polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
د جنگي ډلو د مشرانو سره د انوار الحق احدي او واکمن خپلمنځي مخينې له کبله د کرزي ادارې په ۲۰۰۱ م ز کال کې د واکمن او احدي سوسيال ډيموکراټ گوند د افغان ملت په نوم وپېژنده او رسميت يې ورکړ .
له هغې څخه يوه نيوکه داده چې کله دی د حکومتي ادارو کې کار پیل کړ د گوند اصلي تگلاره ېې له پامه وغورځوله او د خپل شخصي اړيکو په وجه ېې د جنگسالارانو ډلگيو سره مصلحتونه پيل کړه .
په ۱۹۹۵ ز کال کې انوارالحق احدي د محمد امین واکمن ډلې افغان ملت سوسيال ډيموکراټ يا افغان ټولنپال ولسواک گوند په نوم خپل اړخ بېل کړ او هغه سره ېې په گډه د سوسيال ډيموکراټ تر نوم لاندې په بېله تگلاره ودرېد .
له بله پلوه جرمني ساينس پوهانو د دوهمې نړيوالې جگړې پر مهال له سل ميلو لرې واټن څخه پر "٢٤ "١٨پرده د انځورونو د ترلاسه کولو بريالۍ تجربه تر سره کړې وه.
کله چی د وینی د سرو حجرو دغه د جوړښت او تخریب موازنه له منځه لاړه شي نو انیمیا منځته راځی- پدی ډول چی یا د هډوکو په ماغزو کې د سرو حجرو تولید کم وي او یا د وینی حجری په چټکی سره تخریبیږی او یا ضایع کیږی.
دغه راز کیدای شی ستونزه په کولمو کې وي چی کولمی ونشي کړای په ښه توگه اوسپنه جذب کړی د بیلگی په ډول د په ناروغی کې- پدی ناروغی کې هاضمه د گډوډی سره مخامخ کیږی.
په دې اړه ارواښاد مدير غلام جيلاني خان د ويښ زلميانو په كتاب كې چې د ښاغلي محمد علم بڅركي ليكنه او په ۲۰۰۰م كال كې د نېدرلنډ د افغاني ټولنې له خوا چاپ شوى دى،
په جومات او كاله كې د زده كړو تر څنگ په ۱۹۲۶م كال ښوونځي ته شامل او د منځنۍ دورې تر زده كړو وروسته د لوړو زده كړو لپاره دارالمعلمين ته شامل شو او په ۱۹۳۸ع كال كې فارغ او د حبيبيې په عالي لېسه كې يې د ښوونكي په توگه په دنده پيل وكړ.
هلته یې پر ۱۹۶۵ ز کال پوهنتون ته د چمتووالي لپاره په مقدماتي درسونو پیل وکړ او له بري وروسته په ۱۹۶۷ ز کال کی د ښوونې او روزنې په څانگه کي په پوهنتون کي شامل شو.
خدای بښلي بها خپله لومړنۍ زده کړه د دیني علومو په برخه کي په خپله سیمه کي سرته رسولې او د منځنۍ زده کړې لپاره کابل ته ولاړ او هلته په رحمان بابا لیسه کې د شاملېلدو تر بريالۍ ازمویني وروسته په ۱۹۵۹ ز کال کې په دغه لیسه کي داخل شو او خپلې منځنۍ زده کړې یې په ۱۹۶۵ ز کال کې په بري سرته ورسولې.
ډاکتر اسدالله بها د بهاول خان زوی د ۱۹۴۹ زېږدي کال د ډسمبر په ۱۹ د وردگ ولايت وردگو د یوسف خیلو په کلي کي زیږیدلی دی او په وردگو کي بیا میر خیل دی.
هغه مهال د روسيې په لوړو سياسي كړيو كې په سخته سياسي مبارزه كې د بدلونونو لامله پاول له هماغه كوشنيوالي نه په اصل كې له مور او پلار نه جلا كړاى شو او د هغوى له مينې نه بې برخې وو .
کله يې چې په کار پيل وکړ شعر يې د پخواني او هنري تابه پړاوونه ووهل او چې کله په راډيو افغانستان کې پر دنده وگومارل شو د افغانستان په فرهنگي حلقو کې د يو هنرمند غزلبول شاعر په توگه وپيژندل شو.
د راديو افغانستان په ادبي پروگرامونو کې برخې اخيستنې او د موسيقۍ لــه څپو سره د خوږ ژبو هنرمندانو په غږونو کې دده د غزلو او ليريکو شعرونو خپرېدو د افغانستان او ورسره د نورو پښتنو په گڼو پرگنو او ولسونو کې دده له پيژندگلوۍ او شهرت سره ډېره مرسته وکړه.
امان الله سيلاب ساپی د خدای بخښلي وکيل شهيد نصرالله خان ساپي زوى او د مرحوم مفتي عبدالغفور خان لمسى پر ۱۳۱۲ لېږديز لمريز کال د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ په غازي کلي کې زيږيدلى دی.
او د برتانيې دوه ليکوالانو نيکولاس کلپېپر او جان گېرارډ د حربل په نوم يو ليکي کې ډېر داسې د بوټو له اړخه معلومات راټول کړي وو چې په طب کې ورنه کار اخيستل کېږي .
