polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
مليريا جو خاتمو انهيءَ صورت ممڪن آهي ته، اينو فليز مڇر کي ختم ڪيو وڃي. ترقي يافته ملڪن جتي گندي پاڻيءَ جي نيڪال جو مناسب انتظام، صحت صفائي جا اصول آهن، اتي هن بيماريءَ سان منهن ڏيڻ لاءِ انسان داخلي طور پنهنجو دفاع ڪرڻ خارجي طرح ان کي ختم ڪرڻ جا ذريعا استعمال ڪيا آهن. داخلي طور ڪجهه دوائون، جهڙوڪ: ڪلورو ڪوئين ، ڪونين ، پيلوڊرين ، ڊاراپرم ڪن نين دوائن وغيره جو استعمال آهي، جيڪي انساني جسم داخل ٿي مليريا جي جراثيم سان جنگ ڪري انهن کي ختم ڪري ڇڏينديون آهن.
خارجي طور تي مڇر کي ختم ڪرڻ جون تدبيرون ڪيون وڃن ٿيون، ان جو طريقو اهو آهي ته، اهي سڀ جايون صاف ڪيون وڃن ٿيون، جتي اهو پلجي ٿو. بيٺل پاڻي خارج ڪيو وڃي ٿو.
مينهن جي بيٺل پاڻيءَ يا ٻئي گدلي پاڻيءَ ڊي، ڊي ٽي يا ٻيون جيت مار دوائون استعمال ڪيون وڃن ٿيون، جنهن سان مڇرن جا آنا مڇرن جي ٻچن کي ختم ڪيو وڃي ٿو.
اڄڪلهه هٿرادو غذائون مثلاً اڇي کنڊ، اڇو اٽو، انهن مان تيار ٿيل کاڌا. دٻن پئڪ ٿيل کاڌا، چانهن ، ڪافي الڪوحل وارا جوس ماڻهن جي جسماني نظام جي قوت کي ٽوڙي ٿا ڇڏين جنهن جي ڪري به مليريا وڌندي وڃي ٿي.
مليريا لفظ اطالوي ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي معني آهي: ”گندي هوا“ مخصوص علائقن مليريا جي عام هئڻ جو سبب اينو فليز نالي مڇر آهي. هي مڇر مليرياجي جراثيم کي، جيڪو انهيءَ جي جسم پلندو آهي. انسان منتقل ڪندو آهي.
تيز بخار سان گڏ سيءُ لڳڻ رت جي گهٽتائي مليريا جي عام علامت آهي. مريض جي مرڻ جو سبب دماغ رت جي نالين تباهه ٿيل ڳاڙهن ذرڙن جو جمع ٿيڻ آهي. انهن رت جي گردش جي رڪاوٽ ڪارڻ بڻجندي آهي.
غلام ان کي چئبو آھي جنھن کي ڪنھن ٻئي انسان جي ملڪيت ورتو وڃي. 1960ع پنڊت جواهرلال نهروءَ هي انڪشاف ڪيو ته ’چين برما‘ جي سرحدي علائقن اڄ به، غلامي رائج آهي. انهن حقيقتن جي سامهون اچڻ سان ئي. ذهن اها ڳالهه سوچڻ تي مجبور ٿيو وڃي، ته انهن ترقي يافته ملڪن عيسائي پيشوائن، محض معاشره جي اصلاح، انساني فلاح و بهبود جي خاطر ئي غلاميءَ کي فروغ ڏنو آهي!
سوره محمد‘ ارشاد خداوندي ٿئي ٿو ته ” قيدين تي احسان ڪريو يا معاوضو وٺي ڇڏي ڏيو ته جنگ موقوف ٿي وڃي.“ هن سورة مان اها ڳالهه صاف ٿيو وڃي ته انهيءَ وقت تائين هو اسير رکي سگهجي ٿو؛ جيستائين اسلامي مفاد کي هن جي آزاديءَ مان خطري جو انديشو هجي، پر هن کي مستقل غلام نٿو بنائي سگهجي اهائي مشيت ِايزدي آهي. حضرت عمر؛ عمرو بن العاس کي، جيڪو مصر جو گورنر هو، لکيو هو ته
شروعاتي تعليم 1947ع انڊيا جي دارجيلنگ ضلعي جي ڊائوهل اسڪول مان حاصل ڪيائين. 1952ع ايڊن گرلس ڪاليج ڍاڪا مان آرٽ جي اعليٰ امتحان پهرين پوزيشنحاصل ڪيائين. سندس مضمونن انگريزي، معاشيات، منطق، علم سياسيات سنڌ جي تاريخ تصوف شامل هئا. ڍاڪا يونيورسٽيءَ مان انگريزي ادب ٻوليءَ پهرين پوزيشن بي. اي پاس ڪيائين. 55- 1954ع ڌاري ڍاڪا يونيورسٽيءَ مان پهرين پوزيشن ايم. اي پاس ڪيائين. 56- 1955ع آمريڪا جي نارٿ ڊئم انڊيانا يونيورسٽيءَ مان صحافت ڊپلوما ڪيائين. انگريزي اردو فارسي سنڌيءَ تي مهارت حاصل هئي.
بيگم ممتاز راشدي, هڪ پاڪستاني سوشل ورڪ اديب ھئي.سنڌ جي نامور عالم سياستدان علي محمد شاھ راشدي. جي گهرواري، 8 مارچ 1934ع تي ڪلڪتي ڄائي.
سندس وفات پهرين نومبر 2004ع تي ٿي، کيس ميوا شاهه قبرستان سندس مڙس علي محمد شاھ راشدي جي ڀرسان دفن ڪيو ويو. سندس اولاد پٽ عادل نياڻي عنادل آهن.
احسان دانش جو پورو نالو آغا احسان الحق آهي. احسان دانش 15 فيبروري 1974ع تي ضلعو لاڙڪاڻو جي شھر لاڙڪاڻو پروفيسر ڊاڪٽر بشير احمد شاد جي گهر جنم ورتو.
ڊاڪٽر احسان دانش سنڌ، پاڪستان جنم وٺندڙ سنڌي ٻوليءَ جو شاعر ، ڪهاڻيڪار، محقق نثر نويس آهي جنهن جا ڪيترائي ئي ڪتاب ڇپيل آهن.
