polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ملک ساکو خان شیراني او د هغه زوی ترکوخان ۲.ملک مومن خان اوبه خیل ۳.ملک شکور کړمانزئی۳.ملک بهار کړمانزئی ۴.ملک بلوخان کړمانزئی ۴.ملک دین محمد اوبه خیل ۵.تورګل اوبه خیل ۶.ملک خلیفه امیر خان کړمانزئي ۷.ملک رمضان کړمانزئی ۸.ملک اخترجان کړمانزئي ۹.صوفي نورمحمد ۱۰.مولوي برهان الدین ۱۱.شیخ قاسم نیکه
د کلي اقتصاد د عربو اماراتو پر مسافرۍ ولاړ دی ډېری کلیوال په عربو کې مزدورۍ کوي او د ځینو بیا هلته ستر ستر کاروبارونه دي او یو څه ځوانان بیا دولتي دندې لري ډېری کلیوال شتمن دي.
16 مخ ) پر خپل سند له سعيد بن جبير نه او محب طبري په ذخاير کې له ابن سري نه او بيا طبري د 25ټوک په 17 مخ کې له ابي اسحاق له عمرو بن شعيب نه او حلية الاولياء؛3ټوک،
قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى)) آيت د خداى د استازي د خپلوانو په اړه نازل شوى او د وروستي روايت مضمون داسې دى،
پرون تاسې موږ د هغه شخړې په باب چې له پلانۍ کورنۍ سره مو درلوده راغوښتي وو؛خو موږ ستاسې په چار کې هېڅ ډول لاسوهنه نه شو کړاى او هېڅ خبره هم پکې نه شو کړاى؛ځکه سپين ږيرو مو یو حديث روایت کړى،
همدا چې د (قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى) آيت نازل شو؛نو ځينو په زړونو کې وويل :
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا؛يعنې لکه چې وايي چې محمد په دې سپارښتنه کې پر خداى دروغ تړلي دي) آيت راغى؛نو ځينو وويل :
سيوطي په درالمنثور کې تر همدې آيت لاندې له عبد بن حميد او ابن منذر له مجاهد نه او همداراز له ابن مردويه نه د ابن المبارک له لارې له حضرت ابن عباس څخه او همداراز ابونعيم او ديلمي له مجاهد له حضرت ابن عباس څخه او همداراز سعيد بن منصور له سعيد بن جبير نه روايت راوړى،
د ((قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى ؛يعنې زه له تاسې د خپل رسالت اجر نه غواړم؛خو له خپلوانو سره مې مينه کوئ .)) آيت،
قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللّهُ؛يعنې ورته ووايه که له خداى سره مينه لرئ؛نو زما لاروي وکړئ،
چې اې خدايه! ما عامې او ناسيزلره توفيق د نيک عمل او د خدمت د اسلام را کړې. د هغه تاريخ نه الله تعالى ما لره توفيق راکه او په خدمت د اسلام کې يي واخيستم چې هغه د انجمن اصلاح الافاغنه خادمي ده. په هغه وخت کې ما څومره چې په اسلامي قومونو نظر وکه،
د فضل احمد غر د شعرو یوه وړه غوندې ټولگه د « گل کوهي» په نامه بمبۍ کې د افغان قونسل سردار غلام احمد خان په مرسته خلافت پریس بمبۍ کې په ړومبي ځل چاپ شوې ده،
ملنګ جان په کال ۱۳۲۴ لیږدیزکال کې چې د۱۹۴۵ زیږدیز کال سره سمون خوری د شهید داودخان په سپارښتنه کابل ته ور وغوښتل شواو په ۱۳۲۹ لیږدیز کا ل چې د۱۹۴۹ زیږدیز کال سره سمون خوري دوخت دصدراعظم سردار شاه محمو دخان له خوا ورته دکا ل شپږسوه افغانۍ مستمري تنخواه وټاکل شوه او ورته ښوونکی ونیول شو چې لیک لوست زده کړي او ملنګ جان په لنډه موده کې لیک لوست زده کړاو خپل شعرونه به یې بخپله لیکل.
ملنګ جان په ۱۳۳۲ لیږدیز کال چې د۱۹۵۳ زیږدیز کال سره سمون خوري په راډیو افغانستان کې دپښتو موسیقۍ دپروګرامونو دتنظیم کوونکي په توګه وټاکل شو ،
وروسته یې کورنۍ دمزدورۍ او کار روزګار په لټه کې دخپل کلي چمیار نه دبهسودو بل کلي ته لاړل چې چار مسره نومیداو هلته یې دکبانو په نیولواو نورې غریبۍ مزدورۍ په کولو سره خپلې کورنۍ ته نفقه او روزي پیدا کوله.
ملنګ جان د۱۳۳۶ زیږدیز کال دلړم دمیاشتې په لسمه نېټه چې د ۱۹۵۷ زیږدیز کال داکتوبر دمیاشتې دیو دیرشمې نیتې سره سمون خوري دخيپل درې نیم کلن زوی دواجان سره یوځای دکابل نه دجلال اباد خواته په موټر کې روان و .
ددوی موټر دخواجه سیب بابا زیارت ته مخامخ په کږلیچونو کې دسړک نه واوښت او په د اسې حال کې چې خپل زوی دواجان یې په خپلې غیږکې کلک نیولی و په دغه غمجنه پېښه کې پلار او زوی دواړه ووژل شول.
