polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
جون 1988ع ھڪ پڌرنامو ابخاز ليٽر جي عنوان سان ميخائيل گورباچوف ڏي موڪليو ويو. 16 جولاءِ 1989ع تي سکمي جارجيائي ابخاز نسلي فساد شدت اختيار ڪري ويو جنھن 16 جارجيائي مارجي ويا 137 زخمي ٿيا. مارچ 19990ع جارجيا پنھنجي خودمختياري جو اعلان ڪيو ريپبلڪ آف جارجيا 17 مارچ 1991ع ٿيندڙ ريفرينڊم جو بائڪاٽ ڪيو پر ابخازي ماڻھن ان حصو وٺي سويت يونين رھڻ لاء ووٽ ڏنو. ابخازيه غير جارجيائي آبادي جارجيا جي خودمختياري واري ريفرينڊم جي خلاف ووٽ ڏنو پر جارجيائي اڪثريت جارجيا جي خودمختياري جي حق ووٽ ڏنو
جي جنگبندي جي مطالبي مذمت جي پرواھ نہ ڪئي ويڙھ جاري رکي 27 سيپٽمبر 1993 تي ڇتي ويڙھ بعد سکمي ابخازي فوج جي قبضي هيٺ اچي ويو. شيورڊناڊزي مشڪل سان جان بچائي اتان نڪري ويو. سکمي جارجيائي نسل وارن جو قتل عام ڪيو ويو. ابخازي فوجين جلد ئي ابخازيه جي ٻين علائقن تي قبضو ڪري ورتو باقي اپر ابخازيه جو ننڍڙو ٽڪرو جارجيائي فوج جي ڪنٽرول رھيو سو بہ 2088ع تائين.
1917ع جي روسي انقلاب بعد 1918ع خودمختيار جارجيا وجود آئي جنھن ابخازيه پڻ واقع ھئي. 1918ع جرمني جي مدد سان جارجيا وارن بالشيوڪ خطري کي رد ڪري ڇڏيو. 1921 جي آئين ذريعي ابخازيه کي خودمختياري ڏني وئي. 1921ع بالشويڪ سرخ فوج جارجيا گھري آئي جنھن سان جارجيا جي ان مختصر خودمختياري جو خاتمو ٿيو. ابخازيه کي سوشلسٽ سوويت ريپبلڪ جو درجو ڏنو ويو پر ساڳي وقت ان کي عھدنامي واري ريپبلڪ قرار ڏيندي ان کي جارجيائي سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ سان گڏ ڪيو ويو
1931ع جوزف اسٽالن ابخازيه کي جارجيا جي سوشلسٽ ريپبلڪ اندر ھڪ خودمختيار سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ قرار ڏنو. جارجيائي ٻولي کي غالب ڪيو ويو تعليمي ادارن مان ابخازي ٻولي ختم ڪئي وئي. ڪميونسٽ پارٽي جارجيا جي اڳواڻ ڪينڊڊ چرڪوياني ابخازيه کي جارجيائي رنگ تبديل ڪرڻ جي حمايت ڪئي
ھاڻي ابخازي ماڻھن کي حڪومت وڏو ڪردار ادا ڪرڻ جي اجازت ملي. ننڍڙين سوويت ريپبلڪن جي ثقافت ادب جي واڌ ويجھ ڪئي وئي. ابخازي ٻولي کي آئين ابخازيه سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ جي سرڪاري ٻولي جو درجو ڏنو ويو
ابخازيہ: ھڪ تڪراري علائقو جزوي طور تي ڪجھ ملڪن طرفان تسليم ڪيل رياست جو نالو آهي جيڪا ڪارو سمنڊجي اوڀر واري ڪناري تي، ڪوھ قاف جبلن جي ڏکڻ طرف، جارجيا جي ڏکڻ-اولھ طرف واقع آهي.ان جي پکيڙ ھم چورس ڪلوميٽر آبادي 245,000 لڳ ڀڳ آهي. ان جي گاديءَ جو هنڌ سکم آهي. اھا ھڪ خوداختيار ريپبلڪ ھجڻ جي دعويدار آھي , . . : . . , 2003, . . . , 2002. . جارجيا جو ابخازيه تان ڪنٽرول ختم ٿي چڪو آھي پر جارجيا سرڪاري طور تي ان کي پنھنجو حصو سمجھي ٿو دنيا جي ملڪن جي اڪثريت ان حق کي ابخازيه جي جلاوطن حڪومت کي مڃي ٿي.
ابخازيه ان وقت 40 سيڪڙو آبادي مسلمان ھئي 1864ع کان 1878ع تائين انھن جو ڪوھ قاف جي علائقي جي مسلمانن جو وڏو تعداد خلافت عثمانيه طرف ھجرت ڪري ويو.
هو سندس حسن بهادري سبب سندس پيار پئجي ويو. هن کيس ساڻس شادي ڪرڻ لاءِ چيو. بلڪل، ڇوڪري کيس قتل نہ ڪيو. هوءَ پڻ هن جي کُليل دل سبب سندس پيار پئجي وئي. اهڙي ريت، دشمن باڪو تي قبضو نہ ڪيو مقامي ماڻهن ان ٽاور جو نالو ان سُهڻي ڇوڪري جي نالي طور ڪُنواري ٽاور رکيو.
باڪو ڪنواري ٽاور سان لاڳاپيل مختلف اسرار افسانا جُڙيل آهن.جيتوڻيڪ، اصلي اسرار هي آهي تہ: ٽاور جو ڊزائين مقصد, تنهن وچ ، باڪو ڪنواري ٽاور سان لڳاپيل 20 ڏند ڪٿائون آهن. انهن مان هڪ وڏو تعداد باڪو جي اسلامي وچئين دور واري باڪو جي تاريخ سان لاڳاپيل آهي. پر ٻين جون پاڙون زرتشت يا اسلام کان اڳ واري آذربائيجان جي تاريخ، ڌرم، ثقافت سان گهڻو جڙيل آهن. گهڻو ڪري، سڀ کان وڌيڪ مشهور ڏندڪٿا آتشي-وار رکندڙ ڪُنواري ناري جي آهي، جنهن باڪو جي ماڻهن کي غلامي کان بچايو هيو.اها بهادري جي ڪهاڻي زرتشت جي عقيدن ثقافت جي پاڙُن کي ڏيکاريو ويو آهي جيڪي جديد دور تائين پهچي چڪي آهي.
