polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
اوداعقل دی چې انسان ئې دلوړواخلاقو څښتن ګرځولی دی اووبل لورته ئې عقل همداانسان دټولو رذیلو اخلاقوڅخه پرڅنډه کړیدی اوحال داچې دنشې په حالت کي داښکلی نعمت خپله جنازه پورته کوی اوانسان دعزت څخه وذلت ته ځئ اودجنت اوښوکړونوڅخه وناوړوافعالو اودجهنم وکندی ته ځان لاهوکوی؛ داځکه چې کله داشرابی عقل دلاسه ورکړی نودی ظلم کوی،
دانسان دشرافت کمیس ورڅیری کوی؛ داځکه چې موږشرابیان وینوچې په کوڅوکې لالهانده ګرځی اویاکوم چې معززه دی وهغوټولوته خلک دلاندوسپوپه سترګه هم نه ګورئ،
اوبل لورته دوی داسی کارونه کوی چې هغه په ټولنه کې کرغیړن دی یووړوکې بېلګې ئې داده لکه خپل ځان ځړول اویاهم بل څوک وژل چې دانو یعنی دنیا اوآخرت ئې دواړه خراب شول.
داځکه چې ددې څخه خونداخیستل کيږي اوبیادزیاتوشرابودڅیښلوخواهش ورسره زیات اوپیداکيږي وبل لورته دزیاتوشرابودڅیښلوڅخه نه منع کيږي داځکه چې ورسره عادي شي اووروسته دشرابواستعمال ورته دومره عادی شي چې حرام اوګناه ئې نه بولی،
هغه سړی چې داشراب وبل چاته وړی اوپورته کوی ئې دبل چالپاره(چې مرادورڅخه ترانسپورت والا دی اویاهغه خلک چې ترترانسپورته پوری ئې وړی اویاهم هغه مزدوران دی چې ترپلورنځیوپوری ئې رسوي)،
یووخت دنبی کریم صلی الله علیه وسلم څخه داوربشواوعسلودشرابوپه هکله پوښتنه وشوه نوفخرالموجودات صلی الله علیه وسلم وفرمایل چې هره نشه راوستونکي شراب دی اوداحرام دی،
اودنورومعمولی مشروباتوپه شان داهم یو عام څیښاک دی نوځکه داحلال دی؛ داهغه څه دی چې په پورتنی حدیث کي ذکرشول اوددې ذکرنبی کریم صلی الله علیه وسلم کړیدی ۱۴ پیړۍ مخکي اوداهرڅه اوپه هرنامه چې دی داټول حرام دی.
دحضرت عبدالله بن عمررضی الله عنه بیان دی چې کله نبی کریم صلی الله علیه وسلم اعلان وکړ چې شراب حرام دی دچاپه لاسوکي چې دشرابولوښی وه هغه ئې ټول وغورځول،
ابی بن کعب اوسهیل رضی الله عنهم اجمعین هم هلته موجودوه کله چې ئې دشرابودحرمت اعلان واورېدی نوټول خُمان اومنګیان ئې مات کړل اوټول شراب ئې توی کړل.
چې صحابه کراموهغه راټول کړل اوپخپله نبی کریم صلی الله علیه وسلم پخپلومبارکولاسونوسره دشرابومنګیان اوخُمان مات کړل اوپاته نوروصحابه کراموله منځه یووړل،
اوهغه سیمه چې دلومړی ځل لپاره دشرابواستعمال پکښې دودشودځینومؤرخینوپه اندهندوستان اوچین دی خو ځینی بیاپه دې آنددی چې دلومړی ځل لپاره شراب په لرغونی مصرکي دودشول دوی دااستدلال کوئ چې کله په مصرکي دتوحیدټغرټول شو اوشرک وده وکړه نوهغه چاچې به دخدایی دعوه کړې وه هغه به داوربشو شراب دخپل ځان لپاره جوړول اودابه ئې اړین ګڼل؛چې دیو تر۱۷ ډوله څخه زیات شراب به ئې جوړول،
په ایران چې کومې دشرابومرتبانې پیداشوی دي دهغوموده ترمیلاده مخکي ښودل شوېده؛په چین کي چې کومې مرتبانې موندل شویدي دهغونېټه ترمیلاده مخکي اټکل شوېده؛ ځینی بیاپه دې آنددی چې شراب دلومړي ځل لپاره په جورجیاکي کاله مخکي پیداشوی وه،
داځکه چې دنشې په حالت کي له ده څخه ډول ډول فسادونه اوجنګونه کيږي اوځینی خلک نفسي خواهشاتودومره لیونیان کړی وي چې ددې فسادونوهیڅ پروانلری اودشرابوڅخه علاوه په نورونشوهم روږدوي ،
داکېدای شی چې ددې لپاره دالکولو لپاره استعمال شوی وي چې یوخوئې دشرابوعام نوم په الکحل بدل کړ اوبل داچې وخلکوته به دوی ویل چې لکه څرنګه چې رانجه دسترګولپاره شفاء ده همداسی الکحل دانسان وبدن ته کيمیاده،
الکول هغه عضوی مرکب دی چې یودهایدروکسیل وظیفوي ګروپ ولری البته پرته دهغه حالت څخه چې د ګروپ په یوه اروماتیکه کړۍ پوری نښلېدلی وي ځکه په دې صورت کي یادشوی مرکب دفنول په نوم یادیږي،
خو الله تاسو ته آخرت غواړي او الله حاکم او قادر ذات دی. که د خداى پخوانى فرمان نه وای – له خبرتيا پرته هېڅ امت ته مجازات نه ورکول کېږي- له دې امله چې اسيران مو نيولي وو،
دونانټ همدارنگه وړاندیز وکړ چې دغه هدف ته د رسېدو لپاره لومړی باید د غړو هېوادونو ترمنځ یو تړون لاسلیک شي او بیا د دغه تړون د اجرا لپاره دې یوه کمېټه جوړه شي.
