polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ای عائشې دغه جبريل دی او پرتا سلام وائی نو عائشة رضي الله عنها وويلې چې په هغه دې سلام او رحمت دالله وي او بيائې وويلې چې رسول الله صلی الله عليه وسلم جبريل ليده او مانه ليده .
رسول الله صلی الله عليه وسلم به خديجة رضي الله عنها ډيره يادوله او ډير کرتې به يې چې کله ګډ حلاله کړه نو دهغه اندامونه به ئې جداجدا کړله او بيا به ئې دخديجې رضي الله عنها په دوستانو تقسيموله .
دپورتنې احاديثو څخه دا معلومه شوه چې داسلام مقدس دين پرښځو څومره زيات اهتمام کړی دی او دا چې ښځې کولای شي هغه اوچتو درجو او مرتبو ته ورسيږي کوم چې دير سړي ورته نه شي رسيدلای البته دغو او چتو مرتبو ته به دتقوی او ديانتداری او خوش اخلاقې له لارې رسيږي .
زه دنبی عليه السلام سره ناست وم چې يوه ښځه راغله نو نبی عليه السلام خپل څادر هغې ته هواره کړه او هغه ورباندې کښيناستله نو هرکله چې دغه ښځه لاړله نويو چا وويلې چې دا هغه ښځه ده چې رسول الله صلی الله عليه وسلم ته ئې شيدې ورکړيده .
١٣-امام بخاری او امام مسلم رحمهما الله دام هانی بنت ابی طالب رضي الله عنها نه چې درسول الله صی الله عليه وسلم دتره لور روايت کړي دی چې هغې په فتح دمکې کې دوو مشرکانو ته چې دده دميړه خپلوان وو امان ورکړې وه او علی رضي الله عنه غوښتل چې دغه کسان ووژنې نو ام هاني رضي الله عنها رسول الله صلی الله عليه وسلم ته دغه خبره وکړله نو رسول الله صلی الله عليه وسلم ورته وفرمایل :
داسلام په مقدس دين کې دښځې دتصميم او نظر څومره زيات احترام شويدی او په هغه باندې څومره زيات اهتمام شويدی چې يوه مسلمانه ښځه دوو کافرانو ته امان ورکوي او دالله تعالی رسول دغه امان ورکول قبول او نافذوي .
دا يو لوې شرف عزت او افتخار دی د ټولو ښځو دپاره چې رسول الله صلی الله عليه وسلم هغوی دری ځلی مکرر زيات حقدار د ښه ملگرتيا او ښې معاملی بولی او نارينه يې په څلورمه درجه کې حقدار گڼلی دی .
وګورئ داسلام د مقدس دين کمال ته چې دښځو په خيراو صلاح باندې څومره زيات اهتمام کوی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم خپل ټول امت ته امر کوي چې يو بل ته دښځو په باره کې ښه وصيت وکړئ يعنې يو بل ته پرښځو باندې درحم او دهغوې سره دنيکې رويې په باره کې وصيت وکړئ .
١٦-امام احمدبن حنبل او امام نسائی او امام بيهقی رحمهم الله دمعاويه بن جاهمه رضي الله عنه څخه روايت کړی دی چې جاهمه رسول الله صلی الله عليه وسلم ته راغی نو هغه ته يې وويل چې( يا رسول الله صلی الله عليه وسلم اردت ان اغزو وقد جئتک استشيرک فقال هل لک من ام ؟
رواه احمد و النسايی و ابن ماجه و الحاکم والقضاعی فی مسنده مشكوة صفحه ٤٢١ حاشيه ٤ واورده الذهبی فی الکبائر و ذکره الساعاتی فی بلوغ الامانی شرح الفتح الربانی جلد ۱۴ صفحه ۵۸ الفتح الربانی ج ۱۴ صفحه ۵۸ کشف الخفاج 1 ص ۳۳۵ )
ددغو ټولو أحاديثو څخه معلومه شوه چې دمهر ډيروالی کوم ښه کار نه دی لکن متاسفانه چې زمونږ په ټولنه کې دمهر زياتوالی دښځې او دهغې دکورنی لپاره عزت ګنل كيږي چې دا يو غلط نظر او دشريعت مخالف دی بلکه دمهر ډيروالی په ډير وختونو کې دښځې او دخاوند تر منځ دارتباطاتو دخرابيدو سبب كيږي بلکه دښځې دکورنی او دهغې دخاوند دکورنی ترمنځ دمناسباتو دخرابيدو سبب هم كيږي .
همدارنګې په ډيروحالاتو کې نارينه مجبوريږي چې دډير مهر دورکولو لپاره قرضداري وکړي چې بيا دهميش لپاره دقرضداري په مشکلاتو کې اخته وي او دهغه اقتصادي حالت نه ښه كيږي او په دې وجه دهغه ښځه هم ضرر ويني او په کور کې مشکلات پيدا كيږي .
همدرانګې که خاوند دخپلې ښځې مهر ادا نکړي نو د غه مهر په هغه باندې يو قرض دی او بايد هغه خپلې ښځې ته ورکړي اوډير وختونه خاوند ئې مړ شي او دښځې مهر ئې ورباندې قرض پاتې شي چې دغه کار په ورځ دقيامت کې دهغه دجنت دداخليدو مانع ګرځي ځکه په حديث کې راغلي دي چې په چا باندې قرض وي او مړ شي نو هغه جنت ته نه شي داخليدای .