هن جو تعلق پختون قبيلي پوپلزئي سان آهي. سندس والد، عبدالاحد ڪرزئي ، ظاهر شاھ جي دور هڪ اهم سياسي شخصيت ٿي گذريو آهي. هو ٻه ڀيرا پارليامينٽ جو ميمبر هڪ ڀيرو اسپيڪر چونڊيو ويو. 1982ع افغانستان جي خراب صورتحال سبب سندس خاندان ڪوئيٽہ لڏي ويو. حامد جي پيءُ کي ٻه سال اڳ نامعلوم هٿياربندن ان وقت قتل ڪيو هو جڏهن هو ويجهي مسجد نماز ادا ڪري گهر واپس اچي رهيو هو. هن جو قتل پڻ پاڪستان اعتدال پسند اڳوڻي افغان سياستدانن جي قتلن جي سلسلي سان ڳنڍيل سمجهيو وڃي ٿو.
هو پاڪستان جلاوطني جي زندگي گذاري رهيو هو جڏهن آمريڪا افغانستان پنهنجو فوجي آپريشن شروع ڪيو. هن طالبان جي خلاف مختلف گروهن کي متحد ڪرڻ اهم ڪردار ادا ڪيو. انهن خدمتن جي بدلي حامد ڪرزئي کي ڪابل تي آمريڪي قبضي کان پوءِ آمريڪي ڪٽپتلي حڪومت جو سربراهه مقرر ڪيو ويو. هو ڪيترن ئي سالن تائين اهي خدمتون سرانجام ڏيندو رهيو.
حامد ڪرزئي ابتدائي تعليم ڪابل جي هڪ اسڪول مڪمل ڪئي پوءِ اعليٰ تعليم لاءِ هندستان ويو. هن اتر هندستاني رياست هماچل پرديش بعد آمريڪا تعليم حاصل ڪئي. هو پنهنجي مادري زبان پشتو کان علاوه انگريزي دري تي به عبور رکن ٿا.
حامد ڪرزئي هڪ افغان سياستدان آهي جيڪو 22 ڊسمبر 2001 کان 29 سيپٽمبر 2014 تائين افغانستان جو صدر رهيو. هو قنڌھار جي پوپلزئي دراني قبيلي جو سردار پڻ آهي.
معراج قرآن جي آيتن حديثن کان ثابت آهي ته الله حضرت محمد مصطفيصہ کي هڪ رات مسجد حرام کان مسجد اقصي جي طرف اتان سدرة المنتهيٰ عرش اعليٰ جو سير ڪرايو. زمين آسمان جا عجائبات ڏيکاريا. عالم ارواح نبين سان ملاقات ٿي جنت اهل جنت سان ملاقات ٿي.
سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ
ابن انشا, جيڪو اردو ادب وڏو نالو آهي، ان مطابق ”.جيڪڏهن اسان پنهنجي دور مزاحيه ادب ڪنهن جو نالو کڻو، ته اهو يوسفيءِ جو ئي هوندو“. هڪ ٻي عالم ظهير فتح پوري مطابق، ”اسان يوسفي جي مزاحيه اردو ادب واري دور رهون ٿا.“. يوسفي دور جي شروعات 1961ع کان ٿي جڏهن هن جو ڪتاب چراغ تلے ڇپجي پڌرو ٿيو. هن وقت تائين ان ڪتاب جا 11 ڇاپا شايع ٿي چڪا آهن. 2008ع کان هي ڪراچي ٽيليويزن مختلف سيمينارن نظر اچڻ لڳو. هن جو پنجون ڪتاب شامِ شعرِ یاراں جي مهورتي تقريب آرٽ ڪائونسل آف ڪراچي ٿي، جنهن جي صدارت اردو ادب جي وڏي نالي زهرا نگاه ڪئي، جنهن هن چيو ته ”نه ته يوسفي پاڻ نه ئي سندس ڪتاب ڪڏهن ضعيف ٿيندا“.
هن جي ادبي زندگي جي شروعات 1961ع تي ٿي، هي ان وقت 40 سالن جو هو، جڏهن هن پهريون ڪتاب، ”چراج تلي“ لکيو. هن جو ٻيو ڪتاب 1969ع ”خاڪم بدهن“ نالي ڇپيو، ٽيون ڪتاب ”زر گزشت“ 1976ع ڇپيو. 1990ع ڇپيل ناول جهڙو ڪتاب ”آبِ غم“ هن کي شهرت جي بلندين تي پهچائي ڇڏيو. پر 2014ع سندس لکيل ڪتاب ”شامِ شهر ياران“ هن جي آيل ڪتاب جي مقابلي جي نه هئي، جنهن جي معيار تي ڪيتري ئي تنقيد پڻ ٿي، پر باوجود ان جي سندس چاهندڙ ان کي هميشه محبت جي نگاهه سان ڏٺو.
يوسفي راجستان جي شهر، جئيپور هڪ پڙهيل لکيل گھراڻي 4 سيپٽمبر 1923ع پيدا ٿيو. هن جو والد عبدالڪريم خان يوسفي جئيپور بلديا جو چيئرمين جئيپور جي قانون ساز اسيمبلي جو ميمبر رهيو. يوسفي شروعاتي تعليم راجپوتا مان حاصل ڪئي بي اي جي سند آگرا يونيورسٽي، هندوستان مان حاصل ڪئي. علي ڳڙهه مسلم يونيورسٽي مان هن ايم اي قانون جي ڊگري حاصل ڪئي. برصغير جي ورهاڱي کانپوءِ سندس خاندان، سنڌ لڏي آيو ڪراچي رهائش اختيار ڪئي.
هن 1950ع مسلم ڪمرشل بينڪ نوڪري جي شروعات ڪئي، اتي جنرل منيجر مقرر ٿيو. 1965ع هي الائيڊ بينڪ پاڪستان جو مينيجنگ ڊائريڪٽر مقرر ٿيو. 1974ع هي يونائيٽڊ بينڪ جو صدر مقرر ٿيو. يوسفي 1977ع پاڪستان بينڪنگ ڪائونسل جو چيئرمين چونڊيو ويو. پاڪستان جي مالياتي ادارن سندس خدمتن تي هن کي قائد اعظم يادگار ايوارڊ سان نوازيو ويو.
