polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ٽين صدي عيسويءَ يھودي عيسائين وارن انجيلن کي ميٿيو سان منصوب ڪيو ويو جن نظارين ايبئونائيٽز شامل آهن. انھن جا ڪجھ حصا قولن جي صورت جيروم ايپيفينئس ٻين محفوظ ڪيا. اڪثر تعليمي مطالعي نظارين جي 26 ڪتابي ٽڪرن ايبيئونيائي واري 7 ڪتابي ٽڪرن فرق ظاھر ڪيو آھي. نقادي شارحن مطابق اھي ڪتابي ٽڪرا يوناني ٻولي لکيا ويا انھن جو تعلق ميٿيو سان آھي.
اقليتي عالمن جو خيال آهي تہ اھي ٽڪرا درحقيقت اصل آرامي ٻولي واري يا عبراني ٻولي واري گم ٿي ويل انجيل جو حصو آھن. سوڊو ميٿيو وارو انجيل ستين صدي عيسويءَ جي ٽن ٻين لکڻين جو مجموعو آھي. اوريجن جي مطابق سڀ کان پھريون ميٿيو انجيل لکيو ھو.
ميٿيو جو انجيل ڪنھن نامعلوم جو لکيل آھي. ليکڪ جو نالو ڪتاب بہ ناھي لکيل. ان جي عبارت "ميٿيو مطابق." لفظ بہ ٻين صدي عيسويءَ شامل ڪيا ويا. ان انجيل جي ميٿيو سان منصوب ھجڻ جي روايت ٻين صدي عيسويءَ ھڪ عيسائي بشپ ھائراپولس جي پپائيس جي ھئي جنھن جو ذڪر چرچ جي ھڪ تاريخ نويس ايوسيبيئس ٽين صدي عيسويءَ ڪيو ھو جنھن مطابق ميٿيو عیسیٰ مسیح جون پيشنگوئيون چوڻيون عبراني ٻولي لکندو ويو.
ھن لاء خيال آهي تہ رومي سلطنت جي صوبي جوڊيا يا ايوڊياکان ٻاهر واقع شھر گئليلي پيدا ٿيو الفيئس جو پٽ ھيو. ھن آرامي يوناني ٻوليءَ تعليم حاصل ڪئي ٽيڪس جي وصولي جي نوڪري حاصل ڪيائين. ھن جا ھم مذھب يھودي ھن جي ان نوڪريءَ تي ساڻس حقارت ڪندا ھيا ڇو تہ اھا نوڪري قابض رومين جي مدد ھئي جي مترادف ھئي.
کيس سڏ ٿيڻ کان اول ميٿيو عیسیٰ مسیح جي پنھنجي گھر دعوت ڪئي هئي. ان دعوت شرڪت تي يھودي ڪاتبن سماجي گروھ فارسييز عیسیٰ مسیح تي تنقيد ڪئي ھئي تہ ان ٽيڪس اڳاڙيندڙن گنھگارن جي ماني کاڌي آھي. ان تنقيد جو عیسیٰ مسیح جواب ڏيندي چيو ھو تہ:
ميٿيو، حواري يا متي جنھن کي سينٽ ميٿيو جي نالي سان سڃاتو ويندو آهي. عيسائي بائيبل مطابق ھي عیسیٰ مسیح جي ٻارھن حوارين مان ھڪ ھيو ھڪ عيسائي روايت مطابق عيسائين جي چئن انجيلي فرقي وارن مان ھڪ ھيو.
عیسیٰ مسیح جي شروعاتي حوارين مان ھڪ ھيو جيڪو ڪيپرنئم ڪسٽم جي وصولي ڪندڙ ملازم ھيو جنھن کي سڏ ٿيو تہ عیسیٰ مسیح جي پيروي ڪري.
نصرپور انگريزي پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ٽنڊو الهيار ضلعو جو ھڪ شھر جيڪوٽنڊو الهيار تعلقو کان 11 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آھي.شھر کان ست ڪلوميٽرن جي فاصلي تي تاجپور ريلوي اسٽيشن آهي. سنڌ جي مشھور شاعر شاھ عنايت رضوي جو تعلق ھن شھر سان آهي.شھر ٻن يونين ڪائونسلن تي مشتمل آهي ان جي آبادي اٽڪل
ويرناٿ جو تاريخي ماڳ سنڌ جي دادو ضلعو جي خيرپور ناٿن شاه تعلقو جي شهر خيرپور ناٿن شاھ کان ڏکڻ طرف ڳوٺ ٻورڙِي واري رستي سان اٽڪل 5 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي واقع آهي.
ٽائيٽن زحل يعني جو سڀني کان وڏو چنڊ اسان جي سولر سسٽم جو ٻئي نمبر تي وڏو چنڊ آھي. ٽائيٽن 25 مارچ 1655ء تي ڏچ ماھر نجوم ڪرسچن ھائيجن دريافت ڪئي. ٽائيٽن اسان جي نظام شمسي جو اھو واحد چنڊ آھي جتي زمين وانگي گھاٽو وايو منڊل آھي. ماھرين جو خيال آھي ته ٽائيٽن جو وايومنڊل زمين جي شروعاتي وايي منڊل سان ملندڙ جلندڙ آھي. ڇو ته ٽائيٽن جي سطح تي ڪيميڪل جيولوجيڪل حرڪتون ٿينديون رھن ٿيون. ٽائيٽن بادل جي ھڪ ٿلھي پرت سان ڍڪيل آھي انھيءَ ڪارڻ ھن جو مٿاڇرو اسان لاء ڊگھي وقت تائين راز بڻيل ھو.
جيئن زمين تي پاڻي پاڻياٺ، گيسي برف جي صورت ملي ٿو انھيء نموني ٽائيٽن تي پاڻياٺ، گيسي ٺوس حالت پاڻي جي جاء تي ميٿين ملي ٿو. ٽائيٽن تي دريائن سمنڊ ميٿين ملي ٿو. ٽائيٽن تي ميٿين جا بادل ٺھندا آھن ميٿين جي برسات پڻ ٿيندي آھي. سٻ ڪجھ زمين وانگي آھي رڳو پاڻي جي جاء تي ميٿين آھي. ھن چنڊ تي شھابيا گھٽ آھن . ماھرين جو خيال آھي ته ٽائيٽن جا وهڪرا سڀ ميٿين جي وھڻ ڪري ٺھيا آھن. ڪيتريون ئي سڪل ڍنڍ ان ڳالھ کي ثابت ٿيون ڪن.
