polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ھن اداري جو خاص ڌيان انھن ملڪن جا ٻارڙا آھن جن جي سندن حڪومتون چڱي نموني پرگھور نٿيون لھي سگھن. ھيءُ ادارو ٻارن کي موذي مرضن کان بچاءُ جا ٽڪا لڳائڻ ايڊز جھڙن مرضن کان بچاءُ لاءِ مالي مدد مھيا ڪري ٿو.
يونيسيف جي ڪاروھنوار جو دارومدار حڪومتن، خانگي ادارن مختلف تنظيمن پاران ملندڙ عطيات تي آھي. 2018ع جي انگن اکرن موجب ھن اداري جو ڪل فنڊ 5.2 بلين ڊالر ھو. ھن فنڊ جي استعمال ورھاست لاءِ 36 ميمبرن تي مشتمل ھڪ بورڊ قائم ڪيو ويو آھي. ھن بورڊ جي ميمبرن جي چونڊ گڏيل قومن جي اقتصادي سماجي ڪائونسل ھر ٽن سالن کان پوءِ ڪري ٿي. ھن وقت يونيسيف دنيا جي 192 ملڪن ٻارن جي ڀلائيءَ لاءِ ڪم ڪري رھيو آھي. ھن اداري جون 150 ڏيھي آفيسون 34 قومي ڪاميٽيون مختلف ملڪن ڪم ڪري رھيون آھن. ھنن آفيسن ڏيھي آفيسن جي سھائتا لاءِ ست علاقائي مرڪز قائم ڪيا ويا آھن.
ڪنھن بہ ملڪ ٻارڙن جي ڀلائيءَ جو ڪو بہ خاص پروگرام يونيسيف جي ڏيھي آفيس ميزبان ملڪ جي سھڪار سان شروع ڪري سگھي ٿي. ڏيھي آفيسون پنھنجو پروگرام ھلائڻ لاءِ علاقائي مرڪزن کان ٽيڪنيڪل مدد رھنمائي وٺي سگھن ٿيون. يونيسيف جي ھر پروگرام يا پروجيڪٽ جو مدو گھڻو ڪري پنج سال ھوندو آھي. يونيسيف جي مرڪزي آفيس پنھنجي ڏيھي آفيسن علاقائي مرڪزن جي توسط سان يونيسيف جي پروگرامن جي نگراني ڪندي آھي.
آئنسٽائن يهودي هئڻ جي باوجود هڪ آزاد خيال انسان هو ٻئي طرف کيس پوري دنيا شهرت ملي رهي هئي، برلن يونيورسٽيءَ پروفيسر ئي هو ته 1923ء جرمنيءَ تي نازي پارٽيءَ جو قبضو ٿيو. جرمنيءَ جي بنياد پرست ماڻهن سندس مخالفت ڪرڻ شروع ڪئي. نازين هن جي جائداد يونيورسٽيءَ واري نوڪريءَ سان گڏ جرمنيءَ جي شهريت به ختم ڪري ڇڏي. آخر آئنسٽائن جرمنيءَ کي الوداع چئي، آمريڪا جي شهر نيوجرسيءَ جي شهر پرنسٽن وڃي رهيو.
آئنسٽائن ويهين صديءَ جو وڏو ذهين انسان هو. ڪيترين ئي نامور شخصيتن جي چوڻ موجب: ”سڄي دنيا وارن جا دماغ هڪ طرف آئنسٽائن جو دماغ ٻئي طرف“. بقول شيخ اياز: ”ڪروڙين هٽلر گڏ ٿين، تڏهن به آئنسٽائن جهڙو دماغ پيدا نه ڪري سگهندا.“ آئن اسٽائن جا نظريا اڄڪلهه جا سائنسدان پاڻ لاءِ مشعل راهه سمجهندا آهن انهيءَ بنياد تي ئي فزڪس نوان تجربا ڪيا پيا وڃن.
20 صديءَ جو عظيم نوبل انعام يافته سائنسدان البرٽ آئنسٽائن 14 مارچ 1879ء جرمنيءَ جي ’اُلم‘ شهر ڄائو. هو يهودي مذهب سان تعلق رکندڙ هو. هن پنهنجي ابتدائي تعليم جمنازيئم اسڪول مان ورتي. هن نصابي تعليم سان گڏ موسيقيءَ جي تعليم پڻ حاصل ڪئي. تعليم مڪمل ڪرڻ کان پوءِ 26 سالن جي عمر گورنمينٽ جي ڪنهن اداري ڪلارڪ ٿيو، پر تخليقي صلاحيتن هئڻ ڪري، اهو ڪم پسند نه آيس. سندس چوڻ موجب ”ڪلرڪيءَ موچڪي ڪم ڪو فرق نه آهي“.
ٽونگا ; ʻ ʻ ʻ سرڪاري نالو ٽونگا جي بادشاھت ھڪ اپٻيٽ ھڪ پولينيشيائي ملڪ يا وڏي سمنڊ اندر واقع ٻيٽن جي ميڙ وارو ملڪ آهي جنھن 169 ننڍڙا وڏا ٻيٽ آھن جيڪي ڏکڻ پيسفڪ وڏي سمنڊ جي ست لک چورس ڪلوميٽرن جي محور ڦھليل آھن جن جي زمين ي پکيڙ 750 چورس ڪلوميٽر آهي. جن مان 36 ٻيٽن تي انسان آباد آهن. ھتانجي آبادي ھڪ لک کان ٿورڙو مٿي آھي جن مان 70 سيڪڙو ماڻهو مکيہ وڏي ٻيٽ ٽانگاٽاپو رھندڙ آھن.ٽونگا جي چوڌاري واقع ملڪن اتر اولھ فجي فرانس جو واليس فيوٽونا، اتر اوڀر ساموئا آوڀر نيوئي ، ڏکڻ اولھ نيوزيلينڊ جو ٻيٽ ڪيرميڊڪ اولھ پاسي تمام دور فرانس جو نيو ڪيليڊونيا وينوآتو واقع آھن.
خشڪي واري سرحد ڪانہ اٿس. بحري سرحد ڪل 419 ڪلوميٽر اٿس. بحري علائقي سندس دعویٰ سرحد کان 12 ناٽيڪل ميل تائين اٿس مخصوص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل اٿس. ھن ملڪ جا تقريبن سڀ ٻيٽ سنوان لائيم اسٽون واري مٿاڇري سان آھن. ملڪ جو سڀ کان بلند مقام ڪائو ٻيٽ تي ڪائو ٻرندڙ جبل آھي جنھن جي اوچائي 1046 ميٽر آھي. ھتان جي قدرتي وسيلن مڇي پوکي واري زمين آھي.
