polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
کوششونه شروع کړي وو چې د خپل پليد او رذيل ځوي يزيد لپاره ولي عهدي مسلمه کړي چې د دۀ له مرګه وروسته د هغۀ په حکومت کې کومه ستونزه رامنځته نشي خو په دې لاره کې يې امام حسن عليه السلام لويې خنډ ګڼلو ځکه چې ګمان يې کولو چې د ده له مرګه وروسته به خلق بيا امام حسن عليه السلام ته ستانۀ شي ځکه چې خلق د معاويه له کورنۍ راضي نۀ وؤ نو څو څو ځله يې کوشش وکړو چې امام حسن عليه السلام شهيد کړي او باالاخره په يو سازش سره يې هغه امام په زهرو شهيد کړو او هغه مبارک د هجرت د پنځوسم کال د صفرې د مياشتې په 28 نيټه شهيد او د مدينې په بقيع اديرې کې خاورو ته وسپارل شو.
نه په دين کې په مونږ لوړ يې او نۀ دې چرته ښۀ کار او ښۀ تاثر پريښی دی ته د هغې ډلې بچی يې چې له پيغمبر سره وجنګيدل او له پيغمبر سره د قريشو تر ټولو زياتې دښمنې ډلې اولاد يې.
" . زما او ستا حالت داسې دې لکه ستا د کورنۍ د مشرانو حالت چې د ابو بکر په نسبت ؤ يعني لکه څنګه چې ابوبکر د ډيرې تجربې په بانه له علی عليه السلام څخه د خلافت مقام واخستو،
او که پوهيږم چې تۀ د خلقو په چارو تر زما ښۀ پوهيږې او له دښمن سره ښه مقابله کوې نو بيعت به مې کړی وی خو خبر يې چې زۀ تر تا ډيره مخينه او تجربه لرم نو ښۀ دا ده چې ته زما پيرو شې،
د اسلام د ګران پيغمبر لمسی او د حضرت علی عليه السلام او بي بي فاطمه لومړی ځوې امام حسن عليه السلام د هجرت په دريم کال د روژې د مياشتې په پنځلسمه نيټه وزيږيدۀ.1 پيغمبر د مبارکۍ لپاره حضرت علی عليه السلام کره ورغی او د خداي په حکم يې د هغۀ نوم "حسن" کيښود.2 امام حسن عليه السلام د خپل عمر قابو اوۀ کاله له خپل نيکۀ پيغمبر سره تير کړل.3 او نيکۀ به ورسره سخته مينه لرله.
ای ابو سعيده که زۀ د خداي له خوا امام يم نو زما خوښې ته سپک مۀ ګوره څۀ دا چې مصلحت يې له تا پټ وي زما او ستا مثال د خضرعليه السلام او موسی عليه السلام په شان دی خضر عليه السلام به داسي کارونه کاول چې موسی عليه السلام به پرې نه پوهيدو او غصه کيدو به خو چې خضر عليه السلام به د هغو په مصلحتو خبر کړو نو کراره به شو ما هم ستاسو غصه پارولې ده او سبب يې دا دی چې زما د کار په مصلحت نۀ پوهيږئ خو دومره پوه شه چې که له معاويه سره مې سوله نه وې کړی سم مسلمان به په زمکه نۀ ؤ پاتې.38
ډير ځايونه داسي دي چې پيغمبر يا امام ځني کارونه کړي دي چې په هغه وخت د هغو په ګټه نه پوهيدل خو ورو ورو د هغه کار په مصلحت او ضروري والي پوه شول مثلا پيغمبر چې کله له مسلمانانو سره د خداي کور د زيارت لپاره روان شو او حديبې ته ورسيد قريشو مکې ته د هغوي د ورتګ مخه ونيوله ځکه چې بې له مخکنۍ اجازه د پيغمبر او د هغه د يارانو ورتګ يې له ځان لپاره يو سر ټيټی او سپک والی بلل ډير تګ راتګونه او خبرې اترې وشوې او باالاخره د دريو کالونو لپاره په دغو شرائطو سوله وشوه
امام حسن عليه السلام په دغه ټول جنګ کې د پلار ملګرې ؤ او کله چې د امام علی عليه السلام او معاويه د سپايانو لخوا دوه کسان غوره شول چې "حکم" شي او فيصله وکړي نو کله چې دوي ناروا حکم وکړ امام حسن عليه السلام پاڅيد او د پلار په حکم يې يو ګرم او ولوله ناک تقرير کې وويل " تاسو دا دوه کسان ددې لپاره وټاکل چې د خداي له کتاب سره سمه فيصله وکړي خو دوي اپوټه کار وکړو نو داسې کس ته حکم او منځګړی نۀ شي ويل کيدی بلکې داسې کس غندل شوی دی."14
"زۀ د هغه پيغمبر ځوې يم چې زيری راوړونکې او ويروونکې ؤ او خلق يې خداي ته رابلل. زۀ د پيغمبرۍ د مشال شغله او له هغې کورنۍ څخه يم چې خداي پاک ترې ککړتيا او پليتي لرې کړې او په قران کې يې د دوې مينه فرض کړې ده چې فرمايې:
قُلْ لا أسْئلُکُمْ عَلَيهِ اَجْرًا اِلا الْمُوَدَةَ فِی القًربی20ووايه ! زۀ د دې په وړاندې او د دې په عوض کې له تاسو زما له اقرباوو او خپلوانو څخه له مينې علاوه بل څۀ نۀ غواړم "
همدا شان امام حسن عليه السلام د پلار غږملی او ملګری ؤ په ظالمانو به يې نيوکه او د ظلم ځپلو به يې ملاتړ کوؤ کله چې حضرت ابوذر "ربزې" ته جلا وطن کيدو حضرت عثمان حکم ورکړو چې هيڅوک به يې نۀ بدرګه کوي خو امام حسن عليه السلام او امام حسين عليه السلام او د دوي پلار هغه ډير په عزت او احترام سره بدرګه کړو او د خداي پامانۍ په وخت کې يې د حضرت عثمان په حکومت نيوکه وکړه. او حضرت ابوذر ته يې د صبر او زغم نصيحت وکړو.
