polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
سره ددي چي غلطي هيڅکله په بشپړتوګه لمنځه نه وړل کيږې مګر دڅوکرتي اندازه کولو اودمختلفو لاملونو اصلاح له امله کولي شو چي ډيرښه ممکن قيمت په لاس راوړو چي دقيمت سره يي ډيرنژدي وې .
نوددي ډول يوي آلې جوړول چې سلوکې سل صحيح وي اوهيڅ غلطي ونلري د امکان څخه وتلی کاردی سربيره پردي که آله سل په سلوکي صحيح هم وي دډيروکارونو اوسختو ټکانونو دخوړلو له امله دخپل عيارشوي حالت څخه وځي اوتغير پکي راځي چې دا تغيرونه ددي لامل ګرځي چې داصلي قيمت اواندازه شوي قيمت ترمنځ توپيرمنځ ته راشي چې دا توپير دپکاريدونکي آلې دغلطي په نوم ياديږي .
ډيرزيات هوښياراوډيري تجربې خاوند په وسيله ترسره شي بياهم داندازه کوونکي دقضاوت دمحدوديت له امله داصلي قيمت او اندازه شوي قيمت ترمنځ توپير په مساوي اوثابت ډول څرګند يږي چې داډول تفاوت داندازه کوونکي دغلطي په نوم ياديږي.
دپايلودليکو په وخت کې که دوه روستني رقم څخه وروسته عدد له پنځو کوچني وي له هغه څخه تيريږو او وروستنی رقم په خپل حال پريږدو د مثال پتوګه غواړو د پاي قيمت تردري رقمو پوري پيداکړو.
هغه رقم چې ورڅخه تيريدل په نظرکې دي که له 5 څخه لوي وي نودده څّخه دمخه عدد باندي ديو عدد ورزياتوو اوله هغه ورستنی عدد څخه تيريږو دمثال په توګه غواړو د قيمت تر څلورو مرتبو پلاس راوړو پدي حالت کې ليدل کيږي چې په قيمت کې وروسته له څلورم رقم څخه 8 رقم ځاي لري نوکولی شو چې ددوه په رقم عدد ورزيات کړو اوله 8څخه تيرشو اوپه دي ترتيب دقيمت يو څلور رقمي عدد يعني په لاس راځي .
دپايلو په ليکلو کې که دورستنی رقم څخه وروسته اخيرنی رقم 5 وي په هغي صورت کې له 5 څخه دمخه عدد حفت عدد وي په خپل حال پريښودل کيږي او که هغه طاق عددوي په هغه يو ورزياتيږي .
5635 عدد راکړل شوي اوغواړو چې له ده څخه يو څلورقمي عدد په لاس راوړو څرنګه چې وروستنی عدد چې ورڅخه بايد تير شو5 دی او له هغه څخه دمخه عددطاق دی نوله دري سره بايد يو زيات کړل شي نو4 رقمي عدد 7.564په لاس راځي .
ديوي اندازي يادښت شوي رقمونه دهغورقمونو څخه عبارت دی چې لوستل کيږي دخاصو ساحوي شرايطو او دپروژي دخصوصياتو په نظرکې نيولو سره داندازه کولو ددقت لپاره بايد يو حد ته قايل شو
د دوه نقطو ترمنځ فاصله 52 متره اندازه شوي که دافاصله په غوراندازه کړل شي 52.3 متره اوکه په ډيرغوراندازه کړل شي 52.32 کيږي چې له پورتنيو اخيستل شوو اندازو څخه يو هم حقيقي فاصله نه ښيې مګر د 2 رقمي،
که د دوه نقطو ترمنځ فاصله 50 متره زياته وي اوديوي فيتي په وسيله چې 50 متره وي په دوه مرحلو کې اندازه کړل شي د مثال په توګه 25.12 او27.56 چې مجموعه يې 52.56 يعني يو 4 رقمي قدد کيږي که د دي فاصلي په اندازه کولو کې يو ځل دفيتي د ټول اوږد والی 50 متره څخه کارواخيستل شي او بل ځلي 2.68 اندازه کړل شي مجموعه بيا هم 52.68 کيږي چې 4 رقمي عدد دي په داسي حال کې چې لومړی اندازه دوه رقمي او دوهمه اندزه يې دري رقمي عدد دي .
مثال هغه حقيقت واضيح کوي چې يواځي دمهمو رقمو نو شمير په هره اندازه کولو کې په ځانګړي ډول دمحاسبي دقيمت ددقت کمترولونکي کيدلي نشي چې د جمعه کولو څخه په لاس راځي دپورتنيو ټکو په پام کې نيولو سره دمهمو رقمونو په هکله ځيني قوانين په لاندي توګه مطالعه کوو .
لومړی سړی دفيتي دسفر خوا په لاس کې نيسي او د نښه کولو د 11 عدد سيخانو سره مخکي ځې او دوهم تن دفيتي انجام په لاس کې نيسي او دنښه کولو ديو سيخ سره د مبدا په نقطه کې په ځاي دريږي .
لومړي سړي مخکي حرکت کوي او دوهم تن د نښي سيخ له ځان سره اخلي او د لومړی تن په تعقيب روانيږي ترڅوچې د نښي هغه سيخ ته ورسيږي چې لومړني سړی په ځمکه کي ښخ کړي .
