polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
مستقل مزاجي سان دي اسڪيچس جا گيت جهڙوڪ ننڊ نشي ويچ، راڻو، رات، مين صوفي هون، مينا نہ رُڳو سنڌ پَر پوري پاڪستان مقبول هٽ ٿيا. ويجهر هڪ نئون ميوزڪ البم تون هڪ نئون گانو جوڳي لائونچ ڪيو ويو آهي. سيف موسيقيءَ اصل راجسٿاني تڙڪو پيش ڪرڻ لاءِ مائي ڌائي سان ملي ڪري گانا ڳايا آهن، انکانسواءِ سندس ويچارَ هيا تہ لاهوتي ميوزڪ آشرم وسيلي ٻين فنڪارن سان گڏ پڻ تعاون ڪيو وڃِي.
لاهوتي لائيو سيشنز وسيلي اَٽِڪَل 50 مختلف لوڪ ڳائڻن کي رڪارڊ ڪيو ويو آهي انهن جي ڳايل گيتن کي جاري ڪيو ويو آهي انهن منجهہ ڪيترائي فنڪار پهرئين ڪڏهن بہ ڪيمرا سامهون يا رڪارڊنگ ناهين آندا ويا. ڪُجھ نمايان فنڪارن مائي ڌائي، ذوالفقار فقير، اريب اظهر، بينڊ بيل، ٺٽو سان واسطو رکندڙ ٻہ چنگ وڄائيندڙ - علي محمد فيروز رانجهو، مانجهي فقير، طالب طلاري، مائي هنجو محمد حسن شامل آهن.
لاهوتي لائيو سيشن سيف سميجو پاران جون 2013 شروع ڪيو ويو، جيڪا هڪ هفتيوار سرگرمي آهي، جنهن سنڌ جا مختلف موسيقار سڌوسنئون ميوزڪ ڳائڻ جي لاءِ سميجو جي ٺِڪاڻي تي گڏ ٿيندا آهن. ان تحت پيش ڪيل پرفارمنس جا آڊيو وڊيو رڪارڊ ڪري سماجي ذريعن تي جاري ڪيا ويندا آهن.
سيف سميجو هڪ موسيقار، گيت لکندڙ پاڪستاني صوفي، لوڪ بينڊ دي اسڪيچس جي اڳواڻي ڪندڙ راڳي سميت باني آهي. مئي 2014 هن حيدرآباد، سنڌ پهريون ميوزڪ آشرم کوليو، جنهن جو نالو "لاهوتي ميوزڪ آشرم" آهي. هن ڪوڪ اسٽوڊيو داستان مومل راڻو تي موسيقي تيار ڪئي آهي.
گانڌيڌام هندستان جي تاريخي شهر اديپور کان فقط ڇهن ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي اڏيو ويو هو. وقت سان گڏوگڏ وڌندڙ آباديءَ ٻنهي شهرن کي پاڻ ڳنڍي ڇڏيو آهي. اڄڪلھ هي ٻئي شهر هڪ ئي ميونسپالٽيءَ جو حصو آهن. هن ميونسپالٽيءَ جو وارڊ پهرئين کان ڇهون اديپور جي حدن آهي ستين کان ٻارهون گانڌيڌام جي حدن آهي. فقط هوائي اڏي ڏانهن ويندڙ رستو ٻنهي شهرن کي هڪٻئي کان جدا ڪري ٿو. جيڪا زمين ”سنڌو ٻيهر آبادڪاري ڪارپوريشن لميٽيڊ“ جي مالڪيءَ آهي تنهن کي ”وارڊ“ ڪوٺيو وڃي ٿو، جڏهن ته ڪنڊلا پورٽ ٽرسٽ جي مالڪيءَ هيٺ آيل زمين کي ”سيڪٽر“ سڏيو وڃي ٿو. گانڌيڌام 13 سيڪٽر شامل آهن.
گانڌيڌام هندستان جي گجرات رياست ڪڇ ضلعي جو هڪ شهر آهي. هيءُ شهر 1947ع هندستان جي ورهاڱي کان پوءِ سنڌ مان لڏي آيل سنڌين جي آبادڪاريءَ لاءِ قائم ڪيو ويو. هن شهر کي اهو نالو هندستان جي مهان اڳواڻ مهاتما گانڌيءَ جي نالي سان منسوب ڪرڻ لاءِ ڏنو ويو. هيءُ شهر ڪڇ جو هڪ معاشي مرڪز آهي جيڪو گجرات رياست تيزيءَ سان ترقيءَ جون وکون کڻي رهيو آهي. هيءُ شهر گجرات رياست جو آباديءَ جي لحاظ کان اٺون وڏو شهر آهي. هندستان جو مشهور ”ڪنڊلا بندرگاھ“ هن شهر کان رُڳو 14 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي آهي.
هن شهر جي بيهڪ 23.080 اتر ويڪرائي ڦاڪ 70.130 ڊگهائي ڦاڪ اوڀر آهي. هتان جي اونهاري جي موسم گرم خشڪ رهي ٿي گرميءَ جو درجو 450 جي آسپاس رهي ٿو. سياري چڱي خاصي ٿڌ پوي ٿي گرميءَ جو درجو 30 تائين ڪري پوي ٿو. هتان جي آبهوا ريگستاني آهي سڄو سال برسات وسڻ جو تمام گهٽ امڪان هوندو آهي. هتان جو ساليانو سراسري گرميءَ جو درجو 26.80 آهي جڏهن ته برسات جو سراسري وسڪارو 375 ملي ميٽر آهي.
هو 1993ع جي عام چونڊن پاڪستان پيپلز پارٽيءَ جي تڪ -88 تان ٻيهر سنڌ جي صوبائي اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو، هن 21,587 ووٽ حاصل ڪيا حق پرست گروپ جي اميدوار محمد اسلم کي شڪست ڏني. ). هن آڪٽوبر 1993ع کان نومبر 1996ع تائين سنڌ جي صوبائي اسيمبليءَ جو ڊپٽي اسپيڪر طور خدمتون سرانجام ڏنيون. ڊپٽي اسپيڪر جي حيثيت سان آمريڪا پهچڻ تي ايلينوس اسٽيٽ اسيمبليءَ سندس شاندار استقبال ڪيو ويو سندس جمهوري ڪوششن کي ساراهيو ويو.
