polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
دخاورى ميخانيکى ساتنه د خاورى د زيات تخريب د مخنيوى لپاره کفايت نه کوى بلکه د خاورى سم استعمال او دخاورى او نباتاتو سم نتظيم هم ضرورى ګڼل کيږى،
نژدې کاله مخکى دخاورى دتخريب خطرونه په مفصل ډول تشريح کړل او ددوى نتيجه اخيستنه د زيات شمير څيړونکو لخوا تايد شوه د څمکى او خاوري تخريب اندازه يواڅى د علمى ځيړنو ځخه معلوميداى شى ،
هغه څيړنې چه په ع کال کى د امريکا په متحده ايالاتو کى شويدي ښايي چه ټولې ميلونه هکتاره د کرلووړ ځمکي ځخه ميلونه هکتاره ځمکه بيخى له منځه تللى ده،
په خاره او نيمه خاره هيوادونو کى ډير سخت او خطرناک دى بوسازا په ع کال کى وښودله چه افريقا کى د خاورى جيولوژيکى تخريب تل د ډير سخت اقليم او د رودنو دزيات سلوب او چټکوالى له امله ډير زيات دى .
نن ورڅ ډيرهيوادونه د خاوري دساتنى خدمتونه او پروګرامونه لرى خودا ډول کوښښونه په حقيقت کى يواڅى د خاورى د تخريب د کميدو لپاره کيږى دخاورى تخريب په ټوله نړى کى تر پخوا نوره هم ناوړه حالت ځانته غوره کړى ،
اګرچې دډبروسکروسون ډاډه اومطمئن ده ولي يومهم عامل يې دچاپيريال تخريب ګڼلي شو دډبروسکرو ځواک ځايونه په زياته کچه دسلفراکسايد اونايتروجن اکسايدونه توليدوي په ضمن کې لاسته راغلي کاربن داي اکسايد ددغه ډول ځواک ځايونو څخه داسيدي
هرکال په نړۍ کې کابو دوه ميليونه انسانان دهوا دککړتيا له امله مري دې چارې ډيري حکومتونه هڅولي دي په دې برخه کې پانګونه وکړي کله چې ټيکنالوجي پرمختګ کوي او ښاري ژوند پراخيږي دغه ستونزه هم ورسره پراخيږي په هغې هوا کې چې موږ ېې راکاږو او انشاق کوو ېې نايټروجن ،
ځکه په صحيح توګه ورڅخه استفاده نه کيږي يا خوهم دخلکو بيغوري ده چې دغه پلاستيکي يا کاغذي کڅوړي په هرځاي کې غورځوي که چيري همدغه پلاستيکي يا کاغذي کڅوړي ددې په ځاي چې کوم دکثافاتو راټولولو ځاي کې واچوي اوهغه دښار ،
انګړ څخه بهر وباسي دکوڅو ياانګړ منځ کې ورته اورورکوې چې دغه دکڅوړو سوځول بياهم ځيني مضره ګازات هواته ليږدوي اودغه ګازات دډول ډول ناروغيو سبب ګرځي .
د منځني ختيځ د پوهنتون د كيميا د انجينرۍ د څانګي علمي غړي پروفيسور دكتور افق باكر وويل چي د اوږدي مودي را هيسي د نوموړي پروژي پر سر د څيړنو له امله مو د پام وړ پايلي تر لاسه كړي دي.
پرفيسور باكر زياتوي چي ( ځيني كسان فكر كوي چي يواځي به پترول او هغه نفت پاي ته ورسيږي چي په نقليه وسايطو كي تري ګټه اخيستل كيږي دا خو د نفتي موادو يواځي يوه كوچنۍ برخه ده .
په پرمختللو هيوادونو كي د نفتي موادو د كمښت سره د مبارزي لپاره د پام ور څيړني رواني دي چي په دي چوكاټ كي د جوارو او غنمو په څير د زراعتي موادو نه د سون د موادو جوړل،
د خوراكي موادو د پوښولو لپاره مناسب نوموړي پلاستيك د انتي ميكروبيكي ځانګړتيا په درلودلو سره په ځانګړي توګه د خوراكي موادو د پوښولو په ګډون په يو زيات شمير برخو د اړتيا وړ دي.
دهوا داهميت په هکله دومره بس ده چې انسان کولاي شي دغذاپرته څوهفتي اوداوبو پرته څوورځې په معتدله اب هوا کې ژوند وکړي ولې دهوا پرته زيات له څو دقيقو نه شي کولاي ژوندي پاتې شي.
دضرورت وړ هوا يو له مهمو خصوصياتو څخه دهغې پا کي ده دتيرو زمانو څخه دهوا دپاکي اونظافت دتوجه وړدي دمثال په توګه بقراط پا که هوا د عمومي صحت تر ټولو مهم اومؤثر اصل پيژانده .
الماني ډاکترانو په ۱۵ او ۱۶ پيړيو کې هم دهوا پاکوالي موضوع ته ډيره زياته پاملرنه درلودله په ۱۸۴۷ کال کې الماني حکيم اوعالم پتن کوفر عمومي روغتيا دهوا په پاکوالي کې پيژانده اوهغه ته ئئ خاصه پاملرنه کوله او هغه يئ دانسان دژوند لپاره تر ټولو مهم ضرورت اواړتيا بلله .