جمهوريا آذربائيجان جي باڪو باڪو جو ڪنواري ٽاور هڪ افسانوي ماڳ دنيا جي مشهور جڳهه آهي. اهو ٽاور اسرار افسانن جي ڪڪرن سان ڍڪيل آهي، جنهن جي پاڙ آذربائيجان جي تاريخ آذربائيجان جي قومي ثقافت ڏانهن جُڙيل آهي. ٽاور جي مهاڪهاڻي جو تلاءُ ڏند ڪٿا آذربائيجان جي ثقافت قومي ورثو جو هڪ حصو آهي. واقعي ، ڪجھ بهادري جون مهاڪهاڻيون آکاڙو يا ناٽڪ جي ڊرامن ناٽڪ ناچ لاءِ هڪ موضوع بڻجي ويون. ميڊن ٽاور آذربائيجان جو ورلڊ ڪلاس ناٽڪ ناچ آهي، جنهن کي 1940 افسرياب بدالبيلي ٺاهيو هيو ناٽڪ ناچ جو ريميڪ 1999 نباهيو ويو هيو.
آڳاٽن آثارن جي ماهرن طرفان ٽاور جي تعميراتي خصوصيتن جو هڪ تفصيلي جائزو اهو ٻُڌائي ٿو تہ ان جي اندروني ٻاهرئين مٿاڇرن تي ٻنهين پٿرن جي عمارت سازي ڊائمنڊ جي شڪل واري آهي ٽاور جي ڀت جي هيٺئين حصي پڻ مٿي ڏيکارجي ٿي. هيري جي شڪل جو ڪٽ سجاوٽ جي خصوصيت طور نظر اچي ٿو، خاص طور اولهه جي ڀت جي ٻاهرئين مهاڙ تي ، اوپر طرف آرائشي آهي ڀت جي هيٺ سنئون ميدان آهي. پوري ٽاور نوٽ ڪيل هڪ تيزفهم خصوصيت منجهان پروڙ پئجي ٿي تہ انکي هڪ هڪ پٿر جو ٿنڀو يونٽ طور بڻايو ويو هيو، تنهن هوندي، تازي سڌارو کي ڪچو بيان ڪيو ويو آهي.
پروفيسر مهير خليفا-زادا جو خيال آهي ته ڏند ڪٿائن کانسواءِ، تاريخي وضاحتن يا آڳاٽن آثارن يا لکتن جي ثابتين آڌار اهو ڳولهڻ ڏکيو ٿي پيو آهي ته ان ٽاور کي ڪنواري ٽاور ڇو سڏيو ويو. مهاڪهاڻي پس منظر کانسواءِ، اها ڳاله ڀروسي لائق آهي ته لفظ "ڪنواري " جو مطلب هي آهي ته ٽاور کي ڪنهن به دشمن تباهه نه ڪيو هيو اهڙي ريت ان جو مطلب کان آهي ته انگرا مينيا جي بڇڙائي ان کي ناپاڪ نه ڪيو، "ڪنوار" يا "ڪنواري" جي جڳهه، زرتشتن جي خدا اهورا مازدا جو مندر آهي.
ڪنواري ٽاور باڪو جي پُراڻي شهر، آذربائيجان ٻارنهين صدي جي يادگار آهي. 15هين صدي عيسوي جي شيرواشانهس جو محل سان گڏ، اهو 2001 يونيسڪو عالمي ورثو تاريخي يادگارن جي فهرست هيٺ درج ثقافتي ملڪيت زمرو ٽيون جي تحت تاريخي يادگارن جو هڪ گروهه ٺاهي ٿو. اهو آذربائيجان جو سڀ کان وڌيڪ مخصوص قومي نشان آهي، انهيءَ ريت آذري ڪرنسي نوٽ سرڪاري ليٽرهيڊس تي نمايان طور ظاهر ڪيل آهي.
ڪجھ سائنسي ذريعن اشارو ڪن ٿا تہ ڪنواري ٽاور زرتشت پسندي اسلام اڇڻ کان اڳ واري دور ايران آذربائيجان جي فنِ معماري جو شاندار مثال آهي. پروفيسر ڊيوڊ.اي. آخوندوف قدیمہ آثار فن تعميراتي ثابتيون ڏئي ٿو اهو دليل ڏنو آهي ته ٽاور زرتشت ماڻهن جي باهه وارو مندر آهي، جنهن کي ٽاور جي چوٽي تي باهه کان ٻاهر نڪرڻ جا 7 ٻُنڀا آهن. زرتشتين جو مڃڻ هيو تہ بهشت تائين پهچڻ لاءِ 7 مرحلا يا 7 آڪاش آهن.
ڪنواري ٽاور يا دي ميڊن ٽاور هڪ ميوزيم گهر رکيو ويو آهي، جيڪو باڪو شهر جي تاريخي ارتقا جي ڪهاڻي پيش ڪري ٿو. ان تحفو وٺڻ وارو دڪان پڻ شامل آهي. ڇِت جو نظارو پُراڻو اڇري شهر، بوليوارڊ، ڊي گُلي هائوس، باڪو بي جي مُنارن سوڙهي گهٽين جو ويڪرو نظارو ڏيکاري ٿو. ويجهن سالن ، نوروز ميلو جي راتين مهل مٿئيون آتش دان ٻاريو ويو آهي.
ڪنواري ٽاور پُراڻو ايچي شيهر جي ڏکڻ-اوڀر قائم ڪئي آهي، ان جي پراسرار ٻڍاپي تاريخ ڏند ڪٿا آهي، جيڪا ٻن دورن سان ڳنڍيل آهي، جيتوڻيڪ اهو حتمي طور تي قائم ناهي. اهو علائقو پهريون قديم پٿر جو دور آباد ٿيو هيو.
ڪيسپيئن سمونڊ جي سامونڊري ڪنارو پکڙجي وڃڻ جي نتيجي ، زمين جي هڪ پٽي اُڀري آئي.اها زمين نائين کان پندرنهين صديءَ دوران ترقي ڏني وئي، جڏهن پُراڻي شهر جي ڀِت، محلات، گڏوگڏ ميڊن ٽاور جي قلعي جو ٺلھ اَڏيو ويو هيو.
