polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
دوني ريښي او نباتي پاته شوني دځمکي پرمخ دسفنج خواص لري اوبه جذبوي اوپه زياته اندازه درطوبت د ساتلو توان لري نو له دي امله داوبو روانيدل په داسي خاورو کي کميږي دنباتاتو ريښي دخاوري داستحکام او چسپناکي سبب ګرځي او د خاوري د ښويدني څخه مخنيوي کوي.
اقليم د وچو سيمو د نباتاتو په ژوندي کتلي او دژونديو موجوداتو په تنوع باندي قوي اغيزي لري همدارنګه اورښت او حرارت د وچو سيمود نباتاتو په انتشار د خاوري تشکيل او تکامل سره مرسته کوي هغه نباتات چي د حيواناتو د څړ له امله متضرر شوي وي اورښت د هغوي په بيا ودي او نمو کي پوره برخه اخلي.
کوم پتري يا چي د اورښت له امله په خاوره توليديږي د خاوري د سوريو د ډکيدو سبب ګرځي په خاوره کي د اوبو نفوذ کميږي او زياتره اوبه د ځمکي په مخ جريان پيداکوي بلاخيره اوبه په کرنيزو ځمکو باندي راخيژي او د خاوري د تخريب سبب ګرځي.
يعني داوبو د حرکت مخنيوي کوي داکار د نباتي پوښ دنيلواو پر ځمکه دپرتو پاڼو اوڅانګو په مرسته ترسره کيږي او په پايله کي داورښت اوبو ته د تم ځاي او يازيرمه ځاي بڼه غوره کوي او داسي شرايط برابروي چي نوموړي اوبه په ځمکه کي جذب شي او چلند يي په ټپه ودريږي.
نو داورښت اوبه دسيلاب په بڼه له هغه څخه ګوښه کيږي او ددي شرايط نه برابريږي چي د ځمکي لاندي اوبو ته د خوځښت لار وموي د يادوني وړ ده چيرته چي ځنګلونه او نباتي پوښښ شتون لري،
ديو دهقان لپاره ډيره ستونزمنه او غير اقتصادي ده چي دسيلابونو د مخنيوي لپاره استنادي ديوالونه جوړ کړي نو دداسي ستونزي دمخنيوي لپاره يواځيني د حل لاره چي اقتصادي اسانه او ارزانه ده هغه د لرګينو نباتاتو کرل دي چي دنوموړي خطر څخه خپله ځمکه محفوظه کړي او له بله پلوه دسون دلرګيو په ډول او د ميوي څخه يي د خوراک لپاره استفاده وکړي .
۲ـ د ځنګلونو په رامنځته کيدو سره دباران داوبو بهيدل وروکيږي او سيندونو ته د مضره او چټلو غذايي موادو له يوځاي کيدو څخه مخنيوي کيږي او په پايله کي ويلاي شو دسيندونو داوبو کيفيت بهتره وي.
۳ـ دځمکي دداخلي اوبو دسطحي دلوړوالي باعث ګرځي ځکه چي دنباتاتو په شتوالي سره دځمکي دسطحي اوبه په تدريجي ډول سره جذبيږي او د اوبو سطحه لوړيږي.
هغه پلاستيکونه چی په خپل ترکېب کی کلورين ولر ی کولی شئ چی ځمکې ته دزهري موادو په علاوه کولو سربيره د خاورې په ژونديو مايکرو ارګانيزمونو هم خطرناکه اغيزی ولری همدارنګه تر څنګ يي د ځمکې لاندي اوبو په ککړتيا او زهری کېدو کی هم په پراخه پيمانه رول لری داسی چی کله ځمکې ته دپلاستيک پاتی شونی علاوه شی.
نو د مختلفو مايکرووارګانيزمونو په واسطه تجزيه کېږی چی دتجزې په صورت کی هغوی لوی ماليکولونه په کوچنيو ماليکولونو بدليږي چې د هغوی پوليميري کړيو څخه کېمياوی مواد ځمکی ته علاوه کېږی او په ځمکه کی د سرايت او خپرېدو له امله نوموړي کېمياوی عناصر د خاوري د عناصرو سره تعامل کوی او په نتيجه کی يي د زهری کېدو اندازه لوړيږي چی دا بيا په تدريجی دول سره دځمکې داخل ته او بلاخره د ځمکی لاندی اوبو دککړتيا باعث ګرځي همدارنګه هغه ځايونه چی ښاری يا ورته نوری صنعتی زبالی پکې راجمع کېږی په هغه کی مختلفی باکترياوی لکه , او.
همدارنګه يوازی نه دا چی نبات ته به د فزيکې لاری مضر تمام شی بلکی دتجزې له لاری کولی شی چی کېمياوی اغيزی هم وکړی داسی چی مختلف کېمياوی مواد يي دتجزې په نتيجه کی دخاوري د منرالونو سره تعامل کوی او کله چی د نباتاتو په واسطه واخيستل شی نو د نبات په مختلفو برخو زيان اوړونکې اغيزی کوی چې د قلت او کثرت علايم يي په پاڼو ساقو او نورو برخو کې په ښکاره ډول ليدلي شو همداراز دا پلاستيکونه که د ځمکې يوه برخه وپوښي نو اوبه په هغه ساحه کي ځمکي ته نفوذ نه موي او رن اف وي چي خاوري ورسره وچيږي.
