polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
هن تمام ننڍڙي ميدان مختلف قانون جيڪي ڪوانٽم مڪينڪس جي هيٺ آهن، انهن کي سمجهڻ جي ضرورت آهي ته ائٽمن جي وچ واري تعلق جي توانائي الڳ آهي يا لڳاتار نه آهي جتي پوزيشنموروثي طور تي غير يقيني آهي ۔ سائنسدانن جي ٽيم وڌيڪ کوجنا جي لاءِ اسپيڪٽرو اسڪوپڪ اوزار استعمال ڪيا، جنهن اسٽيٽ آف دي آرٽ بنا لچڪ جي نيوٽران اسپيڪٽرو ميٽر جنهن کي سڏجي ٿو، جنهن جي ذريعي ائٽم جي خاص قسم جي تحرڪ واري ماليڪيولي بناوٽ کي جاچڻ کي ڪليٿريٽ سڏجي ٿو۔
اڪيلن ائٽمن جي ڪشش جي خوردبيني سطح تي فزڪس کي تفصيل سمجهڻ سان هڪ حيرت انگيز حقيقت آڏو آئي، جيڪا اڳتي هلي اسان کي نئين مٽيريل کي ترڪيب ڏيڻ مدد ڪندي ايتريقدر جو مستقبل جون دوائون پڻ تيار ٿي سگهنديون۔ پر ائٽمي سطح تي بهترين نيوٽونين، توهان کي جيڪي فزڪس جا قانون اسڪول پڙهايا ٿا وڃن اهي قيد ٿيل هائڊروجن جي ماليڪيول تي لاڳو نه ٿا ٿين۔
سائنسدانن جي هڪ ٽيم، ٽم اسٽروبيل چينگ جي نگرانيءَ هائڊروجن جي عجيب ڪوانٽم سڀائن تي تحقيق ڪئي، جنهن جي نتيجي اھو ڏٺو ويو ته جڏهن 2 جي ماليڪيول کي هڪ آرگنڪ ماليڪيولن جي پڃري ڦاسايو ويو ته اهو پڃرو هائڊروجن جي ماليڪيول تي اثر انداز ٿيو۔
زيب النساء جو جنم نوابشاھ ٿيو. سندس اصل نالو ”قائم خاتون“ ذات ”شيخ“ ھئي. سندس والد جو نالو بچو شيخ ھو. ھن جو واسطو ڪنھن راڳيندڙ خاندان سان نہ ھو البت سندس والدہ شادين مرادين جي موقعي تي آسپاس جي ڳوٺن سھرا ڳائيندي ھئي. کيس ٻالڪپڻ کان ئي ڳائڻ جو شوق ھو. ننڍي ھوندي ئي ھوءَ ڪاليج جي فنڪشنن ڀٽائيءَ جي ميلي اسٽيج تي پنھنجي فن جو مظاھرو ڪندي ھئي. ڳائڻ جي شوق سبب فقط مئٽرڪ تائين تعليم حاصل ڪري سگھي. سڄي حياتي راڳ موسيقيءَ جي حوالي ڪري ڇڏيائين.
محمد موسىٰ ڀٽو سنڌ جو مشهور مذهبي عالم اديب آهي ۔ پاڻ سنڌ وڌندڙ لادينيت مذهب بيزار لاڙي خلاف ڀرپور علمي محاذ وڙهيا ۔ ان مقصد خاطر سنڌ جي آزاد خيال اديبن شاعرن سان خط و ڪتابت شروع ڪيائون اسلام ڏانهن واپس اچڻ جي دعوت ڏنائون ۔ سندس ڪوششن سان سنڌ جي عظيم نامياري شاعر شيخ اياز لادينيت کي خيرباد چئي واپس اسلام طرف آيو ۔ سائين جي ايم سيد جي ڪتابن جي جواب جيڪي ڏٺو آهي مون لکيائون ۔ ان کان سواء به پاڻلڳ ڀڳ ڏيڍ سو سنڌي ٻوليَ پنجاھ مختلف زبانن ڪتاب لکي سنڌ ڌرتي جي خدمت ڪيائون ۔
حافظ موسىٰ ڀٽو صاحب حيدرآباد جا رهاڪو آهن ۔ شروع جماعت اسلامي سان گڏجي ڪم ڪيائون ۔ پر بعد سياست کي ڇڏي گوشه نشيني اختيار ڪيائون ۔
حافظ صاحب جو گھڻو ڪم سنڌي ٻوليَ ٿيل آھي ـ پاڻ سنڌي توڻي ٻين زبانن جملي 200 ڪتاب لکيا آھن ـ جنـ مان ڪجھ ڪتاب ھيٺيان آھن
مغربي صحارا يا اولھ صحارا عربي الصحراء الغربيه اتر اولھ آفريڪا جي مغرب واري خطي واقع ھڪ تڪراري علائقو آهي جنھن جي پکيڙ 2,66,000 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن مان ڪجھ حصي تي صحراوي عرب ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ جي نالي سان قائم آهي جيڪا ھڪ خودساخته اعلانيل ريپبلڪ يا ملڪ آھي. ھن تڪراري علائقي جو باقي حصو مراڪش جي اختيار آهي. ملڪ دنيا جي ڇڊي آبادي وارن وڏن ملڪن شامل آھي جنھن جو وڏو علائقو ريگستاني ميداني آھي. علائقي جي ڪل آبادي اٽڪل پنج لک آهي. جنھن مان آبادي جو وڏو حصو خطي جي سڀ کان وڏي شھر لعيون رھي ٿو.
جن کي عام طور تي ننڍا ڦوٽا چئبو آهي ايمامم تيز ناسي رنگ جا وڏي سائيز وارا ھوندا آھن جن کي عام طور تي وڏا ڦوٽا چيو ويندو آهي. ڦوٽن يا الائچي جي واپار جو پھريون حوالو سريلنڪا کان واپار جو ملي ٿو جيڪو ٻارھين صدي عيسويءَ جو حوالو آهي ھاڻوڪي زماني ان جي پوک گوئيٽيمالا، ملائيشيا تنزانيا پڻ ٿئي ٿي. گوئيٽيمالا ڦوٽو انڊيا جي ڪيرالا مان جرمنيءَ جي ڪافي جي آبادگار آسڪر مجوس ڪلوفر پھرين جنگ عظيم کان اڳ منتقل ڪري متعارف ڪرايو ء گوئيٽيمالا سن 2000 کان دنيا جو سڀ کان وڏو ڦوٽا پيدا ڪندڙ ملڪ ٿي ويو آهي زعفران ونيلا کان پوءِ ڦوٽو دنيا جو ٽيون نمبر مھانگو مصالحو آهي.