مشتاق احمد يوسفي اردو ادب جو مزاحيه ليکڪ هو. يوسفي ڏيهي توڙي پرڏيهي ڪيترن ئي مالياتي ادارن جو سربراهه پڻ رهيو. هن کي 1999ع ستاره امتياز 2002ع حلالِ امتياز ايوارڊ ڏنا ويا.
ڄامشورو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي حيدرآباد ڊويزن جي ضلعي ڄامشوري جي تعلقي ڪوٽڙيءَ جو هڪ شهر يونين ڪائونسل آهي. هيءُ شهر پنهنجي تعليمي ادارن جي ڪري مشهور آهي. هن شهر کي تعليمي شهر پڻ سڏيو ويندو آهي.
هن شهر هڪ پراڻو ڪيڊٽ ڪاليج پيٽارو پڻ موجود آهي جيڪو انگريز زماني کان تعليم ڏيندو ٿو اچي.ڄامشورو اصل حيدرآباد جي علائقي قاسم آباد دوآٻي جي ديهه جو نالو آهي، جيڪا ديهه موجوده صوبائي وزير ڄام خان شورو جي ڏاڏي ڄام خان شورو جي نالي سان جوڙي وئي هئي
ڄامشورو ميرن جي آخري دور هڪ ننڍڙو ڳوٺ هو، جيڪو ڄام شوري نالي هڪ شخص ٻَڌايو هو. هي ڳوٺ ڪيترا ورهيه ضلعي ڪراچيءَ جي حدن رهيو، پر 1931ع جڏهن دادوءَ کي ڪراچيءَ کان ڪٽي ڌار ضلعو ٺاهيو ويو ته ڄام شورو، دادو ضلعي جي ڪوٽڙي تعلقي جي حدن اچي ويو، ڄام شوري کي هن تعلقي جي هڪ ديهه جي حيثيت ڏني وئي. سنڌ يونيورسٽي سپر هاءِ وي ٺهڻ کان اڳ ڄام شورو يونين ڪائونسل جو درجو رکندڙ شهر هو.
ڄامشورو، سنڌو نديءَ جي ساڄي ڪپ تي حيدرآباد کان اُتر اوڀر ڪنڊ تي 18 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي 250 26' ڊگريون اُتر ويڪرائي ڦاڪ 680 20' ڊگريون اوڀر ڊگهائي ڦاڪ تي واقع آهي. ڄام شوري جي حدن مان نئشنل هاءِ وي پاڪستان ريلوي لائين گذرن ٿا. هتي سنڌ يونيورسٽي ريلوي اسٽيشن به آهي.
علي خامنہ ايءَ پرائمري تعليم دوران مذهبي تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ مدرسي پڙھڻ ويو. مشهد جي هن مدرسي ايران جون مشهور شخصيتون حاجي شيخ هاشم قاضيويني آيت الله ميلاني هن جا معلم رهيا. 1957 هو نجف هليو ويو جتي هڪ سال جو مختصر عرصو گذارڻ بعد قم اچي رهائش اختيار ڪئي. جتي هن آيت الله حسين بورجردي آيت الله روح الله خميني جهڙن شخصيتين جي ڪلاس مان علم پرايو. انکانپوءِ 1963 کان هن اسلامي تحريڪن ڪم ڪرڻ شروع ڪيو. شهنشاھ پهلوي جو زمانو هو، جنهن کي اهي ڳالهيون پسند نه هيون علي خامنہ اي کي ڪيترا دفعا جيل به وڃڻو پيو.
آيت الله سيد علي حسيني خامنائي ايران جو ٻيو موجوده سپريم ليڊر آهي. پاڻ 1981 کان 1989 تائين ايران جو صدر به رهي چڪو آهي. اسلامي انقلاب کان اڳ شروع وارا ڪجهه سال ”وزيراعظم“ جو به عهدو هو جيڪو نئين آئين مطابق ختم ڪري وزيراعظم جون ڪيتريون ئي جوابداريون ملڪ جي صدر حوالي ڪيون ويون آهن صدر جيڪو پهرين فقط نالي ماتر رهيو ٿي يعني علامتي سربراھ طور سندس ڪي خاص اختيار نه هئا هاڻ انتظاميه ریاست جو سربراہ آهي. هو ملڪ جو سڀ وڏو چونڊيل نمائندو آهي.
صدر کانسواءِ ملڪ جو ٻيو سربراه ”رهبر معظم ‎“ يعني سپريم ليڊر سڏجي ٿو. هو ملڪ جي سياسي مذهبي اٿارٽي مڃيو وڃي ٿو. امام خميني اسلامي جمهوريہ ايران جو پهريون سپريم ليڊر هو 1989 سندس وفات کان پوءِ اڄ تائين سيد علي حسيني خامنہ اي ايران جو ٻيو سپريم ليڊر آهي. سندس تصويرون اڪيلي سر يا امام خميني سان گڏ جتي ڪٿي نظر اينديون. سپريم ليڊر گهڻو ڪري اهو ٿئي ٿو جيڪو عالم دين هجي.
پاڻ 1939 مشهد رهندڙ هڪ آذري ڪُٽنب ڄائو. علي خامنہ اي اٺن ڀائرن ڀينرن ٻيو نمبر وڏو ٻار آهي. هن جا ٻه ٻيا ڀائر بہ هن وانگر ايران جا وڏا مذهبي عالم آهن. سندس ننڍو ڀاءُ هادي خامنہ اي هتي جي هڪ اخبار جو قابل ايڊيٽر مولوي آهي.
سيد علي حسيني خامنہ اي سپريم ليڊر ٿيڻ کان اڳ، امام خميني جي ڏينهن 1981 کان 1989 تائين ايران جو صدر ٿي رهيو. اسلامي انقلاب بعد ايران جا هيستائين ست صدر ٿي چڪا آهن.