پوري ټول شا مل دي په لومړيو کې پلاستيک د ژونديو منشا لرونکو موادو څخه جوړيده لکه هګۍ او دويني پروټين کوم چي د عضوي پوليميرونو د جملې څخه دي په 1600ق م په منځني امريکا کې د رابر څخه د بالونو جوړولو ،
په اتلسمه پيړۍ کې کله چي صنعت پرمختګ وکړه نو زيات وسايل منځ ته راغلل نو هغه وخت دپلاستيک د صنعت سرعت هم لا پسې زياتوالی ومونده خاصکر کله چي د زيات حرارت په واسطه د طبيعي رابرڅخه د دحرارت په مقابل کې مقاوم وسايل جوړ کړل.
خو پلا ستيکې تو کې د لومړي ځل لپاره دکېمياوي موادو څخه په مصنوعي ډول په واسطه د انګلستان په بر منګهم ښار کې په 1856ميلادي کال منځ ته راوړل چي د همدي په واسطه يی د 1862ميلادي کال په نمايشګاه کې د برونزو مدال هم واخيست .
البته دا پلاستيک په مصنوعي ډول له سلولوزاو نايتريک اسيد او دي ته ورته محلولونو څخه جوړ شوچي همدا په تاريخ کې دپلاستيک په مصنوعي توګه د منځ ته راتک لومړني يادونه ده ددي څخه يو څه موده وروسته په نولسمه پيړۍ کې د په نوم بلجيمي عالم د باکليت په توليد بريالی شو چي دا پلاستيک يي دفينول او فارم الديهايد مرکباتو څخه دحرارت په واسطه لاس ته راوړه.
کله چي دلومړي نړيوالې جګړي څخه وروسته کېماوي صنعت پرمختګ وکړه ورسره د پلاستيکونو مختلف ډولونه رامنځ ته شول همدارنګه پولي وينايل کلورايد دلومړي ځل لپاره په 1872ميلادي کال منځ ته راغلي وه مګر ډير وخت وروسته يا په 1920ميلادي کال د تجارتي توليد په واسطه رامنځ ته شو.
بل خوا دلومړي ځل لپاره په 1923ميلادي کال د کمپنۍ له خوا فينول پرپل ريزين په لاس راغلل بيا ورپسې په 1933 ميلادي کال پولي ايتلين د ) له خوا منځ ته راغلل.
بلاخره په لنډ ډول ويلی شو چې د پلاستيک د توليد د مکمل پيشرفت دوره ددوهم نړيوال جنګ څخه وروسته رامنځ ته شوه چې دا موده د 1940—1950ميلادي کلونو څخه ده چې د مختلفو علماووله خوا مختلف پوليميرونه منځ ته راغلل لکه پولي ايترونه ،
ځکه په دي وخت کې د صنعت يو نوي فصل پرانيستل شو او په مختلفو برخو کې مترقي کارونه تر سترګو شول او صنعتي هيوادونو د نوې او عصري ټکنالوژۍ په لرلو سره يي پيشرفته وسايل توليد کړل.
اوس مهال دغه تکنالوژۍ د ښيښې ځاي په ځينو مواردو کې ځای خپل کړی دی او دډيری داسې وسايل لاسته راغلي دي چي د اقتصاد له پلوه په هر سټيج کې قرار لرونکې خلک کولي شي چې دغه وسايل راونيسي.
دپلاستيک کليمه د لاتين څخه مشتق شوې چي معني يي ارتجاعيت پذير يا هم په مختلف شکل سره پيدا کېدونکې معني لري يا هم هر قالب کې جوړيدونکې ماده يا قالب پذيرماده ورته ويلي شو.
پلاستيک هغه عضوي مواد دي کوم چي په مصنوعي ډول د حرارت په نتيجه کې دانسانانو په واسطه د مختلفو پوليميرونو څخه لاس ته راغلي دی چي همدا پوليميرونه دلوړ ماليکولي وزن لرونکې دي هر پوليمير د مونو ميرونو مجموعه ده چي دا مونوميرونه په خپل ترکېب کې مختلف کېمياوي مواد لري نو ځکه يي د تجزيه کېدو په وړاندي ثبات زيات دي .
همدارنګه بشر سره دا فکر له پخوا څخه موجود وه چې څرنګه مختلف کېمياوي مواد لاس ته راوړي او ور څخه په مختلفو برخو کې د خپلې ښيګڼې په منظور تر استفادې لاندې راولي اوس مهال له پلاستيک څخه په پراخه پيمانه په مختلفو مواردو کې استفاده کېږي چي استفاده کول يي د خپلو ځانګړو خواصو له امله ديادونې وړ دي چي دغه خواص يي د نورو په پرتله سپکوالی ،
موبايلونو او داسې نورو صنعتي وسايلو لپاره د يو موثره او ساتونکې کور حيثيت لري چي پورته ذکرشوې ټولې هغه ځانګړنې وي چي د پلاستيک صنعت ته يي وده ورکړې ده .
