polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
همدغه وجه ده چی په کال 1989 کی کله د عوامی نیشنل گوند مشرانو د ائی جی ائی سره د اتحاد اعلان وکړو نو خان لالا په واضحه الفاظو دغه فیصله رد کړه او د 1990 ع کال د فبرورئ د میاشتی په یولسمه نیټه ئی د پیښور په پریس کلب کی د خپلو ملگرو په مرسته د ای این پی په نوم خپل گوند اعلان کړو.
بیا وروسته په همدی کال د جولای په میاشت کی په پیښور کی د یو قومی کنوینشن په موقعه د پښتنو قام پرستو دوو ډلو یعنی ای این پی او قومی انقلابي پارټئ د یو ځای کیدو فیصله وشوه او د نوی پارټئ نوم پښتونخوا قومی پارټئ کیښودی شو او محمد افضل خان ددغه نوی گوند مرکزی صدر وټاکلی شو او افراسیاب خټک د گوند جنرل سیکرټری منتخب شو.
چی پدغه موقعه ئی ټاکلی شوی وزیر اعظم ته د مبارکئ په دوران کی په خپل تقریر کی وویل چی زه د «پښتونخوا» د سوبی اوسیدونکی یم دغه الفاظو د اسمبلئ په پنجابي غړو لړزان راوستو او په یو ه چغه ئی د پښتونخوا په ذکر احتجاج وکړ.
خان لالاپه کال 1993 کی د پاکستان په مرکزی کابینه کی د کشمیر د چارو او د شمالی علاقه جاتو وزیر شو اوپه 1996 په 12 اکتوبر دپاکستان په مرکزی کابینه کی د روغتیا ریلوی او وزیر شو.
«قامی وحدت یوازی د لاندی پښتنو مسئله نه ده بلکه د ډيورند کرښی پوره قام ویشلى دی او دا یوه قامی مسئله ده . په تاریخی حواله کندهار او کابل د پښتنو ټاټوبی دی نو یقینآ چې دا د پورته افغانانو هم فریضه ده چې د پښتنو قامی وحدت په مسئله خپل سیاسی رول ولوبوی.»
او باید دغه استعماری عمل په څټ واړولی شی. مونږ تر هر څه د مخه خپل پښتون قامی وحدت غواړو .کوم قوت چې د پښتنو په وحدت کې مرسته کوی زما دوست دی او کوم قوت چې د پښتنو وحدت کې خنډونه مخی ته کوی زما دښمن دی . د پرامن جدو جهد په وسيله پښتون قامی وحدت زمونږ مرام دی . چې زمونږ قومی وحدت حاصل شی نو دلته امن راځی ».
«زه درب ذولجلال بی حد شکر گذار یم چی ما د یو پښتون په حیث زپلی پښتون قام ته دا مختصر شان پیغام وړاندی کړو. او پوره باور لرم چی ددی منتشر قام هر غړی چی هر ځای وی،
او ددونیا ټولو مهذبو قامونو او انسان دوست تنظیمونو ته دا خواست کوم چی د افغان قام سره خپله فعاله سیاسی او اخلاقی مرسته مل کړی چی په پیړو پس دا زپلی قام د غاصب د تقسیم د ناوړو شکنجو نه ځان خلاص کړی او خپل قامی وحدت تر لاسه کړی.»
لدی څخه لږه موده وروسته د هغه وخت سوبائی گورنر اسلم خټک له خوا د اسلم خټک د خور محترمی کلثوم سیف الله په کور کی خان لالا ته د سوبی د وزیر اعلی د منصب پیشکش وشو چی ده قبول نه کړو.
کله چی پر ۱۹۶۹ ز کال د سوات ریاست په پاکستان کې شامل کړی شو نو یو کال وروسته پس پر ۱۹۷۰ ز کال يې د ملاکنډ ډویژن نه د نیشنل عوامي پارټۍ په ټکټ د سوبايي اسمبلۍ ممبر شو.
په 2006 ع کال دفبرورئ په میاشت کی چی کله عوامی نیشنل پارټئ په خپله بنسټیزه کی دا جمله ورزیاته کړه چی» مونږ په سوله ایزه توگه د پښتنو قامی وحدت غواړو» نو د خان لالا مرام او هدف ته پکی ځای ورکړل شو او د پښتونخوا قومی پارټئ د عوامی نیشنل پارټئ سره یو ځای شوه چی دا د ټولو پښتنو ارمان ؤ او خان لالا پوره کړ.
همدارازښاغلی خان لالا په خپل لگښت په2000 ع کال 2001 ع کال 2004ع کال او 2005 ع کال دوه واری په پيښور کی د پښتون/افغان قامی جرگي او دوه واری دډیورند په کرښه په ډیره زغرده سره په پیښور کی نړیوال سمینارونه جوړ کړی چی له ټولی نړئ څخه پکی گڼ شمیر پښتنو سیاستوالو، ادیبانو، لیکوالانو،
پر ۱۹۳۱ ز کال د جنوري مياشتې پر لومړۍ نېټه د خيبر پښتونخوا ايالت په سوات کې د محمد حبيب خان کره زيږېدلی او لومړنی زده کړې په خپله سيمه کې کړې وې.
