هئا. انڪري اسلام قبول ڪيو.
اسلام کان پوء هن پٽن جا نالا ڦرائي مسلمانن وارا رکيا. پر پنهنجو پراڻو پيار وارو نالو زينو تبديل نه ڪيو جنهن کي گجراتي جينو پڻ چوندا آهن. جنهن جي معني سڪلڙو يا سنهڙو آهي.
ڀاوي پهرئين ڀيرو ٽيليويزن تي هڪ هندي سائنس فڪشن سيريل انتارِيڪش نظر آئي. پوءِ هن وڏن مراٺِي فلمي ستارن جهڙوڪ لڪشميڪانت بردي، اشوڪ سراف، سچن وڪرم گوکلي جي سامهون مراٺي فلمن جهڙوڪ دڌاڪيباز، اشي هي بنوا بنوي ڪالات نيڪالات مکيا هيروئن طور ڪم ڪيو.
ڀاوي هڪ مشهور مراٺِي اسٽيج ناٽڪ لگناچي بيدي پڻ مُکيا ڪردار ادا ڪيو آهي. 1993 ، هن يش چوپِڙا فلم پرمپارا سيف علي خان جي ماءُ جو ڪردار ادا ڪيو. پوءِ هن هڪ ٽيليويزن ميگا سيريل يوگپوروش ڪم ڪيو.
اشونيءَ جو پرڻو هڪ سافٽويئرانجنيئر ڪشور بوپارڊيڪر سان ٿيو، جنهن کانپوءِ ٻئي سان فرانسسڪو رهڻ لڳا. سال 2007 هيءَ فلم ٺاهيندڙ جي حيثيت سان ٻيهر فلم صنعت واپس موٽي آئي مراٺي فلم ڪداچت اداڪاري ڪيائين.
اشوني ڀاوي هڪ ڀارتي فلمي اداڪارا آهي. جنهن هندي فلمن کانسواءِ مراٺي فلمي سيريلز پڻ اداڪاري ڪئي آهي. هن جي پيدائش پرورش انڊيا ٿي. هاڻي هيءَ آمريڪي رياست ڪيليفورنيا جي شهر سان فرانسسڪو رهي ٿي.
ناليوارو صحافي، اديب ٽي. وي پروڊيوسر، -اعجاز عليم عقيلي- 9 -آگسٽ- 1953ع تي -ٺٽي- ڄائو. هن پهرئين درجي کان وٺي هر امتحان پوزيشن حاصل ڪئي. 1963ع ننڍڙي ڄمار شاعري ڪيائين پنجين، ڇهين درجي دوران سنڌي ادبي سنگت شاخ -ٺٽي- جو جوائنٽ سيڪريٽري منتخب ٿيو. سندس علمي ادبي تربيت سندس -استاد- محسن عباسيءَ جو وڏو هٿ آهي. -اعجاز عليم عقيلي- جڏهن نائين ڪلاس پڙهندو هو، -ان- وقت ’مڪلي پبليڪيشن‘ جي نالي سان هڪ ادبي رسالو شروع ڪيائين.
ريٽائرڊ ايئر مارشل -اصغر خان- سياستدان پاڪ فضائيه جو سربراهه رهيو آهي. سندس سڃاڻپ هڪ ايماندار سياستدان واري آهي. هو ڊگهي عرصي تائين جي. آءِ. اي جو پڻ سربراهه رهيو هو. اڌ درجن کن ڪتابن جو ليکڪ آهي.
سياسي ڪيريئر: 1971ع کان 77ع تائين ذوالفقار علي ڀٽو حڪومت جي مخالف طور هن اهم ڪردار ادا ڪيو. ڇاڪاڻ جو اهي ٻئي اڳواڻ ذاتي طرح سان هڪ ٻئي سان ٺهندا ڪو نه هئا. 1977ع جڏهن -پاڪستان- قومي -اتحاد- -ڀٽي- صاحب خلاف تحريڪ هلائي ته سندس -پارٽي- -ان- -اتحاد- شامل هئي. 77ع وارين چونڊن -اصغر خان- ڪراچي ايبٽ آباد، ٻن هنڌن -تان- قومي -اسيمبلي- جون سيٽون کٽيون. 1979ع -ڀٽي- صاحب جي حڪومت کي برطرف ڪرڻ بعد جڏهن ضياءُ -الحق- عام چونڊن جو اعلان ڪيو ته ملڪ جا ڪيترائي ناميارا سياستدان سندس پارٽيءَ شامل ٿي ويا. ضياءُ -الحق- جڏهن چونڊون ملتوي ڪيون ته -اصغر خان- گهر نظربند هو هو پنجن سالن تائين نظربند رهيو.
