polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
چې دغه يو ښه برابروالی دونو دحاصل ورکولو وخت لپاره دی چې دغه ځانګړتياوی شايد مارکيټ بې ثباته کړی مثلاً چالانده خپريدنه دمارکيټ تقاضا زياتوی لکه دروغو نښترو فارم چې د پايو د توليد لپاره زره په حاصل راځی چې دستنو قطر يې ملی متره وی اوکيدای شی چې دځينو پايو قطر يې کوچنی وی نو مارکيټ هم دپايو مختلفو سايزونو ته ضرورت لری.
چې ترڅودونی داوچت ارزښت لرونکی چاتراش ځای ونيسی يا دډيرو وړو خنډونو شتون يا هيڅ نه شتون په ټول لرګي باندی که دغه غوټي په لويه اندازه وی د سانتی متره قطر ولری په چاتراسو کې له دوی موجوديت به جوړښتوالی درجي نامناسب کړي او چې دغه درجه به په زياته اندازه ښکاره وی.
منډوکو) اصلاح کولو ته که چېر ته دغه غوټی په مناسبه اندازه وی شايد دا غوټی غټی شی او په هغه پاک لرګي کې هم واقع شی چې دښاخونو دغټوالی په اساس دغه غوټی غټيږي.
که شاخبوری په ښه ډول وشی ونی به کوندی توليد کړی دهغوي هستی به په غوټينو چاتراسو کې وی دښاخونو دغوټو پريکول همداسی وی نوپه دغه بيا ګردچاپيره نوی پوستکي پوښی او ازاد او صفا لرګي توليديږي چې دغه صفا لرګی څو کاله لپاره احتياط غواړی.
د پاڼې او ريښي ناروغۍ په عمومي توګه ونه له منځه وړي يوازې ونه ضعيفه کوي او د هغې رشد او نمو په قراره کوي د ساقي د ناروغيو نموني يا بيلګي عبارت دي د بلوط سپږۍ پواسطه وهل ،
سپيدارو او نور) کې وی دا ناروغی دنړی په مختلفو ځايونو کې چېرته چې سخت لرګی و ی پيداکيږي او نبات ته دتنی دزخمونو له لاری ننوځی که ونه کمزورې کوي فعاليت يې تيز وی او که ونه قوی وی فعاليت يې په قلار سره وی دغه ناروغی دنبات منځينې برخی انساج ورستيږي اوله منځه ځی او نبات په تنه کې تونل پاتی کېږي.
له دی ناروغی زيان د لرګيو کاروبار واله ته زيات رسيږي ځکه دا ناروغی دوني دريمه برخه له منځه وړی همدارنګه دونی غټ ښاخونه پرې هم اخته کېږي او زړې ونې ډيرې خرابوی.
لکه څرنګه چې ددي حشرې نوم ورته اشاره کوي د ونې د پوستکى سورى کونکي له هغه حشراتو څخه عبارت دي چې ونو ته د ونو د پوستکې لاندې پاتي کېدلو پواسطه يو حجوم منځته راوړي.
دا حشرات په موثره توګه د ونې پوستکى په حلقه وار شکل سره غوڅوي او په دي ترتيب سره د غذايي يا خوراکي مواد اکمالات قطع يا پري کوي له دي څخه علاوه چې سوري کونکي خپله د ونو لپاره صدمه رسونکي دي او هغوي ته زيان رسوي،
ميوداری ) ونو او هرقسم نباتاتو کې منځ ته راځی دنبات په مختلفو برخو باندی پړسوب يا بوغمی رامنځته کېږي چې غيری منظم جوړښتونه دی چې دلرګې جوړښت او انساج غيری منظم کوی او لرګي د استفادی څخه اوباسی او دلرګې اقتصادی ارزښت کې کموالی راولی
يو عام سبب دلرګی دښکلا دلرګی شکل دي کوم چې خارجی بڼه ښايي که دلرګی نمونه په پلنو اره شوی تختو کې يا دلرګې څرګنديدل په يا نورو خارجی شکلونه چې په يو بی قاعدی ډول منځ ته راغلی وي که د فرعی سترګی وي.
دوی شامليدل په فيصدۍ سره لاس ته راوړل کېږي او په درجه داخری توليدکې او په کارخانه کې ددوي لاس ته راوړل او په نښه د درجه د وی چې کولی شی دټيټ څخه د څخه د پوری لوړ شی .
لکه دکور جوړونی او هغه چې په خاص ډول سره وچ شوی وی په بټيو کې دغه چاتراس په ماشينونو کې په خاص ډول د نوغو ترتيب په اساس محدود شوي دی اودوی داهدافو په اساس مارکيټ ته ورکول کېږي .
چې په ونو کې د لاندې خواڅخه پورته تونل اوباسي چې فټه پوری يو چينجی وستلی شي چې په دی سره دونی انساج او لرګي تخريبيږي چې په دی سره لرګي اهميت او ارزښت دلاسه ورکوی.
لرګی د بوتانی له نظره له مړ زايلم څخه عبارت دی چې هر کال زايلم دونۍ په قطر کې د يوی حلقی په شکل زياتيږي چې دغه حلقه بيا له مونږ سره دوني دعمر په معلوماولوکې کومک کوي.