زحل کان 1.2 ملين ڪلو پري ڇھين نمبر تي چڪر لڳائيندڙ زنده چنڊ ٽائيٽن جو ڊائيا ميٽر 5151 ڪلو ميٽر آھي. جيڪو مرڪري اسان جي چنڊ لونر کان به وڏو آھي. ٽائيٽن به ٻين پربت گرھن جي چنڊن وانگي ٽائيڊلي لاڪڊ يعني مڪمل ڳنڍيل آھي. انھيء ڪارڻ ٽائيٽن جو زحل کي چڪر ھڻڻ پنھنجي مدار تي ڦرڻ جو وقت برابر آھي. مطلب ته ٽائيٽن ته 15 ڏينھن ٻاويھ ڪلاڪن جو ھڪ ڏينھن ھجي ٿو جڏھن ته ايتري ئي وقت ھو زحل جو ھڪ چڪر مڪمل ڪندو آھي.
ٽائيٽن جو وايومنڊل 600 ڪلو ميٽر مٿانهين تائين ڦھيليل آھي. جيڪو زمين جي وايي منڊل کان ڪافي زياده آھي. انھيءَ ڪارڻ اسان ٽائيٽن کي اسان جي نظام شمسي جو وڏي وڏو چنڊ سمجھندا رھياسين. آخر وائجر1 خلائي مشن 1980ء ھن جي سائيز جي صحيح نموني حساب ڪيائين ثابت ڪيائين ته مشتري جو چنڊ گينيڊ اسان جي نظام شمسي جو سڀني کان وڏو چنڊ آھي. ٽائيٽن جون ڪئي عجيب انوکيون ڳالھيون آھن.
ٽائيٽن جي بنياد پٿريلي آھي . بنياد جو ڊائيا ميٽر 3ھزار 400 ڪلو ميٽر آھي. ٽائيٽن تي زمين وانگي وايو منڊل آھي جنھن 95 سيڪڙو نائٽروجن باقي 5 سيڪڙو ميٿين، ھائڊروجن انر اليمنٽ شامل آھن. اسان جي نظام شمسي زمين کان پوء ھي ھڪ اھڙي جڳه آھي جنھن جي مٿاڇري تي وڏي مقدار پاڻياٺ ملي ٿو.
ٽائيٽن تي ميٿين گيس گرين ھائوس افيڪٽ پيدا ڪندي آھي. ان جي باوجود ھن جو درجه حرارت ڪاٽو 180 آھي. جيتوڻيڪ گرين ھائوس افيڪٽ نه ھجي ھا ته ھي اڃا وڌيڪ ٿڌو ھجي ھا.
ٽائيٽن تي وايو منڊل دٻايو 1. 45 آھي جيڪو زمين کان وڌيڪ آھي. ٽائيٽن جي گريوٽي 1.35 آھي جيڪو اسان جي چنڊ کان به گھٽ آھي.
ٽائيٽن تي جوالا مکي به آھن . اھي لاوا جي جاء تي واٽر امونيا ميٿين جو ڪافي ٿڌو مڪسچر ڪڍن ٿا . تڏھن انھن کي آئس والڪينوز چئون ٿا.
محمد بن تغلق برساتن جو ھڪ مھينو ’اسوال‘ گذاريو. تنھن بعد ’نھروال‘ تي قبضو ڪيائين، جتي کيس ’بھمن شاھ‘ جي ديوگير تاجپوشيءَ واري اعلان جي خبر پيئي.
محمد بن تغلق، طغيءَ جو پيڇو ڪندي، برساتن باعث اسوال ھڪ ماه ترسي پيو. ان بعد ھو نھروال ڏانھن اسھيو، جتي آگسٽ جي مھيني يا ڪجھھ ڏينھن بعد کيس بھمن شاه جي تاجپوشيءَ واري خبر موصول ٿي. ھن دھليءَ ڏانھن تاره دم لشڪر روانو ڪرڻ لاءِ حڪم صادر ڪيو، جنھن فوج جا مھندار احمد اياز ٻيا ھئا. اھا فوج جڏھن نھروال پھتي تھ کين دکن ڏانھن وڃڻ لاءِ حڪم جاري ڪيا ويا. ھن ھي فيصلو ڪيو تھ طغيءَ خلاف مھم کان ڌيان ھرگز ھٽائڻو نھ آھي اھو ارادو ڪري گرنال جي راڻي کنگھار خلاف پيشقدمي شروع ڪري ڏنائين.
گرنال خلاف فوج ڪشي ڪيائين چوماسو اتي گذاريائين. شايع ٿيل تاريخ جي مطالعي مان اسان کي ھي معلوم ٿئي ٿو تھ طغيءَ گرنال پناه ورتي ھئي چڙھائيءَ وقت ھو ان ھنڌ کان بھ فرار ٿي چڪو ھو ٺٽي جي ڄامن ڏانھن ڀاڄ ھو. اختلاف رکندڙ نسخي جي احوال مان ظاھر آھي تھ محمد بن تغلق گرنال جو قلعو پنھنجي قبضي ڪيو. مزيد تفصيل پيش ڪندي ھي ڄاڻايو ويو آھي تھ گرفتار ٿيڻ کان اڳ راڻو کنگھار ٻيڙيءَ ذريعي فرار ٿي ويو. ٻيٽن جي رئيسن مقادمن جيڪا آڻ مڃي، انھيءَ بيان ھڪ اھڙي ٻيٽ جو ذڪر شامل آھي، جنھن کي سالڪوڪ جو ٻيٽ چيو وڃي ٿو.