هن جو ٻاروتڻ سادگيءَ سان گذريو. سندس خاندان آس پاس جا ماڻهو بيمارين کان ڇوٽڪاري حاصل ڪرڻ لاءِ وهمن جي ور چڙهي جانورن جي قرباني ڪندا هئا. هو عام طرح جانورن وبـائـي بيـمـاريـون پکـڙجـڻ جـي صـورت جيئريون ڳئون پوري ڇڏيندا هئا. علم نه هئڻ ڪمزور عقيدي موجب اهو رواج عام هو. انهن ڳالهين جو مٿس ڳوڙهو اثر پيو هن حقيقت کي پروڙڻ جا گڻ پيدا ٿيا. هيءُ اسڪول اندر هوشيار ٻار ليکبو هو.
دنيا جي مشهور ڊاڪٽر سر جيمس ينگ سمپسن، 7 جون 1811ع تي اسڪاٽ لئنڊ جي ننڍي ڳوٺ جنم ورتو. هن عملي زندگيءَ پهريون ڀيرو آپريشن کان اڳ بيهوش ڪرڻ لاءِ ڪلوروفارم استعمال ڪرڻ جو ڪامياب تجربو ڪري، انسان ذات کي درد کان ڇوٽڪارو ڏيارڻ جو ڪارنامو سرانجام ڏنو آهي عورتن جي بيمارين جا علاج ڳولي لڌا آهن.
سندس والدين مالي طور ڪمزور هئا، ان ڪري هيءُ اسڪول کان واپسيءَ تي پنهنجي والد سان ڪم هٿ ونڊائيندو هو. چوڏهن سالن جي ڄمار کيس ’ايڊنبرا يونيورسٽي‘ پڙهڻ ڇڏيو ويو، جتي هن ڊاڪٽريءَ جي تعليم ورتي 21 سالن جي عمر ڊاڪٽريءَ جي ڊگري حاصل ڪيائين.
هندو جيم خاني جي اڏاوت لاءِ سامان راجستان سان گهرايو ويو، انهي ڪري هن عمارت جي رنگت به هتي وارين عمارتن کان تبديل آهي. ڀتين کي سهڻو بنائڻ لاءِ پٿر بيجاپور جو استعمال ڪيو ويو جنهن ڪري ديوارون ٻه فوٽ ٿلهيون ٿي ويون. ڇتين لاءِ فتح پور مان ڊزائين وارا سانچا آندا ويا. ٿنين محرابن لاءِ به تيار ٿيل پلر راجستان مان خريد ڪيا ويا.
ڪراچيءَ ميڪلوروڊ تي هندو جيم خانو موجود آهي. هندو جيم خانو 1925ع انگريزن جي راڄ جڙي راس ٿيو. هي عمارت ان زماني جي نامياري آرڪيٽيڪچر آغا احمد حسين ڊزائين ڪئي هئي.
اولهہ دنيا صنعتي انقلاب کان پوءِ، سرمائيدارن جون بدعنواني وڌي ويون، جنهن جي خلاف مخالف نظرياتي خيال پڻ سامهون آيا. سوشلزم تحت واپاري اتحاد جو بنياد رکيو ويو. صنعتي مرڪزن ڪارخانن پورهيتن جي بدحالي حد کان وڌيڪ وڌي وئي. پورهيتن کان ڪيترن ئي ڪلاڪن جو ڪم ڪرايو ويندو هيو.
مئي ڏينهن جي شروعات، 1886ع ، محنت ڪندڙ مزدورن پاران اَٺَ ڪلاڪَ ڪم جو وقت مقرر ڪرڻ جي مطالبو سان ٿيو. واپاري اتحاد ، مزدورن جي تنظيمن ٻين سماجي ادارن ، ڪارخانن هرڏينهن اَٺَ ڪَلاڪَ ڪَمُ ڪرڻ جي گُهرَ ڪيوويو.