تارو رات جو آسمان چمڪندڙ ٽٻڪن کي چيو ويندو آھي. تارا ڌرتيءَ کان تمام گھڻي مفاصلي تي آھن. سج ڌرتيءَ کي سڀ کان ويجھو تارو آھي. تارا هائڊروجن هيليم گيس جا ٺهيل هوندا آهن. انهن جي مرڪز گرمي پد ڪجهه ڪروڙ ڊگري سينٽي گريڊ هوندو آهي. ايتري گرمي هجڻ جي ڪري هائڊروجن جو فيوزن ري ايڪشن ٿيندو آهي، يعني هائڊروجن جا نيوڪليس پاڻ ضم ٿي هيليم جا نيوڪليس ٺاهيندا آهن، جنهن سان تمام گھڻي توانائي خارج ٿيندي آهي. اها توانائي ئي پوءِ روشنيءَ جي صورت تاري مان ٻاهر نڪرندي آهي. تارن جي سطح تي گرمي پد مرڪز جي ڀيٽ گھڻو گھٽ هوندو آهي اڪثر ڪري ڪجهه هزار ڊگري سينٽي گريڊ ئي هوندو آهي.
اسان جو سج دير سان ٺهيل تارو آهي جيڪو 5 ارب سال اڳ ٺهيو. سج سان گڏ زمين ٻيا گرهه به ٺهيا. پهرين جنريشن جي تارن جا ٺاهيل عنصر سج، زمين ٻين گرهن کي ورثي مليا. اڄ زمين تي موجود سون، چاندي، ٽامو، جست ٻيا عنصر پهرين جنريشن جي تارن جا ٺاهيل آهن. جانورن انسان جو رت ڳاڙهو به هڪ ڪيميائي مواد هيمو گلوبن جي ڪري هوندو آهي. هيمو گلوبن موجود لوهه به انهن پهرين جنريشن جي تارن جو ٺاهيل ئي آهي.
اهڙا ئي گردش جا ڪڪر اسانجي ڪهڪشان جي مرڪز جي ويجهي بہ موجود آهن جنھن سان اسانکي ملڪي وي جو مرڪز عام اک سان ڏيکاربو ناهي. سائنسدانن جي اندازي مطابق اسان عام اک سان زميني تھ تي نو هزار تارا ڏسي سگھندا آهيون. هي سڀ جا سڀ اسان جي ويجهي هڪ هزار نوري سال جي احاطي ايندا آهن جڏهن تہ اسان جي ڪھڪشان هڪ کان ٻہ لک نوري سال تي وسي ٿي ان جو مطلب هي آهي تہ ڪائنات ڇڏي اسان پنھنجي ڪھڪشان جو صرف هڪ سيڪڙو حصو عام اک سان ڏسي سگھندا آهيون.
ڪيترن سالن تائين ھي مڃيو پئي ويو تہ تارو اڪلوتو جسم ٿئي ٿو اھو ان ڪري جو اسان جو سج ائين نظر پئي آيو پر جلدي مشاھدي آيو تہ ڪڏھن ڪڏھن ٻہ يا ٻن کان وڌيڪ تارا پاڻ ھڪ ٻئي جي ڪشش تحت ھڪ گڏيل مقداري مرڪز جي چوڌاري گهمندا رھن ٿا تہ ان کي ڪثرتي تارن جو نظام چيو وڃي ٿو. ڪجھ تارا اھڙا ٿين ٿا جيڪي جيڪي وقت سان گڏ تبديل ٿيندا رھن ٿا اھڙن تارن کي متغير تارا چئبو آھي.
اسانجي ڪائنات ٻہ هزار ارب ڪهڪشائون موجود آهن جڏهن تہ اسانجي ڪهڪشان ملڪي وي چار سئو ارب ستارن سان هڪ وچ واري ڪهڪشان جو درجو حاصل ڪري ٿي جيڪا نہ تہ وڏي آھي نہ ئي ننڍي. ھبل جي تازين تصويرن مطابق اسان جي ڪھڪشان ملڪي وي جي هڪ حصي برج قوس واقع آهي. اسان جي ڪھڪشان ان طرح جي گھڻن وڏن وڏن برجن سان ملي ڪري ٺھي آهي هي برج اسانجي ڪهڪشان جي موجود بليڪ هول جي گردش چڪر لڳائي رهيا آهن.
تمام ستارا گرم ٽچڪندڙ گئسن جا ٺھيل ٿين ٿا انهن ستارن جا ٻاھريان تھ ايترا خالي ٿين ٿا جو اسان انهن کي گرم ڳاڙھي خلا چئون بيجا نہ ٿيندو. ڪجھ ستارا ايترا گهاٽا ٿين ٿا جو ٻاھرين تھن جي مادي سان ڀريل ھڪ چمچو ڪيئي ٽن وزن جو ٿي سگهي ٿو. گهڻا تڻا ستارا وڌيڪ ھيڊوجن گيس ٿوري ھيليم گئس جا ٺھيل ٿين ٿا ٻيا عنصر بہ ٿوري مقدار موجود ٿين ٿا جيئن آڪسيجن ۔ ڪاربان ۔ نيان نيٽوجن.
جيڪڏھن جسامت وڏي ھجي تہ وڏا عنصر ٺھڻ لڳن ٿا ان جوھري ردعمل جي ڪري زيادھ مادو ھجڻ جي وجھ کي ڪشش سڏيو پئي ويو پر ھي دعوا درست ناھي فزڪس جا ماھرن ان فيڪٽر کي ماپي ڏٺو آھي پوء بہ ھي عمل ممڪن ٿي نٿو سگهي ان ڪري فزڪس جا ماھر ان کي ڪوانٽم ٽنلنگ افيڪٽ چون ٿا جنھن ملين مان ھڪ ذرو سرنگھ جيئن خال وارو ٿي وڃي ٿو جي ڪشش ھجي ھا ھي ردعمل نہ ٿئي ھا.
ھي تارا پھرين ڦڦڙجي پکڙجي ڳاڙھا ديو بنجن ٿا پنھنجي ٻاھرين تھن کي خلا پکيڙي ڇڏن ٿا. ھي تارا سپرنووا وانگر ڦاٽڻ بجاء پنھنجن ٻاھرين تھن سان پنھنجي چوڌاري ھڪ شيل ٺاھن ٿا جو نيبولا گرھ سڏجي ٿو. اندريون ڍڪي تھ سفيد بوني وانگر چمڪي ٿو لکن سالن کان پوء ٿڌو ٿي ڪاري بوني تبديل ٿي روشني جي نيڪالي بند ڪري ڇڏي ٿو.