محمد بن تغلق ان بعد چوماسو منڊل گذاريو ان بعد ھو نھروال ڏانھن ويو، جتي ٺٽي خلاف چڙھائيءَ لاءِ تياري ڪيائين. جڏھن ھو ٺٽي کان 7 يا 8 ڪوه پري ھو تھ اوچتو برسات شروع ٿي ڪن ھنڌن تي زمين مان اندران پڻ پاڻي بڙڪا ڪري نڪرڻ لڳو. سلطان واپس موٽ کاڌي ٺريءَ پھتو، جتي سندس لشڪر پاڻيءَ جي ڪناري خيما کوڙيا. ھتي محمد بن تغلق بيمار ٿي پيو. ھن سلسلي جيڪو بيان لکيل آھي، سو ھن طرح آھي:
سلطان محمد شاھ تغلق: جنھن جو لقب فخر ملڪ ٻيا نالا جونا خان، الغ خان پڻ آھن . ھي سلطان غياث الدين تغلق جو وڏو پٽ هو جيڪو دھلي جي تغلق سلطنت جو باني ھيو 1321 کيس پيءُ دکن جي ڪڪاتيا گھراڻي جي بادشاهه پرتاپرودرا تي چڙھائي لاءِ موڪليو ھن گاديء واري ھنڌ ورانگل جو گھيرو ڪيو. ھن ورانگل مالابار مادو راء فتح ڪيا.ھن روينيو آفيسرن جا نوان عھدا قائم ڪيا جن رياست جي وزير کي کاتن جي چڪاس مدد ڏني.
ھن جو ڏاڏو ترڪ غلام ھو ڏاڏي ھندو رکيل ھئي جن مان ھن جو پيءُ غياث الدين تغلق پيدا ٿيو. ھن جي ماء مخدومہ جھان جي لقب سان مشھور ھئي.جيڪا غريبن جي ڏاڍي مددگار ھئي.
1325 پنھنجي پيءُ جي وفات کان پوءِ ھي تخت تي ويٺو. سندس دور مشھور سياح ابن بطوطہ ھندوستان آيو ھن جي درٻار جو حصو بڻيو. پنھنجي دؤر ھن 22 بغاوتن کي منھن ڏنو.
جمال ابڙو تعليمي ماهر علي خان ابڙو جو پٽ هو. پاڻ شروعاتي تعليم ميهڙ ڀرسان پنهنجي ڳوٺ سانگي مان حاصل ڪئي. ڪجھ عرصو جونا ڳڙھ بہ زير تعليم رهيو. تعليم مڪمل ڪرڻ کان پوءِ 1948 جمال ابڙو وڪالت جي پيشي سان وابستہ ٿيو. ڪجھ عرصو پبلڪ پراسيڪيوٽر رهڻ کان پوءِ عدليا سان وابستہ رهيو. پاڻ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي جج طور رٽائر ٿيو. ان دوران هو سنڌ اسيمبلي جو سيڪريٽري سروسز ٽربيونل جو چيئرمين بہ رهيو. مگر سندس سڃاڻپ ادب ان جا ترقي پسند خيال هئا. پاڻ اسڪول واري زمان کي ئي لکڻ شروع ڪيو. سچ، پيار، محبت، انساني حق، مساوات سماجي انصاف جهڙن موضوعن تي قلم کنيو.
جمال ابڙي 2 مئي 1924ع تي ميھڙ شھر جي ڀرسان ڳوٺ سانگي ديھ منگواڻي علي خان ابڙي جي گھر جنم ورتو. علي خان ابڙو پنھنجي وقت جو ھڪ ناميارو تعليمدان، اديب ليکڪ ٿي گذريو آھي.
مخدوم غلام محمد رح صاحب نه رڳو پنهنجي وقت جو جيد عالم هو، بلڪه پنهنجي صدي جو مجدد عالم عارف هو. سندن ولادت 14 رمضان المبارڪ 1276هه بمطابق 5 اپريل 1860ع تي ڳوٺ ملڪاڻي تعلقي دادوءَ ٿي. والد صاحب سندن نالو غلام محمد رح رکڻ فرمايو، نه معلوم اها ڪهڙي مبارڪ ساعت هئي، جنهن هڪ عاشق رسول جو ايتري قدر موزون نالو رکيو ويو، جو حرف بحرف صحيح ثابت نڪتو. پنهنجي مهر تي لکرايو هئائين. (سرور ڪائنات جي غلامي سبب مون کي پنهنجي بخت تي ناز فخر آهي.
هن کان پوءِ سندس زندگي اهم انقلاب آيو، جنهن بيروني ملڪن هندستان، پنجاب، عراق وغيره جي سير سفر گذاريائين. هن دوران هن گهڻن بزرگن جون خانقاهون ڏٺيون گهڻن مشائخين طريقت شريعت جي خدمت علوم ظاهري باطني ڪمال حاصل فرمايو، عراق حجاز جي سفر جو سن 1307هه فرمايو هئائين. بغداد شريف پهچي حضرت محبوب سبحاني جي درگاهه فلڪ بارگاهه عبادت الاهي مشغول رهيو.
تصوف پاڻ اگرچ چئن طريقن جو صاحب هيو. جن جو مٿي بيان ٿي چڪو آهي. مگر پاڻ اجازت حاصل ڪرڻ بعد فقط طريقه عاليه نقشبنديه کي ترويج آندائين. پنج وقت نماز جا ڪڏهن به هٿان نه وڃائيندو هئو. ازان سواءِ جن صاحبن کانئن عظيم محنتون ڪري مڪمل فيض حاصل ڪيو، اهي خلفا ڪاملين درج ٿيل آهن. جن جو انداز پڻ بي انداز آهي. مگر انهن حضراتن مان جيڪي بزرگ خانقاهن جا مالڪ آهن جن دنيا فيض الاهي جا واهڙ وهائي ڇڏيا. اهي هيٺيان حضرات آهن.
حُر تحريڪ جي پسمنظر ناول جي انداز لکيل سندس ڪتاب ” “ مشهور آهي، جنهن 1940ع واري ڏهاڪي جي حُر تحريڪ تي روشني وڌل آهي. هن ڪتاب ڪيتريون اعتراض جوڳيون ڳالهيون به لکيل آهن، -جن- سان حُر تحريڪ سان لاڳاپيل ماڻهن سنڌ جي تاريخدانن کي سخت اختلاف آهن. هن ڪتاب جو سنڌيءَ ترجمو ”حُر گوريلا -جنگ-“ جي نالي سان مشهور اديب عطا محمد ڀنڀري 2002ع ڪيو آهي.
ايڇ.ٽي لئمبرڪ انگلينڊ واپسيءَ واري وقت شادي ڪئي، سندس گهر واري گئبلري وقت کان اڳ 1968ع گذاري وئي. کيس ٻه پٽ، رچرڊ وليم ٿيا. ايڇ.ٽي لئمبرڪ خود هڪ ڊگهي بيماريءَ کان پوءِ 31 -آگسٽ- 1982ع تي وفات ڪئي.