همداسې نورې بوټپوهنيزې بېلگې هم شته چې د هغوي په هکله څېړنې د ساينس په ډگر کې ډېرو نورو پوښتنو ته ځواب وييلی او د لا نور پوهاوي لاره يې هواره کړې.
د بوټو د چاپېريال د ويجاړېدنې په هکله پوهاوی او د بوټو د انواعو د ورکېدو څېړنه په سمه او بشپړه توگه د بوټو ډلبندي او په غونډالونو وېشنه په ټکزانومي پورې اړه لري.
نو د دغه اېنزايم د لوړوالي د سببونو د موندلو لپاره د نورو اېنزايمونو د کچې مېچنه بايد ترسره شي تر څو په يوه کس کې د بېلابېلو رنځونو د شتون احتمال نور هم دقيق او مشخص او روښانه شي.
چې د دې کيميايي تعامل په نتيجه کې پايرووېټ او گلوټامېټ رامېنځ ته کېږي چې دا وروستي لاس ته راغلي امينو اسيدونه بېرته د ټرانس امينېشن تعامل په مرسته وړاندې او وروسته کېدلای شي.
په کلينيکي لحاظ دا يو اهم اېنزايم دی چې د ځيگر د کړنو په تشخيصي آزمېښت کې او د ځيگر د روغۍ او ناروغۍ په پېژندلو کې په کلينک کې د عامو لابراتواري آزمېښتونو په کتار کې راځي.
تريش په ملتيا د تهنو پر هېواد راپرېوت. د خپل هېواد هر غوره جنګيالی او هر غوره سړی يې له ځانه سره اخستي وو. هغه خپله مېرمن او بچيان هم راوړي وو؛ د مرکز مشران او هغه د پيري په ميدانونو کې لويديځې پولې ته ورسېده».
هغه ساحلي سيمه چې نن ليبيا بلل کېږي او هغه مهال د عثماني سترواکۍ له خوا له ۱۵۵۱ نه تر ۱۹۱۱ز کال پورې اداره کېده او «ايالت طرابلس» يې باله،
د ۲۰۱۱ز کال د سپتمبر په مياشت کې ملګرو متلونو د ۲۰۱۱ز کال د اګست مياشتې د درېيمې نېټې د ليبيا لنډ مهالی د اساسي قانون اعلاميې په استناد،
په نوموړې مدرسه كې يې د نورو علماوو ترڅنگ له خپل ځانگړي استاد مولوي عثمان آخوندزاده څخه ډېر څه زده كړل او د وخت په تېرېدو سره د همدې مدرسې سرپرستي هم ور دغاړې شوه.
سلسله يې د محمد ابراهيم مجددي او نور المشايخ څخه را پيلېږي- په مدرسه شامل شو او هم يې د خپلې دينې جذبې او ځينو ملگرو په مشوره د ارغندۍ له خليفه څخه وظيفه واخيسته.
په ۱۳۶۸ لمريز كال كې د حركت د گوند د سيمه ييز مشر مولوي غلام سخي لخوا ورته د جغتو په ولسوالۍ كې ديني مدرسه جوړه شوه او بې شمېره ديني طالبان پرې راټول شول.
په دې مدرسه كې له يو كال خدمت وروسته يانې په ۱۳۶۹ لمريزكال كې د همدې ولسوالۍ د آدينې كلي ته د تلو بلنه وركړل شوه او آدينه د ډېر پخوا راهيسې دديني زده كړو ځاى ؤ او ډېرو تكړه علماؤ پكې تدريس كاوه.
وروسته نوموړى ته د جغتو ولسوالۍ د بابړخېلو په كلي كې مدرسه جوړه شوه او دلته يې په پرله پسې توگه درى كاله د خپل علم او طريقت خدمت وكړ يانې تر ۱۳۷۴ كال پورې همدلته په دې سيمه كې پاتې شو،
نوموړي ددې ناروغۍ سره سره بيا هم دوه كاله تدريس وكړ خو نور ناروغۍ د خدمت سېك ترې واخيست او د ۱۳۸۵ لمريز كال د غبرگولي په ۲۸ نېټه د يكشنبې په ورځ يې اروا خپل باري تعالى ته وسپارله.
دخليفه احمد ضياء له مړينې وروسته د هغه په نامه دوې مدرسې جوړې شوي چې يوه په جغتو ولسوالۍ كې د احمديې په نامه او بله په سيدآباد ولسوالۍ كې د ضياء المعارف په نامه ده چې دواړې اوس د بې شمېره زده كوونكو كوربه دي.
خو د خپلي ځيركتيا له امله ډېر ژر په ١٩٣٣ م كال كې په لومړي درجه له ښوونځي فارغ او په ١٩٣٤ م كال يې پر ديارلس كلنۍ د ښوونكي په توگه رسمي ماموريت پيل كړ ،
چي ٤٢٠ مخونه لري او "سوري پښتانه" چي ٤٠٠ مخونه لري يې ښه بيلگي دي او دهغه تر څنگ يې هندي ژبي او ديوانگري ليكدود هم زده كړ او څه سانسگريټ او انگرېزي ژبي يې هم وكوتي .
د استازي په توگه د كندهار د ښاريانو له خوا پارلمان ته انتخاب سو خو دكندهار د والي عبدالغني خان او دچارواكو دمخالفت په وجه چي د ويښ ځلميانو او پوهاند رشاد سره يې درلود د دوى د رائيو صندوق د پوليسو له خوا ضبط او دى دښاروالۍ له تالار او انتخاباتي حوزې را وايستل سو .
