polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Il davos imperatur Romulus Augustulus, che n’aveva quasi nagina pussanza pli, ha il cumandant d’armada Odoaker destituì il 476 (l’ultim imperatur ch’è vegnì renconuschì da l’Imperi roman oriental è però stà Julius Nepos ch’è vegnì assassinà l’onn 480 en la Dalmatia).
Manuel I n’ha betg be gì da s’occupar da las attatgas dal Reginavel norman en l’Italia dal Sid e da la Segunda Cruschada , mabain ha er fatg ina politica dal vest ambiziusa cun la finamira da gudagnar territoris en l’Italia ed en l’Ungaria; ma uschia è el vegnì en conflict cun l’imperatur Friedrich I Barbarossa.
El ha fatg numerus viadis cun la viafier e sin la mar, per exempel l’onn 1867 cun la pli gronda nav a vapur da quel temp, la ‹Great Eastern›, en ils Stadis Unids, ed a partir dal 1866 cun atgnas jachts a vela e la finala jachts a vapur en il Chanal, la Mar dal Nord e Mar da l’Ost ed en la Mar Mediterrana.
El è surtut vegnì enconuschent tras ses romans ‹Voyage au centre de la Terre› , ‹Vingt mille lieues sous les mers› e ‹Le Tour du monde en 80 jours› (1873, tudestg: ‹Reise um die Erde in 80 Tagen›, rumantsch: ‹Viadi enturn il mund en 80 dis›).
Davide Van De Sfroos cuntinuet a fer musica "folk" cun la Davide Van De Sfroos Band, scrivand adüna chanzuns in laghée, e publichet als 1998 duos albums, Brèva & Tivàn (noms dals duos vents, chi boffan sül lej da Com: la "Breva" e'l "Tivano") e Per una poma .
Al lieu dal term da l’alienaziun (il qual è ritg da supposiziuns filosoficas ed implitgescha l’idea d’ina lavur betg alienada) dovra Marx pli tard il term dal «fetischissem da la rauba», il qual el ha sviluppà en l’emprim tom da ‹Das Kapital› en il famus chapitel davart «il caracter da fetisch da la rauba e ses misteris».
Tenor quella èn las instituziuns da la societad da resguardar sco ina «surstructura» situada sur ina «basa» che sa cumpona da cundiziuns da producziun economicas sco er da forzas productivas; e malgrà lur independenza apparenta sajan las singulas parts da quest model unidas ina cun l’autra e dependentas da las caracteristicas specificas da quel.
Marx, Arnold Ruge e Georg Herwegh han gì da quel temp ina divergenza d’opiniuns cun il circul enturn lur correspundent da Berlin Bruno Bauer; a quel ha Marx fatg la reproscha da duvrar la gasetta «surtut sco vehichel per propaganda teologica ed ateissem etc. enstagl per discussiun politica ed acziun».
Schebain la categoria da l’«alienaziun» saja er anc d’impurtanza pli tard entaifer l’ovra da Marx, surtut en sias scrittiras economicas, ubain sch’el haja laschà crudar cun il temp ses concept oriund da l’«alienaziun», è ina dumonda che marxists discuteschan a moda fitg cuntraversa.
Per surmuntar las fantastarias religiusas na bastia critica teoretica però betg; i dovria ina midada fundamentala da las relaziuns materialas che fetschian insumma necessaria la religiun sco «suspir da la creatira turmentada»: «La pretensiun da dar si las illusiuns davart sia situaziun , è la pretensiun da dar si ina situaziun che basegna illusiuns.»
A Londra è cumparì sco emprim l’ovra da Marx ‹Klassenkämpfe in Frankreich 1848 bis 1850› (il 1859 sco retscha d’artitgels en la ‹Neue Rheinische Zeitung. Politisch-ökonomische Revue›); e sa basond sin quai ‹Der achtzehnte Brumaire des Louis Bonaparte› areguard la praisa da la pussanza da Napoleun III.