ٽونگا کي مغربي ماڻھو دوستاڻا ٻيٽ چوندا ھئا ڇوتہ جڏهن ڪيپٽن جيمز ڪڪ 1773 پھريون دفعو ھتي آيو ھو تہ ھتي اناسي وارو جشن ٿي رھيو ھو جنھن کيس شرڪت جي دعوت ڏني وئي سندس استقبال پڻ ڪيو ويو. ليکڪ وليم ميرينر مطابق ڪيپٽن ڪڪ کي سردار قتل ڪرڻ چاھيو پئي پر منصوبي تي عمل نہ ڪيائين 19000 کان 1970 تائين ٽونگا برطانيا جي پروٽيڪٽوريٽ رھيو جنھن جا خارجي معاملا برطانيا دوستاڻي معاھدي تحت سنڀاليندو رهيو تنھن ھوندي بہ ھن ملڪ پنھنجي سالميت ڪڏهن بہ ترڪ نہ ڪئي.2010 ٽونگا مطلق بادشاھت جي ڀيٽ آئيني بادشاهت ڏي قدم وڌايو.
ڪيترين ئي پولينيشيائي ٻولين جن ٽونگا ٻولي بہ شامل آھي ، ٽونگا لفظ فاڪاٽونگا مان نڪتل سمجھيو وڃي ٿو جنهن جي معني آهي: دور ڏکڻ جي پاسي . اھو نالو پئجي جو سبب انھن ٻيٽن جو وچ پولينيشيا جي پري ڏکڻ پاسي ھجڻ آهي.
ھي پکي عام طرح ڪڻڪ جي لابارن وقت ڏسڻ ايندو آھي. بھار جي موسم اولهه کان ٻٽير تمام گھڻا ايندا آھن اڪثر زمين جي فصلن تي لھندا آھن، ھڪ فصل ختم ٿئي ته ان کي ڇڏي ٻئي فصل واريءَ زمين وڃي رھندا آھن، انڪري ھنن کي ’فصلي ٻٽيرا‘ به چوندا آھن.
جھلاوان/ جهالاوان جي ٽي ڀاڱي چار آبادي لاڏائو قبيلن تي مشتمل آهي. جيڪي گھڻو ڪري مالوند ماڻهو آهن، جيڪي جتي مال جو چارو ڏسن، اوڏانهن لڏين. آڪٽوبر نومبر ڌاري سنڌ ڏانهن به رخ ڪن ٿا. اتي ڪچي جي علائقن کين مال لاءِ گاهه پٺو جام مليو وڃي پوءِ ڪڻڪ جي لاباري مهل لابارو به ڪن. مارچ ڌاري وري پنهنجن ماڳن ڏي موٽن ٿا.
جهلاوان يا جهالاوان جي ڏکڻ قلات، اتر ساراوان، اولهه ڪڇي جا ميداني علائقا سنڌ جڏهن ته اوڀر مڪران خاران جا علائقا اچي وڃن ٿا. مولائي شيدائي مرحوم پنهنجي ڪتاب ”بلوچستان جي مختصر تاريخ“ جهلاوان جي تعريف هن ريت ڏني آهي: ”مڪران کان مٿي جهلاوان جو علائقو آهي. هن جي پکيڙ 16 هزار چورس ميل آهي. منجهس سهراب، زهري، ڀڳوانا، خضدار، زيدي، ڪاپار، وڍ نال علائقا اهم آهن. سڄي ملڪ جبلن جون شاخون آهن، جي هالا، هربوئي، دئووار سڏجن ٿيون. سهراب جو علائقو زرخيز آهي. جبلن جي دامن ميوات گهڻي ٿئي ٿي. نال سمنڊ جي سطح کان 4100 فوٽ مٿي آهي. نال، وڍ خضدار مکيه شهر آهن.“
صحت جي ماهرن ڊاڪٽرن جو چوڻ آهي تہ ڪانگو وائرس جا ٽڪس مختلف جانورن جهڙوڪ: رڍ، ٻڪري، ڳئون، مينهن اُٺ جي کَلَ تي ملن ٿا، جيڪي جانورن جي کل تي چمبڙي ان جو رت چوسيندا ٿا رهن اِهي ئي ان بیماريءَ کي پکيڙڻ مکيه ڪردار ادا ڪن ٿا۔ اهي ڄووا جيڪڏهن انسان کي چڪ پائين یا ڄووي کان متاثر جانور کي ذبح ڪندي بي احتیاطيءَ سبب قاصائيءَ جو هٿ وڍجي پوي تہ هي وائرس ان جي رت شامل ٿي وڃي ٿو. اهڙيءَ ريت ڪانگو وائرس جانور مان انسانن هڪ انسان کان ٻئي جانور منتقل ٿئي ٿو متاثر ٿيل ماڻهو هڪ هفتي اندر پنهنجي جان وڃائي وجهي ٿو.
ڪانگو وائرس جو مریض تیز بخار مبتلا ٿي وڃي ٿو۔ان کي مٿي سور، دل ڪچي، الٽي، بُک ڪمي، ٿڪاوٽ، ڪمزوري غنودگی، وات ڇالا اکين تي سوڄ ٿئي ٿي۔ تیز بخار سبب جسم وائٽ سیلس انگ گهٽجي وڃڻ ڪري رت ڄمڻ جي صلاحيت متاثر ٿئي ٿي، جنهن ڪري مریض جي جسم مان رت نڪرڻ لڳي ٿو ٿوري ئي عرصي مريض جا ڦڦڙ متاثر ٿي وڃن ٿا، جڏهن تہ جگر بُڪيون بہ ڪم ڪرڻ ڇڏي ٿا ڏين ٿا، اهڙي طرح مریض جو موت ٿي وڃي ٿو.