په ١٩٥٧ م كال دپښتو ټولني د مسلكي غړي او دكابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو د پوهنځي د استاد په توگه وپېژندل سو چي وروسته بيا د پښتو ټولنې د رياست مسلكي مرستيال وټاكل سو ،
ادبياتو او بشري علومو د پوهنځي په پښتو څانگه كي استاد او بيا د دغه ډيپارټمنټ شف سو او د وخت لوړه علمي رتبه پوهاندي يې په ١٩٧٤ م كال كي تر لاسه كړه،
چي په لويديځه نړۍ کي د بيلگي په توگه نامتو ټولنپوه اگست کنت او په ځانگړي ډول د شلمي پيړۍ انگليسي نامتو مورخ او فيلسوف ارنولد تايبې يادولای شو چي په علمي کړيو کي يې د ) په نوم زيات شهرت وگاټه .
په دغه كورنۍ کې د سوداگرۍ تر څنگ له پوهنې سره ښه مينه درلوده او پلار يې ارواښاد عبدالغفور خان دمروجو علومو د مطالعې خاوند او پر خپلي مورنۍ ژبي سربېره يې ،
تر نيكه يې نېك محمد خان او سرنيكه يې لكي صاحب خان چي ديو لك سكو خاوند او دمعاصر افغانستان دبنسټ ايښودنكي ستر احمدشاه بابا د وخت له مشهورو خلكو څخه و.
دلوي احمدشاه بابا سره يې كورنۍ دوستي هم درلوده او دهغه د لمسي شهزاده زمان چي وروسته له خپل پلار تيمور شاه څخه پر تخت كښېناست او دشاه زمان په نوم يې شهرت تر لاسه كړ ،
د ١٩٧٨ م كال تر پيښي را وروسته بيا تر ١٩٩٢ م كال پوري ددوى د سياستونو د غندني په اړه يوه شعري ټولگه د " ملحد شاهۍ" په نوم ليكلې او د ١٩٩٢ م كال څخه بيا تر ١٩٩٦ م كال پوري يوه شعري ټولگه د"تنظيم شاهۍ يا ملا شاهۍ" په نوم ليكلې او وروسته يې د طالبانو تر سقوط پوري د " طالب شاهۍ" په نوم يوه شعري ټولگه ليكلې ده .
په كابل كي هم خپرېدل او له ١٩٩٢ م كال وروسته چي د تنظيمونو تر منځ د واك د ساتلو او يا تر لاسه كولو جگړه پيل او ايتنيكي اختلافاتو ته لمن ووهل سوه،
د هغه دغندني په خاطر يې هم شعرونه او ليكني له هيواد څخه دباندي خپرې كړي او د طالبانو په وخت كي په يوه غونډه كي چي د ١٩٧٩ م كال د روسانو د يرغل د غندني په اړه نيول سوې وه،
علامه رشاد په لودي پښتانه او هم د کرلانيو پاچاهي کورنۍ په اړه د هري پيښي او هري وينا لپاره لاس وند وړاندي کړي او هره وينا يې د ماخذ په مرسته د منلو وړ گرځولې ده .
خو زما د دې ليکني لپاره د علامه رشاد د نورو تاريخي کتابونو څخه د لودي پښتانه په نوم تاريخي اثر چي د ٤٢٥ پاڼو په لرلو په هند کي د لودي کورنۍ بشپړ تاريخ دۍ ،
د تاريخي اثارو د پيژندني او د هغو په اړه د رايې څرگندوني لپاره تر ټولو لومړنۍ پړاو د هغه تاريخي اثر د ليکوال او يا مورخ د ذهنيت او ليد لوري پيژندل او پوهيدل دي ،
زه په دې لنډه ليکنه کي علامه رشاد د يوه مورخ په توگه را يادوم اوور سره يوځای هغو ځانگړنو ته د درنولوستونکو پام اړوم چي د معياري تاريخ ليکني بنسټيز ارونه دي .
كه ددوى ٨٠ ناچاپ اثار د ټوكونو په ډول وشمېرو چي ما ته څرگند دي ټوكه ناچاپ اثار د كتابونو په ډول او په لسهاوو ناچاپه مقالې او نور اثار يې هم سته ،
هېره دي نه وي چي فاضل استاد ته د ١٣٨٢ ل كال د مرغومي پر نهه ويشتمه په جلال آباد ښار كي دده په وياړ جوړ سوي سيمينار په ترڅ كي د بېسارى دروند لقب وركړه سو.
د اېنټرنټ تاریخ د پکېټ سوېچېنګ (د ځانګړي مسیر له ټاکلو پرته د معلوماتو د لېږد او مسیر موندنې کوچنی کڅوړې) او څېړنو پرمختګ ته ورګرځي چې ۱۹۶۰ لسیزه کې د متحده ایالتونو د دفاع وزارت له خوا رامنځته شو چې د کمپیوټرونو د وخت شریکولو امکان رامنځته کړي.
اېنټرنټ د ۲۰۰۶ کال د نوامبر په میاشت کې د امریکا د نن ورځې/ یو اېس اې ټوډې له خوا د نړۍ د اووه عجایبو په نوي نوم‌لړ کې ځای کړای شو.
چې په انګلیسي کې په لویو تورو باندې لیکلو یا کپیتلایزېشن ته تمایل ښیي چې نوي اصطلاحات په لویو تورو ولیکي او د کوچنيو تورو لور ته مخه کړي چې ورسره اشنا شي.