دغه حقوق په ټوله کې پر دې بحث کوي چې په جگړو او وسلوالو نښتو کې د جگړه ییزو وسلو کارول محدود دي او همدارنگه د جگړې پر مهال د بې طرفه خلکو ژوند ته باید جدي پاملرنه وشي.
بختیار که تازه نخست وزیر شده بوده در یکی از اولین اقدامات دستور انحلال ساواک را داد و رئیس پیشین ساواک تیمسار نصیری که در آن زمان سفیر ایران در پاکستان بود به ایران فراخوانده شد و به زندان افتاد،
هغه د کال (2000-څخه تر-2010( پوری د ایران هغه کمزوری وه چی د ختمولو لپاره یی ایرانیانو او د هغوی مشرانو شپه او ورځ پر ځان یو کړی وه او اخر یی د خپل پوځ او جاسوسانو په زور په طیاره کی تاجکستان ته د تگ پر وخت ونیوی.
پښتانه د افغانستان تر ټولو اوسيدونکو پخوانۍ ډېرۍ ژبتوکميزه وگړنۍ ډله ده پښتو او پښتانه له تاريخي _جغرافيايې پلوه په شمال ختيزو سيمو ( پامير،
هرات اود هېلمند و ارغنداب په ورشوو کې تر غوړې مرغې او کسې غره تر لمنو بېلا بېلې لويې او وړې سيمه واکۍ را منځته کړې او را وروسته تر سند وهند او کشميره خپاره شول.
دا به ومنو چې د يوې يوازېنۍ کره يا معياري ليکنۍ پښتو پرمختيايي بهير د پښتني ټولنې د عام پرمختيايي بهير د يوې برخې په توگه لا په لومړيو پړاونو کې دی،
پر معياري پښتو د نالاسبرو قلموالو او ويناوالو نه برياليتوب تر هرڅه له مخه په دې کې نغښتی چې هريويې يوه لنډه تنگه سيمه ييزه او بيا تقليدي پښتو کارولې او له دې سره يې هم ټوليزه معياري ـ گرامري پوهه لنډه تنگه پاتې شوې او هم يې وييپانگه ،
همدارنگه د پښتو ژبې په اړه د افغانستان يو بل نوموتي ژبپوهاند خلیل الله هاشميان په دې اند دی چې پښتو د پارسي ژبې په پرتله ډېره لرغونې ده او لرغونتيا یې د پښتو ژبې قبیلوي دودونو په اساس ده چې لرغونتيا یې ٨ مه مخزېږدي پېړیو څخه لا پخوانۍ ده. دا چې ژبې ولې پرمختگ نه دی کړی د همدې ژبې د ویونکیو سره د سیمې په کچه او نړېوالو سرزورو له خوا ټکرونه په کولتوري اړخونو کې ترسره شوي چې په علمي او فني اثارو يې هم په مختلفو پیرونو کې بریدونه شوي او لا روان دي.
د مغلو په پېر ۱۴۹۴ زېږدي کې د په نوم اثر چې په سوات او پېښور کې د خان کاجو راڼیزي لخوا لیکل شوی و؛ د وخت د زورواکانو لخوا له منځه تللی چې د پښتو ډېر پخوانی لرغونتوب په کې خوندي و.
خو د افغانستان د نامتو تاريخپوه محمد حسن کاکړ د يوې رسالې لخوا چې دېرش کاله پخوا په کابل کې لیکل شوې؛ تر دغه سرلیک لاندې يوې سکالو کې د پښتو رسمي مخينه او ملي ځای داسې څرگند شوی:
پښويه ديوې ژبې له بېلابېلوگړدودو يالهجو څخه د را اېستلو يا استخراج کړو اصولو او قاعدو يوه يوازېنۍ ټولگه ده چې د ژبپوهانو له خوا د ژبپوهنې په رڼا کې کښل کېږي.
بلکې په هماغو کښونکو او ښوونکو اړه لري چې پرخپلو يې د يوې- يوازېنۍ کره ليکلارې د راخپلونې او پر پرديو ته يې د ټوليزې ژبې د زده کړې لپاره پر کار اچوي،
د مور خان قبيلې څخه چې کله د منځنۍ اسيا اريايانو قدرت ترلاسه کړ نو هغوۍ چې سو ډير وبلل - چې دغه ويي اوس هم په همدی مفهوم پښتو کې دود دی- دغه راز د پخواني بخدي نوم چې د اريايانو لومړې ښار وو،
پښتو د سترې هندو اروپايي ژبنۍ کورنۍ په اَريايي يا هندو اَرياني او بيا له 12-13 پاميري ژبو او اوسيتي سره د اَرياني خرانگې په شمال- ختيزه څانگه او ورپسې په ساکه يا ساکي څانگوړې اړه لري او په دې ترځ کې د افغانستان ډېری- بومي ژبه گڼل شوې ده.