د مدينې خلک له يوې مخې وژني او د جرارش لښکر د مسلمانانو پر ناموس تېري کوي او خداى داسې حکم فرمايي چې د وليد بن عبدالمالک په څېر فاسق او شرابي سړى اطاعت وکړئ؟
چې د هغوى د سياسي نقشو پر وړاندې نقشه تياره کړو او سياسي فعايتونه يې شنډ کړو او د هېواد په سياسي او اداري چارو کې يې درز پيدا کړو او بايد د مذهبي شخصيتونو د استدلال په طرز او د فکر په سطح وپوهېږو،
ما کتاب ښه په غور ولوست او د محمد يانو په باب راته تازه ټکى رابرسېره شول او ورسره مې د هغوى د انحطاط او ځوړتيا وجهې تر لاسه کړې او د مسلمانانو د کمزورۍ ټکي مې همداسې وپېژندل؛لکه د قوت او پياوړتيا عوامل يې،
شراب او عياشۍ ته راښکل شي چه ټوله ملي بودجه پر خپلو چارو او ساعت تېرۍ ولګوي او د پوځ د سمبالولو او وسلې د اخېستو لپاره ورسره پيسې پاتې نه شي.
١ _ کورني امتيازات او نژادي تبعيضونه او جغرافيايي او ژبني امتيازات پکې زيات او رواج کړاى شي او ورپسې د هر مسلمان ملت هغه ملي او تاريخ سوابق بايد ورڅرګند کړاى شي،
مثلا مسلمانانو ته په مصر کې د فرعونيانو تاريخچه او د قبطئانو د تمدن سوابق په ايران کې د مجوسيانو او په عراق کې د کلديانو او اشوريانو تاريخ سوابق په مخکې کېښوول شي او په دې توګه د مسلمانو ملتو ترمنځ اختلاف رامنځ ته شي.
فحشا او د بد ځناور غوښه زياته کړاى شي او د دې هدف د تر لاسه کولو لپاره بايد په اسلامي هېوادو کې له مذهبي اقليتونو خصوصا يهودو او مسيحيانو سره مرسته وشي،
چې په مسلمانانو کې دغه چارې عامې کړي او د بريتانيا د مستعمرو وزارت بايد د دې نقشې لپاره زياتې پيسې پلي کړي او په اسلامي هېوادو کې د دغو مفاسدو د خپرولو لپاره خاص خلک او کارمندان وګماري او هر چا،
چې وي سود رواج کړاى شي؛ځکه سود مسلمانانو ته د اقتصادي ماتې پر رامنځته کولو سربېره د قرآن د قوانينو د مخالفت جرات هم ورکوي؛ځکه کله چې يې له دغه ستر قانون سره،
چې که دا حديثونه صحيح واى؛ نو پېغمبر به يهودۍ او نصرانۍ ښځه نه کوله او د طلحه صحابي ښځه به يهودۍ نه واى او د نجران له نصاراوو سره به يې راکړه ورکړه نه کولاى او د جزيي تړون به يې ورسره نه کاوه.
فکراو سليقې له مخې بايد د پلرونو او زامنو تر منځ بېلتون پيدا کړاى شي؛زامن د پلرونو له روزنې نه ووځي او بيا به نوي ځوانان زموږ د روزنې لمن ته راپرېوځي او په اسانۍ به وکړاى شو،
د دغسې کسانو په نسب کې بايد شک پيدا شي او د دوى پر سرونو تورې او شنې پګړۍ له دوى نه لرې او ځينى نور غير سيد يې پر سرولو ته مجبور کړاى شي او ځېنې غير سيد،
چې له اذان او د عربي دعاوو له لوستو نه ډډه وکړي او په خپله ژبه يې ولولي او په احاديثو کې يې هم بايد لاس ووهل شي چې مسلمانان د خپلو احاديثواو مذهبي اخبار په باب کرکجن شي.
په دې وپوهېږه چې ته د دې کتاب د نقشو په عملي کولو کې يوازې نه يې؛بلکې وزارت تر ننه د دې نقشو د تطبيق لپاره ستا په څېر د پينځه زرو کسو په ګمارلو او په اسلامي ټولنو کې يې په خپرولو بريالى شوى دى.
د مستعمرو وزارت غواړي د دې نقشو لپاره يو لک کسه پکار واچوي او که مو د خپلو جاسوسانو او کارمندانو شمېر نومړې اندازې ته ورساوه؛ نو اسلام به په اسلامي هېوادو کې راوپرځولاى شي.
صليبي جګړو له اسلامه غچ وانه خېستلاى شو او څه ګټه يې هم نه وه؛لکه مغولو چې په خپلو ټولو بې رحمانه وژلو سره هم اسلام له بېخه و نه نړولاى شو؛ځکه نقشه يې ناسنجيده وه.