٣-مهر که دنکاح دتړلو په وخت کې ټاکل شوی نه وي او سړی دخپلې ښځې سره کور واله يا خلوت صحيحه کړی وي نو په دغه صورت کې ښځې ته به کامل مهر ورکول كيږي.
٦-که مهر نه وي ټاکل شوی او سړی خپلې ښځې ته مخکې له کوروالی نه طلاق ورکړي نو په دغه صورت کې ښځې ته متعه ورکول كيږي او متعه هغه شی ته ويل كيږي چې سړی ئې دخپل وس مطابق خپلې ښځې ته ورکوي او بعضې علماء وائي چې متعه يو څادر اويو کمیس او يو لنګ يا پرتوګ ته وائی .
دښځې نفقه دواده څخه مخکې پر پلار يا نيکه يا ورور باندې فرض وي خو دواده څخه وروسته دهغې نفقه پر خاوند ئې فرض شي او دغه نفقه بۀ دخاوند د وس او طاقت په اندازه وي او دغه نفقه يو څه شرطونه لري چې وروسته به ذکر شي .
دخپلې ښځې سره کوروالې وکړه په کومه طریقه چې دې خوښه وشي او کله چې ته خوراک کوی نو هغه ته هم خوراک ورکوه او چې کله ته جامه آغوندې نو هغې ته هم جامه ورواغوندوه .
ما دخپل خاوند څخه خلاصه کړه نو عمربن الخطاب رضي الله عنه ددغې ښځې خاوند ته امر وکړلو چې لاړشي او دخپل سرويښتان برابر او دګوتو نوکان پرې او ځان پاک او ښائسته کړي نو دغه سړی لاړ او ځان ئې ښه پاک او برابر او ښائسته کړ.
او بيا راغی نو چې کله دهغې ښځې نظر په هغه ولګيده نو خوشحاله شوه او وې ويلې چې همدا مې قبول دی او دخلاصی د ارادې څخه بيرته وګرځيدله نو په دغه وخت کې عمررضي الله عنه وفرمایل (( وهکذا فاصنعوا لهن فوالله انهن ليحببن ان تتزينوا لهن کما تحبون ان يتزين لکم ))
ددغه سړی غوندې تاسو هم خپلو ښځو ته ځانونه جوړوئ قسم دي په الله باندې چې ښځې په دې خوښيږي چې تاسو ورته ځانونه جوړ او ښائسته کړئ لکه چې تاسو خوښيږئ چې هغوې دې تاسې ته خپل ځانونه جوړ او سينګار کړی.
خپلې جامې پاکې کړئ او دسر او د ګيرې ويښتان جوړ کړئ او مسواک ووهئ او ځانونه ښائسته او پاک کړئ ځکه چې بني اسرائيلو به دغه کارونه نه کول نو دهغوې ښځې په زنا کې اخته شول يعنې دخپلو خاوندانو نه يې دناپاکې په وجه نفرت پيدا شو او دپردو سړو سره په زنا کې مبتلا شول .
او جليل القدر صحابی جابربن عبدالله رضي الله عنه روايت کوي چې زه يو ځل درسول الله صلی الله عليه وسلم سره غزاته لاړم او چې کله بيرته دغزا څخه راوګرځيدو او مدينې ته نزدې شو نو رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمایل چې تاسو تر شپې پورې صبر وکړئ او کورونو ته مه ورځئ ترڅو ستاسو ښڅې خپل ويښتان ګمنځ کړی او دخپلو تخرګونو او دنامه لاندې ويښتان لري کړي .
دپورتنيو رواياتو څخه دا معلومه شوه چې دخپل ځان او جامو دښائست او پاکوالی په باره کې دسړی اهتمام دهغه دښځې په عفت او ددواړو ترمنځ دلازيات تفاهم اومحبت په موضوع کې غټ رول لري نو ځکه داسلام مقدس دين په دغه موضوع باندې زيات اهتمام کړيدی .
ښځه پرخپل خاوند باندې حق لري چې دهغې دعفت او شرف ساتنه وکړي او دهغې د عفت څخه دفاع وکړي ځکه چې د هغې دعفت څخه دفاع فرض ده او کوم سړی چې دخپلې ښځې دعفت څخه دفاع نه کوي او دخپلې ښځې دشرف ساتنه نه کوي هغه دووس دی .
پر دريو کسانوباندې الله تعالی جنت حرام کړ ی دی دشرابو معتاد او دمور او پلار خفه کوونکی او دووس سړي چې دخپلې ښځې دعفت اهتمام نه کوي او پردو سړو ته اجازه ورکوی چې دهغه دښځې سره ناسته پاسته او راشه درشه وکړی.
دنارينه غيرت پخپله ښځه باندې يو فطری او طبعی خبره ده يوه ورځ جليل القدر صحابی سعدبن معاذرضي الله عنه وويل که ما دخپلې ښځې سره څوک وليدل نوپه تورې سره به ئې ووژنم نو دده دا خبره رسول الله صلی الله عليه سلم ته ورسيده نو هغه وويلې چې ايا تاسو دسعد د غيرت څخه تعجب کوئ ځما دې په الله قسم وي چې زه دسعد څخه زيات غيرتي يم او الله ځما څخه زيات غيرتي دی او الله تعالی دخپل غيرت له وجې نه دبد کارې ټول ښکاره او پت عملونه حرام کړيدي .