وزني تارا اھي تارا آھن جيڪي سج کان ڏھوڻ وڏا ٿين ٿا ھي تارا تقريبن ڏھ لک سال ٻارڻ استعمال ڪري ڦڦڙجي نئين جي شڪل اختيار ڪن ٿا ان کان پوء تاري جو ڍڪ يا مرڪز ختم ٿي وڃي ٿو ان جا ٻھريان تھ ڦاٽي سپرنووا تبديل ٿي وڃن ٿا جنھن تاري جي ڍڪ جو مايو گهٽ ھجي ان کي نيوٽان تارو جنھن تاري جي ڍڪ جو مايو وڌيڪ ھجي ان کي ڪارونڀار چئبو آھي.
بٺي جيئن آڳ جلي ٿي ان مان گرمي نڪري ٿي گرمي کي لوھ جذب ڪري ٿو گرمي کي جذب ڪندي لوھ جا ايٽم تمام پرجوش ٿي وڃن ٿا پرجوش ٿيڻ جي ڪري ايٽم موجود اليڪٽران تبديل ڪن ٿا جڏھن ھي اليڪٽران واپس پنھنجي آربٽ پھچن ٿا تہ ھي حاصل شدھ توانائي کي فوٽان جي صورت خارج ڪن ٿا ھي فوٽان برقي چقمقي ٻني جو حصو ٿين ٿا.
لوھ مان نڪرندڙ ڳاڙھي رنگ جي فوٽان ستارن کان ايندڙ سفيد روشني موجود ڳاڙھا فوٽان ھڪ رنگ جا ٿين ٿا ھڪ ئي ٻني جا ذرا آھن ھڪ ئي ويولينٿ جا ٿين ٿا مگر انهن جي اخراج جي مقدار تمام وڏو فرق ٿئي ٿو. ھاڻي ھي پروٽو اسٽار پنھنجي دٻاء جي ڪري تمام وڌيڪ گهاٽا تمام وڌيڪ درجہ حرارت تي پھچن ٿا.
ڪائنات جي بگ بينگ سان شروعات ٿيڻ کانپوءِ ستت ئي تمام وڏي مقدار هيڊوجن هيليم عنصر ٺهيا. جڏهن ڪائنات ڦھلجي وڏي ٿي نتيجي ٿڌي ٿي تڏهن انهن عنصرن ڪشش ثقل جي زير اثر پھرين تارا ٺاهيا.
گرم ٿين ٿا ھن شديد گرمي جي ڪري پنھنجي حرارت کي خلا جي سرد اونداھين پکيڙين ٿا حرارت روشني جي رٿ تي سوار ٿي اسان وٽ پھچي ٿي ان مظھر کي اسان روشني چئون ٿا.
ٻين عهديدارن جي باري اهو ئي رپورٽ ٺاهڻ وارو لکي ٿو: ”ليفٽيننٽ جنرل ان کان گهٽ درجي جا عهدا ڪيترن ئي ماڻهن کي ڏنا ويا آهن، جيڪي لڳ ڀڳ سڀ جا سڀ اتحاد اسلامي يا وهابي تحريڪ جي سلسلي اسان جي نوٽيس اچي چڪا آهن.“
خط جي لکت جي باري مولانا عبدالله لغاري جو بيان آهي ته هي خط ڳجهي طريقي سان ريشمي رومالن تي لکيا ويا هئا. ان جي بيان ”ڳجهي طريقي“ جي ڪا به وضاحت نه آهي. قاضي محمد اڪبر لکيو آهي ته هي خط بصر جي پاڻيءَ سان لکيا ويا هئا، ڊاڪٽر شير بهادر خان لکي ٿو: ”هي ڦڪي رنگ جا رومال هئا، جن تي اهڙي مس سان خط لکيو ويندو هو، جيڪا ڏسڻ نه ايندي هئي، ان جي لکڻ پڙهڻ جو طريقو ايجاد ڪندڙن کان سواءِ ڪنهن کي به معلوم نه هئو.“
پر ريشمي خط سازش ڪيس جي مطالعي مان خبر پوي ٿي ته لکت جي لاءِ ان قسم جو ڪو به ڳجهو طريقو اختيار نه ڪيو ويو هو، لکت صاف اردو لکي ويئي هئي.
ريشمي رومال تحريڪ جو ذڪر سڀ کان پهريائين سڊيشن ڪميٽيءَ جي رپورٽ 1918ع آيو هو. پوءِ 1924ع جڏهن انٽيليجنس، تحريڪ خلافت عدم تعاون تي پنهنجي رپورٽ مرتب ڪئي ته ان به ان حوالي سان هڪ ٻه پئراگراف آيا. ريشمي خطن واري تحريڪ جيڪا ريشمي رومال تحريڪ جي نالي سان به مشهور آهي هاڻي جنهن کي برصغير جي مشهور مؤرخ مولانا سيد محمد ميان ”تحريڪ شيخ الهند“ جي نالي سان بيان ڪيو آهي، تنهن کي برٽش انڊيا جي سي آءِ ڊي ”ريشمي خط سازش“ جي نالي سان ياد ڪيو وڃي ٿو.
ننڍي کنڊ جي تاريخ لکڻ وارن هن منصوبي کي ”تحريڪ“ جي نالي سان ياد ڪيو آهي. جڏهن ته برطانوي راڄ حڪومت لاءِ ان منصوبي جو مقصدحڪومت جو تختو اونڌو ڪرڻ هو، ان ڪري انگريزن ان کي ”سازش“ جو نالو ڏنو. ريشمي رومال تحريڪ جي هن منصوبي جو دارومدار ٽن خطن تي هو، انهن پهريون خط سنڌ جي مشهور انقلابي شخصيت شيخ عبدالرحيم جي نالي هو، جيڪو ٻين خطن کي مڪتوب اليه تائين پهچائڻ جي لاءِ هدايتن تي مشتمل هو. ٻيا ٻه خط حضرت شيخ الهند جي نالي حالتن جي تفصيل بابت هئا. حضرت شيخ الهند جيئن ته انهن ڏينهن حجاز هو، ان ڪري شيخ عبدالرحيم جي ذريعي هي خط حجاز پهچائڻا هئا.
