polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
سنڌ جي تاريخ تي مقامي تاريخدانن تمام گهٽ قلم کنيو آهي، جنهن ڳالھ کي محسوس ڪندي مرزا قليچ بيگ هيٺيان 8 ڪتاب لکيا، جن جي تاريخي اهميت کان انڪار نٿو ڪري سگهجي. چچنامو سنڌ جي تاريخ سنڌ جي تاريخ تصويرن سان سنڌ جي مختصر تاريخ سنڌ جا قديم شهر انهن وسندڙ ماڻهو رياست خيرپور جي تاريخ چچنامو سنڌي.
مرزا صاحب ننڍپڻ پنهنجي ابتدائي تعليم مختلف مڪتبن حاصل ڪئي. پوءِ هو هڪ سنڌي اسڪول داخل ٿيو 1865ع گورنمينٽ هاءِ اسڪول داخل ٿيو اتان 1872ع مئٽرڪ جو امتحان پاس ڪيائين. هتي مرزا صاحب کي نهايت ئي ذهين قابل استاد مليا، جن جي تربيت سان سندس تعليم جي پيڙهه پختي ٿي، انهيءَ کانپوءِ هو 1873
مرزا قليچ بيگ جي ڄم جي تاريخ تي اختلاف آهي ڪن هنڌن تي سندس ڄم جي تاريخ 7 آڪٽوبر 1850ع پڻ ڄاڻايل آهي، جنهن تحت مرزا قليچ بيگ حيدراباد شهر جي ٽنڊي ٺوڙهي نالي هڪ پاڙي ڄائو. ”سائو پن يا ڪارو پنو“ سندس خود نوشتہ سوانح حيات جو عنوان آهي، جنھن م مرزا صاحب پاڻ لکي ٿو تہ:
مررزا قليچ بيگ پهريائين حيدرآباد جي سنڌي پوءِ انگريزي اسڪول تعليم حاصل ڪئي. سندس پالنا ڏاڍي لاڏ ڪوڏ سان ٿي. مائٽ سندس هر انگل پورو ڪندا هئا. مرزا صاحب کي گهر جيڪو تعليمي ماحول مليو، تنهن جو ڦل گهر جي هر فرد کي مليو.
مرزا قليچ بيگ ھڪ سنڌي عالم ٿي گذريو آھي، جنھن کي سنڌي ادب سڀ کان گهڻا ڪتاب لکڻ جو اعزاز حاصل آھي. سندن جي پيدائش ڦليليءَ جي ڪپ تي ٽنڊي ٺوڙھي تڏھوڪي برطانوي ھندستان 4 آڪٽوبر تي 1853ع ٿي.
ڪتابن جا ناشر، صفحا، قيمت وغيره هت درج نٿا ڪجن. اِن سلسلي خواهشمند دوست، راقم پاران مرتب ڪيل جامع تفصيلي ”قليچ جي ڪتابن جي ببليوگرافي“ ڏسي سگهن ٿا، جا اڻ ڇپيل آهي.
قليچ علم حلم جو صاحب سمجھيو وڃي ٿو. هو گهٽ ڳالهائيندو هو، پر لکندو وڌيڪ هو. نوڙت نهٺائي هن جي مزاج جو حصو هئي. ڪنهن فارسيءَ واري ڇا ته ٺيڪ چيو آهي:
جيڪو گهٽ ڳالهائڻو آهي، ڪهڙو نه چڱو ٿو ڳالهائي. جنهن ٽاريءَ تي برسات گهٽ پوندي آهي، ان تي ميوو ڀلو ٿيندو آهي).
اسٽوريج يا ميموري ڊوائيسز: اسٽوريج ڊوائيز مان مراد آهي ته ڪا به اهڙي ڊوائيز جنهن ڪا ڊيٽا/انفارميشن ٻيهر استعمال لاءِ محفوظ ڪري سگھجي. مائڪروڪمپيوٽرس ٻن قسم جون اسٽوريج ڊوائيسز هونديون آهن.
پهرين قسم جي ميمريءَ ريم: شامل آهي، هيءَ ڪمپيوٽر اندر ننڍي ترت پهچ واري ميمري آهي، عام طور تي هيءَ هلندڙ پروگرامن جي هڪ ڀاڱي ٽي حصي کي تيستائين پاڻ وٽ محفوظ رکندي آهي جيستائين انهن کي باقاعده هارڊ ڊسڪ وغيره تي محفوظ نٿو ڪجي، ان ڪري هن کي ٽيمپرري ميمري به چيو ويندو آهي. ڇو ته هن مواد تيستائين محفوظ هوندو جيستائين ڪمپيوٽر هلي رهيو آهي پر ڪمپيوٽر بند ٿيڻ کان پوءِ هن ڪابه ڊيٽا موجود نه هوندي آهي.
سسٽم سافٽويئر: سسٽم سافٽ ويئر سافٽ ويئر جو هي قسم ڪمپيوٽر ايپليڪيشن سافٽ ويئر کي ڪنٽرول ڪندو آهي. انهن کان مختلف ڪم وٺندو آهي، انهن کي حڪم جاري ڪندو رهندو آهي. هن سافٽ ويئر وسيلي انسان ان لائق بڻجندو آهي ته هو ڪمپيوٽر سان رابطو قائم ڪري سگھي، هي سافٽ ويئر بنيادي ان پٽ آئوٽ پٽ جا ڪم سرانجام ڏياريندو آهي، ايپليڪيشن سافٽ ويئر ، اسپريڊ شيٽس ڊيٽا بيس پروگرام کي مختلف ڪم ڪرڻ هر وقت مدد ڪندو رهندو آهي.
ڪي بورڊ: هي ٽائيپ رائيٽر جي ڪي بورڊ سان مشابهه آهي، البته هن ضرورت مطابق ڪافي بٽڻ/ ڪيز وڌيڪ شامل ڪيون ويون آهن جن جو گڏيل تعداد گھٽ گھٽ 110 تائين آهي، پر هاڻي اهڙا ڪي بورڊ به مارڪيٽ آيل آهن جن جي چاٻين/ڪيز جو تعداد ان کان وڌيڪ توڙي گهٽ به آهي، هن تي انگريزي الفابيٽ جا سمورا اکر، رياضيءَ جون مختلف نشانيون 0 کان 9 تائين انگ، ٻين مختلف ڪمن لاءِ ڪتب ايندڙ فنڪشن ڪيز شامل آهن). ڪي بورڊ هڪ بنيادي ان پٽ ڊوائيس آهي، جنهن جو ڪم ڊيٽا/مواد کي سِي- پِي- يُو يعني ڪمپيوٽر جي دماغ تائين پهچائڻ آهي. هن کان سواءِ عام ڪمپيوٽر سان ڪوبه رابطو قائم نٿو ڪري سگھجي.