اما متاسفانه چې په ډيرو بی دينو خلکواو خاص طور سره ډمانو او سندر غاړو ښځو او سړو کې دغه غيرت چې په انسانانواو حيواناتو کې يو فطري شی دی کم ليدل كيږي چې د دوې دغه بې غيرتي يو جرم او بدعمل دی چې دوي به دهغې جزا په دنيا او اخرت کې وګوري .
په قرآن او حديث کې د مهر لپاره کومه اندازه نه دی تعيين شوی بلکه طرفين چې په هرڅه باندې راضی شی صحيح دی چې مهر شي اودغه نظر دليل له مخې زيات قوي دی چې مونږ ددغه نظر دلائل په لاندې ډول ذکر کوو .
نو هغه سړي وويلې چې زه دخپل لنګ نه بغير بل څه نه لرم نو رسول الله صلی الله عليه وسلم ورته وفرمایل چې ولټوه که داوسپنې يوه ګوته هم وي راوړه نو هغه سړی داوسپنی ګوته هم پيدا نکړلو نو رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمایل چې دقرآن څخه څه برخه درته په ياد دی ؟
ددې حديث څخه معلوم شو چې داوسپنې يوه ګوته او دقرآن تعليم هم مهر کې صحيح كيږي خو چې طرفين ورباندې راضي وي او همدارنګې ددغه حديث څخه دعلم او عالم شرف او اهميت هم ښه معلوميږي چې که عالم مال ونه لري نو دهغه علم هم دمهر لپاره کافي كيږي .
ام سليم رضي الله عنها دابو طلحة رضي الله عنه څخه مخکې مسلمانه شوې وه نو ابوطلحه لا اسلام نه وه قبول کړی چې په ام سليم باندې ئې مرکه وکړله دنکاح لپاره نوم ام سليم ورته وويلی کچيرته ته مسلمان شي نوزه به لتا سره نکاح وکړم نو ابوطلحة مسلمان شو او دابو طلحه مسلمانيدل دهغې مهر شو .
نو ددغه حديث څخه معلوم شو چې رسول الله صلی الله عليه وسلم دابو طلحة او ام سليم دغه عمل رد نکړلو بلکه سکوت ئې ورباندې کړي وه چې دا دليل دصحی والې ددغه عمل دی نو معلوم شو چې اسلام راوړل هم په مهر کې صحيح کيږى چې طرفين ورباندې راضى وى .
لکن دغه حديث ضعيف دی ځکه چې دغه حديث امام دارقطنی روايت کړی دی اوسره ددې نه چې دغه حديث په علی رضي الله عنه باندې موقوف دی ( يعنې دعلی رضي الله عنه خبره ده اود رسول الله صلی الله عليه وسلم خبره نه ده ) بيا هم اسناد ئې ضعيف دي ځکه چې ددغه حديث په سند کې یو ضعيف راوي دي چې مبشر بن عبيدنوميږي امام احمدبن حنبل او امام دارقطنی او امام ابن حبان ددغه راوي په باره کې فرمائلی چې دا دروغجن وه .
٣-ښځې ته روا دی چې دخپل خاوند ټول بدن ته وګوري او سړي ته روادی چې دخپلې ښځې ټول بدن ته وګوري او د ښځې او دهغې دخاوند ترمنځ دعورت موضوع مطرح نه دی اوددغې خبرې دلائل وروسته راځي .
٤-دلمونځ داداء کولو په وخت کې بايد دښځې ټول بدن پټ وي بغیر د مخ او ورغوو او قدمو څخه او کچيرته دښځې ديو اندام څلورمه برخه په لمانځه کې ښکاره شو نو مونځ ئې نه كيږي .
همدارنګه هغه جامې چې ډيرنری او باريکي وي او بدن په صحيح طريقې سره نه پټوي لکه دګاچ او جالي درختونو څخه جوړ شوي جامې دلمانځه په وخت کې ئې اغوستل روا نه دی ځکه چې لمونځ په داسې جامو کې نه كيږي امادلمانځه نه بغير په نورو حالاتو دداسې جامو اغوستل روا دی خو په دې شرط چې عورت ترې ښکاره نه شی او دنامحرمو نارينه و په وړاندې نه وی .
او دا خبره مې ځکه وکړله چې زمونږ ډيرې مسلمانې خويندې خپل ټول مال دغير ضروري جامو په اخستلو کې مصرفوي او بيا بيچاره او مسکينانو ښځو باندې تکبر کوي چې دا يوه لويه ګناه ده .
البته که ښځه نوی جامه دخپل خاوند دخوشحالولولپاره اخلي نو دا ښه کار دی او دشريعت امر دادی چې ښځه بايد خپلې ښائسته او نوې جامې دخپل خاوند دخوشحالولو لپاره پخپل کور کې واغوندي خو متاسفانه چې ډيرې مسلمانې خويندې خپلې نوې جامې دواده او کوژدې او سنت ګري وغيره مناسباتو لپاره ساتي او په کور کې یې نه آغوندي چې ددوې دغه کار نارينه خفه کوي او دښځې او خاوند ترمنځ دبغض او نفرت سبب كيږى.
