polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ulteriuras finamiras da la Russia correspundevan als puncts fixs dal program da guerra dals Alliads che vegnivan numnads il pli savens: l’Alsazia e la Lorena, forsa la cuntrada dal Rain ed il Palatinat a la Frantscha, dapli territoris per la Belgia sper Aachen, Schleswig-Holstein enavos al Danemarc ed il restabiliment da Hannover.
Quai n’era gia da bell’entschatta betg simpel, betg mo perquai che la Gronda Britannia era involvida en il sistem da coaliziuns da l’Entente, mabain era perquai che truppas tudestgas avevan surpassà la damaun dal medem di ils cunfins da la Belgia e cun quai violà la neutralitad dal pajais.
L’emprim ha il schef dal stab general Joffre concepì l’avust 1916 in plan da las cundiziuns da pasch giavischaivlas – cun annexiun da la foppa da cotgla da la Saar, la furmaziun da trais u quatter stadis a sanestra dal Rain cun basas da vart dretga dal Rain sco era la reducziun da la Prussia en favur dals auters stadis tudestgs.
Ella è surtut era stada in eveniment cun effects fatals sin l’ulteriura istorgia dal 20avel tschientaner: La Revoluziun d’october, il stalinissem, il faschissem, il naziunalsocialissem e la finala la Segunda Guerra mundiala n’èn betg pensabels senza ils disturbis da l’Emprima Guerra mundiala.
Il resultat da quai han furmà d’ina vart furmas d’artisanadi sco il Trench Art , da l’autra vart neurosas da guerra u traumas da guerra , en pli reacziuns da tema ch’eran strusch enconuschentas avant, sco per exempel il ‹durmir da tema› (in sa durmentar andetg en il foss da protecziun, surtut avant attatgas).
El ha descrit il giavisch da vulair restabilir ina virilitad intacta suenter ina fasa d’ina uschenumnada decadenza, a la quala ins attribuiva ina posiziun predominanta supponida dals Gidieus, il moviment feministic, emprims pass d’in moviment d’omosexuals ed artists sco ils ‹poets da decadenza›.
Cun pleds commovents vegn la situaziun descritta en il roteiro: «Ils umens eran grev malsauns ed ils chapitanis maurs als avevan engianà e pruvà d’als carmalar en in latsch.» Ins sto supponer ch’i deva gia grondas ostilitads tranter cristians e muslims indigens ch’èn anc vegnidas intensivadas cun l’arrivada dals Portugais cristians.
L'ACF Fiorentina, squedra da Serie A, cumpret Antognoni dal 1972; il giuven giuveder debütet cun sia nouva equipa als 15 october 1972 i'l matsch Hellas Verona-ACF Fiorentina, vint da la Viola da Firenza 2-1: Antognoni giuvet culla maglia numer 7.
Sia "partida d'adieu" füt ün matsch da beneficenza traunter la naziunela taliauna champiun dal muond 1982 ed üna squedra internaziunela furmeda dals meglders ballapeists; a la partida, giuveda i'l stadion "Artemio Franchi" da Firenza, pigliettan part 40.000 spectatuors.
Questas mesiras cumpigliavan tranter auter: survegliar persunas suspectadas senza disposiziun giudiziala, spiunar ed arcunar conversaziuns al telefon ed e-mails, sa procurar infurmaziuns tar assicuranzas, bancas u patruns, arrestar ed exiliar persunas da l’exteriur senza stuair laschar verifitgar ils suspects tras ina dretgira.
Dus dals aviuns èn vegnids dirigids en las turs dal World Trade Center a New York City ed in en il Pentagon sper Washington D.C. Il quart aviun, ch’era probablamain medemamain destinà per in’attatga a Washington D.C., è crudà a las 10:03 a Shanksville, Pennsylvania, suenter che passagiers avevan empruvà da cumbatter ils rapinaders.