خو د تنفس کاږلو له ستونزو وروسته د چورلکې په مټ د راولپنډۍ سي اېم اېچ روغتون ته ولېږدول شو او هلته يې د ۲۰۱۵ ز کال د نوامبر د لومړۍ نېټې پر سهار له دې نړۍ سترگې پټې کړې.
همداراز د نړئ په گوټ گوټ کی ئی د پښتون قامی وحدت د یون سره خپل اواز ملگری کړی او ځان ئی ورته رسولی دی چی د همدی مرام او هدف په خاطر څو څو ځله ئی په خپل لگښت په نړئ کی خورو ورو پښتنو ته ځان رسولی اوڅو څو واری جرمنی ته هم راغلی او د پښتنو ټولنیز ولسولیز گوند په بیلابیلو غونډو کی برخه اخستلی
هغه د سوات بار کونسل بنسټ ايښودونکی مشر او د ټولنيز ملي گوند د پښتونخوا سوبې مشر پاتې شوی او وروسته بيا د عوامي نیشنل گوند مرکزي مشر او د مرکزي جرگې غړی وو.
خان لالا محمد افضل خان د شپږو میاشتو وو چې له سواته د خپلې کورنۍ له نورو غړيو سره یو ځای د سوات والي له خوا جلا وطن شو او د دیر په ریاست کې يې د جلاوطنۍ ورځې شپې تیرې کړې.
محمد د ليبيا د المپيک د ملي کمېټې رييس او د ليبيا د غير الکولي مشروباتو د ستر شرکت څلوېښت سلنه گډونوال دى او اوس مهال په دې هېواد کې د کوکا کولا د شرکت د امتياز څښتن هم دى او همدارنگه په ليبيا کې دپُستې ،
نيمه او کله کله هم پوره لېونى؛ د ليبيا ديکتاتور معمر القذافي په ١٩٦٩ زېږدي کال کې د يوې سپينې کودتا په لړ کې د خپلو نورو ملگرو پوځي افسرانو په مرسته ،
که څه هم چې په افغانستان کې د پوځي برخو څخه بهر غیر ایساف ځواکونه یا د امریکې ځواکونه د ائتلافي ځواکونو په نامه یادیدل چې دغه ځواکونه د ۱۳۸۲ کال د سلواغې په میاشت کې د افغانستان د گډو ځواکونو د قومندانۍ په نامه بیا ونومول شول.
په ۱۳۸۳-۱۳۸۴ کلونو کې دې ځواکونو ایساف ته د سیمه ییزې قوماندې په لیږد پیل وکړچې دا کار د ختیځو او شمالي سیمو څخه پیل شو د ۱۳۸۵ کال د چنگاښ په میاشت کې د سهیلي ولایتونو د قوماندې لیږد تر سره شو.
او په دې توگه آیساف ته د ټول هیواد د امنیت د ساتلو دنده ور وسپارل شوه(که څه هم چې د ۱۳۸۷ کال د تلې د میاشتې راهیسې په افغانستان کې امریکايي ځواکونو د آیساف سره په همغږۍ کې یې په افغانستان کې د تل پاتې خپلواکۍ د ماموریت مسوولیت ځان پورې تړلی گڼلو).
په ۱۳۸۵ کال کې آیساف ته د سیمو له لیږد وروسته د افغانستان د گډو ځواکونو قومنداني نور د ائتلافي ځواکونو د یوې قومندانۍ په څیر غیر فعاله وه؛ په پای کې دغیر ایساف امریکايي ځواکونو پاتې برخه د امریکې د مرکزي قومندانۍ تر سر پرستۍ لاندې راغله.
په وروستیو کې د ۱۳۸۷ کال د تلې په میاشت کې د ائتلاف ځواکونه په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو په توگه له سره تنظیم شول او د امریکې د مرکزي قومندانۍ له خوا یې مشري او څارنه کیږي.
که څه هم چې د ۱۳۸۷ کال د تلې له ۱۷ نیټې راهيسې دغه دواړه ځواکونه تر يوې قومندانۍ لاندې راغلل او پر همهغه نیټه جنرال ډيويډ دي مک کيرنن د متحده ايالتونو تر ټولو لوړپوړی پوځي افسر په افغانستان کې وروسته له هغو انگیرنو نه چې د ۱۳۸۷ کال په غبرگولي کې به د آیساف د ځواکونو قومانده پر غاړه واخلي د امريکې د ځواکونو د قومندان پر دنده ونومول شو.
دغه سرتيري د تلپاتې خپلواکۍ د عملياتو د ماموريت پربنسټ په افغانستان کې د طالبانو او القاعده د غړو د موندلو او د افغان دفاعي ځواکونو د وضعیت د بیا جوړولو لپاره چې په پای کې به په افغانستان کې د تلپاتې ثبات د راوستلو مسوولیت ولري خپلوعملیاتو ته دوام ورکوي.
د دې ځواکونو نیت په افغانستان کې د ټولو امریکايي ځواکونو د کنټرول او قوماندې د تنظیمولو او اغیزمن کولو له لارې د آیساف او د امریکې تر مشرۍ لاندې دهڅو یو والی دی.