ننڍن ڦوٽن کي الائچي چئبو آھي جيڪو لفظ اصل ايلاچي آهي.قديم زماني کان وٺي سنڌ جا ماڻهو ملبار طرف جي رهاڪن سان وڻج واپار ڪندا آيا آهن، ته انهيءَ ڳالهه جو ٻوليءَ تي به اثر ٿيو آهي. مثلاً، ”ايلاچي“ اصل دراوڙي لفظ اهي، جو اول سنسڪرت چالو ٿيو. سنسڪرت رڳو چون ”ايلا“، پر اسين چئون ”ايلاچي“. پڇاڙي ڪئنريز ٻوليءَ مان ورتي اٿئون، جيئن مسٽر دويٽيا پنهنجيءَ ٺاهيل گجراتيءَ ٻوليءَ جي تاريخ ڄاڻايو آهي.
سڃاڻپ: هڪڙا ننڍا ڦوٽا، ٻيا نر ڦوٽا، نر ڦوٽي جي کل ڪاري ٿيندي آهي ننڍي ڦوٽي جي کل ڀوري ٿيندي آهي. کل کي چيربو ته اندران ڪارسرا سنها داڻا نڪرندا.
خاصيت: دل دماغ کي خوش ڪندڙ آهن، معدي جگر کي طاقت ڏين ٿا، طعام کي هضم ڪن ٿا، وائي باديءَ کي تحليل ڪن ٿا، بک وڌائين ٿا، پيٽ جي سور، اوڪارن الٽيءَ مفيد آهن.
دستن رت جي دستن کي بند ڪرڻ لاءِ اُهي ٿاڌل وانگي گهوٽي پيارڻ گهرجن. وات کي خوشبودار ڪرڻ لاءِ وات جي ڦٽن ڦرڙين، پچڻ ڦلارجي پوڻ جي حالت مفيد آهن.،
ننڍو ڦوٽو. هڪ قسم جو خوشبودار -ٻج-، جيڪو مصالحي دوا طور ڪم ايندو آهي. اڳي هيءُ ٻوٽو ڀارت سريلنڪا ٿيندو هو، پر -پاڪستان- کان پوءِ هن -ٻوٽي- تي ڪامياب تجربا ڪري، سنڌ جي سامونڊي ڪناري جي آبهوا پوکيو ويو آهي، تنهنڪري هاڻي ائين چئي سگهجي ٿو ته هي ٻوٽو سنڌ جي سامونڊي ڪناري جي پيداوار آهي.
ڪڏھن ڪڏھن يا لکبو آھي.اھو ھڪ مصالحي جو قسم آھي جيڪو ٻوٽن جي زنجيبريسياء جنسن ايمامم ايلٽيريا مان ملندو آهي. اھي ٻئي جنسون ڏکڻ ايشيا جي ڀوٽان نيپال سميت انڊونيشيا عام آھن.
جتن لالواڻي هڪ هندي فلم ٽيليويزن اداڪار آهي. جيڪو گھڻو ڪري ڪرن ويراني جي ڪردار جيڪو هن ڪيون ڪي ساس ڀي ڪڀي ڀهو ٿي ادا ڪيو هو جي ڪري سڃاتو وڃي ٿو. ان کان علاوه اندر ڪشپ جو ڪردار جيڪو هن سسرال گينڊا ڦول سمرجيت جو ڪردار جيڪو هن ناگن 3 ادا ڪيو آهي لاءِ گھڻو مشهور آهي.
جتن لالواڻي جو جنم ڪانپور اتر پرديش 3 آگسٽ 1959ع تي ٿيو. هن جي شادي ديپيڪا لالوڻي سان ٿيل آهي. هن جو ڪٽنب هڪ زال ٻه ٻارن تي مشتمل آهي ڌي پلڪ لالواڻي پڻ اداڪارا آهي. هن جو پٽ اڃا پڙهائي ڪري رهيو آهي.
ديمجلي غار ايوي جبل جي غفائن سڀني کان وڏي چُر آهي. ان جي پکيڙ 360 ڪلوميٽر جي ايراضي تي پکڙيل آهي. ان چُر جو اڳيون ڀاڱي جي اونچائي 4ميٽر آهي. گذريل ڪيترن ئي ورهين جي دوران اتي ايندڙ ٻوڏ جي نتيجي ان غُفا جو سامهون وارو ڀاڱو تباهه ٿي ويو آهي.
دامجلي چُر ”روئڻ وارو پاڻي“ آذربائيجان هڪ اڌ گول سرڪل شڪل واري غفا جي ماڳ تي آهي، جتي تواريخي زماني کان اڳ جي پراڻو پاهڻي دور انسان جي موجودگي پٿر جو وچيون دور کان اڳ واري انسان جي موجودگي جا ثبوت لڌا ويا.
دامجيلي جو نالو ”روئڻ وارو پاڻي“ ڏانهن هڪ اشارو آهي، جيڪا چونا غفائن جي ديوارن موجود قدرتي چير يا ڏار پوڻ جي وسيلي کلندي آهي جنهن جي جو ترجمو آهي ڦڙُو .
تري واري مٽي- لَٽُ جا تَهه، جن اوچر ملايا ويا هيا، سي وڌيڪ گيسريو تهن سان ملايا ويا هيا، جنهن منجهان پَروڙ پوي ٿي ته ان جو استعمال موسيرين سڀيتا سان ملندڙ هڪجهڙائي رکندڙ آهي.
ان چُر ڪيترائي گيڙو، ھلڪو ھيڊو جا نشان ڏٺا ويا آهن، جيڪي ان خيال کي ظاهر ڪن ٿا ته ان غفا قبضو ڪري ويٺل ماڻهن علامت رس گيان سان سلهاڙيل اِڇا هئي.
اهو ماڳ ننڍڙو قفقفاز جي ايوي مائونٽين جي ڏکڻ اوطر واري حصي واقع آهي، جيڪو گازخ رييون جي صلاحلي ڳوٺ کان خرم درياهه تائين پکڙيل آهي.