په ځينو برخوکې په کار وړل کېږی د جوړښت له مخې پلاستيک مختلف ډولونه لري لکه ترمو پلاستيک يي هغه ډول دي چې دتودوخي په مقابل کې کېمياوي تغير نه مني او بيا بيا ځل استعماليدي شي لکه , او بل ترموسيت پلاستيک دي چي يوازي په يو ځل شکل اخلي او بيا بيا نه استعماليږي لکه درابر ويلکنايزيشن يا حرارت ورکول.
او نورو برخو کې د استعمال زيات موارد لري ددي ترڅنګ چاپيريال ته دزيان اړوونکي عامل په توګه پيژندل شوی دي په هغه صورت کې چي دتوليد او استعمال اندازه يي د محافظوي پايدارۍ څخه ووځي او چاپيريال ته په خپل سر علاوه شي.
ماهيانو او بلاخره په انسانانواو دانسانانو په هستوګنځايونو باندې نا وړه اغيزې وکړي پلاستيک ککړتيا بلل کېږي يا په عبارت دپلاستيک په واسطه د ژوند په چاپيريال کې نا مطلوب شرايط چي وکولای شي چي په انسانانو او حيواناتو باندي ناوړه اغيزې وکړي پلاستيک ککړتيا بللی شو .
په اوسني پرمختللي وخت کې همدا پلاستيکې پاتې شوني دي چې د لويو ککړونکو په توګه خپل فعاليت تر سره کوي همدارنګه نوموړې بقاياوې د تجزيه کېدو په اساس په کوچنيو،
پلاستيکونه چي دانسانانو لخوا په زياته اندازه استعماليږي نو چاپيريال ته يي د ضرر اندازه په دي لحاظ سره ډيره ده چي پلاستيک ډير وخت ته اړتيا لري چې تجزيه او يا هم له منځه لاړ شي د پلاستيک ککړتيا چې په انسانانو باندې اغيزې لري نوځمکه،
کېدای شي د پلاستيک خوړلو له لارې اغيزمن شي دا ځکه چي د دوي معدي نه توانيږي چي نوموړی پلاستيک دي هضم کړي نو څرنګه چي دغه پلاستيکونه چي ضايع شوي دي او په خپل ترکېب کې کېمياوي مواد لري.
هيره دې نه وي چې انسانان هم د پلاستيک په واسطه اغيزمن کېږي لکه د تايرايډ هارمون اغيزمنوي او يا يي له منځه وړي همدارنګه تنفسي سيستم او تر څنګ يي په لويه سطحه د هاضمي د سيستم په تخريب او فعاليت کمونه کې د يو لوي مرستيال په توګه کار تر سره کوي په نړۍ واله کچه يواځې په انګلستان کې،
او س مهال په نړېواله کچه په ځينو سيمو کې دپلاستيک کمښت هڅې پېل شوي چې دپلاستيک مصرف او ککړتيا کچه راټيټ کړي او دپلاستيک څخه بيا ځل ګټې اخيستنې ته وده ورکړي خو دغه عمل تر سره کول به هغه وخت په ځاي او دقيق تر سره شي کله چي په نړيواله سطحه هيوادونه او بالخصوص پرمختللي يا صنعتي هيوادونه پترو پلاستيک په ځاي دبايوپلاستيک تکنالوژۍ ته پر مختګ ورکړي.
او محيط ته غورځول دادري واړه هغه عمليي دي چي دانسان په صحت ټکوونکې اغيزي وکړي بل طرف ته لکه څرنګه چي وويل شو چي پلاستيک په اوبو هوا خاوره باندې ناوړه اغيزي لري نو فلهذا د پلاستيک اغيزي د همدي سرچينو څخه په انسانانو باندي وارديږي په انسانانو باندي پلاستيک ناوړه اغيزي لري کله چي پلاستيکې خځلی له مختلفو سرچينو څخه چاپيريال ته علاوه شي نو دا مواد کولي شی داوبو ،
اوسيدو ځاي ته ځان ورسوي چي پلاستيک خځلې په خپل ترکېب کې مختلف ډوله کېمياوي مواد لري انسانانو ته ضرر لري بل خوا که مونږ چيرته وګورو نوو دپلاستيکې خځلو له امله اوچي کومې اوبه ککړيږي نو به هغه کې ماهيان هم په ناروغيو اخته کېږي نو که چيري دغه ماهيان د انسانانو له خوا د تغذيي په منظور استفاده شي انسانان هم اغيزمنوي همدارنکه د پلاستيک د سون په نتيجه کې کې هم مضر شين کوريزه غازات فضا ته علاوه کېږي چي ددي امله هم انسانانوته مختلفې ناروغي پيښيږي دانسانانو اخته کېدل دپلاستيکې خځلو په واسطه له خولې ،
دغدواتو او هورمونو تخريب اود پوستکې تخريش منځ ته راوړي چې غوړ خوښوونکې ماده ده چې د حجروي غشا څخه تيريږي او په سايتو پلازم کې د پروتين د ترکېب سره يو ځاي او بلاخره د هستې له لارې سره يو ځاي کېږي سرطان رامنځ ته کوي او هم چې دشيدو له لاري شير خوره ماشومانو ته انتقاليږي.
رچرډ تومسون انګلستانی عالم چې دانګلستان پليموت پوهنتون استاد دي داسې وړاندوينه کوي چي ممکن د سمندر په سطحه پلاستيکونه او پلاستيکونه د سمندر په تل کې شتون لري.