جواري او فحشاوې پکې خپرې کړې دي او ځوانان يې د ديني عقايدو په برخه کې له اشک او ترديد سره مخ کړي دي او د حکومتونو او عربي واکمنو ترمنځ يې شخړې رامنځ ته کړي دي او ښکلې مسيحي نجونې يې د لويانو اوا صيلو په کورنيو کې ځاى پر ځاى کړي دي،
په استانه کې د شيخ احمد شاګرد وم او د خالد ترکاڼ په دوکان کې مې کار کاوه او د ترکيې په باب راسره اطلاعات مې شيخ ته وړاندې کړل او ان ځېنې ترکي کلمې او جملې مې هم له قصده وويلې.
په خپلو کې به د ايراني دولت او عثماني حکومت د جناياتو او ناروا و په باب غږېدل او چې څنګه به نا اشنا راښکاره شو؛ خبره به يې په بله واړوله او د خپلو شخصي مسايلو په باب به اخته شول،
سخت متعصب شيعه او محمد بن عبدالوهاب سني دى؛خو دا هم لرې نه وه ؛ځکه په بصره کې سنيان او شيعه په پخپلو کې سره اغږلي او د وورونو په څېر يې ژوند کاوه او فارسي ژبه هم د بصرې په خلکو کې دومره زياته رواج وه؛ لکه په ترکي،
چې هر ورځ بايد په نوې بڼه په نړۍ کې رامنځ ته شي؛ خو که مذهب په يوې ځانګړې لاره او محدودو افکارو کې را ايسار شو؛ نو د پوهې ور بندېږي او د ټولنې اړتياوې نه تر سره کېږي او مذهب بايد د يوې زړې او له کاره لوېدلې وسلې په توګه کېښود شي.
چې له وچ تقليده لاس واخلي او د اجتهاد ور په سمه توګه پرانېځي او که دغه پلان رامخکې نشي؛ د سنيانو ټولنه به ډېر ژر سره وشيندل شي او شيعه مکتب به ټوله اسلامي ټولنه ونيسي.
چې قرآن شرح کړي او بلخوا يې خپل سنت د قرآن د شرح په توګه پرېښي وي؛ نو د سنتو د شتنون په صورت کې عترت ته څه ضرورت دى؛ بلکې يوازې سنت د قرآن د شرحې له پلوه کافي دي.
چې قرآن د وخت له غوښتنو سره سم تشريح کړي او د خلکو اړتياوې د قرآن له مخې ترسره کړي او دا کار تر پېغمبر وروسته عترت کولاى شو؛نوځکه عترت يې له قرآن سره غبرګ کړ او دواړه يې خپل ځايناسيت کړل.
همېشه به مو په ګډه قرآن لوسته او په ځېنو ټکو کې به مو سره شخړه هم کوله ما غوښتل د دې پلان په پاى کې محمد يوځاى دوه ځايه پر ځان اوچت وښيم او هغه به زياتره په دې برخه کې زما د رايې له منلو نه ډډه کوله او د هغه د مقام د منلو په برخه کې به يې زما په ادعا لږ غور د دې لپاره کاوه،
فَمَا اسْتَمْتَعْتُم بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ چې څرنګه مو له ښځو نه ګټه واخېسته بدل او مزدوري يې ورکړئ .
په دې کې هم شک نه شته چې هغوى د خداى په کتاب او د رسول په سنتو پوهېدل؛خو د تحريم په اياتونو کې نه پوهېدل؛بلکې هغوى داسې اياتونه او احاديث ښه نه ګڼل او پردې سربېره تورات او انجيل هم شراب مباح ګڼل؛ دا څنګه کېداى شي،
مائده/ ٩١) إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ ( شيطان غواړي چې په شرابخوري او جوارۍ په تاسې کې دښمني او کينه پيدا کړي او تاسې د خداى له ياده او لمانځه نه منع کړي)
خصوصا د سهار لمونځه يې زياتره نه کاوه او چې کله به د شپې يو ځاى وو او تر نيمې شپې به مو خبرې کولې؛ نو سهار به لمانځه ته د پاڅېدو نه و او نه به يې کاوه.
صفيي د محمد زړه بيخي وړى و او تر هغې هفتې وروسته به محمد همېشه څو څو ځل په صفيي پسې تله او متعه کوله يې؛ نو ما د صفيې له لارې چې د محمد يوه همېشنۍ معشوقه ګرځېدلې وه،
هغه راسره ومنله او تر هغې ورځې وروسته په هر ځاى کې په سفر او حضر کې د ورور په توګه ورسره وم او دغه کرلى نيالګى مې همېشه خړوباوه او ميوې ته يې د تمې لپاره به مې د خپل کار او پلان شرح همېشه وزارت ته لېږله او په ځواب کې به يې د خپل دې کار د هڅونې او تشويق ځوابونه رالېږل .
چې د ازادۍ غوښتنې روح پکې پياوړى کړم او د اسلام د اساساتو په باب يې مخالفت او ترديد نور هم زيات کړم او همېشه به مې ورته د يوې داسې روښانه راتلونکې چې ټولنيز قيادت په لاس کې واخېستلاى شي،
١ _ يو خو دا چې د ايران دولت شيعه دى او تقريبا د همدوى په لاس کې دى او که عثماني دولت يې پر وړاندې ډېر لږ سپکاوى او ناغېړي وکړي؛ د ايران او عثمانيانو ترمنځ فضا پرې خړ پرېږي؛ نو د نجف د علماوو په ډېر لږ سپکاوي هم د دواړو هېوادو ترمنځ د جګړې اور بلوي.
