polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ځﺎﻧﻮﺍﮐﻲ ﭘﻪ ﺩﯤ ﻣﺎﻧﺎ ﺩﻩ ﭼﯥ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺗﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺩ ﺧﭙﻠﯥ ﻧﺎﺭﻭﻏۍ ﭘﻪ ﺩﺭﻣﻠﻨﻪ
ﺍﻭ ﺩﯤ ﺗﻪ ﻭﻫڅﻮﻝ ﺷﻲ ﭼﯥ ﺩ ﺧﭙﻠﯥ ﻧﺎﺭﻭﻏۍ ﭘﻪ ﺩﺭﻣﻠﻨﻪ
ﭘﻪ ﺧﭙﻠﻪ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺗﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺩ ﻧﺎﺭﻭﻏۍ ﭘﻪ ﺍړﻩ ﺍﻭ
ﻧﺎﺭﻭﻏۍ ﺩ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺍﻭ ﺩﺭﻣﻠﻨﯥ ﺩ ﭘﺎﯾﻠﻮ ﭘﻪ ﺑﺎﺏ ﭘﻮﺭﻩ ﻣﺎﻟﻮﻣﺎﺕ ﻭﺭﮐړﻝ
ټﻮﻟﯥ ﻣﺜﺒﺘﯥ ﺍﻭ ﻣﻨﻔﻲ ﭘﺎﯾﻠﯥ ﻭﺭﭘﻪ ډﺍګﻪ ﺷﻲ،
ﭘﻪ ﺧﺘﯿځﻮ ﻫﯿﻮﺍﺩﻭﻧﻮ ﮐﯥ ﺩ ﻃﺒﻲ ﮐړﯾﻮ ﺗﺮ ﻣﻨځ ﯾﻮ ﻭﺭﺍﻥ ﺩﻭﺩ ﺩﺍ ﺩﯼ ﭼﯥ
ﻧﺎﺭﻭﻍ ډﯦﺮﯼ ﻭﺧﺖ ﻭﺭﻭﺳﺘﯽ ﺳړﯼ ﻭﻱ ﭼﯥ ﺩ ﺧﭙﻠﯥ ﻧﺎﺭﻭﻏۍ ﻧﻪ ﺧﺒﺮﯾږﻱ .
ﺩ ﻭﮊﻭﻧﮑﻮ ﻧﺎﺭﻭﻏﯿﻮ ﻟﺮﻭﻧﮑﻲ ﺗﻪ ﻫﯿڅ ﮐﻠﻪ ﺩ ﺗﺸﺨﯿﺺ،
ﭘﻪ ﻃﺐ ﮐﯥ ﺑﺮﺍﺑﺮﻱ ﭘﻪ ﺩﯤ ﻣﺎﻧﺎ ﺩﻩ ﭼﯥ ﺩﺭﻣﻠګﺮ ﺗﻪ ﭘﻪ ﮐﺎﺭ ﺩﻩ ﭘﻪ ﺩﺭﻣﻠﻨﻪ
ﺍﻭ ﺩ ﺭﻭﻏﺘﯿﺎﯾﯥ ﺍﺳﺎﻧﺘﯿﺎﻭ ﭘﻪ ﻭﯾﺶ ﮐﯥ ﻟﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭼﻠﻨﺪ ﺍﻭ ﺍﻧﺼﺎﻑ ﻧﻪ ﮐﺎﺭ
ﮐﻪ ﭼﯧﺮﯤ ﯾﻮ ډﺍﮐټﺮ ﺩ ﺗﻮﮐﻢ، ﺭﻧګ، ﮊﺑﯥ، ﻫﯧﻮﺍﺩ،
ﺟﻨﺲ ﺍﻭ ﺟﻨﺴﻲ ﺍﺧﻼﻗﻮ ﭘﻪ ﺑﻨﺴټ ﻟﻪ ﻧﻮﺭﻭ ښﻪ ﯾﺎ ﺑﺪﻩ ﺩﺭﻣﻠﻨﻪ ﻭﮐړﻱ ﻧﻮ
څﻮﻣﺮﻩ ﭼﯥ ډﺍﮐټﺮﺍﻧﻮ ﺗﻪ ﺍړﯾﻨﻪ ﺩﻩ ﻫﻤﺪﺍﺳﯥ ﺩ ﯾﻮ ﻫﯿﻮﺍﺩ ﺩ ﺭﻭﻏﺘﯿﺎﯾﻲ
ﻫﯿﻮﺍﺩ ﺑﯿﻼﺑﯿﻠﯥ ﺳﯿﻤﯥ ﺩ ﺭﻭﻏﺘﯿﺎﯾﻲ ﺍﺳﺎﻧﺘﯿﺎﻭﻭ ﺩ ﻭﯾﺶ ﻟﻪ ﭘﻠﻮﻩ ﭘﻪ ﻣﻮﺭ ﺍﻭ
ډﺍﮐټﺮ ﻟﻪ ﺍﺧﻼﻗﯥ ﭘﻠﻮﻩ ﭘﻪ ﺩﯤ ګﻤﺎﺭﻟﯽ ﺩﯼ ﭼﯥ ﺩ ﺧﭙﻞ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺩ ﺭﻭﻏﺘﯿﺎ
ﺍﻭ ښﯧګڼﯥ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﮐﺎﺭ ﻭﮐﻮﻱ ﺍﻭ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺗﻪ ګټﻪ ﻭﺭﺳﻮﻱ .
ﺩﺍ ﮐﺎﺭ ﮐﻠﻪ ﮐﻠﻪ ﺩ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺍﻭ ﺩ ﺧﭙﻠﻮﺍﻧﻮ ﺩ ﻏﻮښﺘﻨﻮ ﺍﻭ ﺍﻧګﯿﺮﻧﻮ ﺳﺮﻩ ﭘﻪ
ﺩﻟﺘﻪ ﻧﻮ ﺑﯿﺎ ډﺍﮐټﺮ ﺗﻪ ﭘﻪ ﮐﺎﺭ ﺩﻩ ﭼﯥ ﻟﻪ ﺧﭙﻞ ټﻮﻟﻨﯿﺰ
ﻣﻬﺎﺭﺕ ﻧﻪ ﮐﺎﺭ ﻭﺍﺧﻠﻲ ﺍﻭ ﻫﻐﻪ څﻪ ﻭﮐﻮﻱ ﭼﯥ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺗﻪ ﭘﻪ ګټﻪ ﻭﻱ.