هو 1988ع جي عام چونڊن پاڪستان پيپلز پارٽيءَ جي تڪ پي ايس-85 تان پاڪستان پيپلز پارٽيءَ جي اميدوار طور سنڌ جي صوبائي اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو، هن 29,247 ووٽ حاصل ڪيا پيپلز پارٽي جي اميدوار خواجه گلزار نديم کي شڪست ڏني. اسلامي جمھوري اتحاد .
نبيل گبول ڪراچي جي پراڻن سياسي خاندان جو اولاد آهي، جيڪو 1920ع کان سرگرم رهيو آهي. سندس ڏاڏو، الله بخش گبول سنڌ اسيمبليءَ جو پهريون ڊپٽي اسپيڪر ٻه ڀيرا ڪراچي جو ميئر چونڊيو ويو. سندس چاچو عبدالستار گبول ٻه ڀيرا ايم اين اي 1970ع اڳوڻو وفاقي وزير رهيو.
حضرت عباس رضه کي پنج زالون ھيون جن بنو ھلال قبيلي جي لبابه بنت حارث پڻ شامل ھئي جنھن کي ام الفضل پڻ سڏيندا ھئا جيڪا اسلام قبول ڪندڙ ٻيون نمبر عورت ھئي حضرت خديجه رضه جي سھيلي ھئي. ھن ابولھب تي خيمي جي لڪڙي سان حملو ڪيو ھو. سندس ٻين زال قريش جي الحارث پاڙي سان تعلق رکندڙ فاطمه بنت جنيد ھئي
والد جي وفات بعد زمزم جي کوھ جي سنڀال حاجين پاڻي جي ورھاست جي ذميداري مٿس رکي وئي. پاڻ مڪي مصالحن جو ڪاروبار ڪندو ھيوان واپار مان ھي دولتمند ٿي ويو. بدر جي جنگ ھي مڪي وارن جي لشڪر شامل ٿي مسلمانن سان وڙھيو گرفتار ٿي ويو. حضرت محمد کيس تاوان عيوض آزاد ڪرڻ جي اجازت ڏني. ابن ھشام مطابق عباس بدر جي جنگ کان اول مخفي طور تي اسلام قبول ڪري چڪو هو اھا روايت پڻ آهي ته بدر جي جنگ کان ٿورو بعد مسلمان ٿيو ھو. باقي ٻين روايتن مطابق ته ان فتح مڪه کان ٿورڙو اڳ اسلام قبول ڪيو هو سندس زال لبابه بنت حارث ويھ سال بعد مسلمان ٿي.
حضرت عباس رضه بن عبدالمطلب محمد جو چاچو ھيو. صحابه علي جي اصحاب نصرت منجهان هيو. ابوطالب کان پوءِ حاجين سڳورن کي پاڻي مهيا ڪرڻ جو ڪم ان جي ذمي هو. ھجرت کان اڳ مڪي پيغمبر اسلام جو محافظ رھيو. ڄمار محمد کان ٻه يا ٽي سال وڏو هيو. هي ھڪ مالدار واپاري ھيو. ھن جي حضرت عبدالله ابن عباس مان وارثن خلافت عباسيه جو بنياد وڌو. سندس اولادِ جا وارث عباسي سڏيا ويندا آهن.
سندس تعلق مڪي جي بنو ھاشم قبيلي سان ھيو. عبدالمطلب جو سڀ کان ننڍو پٽ ھيو. سندس والده جو نالو نتيله بنت جناب جنھن جو تعلق نمير قبيلي سان ھيو
شاهه صاحب آزاديءَ جو پرستار خلافت، ڪانگريس مسلم ليگ کان الڳ تنظيم، ’جمعيت الاحرار‘ جو باني صدر رهيو. سندس پاليسي انگريزن جي مقابلي هميشه سختگير گرم رهندي هئي. انگريزن جي زماني پاڻ مسجد شهيد گنج، آزاديءڪشمير، ختم نبوت آزاديءَ جي تحريڪن 15 سال جيل ڪاٽي چڪو هو. شاعريءَ سندس تخلص ”نديم“ هو. پر سندس شهرت جو سبب زياده تر خطابت هو. - بلڪه وجدانگيز رجزخوانيءَ جي لحاظ سان شاهه صاحب انهن بزرگن کان گوي سبقت کڻي چڪو هو. هڪ انگريز عالم لکيو آهي: ”مون هندستان ٻه عظيم چيزون ڏٺون - هڪتاج محل، ٻيو عطاءُ الله شاهه بخاري!
سيد عطاءُ الله شاھ: ,ننڍي کنڊ جو ھڪ مسلم حنفي عالم دين سياسي اڳواڻ ھيو جي مجلس احرار اسلام نالي تنظيم جو باني رڪن ھيو. ھن مسلمانن شديد انگريز مخالف سوچ پيدا ڪندڙ عالم دين ھيو. جي محمد علي جناح جو پاڪستان جي قيام جو سخت مخالف ھيو ان کان علاوه ھن احمديہ تحريڪ جي بہ سخت مخالفت ڪئي.
قطب الارشاد، طريق الارشاد، جواھرالاوراد، تڪميل المومنين والا ولاد، فتوحات غيبيه شرح عقائد صوفيه، فتح الجميل في مدارج التڪميل، فتوحات الهي، براھين النجات من مصائب الدنيا و العرصات، * منتخب الاصول، وثيقته الاڪابر، قصيده مبروره، مڪتوبات. حاجي صاحب 3 صفر سنه 1195 هه شڪارپور وفات فرمائي.
هن ڳوٺ رهندڙ اڪثر ماڻهو قريشي، قاضي آخوند سڏبا هئا هن وقت سڀ قريشي سڏجن ٿا. قريشي آباديءَ جا سڀ ماڻهو پڙهيل لکيل آهن ڳوٺ جي خواندگيءَ جي شرح 100 سيڪڙو آهي. هتان جا 90 سيڪڙو قريشي نوڪري پيشه آهن، جن ڊاڪٽرن، وڪيلن، انجنيئرن، استادن تعليمدانن جي گهڻائي آهي. هن ڳوٺ جي قريشين جي اڪثريت وڏا عالم، مولوي قرآن جا حافظ ٿي گذريا آهن. ڪو وقت اڳ هن ڳوٺ اسلامي تعليم جا تمام وڏا مدرسا تعليمي درسگاهون هيون. سنڌ جي ڪيترن شهرن مان طالبعلم هتان فارغ التحصيل ٿي اسلامي تعليم جون سندون وٺڻ ايندا هئا.