دلومړي ځل لپاره په ۱۶۶۱م کال کې دهوادککړتيا اوناخوالو په اړه کتاب وليکه چې دغه کتاب نوي چاپ په ۱۷۷۲م کال کې وښوده چې دجان اولين لارښووني دقبول وړوې .
دهغه پيشنهادونه عبارت وؤله دفابريکوانتقال دښار څخه بهر ته اودښار په شاوخوا کې دشنه کمربندو رامنځته کيدل چې دنوموړي وړانديزونه تر اوسه هم دګټې اخستني وړ دې
په ۱۸۱۹م کال کې يوځانګړي کميټه دمسالې دمطالعې لپاره وګمارل شوه په ۱۸۴۲م کال دوهمه اوپه ۱۸۴۵م کال کې دريمه کميټه دچاپيريال ساتنې دناخوالو دڅيړنې په موخه وګمارل شوه
لاکن دککړتيا مقدار عمومآ دتوجه وړ اومحسوس نه دي ځکه طبيعت په خپل سر هوا تصفيه کوي ککړتيا له هغه وخته محسوس شوه چې انسان دثابتو ټولنو په شکل په مختلفو نقطو کې ژوند غوره کړ.
نن دجمعيت چټک زياتوالي او دهغه تراکم دنړۍ په مختلفو برخو کې دصناعيو دتراکم په نتيجه کې دمختلفو انرژيو دمنابعو څخه زياته ګټه اخستنه چې دهوا دککړتيا عامل دي اوهغې حد څخه زياته دي کوم چي طبيعت وکولاي شي تصفيه يې کړي .
په واقعت کې دهوا ککړتيا په نني شکل سره يو داسي پديده ده چې دماډرن ژوند څخه رامنځته شوي ده چې په تآصف سره انسان يي دهوا دککړتيا دستونزي سره مخامخ کړي دي .
دښارونو په پراخوالي اونفوسو په زياتوالي سره اودهوا دککړتيا دکنترول نشتوالي په تدريج سره دهوا دککړکونکو موادو غلظت زياتيږي او داسې وخت به راورسيږي چې دهوا ککړتيا به دومره زياته شي چې هوا به نوره دتنفس وړنه وي اوداستر ناورين دي .
چاپيريال ساتنې نړيوال صحي سازمان ديو شمير نورو موسسو په همکاري سره په ځينو لويو ښارونوکې دهوا دککړونکو موادو پر غلظت دوامداره څارنې لپاره يو لړ فعاليتونه سرته رسولي دي په عمومي ډول ددې ډول بين المللي اقداماتو هدف دادي ،
دمثال په توګه په ځينو ورځوکې کاربن مونواکسايد ۵۰ برخې په ميلون کې ته رسيږي په داسې حال کې چې د دستندرد تر ټولو لوړ حد 9 ده اوس دغه حياتې اومهم سوال مطرح کيږې چې ايا ددغه خطرناک اووحشتناک حالت څخه دنجات اوخلاصون لاره شته ؟
د هوا د ککړتيا غير طبيعي مهمي منشاوي عبارت دې له د نقليه وسايلو ککړتياوي د خس او خاشاک د سوزولو ککړتياوي د حرارتي بريښنا د توليد د مرکزونو ککړتياوي د صنعتي کارخانو د پاتيشونو ککړتياوي د پخولوکرې دفلزاتو دويلي کولوکرې ،
د اټکل له مخي د هوا ککړتيا په ښارونو کي ۷۰٪ د موټرو د دودکش څخه چي کوم ګازونه خارجيږي لکه کاربن مونو اکسايد اوداسي نور را منځ ته کيږي چې دغه په هوا کې موجوده ککړتيا په لويو ښارونو کې د مجاز حد څخه زياتوي طبيعي ګاز زياتره له ميتان څخه جوړ شوي دي مګر د بنزينو کاربن مونو اکسايد او هايدروکاربنونو په نسبت کمه اندازه زيانونه را منځته کوي د اخيستل شوي احصائي له مخې هغه موټرونه چې پترول استعمالوي په جهان کې ۲۵۰ مليون موټر موجود دي او دغه موټرونه روزانه په هوا کې ۰،
ځينوساينس پوهانومحاسبه کړيده چي تر۲۰۳۰کال پوري به دکاربن داي اکسايداتوموسفيرسطحه دوچنده شي دابه دځمکې داتوموسفيردتودوخي ددرجي ۲-۵سانتي ګريد پوري لوړه کړي .
دمثال په ‌ډول دواورواويخ دويلي کيدلوزياتيدل دبحرونوداوبوسطحه لږترلږه دوه متره لوړه کړي چي دادهغوزياتوښارونودپاره چي دبحرپه غاړه واقع دي کافي ده چې داوبولاندي غرق شي نړيوالې هڅي پخواپيل شوي دي چې دفوصلي محروقاتواستعمال کم کړي اودځنګلونووهل ورواوياودرول شي داله سرتاسري هڅوغوښتنه کوي ځيني ساينس پوهان وړاندوينه کوي چې دځمکې ګرميدل په پرله پسي ډول دمخنيوي وړندي .