نوٽ: هن مرحلي تي ڪمپيوٽر جي ان پٽ آئوٽ پٽ ڊوائيسز بابت سکيو ويو، ان کان علاوه به هڪ قسم جون ڊوائيسز آهن جيڪي ٻئي ڪم يعني ان پٽ آئوٽ پٽ جو ڪم ڏينديون آهن، پر انهن جي لهه وچڙ سڌي سئين انسان سان نه هوندي آهي، پر اهي ان پٽ آئوٽ پٽ جو ڪم ٻين لاڳاپيل پرزن ڏانهن منتقل ڪرڻ لاءِ هونديون آهن. اهڙي قسم جي ڊوائيسز کي سمجھڻ لاءِ انساني دماغ جو مثال وٺجي. انساني دماغ ان پٽ آئوٽ پٽ جا ٻئي ڪم سرانجام ڏئي ٿو، پر اهو سڌيءَ طرح پاڻ نه ئي ان پٽ حاصل ڪري ٿو نه ئي آئوٽ پٽ ڏئي ٿو. جهڙوڪ دماغ بذات خود ڪونه ٿو ڏسي پر اهو ڪم اکين کان ٿو وٺي، نه ئي وري بذات خود پاڻ ڳالهائي يا لکي ٿو پر اهو ڪم زبان هٿن کان ٿو وٺي.
ڪپيوٽر پروسيسنگ اسٽوريج ڊوائيسز به مختلف حصن تي مشتمل آهن، ڪمپيوٽر هنن جي اهميت ايتري آهي جيتري انساني جسم دماغ جي. جيڪڏهن هڪ سالم انساني دماغ تي غور ڪبو ته اسان کي معلوم ٿيندو ته اهو ڪم بناوٽ جي حساب سان ٽن شين تي مشتمل آهي.
ٻيو ان ڪائنات طرفان بنيادي/فطري سمجھه، سڄي انساني جسم تي ڪنٽرول ضابطي جي سگھه. يعني هڪ مڪمل آپريٽنگ سسٽم جيڪو پوري انساني جسم تي ڪنٽرول ڪري ٿو.
ٽيون انساني دماغ دنيا/معاشري اچڻ کان پوءِ مختلف قاعده قانون، اصول جهڙوڪ ڳالهائڻ لکڻ پڙهڻ يعني جن وسيلي انساني دماغ ڊسيشن ميڪنگ/ فيصلا سازيءَ جي پيدا ٿيندڙ سگھه.
ڪمپيوٽر پروگرام جن بيسڪ آپريٽنگ سسٽم، آپريٽنگ سسٽم ايپليڪيشن سافٽويئر (جن کي گڏيل نالو سافٽويئر/پروگرام/ هدايتون/ داخل پروگرامنگ تحت فيصلا ڪندڙ عملن جو نالو ڏنو ويو آهي)
توانائي يعني بجلي يا اليڪٽرڪسٽي جنهن ذريعي ڪمپيوٽر کي هلائي سگھجي، ان ڪري ئي ڪمپيوٽر جي وصف لفظ اليڪٽرانڪ ڊوائيز استعمال ٿيندو آهي.
ڊيٽا پروسيسنگ جي هن طريقي انسان مشين جو استعمال ڪندو آهي، اهڙي قسم جي مشين بغير ڪنهن اندروني طاقت جي صرف انسان جي دماغ هٿن ذريعي ڪم ڪندي آهي، هن مشين ذريعي جيڪو مواد پروسيس ٿي حاصل ٿيندو آهي ان جي پوري عمل کي مڪينيڪل ڊيٽا پروسيسنگ چئبو آهي. مثال طور ايباڪس ذريعي حساب ڪتاب ڪرڻ. ياد رهي ته ايباڪس هزارين سال اڳ يعني 2200 ق م کان استعمال ٿيندو پيو اچي، چين هن کي سوان پان جاپان هن کي سورويان چوندا آهن. هن جو استعمال آسان هجڻ ڪري نابين ماڻهو به هن کي آسانيءَ سان استعمال ڪري سگھندا آهن.
پراسيسنگ ڊوائيسز:هن کي ڪمپيوٽر جو ڪنٽرول يونٽ به چئبو آهي. هن جي ڪم انپٽ ٿيل شي جو مقصد واضع ڪرڻ، ڊيٽا کي ٽرانسليٽ ڪرڻ مطلب انٽرپريئيٽ ڪرڻ، ايگزيڪيوٽيشن مطلب ان پٽ ٿيل ڊيٽا کي پروسيس ڪري نتيجي تبديل ڪرڻ آهي. وصف جي لحاظ کان سي پي يو هڪ قسم جي چپ آهي، جيڪا ڪمپيوٽر جي دماغ جو ڪم ڏيندي آهي، هيءَ چپ ٽن حصن تي مشتمل هوندي آهي
اهڙي نموني انساني دماغ به ڪمپيوٽر جي دماغ کي انهن ٽنهي شين تي مشتمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي. يعني پروسيسنگ اسٽوريج ڊوائيسز جن سي پي يو يعني سينٽرل پروسيسنگ يونٽ اهم آهي، اهڙي قسم جي ساڳين ٽن خوبين تي مشتمل آهن.
ٽيون پنهنجي ضرورت مطابق ان داخل ڪيل مختلف ڪمن جا پروگرام (جنهن ڪمپيوٽر جي مڪمل هارڊويئر سافٽويئر تي ڪنٽرول ڪندڙ آپريٽنگ سسٽم ايپليڪيشن سسٽم سافٽويئر پروگرام اچي وڃن ٿا.)