بختيارپُور ڳوٺ، اڳوڻي ضلعي دادوءَ هاڻي ڄامشوري ضلعي واقع آهي. هي ڳوٺ سيوهڻ کان دادو ويندي ڏهن ڪلوميٽرن پنڌ تي آهي. هن ڳوٺ کان ٿورو اڳيان مشهور شهر آراضي، بوبڪ ٽلٽي آهن. منڇر ڍنڍ هن ڳوٺ کان اٽڪل ست ڪلوميٽر کن آهي. هي ڳوٺ ڪيترا دفعا منڇر جي پائڻ جي ڪري دڙي تي ٻڌو ويو آهي.
گڏيل هندستان واري دؤر ، بوبڪ، ٽلٽي آراضي وڻج واپار جا وڏا مرڪز هئا، جنهن جو اثر بختيارپور تي به پيو. هتي اجرڪ جي ڇُر به ٿيندي هئي.
کيس مرحوم عثمان علي انصاري ريڊيو تي آندو، 1952ع کان هن ريڊيو ڪراچي تان ڳائڻ جا پروگرام ڪيا داديءَ سنڌ جي ڪيترين ئي نينگرين کي پنهنجو فن منتقل ڪيو آهي، جن روبينا قريشي جيجي زرينه بلوچ جا نالا اهم آهن،
1975ع ڌاري ريٽائرمينٽ کانپوءِ آپا شمس عباسيءَ سان گڏجي، سنڌ جي ٻهراڙين سوين ڪميونٽي سينٽر قائم ڪيا، جتي نياڻين جي پڙهائي ان جي واڌاري لاءِ ڪئين دلچسپ پروگرام ترتيب ڏنا. 1985ع تائين اقليت جي حوالي سان پنهنجي ڪميونٽيءَ جي نمائندي طور به هن ڪم ڪيو. جي ايم سيد، ميران محمد شاهه، علامه آءِ آءِ قاضي، مرزا قليچ بيگ، شاهه جو شارح غلام محمد شهواڻي، پروفيسر دادا منگها رام ملڪاڻي کي هن پنهني اکين سان ڏٺو. محفلن انهن سان گڏ اُٿي ويٺي کين پنهنجا راڳ ٻڌايا وندرايو.
هن جي هڪڙي ڀيڻ ديوي ڪماري، ڇهه ڀائر آهن. جن منجهان سهجرام واڌواڻي، اُهو ته مشهور ميوزڪ ڊائريڪٽر ٿيو مشهور موسيقارن سي ارجن بلوسي رائي جو پڳ مٽ يار هو. ٻيو ايڊووڪيٽ تيرٿ داس,ماهر قانوندان، شاهه لطيف شناس، جنهن تصوف تي ڪيترائي انگريزيءَ مضمون لکيا.
داديءَ جو ڀاءُ واڌواڻي تيرٿ داس مشهور شخص هو هوتچند مولچند گربخشاڻي وارا سندن پڦيءَ جا پٽ هئا. هن سڄي خاندان کي شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ سان وڏي عقيدت آهي. دادي راڳ جي ڄاڻو، شاهه جي شيدائي رسالي جي پارکو آهي. هوءَ شاهه صاحب جون ڪافيون بيت اُڪير سان ڳائيندي آهي،
ليلاوتي تلسي داس هرچنداڻي 1951ع بي ٽي ڪئي، 1968ع سنڌ يونيورسٽيءَ مان سنڌي ادب ايم اي ڪئي. 1958ع ڌاري پاڻ ڊپٽي انسپيڪٽر اسڪول مقرر ٿي، گڏ ميران هاءِ اسڪول جي هيڊ مسٽريس پڻ ان کان اڳ ميرپور خاص جي هڪ هاءِ اسڪول خدمتون سرانجام ڏنائين. انسپيڪٽريس آف اسڪولس جو عهدو ماڻيو. 1972ع ڊسٽرڪٽ ايجوڪيشن آفيسر مقرر ٿي.
35 ورهين جي پخته ڄمار ، ليلا وتي جو وهانءُ سينٽرل جيل حيدرآباد جي ڊاڪٽر تلسي داس هرچنداڻي سان ٿيو. اولاد رڳو هڪ ئي پُٽ ڄڻيو، پرديپ ڪمار. جيڪو ”دادي ڪلينڪ“ هلائي ٿو.
سنڌ زرعي يونيورسٽي ٽنڊو ڄام. واقع حيدرآباد جي ٽنڊو ڄام شھر ، حيدرآباد-ميرپورخاص شاهراهه تي آهي ڪراچي ايئرپورٽ کان حيدرآباد تائين سپر هاءِ وي سان ڳنڍيل 200 ڪلوميٽر آهي. سنڌ جي زراعت هائير ايجوڪيشن ڪميشن طرفان زراعت يونيورسٽي ٽئين نمبر تي بهترين يونيورسٽي آهي.