هند افريقا او عربي هېوادو کې د ټولو شيعه ګانو مراجعه او ديني مشران ګڼل کېږي او که دولت يې پر وړاندې لږ سپکاوى هم وکړي؛شيعه ګان به پرې له هرې لوري رامات شي.
هغه چې دا بلنه ومنله او کورنۍ يې د کوفې په دولس فرسنګو کې پرتې کربلا ته ورسېدله؛نو کوفيان ترې ستانه شول او په شام کې د اموي واکمن يزيد بن معاويه په امر د حسين پر خلاف لښکر راولېږل شو،
د کربلا دغه ښار هم ډېرې مدرسى لري او يو شمېر شيعه علما هم دلته اوسي او د کربلا او نجف علما سره يو د بل ملاتړ او د ګډ هدف خاوندان دي او دغه دواړه ځايونه د شيعه ګانو لپاره يو نړيوال علمي مرکز ګڼل کېږي.
چې د اسلامي حکومت تر رامنځته کېدو کاله وروسته پټ شو او تر ننه هم ژوندى دى؛خو ورک او په يوې خاصې راتلونکې کې راڅرګندېږي او پر نړۍ به عدل او انصاف خپور کړي؛خو له ظلم او زياتې نه تر ډکېدو وروسته.
چې که له موږ دواړو نه هر يو بصرې ته راغى او هلته يې پاتې کېدل نه غوښتل او خپل دوست يې و نه کوت؛ نو عبدالرضا نجار ته دې ليک وسپاري او په هغه ليک کې دې وليکي چې چېرته ځي،
چې موږ په رسمي توګه پر دغو هېوادو واک نه لرو او په ښکاره د دغو هېوادو حکومت په خپله د سيمې د استوگنو له خوا اداره کېږي؛خو په واقعيت کې د د غو هېوادو د حکومتي چارو چلوونکي زموږ سياستونه تطبيقوي او په دغو هېوادو کې زموږ سياسي غوښتنې بر لاس دي ان ،
چې ټول زموږ په ګټه وو او د مستعمرو د وزارت د متخصيصينو د نتيجې له مخې دا رنځور وروستۍ سلګۍ کوي او همداسې مو په پټه د ايران له حکومت سره ځينې تړونونه لاسليک کړاى شول،
د دغو هېوادو مشران مو له ښکليو ښځو سره روږدي کړل او اخر د دغو دواړو هېوادو په تل کې زموږ د استعماري نفوذ لار پرانېستل شوه؛ خو بيا هم ډاډه نه وو ،
چې د پاڅېدو او ويښيدو وس يې نه درلود؛خو بيا هم د خپل هېواد پر حالاتو واکمن وو او پېسې او وسلې ورسره وې او تقريبا په خلکو کې نغښتې وو؛ نو ځکه ترې وېره کېده.
د دغو مشکلاتو د هواري لپاره مو زيات کميسيونونه او غونډې جوړر کړې؛خو هر ځل به تر ډېرو خبرو وروسته څه نتيجې ته نه رسېدو او لار به مو بند ښکارېده او هغه راپورونه،
ټول نا اميدوونکي وو او د دغو ټولو غونډو نتيجې صفر؛ بلکې تر صفره هم ښکته وې؛خو موږ بيا هم نا اميده نه وو او ځان مو يوې اوږدې ساه او اوږده صبر ته تياراوه.
چې په همدې غرض جوړ شوى و او په خپله د مستعمرو وزير مشر کشيش او د وزارتونو خبريالانو پکې ګډون کړى و او خبرې پکې درې ساعته روانې وې؛خو څه ترې جوړ نه شول .
عيسى مسيح په خپله ملکوتي توجه سره موږ ته وګوري او د کفارو په له منځه وړلو کې مو بريالي کړي.که سل کاله وروسته هم وي؛نو په هرحال کې بايد پر خپله موخه ټينګ ايمان ولرو او ځانونه په هر راز وسايلو سمبال کړو او په محمدي ټولنو کې د مسيحيت د خپرولو لپاره هڅه وکړو.که څه هم نتيجه يې پيړۍ پيړۍ وروسته وي.هو پلرونو زامنو ته کرلي دي."
چې يو څه ورسره د نړۍ حالاتو او د ختيځ او لويديځ د امپراطوريو د ځوړتيا او انحطاط مرسته وکړه؛خو هغه شرايط له منځه ولاړل او خبره سرچپه او پرعکس شوه،
زما غوندې هغوى هم د وزارت له خوا وغوښتل شول؛خو له بده مرغه له موږ لسو کسونه ايله شپږ لندن ته ستانه شول او د سکرتر د وينا له مخې مصر ته لېږلي ملګري مو هملته مسلمانان شول او هملته پاتې شول؛خو د سکرتر وينا ده،
څلورم سړى بېخي ورک شو او هيڅ پته يې ونه لګېده او وزارت ته يې د يمن تر يايتخت پورې پته وه او تر يوه کاله پورې يې اطلاعات پر له پسې رارسېدل؛خو بيا ورک شو او څرګنده نه شو،
چې په دغه سفر کې زما زياتره وخت د ترکي او عربي ژبې او قرآن په زده کړه تير شوى؛نو د عثماني دولت د سياسي اړخونو څېړنې ته مې پوره وخت نه درلوده او هيله ده چې په راتلونکې کې موثر نقش ولرلاى شم.
