polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
له كندو ځخه د قاب يا چوكاټ پورته كول بايد په ډيره اسانۍ سرته ورسيږي او د خپل ځان په طرف يې ډير ورو او كرار كش كړۍ چې د مچيو د غصې او قهر سبب نه شي.
كله چې د شاتو مچۍ له يو ځاى ځخه بل ځاى ته وړل كيږي نو د صندقونو سوري دې بند شي او دشپې په تپه تياره كې دې چې د خلكو غال مغال نه وي صندقونه وتړل شي او بيا دې يوړل شي.
په هغه ځاىونو كې چې سركونه او كورونه وي او ډير بيربار وي هلته د صندقونو كېښودل پكار نه دي دشاتو د مچيو صندوق بايد په پايه يا بل شي باندې له ځمكې لوړ كېښودل شي.
دوه رگه بوټي ديوه سپيشزدښځينه الي دپاسه دبل سپيشز دنارينه الې گردې اچولو په وا سطه توليد کړل تردې وخت درې لسيزي وروسته کريسچن سپررينگال په درست ډول په نباتاتو کې دگرده افشانۍ.
راز کشف کړ اوهغه په خپله گرده القاح کېدونکي سپيشزونه او په پردۍ گرده القاح کېدونکي سپيشزونه يو تربله وپيژندل اودحشرواوباد رول يې دنار ينه الو څخه ښځنه الو ته دگردې په انتقال کې څرگند کړ په دې توگه نوموړى نبات پوهانو ديوې داسې ساحې پېژندنې بنسټ ايښودونکي دي چې هغه نن ورځ دکرده افشانۍايــــــــــــــــکالوژي په نـــــــــــــــــــامه يـــــــاديږي
دشاتو د مچيو په يوه كندو كې ملكه بايد له دري كلونوځخه د زياتې مودې لپاره ونه ساتل شي او بايد حتماً هغه تبديله شي كه مصنوعي خوړو يا غذا ته چيرې ضرورت او اړتيا وي نو ورته دې برابركړل شي.
گرده افشاني ديوگل دمذکرالى څخه يادنارينــــــــــه گردې ليږديدل دهمدې يابل گل تانيث الې ته گرده افشاني ويل کېږي کله چې نارينه گرده دپاسه واقع شي هلته ټوکـــــــــــــيږي يعنې القــــــاع صورت نيسي نوى القاع شوى تخم په تخمي ساختـــــمان
وايــــــــــــــــــــي دميوو زيات شمېر ډولونه او انواع که څه هم دمکملو گلانو لرونکي وي دځينو ځانگړ تيا وپه لرلو سره دپردۍ گردې په وسيله گرده افشاني کيږي چې فيصده څخه دميوو زيات ډولونه دکراس گرده افشاني په وسيله القاح کيږي ددې ډول گرده اقشاني اجرا نسبت هغه گرده افشانۍ ته چې په خپلې گردې القاح شي دلوړکيفيت ميوې
اچونه داهغه حالت دى چې ديو گل نارينه الې څخه گرده دهمدې گل په ښځينه الې لويږي يا دهمدې بوټي دنوروگلانو په ښځينــــــــــــه الووشيندل شي اويــاهم دعينې ورايټۍ دنورو ونوپه گلانو وشيندل شي نودې ډول گرده اچونې ته خـــــــــــود‌ي گرده افشاني اودغــــــــــــــه ډول القـــاح کېدونکـــــــــې ته په خپلې گردې القـــــــــــــاح کېدونکې يا وايي او دغــــه ډول گرده افشاني په امروت،
دشاتو مچيو روزونكي ته لازم دي چې د شاتو مچيو د روزلود ماهرانو له علمي تجربو ځخه په استفاده دشاتومچيو د روزنې پورې اساسات زده كړي او هميشه له فني ماهرانو او اشخاصو سره ارتباط ولري.
باد او داســـــــې نورد پردۍ گردې په وسيله القاح کېدونکي دي چې دا ډول گرده افشاني ) )بلل کيږي چې داډول نباتات کيـــــــداى شي د ٥فيصـــده څخه زيـــات دپردويو گردو پوسيله القاح شي
دا چي د شاتو مچي ډيري ځنگړني لري موږ بايد د هغه ستانه په شه ډول سره وکړو مچيو ته الله يو داسي نيظام ورکړي دي لکه د انسان په شان دا چي يو ډير اعجيبه نيظام لري نو مليکه دا وظيفه لري چي دي کوم امر وکړي هغه بايد سرته وسريږي که کوم يي نافرماني وکړه هغه بيا وژني
جلالی پر ۱۳۵۸ لمريز کال مسکو ته ولاړ او هلته په «پروگرس» نشراتي مؤسسه کې د ژباړن په توگه پر کار وگومارل شو او تر ۱۹۹۱ ز کاله پورې یې دا دنده درلوده.
شوروي واکمنو غوښتل چې پر کابل د واکمن رژیم د تيوريکي ملاتړ لپاره خپل ليکلي اثار په پښتو او دري ژبو چاپ کړي؛ گوندي وي چې ددغو اثارو د لوستلو له لارې پر کابل واکمن رژيم د لوستو افغانانو ملاتړ تر لاسه کړي.