اسلامي دنيا کي هن تحريڪ کان واقف ڪرائڻ ان کان مدد وٺڻ لاءِ، شيخ الهند مولانا محمود الحسن, 18 سيپٽمبر 1915ع حجاز روانو ٿيو. سندس حوالي هي ڪم هو ته هو حجاز جي ذريعي، خلافت عثمانيه ٻين عرب سربراهن سان لاڳاپو رکي ته جيئن افغانستان، برطانيه حڪومت سان جڏهن جنگ ڪري تڏهن اهي ملڪ به سندس مدد ڪن. شيخ الهند حجاز پهچڻ کانپوءِ، حجاز جي گورنر غالب پاشا سان ملاقات ڪري پنهنجو حامي بڻائڻ ڪامياب ٿيو. هن غالب پاشا کان هڪ خط افغان حڪومت لاءِ لکرايو، جنهن هندستاني انقلابين سان ترڪي جي حمايت جو يقين ڏياريل هو،
ان خط جي مضمونن ، عبيدالله سنڌيءَ ڪابل حالتن جو مطالعو ڪري، جيڪو ملڪ جي آزادي جو منصوبو ٺاهيو هو. ان کان شيخ الهند کي واقف ڪيو هو تنهن کانسواءِ جنود الله جي قيام ترقي جپان چين کي سفارتن موڪلڻ جو تفصيل سان ذڪر ٿيل هو. هي ٽي خط هئا. پهريون خط 10 جولاءِ 1916ع تي شيخ عبدالرحيم سنڌي حيدرآباد جي نالي پنج ڇهه انچ ڊيگهه وارو هو. ٻيو خط شيخ الهند جي نالي هو. جيڪو 9 جولاءِ 1916ع تي لکيل آهي. ان جي ڊيگهه ويڪر اٺ ڏهه انچ هئي ٽيون خط پڻ شيخ الهند جي نالي هو
ان ڪيس جي پهرين نوٽ سي آءِ ڊي جي هي وضاحت اسان کي ملي ٿي: ”14 آگسٽ تي ملتان جي خانبهادر ربنواز خان ملتان جي ڪمشنر کي زرد ريشمي ڪپڙي جا ٽي ٽڪرا ڏيکاريا، جنهن تي صاف اردو لکيل هئي.“
”انهن خطن جي لکت نهايت سٺي، صاف پڪي آهي ڪٿي به ڪو لفظ ڊاٺو نه ويو آهي نه ڪنهن لفظ جو اصلاح ڪيو ويو آهي. صرف ونحو جي فقط هڪ نهايت معمولي غلطي سڄي لکت اندر ڏسڻ آئي آهي. خط جي زبان جيتوڻيڪ ڪن جاين تي غير واضح آهي، جيئن عام طرح سازشي لکتن هوندي آهي، پر سٺي تعليم واري عالم ماڻهو جي زبان آهي.“
اهو خط مولانا منصور عرف محمد ميان انصاري کڻي افغان حڪومت وٽ پهتو، مولانا عبيدالله سنڌي، ڪابل جڏهن تحريڪ لاءِ ميدان هموار سمجھيو تڏهن 14 آگسٽ 1916ع تي هيڊي رنگ جي ريشمي رومالن تي ٽي خط لکي هڪ نو مسلم شيخ عبدالحق کي ڏنا کيس هدايت ڪئي ته اهي خط سنڌ شيخ عبدالرحيم کي پهچائي شيخ عبدالرحيم کي هدايت ٿيل هئي ته ان مان مولانا محمود الحق جو خط ان کي پهچايو وڃي.
ان کان پوءِ خط لکندڙ راندير، ڀوپال جي سفر، مولانا حسرت موهاني مولانا آزاد سان پنهنجي ملاقاتن ياغستان ڪابل جي سفر جو ذڪر ڪيو آهي. پر مولانا ناظم، يعني مولانا عبيدالله سنڌيءَ جو ذڪر واحد غائب جي صيغي ڪيو آهي. ان مان چٽو معلوم ٿئي ٿو ته ان خط جي لکڻ وارو مولانا سنڌي نه پر ٻيو ڪو آهي اها شخصيت فقط مولانا محمد ميان عرف محمد منصور انصاري جي ٿي سگهي ٿي.
هن خط سان گڏ مولانا سنڌي مرحوم ”جنود ربانيه“ ڇوٽڪارو ڏيارڻ واري فوج جي عهديدارن جي جيڪا فهرست شامل ڪئي هئي، ان جي باري رپورٽ مرتب ڪرڻ وارو لکي ٿو: ”جنود ربانيه جي عهديدارن جي جيڪا فهرست ان تيار ڪئي آهي، اها اسلامي دنيا جي مشهور شخصيتن تي مشتمل آهي، جن کي ”اتحاد عالم اسلام“ جي هر وڏي اسڪيم شامل ڪرڻ لازمي آهي.“
ريشمي رومال تحريڪ خطن جي ڪيس جي خلاصي رپورٽ جي مطالعي مان ان جي اهميت جو اندازو ڪري سگهجي ٿو. ننڍي کنڊ جي هيءَ آخري انقلابي تحريڪ هئي اتفاق سان ان جا اڳواڻ ”پهرين اسلامي انقلاب تحريڪ“ جي اڳواڻن سان فڪر عقيدت جو رشتو مضبوط رکندا آيا هئا. ننڍي کنڊ هن تحريڪ جو پهريون مرڪز ديوبند هو.