ﺍﺻﻞ ﮐﯥ ﺩ ﯾﻮ ډﯦﺮ ﻧﺮﻱ ﺍﻧډﻭﻝ ﺳﺎﺗﻠﻮ ﺗﻪ ﻭﺍﯾﻲ .
ﺩﺍ ﻻﺯﻣﻪ ﺩﻩ ﭼﯥ ﺧﭙﻞ ﻧﺎﺭﻭﻍ ﺗﻪ ښﻪ ﻭﺭﺳﻮﻱ ﺑﻠﮑﯥ ﺩ ﺯﯾﺎﻥ ﺭﺳﻮﻟﻮ ﻧﻪ ﺗﺮ
ﯾﯥ ﺩ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩ ﺭﻭﻏﺘﯿﺎ ﯾﻮ ﺑﻞ ﺍړﺥ ﺗﻪ ﻧﻪ ﺭﻏﯿﺪﻭﻧﮑﯽ ﺯﯾﺎﻥ ﺭﺳﻮﻟﯽ ﺷﻲ .
ﭘﻪ ﺩﺍﺳﯥ ځﺎﯾﻮﻧﻮ ﮐﯥ ﺑﺎﯾﺪ ډﺍﮐټﺮ ﺩ ﺩﯤ ﺩﻭﺍړﻭ ﺁﺭﻭﻧﻮ ﭘﺎﻡ ﮐﯥ ﻧﯿﻮﻟﻮ ﺗﻪ
ډﯦﺮﯤ ﺩﺍﺳﯥ ﺭﻭﻏﺘﯿﺎﯾﻲ ﺍﺧﻼﻗﻲ ﺭﺑړﯤ ﺷﺘﻪ ﭼﯥ ﺩ ﭘﻮﺭﺗﻪ څﻠﻮﺭﻭ ﺁﺭﻭﻧﻮ
ﺍﻣﺮﻳﮑﺎﻳﻲ ځﻮﺍﮐﻮﻧﻪ ﻭﺍﻳﻲ ﺩ ﻃﺎﻟﺒﺎﻧﻮ ﻟﻪ ﻣﻨګﻮﻟﻮ ﻳﯥ ﻳﻮ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎﻳﯽ ډﺍﮐټﺮ
وزیر فتح خان دپنجاب له لارې پر کشمیر دبرید له پاره تیاري ونیوله او درنجیت سینګ نه یې مرسته وغوښتله او دهغه سره یې ژمنه وکړه که چیرې په کشمیر کې پر عطا محمد خان باندې بریالیتوب ترلاسه کړي نو دغنیمت دمالونو نه به دریمه برخه هغه ته هم ورکوي .
دغه تړون دوزیر فتح خان او رنجیت سینګ تر مینځ په زیږدیز /میلادی کال درهتاس په تاریخي کلا کې چې په جهیلم کې پرته ده لاسلیک شو او ددغه تړون له مخې وزیرفتح خان پر کشمیر برید وکړ.
خو افغاني پوځونه وړاندې لاړل اوپر کشمیریې برید وکړ او تریوې درنې جګړې وروسته عطا محمد خان ماتې وحوړه او ونیول شو او دغنیمت ډیر مالونه دافغاني لښکرو لاسته ورغلل .
جهانداد خان چې په ښکاره ځان ددراني حکومت پلوی ښکاره کاوه دخپل ورور عطا محمد خان سره یې خواخوږي درلودله او ددې لپاره چې دی هم ددراني حکومت له خوا ونه نیول شي نو درنجیت سینګ سره یې په پټه اړیکې ونیولې او داټک کلا یې د یولک روپیو په بدل کې پر رنجیت سیګ خرڅه کړه او دغه کلا دسیکهانو لاسته ورغله .
په اکبر نامه کې راغلي دي چې داټک کلا دخواجه شمس الدیبن خوافي تر څارنې لاندې د ( ۱۵۸۱ او ۱۵۸۳ میلادي کلونو تر مینځ ددووکلونو په موده کې جوړه شوه ،
داټک تاریخي کلا چې دسند ددریاب پر غاړه پرته ده بنسټ یې دهندوستان ددریم مغولي واکمن جلا ل الدین محمد اکبر دواکمنۍ په وخت کې د ۱۵۸۱زیږدیز/میلادي کال دمی د میا شتې په نېټه کیښودل شو او داهغه وخت و چې اکبر خبل میرنی ورور میرزا حکیم چې په کابل کې ګورنر و او پر پنجاب یې برید کړی و او اکبر هغه ته ماتې ورکړې وه او بیرته کابل ته ور ستون شوی و.
ددغې تاریخي کلا دبنسټ ایښودنې او ودانولو په اړوند داکبر ددربار نامتو تاریخپوه او دپیښو لیکونکی ابو الفضل علامي په اکبرنامه کې هرڅه په تفصیل اوبشپړه توګه لیکلي او بیان کړي دي .
ترین او غر غښتي پښتانه مېشته دي . داکبر پاچا دپوهې او ځیرکتیا له کبله داټک دکلا برج اوبو ته نږدې جوړشو چې د جګړې او ددښمنانو دبریدونو په وخت کې دکلا دننه خلک اوبو ته اړ او محتا جه نه وي ."
سکهانوته داټک دکلا لاسته ورتلنه دډیر اهمیت وړو ه او دوی ددې کلا په نیولو سره چې پوځي او سوق الجیشي اهمیت یې درلود په آسانۍ سره پيښور او دپښتنو نورې پرتې سیمې ترلاسه کولی شوې .