د کابل رژيم د شوروي اتحاد تر ړنگېدو څو مياشتې وروسته د خلق دموکراتيک گوند د یوې ډلگۍ او ځينو تنظيمي ډلو د گډ ايتلاف له لارې سقوط وکړ.
د جلالي ژباړې ښايي چې ځينې خلک له دې جهته هم بابيزه وبولي چې نور په درد نه لگي او دا چې د مارکسیزم-لېنينېزم د اندېښنو په رڼا کې د ليکل شويو اثارو ژباړې مضرې هم وبولی،
پر ۱۳۷۱ لمريز زېږدي کال په افغانستان کې د پخواني رژيم تر ړنگېدو وروسته ډېرې هغه ژباړې چې له روسي ژبې څخه پښتو ته راژباړل شوې او په مسکو کې چاپ شوې وې،
محمد نادر جلالي د ۱۳۷۴ لمريز ز کال د نوامبر پر ۳۰ له هېواده لري په مساپرۍ کې د يوه شديد عصبي شوک لامله د ۶۵ کلو په عمر له دې نړۍ سترگې پټې کړې او د هماغه کال د ډيسمبر پر څلورمه د مسکو په «دامادېدووا» کې د مسلمانانو په هديره کې خاورو ته وسپارل شو .
د توکو داخيستلو او خرڅولو لپاره د اخيستونکي او خرڅوونکي شتون اړين دی د اخيستونکي او خرڅونکي لپاره اړينه نه ده چې دواړه يو ځای وي؛ کيدای شي چې يو په افغانستان او بل په هندوستان کې وي.
د اقتصاد په علم کې بازار کوم ځانگړي ځای ته نه ويل کېږي چې توکي په کې خرڅول يا اخيستل کېږي بلکې په دې کې ټولې هغه سيمې دخيلې دي چې د اخيستونکي او خرڅونکي تر منځ په مخامخ ډول اړيکه نيول کېږي او د يو توکي قيمت په معين وخت کې ټاکل کېږي دا اړينه نه ده چې اخيستونکی او خرڅونکی دې له يو بل سره وگوري بلکې کولای شي د تيلفون،
له بازار څخه موخه هغه ځای نه دی چېرې چې اخيستونکي او خرڅوونکي سره يو ځای کېږي بلکې له بازار څخه موخه ټولې هغه سيمې دي چې اخيستونکي او خرڅوونکي په ازاده توگه يو له بل سره گوري د يو توکي قيمت ټاکي.
ددې تعريف وضاحت موږ داسې کوو د ساري په ډول که په لغمان ولايت کې د يو من وريجې بيه سل افغانۍ وي او په ننگرهار کې وريجې په يو سلو لس افغانۍ وي که له لغمان څخه ننگرهار ته د وريجو وړلو لپاره کرايه لس افغانۍ وي نو بيا په لغمان او ننگرهار کې د وریجو قيمت مساوي دی ځکه لس افغانۍ يې د لېږد لگښت دی.
هم دغسې دا کيسه مخکې روانه وي چې د يوې جينۍ د ځان وژنې سره پوليس يې پلټنه کوي او په اخر کې په سائنسي پلټنو باندې سرفراز رانيسي او خپل انجام ته يې رسوي.
په ځانګړي ډول په نولسمه او د شلمې پېړۍ په لومړيو کې په متحده ايالاتو کې او په سويلي افريقا کې د اپارتاييد واکمني پر مهال؛ په لويديځ کلتور کې په نولسمه او شلمه پېړۍ کې توکمپالنه په ځانګړي ډول مستنده شوې چې د توکمپالنې اړوند مطالعاتو او ويناوو کې د يوې مرجع په توګه ګرځېدلې ده.
ستورپوهان په ۱۷مه پېړۍ کې د لروین په مرسته په دې وپوهېدل چې د ځمکې په گډون نورې ټولې سیارې پر لمر را چورلي او بله دا چې سپوږمۍ سیاره نه بلکې یوه سپوږمکۍ ده چې پر ځمکې را څرخي.
په دې ستورټلیځ کې په ملیارډونو نور لمریز غونډالونه او په پینۍ کې بیا په ملیارډونو ستورټلیځونه شته چې ښایي ځینې به يې مېشتوړ ــ یانې د اوسېدا لپاره وړ شرایط هم ولري.
کله چې پلوټو په ۱۹۳۰ کې وموندل شوه نو هغه مهال نهمه سیاره وبلل شوه حال دا چې پلوټو نه یوازې تر عطارد بلکې د ډېرو سیارو تر سپوږمیانو لا کوشنۍ ده.
عبدالخاالق صادق د ۱۳۴۰ او ۱۳۵۰ لمريزو کلونو تر مینځ د قادري بس ټرانسپورټ کې موټروان وو او دا بسونه به د کابل - کندهار او هرات تر مینځ لارو کې چلېدل او مساپر به يې وړل راوړل .
په اوس وختونو کې دا نظریه هم له ستونځو سره لاس او گریوان ده ځکه چې د عالي دماغي مرکزونو د دندو د ضیاع په صورت کې بیا هم یو شمیر ټیټ دماغي مرکزونه خپلې دندې لکه خودبخودي تنفس ؛ ترسره کوي.