دټولي فاصلي د معلولولپاره د دوهم تن په وسيله دټولوشوو سيخانو شمير د فيتي په اوږدوالي کې ضربيږي ډير وخت داسي پيښيږي چې دفاصلي اخيرنۍ برخه د فيتي داوږدوالي سره برابره نه وي له همدي امله نوموړي فاصله ،
سپيډومتر هغه آله ده چي په موټرونو او نورو عراده جاتو کې نصب ده او دهغي ګرځيدل وهل شوي فاصله راښيې د سپيډو متر په وسيله د فاصلي اندازه کول دقدم وهلو په نسبت ډير صحيح او دقيق وي په خاصه توګه په هموارو او پښو سرکونو کې
پرمبو لاتور د باسيکل دارابي په شان يوه آله ده چې لاستي لرونکي دوشاخه لري د الي ته دهغه خط په اوږدو حرکت ورکول کيږي چې داوږدوالي اندازه کول يې مطلوب وي او وهل شوي فاصله په ډيرکم وخت کې په اوتومات ډول حسابيږي ا و په هغه متر کې ښودل کيږي چې په ارابه کې نسب دی په دي طريقه اندازه کول دقدم وهلو داندازه کولو په نسبت ،
ديادوني وړده چې په دي طريقه دفاصلي اندازه کول ترهغه وخته داعتباروړدی چې اندازه کوونکی سړی دوخت په اوږدوکې په يو ډول سرعت حرکت ته دوام ورکولی شي البته دستړي کيد و په حالت او داندازه کوونکي دسرعت دکميد و په صورت کې پدي طريقه اندازه کول نه ترسره کيږي .
دفاصلي داندازه کولو ډيره معمول طريقه دشريد او يا فيتي په وسيله ده عادي کارونو لپاره چې معمولي حساسيت ولري شريد په کار وړل کيږي مګر په هغو کارونو کې چې زيات صحت او دقت ته اړتيا وي دفولادي فيتو څخه کار اخيستل کيږي دشريد اصطلاح په مخکي وختونوکې رواج وه خو په اوسني وخت کې دفيتي کليمه ډيره کارول کيږي ددي سره سره اصطلاح تراوسه دشريد او فيتي دواړو په اندازه کولو اطلاق کوي دشريد او فيتي څو معمول ډولونه په لاندي توګه تر مطالعه لاندي نيسو
انجينرشريد معمولآ 100 فټه اوږدوالی لري چې 100 زنځيره لري چې د فولادي سيم څخه جوړشوي او هردوه زنځيره د دري کړيو په وسيله يو دبل سره په ارتباط کې وي دمرکز فاصله دزنځيرونوتر مرکز يو فټ ده او په هر لس فټه فاصله کې يوه برنجي فيته وصل شوي ترڅوچې دلس فټه ايزه فاصلو ښودل اسانه کړئ دشريد دواړه سرونه دنيولو وړکړۍ لري چي داخيري زنځيرونو برخه جوړه وي څرنګه چې داشريدونه دفولادو څخه جوړشوي نو د تودوخي د درجي دبدلون له امله اوږدوالی يې بدلون مومي ذ کرشوي شريد په لږ حساس کارونو کې په کار وړل کيږي .
دګنتر شريد دګنتر په نوم د يو انګليسي انجينر په وسيله اختراع شو چې د انجينر د شريد سره ډير ورته والې لري د دي شريد اوږدوالی 66 فټه دی چې 100 زنځيره لري دهر زنخير اوږدوالې 0.66 فټه دی چې په کليوالي اندازه کولوکې په کار وړل کيږي .
که دوه عددونه يو دبل سره ضرب کړل شي دضرب دحاصل د مهمو رقمونو شمير مساوي دي د مضروب يا مضروب فيه د رقمونو دشمير سره چې د مهمو رقمونو تر ټولو لږ شمير ولري او يا يو د هغو نه ډير
داندازه کولو صحيوالی داندازه شوي قيمت نژدي والي دهغه دحقيقي قيمت سره راښيي ددي لپاره چې دحقيقي قيمت سره نژ دي قيمت په لاس راوړل شي داندازه کولو سامان او الې بايد په معياري توګه عيارکړل شي ترڅوچې دسيستماتيکو غلطيو منځ ته راتلل دامکان تر پولو لمنځه ولاړشي .
په اندازه کولو کې دقت دکار دحساسيت څخه عبارت دی چې په ډيزاين کې تثبيت او په اندازه کولو کې تطبيق کيږي ددي لپاره چې ترټولو حساس اندازه کول مو کړي وي په کارده چې ترټولو غوره ډول او حساس سامان او الی په کار ويوړل شي اواندازه کول څو ځلي تکرار کړل شي ددي لپاره چې دقت او صحت تر منځ تو پير په واضحه توګه بيان کړل شي لاندني مثال له نظره تيروو
دقدم په وسيله ديوي فاصلي داندازه کولو لپاره لومړی بايد داندازه کوونکي د عدي قدم اوږدوالی معلوم کړل شي او تر هغي وروسته د دوه مطلوبو نقطو ترمنځ د يوي فاصلي اوږدوالی دقدم وهلو په وسيله معلوم کړل شي .