١ _ دا چې د مسلمانانو کمزورې برخې راوسپړې او په دې وپوهېږې چې له کومو لارو د اسلامي ټولنې تل ته لار پيدا کولاى شو او مليت او وحدت يې سره ګډوډولاى شو؛ځکه پر دښمن د برياليتوب بنسټ همدا دى.
٢ _ که د مسلمانانو کمزورې برخې دې پيدا کړې او د د دوى وحدت ګډوډولو ته مجبور شوې؛ نو که کېداى شول؛ له هماغې لارى يې د اتحاد ړنګولو او د مليت او قوميت غوښتنې روحيي خپرولو ته اقدام وکړه او که په دې کار بريالى شوې؛نو پوه شه،
شهرت او د زوى علاقه هر څه لاندې کړي وو؛ نو څنګه مې چې د وزارت له خوا حکم واورېد؛ د خپلې ځوانې ښځې د غوښتنې او ټينګار پر خلاف مې له واره نوى ماموريت ومانه او له هغې نه د بېلتون پر ورځ د هغې اوښکو او سلګيو سخت وځورولم،
چې حسن او حسين دواړه امامان دي؛ خو زه دا نه شم منلاى چې پېغمبر به د حسين نه ګوني زامن هم ځايناستي کړي وي او که محمد غوره کړي هم وي؛ نو هغه له راتلونکې نه څه خبر و؟
خو که ووايم چې پېغمبر نه دى؛ نو نابغه يې هم نه شم ګڼلاى؛ځکه په دې کې شک نه شته چې هغه له نابغه وو نه ډېر اوچت دى او تر ټولو پوه او هوښيار دى.
يوه ورځ مې د وزارت له لويانو سره د شيعه او سني پر اختلافاتو خبرې کولې او دا مې ورته ويل چې که دوى هوښياران واى؛ اختلافات به يې شاته کړي واى د مربوطې څانګې مشر راته نېغ شو و يې ويل:
د لرغوني پېر له نيمايي وروسته د نارينه خدايانو او نارينه اتلانو تر منځ د اړيکو افسانې زیاتې شوې چې د تربيتي پېډېراسټي یا نارینه-نارینه جنسي اړیکې موازي پرمختګ ښيي او داسې انګېرل کېږي چې د ۶۳۰ مخزيږد په شاوخوا کې پېژندل شوی دی.
د پنځمې مخزېږدي پېړۍ تر پایه شاعرانو له اریس خدای او ډېرو افسانوي څېرو پرته هر مهم خدای ته لږ تر لږه يو اېرومېنوس یا یو تنکی هلک چې د هغوی جنسي ملګری و،
يوناني افسانې نن ورځ په ابتدايي توګه له يوناني ادبياتو او په بصري رسنيو کې د تمثیل له لارې پېژندل کېږي چې تاريخ يې هندسي دورې ته له ۹۰۰ تر ۸۰۰ مخزيږد راوروسته پورې رسېږي.
یوناني افسانو د وخت په تېرېدو سره د دوی د کلتور د تدریجي ودې او تکامل له کبله بدلون موندلی چې همدا افسانې هم په ښکاره او هم په ناویلو انګېرنو کې د دغو بدلونونو یو شاخص ګڼل کېږي.
دا لارښوونه چې په علم کې ـــ د یو جمعي او بهاند معرفت په توگه ـــ د عالمانو وگړیز او اروایي حالات هیڅ دخالت نه لري د نوي معرفت پېژندنې یو له مهمو او مؤکدو آرونو ځنې دی البته دا مطلب فیلسوفانو مو په ډاگه نه دی ویلی.
د امام احمد حنبل په څېر حدیثپوهانو متکلمانو ته پېغور ورکاوه چې دوی لومړی د دین د مخالفانو او منکرینو شبهې او نیوکې اوڅاروي او روسته یې ځوابونه ورکوي او همدا چار لاملېږي چې په ټولنه کې د دین مخالفې خبرې اوڅار شي او پېرونکي پیدا کړي.
د کلام علم په تېره شیعي فرهنگ کې ډېر فلسفې شو؛ یعنې متکلمانو ښه په زور فلسفې ته ورمخه کړه او له دې ځایه یې وسله پوروله او د متکلمانو وسلتون ته یې اړتیا نه درلوده.
ددې با سلیقه لیکوال ټوله خبره دا ده چې دا ستر عالمان او د تجربي علومو مخکښان په خوب کې پر لار تلل؛ خو خپله یې انگېرل چې ښه څرگند او په خپله خوښه روان دي؛ خو نن تر څلورو پېړیو روسته،
خو تر مړینې یې په کور کې بندي او تر تنگې لاندې ونیو په پای کې د کوپرینک کتاب ته یې هم د خپرولو اجازه ورکړه؛ خو د کلیسا یو کشیش پرې اوږده او معرفت پوهاویزه سریزه ولیکله او په ځیرنه یې د کوپرینک نجومي معرفت پوهاویز دریځ څرگند کړی دی او ترې یې غوښتي چې خپله نظریه د یو پرېکنده چار په بڼه نه؛ بلکې د یوې اوزارې فرضیې په بڼه څرگند کړي.