ښاغلي محب الله صمیم د جهاد په دوران کې د واغظ د جبهي له امیر مولوي فخرالدین سره اړیکي درلودې د همدې اړیکو په پایله کې د همدې جبهي د سر ګروپ موقف یې ترلاسه کړ ،
د طالبانو د اسلامي غورڅنګ په دور کې یې د عالي تحصیلات له وزیر مولوي حمدالله نعماني سره اړیکي جوړي کړي دهمدې اړیکو په رڼا کې د عالي تحصیلاتو په وزارت کې و ګمارل شو ،
د طالبانو له سقوط وروسته یې د کورنیوچارو له وزیر علي احمد جلالي او د غزني د وخت له والي اسدالله خالد سره اړیکي جوړي کړي چي د همدې اړیکو په مرسته وتوانید چي د ولایت او وزارت تر څوکیو ځان ورسوي .
ښاغلی صمیم په یوې بزګره کورنۍ کې دنیا ته راغلی پلار یې عبدالوکیل د کلي بزګر و نوموړی لا ډیر کشر و چي د شوروي یرغل پر ضد د واغظ ولسوالۍ په جهادي جبهه کې د یو سر ګروپ په صفت توظیف شو اود کمونستي نظام تر ړنګیدو پوري یې همدا دنده مخته وړه د طالبانو د غورځنګ په راتګ سره له دې غورځنګ سره یو ځای شو او د عالي تحصیلاتو په وزارت کې یې د قومي روابطو په اساس دنده پیل کړه .
ښاغلي صمیم د جهاد په دوران کې لیکل او لوستل د کلیو له ملایانو زده کړل د شخصي روابطو پر بنا یې د تعلیم او تربیې پوهنځي ته لاره پیدا کړه په ۱۳۸۷ کال کې له همدې پو هنځی څخه فارغ شو په ۱۳۹۹ کال کې یې د کاتب له شخصي پوهنتون څخه د بین المللي روابطو په برخه کې د دکترا سند تر لاسه کړ.
محب الله صميم د غزني ولایت دواغظ ولسوالۍ اوسیدونکی په خټه جلالزی اندړ دی چي د ا مهال د افغانستان د سرحداتو او قبایلو چارو وزارت وزیر دی په په ۱۳۴۲ لمریز کال کي د واغظ ولسوالۍ په محمد صدیق خان کلا کلي کې زیږدلی
د دغې ناروغي رنځي نښې نښانې د هغو ډولونو پورې تړلي دي لکه دننه کانالي هېمورايډ يا بواسيرونه ډېر ځلې بې درده د کولمې دننه څخه د وينې بهېدل دي خو بيا پږنيزه يا بهرنۍ هېمورايډز يا بواسيرونه لږې ځانتياوې له ځانه ښيي خو ورسره لږ ډېر دردونه د ترومبوزه سوی د غټې کولمې خولې شاوخوا محسوس کېږي .
خو ځینې لاملونه چې له مخې يې دغه ناروغي رامنځته کېږي د ننه نس لخوا هاغه پشارونه چې د پينېغي يا قبض په وخت دباندې خواته رامنځته کېږي يو تر ټولو اهم او عمده رول د بواسيرونو په جوړولو کې لري .
په ټولې نړۍ کې د وگړو تر نيميايي لا ډېر د دغې ناروغۍ سره خپل په ژوند کې يو وار هرومرو لاس او گرېوان کېږي او تر ډېره د عملياتونو سره مخه کېږي چې نتيجه يې سالمه او سهي راوتلې .
ډېری خلک د شرم او عار احساس کوي کله چې په دې ناروغۍ واوړي او ډېر لږ خلک د درملنې لپاره زړه ښه کوي خو وروسته بيا کله چې ناروغي بې حده وده وکړي نو مرستې ته وردرومي .
په اسرائیلو کې دایراني یهودیانو شمېر له ۲۰۰۰۰۰ اوړي دوی ټول په ایران کې له خپل مذهبي مشریدیدیا شووت څخه اطاعت کوي او نوموړی بیا له ایراني چارواکو سره نږدې اړیکې لري.
هغه اجناس چې تقاضايې کمه شي په قيمتونو کې يې دکموالي هيڅ ميلان نه ليدل کېږي اوهغه صنعتي اجناس چې تقاضايې زياته شي سمدلاسه ددغو اجناسو قيمتونه اوهم يې دتوليدي وسايلو قيمتونه په موازي ډول لوړيږي اوانفلاســـــيون رامينځته کېږي.
انفلاسيون په خاص ډول سره په قرض ورکونکو باندې ډېر بد اثر غورځوي ځکه کله چې دوى خپلې قرض پيسي بېرته ترلاسه کوي؛ نوپه هغو سره خپل لومړنى ارزښت له لاسه ورکوي.
د قيمتونو په سطحه کې زياتوالى دانفلاسيون په نامه ياديږي که د ځينو اجناسو قيمتونه ديو ځل لپاره لوړشي او دالوړوالى په مسلسل ډول سره نه وي نوانفلاسيون نه گڼل کيږي .
ددې تر څنگ که چېرته په بازار کې موناپولي او يا احتکار (د ټولنې د ضرورت پر مهال د خوراکي توکو زيرمه کول تر څو په راتلونکي کې په لوړ نرخ سره خرڅ شي) شتون ولري؛ نو دا هم ددې لامل گرځي چې په بازار کې انفلاسیون منځ ته راوړي.