رپورٽ ٺاهڻ واري جنود ربانيا حڪومت موقتا جي انهن اسڪيمن تي جيڪي مولانا سنڌي تحريڪ آزاديءَ جي مستقبل جي باري بيان ڪيون هيون. هنن لفظن تبصرو ڪيو آهي:
3- ريشمي رومال واري پهرين خط شيخ عبدالرحيم سنڌي کي هدايت ٿيل هئي ته شيخ الهند جي نالي وارا خط يا ته پاڻ يا ڪنهن ڀروسي جوڳي ماڻهو جي هٿ مديني شريف شيخ الهند کي پهچائي. ان کان علاوه شيخ عبدالرحيم سنڌي کي اها به هدايت ڪئي ته هو ڪابل اچي ڇاڪاڻ ته اتي گهڻائي ضروري ڪم آهن
1-اهي خط مولانا عبيدالله سنڌي مولانا منصور عرف محمد ميان شيخ الهند کي لکيا هئا. ڇاڪاڻ ته مولانا محمد ميان حجاز مان غالب نامو کڻي افغانستان آيو هو، اهو سڄو احوال ان خط هو
2- ان کان علاوه مولانا سنڌي، دينپور جي بزرگ مولانا تاج محمد امروٽي امروٽ شريف جي بزرگ پير جھنڊي واري سيد رشد الله شاهه ڏانهن به خط موڪليا هئا،
پوءِ، ان زماني جي تسليم شده سياسي اقتصاديات خلاف، جو هن جهنڊو بلند ڪيو، ان جا چٽا نشان هُن جي هن مشهور معروف ڪتاب ”انٽ دس لاسٽ“ واضع آهن. ساڳئي نظريي جي وڌيڪ اپٽار سندس لکيل ڪتابن ”مُنرا پَلويرس“ ”ٽائيم ائنڊ ٽائيڊ“ (وقت وير _ مان نمايان آهي. منجهائن پويون ڪتاب اهو آهي، جنهن ٻين ڳالهين سان گڏ، ڪتابن متعلق پنهنجا خيال ظاهر ڪيا اٿس، پڻ عورت ذات کي پنهنجي مخصوص پاڪيزه انداز خطاب ڪيو اٿس- هي ڪتاب سندس مقبول ترين ڪتابن مان هڪ آهي.
هو هڪ شراب جي واپاريءَ جو سڪيلڌو پُٽ هو، سندس نيپاج عيسائي مذهب جي نيمن تقاضائن مطابق ٿيو. اڃا ننڍڙو ئي هو، ته ”انجيل“، پوپ جي ”هومر“ ، اسڪاٽ جي ناولن ”پلگرمس پراگريس“ جهڙن مشهور ڪتابن سان روشناس ٿيو. انهن سڀني ڪتابن جو سندس زندگيءَ تصنيفات تي گَهرو اثر پيو.
سن 1857ع مئنچيسٽر ، فن جي سياسي اقتصاديات جي موضوع تي تقريرون ڪيائين، جي بعد ”اي جاءِ فار ايور“ (دائمي مسرت“ جي عنوان سان شايع ٿيون. هنن ليڪچرن مان سندس سماجي خدمت جي ابتدائي رجحان جو پتو پوي ٿو، اُنهيءَ سماجي خدمت جي جذبي سندس زندگيءَ جي باقي حصي تي بلڪل گهرو اثر ڪيو. کيسز انسانذات لاءِ ايترو ته انس محبت هئي، جو سندس ذهن مان پوءِ خالص فن جو خيال تقريباً هميشه لاءِ موڪلائي ويو.
اڳتي هلي، ان مائيءَ واري هڪ نقاش، سر جان ملائس سان شادي ڪئي. ان بعد، رسڪن پنهنجي زندگي ليڪچرار جي حيثيت سان (مزورن جو ڪاليج- ( ’ جيڪو عيسائي اشتراڪيت جو هڪ مرڪز هو، ايف. ڊي. مائيس چارلس ڪنگسلي سان آرٽس ليڪچرار جي حيثيت سان همڪنار رهيو.
انهيءَ گهر تيستائين پنهنجو وقت گذارڻ لڳو، جيستائين دماغي پريشانيءَ سبب 1899ع ، هن دنيا مان رحلت ڪري ويو. مذڪور حالت به سندس قلم مان اهو ڪتاب نڪتو آهي، جو سندس سڀني ڪتابن جو سرمور آهي، انهيءَ ڪتاب سندس شروعاتي زندگيءَ جواحوال ڏنل آهي، جوهن پنهنجي ڊائريءَ جي آڌار تي، ان وقت جيڪا سندس دل جي حالت هئي، ان مقابلو ڪري، پيش ڪيو آهي.
انهيءَ صدمي کان پوءِ، هو وري موٽي سالم حالت نه آيو. مذڪور حالتن جو نتيجو اهو نڪتو، جو 1884ع ، هن آڪسفورڊ ليڪچر ڏيڻ بند ڪري ڇڏيا، ڪونسٽن شهر واري گهر وڃي سڪونت پذير ٿيو.
درجہ اول ٽائيل ڇتين درجھ دوم ٽائيل ڇتين جي صورت ڏامر جو تھھ سرن يا ٽائيل مٿان لڳايل سيمينٽ پلستر جي مڪمل ترائيءَ انھيءَ جي چڱيءَ طرح سڪڻ بعد ڏنو ويندو آھي آر-سي-سيءَ جي سلئب جي صورت پڻ انھيءَ جي مڪمل ترائي چڱيءَ طرح سڪڻ بعد ڏنو ويندو آھي.
پاڻيءَ کي ٽمڻ کان روڪڻ لاءِ ڏامر جي ٺھيل ٺڪيل چادر جنھن کي بٽومين فيلٽ سڏيو وڃي ٿو، انھيءَ جو بھ استعمال ڪيو ويندو آھي اھا ڪنھن بھ شڪل يا ڊؤل جي ڇت بناوت لاءِ استعمال ڪري سگھجي ٿي. ھيٺ ڏنل فھرست مختلف قسمن جي بٽومين فيلٽ انھيءَ جي گھٽ گھٽ تور ڄاڻايل آھي.
ھن قسم جون ڇتيون آر-سي-سي، ڪاٺ يا لوھھ جي ڪامن، پٽين، ٽيئرن گرڊرن مٿان 12"6"1 1/4" جي سائيز جي سرن جي ٽائيلن جا ٻھ تھھ ڏيئي ٺاھيون وينديون آھن. ھن قسم جي ڇتين جي تعمير ھيٺئين ريت ڪئي ويندي آھي؛
سرن جي ٽائيلن جو پھريون تھھ، پٽين مٿان جيڪي 12" جي پور وڇوٽيءَ تي ڪامن مٿان رکيون وينديون آھن، 1:6 جي تناسب سيمينٽ جابلو ريتيءَ جي مسالي سان يا 1:2 جي تناسب چن سرخيءَ جي گچ سان لڳايو ويندو آھي. انھيءَ ڳالھھ جو خاص خيال رکيو ويندو آھي تھ ھر ھڪ جوڙ مسالو چڱيءَ طرح لڳل ھجي.