په 2016 کال کې د اکسفورډ ډېکشنري د یوې مطالعې په پایله کې ومونده چې په شاوخوا 2,5 بېلیونه چاپ شویو او انلاین سرچینو کې اېنټرنټ په 54 سلنه قضایو کې په لویو تورو لیکل شوی.
ميټ رومي ته په ماتي ورکولو سره د دويم ځل لپاره د ولسمشر په توګه تر ټاکل کېدو وروسته اوباما د ۲۰۱۳ز کال د جنورۍ په شلمه نېټه لوړه وکړه.
د هغه ادارې يو لړ راپورونه چمتو کړل او له سترې محکمې يې وغوښتل چې د همجنسو ودونو د نا قانوني ګرځولو قوانين لغوه کړي (دا قضيه د متحده ايالاتو په وړاندې ويندزور او اوبرګفل په وړاندې هاجز بلل کېږي)؛ په ۲۰۱۵ز کال کې په ټول هېواد کې د همجنسو ودونه قانوني وګرځول شول کله چې په اوبرجيفيل کې يوې محکمې دا ډول امر وکړ.
پر اوکراين د روسيې له بريد څخه وروسته يې د روسيې پر ضد بنديزونه ولګول او دويم ځل هلته کله چې په ۲۰۱۶ز کال کې د متحده ايالاتو په ټولټاکنو کې د روسيې د مداخلې موضوع راغله،
د متحده ايالاتو د سنا مجلس ته بريالي کېدو سره سم هغه له ۱۹۹۷ز څخه تر ۲۰۰۴ز کال پورې د ايلينو د سنا په مجلس کې د ديارلسمې ولسوالۍ استازيتوب وکړ.
د جون په مياشت کې د ديموکراتانو په ملي کنوانسيون کې د وينا څخه د ښه هرکلي او د نومبر په مياشت کې د سنا مجلس ته په پرېکنده ډول تر بريالي کېدو وروسته اوباما ته د ولس پام ورواوښت.
اوباما په ټولټاکنو کې د جمهوري غوښتونکو د نوماند جان ميککين څخه ټاکنې وګټلې او د هغه له ملګري راتلونکي ولسمشر جوبايډن سره يو ځای د ۲۰۰۹ز کال د جنوري په شلمه نېټه يې د ولسمشر په توګه لوړه وکړه.
خو د عامه روغتيا بيمې غوراوی په کې نه و شامل؛ د ډاډ-فرانک وال سټريټ جورنال سمون او د مصرف کوونکي خونديتابه قانون او په ۲۰۱۰ز کال کې د نه پوښتنې،
د ملګرو ملتونو د امنيت شورا د ۱۹۷۳ د پرېکړه ليک د عملي کولو لپاره يې په لېبيا کې د پوځي ښکېلتيا امر ورکړ چې د معمر القذافي په لرې کولو کې يې مرسته وکړه.
د ۲۰۲۰ز کال د ديموکرات ملي کنوانسيون پر مهال راڅرګند شو او د ۲۰۲۰ز کال د ولسمشريزو ټوټاکنو پر مهال يې د خپل پخواني مرستيال جو بايډن لپاره کمپين وکړ.
د ٢٠٠٧ کال په سپتمبر مياشت کې اوباما د دې پوښتنې په ځواب کې چې د دولتي مالي تامين په سيستم کې ونډې اخيستو ته چمتو دی د هو ځواب ورکړ او زياته يې کړه چې په عمومي ټاکنو کې به له دولتی بودجې د استفادې لپاره د هوکړې د ترلاسه کولو هڅه وکړي.
د ٢٠٠٣ د مارچ په ١٦ نېټه کله چې جورج بوش له عراقه د وتلو يا جگړې کولو لپاره صدام حسين ته ٥٨ ساعته الټيميټم ورکړ اوباما په شيکاگو کې د جنگ ضد په يو ستر ټول کې وويل چې اوس هم د جگړې د مخنيوي لپاره وخت شته.
اوباما له خپلو پلويانو سره د ٢٠٠٧ کال په فبرورۍ مياشت کې په ايلينوی ايالت کې په يوه وينا کې وويل چې د ٢٠٠٨ کال د ولسمشرۍ ټاکنو ته به ځان ونوموي.
د هغه ټاکنيز مرکز وکولای شو چې د ٢٠٠٧ کال په نيمايي کې د هغه له ملاتړو ٥٤ ميليونه ډالره ترلاسه کړي چې دا د تېرو کلونو په ټاکنو کې د پانگې د جلب يو ريکارډ وو.
نظر پوښتنو ښودلې چې هغه د دموکرات گوند له بلې نوماندې سناتور هيلري کلينټن سره نژدې سيالي لري او دغه راز يې د آيوا په ايالت کې د دموکرات گوند د اسمبلې په لومړنيو ټاکنو کې لومړی شو او په نيوهمشاير ايالت کې يې په ٣ سلنه اختلاف سره له سناتور کلينټن وروسته دوهم مقام وگاټه.
د ٢٠٠٢ کال د اکتوبر په دوهمه نېټه هغه ورځ چې کانگرس د عراق د جگړې مصوبه تصويب کړه او د بوش دولت ته يې د جنگ اجازه ورکړه اوباما په شيکاگو کې د عراق د جنگ د مخالفينو په ستر ټول کې وينا وکړه.