دغه غازيو زهري غازده چي دسږوله لارې دانسان بدن ته داخليږي دهغه دليل له مخي چې دکاربن مونواکسايد دترکيب قابليت دهيموګلوبين سره ۲۱۰ځلي داکسجن څخه زيات دي اودکاربوکسې هيموګلوبين دترکيب قابليت څو ځلې داکسي هيمو ګلوبين څخه ډير دي داکسي هيموګلوبين وظيفه دبدن ټولوحجروته داکسيجن رسول دې .
کاربن مونو اکسايد دفزيک له نظره په طبيعت کې دميتان ګاز او يا دفاضله اوبو دګاز داکسايد کيدو څخه اويا دجسدونو اوفاضله اوبو دورستيدو څخه لاسته راځي .
دمحروقاتو داحتراق په اثر 2, , 2 اودنايتروجن اکسايدونه لاسته راځي چې داحتراق دکيفيت اوپه محروق کې دسلفر اونايتروجن دشتوالي څخه نماينده ګي کوي په تصفيه خانوکې ددې عناصرو دترکيبونو زياته برخه په مختلفو طريقو سره جلا کوي .
داحتراق څخه 2 لاسته راغلي مقدار کم اوزيات دي که د2 مقداردستاندرد څخه کم وي نه يواځي ضررلري بلکي دنباتاتو دنمولپاره ضروري دي کله چې د 2 مقدار دستاندرد څخه زيات وي دنبات لپاره مضر اودانسان لپاره هم ستړتيا راوړونکي دي .
البته د2 اغيزه په همدې پورې نه محدوديږي په طبيعت کې داکسيجن او2 دمقدار تر منځ ډيردقيق تعادل وجود لري چې يو له مهمو اغيزو څخه يي دلمر دوړانګو دزياتي تودوخې جذبيدل دي که 2 مقدار په اتوموسفير کې ډېر زيات شي داتوموسفير په لاندې طبقو کې دلمر دوړانګو جذب هم زياتيږي چې په ځينو سيمو کې زياتې وريځې منځته راځي په عمومي ډول په ځمکه کې دتودوخې اندازه په زيات مقدار زياتيږي .
په احتراقې موټروکې دناقص احتراق په اثر دري نور ترکيبونه منځته راځي کاربن مونواکسايد غير محترق شوي هايدروکاربونونه چې بنزين اوګازويل خپله دهايدروکاربنو يو مخلوط دي چې دناقص احتراق په اثر نوي هايدروکاربونونه منځته راځي .
درسته اوصحيح طريقه دککړتيا په کموالي باندې زياته اغيزه لري چې داکموالي خصوصآ دکاربن په هکله صدق کوي دمثال په توګه دډيزلې موټرو دغلطې طراحې په صورت کې دلوګي دزيات مقدار دتوليد سبب کيږي .
دموټرو په داخلې احتراق کې خصوصآ په بنزينې موټرو کې نسبتآ دکاربن مونواکسايد اندازه زياته توليديږي غيرمحترق شوي هايدروکاربونونه دبدبوي لرونکي دي اوپه زيات احتمال سره سرطان توليدونکي دي برسيره پردې په هغو سيموکې چې دموټرو شمېر زيات دي هغه وخت چې باد کم وي تياره رنګه غبار منځته راځي چې لمر دخپل ځان شاته پټوي .
دمثال په توګه په بنزيني موټرو کې سربې ترکيبونه داحتراق څخه وروسته دبخار په شکل دمجرأ له لارې خارجېږي چې دذرو په څېر په هوا کې په ځوړند شکل پاتې کېږي له څه وخت څخه وروسته په جامد شکل په ځمکه لوېږي چې دسربو داشکل ترټولو کم ضررلري ديادوني وړ ده چې سربې ترکيبونه چې په هر شکل وي او په هره طريقه چې انسان په بدن ،
اوبه شفافه سپين رنګه ماده ده چې دټولوژونديو موجوداتو دژوندلپاره اړين کڼل کيږي په طبيعت کې داوبومقدارډيرزيات دي مګر ددې مقداريوازي په سلوکې يوه برخه داستفادي وړده .
اوياسمندرونوکې غورځوي پاکې اوبه ددې موادوپه وسيله ککړيږي اوداستعمال څخه پاتې کيږي خوکله چې دموټرو اوکارخانو لوګي يا نورشين کوريزه غازونه دوريځوسره يو کيږي باران تيزابي کوي تيزابي باران دګوګړوتيزاب اونايتريک اسيدلري چې هيڅ ډول اړتيا هم نشي پوره کولاي .
په ښارونو كې د خلكو ګڼه ګوڼه او تر څنګ يې د نقليه وسايلو د زياتوالي له امله د هوا او اوبو د ككړتيا او داسې نورو بې شميره ستونزو په خپل ځاى د ژوند چاپيريال له ډير ناوړه حالت سره مخامخ كړى دى.
نو همدې ټكي ته په پاملرنې موږ د خپل هيواد د ژوند د چاپيريال د ويجاړيدنې د مخنيوي لپاره تر هر څه لومړى په ملي سطحه د ژوند د چاپيريال ساتنې د فعالو ارګانونو او ادارو د موجوديت اړتيا احساسوو،
ارام بادونه دخپرولو اوشيندلو دکمې اندازي ځواک اوتيزياځواکمن بادونه دزياتو شيندلو اوخپراوي قدرت لرې په عمومې ډول باد د ۳۰ کيلو مترو څخه زيات سرعت په ساعت کې دککړتيا په خپرولو کې رغنده رول لوبوې .