عرب په مونږ راضي شول خو قريشو زمونږ فضيلت او لوړاوی ونۀ منلو مونږ چې پيغمبر ته تر هغوي زيات نزدې وؤ او خپل حق مو غوښتلو څنګ ته يې کړو او په مونږ يې ظلم وکړو مونږ له جنګ او دښمنۍ ډډه وکړه چې دښمنان او منافقان له دې لارې اسلام خراب نۀ کړي.
خالد بن سعيد دغه تړون وليکۀ او حسن عليه السلام او حسين عليه السلام يې ګواهي ورکړه.8 او کله چې پيغمبر د خداي په حکم د نجران له اوسيدونکو سره مباهلې ته لاړو.
امام حسن عليه السلام ځينې سپايان د "حکم" په مشرۍ کې انبار ښار ته وليږل خو حکم له معاويه سره يو ځاې شو د امام بل سپه سالار يا قوماندان له معاويه سره جوړ جاړی وکړو.
مجبورا امام په خپله د مدائن "ساباط" ته لاړ او له هغه ځايه يې 12 زره تنه د عبيدالله بن عباس په مشرۍ له معاويه سره جنګ ته وليږل او قيس بن سعد بن عباده انصاري يې د هغه مرستيال کړ،
بصرې ته له ورتګه مخکې د حضرت امام علی عليه السلام په حکم له لوي صحابي حضرت عمار ياسر سره کوفې ته لاړ چې خلق تيار کړي او بيا له خلقو سره د امام علی عليه السلام د مرستې لپاره بصرې ته ستون شو 11په خپلو ښکلو او کلکو تقريرونو سره يې د عبدالله بن زبير هغه دروغ څرګند کړل چې د حضرت عثمان قتل يې په حضرت علی پوري تړلو.
په خداي قسم د دې لپاره مې له تاسو سره جنګ نه دي کړی چې مونځ ګزار شئ او روژه ونيسئ بلکه د دې لپاره وجنګيدم چې په تاسو حکومت وکړم چې دا دی اوس ورته ورسيدم نو دا اعلان کوم چې هغه ټول شرطونه چې په سوله ليک کې مې له امام حسن عليه السلام سره منلې دي چخڼې کوم. 39
زهري رښتيا وايي ځکه چې مسلمانان چې کله حديبې ته راغلل نو څوارلس سوه تنه وؤ خو دوه کاله وروسته د مکې د فتحې په وخت لسو زرو تنو ته رسيدلې وؤ نو څوک چې د پاکو امامانو په امامت ايمان لري پکار نه ده چې د امام حسن عليه السلام په سولې نيوکه وکړي لکه څنګه چې له قريشو سره د پيغمبر په سولې نيوکه نۀ ده پکار.37
په دې جنګ کې معاويه عبيدالله بن عمر هغۀ ته واستوۀ او وې ويل چې د خپل پلار حضرت امام علی عليه السلام له ملګرتيا ﻻس واخله نو تا به مشر کړو ځکه چې پلار دې په جنګونو کې د قريشو ډير غټ غټ کسان وژلي دي او له دې امله ترې خلق نۀ دي راضي.
ما وويل "هو" نو وې فرمايل زۀ امام يم که پاڅون وکړم او که وې نه کړم بيا يې ده خپل نۀ پاڅون سببونه وفرمايل په هماغو سببونو مې معاويه سره سوله وکړه چې پيغمبر له بني ضميره بنی اشجع او له مکې والؤ سره په حديبيې کې کړې وه فرق يوازې دا دی چې هغوي کافران وو او معاويه او د هغه ملګري د کافرانو په حکم کې دي.
ځينې ليکوالان وايي چې مشر او لارښود بايد په کارونو کې د ټولنې د غوښتنيو پيروي وکړي نو امام ولې د هغو خلقو خبره ونه منله چې له معاويه سره يي جنګ غوښتلو؟
په هم دې وجې امام حسن عليه السلام له جامو لاندې زغره اغوسته اؤ په مانځه کې به يې هم نۀ ويستله اؤ يوه ورځ چې معاويه پټو سپايانو هغوي په عشي وويشتل نو هيڅ تاوان ورته ونۀ رسيد 21
مروان کوشش کولو چې امام حسن عليه السلام په وړاندې امام علي عليه السلام ته بد رد ووايي او کله کله به يې نور کسان تيارول چې د امام حسن عليه السلام سپکاوی وکړي.41 په دغو لسو کلونو کې له مروانه وروسته چې څوک هم د مدينې ګورنر شو امام حسن عليه السلام او د هغه ملګري يې زورولي او ازار کړي دي.