سپر ڪمپيوٽر: هي ڪمپيوٽر موجوده ڪمپيوٽرن سڀني کان مٿاهان آهن، پوري دنيا سپر ڪمپيوٽرن جو تعداد تمام گھٽ آهي، هي ڪمپيوٽر اهڙن سائنسي عملن لاءِ استعمال ٿيندا آهن جن وڌ کان وڌ رفتار واري پروسيسنگ جي ضرورت هوندي آهي. هنن جي رفتار طاقت عام ڪمپيوٽر کان 50000 ڀيرا وڌيڪ هوندي آهي. هڪ سيڪنڊ 18000000 کان وڌيڪ حسابي سائنسي عمل ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿو. جهڙوڪ هي ڪمپيوٽر ملٽري آپريشنس، دفاع نيوڪليئر ريسرچ ٻين اهڙن اعلى سائنسي ڪارين لاءِ استعمال ٿيندا آهن
اسڪينر: هي هڪ اهڙي ان پٽ ڊوائيز آهي، جنهن ذريعي ڪي به تصويرون، گرافَ، لکيل/ڇپيل مواد ڪمپيوٽر داخل ڪري سگھجي ٿو. هڪ عام اسڪينر جي بناوٽ هڪ فوٽو اسٽيٽ مشين جهڙي هوندي آهي، البته فوٽو اسٽيٽ مشين جي سائيز ڪافي وڏي هوندي آَهي پر ان جي نسبت اسڪينر جي بناوٽ ننڍي هوندي آهي، جهڙي ريت فوٽو اسٽيٽ مشين جي مٿاڇري شيشي تي ڪو به ڪاغذ يا فوٽو وغيره رکي ان جي فوٽو ڪاپي ڪبي آھي اهڙي طرح ئي ڪو به ڪاغذي مواد اسڪينر جي شيشي جي مٿان رکي ان کي ڪمپيوٽر داخل ڪبو آھي. مائوس ڪيبورڊ وانگر هن جا به مختلف قسم مارڪيٽ موجود آهن.
رفتار درستگي:ڪمپيوٽر هڪ اليڪٽرانڪ مشين آهي، جنهن جي رفتار جو مقابلو بجليءَ/روشنيءَ جي وهڪري جي رفتار سان ڪري سگھجي ٿو. ڪمپيوٽر ذريعي پروسيس ٿيل ڊيٽا جا نتيجا سو سيڪڙو صحيح هوندا آهن، ڇو ته انسان کان غلطي ٿي سگھي ٿي پر ڪمپيوٽر غلطي نه ڪندو آهي جيستائين ان کي غلط هدايت يا حڪم نه ڏنو وڃي.
خود ڪار عمل: ڪمپيوٽر يعني اليڪٽرانڪس ڊيٽا پروسيسنگ مختلف قسم جا عمل ڪمپيوٽر انسان جي مداخلت کان بغير يعني خود ڪار طريقي سان سرانجام ڏيندو آهي، اهي عمل ڪمپيوٽر فيڊ ٿيل پروگرامن جي مدد سان ڪيا ويندا آهن.
1924ع کا 1954ع تائين جيڪي ڪمپيوٽر ٺهيا انهن کي ”پهرئين دور جا ڪمپيوٽر“ جو نالو ڏنو ويو آهي، هي اليڪٽرو مڪينيڪل ڪمپيوٽر هيا. هنن جو بنياد ويڪيوم ٽيوبز تي هو، هي ڪمپيوٽر سائيز تمام وڏا ها، تمام جلدي حرارت خارج ڪندا ها، انهن معلومات محفوظ ڪرڻ جي صلاحيت تمام گھٽ هئي، هي مڪينڪ ڊروماورڊ بلي لائينز ذريعي پنهنجي معلومات محفوظ ڪندا ها. هنن جي ڪم جي صلاحيت ملي سيڪنڊن جي رينج هوندي هئي، هن دور جا ڪمپيوٽر تقريباََ 20 کان 25 سالن تائين استعمال هيٺ رهيا.
موجوده ڪمپيوٽر جي ڍانچي کي تڏهن سمجھي سگھجي ٿو جڏهن انسان ٻين ساهوارن جي وجود ڍانچي کي سمجھڻ تي ٿورو زور ڏنو ويندو، ڇو ته انسان ڪمپيوٽر کي پنهنجي مشابهه يعني پنهنجو پاڻ کي سامهون رکي ٺاهيو آهي ان ڳالهه سائنسدان ڪافي حد تائين ڪامياب ٿي رهيا آهن ته ڪمپيوٽر کان هر اهو ڪم ڪرائين جيڪو انسان ڪري سگھي ٿو، يا وري ڪي اهڙا عمل به آهن جن کي سرانجام ڏيڻ لاءِ ماڻهن لاڳاپيل شين جي وڏي تعداد جي ضرورت پوي ٿي پر ڪمپيوٽر اهي سڀ ڪم جهڙوڪ 50 ماڻهن جو ڪم هو اڪيلي سر تمام مختصر وقت ڪري سگھي ٿو.
1975ع کان 1983ع جي عرصي دوران ٺهيل ڪمپيوٽرن کي چوٿين نسل جا ڪمپيوٽر چيو وڃي ٿو. هنن ڪمپيوٽرن جو بنياد مائڪرو پروسيسرز تي رکيل آهي. مائڪرو پروسيسر تمام ننڍڙو پرزو آهي، مائڪروپروسيسر جي استعمال سان هن نسل جا ڪمپيوٽر بي حد مختصر ٿي ويا، انهن جي ڪم ڪرڻ جي صلاحيت ٽئين نسل جي ڪمپيوٽرن جي مقابلي پنج کان ڏهه ڀيرا وڌي وئي. چوٿين نسل جي ڪمپيوٽرن پهريون ڀيرو متعارف ڪيو ويو. هنن مائڪرو پروسيسر استعمال ٿيڻ جي ڪري هنن کي مائڪرو ڪمپيوٽر به چيو وڃي ٿو.
اهڙي ريت جيڪڏهن رياضيءَ جي بنيادي حسابي عمل يعني جوڙ ڪٽ جي پروسيس تي غور ڪبو ته اسان کي پروسيس جو مطلب آسانيءَ سان سمجھه اچي ويندو. مثال طور پهريان ٻه مختلف عدد کڻجن، انهن کي پنهنجي ذهن وسيلي رياضيءَ جي پري ڊفائينڊ اصول جوڙ جي عمل/پراسيس مان گذارجي ته نتيجو ملندو. يعني گهربل انفارميشن/معلومات تيستائين نه ملندي جيستائين انهن عددن/مواد/ڊيٽا/ان پٽ کي پنهنجي ذهن محفوظ ٿيل پري ڊفائينڊ اصول مان پروسيس نٿو ڪجي.
ڏٺو وڃي ته بنيادي طور انساني ڍانچو/وجود چئن شين تي مشتمل آهي، جيڪڏهن انهن چئن شين مان ڪا به هڪ شي کٽل آهي ته انسان نامڪمل آهي، جهڙوڪ
ڊجيٽل ڪيميرا:هيءَ هڪ اهڙي قسم جي ڪيمرا آهي جنهن وسيلي مختلف شين، منظرن وغيره جون تصويرون ڪڍي بعد انهن کي ڪئبل/تار وسيلي ڪمپيوٽر منتقل ڪري سگھجي ٿو، اڄ ڪلهه ڪافي اعلى معيار جون ڊجيٽل ڪيميرائون مارڪيٽ آيل آهن جن وسيلي نه صرف تصويرون پر مختلف ٽائيم ڊيوريشن تي مشتمل وڊيو رڪارڊنگز به ڪمپيوٽر منتقل ڪري سگھجن ٿيون، اهي سهولتون ڪجھه جديد قسم جي موبائيل سسٽمز پڻ موجود آهن.