ٽي لاڳاپيل ڪاليج (سب ڪيمپس عمرڪوٽ ، شهيد زيڊ اي ڀٽو زراعت ڪاليج ڏوڪري زرعي انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي خيرپور ڪاليج)
اڻ صاف اَن جو مناسب مقدار ڇڄ وجهي، ان کي ٻنهي پاسن کان هٿن جهلي، ساڄي کاٻي ٻه چار لوڏا ڏبا پوءِ هڪ ڀيرو ان کي مٿي هوا اُڇل ڏبي، جـنهـن سـان هـلـڪـو ڪچرو ڇنڊڪي سان ڪناري تي اچي ويندو آهـي اَن ڳـرو هـئـڻ ڪري ڇڄ جي وچ تي ڪِرندو آهي. ان طرح ڪناري تي جمع ٿيل ڪِچرو هٿ سان پري ڪبو آهي يا ڇڄ لوڏي ڪيرائبو آهي. اهو عمل به ٻه چار ڀيرا ورجائڻ سان ان صاف ٿي ويندو آهي. سنڌي ڪلاسيڪي جديد شاعريءَ ڇڄ لفظ استعمال ٿيو آهي. مثال طور:
ڇڄ عام طور اٽڪل هڪ فوٽ جي پٺ سوا فوٽ مهاڙيءَ ايتري ئي ڊيگهه وارو ٿيندو آهي، جنهن جي پٺئين سوڙهي پاسي اٽڪل 4 انچ اُڀي گوني ڪنڊ تي جهل هوندي آهي، جيڪا صاف ٿيندڙ اَن کي پوئتي هارجڻ کان روڪيندي آهي. ڇڄ جو اڳيون ويڪرو حصو ٿورو لڪدار ٿيندا آهن. ان ڪري اُن جا پاسا ٿورا مُڙيل ٿيندا آهن. جنهنڪري پاسن کان اَن هارجڻ جو امڪان نه هوندو آهي. ڇڄن جون تيليون هڪٻئي سان جُڙيل رکڻ لاءِ چمڙي جي سنهي ڪهيءَ سان وراڪيل هونديون آهن. اڄڪلهه هي ڪم نائلون وغيره جي تندن سان به ڪيو وڃي ٿو. پُٺ واري اُڀي ڪناريءَ مُنهن واري ڪناريءَ تي گهڻو ڪري ڪپڙو هنيو ويندو آهي ته جيئن کلي نه پون.
گهڻو ڪري ٽي چار سگهڙيون رلجي ويهي ڇڄ جوڙين پر ڇڄ به ڪو سولو ڪين جڙي. ڪيترن ئي مرحلن مان نبرجي پوءِ وڃبو ڇڄ جڙيو راس ٿئي. ڇڄ گهڻو ڪري کوکر، شڪاري،گرگلا، ميربحر جت ٺاهين پر ڪي ٻيون به ذاتيون ان هنر ڀڙ آهن.
سنڌي سگهڙ نارين مان لاڙي ناري جت سنهي سئي سان نازڪ نفيس ڀرت ڀري ٿي. اُت ڪانين کي ڇلي ڇانڀي ڳر لاهي ڇڄ به جوڙي.
ڇڄ ساٺن سوڻن جي ويل ڪم اچي. گل چُٽن، تر مئڻ يا مٺ کولائڻ لاءِ آندل کارڪن ڪاج جو ٻيو وکر، پتاشا، نباتون، لونگ ڦوٽا وغيره به ڇڄ کڻي ريت ڪن ان کانسواءِ ٻڪي جي رسم پڻ ڇڄ اڳڀرو ئي نظر ايندو.
ڇڄ، مختلف قسمن جا اناج ڇنڊي صاف ڪرڻ لاءِ گهرن استعمال ٿيندو آهي. ڇڄ سر جي تيلين مان ٺهندو آهي، جنهن کي لاڙ سُپ به چوندا آهن. ڇڄ جي قسمن کي ڀير چون گهاگڙو ڪونڊو سڌو، تاسرو ٻاراڻو ڇڄ جا ڀير آهن.
سڀ کان پهرين وکر جي ورڇ ٿئي. وکر جي سَر جون ڪانيون، ڄارين جون ڇوڪڻيون، چمڙي جون تندون رنگن روپن لاءِ ڳاڙهو سائو رنگ ٽونئر ٽانڪڻ لاءِ ريشم جا ڏورا شامل آهن.
سَر جون ڪاٺيون ڇِلي ڇانڀي هڪ ساريکيون ڪن. پوءِ ڇوڪڙين کي ناسي رنگ پسائي رکن جيئن موڙڻ مهل ڇوڪڙيون ڇڄي نه پون.
الگزينڊر ڪنگهم کي سنڌو ماٿري جي آرڪيالاجي يا قديم آثارن جو ابو قرار ڏنو وڃي ٿو. هي پهريون شخص هو، جنهن سنڌ هند جي قديم آثارن تي پهريون ڀيرو تحقيق ڪري، انهن جي اهميت کي دنيا آڏو نروار ڪيو. قديم آثارن سندس دلچسپيءَ سبب 1862ع کيس آرڪيالاجيڪل سرويئر جنرل مقرر ڪيو ويو. اڳتي هلي هن آرڪيالاجيڪل سروي آف انڊيا جو بنياد رکيو. پوءِ کيس 1871ع آرڪيالاجيڪل سروي آف انڊيا جو ڊائريڪٽر جنرل مقرر ڪيو ويو. ڪنگهم ان عهدي تي 30 سيپٽمبر 1883ع تائين خدمتون سرانجام ڏنيون.
الگزينڊر ڪنگهم پنهنجي نوڪريءَ جي شروعات برطانوي فوج انجنيئر جي حيثيت سان ڪئي، پر سندس اصل سڃاڻپ قديم آثارن جي ماهر تاريخدان طور رهي آهي. پاڻ جڏهن گڏيل هندستان برطانوي فوج جي بينگال انجنيئرنگ گروپ هيو ته هن هندستان جي قديم تهذيب تاريخ دلچسپي وٺڻ شروع ڪئي.
ملڪ جي %77.8 آبادي يوڪريني نسل وارن ماڻھن جي آھي. ٻئي نمبر تي %17.3 آبادي روسي نسل وارن، %0.8 روماني مالدوون، %0.6 بيلاروسي جي آهي باقي ٻين بلغاريائي، ھنگيري، ڪرائميائي تاتار ٻيا شامل آهن. ملڪ جي سرڪاري ٻولي يوڪريني ٻولي آهي. آبادي جي غائب اڪثريت عيسائيت سان تعلق رکندڙ آهي. 2021ع %82 آبادي عيسائين جي ھئي جنھن م %72.7 آرٿوڊڪس، %8.8 يوناني ڪيٿولڪ چرچ، %2.3 پروٽيسٽنٽ سان تعلق رکندڙ ھيا. %0.2 سيڪڙو آبادي يھودي، مسلمان ھندو شامل ھيا. ملڪ جي %7 آبادي ملحدن جي آھي.
ملڪ 27 حصن تي مشتمل آهي جنھن 24 اوبلاسٽ ، ھڪ آٽونامس ريپبلڪ ٻہ مخصوص درجي وارا شھر: خيو سيواستوپول شامل آهن. ملڪ جا 24 صوبا يا اوبلاسٽ ڪرائميا واري ريپبلڪ 136 رائيون ميونسپلٽين ورھايل آھن.