ابو سلمه رضی الله عنه فرمائی ما دعائشی رضی الله عنه څخه پوښتنه وکړه چه رسول الله صلی عليه وسلم خپلو بيبيانو ته څومره مهر ورکړی وه نو هغې وويل چې دولس نيم اوقيه .
پټه دې نه وې چې درسول الله صلی الله عليه وسلم دښځو او لورګانو مهرونه دولس نيم اوقيي وي لکه چې دابو سلمه په حديث کې وويل شو خو عمر رضی الله عنه پخپل حديث کې صرف هغه کسر ندی ذکر کړی همدارنګې درسول الله صلی الله عليه وسلم په بيبيانو کې دام حبيبيه رضی الله عنها مهر څلورزره درهمه وه خو دغه مهر نجاشی رضي الله عنه ورکړې وه .
سړی ته پکار دی چې دخپلې ښځې احترام وکړي او دهرهغه وينا او عمل څخه ځان وساتی چې دهغه دښځې دخفګان سبب ګرځي او دا ځکه چې ښځه يوه باعزته انسان ده او بايد دهغې سره ديوې مزدورې په څير معامله ونشي ،
نو لکه څرنګه چې نارينه په خپل احترام باندې خوشحاليږي نو همدارنګې ښځې هم په خپل احترام خوشحاليږي او ديو مسلمان احترام کول اودهغه خوشحالول دوه نيک عملونه دي اوډير اجرونه او ثوابونه لري
من عال جار يتين حتی تبلغا جاء يوم القيامة انا وهو کهاتين واشار بالسبابه والوسطی )) (رياض الصالحين صفحه ١٥٥ مشكوة صفحه ٤٢١ الادب المفرد جلد ١ صقحه ٤١ )
چاچې ددوو جنکيانو خدمت او پالنه دهغوې تربالغيدو پورې وکړلو نو په ورځ دقيامت کې به ځما سره دومره نزدې وي لکه څنګه چې منځنی ګوته دشهادت د ګوتی سره نزدی دی .
١٨-امام احمدبن حنبل او امام نسائی او امام ابن ماجه رحمه الله د ابوهريرة رضي الله عنه او دابو شريح خزاعی رضي الله عنه څخه روايت کړي دی چې رسول الله صلی اله عليه وسلم فرمائلی دی :
ای الله زه په سختی سره منع کوم ددوو ضعيفانو يتيم او ښځه دحق دتلفولو څخه يعنې ديتيم او ښځې دحق دپيمالولو څخه خلک سخت ويروم او سخت منع کوم او ديتيم او ښځې دحق پيمالونکې ګنهګار ګڼم .
ځنی خلګ یوه ښځه لری خوبیابــله ښځه کوی چی په نتیـــجه کښی دې مختنی ښـځی ژوندډیرخـــراب شی له هغې ســره خپل میړه صحی وضع نکوی دهغی په مــال اونفقه اوتقــسیم کی کــمی کوی دشریعت محمدی له نظره دغه عمل څه حکم لری ؟
نوبهتره خبره داده چی هر انسان کوشش وکړی چی اول یو واده وکی اوکه ضرورت وشو نو بیا دی دالله حکم ته زیاته توجه وی اوپه مابین دودونو کی دی فرق نکوی ترحو دالله له عذابه په امن کی وی اوپه ورح دآخرت سرلوړ حساب ته حاضرشی الله دی تول مسلمانان له شرمنده کی داخرته وساتی .
دآيتونوپه شميركښى اختلاف دى بعضى علماوايى پنځه لس آيتونه دى اوبعضى وايى چه يوولس آيتونه دى چه دفقه په لويوكتابوكښى ئې تفصيل شته دتلاوت سجده په آخركښى د سورت اعراف،
په دغوځايوكښى پرتلاوت كونكى او اوريدونكى سجده دتلاوت واجب ده كه ئې قصد د قرآن داوريدوكړيوى كه ئې نه وى كړى ځكه چه رسول فرمايى ﴿السجدة على من سمعهاوعلى من تلاها﴾ يعنى سجده د تلاوت شته پراوريدونكى اوپرتلاوت كونكى،
كه امام آيت دسجدى ووايه سجده به كوى اومقتدئ به هم سجده كوى كه امام په خفيه لمانځه كښى آيت دسجدې ووايه سجده به كوى مقتديانو كه څه هم آيت نه دى اوريدلى خودامام په متابعت به سجده ورسره كوى،
مګرامام محمد وايى چه له لمانځه نه وروسته به ټوله سجده كوى ځكه چه سبب دسجدى پيدا شو امام اعظم اوامام ابى يوسف وايى مقتدئ چه په لمانځه كښى لـه قـرائت نـه منع دى نـو دا سبب دسجـدې سـبب نه دى .