هن طريقي سان پنچڊ ڪارڊ تي ڊيٽا کي پروسيس ڪيو ويندو آهي (هي هڪ قسم جو ڪارڊ آهي جيڪو ڊيٽا کي بٽس ذريعي ڪالمن محفوظ ڪندو آهي، جن تي پنچڊ هولز هوندا آهن).هن قسم جي پروسيسنگ سوراخن جي ذريعي جواب جي صورت اسان جي آڏو ايندي آهي، هڪ ڪارڊ عام طور تي 960 سوراخ پنچڊ ڪرڻ جي گنجائش هوندي آهي، ڪارڊ تي ڊيٽا مخصوص نشانن موجود هوندي آهي جنهن کي پنچنگ مشين ذريعي آپريٽر ڪارڊن کي ترتيب ڏيندو آهي، هن سڄي عمل کي پنچڊ ڪارڊ ڊيٽا پروسيسنگ چئبو آهي.
ڪمپيوٽرن جي درجا بندي ڪيترن ئي حوالن سان ڪري سگھجي ٿي. جھڙوڪ تاريخ يعني جنريشن/دور جي حوالي سان درجا بندي (جنهن ڪمپيوٽر جي پهرين دور کان وٺي پنجين جنريشن تائين جديد يعني هلندڙ دور جي ڪمپيوٽرن انهن آيل تبديلين جو ذڪر اچي وڃي ٿو). ان سان گڏوگڏ پروسيسنگ جي حوالي سان درجا بندي جنهن ڊجيٽل اينالاگ ڪمپيوٽر اچي وڃن ٿا ڪمپيوٽر جي ڪلاس/قسم جي حوالي سان درجا بندي .
1964ع کان 1974ع جي عرصي ٺهيل ڪمپيوٽرن کي ”ٽئين نسل جا ڪمپيوٽرن“ جو نالو ڏنو ويو آهي، هي ڪمپيوٽر پنهنجي بهترين صلاحيتن جي ڪري ڪجھه جڳهن تي اڄ به استعمال ٿي رهيا آهن. انهن جو بنياد انٽيگريٽيڊ سرڪٽس تي رکيل هو. پهرين ٻنهي نسلن جي ڪمپيوٽرن جي نسبت هنن جي سائيز ڪافي ننڍي ڪئي وئي هئي هنن جي ڪم ڪرڻ جي صلاحيت نينو سيڪنڊن يعني هو.
ڪمپيوٽر یا شمارندو بجليءَ تي هلندڙ هڪ اهڙي مشين جو نالو آهي جيڪا مختلف ذريعن کان معلومات/ڊيٽا حاصل ڪري، ان کي پروسيس ڪري ان جو نتيجو ظاهر ڪري. ڪمپيوٽر جي ڪم کي ٽن حصن ورهائي سگھجي ٿو: ڊيٽا حاصل ڪرڻ، ان ڊيٽا کي پري ڊفائينڊ رولس وسيلي پروسيس ڪرڻ ،بعد پروسيس ٿيل ڊيٽا يعني انفارميشن يا رزلٽ کي ظاهر ڪرڻ يا ياداشت محفوظ ڪرڻ.
ڪمپيوٽر جي ايجاد جو بنيادي مقصد حساب ڪتاب ڪرڻ هو، بعد انسان ان کي پنهنجي ڪم تيزي پيدا ڪرڻ لاءِ ڪم آندو. ڪمپيوٽر وسيلي انسان ڪنهن ڪمري جي هڪ ڪنڊ ويهي پوري دنيا جو سير ڪري سگھي ٿو، خبر چار لهي سگھي ٿو. ڪروڙين ميل پري ويٺل ٻئي انسان تائين پنهنجو نياپو يا پيغام سيڪنڊن پهچائي سگھي ٿو. نه صرف ايترو پر دنيا جي ڪنهن به ڪنڊ ويٺل ماڻهوءَ کي ڪمپيوٽر تي لائيو يعني براه راست ڏسي ڳالهائي ٻولهائي سگھي ٿو.
امپيڪٽ پرنٽر: هي پرنٽر ٽيڪسٽ سيمبلس وغيره کي سئيءَ نما چهنبدار شي سان، مس پٽيءَ کي پني مٿان دٻائيندي ڇپيندا آهن، بلڪل ائين جيئن ٽائيپ رائيٽر ربن ذريعي پيپر تي پرنٽ ڇڏيندو آهي. هن قسم جي پرنٽرس ڊيزي ويل پرنٽر ڊاٽ ميٽرڪس پرنٽر عام آهن. ڊيزي ويل پرنٽرس ڊاٽ ميٽرڪس جي نسبت ڪافي بهتر ڪوالٽيءَ جي پرنٽ ڏيندا آهن. پر هنن جي رفتار ڊاٽ ميٽرڪس پرنٽرس جي نسبت گھٽ آهي.
مين فريم ڪمپيوٽر: هي ڪمپيوٽر به ڪافي وڏا هوندا آهن پر سپر ڪمپيوٽرن کان ننڍا هوندا آهن. هي ڪمپيوٽر بينڪن، انشورنس ڪمپنين، ايئر لائينز، وڏن وڏن سرڪاري ادارن استعمال ٿيندا آهن، جتي تمام گھڻي حسابي طاقت جي ضرورت هوندي آهي. هي ڪافي قيمتي هوندا آهن هنن کي آپريٽ ڪرڻ صحيح صورت رکڻ لاءِ ڪافي ماڻهن جي ضرورت هوندي آهي. هن قسم جي ڪمپيوٽرن لاءِ هڪ مخصوص ماحول ايئرڪنڊيشن ڪمرن جي ضرورت هوندي آهي.
هي ڪمپيوٽر اهڙن طبعي مقدارن لاءِ استعمال ٿيندا آهن، جيڪي هڪ مسلسل پيماني سان گڏ هوندا آهن، جهڙوڪ گرمي پد، پريشر يا دٻاءُ هي عام طور تي ڊائل يا گراف تي مشتمل آئوٽ پٽ ڏيندا آهن، وولٽيج، دٻاءُ، رفتار گرمي پد وغيره ڪجھه اهڙيون خاصيتون آهن جيڪي هن قسم جي ڪمپيوٽرن سان ماپيون وينديون آهن. هنن ڪمپيوٽرن جي مثال آٽوموبائيل، اسپيڊو ميٽر، ٿرماميٽر، بٺي ٿرماميٽر وغيره شامل آهن.