هوءَ اسلام جي پنهنجي نظرين تشريح کي ” اسلامي فيمينزم “ قرار ڏيڻ کان انڪار ڪري ٿي ، جيستائين ان اصطلاح کي ”صنفي مساوات سماجي انصاف جو اهڙو بيان نه ڪيو و ڃي جيڪو قرآن مان ان جي سمجھ حڪم حاصل ڪري حقن جي عملي پرچار ڪري. انصاف سڀني انسانن لاءِ پنھنجي وجود جي مجموعي طور تي عوامي-نجي تسلسل .
برلاس 1950 پاڪستان ڄائي. هن ڪينيئرڊ ڪاليج مان انگريزي ادب فلسفي بيچلر آف آرٽس صحافت ماسٽر ڊگري پنجاب يونيورسٽي مان حاصل ڪئي. هوء پڻ ماسٽر جي ڊگري رکي ٿي . . بين الاقوامي اڀياس ڊينور يونيورسٽي مان .
احراري، خاص طور سان ناروا سلوڪ جي رستي مسلمانن جي مذهبي علم پيدا تي روشني وڌي وئي آهي جي جو قرآن ، ڪنهن موضوع هوء سندس ڪتاب، ڳولا ڪري ڇڏيو آهي ته قرآن جي سان ناروا سلوڪ تشريح: اسلام "مؤمن زالن کي" .
برلاس پھريون عورت ھئي جنھن کي 1976 پرڏيهي سروس شامل ڪيو ويو. ڇھن سالن بعد ، جنرل ضياءُ الحق جي حڪم تي کيس برطرف ڪيو ويو. هن 1983 آمريڪا سياسي پناهه و ٺڻ کان پوءِ دي مسلم اخبار اسسٽنٽ ايڊيٽر طور ڪم ڪيو
بارلاس 1991 ع اتاڪا ڪاليج جي سياست کاتي شامل ٿيو. هوءَ باني ڊائريڪٽر هئي سينٽر آف دي اسٽڊي آف ڪلچر ، ريس اينٿيسٽيءَ جي 12 سالن تائين. هن 2008 ايمسٽرڊم يونيورسٽي فلسفي اسپنوزا چيئر منعقد ڪئي وئي آهي.
اسما برلاس ھڪ پاڪستاني-آمريڪي اديب تعليمي ماهر آھي. هن جون خاصيتون شامل آهن تہ قابلي بين الاقوامي سياست ، اسلام قرآني هرمينيٽڪس ، عورتن جو مطالعو.
پنهنجي پهرين ڪتاب ، جمهوريت ، قوم پرستي ڪميونزم: ڏکڻ ايشيا نو آبادياتي ورثو ، برلاس پاڪستاني سياست ملٽريزم جو تعلق برطانوي نوآباديزم سان ولهيو.
بندرانائڪي بئنڪنگ، تعليم، صنعت، ميڊيا واپار جي شعبن تنظيمن کي قومي قبضي وٺي سيلون جي اڳوڻي برطانوي ڪالوني کي سوشلسٽ ريپبلڪ سڌارڻ جي ڪوشش ڪئي. انتظامي ٻولي کي انگريزي کان سنھالا تبديل ڪرڻ سان، ھن مقامي تامل آبادي، اسٽيٽ تاملن، جيڪي 1948 جي سٽيزن ايڪٽ تحت بي وطن ٿي ويا ڳڻتي کي وڌايو. بندرانائيڪ وزيراعظم طور پهرين ٻن مُدن دروان، ملڪ وڏي مهانگائي ٽيڪس، سندس سنهالي قوم پرست پاليسين جي سبب سنهالين تامل آبادين جي وچ عوام کي کاڌو کارائڻ جي درآمد تي انحصار، وڏي بيروزگاري، مخالفت جي آزار ورتل هيو.
ان آزار کان بچندڙن 1962 بغاوت جي ڪوشش ڪئي 1971 بنياد پرست نوجوانن جي بغاوت تي قابو پاتو ويو، ان سان 1972 هن هڪ نئين آئيني مسودو جي جوڙجڪ سري لنڪا جي جمهوريت جي قيام جي نگراني ڪئي. 1975 ، بندرانائڪي آخرڪار عورتن ٻارن جي معاملن جي سري لنڪا واري وزارت بڻجڻ سان ئي، سري لنڪا ڪابينا پڻ خدمتون ڏيندڙ پهرين عورت مقرر ڪيو ويو. بندرانائڪي جي دور حڪومت قومي سطح تي گهٽ گهٽ معاشي ترقي جي نشاندهي ڪئي وئي. هن غير لاڳاپيل قومن جي مذاڪرات ڪار اڳواڻ جي حيثيت سان هن ٻاهرين ملڪ پڻ هڪ وڏو ڪردار ادا ڪيو.
بندرانائڪي 17 اپريل 1916ع تي رتناپور ايلوالا والواوا ، برطانوي سري لنڪا پيدا ٿي هُئي. ھن جي ماءُ روزالند ھلادا مهولاتين ڪماري، هڪ مشھور آيورويدڪ فزيشن هئي، ھن جو پيءُ بارنس رتواتي هڪ سياستدان ھو. هن جو نانو، مهاولتين، بعد سندس پيءُ، بالنگوڊا جي راتي مهاتمايا جي حيثيت سان ديسي نمبردار يا مکيه طور ڪم ڪيو.
هن سنڌ مهاتما گانڌيءَ جي ”عدم تعاون تحريڪ“ جي حمايت به زوردار ڪم ڪيو. قومي هلچل جي انهن سلسلن هو، تعليم جي اهميت ان جي روشنيءَ کي ڦهلائڻ طرف راغب ٿيو.
پهرين، شاستريءَ جي مدد سان، راجپور شڪتي آشرم کوليائين، پوءِ نوجوانن بيداري پيدا ڪرڻ لاءِ ليڪچر ڏيڻ لڳو. آخر، حيدرآباد ”سينٽ ميرا اسڪول کولي، ان ذريعي ٻارن کي دل، دماغ هٿ جي تربيت ڏيڻ جو انتظام ڪيائين. اُهو اسڪول اڄ به، گورنمينٽ جي انتظام هيٺ، زناني تعليم جو هڪ مکيه ادارو آهي.