شيخين وايى كه لمونځ كونكوله داسى چانه آيت دتلاوت د سجدې واوريدى چه په لمانځه كښى شريك نه وو دوى دى په لمانځه كښى دتلاوت سجده نه كوى چه له لمانځه نه فارغ شول سجده دى وكړى،
كه چاله لمانځه نه مخكى آيت دسجدې ووايه سجده ئې ونكړه مجلس ئې بدل نكړ په لمانځه كښى داخل شواوپه لمانځه كښى ئې بياهمهغه آيت ووايه اوسجده ئې وكړه نودغه يوه سجده د دواړو تلاوتودپاره رواده،
كه چابيله لمانځه نه تلاوت دسجدې وكړ اوسجده ئې هم وكړه كله چه په لمونځ كښى داخل شوبيائې هم هغه آيت دسجدې ووايه نوپه لمانځه كښى به بله سجده كوى چاچه په يوه مجلس كښى يوآيت دسجدې څوځلى تكراركړيوه سجده ورباندى واجب ده،
كله چه څوك نيت دتلاوت دسجدې وكړى الله اكبردى ووايى لاسونه دى نه پورته كوى سمدستى دى سجده وكړى په سجده كښى دى درى ځلى سبحان ربى الاعلى ووايى اوسردى راپورته كړى نه ناسته شته نه دوهمه سجده شته اونه تشهد شته،
همدارنګه كه تلاوت كونكى آيت د سجدې ووايه اوريدونكى واوريدى له هغه ځاى نه ولاړى اوبيرته هلته راغى بياتلاوتكونكى هغه آيت تكرار ووايه اواوريدونكى واوريدى نواوريدونكۍ به دوى سجدې كوى دقرآن تلاوت كه په لمانځه كښى وى ياغيرله لمانځه نه دآيتوويل په ترتيب سره واجب دى،
پريښودل دتلاوت دسجدې مكروه عمل دى ځكه چه پريښودل دتلاوت دسجدې مشابهت دهغه چاسره دى چه له سجدى نه منكر وى په حقيقت سره منكردسجدى كافردى نومشابهت ئې مكروه دى،
په روح البيان كښى ذكرشويدى كه چاڅه مشكل درلودى دقرآن شريف څلورلس دسجدى آيتونه دى په ترتيب سره ووايى خو د هر آيت ترمخه دى مخكنى آيت ورسره ملګرى كړى چه څورلس آيتونه او څلورلس سجدې خلاصى شوی نودالله څخه دى د مشكل دحل په باب غوښتنه وكړى انشاء الله مشكل به ئې حل شى .
د ژوندیو موجوداتو د انواعو د اندازه ګیرۍ لپاره سلسله واره تکسانومیکې طبقه بندي ډیره مهمه ده ترڅوپه هغوی کې د تحولاتو په لارو چارو پوه شودا ځکه چې د ا امر د انواعو د خوندي توب لپاره ډیر مهم او ضروري ګنل کېږي.
یوجنس هغه وخت رامینځته کېږي کله چې دنفوسوپه یوجنس کې فزیکي او جنيتیکې سرحدات مات شي او داسي حالت رامینځته شي چې دوي په خپل مینځ کې خپل مشترک او ځانګړي خصوصیات له لاسه ورکړي او نور ونه شی کولای چې یوجنس دخپل ځان په شان بل جنس جوړ کړي نو بیاپه دې وخت کې محیطي او ایکالوژیکي عوامل دیو نوي جنس په جوړولو کې ډیرفعال او رغنده رول لوبوي.
همدارنګه ایکوسیستم په محیط کې دموجوده حیواناتوڅخه تشکيلیږي ( هغه انواعي چې د ایکوسیستم دپایښت لپاره مختلفي دندي سرته رسوي ) چې دامعیارونه دنړیوالو اومحلی نورمونونو له مخې ټاکل کېږي.
جینونه د اساس ټاکي داځکه چې جینونه دنیوکليک اسید دڅلور جوړو څخه جوړ شوي چې هر یو یي ځانته ځانګړي جنيتیکې کوډونه لري او په ژوندی موجود کې یوه ځانګړې وظیفه سرته رسوي.
دیوې نوعې د دوه جنسونو ترمینځ (کوم چې یو شان د کرموزوم ساختمانونه ولري او دنیوکليک اسیدونو شمیر یي هم یوشان وي ) تفاوتونه کېدلای شي چې د الیلونو دشمیر په اساس یو له بل څخه جدا شي چې دا تفاوتونه د له لاري معلومیدلای شي.
دپړانګانو په پاتي شویو نفوس په جنيتیکي لحاظ سره یوه شان لیدل شوي دي او په دې ټینګار کېږي چې ددوي ترمینځ کوم غټ جنيتیکې تفاوت وویني بي له دي چې ددوي په شمیرکې زیاتوالي راشي.
مختلفې انواع یوله بل سره په جوړښت کې مختلف ډوله تفاوتونه په خپل مینځ کې لري او دوی نه شي کولای چې په ډیرې اسانۍ سره تکثیر شي چې دې پروسې ته تکثیري تفا وتونه ویل کېږي مګر په اصل کې د رقابتونو او یا د انواعو د توافق له مخې دوی د محیط برخه ګرځیدلي دي.
او داسی هم بیانیدلای شي چې په ټولوبرخوکې دژوندیوموجوداتوتفاوتونه چې دا تفاوتونه کېدلای شي چې په جنيتیکي، دانواعوترمینځ، دکورنیوترمینځ، دنفوسوترمینځ،
تراوسه پورې په نړۍ کې د ۵ نه تر ۳۰ میلیونه پورې د ژوندیو موجوداتو انواع پیژندل شوي دي چې د هغې له جملې څخه یواځې ۲ میلیونه انواع څیړل شوي دي .