داهم باید زیاته کړم چې دملنګ جان زیاتره اشعار دلومړي ځل لپاره دننګرهار د په ورځپاڼه کې هغه وخت خپاره شول چې ارواښاد علامه قیا م الدین خاد م بابا یې مدیر و او بیا ترهغې وروسته چې ارواښاد مولانا عزیزالرحمن سیفي یې مدیر و او بیا په وروسته کې چې استاد عبدالله بختانی صیب یې مدیرو.
ښايي دا به دتقد یر کرښه وي او دملنګ جان هغه دعا به خدای قبوله کړي وي او پرښتو به پرې آمین ویلي وي چې ملنګ جان دخپل ځان او دواجان په اړوند په خپل یوه شعر کې دمخه ویلی و او خپل دغه شعر یې خپل پښتون قام ته ډالۍ کړي و .
له لرې يې ستره رمه وليده؛ورمخکې شو؛رمه د څاه تر غاړې ولاړه وه او يوې پېغلې غوښتل له څاه اوبه راوباسي او څارويو ته يې ورکړي؛خو د څاه پر خوله ستر ګټ ايښوول شوى و او پېغلې نشو کولاى،
چې په کلار کلار خلک هم د حضرت يعقوب پر ښه چلن پوه شول او ترې راټول شول او حضرت يعقوب به هم ورته د خپل نيکه ابراهيم د دين لارښوونه کوله او خلک يې د ايکي يو خداى عبادت ته رابلل .
حضرت يعقوب يې پر مړينه خورا خواشينه شو؛ځکه د لسو زامنو روزنه او ساتنه او ورسره د رمو ساتنه خورا ستونزمن وو؛ نو ځکه "لابان"خپله بله لور "راحيل" يعقوب ته ورنکاح کړه .
د ایمیون اصطلاح په پخوانی روم کی د لاتینی کلمی څخه اخیستل شوی ده چی د رومی سناتورانو د مصونیت یا حفاظت په معنا ده له تاریخی له نظره معافیت د امراض په وړاندی خصوصا در انتانی امراضو په وړاندی د حفاظت په معنا ده
د عضویت ځانګری مقاومت د انتاناتو په مقابل کی د ایمینولوژي څځه عبارت دی او یا په بل عبارت هغه محصولات چه د انتی جن په مقابل د عضویت د عکس العمل سبب کیږی د ایمینولوژي څخه عبارت دی
د انتاناتو د کشف څځه مخکی لاسته راورل شوه کوم شخص چی یو ځل د چچک په ناروغی اخته شوی وی وروسته له جوړیدو څخه نوموړی شخص د چیچک د ناروغی څخه په امان کی دی همدارنګه مخکی د ۱۸۰۰ میلادی کال څخه ادوارد جینر نظریه درلود او ویی ویل هغه کسان چی د غویی په چیچک باندی اخته شوی وی هغوی د انسانی چیچک په وړاندی حساس نه دی
معافیت جوریدل په هغه صورت کی امکان لری چی نوموری مکروب ته په داسی دول تغیر ورکړل شی چی د مرض د تولید قابلیت له لاسه ورکړی یعنی ضعیف شی یا مړ شی تاریخ پوهان په دی عقیده دی د لومړی ځل لپاره د عالم په نوم د آتن په ښار کی د پنځمی پیړی په منځ کی مخکی له میلاده د معافیت اصطلاح د طاعون د ناروغی د پاره وکاروله
اوس مهال په پیشرفته شکل وجود لری دا یو تجربوی علم دی چی پدی کی د معافیتی پدیدو او صاف او مطلوب شوی نتایج د تجربوی مشاهداتو پر اساس قرار لری چی د ادوارد جینر تجربه د یادولو ور دی چه د انسانی چیچک د ناروغی ضد واکسینی جور کر همداړنګه چی یو انګلیسی داکتر هغه کارګران ته متوجه شو چه د غواګانو د فارم مسول وه نوموری کارګران چه کله به غوایی په چیچک اخته شوه له ښه کیدو ورسته ته به د دوهم ځل لپاره د غوایی په چیچک نه اخته کیده
د واکیسن ریشه چی نن ورځ په پراخ دول د انتانی ناروغیو د مخنیوی یا وقایی په حیث ور څځه استفاده کيږی د هم هغه ادوارد جینر تجربه ده چه دغه عالم د غویی چیچک محتوی د اته کلن هلک په بازو کی زرق کره جی دغه هلک د غویی په چیچک هیځ کله اخته نشو
د واکسین اصطلاح چی نن ورځ د انتانی ناروغیو د مخنیوی په خاطر ورڅخه استفاده کیږی لاتینه ریشه لری چی د یا د غویی چیچک ویروس څخه اخیستل شویده همدارنګه انسانی چیچک اولینی مرض دی چی د یو پراخه واکسیناسیون برنامی په وسیله په جهان کی له منځه تللی وی همدارنګه د ۱۹۶۰ څخه بیا تر اوسه د معافیت د کار په بخش کی ژور تغیرات او پرمختګونه راغلی دی چی عبارت دی له
يا په بل عبارت د عناصروپه مالیکولونوکې د اتومونویا څواتومي ایونونو کي قیاسي چارج ته اکسیدیشن نمبرویل کیږي چي په مرکباتوکې دعناصرو یود بل سره د یوځای کیدو وړتیا ښئ.