چي دا فکټورونه په ځينو چاپيريالونو کې دپلاستيکې خځلو په دوامداره پاتي کېدو کې مرسته کوي وروستي مطالعې داسې ښايي چي د پلاستيک تجزيه او له منځه تګ په سمندرونو کې ډير سريع دي نسبت دې ته چې پلاستيک دلمر وړانګو ياهم دباران په مقابل کې قرار ونيسي او يا دنورو چاپيريالي حالاتو په مقابل کې واقع شي نو دا خپله داسې ښايي چې کله پلاستيک په وړو ټوټو په بحرونو کې تجزيه کېږي په سمندرونوکې د زهري موادو لکه او نورو موادو زياتوي او دا مواد د سمندرونو په تل کې پاتې کېږي چي سمندري ژوو ته زيان رسوي .
د سمندرساتنې ادارې دمختلف ډوله پلاستيکونو د تجزيه کېدو لپاره داسې وړانديز کړی چې دنرمو پياليو پلاستيک به 50 کاله او آن زيات تر سل کلونه وخت ونيسي ،
پوهيږو چې پلاستيک له مختلفو لارو څخه په خود سرانه شکل سره چاپيريال ته علاوه کېږي نو داپلاستيک د خپل ډير وخت پاتي کېدو خاصيت له پلوه په حيواناتو باندې ډيري ناوړه اغيزي کوي البته بايد يادونه وکړو چي حيوانات هغه وخت پلاستيکونه خوري کله يي چي په وجود کې منرالي مواد کم وي او يا له کمبود سره مخ شي .
کله چي حيوان پلاستيک وخوري نو د هغه په يا لري کې د يو پنډوس په شکل را جمع کېږي او هغه غازات چې په لري کې دغذايي موادو په هضمولو کې په فعاليت کې برخه اخلي په هغه منځ ته راوړي چي د پړسوب باعث کېږي چي حيوانات درد احساسوي او د هاضمي سيستم د مختل کېدو سبب ګر ځي نو کله چي دغه زهريت رامنځ ته شو نو وينه تيزابي کېږي ،
بي اشتهايي غير منظم بطني حرکتونه ورسره منځ ته راځي بلاخره په بولي سيستم هم اغيزه کوي همدارنګه کله چې د په واسطه زهريت رامنځ ته شي نو ورسره جنسي هارمونه ددي باعث ګرځي چي په حيواناتو کې توليد مثل رامنځ ته نه شي بلاخره چي کله دغه ناوړه اغيزي ديري شي نو د حيوان په مړينه منتج کېږي.
لکه څرنګه چي مو مخکې وويل چي پلاستيک هغه ماده ده چي منشا يي نفت او نور نفتي مشتقات دي د سوځيدو په صورت کې مختلف زهري غازونه لکه ,2,2,4او داسي نور چي ټول هغه غارونه دي چي په انسانانو کې ځينی لوی مرضونو لکه دسرطان،
دځنګلی حيواناتوپه تقويه او په ژوند باندی ښکاره منفی تاثيرات لری همدارنګه نه يوازي چي د سون په نتيجه کې پلاستيک دهوا د ککړتيا سبب ګرځي بلکې دغه پلاستيکې پاتي شوني د تودوخي درجي په لوړيدو سره له ځانه زهري مواد فضا ته علاوه لکه,_, او داسې نور فضا ته علاوه کوي بل خوا که وګورو نو هغه فابريکې چي پلاستيکې تو کې جوړوي هم په زياته اندازه د پلاستيک ذرات محيط ته علاوه کوي
مرغان ځکه پلاستيکې خځلې خوري چې هغه د اوبو په سر لامبو وهي نو دوي فکر کوي چي ګوندي د ا په ښکار وي نو څرنګه چي هغوي دژوولو کوم سيستم نه لري نو بلاخره يی روغ تيروي چي هلته يي لمړي دا خلي برخې زخمي کوي او بيا خو يي هضمولی هم نه شي نو د حرکت او فعاليت توان له لاسه ورکوي او په مړينه يي منتج کېږي بل خوا په فزيکې شکل سره وګورو نو هم حيوانات د پلاستيکې کڅوړي ،
تار او يا هم جال په واسطه نيول کېږي چي دوي خو بيا ځان نه شي ژغورلي نو ښکاري مرغان يي بيا خوري ځيني پلاستيکونه ) (لري نو که وخوړل شي نو په انساجو کې ذخيره او په پاي کې تکثري او دفاعي سيستم تخريبوی او هم لکه دنوروو حيواناتو په شان په هارمونوناوړه اغيزي کوي د 2004م کال کې ديوي څيړني له مخي وليدل شو چې دسورغاړي سمندري مرغي په ججوره کې ديرش پلاستيکې خځلې موجود وي همدارنګه څيړنو ښودلي چي کې چي د اسيا او شمالي امريکا تر منځ وصل کوونکې لاره ده د 1.5ميلونو په اندازه چي يو نوع سمندري مرغان دي په هاضمي سيستم کې يي پلاستيکې خځلي مشاهده شوي دي
ديادو شويو دري ډولونو څخه کوچنۍ او لويي پلاستيکې زبالي په شمالي نيمه کره کې د ښاري سيمو او د اوبوپه شاوخوا برخوکې په لوړه کچه قرار لري البته دا پلاستيکونه د سمندر په ساحلونو کې هم په زياته اندازه موندل کېږي.