پورهيتن جو ڏيهاڙو : پهرئين مئي مزدورن جي عالمي ڏينهن جي طور ملهايو ويندو آهي. اِن ڏينهن کي ملهائڻ جو مقصد امريڪا جي شهر شڪاگو جي پورهيتن جي جاکوڙ کي ياد ڪري ڀيٽا ڏيڻ آهي
هن جدوجهد جي نتيجي ، سڄي دنيا جي مزدورن اٺ ڪلاڪ ڪم جو وقت حاصل ڪيو. پر اڄڪله ڪجه پورهيت تنظيمن پاران اٺ ڪلاڪ بدران چار ڪلاڪ ڪم ڪرڻ جو وقت رکڻ جي گُهر ڪئي وڃي ٿي.
اينڊروئيڊ سمارٽ فونز ڊيسڪٽاپ ڪمپيوٽرن لاءِ لينڪس تي مبني هڪ آپريٽنگ سسٽم آهي. هي اوپن هينڊسيٽ اتحاد، گوگل چند ٻين واپاري اِدارن گڏجي تيار ڪيو.
شروعات هِن آپريٽنگ سسٽم کي انڊرائيڊ ڪمپني طرفان ٺاهيو ويو. جنهن کي بعد 2005ع تي گوگل طرفان خريد ڪيو ويو. اينڊروئيڊ کي 2007 عوام ظاهر ڪيو ويو جڏهن ته ايڇ ٽي سي موبائيل ڪمپني طرفان سيپٽمبر 2008 متعرف ڪرايو ويو. اينڊروئيڊ جو هلندڙ ورجن 10.0 آهي جنهن کي اينڊروئيڊ 10 جو نالو ڏنو ويو آهي. جيڪو 3 سيپٽمبر 2019 متعرف ڪيو ويو. اينڊروئيڊ جي اوپن سورس ڪوڊ کي اينڊروئيڊ اوپن سورس پروجيڪٽ جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. جنهن کي اختياري اپاچي لائينس طرفان مليل آهي.
2007 اوپن هينڊسيٽ اتحاد نالي هڪ تنظيم سامهون آئي جنهن ڪُجهه واپاري ادارا بروڊڪام ڪارپوريشن، گوگل، ايڇ.ٽي.سِي، انٽيل، ايل.جي، مارويل ٽيڪنالاجي گروپ، موٽورولا، نويڊيا، والڪوم، سامسنگ اليڪٽرانڪس، سپرنٽ نيڪسٽل، ٽي_موبائل ٽيڪساس انسٽرومنٽس شامل هُئا
اينڊروئيڊ جو صارِف انٽرفيس سِڌي حرڪت تي مشتمل آهي، ٽَچ اِنپُٽ استعمال ڪرڻ مهل حقيقي دنيا جيان لڳندو آهي، جيئن اسڪرين تي پيل شين کي گھِلي ٻئي جاءِ تي منتقل ڪرڻ.
ڊاڪٽر -اختر حميد خان- خود انحصاريءَ ويساهه رکندڙ هو هن هميشه پرڏيهي امداد واري ڪشڪول جي مخالفت ڪئي. هن جو فلسفو اهو هو ته ”ڪابه پرڏيهي امداد يا -بئنڪ- ڪنهن به ملڪ ترقيءَ جي حق ناهي فقط مقامي ماڻهو پنهنجي سِر ئي پنهنجن علائقن، شهرن ملڪن گڏيل سهڪار واري بنياد تي -ترقي- ڪري سگهن ٿا“. ڊاڪٽر -اختر حميد خان- پنهنجي پراجيڪٽ جي حوالي سان آخري وقت تائين هڪ ساک وارو سماج سڌارڪ ڪردار رهيو. 85 سالن جي عمر پنهنجي ڌيءَ سان گڏ -آمريڪا- جي دوري تي ويو، -جتي- دل جي دوري پوڻ سبب 9 -آڪٽوبر- 1999ع تي وفات ڪيائين.
ڪائنات جي خالق الله تعاليٰ جل جلاله جي صفاتي نالن اسماءُ الله الحسنيٰ چئجي ٿو. -الله- تعاليٰ تي -ايمان- جو مطلب اهو آهي ته مخلوق، خالق جي وجود، -ان- جي ربوبيت، الوهيت سندس سمورن صفاتي نالن تي -ايمان- آڻي ضروري آهي ته جنهن تي -ايمان- آڻي ، -ان- جو علم به کيس هئڻ گهرجي. --اسماءُ -الله- الحسنيٰ- هن ريت آهن:
انتظامي ورھاست يا انتظامي ايڪائي يا ملڪي ھيٺين ورھاست ھڪ ملڪ يا ٻي طرح بيان ڪيل خطي جي انتظامي مقصد جي لاءِ ھڪ حصو آھي.
