polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
محمد يعقوب . خان ايم ايم ڪي جي 1978 جي ناول نظر اچي ٿو. هن ناول کي 1984 هڪ ننڍي سيريز تبديل ڪيو ويو، جنهن اتل ٽنڊن خان جو ڪردار ادا ڪيو.
چنڊول پکيءَ جي هن قسم کي ننڍو چنڊول بہ چوندا آهن. هيءُ 17 سينٽي ميٽر ڊگهو ٿئي ٿو. هن جا نر ماد رنگ روپ هڪجهڙا ٿيندا آهن. چنڊول جو رنگ پٿريلو ناسي ٿيندو آهي. هن جي اکين مٿان هڪ اڇي ليڪ سان گڏ مٿي تي ننڍڙي چوٽي ٿيندي آهي. هن جي سڃاڻپ چهڪدار ٻولي آهي. هي زمين تان اڏرڻ وقت پنهنجي مخصوص انداز واري ٻولي ڪندو آهي. هي ٻين پکين وانگر ٻج، اَن جيت کائيندو آهي. زمين تي مضبوطآکيرو ٺاهيندو آهي. هن جي رهائش جا هنڌ، ميدان چراگاھ آهن.
چنڊول جھرڪيءَ جي شڪل سان ملندڙ جلندڙ هوندو آهي. جسامت 14 سينٽي ميٽر ڊگهو ٿيندو آهي. هن جي پُٺي ڦِڪي ناسي ٿئي ٿي، جنهن کي جهرڪيءَ جهڙا پر ٿيندا آهن،جن تي ڳاڙهسرا دڙڳ ٿين ٿا. هن جي پَرن ڇاتيءَ تي گهرا چٽ هوندا آهن. هن جو پيٽ وارو ڀاڱو اڇو ٿيندو آهي پَرن جي ٻاهرين ڪناري ڳاڙهي ٿيندي آهي. هن جون ٽنگون ڳاڙهسِريون، هيڊيون ٿينديون آهن.
هن جنس جا نر ماد هڪجهڙا ٿيندا آهن. چنڊول جي پُٺي گهري ناسي ٿيندي آهي، جنهن تي گهريون ليڪون ٿينديون آهن. هن جي ڳچيءَ پيٽ جو رنگ اڇو ٿئي ٿو. ڇاتيءَ جي ٻنهي پاسن کان ڪارا نشان هوندا اٿس. ان کان سواءِ اکين جي مٿان ڀرن وانگر اڇي ليڪ ٿيندي آهي.
چنڊول يا هڙيو (انگريزي: ، عربي: ابوالمليح، فارسي: قرقرا، هندستاني، وغيره: چڪاوک، قنبره، ڪارينہ) هڪ قسم جو پکي آهي، جيڪو گھڻو ڪري سنڌ جي اڪثر ڀاڱن ملي ٿو.
جمھوريہ پيرو (; ڏکڻ آمريڪا جي اولھ واقع ھڪ ملڪ جو نالو آهي جنھن جي اتر م ئايڪئيڊور ڪولمبيا، اوڀر برازيل، ڏکڻ اوڀر بوليويا، ڏکڻ چلي اولھ پيسيفڪ سمنڊ آھي. ھي ڪثير جنسي جاندارن وارو ملڪ آھي جنھن اولھندي پيسيفڪ ساحلي علائقن جي بنجر ميدانن کان ويندي
اتر کان ڏکڻ اوڀر تائين اينڊيس جبلن جي قطارن اوڀر اميزون ندي جي برساتي ٻيلن واري اميزون بيسن جاندارن جون ڪيتريون ئي جنسون رھندڙ آھن.
پيرو جي معيشت خطي اندر سڀ کان وڌيڪ خوشحالي واري آھي جنھن جي سراسري واڌ جي شرح 5.9 سيڪڙو آهي. ان جي صنعتي معيشت جي ترقي خطي سڀ کان تيز آھي جنھن جي شرح 9.6 سيڪڙو آهي. ان جي وڏين معاشي سرگرمين م کاڻون، صنعتي پيداوار، زراعت مڇي جو شڪار سان گڏوگڏ ٽيليڪميونيڪيشن بائيو ٽيڪنالاجي آهي.
پيرو ايشيا پيسيفڪ ايڪانامڪ ڪوآپريشن ، پيسيفڪ الائنس ، ٽرانس پيسيفڪ پارٽنرشپ ورلڊ ٽريڊ آرگنائيزيشن جو سرگرم رڪن آھي ان جو شمار وچولي طاقتن ٿئي ٿو. ھن ملڪ جي آبادي 320000 جي لڳ ڀڳ آهي جنھن ھتان جا اصل رهاڪو، يورپي گورا، آفريڪي ڪارا، ايشيائي ماڻھو شامل آهن. ھن ملڪ جي سڀ کان وڌيڪَ ڳالهائجندڙ ٻولي اسپيني آھي ٻئي نمبر تي ڪئيچوئائي آھي
پيرو جي ڪل پکيڙ 1284640 چورس ڪلوميٽر آبادي 2 ڪروڙ 71 لک 36 هزار آهي. پيرو جي گاديءَ جو هنڌ ليما سڀ کان مٿانهون هنڌ هواسڪاران آهي. هن ملڪ جي سرڪاري ٻولي اسپيني آهي، جڏهن ته ڪوئچوا آئمارا ٻوليون پڻ ڳالهايون وڃن ٿيون. هتي جي موسم خشڪ آهي مختلف علائقن جي آبهوا مختلف آهي.
قبي جي نالي سان مشهور جوهي مندر جوهي شهر، جوهي ٿعلقي ڏاڍو ضلعي، سنڌ،پاڪستان آهي جيڪو 1850ع واري ڏهاڪي تعمير ڪيو ويو نهايت منفرد طرز تعمير وارو يادگار آهي. شو مندر جوهي شهر جي مرڪزي حصي موجود آهي، مندر جي طرز تعمير هندستان نيپال تعمير ٿيل مندرن سان گھڻي مشابهت رکي ٿو. مندر جي اندر توڙي ٻاهر فريسڪو نقش نگاري ٿيل آهي. مندر جي اندر نقش نگاريءَ شو، وشنو ڪرشنا جا اوتار انهن جا مظهر يا مذهبي اظهار چٽيل آهن. . مندر جي ايراضي تمام وڏي هئي مند جي آس پاس اٽڪل 35 ڪمراجوڙيل هئا پر هاڻ اهي مسمار ڪري قبضي آئي ٻيون عمارتون دڪان جوڙيا ويا آهن.