ښاغلي عادل د استادۍ تر څنگ په نورو موسسو کي ازادي دندي ترسره کړي نوموړي په هاپو موسسه کي چي د زده کړي او د ښوونځي ښوونکو ته روزني په برخه کي ټرینینگ ورکوي د ټرينر دنده ترسره کړې ده،
عادل د خپلي پوهي او فعاليت پر بنسټ د وادې هلمند پوهنتون علمي مرستیال وټاکل سو او فعلآ د هلمند پوهنتون د ښووني او روزني پوهنځي د ریاضي څانگي امر او د وادې هلمند پوهنتون علمي مرستیال دی.
کال د کانکور په ازموینه کي گډون وکړ او دددې پروسې په پايله کي د کندهار پوهنتون د ښووني او روزني پوهنځي ریاضي څانگي ته بریالی سو او د نوموړي په وینا له دې څانگي سره يې د ښوونځي له وخته مینه درلوده او دا زده کړي دا برخه يې په ډېر بریالتوب په ۱۳۸۹ل.
ښاغلي عادل تر څو کلن خدمت وروسته د پوهنتون له لوري د ماسټرۍ علمي پروگرام ته معرفي سو نوموړي خپله ماسټري د کابل د ښووني او رزوني پوهنتون د پیداگوژي په څانگه کي بشپړه کړه او په کابل کي د ماسټري تر څنگ یې په یاد پوهنتون کي تدریس هم کاوه او دا علمي دوره يې په ۱۳۹۳ل.
عادل تر څو کلن خدمت وروسته د پوهنتون له لوري د ماسټرۍ علمي پروگرام ته معرفي سو نوموړي خپله ماسټري د کابل د ښووني او رزوني پوهنتون د پیداگوژي په څانگه کي بشپړه کړه او په کابل کي د ماسټري تر څنگ یې په یاد پوهنتون کي تدریس هم کاوه او دا علمي دوره يې په ۱۳۹۳ل.
عادل خپلي لومړنۍ زده کړي د هلمند ولايت په مرکزي لیسه کي تر سره کړي او ددې دورې د ممتازو او وړو زده کوونکو له ډلي شمېرل کېده او تر فراغت وروسته يې په ښوونځی کي د ښوونکي سپېڅلې دنده تر لاسه کړه او د ژوند په دې لړ کي يې ستر او علمي خدمتونه خپلي ټولني ته وکړه.
دعلامه عبدالحکیم سیالکوټي رحمه الله چې په دي کتاب یې مشهوره شرحه هم لیکلي یوخاص شاگرد مولانا محمد معظم دقرآن کریم سره دغه ټول تفسیر لساني یادؤ .
پل وېبپاڼه په پښتو ژبه د کوشنیانو لپاره ډیزان او سکښتل شوې ځانگړې وېبپاڼه ده چې یواځې او یواځې د کوشنیانو او کورنیو لپاره یې ادبي، ساینسي، تاریخي، جغرافیایي، کیمیایي،
خو له بده مرغه ماشوم زموږ په ټولنه کې يوازې د ادب په برخه کې نه بلکې په هره برخه کې له پام غورځېدلی دی او د ماشوم د هرې برخې پيکه توب هم ښايي له دې امله وي چې په ادب کې د ليکوالو لخوا ماشومانو ته کار کول په نشت شمېره کيږي،
مطالب يې لولي په دې وروستيو کې يې يوې کمسارې هڅې ته ورپام سوی دی او له نيکمرغه د «پل» په نوم يې په پښتو ژبه د ماشومانو لپاره يوه ويب پاڼه جوړه کړې چې فقط ماشومانو ته ليکل سوي مطالب،
د بيلگي په ډول د ها يدروجن اتوم د كاركولو كړنلاره داسې پيل كيږي چې كه يوپروتون اويونويترون د انرژي په وركولو سره دومره سره نږ دې كړو چې د يوه او بل سره ويلي شي نو په لمړي پړاو كې د درا نده هايدروجن يعنې دويتريم هسته لاس ته راځي.
په دريم پړاوكې بيا دويتريم د تريسيم سره ويلې كيږي چې په نتيجه كې د هيليم اتوم هسته او يو نويترون چې حركي انرژي يې څوارلس ميگا الكترون ولټ ده تر لاسه كيږي د .
میسی په۲۰۱۲ کال کی ده۹۱ گولونو په لگولوسره ځانته یوریکارډجوړکړخوفیفاثبت نکړهغه په ۲۰۰۵ م کال کی دځوانانوپه نړیوال جام کی دخپل هیوادارجنټاین په گټه لوبه وکړی اوهغه وه کامیابی ته ورسوی چی پدی سره ددغه لوبو د ښه لوبغاړی اوتکړه گول وهونکی لقب ترلاسه کړ.
او زیاته یی کړه ددی وخت رارسیدلی ده لیونل میسی قراردادچی ده بارسلونایوکلیدی غړی گرځیدلی دی لاپسی محکم کړوموږده میسی قراردادده۲۰۱۴م کال دجون ترمیاشتی تمدیدوو.
اوده۲۰۰۵او۲۰۰۶ اسپانیایی لیگ لپاره یی اماده گی شروع کړل میسی خپله لومړی لوبه ده اتلانولیگ کی د ایټالیاده اونیزکلب په مقابل کی وکړه دده مینه والوده بارسلونا په نیوکمپ کی پرگین باندی ده تسلط اووه رونالډینوته دښه پاس له کبله چی له امله یی بارسلوناده یوه ښه امتیازخاونده سوه دی ډیروستایه.