طبي ماهرن جو چوڻ آهي تہ ڊائريا کان محفوظ رهڻ لاءِ بازاري تريل شين ۔ سڙيل ميون ۔ شربتن گرم شين کان پرهيز ڪجي. گرمي بيسڻ مان تيار ٿيندڙ شين کائڻ کان پرھيز ڪجي ڇوجو اھي شيون نقصان ڏئي سگهن ٿيون. گھڻو پگھر نڪرڻ جي صورت ٿڌو پاڻي پيئڻ منجھند جي کاڌي ھلڪين غذائن سان گڏوگڏ ڏهي جو استعمال ڪجي رات جي ماني ڪڪڙ کائڻ کان پرهيز ڪجي.
طبي ماهرن موجب گرمي سڀ کان وڌيڪ ڊائريا جا مرض متاثر ٿيندا آهن. ڊائريا جا مرض اڻ صحت وارن کاڌن پيتن وارين شين مان جنم وٺندا آهن. گرم موسم گھڻو کائڻ کان بہ پرهيز ڪجي جنھن سان آنڊن جا مسئلا بہ جنم وٺندا آهن.
ماهرن موجب گرمي جو موسم اچڻ سان ئي گھڻي گرمي سبب پيٽ سور پيٽ جي مختلف مرضن واڌارو ٿيڻ شروع ٿي ويندو آهي. ڊائريا جي نشاني ھڪ وقت الٽي دست اچڻ آھي جنھن ڪري ڊائريا جي پکڙجڻ جا امڪان رھن ٿا.
گھڻي گرم موسم کائڻ پيئڻ لاپرواهي سان ڊائريا جو مرض جنم وٺندو آهي ۔ جسم پاڻي جي کوٽ سان ڊي هائيڊريشن ٿيندي آهي جسم پاڻي جي کوٽ سان چڪر پڻ اچڻ شروع ٿيندا آهن.
ھن شھر تعليم حاصل ڪرڻ جون بھترين سھوليتون ميسر آھن ھتي ايران جي ڪيترن ئي سرڪاري کاتن جون آفيسون قائم آھن. ھتان جي رھواسين جي اڪثريت وچولي طبقي سان واسطو رکي ٿي ھتان جا ماڻھو فوج، تيل صاف ڪرڻ جي ڪارخانن، ھوائي جھاز ٺاھڻ واري اداري ٻين صنعتن نوڪري ڪن ٿا. ھتي جيڪي تعليمي ادارا قائم ڪيا ويا آھن انھن ھيٺيان خاص ذڪر لائق آھن:
ان تختي جي وچ 18 انچ قطر جو سوراخ ٿئي ٿو، جنهن ڄاري هوندي آهي. جنهن کي باسڪٽ يعني ٽوڪري چئبو آهي.سھا ٽوڪري زمين کان 10فٽ يا 4 ميٽرن تائين مٿي ھوندي آھي يا ان مان بال کي ٽپائي پوائنٽ حاصل ڪئي ويندي آهي. مقرر وقت تائين جيڪا به ٽيم وڌيڪ بال اُن ٽوڪريءَ اندر ٽپائيندي آهي، اُن کي ڪامياب قرار ڏنو ويندو آهي.ھر ٽيم پنھنجي مخالف ٽيم کي بال ٽوڪري وجھڻ کان روڪيندي آهي. باسڪٽ بال جو قطر 24 سينٽي ميٽر يا 9.4 انچ ھوندو آھي.راند فيلڊ گول ٻہ پوائنٽن جي برابر ھوندو آھي جي ٽن پوائنٽن جي لڪير جي ٻاھران ڪيو وڃي تہ پوءِ ٽي پوائنٽن جي برابر ھوندو آھي.
جيڪڏهن ڪو رانديگر قائدي جي خلاف ورزي ڪندو آهي تہ پوء مقرر وقت واري راند کي بند ڪري مخالف ٽيم کي فري ٿرو ڏبو آھي.فري ٿرو رانديگر بال کي مخالف ٽيم جي رڪاوٽ کان سواءِ بال ٽوڪري ڦٽي ڪرڻ جو موقعو ڏنو ويندو آھي. جي ٽوڪري پئجي ويو تہ ٽيم کي ھڪ پوائنٽ ملندي. جيڪا ٽيم مقرر وقت گھڻيون پوائنٽون اسڪور ڪندي آھي. جيڪڏهن ٻنھي ٽيمن جو اسڪور برابر ھوندو آھي راند جو وقت وڌائي سگھبو آھي. راند دوران رانديگر کي بال کي زمين تي ٽپ ڏياري اڳتي وڌائيندو آھي يا مھارت سان پنھنجي ٽيم ڀائي جي حوالي ڪندو آھي.