ايڇ. ٽي. لئمبرڪ کي سنڌ، سنڌي ٻوليءَ سنڌي لباس سان پيار هو. هو بوسڪيءَ جي جوڙي -پٽڪي- ملبوس رهندو هو. سنڌ ڇڏڻ کان پوءِ جڏهن لنڊن جي آڪسفورڊ شهر ٻاهران بُوئر جي ٽڪريءَ تي رهائش پذير هو، تڏهن سنڌ جو ڪو ماڻهو ساڻس گهر تي ملڻ ويندو هو ته -ان- کي سنڌ جي -تاريخ- -ثقافت- جا رنگين قصا ٻڌائي خوش ٿيندو هو، هن سنڌ بابت ڪيترائي ڪتاب لکيا آهن، -جن- هيٺيان مشهور آهن:
هن پويان ٻئي ڪتاب، سنڌي ادبي بورڊ جي گذارش تي لکيا هئا، -جن- مان پهريون ڪتاب 1964ع ٻيو ڪتاب 1973ع شايع ٿيو هو، جنهن جا -ان- کان پوءِ به ٻه ٻه ڇاپا اچي چڪا آهن. هنن ٻنهي ڪتابن جو سنڌيءَ ترجمو: ”سنڌ: هڪ عام -جائزو-“ ”سنڌ: مسلمانن جي فتح کان اڳ“ عنوان سان سنڌي ادبي بورڊ پاران، ترتيبوار 1982ع 1984ع ڇپيا ٻنهي ڪتابن جا هن وقت تائين -ٽن- کان وڌيڪ ڇاپا ڇپجي چڪا آهن. پهرين ڪتاب جو ترجمو سليم احمد ٻئي جو سومار علي سومري ڪيو هو، سنڌي ترجمي جي تصحيح نامياري دانشور محمد ابراهيم جويي ڪئي هئي.
کيس سنڌ جي -تاريخ- تي ڪم ڪرڻ جي صلي ”سنڌ: صدين کان سيمينار“ جي موقعي تي 1975ع سنڌ يونيورسٽيءَ پاران اعزازي ڊاڪٽوريٽ جي ڊگري ڏني وئي.
تازو ”ليمبرڪ پيپرس“ انگلينڊ پڌرا ڪيا ويا آهن، -جن- -انگريزي- دور حُرن بابت ايڇ.ٽي. لئمبرڪ جي سموري لکپڙهه شامل آهي. -ان- مواد کي ”سي.ڊي“ جي صورت محترم خادم حسين سومري سنڌ آندو هو، سنڌي لئنگئيج اٿارٽيءَ جي هال اٿارٽيءَ سنڌ ايڊيوڪيشن ٽرسٽ جي سهڪار سان 25 -جنوري- 2009ع تي جناب ڊاڪٽر نبي بخش -بلوچ- -ان- پروگرام جي رونمائي ڪئي هئي. -ان- موقعي تي اديبن عالمن -ان- مواد تي روشني وجهندي چيو هو ته هي مواد اختلافي آهي، جنهن حرن خلاف انگريزن جو هڪ طرفو موقف پيش ڪيل آهي، بهرحال -ان- جي روشنيءَ سنڌ جي -تاريخ- جي اهم رخن جو نئين سر -جائزو- وٺي سگهجي ٿو.
ڪرتار سنگھ 24 جنوري، 1896ء تي ڳوٺ سراڀا، لڌيانہ، صوبو پنجاب ھڪ سک خاندان پيدا ٿيو۔ ھن جي والد جو نالو سردار منگل سنگھ گريوال والده جو نالو صاحب ڪور ھو۔ پنھنجي ڳوٺ ابتدائي تعليم حاصل ڪرڻ کان بعد ھو ميٽرڪ جي تعليم حاصل ڪرڻ جي لاءِ مالوا خالصہ ھاء اسڪول لڌيانہ داخل ٿيو۔ ميٽرڪ جي تعليم جي تڪميل کان بعد ھو اڙيسہ جي کالج داخل ٿيو۔
25 جنوري، 1915ء تي راس بھاري بوس بغاوت جي انتظامن جي نگراني جي سلسلي امرتسر پھتو۔ 12 فيبروري، 1915ء جي ميٽنگ مسلح بغاوت جي تاريخ 21 فيبروري، 1915ء مقرر ٿي۔منصوبي جي مطابق ميان مير فيروزپور ڇانوڻين تي مسلح حملو ڪرڻ ھو ان جي لاءِ انبالا مڪمل تيار رھڻو ھو۔
ڪتار سنگھ سرابھا ، ، ھندستاني سک انقلابي غدر پارٽي جو ليڊر ھو جن تي مشھور زمانہ لاہور سازش ڪيس نالي مقدمو ھلايو ويو ھن کي غدر سازش ان جي ڪردار جي ڏوھ لاھور سينٽرل جيل ڦاھي ڏني وئي۔
بد قسمتی سان غدر پارٽي موجود ڪرپال سنگھ نالي پوليس مخبر بغاوت جو سڄو منصوبو برطانوي حڪومت کي ٻڌايو ھيئن 19 فيبروري، 1915ء تي وڏي تعداد حريت پسندن کي گرفتار ڪري ورتو ويو، ھندستانی نزاد فوجين کي غير مسلح ڪري ڇڏيو۔
پندرھن سالن جي عمر ڪرتار سنگھ کي ان جي خاندان وڌيڪ تعليم جي لاءِ بحري جھاز جي ذريعي آمريڪا موڪلي ڇڏيو جتي ھو ڪيليفورنيا يونيورسٽي، برڪلي داخل ٿيو۔
نصير سومرو هڪ ئي وقت سنڌي ٻولي اردو شاعري ڪندو آهي. سندن اڄ تائين ست ڪتاب شائيع ٿي چُڪا آهن جِن شاعري جا ڪتاب به اهن ته ادبي تنقيد، تي لکيل نثر به آهن. ان کان علاوه هو ڪالم پڻ لکندو آهي. پهريون شعري مجموعو “پرهه ڦٽيءَ جا ماڪ ڦڙا” نالي سن 1997ع ڇپيو هو. غزلن جو مجموعو “ورکا نيڻ وسن” سن 1999ع ڇپيس. سن 2008ع شعري مجموعو “جل تي ڪنول جيئن” ڇپيس، جنهن جي مهورت 4 ڊسمبر 2008 تي اڪادمي ادبيات پاڪستان جي ڪراچي واري آفيس آڊيٽوريم منعقد ٿي هئي. ڪتاب جي مهورت نامياري شاعر تاجل بيوس اردو جي شاعر مترجم پروفيسر آفاق صديقي ڪئي هئي. هن مهورتي تقريب تاجل بيوس کي مقالو پڙهندي برين هيمريج ٿيو هو.