دغه راز په عربي کې د پښتو ادب څرکونه موندلی شو- د بيلگی په توگه د ابي الاسد الحماني چې د مهدي خليفه همهالې وو يو شعر راوړلې شو چې وايي د شهاريج کليمه د پښتو له ښاريځ او دهاقين د فارسۍ دهقان دی-
که يادې شوې انگليسي کورنۍ د هغو کورنۍ او خپل منځي روابطو ته له پامه پرته زده کوو نو دا کار مو په حافظې باندې فشار ډېروي او که کورنۍ ته يې په پام سره زده کوو نو په انگرېزي گرامر به هم ځان خبروو،
مانا يې دا شوه چې له ټوليز گرامر سره اړخ نه لگوي او گرامر لکه ديوه دېموکراتيک اساسي قانون په توگه له بېلابېلو پښتو گړدودونو څخه راچاڼېدلی او را وتلی او پر ټولو پښتنو يوشان تطبيقېږي.
په عجايب الهند او مروج الذهب کې يو عربي شوې کليمه هنرمن هم راغلې - دغه راز د ډم کليمه هم له پښتو څخه هندي ننوتې ده- د پښتو د کوتوال کليمه ان له غزنوي پير نه وړاندې درې ادب ته ننوتې - د خسر بلخي دا شعر اوگورۍ
که له عامې ساده او روانې پښتو څخه دکوم ښاغلي يا اغلې موخه هغه فارسي ځپلې او اردو ځپلې پښتو وي چې نه د پښتو له عمومي گرامري قاعدې او قانون سره اړخ لگوي او نه دکوم گړدود استازي کوي،
بله نيوکه دا ده چې د لغت جوړول به د ژبپوه کار وي مگرپه هره علمي او فني اصطلاح يوازې هغه وخت ښۀ پوهېداى شو چې په اړونده علمي او فني ساحه کې يې مطالعه کړو.
دغه راز په زړه فارسي د هنی منشي د لوی داريوش پاچا چې د 886-522 مخزېږد د بېستون په ډبرليکونو کښل شوې او پوهاند حبيبي د څيړنې او ژباړنې له مخې د پښتنو د خلجي گړدود سره ډير لږ توپير لري
آریوب د لرغونو آریایانو د اوسیدو تاریخي سیمه ده چې د کلمه د آریایانو سره گډه ریښه لري ځکه چې د دې سیمې په اوسیدونکو کې اوس هم داسې بیلگې شته چې د لرغونو آریایانو نښې پکې شتون لري .
آریوب د پکتیا ولایت یوه ښکلې شنه او حاصل ورکوونکې سیمه ده چې د ځاځیو د سپین غره د مټو نگۍ او منډئیر له گڼو اوشنو ځنگلونو څخه پیل کیږي او د ډیورنډ د کرښې په امتداد تر ولسوالۍ پورې چې د دره درنگ علاقه دارۍ هم په بر کې نیسي اوږدیږي ،
شاخل او نورې غلې کیږي په اوړي کې د هند د بحر بخارونه د سپین غره او مټونگۍ په لوړه سطحه کې سره راټول او یخ کیږي او د وسی په موسم کې د بارانونو په شکل اوریږي له دې کبله د آریوب ټوله سیمه په ونو ډکه ده او گڼ ځنگلونه لري .
څرنگه چې تر اوسه پورې په آریوب کې علمي او جیولوجیکي څیړنې او لټونې نه دي شوي نو ځکه د دې سیمې معدني اوضاع معلومه شوې نه ده او کانونه پکې څرگند شوي نه دي ،
ماشومانو به په جوماتونو کې هغه هم له عادي او ساده ملایانو درس وایه خو په دې وروستیو کلونو کې چې دوی هیوادونو او ښارونو ته تگ او راتگ پیدا کړ نو خپلې روزنې ته یې خپل پام واړاوه اوس په آریوب کې په مجموعي توگه څلور لیسې ،
په ځانګړې توګه د وروستیو ديرشو كلونو کې د یادې ډلې فعالیتونه زیات شول او په تېرو لسو كلونو كې يې وكولای شول څو زیات شمېر پلویان په بهرنيو چارو وزارت، څارنوالۍ،
دغه ډله په تركيه کې نږدې 3900د كانكور آزموینې ته د تيارۍ او د زده كونكو د تقويي كورسونه او انستیتوتونه لري او ویل کېږي چې هغه زده كونكي چې په دغه كورسونو كې درس وايي هغوی ته دكانكور د سوالونو نقل هم سپارل كېږي ترڅو په ډېره آسانۍ وكولاي شي د خپلې خوښې پوهنتون اوپوهنځي ته لار ومومي،
كانكورته د تيارۍ د خاصو كورسونه او انستيتوتونو د لوړو فيسونو او دقربانۍ د څارويو د قيمت له راټولولو څخه او له خبلو اړوندو تاجرانو څخه د نقدي مرستو نه عبارت دي , دغه ګوند يو بانك څو ورځباڼي چي مشهوره ورځبانه يي ده او به لسهاوو تلويزيوني او راديويي چينلونه لري او همدا سبب دي چه ددوي تبليغاتي فعاليتونه درجب طیب اردو غان بر ضد زيات قوي دي.