که حقيقي فاصله 52.372 وي ليدل کيږي چې په اندازه کولو کې د الف ګروپ دقت زيات دي مګر ددي ګروپ داندازه کولو صحيوالی زيات دی دا ځکه چې د الف په ګروپ کې اندازه شوي قيمتونه يو دبل سره نژدي دي مګرداقيمتو نه د فاصلي دحقيقي قيمت سره ډير تفاوت لري په داسي حال کې چې د ب :
ګروپ کې اندازه شوي قيمتو نه په خپل منځ کې تفاوت لري مګردفاصلي د حقيقي قيمت سره ډير نژدي دي دلته بايد دا واضح شي چې دالف ګروپ اندازو دقيمتونو تو پير د فاصلي دحقيقي قيمت سره په خپله په فيته کې دسيستما تيکي غلطۍ دشتو ن له امله دي چې اندازه کولو کې په پام کې نيول شوي نه دي .
که ديوي اندازه شوي فاصلي نسبتي صحيحوالی 1:1000 يا1/1000 وي دا معني لري چې که اندازه شوي فاصله 1000 وي په هغي کې مثبت يا منفي تفاوت يو متر قابل دمنلو دی داندازه کولو په هره عمليه کې لومړی صحيحوالی دخاصو پروژه يې او ساحوي شرايطو په پام کې نيولو سره په نظرکې نيول کيږي او بيا په ساحوي کارونو کې ددي قيمت د په لاس راوړلو کې دقت درجي ضروري لارښوونې ترسره کيږي .
دمثال په توګه ويل کيږي چې زاويه تر يوي ثاني او سټاف تر يو ملي متر ولوستل شي ترڅو چې نسبتي صحيحوالي 1/5000 په لاس راشي دنسبتي صحيحوالي په نظرکې نيولو څخه وروسته داندازه کولو ددقت درجه دکار د تر سره کولو څخه دمخه ټاکل کيږي دساحوي کارونو او اړوند محاسبو د ترسره کولو څخه وروسته دکار نتيجه دنسبتي صحيحوالي لمخي ازمايل کيږي که چيري دنسبتي صحيوالي حاصل شوي نتيجه په مطلوب حد کې وي دا اندازه کول قناعت بخښونکي دي او که د نسبتي صحيحوالي
ديوي فاصلي اندازه کول د يو فوټ د سلمي برخي په دقت سره په نظرکې نيول شوي ددي فاصلي اندازه کول ده نسبتي صحيحوالي باندي په کار دی د نظر لاندي فاصله دوه کرته اندازه شوی چې قيمت په ترتيب سره 1263.00 او 1263.08 په لاس راغلي .
4په هغه صورت کي چي شريد له ځمکي اوچت نيول شوي وي په شريد باندي دلازمي قوي دواريدولو په وخت کي د يو يا دوه ځلي د شاول داستعمال په وسيله دځمکي په مخ دنقطو نښه کول
دشريد اوږدوالی دډيرو په کارولو او دطبعي عواملو له امله بدلون مومي له همدي امله شريد بايد وخت نا وخت چک شي ترڅو داوږدوالی له صحيحوالی يې ډاډ تر لاسه شي دپورتني هدف لپاره دشريد په هر متر کې بايد له دوه ملي متر څخه زيات بدلون رانشي او دشريد په ټول اوږدوالي کې بدلو ن بايد په لاندنيو پولو کې وي .
مخکي مو وويل چې افقي فاصله د سروي يو د مهمو ساحوي کارونو څخه ده چې د نقشې اخيستلو په کارونوکې ډيرزيات ارزښت لري له همدي امله د مايلي سطحي له پاسه اندازه کول يا بايد مستقيمآ په افقي توګه ترسره کړل شي او يا داچې په مايله سطحه د اندازه کولونه وروسته دنوموړو نقطو د ارتفاع او دځمکي د ميلان په نظرکې نيولوسره په غير مستقيمه توګه د محاسبو څخه افقي فاصله په لاس راوړل کيږي .
30 متره او يا 50 متره په افقي توګه د په استقامت د تر نقطي پوري وغزوۍ د نقطه د شاول په وسيله دځمکي په مخ د نقطي ته نقلوي او هلته يو سيخ چوخوي په ځمکي يې کلک ودروي اوس نو شاتني د فيتي د سفر سر د په نقطه کې د ځمکي په مخ کيږدۍ او لومړنی سړی په مناسبه فا صله مثلآ د تر نقطي مخکي ځي او افقي فاصله اندازه کوي او د نقطه د شاول په وسيله دځمکي د مخ د انتقالوي اود سيخ په ودرولو هغه نقطه نښه کوي او په همدي تر تيب د ترنقطي پوري پورتنۍ عملي ته دوام ورکوي د او نقطوترمنځ د افقي
د دوه نقطو ترمنځ افقي فاصله کولی شو چې دهمغه نقطو ترمنځ د مايلي فاصلي او د ميلان دزاويه په ټاکلو او يا دنوموړو نقطو ترمنځ د ارتفاع د تفاوت په وسيله وټا کو
په نورو طريقو په اندازه کولو کې د اشتباه درفع کولو په خاطر په هغه کارونو کې ترسره کيږي چې دصحت په کمه درجه ورته ضرورت وي او په عمومي ډول نسبتآ هموارو ځمکو کې په کار وړل کيږي .