سندس شاعري جا ست مجموعا ڇپجي چڪا آهن. انهن منجهان ڪيترا ئي نظم انگريزي، ملئي يوني ٻولين ترجمو پڻ ٿي چڪا آهن. نوشي گيلاني آسٽريلين شاعر جي شاعري کي اردو ترجمو ڪيو آهي. انکانسواءِ هن پاڻ پڻ انگريزي شاعري ڪئي آهي. سندس مشهور نظم آهي،" ". نوشي گيلاني اردو اڪيڊمي آسٽريليا جي شريڪ باني پڻ آهي، جنهن جي بنياد 2009 رکي وئي هئي. هيءَ اڪيڊمي اردو شاعري ادب جي ترويج جي لاءِ هر مهيني سڊني هڪ بيٺڪ جو بندوبست ڪندي آهي. سندس نڪور نئون مجموعو "هوا ڇپڪي سي ڪهتي هي" کي ان ريت موٽ ملي تہ اردو بازار اچڻ کانپوءِ ٻن ڪلاڪن ئي اهو ايڊيشن ماڻهن جي هٿو هٿ وڪامي ويو.
هن پاڪستاني ڳائڻو پٺاني خان کي ڀيٽا پيش ڪيو، جنهن کي پاڪستان نيشنل ڪائونسل آف دي آرٽ اسپانسر ڪيو. امريڪا رهڻ دوران هن جا تجربا مشاهدا پڻ سندس شاعري منجهان ٽمڪن ٿا. "هوا" "محبت" جي لفظن مضبوط استعاري طور تي سندس شاعريءَ گهڻو استعمال ٿيو آهي. کيس انهي ڪري هوا جي هم سُخن پڻ سڏيو ويندو آهي.
محمد جمال ولد مراد علي گبول 15 ڊسمبر 1961ع تي ڳوٺ غلام علي گبول نزد شهر ميرپور ساڪرو ڄائو . شروعاتي تعليم پنهنجي ڳوٺ جي ويجهو پرائمري اسڪول صابو خان گبول حاصل ڪئي ,.ثانوي تعليم هاء اسڪول ميرپور ساڪرو ورتي,جتان 1982ع ميٽرڪ جو امتحان پاس ڪرڻ بعد غربت سبب اڳتي پڙهي نه سگهيو ايريگيشن کاتي ٽريسريء جي عهدي تي پنج سئو روپيا في مهينو پگهار نوڪري ڪرڻ لڳو.نوڪري دوران ايم. آر .ڊي تحريڪ کيس گرفتار ڪيو ويو کيس لاڏيون,ٺٽو حيدرآباد سينٽر جيل رکيو ويو.آزادي ماڻي 1984ع پرائمري استاد مقرر ٿيو.پرائمري استاد هئڻ دوران هن انٽر,بي اي بي ايڊ جا امتحان به پاس ڪيا.
هن سڄي زندگي نه ڪنهن سان ڪو وير نه ڪينو رکيو آهي تنهنڪري هر ماڻهو سندس عزت احترام ڪندو آهي.سندس مثالي استاد وارو ڪردار نه رڳو سندس ڊيوٽي واري دور مڃتا ماڻي چڪو آهي پر ايندڙ زماني تائين کيس احترام عزت سان ياد ڪيو ويندو.انهيء عزت احترام پويان جمال مراد جي علمي ادبي شخصيت پنهنجي ڪرت سان مضبوط وچن وابستگي آهي.جمال مراد سڄي حياتي سادگي سان گذاري آهي.
سن 2016ع جڏهن جيالا ڪامريڊ ڪلچر زور ورتو ,هر طرف چشم پوشي پنهنجا نوازيو جو فرق ڦريو تڏهن هڪ محنتي ايماندار استاد جو ڪم ڪرڻ تمام مشڪل ٿي پيو هي محنتي ايماندار شخص 55 سالن جي ڄمار رٽائرمينٽ کي عافيت آبرو سمجهي پنج سال اڳ ئي رٽائر ٿيو! هن کي پنهنجو ماضي بچپن ڏاڍو وڻندو آهي.
پاڻ ابتدا مولوي احمد ملاح ,رشيد احمد ساڪرائي,اسلم ساڪرائي شمشاد ساڪرائي جي ڪلام کان متاثر ٿيو ,بعد پاڻ به شاعري ڪرڻ لڳو ,ان کان علاوه سندس ڀاء جي حادثاتي موت به کيس شديد چوٽ لڳائي .سندس شاعريء استاد شمشاد ساڪرائي آهي .
تاراٻائي ڀونسلي سال 1700ع کان 1708ع تائين مراٺا سلطنت جي نائب حڪمران رهي. هي ڇترپتي راجا رام ڀونسلي جي راڻي، سلطنت جي باني شيواجي جي نُنهُن شيواجي ٻيون جي ماءُ هئي. پنهنجي مُڙس جي موت کانپوءِ هن مغليا سلطنت جي خلاف تحريڪ مقاومت کي جيارڻ اهم ڪردار نڀايو پنهنجي پُٽ جي نابالغي نائب السلطنت واري عهدي تي ڪم ڪندي رهي.
تاراٻائي جو تعلق موهتي قبيلو سان هيو، هن جو پيءُ همبي رائو موهتي مشهور مرهٽا جرنيل هيو۔ اهڙي ريت هيءَ سوئيرا ٻائي جي ڀائيٽئي پڻ هئي، انَ سَڱ سان هيءَ پنهنجي مُڙس راجا رام جي پُڦاٽ هئي. سال 1700ع راجا رام جي وفات ٿي وئي ته تارا ٻائي پنهنجي کيرپياڪ ٻالڪ شيواجي ٻيون کي ان جو جانشين تسليم ڪيو پاڻ نائب السلطنت جي عهدي تي ڪم ڪرڻ لڳي.
جڏهن تارا ٻائي پنهنجي پُٽ شيواجي ٻيون کي ڪولهاپور جو ڇترپتي بڻائڻ چاهيو تہ مهاراج شاهو پهريون ٻين سردارن هن جي مخالفت ڪئي. تنهن هوندي ڪانهوجي آنگري، داماجي ٿورٽ، چندرسين جاڌوو ٻين ڪيترن ئي سردارن هن جي حمايت سهائتا ڪئي.