چې وروسته د ډیرو بحثونو دملل متحد لخوا دیومنل شوي اصطلاح په حیث په ۱۹۷۲ کې منظور شوه او اوس دیو نړیوالی اصطلاح په حیث په ټوله نړې کې کارول کېږی , 1972 او داسې یي تعریف کړه چې :
د هری نګاه نه دژوندیوموجوداتو ترمنځ تفاوتونه د په نوم سره یادیږي ) دا تفاوتونه دوچې دژویو او دبحري ژویو یاکوم بل ایکوسيستم او ایکالوژیکي پیچلتیاوو ترمینځ کېدای شي د کوم چې هغه برخه ده.
مګرپه مکلمه توګه د ژوندیو موجوداتو د انواعو اندازه ګیري دقیقې او پراخه مطالعې ته ضرورت لري دا ځکه چې د ژورو روابطوپر اساس په داسي ډول اندازه ګیرۍ کې د یو ژوندجود نوعې، کورنۍ، اردر،
د سرکونو جوړول ټول هغه فعالیتونه دي چې د هغې له کبله ژوندي موجودات خپل عادتونه له لاسه ورکوي چې په نتیجه کې د ژوندیو موجوداتو د انواعو د له مینځه تلو سبب کېږي .
د ژوند مشکلاتو او ځانګړې مينې شعر او شاعري ته وهڅوه او تر ډېره يې په دغه برخه کې کار هم وکړ خو د يو شمېر مشکلاتو له کبله ونه توانېده چې په دغه برخه کې شهرت ته ورسېږي.
لکه مخکې چې وویل شول ښاغلي قريشي د زده کړو سره زیاته مينه درلوده او غوښتل يې چې لوړې زده کړې وکړي خو د يو شمېر اقتصادي مشکلاتو له کبله يې ونه شوای کړای چې لوړې زده کړې تر سره کړي.
د څو تېرو کلونو را پدېخوا يې تر درې سوه زیات شعرونه وليکل خو د اقتصادي او يو لړ اجتماعي مشکلاتو له کبله يې ونشوای کړای چې د کتاب په بڼه يې خپور کړي.
بهرامچه هغه سيمه ده چي په ۲۰۰۹ م کال کې امريکايانو نژدې ۳۵ ساعته مسلسل بمبار پر وکړ او له امله يې ددي سيمې بازار او مهمات په بشپړ ډول ويجاړ او سيمه يې په کنډواله بدله کړل.
دا سیمه د وسلوالو طالبانو يو مهم مركز وو؛ دا هغه وخت د وسوالو مرکز شو کله چی امریکا پر کندهار حمله وکړه نو بهرامچه د ځان د دفاع لپاره یو ډیر خوندی ځای وو،
دغړوهیوادونوترمنځ دمخالفتونود مخنیوی اود دوی ترمنځ دښوروابط منځته راوړل د دی سازمان یوبل مهم هدف دی د ملکونوترمنځ دښو روابط دمنځ ته راوړلو لپاره ملګری ملتونه مسولیت لری چی مختلف سهولتونه اوامکانات برابرکړی ترڅوروابط ښه سی
ملګری ملتونوڅلورهدف چی په اولی مادی او څلورمی پاراکښی راغلی هغه دادی چی ملګری ملتونه چی یونړیوال بنسټیزسازمان دی نو باید دټولو ملکونو په فعالیتونو کښی همغاړی او همږغی رامنځته کړی نوپدی اساس ملګری ملتونو سازمان یو نړیوال بنسټ دی چی پکښی دوه اړخیزه سیمیزاونړیوال مشکلات تر بحث لاندی نیول کیږی اودحل لپاره یی بحثونه کیږی او دحل لاری ورته په نظر کښی نیول کیږی
ملګری ملتونو سازمان ځانته بعضی خاص اصول لری د دمنشور په دوهمه ماده کښی ذکرسوی ټول غړی هیوادونه د ملګری ملتونود اصولوتابع باید چی دغه اصول په لاندی ډول دی
ملګری ملتونو په سازمان کښی ټول غړی مساوی دی که څه هم هیواد ونه غټ یا کوچنی وی خود دوی تر منځ برابروالی په ملګری ملتونو کښی یو اصل دی باید ټوله تابع اوسی
هرهغه دهیواد چی د ملګری ملتونواساسنامه اواصول منی او دسازمان په باورکولا سی د اساسنامی ټولی پریکړی عملی کړی د ملګری ملتونوغړیتوب تر لاسه کولای سی تاریخی پلوه کولی سوچی د ملګری ملتونو سازمان غړی پر دوو برخو ویشلای سو
د ملګری ملتونو سازمان اصلی او لومړنی غړی نیږدی۵۱ هیوادونه چی دسنفرانیسکوپه کنفرانس کښی یی دبنسټ ایښودونکو په توګه برخه اخستی وه اود ملګری ملتونو اعلامیه یی لاسلیک کړی وه ترکیه ،
د ملګری ملتونو اصلی غړی هغه هیوادونه دی چی دنړیوال سازمان تاسیس لپاره یی په سانفرانسیسکوغوتډ کی برخه اخیستی وه او هم د ملګری ملتونو اعلامیه او منشور یی لاسلیک کړی دی
داپورته شریط لږ اړین دی دولتولی یا حاکمیت درلودل په سازمان کښی دغړوپر حقوقو نو مستقیم تاثیرلری هیوادونه چی پورحاکمیت ونلری دهغو هیوادونوسره چی پوره حاکمیت ولری دسازمان پر وړاندی برابرحقونه نلری هغه هیوادونه چی حاکمیت لری کولاسی چی دملګروملتونومنشوراو نور فیصلی په ګړندی ډول عملی کړی خو هغه هیوادونه چی حاکمیت او خپلواکی نلر ی شاید په ذکر سوی هڅوکښی پاته راسی