Cun agid da sgols da helicopter ha la polizia pudì sa far in maletg da la situaziun en las parts superiuras da las turs, ma damai ch’ina part da las centralas da commando e da l’infrastructura da communicaziun dals pumpiers era destruida, ha be ina pitschna part da questas infurmaziuns cuntanschì ils pumpiers al lieu.
Tenor retschertgas ch’èn vegnidas fatgas en la part da la citad Neukölln a Berlin vivevan radund 32 % da las vulps en taunas per propi; la gronda part cun 34 % furmavan edifizis, remisas e garaschas; ulteriurs abitadis èn stads mantuns da sablun, cumposts u mantuns da laina.
Per Martin Heidegger è quai stà la resposta da Nietzsche a la dumonda metafisica davart ‹la raschun da tut quai ch’è›: tenor Nietzsche saja tut ‹voluntad a la pussanza› en il senn d’in princip metafisic intern, quai ch’è tar Schopenhauer la ‹voluntad ›.
La spezia carstgaun vesa Nietzsche be sco emprova, sco massa da basa, or da la quala el vul far ‹stgaffiders› ch’èn ‹dirs› e senza cumpassiun cun auters u cun sasezs, per stgaffir dad els sezs e da la carstgaunadad in’ovra d’art preziusa.
Elisabeth Förster-Nietzsche è turnada suenter il suicidi da ses um l’onn 1893 dal Paraguay, ha laschà destruir ils toms ch’eran gia squitschads da l’ediziun da Köselitz, ha fundà l’archiv da Nietzsche e surpiglià pli e pli tant la controlla dal frar che duvrava tgira sco era da l’ediziun da sias ovras.
Dietrich Bonhoeffer (* 4 da favrer 1906 a Breslau; † 9 d'avrigl 1945 i'l champ da concentraziun a Flossenbürg) d'eira ün teolog luteraun ed ün martir da la cretta cristiauna suot l'ideologia naziunelsocialista dal uschedit Terz Reich in Germania.
Products da renum internaziunal èn per exempel ieli d’ulivas, pesto, glatsch, panettone, tiramisu, diversas sorts da chaschiel sco parmesan, mozzarella u gorgonzola, liongias u auters products da charn sco mortadella, salami, schambun da San Daniele u da Parma e sa chapescha differentas sorts da pasta e pizza.
Areguard talas dumondas sa lascha trair ina lingia da cuntinuaziun da l’emprova da Pierre Daniel Huet da chapir religiuns anticas ed estras fin a las ficziuns dals onns 1770 ch’han – sco per exempel ‹Nathan der Weise› da Gotthold Ephraim Lessing – preschentà sin la tribuna e discussiunà publicamain l’idea dal respect tranter las religiuns.
Calvinists e luterans divergiavan en la dumonda da la determinaziun e da la libra voluntad: sch’il Dieu Tutpussant aveva determinà a l’entschatta da la stgaffiziun l’entir andament da l’univers, alura na devi per il singul individi nagin spazi da pensar u decider insatge che Dieu n’avess betg gia gì fixà uschia.
Qua gievi – puspè ord vista da la filosofia – per in maletg da Dieu universal, sin il qual tut las religiuns avessan eventualmain pudì s’unir, pia per la pussaivladad d’in deissem, vul dir d’ina imaginaziun da Dieu che n’attribuescha a quel nagins tratgs umans, mabain al definescha a moda plitost filosofica.
L’emprim da quests dus svilups han ins gia pudì prevair a l’entschatta dal 18avel tschientaner cun tut sias consequenzas: la savida era daventada pli flexibla e na sa preschentava betg pli en furma da cudeschs structurads a moda sistematica che duevan represchentar il mund, mabain sco stadi da la perscrutaziun fitg vast e nunsurvesaivel.
Per tegnair quint a quest svilup hajan las linguas naziunalas remplazzà pli e pli il latin; e novissimamain vegnian er laschadas davent las «pelletschas metafisicas», en las qualas la savida saja stada pachetada fin qua e las qualas ins saja be vegnì d’avrir suenter esser s’approfundà cun gronda stenta en la «metoda sistematica».