ټولو مفسرانو چې ویلي له خدای سره مو ژمنه کړې او هوډ مو کړی چې په خپله رایه به تفسر نه کوو؛ خو د څو راروسته نسلونو مفسرانو یې گرېوانونه نیولي او د دوی فرضیات او رای یې ډاگېزه کړي دي.
قضاوت آسان او روڼوي معلومه ده چې انسان له کوم دریځه او د څه په اړه خبرې کوي؛ خو یو لړ زړه تړنې په عین حال کې چې شتون لري؛ خو نامه نه لري او یا یې نامه نه ښکاره کېږي،
غوره د چې هر څوک خپل دریځونه او ژمنې په ډاگه ووایي چې د کره کتنې او څېړنې پر وخت معلوم وي چې باید کوم څیز کره او تر برید لاندې ونیول شي چې رڼې پایلې تر لاسه شي.
چې دا په امریکا کې "تامسن کوهي" په یو ډول او په فرنسه کې "میشل فوکو" په بل ډول څرگنده کړه او البته زه د "تامسن کوهي" بیان ډېر خوښوم؛ ځکه ښه څرگند،
هو؛ تر هغه ځایه چې پوهېږم یو فیلسوف هم پر هیڅ یو متکلم نیوکه نه ده کړې چې لومړی مو پر یو څیز ایمان راوړی او بیا یې ازبادوئ؛ او په دې اړه حقوال ول؛ ځکه مهمه نه ده چې انسان لومړی څه هوډ کړی او څه ته ژمن دی،
که څه د خپلې گروهې سموالي ته سل قسمونه وخوري او زر وارې ټینگار وکړي چې په خپل قضاوت کې یې پرې او بې ژمنې و؛ په مطلق ډول په علم او معرفت کې ـــ چې یو جمعي چار دی ــــ د عالمانو اروایي او وگړیز احوال څه دخالت نه لري.
کټ مټ په همدې مانا چې دیني کلام لرو او په شتون کې یې هیڅ نیوکه او څه شبهه نشته او سره له دې چې متکلم په ډاگه څرگندوي چې څه دریځونه لري او په دفاع کې یې څه کوي،
داروین آرثربرت په کتاب کې دا خبره په ښه ډېر فلسفي قوت ویل شوې او استدلالونه او ډېرې تاریخي نښې او قراین په گوتو شوي جې مشخص شي د نویو علومو مخکښانو څه ناپېژاندې مخکېني فرضیات او ځینې یې هېښنده درلودل چې خپله هم ورته څرگند نه وو؛ نو ځکه داسې نه دي چې وگړیو پټې زړه تړنې او مخکېني فرضیات نه درلودل،
نو پردې سربېره چې "پوزیتیویستانو" د علم او دین ترمنځ څرگنده پوله ایسته کړه؛ خو نن د تامسن کوهي او نورو څېړنې ښيي چې له دې اړخ علم او دین ډېر سره نژدې دي؛ یعنې د تجربي علومو پاراډایمونه د پوهانو له اذهانو سره هماغسې چلېږي،
په خپل عمر کې یې دوه فلسفي ښوونځي رادبره کړي چې په مخکېني او روستني ویتگنشتاین پېژندل کېږي نوموړی په ړومبي پېر کې د علم د ژبې او د دین د ژبې تر منځ په څرگند بېلتون قایل و؛ خو په دویمه دوره کې متوجه نشو چې دا کرښې ایستنې بې محصول دي.
ټینگار کوم چې ځیرکو فیلسوفانو مو کله هم پر متکلمانو نیوکه ونکړه دا چې تاسې د یو ځانگړي ښوونځي دفاع ته ژمن یاست او له وړاندې مو خپل هوډ نیولی؛ نو هر څه چې ووایئ بې گټې ده.
غوټه یې له غوټې او تار یې له تنستې پرانځي او له قضا داسې ټکي راښيي چې ډېر ځل خپله عالم ته هم ورڅرگند نه وو او خپله هم نه پوهېده چې په څه تړاوونو او ژمنو پورې ورتړلی و.
ځینې خلک مېوه یوازې نس ډکولو ته غواړي؛ خو هوښیاران ددې ټولو ښکلاوو او هېښتیاوو په لیدو سره د خپل ایمان اروا تازه کوي او د الله د ځواک نښې پکې ویني؛ ځکه له یوه ډول اوبو او خاورو یوازې د یوه ډول خوند تمه کولای شو؛ خو د الله ځواک داسې دی،
«غازي سیال د بنو په ادبي تاریخ کې تر طاهر کلاچوي صېب وروسته هغه شخصیت دی چې معیاري پښتو شعر او ادب یې د ولس ذهنونو ته رسولی دی. تر دوی وړاندې د معیاري شعر روایت د نشت برابر وو او نثر خو بېخي نه وو او غازي سیال دغه هر څه شوني کړل. دوی د پېښور،
محمد غازي شاه د عبدالغفور شاه زوی دی چې پر ۱۹۳۳ ز کال د پښتونخوا د بنو سیمې د کوټکه اخوندان منډان کلي په یوه مذهبي او ادبي کورنۍ کې زېږېدلی وو.