ايس سِي شاھاڻيءَ تعيلم پوري ڪرڻ کان پوءِ پنھنجي عملي زندگيءَ جي آرنڀ ولسن ڪاليج فارسيءَ جي پروفيسر طور پڙهائڻ سان ڪئي، پر بعد ڊِي جي سنڌ ڪاليج 1896 انگريزي ادب جو پروفيسر مقرر ٿيو، ڪاليج جي ميگزين جو ايڊيٽر بِ رهيو. 1917 ڊِي جي سنڌ ڪاليج جو پھريون سنڌي پرنسپال بڻيو، هو ان مُرٽي تي 1927 تاڻين مقرر رهيو. هي انڊيا جي چٽاڀيٽيءَ واري امتحان لاءِ آءِ. سِي. ايس جو ميمبر پوءِ چيئرمين بِ ٿي رهيو.
ايس سِي شاھاڻيءَ ابتدائي تعليم پرائڻ کان پوءِ ڊِي جي سنڌ ڪاليج پڙهيو ايم اي جي ڊگري بمبئيءَ يونيورسٽيءَ مان امتيازي نمبرن پراپتِ ڪئي. هن ايم اي فارسي انگريزي اختياري مضمونن طور کنيا. هي پھريون سنڌي هو، جنھن بمبئي يونيورسٽيءَ مان ايم اي جي ڊگري ورتي.
ٿوري ئي عرصي سندس غير معمولي ذهانت کي ڏسندي کيس ڪلنگ ورٿ ڪوئلي جي کاڻ چيف مڪينڪ مقرر ڪيو ويو. 1803ع ڌاري اسٽيفنسن کي رابرٽ نالي هڪ پٽ ڄائو، جيڪو اڳتي هلي سندس ڪم وڏو مددگار ثابت ٿيو. 1813ع ڌاري اسٽيفنسن ڀر واري ڪوئلن جي کاڻين ڦيٿن تي هلندڙ ٻاڦ جي بائلرن جي جائزي وٺڻ لاءِ دورو ڪيو، جيڪي جان بلينڪن ساپ ٺاهيا هئا. جائزي دوران کيس معلوم ٿيو ته کانچي وارن ڦيٿن هئڻ جي ڪري ريل حادثن جا امڪان وڌيڪ آهن. اسٽيفنسن جي ذهن آيو ته اُن مسئلي جي حل لاءِ ڪو قدم کڻجي.
هن انگلنڊ انجڻن ٺاهڻ جو هڪ ڪارخانو به قائم ڪيو، جيڪو هر سال بهترين 10 انجڻيون جوڙيندو رهيو. اهڙيءَ طرح انگلينڊ سان گڏ ٻين ملڪن به ريل گاڏين جو رواج پيو. انهن سمورن ملڪن ڏانهن اسٽيفنسن جي ڪارخاني ٺهندڙ انجڻيون موڪليون ويون. 1901ع تائين تقريباً 145 ريلوي انجڻيون انهيءَ ڪارخاني مان دنيا جي مختلف ملڪن جهڙوڪ: سريلنڪا، هندستان، آسٽريليا، ارجنٽائن ڏکڻ آفريڪا ڏانهن موڪليون ويون.
جارج اسٽيفنسن ريلوي انجڻ ٺاهيندڙ، مشهور انجنيئر، جو جنم 9 جون 1781ع تي انگلينڊ جي نارٿ امبرلئنڊ رياست جي وائلم شهر ٿيو. ننڍي هوندي کان ئي نيو ڪيسل ٻاڦ تي هلندڙ انجڻ تي ڪم ڪرڻ لڳو، جيڪا کاڻين مان ڪوئلي ڪڍڻ لاءِ استعمال ٿيندي هئي، 19 سالن جي عمر هن اُن انجڻ کي هلائڻ جي قابل بڻائي ورتو.
تعليمي سلسلي کي اڳتي وڌائيندي هن رات جو هلندڙ هڪ اسڪول داخلا ورتي. ان کان پوءِ جلد هن شادي ڪئي ضرورتون وڌي وڃڻ سبب کاڻين ڪم ڪندڙ ملازمن جون جُتيون ٺاهڻ، واچون ٺاهڻ انهن جا ڪپڙا سبڻ شروع ڪيائين.
ديپيڪا پڊوڪون بطور پدماوتي – 13 صدي عيسوي جي افسانوي راڄپوت ملڪا ،پدما وت جي مطابق اهي ميواڙ جي راجپوت بادشاہه رتن سنگھ جي گهرواري هئي۔ ملڪا جي حسن جي قصا ٻڌي ڪري سلطان علاؤ دين خلجي رتن سنگھ جي گاديءَ جي هنڌ چتور جو گهيراءُ ڪري وٺي ٿو، ته جيئن ملڪا کي قيد ڪري سگهي۔
شاهد ڪپور بطور راول رتن سنگھ – ميواڙ سلطنت گوهيلا خاندان جي آخري راجپوت حڪمران، جنهنکي علاؤ الدين خلجي جي فوج چتوڙ جي قلعي جي گهيراءَ جي دوران شڪست ڏني۔
رنورير سنگھ بطور علا الدين خلجي – سلطنت دهلي جو ترڪ افغان حڪمران هيو۔ هو خلجي خاندان جي ٻيو طاقتور ترين حڪمران هيو ۔ فلم جي مطابق هو چتور جي قعلي جو گهيراءُ ڪري راڻي پدماوتي کي پنهنجي خواهشات جي تڪميل جي لاءِ حاصل ڪرڻ چاهيندو آهي۔ علاؤ الدين خلجي پنهنجي چاچي کي قتل ڪري تخت تي قبضو ڪيو هيو ۔
رضا مراد بطور جلال الدين خلجي –خلجي خاندان جو پهريون بادشاهہ هيو۔ علاؤالدين خلجي اُن جو ڀائيٽيو نِياڻو هيو۔ جنهنکي صوبو اوڌ ڪڙهه جو حاڪم مقرر ڪيو هيو۔ علاؤ الدين دکن واقع ديوگري تي حملو ڪري انکي فتح ڪيو هيو ۔ جڏهن جلال الدين پنهنجي ڀائيٽئي جي فتح جي خبر ٻُڌي ڪري ملاقات لاءِ آيو ته علاؤ الدين کيس قتل ڪري ڇڏيو پوءِ هن جي پوري خاندان جو خاتمو ڪري پاڻ بادشاہه بڻجي ويو۔