که څه هم خپل سکه او ناسکه پلرونه يې مسلمانان وو خو هغه يو مسيحی دی او په څلور کلنۍ کې چې په اندونيزيا کې اوسېده نو د مسلمانانو په مذهبي ښوونځي کې د کاتوليکانو يا سکولرانو ښونځي ته تللی دی.
د ٢٠٠٨ کال په اپريل کې سناتور اوباما ٤٢ ميليونه ډالره په خپلو ټاکنيزو فعاليتونو ولگول چې د هيلري کلينټن له ٩ ميليونه ډالرو سره يې زيات واټن درلود.
دا ليکوال او دا څېرې - تذکره - دا د هغو ٩٠ تنو ليکوالو او شاعرانو تذکره ده چي د ارواښاد استاد بېنوا د تر پېژندگلوی وروسته يې علمي او ادبي کارونه کړي دي.
د نظر غشي - د خوږ ژبي شاعر رحمت شا سايل د شعرونو غورچاڼ دی چي د ښاغلي ټکور له خوا ترتيب شوې او سريزه پر ليکل شوېده - د قومونو او قبايلو وزارت چاپ ١٣٦٧ ل کابل
ښاغلی ټکور د شپږو کالو راهيسي د خپلي کورنۍ سره په هالنډ کې مېشت و چې وروسته بيا د يوې انگرېزي پروژې لپاره چې پوځيانو لپاره د پښتو لوست ورکول دي ولاړ او تر اوسه په نوموړې دنده په لنډن کې بوخت دی .
لومړنۍ زده کړي يې د خپل کلي په ښوونځی کښي تر سره کړي او په ١٣٥٧ لمريز کال دکونړ ولايت د کوز کنړ د ولسوالۍ د سيدجمال الدين د ليسې د دولسم ټولگی نه فارغ شوی او لوړي زده کړي يې د ننگرهار پوهنتون د انجنيرۍ په پوهنځی کي تر سره کړي دي .
شمس خوستي ترهغه مهال چې ددوى كډې خوست ته راتلې د خوست په ښار كې د خپلو لوستونو د ترسره كولو لپاره كرايي كوټه ونيوه او ۱۳۷۲ كې د همدې ليسې له دوولسم ټولگي څخه په خپل ولايت خوست كې فارغ شو .
شمس دطالبانوپه وخت كې د لومړي ځل لپاره د خپلو په گوتو شمار ليكوالانوا شاعرانوملگرو سره چې نېږدې اووه اتۀ تنه به وو د استقلال ادبي ټولنې بنسټ كېښود ،
خوڅه وخت وروسته يې په راډيوكې كارونه ډېرشول پخپله خوښه اوشوق يې دندې ته تغيروركړاودځان لپاره يې په همدې راډيوكې دوياندويۍ دنده غوره كړه او اوس دخوست په محلي راډيوكې دوياندويۍ ترڅنگ دخوست په محلي تلويزيون كې هم كاركوي اوهمدارازدخوست راډيوتلويزيون وېبپاڼې چلوونكي اوددې ولايت دخپلواكې فرهنگي ټولنې درهبري شورادغړي په توگه كاركوي .
د کره اړیکو ساتلو په موخه انساني وړتیاوو او د هغوی له خوا ترلاسه کړو معلوماتو انسانانو ته اجازه ورکړه چې د کرنې په برخه کې لا هم اغېزمن واوسي او له مخې یې د وګړو شمېر زیات کړي.
دی تر ډېره د انگلنډ ملي شاعر گڼل کېږي او ورته د " " ستاينوم هم ورپه برخه شوی دا ځکه چې دی د سټرټفورډ په سیمه زېږېدلی او ماغه ځای کې خښ دی .
د ښاغلي شکسپيير تر ټولو ډېره ونډه په ننداره لیکوالي کې ده او د عمر لويه برخه یې لوبگرۍ کې تېره شوې چې د نندارو لیکنې لمخې یې ۳۸ په بر کې نیسي .
د شکسپيير د ژوندپه پای پړاؤ کې ده په تراژیده ـ خندني ځېل کښنې کړي چې رومانس ځېل په نوم هم نومېږي او پدغه ځېل کې یې ورسره د نورو لیکوالو گډکار برېښي .
په ۱۶۲۳م زېږدي کې جان هېمنگېز او هنري کونډېل په نوم د شکسپيير دوه نژدو ملگرو او لوبگره ملکارانو یې د په نوم یې ټولې ننداريزې په يو ټوک کې د شکسپيير په نوم خپرې کړې خو وروسته بيا څرگند شول چې په هغو کې يوازې دوه ننداريزې د شکسپيير وې .
د هغه په پیليزې یې د بېن جانسن په نوم يو شعر چاپ شوی چې په شعر کې يې د شکسپيير ستاینه کړې ده او ورسره یې داسې وړانديز کړی چې د ٫٫ د عمر ځانگړي پير لپاره نه ،
د شکسپيير اثار په ۲۰مې پېړۍ او ۲۱تمې پېړۍ کې بيا بيا را اخيستل شوي او د نويو خوځښتنو لخوا نندارو کې او د علمي بورسونو لپاره وړاندې شوي .