له خدايه وويريږه او ظلم مۀ کوه او د مسلمانانو د وينې درنښت وکړه او که تيار نشې زه به له مسلمانانو سره ستا په لور درشم او محکمې ته به دې راکاږم چې خداي پاک چې تر ټولو ښۀ فيصله کوونکی دی زمونږ تر مينځ حاکم شي.
دۀ د امام حسن عليه السلام ژوند ډير تنګ کړو تر دې چې د امام کور ته د هغوي د ملګرو تګ راتګ سخت ؤ نو ځکه سره د دې چې امام حسن عليه السلام لس کاله په مدينې کې تېر کړل خو د هغوي ملګرو د هغوي فيض او علمه ډيره کمه استفاده وکړه او له همدي امله د دې امام روايتونه ډير کم دي.
او همداسي وشوه ځکه چې څه موده پس د دې سولې مصلحتونه ټولو ته څرګند شول ځکه چې د جنګ د ختميدو او د مسلمانانو په تګ راتګ سره مشرکانو د اسلام حقيقته خبر شول.
معاويه د اسلامې وحدت د راوستلو او د کړ کيچ او بلوؤ د مخنيوي په بانه خپلو کسانو او مامورينو ته وليکل چې يو لښکر جوړ کړي هغوي هم د معاويه په مشرۍ کې يو لښکر برابر کړو او معاويه هغه له امام حسن عليه السلام سره د جنګ لپاره عراق ته واستوۀ.
په دغو دريو خبرو به په دې شرط عمل کيږي چې که څوک له مکې وتښتيدل او مدينه ته يې پناه يوړه نو په مسلمانانو لازمه ده چې هغه مکې ته واپس کړي خو که څوک له مدينې وتښتيدل او مکې ته يې پناه راوړه نو ضروري نه ده چې قريش يې بيرته ستون کړي.34
ما دا ليک ځکه تاته وليکو چې سبا د ځان او خداي تر مينځ عذر ولرم که ته هم د نورو مسلمانانو غوندې دا خبره ومنې نو د اسلام او مسلمانانو په ګټه ده او تا ته هم ډيره ګټه لري.
اميرالمؤمنين حضرت امام علی عليه السلام د شهادت په وخت د هغه حکم مطابق چې پيغمبر ورته کړی ؤ امام حسن عليه السلام يې خپل جانشين او ځايې ناستی کړو او امام حسين عليه السلام او د دوي نور بچي ددې کار ګواهان شول.15
حضرت امام حسن عليه السلام ورته وويل قريشو غوښتل چې د اسلام بيرغ راکوز کړي خو زما پلار د خداي او اسلام په خاطر د هغوي سرغنه ووژل او هغوي يې تيت او پرک کړل نو خلق ځکه د هغۀ دښمنان شول او ورسره ميرڅي کوي.13
امام صادق عليه السلام وايي چې امام حسن عليه السلام د خپلې زمانې تر ټولو عابد او پرهيزګار کس ؤ ځکه چې کله به مرګ ورياد شو نو بې حاله به شو او ژړل به يې.16 پياده او کله هم پښې ابلې يې 25 حجونه کړي وو.
اَنَا عَبْدُاللهِ وَ رَسُولُهُ لَنْ اَخَالفُ اَمْره و لَن يضِيعني (يعني زۀ د خداي رسول او بنده يم هيڅ کله د هغه د فرمان نافرماني نۀ کوم او پوهيږم چې په دې کې ماته تاوان نه رسي.35
بونین پر مختلونکی بینظمي ده چی د پښی د غټی ګوتی له کوږوالي پیلیږي ورپسی دکلونو په تیریدو سره د مفصل په زاویه کی بدلون رامنځته کیږي او بیا په همدغه ناحیه کی بر امدګي واقع کیږي چی ورو ورو غټیږي.
په دی ناروغۍ کی د پښی د غټی ګوتی د مفصل په برخه کی برامده ګي لیدل کیږي او په دی توګه د پښی اسکیلیټی جوړښت ته بدلون ورکوي داسی چی غټه ګوته د کوچنیو ګوتو طرف ته کوږوالی پیدا کوي .
په ۱۹۷۲ز کال کې کله چې نهه ويشت کلن و له ډالوير څخه د متحده ايالاتو سنا مجلس ته وټاکل شو او په دې توګه د متحده ايالاتو په تاريخ کې شپږم تر ټولو کشر سناتور وګرځېد.
بايډن د دولسو کلونو لپاره د سنا مجلس د بهرنيو اړيکو د پلاوي مشر يا لوړ پوړی غړی و او د اوباما د ولسمشرۍ پر مهال په بهرنيو چارو کې اغېزناک کس و.