دباد عمودې جريانونه دهوا په پاکولو اوتصفيه کولو کې ځانګړي ارزښت لرې اوله بله پلوه څرنګه چې دهوا دافقې سرعت جريان په لوړوپوړيو يا طبقوکې زيات دي بنا پردې دګندګيو په لاندې برخوکې دهغوي دښه خپراوې سبب ګرځې .
خوپه لوړ فشار لرونکو سيمو کې دهوا دجريان دټيټوالې له امله الاينده مواد په چا پيريال کې پا ته کيږې اودلوړوالې ځواک نلري چې په پايله کې ديوسيستم توقف په زيات فشار سره دڅوورځو لپاره په يوه سيمه کې دککړتيا دزياتوالې سبب ګرځې .
دهواککړتيا په مختلفو خلکو کې مختلف توپير لرې ديو ټولې زيانمندي ښايئ نسبت نوروته زيات وي مثلآ دکوچنيانو اوکم عمره ماشومانو په نسبت په زيات عمر لرونکوکې دغه ستونزي زياتې رامنځته کيږې .
له اوبو څخه دغه فلزات په بحري حيواناتو کې جمع کيږي په پاي کې انسان اومرغانو ته داخليږي کله چې دغه حيوانات وخوري د زيات غلظت دماهيانو لپاره زيان راوړونکي دي کله چې دادماهي په غوږونو اغيزه وکړي دهغوي دخفه کيدو سبب کيږي .
دځاي پر ځاي کوني داوزون دنوي ماليکولونو سره چې په طبعې ډول سره توليديږي نو دکار پايله به داوزون طبقې کمبودي وي ددغه اوزون طبقې تخريب ددفعي ځواک البته حفاظتي دفاعي ځواک دکمښت لامل ګرځي چې په پايله کې دځمکې کره د - دزيا تو وړانګو دلګيدو سبب ګرځي يا ځمکه ددغه وړانګو لاندي راځي .
دما ورابنفش پيژندونکو دلمر دغه ماورابنفش وړانګې په دريو برخو ويشلې چې عبارت دي له – / – / - چې - دځمکې سطحې ته نه رسيږي او د – وړانګې تريوې اندازي پوري داوزون طبقې په فلتر کې ګرفتاريږي اود – وړانګې په پوره ډول داوزون طبقې څخه تيريږي پدې ډله کې – اصلي مقصر اولا مل دصدمو اوخطرونو دځمکې دمخ پر موجوداتو اوناوړه پايلو په چاپيريال ده .
په هغه حالت کې چې داوزون دماليکولونو اندازه يا شميرالبته دتشکيل شوي ماليکولونو دتخريب شوي يا تجزيه شوي ماليکولونو دشمير سره برابروي نوموړي عکس العمل دحرکتي توازن په حالت کې قرار لري .
دغه توازن اوتعادل کولاي شي چې ټول ماليکولونه چې داوزون دماليکولونو سره په عکس العمل کي دي مختل کړې اوپه پايله کې هغه له منځه يوسي که چيرته دتخريب سرعت زيات وي ولي دنوي تشکيل شوي اوزون دماليکولونو دسرعت داندازي څخه زيات کم وي نو پدي حالت کې نوموړي توازن دموازنې يا تعادل حالت څخه خارجيږي اوکمبود داوزون دماليکولونو دتراکم به وي .
داوزون طبقې دتخريب موادو دعمر دوران ددي موادو په ډول پوري تړلي چې د ۱۰۰ – ۴۰۰ کالو پوري ده نوپدي خاطر يو ماليکول کولاي شي په سلګونو داوزون ماليکولونه تخريب کړي .
داوزون طبقه عبارت له هغه طبقي څخه ده چي دځمکې دکرې څخه په فضأ کې اودستراتو سفير په برخه کې چې داوزون دماليکولونو څخه جوړشوي او ددې سيارې چارچاپير يې ديوي پوکاڼې شکل نيولي ده.
اوديو فلټر وظيفه دلمر دماورا بنفش دمضرو وړانګو د - پنوم سرته رسوي دغه وړانګه يو ډير قوي نور ده چې دلمر څخه ځليږي اودانسان په روغتيا اوچاپيريال بدي پا يلې لري.
دستراتو سفير طبقه دتروپوسفير دلايي څخه وروسته دځمکې په فضاکي قرارلري اودځمکې له ۱۰-۲۰ کيلو متري څخه شروع او تر ۴۰-۵۰ کيلو مترو پوري دوام کوې.
داوزون طبقه دځمکې پرمخ دژوند کولو لپاره ډيره ارزښتناکه ده دغه طبقه دفلټر په شان عمل کوي چې دلمر دماورابنفش وړانګو يا – څخه ځمکې ته مخنيوي کوي .