رگ ويد جو اُپويد ”ايؤر ويد“ آهي، جنهن چرڪ، ششرت، واڪڀت وغيره گرنٿ آهن. انهن” بدن جي طاقت وڌائن، بيمارين کي روڪڻ مرض کان ڇٽڻ جا اُپاءَ ڏسيل آهن. اهڙيءَ ريت طب جي ڪتابن لکڻ جو رواج اول آرين وڌو. مٿي اڳي ئي ڄاڻايو ويو آهي ته رگ ويد واري زماني ئي سنڌو ماٿر جراح، طبيب حاذق حڪيم هوندا هئا. اڄ ڪالهه سنڌ جيتوڻيڪ يوناني حڪيم به آهن، ته به اسان جا سنڌي وئديه پنهنجن ابن ڏاڏن واري هڪمت اڄ تائين ڀليءَ ڀت هلائيندا پيا اچن. ائين به اکين سان ڏٺو ويو آهي ته اسان جا ڪيترا ماڻهو انگريزي دوائن بدران يوناني آيور ويدڪ علاج وڌيڪ پسند ڪن ٿا، جنهن ڪري ويڄن جو قدر سنڌ اڄ تائين آهي.
يجر ويد جو اپويد ”ڌنر ويد“ آهي. قديم سنڌو ماٿر جا رهاڪو جنگي ڀاارا هئا، تن انهيءَ سائنس کي زور وٺايو، پر ٻوڌي زماني اهو ڀاؤ اسان جن ماڻهن مان نڪري ويو، جنهن جو نتيجو اڄ به اکين سان پسجي پيو.
سام ويد جو اپويد ”گنڌرو ويد“ آهي، جنهن جا ٻه ڀاڱا هئا: هڪڙو لوڪن جي دل وندرائڻ لاءِ، جنهن راڳ راڳڻيون هيون، ٻئي ويدڪ راڳ ويدن جا سُر ڏنل هئا. ائين گاين وديا قديم زماني ئي سڌو ماٿر ، خاص ڪري پنجاب زور ورتو، جنهن ڪري اڄ تائين چوڻي آهي ته ”راڳ پنجاب ڄائو، ٿر مئو“. هن وقت گائن وديا جو گهڻو چاهه سرحد سنڌ ، خاص ڪري شوقين شهر شڪارپور آهي.
اٿرو ويد جو اپويد ”اسٿاپيه ويد“ آهي، جنهن شِلپ ڪلا جي وديا هئي. جنڊيءَ جو ڪم، ڪاشيءَ جو ڪم، جڙت جڙڻ، ڀرت ڀرڻ، لونگيون، کيس وغيره جوڙڻ ٻيا هنر سنڌ زور هئا.
اُپويد چئن ويدن کان سواءِ چار اُپيد آهن. اهي ويدن سان لاڳو آهن، تنهن ڪري ويدڪ ساهت جي دفعي ليکجن ٿا، پر شريتون ڪري نٿا ليکجن، جو اهي ماڻهن جا جوڙيل آهن. ازان سواءِ انهن جو لاڳاپو دنوي ڳالهين سان آهي، تنهن ڪري ويدن کان انهن جو درجو گهٽ ليکيو ويو آهي. ”اُپويد“ لفظ جي اکري معنيٰ ئي آهي ”گهٽ درجي وارو علم“ ايترو چئبو ته انهن اُپويدن مان چٽيءَ ريت سڌ پوي ٿي ته قديم ويدڪ زماني ئي آڳاٽن هنڌن ڪيترن دنوي علمن چڱي ترقي ڪئي هئي. اُهي عدم هي آهن.
سوڊان جو سرڪاري نالو جمهوريه سوڊان آهي. اوڀر فريڪا واقع ھن ملڪ جون سرحدون اتر مصر ، اتر-اولھ لبيا، اولھ چاڊ، ڏکڻ-اولھ سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ، ڏکڻ ڏکڻ سوڊان، ڏکڻ-اوڀر ايٿوپيا، اوڀر ايريٽيريا اتر-اوڀر ڳاڙهي سمنڊ سان ملن ٿيون. 2018 ھن ملڪ جي آبادي 43000000 ھئي. ملڪ جي پکيڙ 1886068 چورس ڪلوميٽر آهي ھي ملڪ عرب دنيا جو ٽيون وڏو ملڪ آهي. 9 جولاء 2011 ڏکڻ سوڊان جي ڌار ٿيڻ کان اڳ گڏيل سوڊان عرب دنيا کو پکيڙ سڀ کان وڏو ملڪ ھيو
سوڊان جو اڪثريتي مذھب اسلام آھي ملڪ جي سرڪاري ٻولي عربي انگريزي اھي. گادي جو هنڌ خرطوم آهي جيڪو نيري نيل درياء اڇي نيل درياء جي سنگم تي واقع آهي.
ناليني ميلاڻي جو جنم 1946، ڪراچي، برطانوي هندستان، هاڻوڪي پاڪتان) ٿيو. هيءَ هڪ هندستاني آرٽسٽ آهي. پنهنجي پيشيور جي مُنڍَ هن گهڻي ريت پينٽنگ ڊرائنگ جي شعبي ڪم ڪيو آهي. 1990 جي ڏهاڪو کان وٺي سندس ڪم کي وڊيو، فلم ميڊيا اينيميشن تائين پکڙجي ويو.۔
هوءِ آرٽسٽ جي حيثيت سان هڪ سماجي ڪارڪن جي نظريو تي قائم آهي. سندس چٽسالي فن پارا اڪثر سياسي سوچ جي حوصلي افزائي ڪندا آهن. هوءَ لڏپلاڻ ، تڪرار، بين الاقوامي سياست، صنفي ڪردارن جي تنقيدي جانچ پڙتال، عالمگيريت واهپيندڙن جي اهميت جي موضوعن تي ڪم کي ڌيان ڏيندي آهي.
پنهنجي فني ڪيريئر دوران، هن تاريخي ڏاڍ سان پُٺتي پيل ماڻهن جي ڪهاڻين کي چٽسالي وسيلي آواز ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي آهي، جنهن هن تڪرار، استحصالي استحصال جو شڪار ٿيندڙن جي وچ لاڳاپو جي انساني سرشٽي پاسن تي ڌيان ڏنو آهي. ميلاڻي جي لاءِ ادب سدائين متاثر ڪندڙ حوصلو وڌائيندڙ رهيو آهي.