سڀ کان پهرين تہ اسان کي هن بیماريءَ جي باري ڄاڻ هئڻ کپي تہ جيئن ان جي سببن کي سمجهندي احتیاطي تدبیرون اختيار ڪري سگھجن ان کان بچڻ جي ٿيڻ جوڳيون ڪوششون ڪري سگھجن. ڪانگو وائرس جو سائنسي نالو ”ڪريمين هيمريجڪ ڪانگو فيور“ آهي جنهن جا 4 قسم ٿين ٿا۔ جيڪڏهن ڪنهن کي کانگو وائرس لڳي وڃي تہ ان سان انفیڪشن کان پوءِ جسم مان رت وهڻ شروع ٿي وڃي ٿو۔ رت وهڻ سبب مریض جو موت ٿي سگهي ٿو۔
ڪانگو وائرس ڪا نئين بيماري ڪونهي، پاڪستان اندر 2002ع ڪانگو وائرس جي ڪري ست ماڻهو اجل جو شڪار ٿيا 2002ع جهڙي ريت ان بيماريءَ مشهوري ماڻي، ان سان عام شهرین سمیت ڊاڪٽرن نرسن بہ ڊپ هراس پکڙجي ويو هو۔ان وقت هن وچڙندڙ مرض سان گهٽ گهٽ 7 ماڻهو مري ويا هئا جن هڪ نوجوان لیڊي ڈاکٹر 4 معصوم ٻار بہ شامل هئا.
هي وائرس گھڻو ڪري اتر افریقا ڏکڻ امریڪا، اوڀر یورپ‘ ایشاء وچ اوڀر وارن ملڪن ملي ٿو۔ انهيءَ ڪري ان مرض کان متاثر مریض جي خبر سب کان پهرين 1944ع ڌاري ڪریمیا سامهون آئي هئي، تنهن ڪري ان جو نالو ڪریمین ہیمرج رکيو ويو.
2016ع دوران بلوچستان ڪانگو وائرس جا 56 ڪیس رپورٽ ٿيا، جن 12 عورتون بہ شامل هيون. ان خطرناڪ وائرس سان 13 مریض فوت ٿي ويا. هيءَ سڄي دنیا تیزيءَ سان پکڙجندڙ بيماري آهي۔
تاريخي ثبوتن مان ڄاڻ ملي ٿي ته بلوچستان جا اصل قديم رهاڪو سنڌي آهن. بلوچ اصل بلوچستان چوٿين صدي عيسوي ٻاهران آيا هئا. بلوچن جي چوٿين صدي عيسوي بلوچستان اچڻ بابت ڊاڪٽر الهه رکيو ٻُٽ لکي ٿو ته: اها هڪ مڃيل حقيقت آهي ته بلوچ قبيلا بلوچستان جا اصلوڪا رهاڪو نه آهن، پر انهن مڪران بلوچستان چوٿين صدي عيسوي کان اچڻ شروع ڪيو هو، بلوچ قبيلن جي اچڻ کان اڳ هن خطي دراوڙ، عرب، ايراني، بروهي، راجپوت جت گهڻي انگ رهندا هئا.
مير رحيم داد خان مولائي شيدائي لکي ٿو ته: تاريخ ٽالپرن جي بيان ڪرڻ کان اڳ پڙهندڙن کي ڄاڻ هئڻ کپي ته سنڌ ماٿري جيڪي بلوچن جي وجود کي ٽالپرن جي دور کان تسليم ڪن ٿا اهو تصور غلط آهي. بلوچستان دراصل سنڌ جو حصو هئو.
صادق علي بلوچ لکي ٿو ته: زابلستان بلوچن جو قديم وطن آهي. موسا خان جلال زئي لکي ٿو ته: تاريخ بلوچستان مان هي ڳالهه واضح ٿئي ٿي ته جڏهن بلوچ قوم ڪرمان مان مڪران جي طرف مهاجر ٿي ته ان وقت انهن جو سردار جلال خان هو.
بلوچستان هڪ جغرافيائي علائقو آهي جيڪو پاڪستان، افغانستان ايران جي ملڪن ورهايل آهي. هن علائقي جو نالو بلوچ قوم جي ڪري پيو آهي. بلوچستان هڪ پهاڙي ريگستان آهي.
احمد يار بلوچ لکي ٿو ته: بلوچستان بلوچن جي اچڻ جو سلسلو مختلف گروهن جي صورت مرحليوار ٿيو، قديم مسڪن ”حلب“ وشام مان هجرت جو آغاز تقريبن چوٿين صدي عيسوي ٿيو.
پيڪولين لکي ٿو ته: اڪثر بلوچ پنهنجو پاڻ کي عربن جو اولاد سمجهن ٿا حلب کي پنهنجو پهريون وطن چون ٿا. انهي طرح سان حلب بلوچن جو پيدائشي وطن آهي.
هن باري ايترو چئبو، ته يوروپي عالمن ڌڪا ڪونه پئي هنيا. علم لغات، ڏند ڪٿائن جي ڀيٽ، جهوني – وٿ – وگيان منکه وديا يا پرش وگيان ٻين وگيانن جي وسيلي جيئن جيئن وين ٻيون ٻيون ثابتيون ملنديون، تيئن تيئن ويا رايا ڦيرائيندا. اسان جا ڪي ڏيهي عالم پنهنجي راءِ تي کپ کوڙ ٿي بيٺا ته آريه لوڪ اصل سپت سنڌو جا رهاڪو هئا ڪٿان ٻاهران ڪونه آيا، پر پوءِ وڻج واپار ٻين سببن ڪري ايران، وچ ايشيا يوروپ ڏي ويا.
هن وقت تائين جيڪي کوجنائون ٿيون آهن، تن موجب گهڻن عالمن جو چوڻ آهي، ته آڳاٽا آريه لوڪ اصل اتر قطب جي هاڻوڪن برفاني ميدانن رهندا هئا، جتي ان وقت برف گهڻي ڪانه هئي ماڻهو بافرحت رهي سگهيا ٿي. جن عالمن اهو رايو ظاهر ڪيو، تن مان مکيه پروفيسر پينڪا هو، جنهن وچ ايشيا وارو نظريو بنهه غلط ٺهرايو، ڪيتريون ثابتيون ڏيئي آرين جو ماڳ اتر قطب ڄاڻايائين ائين به چيائين ته اهي اصل اسڪئنڊينيويا رهندا هئا ان وقت ڌاري بوسٽن يونيورسٽيءَ جي پريزڊنٽ ڊاڪٽر وارن هڪ ڪتاب لکيو، جنهن جو نالو رکيائين ”بهشت لڌو“
انهيءَ ڪتاب ڄاڻايائين ته سڄيءَ انسان ذات جو پهريون ماڳ اتر قطب هو. قديم ڪليٽڪ قومن جي ڏند ڪٿائن مان پروفيسر راهز کي به ائين سمجهڻ آيو ته انهن قومن جا ابا ڏاڏا اصل اتر قطب طرف رهندا هئا. اها ڳالهه پنهنجن ”هبرٽ ليڪچرس“ ڄاڻايائين، جنهنڪري وچ ايشيا وارو نظريو هيڪاري گهڻي قدر ڪاٽا ٿي ويو.