سلفر داي اکسايد په ډيرو لږو غلظتونوکې په مغزو کې عکس العملونه منځته راوړي دهغې هوا تنفس چې ديو پي پي ام څخه په کمه اندازه ذکر شوي ګاز موجود وي دلسو دقيقو په موده کې دزړه دضربان اوتنفسي حرکتونو دزياتوالي سبب کيږي که هغه غلظت زيات شي (۱،
هايدروکاربونونه دکاربن اوهايدروجن لرونکې عضوي مرکبونه دي يا په بل عبارت هايدرو جن اوکاربن لرونکي عضوي مرکبونه چې هايدروکاربونونه نوميږي لکه ميتان ،
چې دډبرودسکرومعدنونه ممکن د۳۰۰ نه تر ۴۰۰ کلونوپوري اخري پړاو ته ورسيږي اوپه ضمن کې هر ټن ۳۰ موجوده انرژي دډبروسکرو په هرکيلوګرام کې د 3۷۰۰ طبعي ګاز معادل ده .
يو حرارتي معدن چې کله له منځه ځي په اسانۍ سره کولاي شو دغه ځواک ځاي دنورو مصارفو دکارولو په موخه وکارؤو اويا کولاي شو چې دسوزيدو په واسطه ځاي پر ځاي کړو دتوليد شوي برق کنترول دډبروسکرو په واسطه ډير اسان وي .
کله چې ګياوي مري دهغوي پاتې شوني اودحيواناتو پاتي شوني چې دهغوي څخه تغذيه کوي ددريابونواوخاورو لاندې کيږي اودوخت په تيريدا سره دهغه دفشار لاندې دډبروپه سکرواوړي .
ځنګلونو بدي اغيزي لري دماوراءبنفش وړانګه په کيمياوي ترکيباتو کې په ځيني بوټو کي دتوپير لامل ګرځي په کرنيزو توکو باندي ډول ډول تجربو دا جوته کړيده چې زياته زيان منونکې د دوړانګې په وړاندي عبارت دي له کورني بوټي لکه کدو هندواڼه خټکي اوهمدارنګه دغه وړانګه په رومي بانجانو ،
پلاستک اونور چې کله دوړانګي په مقابل کي واقع شي نو تجزيه کيږي په ځانګړي توګه پلاستيکونه دغه ضررونه اواغيزي په شاړو سيمو کي زياتي وي چې دغه خسارات کولاي شي هرکال په ملياردونو ډالروته ورسيږي .
دانسان دبدن دحفاظتي ياساتونکې سيستم تخريب د دزيانمن کيدو له لاري چې د عفوني او ميکروبي ناروغيو لامل ګرځي دماوراءبنفش د وړانګه دپوستکي دسرطان اصلي لامل ده چې خبيث او سليم پيژندل شوي دي ددغي وړانګي زياتوالي کيداي شي دملغلروداوبو اودسترګو دړنديدو سبب شي.
په هغه وخت کې تيزابي باران ته هغه د ورښت په توګه توجه لرله اواوس دتيزابي باران په نامه مشهور دي داوبو تيزابيت دکاربن ډاي اکسايد غاز دانحلا ل له امله دباران په اوبو کې دي چې معادله يې په لاندې ډول ده .
دډبروسکرو معادن ډير ګران دي په ضمن کې دډبروسکرواستخراج غيراقتصادي ده دډبروسکرو انتقال ځواک ځاي ته ګران پريوځي دډبروسکرواستخراج دژوند دچپيريال دبدلون لامل ګرځي اوزندګې بښونکې ژوند ته خطر متوجه کوي
د کندهار د پايلوچانو د نوم پيدا يښت او ځانګړتياو په اړه يوه امريکايې ژورناليست جروان دايک په افغانستان کي څه تيريږي کتاب کي دپايلوچانوپه اړه داسي ليکلي دي.
له هغو ليکولانو سره چي ددې سيمنار د چمتو کېدو پر مهال خبري سوي هغوي کندهاري پايلوچان تاريخي ناميان او د مظلومانو يوازني ملاتړ کوونکي او د ظالم په وړاندي درېدونکي اتلان بللي دي .
تکړه طنز ليکونکي محمود نظري وايي پرپايلوچانوخپل عزت او پټ ټينګ ګران دئ او نه غواړي چي دپايلوچانوپه ډله کي کوم داسي داغ او سپکاوي پيدا کړي چي دده پايلوچي تر سوال لاندي راسي.
بيا نو دغه دواړه د يو نا څرګند لورې ته روانيږي دغه مهال د دغې موضوع په اړه چي د دوي په منځ کي پېښه سوي ده هيڅ چا ته څه نه وايي کله چي هغه ځانګړې ځاي ته ورسيدل،
محلي خلک اوس هم د دې خلکو په کيسو وياړي شاعرانو شعرونه پر جوړ کړي دي او هر هغه ټينګ ځوان ته چې د ښو صفتونو خاوند وي د پايلوچ لقب ورکوي ګر چي هغه پالوچ هم نه وي .
د ښاغلي پنهان په خبره پخوانيو پايلوچانو د هر خراب کار په وړاندي مبارزه کول خو اوسني هغه خپله ناوړه کارونه کوي او په خپلو همدې ناروا کارونو وياړي او ځان ته د پايلوچ لقب هم ورکوي
ځکه ټوخي د جنګ د اعلان په معني وو او که کوم کس جنګ نه وای کړي او ځان يې ټينګ او قوي ښودلاي نه وای نو بيا خلګو ورته پايلوچ نه وايه او نه يې هم د خپلو خلګو ساتنه کولاي سوای.