Cun radund 1,5 milliuns abitants era il Danemarc da quel temp bain main populà che la Svezia u la Pologna; ma damai ch’il Danemarc era en possess da la Norvegia, da la Svezia dal Sid e da grondas parts da la costa dal vest da la Svezia controllava il monarc l’entir Öresund, quai ch’al purtava grondas entradas da duana.
Ina conferenza da tut ils prinzis protestants che Friedrich ha convocà il december 1619 a Nürnberg è vegnida frequentada sulettamain dals commembers da l’Uniun protestanta, entant ch’igl è reussì a l’imperatur il mars 1620 da liar a sia persuna ils prinzis protestants ch’eran restads fidaivels a l’Imperi.
La situaziun è escalada suenter che Matthias ha decretà da serrar la baselgia evangelica a Brunau, ha scumandà dal tuttafatg da pratitgar la religiun evangelica ed ha respundì il mars 1618 sin ina nota da protesta da vart dals stans da la Boemia cun in scumond da reuniun da la dieta da la Boemia.
A moda spezialmain evidenta è questa constellaziun sa mussada en il cas dals ducas da la Savoia, damai che lur ducadi sa chattava en ina posiziun d’impurtanza strategica: sur ils pass alpins e las fortezzas da quel sa laschava controllar l’impurtanta ruta da refurniment da las truppas spagnolas en ils Pajais Bass.
Tut quests facturs – ils singuls stadis ch’eran daventads pli ferms, la politica da confruntaziun da lur regents, il fatg ch’il Dretgira da chombra da l’Imperi sco instanza da schliar conflicts en l’Imperi a moda paschaivla era bloccà ed il rinforz dals prinzis catolics tras il Cussegl da curt da l’Imperi – han manà a la furmaziun da gruppaziuns da prinzis ostilas.
Ils prinzis protestants resguardavan l’Uniun surtut sco allianza da protecziun, la quala saja daventada necessaria, damai che tut las instituziuns imperialas eran bloccadas pervi dals cuntrasts confessiunals; sut questas circumstanzas eran els da l’avis che la protecziun da la pasch en l’Imperi e tras l’Imperi na saja betg pli garantida.
Effectivs natirals existan surtut en il Portugal dal Nord, la Spagna, la Bretagna e la Normandia, sin las Inslas Britannicas, en la part meridiunala da la Scandinavia, en il Balticum, en las Carpatas, en la part settentriunala da la Peninsla dal Balcan, en l’Italia dal Nord ed Italia Centrala sco er sin las inslas Corsica e Sardegna.
Bain preferescha la planta terrens plitost umids, ritgs da substanzas nutritivas; ma cumpareglià cun autras spezias è l’ecogram dal taisch segnà d’ina fitg gronda amplituda fisiologica che cumpiglia schizunt lieus situads pli ad aut ch’il cunfin dal guaud pussaivel ed er territoris, en ils quals las cundiziuns da l’ambient varieschan fitg ferm.
Sias chanzuns las plü cuntschaintas sun scrittas aint ils ons 1960, per exaimpel chanzuns sco “Blowin’ in the Wind” dal 1963 e “The Times They Are a-Changin” dal 1964, chi sun gnüdas acceptadas sco imnas da luottadras e luottaders pels drets civils ed il moviamaint cunter la guerra.
Cun eriger las chasettas da cassa avev’ins spetgà fin la fin e la saiv ha stuì ceder en divers lieus a las massas; perquai è Chip Monck, l’illuminader principal che figurava er sco annunziader, sa preschentà la sonda en damaun sin la tribuna principala ed ha annunzià sut grond applaus «Da qua davent è il concert gratuit!».
En il decurs da las trais emnas restantas ha l’inschigner Chris Langhart ch’è vegnì engaschà sco directur tecnic stuì endrizzar cun agid da 400 mastergnants in’infrastructura da festival, inclusiv novas vias, lingias d’electricitad e da telefon, lingias d’aua e bigls sco er la tribuna cun las turs da glisch e d’autpledaders.