د کیمیاوی عناصرو د ولانسونو په واسطه کیداې شی چی دعنصر دکیمیاوی اړیکو دجوړیدو په وړتیا باندی پوه شو,ولانس دکیمیاوی اړیکو هغه شمیر ټاکی کوم چی د اتومونو په واسطه جوړې شوي وي.
ولا نسونه د اتومونو د الکترو نیګاتیوتی کمیت په توګه چی له ټاکلی اتوم سره اړیکه لري شمیرل کیږي مثبت اومنفی علامی نه لري ځکه چی ولانس د اړیکو شمیر په مالیکولونو کي ټاکي خوپه مرکبونو کې چيرته چې الکترونونه کیمیاوي اړیکې جوړوي دلوړې الکترو نیګتیوتي لرونکو اتومونو د پاسه ځای نیسي او په پایله کي اتومونه ټاکلې چارج ترلاسه کوي.
په ما لیکو لونو کی د اکسیدیشن د نمبر پواسطه قسمي بریښنایي چارج د ټاکلو اتومونو د ولانسي الکترونونو ځای پر ځای کیدلو له کبله چی په الکترونیګاتیف عناصروکی پیدا کیږي ددې ډول شرطونوپه ذریعه وړاندوینه کیدای شي چي په مالیکولونو او ایونونوکي له اړیکو څخه دهر یو الکترونونه فوق العاده الکترونیګاتیف اتوم سره تعلق لري ‍‍،
دعناصرو داکسید یشن نمرې ټاکل په ازاد حالت کي او دکیمیا وي مرکبو نوپه مالیکول کي داتومونو الکترونیګا تیوتي اوځانګړتیا باید دلاندې قوانینو سره سم عملي شي.
په اوبو کې کې داکسیجن درجه 22کې په 3 کې مرکبونوکې په ترتیب سره منفي یو پر دوه په مرکب کې داکسیجن داکسیدیشن درجه +۲ ده په ټاکلی ډول دهایدروجن داکسیدیشن درجه په کیمیاوي مرکبونو کې+۱ ده خودفعالو فلزاتو په هایدرایدونو کې دهایدروجن د اکسدیشن نمبر ده.
اتومونو داکسدیشن درجه د ساده مرکبونو دمالیکولونوپه ایونونوکې دکمیت او دهغه دعلامي پر بنسټ دهغو ا یونونو له بریښنایی چارج سره مساوی ده دمثال په ډول:
ځکه چې ددارنګه اتومونو ترمنځ دجذب الکتروني قوه دهغو په مالیکولونوکې شتون نه لرې اومشترک الکترونونه ددواړوهستوترمنځ یوشان جذبیږي دمثال په ډول دهایدروجن (:
نایتروجن) چی دعضوي مرکبونو په اسکیلټ کې شامل دي دکاربن اودنوموړوعناصروداتومونوترمنخ دالکتروني پوتنشیل بدلون لامل شوی اودهغوترمنځ دتشکیل شویواړیکوپولاریټی زیاتوي په هغوکی داتومونوداکسیدیشن درجه کولانسي مرکبونوپه شان ده.
په ایون کې داکسیدیشن الجبري مجموعه دټولو اتومونو دایون دچارج سره مساوي ده اوداتومونوداکسیدیشن د درجوالجبري مجموعه چی دبرقي خنثی مرکبونوپه ترکیب کې شامل دی مساوي له صفرسره ده.
په کامپلکس مرکبونو کی معمولاً دهغوی دمرکزی اتوم داکسیدیشن درجه ټاکل کیږی دمثال په ډول په2 6] او 5]4 مرکبونوکی داوسپنی داکسیدیشن نمبر +3 ده اودنیکل اکسیدیشن +2 ده دیادولووړده چی داکسیدیشن په درجوپوهید ل په ظاهري بڼه لیدل کیږي اود مطلوب اتوم واقعي حالت په مرکب کې نه شی ټاکلې ،
ددی عناصرو په اتومونو کی د ولانسي قشر د سويو د انرژي سطح سره يو بل ته نږدی اوپه ډيرو اتومونو کی د سويه په الکترونو ډکه نده نو ځکه زياتره ددی عناصرو په مرکباتو کی د مختلفو اکسيديشني حالتونو لرونکي دي ،
په يو تناوب کی له چپ خوا څخه په شروع کی داکسيديشن درجه +۳وي خو په مينځنی برخه کی +۷ ته رسيږي اوپه پای کی +۲ ته را ټيټيږي لکه په لاندی جدول کي دغه ډول تغیرات ليدلی شو.
دغه تغيرات پدی ډول توجيه کولی شو چی په شروع کی د سويه کی الکترونونه په تدریج سره زیاتیږي اما په پای کی د سويه کی د طاقه الکترونو شمير کميږي او د هستی چارج په تدريج سره زياتيږي او د سويه هستی ته نږدی کيږي .