ميلاڻي جو ڪم ڪيترن ئي بين الاقوامي عجائب گهرن نمائش جي لاءِ پيش ڪيو ويو آهي، جن اسٽيڊيلڪ ميوزيئم ميوزيم آف ماڊرن آرٽ شامل آهن.
هڪ دفعي پاڻ بازار پئي ويو ته ڪوفي جي مشهور امام شعبي جي گهر وٽان لنگهيو. امام شعبي جڏهن ڏٺو ته سمجهيائين ته ڪو نوجوان شاگرد آهي. کين پاڻ وٽ گهرائي پڇيائينڪيڏانهن ٿا وڃي؟هن ڪنهن سوداگر جو نالو کڻي جواب ڏنو ته اوڏانهن وڃي رهيو آهيا. امام شعبي معلوم ڪيس تهتوهان پڙهو ڪنهن وٽ ٿاوراڻيائينڪنهن وٽ به نهامام شعبي چيس مون کي توهان قابليت جا جوهر نظر اچن ٿا، توهان عالمن جي صحبت ويهندا ڪريو.
قرآن حديث کي مسلمانن لاءِ زندگي گذارڻ جو منشور بڻايو ويو. قرآن شريف جي جمع ٿيڻ کانپوءِ حديث شريف کي جمع ڪرڻ ڪري ان کي اسلامي عقيدن عملن جي لاءِ ترتيبوار شڪل ڏيڻي هئي. ان کا علاوه قرآن حديث جي روشنيءَ کوڙ سارن دنياوي مسئلن جي لاءِ قانون طريقا تيار ڪرڻا هئا. اهو سمورو ڪم حديث فقه جي وڏي عالمن ڪيو، جن مان ابو حنيفه امام حنبل جو ڪوشسون ڪارناما نه وسرڻ جهڙا آهن.
امام ابو حنيفه جو اصل نالو تعمان هو سندن والد جو نالو ثابت هو. هو 80 هه مطابق 699ع ڪوفي پيدا ٿيو. شروع سندس لاڙو پيءُ وانگر واپار طرف هو. جيڪو ڪوفي هڪ قسم جو ريشمي ڪپڙو خز ٺاهيندو ان جو واپار ڪندو هو. جامع مسجد جي ڀرسان سندن ڪارخانو دڪان هو. سندن عمر تڏهن لڳ ڀڳ ارڙهن اوڻويهه سال هئي. ته هڪ واقعو رونما ٿيو؛
ان تي انگريزن وري پنھنجي پاليسي بدلائي، ترڪيءَ جي ماتحت ملڪن، عراق، شام، عرب، مصر وغيره کي عرب قوم پرستيءَ جي بنياد تي، ترڪن جي خلاف اُڀارڻ جي ڪوشش ڪئي. خلافت جي خاتمي بعد صورتحال تبديل ٿي وئي پوء پئن اسلامزم جي جاء تي لفظ اسلامزم استعمال ٿيڻ لڳو جنھن جي پرچار ڪندڙن مصر جي سيد قطب شھيد، پاڪستان جي ابوالاعلي مودودي آيت الله خميني شامل ھئا.
چين جي عظيم ديوار چين جي هڪ قديم ديوار آهي . اها ديوار سيمينٽ ، پٿر ، سرن پاؤڊر واري مٽي مان ٺهيل آهي. اها سلطنت چين جي اتر واري ڀاڱي کي دشمن جي حملن کان بچائڻ لاءِ تعمير ڪئي وئي هئي.هيءَ ديوار هن وقت تائين انسان جي تعمير ڪيل سڀ کان ڊگهو ڍانچو آهي. هيءَ ديوار اٽڪل ڊگهي ، ويڪري اوچي آهي. ديوار جو پهرين وارو حصو مٽي پٿر مان ٺهيل آهي. بعد منگ جي بادشاهي انهن سرون استعمال ڪيون. هتي 7000 واچ ٽاور آهن ، سپاهين لاءِ بلاڪ گهر دونهين وارا سگنل موڪلڻ لاءِ روشني جا منارا آهن.
اڻويهه ديوارون تعمير ڪيون ويون آهن جن کي چين جون عظيم ديوارون سڏيو ويندو هو. پهرين ديوار ستين صدي قبل مسيح تعمير ڪئي وئي. سڀ کان مشهور ديوار 226-200 ق.م جي وچ سلطنت چين جي پهرين شهنشاهه ڪنشي هانگ پاران قين سلطنت جي دور تعمير ڪئي وئي ، . اهاديوار وڌيڪ نه رهي ڇاڪاڻ ماڻهو ان مان چوري ڪري ويندا هئا. اها موجوده ديوار کان گهڻو پري اترئين طرف هئي.موجوده ديوار منگ خاندان جي دور تعمير ڪئي وئي. .
چين ٻين بادشاهي خاندانن ديوار تي وڌيڪ ڪم ڪيو انهي کي وڌيڪ ڊگهي ڪيو. هان ، سوئي ، اترئين جن بادشاهي خاندانن هن ديوار جي مرمت ڪئي ، ٻيهر تعمير ڪيو يا عظيم ديوار کي وڌايو. منگ خاندان جي دور ، وڏي ٻيهر تعمير وارو ڪم ٿيو. زمين جا حصا زمين جي بدران سرن پٿر سان ٺاهيا ويا.
چين جو پهريون بادشاهي دور شهنشاهه قن کان شروع ٿيو. چين جي اتر قبيلا سندس دشمن هئا. چين جي ڪجهه حصن زمين کي پار ڪرڻ آسان آهي ، تنهن ڪري قين شي هوانگ عظيم ديوار تعمير ڪرڻ شروع ڪئي ته جيئن ايڪسينگنو کي چين تي حملو ڪرڻ وڌيڪ ڏکيو ٿي پوي.
سترهين صدي عيسويءَ سيوهڻ سرڪار جي هٿ هيٺ آيل پرڳڻو. تعلقي دادوءَ هڪ آڳاٽو ڦٽل تاريخي شهر، -جتي- مخدوم -بلاول- رحه جو مقبرو آهي. آڳاٽي وقت -باغبان- پرڳڻي ٻه وڏا ڳوٺ هئا: هڪڙو -ٽڳڙ- ٻيو -باغبان-. ٻئي ڳوٺ گڏ ”-ٽڳڙ- -باغبان-“ سڏبا هئا، حالانڪ ٻئي ڳوٺ هڪٻئي کان پري هئا. -ٽڳڙ- ميهڙ تعلقي آهي -باغبان- ضلعي تعلقي دادوءَ کان ڇهه ميل پري -اتر- اولهه طرف آهن.