Il Catechissem da Heidelberg cultivescha ün tun fich moderat vers ils aderents da Martin Luther - eir causa cha la majorited dal protestantissem in Germania da quel temp d'eira luterauna e la pêsch religiusa d'Augsburg permettaiva insè i'ls territoris dal imperi sench romaun da la naziun tudas-cha be las confessiuns dals catolics e dals luterans.
Mazarin, in scolar attent da Richelieu, ha manà vinavant las tendenzas antiaristocraticas ed è stà confruntà en la Fronde – ina successiun da sullevaziuns e guerras burgaisas ch’han fatg stremblir la Frantscha tranter il 1648 ed il 1652 – cun ina culminaziun critica en la resistenza da l’auta aristocrazia cunter questa politica.
En il chastè da Versailles, ch’è vegnì engrondì e transfurmà a partir dal 1616 en sia residenza principala, ha el etablì ina vita curtaisa pumpusa, la quala ha attira l’ aristocrazia e lià quella a la persuna dal retg, damai che la vita a la curt era fitg chara e la noblezza stueva far debits per pudair viver confurm a sia posiziun sociala.
Vers la fin dal 20avel tschientaner han ins però relativà l’idea d’in exercizi da la pussanza illimità dal ‹regent absolut› senza nagin resguard da las forzas ch’eran cuntrarias a la centralisaziun; enstagl han ins cumenzà a dumandar «suenter ils tratgs betg absolutistics entaifer l’absolutissem» .
Sco segn distinctiv dal svilup ch’ha manà a l’absolutissem vegn considerà il process da statalisaziun; quel sa manifestescha en la furmaziun d’in’armada permanenta, en in apparat da funcziunaris che dependa exclusivamain dal regent, en l’integraziun da la baselgia en il stadi sco er en il sistem economic mercantilistic.
Da l’autra vart han ins però er stuì far vaira grondas concessiuns envers Madrid, saja quai en dumondas finanzialas u er areguard la dumonda da fixar la Catalugna sco ‹naziun› (quai ch’il parlament spagnol ha la finala reducì ad ina furmla da cumpromiss che cumpara be pli en la preambla).
Dal contract da lètg tranter Ramon Berengar IV, cont da Barcelona, e Petronila/Peronella, l’ertavla da la curuna d’Aragonia ch’aveva da quel temp pir in onn, è sa furmà l’onn 1137 da l’Aragonia e da las terras da cont da Barcelona, ch’eran en il 12avel tschientaner pli u main identicas cun la Catalugna, ina cuminanza da stadis ch’è enconuschenta sco curuna d’Aragonia.
Felipe V, ch’è sortì da la Pasch d’Utrecht sco victur, ha punì persuenter la Catalugna a moda severa: L’onn 1714 è Barcelona sa surdà a las truppas da Felipe V, ils onns ch’èn suandads èn vegnidas schliadas las instituziuns catalanas, uschia che l’administraziun autonoma catalana è ida a fin.
Tar quels tutgan en il nordvest en las Pireneas il parc naziunal Aigüestortes i Estany de Sant Maurici, en il nordost en las Prepireneas il Parc natiral da la zona vulcanica da la Garrotxa, en il sid il parc natiral en il delta da l’Ebro sco er il parc natiral Cap de Creus al punct il pli oriental da la Peninsla Iberica.
Cesuras istoric-politicas han furmà la conquista da Constantinopel tras ils Osmans il 1453, la scuverta da l’America tras Cristof Columbus l’onn 1492, la fin da la reconquista il medem onn, l’entschatta da las Guerras talianas il 1494 sco er en Germania la refurma da l’Imperi dal 1495 e la refurmaziun a partir dal 1517.