سرن جي پھرئين تھھ مٿان اڌ انچ جي ٿولھھ 1:6 جي تناسب جو سيمينٽ پلستر چاڙھي انھيءَ بعد ٽائيلن جو ٻيو تھھ مٿي ڄاڻايل طريقي سان چاڙھيو ويندو آھي پر خاص طرح سان اھو خيال ڪيو ويندو آھي تھ سرن جي ٻئي تھھ جا جوڙ پھرئين تھھ جي جوڙن سان نھ ملن بلڪ انھن جوڙن جي ابتڙ ھجن. ائين ڪرڻ سان مٿئين تھھ جا جوڙ ھيٺئين تھھ جي جوڙن سان نھ ملندا ڇت ٽمڻ جو امڪان گھٽ رھندو.
انھيءَ بعد ڇت کي ٿڌو رکڻ لاءِ ٽن کان چئن انچن جي ٿولھھ مٽيءَ جو تھھ ڀري، انھيءَ مٿان ھڪ انچ جو مٽيءَ جي گادي جو پلستر ڪري، انھيءَ جي مٿان ڇيڻي جي ليپائي ڪبي آھي.
ڇيڙن وارين ديوارن جي اندرين حصن پٽين يا ٽيئرن جي وچ ٣ انچن کان ٩ انچن جو مفاصلو ھئڻ گھرجي. ڇت جي ٽيڪي جي ديوار مٿان گولو ڏيڻ ضروري آھي، جيئن مينھن جو پاڻي انھيءَ کي نقصان نھ پھچائي
عام طرح سان اڄ ڪلھ رھائشي جاين لاءِ سڌين ڇتين کي وڌيڪ پسند ڪيو وڃي ٿو، ڇاڪاڻ تھ ھن قسم جي ڇتين کي سولائيءَ سان باھھ روڪ بڻائي سگھجي ٿو. ازنسواءِ ھن قسم جي ڇتين کي مٽيءَ جو تھھ ڏيئي سولائيءَ سان ٿڌو رکي سگھجي ٿو.
ھن قسم جي ڇت سرن يا سيمينٽ ڪانڪريٽ جون ڪمانيون تعمير ڪيون وينديون آھن انھن ڪمانن جا ڇيڙا پالتو لوھھ جي ڪامن مٿان رکيا ويندا آھن جئائسٽ وري ديوارن يا بيمن تي ٽڪيل ھوندا آھن.جئائسٽ ٣٠ انچن کان ٤٥ انچن جي مفاصلي تي رکيل ھوندا آھن. ڪانڪريٽ جي ٿولھھ ڪمانيءَ جي چوٽيءَ وٽ گھٽ گھٽ ٦ انچ ھئڻ گھرجي ڪمانيءَ جي بلندي ھن قسم جي ڇت اھا خامي آھي تھ اھا سڌي سطح نٿي رھي. آخري ڇيڙن وارن حصن کي افقي ڇڪ کان روڪڻ لاءِ لوھھ جي جئائسٽ جي ٻاھرين جوڙن وٽ ٻنڌ سيخون لڳايون وينديون آھن. ٽاءِ راڊس ٦ فوٽن جي مرڪزي مفاصلي تي ھئڻ گھرجن. جئڪ آرچن جا گھيرا اڀ سرا يا سڌين سرن جا ھئڻ گھرجن.
انسان، جاندارن قيمتي سامان وغيرھ کي اس، مينھن ٻين موسمي اثرن کان بچائڻ لاءِ ڪنھن وٿاڻ يا چؤديواريءَ مٿان مھيا ڪيل ڪنھن بھ قسم جي ڍڪ کي ڇت چئجي ٿو، يا ٻئي نموني ائين بھ چئي سگھجي ٿو تھ ڇت جڳھھ جو اھو اھم حصو آھي جيڪو اس، مينھن ٻين موسمي اثرن چوري چڪاريءَ کان محفوظ رکي ٿو.
ھن قسم جي ڇت جي تعمير پڻ درجھ اول ڇت جي تعمير وانگرگ ٿيندي آھي. فرق صرف اھو آھي تھ ھن قسم جي ڇت ٽائيلن جو صرف ھڪ تھھ چاڙھيو ويندو آھي ڊرپ ڪورس جي بجاءِ سيمينٽ ڪانڪريٽ جو گولو ڏنو ويندو آھي.
ڏيهي ڏاڙهن جا ٻه قسم آهن: هڪڙا ننڍا ٻيا وڏا. هڪڙا کٽا ٻيا مٺا. پاٽنا جا ڏاڙهون وڏي قسم جا عمدا ٿيندا آهن جبلن ته جهنگلي به ٿيندا آهن. ڪابلي ڏاڙهون سملا به ٿين ٿا. سهي ڪيو اٿن ته ڪابلي ڏاڙهون جبل جي چن واري پٿر جي تهه واريءَ زمين تي ٿي سگهن ٿا.
ڪابلي ڏاڙهونءَ کان سواءِ، عربستان جي پاسي جا ڏاڙهون به چڱا ٿيندا آهن. انهن جا مشهور قسم هي آهن: پهريون، شامي ڏاڙهون، جي ٻاهران ڳاڙها ٿا ٿين تمام مٺا ٿا ٿين. مڪي مسقط ته داڻن يا ٻج کان سواءِ ٿيندا آهن. خوشبوءِ به چڱي ٿيندي اٿن قد به ننڍڙي ٻار جي مٿي جيڏا آهن.
ڏاڙهونءَ جا گل تمام سهڻا ٿيندا آهن. رنگ جا کهنبا آهن. گل سانوڻ توڙي اونهاري ڪندا آهن. ڦر اڪثر سياري ٿيندو آهي. ڏاڙهن کي زور وٺائڻ لاءِ، سرن جو چورو يا سرخي پراڻي ڳائي ڀاڻ سان گڏائي زمين وجهندا آهن. ڏاڙهون خشڪ زمين چڱو ٿو ٿئي، مگر گهم واري هنڌ چڱو نٿو ٿئي. سال بسال ڀاڻ ڏيڻ گهرجيس. ڀاڻ ڏيڻ لاءِ ڊسمبر مهينو چڱو آهي. ڏاڙهونءَ جو وڻ اڪٿر پاڙ مان لڪڻن وانگي شاخون ڪڍندو آهي، جي صاف وڍي ڇڏڻ کپن.
سادا کٽا ڏاڙهون ماڻهو سڪائي رکندا آهن، جي پوءِ مصالح ڪم آڻيندا آهن. ڏاڙهونءَ جي کَل جنهن کي ڇوڏي چوندا آهن، سا رنگ ڏيڻ جي ڪم گهڻي ڪتب ايندي آهي. هيڊ ڇوڏي گڏڻ سان سائو رنگ ٺاهيندا آهن.