فتح الله گلن یو ترکی واعظ او د اخلاقي علوم او الهیاتو د برخي څیړونکی دی چی په 1941 كال كي داېران سرحد ته نژدي د ارزوروم په ولايت كي زيږېدلي ديني علوم يې کړې زده کړي او په ځوانۍ كې د بديع الزمان سعيد نورسي د د کتابونو لړۍڅخه متاثره شو،
د نورو مذاهبو اتباعو اوپه ځانګرې توګه له غربي نړۍسره د ورورۍ او برابرۍ پر بناءژوند ته رابولي چې له همدې امله يي په اروپايي او امريكايي ملكونو كي ښه محبوبيت ترلاسه كړی.
ویل کیږي چی د ۲۰۱۶ کال د جولای په ۱۶ نیټه فتح الله ګلن د رجب طیب اردوغان د حکومت په خلاف کودتا وکړه چې په هماغه شیبوکی له ماتي سره مخ شوه خو فتح الله ګلن په دي کودتا کي خپل لاس رد کړی.
د هغه ځاىه رامپور ته ولاړی او د رامپور په عاليه مدرسه کي شامل سو او په کي حيدرآباد دکن ته ولاړی او هلته ئې په نظاميه مدرسه کي خپلو زده کړو ته ادامه ورکړه.
مولانا ابوالوفاء د زده کړو تر بشپړولو وروسته په دکن کي پاته سو او په جامعه نظاميه کي د تدريس وظيفه ور د غاړي وه او د دې تر څنګ ئې په کال په حيدر آباد کي د په نامه د يوې ادارې بنسټ کښېښود او تر مرګه پوري د دې مجلس روح او روان وو.
انګلستان هم همداسې مخکې په ۱۸۵۸ کې د ګریټ سټینک په نامه په دیمس سیند کې ککړتیا لویه کچه ثبت کړې چې وروسته ېې سم د لاسه د خپلې ابادي لپاره د فاضله اوبو کانالونه او سیستم جوړ کړ.
په کال ۱۸۷۰ کې برلین د ککړتیا له مخې په خورا بد وضعیت کې وه او اوګوست بېبل مخکې له دې چې د فاضله اوبو سیستم په کال ۱۸۷۰ کې جوړ شي د شرایطو یادونه وکړه.
په هغه وخت کې به د کورونو فاضله اوبه به د کورونو تر څنګ په ذخیرو کې راټولیدې چې ډېر بد بوی ېې کاوه او همداسې په لارو کوڅو او نورو عامه ځایونو کې عمومي تشنابونه نه وو.
د ښار پلان جوړونکي او انجنیران راغونډ کړل تر څو نه یوازې بنسټیزې اسانتیاوې برابرې کړي بلکه د برلین نه د نړۍ د خورا پرمختللو ښارونو یوه نمونه جوړه کړي.
کله چې دوېمه نړیواله جګړه پای ته ورسېده نو د هوا د ککړتیا په اړه راپورونه خپاره شول او د خپرېدو لامل وجه ېې د رادیو اکتیف موادو عواقب, هوا ککړول او اتومي ازموینې وې.
ځنې جدي پېښو د ککړتیا په اړه ډېر زېات پوهاوی رامنځ ته کړ لکه په کال ۱۹۷۴ کې د هډ سن په سیند کې د پي سي بي اچونه د دې پاېله شوه چې اي پي اې د دې سیند ماهیانو په خوړولو باندې بندیز ولګاوه.
د اټومي یا هستوي ساینس پرمختګ د رادیو اکتیف ککړونکي توکي خلکو ته ورپه ګوته کړل دا وژونکي ککړونکي د زرګونو کلونو لپاره رادیو اکتیف پاتې کیږي.
په کال ۱۹۷۸ کې د بریتاني او په کال ۱۹۸۴ کې د بوپال پېښې دا په ډاګه کړه چې طبعېت او اتومسفیر پولې یا سرحد نلري او د طبعیت ساتنې لپاره نړیوالو هڅو ته اړتیا ده.
په یوه لرغوني غار کې چې د تاریخ نه وړاندې وه د کاربون یا اور د لوګي ډېر غلیظ تور والی ېې پر دېوارونو او د اور لپاره د لوګي وتلو ځای کې پېدا کړ چې د دې دورې انسانانو ډېر ستر اور لګولی وو او لوګي ېې فضا ککړه کړې وه.
دا بېت په فراق نامه كښې وارد شوی دی په طريق دورادت دوه بحره دوه قافيې لري ـ ذوالقافيتين واقع شوی دی تفسير و تفصيل ډېر لري په خاطر فاطر اورسېدل چې يوه معجزه مختصر رساله پښتو كړم انشاء چې عبارت ئې روان وي قريب الفهم وي دستارنامه ئې نام كړم هر چې معنٰي ددې بېت وي پاره كښې درج كړم. د دستارنانې په سر كول چې تعلق په قابليت لري شرايط يې ډېر دي تر حساب تر شماره تېر دي واړه موقوف په قابليت دي د قابليت د اسبابو نه هم بلا احصار او بلا انتها دي.