تعمل دسودیم ایون ارجاع په فلزي سودیم افاده کوي یعني فلزي سودیم هغه وخت حاصلیږي چه ایون په کتود کي یوالکترون واخلي چي دغه تعامل ته کیتودیک تعامل ویل کیږي،
دوه نیم تعملات ولیکئ چه په هغوي کي دغه کیتون داکسیدانت اواحیاګر په حیث عمل کوي دلته وښایاست چي کوم یونیم تعمل اکسیدشني اوکوم یواحیاوي عملیه ده اوهم احیاشوي اواکسیدایزشوی ماده په ګوته کړي .
په لوموړی تعامل کی د زینک یا اتوم داکسیدیشن نمبردخنثی حالت څخه ته اوپه دوهم نیم تعامل کی داوسپنی داکسیدیشن درجه چی +۲ ده ښکته دصفرخواته ځی.
پورتنی مثال ته ګورو چی اکسیدانت هغه ماده ده چی دبلی مادی څخه الکترون اخلي په خپله احیأ کیږي اوهغه بله ماده اکسیدایزکوي اواحیأ ګرهغه ماده ده چې بلي مادي ته الکترون ورکوي اوپه خپله اکسیدایز کیږي او هغه بله ماده احیأ کوي نوراځوچي په کوم تعمل چي دغه دواړه عملي همزمان یوځاې صورت ونیسي داکسیدیشني – احیأ وي تعامل په نوم یادیږي.
په دی سیستم کی احیاګراو+2 اکسیدانت دی اګر چی 4-2 هم دګوګړود تیزابوپه ګرم اوغلیظ محلول کی اکسیدانت دی خوبیا هم +2 ترهغه قوی اکسیدانت دی،
اکسیجن یواکسیدانت دی +2 او2 دواړه احیأګردی مګرد جدول له مخی +2 د- څخه قوی احیأ ګردی نوپه دی لحاظ داکسیجن اودفرس کلوراید دمحلول ترمنځ په تیزابی محیط کی داسی تعامل ممکن دي.
ددی مقصد لپاره د ټولودمخه دعناصرودالکترون اخیستلوالکترونیګاتیوتی دسلسلی میلان ښایی چي وپیژنوچی په لاندی ډول یوشمیر عناصرو دالکترون اخیستلو میلان ښودل کیږی.
دپورته سلسلی څخه معلومیږی چی په ټولوکیمیا وی عنا صروکی دالکترون اخیستلو په حساب تر ټولو عناصرو قوی ترین عنصردفلورین دی یعني هیڅ عنصرنشې کولاې چي دفلورین څخه الکترون واخلي نو داکسیدیشن نمبردمعلومولو لپاره د پورتنئ سلسلې په اساس باید لاندی ټکي په نظرکي ونیول شی.
همدارنګه په پورتني سلسله کی چی وروسته دفلورین عنصرڅخه نسبت نورعناصروته الکترونیګاتیف عنصراکسیجن دی چی اکسیدیشن نمبریی دی داعنصرد فلورین عنصراوپراکسایدونو دمرکباتوڅخه پرته اکسیجن دفلورین په مقابل کی مثبت ولانس اوپه ډای سوډیم اکساید اوهایدوجن پراکساید کی منفی یوولانس لری .
نودهایدروجن عنصرپه مقابل کي ټول هغه عناصرچي الکترونیګا تیوتي سلسله کی دهایدروجن څخه ښي خوا ته واقع وي دهایدروجن په نسبت الکترونیګا تیف دي لکه:
داکسیدیشن عملیه دهغی عملې څخه عبارت دي چي په کیمیاوی تعملاتوکې دعناصرواتومونه خپل ولانسي الکترنونه نورواتومونوته ورکوي یاهغه عملیه ده چي یواتوم دخنثی حالت څخه یو چارج داره حالت ته راګرځوي او مثبت چارج غوره کوي یعني اکسیدیشن درجه یی ورسره زیاتیږي.
کله چی اوبه جوړیږی هایدروجن خپل الکترون اکسیجن ته ورکوی او هغه عناصرچی خپل الکترون دلاسه ورکوي نواکسیدایزکیږي یا په بل عبارت دکیمیاوی تعاملاتو په وخت کي الکترونونوورکلوته اکسیدیشن ویل کیږي نو دلته مونږ ویلاې شوچی اکسیدیشن بی داکسیجن دنصبولو څخه هم صورت نیسي مثال:
هغه جسم چی الکترون اخلی ارجاع کیږی په حقیقت کی اکسیدیشن دریډکشن معکوسه عملیه ده اوریډکشن داکسیدیشن معکوسه عملیه ده ددی مطلب دروښانه کولولپاره لاندی مثالونه مطالعه کوو.
ریډوکس تعاملات په کووالینټ مرکباتوکی په عمومی ډول ترایونیکی مرکباتو کی زیات لیدل کیږی چی په دی ډول تعاملاتوکی الکترون ورکول اواخیستل په واضح ډول نه ښکاره کیږی مګرداکسیدیشن نمبرتغیرات پکی لیدل کیږي.
په یوکووالینټ رابطی لرونکی مرکب کی دیو لږالکترونیک عنصردپاره داکسیدیشن نمبرمثبت اوالکترونیک عنصردپاره داکسیدیشن نمبرمنفی عدد دی دمثال په ډول :
داکسیجن اوهایدروجن په تعامل کې داوبود تشکیل په وخت کې چي اکسیجن یویوالکترون دهایدروجن څخه اخلی اومنفی خواته ځی اوهایدروجن چی خپل الکترونونه یي اکسیجن ته ورکړي مثبت خواته ځي.