وچ ايشيا واري نظريي کي پڇاڙيءَ وارو ڌڪ لوڪمانيه بال گنگاڌرم تلڪ هنيو. اسان جي هن ڏيهي عالم ڪيتريون جيالاجيڪل آرڪيالاجيڪل ثابتيون، هندن جي ويدن، اتهاسن پراڻن مان، بلڪه پارسين جي زنداوستا مان ڪيترا حوالا ڏيئي، پنهنجي ڪتاب ”آرڪٽڪ هوم“ لکيو ته پراڻن پٽاندر آڳاٽا لوڪ ميرو پربت تي رهندا هئا، جو اتر قطب ڏي هو. اسان به اهائي راءِ قبول ڪئي آهي. جنهن لاءِ سبب ڄاڻائينداسين.
پروفيسر مئڪس ملر ٻين جي انهيءَ راءِ هوندي به سنه 1851ع لئٿم صاحب، سنه 1868ع فڪ صاحب، سنه 1871ع بينفي، ڪيونو ٻين صاحبن وچ ايشيا واري نظريي جي برخلاف پنهنجو آواز کڙو ڪيو. پوءِ ته کوجنا جي دوربيني ايشيا کان ڦيرائي يورپ ڏي ڪيائون ڪجهه وقت هنگاري، آسٽريا بوهيما کي آرين جو اصلوڪو ماڳ سمجهڻ لڳا، جيئن ڪئمبرج هسٽري آف انڊيا جي جلد پهرئين، صفحي 169 ڄاڻايل آهي. وڌيڪ کوجنائن ڪرڻ کانپوءِ ائين وسهڻ لاءِ سبب ٿين ته آرين جو اصلوڪو ماڳ رشيا اسڪئنڊينيويا بالٽڪ طرف هو.
اداڪارا روشن عطا 1940ع آغا دلمراد جي گهر شڪارپور اک کولي. هن جي والدا ڊاڪٽرياڻي فيروز جان 1990ع لاڏاڻو ڪري وئي. ننڍپڻ هن جو پورو خاندان سعودي عرب شفٽ ٿي ويو هو، هن جي عمر ان وقت 7 سال هئي. هي اتي 6 سال رهي هن 6 حج به ڪيا. سورھن 16 سالن جي عمر هن جي شادي پنهنجي ماسات عطا محمد سان 1958ع ٿي، ان مان هن کي 8 ٻارن جو اولاد ٿيو پر مختلف وقتن تي هن جا 5 ٻار خدا کي پيارا ٿي ويا، جن مان هڪ ڌيءَ شگفته پاڻ پي ٽي وي تي ڪم ڪري چڪي آهي. هن اسٽيج ڊراما به ڪيا، انهن جي ڊائريڪشن ڏني ڪجهه ڊراما لکيا به. اداڪارا
زيب سنڌي جو پهريون ئي ناول ”سيتا زينب“ بيحد مقبول ٿيو. هن ناول تي اردوءَ ٽيلي فلم پڻ ٺاهي وئي سنڌي ادبي سنگت پاران هن ناول کي سال جي بهترين ناول جو ايواڊ پڻ ڏنو ويو. هن ناول کي شاهد حنائي اردو ترجمو ڪيو آهي. مختلف ترجمہ نگارن پاران زيب سنڌي جي اردو ترجمو ڪيل ڪهاڻين جو مجموعو "ڊانسنگ گرل" جي نالي سان ڇپيل آهي، جيڪو شاهد حنائي جو سهيڙيل آهي. اردو کان سواءِ زيب سنڌيءَ جون ڪيتريون ڪهاڻيون انگريزي، هندي پنجابي ٻولين پڻ ترجمو ٿي چڪيون آهن.
زيب سنڌي پاڻ به ٻين ٻولين جو ادب سنڌي ترجمو ڪيو آهي. سندس ترجمو ڪيل ليلا خالد جي آتم ڪهاڻيءَ ”اسان زندهـ رهنداسين“ جا چار ايڊيشن، چنگيز اعتماتوف جي ناول "ڌرتي ماءُ" جا ٻه ايڊيشن، "خليل جبران جي جيون ڪٿا" جا ٽي ايڊيشن "ڪرشن چندر جون ڪهاڻيون" جا پڻ ڪيرائي ايڊيشن ڇپجي چڪا آهن. ان کان سواءِ هن فرانز ڪافڪا دنيا جي ٻين ليکڪن جون ڪهاڻيون پڻ سنڌي ترجمو ڪيون آهن.
زيب سنڌي ڪالم نگار جي حيثيت سان پڻ ڌار سڃاڻپ جو مالڪ آهي. هو ڪافي سالن کان روزاني ڪاوش اخبار "دل جي ڳالھ" جي عنوان سان هفتيوار ڪالم لکندو رهي ٿو. سندس ڪالمن جي خوبي اها آهي ته اهي به ڪهاڻين جيان ئي دلچسپ هوندا آهن. سندس ڪالمن جي ڪتاب "سنڌ جي ڳالھ" کي سنڌي لئنگئيج اٿارٽي پاران بهترين سماجي ادب جو ايوارڊ ڏنو ويو هو.
زيب سنڌي جو اصل نالو محمد خان ولد عبدالستار شيخ آهي. سندس جنم 7 سيپٽمبر 1957 تي خيرپور ميرس ٿيو, سندس اصل شهر لاڙڪاڻو آهي، پر هو ڪيترن سالن کان حيدرآباد رهائش پذير آهي. پاڻ مشهور ڪهاڻيڪار، ڊراما نويس ناول نگار، ڪالم نگار ريڊيو، ٽيلي ويزن جو ناميارو ڪمپيئر آهي.
ڪهاڻين جي چئن ڪتابن سوڌو سندس 21 ڪتاب ڇپيل آهن. ”ڌنڌ گم ٿيل منظر“ ”حيدرآباد 47 ڪلوميٽر“ "آخري ماڻهو" سندس ڪهاڻين جا اهم ڪتاب آهن. هن جي ڪهاڻين فينٽسي، مسٽري اسٽوري سائنس فڪشن به شامل آهن، جنهن ڪري هو پنهنجي همعصر ليکڪن منفرد سڃاڻپ رکي ٿو.