" خبرشه چې دستار په سر كول د ښيوې او د نمايې دپاره نهٴ دي دستار د مردم شر او عزت دى تمامى شرم د مرد په دستار كښې دى هر د په حكم د حديث د د ستار دباب ما څه ليدلى دى هغه به هم درته ووايم.
ولى په عرف په عادت كښې هم نظر وكړه هر كله چې بادشاه يا امير په ابتدا په تخت يا په مسند د لويي كښيني د باد شاه په سر د امير په سر كښېښودشي هر چې قابل او لايق دي دا كار په هغه پسنده په ناقابل پسنده نه شي
د دستار نامې د انداز او اسلوب نه داسې بريښي چې خوشحال بابا دستار نامې ټول اقتباسات د ملوكانو دپاره ليكلي دي ـ خوشحال بابا دا تمنا او ارزو وه چې ددغه دور بادشاهان او ملوكانو او اميران دی دستارنامه خامخا ولولي او په دې كښې چې كوم هنرونه او خصلتونه دي هغه دې خپل كړي نو د سياست او د رياست امور په احسن طريقې سره تر سره كړي ددې هنرونو او خصلتونو د خپلولو سره بايد چې دا ملوكان اميران او بادشاهان د دستار سړي شي
د دستارنامې د د ليكدود او داسلوب او انداز نه دا خبره هم په ډاګه كېږي چې خوشحال بابا د يو داسې رياست نقشه په خپل ذهن كښې لرله چې د هغې د بادشاه او امير دپاره ئې د يو ائين او دستو رپه توګه دستار نامه تحرير كړه.
دستار نامه دخپل ګران قدر قيمت له كبله يواځې په پښتو ادب كښې يو ځانګړې مقام نه لري بلكه د ختيز سيمه په كلاسيكي اۤثرونو كښې هم خپل ثاني او جوړه نه لري
په انداز بيان او كه دغه شان د دې په معنوي اړخونو غور وكړې شي نو دا په پښتو ادب كښې يو داسې مقام او خصوصيت لري چې په راتلونكي دورونو كښې يې د ساري جوړېدو هېڅ امكان نشته بلكه مونږ په لنډو ټكو كښې داسې وئېلی شو چې دستار نامه د ټولنيز ژونداو ژواك دپاره د يو اۤئين او دستور حېثيت لري او دې سره سره كوم خلق چې امارت او بادشاهت په مسندونو ناست وي د هغو ټولو دپاره په كښې ډېر غوره او رهنما اصول قلم بند كړي شوي دي
دستار نامه د خوشحال بابا يو ځانګړې كارنامه ده دا هغه كتاب دې چې ددې له كبله دپښتو نثر د سجع او قافيې دقيدونو او دغه شان د نور قسم ثقالتونو نه راوتلیدی د روانۍ سلاست او د عام فهمې په صفتونو متصف شوی دی
ذوالقافيتين واقع شوی دی تفسير و تفصيل ډېر لري په خاطر فاطر اورسېدل چې يوه معجزه مختصر رساله پښتو كړم انشاء چې عبارت ئې روان وي قريب الفهم وي دستارنامه ئې نام كړم هر چې معنٰي ددې بېت وي پاره كښې درج كړم
خوشحال بابا دستارنامه په هغه وخت كښې ليكلې ده چې هر كله چې دی بې قصوره بې ګناه د مغلو په قيد كښې د رتنهبور په قلا كښې بندي وو دا كال ١٠٧٦هجري وو.
خوشحال بابا د ابجدو په حساب ددې كتاب دستار نامې د ليكلو تاريخ بس دې محنت د بېلتانهٴ نه راوېستلی دی چې د ابجدو په حساب ددې د ليك تاريخ ١٠٧٦هجري راوځي
د دستارنامې د مختصر تعارف په حواله مونږ دا وئېلی شو چې دستار نامه خوشحال بابا د رتنهبور په زندان كښې ١٠٧٦هجري كال د ربيع الاول په اولسم تاريخ ليكلې ده
دا كتاب يو مقدمه لري چې دا مقدمه په دوو فصلونو مشتمله ده لومړې فصل د دستار او دستار د فضيلت په باب دی او دوهم فصل ئې ذكر د ولايت او اسباب سياست او رياست په باب كښې دی
په دوهم باب كښې د سياست په لوازمو كښې شل خصلته بيان كړي دي چې د سياست او رياست دپاره ډېر لازمي او ضروري خوشحال باباچې كوم شل خصلتونه بيان كړي دي د يو امير او بادشاه دپاره دا ډېر ضروري دي چې په كښې موجود وي لكه خوشحال بابا په دستار نامه كښې وائي:
د ننګرهار ولایت د روداتو ولسوالۍ د مزینې قریې د حصارک په مرکزي جومات کې نن د غبرګولې په ۲۱مه نږدې دوه بجې د جمعې د لمانځه پر مهال د چاودنې له امله د ملام امام او یو ماشوم په ګډون درې تنه شهیدان شوي او ۷۲ نور لمونځ کوونکي ټپیان شوي دي د معلوماتو له مخې دغه پېښه هغه مهال رامنځته شوې،
په ۱۳۹۲ لمریز کال کې د قلعه کاشف لیسې څخه له دولسم ټولګي فارغه شوه او په خپلو لوړو زده کړو په یوه خصوصي پوهنتون کې د حقوق او سیاسي علومو په برخه کې بوخته ده.