په خاصه توګه په اوږدو فاصلو کې دقدمونو دشميرلو اشتباه له منځه وړي دا اله دانسان د جسم دحرکت سره فعاليت کوي دا آله د واسکټ په جيب او يا په کومه تڼۍ په عمودي توګه زوړنده وړل کيږي
باسيکل او دموټر دارابي سره تړاو لري او دارابي د ګرزيدو شمير راښيې د فاصلي اوږدوالي دارابي د محيط اوګر زيدلو دشمير د ضرب حاصل څخه په لاس راځي دا آله په حساسه توګه داندازه کولو ،
د دوو نقطو ترمنځ هغه افقي فاصله چې يو شان ارتفاع ولري په مستقيمه توګه اندازه کيږي او که دا نقطي په مختلفو ارتفاع ګانو کې واقع و ي نو فاصله يې په غير مستقيم ډول اندازه کيږي دافقي فاصلي اندازه کول په مستقيم او يا غير مستقيم ډول په لاندې توګه واضح کيږي
پداسي حال کې چې فيته ښه صحيح د ځمکي په مخ غزيدلي وي يو ځلي د د نقطي څخه د تر نقطي پوري او بل ځلي د ‌د نقطي څخه د تر نقطي پوري فاصله اندازه کيږي او ددواړو خواوو د اندازه کولو تر منځ توپير په لاس راځي که چيرې د پروژي د شرايطو سره سم نو موړي تفاوت د مجاز په حدودوکې وي نو د اندازه شوو فاصلو اوسط مونږته د او ‌ د نقطو تر منځ فاصله راکوي او که دد واړو اندازه کولو توپير د مجاز دحدودو څخه دباندي وي نويو ځلي بيا فاصله اندازه کيږي او دا اوسط نيولو نه يې د اصلي فاصلي سره نژدي قيمت حاصليږي .
دسيستماتيکي غلطي احتمالي اغيزي ترڅوچې دهغي اغيزمن عوامل تغير ونه خوري دمقداراوعلامي لمخي په اندازه کولو کې باقي پاتې کيږي دسيستماتيکي غلطۍ منابع له طبعي او يا شخصي عواملو ،
دهغه ډول غلطيو څخه عبارت دی چې دهغي دمنځ ته راوړونکوعوامل کنترول دانسان دتوان څخه وتلی وي په هره اندازه کولو کې دناڅاپې يا اتفاقي غلطي دمقدار اوعلامې ټاکل ممکن نه دي او دسيستماتيکي غلطۍ مقدار امکان لري چې لږ وي يا ډير يا مثبت له همدي امله ناڅاپې غلطۍ دنامنظموغلطيو په نوم نومولي شو .
دمثال په توګه دفيتي په وسيله دفاصلي په اندازه کولوکي دا امکان نلري چې دنښي سيخ دمطلوبې نقطي څخه لږ يا ډير په يو طرف يا بل طرف په ځمکه کې ښخ کړو .
که داندازه کولو په عمليه کې زياتوالی منځ ته راوړل شي کيدای شي چې داندازه کولو په عمليه کې دناڅاپې اواتفاقي غلطي اغيزي کمي کړل شي اويوډيرغوره ممکن قيمت په لاس راوړل شي .
په هرډول اندازه کولوکې اومحاسبوکې دحسابې عملېي دختم نه وروسته حاصل شوي پايلي دمطلوبي پاملرني په نظرکې نيولوسره ليکل کيږي دمثال په توګه که مونږ د 22او 7 ترمنځ نسبت په نظرکې ونيسو ليکلی شوچې
دنازکې پولادي فيتي څخه جوړ شوي چې 16 ملي متره سورلري او اوږدوالی يې 20 متره يا 30 متره دی هر 0.2 اوږدوالی يې د وړوکي برنجي ګل ميخ په وسيله نښه شوي وي او هر يو متر اوږدوالی يې په عدد نښه شوي چې اولنی متر او اخرنی متر يې په سانتي متر او ملي متر هم ويشل شوي دی ددي ډول شريد وزن کم ،
20 متره 30 متره په اوږدوالي جوړيږي دا ډول فيته په اسانۍ سره نو يانم جذبوي اوغونجيږي له همدي امله له لمده بل څخه بايد وساتل شي او په ډير احتياط په کار ويوړل شي
په هغه ساحه کې دافقي فاصلي اندازه کول چې نا همواره سطحه ولري په لاندي توګه عمل کيږي د فيتي دواړه انجامه په مساوي ارتفاع له ځمکي اوچت نيول کيږي د لازم کشولونه وروسته دشاول په وسيله د ځمکي په مخ د فاصلي نقطي ټاکل کيږي د او دنقطو ترمنځ فاصله له دواړو خواوو اندازه کيږي په هغه صورت کې چې د دواړو اندازو تر منځ توپير د مجاز په حدودوکې وي نو افقي فاصله د دواړو اندازو د اوسط څخه حاصليږي او د هغي نه په غير فاصله يو ځلي بيا اندازه کيږي او د دوه کميتونو د او سط څخه د او دنقطو ترمنځ فاصلي سره نژدي قيمت لاسته راځي .