En il decurs dals onns 1760 e 1770 èn sa fatgas valair en la debatta areguard la sentimentalitad vuschs radicalas che mettevan en dumonda fundamentalmain il project da l’illuminissem: enstagl da prender en mira ina publicitad curtaisa è per exempel vegnì propagà da sa retrair dal tuttafatg en la vita privata.
Signurs territorials ed universitads trategnevan ‹chombras da miraculs› che demonstravan in’avertadad creschenta per las raritads da la natira: crappa fitg rara, fossils, animals empagliads, ‹monstrusitads› che faschevan sensaziun, creatiras malfurmadas – tut quai vegniva rimnà qua.
L’activitad publicistica ch’era legitima per dunnas sco Madeleine de Scudéry , Aphra Behn , Marie-Catherine d’Aulnoy , Anne-Marguerite Petit DuNoyer u Delarivier Manley vegn suttamessa en il 18avel tschientaner a novas reglas dal cumportament public; quellas dumondan da la dunna da sa cuntegnair a moda modesta e reservada.
Experiments filosofics èn suandads en furma da las ‹Lettres Persanes› da Montesquieu , ‹Gulliver’s Travels› da Jonathan Swift , ‹Candide ou l’optimisme› da Voltaire sco er dals romans da Jean-Jacques Rousseau ‹Julie ou la Nouvelle Héloïse› ed ‹Émile, ou De l’éducation› .
Las cuntraversas areguard il stadi, la religiun e la libertad da confessiun individuala ch’èn suandadas a la refurmaziun, la Guerra da trent’onns e las revoluziuns englaisas da 1641/42 e 1688/89 han manà ad ina discussiun fundamentala davart il stadi ed il dretg, la quala ha tschiffà l’entira Europa.
L’emprima generaziun d’auturs da tals lexicons è sa restrenschida a collecziunar la savida existenta; a l’entschatta da la segunda generaziun stat il ‹Dictionnaire historique et critique› da Pierre Bayle : i na gieva uss betg be pli per collecziunar, mabain er per ordinar ed evaluar a moda critica la savida istorica.
Il pli grond project da rimnar e preschentar la savida moderna ch’è vegnì realisà en il decurs da l’epoca da l’illuminissem ha furmà l’‹Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers› ch’è vegnida organisada da Denis Diderot e Jean-Baptiste le Rond d’Alembert cun agid da 142 contribuents e gravaders d’arom.
Anc avant l’epoca da l’illuminissem èn naschids ils dus terms e princips da la raschun da stadi e dal dretg internaziunal che stattan en ina tscherta tensiun in cun l’auter, ma ch’han mantegnì lur actualitad fin oz: l’emprim sco constanta perduranta, entant ch’il segund ha cuntanschì ina nova actualitad en rom da la globalisaziun.
Correspundentamain duvravan questas directivas da cumportament lur ventils: a partir dal 17avel tschientaner tardiv è sa derasà in maletg da l’uman ch’ha relativà la muntada da l’agir raziunal: l’individi che sviluppa in moral sense, in senn per la morala, sa basa tenor Shaftesbury a la fin sin sentiments e betg sin strategias e ponderaziuns raziunalas.
Sco contemporan da la Guerra da trent’onns è Grotius ultra da quai s’engaschà a favur da la libertad persunala en dumondas da confessiun ed ha reclamà per l’individi «entaifer la gronda cuminanza da stadis independents ina plazza francada giuridicamain.» Guerras che vegnivan manadas per motivs arbitrars ha Grotius condemnà.
Commerziants, banchiers ed impressaris eran d’ina vart liads a las structuras economicas che valevan en lur stadis; ma tras lur avertadad per impuls d’ordaifer, lur interess vi da novaziuns nizzaivlas e lur agir tenor criteris pragmatics èn er els daventads «represchentants discrets d’in mund en transfurmaziun».