Entant che Lenin, Luxemburg e Kautsky han refusà decididamain l’imperialissem ed il colonialissem sco elements d’in sistem cumplessiv da suppressiun chapitalistica, èn er sa fatgas udir cuntravuschs ch’han defendì conquistas colonialas da regiuns ordaifer l’Europa en il senn d’ina «politica da civilisaziun» .
El serviva surtut ad engrondir l’agen territori statal e cumpigliava la Sibiria , en il sid ils territoris dal Caucasus ch’eran fin qua per gronda part anc betg chartografads (e nua che la Russia è vegnida en conflict cun l’Imperi osmanic), la Persia dal Nord, l’Afganistan, Samarkand, Taschkent e la Mongolia dal Nord.
A Pennsylvania è la classa possedenta sa spaventada da la nova constituziun (Benjamin Rush l’ha numnà «nossa charretta da grascha statala»), entant ch’ils electurs a Massachusetts han refusà duas giadas la constituziun; ella è pir vegnida ratifitgada suenter che la legislativa aveva zambregià ensemen or da la terza votaziun in resultat correspundent.
Il 1790 èn ils conservativs vegnids a la pussanza, han proclamà in congress e formulà ina nova constituziun ch’ha reducì decisivamain il dretg d’eleger, ha surdà al guvernatur dretgs da veto e da nominaziun ed instituì entaifer la legislativa d’ina chombra ina chombra auta munida cun impurtants dretgs.
Il text da la ‹Decleraziun d’independenza› è structurà cleramain e sa divida en pliras parts: En ina curta introducziun expona Jefferson che las «leschas da la natira e dal Dieu da la natira» dettian ad in pievel, cun inditgar ils motivs, il dretg da sa separar e da furmar in stadi liber ed independent.
Las emprimas duas finamiras vegnan per gronda part cuntanschidas cun l'annexiun dal territori dal Saarland al Reich Tudestg l'onn 1935, cun l'invasiun en il Rheinland demilitarisà l'onn 1936, cun l'uschenumnà «Anschluss» da l'Austria e cun la separaziun da las Sudetas da la Tschecoslovachia en la cunvegna da Minca dal 1938.
Per l'ina è quai la culpa da la doctrina militara giapunaisa che sutstima il privel dals sutmarins, uschia ch'ils Giapunais na mettan betg a disposiziun avunda navs d'escorta al cumenzament da la guerra; per l'autra è quai la culpa da l'inferiuradad tecnica dal Giapun en il sectur dal radar sur l'aua e da la localisaziun sut l'aua.
Da quai resultescha ina mancanza da carburants, quai che restrenscha la furmaziun da novs pilots; da l'auter maun sforza questa situaziun era da staziunar las flottas en la vischinanza da funtaunas da carburants lunsch ordaifer il territori da battaglia, quai che restrenscha las opziuns tacticas e strategicas da la flotta.
En l'Europa ha la guerra cumenzà, cura ch'il Reich Tudestg e l'Uniun Sovietica han attatgà la Pologna l'onn 1939, suenter ch'il Patg da nunagressiun tudestg-sovietic aveva definì curt avant per omadus stadis ils territoris d'interess sco expansiuns militaras (la campagna militara en la Pologna respectivamain la Guerra d'enviern en Finlanda).
Cun la finamira naziunalsocialistica da gudagnar spazi da viver e cun il concept da Blut und Boden era medemamain colliada la destrucziun da la «razza gidieua»: quai aveva Adolf Hitler annunzià il schaner 1939 en cas dad ina guerra e la finala è questa destrucziun era vegnida persequitada sistematicamain.
Ils 17 da settember, suenter la destrucziun da la defensiva polaca organisada da l'armada tudestga, il collaps dal stadi polac e la fugia da la regenza polaca en Rumenia cumenza l'occupaziun sovietica da la Pologna da l'Ost – quai en concordanza cun il Patg da nunagressiun tudestg-sovietic.