په پورته تعامل کی هایدروجن یواکسیدایزکوونکی عنصردی ځکه چی داکسیدیشن نمبریی دصفرڅخه ته تغیرکوی اواکسیجن چی یو ارجاع کیدونکی عنصردی ځکه چی داکسیدیشن درجه یی دصفرڅخه ته تغیرکوی.
دبیلابیلومالیکولونواو بیلابیلواتومونواوبیلابیلوایونونوترمنځ دالکترونونوراکړه ورکړه د بیلابیلو اتومونو مالیکونویا ایونونوترمنځ تعامل دی چی ترسره کیږی،
دا ډول تعاملونه دمرکبونواویا ساده موادوځانکړتیا ده چی په یومرکب کې دعین عنصر ځیني اتومونه اکسیدایزاوپه یو وخت کي دهمدې عنصریوشمیرنوراتومونه ارجاع کیږي دمثال په ډول :
په دی تعاملاتو کی دمرکب دمالیکول یوه برخه اکسیدی کوونکی وظیفه اودهغه بله برخه دارجاع کوونکی وظیفه ترسره کوی ددی دول تعامل ساده بیلګه کیدای شي ترکیبي پروسه دپیچلي مادي ټوټه کیدل د مرکب په بیلابیلوبرخووړاندی شي دمثال په ډول:
دپورتنیوتعاملاتو له مخي ویلاې شو چی اکسیدیشن دهغه ټولو تعاملاتوڅخه عبارت دي چې په هغه کې اکسیدیشن نمبرزیاتوالی مومي یا تغیرکوي دمثال په ډول :
همدارنګه ځینی مثالونه واضح کوی چی اکسیجن داکسیدیشن نمبردصفرڅخه منفی دوو ته کمه شوي او دکلورین اکسیدیشن نمبردصفرڅخه منفي یو ته کم شوی نوپه دي اساس داکسیدیشن نمبرتنقیص ته ارجاع وایې.
مثال واضح کوی چې کله یوجسم الکترون ازادوی بل جسم باید موجود وی چی الکترون واخلي نو ځکه ریدوکس تعاملات هم زمان واقع کیږي د دی تعاملاتوپه منځ کې همیشه کیمیاوی توازن موجودوي.
چی په لومړئ مرحله کی داکسیجن داکسیدیشن نمبر اواوسپنه لری اکسیدیشن امکان لری چی دازاد اکسیجن په نه شتون کی دترکیبی اکسیجن لرونکی مرکباتوپه واسطه هم ترسره شي دمثال په ډول:
23 + 3 2 + 3 په پورتنی تعامل کی د3 داکسیدایزکونکی په توګه عمل کوی اوسلفرارجاع کیږی مګرلاندی تعاملات داکسیدیشن اوریډکشن دتعاملاتوڅخه نه دی ځکه دتعامل کونکوموادو د اتومونو د اکسیدیشن نمبرونه دمحصولاتو له جوړیدوڅخه وروسته هم په خپل لومړنی حالت پاتې دي .
داکسیدیشن او ریډکشن عملیه په کیمیاوي تعملاتو کې په یووخت کې ترسره کیږې اوداخیستل شووالکترونونوشمیردبایللوشوود شمیرسره مساوي وي چي مجموعه یی صفرده ،
داچی د یوې کیمیاوي مادي ریډ کشن داکسیدیشن سره په یووخت کی ترسره کیږی په هره اندازه چی دعناصروداتومونوالکترونیګاتیوتي یې زیاته وي په همغه اندازه دهغه اکسیدایزکوونکي خاصیت زیاتیږي چی داخاصیت په غیرفلزي عناصروکي زیات دي بر عکس هرڅومره چې دعناصروالکترونیګاتیوتي خاصیت ټیټ وي په همغه اندازه دهغه اکسیداني خاصیت ضعیفه اودهغه ارجاعي ځانګړتیا قوي کیږې.
دلوړو زده کړودلایحي مطابق هرمحصل چی خپله تحصیلي دوره سرته رسوي نوهغه ته په پای کې دا دنده ورکول کیږي چي دیوې موضوع په اړه مونوګراف ولیکي نوماته هم د کیمیا دیپارتمنت لخوا د اکسیدیشن نمبرترسرلیک لاندي موضوع دمحترم استاذ پوهنیار عطاالله میرزاخیل تر لارښوني لاندې راکړل شوي ده چی په دي اړه مي د مختلفو کتابونواو د انټرنیټ څخه استفاده کړې ده اوکوشش مي ایستلي دي چي لوستونکوته په زړه پوري معلومات ارایه کړم .