پروسيس : جڏهن چانھ ٺاهي ويند آهي ته سڀ کان پهريان کير، پاڻي، پتي کنڊ ڪنهن ٿانوَ وجھبي آھي ”ان پٽ“ ڏبي آھي. پوءِ ان کي گئسن جي ميلاپ سان جنم وٺندڙ باهه يعني گرميءَ جي ”پراسيس“ مان گذاريو ويندو آھي. يعني خالي کير کنڊ پتيءَ کي تيستائين چانهن جو نالو نٿو ڏئي سگھجي جسيتائين ان کي گرميءَ جي ”پراسيس“ مان نه گذارجي.
سافٽ ويئر جي ڪئٽگريءَ هڪڙا ٽئين قسم جا سافٽويئر به آهن جن مٿي ذڪر ڪيل ٻنهي سافٽويئر جون خوبيون آهن، يعني اهڙا پروگرام، سسٽم سافٽويئر ايپليڪيشن سافٽويئر ٻنهي جو ڪم ڏيندا آهن ، انهن نيٽورڪ سافٽ ويئر ڪمپيوٽر لئنگويجز شامل آهن.
هيءَ اهڙي آئوٽ پٽ ڊوائيد آهي جنهن وسيلي اسان ڪمپيوٽر ذريعي آواز ٻڌي سگھون ٿا، فلم گانا وغيره/ڏسي ٻڌي سگهون ٿا، مختلف گيمز مان لطف اندوز ٿي سگھون ٿا. هاڻي اهو پڻ ممڪن آهي ته اسان ڪمپيوٽر ذريعي مائيڪ تي ڪجھه ڳالهايون اهو ان وقت ئي لائوڊ اسپيڪر ذريعي ٻڌي سگھجي، يعني اسان ڪمپيوٽر جي سائونڊ سسٽم ذريعي تقرير، پريزنٽيشن وغيره به ڏئي سگھون ٿا.
مواد کي دماغ/پروسيسر تائين پهچائڻ جا عضوا/ڊوائيسز کي ان پٽ ڊوائيسز چيو ويندو آھي. انساني جسم اهي بنيادي پنج آهن، پر هڪ معياري ڪمپيوٽر انهن جو بنيادي تعداد به عام طور تي پنج آهي. ڪمپيوٽر ضرورت مطابق انهن جو تعداد گھٽائي توڙي وڌائي سگھجي ٿو. ھيٺ مختلف ان پٽ ڊوائسز ڏجن ٿيون:
ان مان اسان اندازو لڳائي سگھون ٿا ته ڪمپيوٽر جي تاريخ ڪيتري پراڻي آهي، پر ان کي ويهين صدي عيسويءَ کان اڳ ڪمپيوٽر جو نالو نه ڏنو ويو هو. ان دوران ئي سائنسدان هڪ نئين مشين ٺاهڻ مصروف هيا، جهڙي طرح پاسڪل ايباڪس نالي پرزو ٺاهيو هو، جنهن جو ڪم حساب ڪتاب ڪرڻ هو، ڪمپيوٽر جو بنياد به پاسڪل جي بنايل پرزي ايباڪس جي اصولن سان لاڳاپيل هيو.
ليزر پرنٽرس:هي پرنٽر هاءِ ريزوليوشن (تمام گھڻن پگزلس جو تعداد، جن کي يعني ڊاٽس پر انچ جي ايڪي سان ماپبو آهي) پرنٽرس آهن، هنن ليزر ٽيڪنالاجيءَ وسيلي ڊاٽ ميٽرڪس واري سسٽم تحت اعلى ڪوالٽيءَ جي پرنٽ ڪرڻ جي صلاحيت هوندي آهي. هنن جي ريزوليوشن عام پرنٽرن جي نسبت تمام گھڻي هوندي آهي، جيڪا عام طور 300 هوندي آهي۔
فيصلو ڪرڻ جي صلاحيت: هڪ ڪمپيوٽر مختلف قسم جا فيصلا خود ڪرڻ جي صلاحيت به رکندو آهي، مطلب ڪافي سارا عمل انسان جي سوچ جي بغير ئي طئي ڪندو آهي، اهو سڀ ڪجھه اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ جي ذريعي عمل ايندو آهي. اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ جو هي سڄو ڪرشمو سينٽرل پروسيسنگ يونٽ يعني سي پي يو چپ جو ئي آهي.
سافٽ ويئر يا ڪمپيوٽر پروگرام جي وصف هيئن ڪري سگھجي ٿي ته ڪو به پروگرام يا پروگرامن جو گروپ جيڪو هارڊ وئير موقعن جي مناسبت سان هدايتون جاري ڪندو رهي ته هاڻي ڪهڙي حصي کي ڪهڙو ڪم ڪرڻ گھرجي. سافٽ ويئر کي ٻن مکيه گروپن/قسمن ورهائي سگهون ٿا.
جڏهن کان دنيا وجود آئي آهي، علم عمل انسان پنهنجي لاءِ جڳهه ٺاهي آهي، هڪ انسان دنياداريءَ جي رشتن کي نڀائڻ خاطر يا پيار محبت خاطر ٻئي انسان بابت ڄاڻڻ لاءِ جيڪو مختصر خاڪو پنهنجي ذهن جوڙيو ان کي ڊيٽا جو نالو ڏنو. ان لاءِ ڊيٽا ان کي چئبو آهي جنهن ڪنهن شخص يا شيءِ بابت معلومات هجي.
جهڙي ريت انساني جسم جي عضون تي غور ڪرڻ کان پوءِ اسان انهن کي ٽن بنيادي حصن ورهائي سگھون ٿا اهڙي ريت ڪمپيوٽر هارڊويئر به بنيادي ٽن حصن تي مشتمل آهي.
ٻئي قسم جي اسٽوريج ڊوائيسز: سيڪنڊري اسٽوريج ڊسڪ ڊرائيوز جهڙوڪ هارڊ ڊسڪ ، فلاپي ڊسڪ، سي ڊي وغيره
اچي وڃن ٿيون، جن محفوظ ڪيل ڊيٽا ڪنهن به وقت استعمال ڪري سگهجي ٿي. هيءَ ياداشت مستقل ياداشت هوندي آهي)، آپريٽنگ سسٽمز توڙي ايپليڪيشن پروگرام پڻ سيڪنڊري اسٽوريج ڊوائيسز محفوظ هوندا آهن).