Sulettamain ils Bieloruss, ils Ucranais ed ils pievels baltics vegnan taxads sco pievels degns da viver, ils Russ percunter duain «tuttavia vegnir supprimids» (Alfred Rosenberg, il politicher da la NSDAP, la partida naziunalsocialista dals lavurers tudestgs – Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei) .
Encuraschà da la dinamica expansiva che cumenza cun il contract da Tientsin il 1885, che cuntinuescha pervia da la victoria da la Guerra russ-giapunaisa e che culminescha en l'occupaziun da la Mandschuria, considerescha il Giapun las tensiun en l'Europa sco chaschun per far frunt a l'influenza creschenta dals Stadis Unids en l'Asia da l'Ost.
Suenter l'Offensiva dals tschient regiments che dura davent da la mesadad enfin la fin dal 1940 datti discordia entaifer la partida e Mao decida da surlaschar il cumbat cunter ils Giapunais cumplainamain als naziunalists e da tegnair enavos las atgnas truppas per il cumbat da las classas che vegn a rumper ora pli tard.
Ils 8 da matg, il di da la fin da la guerra, l'uschenumnà V-E-Day , respectivamain il di da la liberaziun, sa chattan anc sut la controlla da l'armada tudestga las Inslas anglo-normandas en il il Chanal da la Mongia e las citads da Lorient, Saint-Nazaire, La Rochelle sco era la peninsla lettona Mazierba.
La «Fast Carrier Task Force», alternantamain era numnada «Task Force 38» u «T. F. 58» maina ils avanzaments cunter inslas occupadas dal Giapun e s'avanza adina vinavant en direcziun da las inslas giapunaisas, malgrà ch'ils Giapunais cumenzan las operaziuns cun lur aviuns da kamikaze.
La lescha da minoritads ch’era vegnida deliberada il 2002 dal stadi Serbia e Montenegro aveva percunter prescrit che la cumpart d’ina minoritad a l’entira populaziun en ina vischnanca stoppia cumpigliar almain 15 procent tenor l’ultima dumbraziun dal pievel per pudair renconuscher lur lingua sco lingua uffiziala a nivel communal.
Ils guauds da la part centrala dal pajais, segnads da faus, pigns ed aviez, tutgan tar ils guauds cun la pli gronda ritgezza da spezias da plantas en tut l’Europa (t.a. cun diversas spezias d’ischi, tieu e nitscholer endemicas); daspera èn er represchentads guauds da ruvers da tempra mediterrana e guauds da regiuns umidas .
En si’ovra principala da plirs toms ‹Restauration der Staatswissenschaft› , la quala ha cuntanschì a ses temp grond renum, ha quel fatg valair ina posiziun per part extrema d’ina ferma pussanza da prinzis autonoms, e quai sco cuntraproject direct al pensar politic da l’illuminissem e dals revoluziunars dal 1789.
Daspera hai però dà da l’entschatta ennà entaifer il conservatissem posiziuns cun ina tenuta critica envers la pretensiun da pussanza dal stadi (p.ex. en il vegl conservatissem d’orientaziun cristiana dal 19avel tschientaner), las qualas sa refereschan a l’orientaziun da basa antiabsolutistica dal pensar conservativ.
Ils catolic-conservativs, er numnads ‹democrats rurals› han bain tutgà il 1847/48 tar ils perdents politics (en rom da la Guerra da la Lia Privata e da la fundaziun dal stadi federal modern); tuttina han els, ensemen cun ils socialists temprivs, pudì attribuir a moda essenziala che la Svizra è daventada in stadi federalistic e directdemocratic.
Dapi la Revoluziun franzosa na sa drizzava il conservatissem betg pli be cunter l’absolutissem, mabain surtut – ed en emprima lingia – cunter las differentas furmas da teoria e pratica politica revoluziunara, a las qualas ins attribuiva sper il liberalissem ed il constituziunalissem tempriv er las ideas da la democrazia radicala e dal socialissem.