سوله غوښتل یو ډیر اوتهدابی ضرورت دی یو غړی لپاره هغه هیواد چی غواړی دملګرملتونوغړیتوب تر لاسه کړی باید چی سوله غوښتونکی وی پر بل هیواد بانی دیرغل هوډونلری او هیڅ وخت فوځی لارو څخه کاروانخلی او نړی د هیوادونه سره دسولی لا ری هر ډول راکړه ورکړه او اړیکی ولری دمنشور وژمنوته درناوی او دمنشورعملی کول په ملګرو ملتونو کښی دغړیتوب اساسی شرطونه دی
دسانسفرنسیسکو کنفرانس چی رسمآ دملګروملتونوکنفرانس دنړیوال سازمان په باره کښی نومیږی دپنځوس ملکونو استازو د اپریل ۲۵ په کال ۱۹۴۵ کښی دهغه دهغه پیشنیهادونوپه باره کښی خبری کړی کومی چی دډمبرټون دکنفرانس،
یلتا کنفرانس اودبعضی هیوادنولخوادتغیراتوپرغوښتنی خبری اتری وکړی دغه کنفرانس دوی میاشتی وخت ونیوی ترڅوملګروملتونود۱۱۱ مادولرونکی منشورترتیب کړی دکنفرانس اخیری ناسته دجون پر۲۵ ـ ۱۹۴۵ کښی هغه وخت وسوه چی په سبایی ۵۰ حاضروملکونومنشور امضاکړدپولینډ هیوادمنشور داکتوبرپه ۱۵ امضا کړچی دټولوهیوادونومجموعه ۵۱ تنوته ورسیده
افغانستان دهغوهیوادونوپه قتارکښی راځی چی منشوریی د۱۹۴۹ څخه وروسته امضاکړی خوغړیتوب یی په ۱۹۴۶ کښی ترلاسه کړی دی دملګروملتونوسازمان دمنشورد امضاکیدوڅخه وروسته سمدستی منځته رانه غی ځکه چی غړوهیوادونوبایدمنشورخپلوپارلمانونواوکانګریسونوته دتاییدلپاره وړی وای بلاخره داکتوبر پر ۲۴ په کال ۱۹۴۵ کښی دملګروملتونوسازمان جوړشودملګروملتونوسازمان نوم دملګروملتونودپریکړه لیک څخه واخیستل شو داګام د روزیلت دیادپه خاطرهم واخیستل شوځکه دانوم هغه وخت پیشنیهادکړی کړی
اوهسپانوی څخه ددغوژبوپه خپل منځ کښی تحریری اوتقریری ژباړه خورامهمه ده ځکه چی دغړوترمنځ دکارونومخته بیول خورا اسانه کیږی کله چی دسازمان یو استازی درسمی ژبوڅخه په یوی ژبی خبری کوی نوده ویناپه عین حال کښی ونورورسمی ژبوته په لفظی اولیکلی بڼه ژباړل کیږی که چیری یو استازی په کومه غیری رسمی ژبه خبری کول غواړی نوبایـد خپل وینا په یوه رسمی ژبی مخکی وژباړی اودناستی غړوته ورکړی اوبیاخپله ویناکولی سی
ملګری ملتونه دټولوژبو احترام کوی خصوصآدرسمی ژبودکال په مختلفو ورځوکښی دټولورسمی ژبولپاره یی خاصی ورځی ټاکلی ترڅوپه هغو ورځوکښی دهغه ژبی اوکلتوریی ولمانځل سی اوټولی ژبی په لاندی ورځوکښی لمانځل کیږی
په کال ۱۹۴۳ کښی د اکتوبرپه ۳۰ دمتفق ملکونه په دی فیصه شول چی دصلحی په پروسه کښی کامیابی لاسته راوړی نوپه دی خاطردوی غوښتل چی داسی یوحالت رامنځته کړی چی په هغه کښی خلک په ازادی اوبیله ویری څخه ژوند وکړی مګردیونړیوال سازمان دجوړیدوتهداب لاګونګ اوبی تعریفه پاتی وو،
دمسکـوپریکړه لیک سربیره پرذکرسوهیوادونودچین سفیر په شوروی اتحادکښی هم امضاکړ اوکتاکیدیی وکړ چی یونړیوال پیژندل سوی سازمان ته سخت ضرورت دی چی دصلحی خوښونکوهیوادونوګټی پکښی محفوظی وی غړیتوب یی خلاص وی کوچنی اوغټ ملکونه ازادانه په کښی برخه ولری
دمسکوپریکړه لیک ډیرمهم ووځکه په دغه پریکړه لیک کښی دیونړیوال سازمان جوړیدوډیرتاکیدسوی وو اوډیراهمیت یی هم ورکړی وو ددی پریکړه لیک یوه بله ښیګڼه داوه چی نړیوال سازمان پربعضوخاصیتونواوضروریتونوهم رڼا اچول سوی وه
وروسته دغه پریکړه لیک د۲۶ هیوادونوترمنځ دملګروملتونود اعلامیی ترنامه لاندی لاسلیک کړه په یاده اعلامی کښی متفقینو ژمنه وکړه چی خپل ټول فوځی او اقتصادی امکانات به دمحورهیوادونو(جاپان،
دملګروملتونوکلمه دیونړیوال سازمان لپاره دامریکا دریس جمهور روزیلټ لخواپیشهادسوه ډیره لژه موده وروسته ۲۱ نوروملکونوله دی پریکړه لیک څخه یی چی هدف یی دیونړیوال سازمان جوړیدل وه خپله پیروی اعلان کړه
ښه همسایګلوی وکړی کوښښ وسی ترڅودصلحی او امنیت لپاره ډیرکاروسی غړی هیوادونه باید دایقینی کړی چی دمشکلاتودحل په برخه کښی ترډیره بریده له فوځی امکاناتوکارونه خیستل سی اوپه اخیره کښی سریزه دنړیوالو اصلی اوفـرعـی ارګانونوڅخه په ټینګارغوښتنه کوی چی دژوندپه بهتره کولوکښی ډیری هڅی وکړی
خبری اتری په ۷ اکتوبرپه کال ۱۹۴۴ کښی پای ته وریدلی دنړیوال سازمان دجوړښت پیشنهاد دحاضروملکونوله خواوړاندی سو ددوی دپیشنهاد پراساس دملګری ملتونوسازمان بایدلاندی بنسټیز ارګانونه ولری.