30 مترو او 50 مترو په اوږدوالوپيداکيږي پولادي فيته په اسانۍ راتاويږي له همدي امله بايد په ډير احتياط وکارول شي له پولادي فيتي څخه په اکثره ساحوي کارونو کې کار اخيستل کيږي .
وروسته له دي چي دعادي قدم اوږدوالي معلوم شو ددوه نقطو تر منځ ديوي نا معلومي فاصلي داندازه کولو لپاره لږ تر لږه دوه کرتي بايد همغه فاصله قدم کړل شي او دهرځل دقدمونو شمير با يد ديو خاني اعشاري په اټکل سره وليکل شي دقدمونو داوسط شمير ديو قدم په اوږدوالي کې ضرب کړل شي د نوموړو دوه نقطو ترمنځ فاصله ورڅخه معلوميږي .
له نازکې لته يې فيتي څخه جوړه شوي چې برنجو يا مسو 5 يا 6 نري او نازک تارونه يا سيمونه لري چې داسيمونه فيته دغونجيدو څخه ساتي او دپا م وړمقاومت وربخښي
څرنګه چې د هوا ترکم لوړوالي سره معکوس تناسب لري نو دلوړوالي په زياتيدو سره دهوا فشار هم کميږي ولي د هوا فشار دابدلون دلوړوالي په نظر کې نيولو سره منظم نه وي.
په اتموسفير کې د هوادطبقي دخپل مخصوص وزن او تودوخه په اساس يو دبل دپاسه ځاي نيولي دي څرنګه چې ددي طبقي دلاندينيو برخو مخصوصه وزن دپاسنيو طبقو په نسبت زيات وي.
دځمکې دمخ په ځينو برخو کې زيات تودوخه ددي باعث کېږي چې ددي سيمي پورتني هواهم دشاوخواهوا په نسبت کرم وي دتودوخه دغه توپيرونه سبب کېږي چې دځمکې دمخ په مختلفو سيمو کې دفشار مختلف مرکزونه رامنځ ته کړي دبيلګي په ډول که چېري يو معين مقدارګازکالوين درجي تودوخه سره ثابت فشار ولري معين حجم اختياروي،
څرنګه چې داتموسفير فشار دتودوخه سره معکوس تناسب لري نوله همدي کبله دنړي په ځينو برخو کې دتودوخه دزياتوالي له امله دټيټ فشار مرکزاوپه ځينو نورو برخوکې دتودوخه دلږوالي له امله دلوړ فشار مرکزوته ليدل کېږي،
دټيټ فشار مرکزونه دزيات تودوخه له کبله لږوزن لري نو دوزن دکموالي او د حجم دزياتوالي له امله دي چې ددي دوو مرکزونو په منځ کې داتموسفير عمودي جريانونه او سيمه ايزبادونه رامنځ ته کېږي.
دايزوبارکرښي داقليم پيژندني په څيړنو کې اقليم پيژندونکو ته ډير مهم دي ځکه چې ددي کرښو په پوهاوي سره دلوړ او ټيټ فشار مرکزونه په مطلوب ډول يوله بل څخه بيليږي.
۱ـ داستوائي ټيټ فشار مرکز چې داستوا دکرښي په دواړو غاړو او دعرض البلدونو تر درجي پوري ليدل کېږي دفشار په دي مرکز کې دفشار درحه دايم دخپل معياري څخه ټيټ يعني د او ملي بارو په منځ کې وي داسيمه دټيټ فشار يو پراخه سيمه راپيژني ځکه په دي سيمه کې دکال په ډيرو وختونو کې دلمر وړانکې عمودي وي.
۲ـ داستوائي سيمي په مقايسه په شمالي اوجنوبي نيمو کرو کې د عرض البلدونو په درجو کې داستوائي سيمي تر اغيزي دلوړفشار مرکز رامنځ ته کېږي چې دبادونودحرکت تګ لوري يي دايم داستوائي ټيټ فشار په لوري ددي لوړ فشار دمرکز دفشار درجه دايم د او ملي بار په منځ کې وي.
۴ـ دشمالي اوجنوبي نيموکرو په قطبي برخو کې دلوړ فشار مرکزونه وجود لري چې دفشار پورته مرکزونه دځمکې پر مخ دبادونو دينامک عواملو څخه شميرل کېږي چې دمنځنيو عرض البلدونو په اقليمي ځانکړتياوو کې دليدو وړبدلونونه رامنځ ته کوي.
۱ـ داسيا په شمال کې دسابيريا دلوړفشار مرکز اقليمي ارزښت لري ځکه چې دهمدي مرکز دسړي هوائي کتلي تر اغيزي لاندي دي چې په افغانستان او ګاونډيو هيوادونو خصوصأ په غرنيزو سيمو کې دواودي داوريدو سبب ګرځي،
۲ـ په شمالي امريکا کې دکاناډا دلوړ فشار مرکز په سيمه کې دسړي هوائي جبهي رامنځ ته کېدو لامل ګرځي چې داهوائي کتلي دمتحده ايالاتو په شمالي برخه اوکاناډا په جنوبي برخو د او اوريدو لامل ګرځي.