وهاڻو اهڙي ٽقافتي شئي آهي جيڪا ماڻهو سمهڻ وقت سيراندي کان مٿي کي ڏيندو آهي. وهاڻو ٽيڪ ڏني ويهڻ لاءِ پڻ ڪم ايندو آهي. هيءُ مختلف قسم جي ڪپڙي مان ٺاهيو ويندو آهي. سنڌ آڳاٽي زماني وهاڻو توڙي ان جو ڇئو هٿ سان سبيو ويندو هو. ڇئو تي ڀرت به ڀريو ويندو هو. وهاڻي ڪپھ ڪتي وڌي ويندي آهي مٿان ڀرت وارو ڇئو چاڙهيو ويندو آهي. هاڻ به ايئن ڪيو وڃي ٿو. هن وقت مشيني دور آهي. وهاڻو ان جو ڇئو فيڪٽرين تيار ٿئي ٿو. وهاڻي فوم جو استعمال ڪيو وڃي ٿو.سنڌ وهاڻو توڙي ان جو ڇئو اڄ به هٿ سان تيار ڪيا وڃن ٿا.
وھاڻو سنڌي ٻولي جو لفظ آهي. ان کي انگريزي پلو چون ٿا جيڪو اصل جرمن ٻوليءَ جو لفظ آهي پوءِ لاطيني ٻوليءَ مان پراڻي انگريزي شامل ٿيو. لفظ پلو جو انگريزي استعمال جو سڀ کان پراڻو رڪارڊ ٻارھين صدي عيسويءَ کان ملي ٿو. عربي ٻوليءَ ان کي وسادة،اردو هندي ان کي تڪيہ چوندا آھن.فارسي ٻوليءَ بالش چوندا آهن.
مختيار علي انڙ انجنيئرنگ جي شعبي 20 پي ايڇ ڊي شاگردن جو سپروائزر رھيو. ٽنڊي ڄام ھن 1979ع کان 1990ع تائين مئٽرڪ انٽرميڊيئيٽ جي ھزارين شاگردن کي مفت ٽيوشن پڙھائي. مختيار علي انڙ ريڊيو پاڪستان حيدرآباد جو مشھور ڪمپيئر پڻ رھيو. ھن ريڊيو لاءِ سائنس، تاريخ ٻين موضوئن تي بيشمار اسڪرپٽ لکيا. ھن سنڌي انگريزي وڪيپيڊيا لاٰ بہ ڪيترائي مضمون لکيا آھن. پاڻ سنڌي ادبي سنگت جو ميمبر بہ رھيو آھي. ان کان علاوہ مختلف اخبارن لاءِ ڪالم بہ لکيا آھن.
مختيار علي انڙ ، جنم: 1 سيپٽمبر 1964ع) سنڌ جو مشھور تعليمي ماھر، اليڪٽريڪل، اليڪٽرانڪ ڪمپيوٽرانجنيئرنگ جو پروفيسر، محقق ليکڪ آھي. ھن انجيئرنگ سان گڏوگڏ سنڌ جي تاريخ، ادب ثقافت تي پڻ ڪافي مضمون مقالا لکيا آھن.
مولانا عبدالمجيد سنڌي برطانوي هندستان واري سنڌ جنم وٺندڙ عالم، استاد، مبلغ مذهبي رهنما هو. هن سنڌي ٻوليءَ اردو ڪتاب پڻ لکيا.
663 هه سلطان التمش لاڏاڻو ڪيو سندس پٽ رڪن الدين فيروز شاهه تخت تي ويٺو ته سمورو خزانو عيش عشرت تماشي لٽائي ملڪي معاملا پنهنجي ماءُ جيڪا هڪ ترڪي ڪنيز هئي، جي هٿ ڏئي ڇڏيائين. اميرن وزيرن اهڙو حال ڏسي التمش جي وڏي ڌي رضيه سلطانه کي تخت تي ويهاريو. رضيه سلطانه وڏي بهادر سياڻي سيبتي عورت هئي، جنهن دهلي جي تخت تي ويهي سنڌ کان وٺي برهم پترا تائين پکڙيل ملڪ کي وڏي نيڪنامي سان هلايو.
رضيه سلطانه کان پوءِ معز الدين بهرام شاهه 27 رمضان 637 تي دهلي تخت نشيني جون رسمون ادا ڪيون پر ٿوري ئي وقت سڀ سردار کانئس بدظن ٿي پيا. انهيءَ وچ مغلن لاهور تي قبضو ڪري شهرين جو ڪوس ڪيو. 18 ذوالقعد 639 هه تي بهرام شاهه پنهنجي باغي سردارن هٿان ٻه سال، هڪ مهينو پندرهن ڏينهن حڪومت ڪري مارجي ويو. بهرام شاهه کان پوءِ انهن سردارن رڪن الدين فيروز شاهه جي پٽ علاؤ الدين مسعود کي قيد مان ڪڍي تخت تي ويهاريو. ان وقت سلطان التمش جي درٻار جي هڪ امير ملڪ اعز الدين بلبن دهلي تي قبضو ڪرڻ چاهيو پر درٻاري اميرن سردارن فيصلو ڪري اجمير، ناگور جنهن سنڌ به شامل هئي جاگير طور کيس ڏئي ڇڏيا.
سلطان مسعود جي حڪومت جون واڳون سنڀالڻ کان پوءِ 643 هه منڪوتا نالي مغل لشڪر وٺي اچي اچ ملتان تي ڪڙڪيو. سلطان مسعود کي معلوم ٿيو ته سڀني صوبن کان فوجون گهرائي وڏي ڪٽڪ سان مغلن جي مقابلي لاءِ نڪتو. اڃا هو بياس درياءُ جي ڪپ تي پهتو ته مغل سندس لشڪر جي دٻدٻي جلال کان ڊڄي خراسان ڀڄي ويا سلطان مسعود سوڀارو ٿيندي بکر پهتو. ”طبقات ناصري“ جو ليکڪ منهاج سراج به ان سفر ساڻس گڏ هو.