رنجیت سینګ اوسکهانو ددغه کلا دنیولو په خوشالیو کې په لاهور کې ترددوو میاشتو پورې دخوشالۍ جشنونه وکړل او ددغه کلا په نیولو سره درنجیت سینګ مورال نور هم لوړشو.
ددرانیو دواکمنۍ په وخت کې عطا محمد خان او دهغه ورور جهانداد خان دافغانستان دحکومت له خوا داټک او کشمیر دسیمو ګورنران وواو دواړو غوښتل چې د دراني حکومت پر خلاف بغاوت وکړي ،
کله چې مهابت خان په زیږدیز/میلادي کال کې دجهانګیر پاچا پر خلاف دبغاوت جنډه پورته کړه په دغه وخت کې آصف خان او خواجه ابوالحسن د جهانګیر پاچا دپوځونو سره یوځای پر مهابت خان برید وکړ،
نوموړي د شمالي امريکا د ازادې سوداګرۍ تړون پر سر چې د متحده ايالاتو-مکسيکو-کاناډا تړون دی بيا مذاکرات وکړل او متحده ايالات يې د درې اړخيز پسيفيک سوداګريز مشارکت له مذاکراتو څخه وايست،
هغه په ۲۰۱۶ز کال کې د ولسمشريزو ټاکنو په سياليو کې د جمهوري غوښتونکو د کانديد په توګه داخل شو او که څه هم د ټولو رايو له نيمايي څخه زياتې يې نه وې تر لاسه کړې،
د ۲۰۱۷-۲۰۱۹ز کلونو د څېړنو ځانګړي پلاوي چې مشري يې رابرټ مولر کوله وموندله چې روسيې د ۲۰۱۶ز کال په ټاکنو کې د ټرمپ په ګټه لاسوهنه کړې؛ خو د ټرمپ د مبارزانو له خوا نه له روسيې سره دسيسه سازي شوې نه يې په ټاکنو کې د روسيې د لاسوهونکو فعاليتونو سره همغږي درلودله.
په ۱۹۶۶ز کال کې د يوې طبي ازموينې څخه وروسته هغه عسکري خدمت ته برابر ګڼل شوی و او د ۱۹۶۸ز کال د جولای په مياشت کې د عسکري خدمت يو سيمه ايز پلاوي هغه د خدمت لپاره وړ وباله.
د سوېلي حوزې اپراتيفي مشر يا د جنوبي ولایاتو اپراتیفي مشر او يا هم د جنوبي ولایاتو اپراتیفي رئیس هر هغه چا ته ويل کېږي چې د سوېلي افغانستان د ټولو هغو چارو د بدلولو واک ولري،
نوموړي زياته کړه چې د نوزاد ولسوالۍ تر څنګ د دغه ولايت د نورو ولسواليو او په مرکز کې خلکو او امنيتي مسوولينو خپلې ستونزې په ډاګه کړې او يو شمېر وړانديزونه او غوښتنې يې کړې دي چې دى به يې له مرکز څخه شريکوي.
لومړى ابوبکر صديق رضي الله عنه سمڅې ته ننوت او ټولې سوړي يې په لاس وکتې چې هسې نه کوم ضرر ناک شى پکې وي بيا رسول الله صلی الله عليه وسلم ور ننوت او دواړه کښيناستل،
دلته په مکه کې چې مشرکان خبر شول اعلان يې وکړ چې هرچامحمد او ابوبکر ژوندي ونيول سل اوښان به جائزه ورکوو ټول کافران يې په لټه کې ووتل دمکې په غرونو او لارو کې خپاره شول او ان د ثورسمڅې خولې ته ور ورسيدل،
په سمڅه کې يې درې شپې تيرې کړې د ابوبکرصديق رضي الله عنه غلام -عامربن فهيره- به هره شپه له نورو شپنو په پټه خپل وزې د ثور غره ته ور وستلې او رسول الله صلی الله عليه وسلم اوابوبکر رضي الله عنه ته به يې شودې ورکولې،
رسول الله صلی الله عليه وسلم چې کورته راغى د شپې يې حضرت علي رضي الله عنه په خپله بستره څملاوه چې کافران د هغه صلی الله عليه وسلم په وتلو خبرنشي او حضرت علي رضي الله عنه سهار دخلکو هغه امانتونه -چې رسول الله صلی الله عليه وسلم سره يې ايښي و- بېرته هغوی ته وسپاري رسول الله صلی الله عليه وسلم له ابوبکرصديق رضي الله عنه سره يوځاى په نيمه شپه ووت او مشرکان ټوله شپه تاويدل را تاويدل؛ خو وړاندې نشول ورتلاى تر دې چې سهارشو گوري چې د رسول الله صلی الله عليه وسلم په ځاى کې حضرت علي رضي الله عنه پروت دى؛ نو پوښتنه يې ترې وکړه چې محمد څه شو؟
مشرکان وپوهيدل چې هغه صلی الله عليه وسلم وتلى دى؛ نوټول په اسونو سپاره شول اوهرې خواته درسول الله صلی الله عليه وسلم په لټه کې شول او اعلان يې وکړ چې که هرچامحمد ونيو هغه ته به جائزه ورکول کيږي،
په لارو کې چې داوبو کومې چينې وې د هغه ځاى خلکو ته يې هم استازي وليږل اوغوښتنه يې ترې وکړه چې که محمد په دې لا ره راغى ويې نيسئ مونږ به تاسو ته انعام درکړو،
رسول الله صلی الله عليه وسلم او ابوبکرصديق رضي الله عنه له مکې نه بهر په ” ثور” سمڅه کې پنا واخيسته کافران هلته هم ورغلل تردې چې څو تنه د غار سرته ولاړ وو اودوى يې خبرې هم اوريدې ابوبکرصديق رضي الله عنه چې وکتل کافران د سمڅې خولې ته ولاړ دي؛ نو ډير وارخطا شو رسول الله صلی الله عليه وسلم ورته وويل:
فَأَنزَلَ اللّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُواْ السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
رسول الله صلی الله عليه وسلم به هره ورځ سهار ياماښام زمونږ کورته راته يوه ورځ غرمه راغى؛ نو پلار مې وار خطا شو ويل الله دې خيرکړي چې رسول الله صلی الله عليه وسلم نن څنگه بې وخته راغى؟
قسم دى له دېنه وړاندې ما د خوشالۍ ژړا نه وه ليدلې رسول الله صلی الله عليه وسلم چې دا خبره وکړه ابوبکرصديق رضي الله عنه له ډيرې خوشالۍ نه په ژړا شو بيايې وويل:
عبدالله بن اريقط د بنو وائل بن بکرټبر يو لارښود و چې لا مسلمان شوى نه و هغه يې په مزدورۍ ونيو دواړه اوښې يې ورکړې اوټاکلى ځاى يې ورته وښود چې داهلته څروه کله چې مونږ درغلو له هغه ځايه به مدينې ته ځو.