۴ـ دلټ سمندر په شمال کې دالوشن ټاپوګانو دټيټ فشار مرکز ديادولو وړ دي دټيټ فشار دمرکزونو هوا دايمأ طوفاني اووريځي ناکه وي دسايکلون په اصطلاح ياديږي او داچې دلوړ فشار مرکزونه چې د په اصطلاح پيژندل شوي.
داسايکلونه اوانتي سايکلونه په لنډ مهال او کله هم په اوږد مهال لپاره رامنځ ته کېږي کوم ورښتونه چې دنړي په مختلفو برخو کې ترسره کېږي په حقيقت کې دهمدي سايکلونو نوزيږنده ده چې دګرم يخ هوائي جبهو په موجوديت کې سرته رسيږي.
دسمندري جريانونو څيړنه داقليم پيژندني اودرياموزدي پوهانو له نظر ډير اهميت لري داقليم پيژندني علما ځکه ددي موضوع سره علاقه نيسي چې اکثرآ سمندري غاړي اقليم دهمدي سمندري جريانونو په واسطه بدلون پيداکوي.
اتوايي ګرم جريانونه په قطبي ساحلي برخي دکنګلونودويلي کېدو لامل ګرځي برخلاف قطبي سړي څپي يا جريانونه دقطبنونو څخه استوايي عرض البلدونو په لور په حرکت راځي چې په اکثره برخو کې دتودوخه درجه ټيټوي ځيني وختونو کې چې د کنګلونو غټي کتلي دهمدي بادونو په وسيله استوايي عرض البلدونو په لور په حرکت راځي چې دخپل حرکت په اوږدو کې ځيني بيړۍ ګانو ته ستونزي ولاړوي اوياي زيانمني کوي.
دسمندري جريانونو شدت او د حرکت لوري دکرونت متر په واسطه اندازه کېږي چې په غلبومواردو کې يي چټکتيا د او کېلو متر په ساعت کې محاسبه شوي حتي دکشتيۍ ګانو دحرکت تګ لوري دايمأ دسمندري جريانونو په واسطه تغير کوي داقليم پيژندني له نظره دسمندري جريانونو دحرکت بهير دځمکې دمخ دبادونو حرکت سره په کلک اړيکه کې وي.
تحت استوايي اوقطبي بادونو خپل حرکت کې دسمندر پر مخ دليدو وړاغيزي لري داصطحکاک اوښويدو په پايله کې دسمندرونو دمخ اوبو په حرکت راځي ولي وروسته دسمندرونو داوبو تګ لوري دکاريوليس دقوي تر اغيزي خپل مسير څخه څه ناڅه درجه انحراف کوي.
دسمندرونو داوبو دحرکت دويم علت داوبو کثافت له کبله دي په دي معني چې قطبي سړي اوبه دخپل يخوالي له کبله دسمندرداوبو په لاندنيو برخو دقطبونو څخه مخ په استوا په حرکت راځي اود استوا دسيمي ګرمي اوبه دسمندرونو داوبو په پاسنيو برخو کې دقطبونو په لور په حرکت راځي څرنګه چې مخکې هم ورته اشاره وشوه دځمکې پرمخ دګاز او مايع عناصرو حرکت دکاريوليس او دفراردقوي تابع وي.
۱ـ لوړ فشار مرکزونه په هغه ځايونو کې رامنځ ته کېږي چې دشاوخواسيمو په نسبت لوړ ولي دايمي معمولا غرنيزسيمي اوياداچې په لوړو عرض البلدونو کې ليدل کېږي.
په غرنيزو سميو کې دلوړ اوټيټ فشار مرکزونه بياهم په سيمه ايزه توګه ديادولووړوي چې ښه بيلګه يي دکابل اوسالنګونو سيمي دي په دي معني چې په اوړي کې باد دسالنګونو له لوري دکابل په استقامت الوزي او دپروان دبادونو پهه نامه ياديږي.
۱ـ کله چې دلوړ فشار دوه مرکزونه په لنډه فاصله کې او په افقي ډول رامنځ ته شوي وي دټيټ فشار مرکز ددي دوو لوړ فشارونو په نتيجه کې رامنځ ته کېږي.
۴ـ ځيني وختونه دسيمي توپوګرافي جوړښت له کبله دغرونو هغه ځړوبونه چې دورځي پ اوږدو کې ځان زياته تودوخه په موقت ډول جذبوي نو په موقت ډول دټيټ فشار دمرکزونو رامنځ ته کېدو لامل ګرځي.
دهوا فشار دځمکې پرمخ دځمکې دسطحي دجوړښتونو په نظر کې نيولو سره تغير کوي چې داهم دځمکې دمخ دتوپوګرافي او عرض البلدونو له کبله وي که چېري مونږ دسمندر دسطحي فشار چې ملي باره سره برابردي دلوړ او ټيټ فشار مرکزونو دمحاسبي لپاره معيار وټاکو نو دايزوبار کرښو دريکاردونو په اساس په افقي ډول دفشار مختلف مرکزونه شتون لري چې دلوړ فشار مرکزونو څخه ټيټ فشار مرکزونو په لور بادونه د چليدو په حال کې وي.