د سهار وږمې د شاه آغا د نغارو انګازې آن د ارغنداب تر شنو باغو رسولي چي په اورېدو به يې نازک پوستو انارو وخندل او ځينو به لا له شوق او سوزه خپل ګريوان څيري کړ او دوه څاڅکي وينه به يې توي کړه.
لوڅي پښې کوشنيان روان وه په کوشنيانو به د زيارت د شنو ګونبزو په ليدو له خوشالۍ چيغي ګډي شوې او په ځغاستا ځغاستا کي به تيت او پرک شوله خو د خپلو مشرانو په نارو به چي يې ويل:
هلته پير ملنګ کچکول پر سر نيولي په يوه پښه څرخېدي اوږدوغوړو څڼو يې سترګې ورپټي کړي وې او سپينه اوږده ږيره يې له چرخېدو سره باد تار تار کوله د ملنګ له خولې نه چي ږغ يې ناست وي د اللهُ اللهُ سندره په سختي سره راوتله ان د شاه مقصودي اميل د ډبرو کړيچي به سمه د موسيقي نغمه ورسره ږغوله .
لږ ها خواته د زيارت تر شا د غره په پراخه لمن کي د درختو تر سايې لاندي د اوبو د شر شري ته نږدي سرې جوزجاني غالۍ اواري وې چې څلورو خواوته يې د صوفي چيټ کوربچې او بالښتان پراته وه په منځ کي يې د ناوي په شان په مريو سينګار شوي غټ چلم چي خداي دي مې غاړه نه بندوي سر خانه يې پاو- نيم پاو په وار تمباکو نيول او شنه او زرغونه زومبکان يې پر ځړيده او څنګ ته يې په هيندارو سينګار شوي د تمبکو جعبه پرته وه ،
د توري لنګوټي شمله يې تر بوجولکو رسيدله او خپله هم د شملې خوا ته کوږ کوږ تي تا به ويل ګواکي د شملې وزن يې سر دېخواته کوږ کړي دي او يا غواړي و ګوري چي شمله يې څنګه پر مځکه کښيږي.
ښايسته او غنم رنګ ځوان په ليدو سره چي غټو سرو سترګو او ګڼو بريتو يې څيرې ته خاص هيبت او جذب ورکړي وو د نوکراو نو تر منځ پوښتنې او کونګوسې پيدا شوي .
دوه تنه نوکرانو د چلم په ډکولو اخته وه د ملک شاو خوا د ځوانانو چي هغوي هم د غښتلتوب دعوا کوله ناست وه خو نورو د هغه هلکان ګڼل ځکه ازمايل شوي نه وه د ملک د خولې وه او تل د ملک پسې وه د نورو پسې روان ځان ته غښتلي نشواي ويلاي نو ځکه د هغو پر خبرو او کړو وړو د نورو خندا راتلله.
غوثو د يخي کولنګ د نيني پيش قبضه تر لمن لاندي تړلې وه د مجلس يارانو چي تر اوسه چا ته نه وه دريدلي د دغه دوو غښتلو ناميانو د هر کلي لپاره ودريدل.
سيدانو او علماو ته زيات احترام درلوده دا د زمريانو په شان غښتلي ناميان چي په زرو لښتو او سلو چړو به يې د خولي آخ نه وته او نه يې تر ځان بل باتور ليده نن يو ځاي را ټول شوي وه هر يو يې د وسپني يوه کلا د ډبرو يو غر د ځنګله يو زمري اود ميړانې يو پهلوان او د غيرت بې تاجه باچاهان وه.
نو ځکه ټول چوپ وه او ستر ګې له کونجو يې ميدان او ياران څارل د مېلې ډيرو ځوانانو دا باتوران پېژندل نو هره شېبه يې په سا نيولي ټوګه د يوې پيښې انتظار کاوه دادو چي ځان يې نامي باله او د ملک نوکر وو ملک غوښتل دي په نورو ناميانو وپيژني نو ډک شوي چلم ته د سکروټې دراوړلو لپاره له ځايه پورته شو،
د ادو هم لکه دا نور کوږ کوږ له اوږدې شملې سره د اور خواته ورغي او هلته يې د اتشګير پر ځاي په ګوتو سره سکروټه واخېستله د ناميانوو مجلس و مستي ځيني کېده او وينه يې په جوش راغلي وه په داسې حال کي چي سکروټه يې په لاس کي لکه بوجلې چي ښکېلي ښوروله ،
د ملک غړي وتښتيدل پر تندي يې د د خولو سيلاب رامات شو او لکه هغه پهلوان چي د حريف په يوه لينګته يې شا مځکې ته رسيدلي وي مات شوي وو ځکه د زمريانو په محفل کي چغالانو ته ځاي ورکول د زمريانو سپکاوي وو د غښتلتوب نوم ته دوکه وه او ناميانو ته ښکنځل وه .