زيب سنڌي انگريزي ٻولي سنڌ پاڪستان جو سنڌي اردو ٻولي جو ڊراما نگار شاعر، ڪهاڻيڪار ناول نگار آهي. سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آھن ڪيترائي ريڊيو ٽي وي ڊراما نشر ٿيل آھن.
جِپسي بابت ايران جي مشهور شاعر فردوسي، شاهنامي لکيو آهي ته ايران جي شاهه بهرام گور، اتر هندستان جي ان وقت جي راجا شنگل کي عرض ڪيو ته ايران جي قومي جلسي حصو وٺڻ لاءِ ويهه هزار ڳائڻا موڪليا وڃن. انهيءَ تي راجا مشهور ڳائڻا ايران موڪلي ڏنا، اهي هتان جا خانه بدوش هئا، جن کي انگريزيءَ جپسي سڏجي ٿو.جپسي پاڻ کي سنتي به سڏائڻ ٿا جيڪو غالبن سنڌي جو بگاڙ آهي.
جپسي قوم بابت هڪ ڏند ڪٿا هيءَ به آهي ته اهي هند رهندا هئا، سڪندر اعظم کين پاڻ سان وٺي ويو، جيڪي ايران ئي رهيا، پوءِ هڪ هنڌ ٿانيڪا ٿي نه ويٺا خانه بدوش ئي رهيا. جپسي لوڪن اڄ به نه فقط ڪيتريون رسمون ساڳيون آهن، پر ٻوليءَ جا گهڻا لفظ به ساڳيا آهن.
انهن ڳائڻن جي راڳ ايران جي شاهه کي اهڙو ته موهي ڇڏيو، جو کين ايران رهڻ لاءِ مفت زمينون، ڍڳا، اناج وغيره ڏنائين، پر جيئن ته ڳائڻا ٻني ٻاري کان اڻ ڄاڻ خانه بدوش قبيلن مان هئا، تنهن ڪري اهي مصر ڏانهن هليا ويا، جتان يورپ پکڙجي ويا.
آڊيٽوريم جي بناوٽ قديم امفي ٿيٽر جي نيم-گولائي رِٿا کان متاثر ٿيل ھئي. ان جو مقصد ھيو تہ 1،194 ٻُڌندڙن کي بغير اليڪٽرانڪ ايمپليفڪيشن اسپيڪر سمجھڻ اچي. انھيءَ مقصد لاءِ، ايرڪسائين هڪ صوتي صلاحڪار نلس-اڪي نيلسن سان گڏ ڪم ڪيو. ڪاٺ جي ڇت کي اسٽيج جي طرف بيٺل ڍال اٿس آواز کي وڌ کان وڌ پکيڙڻ پڙاڏو کان بچائڻ لاءِ سگھارو پروفائلنگ ڪري ٿي. انھين حل جو مطلب پڻ ھڪ جمالياتي مجسموسازي جو اثر ڏيڻ ھيو، وڌ کان وڌ آواز وڌائڻ لاءِ، ھڪ بيٺل ڍال کي بناوٽ جوڙيو ويو ھيو خيال رکيو ويو ھيو تہ جڳھ سامان جو ڌيان رکيو ويو ھيو.
آولا مئگنا آرڪٽسٽ رالف ارڪسائين پاران ٺهيل هئي، جنھن پاران ويجهي آلشسٽ، اسٽاڪھوم يونيورسٽي لائبريري، اڪٽيورم يونيورسٽي لاءِ قانون جو گھر پڻ ٺهيل هو. 2005 مرڻ کان اڳ ايرڪسائين پاران يونيورسٽي لاءِ اولا مئگنا آخري منصوبو هئو. ان ماڳ تي آڊيٽوريم کي رکڻ جو خيال 1960ع جي شروع ، ڪيمپس جي رٿابندي کان وٺي ھيو.
قاھرہ: مصر جو گاديءَ جو هنڌ سڀ کان وڏو شهر ميٽروپولس جنھن جي آدمشماري 2008 168 لک ھئي. ھي شھر اسلامي دنيا جو وڏي وڏو شهر آهي جيڪو نيل درياء جي ٻنھي ڪپن تي غزا جي قديم اھرامن جي ڀرسان 214 چورس ڪلوميٽرن جي پکيڙ واقع آهي.
پوڻا ٻہ ڪروڙ ماڻھن جي آبادي واري ھن شھر جي ماڻھن جي اڪثريت سني اسلام جي شافعي فقه سان تعلق رکندڙ آهي. اتان جي وڏي اقليت لکن جي تعداد ڪاپٽڪ آرٿوڊڪس عيسائين جي آھي.
طور رومانيو ويندو ھو پر ھاڻي رومن لکيو وڃي ٿو. ھن صوبي کي ڪوڪونور پڻ سڏين ٿا. اھو اتر اولھ چين واقع عوامي جمهوريه چين جو ھڪ صوبو آهي. پکيڙ چين جو چوٿون وڏو صوبو آھي. ھن صوبي جي گادي جو هنڌ شيننگ آهي. ھن صوبي جي اتر اوڀر گينسو، اتر اولھ سنڪيانگ واري خودمختيار ريجن، ڏکڻ اوڀر سيچوان ڏکڻ اولھ تبت واقع آهن.
ھن صوبي جو قيام 1928ع جمھوريه چين واقع ٿيو. ان کان اڳ ھن صوبي تي ھئي نسل جي مسلمان جنگي سردارن جي حڪومت ھئي جن کي ما قليچ سڏيو ويندو هو. چيني لفظ چنگھائي اصل ھڪ ڍنڍ جي نالو آهي جنھن تان ھن علائقي تي پئجي ويو.