او نورو کورني توکو کې په کار وړل کېږي همدارنګه کوم ماهي نيونکې چي په سواحلو کې د ماهيانو نيونې لپاره په کاروړل کېږي ممکن د همدي ککړتيايعني پلاستيک ککړتيا له امله هغوي ماهي نيونه په درست شکل تر سره نه کړي ځکه د ماهيانو پر ځاي به په جالونو کې پلاستيکې خځلې هم موجوددې وې.
په کابل ولایت کی دولس فیصده د ورځې اوهمدارنګه ددي په اندازه يا ددي څخه کم په ننګرهار او لغمان ولايتونو کې هم توليديږي مګر دقيقه اندازه يي اوس مهال نه ده ښودل شوي.
خو خوشبختانه د ځينو څيړنو په اساس ددغه پلاستيکې خځلوحطر زمونږ په هيواد کې په اوس وخت کې د زغملو وړ دي خو که په راتلونکې کې ډېريدونکی دی که يي مخنيوي ونه شي بلاخره به دنورو هيوادونو په شان افغانستان هم دد ي ناورين له خوا په شديد ډول سره وځپل شي.
البته زمونږ په هيواد کې ددغه ستونزې د حل لپاره وخت په وخت لازم اقدامات شوي دي لکه دوزيرانو شورا پريکړه کړې وه چې په دوکانونو کې به دپلاستيکي کڅوړو د استعمال مخه ونيسي .
دوزيرانو شورا پريکړه کړي چي د سوداکرۍ او صنايعو وزارت دي په هيواد کې د پلاستيکي کڅوړو د توليد او ماليي وزارت دې د ګمرماتو له لارې هيواد ته د پلاستيک کڅوړو راوړل منعه کړي
کولی شي چې په اساني سره په بدن کې فزيالوژيکې اړيکې ماتې کړي نو څرنګه چي دغه فعاليت ترسره کوي نو د جنسي هارمونونو فزيالوژيکې سطحه هم پ خپلو کې ماتوي په دي ميخانيکېت سره چي د جنسي هارمونونو ميتابوليزم او کتابوليزم عمليي تر خپلي ولکې لاندې راولي او بلاخره يي فعاليت غير منظم اويا له کاره غورځوي يعنې کله کله د - او - په توګه هم عمل وکړي چې دا عمل دګونادونو د پرمختک او د سپرمونو د توليد مخه نيسي تر څنګ يي د پروستات غدې هم تر تاثير لاندې راولي .
چي په بيرته يي تاثيرات په همدي انسانانو او دهغوي د ژوند په چاپيريال دي همدارنګه پلاستيک هغه ماده ده چې د خپل ځانګړي کېمياوي خواصو دلرلو له کبله کولی شي چې په محيط کې تر لسګونواو سلګونو کلونو پاتي شي چې همدا پاتي کېدل يي په حياتي چاپيريال کې ډول ډول ستونزې راولاړوي چي ددغو ستونزو جبران به تر ډيره ستونزمن وي اوس ترې په لاندې ډول يادونه کوو.
ماهيان هم لکه دنورو ژونديو موجوداتو په شان د پلاستيک له امله زيان اوره حالاتو سره مخ کېږي داسې چي دوي هم نه شي کولاي چي پلاستيک دي دخوراک وروسته هضم ته وسپار ي نو لومړی يی داخلي هضمي کانال زخمي او بيا په هضمي سيستم اغيزه کوي ممکن ماهيان دپلاستيک دخوړولو په وجه دنوري ناروغۍ تر څنګ د حرکت قابليت هم له لاسه ورکړي چې نو بيا نور لوي ښکاري ماهيان دوي په اساني سره خوري خو څرنګه چې دغه ماهيان زهري شوي وي نو نور ماهيان هم له ځانه سره زيانمنوي له بل پلوه ممکن د ماهيانو په غاړو کې پلاستيکې تارونه بند پاتي شي نو دهغې له امله هم مري.
جوارو او او داسې نورو نباتاتو څخه چې په ځان کې نشايسته او سلولوولري منځ ته راځي دا پلاستيکونه دا چاپيريال سره په ملګرتيا باندې مسمي شوي دي په دې معني چي ددي پلاستيکونو د ضرر کچه نسبت پترو پلاستيک ته څو ځلي کمه ده داسې چي شين کوريزه غازات ترې کم تيتيږي و او په بل طرف ته په د مختلفو ژونديو او غير ژونديو موجوداتو په واسطه تجزيه او ژر له منځه ځي.
اغيزمن کېدل او انکشافي فعاليتونه هم اغيزمنوي په دي ميخانيکېت سره چې دتايراييد هارمون اخيستل کموي چې په نتيجه کې د تايراييد هارمون دتړونکې پروتين سطحه کميږي او د سره او انسان باندي مبتلا کوي
څرنګه چې دپلاستيک مضره مرکباتو انسانان دستونزو سره مخ کړي نو ديوي سروي له مخي د امريکا متحده ايالاتو 95% بالغو انسانانو په ادرارو کې د(_ماده ليدل شوي ده چي دا انسانانوته د نورو امراضو سربيره جنسي امراض ډير پيښوي چي بلاخره د تعقيم کېدو باعث ګرځي همدرانګه هم دژونديو موجوداتو په صحت باندې ناوړه اغيزي کوي.