جرم د مخنيوي او مدني ازاديو مسائلو سره يې سروکار و؛ له تاوتريخوالي څخه د ډګو جرمونو د مخنيوي قانون او د قانون د عملي کېدو قانون او همداراز د ښځو په وړاندې د تاوتريخوالي د قانون د تصويب لپاره يې د هڅو مشري کوله،
تر څو له متحده ايالاتو سره مرسته وکړي چې له کوويډ-۱۹ وبا او اقتصادي ځوړندتیا او تر څنګ يې له ځينو اجرائيوي لارښوونو څخه بېرته خپل ځای ته راشي.
بايډن د ۲۰۲۱ز کال تر سپتمبر پورې له افغانستان نه د ټولو امريکايي سرتېرو د انخلاء پروسه بشپړه کړه؛ په دې موده کې افغان حکومت سقوط وکړ او طالبانو واک په لاس کې واخيست،
په ۲۰۱۲ز کال کې يې د امريکا د ماليه ورکوونکو د بښنې قانون پر سر مذاکرات تر سره کړل چې د ګړنګ پر غاړه نژدې پېښېدونکې مالي ستونزه يې حل کړه.
په نيويارک کې د ډالوير په پوهنتون کې بايډن د لنډې مودې لپاره د فوټبال د نوي لوبغاړي په توګه لوبه وکړه او د يو استثنايي زده کوونکي په توګه يې په ۱۹۶۵ز کال کې د تاريخ او سياسي علومو په دوه څانګو او په انګليسي ژبه کې د يوې فرعي څانګې په توګه د ليسانس سند ترلاسه کړ.
په کور دننه د هغه ګلاسنوسټ سیاستونو د مطبوعاتو او د بیان آزادۍ ته لار برابره کړه؛ په داسې حال کې چې د هغه پروستریکا سیاستونه بیا په اقتصادي پرېکړو کې د موثریت په موخه د مرکزیت د له منځه وړو په لټه کې وو.
په کور دننه ملت پاله احساسات هم په مخ پر زیاتېدوني ډول د شوروي اتحاد د پاشل کېدو پر وړاندې ګواښ و چې له امله یې د مارکسېزم – لینینېزم سخت دریځو پلویانو په ۱۹۹۱ زکال کې د هغه پر ضد د کودتا ناکامه هڅه وکړه.
د ځوانۍ پر مهال یې وړاندې له دې چې له کمونیست ګوند سره چې د مارکسېزم – لینینېزم د رایجو دوکتورینو له مخې یې شوروي اتحاد د یو ګوندي دولت په توګه اداره کوه؛ یوځای شي په یوه اشتراکي کرونده کې یې د غلو ټولونکی ماشین چلاوه.
نوموړي هغه مهال چې د مسکو په دولتي پوهنتون کې یې زده کړې کولې په ۱۹۵۳ زکال کې یې له رایسا تیتارنکو سره وړاندې له دې چې په ۱۹۵۵ زکال کې له حقوقو پوهنځي فارغ شي؛ واده وکړ.
ستاوروپل ته له کډه کولو وروسته یې د کومسومول د ځوانانو له سازمان سره کار وکړ او د ستالین له مړینې وروسته نوموړی د نیکیتا خروشچوف د ستالیني سیاستونو د ختمونکو اصلاحاتو له پیاوړو پلویانو څخه شو.
نوموړی په ۱۹۷۰ زکال کې د کمونیست ګوند د ستاوروپل سیمه ئیزې څانګې لومړی منشي وټاکل شو او دلته یې د دندې ترسره کولو پر مهال د ستاوروپل د لوی کانال پر جوړېدو څارنه کوله.
د شوروي د رهبر لئونید برژنف له مړینې درې کاله وروسته او همدارنګه د یوري آندروپوف او کنستانټین چرننکو له لنډ مهالو واکمنیو وروسته په ۱۹۸۵ زکال کې نوموړی د ګوند د سیاسي دفتر له خوا د ګوند د عمومي منشي او د دولت د ډي فکټو رهبر په توګه وټاکل شو.
ګورباچوف د متحده ایالاتو له ناټو ملاتړو سره د اړیکو د ښه کولو په لټه کې و؛ همدا و چې د ۱۹۸۵ زکال په اکتوبر میاشت کې یې د فرانسې له ولسمشر فرانسوا میتران سره په فرانسه کې ولیدل.
په جینوا ناسته کې د ګورباچوف او ریګان ترمنځ بحثونه به ځیني مهال ډېر ګرم شول او ګورباچوف په پیل کې دې باور ته رسېدلی و چې امریکايي سیال یې «داسې نه ښکاري هغه څه چې زه وایم ویې دې اوري».
دوی دواړو په افغانستان او نیکاراګوا کې د سړې جګړې د نیابتي جګړو او همدارنګه د بشري حقونو د مسایلو پر سر له خبرو سربېره د متحده ایالاتو د ستراتیژیکې دفاع په نوښت هم خبرې وکړې او ګورباچوف ورسره کلک مخالف و.
دغه ناسته د دوه مشترکو پرېکړو په کولو چې له اټومي جګړې څخه به ډډه کوي او همدارنګه به دوه نورې ناستې کوي چې یوه به یې په ۱۹۸۶ زکال کې په واشنګټن ډي سي او بله به په ۱۹۸۷ زکال کې په مسکو کې ترسره کېږي؛ پای ته ورسېده.