ايسراڻي: نک :هي اصل اروڙونسي آهن سندن نکڙيا سئوٽ لاڙ -ڀريا- تعلقي نوشهروفيروز خيرپور مير صاحب واريءَ ، حيدرآباد آهن. هي گروءَ جا سک آهن اورنگزيب -بادشاهه- جي وقت پنجاب کان سنڌ آيا هئا.
ايسراڻي -آڪهه- وارن مان پنج ڀائر لاڙڪاڻي طرف اچي، سنڌو نديءَ جي پرينءَ ڀر رهيا، زمينداري ڪرڻ لڳا. جنهن وقت انگريزن سنڌ فتح ڪئي، تنهن وقت اتي سلامتي نه سمجهي درياهه جي اورينءَ ڀر، ايلياس جي ڳوٺ اچي رهيا، اٽڪل هڪ سئو ورهيه ٿيا ته اتان لڏي لاڙڪاڻي اچي رهيا. لاڙڪاڻي سندن گهٽي اڄ تائين ”ايلياسي گهٽي“ يعني ڳوٺ ايلياس کان آيلن جي گهٽي سڏجي ٿي.
ديوان ايسرداس جنهن جي نالي پٺيان هن -آڪهه- وارا سڏجن ٿا، تنهنجو هڪ پٽ ديوان سنتوڪ سنگهه هو، منڍ فقط ديوان سنتوڪ سنگهه جو اولاد خيرپور مان لاڙڪاڻي آيو هو. ديوان سنتوڪ سنگهه جي نسل مان ديوان -بهادر- ايسر سنگهه، تلوڪ سنگهه سندس ويجها سئوٽ ديوان گوبند سنگهه ديوان ڪندن سنگهه آهن، ساڳئي نسل مان ديوان شام سنگهه ديوان واڌو مل آهن.
ڳوٺ ايلياس کان آيل ايسراڻين جو وڏو ڏاڏو ديوان -تلوڪچند- ايسرداس هو، جنهن جي نسل مان ديوان گوبند بخش ڄاڃي مل بئسرسٽر، ڀاڻس ڪئپٽن نانڪ بخش اسسٽنٽ ڪمانڊنگ رائل انجنيئر سندن سئوٽ ديوان ڪندانداس ٽلومل اسسٽنٽ پبلڪ پراسيڪيوٽر ٻيا آهن، اهي ”ايلياسي“ سڏبا آهن.
اياز جاني شروع ٽيليفون کاتي ملازمت ڪئي گلشن حديد ڪراچي وڃي مستقل طور رهائش پذير ٿيو. 2 سال اڳ سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جو امتحان پاس ڪري ليڪچرار ٿيو گورنمينٽ ڊگري ڪاليج رتوديرو سنڌيءَ جو ليڪچرار طور مقرر ٿيو. اياز جاني 1984ع نئون ديرو منٺار سولنگي زاهد مهراڻويءَ سان گڏجي ”ٻارن جي دنيا سنگت“ نالي هڪ تنظيم جو بنياد وڌو، اياز جاني آثم ادبي سنگت نئون ديرو، گھايل ادبي سنگت نئون ديرو سنڌي ادبي سنگت شاخ نئون ديرو سان 1986ع تائين واڳيل رهيو ان جو جوائنٽ سيڪريٽري پڻ ٿيو.
1982ع مئٽرڪ نئون ديرو هاءِ اسڪول مان ڪئي. 1984 انٽر سائنس ڊگري ڪاليج رتوديرو مان، جڏهن ته گريجوئيشن 1986 گورنمينٽ ڊگري ڪاليج لاڙڪاڻي مان ڪئي. 1988 شاهه لطيف يونيورسٽي مان ايم اي سنڌي ادب فرسٽ ڪلاس سيڪنڊ پوزيشن پاس ڪيائين. ادب 1980 ڌاري پروانو سيوهاڻي جي رسالي ”سرهاڻ ”گل ڦل“ لکڻ سان پير پاتو.
اياز جاني جو پورو نالو اياز حسين ولد قربان علي ميمڻ. 4 آڪٽوبر 1967 تي ڳوٺ خير محمد آريجا لاڙڪاڻي پيدا ٿيو، هن پرائمري تعليم ڪوٽڙي، باڊهه نئوديرو مان ورتي.
يعقوبي لکي ٿو ته ڪثير جي بداخلاقين جون دانهون هارون الرشيد جي ڪنن تي پهتيون تڏهن سعيد جي هن غفلت لاپرواهي تي رنج ٿي سنڌ جي حڪومت هن جي هٿ مان ڪڍي پنهنجي سؤٽ عيسى بن جعفر بن منصور جي حوالي ڪئي، ڪل اختيارات سندس هٿ ڏيئي ڇڏيا. جڏهن سعيد کي فقط دولت عشرت پسند بنائي سنڌ جي حڪومت کان خارج ڪيو تڏهن سمجهو ٿا ته عيسى جو ڪهڙو حال هوندو جو خود شاهي خاندان مان هو، سو به نه فقط معمولي بلڪ هڪ نهايت ئي معزز محترم شهزادو هو تنهن پنهنجي طرفان محمد بن عدي کي مقرر ڪري روانو ڪيو.
هارون رشيد هاڻي عيسيٰ بن جعفر بن منصور کي آزمايو. ان به سعيد وانگر محمد بن عدي ثعلبي جهڙي نااهل انسان کي پنهنجو نائب ڪري سنڌ اماڻيو. محمد بن عدي جي ڪري قبائلي اختلافن کي وڌيڪ هوا ملي معاملو جڏهن هٿن مان نڪتو ته هو ملتان ڀڄي ويو.
ملتان وارن کي ڊپ ٿيو ته ابن عدي جي اچڻ ڪري اهو وبال اسان جي ڳچيءَ به نه پئي، تنهن ڪري ابن عدي سان مقابلو ڪري کيس اتان تڙي ڪڍيائون هو مجبور ٿي منصوره موٽي آيو.