باسڪٽ بال ٽيمن واري راند آهي، جنھن جي شروعاتآمريڪا ٿي. هن راند ٻن ٽيمن جا پنج پنج رانديگر حصو وٺندا آهن. باسڪٽ بال راند جو پڙ يا ڪورٽ مستطيل شڪل جو ھوندو آھي ان جي ٻنهي سرن کان ڏهن ڏهن فوٽن جي ٻن ڊگهن لڪڙن يا پائپن تي هڪ تختو ھوندو آھي جنھن کي بيڪ بورڊ چوندا آهن.
ھڪ خيال مطابق ھن شھر جو نالو يوناني ديومالا واري ڏاهپ جي ديوي اٿينا جي نالي تان ورتل آهي جنھن لاء ڏند ڪٿا مشھور ھئي تہ ان سمنڊن جي ديوتا پوزيڊان سان مقابلو ڪري ھن شھر جي سرپرستي ماڻي ھئي.
ڀڄ ڊڪ جو هي واقعو منٰي جي جڳهه تي پيش آيو جيڪو مڪي مڪرم کان پنج ڪلوميٽر جي فاصلي تي واقع آهي۔ حاجي منٰي هڪ رڪن رمي جمرات جي ادائي لاء ويندا آهن،سعودي عرب جي محڪمة شهري دفاع جي ترجمان جي مطابق هي حادثو ان وقت پيش آيو هيو جڏنهن حاجي جمرات تي ڪنڪريون اڇلڻ جي لاء شارع نمبر 204 223 جي دوراهي تي موجود هيا۔ان وقت ان پُل تي حاجين جي وڏي تعداد جي هڪ جڳهه تي موجودگي جي وجه سان ڀڄ ڊڪ ٿي جنهن جي نتيجي ڪيترائي حاجي زمين تي ڪري پيا چيڀاٽجڻ جي سبب جان بحق ٿي ويا۔
24 سيپٽمبر 2015ء تي خميس جي صبح مني جمرات پل جي سامهون شارع العرب تي حج جي دوران ڀڄ ڊڪ ٿيڻ تي717 کان وڌيڪ حاجي شهيد، جڏنهن ته 863 زخمي ٿيا، ان َ وڌيڪ تعداد عورتن سن رسيده شخصن جو آهي۔ هي حادثو ان وقت پيش آيو جڏنهن حاجي جمره عقبه جي طرف رمي جمار جي لاء وڃر رهيا هيا۔ هي 1990ء جي ٿيڻ واري ڀڄ ڊڪ کان پوء سڀ کان وڏيون هلاڪتون آهن۔
2006ء انهي طرح ٿيڻ واري ڀڄ ڊڪ 346 فردَ جان بحق ٿيا هيا، جنهن کان پوء سعودي حڪومتَ وڌيڪ اصلاحتون ڪيون هيون۔ نيز انهي سال حج جي دوران 11 ستمبر کو 118 فردَ مڪو ڪرين حادثو نذر ٿيا۔
ڪوانٽم میڪینڪس اسانکي ٻڌائي ٿي تہ اسپيس اڳ کان اهڙا ذرا ضد ذرا - بڻبا آهن گهڻي ئي گهٽ وقت هڪ ٻئي سان ملي ڪري ختم ٿي ويندا آهن هي ذرا ہمیشہ ذرا ضد ذرا جي جوڙين جي صورت ئي بڻبا آهن، انھن ذرن کي ورچوئل پارٽيڪلس چئبو آهي.
جڏھن هڪ ستارو پنهنجي ٻارڻ ختم ڪري چڪو هوندو آهي انجا ممڪن ٽي انجام ٿي سگھجن ٿا يا تہ هو اڇو بونا بڻجي ويندو آهي يا نيوٽران ستارو بڻجي ويندو آهي يا وري بليڪ هول بڻجي ويندو آهي، هڪ ستارو انھن 3 مان ڇا بڻبو؟ هي انجي ماس تي مدار رکي ٿو