زنانيون جتيون: سنڌڻ جُتي ٽؤنر سان، جنهن جا ڪيترائي قسم ٿيندا آهن جن ست ٽؤنري اهم آهي. چندلي واري جتي، جيڪا گهڻو ڪري ڪولهي برادري استعمال ڪندي آهي، جنهن جي کڙي مرداڻي سنڌڻ جُتيءَ جهڙي هوندي آهي. مارواڙيءَ جتيءَ تي ڀرت هوندو آهي، جُتين جا جيڪي ٽي نمونا ڏنا ويا آهن، انهن مان وري هر هڪ جا ڪيترائي قسم آهن.
احمدين مطابق قرآن خدا جو انسانن لاء آخري پيغام آھي محمد صہ شريعت ڏيندڙ آخري نبي آهي پر خدا طرفان چونڊيلن سان رابطن جو سلسلو جاري رھندو جيڪي پيغمبر محمد صہ جي مڪمل پيروي ڪندڙ ھوندا. اھڙي طرح ھنن جي دعوا آھي تہ غلام احمد قادياڻي خدا جو چونڊيل پيغمبر آھي. ان دعوا جي ڪري اھي اسلامي دنيا اندر مسلمانن تڪراري بڻجي ويا.
لکپت ھندستان جي گجرات صوبي جو ھڪ ننڍو شھر آھي. ھي سنڌ جي سرحد ويجهو ڪوري کاريءَ جي منھن وٽ ڪڇ ضلعي جو ھڪ شھر آھي. ھن شھر جي چوڌاري ست ڪلوميٽر ڊگھي قلعي نما ڀت ڏنل آھي. اھا ڀت ارڙھين صديءَ تعمير ڪئي وئي ھئي. ھي شھر رائو لکا جي نالي سان منسوب آھي جيڪو تيرھين صديءَ سنڌ ڪڇ جي ڪجه علائقن جو راجا ھو.
جيئن تہ ھي شھر پاڪستان ھندستان جي وچ واري بين الاقوامي سرحد کان گھڻو پري ناھي انڪري ھن شھر جي سمنڊ واري پاسي واري ڀت تي ڀارتي فوج پنھنجا مورچا ٺاھي ڇڏيا آھن اتان سرحدي علائقي جي نگراني ڪئي وڃي ٿي.
التمش ترڪ نسل جو هو ننڍي هوندي ڀائرن هن کي هڪ سوداگر جي هٿ وڪڻي ڇڏيو، آخر هن کي دهليءَ جي حڪمران قطب الدين ايبڪ ڪافي رقم جي بدلي خريد ڪيو، التمش کوکرن جي بغاوت دٻائڻ پنهنجا جوهر ڏيکاريا، جنهن جي بدلي قطب الدين هن کي آزاد ڪري ڇڏيو کيس امير الامراءَ جو خطاب ڏنو. پنهنجي ذهانت قابليت جي ڪري هن بدايون جي صوبيداري حاصل ڪئي، قطب الدين ايبڪ پنهنجي ڌيءَ جي شادي التمش سان ڪرائي.
1221ع چنگيز خان جي اڳواڻيءَ هيٺ منگولن ڏکڻ ايشيا تي حملو ڪيو. منگول جتان به ويندا هئا، ته شهرن جا شهر ويران ڪندا هئا، ماڻهن جو قتل عام ڪندا هئا. منگولن شاهه خوارزم جلال الدين تي حملو ڪيو، هو فرار ٿي التمش وٽ پناهه وٺڻ لاءِ آيو، پر التمش هن کي پناهه ڏيڻ کان نٽائي ويو، اهڙي طرح ڏکڻ ايشيا منگولن جي حملي کان بچي ويو، منگول فقط سنڌ پنجاب کي لٽي واپس پنهنجي وطن ويا.
اسان جي زندگيءَ جو دارومدار دل جي ڌڙڪندو رهڻ تي آهي. ڏينهن رات، جاڳندي سمهندي، هلندي ڦرندي دل ڌڙڪندي رهي ٿي. جيئن جسم کي رت وسيلي آڪسيجن توانائي پهچي سگهي. هن ننڍڙي عضوي جي ڪارڪردگي جو اندازو انهيءَ مان لڳايو وڃي ٿو ته، ماڻهوءَ جي دل هڪ منٽ تقريبن 72 ڀيرا ڌڙڪي ٿي، يعني هر ڌڙڪي سان دل مان سراسري 80 کان 100 سي سي رت خارج ٿئي ٿو. يعني هڪ منٽ تقريبن پنج لٽر رت هڪ ڏينهن تقريبن ڏهه هزار لٽر رت پمپ ڪيو وڃي ٿو، ڀڄڻ يا ڊوڙڻ، ڳورو ڪم ڪرڻ ورزش دوران دل جو ڪم ڪئي ڀيرا وڌي وڃي ٿو.
دل: انسان جي سيني هڪ عضوو آهي جيڪو سموري جسم کي رت پهچائيندو آهي. اسان جي دل ٻٽي پمپ وانگر آهي. ان جو ڪم هر هر سسڻ ڦنڊڻ سان رت جي داٻ کي قائم رکڻ آهي. دل جي بناوت چئن خانن تي مشتمل ٿئي ٿي، ساڄي پاسي وارن خانن جو ڪم، استعمال ٿيل رت کي گڏ ڪرڻ ڦڦڙن آڪسيجن حاصل ڪرڻ لاءِ پمپ ڪرڻ آهي. جڏهن ته دل کاٻي پاسي وارا خانا صاف رت حاصل ڪري بدن جي مختلف حصن ڏانهن اماڻين ٿا.
دل جي تحريڪ تاندرون گهرڙن ڦهلجڻ دوران عارضي برقي تبديليون به پيدا ٿينديون آهن، جن کي اي. سي. جي وسيلي رڪارڊ ڪيو ويندو آهي، جنهن مان ڊاڪٽر خبر لڳائيندا آهن ته، دل جي ڪهڙي حصي تحريڪ جي رڪاوٽ يا تاندرون جي ڪمزوري آهي يا ناهي. انهيءَ سان دل جي بيمارين جي سڃاڻپ مدد ملندي آهي.
هڪ سراسري زندگي جي عرصي دل مجموعي طور تقريباََ پنجويهه ملين لٽر کان وڌيڪ رت پمپ ڪري ٿي. سڄو ڪم دل ڪري ٿي، پيدائش کان موت تائين 60- 70 سال مسلسل سواءِ ڪنهن وقفي، جي سواءِ ڪنهن رڪاوٽ جي سواءِ مرمت جي لڳاتار ڌڙڪندي رهي ٿي.