خوښ او خوشحاله یم چي زماد اوږده مزل دهیلوکاروان دتاند اوځلانده بڼ په پرانیسته غیږه کې میلمه ونازول شو او په ویاړلي تندي یي راته ښه راغلاست ووایه اوڅوشیبې یي په خپله پالنه دحقیقت په لمن کی وروزلم چي دا بیلګه دخپل لارښود استاذ پوهنیار عطاالله میرزاخیل ترلارښوني لاندې زما د قلم ژبه انځوروي چی لحظه په لحظه می د خپل لارښود استاد دمرستی او همکارې په ښکلا تکمیل کړې ،
مننه کوم او دده لارښوونه وه چی نه یوازې په دی موفق کیږم بلکي د ژوند په هرډګرکې به دغه اثر د زینت اوښکلا ښکارندوې وي زما د وروستي هدف په لوربه تل ماته لارښوونه کوي په پای کې یوځل بیا د کیمیا د څانګې د ټولو استادانو څخه اوله خپل لارښود استاد څخه ډیره مننه کوم اود لوی اللهج له دربارڅخه ورته په دنیا اواخرت کي دسعادت،
نقره او دکلوراید انیون دواړه احیأ ګردی او+ اکسیدانت دی ولی + دومره قوی اکسیدانت ندی چی دنقری څخه الکترون واخلی نو ځکه نقره دمالګی دتیزابو سره تعامل نه کوي .
بروم یو اکسیدانت دی دهغه په مقابل کی باید یواحیأ ګرموجود وی چی دبروم سره تعامل وکړی د+2 او4-2 له جملي څخه +2 احیأ ګرکیدای شی مګرپه 4 کی چي دسلفراکسیدیشن درجه اعظمي ده نود ایون احیأ ګرکیداي نشي پس لیکوچي:
دموکراتیکې ازادۍ بورژواییزې ټګۍ برګۍ وبللې او د پانګې د ازادۍ یوه فرع یې وګڼله او داسې وښووه چې دا ازادۍ یوازې د یوځانګړي قوم د ګټو خوندي کولو او د یوې ټاکلې طبقې دحالاتو سمسمکي ته په پام کې وې او په دموکراتیکو سنبالولو او تدابېرو کې بشریت لکه څنګه چې بشریت دی د پام وړ نه دی او یوازې د ځانګړې طبقې چارې په پام کې دي او د خللکو واکمني پر خلکو نه،
چې انسانان پکې د خپلو اړتیاوو او استحقاق هومره له طبیعي نعمتونو او مادي امکاناتو برخمنېږي؛ هغه ټولنه چې یوه طبقه پر بلې زور نه چلوي؛ بې طبقې ټولنه چې مدیریت او قدرت پکې شته؛ خو د بېوزلیو پر ضد نه کارېږي،
دا ژمنې چې ظاهراً پر قوي علمي اړمونو ولاړې وې د ډېری انسانانو پر زړونو – بیوزلي او اندیالان د ډېری بېوزلیو او اندیالو انسانانو زړونه یې واړول او له مخې یې حکومت او ټولنه جوړه کړه او په همدې پېړۍ کې وزیږېد او پر پښو ودرېد او که ونه وایو چې ومړ؛ نو په همدې پېړۍ کې راوپرځېد هم.
لږ تر لږه ویلای شو چې د «توکم پالنې نشتون» او «د مساوات رعایتول» د عدالت یو له آریزه لوازمو څخه دي؛ خو مساوات د ګردو تر منځ نه؛ بلکې د هغوی تر منځ چې له یو رنګ او مساوي استحقاقه برخمن وي.
نو ځکه د عدالت د منځپانګې یوه برخه په شونتیاوو او تمتعاتو کې د «تبعیض او توکم نشتون» دی (د قانون پر وړاندې مساوات او د عامه مصلحت رعایتول د عدالت دوه نور ارکان دي،
که څه «عدالت» یې یو مخ بنايي چار ډله او د اخلاقیونو په سترګه سپېځلتیا او تقدس ورته قایل نه و او ان له تخیلیی سوسیالیزمه – په دې دلیل چې سوسیالیزم د اخلاقي ارړښتونو ایلوي – تشتېدو؛ خو سره له دې په لویی لاس د عدالت په چوپړ کې و.
دواړو خوځښتونه د انسانانو د عدل غوښتنې پر غرېزې او انګېزې ولاړول او خلکو ته یې د عدالت ژمنه ورکوله؛ خو د یوه «قدرت» ته ډېر ورپام و او د بل «شتمنی» ته.
په هر حال معلومه شوه دا ژمنې او شننې که څه هم له ښه نیته او څېړنې وې؛ خو په عمل کې له هومره ټینګښته برخمنې نه وې او که په رښتیا هم ددې اندنو بلونکي د عدالت پر تمه وو؛ خو کومې وزلې او افکار چې ددې نیت پر چاپېر رادبره شوي ول،
چې د ډېر غوښتنې له وجهې د نورو حق لتاړ نه کړي څومره چې انسان ته شتمني او قدرت -خوند ور او ګران وي؛ نو ډېر غوښتنې او د نورو د حقوقو لتاړولو ته یې راپاڅوي.
انسانان د عدالت او ازادی په څېر مقولاتو ته ارزښت ورکوي او هیڅ ژوندی ټولنه ځان ددې ډول مسایلو له مطرحولو بې پروا نه ګڼي او په رښتیا هم بې پروا ترې نه ده.
همدغسې یې مالک ته بله خبره ده «له اولسه ځان ډېرمه پټوه؛ ځکه اړیکې به خړې پړې کړي او د خلکو له حالاتو به دې خبرونه راټیټه شي. والي هم یو انسان دی کوم څېزونه چې خلک ترې پټوي،
نن پوهه او معرفت هم له هغو مقولاتو دی چې باید د عدالت په پوزبند کابو کړای شي؛ بلکې زموږ په پېر کې دا درېمنی مقوله تر مخکېنیو دواړو مقولو ورمخکې شوې او خورا اهمیت او مرکزیت یې پیدا کړی دی.