انوپريا گوئنڪا بطور نغماتي۔ پدما وت جي مطابق راجا رتن جي پهرئين زال هئي۔ پدماوت جي مطابق اُن جا پدماوتيءَ سان لاڳاپا گهڻا بهتر نه هيا، پر علاؤالدين خلجي جي قلعي فتح ڪرڻ کانپوءِ نغماتيءَ پدماوتي سان گڏجي جوهر جي رسم ادا ڪئي، يعني هوءَ پدما وتي سان گڏ ئي باهه ڪُڏي پئي ۔
فلم مڪمل ٿيڻ کان پهرئين ئي تنازعن جو شڪار ٿي وئي هئي۔ فلم جي شوٽنگ جي دوران ئي انتها پسندن ان جي سيٽَ کي پڻ باهه لڳائي ڇڏي هئي۔ان کان اڳ فلم پدما وتي جي هدايتڪار سنجيليلا ڀنسالي تي قاتلاڻو حملو پڻ ڪيو ويو هيو، رياست مهاراشٽرا جي شهر ڪولها پور انتها پسند هندن فلم جي سيٽَ تي حملو ڪري انکي باهه لڳائي ڇڏي هئي۔ فلم تي احتجاج ڪرڻ وارن جو چوڻ هيو ته فلم تاريخي حقيقتن کي مسخ ڪيو ويو آهي، فلم ساز سنجي ليلا ڀنسالي حقيقتن تاريخ سان ڇيڙ ڇاڙ ڪئي آه، جنهجن کي اسين ڪنهن صورت برداشت نه ڪنداسين۔ هڪ انتها پسند هندو تنظيم فلم ڪم ڪرڻ تي فلم جي هيروئن جي سِر جي قيمت 5 ڪروڙ روپيا رکي ڇڏيا هيا۔
پدماوتي 2018 ڀارت جاري ٿيڻ واري تاريخي رزميا فلم آهي۔ هيءَ فلم پدماوتي تي بڻائي وئي آهي۔ انکي ڀارت جي معروف هدايت ڪار سنجي ليلا ڀنسالي بڻايو آهي۔ هن فلم جي مرڪزي ڪردارن شاهد ڪپور، ديپيڪا پڊوڪون رنورير سنگھ شامل آهن۔ هيءَ فلم جنوري 25، 2018 نمائش لاءِ پيش ڪئي ويندي۔
ليجنڊ ڪهاڻيون تاريخي طور وڏي اهميت رکنديون آهن، ڇاڪاڻ ته ماڻهن جي ذهنن هميشه زنده هونديون آهن. اها ڪهاڻي، جيڪا ڪنهن قوم يا گروهه جي نيم تاريخي روايت ٿيندي آهي. تاريخ ان جو ذڪر ڪونه هوندو آهي يا هوندو به آهي ته تمام مختصر. پر عوامي زبان ذهن هجڻ جي ڪري ان جي ڪهاڻي ڪردار امر ٿي ويندا آهن. ليجنڊ مذهبي به ٿي سگهي ٿي ته غير مذهبي به. مثال طور رستم جي بهادري. ليلا مجنون جو عشق، فرهاد جو جبل ٽڪي کير جي نهر وهائڻ، سسئي جو جبل جهاڳڻ، مومل جو ڪاڪ محل وغيره ليجنڊ آهن.
افسانو ادب جي نثري صنف آھي. لغت جي اعتبار سان افسانو ڪوڙي ڪھاڻي کي چئجي ٿو پر ادبي اصطلاح افسانو زندگي جي ڪنھن ھڪ واقعي يا پھلو جي اھا خلّاقانہ فني پيش ڪش آھي جيڪا عموماً ڪھاڻي جي شڪل پيش ڪئي ويندي آھي. اھڙي تحرير جنھن اختصار ايجاز بنيادي حيثيت رکن ٿا. وحدتِ تاثر ھن جي سڀ کان اھم خصوصيت آھي. ناول زندگي جو ڪل افسانو زندگي جو ھڪ جز پيش ڪري ٿو. جڏھن تہ ناول افساني طوالت جو فرق بہ آھي.
افسانو ٻي طرح جي ڪھاڻين کان ان ئي لحاظ سان منفرد ممتاز آھي تہ ان واضع طور تي ڪنھن ھڪ شيءِ جي ترجماني مصوري ھوندي آھي. ھڪ ڪردار، ھڪ واقعو، ھڪ ذھني ڪيفيت، ھڪ جذبو، ھڪ مقصد، مختصر اھو تہ افساني جيڪو ڪجھ به آھي، ھڪ ھجي. افساني جي ھي خاصيت تہ ھي پنھنجي اختتام تي قاري جي ذھن تي واحد تاثر قائم ڪري ٿو، وحدتِ تاثر چورائي ٿي.
داستان، ناول، ڊرامو افسانو بنيادي طور تي ڪھاڻي ھجڻ جي باوجود تڪنيڪ جي اصولن قاعدن جي اعتبار سان ھڪ ٻي کان مختلف آھن. داستان تخيل تصور جي رنگيني، ڊرامي ڪا نہ ڪا ڪش مڪش، ناول زندگي جي وسعت گھرائي افساني موضوع جي ايڪائي، ھي امتيازي انفرادي خصوصيتون آھن.
'بوليويا جنھن جو سرڪاري نالو پليوري نيشنل اسٽيٽ آف بوليوياآھي. ھڪ زمين سان گھيريل ملڪ آھي جيڪو ڏکڻ آمريڪا جي وچ اولھ واقع آهي. ان جي گاديءَ جو هنڌ سڪري پر اصل حڪومت جو صدر مقام لاپاز شھر آھي.ھي ملڪ گڏيل قومن جي اداري جو چارٽرڊ ميمبر آهي.ان کان علاوه بين الاقوامي مالياتي فنڊ، غيرجانبدار تحريڪ، آمريڪي رياستن جي تنظيم، اميزون ڪوآپريشن ٽريٽي جو پڻ رڪن ملڪ آهي.
بوليويا جي تاريخ بغاوتن تي مشتمل آھي. ھڪٻئي پٺيان بغاوتون ٿينديون رھيون آھن آخري دفعو ھن ملڪ بغاوت 1978 ٿي ھئي. ھن ملڪ جمھوري عوامي حڪومت 1982 قائم ٿي ھئي پر ملڪي قيادت غربت ، سماجي بيچيني غيرقانوني منشيات جي پيدوار جي ڪري ڏکي صورتحال رهي.