ناچڻي، مهين جو دڙو ٽامي يا پتل جو مجسمو آهي جيڪو اٽڪل 2300 ق. م کان 1750 ق. م جي دوران سنڌو سڀيتا جي شهر مهين جي دڙي جوڙيو ويو جيڪو نهايت قديم شهرن مان هڪ هو. مجسمو 10.5 ڊگهو هڪ ننگي جوان عورت يا ڇوڪريءَ جو آهي جيڪا اعتماد سان اُڀي يا سڌي بنان ٺاھ ٺُوھ جي فطري انداز بيٺل آهي. ناچڻي بهترين هنر جو تسليم ٿيل نمونو سنڌو سڀيتا جي ثقافتي هنر يا ڪاريگري آهي. مجسمو 1926ع برطانوي آثار قديمہ جي ماهر ارنيسٽ ميڪي مهين جي دڙي جي ايڇ آر ايراضيءَ مان دريافت ڪيو هو. مجسمو نئين دهليءَ جي نيشنل ميوزيم رکيل آهي جنهن جي مالڪي يا وارثيءِ تي پاڪستان جو جهڳڙو رهيو آهي.
مهين جي دڙي منجهان ٽامي يا پتل جي هن قسم جي هنري نموني جا ٻه مجسما مليا هئا جيڪي لچڪيدار ڍانچي وارا لڳن ٿا جن هڪ عام قسم وارو آهي هڪ خاص آهي. ناچڻي ڇوڪري ننگي آهي کيس ٻانهن ڪنگڻ ڳچيءَ هار پاتل آهي. ناچڻي قدرتي انداز بيٺل آهي سندس هڪ هٿ ڪلهي سئون دُڏ تي آهي. کيس کاٻي ٻانهن 24 کان 25 ڪنگڻ پاتل آهن ساڄي ٻانهن 4 ڪنگڻ پهريل آهن. کاٻي هٿ ڪا شئي اٿس هٿ سٿر يا ران تي رکيل اٿس. ٻئي ٻانهون عام طرح کان ڪجھ ڊگهيون اٿس. سندس هار گهنگهرن نموني لٽڪندڙ بناوتون يا دُر لڳل آهن. سندس وار ڊگھا آهن. چوٽي ٿيل وار ڪلهي تي رکيل اٿس.
مجسمو هندستان جي نيشنل ميوزيم دهلي پيل آهي. ڪجھ پاڪستاني سياستدان ماهرن گُهر ڪئي ته مجسمو پاڪستان کي موٽائي ڏنو وڃي. 2016ع بئريسٽر جاويد اقبال جعفري مجسمي موٽائڻ لاءِ لاهور هاءِ ڪورٽ پٽيشن داخل ڪئي. نه موٽائڻ جو سبب ڄاڻايو ويو ته مجسمو پاڪستان ٺهڻ کان اڳ دهلي رکيو ويو هو.
1925ع ارتقائي نظريي کي آمريڪا جي نصابي ڪتابن شامل ڪيو ويو اُتان پادرين جي طبقي سائنسي سوچ رکندڙن جي وچ ارتقا يا تخليق جي نظرياتي جهيڙي جي شروعات ٿي.
سلطنت برطانيه پنهنجي ويڪر جي اعتبار سان تاريخ جي سڀ کان وڏي سلطنت هئي ڪافي عرصي تائين هي هڪ عالمي طاقت رهي۔ 1921ء تي پنهنجي طاقت ويڪر جي انتها تي هي 33 ملين چورد ڪلوميٽر رقبي تي پکڙيل هئي ان جي حڪمراني هيٺ 45 ڪروڙ 80 لک ماڻهو هيا جيڪي ان وقت جي عالمي آبادي جو هڪ ڀاڱي چار ٿين ٿا۔ هي ايتري ويڪري هئي جو هن جي باري چيو ويندو هو ته سلطنت برطانيا تي ڪڏهن سج لهندو نه هيو. هي دنيا جي پنجن ئي آباد کنڊن تي موجود هئي۔
هن جي شروعات آئرلينڊ 1541ء کان ٿي۔ 1607ء آمريڪا جيمز ٹائون پهرين انگريز آبادر هئي۔ 1707 اسڪاٽ لينڊ انگلستان متحد ٿين ٿا۔ برطانوي نيون آباديون اتر آمريڪا، ڏکڻ آمريڪا، آفريڪا، آسٽريليا ايشيا پکڙجنديون وڃن ٿيون۔ هن دوران گڏيل آمريڪي رياستن جي آزادي سلطنت برطانيا کان عليحدگي هڪ علائقائي نقصان ته هيو پر تجارتي معاشي تعلق بدستور قائم رهيق۔
يورپ جي معاملن مان پنهنجو پاڻ کي بچائي رکڻ پنهنجي توانائين کي سلطنت جي تعمير ڪرڻ صرف ڪيو. يورپ جي معاملن تڏهن دخل ڏنو جڏهن هالیئينڊ بيلجيم مداخلت ڪئي وئي۔
برطانوي ايسٽ انڊيا ڪمپني سلطنت برطانيا جي ڦهلاء اهم ڪردار ادا ڪيو۔ انجي ابتدا 1600ء ملڪه ايلزبٿ پهرين جي دور بحيثيت هڪ تجارتي ڪمپني جي ٿي۔ هن جو مقصد هندستان سان تجارت هئي۔ مغل سلطنت جي زبون حالي طاقت جو خال پيدا ڪيو جيڪو ايسٽ انڊيا ڪمپني پورو ڪيو. 1857ء تي ننڍو کنڊ مڪمل طور تي سلطنت برطانيا جو حصو بڻجي چڪو هو۔
ڦَڻَس هن وڻ جي ميوي جيڏو ٻيو ميوو شايد دنيا ڪو نه هوندو. شڪل جو بيضوي آهي، مگر بيڊولو بدشڪل آهي. ان جي ڳَرُ نرم تندن واري آهي، جا ننڍي نارانگيءَ جي رنگ قد جيڏن ڳپلن هيڏي هوڏي رکيل آهي. منجهس تمام گهڻي بوءِ ٿي رهي جا ڪيترن ماڻهن کي پسند ايندي آهي، ڪيترن کي نه وڻندي آهي. ڳر سواد تمام مٺي ٿيندي آهي. اها ڪڍي تازي کير ڪاڙهي، ڇاڻي، کائيندا آهن. جڏهن کير ٺري بيهندو آهي، تڏهن ماکيءَ جهڙو گهاٽو نارنگي رنگ جو ٿي بيهندو آهي منجهس گدري جهڙي بوءِ ٿيندي آهي. ماڻهو ان کي گهڻو کائيندا آهن.