او اوس مونږ ته د دې اعلان کوي چې اسلامى حرکتونه تر هغې پورې ناقص او د لږ اثر درلودونکي دي تر څو چې ښځې پکې برخه نه وي اخيستې او د ښځو با ايمانه، پاک،
ملگريو يې په مدينه کې د آرام ساه واخيسته اواولادونه او يو څه اندازه مالونه يې هم اوس او خزرج قبيلوته يووړل نو د مکې د مشرکانو په زړونو کې سخت غم او خواشيني را وپارېده او وېره ورسره پيدا شوه چې رسول الله صلی الله عليه وسلم مدينې ته ولاړ نه شي.
چې دا به بيا د هغوی لپاره ډېر گران پرېوزي ځکه له يوې خوا د محمد صلی الله عليه وسلم اغېزناکه لارښوونه او لوړه مرتبه او د هغه د ملگرو صبر او حوصله ښه ورمعلومه وه له بلې خوا داوس او خزرج له ځواک څخه هم ښه خبروو او د نومړيو قبيلو د مشرانو دهوښیارۍ او وړتيا په هکله يې هم بشپړه معلومات درلودل او مدينه هم داسې ځای ده چې په يوه لويه تجارتي لار له یمن نه تر شام پورې پرته وه نو دغه ټولو خطروته په کتو سره قريش د دې په لټه کې شول چې د رسول الله صلی الله عليه وسلم په لاس رامنځ ته شوې خطره له منځه يوسي .
نو حقيقت دا دى چې هغه د رسول په ژوند ډاريده او د اسلام دراتلونکي تشويش ورسره ؤ او پدې فکر کې و که چيرې رسول مشرکينو ته په لاس ورشي نو د اسلام آينده به څنګه وي؟
عامر بن فهيره رضي الله عنه -چې ډير امين او کلک مسلمان و- هره شپه يې وزې راوستې دوى به يې په پيو ښه مړول او کله به يې غوښه هم ورته پخه کړه بيا به سهار وختي پټ په پټه بيرته له نور شپنو سره يوځاى مکې ته ستنيدى،
دوه شپې او دوه ورځې چې تيرې شوې او درسول الله صلی الله عليه وسلم د وتلو اوازه يوڅه کراره شوه ابوبکرصديق رضي الله عنه خپل زوى ته -چې هره ورځ به يې د حالاتو جاج اخيست- وويل:
ورشه يو لارښود راوگوره هغه ورغى يوتن -چې خلکوبه ورته ابن الاريقط ويل اولامسلمان نه و- راوست هغه د رسول الله صلی الله عليه وسلم اوابوبکرصديق رضي الله عنه خدمت کاوه تردې چې مدينې ته ورسيدل.
عياش بن ابي ربيعه او هشام بن العاصي بن وائل يوځای سره وټاکی تر څو د مدينې په لور هجرت وکړي سهار عمر او عياش راغلل او هشام ورڅخه وگرځول شو کله چې عمر او عياش له مکې څخه روان شول او قباء نومي ځای ته ورسېدل ابوجهل او ورورويې حارث چې د عياش دمور له خوا وروڼه کېدل راغلل او عياش ته يې وويل چې مور دې لوړه کړې تر څو تا ونه ويني نه به سر ږمنځوی او نه به سيورې ته کښېني عمر رضي الله عنه ورته وويل :
چې کله دې مور له سپږو په تنگ شي سر به ږمنځ کړي او چې گرمي يې وشي نو سورې ته به کښېني هغوی غواړي چې هسې تا را وگرځوي خو د عياش زړه په خپله مور وسوځېد او مکې ته يې د را گرځېدواراده وکړه
د هرې قبيلې څخه دې يو غښتلی تکړه او د لوړ نسب څښتن ځوان غوره کړل شي او دا ټول دې په يو ځل پر محمد صلی الله عليه وسلم مرگونې حمله وکړي او له منځه يې دې يوسي نوعبدمناف قبيله به د دې توان ونه لري چې د ټولو قبيلو سره جگړه وکړي په پايله کې به هغه د وينو پور اخيستو ته اړه شي او د وينو پور به يې په ټولو قبيلو سره وويشو نجدي مشر چې په اصل کې شيطان و دا مشوره ډېره خوښه کړه او بيا د پارلمان ټولو غړيو په يوه خوله دا وړانديز ومنلو او د زر تر سره کولو امر يې وکړ او غونډه پای ته ورسېده .
له رسول سره مينه لرونکو او نيک اخلاقه ښځو شمير زيات شي په همغه اندازه به اسلامي اصلاحي دعوت په وړاندې ځي او ټولنه د داسې ورځې په خوا چې هلته به اسلامي شريعت حاکم وي نژدې کيږي او دا ورځ ليرې هم نده .