سندن ڪالم جهان پاڪستان، روزاني عوامي آواز،روزاني ڪاوش روزاني هلال پاڪستان شائيع ٿيندا آهن. پاڻ آڪسفرڊ انگلش-سنڌي ڊڪشنري بطور نائب ايڊيٽر پروف ريڊر پڻ ڪم ڪيائين. ماهوار سنڌ راڻي، ماهوار سورمي، ماهوار پرک، ماهوار ريکائون، ماهوار سنڌيا خاص طور روزاني ڪاوش روزاني عوامي آواز جي سنڊي مئگزين باقاعدگي سان ڇپجندو آهي. ماهوار سوجھرو، جيڪو هن وقت ڇپجڻ بند ٿي چڪو آهي تنهن گھڻو لکيائين. ست عدد ڪتابن جو مصنف آهي. هٿن جي نثر کي پڙهندڙ گھڻو پسند ڪندا آهن، هن وٽ زندگي جو وسيع تجربو، مشاهدو مختلف علوم جو مطالعو آهي جيڪو ڪڏهن شعري ته ڪڏهن نثري گھاڙيٽن قلمبند ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿو.
نصيرسومرو 28 مارچ 1964ع مولانا اللہ بخش سومرو جي گهر هنڱورجا، خيرپور ضلعو، سنڌ، پاڪستان پيدا ٿيو. ابتدائي تعليم پنهنجي والد مولانا اللہ بخش سومرو کان حاصل ڪيائين . 1980ع ميٽرڪ گورنمنٽ ھائير سيڪنڊري اسڪول هنڱورجا ضلعي خيرپور مان انٽرميڊئيٽ گورنمنٽ ڊگري ڪاليج ڪنڊيارو، سنڌ مان امتيازي نمبرن سان پاس ڪيائين. ان کان پوءِ پاڻ مهراڻ يونيورسٽي آف انجينئرنگ اينڊ ٽيڪنالوجي، ڄامشورو داخلا ورتي بيچلر آف انجينئرنگ جي ڊگري سال 1989ع-1984ع امتيازي نمبرن سان حاصل ڪئي.
نصير جو آواز به ڀلو آهي. ريڊيو پاڪستان جي ادبي پروگرام “رسالو” پاڪستان ٽيليويزن جو پرفارمر به آهي. ڪيترا ئي مشاعرا پڙهيا اٿائين. سن 2010ع آرٽس ڪائونسل آف پاڪستان ڪراچي منعقد ٿيندڙ عالمي مشاعرو بعنوان “امن جي آشا” پڙهيو هئائين جنهن جي صدارت ننڍي کنڊ جي نامياري شاعر ندا فاضلي ڪئي هئي. هو آرٽس ڪائونسل جو باقاعده ميمبر آهي.
ڪراچي سنڌي اردو جي وڏن وڏن شاعرن جي موجودگي مشاعرا به پڙهيا اٿائين ته ادبي نشتن پنهنجو ڪلام تنقيدي اڀياس لاءِ پيش ڪندو اهي. انيس انصاري اڪيڊمي ڪراچي جي مشاعرن پڙهيل سندس ڪلام جون وڊيو ڪلپس يو تيوب ٿي اپ دستياب آهن. هن جو نالو سي ايس ايس جي سنڌي سبجيڪٽ بطور جديد شاعر جي شامل آهي جيڪو هن شاعر هجڻ جي مڃتا آهي.
ڪراچي جيئن گھڻيون مسلسل ادبي ثقفتي سرگرميون آرٽس نڪائونسل ڪراچي پريس ڪلب طرفان منعقد ٿينديون آهن تيئن اڪادمي ادبيات پاڪسان طرفان به هر هفتي مشاعرو منعقد ٿيندو آهي. ان مشاعري به نصير سومرو شريڪ ٿيندو آهي.
چِلر استنبول آمريڪن ڪاليج آف گرلس مان تعليم پرائڻ کان پوءِ رابرٽ ڪاليج جي اسڪول آف اڪنامڪس مان گريجوئيشن ڪئي. يونيورسٽي آف نيو هيمپشاير مان ايم ايس يونيورسٽي آف ڪنيڪٽيڪَٽ مان پي ايڇ ڊي جي ڊگري حاصل ڪرڻ کان پوءِ ييل يونيورسٽي مان پوسٽ ڊاڪٽريٽ جي تعليم حاصل ڪيائين.
لفظ ڪروموسوم ) يوناني ٻوليءَ جي ٻن لفظن: ڪروما سوما مان نڪتل آهي. ڪروما جي معنيَ آهي رنگ سوما معنيَ جسم ان جو اھو نالو ھڪ جرمن سائنسدان فان والڊيئر ھارٽز ڪروميٽن لفظ جو حوالو ڏيندي رکيو. ڪروميٽن لفظ جيو گھرڙن جي ورھاست دريافت ڪندڙ سائنسدان والٽر فليمنگ جو متعارف ڪرايل ھيو. اھي لفظ ھاڻي معنيَ جي لحاظ کان رواج کان نڪري چڪا آهن ڪروميٽن ڪروموسوم معنيَ جي لحاظ کان رنگ کي ظاھر ڪن ٿا پر اھي نالا اھڙين شين کي ڏنا ويا جيڪي بي رنگ ھيون.
ٽي وي نيٽورڪ 1991-1992 هڪ مڪمل-پيماني تي سيٽلائيٽ براڊڪاسٽنگ جي سروس شروع ڪئي. ٽي وي-2، پاڪستان جي پهرين ڪڏهن سيٽلائيٽ چئنل سال 1992 ع شروع ڪيو، ٿوري دير کان پوء ٽي وي-1 تي به ٽي وي 2. سان گڏ سيٽلائيٽ چئنل ٻيلي طور 1998. وي-2 / دنيا ٽي وي ورلڊ به تي لطف اندوز بلوچي 2 ويو شعاع. 1998 ع هڪ پرائيويٽ ڪمپني سان ايسوسيئيشن ٽي وي خلاصيون يورپي بعد آمريڪي لاء لاء ٽي وي وزيراعظم شروع ڪيو. ڊجيٽل ٽي وي سيٽلائيٽ براڊڪاسٽنگ 1999. وي ع شروع ڪيو ويو 2001 ع ان جي سيٽلائيٽ شعاع روانو ٿيو.