ما منطقه د غلو او لوچګانو نه پاکه کړي ده نور هر څه چي کوې خو په څو ناميانو غيرتمندو به غرض نه لري بيا يې نوي کومندان د دې ناميانو د ليدو لپاره د هرات بازار خواته بوتي هلته د يو سماوار مخي ته يو کرک ځړېدي د امنيې کومندان کرک ته ګوته ونيوله او ويې پوښتل:
بنګ له زاړه ميز څخه پورته شو لمن يې کښته کړه سيلاوه يې تر ملا وتړله پټو يې د تل په شان له يوه کنجه راکش او ايله څوکه يې تر اوږې ورسوله او په داسې حال کي چي پټو يې ورپسي څکېده او شمله يې مځکې ته رسيدله کوږ کوږروان شو .
د جنګ نه يوه ورځ مخکي يې هغه ته تر سهاره بېدار خوابي ورکړه او سهار د لمانځه وخت يې دوه ساعته خوب ته ايله کړ او بيا يې وږي تږي او له خوبه ګيچ او سر بداله د جنګ ميدان ته يووړ او د کريم له کرک سره يې جوړه کړ.
بنګ د کور خوا ته رهي وو په جاده کي د ماله جات او ښکارپور بازار د ځوانانو تر منځ د ډرونه خط لوبه روانه وه په دې شرط چي هر چا که يووړه بايللي ډله به يې پر چيچو غاړو تر چار سو پوري وړي
لوبه ډيره توده او ضدي شوي وه دواړو خواو پټوان تاو کړي وه چا لا په پټو وانو کي ډبرې اچولي وې او يو نيم لا زنځيران په لاس کي نيولي وه هر يو به چي رامخکي شو په يوه وار به يې په سترګو توره شپه شوه او د اخ،
هيڅ يو مخي ته نشواي ورتلاي ټول هک پک او حيران پاته وه چي څه وکړي په دي وخت کي د يوه سترګې پر بنګ ولګېدي ورغي او هغه يې ميدان ته راوستي د هلکانو زاريو اړيست چي ميدان ته ننوځي .
يو ځوان چي زنځيرونه يې په لاس او پر ځان ډاډه وو لږ ورنږدي شو سوچ يې کاوه چي په يوار به يې تر شا کړي لږ مخي ته ورغي بنګ چي هغه تر سترګو لاندي څاري په يوه ټوپ سره يې پښه ورورسوله او ميدان يې وګاټه.
شور ماشور جوړ شو هلکانو له ډيري خوشالي خپل پټوان پورته پورته غورځوله وړونکي ډله د حريفانو په چيچو غاړوکښيناستله او د شا بازار خواته رهي شول يو تن چي د د حريف پر چيچو غاړه سپور وو د خپل حريف سترګي پوټي کړي او بل د لاس ګوتي ورته ونيولي او و به يې پوښتل:
د نارو او شور سره تکرار ېدل و خرقي شريفي مخي ته د تيرېدو سره بنګ مخ و خرقي شريفي خواته کړ او يو عسکري سلام يې وکۍ چار سو ته لا نه ورسيدلي چي يو نيمچه ځوان د توپنچي دوه تکه وکړه .
خو کپه نظر ماد او غوثو په خبرو اخته وه له پښې يې د کباب بوي پورته کيده او جز جز څاڅکي څاڅکي يوه يوه اوښکه ترې څڅيده څوک دي چي سکروټه د نظرماد له پښې ليري کړي؟
تر سکروټي لاندي يوه تڼاکه پيدا شوه د تڼاکې سترګه کرار کرار لويده تا به ويل غواړي دا ټول شوي ناميان يو ځاي وګوري خو د ليدو تاب يې رانه وړ او وچوله او سکروټه يې ليري وغورځوله.
د تاوتاو شوي د يو تان پر توګ يې چي د پرتوګاښ پر ځاي يې واګي وراچولي وې او سر بيره يې په نازک زنځير هم تړلي وو مالوم شو په ټول بدن کي يې جوړ ځاي نه ليدل کيده خو د نس د پرهار کوکونو يې چي لا تازه وه فکر شو:
د دوو نورو بيا ډبرې غور‎ځورلې او سرونه يې ورته نيولي وه هر يو چي به سر بچ کړ نو لوبه به يې بايله او هغه بل ته به د سلام دئ تا ته باداره په ويلو به تسليم سو.
د زمزم څاه د کعبي په اتلس مترۍ کي د ابراهیم مقام ته نژدې تر مځکه لاندي قرار لري چي اوبه یې د پمپ په وسیله پمپ کېږي او د نلونو او پېپونو په وسیله تر زیارت کونکو رسېږي.
کله چي ابراهیم خپله ښځه او زوی په دښت کي پرېښودل نو هغوي تږي سوه او هاجره د اوبو په لټه د صفا او مروا د غره په منځ کي ځغستل په پای کي جبرایل خپل وزر یا پښه له مځکي سره ووهل او د زمزم چینه د اسماعیل او هاجرې د ژغورني لپاره را منځ ته سوه.
ځکه کله چې چیني زایر هیوان تسنګ دافغانستان له لارې په ۶۳۰ زیږدیز /میلادي کال کې داوسني پښتونخوا مرکز پېښور ته لاړ نو ده هلته یوه تاریخي کلا لیدلې وه چې په غالب ګومان سره به همدا دپېښور بالا حصاروي .
همداراز ځینې تاریخپوهان وایی چې دغه کلا له نن نه څه دپاسه زر کلونه وړاندې یعنې په 393 ق / 1003 م» کې هم شتون درلو د هغه وخت چې افغان واکمن محمود غزنوي دویهند مشهور راجا جیپال ته ماتې وکړه .