ڦڻس جا مکيه ٻه قسم آهن: هڪڙو نرم ٻيو سخت، سخت قسم وارو وڏو به ٿيندو آهي عمدو به ٿيندو آهي. ٻاهرين کل لسي ٿي ٿئيس اندريون ٻج ننڍو ٿو ٿئيس. نرم قسم وارو اُن جي اُبتڙ ٿو ٿئي.
ڦڻس ٻين ميون وانگي وڻ جي ٽآرين جي چوٿين ڪين ٿيندو آهي، پر ٿڙ مان نڪتل ٿلهين پاڙن يا ٽارين لڳل رهندو آهي. حقيقت ڪري اهڙو وڏو ڳرو ميوو جيڪر وڻ ٻئي هنڌ بيهي به ڪين سگهي. انهيءَ ميوي جي بيهڻ جي جاءِ، وڻ جي عمر موافق ڦرندي رهندي آهي. پهرين ٽارين ٿو ٿئي پوءِ تمام جهونن وڻن ٿڙ تي پاڙن تي، جيڪي پاڙن ٿا ٿين سي زمين ڦوڙي نڪرن ٿا. اهي سڀ کان عمدا ٿا ٿين.
هي وڻ نومبر مهيني ٻُور کولي ڦر جهلي ٿو، جو مارچ مهيني تائين هلي ٿو. جڏهن گل ڀريندي ٽڙن ٿا تڏهن منجهن مٺي وڻندڙ بوءِ ٿئي ٿي. وڻ به وڏي قد جو ٿو ٿئي هندستان جي گهڻن ڀاڱن ٿئي ٿو، خاص ڪري هيٺين بنگال . پنجاب البت گهٽ آهي.
تُوسان ) يا ٽُوسان آمريڪا جي ايريزونا رياست جو آباديءَ جي لحاظ کان ٻيو وڏو شھر آھي. ھي شھر ايريزونا جي وڏي وڏي شھر فينڪس کان 187 ڪلوميٽر ڏکڻ اوڀر سانتا ڪروز نديءَ جي ڪناري تي آباد آھي. 2020ع واري آدمشماريءَ مطابق ھن شھر جي آبادي 542,629 آھي. توسان ميٽروپوليٽن شمارياتي ايراضيءَ جي ڪل آبادي 1,043,433 آھي. ھي آمريڪا جي گڏيل رياستن جو 33ھون وڏو شھر آھي. ميڪسيڪو جي سرحد ھتان کان فقط 97 ڪلوميٽر ڏکڻ واقع آھي.
ھن شھر جو بنياد اسپين جي فوجي جرنل ھيوگو اوڪونر 1775ع رکيو. 1881ع جڏھن ميڪسيڪو اسپين کان آزادي حاصل ڪئي تہ ھن شھر کي سونورا رياست جي گاديءَ جو ھنڌ بنايو ويو. 1853ع ھي شھر آمريڪا جي گڏيل رياستن جو حصو بنجي ويو 1867ع کان 1977ع تائين ايريزونا جي گاديءَ جو ھنڌ رھيو. 2017ع يونيسڪو ھن شھر کي بھترين کاڌن پچائڻ جو شھر قرار ڏنو.
نِڪ ڪيراوي؛ مڊ ويسٽ کان هڪ ييل يونيورسٽي جو اڳوڻو شاگرد، پهرين عالمي جنگ جو تجربيڪار، ويسٽ ايگ جو هڪ نئون آيل رهواسي، عمر 29 جيڪو پهرئين ماڻهوءَ جي ڪهاڻي بيان ڪندڙ طور ڪم ڪري ٿو. هو گيٽسبي جو پاڙيسري هڪ بانڊ وڪرو ڪندڙ آهي. ڪاراوي آسان پراميد آهي، جيتوڻيڪ ناول جي ترقي سميت هي آخري ذڪر معيار دنڌلو ٿي ويندو آهي. هو آخرڪار مشرقي آمريڪا جي زوال ٿيڻ بي حسي کان نِراش ٿيڻ کان پوءِ مڊ ويسٽ ڏانهن موٽندو آهي.
دي گريٽ گيٽسبي آمريڪي اديب ايف اسڪاٽ فٽز جيرالڊ جو لکيل 1925ع جو ناول آهي. هي ناول ويهين صديءَ جي مشهور آمريڪي ناولن مان هڪ آهي.دي گريٽ گيٽسبي جو هيرو روايت ويچار شڪتي جي ميلاپ جي لحاظ کان نه وِسارڻ جوڳو چئي سگهجي ٿو. هي ناول پڻ مشهور آمريڪي تشبيھ تي هڪ چرچو سمجهيو ويندو آهي. ناول ويهين صديءَ جي اڀرندڙ آمريڪي سماج تي هڪ ٽَوڪ آهي.
گيٽسبي هڪ هيرو آهي جيڪو تمام گهڻو دولت مند ٿي ويندو آهي پنهنجي اڪيلائپ دور ڪرڻ لاءِ پنهنجي قلعي نما حويلي هر هفتي هڪ تقريب سڏائيندو آهي. ان جي گڏجاڻين جي ڪري هُو اشرافيه تمام گهڻو مشهور ٿي ويندو آهي. انهن گڏجاڻين جو مقصد هڪ بورژوا طبقي جي پرڻيل حسينه ڊيزي بوڪانن جي قربت ماڻڻ لاءِ آهي، جنهن سان هو ڏاڍو پريم ڪندو آهي، پر هوءَ عورت اُن جو طبقو هن کي قبول نٿا ڪن.