د ۱۹۸۵ زکال په مۍ میاشت کې ګورباچوف د شوروي اتحاد په بهرنیو چارو وزارت کې د وینا پر مهال – د لومړي ځل لپاره یې مستقیما د خپل هېواد دیپلماتانو ته نغوته وکړه – د بهرني سیاست په برخه کې یې د اساسي بدلونونو اړوند خبرې وکړې.
هغه د ۱۹۸۵ زکال په اکتوبر میاشت کې د افغانستان له مارکسیست پلوه مشر ببرک کارمل سره ولیدل او له هغه یې وغوښتل چې له خپل دولت څخه د عامه ملاتړ نه لرل تصدیق او له مخالفو ډلو سره د واک د وېش هوکړه ترسره کړي.
تاوبمن همدارنګه څرګندوي چې دغه شوروي رهبر «د ځان لوړ بللو او ځان خوښونې یو حس درلود» او په دې سره د خپلو یو شمېر همکارانو «پام او ستاینې ته یې اړتیا لرله».
ژوروس مدودوف هغه یو پیاوړی ویناوال باله او په ۱۹۸۶ زکال کې یې څرګنده کړه چې د لئون تروتسکي له مهاله «په ډېر احتمال سره ګورباچوف په ګوند کې د لوړو ځایګیو لرونکو په کتار کې تر ټولو ښه وینا وال دی».
مک کاولي په دې باور و چې ګورباچوف د خپلې واکمنۍ پر مهال د سخت دریځو مارکسېست – لینېنېستانو او لیبرالېستانو ترمنځ «په ډېره ښه توګه د خپل پیاوړي تکتیکي مهارت» له مخې خپل ځایګی ساتلی و،
خو څرګندوي چې هغه «په تاکتیکي او لنډ مهاله سیاستونو کې د ستراتیژیکو او اوږده مهاله تفکر په پرتله ډېر ماهره و»؛ هغه هم تر ډېره پورې له دې امله چې ده ته «د زهرو په منځ کې د پالیسي جوړولو مسئولیت ور تر غاړې و».
ګورباچوف د ۱۹۸۶ زکال په جنوري میاشت کې د شلمې پېړۍ تر پایه د نړۍ د اټومي وسلو د له منځه وړو په موخه خپله عملي درې پړاوه لرونکې طرحه اعلان کړه.
ګورباچوف غوښتل د متحده ایالاتو د ستراتیژیک دفاعي پروګرام له نه ترسره کېدو ډاډ ترلاسه کړي او په بدل کې به یې د شوروي اتحاد لرې مزل وهونکي اټومي توغندي تر ۵۰ سلنې پورې را کم کړي.
دواړو مشرانو د اټومي وسلو په راکمولو هوکړه وکړه خو ریګان د خپل دفاعي پروګرام له پای ته رسولو ډډه وکړه او د دوی ترمنځ په دې اړوند هېڅ هوکړه ترسره نه شوه.
د ۱۹۳۱ زکال د مارچ ۲ مه – مړینه؛ د ۲۰۲۲ زکال د اګست ۳۰ مه) د روسیې او پخواني شوروي اتحاد سیاستوال و چې د شوروي اتحاد د وروستي رهبر په توګه یې خدمت وکړ.
له ایډیالوژیک پلوه ګورباچوف په پیل کې مارکسېزم – لینینېزم ته پابند و خو د ۱۹۹۰مې لسیزې په لومړیو کې یې د سوسیال دیموکراسۍ خوا ته مخه کړه.
په ختیځه او مرکزي اروپا کې د مارکسیستي – لینینیستي حکومتونو د پاشل کېدو د زغملو او همدارنګه د جرمني د بېرته یو موټي کولو له امله د سولې د نوبل نړیواله جایزه هم ترلاسه کړې.
برعکس په روسیه کې بیا په هغه باندې د شوروي اتحاد د پاشل کېدو د چټکتیا له امله ملنډې وهل کېږي؛ هغه پېښه چې په نړیوال ډګر کې د روسیې د نفوذ د راکمېدو اوهمدارنګه د روسیې د اقتصاد د له منځه تلو لامل وګرځېده.
هغه له متحده ایالاتو سره د اړیکو په بیارغونه باور درلود؛ له دې سربېره نوموړی د اټومي جګړې له لرلید څخه وېرېدلی و او پوهېده چې ډېره لرې ده چې شوروي اتحاد دې تسلیحاتي سیالي وګټي.
په داسې حال کې چې د متحده ایالاتو ولسمشر رونالډ ریګان هم د یوې اټومي جګړې له لرلید وېرېدلی و خو ښکارېده چې عملا د ترینګلیتاو د کمولو غوښتونکی نه و او د ترېنګالتیاوو کمښت او تسلیحاتي کنټرول ته یې شا کړې وه؛ هغه د پوځي ځواک په زیاتولو لاس پورې کړ او شوروي اتحاد یې «شیطاني سترواکي» وبلله.