دبيلګي په ډول سالنګونه دسړي هواتر اغيزي دلوړفشار مرکز برخلاف دکابل دحوزي ټيټي او هواري برخي دټيټ فشار ساحه راپيژني له همدي کبله دي چې پروان ولايت بادونه دسالنګ دغرونو له لوري دکابل دحوزي په لوري په حرکت راځي.
دکاريوليس قوه له هغي قوي څخه عبارت ده چې دځمکې د وصعي حرکت په نتيجه کې دځمکې داتموسفير په متحرکو کتلو او مايع اجسامو باندي وارديږي دبيلګي په ډول دهواديوي ثابتي کتلي سرعت په استوا کې دځمکې خطي سرعت سره برابر او د هغه په شاخوا تاويږي .
که چېري دهوا داکتله د لوړ او ټيټ فشار تر اغيزي لاندي جغرافيايي لوړو عرض البلدونو خواته په حرکت راشي هرڅومره چې داستوا څخه ليري اوقطبونو ته نژدي کېږي نو دابادونه دخپل او چټکتيا له امله چې يي لري دځمکې دحرکت څخه مخکې او وړاندي کېږي دبيلګي په ډول که چېري دهوا يوه کتله له ستوا څخه د په امتداد حرکت وکړي د 3-درجي په شاوخواکې دنومول نوي نصف النهار دمدار په امتداد نه بلکې ددي مدار په شرق کې واقع کېږي يعني دخپل حرکت په جريان کې ښي خواته منحرف کېږي.
برعکس که چېري دهوا يوه کتله دلوړو عرض البلدونو څخه مخ په استوا په حرکت راشي هرڅومره چې استوا کرښي ته نژدي کېږي سرعت يي دځمکې دخطي سرعت په نسبت کميږي نو دځمکې دسرعت څخه شاته پاته کېږي او داسي معلوميږي چې ښي خواته منحرف شوي وي چې دغه عامل کاريوليس قوي په نامه ياديږي.
دسمندرونو دپاسه دهوافشار دزمان په اوږدو کې او ملي بار ترمنځ په تغير او بدلون کې وي چې دابدلونونه دهوا تابع دي چې په اوړي کې اصغراوپه ژمي کې اعظمي فشار راښکاره کوي.
دکال دمختلفو فصلونو دبدلون له امله دفشار مرکزونو کې هم بدلون رامنځ ته کېږي له همدي کبله دي چې دکال په اوږدو کې دموسمي بادونو په تګ لوري کې بدلون ليدل کېږي.
دبيلګي په ډول په ژمي کې دسابيريا دلوړفشار مرکز او دهند سمندر دټيټ فشار مرکز جوړوي له همدي کبله دژمي په موسم کې موسمي بادونه دشمال څخه دهندسمندر په لور چليږي،
۱ـ په لومړني ډله کې هغه بادونه کډيږي چې عمومآ په شمالي نيمه کره کې دعرض البلدونو او درجو په منځ دتروپوسفير دطبقي د او کېلومترو لوړوالي کې په حرکت راځي دابادونه په مارپيچې شکل په حرکت راځي چټکتيا يي په ساعت کې او کېلو متر په منځ کې وي چې دجيت ستريمم په اصطلاح ياديږي.
دکال څلوروفصلونو او د جيولوژيکې عصرونو په اوږدو کې سترو بدلونونو سره مخامخ کېږي لکه چې په تيرو جيولوژيکې دورو پري کامبرين او پلستوسين کې يخچالونه دځمکې د کري د قطبونو څخه داستوا کرښي په لور حرکت او وړاندي تګ کړي وو ان چې ددي يخچالونو سرحد دعرض البلدونو تر درجو پوري رسيده .
دهوافشار لوړوالي سره معکوس تناسب لري په دي معني هرڅومره چې ديوي سيمي لوړوالي زيات شي په هماغه اندازه ددي سيمي فشار ټيټيږي دهمدي لامل له کبله دي چې دسمندرونو دپاسه فشار خپل اعظمي حد او داتموسفير په لوړو برخو کې په ځانکړي ډول داګزوسفير په طبقه کې صفرته راټيټيږي.
دفشار ددي اختلاف په پايله کې هوا دلوړ فشار لروکو سيمو څخخ دټيټ فشار لرونکې سيمي په لور په حرکت راځي دټيټ فشار په سيمه کې چې هوا يي ګرمه ويي په تدريج فشار کميږي اوپه يخوسيمو کې فشار لوړوي چې په اصل کې دغه حالت ته دفشار دبدلون شيب وايي.
دبادونو ارامتيا او چټکتيا دلوړ اوټيټ فشار مرکزونو پوري اړه لري هرڅومره چې دلوړ فشار او ټيټ فشار دمرکزونو ترمنځ دتودوخه د درجي اختلاف زيات او فاصله يي لنډه وي په هماغه اندازه باد شديد او دوامداره وي.
دعرض البلدونو دايري داستوا له کرښي څخه قطبونو په لور د جغرافيايي عرض مشخصات راپيژني چې په دي توګه په هره جغرافيايي عرض باندي اقليم بيل او ځانګړي صفتونه ځان ته غوره کوي مثلا:
دحغرافيايي عرض په صفر درجه کې حاره او استوايي اقليم دجغرافيايي عرض په درجو کې معتدل اقليم او د جغرافيايي عرض په درجوباندي يخچالي اقليم په خپل ټول قوت او شدت سره حاکميت لري داځکه چې ديخچالونو ستري زيرمي په همدي قطبونولکه شمالي قطب او جنوبي قطب کې ليدل کېږي.