ڀيرو مل 1875ع ڌاري برطانوي هندستان سنڌ جي شهر حيدرآباد آڏواڻي خاندان ديوان مهرچند آئل مل جي گهر پيدا ٿيو. هن ثانوي تعليم حيدرآباد سنڌ جي مشهور اسڪول يونين اڪيڊميءَ ورتي، جتي هن ساڌو هيرانند شوقي رام آڏواڻي تاراچند آڏواڻيءَ کان ٻي تعليم وٺڻ سان گڏ شاهه جو ڪلام به پڙهيو. هن 20 سالن جي عمر سالٽ ايڪسائيز کاتي 25 رپين تي سرڪاري نوڪريءَ سان پنهنجي عملي زندگيءَ جي شروعات ڪئي.مولانا گرامي مطابق 1896 ايڪسائيز کاتي ملازمت حاصل ڪيائين انسپيڪٽر جي عھدي تان رٽائر ٿيو.
ڀيرو مل مهر چند آڏواڻي سنڌي ٻوليءَ جو مشهور اديب عالم، فاضل، نالي وارو تاريخدان، ناول نگار، ناٽڪ نگار هو. سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آهن.
خالده غوث يا خالده غوث بين الاقوامي تعلقات انساني حقن جي ھڪ نامور عالم پاڪستان جي ھڪ ممتاز ڪارڪن آھي ، جنھن کي پنھنجي ملڪ مان انساني حقن پھريون پي ايڇ ڊي ٿيڻ جو اعزاز حاصل آھي. في الحال هوءَ مئنيجنگ ڊائريڪٽر آهي سوشل پاليسي اينڊ ڊولپمينٽ سينٽر ، ڪراچيءَ قائم پاڪستاني ريسرچ سينٽر بين الاقوامي شهرت جي.
خالده بين الاقوامي تعلقات ايم اي پي ايڇ ڊي جون ڊگريون حاصل ڪيون آهن ڪراچي يونيورسٽي مان . هن پنهنجي پي ايڇ ڊي نامور قانون دان اسڪالر خالد ايم اسحاق جي نگرانيءَ هي ڪئي انساني حقن جي اداري تي يورپي ڪورٽ آف هيومن رائيٽس جي خاص حوالي سان .
ڊاڪٽر خالده تمام گهڻي مشغول آهي پاڪستان-انڊيا بئنڪ چينل ڊپلوميسي هڪ سرگرم ميمبر هجڻ جي ڪري -ڀارت-پاڪستان نيمرانا انيشيٽو . ھن جون ڪيتريون ئي اهم تجويزون ھند-پاڪ حڪومتن پاران غور ھي آيون.
هوءَ دفاعي جنگ وڙهڻ لاءِ، هڪ پاسي جابلو سلسلي ٻئي پاسي ٻن درياهن گئوڙ نرمدا جي وچ موجود نارائي هنڌ ڏانهن وئي. هيءَ هڪ غير مساوي جنگ هئي جيڪا هڪ پاسي تربيت ماڻيل جديد هٿيارن سميت تعداد گهڻائي مغل فوج هئي ٻئي پاسي پُراڻي هٿيارن سان ڪُجھ اَڻ تربيت ماڻيل فوجي جن راڻي درڳاوتي جي فوج هئي. ان جو فوجدار ارجن داس جنگ ماريو ويو راڻي خود دفاع جي سرواڻي ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. جڏهن دشمن واديءَ داخل ٿيا تہ راڻي جي سپاهين انهن تي حملو ڪري ڏنو. ٻنهين مخالفن ڪجھ ماڻهن جو نقصان سَٺو پر راڻي جي فوج جو وڌيڪ جاني نقصان ٿيو.
1545ع راڻيءَ هڪ پُٽ کي جنم ڏنو، جنهن جو نالو وير نارائڻ رکيائين. دلپت شاهہ جو موت سال 1550ع ٿيو وير نارائڻ جي ننڍي ڄمار سبب، درڳاوتي گوند بادشاهي جي حڪمراني جي واڳَ سنڀالي. ديوان بيئوهار اڌار سمها وزير من ٺاڪر انتظاميا جي ڪاميابي اثرائتي انداز سَارسَنڀال ڪرڻ راڻي جي مدد ڪئي. راڻي سنگور ڳڙھ قلعي جي جڳهہ بدران پنهنجو راڄڌاني چوراڳڙھ ڏانهن منتقل ڪيو.هي سترا پورا جابلو سلسلي تي موجود اِسٽريٽيجڪ اهميت جو قلعو هيو.
راڻي دُرڳاوتي 1550 کان 1564 تائين گوندوانا جي هڪ حڪمران راڻي هُئي. هن جو جنم مشهور راجپوت چندل بادشاهہ ڪيرت رائي جي پريوار ڪلنجار قلعي ٿيو هيو. راڻي دُرگاوتي جي ڪاميابين پنهنجي ابن ڏاڏن جي همٿ سرپرستي جي شان کي وڌيڪ وَڌايو.هي هندستان جي اتهاس باز بهادر جي فوج کي شڪست ڏيڻ مغل فوج خلاف سورهيائيءَ سان وڙهڻ جي لاءِ مشهور آهي.
ساڳي دؤر جو هڪ مغل جنرل، خواجا عبدالماجيد آسَف خان هيو، جنهن ريوا جي حڪمران رامچندر کي مات ڏني هئي، جيڪو هڪ وڏو هوسي ماڻهو هيو. راڻي دُرڳاوتي جي رياست جي خوشحالي هن کي ھِرکائِيو مغل بادشاهہ اڪبر کان اجازت وٺڻ کانپوءِ هن لوڀي راڻي جي رياست تي حملو ڪيو. مغل يلغار جو اهو منصوبو اڪبر جي سامراجيت پکيڙ وَڌائڻ جو نتيجو هيو.