خپله سپنسر بیولوژي پوه توماس هنری هاکسلی دغه سالون ته ور معرفي کړ چې بیا وروسته د «بولداګ ډاروین» په نوم یې شهرت وموند او د سپنسر د ټول عمر ملګری شو.
د نوموړي د ژوندانه پر مهال آثارو یې په پراخه کچه لوستونکي لرل او تر ۱۸۶۹ زکال پورې هغه د خپلو کتابونو د پلور او په ویکټوریايي دوره یي نشریاتو کې د منظمې ونډې له امله چې په دریو ټوکو کې مقالې راغونډول کېدې؛ د خپل ژوندانه لګښتونه پوره کول.
هغه همدارنګه په لندن کې د په نامه د هنر او علومو په برخه کې د مخکښو کسانو د انحصاري کلپ او اکس کلپ چې د ۹ کسانو د ډوډۍ خوړلو کلپ و او د توماس هنري هاکسلی له خوا تاسیس شوی و؛ غړیتوب ترلاسه کړ.
په داسې حال کې چې د داربي فلسفي ټولنې غړو هغه د ژوندانه د تکامل له داروین مخکې مفاهیمو په ځانګړې توګه د اراسموس داروین او ژان باپتیست لامارک له مفاهیمو سره بلد کړ.
کاکا یې کشیش توماس سپنسر چې باث ته نږدې د هینټون چارتر هاوس ځای ناستی و؛ هغه ته یې د ریاضي او فزیک او همدارنګه په دومره کچه د لاتین په برخه کې رسمي زده کړې ورکړې چې کولای یې شو د یو شمېر مقالاتونو متنونه وژباړي.
هغه داسې یو ښوونځی اداره کاوه چې د یوهان هاینریش د ترقي غوښتونکو روزنیزو لارو چارو پر بنسټ جوړ شوی و او هم یې د داربي فلسفي ټولنې د منشي په توګه خدمت کاوه؛ هغه ټولنه چې په ۱۷۸۳ زکال کې د چارلز داروین د نیکه اراسموس داروین له خوا یې بنسټ اېښودل شوی و.
د آخوند احمد پلار اسماعيل ته د وخت حکومت د ننگرهار د کوټ تيراهي درې خاني وسپارله په خپله دی هم هلته زېږېدلی دی چې د خانۍ له کوره روان شو او د ملنگۍ ژوند يې غوره کړ.
وزير آباد ته ولاړ هلته يې د حاجي سعيد الله وزير آبادي نه بيعت وکړ او همدلته د روحانيت لوړ مقام ته ورسېد او د خپل مرشد په اشاره د پېښور په لنډۍ کې استوگن شو.
ډېر عالمان او فاضلان يې په کورنۍ کې پيدا شول چې د ده ځوی غلام محمد هم د خپل د وخت لوی صوفي تېر شوی دی اخوند احمد په پښتو او دري ژبو ليکنې کولې په پښتو کې څو ديني داستاني رسالې ترې راپاتې دي چې په پښتو مسجع نثر او نظم يې کښلي دي د اخوند دروېزه د فکري او نثري مکتب لاروی او په عين حال کې د پښتو د داستاني آثارو رانښلوونکی دی.
د ابراهيم خليل الله کيسه - په دې رساله کې د ابراهيم خليل الله له خوا د اسماعيل ذبيح الله د قربانۍ کيسه راغلې چې د دويم ځل لپاره د زوی قرباني تر سرليک لاندې خپره شوې.
د تجوید د علم د زده کولو هدف په تلاوت کي د غلطیو او نیمګړتیاو څخه د ژبي ژغورل دي ترڅو داسي تلاوت وسي چي معنی ته يې تغیر ونه رسيږي او د الله جل جلاله د رضا سبب وګرځي.
چې په دغه وخت كي دا پخه ښځه وه ځكه چې افكار او احساسات يې هم پاخه دي نو به په دغه محاصره كي د دې عمر له 35 څخه تر 40 كلونو پوري تخمين كړو او د تولد كال به يې هم له څخه وروسته و بولو.
زموږ پښتنه شاعره "سپينه" هم په دې ملي جگړو او د آزادۍ ساتني په محارباتو كي ژوندۍ وه او ډېر خواږه اشعار يې د پښتنو د توري او ننگياليتوب په ستاينه كي ويلي دي،
مارکسیزم د انسانانو د مادي اړتیاوو پوره کولو لپاره د اړتیا وړ مادي شرایطو او اقتصادي فعالیتونو په تحلیل سره هره ټاکلې ټولنه کې د ټولنیزو پدیدو د توضیح او تشرېح کولو په لټه کې دی.
یا دا چې په حقوقي توګه د دې موضوع بیانونکې دی. د دې اړیکو د توليدي ځواکونو د ودې او پراختیا بڼې په خپل بند بدلېږي او بیا د ټولنیز انقلاب دوره پیلېږي.»
د کارل کائوتسکي په وسیله مشهوره شوه؛ هغه د مارکس د ارتودوکس او اصلاح غوښتونکو پیروانو ترمنځ د شخړې په ترڅ کې ځان یو ارتودوکس مارکسیست ګاڼه.
په ۱۹۴۶ کال کی د اتریش حکمران فریدریک مړ شو او په ۱۲۵۱ کال کی پښیمیسل اتاکار د فریدیریک خور سره واده کړه او اتریش پښیمیسل اوتاکار لاس ته راوړ.