۸۶ کلن غازي سیال شاوخوا پنځوس کاله د پښتو ژبې او ادب خدمت وکړ او په خپل ادبي ژوند کې یې گڼ شمېر آثار ولیکل چې له هغوی څخه يې تر اوسه تر ۱۶ پورې چاپ او نور يې ناچاپ دي.
ښاغلي سیال د شاوخوا ۵۰ پښتو فېلمونو لپاره سندرې هم لیکلې دي چې د گلنار بېگم په گډون گڼ شمېر فلمي سندرغاړو ویلي دي او دغه سندرې یې د «زما سندرې ستا د پاره» په نامه کتاب کې راټولې کړې او چاپ کړې دي.
د ګوند پرانستې مراسمو کې د ګوند لوړپوړي مشر افراسیاب خټک وویل "د پوځ جنرالان غواړي چې په افغانستان کې شرعي نظام نافذ کړي خو چې په پاکستان کې مارشل لا نافذ کړي." هغه زیاته کړه چې "دښمنانو په کابل او کندهار برید وکړ ترڅو افغانان بېرته تیارې ته واړوي. دښمن باید پوه شي چې پېښور اوس نوی مرکز ګرځېدلی او دوی نشي کولی چې پښتانه چوپ کړي."
له تاریخي اسنادو څخه جوته د چې دوست محمد خان د نور محمد خان زوى پر ١١٢٠ لمريز کال د سلطان عالمګير د زوى سلطان بهادر شاه په زمانه کې د اوسنۍ پښتونخوا له تيرا ه نه چې په هغه وخت کې د افغانستان يوه برخه وه هندوستان ته لاړ او د جلال آباد سيمې په لوهارو کې مېشته شو.
تر هغې وروسته ګواليار ته لاړ او د بهيلسه له حاکم محمد فاروق سره پاتې شو او خپل مالونه او نور سامان آلات يې ورسره کېښودل او بيا د مالوي له يوه سردار له خوا ده ته یوه پوځي دنده ورکړل شوه.
څو له محمد فاروق سره ليده کاته وکړه او د خپلو سامانونو او مالونو غوښتنه يې ترې وکړه؛ خو محمد فاروق يو څه مالونه او اسبابونه ورکړل او د پاتې نورو په اړوند يې ترې بخښنه وغوښته.
ددغې مېرمنې تر مړينې وروسته دوست محمد خان ته لاړ او د بيرسيه سيمه يې د شاهي امير تاج محمد خان له عاملانو نه د شلو زرو روپيو په بدل کې په اجاره ونيوله او وروسته يې خپل پلار،
چې د د سيمې ټهاکوران د هولي جشن جوړ کړی دی نو ده له وخت نه ګټه واخیسته او په نيمه شپه يې د پاراسون پر تهاکورانو باندې بريد وکړ او د او سیمې یې په خپلې ولکې کې راوستلې .
په همدې وخت کې د برکهيره د سيمې ځمکوال دوست محمد خان ته فريادي ورغى او د بدل او غچ اخيستلو غوښتنه يې ځینې وکړه؛ خو کله چې يوه ورځ دوست محمد خان ته پته ولګېده،
چې دغه تهاکوران او سرداران بل ځاى ته تللي دي؛ نو د جګدېشپور پر سيمې يې يرغل وکړ او دغه سيمه يې لاندې کړه او دغې سيمې ته يې د اسلام نګر نوم ورکړ او هلته يې پياوړې او مستحکمې ودانۍ جوړې کړې او استوګنه يې پکې غوره کړه او د بهليسه د حاکم محمد فاروق پر سيمه يې د هغې خواشينۍ له کبله،
چې دده پر شتو او مالونو يې خېټه اچولې وه لښکرې ولېږدولې او محمد فاروق بهليسه ته نژدې د پر سيمه يې خپلې لښکرې منظمې کړې او پخپله په هاتي سپور شو او پر يوه ګوښه ځاى کې ودرېد او د جګړې ننداره يې کوله او دجګړې پايلې ته يې کتل .
دوست محمد خان د محمد فاروق د وېرې او ډار نه ګټه واخيستله او د پوځ مشري يې خپل ورور شېر محمد خان ته ورکړه او پخپله د څو تنو نورو جنګياليو سره ته نژدې انتظار اېست او کله،
چې جګړه توده شوه؛ نو راجي خان ميواتي د شېر محمد خان سره مخامخ شو؛ خو دواړه په يوه ځاى کې د خپلو دښمنانو له خوا ووژل شول او د شېر محمد خان د وژلو له کبله د پوځيانو پښې سستې شوې .
چې په کمين کې و د کمين نه دباندې ووت او د محمد فاروق پر پيل يې بريد وکړ او محمد فاروق يې وواژه او د هغه پر ځاى پخپله پر پيل سپور شو او د سوبې او فتحې نغاره يې وډنګوله او ماښام بېرته بهليسې ته ستون شو.