مدیریت په لغت کي اداره کولو او په یوه اداره کي لارښوني ته وایي او په اصطلاح کي مديریت هدف ته درسېدو لپاره د انساني او مادي منابعو همږغي کول دي تر څو په حداقل مصارفو او کمترین وخت کي خپل هدف ترلاسه کړي.
اداره عبارت له هغه ټولنیز نظام او د ځانګړو مېتودونو له طرحي څخه ده چي په هغه کي یو زیات شمېر وګړی د نسبتاً مشخصو اهدافو د لاسته را وړلو په موخه د یو لړ پېچلو او مغلقو دندو په تر سره کولو کي بوخت دي.
ارواښاد درد د شاعرۍ تر څنګ په بېلابېلو دولتي ښوونځيو کې د استادۍ دنده هم ترسره کړې وه او په ١٩٩٥میلادي کال کې د لکي مروت دولتي کالج نه د سر معلم يا پرنسپل په توګه تقاعد شوى و.
پروفيسر رحمت الله درد د ۲۰۱۶ زېږدي کال د اگسټ پر ۳۱ د ۸۲ کالو په عمر له دې نړۍ سترگې پټې کړې او په خپله پلرنۍ هديره کې خاورو ته وسپارل شو.
نګین خپلواک په ماشومتوب کې آرامه او هوښیاره نجلۍ وه چې پلار یې له مینې ورته " بونجۍ" ویله خو دایې له تصوره لیرې وه چې هغه به کله د موسیقۍ آرکستر ډلې مشري په غاړه واخلي.
بايد ياونه وشي چې تر پنځه نوې سلنه زياتو پېښو کې د ويني د لوړ فشار لاملونه نه وي څرګند خو په پاتې پنځه سلنه پيښو کې يې لامل پيژندل کېږي لکه د پښتورګو د فعاليت غير عادې کېدل،
په ادرېنال غده کې د تومور را منځ ته کېدل او يا دزېږېدو د وخت څخه د زړه د شريان بندوالی چې په داشان حالاتو کې کله چې د وينې د فشار د لوړېدو اصلې لامل اوجرړه له منځه يوړل شې د ويني لوړ فشار بيرته خپل عادي حالت ته را ښکته کېږي.
د دې لپاره چې د دې پټ وژونکي او مرموزي ناروغۍ له بدو پايلو او عواقبو مو ځان ژغورلی وي پکار ده چې د پيژندنې لپاره يې لږ تر لږه په هر دوو کلونو کې يو ځل په ځانګړې ډول هغه کسان چې عمر يې له څلوېښت کلنۍ څخه زيات وي،
که څه هم تر اوسه پورې مالومه نه ده چې په لوړفشار باندي د اخته ناروغانو او يا دهغو کسانو شمېر چې د دې خطرناکې ناروغۍ له امله په کال کې خپل ژوند له لاسه ورکوي څو دی خو په دې ورستيو کې روغتيايې څېړنو ښودلي چې په نړۍ کې روغتيايې کارکونکي په خپلو کلينيکونو کې په احتمالې توګه د وينې په لوړ فشار د اخته ناروغانو په شمېر کې د زياتوالی خبره کوي.
لکه څنګه چې ورته اشاره وشوه که چېرته د وينې لوړ فشار په ناروغانو کې د لومړيو څو دقيقو په ترڅ کې کنترول نه شي کيدای شې ډير ژر د اخته کس په مړينه تمام شي له دې کبله خو د طب پوهانو ورته يا د پټ وژونکي ناروغي نوم هم ورکړی.
که چېرته د چا فشار له نورمال حد څخه زياتېږي او يا هم د لوړ فشار دوره پرې کله راغلې وي درملنه يې په څه شې نشې کېدای پرته له دې چې د ژوندا سالمه لار غوره کړي دا يوازنۍ لاره ده چې د وينې د فشار په عادي او نورمال ساتلو کې مرسته کوي .
ځېنې مهم لاملونه لکه د وزن زياتوالی د سګريتو څکول په وينه کې د کلسترولو د اندازې لوړېدل او د شکرې ناروغۍ د وينې د لوړ فشار د منځ ته راتلو لاملونه دي چې په نتېجه کې يې دزړه د دوري د رامنځ ته راتلو خطر څوچنده زياتيږي.
زړه دماغ او پښتورګې د انسان په بدن کې له هغو مهمو او کارنده ارګانونو څخه دي چې په ودرېدلو او د دندې په له منځه تلو سره يې انسان کېدای شې ډېر ژر خپل ژوند له لاسه ورکړې اوورځنۍ چارو ته يې د پای ټکی کېښودل شي.
لوړ فشار هغه فشار دی چې په رګونو باندې د زړه د راټولېدو له امله رامنځ ته کېږي او ټيټ هغه دی چې د زړه د خلاصېدو په وخت کې په رګونو باندې راځې يانې هغه وخت اندازه کېږي چې زړه د وينې د داخلېدو لپاره پراخېږي.
روغتيا پوهان د دې ناروغۍ د مخنيوي لپاره سپارښتنه کوې چې د ټولنې وګړې دې په منظمه توګه فزيکې فعاليتونه ترسره کړي تر څو يې په خپل وجود کې له دې ناروغۍ سره سره د ځېنو نورو ناروغيو کنترول اومخنوي هم کړی وي.