چې څېړونکيو ته د ځينو مسايلو په باب د جرړې سر په ګوتو ورځي؛نو څوک چې په خپله ټولنه کې اندیز- فکري او هڅوبیز کارندويي - فعاليت کوي او نيت يې دا وي،
چې د خپلې ټولنې باوري اندیزې او هڅوبیزې سرچينې راوسپړي او په اوسنيو ادبياتو او د شته ستونزو په پامنيوي يې راڅرګندې کړي او دا د هر باخبره پازوال - مسوول او ژمن روڼ اندي دنده ده .
هغه لرګي چې له دی نوعه اقليمی شرايطو لاندې قرار نيولی وی په لويو او کوچنيو درزونو يا چاودنو سره اخته کېږي او د فنګسونو دحملی لاندې راځي دلرګي دوام چې د معدنياتو په کارخانو کې داستفادی لاندی قرار نيسی قسم لږ دی.
تيلګراف او د اوسپنی خطونو او په نورو کې تری استفادی لاندې قرار نيسی ډير زيات کم دوام لرونکی وی ځکه په دی نوعه ځايونو کې دلرګي يوه برخه پورته دځمکي نه وی او بله برخه دځمکي لاندې قرار نيسی.
دفنګسونو فعاليت له دی نوعه رطوبت د تاثير لاندې ودريږي دهغوي د ضرر امکان له منځه ځي په ځنګلاتي محيط کې دلرګيو وچې ذخيری طريقه د اهميت لرونکی ده په داسی ډول سره چې لرګي په منظمه توګه سره يو پر بل ايښودل کېږي چې دهغوي په منځ او شاوخوا کې د هوا جريان امکان موجود وی.
دلرګيودوچېدو څخه وروسته او دلرګيو دوچېدو په ځايونو کې بايد له هغه تدابيرونه کار واخستل شي چې دلرګيو ددرزونونه مخنيوی وشی په دی نوعه ځايونو کې له کيمياوی او ميخانيکي طريقو نه استفاده کېږي.
يوه ساده اومروجه ميخانيکی طريقی معمولاً هغه دی چې ټکول ديوی ټوټی اوسپنی چې سطحه يې همواره وی او د په شکل جوړه شوی وی او دچاتراشو مخ پری پټ شی نو د چاودنی څخه به
دغه قسم طبقه بندی دلرګي دوام په فزيکي او ميخانيکی خواصو او طبيعي قسمونو په مختلفو ونوکې صورت نيسی او ثابته نه وی چې دخاصيت په ارتباط څرنګوالی دچاپيريال او اقليمي عواملو د لرګيو دذخيره کولو طريقه او نور د تغير وړه دی چې کم يا زياتيږي .
بغير دميکروسکوپ دمرستی دعمومی شکل دمطالعه په اساس تشريح او په دغه شکل کې دمخکی نه کېښودل شوی وه د او په م کال اناتوميکی شکلونه ذکر شوی وه دنړيوالی اتحاديه په واسطه.
دلرګی اناتوميکی تشريح لست شوی و دميکرسکوپی شکلونه لپاره دسختو لرګيو پيژندګلوی د په م کال چې دا هم مربوطيدل داتحاديه په واسطه هغه غټه اندازه دعمومی بڼی کومه چې په مطالعه کې شامليدلی په لاندې ډول دی .
ځکه مختلف ډوله لرګي ديو جنس څخه بيلابيل شکلونه او کارونه تر سره کوي دبيلا بيلو حالاتو سره شديد مشکلات منځ ته راتلی شی که دتوليد پرمهال دلرګيوبيلا بيل ډولونه سره يو ځای شی او همدا ډول په استعمال کې له دی کبله بهرنی لرګی وارديږی دامريکی بازارونو ته تر څو خرڅونکی او اخستونکی صحيح معلومات دلرګيو دتشخيص او استعمال په اړه ولری.
او سختوالی خو دتجربی سره دغه بڼی او شکلونه مونږ کارولی شو تر څو ګڼ او بيلا بيل لرګی وپيژنو خو دلرګی دتشخيص صحت په تجربی پورې اړه لری چې دغه تشخيص څومره تجربه لری او څنګه يو نامعلوم لرګی پيژنی که دناپيژندل شوی لرګي نښه يوه خصوصی بڼه لری يا خو مساوی ،
ځينې پوهان يې په نورو ډولونو پيژني لکه دلرګي غوڅول دچاړی په واسطه تر څو د لرګيو تشخيص په سمه توګه وکړی په علمی توګه سم تشخيص دلرګی دمايکروسکوپ ته ضرورت لری ترڅو دقيق معلومات لاس ته راشی.
دمايکروسکوپ په کتلو سره مونږ کولی شو چې ډيرې بڼې په شيانو کې پيداکړو او بيا به راته تصميم نيول اسان وی په همدی ډول مونږ بايد دلر ګيو نښې هم په نظر کې ونيسو ترڅو تشخيص اسان شی.
اګر چې دهغي تخنيکی پرمختګ استعمال صورت دهغه په يو داقتصادی سکتورونو پوری محدود کړی دی سره له دی په نورو سکتورونو کې زيادت کړی دی او ليدل کېږي چې دهغه مصرف په جهانی سطحه مخ په زياتيدو دی.