دل کانسواءِ جسم جا سڀ عضوا دماغ جي اثر هيٺ هوندا آهن تنتي تحرڪ وسيلي ڪم ڪندا آهن، جيڪو دماغ يا خرام مغز مان اعصابي رڳن وسيلي عضون تائين پهچي ٿو، پر قدرت دل جي ڌڙڪڻ جو سرشتو خودڪار رکيو آهي.
حسين بن منصور ال-حلاج کي وڏي آواز ”اناال-حق“، ”اناال-حق” چئي واڪا ڪوڪون ڪرڻ جي الزام مذمت طور ڳچيءَ ڦاھي وجھي ماريو ويو ھيو. آرٿوڊوڪس ان جو مطلب ھيئن سمجھيو تہ ھو پاڻ کي خدا ھئڻ جي دعويٰ ڪري رھيو آھي، جڏهن تہ هن پنهنجي نفساني روحاني فڪرمنديءَ ڇَڙو پنهنجي پاڻ کي فنا ڪرڻ جو اعلان ڪيو ھيو. منصور ال-حجاج ڦاسي تي چڙھي چُڪو ھيو، جنھن جي مَٿي کي اوچو رکيو ويو ھيو، نہ ھن جو موت جلد ٿيو نہ ئي ھن تي ماڻھن جي گارين جي ھُل ھنگامي سبب سندس آواز ٻُڏو ھيو. پاڻ اوسيتائين وڏي چِٽو آواز 'انا ال-حق'، 'انا ال-حق'چوندو رھيو، جيسيتائين سندس روح وڏي عرش تي پنھنجي زندگيءَ جي بلند مقام ڏانھن پرواز ڪري وئي.
”آءٌ خود حق آهيان“، . ڪن صوفين وٽ وحدت الوجود جو لازمي منطقي نتيجو ”انا الحق“ آهي. انهيءَ عروج تي پهچي، حسين بن منصور حلاج 310ھ پهريون دفعو ”انا الحق“ جو نعرو هنيو.منصور جي شهادت کان پوءِ اسلامي دنيا صدين بعد الله جي عشق سان سرشار بي باڪ همت ڀريو صوفي سچل سرمست پيدا ٿيو، جنهن منصور واري جذبي مدهوشي بي باڪيءَ سان انا الحق جو نعرو هنيو: ”منصوريءَ جي موج ، ٿو انا الحق الايان واديءَ وحدت جي، گهوري سر گهمايان.“ - سَچو منصور حلاج کي ان نعري لڳائڻ جي ڪري ڪفر جو الزام لڳائي ماريو ويو.
بصيرت نيشمي جي ايڊيشن جيڪو 1982 ع شايع ٿيو هو، بشير هڪ نوٽ شامل ڪيو جنهن لکيل ھيو تہ "هيءَ ڪهاڻي ڪجھ چاليھ سال اڳ لکي وئي ھئي، هاڻي مون کي يقين آهي ته عام انسانن جيڪي صرف وڏي سگھ واري جي پيداوار آھن چئي رهيا آهن ”آئون ھڪ خدا آھيان“ سو چوڻ هڪ گناھ آهي. مون پڻ اها دعويٰ ڪئي ھئي تہ ڪم هڪ حقيقي ڪهاڻي تي ٻَڌل آهي، پر هاڻي؛ اهو رڳو هڪ خيالي تصور طور وٺو".
بشير "عن الحق " احم برهماسمي جي اپنيش مهاواڪيا جي وچ متوازي نقشو چٽيو آهي ، جنھن جو مطلب آهي تہ مان براھما ). بشير اھو اصطلاح ان نيت سان ڪم آندو آھي تہ خدا ھرھڪ جي 'پاڻ' سمايل آھي. ڪهاڻي کي اهڙي ريت لکيو ويو آهي جھڙي ريت اسلام راسخ العمل جي عمل تي حملو ڪيو ويو ھجي.
انا ال-حق هڪ مختصر داستان آهي جو مشهور صوفي منصور ال-حلاج جي زندگي تي ٺھيل آهي، جنھن کي فرد جرم الزام لڳائي قتل ڪيو ويو ھيو. اهو عام طور تي خليل جبران جي انداز لکيل وئيڪوم محمد بشير پاران لکيل انارگھ نميشم گڏ ڪرڻ جو حصو آهي. اھو عام طور تي خليل جبران جي انداز وئڪوم محمد بشير جي لکيل انارگھا نميشام جي گڏ ڪرڻ جو حصو آھي.
ستي: ھندو مذھب ستي ھڪ ديوي جو نالو آهي جيڪا شو ديوتا جي زال ھئي، جنھن پنھنجي مڙس جي پيءُ ھٿان بي عزتي ٿيڻ تي پنھنجي جان ڏني ھئي. لفظ ستي جي معنيَ ھڪ حياء واري عورت سمجھيو ويندو ھو.
سوئزرلينڊ جي اوڀرندي سرحد جي ويجهو آلپس جي جبلن نالي هڪ ننڍڙو شهر آهي، جنهن جي آبادي 2017 تائين يارنهن هزار ماڻهو کان گهٽ هئي. هي شهر سامونڊري سطح کان لڳڀڳ پنج هزار فٽ جي مٿانهينءَ تي واقع آهي هڪ مشہور آهي.
هر سال ورلڊ اڪنامڪ فورم جي سالياڻي محفل هِن ننڍڙي پِتڪڙي شهر ٿيندي آهي، جنهن سموري دينا جا امير ترين ماڻهو شرڪت ڪندا آهن. ان مجلس اڳئين سال جي لاءِ دنيا جي قسمت جا فيصلا ڪيا ويندا آهن. جنوري 2019 ٿيندڙ اهڙي هڪ محفل دسموري نيا منجهان 1500 کان وڌيڪ مهمان پنهنجي ذاتي جيٽ جهاز چڙهي آيا هيا.