دریم روایت داسې دی چې دغه با لاحصار دهندوستان مغولی واکمن بابر د۱۵۱۹ او ۱۵۲۴زیږدیز/میلادی کلونو ترمینځ جوړه کړه چې لا هغه وخت یې پر پنجاب برید نه وکړی او په هند کې یې دلودي پښتنو واکمني لانه وه له مینځه وړې .
کله چې دهندو ستان دمغولي واکمن اورنګزیب په وخت کې پښتنو دمغولي زورزیاتي او استبداد پر خلاف مبارزه کوله نود پښتنو ملي مبارز ایمل خان مومند هم دمغولو پر خلاف د پیښور پر با لا حصار برید وکړ او دغه بالا حصار یې له مغولو نه ونیوه ،
د ۱۷۳۸ او ۱۷۳۹ زیږدیز/میلادي کلونو ترمینځ ایرانی نادرشاه افشار ته هغه وخت دپېښور بالا حصار لا س ته ورغی کله یې چې پرهندوستان برید کاوه.
دنادرشاه افشار تر مړینې وروسته دپېښور کلا ددرانیانو دواکمنۍ لاس ته ورغله او کله چې احمدشاه بابا واکمن شو نو دنورو کارونو تر څنګ یې دغه کلا ورغوله اونوې نوې ودانۍ یې پکې جوړې کړې .
وروسته دبالاحصار کلا دافغاني پښتنو قبایلو په لاس ځکه ورانه شوه چې دوی دا فکر کاوه چې دا دبهرنیو یر غلګرو لپاره پوځي اهمیت لري او هر یر غلګر چې راشي او دا کلا ونیسي ددغې کلا په وجه پښتانه ټکول کیږي .
دمغولي بابر تر مړینې وروسته کله چې په ۱۵۳۱ زیږدیز /میلادي کا ل کې دده زوی نصیرالدین محمد همایون دهند وستان دویم مغولي واکمن شو نو دغه ورانه کلا یې له سره ودانه کړه او سکندر خان ازبک یې دنوموړي کلا دکلادار په توګه وټاکه ،
تر همایون وروسته کله چې دهغه زوی جلا ل الدین محمد اکبر دهندوستان واکمن شو نو دهغه دواکمنۍ په وخت کې دپیښور په بالا حصار کې اور ولګید او دکلا دننه سوداګریز توکي او ډیپو ګانو اور واخیست .
دبالا حصار کلا تر ۱۰۷۹ هجري کلونو پورې دهند دمغولي واکمنانو په لاس کې وه او دهغوی یوپوځي صاحب منصب به هلته دکلادار په توګه دنده درلودلهاو نور ډیر شمیر سرتیري به ورسره وو.
دقرآن کريم د علومو باره کي مخلتف نظريات دي چي شاه ولي الله محدث دهلوي په خپل کتاب الفوز االکبير في اصول التفسير کي ليکي چي دقرآن کريم پنځه علومو باندې مشتمل ده.
د ميوه لرونکی ونو لپاره په جلا ډول شرايط نيول کېږي او دلرګيو د توليد په منظور جلا شرايط په نظر کې نيول کېږي نو مونږ د هغه اصولو څخه يادونه کوو چې په عمومي ډول سره دلرګيو اودميوي د توليد او کيفيت څرنګوالي د ښه کولو لپاره پکار وړل کېږي
ونه بايد يواځی د استراحت په مرحله کې شاخبرې شي حتی که چيری تل شنی وني هم شاخبري کېږي بايد د کال په هغه موسم کې چې هوا ډيره يخه وي او نمو توقف کړي وي تر سره شي.
دوني اطرافي ښاخونه بايد دوني دتني برخي څخه زيات نه وي نو ځکه دا ډيره مهمه ده چې کله چې په ونوکې شاخبري اجرا کېږي نو د ونو ډير لوی ښاخونواو غټوالي څخه مخنيوي وشي
د ځوانوونو د لوړوالي د مخنيوي لپاره د نايتروجن استعمال په دقيق ډول تنظيم کړی ځکه چي د ډير نايتروجن استعمال د وني وده زياتوي اودډيری شاخبري کولو لامل ګرځي .
ونه دی په مکمل ډول په يو ځل نه شاخبري کېږي يعنې يو ځل دی په کې ځينې څانګي قطع شي اوبيا دی ټوله ونه د نظره تيره شي اود بلي څانګې د قطع کولو لپاره دی بيا تصميم ونيول شي .
مناسبه شاخبري بايدد يو خوانه ونه د يو مستقل چوکاټ په درلودلو سره وروزي او هر څومره چې امکان لري د توليد سطحه ئي لوړه کړي او بايد دوني دطبيعي ودي د عادت په ضد ونه اوسي .
د هغه شاخبري څخه عبارت دي چې د ځنګلدار پواسطه په ځنګلي ونو کې اجرا کېږي کوم چې په طبيعي شکل شاخبري شوي نه وي يا په طبيعي شکل شاخبري کيدلې نه شي نو دغه وني په مصنوعي ډول د انسان پواسطه شاخبري کېږي او د ساقو تر منځ په فاصلو کې ،