علامہ ابن تیمیہ سے نصف شعبان کی رات نماز کے بارے میں سوال کیا گيا: تو ابن تیمیہ نے جواب دیا اگر نامور اہلحدیث عالم اور شارح حدیث علامہ عبدالرحمان مبارک پوری ترمذی کی شرح میں لکھتے ہیں، اس کے بعد نصف شعبان پر متعدد حدیثیں نقل کیں ہیں اور کہا ہے :یہ تمام حدیثیں ان لوگوں پر حجت ہیں جو یہ کہتے ہیں کہ نصف شعبان کی فضیلت کے سلسلے میں کوئی حدیث نہیں۔
حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا ایک شعبان سے دوسرے شعبان تک لوگوں کی زندگی منقطع کرنے کا وقت اس رات میں لکھا جاتا ہے یہاں تک کہ انسانشادی کرتا ہے اور اس کے بچے پیدا ہوتے ہیں حالانکہ اس کا نام مُردوں کی فہرست میں لکھا جاچکا ہوتا ہے۔
شب برات يا اسلامي تقويم جي اٺين مهيني شعبان جي 15هين رات کي چوندا آهن، مسلمان هن رات نفل ادا ڪندا آهن، قبرستان جي زيارت ڪندا هڪ ٻئي کان معافي گھرندا آهن. هن رات کي مغفرت جي رات رحمت جي رات به چيو ويندو آهي.
اہل تشیع کا عقیدہ ہے کہ 15 شعبان 255ھ کو امام مہدی کی پیدائش ہوئی۔ وہ اس رات امام مہدی کے جلد آنے کی دعاہیں کرتے ہیں، اور خوشی مناتے ہیں۔
ڪلھوڙن جو دؤر، سنڌ جي زراعت، آبادي پورھيتن لاءِ سونھري دؤر ھو. ڪلھوڙا پاڻ آبادگار ھئا زرعي پيشي کان پوريءَ طرح واقف ھئا، تنھنڪري سندن صاحبيءَ آبپاشيءَ جي نظام وڏي تبديلي آئي. ڪلھوڙن جي دؤر ھيٺيان نوان واھ کوٽايا ويا:
زرعي زمين کي پاڻي پھچائڻ واري سرشتي کي ”آبپاشي“ چئبو آھي. سنڌ ، پنج ھزار سال اڳ ”موھن جي دڙي“ واريءَ تهذيب آبپاشيءَ جو بھترين نظام موجود ھو. اڄ به سنڌو درياھ جو پاڻي آبپاشيءَ لاءِ استعمال ٿئي ٿو.
سمن جي دؤر ، پھريون دفعو، ڄام نندي جي وزيراعظم دولهه دريا خان واھ کوٽايا. ھن ان سلسلي ساڪري پرڳڻي ٺٽي جي آسپاس ”خانواھ“ سيوھڻ لڳ پٽ باران ”ساوه واھ“ کوٽايا.
مئي 1948ع ڏکڻ ڪوريا کي جمهوريه قرار ڏنو ويو سنگمون ري کي صدر چونڊيو ويو. سيول هن سلطنت جي راڄڌاني بڻجي ويو. ڏکڻ ڪوريا جي ايراضي 38,000 چورس ميل آبادي 46,885,000 آهي. 1950ع اتر ڪوريا جي فوجن ڏکڻ ڪوريا تي حملو ڪيو. اهڙيء طرح ڪورين جنگ شروع ٿي. گڏيل قومن جون فوجون آمريڪي قيادت ڏکڻ ڪوريا جي مدد لاءِ پهچي ويون آهن. اها جنگ ٽي سال جاري رهي. تجزيه نگارن جو خيال آهي ته ڪورين جنگ آمريڪا جي پهرين محدود جنگ هئي، ان جي پهرين غير اعلانيل جنگ، ان جي پهرين جنگ جيڪا آمريڪا کٽي نه سگهي.
ڪورين جنگ دنيا جي پهرين جنگ هئي، جيڪا دنيا جي ٻن سپر پاورن آمريڪا روس وچ پراڪسي وار طور وڙهي وئي. هن ٽن سالن واري جنگ 3 ڪروڙ 30 لک ماڻهو مارجي ويا، جن 36 هزار 940 آمريڪي به شامل هئا. (جڏهن ته ويٽنام 16 سالن جي جنگ 58,218 آمريڪي شهري مارجي ويا هئا.) 1953 ، هٿياربندي عمل آئي ان سان ٻه ڪوريائي رياستون مستقل طور تي 38 هين برابريءَ تي ورهائجي ويون. سرحد کي بارودي سرنگن بارڊ تارن سان محفوظ ڪيو ويو. بعد ٻئي ملڪ گڏيل قومن جا ميمبر بڻيا.
16 مئي، 1961 تي، جنرل پارڪ چنگ-هي فوجي بغاوت ذريعي حڪمران جماعت جو چيئرمين ٿيو. 1963ع کيس صدر چونڊيو ويو. 1972ع جي ريفرنڊم جنرل پارڪ چنگ-هي کي لامحدود مدت لاءِ ملڪ جو صدر بڻجڻ جو اختيار ڏنو ويو. 26 آڪٽوبر 1979ع تي ڪورين سي آءِ اي جي سربراهه جنرل پارڪ چنگ هي کي قتل ڪيو. مئي 1980ع ملٽري انٽيليجنس جي سربراهه جنرل جن دوهوان ملڪ مڪمل مارشل لا لاڳو ڪري ڇڏيو ڪوانگجو جمهوريت نواز احتجاج کي پرتشدد طريقي سان ڪچليو.
ڏکڻ ڪوريا ، سنگمون-ري جي حڪومت آهستي آهستي غير مقبول ٿي وئي. شاگردن سندس خلاف سخت تحريڪ شروع ڪئي، جنهن جي نتيجي سنگن راهي کي 26 اپريل 1960ع تي استعيفيٰ ڏيڻي پيئي.
چراغ علي اوڻوھين صدي جو ھڪ مذھبي اصلاح پسند سيڪيولر مفڪر ڪشميري مسلمان ھيو. جنھن پنھنجي عملي زندگيءَ جو آغاز برٽش انڊيا جي حڪومت ملازمت سان ڪيو اتر انڊيا نوڪري ڪئي. 1877 نظام حيدرآباد دکن جي درٻار سياسي سيڪريٽري طور مقرر ٿيو.