عمومی اسامبله دامنیت شورا نړیواله محکمه اوسکرتریت اقتصادی اوټولنیزه شورابه دعمومی اسامبلی تر کنترول لاندی هم په وجودراځی دبلی نړیوالی جګړی مخنیوی د امنیت دشورا وظیفه وګڼل شوه اودرایی ورکولوپه باره کښی خبری بلی ناستی ته وځنډیدلی
په دی اساس عمومی اسامبلی دنوی غړیتوب په وړاندیزپه دوه ثلثه رایوتاییدوی خودغړیتوب په وړاندیزپه منلوکښی امنیت شورا دویټوله حق څخه برخمنه ده دامنیت شوراددایمی غړوغوڅ اکثریت بلکل ضروری دی که نه نویوه ویټورایه کولای سی چی دغړیتوب غوښتنه ردکړی لکه دشوروی اتحادیه چی ترکال ۱۹۵۵ پوری یی ۴۷ واری یی د۱۶ هغوهیوادونوپرړاندی ویټو وکاروله چی غوښتل یی دملګروملتونودسازمان غړیتوب ترلاسه کړی
دایران پریکړه لیک داسی ویل کیدای سی مونږپه دی خبره باوری یوچی زمونږ موافقه دصلحی لپاره وړونکی ده مونږپه دی هم پوهیږوچی مونږدصلحی ډیرغټ مسولیت پرغاړه لرومونږپردی هم مطمین یوو چی ملګری ملتونه دصلحی لپاره ډیرڅه کولای سی اوخلګ دجنګ له تباهی او ویری خلاصولی سی
دملګروملتونو دسازمان اصلی مرکز دامریکاپه نیویارک کښی دی اودنړی په ډیروهیوادونوکښی استازی اودفترونه لری ملګری ملتونه دامهال دنړی په بیلابیلوهیوادونوکښی شاوخوا ۲۰۰۰۰ څخه زیات کارکوونکی.
ورپسې د ملي مسائلو په اړه لوستونکو ته پر عقل ولاړ سالم ذهنيت ورکول او په داسې يو مهال کې چې د هېواد د پرګنو د يووالي تر بلونکو د بېلوالي هغه زيات دي،
اصلاح انلاين له ټولو بادرده ليکوالانو او د وطن او اسلام له خوږمنو څخه غوښتنه کوي چې راځئ د حق د کلمې د ويلو دغه سټېج په ګډه سره پرمخ بوځو او پياوړی يې کړو.
څېړنوال عبدالقيوم مشواڼی د حکيم سيد زوی د ۱۳۵۶ لمريز لېږدي کال د وري میاشتې پر ۲ نېټه د کونړ ولايت د غازي آباد په بارگام کې زېږېدلی دی.
داځل چې بیا دادی بهرني پوځیان له هیواد څخه وځي او تر ۲۰۱۴ زیږدیز کاله به دغه بهیر بشپړیږی نو که چېرې بیا نړېواله ټولنه خپله پخوانۍ تجربه تکراروي دا به د دوی لپاره هم ستونزمه تمامه شي او هغه بدمرغي،
د اوږدمهالو ستراتیژیکو اړیکو ددې هوکړه لیک له مخې به له ۲۰۱۴ کال وروسته ایټالیا له افغانستان سره د اوږدمهالو ستراتیژیکو اړیکو په اډانه کې د سیاسي، امنیتي، اقتصادي،
د۱۳۹۰ لمریز کال د سلواغې په ۴مه نېټه د افغانستان د اسلامي جمهوریت ولسمشر حامدکرزی د یو لوړ پوړي دولتي پلاوي په مشرۍ د یوه پنځه ورځني رسمي سفر لپاره د ترکمنستان، ایټالیا،
د هغو تړونونو په ترڅ کې چې پورته یې یادونه وشوه او لاسلیک شوي دي دغه هېوادونوبه د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته هم زموږ له هیواد سره خپلو اقتصادی مرستو ته دوام ورکړي.