د ۱۲۵۳ کال څخه تر ۱۲۵۲پورې پښیمیسل اتاکار د هنگری د حکمران په خلاف جگړه کوله په دی وخت کی پاچا لمړی واتسلاف مړ شو او پښیمیسل اوتاکارپه رسمی توگه د چیک پاچا شو.
بادن وورتمبرګ، بایرن، برلين، فرانکفورټ، برمن، هامبورگ، هسن، ملنبورګ-فورپومرن، نيدرزاكسن، نوردراين-وستفالن، راينلاند-فالټز، زارلاند، زاكسن-آنهالت،
له دوهمي نړيوالي جګړې وروسته چې جرمني يې پرانستونكى وو دغه هيواد په دوه برخو لويديځ او ختيځ وويشل شو او د برلين ديوال د برلين ښار په دوه برخو يعني ختيځ او لويديځ وويشلو.
د برلين ديوال له منځه تللو سره د المان اقتصاد وغوړېد او د څو كلونو په اوږدو كې دغه هيواد د امريكا او جاپان ترڅنګ د اقتصاد له نظره د نړۍ په لومړيو هيوادونو كې راغى.
د افغان مخور تاريخپوه غلام محمد غبار له خوا په ليکل شوي زمکپوهنيز پېښليک کې داسې راغلي دي چې کله د آريانا سيمه د پردو تر واکمنيو راغلې نو د سيمو تجزيه هم پيل شوې .
دخراسان ويېکه د خور يانې ٫٫لمر٬٬ چې د ختيځپوهانو لخوا ورته د ٫٫ ختيځ لور٬٬ وېل شوي او اسان چې ٫٫ځای٬٬ بلل شوی تړنگنوم دی .
همدارنگه ټولو عربي تاريخپوهانو د خراسان همدا ويېکه د پارسي ژبې څخه رااخيستې ده او د افغانستان لورې چې د عربو ختيځې خوا سيمې ته پرته ده په اشارې سره ختيځ ياد شوی دی چې استلاحي ويېکه ده او همداسې ېې د افغانستان سلاطین يا پاچايانو ته د مشرق يا ختيځې سيمې مسلمان پاچايانو خطاب کړی دی .
خو ورسره ېې ددې يادونه کړېده چې نيمروز په دوه سيمه واکيو وېشل شوی و چې ختيځه برخه ېې خراسان وه او هره هغه سیمه چې لوېديځې خواته ښکاره شوې ايران بلل شوی .
همدا رنگه د افغانستان يو بل نوميالی تاريخپوه پوهاند عبدالشکور رشاد د غبار د آند سره تر ډېره همغږی دی او تر څنگ ېې په بشپړه توگه د وييکه د بېلگو سره داسې شنلې :
د چين کمونسټي گوند په لومړي ځل ۱۹۴۰ ز کال د مارچ په مياشت کې د يانان نومي ښار کې راډيويي خپرونې چې د روسيې له پلازمېنې مسکؤ څخه خپرېدې د راډيو لورې مخ کړ او راډيو ېې وکاروله .
کال ۱۹۴۷م زېږيز د شهې کلي په تايهانگ غرونو چې د هېبئ ولايت په چاپېريال کې راځي له ځايه هاغه وخت پیل شوه کله چې په چين کې کورنۍ جگړې تودې شوې .
همدا د راډيو مرکز له تايهانگ غرونو څخه پکنگ ته هاغه وخت ورکډه شو کله چې د چين د خلکو جمهوري هېواد په نوم بنسټ په کال ۱۹۴۹ ز کې کېښودل شو.
د همدغې څېړنې په ترڅ کې دا هم په ثبوت ورسېدل چې د لېبنان په پرتله په جرمني کې ډېر مسلمانان موندل کېږي او همدا شان د سوريې په پرتله په چين کې ډېر مسلمانان مېشت دي.
چې بيا وروسته جگنات نو می د پور بندر سيمي ته وتښتيد او دا هغه وخت وچې ا نگر يزانو د اوړيسا سيمه د نواب سراج الدوله نه نيولې وه او ابدالي احمد شاه بابا د مر هټه وو د ځو اکو نو سره په جگړې بو خت و.
نواب کمال الدين خان بابي له دې پېښې خبر شو د پيران پټن له سيمې يې لښکرې راټولې کړې او پر مظفر خان باندې چې د نواب مهابت خان پر ځاې ټاکل شوی و بريد وکړ او نواب مهابت خان يې له بنده و ژغوره او د نواب صاحب د خور خا وند شها مت خان بابې چې د شيخ ميا يلاول سره بندي و د ديوان جي په مر سته خو شي کړ.