مجموعي ملڪي پيداوار جي لحاظ کان سوئٽزرلينڊ دنيا جي امير ترين ملڪن ڳڻيو ويندو آهي زيورخ جنيوا جهڙا بين الاقوامي شهرت رکندڙ شهرن کي ملڪي معيشت گهڻو اهم مقام حاصل آهي. سوئٽزرلينڊ 20هين صدي عيسوي جو سڀ کان وڏو برآمد ڪندڙ 18هين صدي عيسوي جو سڀ کان وڏو درآمد ڪندڙ ملڪ رهيو آهي.
سوئٽزرلينڊ جرمن، فرانسيسي اطالوي ٻوليون رائج آهن تنهن هوندي رومانين ڳالهائيندڙ پڻ گهٽ ناهين. اِنهن مختلف لساني ثقافتي ايڪائين جي هوندي سوئس قوم جي اتحاد جو وڏو ڪارَڻُ هڪ گڏيل شاندار تاريخي پس منظر آهي.
هن کي هندستاني ماڻهو نيبو يا کٽا نيبو چوندا آهن. هن جا ڪيترائي قسم ٿيندا آهن. ڪي ننڍا، ڪي وڏا ، ڪي گول ڪي ڊگها. ليمي جي گلن چڱي بوءِ ٿيندي آهي. ليمان کٽا ٿيندا آهن، تنھنڪري انهن جي رس کٽاڻ لاءِ، مصالحي وانگي ٻوڙ يا چٽڻيءَ وڌي وڃي ٿي. ليمن جو آچار شربت بہ ٿيندو آهي. ڪچي رنگ جو سائو پڪي کان پوءِ پِيلو خوشبودار ٿيندو آهي. هن جي ڪن قسمن جا نالا هيٺ ڏجن ٿا: ڪاغذي، پاٽي، گورو، چيني، عربي، زنگپوري، ڪڇي ٻيا. هڪڙو ٻه قسم تہ اهڙا ننڍڙا آهن، جو چِڌن کان وڏا ڪين ٿيندا آهن. ڪلڪتي اهڙا ڪي وڻ آهن.
ليمي جي پوک نارنگين وانگي ٿيندي آهي. ليمي جي قسم جو هڪڙو وڻ ٿيندو آهي، جنھن کي ڪرنو سڏيندا آهن. انهيءَ جا گل سرها ٿيندا آهن، جنھن مان گلاب وانگي عرق ڪڍندا آهن. اهو به ليمي وانگي ڦر ڪندو آهي. هن جا بہ ڪي ٿورا قسم آهن. اصل يورپ جو ٿو ڏسجي.ليمي کي انگريزيءَ سڏيندا آهن.
ليمو قدرت جي طرفان ڏنل هڪ انمول تحفو آهي. ميون، سبزين ڀاڄين ليمي جي هڪ الڳ حيثيت آهي. ليمي جو نالو ذهن اچڻ سان زبان تي هڪ عجيب کٽاس جو احساس ٿئي ٿو ليمي جي خوشبو بہ فرحت ڏيندڙ آهي. ليمون وٽامن سي جو وڏو خزانو آھي. ان کانسواء هن وٽامن بي، ڪيلشيم، پوٽيشيم، فاسفورس جو بہ وڏو مقدار موجود آهي.
کجي گهڻو ڪري سڀ کجيون ٻج جهلين ٿيون، جو پوکبو آهي. ٻج پوکڻ جي موسم سانوڻيءَ جو مهينو آهي. ڪڏهن ڪڏهن ڦٽڻ هي گهڻو وقت وٺنديون آهن. تنهنڪري جنهن ڪونڊيءَ ٻج وڌو ويو هجي، تنهن جي سڄي سال تائين نظر رکجي.
هيءَ هڪڙي تمام سهڻي کجي آهي. قد جي به چوري پني آهي. پن ڇهن فوٽن تائين ڊگها ٿيندا اٿس. هن نر ماديون به آهن. مٿي هن جو اسان ميون جي باب ذڪر ڪيو آهي.
نيٽ، جنهن کي هندستانيءَ بيد انگريزيءَ راٽن چوندا آهن، سو کجيءَ جي ذات به اچي سگهي ٿو، گاهه به. هن جو ٿڙ گُريءَ دار يا سنڌن وارو ٿيندو آهي، جنهن جي مٿان ڪنڊن وارن پنن جا کوپا چڙهيل رهن ٿا. پن ڇٽيهن انچن تائين ڊگها ٿيندا اٿس. ميوو ننڍڙو ٿيندو اٿس، جو سواد ڦڪو ٿيندو آهي. هي وڻ جيسين ننڍو آهي تيسين سهڻو آهي. هن جا ٻه ٽي قسم آهن.
کجين جا وڻ ميون جي باغ به رکندا آهن گلن جي باغ به. پهرئين هنڌ ميوي جي ڪري ٻئي هنڌ پنن جي توڙي خود وڻ جي سهڻائيءَ ڪري. کجين جا گهڻا ئي قسم آهن: هڪڙين کجين مان کجور نڪرندي آهي، جنهن مان ڪتَل کارڪون ٿينديون آهن. ٻيون آهن ناريل جون کجون. ٽيون آهن سوپاريءَ جون. ناريل سوپاريءَ کي ميوي شمار ڪري، اسين انهن جو هت هيٺ ٿورو بيان ڏينداسين. مگر انهن کانسواءِ ٻيون به ڪي کجيون آهن، جي ڦر جي ڪري نه پر پنن جي سهڻائيءَ ڪري باغن رکندا آهن. انهن جو هتي بيان ڏيڻ ضروري ناهي.
هيءَ کجي قد جي تمام وڏي ٿيندي آهي، مگر جيسن ننڍي آهي تيسين تمام سهڻي ٿيندي آهي. پن گول پکي جهڙا ٿيندا اٿس، تنهنڪري اهو نالو پيو اٿس. انگريزيءَ فان پام چوندا اٿس.