دځمکې دمخ ناهواري ياکونډوکپروالي دبادونو دايسارونکو عواملو په ډله کې ديو عامل په توګه عمل کوي دځمکې کونډوکپروالي نه يوازي دبادونو چټکتيا کموي بلکې دهغي تګ لوري ته هم بدلون ورکوي.
داصطحکاک قوه په وچو کې دسمندرونو په نسبت زيات وي بنأ په وچو کې داصطحکاک قوه د کاريوليس دانحراف قوه کموي حال داچې دسمندرونو دپاسه چندان اغيزه نه لري دځمکې دمځ توپوګرافي ياد کونډوکپروالي اصطحکاک دځمکې دسطحي څخه له مترڅخه تر مترو لوړوالي پوري شتون لري خوپه پورته لوړوالي کې داصطحکاک قوه له مينځ ځي .
دټولوهغوسيمواوصاف چې په عين جغرافيايي عرض او جغرافيايي طول باندي موقيت لري نظر لوړوالي ته تغير مومي ځکه چې تودوخه يا حرارت د لوړوالي سره معکوس تناسب لري دبلي خوا څيړنو ثابته کړي چې وزن هم دلوړوالي سره معکوس تناسب لري يعني هرڅومره چې ارتفاع زياتيږي داجسامو وزن کميږي.
سربيره پر پورته څلورو جغرافيايي بعدونو چې په پورته توګه موتري يادونه وکړه ديوي سيمي دموقيت ميل دلمر دوړانکو په مقابل کې دسيمي په اقليمي خصوصياتو باندي فوق العاده تاثير لري.
دجغرافيايي طول البلدونو دايري دپاسه اقليمي اوصاف تر وي اندازي پوري تغير مومي دبيلګي په ډول کله چې دامازون اقليمي سيمه د خپل مطالعي او څيړني لپاره اساس وټاکونو هغه جغرافيايي ول البلدونه چې د امازون دحوزي دختيځو برخو څخه تيريږي استوايي او باراني اقليم لري.
لوړوالي او زمان څخه پرته نشو کولاي چې په اساسي ډول وڅيړو ځکه چې جوي او اقليمي پيښي پورته څلور اقليمي او جغرافيايي خواو پوري تړلي وي او داڅلور ګوني خواوي اقليمي شرايطو ته يو تربل توپير ورکوي چې مونږ دلته دا ابعاد او دهغي تاثيرات په اقليم باندي په لاندي توګه څيړو.
دځمکې دخطي سرعت چټکتيا داستوا څخه مخ په قطبينو کميږي په استواکې دځمکې محيط پراخه نو دځمکې دخطي سرعت حرکت چټک وي دلي دځمکې دکري په دواړو قطبونو کې ددي حرکت سرعت صفر سره برابر يا صفر ته ټيټيږي.
که دحليدوړ رنګه ايملشن دتيلوسره ګرم شي ايملشن محصولات رنګه وي نو داپه اوبوکې دتيلو ايملشن دى که ايملشن د رنګ ونه نيسې نوداپه تيلوکې داوبو ايملشن دى .
د اد کلوئيدي ذراتو برقي چارج شوى حرکت دى چې دتطبيق شوې برقې ساحې لاندې نفوذ کوي په دې کې الکتروفورسيز مطالعه کوو مونږد لاندې دياګرام ترتيب په نطر کې نيسو دا شکله تيوب چې دوچولو لپاره دځوړند شيردان سره برابرشوى دى .
دټولونه اول يو مقدار تصفيه شوې اوبه په تيوب کې ځاې په ځاې شويدي اوبيا زول قيف ته معرفي شويدي په دې طريقه اوبه پورته خواته بې ځايه کيږي څوکور سرحدات په دوه مټونوکې توليديږي الکترودونه دمټونو په دواړو خواوکې معرفي شويدي اودپوتنشيال منبع سره وصل شويدي که کلوئيدي ذرات مثبت ډول چارج شوي وي دزول سطحه دانود په برخه کې په تدريجي ډول غورځيږي اودکتود برخې ته جګيږي دالکتروفورسيز دمرحلو په دوارن کې دزول ذرات الکترودونوته په نسبتي توګه رسيږي او وروسته بې چارجه کيږي ،
الکتروفورسيز پيښې کولاى شو دکلوئيدي ذراتو باندې دچارج دنښې د ښودلو لپاره استعمال کړو مونږ دکلوئيدي ذراتو دتګ راتګ قيمت هم اندازه کولاى شو،
١ –ليوفيليک زولونه دحقيقي موادو لکه نشايستې يا پروتين دمناسبو محلِلونو دمخلوطولو په واسطه کيداشي په اسانۍ سره حاصل شي اما ليوفوبيک په اسانۍ سره نه شو تيارولى .
٨ – کله چې برقي ساحه تطبيق کړو نوبيا ليوفيليک زولونه دالکتروليز خواته دحرکت لږ ميلان ښايې ليکن ليو فوبيک زولونه دالکتروليز خواته دحرکت زيات ميلان ښايې .