نواب مهابت خان بابي د منگلور پر سيمې له دې کبله بريد وکړ چې د پټبن د پر گني خلکو ده ته شکايت وکړ چې د سو ترا پالارا د سيمې جا گير دار چاند پټني له لاسه پوزې ته راغلي دي،
نواب مهابت خان بابي د غه کلا په ډيرې ميړانې ونيوله او هغه شتمني او لوټ شوي ما لو نه چې د ځينو لوټمارانو له خوا دعر بو په سمندرگې اودمسقط په سواحلو کې دعر بو،
همداراز نو مو ړی د امريلي کلا هم ونيوله او جيو راجي سالم ته يې ما تې ور کړه او شيخ ميا قا ضي نو مي چې د منگلور په سيمه کې يې د فساد اورونه بل کړي وو تنبيه کړ،
دنواب حامد خان بابي او دده د مخا لفينو تر مينځ ډيرې جگړې وشوې چې په دغو جگړو کې نواب حامد خان بابي ډيرې سوبي کړي دي چې ددغو سو بو په لړ کې د لا ندنيو کلا گا نو نيول شا مل دي.
نواب بهادر خان با بی د هندوستان د مغو لي واکمنۍ په وخت کې د پو هې او ميړ نتوب په وجه د ديوان خطاب تر لا سه کړ او دگجرات په ايالت کې دوې سيمې ده ته د جا گير په تو گه ور کړل شوې.
همداراز د هندو ستان دگجرات ايالت په جو ناگړه کې هم بابيان استو گنه لري او د1747 ميلادي کال نه تر 1948ميلادي کا ل پوري با بيانو د جو ناگړه په سيمه کې يو پښتني ر ياست درلود.
ډپټي حيات خان په خپل مشهور اثر تاريخ حيات افغاني کې چې په اردو ژبه کښل شوی او وروسته په انگريزي او بيا په کابل کې په پښتو تر جمه او چاپ شوی دی دبابي پښتنو په اړوند داسي ليکلي دي:
" بابيان په کند هار او کلات نصير خان کې ډير با همته سو داگران دي او د خپل غوره سلوک اونرم چال چلند په و جه د ښه ژو ند څښتنان او اکثره يې شتمن دي.همداراز ددغې قبيلې خلک په ميړانه کې هم ښه شهرت لري".
د روسي نا متو اتنو گر افر ستا نيشفسکي داتنو گرا فيکو معلو ما تو پر بنسټ د شلمې پيړۍ په لو مړۍ نيما يي کې دبابيانو شمير په افغا نستان او سهيلي پښتو نخواکې ٨٥ زره تنه ښودل شوې دی.
اردو او گجراتي ژبو مشهور شاعر عما دالدين خان بابي چې په رسوا مظلوم سره هم متخلص و دروان ٢.٨ ميلادي کال داپريل په ٢٤ نيټه يې له دې فا ني نړۍ نه ستر گي پټې کړې.
د جو ناگړه سيمه چې د هند دگجرات په ايالت کې مو قعيت لري يوه تا ريخي او پخوانۍ سيمه ده چې د سنسکرت په پخوانيو او زړو متو نو کې يې ذکر او يا دونه شوې ده.
د تا ريخ حيات افغا ني په قول چې د مخزن افغاني نه يې روايت کړی دی وايي چې بابي په پيل کې په خپلو څلورو زا منو با ندې د څلورو سپيڅلو او مقر بو پر ښتو نومونه ايښي وو ،
ناخالص کورني توليد (په ۲۰۱۷ز کال کې اته سوه او يو اعشاريه شپږ شپېته ميليارده يورو) دا ښار په اروپا کې يو له سترو ښاري اقتصادونو او د نړۍ په کچه يو له سترو مالي مرکزونو څخه ګرځولی.
په ۲۰۱۹ز کال کې له پاريس وروسته لندن د اروپا په کچه د سړي سر فوق العاده خالص ارزښت تر ټولو لوړه شمېره لرله او له مسکو وروسته د اروپا له بل هر ښار څخه په دې ښار کې ميليونران تر ټولو زيات وو.
دا ټولمنلې موضوع ده چې دا نوم دې ژبو ته د شريکې برايتوني ژبې څخه راغلی؛ وروستۍ څېړنې خوښه ګڼي چې د دې نوم ورکه شوې سليتيکي بڼه چې يا دې ته ورته څه وه بيا جوړه کړي.
دا استعمال يې په لنډو پيغامونو کې غوره کړای شوی دی او ډېر ځله د خواله رسنيو د کاروونکو په پېژنيال کې لېدل کيږي چې مستعار نوم يا اداره کوونکي وروستاړی پسې نښلول کېږي.
نرسې هم د رومانیانو په خلاف جگړه وکړه مگر پوځ یی څو ځلې ماته وخورله او نرسې مجبور شو چې د روم د امپراطوری سره د سولې تړون لاسلیک کړي او نرسې د بین النهرین سیمه له لاسه ورکړه.
شاهنشاه یزگرد د خلیفه غوښتنه رد کړه او د دی په سبب د خلیفه پوځ پر ایران برید وکړ او په ۶۳۷ کال کی په قادیسیه کی د ساسانانو پوځ د مسلمانانو د پوځ لخوا ماته وخوړله.
او یا کلې ته په دي خاطر ورشي چه هغه په خپل ناروا عمل باندي پیښمانه او هغه مظلوم طرف نه عفوی او بښنې غوښتل او د ریسیدلي تاوان ورکړي غاړه ایښودل ته ننواتي واي .
دا ننواتي او یا دطرف مقابل ځائ ته ورتلل صرف په دي وجه صورت نیسې چه تیری کوونکي د بدې د اوږدولوو اراده نه ساتي او تیری کونکي نه غواړي چه په خپله علاقه د یوتیرونکي په صفت بدنام وې .