ده نوامبرپه ۲مه میسی ده ساراکوسالوبدلی په مقابل کی ده لوبی پرمهال ده پښی په برخه کی زخمی سوچی له امله یی دی ده ۳میاشتولپاره ده لوبوله میدان پاته وو.
چی یوگول یی ده مراډوناله هغه مشهورگول سره ورته والی درلودچی مراډونا ده۱۹۸۶م کال ده نړیوال جام په جریان کی ده خپل هیواد ارجنټاین په گټه وه انگلیستان ته ورکړی وو.
ده اگسټ په ۲۱مه میسی په فصل کی خپله اوله بازی ده سوپرکپ اسپانیالوبوکی ده سویاپه مقابل کی چی ده ۴پر0په نتیجه ده بارسلوناپه گټه پایته ورسیده وکړل.
میسی ده همدی کال ده اتلانوپه لیگ کی هم ښه وځلیدی چی په هغوبازیوکی یی یوه هم ده پاناتینایکوپه مقابل کی ده بارسلونا په گټه ده۵پر0سره پایته ورسیدل چی په هغه کی ده ۲گوله او۲ده گول پاسه ورکړل.
ده همدی کال ده اگسټ په میاشت کی په لالیگا کی ده اتلتیکومادریدپه مقابل کی ده بازی په ۹۲یمه دقیقه ده توماس اویفالوشی سره ده ټکرله امله په پښه کی زخمی سو.
میسی په همدی ۲۰۱۰م کال وتوانیده چی ده نړی ده غوره لوبغاړی لقب تروگټی اوپدی سره تر خپلونوروهم ټیمی ملگرولکه ژاوی اوانیستاڅخه لوړمقام وگټی .
میسی په سوپرکاپ دی اسپانیا کی ده ۳گولونوپه لگولواوده۲ده گول ده پاس په ورکولوباندی وتوانیده چی هغه بازی بیا ده ۵پر۴باندی ده بارسلوناپه گټه باندی تمامه سوه .
میسی په ۲۰۰۴میلادی کال ده جون په میاشت کی ده ۲۰کلونوکم عمره ارجنتاینی ټیم کی ده پارگویی په مقابل کی ده لوبی لپاره دعوت سوپدغه لوبوکی چی ده ارجنتاین لوبدله اتله سوه.
پدغه لوبوکی ده دښه گولوهونکی اوښه لوبغاړی ویاړهم وگاټه میسی خپله لومړی لوبه ده غټ عمره لوبغاړوپه حیث په ۲۰۰۵م کال کی ده ده هنگری په مقابل کی وکړه .
خوده لوبی رفړی دی ده لوبی په ۶۵مه دقیقه کی یعنی ده راتلوڅخه۲وروسته ده مقابل ټیم ده مدافع ویلموش وانکزاک ده وهلو په خاطرله لوبی څخه وایستی .
ده ۲۰۱۰م کال ده مارچ په میاشت کی فرانس فوتبال فرانسوی مجلی دی ده نړی ده شتمنولوبغاړوپه لیست کی راوستی دده شتمنی تقریبا ۱۱۰میلیونه ډالره اټکل سوی ده
هغه د بېلگې په توگه یادونه کوي چې په ټوله نړۍ کې د کمپنیو مشران خپلې سوداگرۍ په معیارونو چلوي؛ په داسې حال کې چې حقیقت دا دی چې دا معیارونه ټول په حقیقت کې لویدیزي دي.
په اروپا او لاتیني امریکاکې د گڼو هېوادونو په سروې کې دوه شخصیتونو موندلې چې یو شمېر خپلواکې تنظیمي ادارې د ۱۹۸۶ او ۲۰۰۲ تر منځ اوه برابره زیاتې شوې دي.
د څو پېړیو لپاره د نړیوال نظم د چوکاټ تعریف د ویسټفالیا له سولې سره چې د دېرش کلونو جگړې په پای کې په ۱۶۴۸ کال کې پرې خبرې وشوې او د نوې نړۍ د پیل په سترگه ورته وکتل شول تړلی و.
دا مهال نړیوال نظم تر ډېره د اروپايي دولتونو په چورليځ راڅرخېده او د دغو دولتونو او نالویدیځو ټولنو چلند مهم اغېز ښانده چې تر ډېره د استعمارگرو امپراتوریو تر سیوري لاندې و.
د نوي نړویوال نظام اصطلاح نه یواځې د نړۍ په سیاسي ادبیاتو کې د یوویشتمې پېړۍ له پیل سره په نننۍ معنا راننوتې بلکه نورو مطالعاتي او علمي برخو ته هم په عین ډول ننوتې ده.
هغه مهال چې امریکا متحده ایالات په یوه زبرځواک هېواد بدل شو د دغه هېواد د ټولنیزو علومو پوهانو هم په درېیمه نړۍ کې د پراختیا د مسائلو مطالعې ته مخه کړه.