وينې لوړ فشار دغه پرېشر يا فشار چې د ويني په واسطه د رګونو په ديوالونو باندي پرېوزي د ويني د فشار په نوم يادېږي او په دوه ډوله دی يو يې لوړ او بل هغه يې د وينې ټيټ فشاردی.
کله چی یی تحصیلات خلاص کړ نو د کمبریج پوهنتون کی یی خپلو لوړو زدګړو ته دوام ورکړ او په ۱۷۱۴ عیسوی کال کی وتوانید چی په ښه نتیجه له همدی پوهنتون څخه فارغ شی.
په همدی وخت کی دده او یوها برنولی تر منځ د نظر اختلاف موجود وو د ځینو اعدادو او نور ریاضیکی مسيلو باندی نو دوی په همدی مسیلو باندی یی ډیر بحثونه هم وکړل.
خو سره اختلاف دنظر چی له یوهان برنولی سره یی درلود په کال ۱۷۱۵ باندی یو کتاب د ریاضیاتو په برخه کی ولیکلو چی په هغه کی نوی معادلی او نوی مباحث شامل وو چی نن ورځ د متنا هی معادلاتو محاسباتو په نامه پیژندل کیژی مهمی لاس ته راوړنی د بروک تیلور په ریاضیاتوکی د تیلور قضیه او سری تیلور ته موژ اشاره کولای شو.
په ۱۷۱۲ میلادی کال کی یی دانګلستان سلطنتی انجمن غړی توب ترلاسه کړ او د ۱۷۱۴ میلادی او ۱۷۱۸ میلادی کالونو تر منځ ددی انجمن د منشی په توګه دنده ترسره کړی ده وروسته د همدی انجمن د علمی کمیټی غړی شو چی مشهور کسان لکه نیوټن او ګوتفرید لایبنیتس ریاضی دان المانی هم هلته حضور درلود.
وروسته له دی نه د هغی شخصی ژوند له مشکلاتو سره تیریده په ۱۹۲۱عیسوی کال کی مین شو په بریج باندی کوم چی هغه له ډیری غریبی کورنی نه وه نو دده دپلار ورسره خوښه نه وه نو همدا عامل شو تر څو دی له پلار نه جدا واوسیګی د څو کلونو لپاره په ۱۹۲۳ میلادی کال کی دده ښځه مړه شوه نو وروسته له دی نه بروک تیلور بیرته د خپل پلار سره ژوند غوره کړ.
د وخت په تیریدو سره عیسی منگل مهارت زیات شو او ځینی ښکلی تابلوگانی یی رسم کړی چی په خپل میناتوری هنر کی د محترم کمال الدین بهزاد مکتب رهرو دی او ساړه رنگونه د تودو رنگونو اتحاد په مهارت سره ترکیبوی.
په کلکه ویلای شو چې په لرغوني منځني ختیځ کې د مخزېږد په کابو ۲۵۰۰ کې د سومر او د اشور په واکمنيو کې د اورک په سیمو کې په دېوالونو رنګیځه رسمونو او انځوورونه څکول کېدل چې د ودانۍ په ښکلا او سینګار کې خورا اړین ول.
لرغونپوه ایلیوس سپارتیانو د خپل د پېښلیک په کتاب کې کاږي چې په دریمه پېړۍ کې کومودوس خپل د ماڼۍ د ننوتځی په دالان کې د پسنیوس نیګر د رومیانو د قوماندان د ماسیفون په کړنلاره انځور جوړ کړی و.
د اسلام د مبارک دین د خپرېدو سره په مزاییک کې هم پرمختګ وشو او لوی تر لویه پرمختګ دا و چې دغه ښیښه ییزه او د کاشي کولو ګټمن چار د مزاییکو د کمکیو ډبرو څخه سترې شوې او د ودانیو مخونه په سینګار شول.
د پښتنو ﻳﻮﻩ ﺳﻨﺪرﻩ ﺩﻩ چي ﺩ ﻧﺎﻭﯤ ﺩ ﻧﺎﻭﯤ ﮐﻮﻟﻮ په وخت د ښځینه وو له خوا ویل کيږي.
زده کړې (معنا دا چې د ښوونځي پوره کړي کلونه او تعلیمي نظام ته تر ننوتلو وروسته د ښوونځي د پوره کوونکو کلونو لپاره هيله) او د سړي سر عايد څرګندونکو يو شمېريز ترتيبي شاخص دی،
دا نظام د پاکستاني اقتصاد پوه محبوب الحق له خوا جوړ شوی و او بيا ورنه د ملګرو ملتونو پراختيايي پروګرام د بشري ودې د راپور دفتر د يوه هېواد د بشري ودې د اندازه کولو په برخه کې کار واخيست.
د فراغت وروسته په کال ۱۹۷۹ میلادي کې پاکستان ته ولاړ او د هیواد د اشغال په خلاف او د اسلامی نظام د قایمیدو په هدف یې د وخت جهادي تنظیم جمعیت اسلامي څخه مبارزه پیل کړه.