پخپله شکسپيير په سټرېټفورډ ـ اپون ـ اېوان کې ښايي د اپرېل په ۲۳مه کال ۱۵۶۴م زېږدي کې زېږېدلی و خو اصلي زېږون نېټه یې نده مالومه .
د زېږېدو نېټه یې د اتلسمې پېړۍ پورې تړل شوې چې د ژوندلیک لیکونکو لخوا تېروتنه گڼل شوې ځکه چې د هغه د مړینې نېټه ۲۳ اپرېل ۱۶۱۶م زېږدي کال بلل شوی .
د مېمني موزيم هغه دوه کالونه د پام وړگڼل شويدي چي د رحيم سوگند په نوم يوه فرهنگي شخصيت د مېمنې موزيم د پرمختگ لپاره خپلي هڅي پر له پسې وساتلې ،
نوموړي چي د کابل پوهنتون د تاريخ څانگي فارغ وو په خپلو ځانکړو هڅو يې وکړاې شول چي دموزيم د امنيت تر څنگ د ولايت د نورو واکمنانو او هم د کابل د اطلاعاتو او فرهنگ وزارت د لوړ رتبه کسانو پام د مېمنی موزيم دلاودي او پرمختيا لپاره ،
د خپلو ارادو او نظرياتو پوره وضاحت وکړ او په دي لار کي يې د هيواد نامتو مورخ مرحوم پروفيسور دکتور غلام فاروق اعتمادي نه د مېمنی موزيم د ستونزو د حلولو لپاره مرسته وغوښتل ،
خو د څه ناڅه 35 کالونو په جريان کي په پرله پسې توگه د بيلا بيلو صنفونو اثار چي شمير يې زرگونو ارزښتمنو اثارو ته رسيدۍ را يو ځای او د يوه معتبر موزيم په توگه د هيواد د موزيمونو په لړۍ کي وشميرل شو ،
نه يوازي داچي د موزيم د ودي بهير په ټپه ودريدۍ بلکي ورو ورو يې د امنيت له پلوه انديښني زياتيدې او د 1372 لمريز کال په ترځ کي د موزيم ور جبرا پرانستل شو او زيات شمير ارزښتمن اثار يې لوټ او تالان شول .
په 1351 لمريز کال د اطلاعاتو او کلتور وزارت له خوا د مېمني موزيم ته يوه ځانگړي بودجه وسپارل چي د هغي مالي مرستي په نتيجه کي د مېمني موزيم انگړ او ماڼۍ بياجوړه او د نندارو لپاره يې د نسبتا مناسبو ويترينونو په پرانستلو سره د زيات شمير سيلانيانو پام ځانته واړاوه .
د برونزو پير پر زيات شمير اثار او توکو برسيره يې داسي ودانۍ هم را څرگندي کړي چي د هغه پير د اوسيدونکو له خوا کارول شوي او د هغوۍ د ميشت ځايونه او ټاټوبي گڼل شويدي .
دا کورونه ډبل او لوړ ديوالونه لري او د کورونو په منځ کي د اتاقونو او کوټو شتون داسي بريښي چي د ودانيزو چارو له مخي په تر کمنستان کي د نمازگاه تپې سره ورته والۍ لري ،
فارياب هم د هيواد ديوشمير نورو سيمو په څير لا د څيړنو او سپړنو لپاره زياتي سيمي او ځايونه لري چي هلته د پټو او ناڅرگندو مالوماتو د را بر سيره کولو لپاره ارزښتمن او د باور وړ توکي شته .
د اوسني دولت اباد ودانو سيمو لويديځ لوري ته د غونډيو داسي يوه لړۍ پرته ده چي تر اوسه دلرغونپوهانو له لوري د هغو څخه يوازي پنځه غونډۍ څيړل شويدي .
د دشلي شمالې برخي ته دامو سيند د ريگنو غونډيو يوه داسي لړۍ شته چي د امو سيند او بلخ سيند تر منځ يې د بلخ تر وادۍ پوري يوه لويه دلتا جوړه کړيده .
د دې يادونو څخه برملا کيږي چي د فارياب لرغوني اوسيدنکي د يوه داسي تهذيب او مدنيت په منځ کي وده کړيده چي شمال ته يې د انو او نمازگاه تپې اوسيدنکو پر مخ تللې کلتور منځ ته راوستۍ وو او سهيل لويديځ ته يې د منديگک مدنيت وده کړي وه چي د نورو نړيوالو تمدونونو سره يې پر له پسې اړيکي درلودي .
انگليسي نامتو مورخ او فيلسوف تاينبې افغانستان د لرغونو تمدنونو څلور لارې گڼلې چي د لويديځ او ختيځ مدنيتونه يې ځان ته خپل کړي او بيا يې په افغاني دود خپلو گاونډيو او د نړۍ نورو سيمو ته خپاره کړيدي .
د دي سپړنو په نتيجه کي د برونز دورې زيات شمير اثار د مېمني موزيم ته ورکول شوه چي د موزيم په هويت کي يې بنسټيز بدلون راوست او له هغه وروسته د مېمني موزيم يوازي يو فر هنگي او کلتوري موزيم نه بلکي د هيواد په ارکيالوجيکي موزيمونو کي شامل وگڼل شو .
په دښته کي لرغوني غونډۍ شته چي شمال ته يې يوشمير گرځنده ريگني غونډۍ او دختيځ او لويديځ لوري ته وچه دښته او سهيل لوري ته يې د اوسني فاروق اباد سيمه ده .