دا په ۱۹۵۰ لسیزه کې د نوسازۍ د مکتب لامل شو چې بلاخره دا په ۱۹۶۰ لسیزه کې د وابستگۍ او تړاو په مکتب او بالاخره دا دواړه د نړۍ د په اقتصاد کې د نوو فعالیتونو د بیان لپاره پاتې راغلل تر څو چې له ۱۹۸۰ لسیزې وروسته د نړیوال نظام په نامه نوی لید د نړۍ د اقتصادي بدلونونو لپاره په وروستیو دوه لسیزو کې رامنځته شو.
د اصطلاح لومړی ځل د امریکا پخواني ولسمشر جورج بوش په خلیج کې د جگړې د بریا او د پخواني شوروي اتحاد د ړنگېدو په درشل کې وکاروله او د دغه مفهوم له ظاهراً تېراېستونکي بڼې سره چې په نړۍ د نظم او قانون د حکومت واکمنېدل،
پولو ته درناوی او د بشري حقونو د ناقضو رژیمونو کنټرول ظاهري معنا ورکوي د پردې تر شا د ملگرو ملتونو تر پوښښ لاندې د امریکا د سیاستونو اعمال او په یوه زبرځواک لرونکې نړۍ د امریکا د سلطې او واک تثبیت و.
تحقق یې ونه موند بلکه په ځايي جگړو او نااټکل شوو خپگانونو سره چې د شلمې پېړۍ په وروستیو کې رامنځته شوې رامنځته شوه او د امریکا د یواځني زبرځواک افسانه هم د امریکا په داخل کې د اقتصادي رکود او بحران او دغه راز د امریکایانو د سلطې پر وړاندې د چین،
په همدې پېړۍ کې نشنلیزم په اروپايي ملتونو کې غځونې وکړې او د دې پېړۍ وروستۍ څلورلسیزې يې پښې ټینگې کړې او بلاخره يې د لومړۍ او دوهمې نړۍوالې جگړې په څېره کې د هغه مهال نړۍ بدله کړه.
په دې تیوري کې د نوي نړیوال نظم پر مخ وړونکي داسې شخصیتونه گڼل کېږي چې په نړیواله سطحه د ترسره کونکو کارونو اوږد لست لري او د یوه مقتدر او ځواکمن حکومت له لارې په نړۍ د واکمنۍ لپاره د د دسیسې د جوړولو په حال کې دي؛ داسې حکومت چې د نړۍ د خپلواکو هېوادونو د حاکمیتونو ځای هم ونیسي.
پنځمه ستنه یا پنځمه ستن په دری یا فارسی کی "ستون پنجم" او په انگریزی کی " " هغی ډلې خلکو ته ویل کیږی چې ددښمن په گټه او خپل تاوان د هغی ډلې د کمزوری کولو هڅه وکړی چې په ښکاره د هغی ترشا باید ودریږی او ملاتړ یی وکړی.
دا اصطلاح د اسپانیا د خپلمنځی جگړو په وخت کی هغه وخت منځته راغله چې د اسپانیا د فرانسیسکو فرانکو د نشنلستی ډلې جنرال ایمیلیو مولا یوه خبریال ته په ۱۹۳۶م کال کی وویل چې،
په افغانستان کی پدی وروستیو کی د طالبانو د پرمختگ او نا امنیو د زیاتیدو او په خاصه د کندز له سقوط وروسته دا اصطلاح د افغانستان په پارلمان کی د بیلابیلو وکیلانو لخوا وکارول شوه چې بیا په مجازی نړی یا اجتماعی انټرنټی پاڼو کی په خاصه توگه فیسبوک کی دا اصطلاح دومره عامه شوه چې حتی داسی کسانو هم کاروله چې په معنی یی هم نه پوهیدل.
دا يو داسې حالت دی چې د ناروغۍ تر رغېدو وروسته ناروغ يوه موده د اعراضو او علايمو څخه خوندي ځان احساسوي او گومان کوي چې جوړ شوی خو تر يو څه مودې وروسته بېرته ناروغ کې هماغه پخواني اعراض او علايم راڅرگندېږي.
د انتاني ناروغیو په صورت کې کیدای شي لومړنی انتان چې د لومړي ځل لپاره یې ناروغي رامنځته کړې وه له بدن څخه په بشپړه توگه نه وي پاک شوی او یا هم د دوهم ځل لپاره نوموړی انتان بدن ته ننوتلی وي.
همدارنگه هغه کسان چې د درملو سره اعتیاد لري؛ که چیرته د بیلابیلو لارو په مرسته دغه اعتیاد له منځه ویسي او د یوڅه وخت نه اعتیاد څخه وروسته شخص بیا د عین درملو په وړاندې اعتیاد پیدا کړي؛ نو د نکس په نوم یادیږي.
اوس که چیرته د ملاریا پرازیتونه په بشپړ ډول له عضویت څخه پاک نشي نو یو شمیر پرازیتونه په ینه کې پاته او له یوڅه وخت ښه والی څخه وروسته د دوهم ځل لپاره ملاریا رامنځته کوي چې د ملاریا د نکس په نوم یادیږي.
په بدن کې د بوریلیا پر ضد انتي باډي جوړیږي خو ستونزه په دې کې ده چې بوریلیا د انتی جنیک جوړښت له مخې توپیر لري او عضویت اړین دی چې د بوریلیا د هر نوي ډول په مقابل کې انتي باډي جوړه کړي،
مقر ولسوالۍ د۱۳۴۶ هجري لمریز کال راهیسې د افغانستان دغزني ولايت له لمړۍ درجو ولسوالیو څخه ده چي له غزني څخه 101 کیلومتره سویل لویدیځ خواته د کابل کندهار پر لویه لار د غزنې او زابل په منځ کي پرته ده.