وروسته د سیاف په مشرۍ د اتحاد اسلامي مجاهدین افغانستان په نوم د جهادي تنطیمونو اتحاد جوړ شو چې بیا د اتحاد اسلامي افغانستان په نامه جدا تنظیم پاتې شو،
په امریکا کې د لا زیاتې مودې پاتې کیدو او لوړو تحصیلاتو د زمینې په درلودلو سربیره په کال ۱۹۷۳میلادي کې چې د داود خان د کودتا ۲۶ د سرطان ورځې سره سمون خوري بیرته هیواد ته راستون شو او د کابل پوهنتون د حقوقو په پوهنځي کې یې تحصیلاتو ته ادامه ورکړه.
د روسانو په خلاف د جهاد د بریا او د نجیب حکومت د سقوط وروسته د حضرت صبغت الله مجددي په مشرۍ کابل ته ولاړ او د مجاهدینو په اوله دوره موقتي حکومت کې یې د فواید عامې وزیر په توګه دنده ترسره کړه،
د رباني او طالبانو دواړو دورو حکومتونو کې یې د تدریس ترڅنګ د تنظیمونو خپل منځي او بیا د طالبانو او تنظیمونو ترمنځ د سولې او روغې جوړې هلو ځلو کې فعاله ونډه درلوده.
د طالبانو د حکومت په خلاف د امریکایي یرغل د لومړیو بمباریو په وخت د ۲۰۰۱ کال په اکتوبر کې د کابل څخه د امریکا په خلاف خپل جهادي دریځ او د طالبانو ملاتړ اعلان کړ.
د کابل او ډیرو ولایاتو سقوط باوجود په وردګو کې د خپلو مجاهدینو سره اوسیدو تر څو بې سرپرسته او نابلده مجاهدین او د هغوی کورنۍ په حفاظت سره مصئونو ځایونو ته ورسوي.
په هغه لومړیو سختو حالاتو کې د وخت د مقتضی سره سم استاد یاسر د ولس د بیدارۍ او مجاهدینو د حمایت لپاره په سري او علني غونډو پیل او د جهاد دعوت ته یې خپل ټول وخت وقف کړ.
په ۲۰۰۴ کال کې د طالبانو لخوا د فرهنګي او مطبوعاتي چارو مسؤلیت وروسپارل شو چې د طالبانو د سقوط وروسته په لومړي ځل یوه پیژندل شوې سیاسي او جهادي څیره د طالبانو په نمایندګۍ په مطبوعاتو کې ښکاره او د مجاهدینو غږ یې پورته کړ او د روان جهاد انځور یې په نړیوالو مطبوعاتو کې ژوندی او نړیوالو ته ورساوو.
د مطبوعاتي او فرهنګي کمیسون د رییس په توګه د استاد یاسر د خدمتونو څخه یو هم د تبلیغاتو لپاره د عصري وسایلو او پرمختللیو لارو څخه استفاده وه چې هغه وخت د طالبانو رسمي انټرنټ پاڼه په لومړي ځل پرلیکه او نشرات یې پیل کړل.
استاد یاسر د داود خان په دوره کې پاکستان ته مهاجر او د هغه ځای څخه د تحصیل د بشپړولو په نیت سعودي عربستان ته ولاړ او د مدینې منورې په اسلامی پوهنتون کې یې د شرعیاتو پوهنځي ولوسته.
په هیواد کې د ۷ د ثور کمونیستي کودتا او نظام په خلاف په مدینه منوره کې افغان محصلینو یو تحریک پیل کړ چې استاد یاسر د دغه تحریک مشري په غاړه درلوده او د هغه ځای څخه یې د مجاهدینو او جهادي تنظیمو د حمایت لپاره کار پیل کړ.
په هیواد کې د روان وضعیت او د داود خان په نظام کې د کمونیستانو د نفوذ او په هیواد کې د کمونیستي فکر د ترویج د مخنیوي په منظور د نورو با احساسه محصلینو او استادانو سره د کمونیستانو او د دوی د فکر په خلاف مبارزه پیل کړه چې د وخت په تیریدو سره دغه با احساسه ډله ځوانان او استادان د حکومت د ظلم،
استاد یاسر د سیاسی او دعوتي کارونو ترڅنګ د سنګر د مجاهدینو د احوال پرسۍ او نظامي جهاد سره د مینې په خاطر وخت په وخت د جهاد ګرمو سنګرونو ته هم تلو چې په کال ۱۹۸۶د روژې مبارکې میاشت کې د ننګرهار شینوارو ولسوالۍ په نازیانو سیمه کې د روسانو په خښ کړل شوي ماین زخمی شو چې د ماین وړې پارچې او د زخم نښانونه یې تر ډیرو کالو پورې پرمخ ښکاریدل.
د بدن عمومي مايعات د ., او . څخه عبارت دي په کې ۴۰٪ . او ۶۰٪ . او په کې بېا . زيات او . کم وي او په کې . ۵۰٪ وي نو په دې بنسټ او يې بايد برابر وي چې بېا دي ته وايي.
مثلا د نن ورځې تاريخ 29/2/88 ده نو د نــــوموړې ماشوم عمر + 3 څخه ده په دې معنی چې ماشوم درې ورځې بشپړ کړي دي او په څلورمه ورځ کې روان ده نو ماشوم ته د يو څلور ورځني ماشوم په ډول مايعات سنجول کېږي.