Entant ch’ils scenaris da l’avegnir en las ‹Memoires of the Twentieth Century› da Samuel Madden eran ina pura satira sin il temp preschent, furma ‹L’An 2440› da Louis-Sébastien Mercier in’ovra da propaganda per l’illuminissem che prenda sut la marella tut ils secturs da la vita sut l’aspect da lur svilup pussaivel.
La socialisaziun vegn suttamessa a novs ideals; la tschertga suenter ina communitad da persunas da medemas ideas, en la quala sa laschava viver la parentella da las olmas, na sa restrenscheva betg pli be al champ religius da las baselgias independentas, mabain ha tschiffà vastas parts da la societad burgaisa.
Quest roman è segnà – ord vista dal svilup dal roman – da las suandantas caracteristicas: el evitescha tut las intrigas e scandals dals quals era segnada la novella, el celebrescha il cumbat da surviver eroic dal singul ed el renda discutablas valurs burgaisas e fa quai – auter ch’il roman da Fénelon – senza ridiculisar quellas en furma dal roman comic.
Ils 29,3 % restants, la surfatscha da terren, sa repartan surtut sin set continents; en la successiun da lur grondezza èn quai Asia, Africa, America dal Nord, America dal Sid, Antarctica, Europa ed Australia (sco peninsla occidentala da l’Asia n’ha l’Europa, ord vista da la tectonica da plattas, probablamain mai furmà in’atgna unitad).
Perquai ch’il sulegl circumdescha medemamain il sulegl prograd e sa chatta perquai il proxim di en in’autra posiziun envers il sulegl, è in di sideric in pau pli curt ch’in di dal sulegl; quest ultim furma il spazi da temp tranter dus zenits dal sulegl e vegn partì en 24 uras.
La vegetaziun è segnada da guauds (en il nord guauds da coniferas boreals, en il sid – en la part umida dals grads da latituda mesauns – da guauds maschadads e da feglia), en pli da steppas, da semideserts segnads d’envierns fraids sco er da deserts (prerias e Great Basin en l’America dal Nord, steppa eurasiana e deserts da l’Asia Centrala).
La vegetaziun cumpiglia surtut cuntradas avertas sitgas (semideserts e deserts chauds sco la Sahara ed ils deserts da l’Australia), ma er regiuns da guaud (guauds da feglia en las regiuns segnadas d’in clima meritim, vul dir cun envierns umids, sco er guauds d’arbaja spess en las subtropas ch’èn umidas durant tut l’onn).
Radund 0,013 % derivan da la decumposiziun radioactiva che generescha energia geotermica, radund 0,007 % chaschuna l’uman cun l’utilisaziun d’energias da funtaunas d’energia fossilas e nuclearas e radund 0,002 % contribuescha la fricziun chaschunada da fluss e refluss.
Düraunt la navigaziun sül Lej dals Quatter Chantuns füt que ün grand orizi: Tell, eir bun timunier, gnit libero per salver tuots; ma, rivo a la riva dal lej traunter Altdorf e Brunnen, el saglit our da la barca e l'alluntanet cunt un grand cuolp da pè.
«Durant la conferenza d’inauguraziun da la fundaziun per il stgomi da Taiwan-Tibet l’onn 2003 hai jau annunzià nossa nova politica ed accentuà che la regenza taiwanaisa na considereschia betg pli il pievel da la regenza tibetana en exil sco pievel chinais. Enstagl vegnin nus a tractar separadamain nossas relaziuns cun il Tibet e la China sut questa nova vista.»
Sche la Regenza tibetana en l’exil e la diaspora tibetana dovran il term ‹Tibet›, sa refereschan els a las regiuns che consistan da las provinzas tradiziunalas d’Amdo, Kham ed Ü-Tsang, ma ch’excludan Sikkim, Bhutan e Ladakh che furmavan er ina part dal territori cultural dal Tibet.
Tranter auter l’onn 1948 il premi da la fundaziun Welti per il drama Es steht geschrieben, 1959 il Premi Schiller da la citad da Mannheim, 1960 il Premi grond da Schiller da la Fundaziun svizra da Schiller e 1977 la Medaglia da Buber-Rosenzweig a Frankfurt.