دراصل ھي سورت ھڪ دعا آھي جيڪا خدا ھر انسان کي سکاري آھي جيڪو ان ڪتاب جو مطالعو شروع ڪري رھيو ھجي۔ ڪتاب جي ابتداء ان رکڻ جو مطلب اھو آھي تہ جيڪڏھن توھان واقعي ان ڪتاب مان فائدو حاصل ڪرڻ چاھيو ٿا تہ پھريون خداوند عالم کان ھي دعا ڪريو۔
انسان فطرتاً ان شيء جي دعا ڪندو آھي جنھن جي ان کي طلب خواھش ان جي دل ھوندي آھي ان صورت ڪندو آھي جڏھن ان کي احساس ھوندو آھي تہ ان جي مطلب جي شيء ان ھستی جي اختيار آھي جنھن کان ھو دعا ڪري رھيو آھي۔ ان ڪري ئي قرآن مجيد جي ابتداء ان دعا جي تعليم ڏئي ڪري گویا انسان کي اھا تلقين ڪئي وئي آھي تہ اھي ان ڪتاب کي راھـہ راست جي جستجو جي لاءِ پڙھي، طالبِ حق جي ذھنيت رکي ڪري پڙھي ان ڳالھ کان واقف ھجي تہ علم جو سرچشمو خداوندِ عالم آھي، ان لاءِ ان کان ئي رھنمائي جي درخواست ڪري پڙھڻ جو آغاز ڪري۔
ان مضمون کي سمجھڻ کان پوءِ اھا ڳالھ پوري طرح واضع ٿي ويندي آھي تہ قرآن سورۂ فاتحہ جي درميان حقيقی تعلق ڪتاب ان جي مقدمي جھڙو نہ آھي بلڪہ دعا جوابِ دعا جھڙو آھي۔ سورۂ فاتحہ ھڪ دعا آھي جيڪا ھڪ ٻانهو ڪندو آھي، قرآن ان جو جواب خدا جي طرف کان آھي۔ ٻانھو دعا ڪندو آھي تہ اي پروردگار!
منھنجي رھنمائي ڪر۔ جواب ميں پروردگار پورو قرآن ان جي سامھو رکندو آھي تہ ھي آھي اھو ھدايت رھنمائي جنھن جي درخواست تون مون سان ڪئي ھئي۔
ان جو نالو "الفاتحہ" ان جي مضمون جي مناسبت سان آھي۔ فاتحہ ان شي کي چيو ويندوآھي جنھن سان ڪنھن مضمون يا ڪتاب يا ڪنھن شي جو افتتاح ڪيو وڃي۔ ٻين لفظن اھو سمجھيو وڃي تہ ھي نالو "ديباچو" ڪلام جي آغازِ جي ھم معني آھي۔ ان کي ام الڪتاب ام القرآن بہ چيو ويندو آھي۔ ان سورۃ جا مختلف تعداد نالا آھن۔ فاتحہ، فاتحۃ الڪتاب، سورۃ الڪنز، ڪافيۃ، وا فيۃ، شافيۃ، شفا، سبع مثاني، نور، رقيۃ، سورۃ الحمد، سورۃ الدعا، تعليم المسئلہ، سورۃ المناجاۃ، سورۃ التفويض، سورۃ السوال، فاتحۃ القرآن، سورۃ الصلوۃ۔ .
ھي نبوت محمدي صلی اللہ علیہ و آلہ وسلمجي بلڪل ابتدائي زماني جي سورت آھي۔ بلڪہ معتبر روايات کان معلوم ٿيي ٿو تہ سڀ کان پھرين مڪمل سورت جيڪا محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تي نازل ٿي ھئي اھا ھي ھئي۔ ان کان پھريون صرف متفرق آيتون نازل ٿيون ھيون جن سورۂ علق، سورۂ مزمل سورۂ مدثر وغيرہ شامل آھن ۔
سورۂ فاتحہ: قرآن مجید ترتيب جي لحاظ سان پھرين سورت آھي جيڪا حضرت محمد جي زندگي جي مڪي دور نازل ٿي۔ ان جي آيتن جو تعداد 7 آھي۔ ھي انتھائي اھم سورت آھي ھر نماز پڙھي ويندي آھي، ان کان بغير نماز نه ٿيندي آھي۔ھن سورة 29 لفظ 139 اکر آھن.
ھن قسم جو ڳچ نشاندھي ڪيل تناسب جھڙوڪ ١:١، ١:٢، ١:٣، ١:٤، ١:٥ ١:٦ وغيره، مطلب تھ ھڪ حصو سيمينٽ ھڪ کان ڇھ يا ان کان وڌيڪ حصا جابلو ريتيءَ جو ھئڻ گھرجي. ھن قسم جي مسالي يا گچ ھميشه ڇاڻيل ريتي استعمال ڪرڻ گھرجي. ھن قسم جو گچ عام طرح سان ٻن طريقن رستي ٺاھيو ويندو آھي. ھڪ ھٿ جي ملاوٽ ٻي مشيني ملاوٽ ٻنھي طريقن جو تفصيلوار بيان ھيٺ ڏجي ٿو.
ھن ڳالھھ جو خاص خيال رکيو ويندو آھي تھ گچ ھميشه ايتري مقدار ٺاھيو وڃي، جيترو اڌ ڪلاڪ اندر استعمال ٿي سگھي. پاڻيءَ سان ملي تيار ٿيل گچ اگر اڌ ڪلاڪ اندر استعمال نھ ٿيندو تھ اھو ڄمڻ لڳندو استعمال لائق نھ رھندو. اھڙو گچ خارج ڪيو وڃي.
ھن طريقي جي ملاوٽ پھرين گھربل انداز جو ٥ يا ١٠ سيڪڙو پاڻي ملاوٽ واري مشين جي ڊرم وڌو وڃي. انھيءَ کان پوءِ سڪل حالت پوريءَ طرح گھربل تناسب سان ملايل سيمينٽ واريءَ جي ملاوٽ کي مڪسر اندر وجھي ايتريقدر ملائجي، جيئن ھڪ ڪرو موافق گچ ٺھي وڃي.
ھيءُ طريقو وڏن ڪمن لاءِ جتي مسالي جو گھڻو مقدار درڪار ھوندو آھي، اختيار ڪيو ويندو آھي، جيئن شروعاتي ڄمڻ کان اڳ استعمال ٿي وڃي.
ھن قسم جو گچ ڄاڻايل مقدار ٺاريل چن جابلو ريتيءَ کي گھربل تناسب کي ملائي انھيءَ کي ڍڳن يعني ڏاندن رستي ھلندڙ گھاڻي يا مشيني قوت رستي ھلايل چڪيءَ پيھين ٺاھيو ويندو آھي.
استعمال ٿيندڙ چن کي ھميشه ڪم واري ھنڌ ھڪ انچ اندر ٦٤ خانن واري ڇاڻي مان ڇاڻي ٺاري ٺاھيو ويندو آھي. ننڍن ڪمن مرمت وارن ڪمن لاءِ کڏون کوٽي انھيءَ اندر ھن قسم جو مسالو تيار ڪري سگھجي ٿو.