د مېمنې موزيم لپاره دي د مسلکي کسانو گمارولو ته پوره پام وشي او د هغو مسلکي او تجربه لرونکو کارکونکو د روزني لپاره دي د زدکړي نوي روزنيز کورسونه د هيواد په دننه او له هيواد بهر برابر شي ؛
دافغانستان په اداروکې دايوکوچنى کتاب دى چې کارکوونکي ټول رسمي کيفيتونه دشخصي ژوند معلومات او ددندى په جريان کې تغييرات پکې ثبت کيږي او دمامور تعهدپاڼه او عکس هم پکې وي ،
دلاتيني کليمى څخه اخستل شوى او د تورى په عربي ژبه کې په بدل شوى او اکثرا مراد ورڅخه اساسي قانون وي په لغت کې اصل اومقياس ته ويل کيږي تعريف ئې داسى دې .
اريايې ټولنى اوپارسيانوپورى رسيږي په مصرکى له ميلاد خخه ٤٠٠٠ کاله مخکى او له نن څخه ٦٠٠٠ کاله وړاندى داوبولگولو پروژى جوړى او تطبيق شوى .
دهمدى يوکال په ٣٦٥ ورځوباندى وويشه او خپل اداري پلان ئې ورسره کړه لږوروسته بياله ميلاد څخه ٢٥٠٠ کاله مخکى دشمير سيستم ايجاد شو او ٣٠٧٠ کاله مخکى لمړنۍ احصايه رامنځته شوه،
ورپسى له ميلاد څخه ١٥٠٠ کاله مخکى حضرت موسى دخپل واکمنۍ په حدودوکى يو ډول ابتدائي ادرى تشکيل جوړکړه چې پدغه تشکيل کې ئې دمراتبوسلسله هم وخوده چې ددغه پيغمبراداري نظام يوه نمونه نظام وکرځيده .
په ابتدائي ټولنو کې انسانانو له وحشي ژونديوڅخه ځانونه په جمعي توگه ساتل دبيگانه قبايلو په وړاندى جمعي دفاع کو ل دحضرت محمد له خوا داسلامي حکومت جوړول په هغه کې دمالياتو،
اميرعبدالرحمن خان قوي مرکزي اداره درلوده خو دادارى يوشمير عناصر او اهداف پکى نه و او صرف دغازي امان الله خان په دوره کى يو ځل بياادارى قوانينو او نظام ته په عصري بڼه تو جو وشوه،
ددرخواستونو ورکوونکي ټولو کانديدانو څخه يو دوه مرحله يې امتحان اخستل کيږي چې يويې تحريري او بل ئې سيده مرکه ده ددى لپاره چې داستخداموونکي لپاره دانتخاب عمليه اسانه شي له کانديد څخه دهغه ستاينليکونه اونور غوښتل کيږي معمولا په کى ،
بايد ډيره توجه وشي چې نوى کارمندپه درنښت سره نوى دندى ته معرفي شي او دکارانگيره يې وهڅول شي او ترممکنه حده په لوړ پرسنټيژاو باحيثيته توگه همکارانوته وروپيژندل شي .
کله چې يوماموردلنډى مودى لپاره دنده پريږدي موقت منفک او که دايماددندى څخه لاړشي بايد ددندى څخه منفصل وگڼل شي او مربوطه څانگو ته ئى خبر ورکړل شي او له لوړو مرجعوڅخه ئى منفکي وغوښتل شي،
پوهان وايې اداره هغه ټولنيز جوړښت دې چې ټاکلو اهدافو ته درسيدوپه خاطر دځانگړي قواعدو پربنسټ کارکوي ترڅوپه اسانۍ سره په لږوخت او رضايت پرلاسه شي.
اداري فساد دقانون خلاف هغه عمل دى چې ددولتي کارکوونکو او دعامه خدمتونو دنورو مؤظفينو له خوادشخصي گټواو مقاصدو لپاره يادډله ايزو اهدافو په خاطر ترسره کيږي.
غونډ انسانان د خپلو ګډو موخو دلاس ته راوړلو لپاره یو نظام ته اړدي تر څو وکولی شي ددې نظام په درشل کې په ګډه او ډله ییزه توګه خپلې موخې او هدفونه په اړینه توګه سمبال او لاس ته راوړي،
که دپورتني تعریف په رڼا کې مونږ دافعانستان نننۍ وضعې ته ځیرشونوهمدغه د قانون نیشتوالی دی چې دافغانستان کمزورې او سیاسي معامله ګره اداره نشي کولی په ټوله مانا سمبالښت،
په کلکه ځان وساتي ځکه چې دنمگړتياوافشاکول اودروحيوماتول نه يواځې داچې په ډيروبرخوکې گناه بلل کيږي بلکې دفعاليت اوکړنې تودچاپيريال په خواشينۍ تبديلوي.
ياداچې دخپلوۍ لرلوښايسته خوى نه لري او ياداچې له لازمى تقوى څخه برخمن نه وي اوکله کله غواړي دنورودعيبونوپه بيانولواو دکمزوريوپه خپرولوکى خپل عيبونه پټ کړي.
پرته دښواخلاقودلرلو څخه نشي کولاى چې پرخپلوکارکوونکونفوذوکړي اومؤثرواقع شي په هغوڅيړنوکې چې په متحده ايا لاتوکې سرته رسيدلې داسى نتيجې په لاس راغلي دانجنيرانو او آمرينوبرياليتوب رمزپه سلوکې پنځلس دهغوې پرتخصص او په سلوکې اتيافيصده دهغوې ښواخلاقواو ښه چارچلن پورى تړلې دې.