ڊيٽا پروسيس ڪرڻ جو هي اهڙو قاعدو آهي، جنهن سان مواد انگ اکر بغير ڪنهن مشين جي صرف هٿن ذهن ذريعي جوڙ، ڪٽ، ضرب، ونڊ، ٻيا رياضيءَ سائنس جا فارمولا وغيره حل ڪبو آھي. يعني هن قسم جي ڊيٽا پروسيسنگ ڪنهن مشين جو ڪوبه عمل دخل نه هوندو آهي، انسان هي ڪم صرف پنهنجي هٿن سان ڪندو آهي.
اڄ ڪلهه عام استعمال ٿيندڙ ڪمپيوٽر ڊجيٽل ڪمپيوٽر آهن، هي ڪمپيوٽر ايترا عام آهن جو اڄ ڪلهه لفظ ڪمپيوٽر مان هنن قسم جي ڪمپيوٽرن جي ئي معنى ورتي وڃي ٿي. هن قسم جي ڪمپيوٽرن کي ان ڪري ڊجيٽل ڪمپيوٽر چيو وڃي ٿو جو اهي ٻڙيءَ هڪ 0 1 يعني ڊجيٽل سسٽم تي مشتمل ڊيٽا تي عمل ڪندا آهن.
اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ يعني هي طريقو ڊيٽا کي پروسيس ڪرڻ جو سڀ کان آسان، ڪامياب جديد طريقو آهي، هي ٻين ڊيٽا پروسيسنگ نظامن جي ڀيٽ ڪافي بهترين منفرد خصوصيتن تي مشتمل آهي، هن نظام تحت ڊيٽا کي اليڪٽرانڪ نظام تحت پروسيس ڪيو ويندو آهي، هن جو ڪافي خصوصيتون.
انڪ جيٽ پرنٽرز:هي پرنٽرز ڪريڪٽرن يا نشانين/گرافڪس وغيره کي اليڪٽريڪلي چارج ٿيل مس جي تمام ننڍڙن ڦڙن جي وهڪري وسيلي ڪاغذ وغيره تي پرنٽ ڪندا آهن. مس جي انهن ننڍڙن ڦڙن جي چرپر بجليءَ جي اوزار وسيلي ڪنٽرول ٿيندي رهندي آهي. ياد رهي ته هي به نان امپيڪٽ پرنٽر آهي.
لفظ آئوٽ پٽ: اهڙي قسم جي انفارميشن يا ڊيٽا جيڪا سي پي يو يا مين ميمريءَ مان پراسيس ٿي ٻئي ڪنهن ڊوائيز/پرزي جهڙوڪ مانيٽر يا سيڪنڊري اسٽوريج ڊوائيس جهڙوڪ فلاپي وغيره ڏانهن منتقل ٿئي، تنهن کي آئوٽ پٽ چئبو آهي.
نوٽ: ياد رهي ته پرسنل ڪمپيوٽر جي پرزن جيڪو باڪس نما پرزو اسان کي نظر ايندو آهي ان کي به سِي پِي يو ئي چوندا آهن ، ڇو ته پروسينگ اسٽوريج وغيره جو سمورو ڪم ان اندر موجود مختلف پرزا ئي سر انجام ڏيندا آهن. هن دٻي هيٺيان خاص پرزا موجود هوندا آهن.
هن قسم جي ڊوائيسز جو ڪم حاصل ڪيل ڊيٽا کي پروسيس ڪري انفارميشن تبديل ڪرڻ ميموريءَ محفوظ ڪرڻ آهي. ياد رهي ته ڪمپيوٽر جي ايجاد جو بنيادي مقصد پروسيسنگ ئي آهي ٻين لفظن هيءُ ته ڪمپيوٽر پروسيسنگ جي ڪم لاءِ ئي ٺهيل آهي.
هن طريقي سان ڊيٽا کي بجليءَ ذريعي هلندڙ ڪنهن حسابي مشين ذريعي پروسيس ڪيو ويندو آهي. هن عمل کي اليڪٽرو مڪينيڪل ڊيٽا پروسيسنگ چئبو آهي. هن ڪم انسان جو عمل دخل 20 سيڪڙو مشين جو عمل دخل 80 سيڪڙو هوندو آهي. جهڙوڪ اليڪٽرڪ ٽائيپ رائيٽر.
ڊجيٽل ڪمپيوٽرن کي مختلف حوالن جي بنياد تي مختلف درجن ورهايو ويو آهي، انهن پروسيسنگ پاور يعني عمل ڪرڻ جي سگھه، اسٽوريج يعني ذخيري جي گنجائش، ياداشت، جسامت وغيره شامل آهن. ھيٺ ڊجيٽل ڪميوٽر جا قسم ڏنل آھن:
مائڪروفون/ مائيڪ: هن ان پٽ ڊوائيز جو ڪم آوازن کي ڪمپيوٽر داخل ڪرڻ آهي. يعني هن وسيلي اسان پنهنجو آواز ڪمپيوٽر داخل ڪري محفوظ ڪري سگھون ٿا. جديد ڪمپيوٽرن اسان آواز ذريعي ڪمپيوٽر کي هدايتون پڻ ڏئي سگهون ٿا.
ٿرمل پرنٽرس: هن پرنٽر جي ڪم ڪرڻ جو طريقو به بلڪل انڪ جيٽ پرنٽر جهڙو آهي، يعني مس جي سنهڙن ڦڙن ذريعي پرنٽ ڪرڻ، فرق صرف ايترو آهي ته هن پرنٽر استعمال ٿيندڙ مس جا سنهڙا ڦڙا مس کي گرم ڪرڻ جي ڪري پيدا ٿيندا آهن.
مني ڪمپيوٽر:'هي ڪمپيوٽرننڍي پيماني جي ڪاروبار وغيره استعمال ٿيندا آهن، هنن جي قيمت به نسبتاً گھٽ هوندي آهي، هي ننڍن ادارن جهڙوڪ بينڪن جي شاخن، يونيورسٽين اسپتالن وغيره استعمال ٿيندا آهن.
مڌر بورڊ: سي پي يو جو مين بورڊ آهي جنهن سان/تي ڪمپيوٽر جا اندروني بيروني پرزا ڳنڍيل هوندا آهن. ان کان سواءِ هن دٻي ريم، سِي پِي يو چِپِ، هارڊ ڊسڪ تارون، وغيره وغيره موجود هونديون آهن.
ان بعد هڪ برطانوي رياضي دان چارلس بيبيج هڪ اهڙي مشين ايجاد ڪئي جيڪا ان پٽ آئوٽ پٽ جو ڪم سرانجام ڏيندي هئي. هن مشين جي تخليق انسان جي ڪم ڪافي مدد ڪئي.