قوم مشران مجبوره وې چه د صلحي قدم واخلي او هغه مشران او دیني علمان یا خو یی اول طرف مقابل تع ور استوي چه هغه ننواتي باندي راځي او یا همدا مشران د ځان سره په مخ کوي او ځان سره څاروی یا څاروي وړي بیدون د هغوی د خبریدو نه د هغه د کور په مخکي حلال وي .
پخوا داسي هم پیښیدله چه مشرانو به د تیرې کونکې په غاړه کی پړي اچوله او د مظلوم د کور تر دراوازي پوریی ور رساوه چه وښیی چه تیري کونکی او د هغه سره راغلي ډله د جوړي کول اخلاص لرې او د کور د خاوند نه د عفوی غوښتنۍ توقع لرې .
نو په دي وجه دهري ننواتي په ډلگي ښځه او یا ښځي وي او هغه ښځۍ د ځان سره قرآن شریف هم را وړې او تاوني شوي کورني خپل ځان په دي قدرمن بولي چه هغه دی دوی د جوړې را وستلو د پاره قرآن شریف راوړئ او سپین سارۍ تور سرۍ هم راغلي نو د تیری کونکي ننواتي مني .
د عفوی غوښتنه او د جوړي کوله کله درۍ او یا زیاتۍ ورځی نسۍ تر څو د جوړي په ټولو اړخونو د ددواړو کورنیو او د دواړو طرفونو مشران د یوې دایمي صلحي تهداب ډبره کیږدي .
داسي هم پیښیږې چه د تیرکونکي ډله کوشش کوۍ چه د طرف مقابل طرف هدیري ته ورځي او دا درخواست کوي چه دده ننواتي د ومنل شي او یا کوشش کوي چه ددوي سره راغلي تور سرۍ د مظلوم کورنۍ ښځو ټکري پیڅې ته غونډه ورکوي چه ننواتي د و مني .
اکثراء ننواتی منلکیږۍ خو په کوم تیري چه د ښځي سره شوی وي هغه یا نه منل کیږۍ او یا تیری کونکي ډیر درون مالي تاوان ته چه سپینږرۍ یی ټاکي منې .
دا سي ډیر ځله پیښږې چه یو پښتون خپل دشمن ته هم پناه ور کړې چه هغه داسې چه دشمن په همغه لاحظه کي د بل چا د زور زیاتي څخه ددشمن کور ته هم پناه وړی او دا یی عقیده وې چه دشمن یی ددي کمزورې نه غلطه استفاده نه کوې .
باوجود ددې چه د پښــتنو او انگریزانو تر منځ ډیري معاهدې امضاً شوې وي چه یاغیانو ته په پناهې نه ورکوې خو ددي با وجود هر ځل به چ یاغې کوم ځای ته پناه یوړه نو د هغه ځای پښتونو به د پناه او ننواتیو د اصولو سره کله مفرور انگریزانو ته نه ورکاوه .
حتی ډیر ځله انگریزانو د مفرور د نیولو دپاره فوجونه ور لیږل چه نتیجه به سخته جگړه وه او پښــتنو به ډیر تاوانونه ځغمل خو دط ته غاړه نه ښودله چه د پښــتو اصول او یا رواج ماتی وکړې .
کلوډفیلډ لیکې چه د رسوم دپناهندگې ورکولو په ټولو افغانانو کي یو شان ده خو په افریدو قوم په هر قیمت د یاغي او یا مفرور نه چه دوي ته یی پناه ور وړې وه دفاع کوې او هغه هیڅ قیمت مفرور او یا غې هغه بلي ډلي ولو که هغه حکومت هم وې .
عجبخان افریدې کله یی چه پیغلې ایلیاس په تښتولو کي د تیرا په اورکزوي کي ملا محمد اخوندزاده ته پناه ور وړې وه نو د انگریزانو حکومت خپل ټول زور په اخوندزاده باندې واچاوه چه عجبخان افریدی انگریزانو ته ور کړي خو د پښــتو د پناه د اصولو سره هغه د انگرایزانو ټول سختۍ و منلي خو ور یی نکړ .
تا سو زمونږ ملک باندي قبضه لگولي او تاسې په کي اوسي مونږ به بل چیري لاړ شو خو دا نفر نشو در کولای ځکه چه مونږ نه غواړو چه مختورن شو چه پښــتو او پښــتونولې مو ماته کړه .
ایدوارډ را وړي او لیکې کله چه راجا هیرا سینگ په لاهور د پنجاب حکمران وه نو یی ملک ثواب خان وزیرې ته ۳۰۰۰ روپۍ چه د ۳۰۰ انگریزې پونډ معادل وي د ورکولو اراده وکړه او ورته یی وویل چه ددي پیسو په مقابل کي ملک فتحخان توانا چه ددوي په غرونو کي پناه اخستي وه انگریزانو ته ور وسپارې .