په م کال کې دنړۍ په سطحه دسلولوز اندازه ټنه وه چې دغه مقدار په کال کې ټنه پورته شو دسلولوز په توليد کې ښه نوعه عبارت ده د سرپ له ونو څخه دلرګيو اهميت همدارنګه په ټوټه ، وړيو،
دسلولوز توليد م کلونو کې چند زيات شو او هر کال د ټنه زياتيږي د ځنګل ديو متر مکعب لرګي څخه په اندازه د کېلو ګرام سلولوز او يا متره ټوټه په لاس راځی دغه مقدار ټوټه او سلولوز مساوی دی د عددونو پسونو د وړيو سره .
ونی اوهغه برخی دلرګيو چې په صنعت کې په مصرف نه رسيږي دسوخت لپاره داستفادی وړه ګرځی دغه لرګی چې دسوخت په مورد استعماليږی د ذغالو دتقويه لپاره په مصرف رسيږی دغه لرګي په م کال کې مليونه متر مکعب تخمين شوي وه په فرانسه کې د څخه زيات دسوخت لرګی دپرمختللو هيوادونو څخه لاس ته راځی.
سريلنکا او برما کې ديو نفر په سر دلرګين شيانو مصرف متره مکعب څخه کم نه و نوموړی سروی د لخوا په م کال کې ترسره شوی په زياتو پرمختللو هيوادونو کې دسوخت دلرګيو اندازه زياته وه.
او بعضی وخت مفته وی چې د نږدی اوسيدونکو لخوا ونی قطع کېږي دځنګل ونی او بوټی چې دغه دسوخت لرګی دکليوالو لخوا ستعاليږي په همغه ډک شکل سره زياتره دپخلی او په ژمی کې د خونی دتودولو لپاره استعماليږی دنوموړو لرګيو اور په قلاره وی خو ډير وخت دوام کوی دنورو زراعتی او حيوانی پاتی شونو په مقاسه ورته توجو په دی خاطرکېږي چې ډير اقتصادی او په اسانی سره ساتل کيږي دسوخت لرونکو لرګيو او سکرو لپاره مهمه سرچېنه وی همدارنګه په پرمختللو هيوادونو کې دوړو صنعتونو لپاره مهم وی نو له دی وجی دوی پوره کوونکی د لرګيو دی نو له دی وجی مکمل پروګرامونه د ونو دانواغوکيښنول دسوخت ،
قيمت ورکول هغه خاصو ونو ته کوم چې ارزښت ورکوی اخيستونکي درقابت په اثر دکارخانی ته زياتی وجی چې څه شی ښه وی دپروسيس لپاره چې اصلاح کړی ارزښت دهغه ولاړو ونو کرونکی ته چې زيات فکتورونو توان ورکوی قيمت ته .
۱- دحاصل ورکولو وخت کې دچاتراش قيمت ازادوی چې نباتات پروسيس ورکولو اندازی ته توان ورکوی چې په اسانی سره لاس ته راځی او دساحی خاصيتونه او دانتقال قيمت پاک وی وړی ساحی دځنګل لپاره هغه غټه ساحه چې يوشان نباتات ولری او همواره ځمکه وی او سرک ته نږدی وی .
په زياتو منطقو کې دلرګي سوداګر سست وی په لوند سيزن کې که تاسو کرنی ته لاس رسيدنه وی په ټول کال په دوران کې دابه اسانه وی چې قراداد کوونکی او اخيستونکی راجلب کړی.
۴- مقاومت او ساتنه هغه کسان چې پوره کوی او سمبالوی داوږدی مودی لپاره چاتراس سره له دی زيات واړه کرونکی له دی قابل نه وی چې برابرکړی په لويه اندازه حجم داوږدی مودی لپاره.
پيوسته کول د مارکيټ او داخليدل مارکيټ ته دمارکيټ په موافقی او پيشرفت سره کولی شی ارزښت ورکړی اره کول په کارخانه کې په زياتو پوهيدو او هغه کوالټی او لويدل دکوندو په ځنګل کې چې قيمت مختلف وی دهغوی دکوالټی او تشخيصوونکی توپير په اساس او د هغوی دشکل يابڼی په اساس زياتيږی.
او پريکړه کېږي دهغوی په حاضرسايز او کوالټی او عيبونو باندی دولاړو کوندو ارزښت دحکومت په ځنګلونو کې واړه کرونکی شايد تمه ولری دغټی اندازی اوشايد دوی لږ قابليت ولری دکارخانو واله دټيټ ارزښت چاتراس چې په وړو ټوټو ځمکو کې کيږي
دلرګي عيبونه کوم چې د لرګي په شکل او ساختمان کې نواقص رامنځ ته کېږي او يا هغه نواقص کوم چې په لرګيو باندې د امراضو يا ورستيدنه صورت نيسي دکوم په نتيجه کې چې د لرګي تخنيکې ارزښت له مينځه ځي او کموالي يې رامنځ ته کېږي.
د لرګي عيبونه او نواقصات معمولاُ د لرګي د اصلي نواقصو له جملي څخه شميرل کيږي ونه يا هغه کومه بله برخه کوم چې د هر نوعه عيبونه څخه پاک وي که ميخانيکې او يا بيولوژيکې وي .
لوړی ژوری او دحرارت درجه ) يې غيری ثابت وی چې دغه ذکر شوی حالت او حتی دونی د تنی برخي يوشان نه وی ددی قسم فرقونو په نظر کې درلودلو سره همدا رنګه فرق چې په کيمياوی خواصو او داخلی جوړښت د لرګي په داخل کې موجود وی.