گوگل هڪ سرچ رٿا طور جنوري 1996ع ليري پيج سرجي برن شروع ڪيو هو، جيڪي اسٽينفورڊ يونيورسٽي ڪيليفورنيا پي ايڇ ڊي جا شاگرد هئا. گوگل شروع ڪرڻ جو مقصد اهو هو ته ڪا اهڙي ڳولا انجڻ ٺاهجي، جيڪا ان دور جي ڳولا انجڻ جي مقابلي وڌيڪ نتيجا گهٽ وقت ڏيکاري. گوگل جو شروعاتي نالو ” “ هو. ان کان پوءِ 14 سيپٽمبر 1997ع گوگل ڪام جو رجسٽر ٿي ويو 7 سيپٽمبر 1998ع نالي ڪوٺي کولي وئي. گوگل ڳولا جي دنيا کان سواءِ ٻيون به ڪافي شيون متعارف ڪرايون آهن، جن ذريعي اڄ دنيا ڪا به شَيِ ناممڪن ناهي رهي. اچو ته توهان سان انهن شين جو تعارف ڪرايون.
ڪنهن به هوائي اڏي جي موسم يا جهازن جي دير سوير جي باري ڄاڻ حاصل ڪرڻ لاءِ گوگل سرچ باڪس لکو، هوائي اڏي جو 3 عددي ڪوڊ لفظ ايئر پورٽ. مثال: . گوگل يونيورسٽي: گوگل يونيورسٽيءَ جي مدد سان توهان ڪنهن به اسڪول، ڪاليج يا يونيورسٽي وغيره جي ويب سائيٽ تي وڃي سگهو ٿا ان بابت ڄاڻ حاصل ڪري سگهو ٿا .//. . گوگل ڊائريڪٽري: گوگل ڊائريڪٽريءَ توهان کي گوگل جي هر هڪ فيچر جي ڄاڻ ملندي. گوگل نقشا: هن سهوليت وسيلي توهان ڪنهن به علائقي جون سيٽلائيٽ تصويرون ڏسي سگهو ٿا.
گوگل پاڻ کي مختلف ٻولين متعارف ڪرائڻ کان پوءِ هاڻي پنهنجي لوڪل سروس شروع ڪري رهي آهي، جيڪا في الحال آهي صرف يونائيٽيڊ اسٽيٽ وارا ڪم آڻي سگهن ٿا. گوگل موبائل: گوگل جي هن سهوليت ذريعي اوهان پنهنجي موبائيل متعلق هر ڄاڻ حاصل ڪري سگهو ٿا. ان جي ايڊريس آهي: ://.
گوگل ذريعي اوهان ڪنهن به شهر جي موسم بابت ڄاڻ حاصل ڪري سگهو ٿا. مثال : جنهن جي مدد سان اوهان حيدرآباد پاڪستان جي موسم جو حال معلوم ڪري سگهو ٿا.
گهنور واهه: گهنور واهه -باقراڻي- شهر کان نڪري -باقراڻي- ريلوي -اسٽيشن- کان پوءِ رشيد وڳڻ ڳوٺ کان گوگهاري شهر وٽ وڃي ختم ٿيندو هو. هيءُ واهه ڏوڪري تعلقي، جنهن کي -ان- وقت لب درياهه -تعلقو- به سڏيندا هئا قنبر جي زمينن کي -آباد- ڪندو هو. انهن ڏينهن خاص ڪري گوهاري جا سڳداسي چانور مشهور هوندا هئا. گهنور واهه مان وري ٻيا به ننڍا ننڍا واهه نڪرندا هئا. جيڪي -آبادگار- پنهنجي زمينن جي سهوليت سان وهائيندا هئا، انهن واهن جي کوٽائي تمام وڏي هئي ويڪرا هوندا هئا.
موندر واهه: هي واهه الهندي ناري مان ڏوڪري شهر ڀرسان نڪرندو هو نصير -آباد- جي شهر ڀرسان وڃي ختم ٿيندو هو. هن جي ڊيگهه اٽڪل 12 ميل هئي. هن مان ٻيا به ننڍا ننڍا واهه نڪرندا هئا. لاڙڪاڻي ضلعي جي ڏوڪري وارهه تعلقي جي زمينن کي -آباد- ڪندو هو.
ميم تمام ڪمزور، سست، رحمدل سخي انسان هو، جنهن جي ڪري ملڪي وهنوار بگڙي ويو بدنظمي پيدا ٿي ويئي. تميم جي سڀ کان وڏي غلطي اها هئي جو هن مقامي سردارن کي نظرانداز ڪري صرف پنهنجن فوجي سردارن کي روب دٻدٻي جو ذريعو بڻايو. جنيد جي ٻنهي پاسن جي سردارن اهڙا اختلاف پيدا ٿيا جو معاملو جهيڙي تائين وڃي پهتو. حالتون جڏهن تميم جي هٿن مان نڪري ويون ته پاڻ عراق ڏانهن ڀڄڻ لڳو، اڃان سنڌو درياءُ پار ڪري ديبل ويجهو ”ماءِ الجواميش“ واري ڍنڍ وٽ پهتو ته بيمار ٿي پيو ٻٽن ڏينهن جي اندر الله کي پيارو ٿي ويو.
تميم جي سخاوت جو اندازو ان مان لڳائي سگهجي ٿو ته پنهنجي دؤر هن هڪ ڪروڙ اسي ڪروڙ طاطري درهم خلافت جي خزاني جمع ڪرايا. سندس ڳاڻيٽو عرب جي سخين ٿيندو هو.تميم سان گڏ جيڪي ماڻهو سنڌ آيا هئا، انهن هڪڙو سپاهي بني يربوع قبيلي جو نوجوان خنيس به هو. خنيس جي ماءُ طي قبيلي مان هئي، هوءَ هڪ ڏينهن عرب جي مشهور شاعر فرزدق وٽ آئي ڏاڍي بيوسيء لاچاريءَ وچان فرزدق کي پنهنجي پيءُ جي قبر جو واسطو وجهي چوڻ لڳي ته، مون کي پٽ جي جدائي جهوري وڌو آهي، تون تميم کي منهنجو پٽ واپس موڪلڻ لاءِ لک. فرزدق ڪراڙيءَ جي اکين لڙڪ ڏسي نه سگهيو تميم ڏانهن هي شعر لکي موڪليائين.
تميم کي جڏهن فرزدق جو اهو منظوم خط مليو ته نالي جي ڪري منجهي پيو، ڇو ته اهو خنيس جي جاءِ تي حبيش به پڙهڻ اچي پيو. تنهن ڪري حڪم ڏنائين ته انهيءَ اچار سان جيڪو سپاهي به لشڪر هجي پنهنجي گهر موٽي وڃي.