ناسٽراڊيمس 14 ڊسمبر 1503ع يعني سورهين صديءَ جي شروعات فرانس پيدا ٿيو. سندس اصلي نالو مائيڪل ڊي ماسٽي ڊيمي هو پر جڏهن هو يونيورسٽي لاطيني زبان تعليم حاصل ڪرڻ ويو ته هن پنهنجو نالو مٽائي ناسٽراڊيمس رکيو. هو نسلي لحاظ کان يهودي هو پر سندس ڄمڻ کان پهرين سندس مائٽن عيسائيت قبولي ورتي هئي. ان ڪري سندس تربيت ڪيٿولڪ ماحول ٿي. هن عبراني ٻولي ”علم نجوم“ فلسفي طب تعليم حاصل ڪئي.
انهيءَ زماني فرانس طاعون جي وبا پکڙيل هئي هڪ طبيب جي حيثيت هن ڪاميابيءَ سان بيمارن جو علاج ڪيو. پر ان موتمار وبا سندس دل تي وڏو اثر ڇڏيو انساني زندگيءَ جي بي بقائي ڏسي هن ڪيمياگري، جادو مخفي علمن جي باري ڪتاب ڳولي ڳولي پڙهڻ شروع ڪيا. اهڙيءَ طرح هن علم نجوم اڳڪٿين ڪرڻ واري علم تي عبور حاصل ڪري ورتو. سال 1550ع پهرين جنتري ڇپايائين، جنهن سڄي سال جون اڳڪٿيون ٿيل هيون، جيڪي حرف بحرف صحيح ثابت ٿيون. ان ڪتاب سان ماڻهن هن جي مقبوليت وڌي ويئي.
آخرڪار هن کي خيال ٿيو ته ڪو وڏو ڪارنامو سرانجام ڏيان ان لاءِ سورهين صديءَ کان وٺي ايندڙ ٽن هزار سالن تائين جون اڳڪٿيون ڪرڻ جو ارادو ڪيائين جيئن ته سورهين صديءَ جو دور اهڙن ماڻهن جو دور نه هو، جن جا ذهن علم جي وسعت سان روشن کليل هوندا آهن ان ڪري هن سوچيو ته نثر بجاءِ نظم اڳڪٿيون لکيون وڃن قطعي جي صنف کي چونڊيائين. هن اڳڪٿين لکڻ وقت ڳجهارتن، تشبيهن استعارن جو استعمال ڪيو ته جيئن هر ڪو انهن کي نه سمجهي سگهي، نه رڳو ايترو پر هن سنن جي حساب سان اڳڪٿيون نه ڪيون پر بي ترتيب ڪيون.
سندس اهي اڳڪٿيون سن 1555 بون مان پهريون ڀيرو ڇپيون، ماڻهن کي سندس اڳڪٿين سان هر دور دلچسپي رهي آهي، هر پنجاهه سالن کان سندس اڳڪٿين جا نوان شارح پيدا ٿيندا رهيا آهن. سندس اڳڪٿيون هميشه صحيح ثابت ٿينديون رهيون آهن.
هن جي منجهيل ڳجهارت نما پيشگوئين جا مختلف شارح شرحون ڪندا آيا آهن. تاهم سڀ کان اهم ڪم ڊاڪٽر ميڪس ڊي فوٽبرن ڪيو آهي. سندس ٺاهيل شرح 1938 ڇپي.
نالو لاطيني ٻوليءَ ناسٽراڊيمس بڻجي ويو ھي فرانس جو طبيب ھو پر اڳڪٿين جي ڪري مشھور ٿي ويو جيڪي ھن پنھنجي ڪتاب شاعري لکيون .
يو سي 14 دوست علي سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا قمبر تعلقي واقع آهي. ان جي آبادي 14,843 آهي. ھي يونين ڪاؤنسل دوست علي نالي ھڪ ديھ جي آبادي 5324 آھي جيڪا قمبر شھر جي اتر اولھ پاسي کان 11 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي شھدادڪوٽ جي ڏکڻ اولھ 20 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي وارھ ڪئنال جي ٻنھي پاسن تي واقع آهي. ان ديھ جي نالي سان دوست علي ٿاڻو پڻ واقع آهي. بھرام ھيٺيون کان ايندڙ ھڪ سم شاخ پڻ اتان گذري ٿي. ھن يونين ڪاؤنسل م شامل ٻين وڏن ڳوٺن ڳوٺ حمزه چچا، ڳوٺ موريو چچا، ڳوٺ گل محمد چچا، ڳوٺ جوڻيجا واقع آھن.
ھي ٿاڻو ٻارھن ديھن تي مشتمل آهي. ان جي چؤڌاري قمبر جو صدر ٿاڻو، بھرام ٿاڻو، کبڙ ٿاڻو، غيبي ديرو ٿاڻو، ڊگھ ٿاڻو، قبو سعيد خان ٿاڻو رابي ٿاڻو واقع آھن. ھن ٿاڻي جوڻيجا، چنه، اچا، دوست علي، ڪور ڪمال، ڪور سليمان، ڪڙيو مراد علي، ڪور حاصا، وارياسو، ڏيرو ء وڪڙو نالي ديھون شامل آهن.
اسڪيزوفرنيا جي سببن ماحولياتي جينياتي عامل شامل آهن. امڪاني ماحولياتي سببن مان، شهر وڏو ٿيڻ، ڀنگ جو استعمال، ڪجهه وچڙندڙ بيماريون، والدين جي عمر حمل دوران ناڪافي عذا شامل آهن. جينياتي عاملن مختلف قسمن جا عام ورلي ملندڙ جينياتي قسم شامل آهن. مرض جي پرک، وهنوار جي مشاهدي فرد جي بيان ڪيل تجربن جي بنيادن تي ڪئي وڃي ٿي. مرض جي پرک دوران، فرد جي معاشرتي چال چلت کي لازمي طور تي ذهن رکڻ گهرجي. هن وقت تائين ان لاءِ ظاهري طور تي ڪا به هڪ ٽيسٽ مقرر ٿيل ناهي. اسڪيزوفرنيا مان مطلب ” ورهايل شخصيت“ يا ”هڪ کان وڌيڪ شخصيت هئڻ جي خرابي“ ڪونهي. ان مونجهاري جي ڪري اها عام طور سمجهه نٿي اچي.