Dal 1996 vaindschet el il “Premio letterario Piero Chiara” cun L’ombra di Marinetti, ma’l success da nom e da pom rivet dal 2003 grazcha al roman Una finestra vistalago, chi fet guadagner a Vitali il “Premio Grinzane Cavour” ed il “Premio Bruno Gioffrè” dal 2004.
El ha scrit pli tard: «Suffrientscha è in sulet, fitg lung mument. Ins na la po betg sutdivider en etappas.» Per cumandar l’arrest en stgirezza avevan bastà a la direcziun da la praschun in pèr pleds ch’el aveva barattà en la chapella da la praschun cun in auter praschunier.
Confruntà en las poesias da Charles Baudelaire e Paul Verlaine cun la décadence da Paris, ch’al fascinava, ha el empruvà da colliar quest moviment or dal spiert da l’esteticissem cun la renaschientscha englaisa en l’art dal 19avel tschientaner ch’el aveva propagà l’onn avant en ils Stadis Unids.
Ad Oxford è Oscar Wilde svelt dà en egl pervi da ses spiert ed umor: Cur ch’el dueva translatar tar in examen d’admissiun en in club da students or dal grec ina part da l’istorgia da la Passiun, ha Wilde explitgà ch’el veglia exnum vegnir a savair co che l’istorgia giaja a fin, ed ha translatà vinavant, schebain ch’el aveva daditg dumagnà la lezia cun bravura.
Durant ses studi è el stà fascinà a medem temp dals ideals estetics da Walter Horatio Pater, che tendevan vers l’art pour l’art, sco er da la concepziun d’art profundamain morala, religiusa e d’engaschament social da John Ruskin – e quai cumbain ch’els represchentavan a moda fitg differenta, quasi cuntraria il nov esteticissem.
Questa limitaziun da la suveranitad s’extenda schizunt sin stadis ordaifer l’Uniun europeica: La Svizra che n’è betg commembra da l’Uniun europeica dispona anc adina da la pussaivladad da formular ses dretg independentamain da l’Uniun europeica; en la pratica è il legislatur svizzer però savens sfurzà d’adattar sia legislaziun a quella da l’Uniun europeica.
Igls giovens, chegl vot deir digl davos onn da scola anfignen tgi antravan aint igl stand da matriomoni, vevan la pussebladad da mantigneir culturas e tradiziuns ed esser an cumpagneia ainten en’uniun, numnadamaintg la Cumpagneia da Mats u oz l’Uniun da Giuventetna.
Questa politica ha cuntinuà enfin lunsch viaden en il 20avel tschientaner e quai a moda fitg rigurusa: Tar in’impurtanta votaziun dal Cussegl da la Societad da las naziuns l’onn 1935 cunter il rearmament da la Germania è sulettamain il Danemarc s’abstegnì da la vusch.
Entant ch’il diever da crappa sco utensils sa lascha documentar dapi ca. 2,5 milliuns onns ed ha schizunt dà il num a l’epoca tecnologica, na datti nagin motiv da supponer ch’ils umans da lez temp n’hajan betg fatg diever d’autras materialias or da lur ambient , er sche quellas na sa laschan betg cumprovar archeologicamain en la fasa tempriva.
Gia per ses represchentants ils pli vegls è cumprovà il diever d’utensils da crap; individis ch’han vivì pli tard han er tratg a niz il fieu, sco che mussa il lieu da chat Gesher Benot Ya’aqov en l’Israel dad oz; quel ha ina vegliadetgna da 790 000 onns e furma la pli veglia cumprova dal diever dal fieu che sa lascha datar cun segirtad.
Betg da las populaziuns da Homo erectus ch’eran emigradas en l’Europa ed en l’Asia, mabain da quellas restadas en l’Africa è sa furmada – a medem temp sco ch’ha gì lieu en l’Europa il svilup dal Homo erectus a l’uman da Neandertal – ina nova furma d’uman, numnada Homo sapiens.