تميم بن زيد عتبي:هشام جنيد کان پوءِ تميم بن زيد عتبي کي سنڌ جي گورنر جي وزارت ڏئي موڪليو. بلاذري لکي ٿو تہ:جڏهن جنيد سنه 111 هجري سنڌ کي خالي ڪري خراسان هليو ويو تڏهن خالد قسري ان جي جاءِ تي تميم بن زيد عتبي کي سنڌ جو والي مقرر ڪري موڪليوهي ئي اهو تميم آهي جنهن کي ”فرشته“ محمد بن قاسم جو جانشين ٻڌايو آهي.يعقوبي لکي ٿو تہ فوجي سپاهين کي انعام اڪرام ڏيڻ سان جيترو هن خوش ڪيو اوترو ٻي ڪنهن کي ٿورو نصيب ٿيو هوندو. سنڌ جي خزاني مان هن هڪ ڪروڙ اسي لک درهم طاطري (هڪ هندستاني سڪو جو عربي ٻن درهمن هن زماني جي اٺن آنن جي برابر هوندو هو) خلافت جي خزاني موڪليا.
تازو قاضي احمد لڳ يونين ڪائونسل پٽ پيرل جي ڳوٺ مٺو ڏيٿو فوت تي ويل ٽن ورهين جي معصوم فرحان علي پٽ فقير محمد ڏيٿو جي لاش کي قبرستان دفنائڻ کان روڪڻ واري مامري تي وڏيري نازو ڌاريجو دليري سان سڀني کان اڳيان هئي، مردن جيان سندس جي لاڳتي ڪوشش اعلى اختيارين سان مسلسل رابطي رهڻ بعد مذڪوره معصوم ٻارڙي جو لاش ساڳئي ئي قبرستان دفن ٿيو.
وڏيري نازو ڌاريجو جو پيء حاجي خدا بخش خان، هڪ زميندار خاندان جي زميندار هو، جيڪو پاڪستان جي سنڌ صوبي زرعي زمين جو مالڪ هو. وڏيري نازو ڌاريجو سندس ٻئين زال وڏيري جامزادي مان سندس سڀ کان وڏي ڌيءَ آهي. هوء قاضي احمد هڪ حويلي پيدا ٿي. سنڌي اردو انگريزي سکڻ لاءِ استاد رکيو ويو سنڌ يونيورسٽي مان اڪنامڪس ڪيائين. هن پنهنجي مرد رشتيدارن جي خلاف پنهنجي زرعي زمين جو دفاع ڪيو، کيس "پاڪستان جي مضبوط " جو سڏيو ويو 2017 جي فلم ماءِ پيور لينڊ پڻ سندس زندگي کان مُتاثر ٿي ٺاهي وئي هُئي.
مختيار ناز ڌاريجو جي نالي سان مسلم ليگ ن جي پارٽي سان سياست سرگرم ٿي. 2013 ، سنڌ جي لاء سنڌ جي مخصوص سيٽن تي هوء عورتن مان هڪ طور درج ڪئي وئي.
وياج جي ڪوريج جو تناسب واجب وياج يا سود جي ادائيگين کي حاصل ٿيندڙ آمدني مان پوري ڪرڻ جو ھڪ پيمانو فراھم ڪندو آهي، جنھن کي وياج ٽيڪس ادا ڪرڻ کان اڳ واري ڪمائي بہ چوندا آهن. اھو تناسب ڪنھن فرم کي کنيل قرضن تي وياج جي چارج يا صرفي متعلق تحفظ جي مارجن جو اظھار ڪندو آهي. جيئن ته ان زر اصل جي ادائيگي شامل ناھي ھوندي ان لاء ڪنھن ڪمپني کي ان مجموعي حاصل ڪيل قرض جي قوت يا ادائيگي جي طاقت جو گھٽ يا وڌ اظھار بہ ڪندو آهي جيڪو مقرر چارج يا صرفي جي ڪوريج جي تناسب مان ظاھر ٿيندو آھي.
بينڪ ڏنل قرض تي جيڪو وياج وٺندي آھي اھا سودي آمدني آهي. ان مان جيڪو حصو بينڪ جي کاتيدارن کي انھن جي کاتن جمع رقمن جي بيلنس تي ادا ڪندي آهي اھو وري سودي خرچ سڏبو آھي. سودي آمدني مان سودي خرچ ڪٽڻ کان پوء جيڪو بينڪ لاء بچندو آهي ان کي سودي مارجن يا وياج جو مارجن سڏيندا آهن.
پريل کي حالتن ڌاڙيل ڪيو هو. وڏيرن جي ظلم ڏاڍ سبب هُن هٿيار کنيا. پر هُن مقامي ماڻهن غريبن کي ڪڏهن به تنگ نه ڪيو نه ئي وري عورتن سان بدسلوڪي ڪئي.
اُن لاءِ به کيس خبر پئي هُئي ته سائين جي پُٽن مان ڪير رُڪڻ ٿاڻي تي اطلاع ڪري پوليس کي کيس جي رستن تان گُذرڻ جا اطلاع ٿو ڏئي. پر پوءِ وچ چئن چڱن جي پوڻ تي سائينءَ کي پريل ڇڏي ڏنو هو .
پريل عرف پرو چانڊيو جنهن کي فوجين 1983ع مقابلو ڪري ماريو ، ان جي لاءَ مشهور هو ته غريبن جو هڏ ڏوکي هو. هو وڏيرن جو پاليل نه هو پر وڏيرن جو دشمن هُيو وڏيرن وٽان ڌاڙا هڻي غريبن ورهائيندو هُو. پرو چانڊيو ڪيترن ئي غريبن ماڻهن جي نياڻين جي شادين لاءَ سمورو ڏاج جو سامان مدد طور ڏيندو هُو فوجي مارشلا هو فوجين خلاف به ڪاروايون ڪندو هُو .
ريشما ، هڪ پاڪستاني لوڪ ڳائڻي هئي. ستاره امتياز سان نوازيو ويو ، پاڪستان ٽيون اعليٰ اعزاز شهري اعزاز ٻين اعزازن سان گڏ ، کيس لوڪ گيتن سندس زوردار ڳائڻي آواز لاءِ ياد ڪيو وڃي ٿو.