1542ع ، هن جي شادي گوندوانا بادشاهت جي بادشاهہ سنگرام شاهہ جي وڏي پُٽ دلپت شاهہ سان ٿي هئي. ان شادي سان ٻنهين شاهي خاندانن چانديل راجگوند جو پاڻ ايڪو ٿيو هيو. جنهن جي نتيجي ڪيرت رائي کي گوندن پاران مسلم حملي دوران شير شاهہ سوري خلاف سهائتا حاصل ٿي هئي.
جڏهن راڻيءَ آسف خان جي حملي بابت ٻُڌو تہ ان پنهنجي پُوري سگهہ سميت پنهنجي سلطنت جي دفاع ڪرڻ جو فيصلو ڪيو، جيتوڻيڪ ديوان بهيار اڌار سمها مغل فوج جي طاقت جي اڳڪٿي ڪئي. راڻي جو چوڻ هيو تہ ذلت جي زندگي گزارڻ کان عزت سان مرڻ بهتر آهي.
شير شاهہ جي موت کانپوءِ، سوجات خان مالوا تي قبضو ڪري ورتو 1556 ان جي پُٽ باز بهادر سندس تخت نشين ٿيو. تخت تي چڙهڻ کانپوءِ، بازبهادر راڻي درڳاوتي تي حملو ڪيو پر اهو حملو پوئتي ڌِڪيو ويو.
سال 1562 ، اڪبر اعظم مالوا جي حڪمران باز بهادر کي مات ڏئي مالوا تي سوڀَ ماڻي ورتي، انکي مغل بادشاهت جو حصو بڻائي ڇڏيائين. انهيءَ نتيجي طور راڻي جي رياست جي حد مغل سلطنت کي ڇُهڻ لڳي.
لڪي شهر کان 5 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي لڪي جبلن سرد گرم قدرتي پاڻي جا چشما آهن. هت هڪ مسجد ٻن مندرن سان گڏ لڪي تيرٿ پڻ آهي. گرم پاڻيءَ وهنجڻ سان خارش جي بيماري ختم ٿي ويندي آهي.
اهڙيءَ ريت جمالي گيت ’جمالي ‘جي سونهن ،ڏندن ،چپن ،اکين ،پڳ ،منڊيءَ ،لڪڻ جتيءَ وغيره جي تعريف واريون مصرعون به سڄي سنڌ مشهور آهن .باقي هن گيت ماضي قريب جا ڪي اهڃاڻ به ملن ٿا ’منهنجو سکر واري پل تي ‘يا ڪي اهڙيون ٻيون مصرعون وقت سر وڌنديون رهن ٿيون ،جيڪي سماجي تبديليءَ ڏانهن نشاندهي ڪن ٿيون.
ھن شھر م لڳ ڀڳ سمورو سال برسات نہ پوندي آهي. ڪوپن واري موسمي درجابندي مطابق ھن شھر جي آبھوا ٿڌي بياباني آھي. ھتان جو سراسري گرمي پد 14.1 سينٽي گريڊ آھي. ھتي پوندڙ سالياني برسات جو سراسري مقدار 163 ملي ميٽر آھي. جون جو مھينو سڀ کان وڌيڪ خشڪ ھوندو آھي جنھن برسات پوڻ جو سراسري مقدار 1 ملي ميٽر ھوندو آھي. جنوري مھينو سڀ کان وڌيڪَ برساتي ھوندو آھي جنھن م برسات پوڻ جو سراسري مقدار ،36 ملي ميٽر ھوندو آھي. سال جو گرم ترين مھينو جولاءِ آھي جنھن م سراسري گرمي پد 24.8 سينٽي گريڊ رھندو آھي. جنوري سرد ترين مھينو آھي جنھن جو سراسري گرمي پد 3.4 سينٽي گريڊ تائين رھندو آھي.
موجوده قلات ضلعي ٻہ سب ڊويزنون: قلات سب ڊويزن منگوڇر سب ڊويزن ٻہ تحصيلون: منگوڇر تحصيل قلات تحصيل . ان کان سواءِ ضلعي ٻہ سب تحصيلون جوھان سب تحصيل گازگ سب تحصيل آھن. ضلعي 18 يونين ڪائونسلون 2ٽائون ڪاميٽيون واقع آهن. ضلعي 81 پٽواري سرڪلون 636 مئوزا آھن.
ھن ضلعي جي آبھوا اونھاري گرم خشڪ سياري ٿڌي ھوندي آھي. سڀ کان وڌيڪَ برسات سياري پوي ٿي. ھتان جي زمين جابلو آھي جنھن کوڙ واديون ھڪ مکيه ندي مورو واقع آهن. ھاربوئي جبل قلات م جونيپر نالي قديم وڻن جي ڪري سڃاتو وڃي ٿو.
هيءَ ندي اترکنڊ رياست جي هماليا جبلن مان شروع ٿئي ٿي. هيءَ ندي ان هنڌ ڪيلاش پربت جي مانسرور ڍنڍ جي مور منهن مان نڪري ٿي. هندو ڌرم جي ماڻهن جو عقيدو آهي ته ڪيلاش پربت تي شِو مهاديو رهي ٿو گنگا ان جي چتائن مان وهي اچي هيٺ پهچي ٿي. هن کي آسمان جي ندي به چئجي ٿو. هن نديءَ جو جِتان جتان به وهڪرو آهي، اتي ڪيترا اشنان گهاٽ آهن، جِتي لکن جي تعداد هندو ياتري اچي شنان ڪري پنهنجا پاپ ڌوئين ٿا. بنارس يا ورانسي، هردوار الهه آباد جهڙن شهرن جو مانُ به گنگا ندي جي ڪري آهي، جنهن کي هندو ڌرم جا ماڻهو پوڄا جي حد تائين پيار ڪن ٿا.