Lura ha Coray lavurà sco collavuratura scientifica, l'emprim, tranter il 1995 ed il 2001, a l'Institut de journalisme et des communications sociales da l'universitad da Friburg e suenter, dal 2002 fin il 2003 tar il Dienst für Sprach- und Kulturgemeinschaften da l'Uffizi federal da cultura a Berna.
Els han fatg resistenza cunter ils Ustascha, ma er cunter ils partisans da Tito en la Bosnia ed en la Croazia ed han da lur vart fatg als partisans la reproscha da provocar las mesiras da retorsiun crudaivlas dals occupants tudestgs en Serbia e da manar lur cumbat revoluziunar a donn e cust da la populaziun civila.
Entant che quella è anc preschenta en las regiuns muntagnardas da la Serbia dal Vest ed en il Cosovo, fa ella alura plazza en la Vojvodina continentala al tipic decurs da las precipitaziun a l’ur oriental da l’Europa Centrala cun in maximum da las precipitaziuns a l’entschatta da la stad, cur ch’il sulegl cuntanscha ses zenit.
El ha fatg quai en discussiun cun ils retoromanists da sia generaziuns Andrea Schorta, Mena Wüthrich-Grisch, Alexi Decurtins e Leza Uffer; cun ils giuvens filologs Hans Stricker, Felix Giger, Georges Darms e Kuno Widmer; e cun pliras studentas e students rumantschs e persunalitads sco Jachen Ulrich Gaudenz e Hendri Spescha.
El vegn duvrà en il sectur da l'administraziun federala, chantunala e da numerusas instituziuns, sin paginas dad internet e per programs da computer, en las novitads scrittas e legidas da Radiotelevisiun Svizra Rumantscha, per part en la gasetta La Quotidiana, en ovras litteraras ed ulteriuras publicaziuns da tut gener.
Archeologicamain tanscheva la derasaziun la pli vasta da la cultura materiala celtica da l’Engalterra dal Sidost, la Frantscha e la Spagna dal Nord en il vest fin en l’Ungaria dal Vest, la Slovenia e la Croazia dal Nord en l’ost; en pli da l’Italia Superiura en il sid fin al cunfin settentriunal da las Muntognas Mesaunas en Germania.
Cun las Scuntradas rumantschas (1985 a Savognin, 1988 a Scuol, 1991 a Laax, 1994 a Donat e 1997 a Domat) è l'unitad interrumantscha vegida promovida; cun ina vasta campagna d'infurmaziun è sensibilisaziun per il rumantsch en Grischun ed en Svizra è la Svizra vegnida fatga attenta per la valur dal rumantsch e las consequenzas, sche quel svaniss.
Da ses temp en la LR èn divers secturs da la vita publica vegnids rumantschads (nums da vitgs e vischnancas, inscripziuns sin edifizis federals e chantunals, indicaziuns en il cudesch da telefon e sin pachetaschas da products, etc) e la preschientscha dal rumantsch en las scolas medias e professiunalas è vegnida rinforzada.
Bernard Cathomas ha fatg part a las gruppas da lavur sin plaun chantunal e federal (La Svizra - 2 1/2 lungatgs?, Mustér 1982, e: Quadrilinguitad svizra - preschent e futur, Berna 1989) per augmentar las contribuziuns publicas a la Svizra rumantscha e per meglierar la basa giuridica a favur dal linguatg.
Da questa fasa ‹eroica› da la recepziun da Genatsch dattan er perditga il Piz Jenatsch e la chamona da medem num en las Alps da l’Alvra; plinavant la marca postala svizra deditgada a Genatsch ch’è cumparida il 1941 – amez la Segunda Guerra mundiala – en rom d’ina retscha davart eroxs svizzers.