محترم اياز لطيف پليجو سنڌ حيدرآباد پيدا ٿيو.سندس ماءِ جي زيرنگراني هو رواني سان سنڌي ٻولي،بلوچي ء اردو ڳالهائڻ لڳو ء پوءِ انگريزي ٻولي،سرائيڪي ء فارسي ٻولي ڳالهئڻ لڳو، پاڻ ناميارو قانوندان، انساني حقن جو جاکوڙي، عوامي سياستدان، مظلوم طبقي جي حقن لاءِ پاڻ پتوڙيندڙ، سورنهن سالن جي عمر ننڍو سياسي قيدي، واحد خاندان جنهن جا سڀ فرد ون يونٽ خلاف جدوجهد سنڌ جي حقن خاطر هڪ ئي وقت جيل ياترا تي ويا هجن، جو حصو آهي ڪيترين تڪليفن باوجود هي پنهنجي عوامي نمائندگي عوامي حقن جي سربلندي لاءِ جدوجهد جا ڪيئي طريقا آهن انهن هڪ اياز لطيف پليجو به آهي.
اياز لطيف پليجو پاڪستان سنڌ جو هڪ محقق،اديب،ليکڪ،قانون دان،سياستدان آهي.اياز لطيف پليجو 15 نومبر 1968 تي رسول بخش پليجو جي گهر جنم ورتو سندس ماءَ جيجي زرينه بلوچ هئي جيڪا ان وقت جي هڪ مشهور سنڌي گلوڪار هئي.اياز لطيف پليجو قومي عوامي تحريڪ جو صدر آهي.
غلام مصطفيٰ خان ڀرڳڙي ناميارو سياستدان. غلام محمد ڀرڳڙي جو پٽ، ستين جنوري 1913ع تي ڳوٺ ڊينگاڻ ڀرڳڙي جنم ورتو.
محقق ڊين گبسن تاريخ تي ڪيل تحقيق جي حوالي سان پنهنجي ڊاڪيومينٽري يا دستاويزي وڊيو ”دي سيڪرڊ سٽي آف اسلام“ ڄاڻائي ٿو ته عربن جو قبيلو قريش اصل اردن جي آڳاٽي شهر پيٽرا آباد هو. اهو شهر هند چين کان وٺي ڏيهان ڏيهي واپار جو مرڪز هو ڪعبو به ان ئي شهر هو. جيئن ته اُتي زمين ڌڏندي ايندا هئا ان ڪري ان کي ”البکہ“ جي نالي سان به سڏيو ويندو هيو.
گبسن مطابق اصل مڪو پيٽرا ئي هو مڪي پاڪ ڏانهن رستو پيٽرا کان ئي ويندو هو. پيٽرا جي ڀرپاسي تي ڌيان ڌريون ته اُتي جابلو پيچرا آهن، جتي نبي پاڪ پيغمر سڳوري تي ايمان آڻڻ وارن مڃڻ وارن اهل قبيله کي نظربند ٿيڻو پيو هو. جيئن ته پيٽرا پاڻي آهي ساوڪ به آهي، ان ڪري اهي بچي سگھيا هئا.
اهو به نڪتو اهم آهي ته مڪي وارا واپاري هئا حضرت بي خديجا ڪيترن ئي ملڪن سان واپار ڪندڙ امير بي بي سڳوري هئي. پيٽرا ان وقت ان پرڳڻي جو واپاري مرڪز هو، جنهن جو تاريخ جتي ڪٿي واپاري واٽن وارن نقشن ذڪر ملي ٿو، جڏهن ته هاڻوڪي مڪي واري هنڌ يا ماڳ جو تاريخ ڪٿي به ذڪر نٿو ملي.
هڪ تحقيق مطابق ابو زبير هتي پنهنجي خلافت جو اعلان ڪيو هو پوءِ حجاج جي مجنڪن سان پٿرن جي واري بمباريءَ ڪارڻ ڪعبو لڳ ڀڳ ڊهي ويو هو. تنهنڪري ابو زبير حجر اسود کي هاڻوڪي مڪي جي جبلن ڏانهن کڻي ويو هو، جتي هن نئين ڪعبي جي اڏاوٽ ڪئي هئي.
حضرت بي بي عائشه کان مروَي ٻه حديثون جيڪي مڪي پاڪ جي حوالي سان بيان ٿيل آهن مڪي پاڪ جي باري ڄاڻ ڏين ٿيون، اهي پڻ هاڻوڪي مڪي جي بدران اردن موجود پٽريا سان هڪجھڙائي رکن ٿيون.
اوٻاوڙو، جغرافيائي لحاظ کان سنڌ، پنجاب، بلوچستان جي سرحد تي هندوستان جي رياست جيسلمير جي ويجهو آهي. سرائيڪي، پنجابي، بلوچي سنڌي ٻولين جي گڏيل اثر کان سواءِ، علائقائي لهجن جي فرق ڦير سبب، اتان جي ٻولي چڱي خاصي بگڙيل آهي. جنهن سببان اتي لاڳو لهجي بابت عام راءِ اها آهي ته دٻي ٺڪريون وجھي، دٻي کي کڙڪائبو ته منجھانئس جيڪو آواز نڪرندو، تنھن جو ڪو به مفھوم يا پيغام نه ھوندو.
مٿي جي وارن جي ڪِرڻَ کي گنجي پڻو چئبو آهي، گنجي پڻي جا ڪيترائي قسم ٿين ٿا انهن جا مختلف ڪارڻ ٿين ٿا، هڪ عام گنجائپ صحتمند نوجوان مردن اڪثر ٿي ويندي آهي. 95 سيڪڙو اهڙن ماڻهن اڄ ڏينهن تائين ڪو به آخري سبب معلوم ٿي ناهي سگهيو، هڪ ئي خاندان جا گهڻائي ماڻهو اڪثر ان جو شڪار هوندا آهن، جنهن مان اهو اندازو لڳايو ويو آهي ته هيءَ هڪ موروثي ڪيفيت آهي، جيڪا جينس وسيلي اولاد منتقل ٿئي ٿي، ڇاڪاڻ ته، اهڙي نموني جي گنجائپ مردن ئي ٿيندي آهي، تنهن ڪري ان جو تعلق جنسي هارمون جي اثرن جي ڪري به ٿي سگهي ٿو.