دوست محمد خان کلا ته ورننوت او د محمد فاروق جسد يې د کلا د ساتونکيو په وړاندې کېښود او پر کلا يې قبضه وکړه او د کلا ساتونکي يې له کلا نه وشړل او په دې توګه د دوست محمد خان ځواک او واک نور هم پياوړى شو .
د دوست محمد خان د پرمختيا او وړاندې تګ خبر د مالوي د صوبې مشر ديابها در غوږونو ته ورسېد او هغه پر دوست محمد خان باندې د اوجين له خوا لښکرې ولېږدولې؛ خو دوست محمدخان په زړورتيا سره مقابله وکړه او ديابهادر ته يې سخته ماتې ورکړه.
که څه هم دوست محمد خان ته په دغه جګړه کې د غنميت ډېر سامان آلات؛ لکه جنګي وسايل او توپخانه لاسته ورغلل او د هغه په سبب پياوړى رئيس ترې جوړ شو؛ خو دده ورور شاه محمد خان په دغه جګړه کې ووژل شو،
چې د شجاع الپور عامل بجي رام د دوست محمد خان پرمختګ وليد؛ نو شجاعلپور سيمه يې ده ته د نذرانې په ډول ورکړه او پخپله د دوست محمد خان د ملازمينو په ډله کې شامل شو .
له بلې خوا نواب دليل خان د د سيمې حاکم دوست محمد خان سره دلیدو کتو لپاره بېرسيه ته راغى؛ خو دوى د خبرو اترو په ترڅ کې يو له بل سره مخالف شول او يو د بل د وژنې لپاره چمتو او اماده شول،
د نظام شاه کونډه مېرمن د خپل خاوند د غچ اخيستلو لپاره دوست محمد خان ته په عرض راغله او دوست محمد خان هم پر باندې بريد وکړ او د هغه ځاى حاکم يې وواژه او پر جين پور باري يې خپله ولکه ټينګه کړه.
دوست محمد په ١١٥٣ هجري کال د شپږ شپېتو کلونو په عمر وفات شو او په بهوپال کې خاورو ته وسپارل شو؛ خو د هغه پلارنور محمد خان په برسيه کې وفات او هماغلته ښخ دى.
په پاى کې د وزير محمد خان د بريدونو په وجه د ناګپور مهاجرا او سيندهيا په تنګ شول او پر ١٢٢٤ لمريز کال سره يو موټى شول او د ناګپور د مهاراجا صديق علي خان او د ګواليار د مهاراجا تر حکم لاندې يې بهوپال ته پوځونه ورولېږل.
وروسته يې معز محمد خان بهوپال ته ولېږه او تر دوو مياشتو وروسته وزير محمد خان د ګنور کلا ته راغى او د ناګپور له پوځ سره يې په بهوپال کې جګړه وکړه او د هغه پوځ يې له بهوپال نه بیواکه کړ .
چې لا دمخه د صديق علي خان پر خلاف د جګړې لپاره چمتو و ورسره يو ځاى شو؛ خو نواب امير خان د وزير محمد خان د غوښتنې پر خلاف له وزير محمد خان سره د ساګر په مقام د ناګپور د راجا له پوځ سره جګړه وکړه او کله يې چې د مخالفينو غلبه وليدله؛ نو وزير محمد خان ته يې وويل،
نواب غوث محمد خان د سفر لپاره چمتو کړ او راى سين ته يې له ځان سره بوته او په لاره کې يې کانهـ سېنګ د پېنځه سوه سپرو سره نوکر کړ او پر احمدپور او نورو کليو يې تر بهيلسه پورې بريدونه وکړل .
په دغه وخت کې کانه سېنګ د غوث په پلوۍ ودرېد او غوث هم هغه خپل ملازم وټاکه او مطمين او ډاډمن شو؛ خو هغه د غوث ککرۍ پرېکړه او د نواب غوث محمد خان او وزير محمد خان په وړاندې يې کېښودله.
نواب وزير محمد خان د جنرال ګډرد د تړون يو نقل د سوغاتونو سره د خپلو معتمدينو او باوري کسانو په لاس په ډيلي کې کرنېل اکترلوني ته ولېږه؛ خو لا د هغه معتمد ډيلي ته نه و روان شوى،
چې نواب وزير محمد خان ددغو اندېښنو نه فارغ شو؛ نو هغه له انګرېزي سرکار سره اتحاد ته نوره هم پراختيا ورکړه او بيا سيواس ته لاړ او له پندارو سره يې جګړه وکړه او له هغه ځايه پچهپانير او بيا ته ورسېد او هلته د محرقې په ناروغۍ اخته شو او د ١٢٣١ هجري کال د ربيع الاول په شپاړسمه نېټه وفات شو.
د ١٢٥٤ هجري کال د صفرې د مياشتې په دوهمه نېټه نواب سکندر بېګم له ده نه خپه او د خپلې مور قدسيه بېګم سره اسلام نګر ته لاړه او د ١٢٥٤ هجري کال د جمادي الاول په شپږمه نېټه د نواب سکندر بېګم له بطن نه نواب شاه جهان بېګم پيدا شوه.