تقي الدين أبو العباس أحمد بن عبد السلام بن عبد الله ابن تيمية الحراني‎) ابوعباس تقی‌الدین احمد بن عبدالسلام بن عبدالله ابن تیمیة الحرانی چې په ابن تيميه سره مشهور ؤ،
روسی د سیریلیک رسم الخط د روسی الفبا په کارولو سره لیکل شوی؛ دا د طالع ثانوي بیان سره د کنسوننټ فونیمونو او هغه پرته د "نرم" او "سخت" غږونو ترمینځ توپیر کوي.
نوموړی تر لسم ټولگي خپلې لومړنۍ زده کړې په خپل کلي کې سر ته رسولي او بيا يې د مردان په دولتي پوهنڅي کې په ساينسي مضامينو کې د څوارلسم ټولگي بريليک ترلاسه کړی.
په ۱۹۴۵ز کال کې جاپان سره د جګړې په پایله کې په چین او ټایوان کې د انفلاسیون زیاتوالی په چټکۍ سره د پرمختګ په حال کې و چې د خلاصولو لپاره یې ملتپال حکومت د اسعارو نوې سیمه رامنځ ته کړه،
د چین جمهوریت پوځ د ملي انقلابي پوځ نه سرچينه اخلې چې د سن یات سین له خوا په ۱۹۲۵ز کال کې په ګوانګ دونګ کې د چین د بیا یوځای کولو په موخه رامنځته شو.
د ټایوان د مالیې وزارت په وینا په ۲۰۱۰ز کال کې د ټایوان ټوله سوداګري ۵۲۶.۰۴ میلیارد ډالرو ته رسېدلې چې لېږد او رالېږد دواړه یې د ریکارډ تر کچې پورې رسېدلي و،
وروسته له ۱۹۹۳م زېږدي د تنظيمي جگړو له کبله پېښور ته کډوال شو او هلته يې هم د بي بي سي روزينيزې خپرونې نوي کور نوي ژوند کې ونډه واخیسته او تر مړينې پورې په هماغه دنده چوپړ ترسره کاؤه.
ښاغلي فضلي خپلې زده کړې په خپل پلرني ټاټوبي کندهار کې پیل کړي وې او ښايي دوديزې زده کړې يې درلودې او وروسته یې بيا د لوبگرۍ سره ډېره مینه درلوده چې لمخې يې په کندهار کې په جوړ شوي دوديز تياتر کې برخه واخیسته او بيا پلازمېنې کابل ته لاړه .
طاهر اپريدي په لومړيو ورځو کې شاعري کوله خو د کال ۱۹۶۲ راهسې يې په نثري ادب لاس پورې کړ چې د ژوند له وروستيو لسيزو راهيسې د پښتو ژبې يو نامتو کيسه ليکونکی دی.
هغه وخت چې المتو کل علی الرحمن پښتون واکمن بهلول لودي د ډيلي سلطنت تر لا سه کړ نو د يوه فر مان له مخې يې پښتا نه قبا يل هند ته ور و بلل تر څو د خپلې وا کمنۍ ستنې پيا وړې او مضبو طې کړي او له بلې خوا پښتنو ته د خپلې وا کمنۍ په قلمرو کې جا گيرونه او منصبو نه ور کړي.
خو ددې تخت سا تنه هغه څوک کو لای شي چې دقوم او قبيلې خا وند وي. نو پښتنو ته په کار دي چې ددوی ډير شمير هند و ستان ته ر اشي او نه يو ازې د واکمنۍ په پيا وړ تيا کې بر خه وا خلي،
کر لا ڼي او پرمليان هم شا مل ووله افغا نستا نه دهند لور ته لاړل چې ډيرو يې لوړ لوړ منصبو نه او جا گيرونه تر لا سه کړل چې موږ کو لای شو د لو دي او سوري دو اکمنا نو په وخت کې د ځينو مشهورو امر اوو نو مو نه وا خلو چې پر ملي پښتا نه وو.
که څه هم د پرمليانو د تو کميزو اړيکو په اړوند بيلابيلې نظريې څرگندې شوي او د ځينو په اند دوی د يفتلي شهزاده گانو اولاده ده چې د عربو د فتوحاتو او سوبو له وخته د غزنوي واکمنۍ پورې تر اوسه په سليمان او سپين غر کې مېشته دي.
په پېښور کې يې د کابل د لاسپوڅي دولت او د هغو نورو وگړيو اعمالو په ضد چې د اسلام تر پردې لاندې تر سره کول او د ملي او اسلامي مبارزينو د منزل پر لور يې د يون لوري ته تغير ورکاوه.
امريکا ته د لوړو زده کړو لپاره له تللو مخکې يې يو کتاب له دري نه پښتو ته وژباړه او غوره داستانونه ېې ونوماوه او د همدغه کتاب د ژباړې له مخې يې د رحمن بابا دريمه درجه جايزه واخېسته.
واجبه ده چې حقيقت و پلټي او زيار وباسي تر څو پوه شي او يا گومان وکړي چې قبله پر يوه بيله خواده. که باور او يا گومان يې رانه غۍ څلورگونو مذهبونو بې له شافعيانو او ځينو اماميانو ويلي دی:
دې مېرمني د هغه كال په غزا كي چې پښتنو د خپل استقلال د گټې دپاره سرونه پر ميدان ايښي وه د خپل زلمي مېړه سره برخه اخيستې ده او د زلمي مين سره يې يو ځاى خپل سر تر وطن قربان كړى دى،
چې زه دلته يوازي د دې مېرمني اشعار چې د فداكارۍ پر ميدان يې له پاك زړه څخه را وتلي دي د نمونې په توگه رانقل كوم د توري له كيسې سره كه څوك مينه لري د طلوع افغان پورتنۍ شمارې ته دي رجوع وكړي.