دا هغه عمليه ده چي په نتيجه کې کارول شوي پلاستيک تو کې يو ګټور او بيا په کار وړل کېدونکې شکل ته بدلوي البته هغه پلاستيکونه چي نفتي منشأ ولري دغه عمليه پري د تطبيق وړ ده خصوصا په دي عمليه کې هغه پلاستيکونه چي په بحرونو او نورو سطحي اوبو کې موجود دي ښه معالجه کېږي چي دا عمليه ځيني ګټې او تاوانونه لري
د ځمکې مالک يا هغي ځاي اوسيدونکي چې زبالي هلته دفع يا کارول کيږي مکلف دي چي دجواز تر لاسه کولو لپاره په غرض بايد په غوښتنليک کې د زبالو کيمياوي ترکيب حجم خواص هغه فعاليت چي زبالي تري رامنځ ته کيږي د زبالو د تنظيم. پاليسي وړاندې کول او بلاخره په محيط باندې د ناوړه تاثيراتو د مخنيوي په غرض احتياطي تدابير ونيول شي.
په عمومي ډول سره که ووايو نو پلاستيک د بشر په ژوندانه کې په پراخه کچه استعمال لري چي دا استعمال دساده پلاستيکې کڅوړو د جوړونې څخه نيولې لويو لويو ساختمانونو کې او بلاخره د حمل او نقل وسايلو کې په څرګند ډول سره ليدل کېږي بالعموم اوس دپلاستيک ځينې ډولونه اودهغوي داستعمال شکلونو څخه يادونه کوو.
سيندونو يا نورې خوږې اوبه او يا هم د ځمکې لاندي موجود دي نو د اوبو يادې سرچينې کېدلاي شي چې د پلاستيکونو په واسطه ککړې شي چې د هر يو ډول د ککړتيا اندازه يي فرق کوي چي هر يو يي په بيل بيل ډول څيړو.
د هغه ودانۍ مالک يا استوګن چې هلته مضرې زبالې توليديږي مکلف دی چې هغه له نورو زبالو جلا کړي او د محيط ززيست د ملي ادارې د قوانينو او مقرراتو او جواز کې درج شويو شرايطو مطابق هغه په جلا ظرف يا ځاي کي واچوي.
همدارنګه ځينې ډولونه يي کولي شو چي بيا بيا ځلې استعمال کړولکه بوتلونه چي په اشپز خانه کې پکي مساله جات اچول کيږي يا کڅوړي چي په کثافت دانۍ تري جوړولی شو.
همدا راز د نورو څېړنو او مطالعاتو له مخې ويل کېږي چې په طبعيت کې 1 3يو بيليون کيلومتره مکعب اوبه شتون لري او په بله وينا 4,1 مليارده کيلومتر مکعب اوبه شتون لري،
د اقتصادي دلايلو له امله تر هغې چې د سطحي اوبو نه د ګټې اخيستنې امکان موجود وي د ځمکې لاندې د اوبو نه د ګټې اخيستنې لپاره به هيڅ ډول اقدام ونه شي.
دځمکي لاندي اوبه د طبيعت هغه اوبه دی چې د وران کوي اود ځمکي لاندي جمع کيږي وروسته بيا په تدريج سره دځمکي لاندي نفوذ او حرکت کوي او د احرکت ادامه مومي او کله د ځمکي پرسر دچېنو په شکل جريان مومي .
لکه دمخه مو چې وويل دځمکې لاندي اوبه دبندونو لکه کوچنی اويا هم په لوي حجم کې وي دځمکې لاندي اوبه تقويه کوي د افغانستان په زياتو برخو کې داوبو سرچينه دځمکې لاندي اوبه دی چې دکاريزونو دڅښاک او اوبه خورد پاره وي.
چې په ځېنو ځايونوکې د دغو نهرونو ترڅنګ کورونه وي او د دې کورونو ټوله ګندګې دي نهرونو ته غورځول کېږي همدارنګه د ډېرو کورونو دتشنابونو پايپونه هم نهرونو او حوضونوته راوتلي وي چې ددغو ګندګيو او ددغو پاپيونو دګنده ااوبوله امله دغه چټليېږي.
بدون دفشار دي او لرونکي ده ازادي سطحی دي په دي اوبو کې فشار مساوي داتموسفير دفشار سره دی ددي طبقي پنډوالي له صفر څخه شروع په جبه زاره ځمکو او په غرني برخو کې تر سلګونو مترونو پوري رسيږي دا اوبه په اوبه خور کې کارول کيږي چې د څښاک دپاره نه دي.
هغه اوبو ته ويل کيږي چې دبرومينو او ايود ين عناصرو مقد اريي هومره وي چې په صنعت کې اهميت ولري دا اوبه معمولا لوړمنر اليشن لري چې ۲۰ – ۵۰۰ ان تر ۶۰۰ ګرامه في ليتر وي دا اوبه کلورايدي اوسود يمي وي او دحرارت درجه يې 0 ۸۰ - ۶۰ درجه دساتنی ګريدوي.