ښځه به يې هر سهار ابطح نومي ځای ته وتله او ترماښامه به يې هلته ژړل پوره يوکال يې همداسې په بد حال کې تېر کړ په پايله کې يې دخپلوانو له ډلې نه يو تن زړه ورباندې وسو او نورو ته يې وويل چې نوموړې ښځه نوره پرېږدي چې د خپل زوی او مېړه سره يو ځای واوسي هغوی اجازه ورکړه نوموړې خپل زوی د مېړه له پلرگنۍ نه واخيست او د مدينې په لور يوازې روانه شوه خاوشا پنځه سوه کيلومتره لار يې ووهله چې تنعيم نومي ځای ته ورسېده هلته عثمان بن طلحة بن ابي طلحه وليده د پوښتنې گروېژنې وروسته ورسره روان شو او قباء نومي ځای ته يې ورسوله ،
علي رضي الله عنهما او هغو مسلمانانو پرته چې مشرکينو په زور را گرځولي ووپه مکه کې مسلمان پاتې نه شو اود حبشې مهاجر چې خبر شول هغوی هم د مدينې په لور را خوځېدل ابوبکر او علي رضي الله عنهما د محمد صلی الله عليه وسلم په حکم په مکه کې تر يو وخته پاتې ووچې ابوبکر رضي الله عنه وروسته درسول الله صلی الله عليه وسلم سره يو ځای هجرت وکړ اوعلي رضي الله عنه بيا له هغوی څخه درې ورځې وروسته هجرت وکړ .
اوس چې خا مخا ځې نو زما اوښه ډېره ارامه او چټکه ده مه ورڅخه کوزېږه که دې د خلکو له لوري کوم شکمن کار تر سترگو شو نو را تښته کله چې عياش رضي الله عنه د ابوجهل او حارث سره د مکې په لور روان شوپه لاره کې ابوجهل ورته وويل :
زما اوښه ډېره مسته ده زه به هم ستا سره سپورشم عياش ورسره ومنله خو چې څنگه داوښې نه را کوز شو په همدې وخت کې ابوجهل او حارث په عياش حمله وکړه هغه يې ټينگ وتړی او مکې ته يې يووړ خلکو ته يې وويل چې هر څوک دې خپلو کم عقلانو سره داسې چلند وکړي لکه موږ چې ورسره وگړی
له دې رورسته صهيب رضي الله عنه د هجرت اراده وکړه د مکې خلک چې کله د هغه له ارادې څخه خبرشول نو يې ورته وويل چې ته خو ډېر مسکين او کم وسی وې دلته شتمن شوې اوس غواړې چې په مکه کې گټلې شتمني بلې خواته يوسې دا نه شي کېدلای خو نوموړي ورته وويل چې که زه ټول خپل مال اوشتمني تاسو ته پرېږدم بيا مې پرېږدئ هغوی وويل هو نوموړي هر څه پرېښودل او يوازې د مکې په لور وخوځېد کله چې رسول الله صلی الله عليه وسلم لدې پېښې خبر شو نو دوه ځلې يې وويل صهيب گټه گړې ده
د عقبې له دويم تړون نه خاوشا دوې مياشتې وروسته د پنجشنبې په سهار د نبوت په څوارلسم کال د صفر مياشتې په شپږويشتمه نېټه چې ۶۲۲ميلادي کال دسپتمبر مياشتې له ۱۲مې نېټې سره سمون خوري د قريشو پارلمان په دارالندوه نومي ځای کې يوه لويه غونډه وکړه چې د قريشوټولواستازو پکې برخه درلوده تر څو د اسلامي بلنې مخه ونيسي او ستر لارښود له منځه يوسي او په دې غونډه کې د قريشولاندې بيان شويو مشرانو د استازو په توگه برخه واخيستله
د دويم تړون نه يو کال وړاندې چې کله ابوسلمه د هجرت اراده وکړه خپله ښځه او زوی يې هم دځان سره واخيستل خو خسرگنۍ يې ښځه پرې نه ښوده چې لرې وطن ته ولاړه شي او بېرته يې ستنه کړه او د ابوسلمه د زوی په سر ددواړو قبيلو تر منځ شخړه را غله يوې قبيلې ماشوم يوې خواته او بلې بلې خواته کشکولوهغه وچې د ماشوم لاس وختی او په پای کې د ابوسلمه کورنۍ واخيستی او ابو سلمه يوازې هجرت ته اړ شو
خلاصول او د ټولو څرگندو دنيوي گټو تر پښو لاندې کول واو د هرډول مالي او ځاني تکليفونو او کړاونو سره مخ کېدل او پرځان منل و ځکه هجرت کوونکی پدې ښه پوهېدی چې سر يې په باوري توگه خوندي نه دی ډېره شونې وه چې د لارې په اوږدو کې يو ځای نه يو ځای ووژل شي خو بيا هم مسلمانانو د هجرت لړۍ پيل کړه
نوموړي مشران او استازي ټول د ژمنې سره سم په دارالندوه کې سره راټول شول او شيطان هم ديو مخورمشر په څېره کې را څرگند شو يوه ارزښتناکه چپنه يې اغوستې وه هغوی وويل دا مشر څوک دی ؟
راځئ محمد صلی الله عليه وسلم له خپل وطن څخه وشړو خو نجدي سپین ږيري لدې وېرې نه چې محمد صلی الله عليه وسلم د غوره خويونو څښتن او ښه وينا کوونکی او لارښود دی که بلې خواته ولاړ شي نو کېدای شي د هغه ځای خلک يې پيروي وکړي او بيا پر تاسو په زور هر څه ومني
راځئ د وسپنې په پنجرو کې يې بند کړو تر څو د پخوانيو شاعرانو زهير او نابغه په څېر مړ شي خو نجدي سپين ږيري دا مشوره هم ځکه ونه منله چې کېدای شي محمد صلی الله عليه وسلم له بند نه هم خپلو ملگروته اسلامي لارښوونې وکړلای شي او يا يې ملگري په زور د خلاصولو هڅه وکړي او په پايله کې بيا پرتاسو برلاسی شي
٥- د مکارانو او تروريستانو له لاسه د خلاصون او نجات پخاطر د دولت د رئيس او يا د دعوت او تحريک د رهبرداسې پلان يا نظريه چې د خپل تنظيم او پياوړتيا په نيت د لومړني ميدان پريښودل،
نو الله خپله ډاډېينه ورباندې نازله کړه او په هغولښکرو يې دده ملاتړ وکړ چې تاسو نه وې ليدلي او دکافرانو وينايې ټيټه کړه او د الله کلمه خو ده اوچته او الله برلاسى ځيرک دى.