گھاڻي تيار ٿيل گچ واسطي ھميشه پھرين چن واري کي سڪل حالت ملايو ويندو آھي انھيءَ بعد گھاڻي اندر پاڻي ملائي گھٽ گھٽ ١٨٠ گھمرا ڏيئي ٺاھيو ويندو آھي.
ھن قسم جو گچ ھميشه ايتري انداز ٺاھيو وڃي جيترو ھڪ ڏينھن اندر استعمال ڪري سگھجي. اھڙيءَ طرح ھر ٻئي ڏينھن تازو گچ ٺاھيو وڃي گذريل ڏينھن جي ٺاھيل بچيل گچ کي اڇلائي خارج ڪيو وڃي.
جيڪڏھن سيمينٽ سڻيءَ جي استعمال جي ضرورت ھجي تھ ڄاڻايل گھربل انداز ٺھيل چن جي گچ مختلف کيپن سان ايتري انداز ٺاھي استعمال ڪبو رھجي جيترو اڌ ڪلاڪ اندر استعمال ٿي سگھي. اھڙي قسم جو گچ جي ڪم استعمال ٿيندو آھي.
يريوان جي تاريخ اٺين صدي قبل مسيح تائين پراڻي آهي جڏهن 782 ق م ارارتو جي بادشاھ آرگيشتي پھرين آرارات واري ميدان جي آخري ولھندي حصي ايرابني قلعو اڏايو. جيڪو ان وقت اوراتو جي گادي جي هنڌ ٿيڻ سميت ھڪ وڏو انتظامي مذھبي مرڪز ٿي ويو. ارارتو جي عروج دوران يريوان يا ايرابني جي پسگردائيءَ آبپاشي وارا ڪئنال مصنوعي پاڻي جا ڊيم جوڙيا ويا
آرمينيا جو گاديءَ جو هنڌ سڀ کان وڏو ملڪ جو سڀ کان وڌيڪَ پراڻي زماني کان آبادي شھر آھي جيڪو ھرازدان ندي جي ڪناري تي واقع آهي. ھي شھر آرمئنيا جو انتظامي، حڪومتي، ثقافتي، معاشي صنعتي مرڪز آھي. 1918ع کان وٺي لاڳيتو آرمينيا جي گادي جو هنڌ رھيو آھي.
بُلبُل يا بربل، پکيءَ جو هڪ قسم. سنڌ هن پکيءَ کي ”ڀوري“، ”ڀورڙو“ بہ چوندا آهن. هيءُ جهنگ جو هڪ ننڍڙو، جهرڪيءَ جيڏو اُن سان ملندڙ شڪل وارو پکي ٿئي ٿو. هن جي کنڀن پَرن جو رنگ ڪارسرو اڇاڻ تي مائل ٿئي ٿو. عام طرح سان هيءُ پکي باغن پوکن ملندو آهي، مگر سياري جي مند جهنگ به مليو وڃي. ٻوليون ڪندڙ پکين شمار ٿيندو آهي.
ٻئي طرف خيبرپختونخواه حڪومت چارسده سانحي تي 3 ڏينهن سوڳ مقامي انتظاميا 31 جنوريءَ تائين تعليمي ادارا بند رکڻ جو اعلان ڪيو آهي، جڏهن ته ٽئي ڏينهن قومي جهنڊو پڻ جهڪيل رهندو
چارسده باچا خان يونيورسٽي تي دهشتگردن جي حملي اسسٽنٽ پروفيسر ٻن شاگردياڻين سميت 25 ڄڻا شهيد ٿي ويا 60 زخمي ٿي پيا، جڏهن ته پاڪ فوج جي آپريشن 4 ئي دهشتگرد مارجي ويا.
اربع 20 جنوري 2016 چارسده جي باچا خان يونيورسٽي قومپرست اڳواڻ باچا خان جي ورسي جي موقعي تي مشاعرو جاري هو ته اوچتو فائرنگ جو سلسلو شروع ٿي ويو ڌماڪن جا آواز پڻ ٻـُڌا ويا.
هجري ڪئلينڊر يا اسلامي ڪئلينڊر اسلامي سال ٻارھن مھينن تي مشتمل ھوندو آھي. اھو سج جي بدران چنڊ جي ڦيري جي گردش تي مشتمل ھوندو آھي. ھن ڪيلينڊر جي ھر مھيني جي ابتدا حلالي چنڊ جي پھرين جھلڪ ڏسڻ سان ٿيندي آهي. ھن ڪيلينڊر جو ھڪ سال 354.367056 ڏينھن تي مشتمل ھوندو آھي تنھنڪري ھر سال عيسوي ڪيلينڊر جي ڀيٽ 10 يا 11 ڏينھن اڳ شروع ٿيندو آهي. دنيا جي مختلف محل وقوعن جي ڪري مختلف ھنڌن تي چنڊ جي پھرين جھلڪ ساڳي ڏينھن نظر نہ ايندي آهي جنھن ڪري اسلامي سال دنيا جي اندر ھرھنڌ ساڳي ڏينھن شروع نہ ٿيندو آهي.
وقت جي گذرڻ سان گڏ مسجد کي گھڻين ئي وجهن جي ڪري نقصان پھتا. 1850ء کان مرمت جو ڪم شروع ٿيو، پر اها مرمت نامڪمل هئي. مڪمل مرمت 1939ء شروع ٿي 1960ء مڪمل ٿي جنھن تي 48 لک رپيا خرچ آيا. هن مرمت کان پوء مسجد هڪ دفعو ٻيھر پنھنجي اصلي حالت واپس اچي وئي. جوں جوں وقت گزرتا گیا، مسجد کو متعدد وجوہات کی بنا پر نقصانات پہنچتے گئے۔
بادشاهي مسجد1673ء اورنگزيب عالمگير لاهور ٺھرائي۔ هي عظيمالشان مسجد معلن جي دور جو هڪ شاندار مثال آهي لاهور جي سڃاڻپ ٿي چڪي آهي. هي پاڪستان جي ٽين وڏي مسجد آهي، جنھن هڪ ئي وقت 60 هزار ماڻھو نماز پڙهي سگھن ٿا. هن مسجد جي اڏاوت جو انداز جامع مسجد دهلي سان ڪافي ملندڙ آهي جيڪا اورنگزيب جي پيء شاهجهان 1648ء م تعمير ڪروائي هئي.