دځمکي لاندي هغه اوبو ته ويل کيږي چې دکرني اوصنعت په مختلفو برخو کې مصرفيږي دڅښاک داوبو سره يې توپير صرف همد ومره دي چې تخنيکي اوبه بايد ډېري نرمي وي او دسختي درجه ونلري استعمال يې دکنسرو په جوړولو اونورو کې دي.
د ولسي جرګې په څو کلن بهير کې يې په پارلمان کې د خپل هېواد د ملي او سياسي هويت د ساتنې لپاره په ټنګه مبارزه وکړه او ددې ترڅنګ يې د خپلو خلکو ستونزې او فريادونه د لوړ پوړو دولتي چارواکو تر غوږونو پورې ورسول.
مېرمن ارين يون د افغانستان او پاکستان ترمنځ د امن ګډې جرګې او د سولې د ملي مشورتي جرګې غړې وه او په دواړو جرګو کې يې د هېواد د ملي ګټو د پاللو لپاره هلې ځلې کړي.
نباتي پاتې شونې دې دسوځېدلوپه واسطه په ټوله ساحه کې يوشان خپاره اويادې هم په يوټاکلي ځای کې راجمع کړای شي ترڅوپه هرځای کې دنيالګيودويجاړۍ سبب نه شي .
يافته تاج لرونکې ونې په ټوله ساحه يوشان نه وي خپرې شوې ددې نيمګړتياپوره کولولپاره په ساحه کې په لږه اندازه ځوانې اوزيات عمرلرونکې ونې پريښودل کېږي .
چې داکاردونودتاجونود تنظيمولواوټاکلي ونوله منځه وړلوپه اساس سرته رسېږي کومې چې دتخم دضرورت لپاره نه وي ټاکل شوي دونوپه له منځه تګ اوپه تاجونوکې خلا رامنځته کول رڼاته اجازه ورکوي ترڅودځنګل فرش ته ښکته شي .
لرونکوونوپه ځنګلونوکې دخرڅلاو وړلرګيوڅخه پاتې شونې بايدپه يوځای کې ذخيره اوياهم وسوځول شي ترڅوغورځېدلي تخمونه ټوکېدوته ولمسېږي ،
دطبيعي بيانوي کولودکاميابۍ لپاره په لومړي وخت کې دکټارې پواسطه دساحې بندول ترڅودوحشي حيواناتو دګرځېدو اوڅړڅخه مخنيوی وشي ډېره مهمه ګڼل کېږي ،
اوداشايدډېروخت هم ونيسي چې دزيات وخت لپاره دنيالګيودضررمخنيوی کوي همدارنګه دزيات وخت لپاره دڅړمخنيوی په طبيعي بيانوې کېدنه مثبت تأثيراچوي اودنيالګيودښې ودې لامل ګرځي،
بلکې په طبيعي توګه دبيانوې کولواوځوانې طبقې ونو سره کومک کوي همدارنګه ددې سيستم څخه د ځنګلونوپه غونډيو اوکلکوبرخوکې د پرځای ګټه اخيستل کېږي ،
چې داپه طبيعي توګه له يوې نوعې څخه بلې نوعې اوپه يوه نوعه کې دځای په تغير سره تفاوت کوي او بايدوساتل شي ترڅو د ناوړه رقابتونوله امله له منځه ولاړ نه شي .
کومی لیکنی چی ما دغه سایټ ته پورته کړی دی ډیری یی مونوګرافونه دی نو په ځینو مونو ګراغغونو کی تصویران هم ځای په ځای شوی وو خو ویکیپیدیا ته په پورته کولو کی ورسره تصویران نه پورته کیږی شاید ځینو ځایونو کی داسی لیکل شوی وی چی شکل د فلانکی موضوع مریوط دی خو بیا شکل موجود نه وی نو نو امید دی چی پدغه برخه کی می عذر ومنئ بیاهم کوم که وړاندیز نیوکه لری نو په دغه شماره یی راسره کړئ ۰۷۶۶۰۵۶۶۰۹.
دا دواکمن ګوند لپاره ستره ماتې بلل شوې ده دټاکنو دپایلو له اعلان وروسته بریالي ګوند دخپلې بریا جشن ولمانځه او مشر یې نریندر مودي دخپلو خبرو پرمهال وویل :
ګوند په ټاکنو کې له 272 زیاتې څوکۍ ګټلې دي که چیرې دا ګوند له نورو وړو هغو سره جوړجاړی وکړي کېدای شي دڅوکیو شمېر یې 330ته ورسیږي په دې ټاکنو کې له 500 ملیونو ډېرو وکړو ونډه اخستې وه ،
د مودي په شخصیت کې د مشرۍ ځواک او ځانګړتیاوې د نوموړي له کوچنیتوب څخه څرګندې وې؛ نوموړی د خپلو لوړو زده کړو پر مهال د ټول هندوستان د زده کونکو د ټولنې مشر وو.