اکبریه گنابادی اویسیه بدویه/احمدیه بکتاشیه پیرجمالیه تیجانیه جنیدیه چشتیه حروفیه حکمیه حلمانیه حیدریه خاکسار (جلالی، معصوم‌علیشاهی، نورائی،
معنوي متواتر هغه دى چې يوه داسې ډله چې د هغوى اتفاق په درواغو باندې مستحيل وي مختلفې واقعي رانقل كړي وي چې دا مختلفې واقعې په يوه امراو ټكي باندې په تواتر سره يوځاى وي.
تقارير هغه کارونه چې نورو صحابه و د رسول الله صلی الله علیه وسلم په مخکې کړي او هغه ترې نه منع کړې او نه یې پرې امر کړی دی د حديثو په اړه د زياتو معلوماتو لپاره لاندې سوال او ځواب مطالعه کړﺉ
مگر سره دداسې كوښښ او هڅې د صواب له لارې څخه وځي او دا له دې سببه چې دغه مفسر د ضعيفو اوموضوعه و احاديثو په رڼا كې اوپه داسې اثر چې له ويونكي څخه ثابت شوى نه وي د آيتونو تفسيريې كړى دى.
مگر هغه څه مو چې بيان كړى په هغو كې خامخا ذكر او پند دى هر هغه چالره چې هغه لره روغ زړه او هغه فكر كوونكي وي په داسې حال كې چې دى په زړه سره حاضر او متوجه وي.
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
تر جگړې وروسته بيا په لندن کې هغه د هاکنې گرامر ښوونځي کې ومنل شو په کوم ځای کې چې بيا هغه د جوزف بررلې لخوا جوړې شوې او لارښودل شوې لوبې کې د ماکبېت او روميو رولونه لوبولي.
په هماغه کال کې دی د آنيو مک ماسټرز ’ د نندارو نامتو کمپنۍ کې ځانته ځای وگاټه او د شکسپير د رول په لوبولو کې ډېر ښه وځلېده. د 1954 نه تر 1957 کلونو پورې پينټر د خپل د سټېج نوم د لوبولو په دوره وه. له 1956 نه تر 1980 کلونو پورې دی د ويوين مرچنټ نومې لوبگرې سره واده وکړ او بيا په 1980 کال کې هغه يوې تاريخپوهې ليکوالې لېډي آنټونيا فرېسر سره د دوهم ځل لپاره واده وکړ.
د هرلډ پينټر په هکله دا هم ويل شوي چې هغه په لومړي سر کې د ارواحي حقيقت پېل شوي پړاو نه وروسته دوهم پړاو ته چې تر ډېر حده شاعرانه بڼه يې درلوده پرمخ ولاړ لکه د بېلگې په توگه دده نندارې لکه او او په آخر کې بيا په درېيم پړاو چې سياسي بڼه يې درلوده لکه د بېلگې په توگه د ،
په رښتيا چې د هغه په آثارو کې د تسلسل او روانې ژبې وړتوب د يادونې وړ او فوق العاده کار دی او هېره دې نه وي چې په دغو نندارو کې سياسي پېغامونه له ورايه داسې ښکارېږي لکه وار د مخې چې پينټر د گواښ او نياو په شننه کې
دغه توپک د سړې جگړې په وخت کی په ځانگړی ډول د شرقی بلوک په پوځونو کی پرته له چکوسلواکيا (په چکوسلواکی پوڅ کی او وروسته په چېکی او سلواکی پوځونو کی د ۱۹۵۸ کال څخه تر ۲۰۱۱ کال پورې د توپک ماډل ۵۸ څخه کار اخیستل کېده ) کارېده.
دغه منلي شاعر په پښتو دری او عربي ژبو کې له سوز او خوند څخه ډک شعرونه ویلي چې د هغه مهال د ذوق خاوندانو به يې د ادب له بڼه د خوشبویي گیډۍ تر هېوادونو پورې په سوغاتونو کې وړلې.
ځینې وختونه سعودي عربستان د اسلام د دوږ سپېڅلو ځایونو مسجد الحرام او مسجد النبوي له امله د «دووسپېڅلو جوماتونو د ځمکې یا حرمین الشریفین» په نوم یادېږي.
له ۲۰۱۵ ز کال نه تر ۲۰۱۹ ز کال پورې د وسلو ترټولو لوی واردونکی هېواد دی چې منځني ختیځ ته د امریکا د وسلو د ټولو صادراتو نیمايي ترلاسه کوي.
هغه چې بچ پا تي شول خواره واره شول او د خپلې قبيلې له نو رو څا نگو سره د هند وستان خو اته لاړل او د هند وستان په بيلا بيلو بر خو کې ميشته شول ٠اوس په ا فغا نستان او پښتو نخوا کې ان څوک د پړ ا نگيا نو له نا مه سره اشنا يي نه لري،