گنجائپ علامتي به ٿي سگهي ٿي، جنهن جا ڪيترائي ڪارڻ آهن، جيئن : مٿي جي کل جو انفيڪشن يعني سوڄ کل جي خراب ٿي وڃڻ سان وار ڪري پوندا آهن نوان وار ڦٽڻ بيهجي ويندا آهن. کل جو اهو انفيڪشن بيڪٽيريا، وائرس يا فنگس مان ڪنهن به هڪ جي ڪري ٿي سگهي ٿو. اڪثر اهڙي گنجائپ گول گول دائرا ٿي پوندا آهن يعني جيڪي وارن جي هڪدم ڪرڻ سان ظاهر ٿيندا آهن.
عام طرح اهڙو گنجي پڻو ٻن طريقن سان ظاهر ٿئي ٿو. هڪ ”چوٽيءَ جي گنجائپ“ جنهن سڀ کان پهرين وار مٿي جي چوٽي کان ڪرڻ شروع ٿيندا آهن پوءِ آهستي آهستي گنج واري حصي جي گولائي وڌندي ويندي آهي، ٻئي طريقي پهرين مٿي جا وار گهٽجڻ شروع ٿيندا آهن، جنهن سان گنجائپ مٿي جي مٿئين حصي تائين ڦهلجي ويندي آهي.
سائنسدانن جي جديد تحقيق مطابق وار هڪ مهيني لڳ ڀڳ 12 ملي ميٽر وڌندا آهن، رات جو وار گهٽ رفتار سان وڌندا آهن، ڏينهن شروع ٿيڻ سان ئي انهن جي وڌڻ جي رفتار وڌي وڃي ٿي.
مير حاجي غلام شاھ. مير محمد خان کي هڪ فرزند، خانبهادر مير غلام محمد خان ٿيو، جو لاولد وفات ڪري ويو. مير حسن علي خان کي ٻه فرزند ٿيا: مير حاجي شير محمد خان مير فيض محمد خان. پهرئين کي مير حاجي نور حسين خان ، مير غلام رسول خان مير عبدالقادر خان فرزند ٿيا. ٻئي کي مير علي محمد خان فرزند ٿيو، ان کي مير حسن علي خان ڄائو. مير محمد حسن خان کي مير محمد بخش خان فرزند ٿيو
ننجا ، نوابي دور جي جاپان خفيا سپاهي يا قاتل هوندا هئا. ننجا جي ڪمن جاسوسي، تخريبڪاري، دشمن جي قافلن شامل ٿيڻ، قتل گوريلا ويڙهه شامل هيو. اهڙن ڪاروائين ڪندڙن کي سامورائي فوج کان گھٽ درجي وارو ويڙهو سمجهيو ويندو هو، ڇو ته سامورائي جيهڙي عزت جي حوالي سان انتهائي سخت اصولن جا پابند هيا. شنوبي جاسوس قاتلن جي تربيت يافته لشڪر پندرهين صدي ظاهر ٿي. جڏهن ته ان کان ٽي صديون اڳ به اهڙا ماڻهو موجود هئا.
سينگوڪو دور ڪرايئي جي قاتلن جاسوسن جو هڪ گروهه هڪ صوبي گوڪا ڳوٺ سان ملندڙ علائقن سرگرم ٿيو ان علائقن جي قبيلن وٽ ننجا وڙهاڪن جي باري وڌيڪ ڄاڻ موجود آهي. توڪوگاوا شگون شاهي جي تحت جاپان جي اتحاد کانپوءِ ننجا گُم ٿي ويا. شنوبي هدايتون تقريبن چيني فوجي فلسفي کان کنيو ويون جيڪي سترهين اڙهين صدي لکيا ويا جنهن بانسينشوڪائي سڀ کان اهم آهي.
1868ع بحالي ميجي کانپوءِ شنوبين کي ڪهاڻين قصن تمام گھڻي اهميت ڏني وئي. ننجا جي باري گھڻيون غلط ڳالهيون به مشهور ٿي ويو هيون مثال طور جادو ذريعي گُم ٿيڻ، پاڻي مٿان هلڻ، قدرتي شين کي ضابطي آڻڻ ڇو جو گهڻو ڪري ان دور ننجا جي باري ڄاڻ سينگوڪو دور بجاءِ تصور طور ڄاڻيو ويندو هيو.۔
لفظ شينوبي پهرين دفعي اٺين صدي جي آخر لکيل ڀائنجي پيو، جيڪو هڪ نظم لکيل آهي. شنوبي جي معنيٰ آهي لِڪڻ، جنهن جي ڪري هِن لفظ کي ڀوائتو نظرن کان غائب ٿيڻ جي ڪري ڳنڍيو ويو. مونو معنيٰ فرد يا شخص آهي.
تاريخ مطابق ننجا لفظ جو استعمال نه ٿو ملي هِن کي مقامي ٻولين مختلف نالن سان سڏيو ويندو آهي. جنهن منومي ، نوڪي زارو ، ڪوسا ايگا مونو شامل آهن. تاريخي ليکن هميشه هِن کي شينوبي طور لکيو ويو آهي.
عورت ننجا لاءِ ڪونويچي لفظ استعمال ڪيو ويو آهي. جيڪو ڪو، او اويچي اکرن سان جوڙيو ويو آهي جيڪو جاپاني زبان عورت لفظ لکڻ لاءِ استعمال ڪيو ويو ويندو آهي.
يورپ ٻي مهاڀاري جنگ کانپوءِ شينوبي جي جاءِ تي لفظ ننجا تمام گھڻو مشهور ٿيو شايد يورپ جي ماڻهن لاءِ اهو لفظ چوڻ آسان هيو. انگريزي ننجا لفط جو جمح به ننجا ئي آهي يا ننجاز لاءِ لکيو ويندو آهي.
هن ابتدائي تعليم لنڊن مان حاصل ڪئي، ٻي مهاڀاري جنگ جي اختتام جي سال بعد پنهنجي خاندان سان گڏ ڏکڻ آفريقه جي علائقي ڪيپ ٽائون مستقل رهائش اختيار ڪيائين پنهنجي تعليم جو سلسلو ٻيهر شروع ڪيائين. کيس، ننڍپڻ کان ئي آثارِ قديمه جي موضوع سان دلچسپي هئي، جنهن تحت هن لنڊن يونيورسٽي مان علم بشريات جي شعبي پهريان ايم. اي پوءِ پي. ايڇ. ڊي جي سند ان سان گڏ ايف. ايس. اي جي ڊگري حاصل ڪئي.