ڊيٽا پروسيسنگ اصطلاح جي سادن لفظن وصف هيءَ آهي ته ڪنهن به ڊيٽا يا مواد کي ڪنهن خاص مقصد لاءِ ڪنهن پروسيس يا عمل مان گذارجي. موجوده دور جي انسان وٽ ڊيٽا پروسيسنگ جا پنج قائده آهن.
ڊيٽا ان مواد کي چئبو آهي جنهن تي ڪم ڪيو ويندو آهي، پروسيسنگ ان ڊيٽا ٿي ٿيندڙ ڪم يا عمل کي چئبو آهي، ڊيٽا ڊيٽا پروسيسنگ جي تاريخ به ايتري ئي پراڻي آهي جيترو انسان پاڻ.
ان کان علاوه به ڪافي ان پٽ ڊوائيسز موجود آهن جن جو ڪم به اهڙي ئي قسم جو آهي، جهڙوڪ بارڪوڊ ريڊر، ڪارڊ ريڊر، لائيٽ پين، ٽچ اسڪرين، ڊرائنگ پيڊ، جواءِ اسٽڪ وغيره اهم آهن.
نان امپيڪٽ پرنٽرس: هنن قسم جي پرنٽرن ٻيا سڀئي پرنٽر اچي وڃن ٿا جهڙوڪ: ليزر پرنٽر، انڪ جيٽ پرنٽر ٿرمل پرنٽر.
شيشي يا ائليومينم جون پٽيون جيڪي فرش کي مختلف خانن ھڪجھڙي انداز ورھائڻ لاءِ استعمال ڪيون وينديون آھن، اھي 1/8 انچن ٿلھيون گھربل انداز جي ٽاپنگ جيتريون اوچيون ھئڻ گھرجن.
خانن ورھائڻ کان اڳ چوني جي ڪانڪريٽ يا سيمينٽ ڪانڪريٽ جي بنيادي فرش کي، جيڪو بالڪل ھڪ ڪري تھھ جي صورت ، چڱيءَ طرح ڳتي نھرو ڪيل گھربل فرش جي حساب بالڪل صحيح، انھيءَ جي پور وڇوٽ ھڪ ئي دفعي سان وڌل ھوندو آھي. گھٽ گھٽ ستن ڏيھن تائين ترائي ڪري، سخت بنائي بعد فرش وجھڻ وقت پھريائين انھيءَ کي لوھھ جي تارن واري برش سان صاف ڪري انھيءَ مان مٽي ابور کي مال کي ڪڍي سڪل ھئڻ جي حالت پاڻيءَ جو ٽيھو ڏيئي بعد خالص سيمينٽ پاڻيءَ جي پتري مرڪب جو تمام ھلڪو ٽيھو ڏيئي پوءِ انھيءَ مٿان فرش وڇايو وڃي.
زميني سطح کان مٿي تيار ڪيل منزلن واسطي سيمينٽ ڪانڪريٽ جي ڇتين وجھڻ وقت جلد ئي انھن مٿان ھن قسم جو فرش وڌو وڃي وقت گذري وڃڻ جي حالت انھن کي ٿورو گھرو ڪري اٽڪل ڏيڍ انچ ٿلھو، گھٽ مقدار واري سيمينٽ ڪانڪريٽ جھڙوڪ 1:6:12 يا 1:4:8 جي تناسب وارو، تھھ چڙھي پوءِ انھيءَ مٿان ھن قسم جي ٽاپنگ چاڙھي وڃي.
سيمينٽ ڪانڪريٽ جو مسالو گھاٽو رکيو وڃي، جيئن انھيءَ جو جھڪاءُ ڏيڍ انچ کان نھ وڌي. عام ڪمن لاءِ ھڪ ڪعب فوٽ تي ساڍن چئن کان پنجن گيلن تائين پاڻي استعمال ڪجي. پاڻي سيمينٽ جو تناسب ) 0.04کان نھ وڌڻ گھرجي چلت کي سيمينٽ ڪانڪريٽ استعمال ٿيندڙ پٿر جي ٽڪرن جابلو ريتيءَ جي انداز کي ملائي بيھارڻ رستي ضابطو ڪيو وڃي
ھڪ خاني جو مال ھڪ ئي دفعي سان ملائي، سيمينٽ ملائڻ کان ٥ منٽن اندر مال ملائڻ واري تختي تان فرش تي ويھي آھستگيءَ سان لاھي، خانو ڀري، انھيءَ کي ڪرني سڌي پٽيءَ وسيلي پٿاري، سنئون ڪيو وڃي. پٿارڻ بعد انھيءَ کي ٥ کان ١٠ منٽن تائين اٽڪل ٥ پائونڊن جي ڪاٺ جي ٿاڦيءَ سان زور سان ٿڦڪيون ڏيئي سوڙھو ڳتيو وڃي، جيئن انھيءَ ڄمڻ کان پوءِ سنھن سوراخن پيدا ٿيڻ جو انديشو نھ رھي.
سيمينٽ ڪانڪريٽ کي خانن پٿارڻ کان پوءِ شروعاتي ٽائيم انھيءَ کي تمام گھڻو ٿاڦڻ کان پاسو ڪيو وڃي. اھو جڏھن سخت ٿيڻ لڳي تھ انھيءَ کي تڪڙو تڪڙو لوھھ جي ڪرنيءَ سان ماريو وڃي. سخت ٿيڻ کان اڳ سڌيءَ پٽيءَ ذريعي انھيءَ کي چڪاسيو وڃي جيڪڏھن ڪجھھ ھيٺاھيون مٿاھيون نظر اچن تھ انھن کي ختم ڪرڻ گھرجي. ازانسواءِ ٿاڦيءَ سان ٿڦڪين ڏيڻ بعد جيڪڏھن ڪو فالتو باريڪ مال نظر اچي تھ انھيءَ کي يڪدم خارج ڪيو وڃي.
جيڪڏھن ٿڦڪين ڏيڻ سان سطح جي مٿان سيمينٽ جي ڪريم جي پيسٽ نڪري اچي تھ ائين ڄاڻجي تھ مصالحي تمام گھڻو ضرورت کان وڌيڪ پاڻي پئجي ويو آھي. اھڙي مال کي خانن مان ڪڍي ٻئي اھڙي ٺاھيل مال کي خارج ڪيو وڃي.