ڏاڙھون جو موسم آھي. قديم يوناني مصري ھن کي نسلي زرخيزي لافاني زندگي جي علامت سمجهندا ھئا. ڏاڙھون لٿاريسي خاندان سان تعلق رکي ٿو. ھي 5 کان 10 فٽ ڊگهو ٿئي ٿو. ھي سيپٽمبر لھي وڃي ٿو. ڏاڙھون طبي فائدن سان سرشار ميوو آھي. ڏاڙھون وٽامن اي ۔ وٽامن بي ۔ وٽامن سي ۔ ھائيڊروڪلورڪ ايسڊ ۔ نشاستو ۔ پوٽيشم ۔ ڪيلشم ۔ ٽامو ۔ فولاد ۔ گنڌڪ ۔ فاسفورس ۔ مئگنيشم خاص ڪري وٽامن سي گهڻي مقدار موجود ٿئي ٿي. ڏاڙھون گهٽ حرارا پر وٽامن بي 5 ۔ پوٽيشم اوڄا جهجهي مقدار ٿين ٿا. ڏاڙھون دافع تڪسيد جراثيم روڪ خوبيون پاتيون وڃن ٿيون.
ڏاڙھون جا جز رس ڪينسر تي گهڻن نمونن سان حملو ڪن ٿا صحتمند گهرڙن کي ڪينسر جي ور اچڻ کان روڪن ٿا. ڏاڙھون جينوم ڊي اين اي ٿيندڙ تبديلين کي روڪي ٿو جيڪي ڪينسر جو سبب بنجن ٿا. ڏاڙھون ڪينسر سان وڙھندڙ خامرو پيرا اوڪسونيس ون پي او اين ون ٿئي ٿو جيڪو آڪسيجن جي کوٽ سوزش کي دور ڪري ٿو ڊي اين اي جي تبديلي جو سبب بنجي ڪينسر کي روڪي ٿو. ڏٺو ويو آھي تہ ڪينسر جي مريضن پي او اين ون جي مقدار تمام گهٽ ٿئي ٿي. ڏاڙھون گهٽ ڪيلريون پر وٽامن بي 5 ۔ پوٽيشم اوڄا جهجهي مقدار ٿين ٿا. ڏاڙھون دافع تڪسيد جراثيم روڪ خوبيون پاتيون وڃن ٿيون.
مشھور سائنسدان ڊيڪيڊوي ايران کي ڏاڙھون جو وطن قرار ڏيندي ڏاڙھون تي جو نالو رکيو آھي.ايران جي نالي تان لفظ انار نڪتو آھي. ھي ميوو ايران کان افغانستان افغانستان کان ھندستان ٿيندو آفريڪا پھتو روم جي بحر تائين ملڪن ھن جي پوک شروع ٿي وئي. ڏاڙھون آمريڪا چلي جي علائقن بہ ٿئي ٿو. ايشيا جي ملڪن ڀارت جي علائقي پٽنا ڏاڙھون کي شھرت حاصل آھي جڏھن تہ پاڪستان افغانستان واري مٺي ڏاڙھون جو ڪو مثال ناھي. پاڪستان افغانستان جو قنڌاري ميوو پنھنجو مٽ پاڻ آھي.
يونيورسٽي آف ڪيليفورنيا لاس اينجلس جي تحقيق مطابق ڏاڙھون جي رس 100 نمونن جا فينول دافع تڪسيد پاتا وڃن ٿا جيڪي ھن کي سپر فوڊ بنائن ٿا. ڏاڙھون کي سپر فوڊ ڇو چيو وڃي ٿو، پھرين اھو ڄاڻڻ ضروري آھي تہ سپر فوڊ ڇاھي ڪھڙو ميوو سپر فوڊ تي پورو اتري ٿو. غذائي ماھر سپر فوڊ طور جيڪي ميوا چونڊن ٿا اھي تڪسيد روڪ ۔ تاندورن ۔ وٽامنن ۔ معدنيات ٻين غذائن سان ڀرپور ٿين ٿا انهن اسان جي صحتمندي ۔ وڏي عمر بيمارين کان بچڻ جون خوبيون شامل ھجن ٿيون.
قوت مدافعت اضافي لاء وٽامن سي بھترين جز آھي ڏاڙھون وٽامن سي صوف کان چئوڻ موجود آھي. ان کان سوا وٽامن اي ڪافي مقدار موجود آھي. جيڪڏھن توھان روز ڏاڙھون کائو ٿا تہ توھان چمڙي جي داڻن کان آجا ۔ جوان جرڪندڙ نظر ايندا. ان کان سوا ڏاڙھون فولاد ۔ پوٽيشم مئگنيز جي وڏي مقدار موجود ٿئي ٿي جيڪا صحت تي مثبت اثر مرتب ڪري ٿي. ڏاڙھون جي باقائدي استعمال سان رت جي کوٽ آڪڙ جو عارضو ختم ٿي وڃي ٿو.
ڏاڙهون هڪ ميوو آهي جيڪو عام طور تي سياري جي موسم دستياب هوندو آهي. هن جي کل ڳاڙهي رنگ جي هوندي آهي جيڪا سخت هوندي آهي. هي اندران ڳاڙهن داڻن سا ڀريل هوندو آهي جيڪي کٽي مٺي ذائقي جا هوندا آهن. هي ميوو انساني غذا هجڻ سان گڏوگڏ انسان جي لاء دوا جي طور به تجويز ڪيو ويندو آهي ڇو ته هي ڪافي بيمارين جي لاء مفيد آهي. ڏند دل جي مرض لاء فائديمند آهي.
ڏاڙھون پوڙھ روڪ آھي. ڏاڙھون کائڻ سان چمڙي ايلاسٽن ڪولاجن جي پيداوار مدد ڏيندڙ فائبروبلاسٽ جي عمر وڌي ٿي جنھن جي ڪري چمڙي تي لڙڪاء گهنج اچڻ جا امڪان گهٽجي وڃن ٿا منھن تان ڪارسراڻ ۔ داغن داڻن جو خاتمو ٿي وڃي ٿو. ڏاڙھون جي شربت جيڪڏھن ماکي جو اضافو ڪيو وڃي تہ اھو شربت پوڙھائپ کي روڪي ٿو چمڙي کي تازو رکي ٿو.