د نوموړی اداره د ګجرات د پیښو له امله تر سختو نیوکو لاندې راغلې وه مګر ددې تر څنګ په اقتصادي برخه کې د نوموړي اداره له دې امله ستایل کیږی چې په ګجرات کې یې د اقتصادي ودې لپاره د پام وړ ګامونه اخیستي وو.
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ الْكُوفِيِّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ شَاكِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ الصَّابِرُ فِيهِمْ عَلَى دِينِهِ كَالْقَابِضِ عَلَى الْجَمْرِ
د علماوو څخه څوک يې په يوه حديث او څوک يې په بل حديث استدلال او عمل کوي البته بېله دوو حديثونو څخه چي په هغو باندي څوک عمل نه کوي يو د ابن عباس رضي الله عنهما دا روايت :
ابو الفتح رحمة الله علیه شافعي مذهبه دى په ٧٣٤ هجري قمري سنه کي وفات سوئ دئ البته دا شرح د مؤلف لخوا تکميل سوې نه ده بلکي حافظ زين الدين عبد الرحيم بن حسين العراقي رحمة الله علیه چي په ٨٠٦ کال وفات سوى دئ ور پسي تکميل کړې ده .
چې هغه کمتوليدلرونکي ځمکې چې دلاسه مو وځي نو بايد د هغه د پاره څه وکړو په تېرو پنځوس کلونو کې ۶۵۰۰۰۰کيلومتره مربع ځمکه دصحراپه جنوب ي برخه کې د وچکالۍ سره مخ ده بيا هم د ېو اين اي پي د ارزونو له مخې د ۱،
۶پورې هغه خلک دي چې وچکالۍځپلي دي د په پنځمه ناسته کې چې په کال ۱۹۹۴کې وه معلومه شوه چې ۹۰۰ ميلونه خلک په نړۍ کې د وچکالۍ څخه تنګ دي،
۵ميلونه ډالردنړېوالې نقشې پراساس وچکالي چې په کال۱۹۷۰کې چې دچاپيريال ساتنې نړيوالې کميټې اندازه کړي په ټولو براعظمونو کې ۳۸هيوادونو ته تاوان رسولې دي
دځمکې دمخ هواورځ په ورځ تودېدل دنړې په ډېروسيموکې دوچکاليوپيښيدل اوپه ساحلي سموکې داورښتونوډېرېدل دکنګلي سيموپرلپسې وېلي کيدل هغه نړېواله لوېه ستونزه ده ،
چې نه ېوازې ېه سيمه ېوهيواداوېوه وچه ورسره مخامخ ده بلکې دادټول بشرېت ستونزه ده چې ملګروملتونوهم په ېوېشتمه پيړۍ کې په خپله اجنډاکې شامله کړېده.
پوهان اوس هم بوخت دي اوپه دې هکله علمي څيړنې کوي له بلې خواپه ګڼ شميرهيوادونوکې ټولنيزغورځنګونه راوېښ شوې دي اوچاپيرېالي ستونزواوچاپيرېال ساتنې په برخه کې عملافعاله مبارزه کوي مثلاپه جاپان کې دچاپيرېال ساتنې غورځنګ،
دغوراوپا ملرني وړټکي دادي چې دچاپيرېال په دغه منفي بدلون کي ترډېره برېده پوري په خپله دانسانانوبي توازنه اوافراطي عمل دخيل اوېوفکتوريې ګلخانه ېې ګازات،
ساتنې اوجرېان دکنترول لپاره هيڅ ډول تدابيرنه شته دبيلګې په توګه افغانانوزرګونه کاله مخکې چې اوسنې ټکنالوژي اوماشينونه وه داوبه خورډېره ښه سيستم درلود.
دغزني دولاړواوبوطبعي بندکې هم داوبوزېرمه دله منځه تللوپه حال کې ده سلطان بندچې زرکاله عمرېې درلوده دتکنالوژاوپرمختللي عصرپه دوران کې ونړېده اواوس هم مونږپه دې برخه کې کوم تدابيرنه لرو.
کارېزونه اوسيندونه اوچېږې تردې چې خاوره ورستږي اوخپل خاصيت دلاسه ورکوي تاوده بادونه رالګيږې اودشګوغونډې جوړوې اوژوندمختلوي همدارنګه سيمه له حاصل ورکونکې خاورې څخه تشه اوتيږې رابربنډېږې.
هرافغان دهرکال په ژمي اوپسرلي کي همدې پوښتنې سره مخامخ کيږې خوافغانان نه پوهيږي چې دوچکالي راوستلوکې ددوې لاس هم شته چې په خپل تعقل اتدابييرويې مخه هم نيولې شي.
په ۱۹۳۰څخه تر۱۹۳۸ ميلادي کلونوکې په امرېکې کې هم وچکالي راغله ددغه هيوادڅيړونکوپه دې برخه کې علمې څيړنې وکړې اوداتياېمې لسيزې په ترڅ کې ېې ډېرغوره علمي نتاېج ترلاسه کړل.
زمونږپه هيوادکې له ختيځ څخه نيولې ترجنوب چې معمولاتل شنې وني لري اوبيادمرکزي ولاېتونوترشنوساحو اوتيره بيادشمالي سيمودپستې ځنګلونه چې دېوې پټارې په بڼه له بدخشان اوسيزک غاښي څخه دهرات ترپولوغزېدلې دې له لاسه ووتل.