ریڊیو پاڪستان اسلامي جمهوریہ پاڪستان جو قومي سرڪاري ادارو برائي ٻڌي سگهجندڙ نشریات اطلاعات آهي ۔ هن اداري جو انتظام ڏيک واٺ پاڪستان براڊڪاسٽنگ ایڪٽ 1972ء جي تحت آهي ۔ هي ادارو اقتصادي ، زرعي ، سماجي ، سیاسي ، مذهبي ثقافتي شعبن سماجي موضوعن تي بحث ، ڊراما ، فیچرز ، دستاویزي پروگرام ، سامعین جي شرڪت وارا مذاڪرا ، عام ڳالهہ ٻولهہ ، موسیقي خبرن جي پروگرامن جي ذریعي عوامي خدمتن جون سرگرمیون پیش ڪندو آهي۔
بنیادي طور تي ریڊیو پاڪستان دراصل پاڪستان جي ٺهڻ کان اڳ آل انڊیا ریڊیو جي نالي سان موجود هيو ۔ پاڪستان جي ٺهڻ کانپوء هي ادارو ریڊیو پاڪستان جي نالي سان پیش ڪيو وڃڻ لڳو.
آزادي کان بعد ریڊیو پاڪستان پنهنجي سڃاڻپ پیش ڪئي اردو ويهہ علاقائي ٻولين رابطي جي طور تي استعمال سان جدید مواصلاتي مهارت جي ذریعي معلومات جي نشر اشاعت، پاڪستاني قومیت ، ان جي نظام ثقافت جي احترام جي جذبن کي فروغ ڏيڻ جي قابل ٿيو۔
آزادي کان اڳ برٽش انڊيا آل انڊيا ريڊيو جو قيام 1926 عمل آيو پاڪستان ٺھڻ وقت آل انڊيا ريڊيو لاھور موجود ھيو. 13 آگسٽ 1947 رات جو يارهين بجي ظھور آذر بطور پريزنٽر مخاطب ھيو رات جو ٻارهين بجي 14 آگسٽ ٿيڻ وقت ھن انگريزيءَ ھيٺيون اعلان ڪيو:
ڊان اخبار پاڪستان جي پراڻي گھڻو پڙهي ويندڙ انگريزي ٻولي واري اخبار آهي. هي پاڪستان جي ٽن گھڻو پڙهيو ويندڙ اخبارن مان هڪ آهي، هي اخبار ڊان گروپ آف نيوز پيپرز جو نمائنده اخبار آهي. ڊان اخبار هيرالڊ پبليڪشن پاڪستان طرفان شايع ڪئي وڃي ٿي، جيڪا هيرالڊ مخزن جي ملڪيت آهي، ان سان گڏ هي ٽيڪنالاجي جو مخزن اسپائيڊر، مشهوري جي ڪمپني اروڙا پڻ هن اشاعت گھر جي ملڪيت آهن.
هن اخبار جو بنياد 26 آڪٽوبر 1941ع تي دهلي قائد اعظم محمد علي جناح، مسلم ليگ جي نمائنده اخبار طور رکي. هن اخبار جو پهريون شمارو لطيفي پريس مان 12 آڪٽوبر 1942ع تي ڇپجي پڌرو ٿيو. هن اخبار جون مرڪزي آفيسون سنڌ جي شهر ڪراچي، پنجاب جي شهر لاهور اسلام آباد واقع آهن، جڏهن ته هن جا نمائندا دنيا جي ڪيترن ئي ملڪ ڪم ڪن ٿا. 2010ع اخبار جي ڪُل سرڪيوليشن 1 لک 9 هزار هئي. ڊان گروپ جو چيف ايگزيڪيٽو آفيسر حميد هارون آهن، هاڻوڪي ايڊيٽر ظفر عباس آهي. 24 مارچ 2016ع تي هي پاڪستان جي پهرين اخبار هئي جنهن ڦاهي جي سزا جي ٻيهر استعمال جي مخالفت ڪئي هئي.
ڊان 1941ع تي دهلي مان شايع ٿيندڙ هفتيوار اخبار هئي. قائد اعظم جي هدايتن موجب هي اخبار دهلي مسلم ليگ جي نمائنده اخبار ٿي سامهون آئي، هي انگريزي ٻولي مسلم ليگ جي واحد اخبار هئي جنهن تحريڪ پاڪستان جي مڪمل حمايت ڪئي ويندي هئي. جناح هن اخبار جي مقصد جي باري ڳالهائيندي چيو:
ڊان هندوستاني مسلمانن جي خيالن جي عڪاسي ڪندي. جنهن مسلم ليگجي جدوجهد، تعليم، معاشيت، سماجي خاص ڪري سياسي مسئلا آزادنه بغير خوف جي نمايا ڪيا ويندا. بغير شڪ جي هي اخبار مسلم ليگ جي پروگرام پاليسين جي دفاع ڪندي. هي برصغير جي ماڻهن جي حقن جي رکوال هوندي.
پوٿان جوزف جي جاءِ الطاف حسين جرنل ايڊيٽر طور سنڀالي، جنهن پنهنجي ادارين ذريعي مسلمانن کي پاڪستان جي تحريڪ حصو وٺڻ لاءِ جوش ولولو ڏنو. هن جي اهڙين لکڻين سبب لارڊ مائونٽ بيٽن ڪانگريس پارٽي کي سخت چڙ آئي، ڇو ته اهي گڏيل هندوستان جا حامي هئي.
ڊان خبرن جي ڏي وٺ جي اجازت نامي تحت ڊي انڊپيڊنٽ، دي گارجين، لاس انجلس ٽائيمز، واشگنٽن پوسٽ جون خبرون اڪثر شايع ڪندي آهي.
ٻن مهينن جي تجرباتي نشريات کان پوءِ، ڊان اخبار پاڪستان جي پهرين انگريزي خبرن وارو چينئل ڊان نيوز جي شروعات ڪئي، جُولاءِ 2007ع تي مالي مسئلا درپيش اچڻ سبب مئي 2010ع تي ڊان نيوز جي ٻولي تبديل ڪري اردو ڪئي وئي.