د ټيکنالوجي تاريخ لومړی ځل هغه وخت ته ورګرځي چې غارمېشتو انسانانو د خپل ځآن د دفاع او ښکار لپاره عادي تيږې توږلې او د دفاع د الې په توګه به یې کار ترې اخيست،
پروګرامونه او اپليکېشنونه پکې راځي په اصل کې ټيکنالوجي په سلګونو ډولونه لري چې په هريوه غږېدل او څېړل یې ډېر وخت غواړي خو ځينې یې لکه طبي ټيکنالوجي، بانکي، نظامي، هستوي، فضايي،
د زده کړو په برخه کې انټرنېټ يوه ښه او مهمه وسيله ده چې د معلوماتو د تر لاسه کولو لپاره بېلابېل سايټونه کې معلومات پلټې او يا یې په ساده توګه په ګوګل کې يوه موضوع سرچ کوې،
د کرنې په برخه کې د ټيکنالوجي اغېز خو موږ ټولو ته معلوم دی چې له پخوا څخه چې د درمندونو اخيستلو به ورځې او اوونۍ وخت نيوه اوس يوازې ورځې او څو ساعتونو ته را رسېدلی دی ،
چارج کېدونکي موټر چې اوس نړۍ تجربه کوي او بې ډرايوره موټرې بې سون توکو اوبې پيلوټه الوتکې او فضايي بېړۍ يې نور هڅې دي چې نړۍ پرې لګيا ده او يو وخت به موږ هم ترې برخمن شو .
په افغانستان کې واورين پړانګان د ارزښتناکه پوستکو او د کورنيو حيواناتو د داړلو په غچ کې په زياته پيمانه ښکارکيږي دا حيوان په افغانستان کې د تهديد شوو انواعو په ډله کې راځي او شمير يې ورځ تر بلې کموالی کوي سره له دې چې ښکار کول يې د قانون له مخې منع ګڼل شوي خو سره لدې اوس هم د ارزښتنمن پوستکي په منظور په عادي توګه ښکار کيږي .
د رودنبرګ د راپور له مخې په ۱۹۷۰ م په لسيزه کې هرکال ۶۰ څخه تر ۷۰ پورې واورين پړانګان په هيواد کې ښکار کيدل او پوستکي يې د امريکا او اروپا بازارونو کې پلورل کيدل خو په دې وروستيو کلونو کې په کابل کې د وحشي حيواناتو د پوستکو يو غير عادي ګټور بازار رواج موندلی دی دکابل په دغه بازارونو کې د واورين پړانګ په شمول د نورو وحشي حيواناتو زيات شمير پوستکي پلورل کيږي په واخان کې چې دا حيوان کله د سيمه ييزو خلکو په رمو حمله وکړي ،
د ګڼو ويښتانو ياد شوي خواص د ژمي د سختي يخنۍ څخه ددې حيوان ساتنه کوي واورين پړانګ خاورين او پيکه ژيړ رنګ لري او نورو داغونو يې ټول بدن پوښلی وي.
چې د ۸۰ څخه تر ۱۰۰سانتي مترو پوې اوږدوالی لري او اوږدوالی يې د بدن د اوږدوالي سره برابروي د لکۍشاتنی مخ يې د ګل ته ورته د حلقو د دوه ليکوپواسطه پوښل شوي وي چې دغه حلقې د لکۍ وروسته خواته په کراره کراره په تورو داغونو او خالونو بدليږي.
د حبيبي ۱۹۷۷ په وينا نوموړی د اجر درې د سيمي د مطالعې پرمهال د سري ګيدړې يو جسد موندلی و چې د يو شبونکې سپي وژلی و دا حيوان د هيواد په شمال کې د پامير په لوړو ارتفاعاتو او همدرانګه د زيباک په درو کې موندل کيږي ددې ترڅنګ دا حيوان د ترکستان په دښتو او د هزاره جاتو په غرونو کې هم وخت په وخت د ځايي خلکو لخوا ليدل شوی نيت هايمر ليکلي چې په ۱۹۶۷ م کال کې نوموړي د غزني په ولاړو اوبو کې د لمر تر پريوتلو وروسته د نيم ساعت موتر چلونې په ترڅ کې له دوه درجنو زياتې سرې ګيدړې وليدلې .
همدارنګه دا حيوان لويديځ لورې ته د هرات د سيستان څخه د ابريز تر حوزې او تربکوا دښتې پورې موندل کيدای شي سره ګيدړه د اروپا او اسيا په شمالي برخو کې يو عادي حيوان ګڼل کيږي او د افريقا د نيل په وادۍ کې هو موندل کيدای شي.
نارينه ببر د هر ډول بالغې ښځينه سره نژدې کيږي چې دغه ښځينه ښايي د همدې سيمي او ياهم د بلي سيمې استوګنه وي ببر د خپلې استوګنې په لويو سيمو کې د تګ راتګ پرمهال د بيلابيلو غږونو او بدني حرکتونو څخه په استفادې سره له یوبل سره مفاهمه کوي.
د خپل درانده او لوړ غږ څخه تر ليرې فاصلو پورې د خبرو اترو د وسيلې په ډول استفاده کوي او د جنګ پرمهال پرې مقابل لوری هم ګواښي ددې ترڅنګ دوی د خپلو سيالانو د ګواښلو په موخه خپل غاښونه هم لوڅوي.