سيد لطيف پنھنجي ڪتاب مسجد جو طرز تعمير ان حجاز موجود مڪي پاڪ جي هنڌ تي هڪ مسجد الوالد کان متاثر بيان ڪيو آهي. هندستان ٻين تاريخي مسجدن جي طرز تعمير جو غور سان جائزو ورتو وڃي ته هن مسجد جو طرز تعمير ڪافي حد تائين جامع مسجد فتح پور سيڪري سان ملي ٿو. دهلي جي مسجد جي نفاست بادشاهي مسجد کان وڌيڪ آهي.
هندستان جو ڇھون مغل بادشاه اورنگزيب سڀني مغل بادشاهن کان وڌيڪ مذهبي هيو۔هن پنھنجي ماٽيلي ڀاء مضفر حسين جي نگراني تعمير ڪرايو. 1671ء کان 1673ء تائين مسجد جي اڏاوت کي ٻه سال لڳا. مسجد کي شاهي قلعي جي سامهون تعمير ڪيو ويو.
سنڌي الف-ب ويھ اکر اهڙا آهن، جن کي وسرڳي اکرَ چيو وڃي ٿو. اهي ٻن اکرن جو مرڪب بڻجي نئون اکر يا آواز ٺاهيندا آهن. جيڪي يا ته ”ھ“ ملائڻ سان ٺهندا آهن يا وري ٽٻڪن جي واڌاري آڻڻ سان ٺهندا آهن. سنڌي الف-ب جي ترتيب وڌ وڌ تنقيد وسرڳ اکرن تي آهي، ڇو جو سنڌي الف بي اهي ڪنهن قاعدي تحت نه بلڪي بنا ڪنهن قاعدي تحت جوڙيا ويا آهن. ڪي ته مورڳو شامل ئي نه ڪيا ويا آهن. اهي وسرڳي اکر هي آهن. ڀ ٿ، ٺ، جهه، ڇ، ڌ، ڍ، ڦ، ک گهه هنن حرفن ڪن کي ”هه“ جوڙي ٺاهيو ويو آهي، ڪن کي چار ٽي يا ٻه نقطا ڏئي جوڙيو ويو آهي. جيڪي الف شامل نه آهن سي وسرڳ ڙھ، مھ، لھ،نھ، ڻھ،وھ، ڏھ،رنھ،ڳھ رھ آهن.
دراوڙ لوڪ، وسرڳ اکرن مان بنيادي اکر ڪڍي، باقي هه جو اُچار بچائيندا هئا. لڀڻ، لهڻ، ڏڀڻ، ڏهڻ. هنن مثالن ڏسو ته ڀ مان ب اکر نڪري ويو آهي، جنهن جي ڪري باقي هه جو اُچار بچيو آهي. ڪٽنڀ - ڪٽنب. هتي ماڳهين هه اکر ڪڍي ڇڏيو اَٿئون. جنهن جي ڪري باقي ب جو اُچار بچيو آهي. اهڙي طرح وسرڳ اکرن ڄڻ ته مرڪب اکر ڪري ليکيون ٿا، جن مان هڪڙو ڪڍي ٻيو بچايون ٿا.
سرگريئرسن ڄاڻايو آهي ته ڪشمير طرف داردڪ ٻولين نرم وسرگ اکرن گهه، جهه، ڍ، ڌ ڀ کي اوسرگ ڪندا آهن، يعني منجهانئن ’هه‘ جو اچار ڪڍي ڇڏيندا آهن. ائين به کولي چيو اٿس ته لاڙي ٻولي انهيءَ ڳالهه داردڪ ٻولين سان مشابهت رکي ٿي. ان لاءِ هي مثال به ڏنا اٿس:
مٿين مثالن تي ويچار ڪرڻ سان سمجهي سگهجي ٿو، ته اها عادت ڪجهه قدر اسان به آهي. مثلاً: سنسڪرت لفظ ڪٽنڀ بدران چئون ڪٽنب، ولڀداس بدران ولبداس مڌ بدران مد يعني شراب.
اجلاس اعتماد ڪندي، ايم پي ايز مهتاب اڪبر راشدي حاجي شفيع ڄاموٽ تي مشتمل ڪميٽي جوڙي آهي، جيڪا آدمشماري جي حساس مسئلي تي وزيراعليٰ سنڌ ٻين اسيمبلي جي ميمبر جماعتن سان ڳالهه ٻولهه ڪندي ان تي زور ڏيندي ته سنڌ حڪومت پنهنجو صحيح ڪردار ادا ڪري. قومي اڳواڻن سميت سنڌ مستقل رهندڙ آباد رهندڙ ماڻهن کي اپيل ٿي ڪجي ته هـُو ٿيندڙ آدمشماري ٻولي جي خاني سنڌي لکرائين ته جيئن يڪجهتي جو عملي اظهار ٿي سگهي.
اڄوڪو اجلاس وفاق طرفان آصف باجوه جي اڳواڻي جوڙيل بيورو آف اسٽيٽڪس تي عدم اعتماد جو اظهار ڪري ٿو، ڇو ته هن پنج ئي ميمبر هڪ صوبي پنجاب سان تعلق رکن ٿا ٽن صوبن سنڌ، بلوچستان خيبر پختون خواهه جي نمائندگي موجود نه آهي.
اڄوڪي اجلاس سمورين پارٽين، تنظيمن شخصيتن تي مشتمل سنڌ ٿيندڙ آدمشماري جي نگراني لاءِ سنڌ آدمشماري مانيٽرنگ ڪميٽي جوڙي وئي آهي.
پلان انٽرنيشنل، ھڪ غير-سرڪاري تنظيم جيڪا سموري دنيا ڪم ڪري ٿي، جنھن جي منصوبي طور ڇوڪرين جو عالمي ڏھاڙو جي شروعات ٿي. مشاهدو جشن جي عالمي ڏينهن لاءِ اهو خيال پلان انٽرنيشنل جي مھم ڇو تہ آئون هڪ ڇوڪري آهيان، سان وڌيو، جيڪو عالمي سطح خاص ڪري ترقي پذير ملڪن ڇوڪرين جي پالنا جي اھميت لاءِ سجاڳي وڌائي ٿو. ڪينيڊا پلان انٽرنيشنل جا نمائندا سھڪارين جي اتحاد کي ڳولھڻ لاءِ ڪئناڊا جي وفاقي حڪومت سان ملي عالمگير سجاڳي پيدا ڪئي. نيٺ، پلان انٽرنيشنل گڏيل قومن کي شامل ٿيڻ جي لاءِ چيو.