د 2021 کال تر ډېسمبر تر لومړۍ نېټې پورې د سیاروي نظام له ټولو 3604 پېژندل شویو سیارو څخه د څوګونو سیارو د سیستم د 807 سیارو په ګډون 4878 اېکسترا سولر سیارې چې په اندازه کې له سپوږمۍ او لویو ګازي اجسامو څخه لږ څه لویې او د مریخ څخه دوه برابره لویې دي کشف شوې.
د ځمکې په اندازه له سلو څخه زیاتې سیارې شته چې نهه یې له خپلو ستور څخه د ځمکې او لمر په برابره فاصله کې د ستورو تر منځ د ژوند کولو وړ سیمه کې ځای په ځای شوې دي.
د 2011 کال د ډېسمبر په 20 د کېپلر د فضایي تلېسکوپ ټيم د ځمکې په اندازه د لومړنیو اېکسترا سولر سیارو د کشف راپور خپور کړ چې کپلر 20 او کپلر 20 د لمر ته ورته یو ستوري په مدار څرخېږي چې دا یې کپلر 20 نوملی.
په 2012 کال کې یوې څېړنې د جاذبوي مایکرولېنزېنګ د ارقارمو له تجزیې او تحلیل سره وویل چې په منځنۍ توګه لږ تر لږه 1.6 محدودې سیارې د شیدو د لارې په کهکشان کې د هر ستوري لپاره اټکل شوې دي.
نږدې له همغه وخت سره هم‌مهاله یوهانس کپلرله تلېسکوپ څخه مخکې د تيکو براهه له خوا د راټول شویوتجربوي ارقامو له تجزیې او تحلیل څخه ومونده چې د سیارو مدار د دایروي پر ځای بیضوي دی.
د تجربوي/غیرعلمي وسایلو له پرمختګ سره ستوروپېژندونکو وموندله چې هره سیاره د ځمکې په څېر د یو محور پر شاوخوا ګرځي چې د خپل مداري قطب په پرتله انحراف لري او د ځينو ځانګړنو لکه کنګلي خولۍ او مشترکو فصلونو لرونکې دي.
په مطلق ډول موږ نه شو ويـلای چـې يـو تـوکی تـل مصرفي او يا پانگيز وي ځکه ځيني توکي دواړه کيدای شـي لکـه يـو شـخص يـو کور د استوگنې لپاره جوړوي چې مصرفي شو خو بل شخص کور د کرايـې لپـاره جوړوي د ده لپاره پانگيز توکي دي په پانگيز توکو کې پنـد در ډولـه تـوکي دخيل وي:
مصرفي او پانگيز توکي يو له بل سره اړيکه لري مصرفي توکو ته چې کله تقاضا ډيـره شـي ورسـره پـانگيز توکـو تـه هـم تقاضـا ډيريـږي کلـه چـې دواړو تـه تقاضـا لــوړيږي ورســره پــه هيــواد کــې کــار پيــدا کيــږي او هيــواد ورســره د اقتصــادي پرمختگ پر لور ځي دا خبره د يادونې وړ ده چـې د مصـرفي او پـا نگيزو توکـو ويع قاطع نـه دی ځکـه کلـه يـو تـوکی پـه يـو وخـت کـې مصـرفي وي خـو کلـه بيـا پانگيز شي.
میلوش زېمان د چېک په جهموریت کی د اسلام تر ټولو لوی نقاد او د اسرا‌ئيلی سیاست پلوي گڼل کېږي نوموړي اسلام او محمد ﴿صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم ﴾ ته په بده سترگه گوری.
داهغه کسان دي چي ضرورت لرونکوته پورورکوي په لړيو وختونوکي به پور دوي د خپل ذاتي شتمنيو څخه ورکاوه چي کله د دوي راکړي ورکړي پراختيا ومونده نو دوي هم دنوروخلکوڅخه د پورونو اخستل شروع کړل دوي به چاته پورورکولو دهغوڅخه به يي ډير سود اخيسته دسود ترمنيځ دغه توپيرد دوي گټه وه
په تيرووخت نو کي د زرکرانو مالي حالت ډيرښه وه له دوي سره به د قيمتي شيانو اوپيسو سرو اوسپين زرو د سمبالتيا ډيرغټ غټ ضندوقو نه وه چي د خلکو امانتونه به يي په کي ايښودل همدالامل وه چي خلکو به خپل سره اوسپين زراو نورقيمتي شيان له دوي سره امانت په ډول ايښودل کله چي له دوي سره خلکو امانتونه ډير زيات شول نودوي به خلکوته دامانت کيښودوپه صورت کي يو ليکلي سند ورکاوه او دچا به چي دغه سند موجود وه نوهغوي کولاي شول چي هروخت وغواړي دزرکروڅخه پيسي ترلاسه کړي دغه سندونه دبانکي چکونو لمړني بڼه وه
بانک يوجامع تعريف نه لري ځکه تراوسه چي اقتصاد پوهان څومره تعريفونه کړيدي نود وخت په تيريدوسره په هغي کي نمگړيتاوي رابرسيره شويدي دلته به دڅونامتو پوهانونومونه او تعريفونه يادگړو:
بانک يوداسي اداره ده چي دپيسو راکړي او ورکړي په کي صورت نسيي د خلکو څخه سپما شوي دامانت په ډول اخلي او رغه پيسي بيا اړتيا لرونکي خلکوته دتوليد ي اوغيرتوليدي کارونولپاره په پورورکوي په کم نرخ سودورکوي اوپه زيات نرخ سود ورکوي اوخپله گټه پرلاسه کوي.