منځنی سايز او لنډه لکۍ لرونکی پيشو دی چې د لکۍ وروستۍ برخه يې په تورې پلنې څوکې پای ته رسيږي د لکۍ اوږدوالی يې ۲۰ سانتي مترو ته رسيږي او د بدن اوږدوالی يې د پوزې د څوکې څخه نيولې د لکۍ تر پيل پورې شاوخوا ۱۰۰ سانتي مترو ته رسيږي .
همدارنګه د بدوخشان په جنوبي برخه کې سيمه ييزه خلکو د زيباک د غره په لوړو برخو کې دا حيوان ليدلی دی په مرکزي افغانستان کې له اجر درې څځه ددې حيوان شتون ثبت شوی دی د افغانستان څخه دباندې د واورين پړانګ شتو د چترال څخه نيولې تر بوتانه پورې د قراقرم او هماليا له غرونو څخه ثبت شوی دی د تاجکستان سره افغانستان د پولو اوهم د پامير له غرونو څخه ددې حيوان د شتون راپور ورکړل شویدی.
په۱۹۴۸-۱۹۴۹کال کې دريم سفر باندې يو ډنمارکي عالم منځنۍ اسيا ته راغی نو هغه داسې وويل چې دافغانستان وحشي حيوانات مشخص سرحد نه لري چې په کوم تاريخ له کومه ځايه افغانستان ته راغلل اوڅومره وخت کيږي چې دلته پاتې دي وحشې حيوانات کولاي شي چې دنورو هيوادونو څخه افغانستان ته راشې تراوسه پوري په افغانستان کې ۱۵۵نوعې وحشې حيوانات پيژندل شوي دي.
مرغاب او په ترکستان کې د اموسيند په حزه کې موندل کيدی شي يعنې داسې ښکاري چې دا حيوان په اوس وخت کې د افغانستان په شمالي سيمو کې موندل کيږي د افغانستان څخه دباندې قره قل پيشو د ايران او ترکمنستان ترمنځ پولو او جنوب لوري ته په بلوچستان او سند کې موندل کيدای شي ددې ترڅنګ دا حيوان د هندوستان په شمال لويديځو او مرکزي سيمو کې هم موندل کيدای شي په عمومي ډول داحيوان له ترکمنستان ،
د زيات ارزښت لرونکې پوستکې له امله ددې حيوان پرله پسې ښکار په افغانستان کې ددې نوعې د شمير د کموالي سبب شوي همدارنګه خلکو په خپلو څارويو ته دځايونو د برابرولو په منظور د سيندونو د غاړه ځنګلونه سوځولې او په دې توګه يې ددې حيوان د استوګنې ځايونه ويجاړ کړيدي.
په وروستيو ۷۰ کلونو کې ددې حيوان کومه نښه نه چا ليدلې اونه يې هم راپور ورکړی دی پورته يادشوې دوه ټکي يعنې پرله پسې ښکار او د استوګنې د ځايونو ويجاړي په افغانستان کې ددې حيوان د نسل د له منځه تګ سبب شوی.
متقاطع خطونه شتون لري چې ددغه خطونو پلنوالی او اوږدوالی په هر يو حيوان کې سره توپير لري ببر قوي پښې لري چې مخکنۍ پښې يې د وروستيو په پرتله ډيرې قوي پياوړې وې.
پلنې پنجې يې د پټيدونکيو نوکانو لرونکو وي دوی د لوی بدن او په پوستکې باندې د تورو عمودي خطونو له امله د پيشوګانو د کورنۍ له نورو حيواناتو څخه په اسانۍ سره توپير کيدای شي.
مرۍ او خيټه يې سپينه وي د لکۍ اوږدوالی يې د ۹۰ څخه تر ۱۰۰ سانتي مترو پورې رسيږي چې د بدن د اوږدوالې نيمايي برخه جوړوي په لکۍ باندې يې تور داغونه ليدل کيږي نارينه يې د ښځينه په
د قرسک ګيدړې د بيولوژي په اړه کافي معلومات په لاس کې نشته خو داسې ويل کيږي چې دا حيوان د ځمکې لاندې په سمڅو کې ژوند کوي او دشپې لخوا کوچني حيوانات لکه موږکان ،
صحرايي سوۍ او کوچني الوتونکې ښکار کوي ددغه حيوان د جفت ګيرۍ او بچي زيږوني په اړه کافي معلومات په لاس کې نشته خو ويل کيږي چې د پسرلي په لومړيو کې بچيان زيږوي نارينه او ښځينه يې په جوړه يې شکل ژوند کوي د جوړه کيدو وخت يې د جنورۍ او مارچ ترمنځ دی او د بلاربښت موده يې د ۶۰-۵۰ ورځو پورې ده .
د ۶-۲ پورې بچيان زيږوي چې تر يوولسو پورې يې هم راپور ورکړل شوی دی فکر کيږي چې نارينه يې د ښځينه سره د بچيانو په روزنه کې مرسته کوي خوداخبره لاتائيد شوې نه ده .
کوچني وحشي پيشو دی چې د بدن اندازه يې له ۶۰ څخه تر ۷۰ سانتي مترو پورې رسيږي لکۍ يې د بدن د دريمې برخې په اندازه اوږدوالی لري چې د لکۍ په اخر کې يې دوه يا درې پورې حلقې ليدل کيږي غوږونه يې اوږده دي او په څوکه کې يې د تورو ويښتانو يو زونډی ليدل کيږي د بدن رنګ يې خاورين يا ايرو ته ورته ژيړ يا قهوه يې سوروي اوکوم خلک يا داغ ورباندې نه ليدل کيږ .