L’istoriograf Silvio Färber scriva en quest connex: «Dapi ils onns 1960 s’occupa però l’istoriografia puspè a moda pli critica da Genatsch. Ella caracterisescha el sco figura barocca tipica per l’epoca per quai che reguarda ses pensar ed agir, sco arrivist animà da sias ambiziuns e passiuns e sco opportunist senza ils minims scrupels.»
L’ovra è deditgada al primo amico Guido Cavalcanti, sco public en mira vegnan numnads en emprima lingia ils ‹fidaivels d’Amor› en il senn dal dolce stil novo ed explicitamain er las dunnas, permess che quellas sajan dotadas cun la necessaria noblezza da l’olma e chapientscha per l’amur e na sajan betg «simplamain be dunnas» .
In model correspundent furma d’ina vart la ‹Consolatio philosophiae› da Boëthius, da l’autra vart ils manuscrits dals trubadurs occitans, en ils quals las chanzuns dals trubadurs èn vegnidas cumplettadas posteriuramain cun raquints che tractan a moda anecdotica las circumstanzas da la vita ed istorgias d’amur da quels .
La ‹Quaestio de situ et forma aquae et terrae› (‹Retschertga davart la posiziun e furma da l’aua sin la terra›) è in referat che Dante ha tegnì ils 20 da schaner 1320 en la chaplutta da sontga Helena a Verona davart ina cuntraversa ch’era naschida pli baud a Mantua.
Acetat na vegn pia en emprima lingia betg schlià directamain en dioxid carbonic e metan (via da reacziun acetoclastica, vul dir che divida acid d’aschieu), mabain transfurmà en in emprim pass en idrogen e dioxid carbonic ; en in segund pass vegnan quests elements alura transfurmads en biogas cun agid da la metanogenesa idrogenotropa.
Cristus ans ho cumpros libers da la schmaladicziun per nus, perche a sto scrit: Chi saja schmaladieu minchün chi penda vi da la lain , per cha la benedicziun d’Abraham vegna sur dals pajauns, tres Cristus Gesu, e cha nus artschaivans tres la cretta l’impromischiun dal spiert.
In ulteriur conflict entaifer il qual la furmaziun da partidas confessiunalas e tentativas cuntrarefurmatoricas han giugà ina gronda rolla, ha furmà la dispita da successiun da Jülich-Kleve, la quala è prorutta il 1609 cur ch’è mort Johann-Wilhelms, l’ultim duca da Jülich-Kleve-Berg.
Il diever da la noziun ‹cuntra-refurma› u ‹cuntra-refurmaziun› sco denominaziun dal moviment en discussiun n’è betg nunproblematica e per part contestada: Per l’ina haja er existì entaifer la baselgia catolica, sco resposta sin la refurmaziun, in grond dumber da moviments da refurma, ils quals intendevan tuttavia er ina refurmaziun interna da la baselgia.
Il text maschaida elements reals e surreals e sa lascha leger – ord perspectiva da l’autur – sco ina confruntaziun desperada cun la situaziun turmentanta da la Frantscha en chadainas, cun il pensar utilitaristic da l’America ch’el refusa sco er cun l’atgna nauscha conscienza envers sia dunna ch’el ha laschà enavos en Frantscha – la ‹rosa› dal ‹Pitschen Prinzi›.
A chaschun d’in segiurn pli lung en la California, nua ch’il reschissur Jean Renoir che viveva en l’exil aveva l’intenziun da far ina versiun cinematografica da si’ovra ‹Terre des hommes›, ha Saint-Exupéry scrit il 1941 sia proxim’ovra, ‹Pilote de guerre›, en la quala el ha elavurà sias atgnas experientschas dal temp da guerra.
Terminads quests onns da furmaziun, avess de Saint-Exupéry pudì restar tar l’aviatica militara sco uffizier da professiun e pilot; ma la famiglia aristocrata da sia spusa Louise de Vilmorin, la sora d’in camarat da classa da Paris, è s’opponida vehementamain ad in’existenza talmain privlusa da lur schender futur.