دا چې سیاسي قدرت څنگه کابو کړای شو او له یو واکمنه بوت جوړ نشي او سیاسي استبداد رادبره نشي په سیاست پورې اړوند کارپوهانو د سیاسي قدرت د کابو کونې لارې چارې راښوولي دي؛ موږ دلته د یوه دیني اندیال شننې پښتو ژباړه دروړاندې کوو چې د پوهنتون زده کړیالان،
د وگړیو د ازمېښت ښه ډگر دادی چې دوی ته واک ورکړئ او له سیاسي ځواکمنی یې برخمن کړئ او روسته ووینئ چې له دې واکمنۍ سره څنگه چلېږي او واک یې له ځان او ذهن سره څه کوي.
د قدرت آفت یې په ډاگه لیده او توصیه یې هم له قدرته څنډې ته کېدنه وه؛ خو نه په دې پار چې د ملنگۍ پر پل روان شي؛ بلکې په دې پار چې په قدرت کې د فساد زیږونې ذاتي وړتیا او استعداد شته:
ښاغلي اصولي د لوړو زده کړو لپاره د روسیې هېواد اوفا ښار ته لاړ او هلته د ویګو په پوهنتون کې د حقوقو په برخه کې لوړې زده کړې پیل کړې چې په لوړه درجه د یادې پوهنځۍ څخه فارغ شو.
بیا په ۱۳۸۹ ه ش کال کې د ولسي جرګې د ۱۶ دورې لپاره نوماند شو چې د ؤلس په زیاتو رایو جرګې ته راغی او په همدې کال د یادې جرګې د ریاست لپاره هم کاندید ؤ.
ښاغلی اصولي هره ورځ له سلګونه افغانانو سره د ددوی پر ستونځو لیدنې لري همداراز ښاغلی اصولي د خوست د پراختیایي پروژو په پلي کولو کې ډېره بارزه ونډه لري چې د ددې پروژو د پلي کیدو شمېر ورځ تر بلې په ډېرېدو دی.
پاتې د نه وي چې اصولي صاحب بیا هم د ۱۳۹۸ ه ش کال د ولسي جرګې د ۱۷ دورې لپاره بیا هم ځان نوماند کړ چې بیا هم د خوست مېشتو په اکثریت رایو دغې جرګې ته لار پیداکړه او فعلآ په نوموړي جرګه کې د خوست نجیب ؤلس استازی دی.
ليکوال داور خان پر ۱۹۶۴ ز کال واده وکړ۔ د تعليم لړۍ يې لا هغه شان جاري وه او پر ۱۹۶۶ او ۱۹۶۸ کلونو يې په ترتيب سره په اردو او انگرېزي کې د ماسټرۍ سندونه تر لاسه کړل۔ هغه مهال به د انگرېزۍ د زده کړيالو او ښوندانو څانگې د کوټ پېنټ ډېر اهتمام کولو،
نو هغه په اشنغرۍ کې د خپل يو دوست نه کوټ پېنټ قرض اخستي وو۔ په انگرېزۍ کې د ماسټرۍ له تر لاسه کولو وروسته په هغه وخت کې په کالجونو کې د انگرېزۍ د لېکچرارانو اووه پوسټونه راووتل او دوی شپږ کسان ول چې په انگرېزۍ کې يې ماسټري لرله۔ پر ۱۹۶۹ کال په سوابۍ کالج کې د انگرېزي لېکچرار منتخب شه او پر همدغه کال د نوښار کالج ته تبديل شو۔ د داور خان داود د وېنا له مخې،
هرگوره په ډگري لېول کې بيا هم کو ايجوکېشن وو۔ په نوښار کالج کې يې ۵ کاله نوکري وکړه او بيا پر ۱۹۷۴ ز کال د دره ادم خېل کالج ته تبديل شو.
په دې دوران کې يې پر ۱۹۵۹ ز کال کې د پښتو انرز ازموينه هم ورکړه۔ پر ۱۹۶۱ کې يې په انگرېزۍ کې پرائېوېټ گريجويشن وکړه او پر همدغه کال يې د پېښور پوهنتون په پښتو څانگه کې په ماسټر کې داخله واخسته۔ دا د پښتو د ماسټرۍ لومړنی ټولگی وو.
ځکه چې په هغه مهال د پښتو د اېم اے پاس استاذان نه ول۔ مولانا عبدالقادر په هغه وخت کې د پښتو اکېډمۍ له لوري په پښتو ټپه او متل کار پيل کړی وو۔ مولانا عبدالقادر د ټپو راټولولو لپاره خلکو ته دا هم ويل چې پر يوه نوې ټپه به پېنځه انې ورکوي.
لیکوال او فولکلورپوه پروفیسر داورخان داود د ۱۹۴۰ زېږدي کال د فبروروۍ پر ۱۶ یا ۱۴ نېټه د پېښور په ارباب لنډۍ سیمه کې د عبدالمجید خان کره زیږیدلی وو.