مدير په لغت کې اداره کوونکي ته وائي يعنى مدير هغه چاته ويل کيږي چې دخپل ټيم دکړو وړو مسئوليت ولري ښه مدير هغه دى چې دمديريت اصول دفن او علم په توگه او بيول ئى دهنرپه توگه وپيژني يعنى په مديريت کى علم او هنردواړه لازم او ملزوم دي .
ليدنه اومطالعه دکړو وړو په ماهرانه سرته رسولوکى پوره برخه لري دمديريت په هنرکى شيندل شوى برخى ديوکل په توگه اټکل کيږي او پدى کاربرى دمديريت هنري هدف او دهنرونو هنردى .
مگرهغه څه چې ډيردپاملرنې وړدې هغه دادې چې دعيبونو اونمگړتياوسره څه ډول چلندوکړۍ آمرکولاى شي چې دعيبونوسره له لاس لاروچاروڅخه کارواخلي چې هم نمگړتياوې ليرى شي او هم دانسانانودشخصيت دجوړيدلوپه خاطر گامونه پورته شي او هم دچاپيريال دخوښۍ په فضا کې کوم زيان رامينځ ته نه شي ،
داچى اداره ديوسيستم حيثيت لري او سيستم ديوى محموعى څخه عبارت دى چې دڅوتشکيل شوو برخو چې يوځاى سره کارکوي ياپدى ډول که تاوان په يوه برخه کى پيداشي ټول سيستم زيانمن کيږي .
تنظيم او په يوه کړۍ کى راوستلو ته وائى او په اصطلاح کى اداره دهغى قوى څخه عبارت دى چې ديو هراړخيز ى پاليسۍ او يوه منظم تشکيل په پام کى نيولو سره داړونده وظايفو دښه ترسره کولو لپاره لاره اواروي .
دبشر په مادي اومعنوي ژوندانه کى اخلاق او اخلاقي ښيگڼى له خورا مهمواو اساسي نيکمرغيوڅخه يورکن دى ځکه داخلاقي ښيگڼواو عاجزانه خوى او ښه خلق په سيوري کى دټولنيزو اړيکو بنسټونه نه ټينگيږي .
مينه ناک چارچلند چې ديو لړاخلاقي عقيدو پربنيټ صورت مومي او دژوندانه په کالبوت کى خوښي راولي او دانسان په زړه اوذهن کى دشخصي او ټولنيزژوندانه بهيراو لوړتياسمسوروي.
تجربوښودلي چې دپوهنتون نوي فارغان که څومره هم په انگليسي ژبه کې مهارت ولري ظاهري بڼه يې سمبال او په کمپيوتري پروگرامونو باندى حاکميت ولري خوپه اداره کې ددوې معلومات کم وي حتى درسمي اداري مقاهيمو په تعريف بلدنه وي .
٥ – تاسى متوجى اوسۍ چې دپوښتنى په لړکى مرکه کوونکى يادستخدام کوونکى اداره غواړي ستاسى خصوصي ياشخصي اهدافوباندى هم پوه شي چې دهغوى ددنى سره موافق وي.
دنوروکدرونوجذبول او ياهم له بلى ادارى څخه تبديلول وي داستخدام دوضعيت دښه کيدو موخه داده چې داسى يوه سالمه اداره تکامل ومومي چې اصول پکى حاکم او مثمريت او مؤثريت ولري په هغه صورت کې چې له ادارى څخه بهر استخدامول منظوروي ،
بلکى موهموچاروته ښه فرصت پيداکوئ خپلى مخى ته تقريبا د٢٠ ٨٠ سانتي متروپه اندازه ځائ تل وزگارپريږدى اونوروسايل په منظم ډول ترتيب کړۍ.
بايددباوراو د ډاډګيرنى دتقويې اوپراخيدوپه هکله زياته هڅه په کارواچوي ترڅو دهغه په سيوري کې له صميميت او آرامى څخه ډک فعاليت ترسره شي اوهغه اغيزناک عامل چې کولائ شي دهغه په لاس ته راوړلوکې باوراوسوکالي دپام وړرول ولري پروعدى وفااو دتړون سره تعهدکول دي.
څرنگه چې دهغى ټول غړي ټاکل کيږي او انتخابي دي نوهغوى ته ډيرى دندى اومسئوليتونه سپارل کيږي په ځينى وختوکى غونډه دومره وخت ونيسي چې ستړى کوونکى شي.
څرنگه چې يوکارکوونکى په راتلونکو کى دچارومدير او دمسئوليت وړگرځي او دعامه ادارى يادملکي خدمتونو او ارگانونو کدري غړى ورڅخه جوړيږي چې دده تررهبرۍ لاندى به نورکارکوونکي ادارى اهدافوته سوق او رهنمائي کيږي نوځکه ډيرضروري ده چې استخدام کيدونکي اشخاص له څوپلوه ارزيابي شي .
دغه مهارتونه اداره کوونکي ته ددى توان ورکوي چى موسسه ديوى مجموع په توگه وپيژني او همدارنگه درى پوه شي چې دمؤسسى بيلابيلى برخى څرنگه له يوى بلى سره اړيکى لري.