ھڪ ڇڏي ٻئي خاني ڀرڻ جي صورت ٻئي ڏينھن تي خانن ٺاھڻ وارين رھنمائي پٽين کي خبرداريءَ سان ڪڍيو وڃي ٺاھيل چونڪن يا خانن جي پاسن کي چڪاسيو وڃي انھن کي ڀڄڻ نھ ڏجي. انھن پاسن تي ڪنھن اڻ جاذب ڪاغذ کي رکي مٿي تيار ٿيل چونڪي مٿان ويڙھيو وڃي، جيئن اڳتي ھلي رھيل خانن کي ڀرڻ وقت نئون مال اڳ ٺھيل چونڪن جي
ڪنارن سان چنبڙي نھ پوي نھ ئي وري ٺھيل چونڪن مٿان پٿارجي وڃي. گھڻي خيال رکڻ کان پوءِ بھ جيڪڏھن ڪجھھ مصالحو انھن مٿان ڪري پوي تھ انھن کي تازي حالت ئي صاف ڪري ھٽايو وڃي.
ٽئين ڏينھن تي ڇڏيل خانا جيڪي ھڪ ڇڏي ٻئي جي اصول تي ڀرڻا آھن، انھن کي پورو ڪيو وڃي انھن جي ڀرڻ وقت اڳ ٺھيل چونڪن کي نقصان ٿيڻ نھ ڏجي. ھنن ڇڏيل خانن کي ڀرڻ تائين اڳ ٺاھيل چونڪن جي ڀِڳل سڻيءَ جي ڳوڻ رستي چڱيءَ طرح ترائي ڪرڻ گھرجي انھن کي ترائيءَ جي مدي تائين ھرگز سڪڻ نھ ڏجي. سموري فرش مڪمل ٿيڻ کان پوءِ انھن مٿان جابلو واريءَ سان ٻارا ٺاھي، انھن اندر مسلسل پاڻيءَ جا دٻا ٺاھي اٽڪل ١٤ ڏينھن تائين ترائي ڪئي وڃي.
ھن قسم جي فرش جي مٿاڇري کي سڪل سيمينٽ يا گھڻي سيمينٽ واريءَ جي مرڪب کي انھيءَ مٿان ڇڻڪاري ڪڏھن بھ لسو پختو ڪرڻ نھ ڏنو وڃي. ڇاڪاڻ تھ خراب سطح کي لڪائڻ لاءِ اھو ھڪ حسين ڌوڪي جي برابر آھي.
سيمينٽ ڪانڪريٽ جي ھيٺئين تھھ ٺاھڻ تائين عليحده خانن ٺاھڻ، سيمينٽ ڪانڪريٽ جي ملائڻ، انھيءَ کي پٿارڻ، انھيءَ جي گھاٽاڻ واٽر سيمينٽ رئشو اڳ ڄاڻايل سيمينٽ ڪانڪريٽ جي فرش مطابق ھئڻ گھرجي.
بلوري ٽڪرن کي استعمال ڪرڻ کان اڳ کجيءَ جي ڦرھن جي ڇٻن وجھي چانورن وانگر پاڻيءَ سان ڌوئي بالڪل صاف ڪري سڪائي پوءِ استعمال ڪرڻ گھرجي.
سڀ کان پھرين سيمينٽ ڪانڪريٽ جي بنياد تي، جيڪو سنوت کھرو ڇڏيو ويندو آھي، گھربل ٿولھھ جي عمق وارين پتل ، ٽامي ، جست ، شيشي ، يا ٻڙي نمبر جي بلورن جي چوري جي ٺھيل پٽين سان ھڪ ڪرا، سھڻا گھربل ڊزائن جا خانا ٺاھيا وڃن.
گھربل تناسب جي حساب سان ماپ وارين پيتين ذريعي سيمينٽ بلور جي ٽڪرن کي پھرين سڪل حالت ڪنھن صاف پڪي فرشي ٽڪري تي پر ڪوشش ڪري تغاريءَ يا ٻئي ڪنھن اھڙي ٿانو وجھي ٿورو ٿورو پاڻي ملائي ايتري گھاٽاڻ تائين بيھارجي جيتري اھو استعمال ڪرڻ جي لائق بڻجي، پوءِ انھيءَ کي خانن اندر لاھي ترتيب سان لوھھ جي ڪرنيءَ ذريعي پٿاري ٿڦڪيون ڏيئي ڳتيو وڃي. جيڪڏھن ٿڦڪين ڏيڻ سان انھيءَ مان ڪريم نڪري تھ اھڙي ملاوٽ کي خارج ڪيو وڃي.
ڪوشش ڪري بلوري ٽڪرن جو تھھ ) ايتري ٽائيم اندر ڏنو وڃي جيتري ھيٺيون سيمينٽ ڪانڪريٽ جو تھھ لچڪدار حالت ھجي. پر جيڪڏھن ھيٺيون تھھ بالڪل سڪي وڃي تھ پوءِ انھيءَ مٿان خالص سيمينٽ پاڻي جو ھلڪو تھھ ڏيئي پوءِ جلد ئي انھيءَ مٿان موزائيڪ جي داڻي جو تھھ چاڙھجي. انھيءَ تھھ مٿان ھلڪيون ٿڦڪيون ڏيئي انھيءَ کي ڪرني ليول واري پٽيءَ سان سڌو ڪري بالڪل صحيح ليول بيھارجي.
ليول بيھارڻ ڪرنيءَ سان ٻھ ٽي گھمرا ٿڦڪيون ڏيئي ڳتڻ کان پوءِ اگر مٿاڇري تي ڪرنيءَ جا داغ ٿي بيھن تھ انھن کي ميساڻ جي ڪوشش ھرگز نھ ڪجي ڇاڪاڻ تھ اڳتي ھلي مٿان گسائڻ کان پوءِ اھي داغ خود بھ خود ميٽجي ويندا.
انھيءَ کان پوءِ يڪدم ئي موزائيڪ جي تازي پيل فرش مٿان ڪرنيءَ جي مدد سان خالص سيمينٽ جو تھھ چاڙھي انھيءَ مٿان ترائيءَ واسطي آليون ڳوڻيون رکجن.
ٽن ڏينھن بعد انھيءَ فرش جي مٿان تمام کھرن ڪاربورئنڊم بلاڪن رستي خوب طرح سان ھن فرش جي گسائي ڪئي وڃي. اھا گسائي، مشين استعمال ڪرڻ سان تڪڙي عمدي رھي ٿي. ڪن خاص حالتن مشين نھ ھئڻ سبب انھيءَ کي ھٿ رستي انھن بلاڪن سان زور سان رڳڙي لسو بنائي سگھجي ٿو. رڳڙائي يعني گسائي فرش مٿان سنھي ريتي پاڻي ھاري خوب طرح سان ڪرڻ گھرجي جيستائين داڻو ظاھر ٿي بيھي.