هغه پر همدغه ۱۹۵۷ ز کال د پېښور په گورنمنټ کالج کې شامل شو او په يوولسم دولسم کې يې د انټر ارټس مضامين رياضي او اکنامکس يې وويل۔ د هغه د وېنا له مخې،
ښاغلی داور خان داود د ۲۰۱۸ ز کال د جون پر ۳ نېټه د ورپېښې ناروغۍ له لامله د ۷۹ کالو په عمر په پېښور کې په حق ورسېد او په ارباب لنډۍ سیمه کې خاورو ته وسپارل شو.
په ۲۰۰۸ کال کې يې په ملکنډ پوهنتون کې په شخصي ډول تر ۱۶ ټولگي پورې د پښتو په څانگه کې خپلې زده کړې بشپړې کړې او اوس د پېښور پوهنتون پښتو څانگه کې د پې ايچ ډي ريسرچ سکالر دی او په دې برخه کې ېې هلې ځلې روانې دي.
هغه دا مهال د خپلو زده کړو او څېړنې تر څنگ د بټخېلې په گورنمنټ ډگري کالج کې د پښتو ژبې د استاد په توگه دنده لري او د پښتنو ځوانانو په روزنه او پالنه بوخت دی.
د ښاغلي افبال شاکر ادبي شخصيت په هغه کنډه تلل پکار دي چې د نورو معاصرو شاعرانو او ليکوالانو تول پرې کېږي او بې له شکه چې دا ښاغلی د خپلو همزولو شاعرانو په کتار کې د لوړ او ځانگړي ځای خاوند دی.
«دا پښتانه چې ورځ په ورځ بې پښتو کېږي داسې نور هر څه پرېږدئ اوس ددې خبرې غم پکار دی او په يو بل ښکلي او له پند او نصيحت نه په ډک شعر کې خپل قام او خلکو ته د ژوند د تيرولو گټورې او ښې لارې په گوته کوي.
چې دا توکی روغ دی؛ خو که هغه توکی نیمګړی یا روغ نه و؛ نو بل ځل ترې څوک سودا نه اخلي او په خپلو همدې دروغو خپل ګهاک له ځانه توري کوي او بېوزلېږي.
” فامسحوا بوجوهكم” پر مفعول د راتلو له امله ” بېلتون او جلا والې راولي؛خو كه جلا والى ته نۀ وي؛ نو زايده ده؛ځكه مسح پخپله متعدى ده او په نۀ متعدي كېږى او د نۀ زياتوب قاعده او اصل دى.
وَإِن كُنتُم مَّرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاء أَحَدٌ مِّنكُم مِّن الْغَآئِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَيَمَّمُواْ
له قريشو به يو پېغمبر د خداى له لوري د خلكو لارښوونې ته راشي او د قريشو له يوې شتمې ښځې سره به واده وكړي او دا چې حضرت خديجه د قريشو شتمنه ښځه وه؛كله كله يې حضرت خديجې ته ويل:
چې پوه او متقي انسان د ظلم او فساد پر وړاندې چوپ كېني او د خپلو چارو حساب ترې بېل كړي؛بلكې د پېغمبر چوپ كېدل د خداى له لوري وو؛ځكه لا د بعثت وخت ورته نه و چمتو شوى.
دا چې ته په قوم كې پر "امين" مشهور يې او ټول دې پر امانت ساتنه او ښه خوى ګواهي وركوي او په خپله هم عزتمن او ستر انسان يې؛نو ډېره به خوشحاله شم كه درسره واده وكړم.
دا خلک به ډېر وخت پر بدچاريو بوخت وو او د مال په راکړه ورکړه کې يې هم خورا دوکې کولې؛ يعنې کم فروشي يې کوله او ډانډۍ يې وهلې؛ پر خلکو يې ،
تردې چې د حضرت شعيب لارويان د ډېرو ظلمونو له کبله او د ځان د ژغورلو لپاره غرونو ته کډن شول؛ خو کافرانو ترې بيا هم لاس وانه خست او هلته يې هم ساه اخستو ته پرېنښوول او غوښتل يې د تل لپاره ترې ځانونه خلاص کړي؛ خو خبر نه وو ،
خپل لاسونه ډیر ځلهلږترلږه 20 ثانیی په صابون او اوبو ومینځئ یا د الکولو لرونکي د الکولو لاس پاکونکي داسې موادو سره خپل لاسونه پاک کړئ چې لږترلږه 60% الکول الکول.
او په ۱۳۱۹ ش کال له کندهار کابل ته راغلم او دلته د پښتو ټولنې مشر سوم او په رسمي کارو داسي اړ سوم چي د ۱۳۲۰ ش کال تر ژمي پورې د سر گرولو ته هم نه وم خلاص.
شاوخوا سل کاله وړاندې عبدالعلي اخوندزاده په لومړي ځل دې سيمه کې هغه وخت يو ښوونځی خلاص کړ چې په پښتنو کې لا تعلیم ته په ښه نظر نه کتل کېدل.
دانساني سرچينو مديريت دمديرانو له موخو نه يوه داده چې کار اهل کار ته وسپارل شي او هم دکارکوونکو مهـــارتونو ته انکشـــاف ورکړل شي ترڅو خپله وظيفه په سمه توګه اجراء کړي.
هغه کارکوونکي چې دخپل بست څخه زيات استعداد او وړتيا ولري نو خالي لوړ بست ته ترفيع کوي او هغه چې لازمه وړتيا ونه لري نو موجوده خالي ټيټ بست ته تنزيل ورکول کيږي.