L’onn 1948 ha Hermann Korth, ch’era plevon ad Aachen, scrit a l’editur da Saint-Exupéry Gaston Gallimard ch’in diari da guerra nodia per ils 31 da fanadur 1944: «Anruf Tribun Kant Abschuss I Aufklärer brennend über See. Aufklärung Ajaccio unverändert».
Andrew Joseph Planta dal British Museum MA, & Raverenda da la Baselgia refurmada tudestga en il Savoy Palace, in um bain furmà, e fitg versà en il savair natiral, vuless daventar commember da la Royal Society; nus al recumandain, dad enconuschientscha persunala, sco commember che pudess esser da valur e niz .
en il Vorarlberg ed il Tirol: Grosses Walsertal e Kleines Walsertal; Tannberg cun Schröcken, Lech e Warth sco era Lechleiten, Gehren e Walchen ; las vischnancas da Galtür ed Ischgl en il Paznaun sco era da la vart svizra Samnaun e – puspè en l’Austria – Brand, Bürserberg, Dünserberg, Ebnit, Laternsertal, Damüls, Montafun e Silbertal.
Tschertas spezias han sviluppà musters da cumportament cumplexs, els etableschan entaifer la gruppa in urden ierarchic rigid e communitgeschan tranter pèr cun tuns, gests e posiziuns dal corp. Cumbain che quai furma l’excepziun, datti er mammals che dovran tissis per sa defender u per ir a chatscha.
Magari dependa il cumportament da paregliaziun er da las cundiziuns da l’ambient: èn las resursas stgarsas, sa pareglia il mastgel be cun ina femella e sa participescha a la tgira dals pitschens, è percunter avant maun nutriment en abundanza, po la femella trair si persula ils pitschens ed ils mastgels sa pareglian cun pliras partenarias.
Avant ch’exequir quel, è adina da far attenziun ch’il team ch’ha chaschunà il sajet liber tegnia avunda distanza tar la balla (champ pitschen almain dus meters, champ grond almain trais meters); sa chatta in giugader da l’adversari memia datiers da la balla, vegn el punì cun in chasti da duas minutas.
Adelbert von Chamisso (* 30 da schaner 1781 sin il chastè Boncourt sper Ante, Châlons-en-Champagne, Frantscha; † 21 d’avust 1838 a Berlin; oriundamain Louis Charles Adélaïde de Chamissot de Boncourt) è stà in perscrutader da la natira e scriptur tudestg d’origin franzos.
Per far la cumparegliaziun cun la Svizra: il Parlament europeic represchenta il pievel e correspunda al Cussegl naziunal da la Svizra; il Cussegl da l’Uniun europeica fa valair ils interess dals singuls stadis ed ha en quest senn ina funcziun sco en Svizra il Cussegl dals stans.
Dapi lura vegnan las trais Communitads europeicas administradas d’instituziuns communablas – Cumissiun, Cussegl dals ministers, Parlament europeic, Curt da giustia e Curt da quint – ed ins discurriva gia da quel temp, per simplifitgar e per disa, sulettamain da la «Communitad europeica» .
En il Parlament europeic n’existan naginas secziuns naziunalas, mabain sulettamain fracziuns politicas, en las qualas las deputadas ed ils deputads dals divers stadis cun sumegliantas posiziuns politicas s’uneschan (p. ex. la fracziun socialista, la fracziun da la partida populara europeica u la fracziun liberaldemocratica).
Suenter l’extensiun a l’ost ils onns 2004 e 2007 è l’Uniun europeica confruntada, surtut pervi da la crisa da finanzas dal 2007 e la crisa da fugitivs dapi il 2015, cun ina sceptica creschenta da parts da la populaziun cunter il process d’unificaziun europeica.
L'Aviatica militara svizra (AM, tud. Schweizer Luftwaffe, frz. Forces aériennes suisses, tal. Forze aeree svizzere, enconuschent internaziunalmain sut il num englais Swiss Air Force, SAF) è il rom da l'armada svizra ch'è responsabel per la defensiun dal spazi d'area svizzer.