پنهنجي زندگيءَ دوران لڳ ڀڳ 0.3–0.7 سيڪڙو ماڻهو اسڪيزوفرنيا کان متاثر آهن. 2013ع عالمي طور تي 23.6 ملين اسڪيزوفرنيا جي ڪيسن جو اندازو هو. عورتن جي ڀيٽ مرد گهڻو ڪري وڌيڪ متاثر ٿين ٿا. لڳ ڀڳ 20 سيڪڙو ماڻهو علاج کان پوءِ بهتر ٿي وڃن ٿا ڪجهه مڪمل طور تي ٺيڪ ٿي وڃن ٿا. ڊگهي وقت تائين بيروزگاري، غربت بي گهري جهڙا سماجي مسئلا عام آهن. هن روڳ وڪوڙيلن جي سراسري زندگي گهربل سراسري کان ڏهن کان پنجويهه سال گهٽ آهي.هي خود ڪشين لڳ ڀڳ 5 سيڪڙو واڌارو جسماني صحت جي مسئلن جو نتيجو آهي. 2013ع هڪ اندازي مطابق 16,000 ماڻهو روين جي نسبت سان يا اسڪيزوفرنيا جي سبب گذاري ويا.
اسڪيزوفرنيا هڪ ذهني خلل آهي, جنهن حقيقت ڇا آهي کي سمجهڻ ناڪامي بيمار سماجي هلت ان جون خاصيتون آهن. عام علامتن غلط عقيدا، غير واضح يا منجهيل ويچار، آواز ٻڌڻ، گهٽ سماجي لاڳاپو جذباتي اظهار تحرُڪ جي کوٽ شامل آهن. اسڪيزوفرنيا سان ماڻهن کي گهڻو ڪري ذهني صحت جا مسئلا، جهڙو ڪر، اُڻتڻ گڙ ٻڙ طبيعت، ميجر ڊپريشن جو روڳ، يا نشيدار مادو واپرائڻ جي شڪايتن جا واڌو مسئلا رهن ٿا. عام طور تي علامتون هوريا هوريان، بالعپڻي کان شروع ٿين ٿيون ڊگهي عرصي تائين هلن ٿيون.
علاج جو اهم بنياد ڪائونسلنگ، ڪم جي تربيت سماجي ڀلائي سان گڏوگڏ اينٽي سائيڪوٽڪ دوائون آهن. ٽپيڪل يا اَٽپيڪل سائيڪوٽڪ بهتر آهن يا نه، اها ڳالهه واصح ڪونهي. جن اينٽي سائيڪوٽڪ سان سُڌارو نٿو اچي، انهن لاءِ ڪلوزاپين استعمال ڪري سگهجي ٿو. وڌيڪ گنڀير حالتن —جتي اهو پنهنجي يا ٻين لاءِ خطرو هجي— جبري اسپتال ڀرتي ضروري ٿي پوي ٿي، توڻي جو، اڳي جي ڀيٽ هاڻي اسپتال ترسڻ جو عرصو ٿوري کان ٿورو گهٽ کان گهٽ ڪيو ويو آهي
1973ع کان 1977ع تائين بيچلر ڊگري تي ڪابل يونيورسٽي جي فيڪلٽي خدمتون ڏنائين 1977ع آرھوس يونيورسٽي، ڊئنمارڪ خدمتون ڏنائين. 1983ع پي ايڇ ڊي جي ڊگري تي ڪئليفورنيا يونيورسٽي، بريڪلي پوءِ 1983ع کان 1991ع تائين جاھنس ھاپڪِنس يونيورسٽي پڙھائڻ لاءِ کيس دعوت ڏيئي گُھرايو ويو. ھي ھارورڊ - انسيڊ ورلڊ بئنڪ - اسٽئنفورڊ گريجوئٽ اسڪول آف بزنسز جي ليڊرشپ تربيتي پروگرام پڻ شريڪ رھيو. سندس تعليمي اڀياس "رياست کي ٺاھڻ سماجي تبديلي" تي مُشتمل ھُيو. 1985ع فُل برائٽ اسڪالر طور "پاڪستاني مدرسن" تي ھڪ سال جي فيلڊ ورڪ واري تحقيق مڪمل ڪيائين.
1973ع بيروت، لبنان موجود آمريڪن يونيورسٽي مان بيچلر جي ڊگري حاصل ڪيائين. اُن کانپوءِ سرڪاري اسڪالرشپ تي ڪولمبيا يونيورسٽي مان 1977ع ماسٽر جي ڊگري حاصل ڪيائين.سوويت يونين جي حمايتي فوجن جي اقتدار تي اچڻ کانپوءِ سندس ڪُٽنب جي ڀاتين جي گھڻائي کي قيد ڪيو ويو. اِھو ڏسندي ھي ڪولمبيا يونيورسٽي ئي ترسي پيو 1983ع پي ايڇ ڊي جي ڊگري حاصل ڪري ورتائين. ھي پنھنجي مُستقبل جي گھرواري رُولا سان مليو، جيڪا بہ اُتي ئي پڙھندي ھُئي. ھن جي پي ايڇ ڊي جو عُنوان ھُيو .
فارين ايڪسچينج شاگرد طور ھن ليڪ اوسويگو ھائي اسڪول ، ليڪ اوسويگو، اوريگون 1966ع کان 1967ع جي اسڪولي سال اشرف احمد اشرف احمدزئي جي نالي سان شرڪت ڪئي. فارين ايڪسچينج رھڻ لاءِ آمريڪن فيلڊ سروس سندس سرپرستي ڪئي. ھن اسٽوڊنٽ ڪائونسل بہ خدمتون ڏنيون.
پورو نالو محمد اشرف غني احمدزئي، پيدائش 19 مئي 1949ع، افغان سياستدان، تعليمدان مُعاشياتدان جنھن اسلامي جمھوريا افغانستان جي آخري صدر طور سيپٽمبر 2014ع کان وٺي آگسٽ 2021ع تائين خدمتون ڏنيون.
ھن پنھنجي سيڪنڊري درجي جي تعليم ڪابل پوري ڪئي. ھي پھرين قانون پڙھڻ گُھري پيو پر پوءِ ھن پنھنجو ڌيان ثقافتي علم الانسان ڏانهن ڦيرايو.
غلام احمد نظامي، سنڌي زبان جو بلند پايه شاعر ٿي گذريو آهي. گهڻو ڪري قومي شعر چيو اٿس، مسلمانن جي عظمت رفت جو ذڪر ڪري، برصغير پاڪ وهند جي مسلمانن کي غفلت جي ننڊ مان بيدار ٿيڻ لاءِ وڏي واڪي سڏيو اٿس. چوي ٿو:
ملير ٽائون ڪراچي شھر جي 18 ٽائونن مان ھڪ آھي. ھي ٽائون ڪراچي شھر جي اوڀارين حصي آھي. ھن ٽائون کي جناح انٽرنيشنل ايئرپورٽ انور بلوچ ريسٽورنٽ اولھ اتر کان لڳن ٿا، مليد ندي ء ڏاکڻيون گڏاپ ٽائون اوڀر طرف ويندي ٿڌو ڪوڙ تائين.