ديو ملک داقتصادي حالاتو دنيظم اونسق لپاره لازمي ده چي زرولري ترهغه وخت پوري يو ملک ترقي په لورحرکت نشي کولي ترڅوچي يو قوي اقتصادي نظام ونه لري ددنيا داقتصادي حالاتو د مطالعي څخه معلوم کيږي
ثرنکه چي ددغه ملکو نه مصارف اندازه ترهغي انداره زيات وه چي د حکومت کتنرول څخه وتلي وه چي دملکونه داقتصادي پرمختک په ټپه ودريدلي وه د دي لپاره ضروري وگڼل شوه چي دملکونه ذرري نظام لپاره داسي اداره ايجاد کړي شي چي د زرو راکړه ورکري لاښوونه وکړي او ملکو نه د تباهي څخه نجات ومومي چي پدي شکل په کال کال د بلجيم په هيواد کي يو جهاني مالي کنفرانس دايرشوه اوپدي کنفرانس کي فيصله وشوه چي هرملک دزرودنظم او نسق لپاره يو قوي او اساس اداره جوړکري شي چي داقتصاد د پرمختک سره مرسته وگړي
نوپدي اساس فيصله شوه چي بايد هرملک يو مرکزي بانک ولري چي ددي بانک هدف دعامه منافعولاس ته رازړل او د ملک د خلکو لپاره دمرافاه ژوند دسهولتونه برابرول دي چي په دغه کنفرانس کي اکثريت ملکوته په اتفاق فيصله وشوه هغه ملکونه چي مرکزي بانک نه لري بايد مرکزي بانک زرترزر تاسيس کړي مرکړي بانک مهمترين اداره اودټولو بانکونه رهبردي اوپه ملک کي داقتصاد ي اومالي حالاتو داستقرار اوباثبات ساتول ذمواري په غاړه لري
مرکزي بانک د دولت له طرفه جاري شوي قانون اودهغي حدود په نظرکي نيول سره ټول هغه کارونه سرته رسوي چي ورته سپارل شوي وي مثلاً دپيسو نشرول ذمواري اوهغه داستعمال طريق تر څو چي مملکت په خپل اښپوودريږي
ددي اصولو اومقرارتو خلاف کار نشي کولي اونه ددي شرطونه سرغړونه کولي شي مرکزي بانک دمملکت مالي نظيم د پرمختک او ترقي په غاړه لري مرکزي بانک خپل ټول ذمواري صرف قانوني حدوته سپاري
مرکزي بانک يو مهم اصول او قانون دادي چي د ټولو مملکت په سطحه داقتصادي حالاتو دښوالي لپاره په جراعت او امانتداري سره کار ترسره کوي مرکزي بانک ديو خاص کوند اويا کروپ اوياقوم اوملت پوري اړه نلري بلکه مرکزي بانک دملک دمالي نظيم سرپرستي کوي دادي لپاره چي ديو ملک اقتصادي حالت دښوالي اوخپل ټول ضروري کارونه به غيردچادکومک اوتـــــــــسلط نه په ازاد ډول خپل کارونه سرته رسوي
کچيري دکوم ملک مرکزي بانک دکوم کوند او يا کوم قوم پوري خاص او دهغي لپاره کاروکړي نودا کاردملک داقتصادي حالت دخرابوالي او د بانکي سيستم دله منځ تللو سبب گرځي
ددي نه مقصد داندي چي دولت اومرکزي بانک خپلو کي کوم ښه رابط نلري بلکه دادي بانک دخپل کارونه ښه ترسره کولولپاره په خپل منځ کي يو دبل سره همکاري کوي اويو د بل ته داقتصادي حالتود ښوالي لپاره مشهوره اوپلانونه ورکوي
بانکونه دهيوادپه اقتصادي پرمختک کي ډيرمهم رول لري که بانکونو وجودنه درلوده نوخلک ملک اقتصادي پرمختک به هم ډيرسيست واي بانکونه ديوهيواد په اقتصادي پرمختک کي په لاندي ډول برخه اخلي:
ديوملک دوروسته پاتي والي يوعمده وجه دسرمايه کمښت دي بانکونه دسرمايي دکمښت د لري کولولپاره دخلکو امانتونه ځان سره ساتي اوکله چي پيسي جمع گړي نوبياي نورخلکوپه قرضه ورکوي اوپاتي په داسي کارونو کي په کاراچوي چي داقتصادي پرمختک د ښه والي سبب وگرځي
بانکونه بزکرانوته قرضي برابروي ترڅوکروندکرخپل دضرورت وړوسايل دزراعت لپاره ورباندي واخلي ترڅوکرونده په ښه ډول ترسره کړي اوزيات حاصلات ترلاسه کري.