دلرګي ښکاره عيب او نقصان نه يوازی په علامه او نښه د محصول دکيفيت بلکه په علامه او نښه دکميت دهغی هم سبب د فايدی قرار لری چې دلوی والی نقصان يې هغه وخت تامين کېږي.
ځکه چې کيفي وضع د هر سورتمنت دځنګل لرګي چې کم حد دهغی د پوره کولو په مشکله سره صورت نسی نو دا خبره ده چې سورتمنت ديو لرګی يوازی په رابط اوکيفي وضعی دهغی يو شانته نه وی دلرګيو دواحدونو ترتيب په صنعتی فابريکوکې کېږي چې کيفي وضع دهغی هم لږ اختلاف لری دلرګيو بعضی سورتمنتونه دکيفی وضعی داندازی دنقطی نظره هم لږ اختلاف لری او بعضی دهغی څخه کيفي وضعه يې يو شان وی چې مختلفو قسمونو لکه د معدنياتو دراوستلو ،
په پراخه اندازه عيبونه موجود وی دچاتراسو په کرونده کې د ښاخونو دغوټو چې دغه خنډونه مداخله کوی دچاتراسو په حاصل کې او کموی دهغی قوت او کوالټی څرګنديدنه د دغي نقطه شايد ورستيدنی دننوتلو لار وی او بی رنګه يې کړی چې دغه توپير مستقماً وی په ونه کې عموماً غټ وی که دا خنډونه واړه وی چاتراس ارزښت لری خو سره له دی له دوی ډولونه،
نو دغه غوټي په کې بيا ګرد شکل کې ښکاری داډول عموماً په عمودی تختو کې ښکاري خو په کې دغه غوټي پريکولی شي سره داوږدوالی دلرګي څخه او ګل ميخي هم له منځه ځی نو په دی اساس ويلی شو چې غوټي په دوه ډوله په تختو کې پيداکولی شو.
او تختی جوړوی نو دونی ډډ او څانګه يا ښاخ به هم نمو کوي په دغه دوران کې دنمو دوران روان وي او پوښل شوی غوټي به هم منځ ته راځی که چېری ښاخ وچ و په هغه دوران کې چې ونی نمو کوله نو دتنی لرګی ياډنډر به تاويږي دڅانګی نه بی دغټوالی دڅانګی نه نو په دغه وخت کې دغه څانګه ياښاخ يوه غوټه پيداکوي ځکه چې دنورو ونی سره يوشان نمو نشی کولی چې دابه يوه پوښل شوی غوټه وي پوښل شوی غوټه به تر زيات اغيز لاندي وی د نورو په نسبت .
پخوانی شکل يې د هندسی شکل په توګه پيژندل کېږي او وروستی شکل يې دمماس لګيدونکي په حيث پيژندل کېږي د سټی ګرد چاپيره راټوليدنه دوړانګونه زياته دمماس په ډول وی دغه راز سټه په اوږدوالی د چاوديدلو باعث کرځی دونی سټه شايد دحفاظت پواسطه دچاوديدلو يادکږيدلو څخه مخنيوی ترسره شی دسټی نه بيله شوی دړه لومړی په غټه اندازه اره کېږي.
چې دلرګی خفاظت دی په ښه ډول تر سره کېږي فرنيچر يو ښه لرګي ته ضرورت لری د رطوبت اندازه يې څخه وچته نه وی او هم لرګی ددی وړ نه وی چې فنجی او حشرات پری حمله وکړی.
په دی خاطر چې مختلفو ارګانيزمونو د حملو پر ضد دلرګي خفاظت وکړو او همدارنګه ډير ساتندويه دواګانی جوړی شوی دی چې دواګانی په دوه کټګوريو ويشل شوی دی چې لومړی يو ډول تيل دی چې په لرګی مږل کېږي تر څو لرګې حشرات خراب نه کړی نو موړی تيل د سکرو دتصفيه کولو څخه لاسته راځی او بل ډول يې زهرجن منرالی مالګی لکه کاپر کروميوم او لاريسنيک يو ډول زهر کوونکی مالګی چې دمرکباتو څخه دارو جوړيږي دغه ساتندويه دواګانی لرګي ته ورکول کېږي او دحجری په واسطه جزبيږي چې لرګي دحشراتو او فنجی څخه ساتی او لرګی مقاومت کوی او د زياتو کلونو لپاره پاتی کېږي
دفابير دلرګيو او کوچنی ټوټی دلرګيو شاملی وی زيات له دوی نه په خام ډول سره نه استعماليدلی د ساختمانی تختو لپاره چې دغو لرګيو ياکوندو لپاره اری ماشينونه زياتره وخت په بيديا کې وی چې کوندی يا به په دغو ماشينونو باندی برابريږي ياټوله کونده پری جوړيږی.
چې بيا يې په اسانۍ سره دلاس په واسطه دښه کيفيت سره په ميده لرګيو بدلولی شو چې دوړو قطرونو لرونکی وی چې په دغو نريو تختو لرګی اودپوښ نري لرګي کې دړی او چاتراس شامل دی.