Ils ultims represchentants da Homo erectus – che vegnan però savens attribuids al Homo heidelbergensis – sa laschan gia designar sco chatschaders e rimnaders: En ina chava da charvun a terra a Schöningen en la Saxonia Inferiura èn numnadamain vegnidas a la glisch otg lantschas da lain d’ina vegliadetgna d’almain 270 000 onns.
Per esser pli precis èsi da discurrer en quest connex da l’archeologia preistorica – sco ‹scienza da las restanzas visiblas› s’occupa l’archeologia numnadamain adina dapli er d’epocas istoricas, e quai betg mo dal temp da transiziun da la preistorgia a l’istorgia , mabain er d’epocas, svilups ed eveniments pli novs .
Cumpareglià cun autras disciplinas istoricas e da las scienzas culturalas è l’archeologia segnada da duas atgnadads: Ella s’occupa da spazis da temp enorm gronds, quai che pussibilitescha spezialmain bain da far observaziuns e cumparegliaziuns sur pliras epocas e da fastizar trends a lunga vista ed eveniments a curta vista .
Suenter questas mesiras da vart da la regenza cunter ils bolschevics ha Lenin midà strategia e giustifitgà quai sco suonda: «Tuttas speranzas che la revoluziun russa sa sviluppia a moda paschaivla èn idas ad aua. Quai è la situaziun objectiva: Ubain la victoria cumplaina da la dictatura militara ubain la victoria per la sullevaziun armada dals lavurants.»
Uschia ha el ordinà ils 9 d’avust 1918 en in scriver a las autoritads a Nischni Novgorod: «Organisai immediat terrur en massa, sajettai e deportai las tschientinas da prostituadas che fan dals schuldads bavaders ed er anteriurs uffiziers etc.» Il medem di ha el ordinà envers las autoritads da Pensa d’eriger in champ da concentraziun.
Criteri e finamira d’ina politica socialistica saja da manar natiers la sconfitta da l’‹atgna› regenza e da «transfurmar la guerra imperialistica en ina guerra civila» (uschia la famusa formulaziun cuntegnida en la resoluziun dal comité central ‹La guerra e la democrazia sociala russa› da l’october 1914).
Schizunt tranter ils represchentants da las minoritads opposiziunalas da las partidas socialisticas europeicas, ils quals èn sa scuntrads il settember 1915 a Zimmerwald e l’avrigl 1916 a Kienthal – dus vitgs situads en il chantun da Berna –, n’ha quest program radical betg pudì sa far valair dal tuttafatg.
Tranter ils 33 viagiaturs ch’èn partids ils 9 d’avrigl 1917 en dus chars da tren tudestgs al cunfin da Gottmandingen e ch’èn arrivads la saira dals 11 d’avrigl a Sassnitz, sa chattavan 19 bolschevics – sper Lenin er Karl Radek, Grigori Sinovjev, la dunna da Lenin Nadeschda Krupskaja e si’amanta Inessa Armand.
Suenter ulteriuras sconfittas militaras sut la regenza liberal-socialistica da primminister Alexander Kerenski – che numnava sasezza «regenza revoluziunara provisorica» – èsi reussì als bolschevics ed als soviets ch’ins aveva gist fundà da cupitgar la regenza burgaisa il november 1917 (resp. l’october tenor il chalender giulian ch’era anc en vigur en Russia).
Entant che singuls perscrutaders partan da summas plitost pitschnas, las qualas n’hajan ultra da quai mai cuntanschì la Russia u sajan stadas dal tuttafatg irrelevantas per il svilup politic durant la stad e l’atun 1917, discurran auters da «milliuns da marcs», cun ils quals ins haja surtut schlargià il 1917 massivamain la pressa da la partida.
Sustegnì da Plechanov e perquai ch’ils ‹economists› orientads a refurmas e la delegaziun gidieua èn sa retratgs da la ‹lia›, èsi reussì a Lenin d’integrar en il program da partida ed en ils statuts sias pretensiuns principalas, tranter auter da metter l’accent principal sin la «dictatura dal proletariat».