ھي شھر گڏيل قومن جو صدر مقام پڻ آهي .ھي شھر بين الاقوامي سفارتڪاري جو پڻ مرڪز آھي. ھن شھرجي بندرگاھ نيويارڪ ھاربر دنيا جي وڏي وڏي قدرتي بندرگاھ آھي.
تتر زمين تي رهندڙ تمام گهٽ اڏامندڙ پکين مان هڪ آهي. ٿر اڇڙو تتر وڌيڪ ٿئي ٿو . اڇڙو تتر گاهه ، گاهن جو سنهو ٻج ، اڏوهي مٽي جا جيت کائيندڙ پکي آهي. اهو ڏينهن جو ٻنين کوٽاڙي ڪندو جيت کائيندو رهي ٿو، پر رات جو عام حالتن وڻن تي وڃي رهي ٿو. چوماسي جي مند جڏهن گرمي آڙنگ ٿيندو آهي. تڏهن فضا موجود هوائن جي سبب زمين رهندڙ جيتن جي چرپر ٻين سببن جي ڪري مٽيءَ مان به هڪ قسم جي مهڪ اٿندي آهي، جنهن کي محسوس ڪري تتر به مينهن جي آمد کان اڳواٽ خبردار ٿي ويندو آهي. اهڙي حالت اهو ٻوليون ٻوليندو آهي جن کي ٻڌي هارين جهنگ مال چاريندڙ ڌنارن کي مينهن جي اچڻ جو اڳواٽ اندازو ٿي ويندو آهي.
تتر جهنگ جو پکي آهي. هي پنهنجو آکيرو جھنگ ڪنهن ٻُٿ پٽ تي واريءَ ٿورا ڪک رکي ٺاهي آنا لاهي ٿو. آنا ڦوڙڻ سان ٻچا نڪرن ٿا. تترن جا شڪاري تترن جا ننڍا ٻچا هٿ ڪري پاليندا آهن, پالڻ دوران کين سيڪر تي ٻولڻ سيکاريندا آهن. ٻولي سکڻ کانپوءِ انهن کي جھنگ وٺي وڃي دام سان ٻين تترن جو شڪار ڪندا آهن.
شپنگ گگھي جي طور، لفظ "پيل"، بالٽي جي شڪل جھڙي ٿانءَ جنھنجي مٿاھين بند يا ڍڪڻ لڳل ھوندي آھي، جنھن کي شپنگ گگھي يا ڪيميائي صنعتي مصنوعات لاءِ استعمال ڪيو ويندو آھي، لاءِ ھڪ تڪنيڪي اصطلاح آھي.
بالٽي عام طور تي پاڻيءَ جي نڪرڻ کان محفوظ، اڀي ويلڻ يا ٽرنڪيٽڊ ڪون يا چوڪنڊي، کليل مٿاھين سڌي تري واري شيءِ آھي. جنھن سان ھڪ اڌ گول ھٿيو، جنھن کي بيلي چيو ويندو آھي، ڳنڍيل ھونديو آھي.
بالٽي عام طور تي مٿان کليل گگھي ھوندي آھي. ان جي برعڪس پيل کي مٿاھين يا ڍڪڻ ھوندو آھي جيڪا ھڪ شپنگ گگھي آھي.عام استعمال الاھي دفعا ٻنھي کي ھڪ ٻئي سان مٽائي استعمال ڪيو ويندو آھي.
هتي جي ڪيترين ئي مقامي اين جي اوز، سياسي پارٽين سنڌ حڪومت هتي جي ماحول کي ٿيندڙ نقصان معيشت تي خراب اثر جي حوالي سان پنهنجي ڳڻتيءَ جو اظهار ڪيو آهي. وڌيڪ ان ڳالهه جي تڪليف آهي ته، اتي ٻيٽ جو غير ملڪي ڪمپني کي وڪرو ڪرڻ پڻ تڪليف ڪاوڙ آهي.
ڀنڍار ٻيٽ‎ ڪراچي، سنڌ جي سامونڊي ڪناري کان مهاسنڌوساگر سمنڊ هڪ ننڍڙو ٻيٽ آهي. بنڊل کي، مقامي مڇي پڪڙيندڙن طرفان ڀنڊار اُچاريو ويندو آهي، جيڪو بڊو جو جاڙو ٻيٽ آهي ان جي اولهه آهي.
چورنا ٻيٽ ڏنگي ٻيٽ ان جي ڀرسان موجود آهن. هنن ٻيٽن 12،000 ايڪڙ ايراضي تي پکڙيل زمين تي ملڪيت جو تڪرار سنڌ جي صوبائي حڪومت پورٽ قاسم اٿارٽي جي وچ هلندڙ آهي.
ھن قسم جي ريتي علائقي پٽاندڙ حڪومت جي منظور ڪيل جبلن يا کاڻين جي ھئڻ گھرجي، ھر ڪنھن قسم جي گند ڪچري جھڙوڪ نباتاتي مادن ، مٽيءَ، وڻن جي سڙيل پنن، ڪلر مورم وغيره کان پاڪ صاف ھئڻ گھرجي.
ھن قسم جي ريتي اھڙي ھئڻ گھرجي جو اگر ھڪ پل کڻي صاف پاڻيءَ سان ڀريل گلاس لوڏي چڱيءَ طرح ملائي ھڪ ڪلاڪ لاءِ گلاس ڇڏي ڏجي تھ تري بيٺل ريتيءَ مٿان مٽيءَ جو تھھ ڏھين حصي کان مٿي نھ ھجي، ٻيءَ صورت پاڻيءَ سان ڌئاري، صاف ڪرائي پوءِ استعمال ڪئي وڃي.
ريتيءَ کي صاف ڪرڻ وارن ڇاڻن جي ڄاري چورس خانن واري ھجي تھ بھتر آھي. ڇاڻڻ وقت ڇاڻن کي ٤٥ ڊگريءَ کان وڌيڪ لاھاندي نھ ڏني وڃي.