د خيټې ويښتان يې سپين نخودي رنګ لري چې د بدن د نورو برخو د ويښتانو په پرتله اوږده وي په ملاباندې يې په اوږدو يو رنګ نصواري خط ليدل کيږي دا حيوان اوږدې پښې لري چې د قهوه يې رنګ څلور يا پنځه حلقې ورباندې ليدل کيږي پوزې ،
دا حيوان ګڼ اوږده ويښتان لري او رنګ يې عموما سور نصواري دی خو په افغانستان کې موندل کيدونکې سره ګيدړه د اروپايي سرو ګيدړو په پرتله ژيړ رنګ لري او يو اوږدو خط يې په ملاليدل کيږي لکۍ يې سور قهوه يې رنګ لري په ژمي کې يې ويښتان ګڼ او روښانه ژيړ رنګ لري.
ددې حيوان کوچنی بدن او لکۍ شغال ته ورته دي خو کوچنی پوزه او غټ غوږونه يې مهمې ځانګړتياوې دي چې په شغال کې نه ليدل کيږي د غوږونو شاتنۍ برخه يې قهوه يې رنګ لري او دوه تورې لکې يې د سترګو په منځ کې د پوزې دپاسه وجود لري د بدن اوږدوالی يې ۶۰ سانتي متره دی او د لکۍ اوږدوالی يې تر ۴۵-۳۵ سانتي مترو پورې رسيږي.
قره قل يو ډير هوښيار او زيرکه حيوان دی چې له ځانه لوی حيوانات ښکار کولای شي همدارنګه دا حيوان د مار د وژلو وړتيا هم لري خو ښکار يې معمولا صحرايي کوتره او وحشي زرکان دي دا نری اندام لرونکی پيشو په کراره کراره په پټه توګه د مرغانو د يو ګروپ خواته ورځي او کله چې ښه ورنژدي شي ،
قره قل پيشو کولای شي چې د خپلو اوږدو پښو او نري بدن له امله اوچت ټوپ ووهي او په هوا کې مرغۍ ښکار کړي ددې حيوان د بلاريښت موده شاوخوا ۷۰ ورخې دوام کوي او د بچيانو شمير يې له ۲ څخه تر ۶ پورې رسيږي.
نوموړي زياته کړې چې پخپله يې دا حيوان په دغه سيمه کې ليدلی ندی او وايي چې د سيمه ييزو خلکو د راپور له مخې دغه حيوان د ليلې په دښته کې سپيو ښکار کړی وو .
دا حيوان د تهديد شوو حيواناتو له ډلې څخه دی له پوستکې څخه يې د تجارت په منظور استفاده کيږي او له همدې امله په پرله پسې توګه ښکار کيږي چې شمير يې په هيواد کې ورځ تر بلې ډیر کموالي کوي.
د باندينيو او کورنيو جګړو د پيل څخه مخکې ددې حيوان د ۲۰۰ څخه نيولې تر ۲۵۰ پورې پوستکې د افغانستان د پوست پلورنې په پلورنځايونو کې پلورل کيدل.
منځنی سايز لرونکی پيشو دی چې لوړ او نری بدن کې د ويښتانو رنګ يې همبڼه سور نصواري دی او اوږدې پښې لري د بدن ويښتان يې لنډ او ګڼ دي او د پښو د د ننه برخو او خيټې رنګ يې نخودي ژيړدی اوږده غوږونه يې له يوبل سره نژدې وي چې په څوکو کې يې د تورو ويښتانو زونډی ليدل کيږي د سترګو دپاسه يې دوه پلن عمودي خطونه شتون لري د لکۍ اوږدوالی يې ۲۵ سانتي مترو ته رسيږي چې د بدن د اوږدوالي دريمه برخه تشکيلوي د اوږو په برخه کې يې د ځمکې څخه لوړوالی ۴۰ يا ۴۶ سانتي مترو ته رسيږي.
د ويښتانو رنګ يې تيز نصواري او د خاورينو شعاعو لرونکي دی د اوږدو او ملا رنګ يې د پښو په پرتله تور ښکاري او د بدن ښکتنۍ برخه يې سپين رنګ لري ددې حيوان ژمني ويښتان ګڼ او خاورين رنګ لري لکۍ يې زيات ويښتان لري او رنګ يې د ملارنګ ته ورته دی چې وروستۍ برخه يې توره ده .
کوچنيو او الوتونکو او همدارنګه د حشراتو او ميوو څخه هم د خوراک په منظور استفاده کوي د بلاربښت موده يې د ۵۰ څخه تر ۵۳ ورځو پورې دوام کوي د ستورن ۱۹۶۴ په وينا ددې حيوان د بچيانو شمير د ۶-۴ پورې رسيږي دا حيوان د خپلې استوګنې ځای يا قلمرو د ادرار په واسطه په نښه کوي.
ددې حيوان نسل د خطر سره مخ دی او د استوګنځايونو د ويجاړۍ له امله يې شمير د افغانستان په شمال کې دکموالي سره مخ دی ددې کموالی ستر لامل پرله پسې ښکار او په کروندو باندې د طبعي ځمکو بدلول ګنل کيږي کوم چې ددې حيوان د استوګني د طبعي سيمو د ويجاړۍ او له منځه تګ سبب کيږي.
يو شمیر هغو خيشکو ته چې په غوربند کې ورته اوسیدل ګران ښکاره شول نو د خپل يو پير په لارښوونه د هندوستان خواته رهي شول ٠ د افسانوي روايتو نو له مخې د دوی پير دوی ته د او سپنې يو ميخ ورکړ او ورته يې وويل په هغه ځمکه کې چې دغه ميخ ننوزي ،
نو په دغه وخت کې ددوی د قبيلې مشر سليم خان ځمند نوميد او په هغه وخت کې چې بابر د هندوستان د لودي پښتني واکمنۍ د وروستي واکمن سلطان ابر اهيم لودي سره په پاني پت کې په جګړه بوخت و،
ځمند قبيله په پيل کې د کندهار په شا اوخوا ارغستان ته نږدې میشته وه او د٨٠٠-٩٠٠ هجري کلو نوتر مينځ د پښين يا پشين سيمه چې پشنګ هم بلل کيد له د همدې قبیلې په لاس کې وه،