ڄام تغلق ٺٽِي سنڌ جي سلطان بنجڻ بعد ملڪ جي سرحدن جو دورو ڪيو. امن امان کي مستحڪم ڪرڻ لاءِ هن پنهنجن ڀائرن کي بکر سيوهڻ طرف روانو ڪيو. هڪ موقعي تي ٻروچن جي فساد فتني کي ختم ڪرڻ لاءِ ڄام تغلق پنهنجي سر بکر طرف روانو ٿيو. ڄام جي حڪمت تحت ملڪ جي ڪنڊ ڪڙڇ ، هر هڪ پرڳڻي جي حدن ٿاڻا قائم ڪيا ويا. سندس دور ”ڪلان ڪوٽ“ جي قلعي جي اڏاوت شروع ٿي، جا سندس موت بعد به جاري رهي. ڄام تغلق جي زماني سنڌ گجرات جا تعلقات اڃا به وڌيڪ مستحڪم ٿيا. سيد حسام الدين راشدي ان متعلق لکي ٿو:
هن فيصلي بعد ڄام پنهنجيون نياڻيون مولانا محمد صديق ملتاني ڄام خير الدين ڄام صلاح الدين جي جميعت گجرات موڪليون. بي بي مغليءَ جو نڪاح سلطان محمد سان ٿيو. سلطان محمد کي هن گهر مان سن 1445ع هڪ پٽ ڄائو، جو اڳتي هلي گجرات جي تاريخ سلطان محمود بيگڙي جي نالي سان مشهور ٿيو. جڏهن ته ڄام جي ٻي نياڻي بيبي مرڪي قطب عالم جي پٽ شاه عالم جي عقد آئي.
”ڄام جوڻو ان وقت اندروني اختلافن سبب پريشان ٻاهرين مدد جو خواهان هيو. مولانا محمد صديق ملتاني، ڄام جوڻي جو پير هو. هن کيس مشورو ڏنو ته پنهنجيون نياڻيون گجرات پرڻائي هڪ سلطان محمد سان ٻي قطب عالم جي فرزند شاه عالم سان انهيءَ سڱابنديءَ مان کيس سياسي فائدو تقويت مدنظر هئي “
ڄام تغلق شاھ جوڻو جڏهن سنڌ سمن جو راڄ هو تڏهن ڄام فتح خان جي وفات کان ٽي ڏينهن اڳ، پنهنجي ڀاءُ ڄام جوڻي کي ”تغلق“ جي لقب سان حڪومت لاءِ نامزد ڪيو.
ھن عالمي جي ميزبانيءَ جا حَقَ اپريل 2006ء برطانيہ کي ڏنا ويا، جڏھن برطانيا پاران ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2015 جي ميزباني ڪرڻ کان معذرت ڪئي، جيڪا پوءِ آسٽريليا نيوزي لينڊ منعقد ٿيو. ھن عالمي ڪپجو پھريون ميچ اوول جڏھن تہ فائنل ميچ لارڊز کيڏيو ويندو. 1975ء، 1979ء، 1983ء 1999ء کانپوءِ پنجون ڀيرو برطانيہ ويلز ھي ڪرڪيٽ عالمي ڪپ منعقد ٿيو.
ٽورنامينٽ جو فارميٽ ھن ريت آھي تہ، 10 ٽيمن کي 1 گروپ وِرھايو ويو آھي، ھر ٽيم باقي 9 ٽيمن سان 1، 1 ميچ کيڏندي. گروپ جون پھريون چار درجي جون ٽيمون سيمي فائنل جي لاءِ ڪُواليفاءِ ڪنديون، سيمي فائنل کٽندڙ ٽيمون فائنل کيڏنديون. ھي پھريون عالمي ڪپ آھي جنھن سڀ ٽيسٽ کيڏندڙ ٽيمون موجود ناھين.
2019ع ڪرڪيٽ ورلڊڪپ جون ڪُل 48 اوڊي آءِ ميچون کيڏيون وينديون. ھي ڪرڪيٽ ورلڊڪپ رائونڊرابن سسٽم تحت کيڏيو ويندو جنھن ھرھڪ ٽيم سڀني ٻين ٽيمن سان گھٽ گھٽ ھڪ ميچ کيڏندي سڀني ڏھن ئي ٽيمن کي ھڪ ئي گروپ رکيو ويو آھي.
1975ع کان 2015ع تائين ڪُل پَنج مُلڪن جي ٽيمن ورلڊ ڪپ کٽيو آھي. انھن ويسٽ انڊيز ٻہ ڀيرا، انڊيا ٻہ ڀيرا، پاڪستان شري لنڪا ھڪ ھڪ ڀيرو جڏھن تہ آسٽريليا پنج ڀيرا ڪرڪيٽ ورلڊڪپ کٽيو آھي انھن سڀني ورلڊڪپ جي ترتيب ھيٺئين ريت آھي.
2019ع عالمي ڪرڪيٽ ڪپ 10 ملڪ حصو وٺي رھيا آھن، جيڪو گُذريل عالمي ڪپ، جنھن 14 ٽيمن حصو ورتو، کان گھٽ آھي. ميزبان انگلستان 7 ٽيمن جو سيپٽمبر 2017ء تائين، آءِ سي سي ون ڊي رينڪنگ پھرئين 8 درجي تي ھئي، ان ٽورنامينٽ پاڻ ئي ڪُوالي فاءِ ٿي ويون. بچيل 2 نششتن جي لاءِ زمبابوي ڪُواليفائير کيڏيو ويو.
2019ع انگلينڊ پھريون ڀيرو ورلڊ ڪپ ڪرڪيٽ کٽيو، فائنل نيوزيلينڊ انگلينڊ کيڏيا جنھن پھرئين اننگ مقرر 50 اوورز نيوزيلينڊ 241/8 اسڪور ڪيو، جواب انگلينڊ ٽيم مقرر 50 اورز 241/10 آل آئوٽ ٿي وئي، ميچ ٽاءِ ٿي وئي جنھن کانپوءِ سپر اوور کيڏايو ويو، جيڪو بہ برابر ٿي ويو پوءِ انگلينڊ کي سوڀ ماڻيندڙ اعلان ڪيو ويو.
هندومت ان طرح جي عمل لاءِ ڇڏ ڇوٽ آهي ايتري قدر تہ جيڪڏهن هندوازم کي مڃيندڙ سمجهي ٿو تہ سمورا مذهب خدا ڏانهن وٺي ويندڙ هڪ رستو آهن، پر ان سياسي اختلاف پڻ ٿي سگهن ٿا انهيءَ ڪري ازدواجي تبديلي کي ڪڏهن ڪڏهن نندڻ جو نشانو پڻ بڻايو ويندو آهي. سموري هندو اتهاس ، هڪٻئي جي مذهبن شاديون ڪرڻ پڻ هڪٻئي سان شانتي ايڪو قائم ڪرڻ جو هڪ طريقو رهيو آهي.