polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
نوموړي له سپین بولدکه له خلق دیموکرایتک ګوند حکومت سره همکاري پیل کړه او وروسته یې د ژوند ډېره برخه او د پوځي ماموریت دوره د کندهار په میوند ولسوالۍ او هلمند کې تېره کړه.
ما در شناخت این سه جنگ درمانده‌ایم. ما نیاز جدی به شناخت لایه‌های جنگ داریم. ما نیاز به نهاد حرفه‌ای و منابع وافر برای استخبارات داریم. با استخباراتی که مزدوران هر سه لایه جنگ در آن رخنه کرده‌اند،
تربیون‌های مساجد را به گروگان گرفته‌اند و با ارایه تفسیر افراط‌گرایانه تلاش می‌کنند تحولات را برای ایجاد یک دولت ملی و معاصر در افغانستان که بر پایه‌ی دموکراسی،
دایران د اوقافو او دخیریه چارو دموسسې مشر علی محمدی دقران کریم د درویشتمو نړیوالو سیالیو په څنګ کښې زمونږ خبریال ته وویل داسلام دښمانانو په داسلامی دنیا کښې د تفرقې داچولو لپاره خپل ټول توان کارولی دی او داپه داسې حال کښې دی چې قران کریم تل مسلمانان وحدت ته وربللی دی .
د قران کریم د درویشتمو نړیوالو سیالیو د سترې شورا مشر ټول مسلمانان سره وړونه وبلل او ویې وویل داعش تکفیری ترهګره ډله او هغه کسان چې له دغو ترهګرو ډلو سره ملګرتیا کوی انحرافی تفکر لری او د اسلام داصلی دښمانانو په توګه له امریکا او صهیونیسټ رژیم سره ملګری دی .
هغه د دښمن پیژنده دقران کریم د ټینګار وړ یوه موضوع وبلله او ویې و یل دښمانانو د مسلمانانو ترمینځ نیابتی جنګ شروع کړی او په خپله په اسلامی دنیا کښې دخلکو د وژلې او دجنګ تماشه کوی او دمسلمانانو له اختلافاتو ګټه پورته کوی .
محمدی په دې خبرې سره چې مسلمانان د قران کریم په باره کښې هیڅ دنظر اختلاف او شک نلری وویل اسلامی امت باید ددښمانانو ددسیسو په وړاندې هوښیار او خبر ووسی او دښمانانو ته د تفرقې د اچولو اجازه ورنکړی .
ساینس پوهان کله کله لیپيډ د اوبو څخه تېښتېدونکو یا آمفیفیلیک کوچنیو مالیکولونو په توګه تعریفوي؛ د ځینو ليپيډونو آمفیفیلیک طبیعت هغوی ته اجازه ورکوي چې د اوبو په چاپېریال کې د وزیکلونو،
شهید مولوي سنګین هغه بریالی قومندان و چې د پکتیکا ولایت د مسؤلیت په مهال دده تر امر لاندې د قاري اسمعیل صاحب د ډلګۍ مجاهدینو په ۲۰۰۹ کال کې د پکتیکا په ولایت کې امریکايي افسر بوبریګدال له وسلې سره د امریکايي اډې له څو مترۍ څخه ژوندی اسیر کړ .
د بوبرګډال نیول کیدل او بیا د هغه په محفوظ شکل ساتل چې په پای کې ورباندې د اسلامي امارت او امریکا تر منځ تاریخي تبادله وشوه په پکتیکا کې د شهید مولوي سنګین د مسؤلیت د مهال یوه تاریخي پیښه وه .
همدغه امریکایي عسکر بریګډال و چې وروسته په تبادله کې یې هغه ۵ طالب مشران امریکایانو د ګوانتامو نه راخلاص کړل څوک چې د لس او دولس کاله د ګوانتنامو په زندان کې بندیان وو.
امریکایانو او اجیرانو یې څو وار کوشش وکړ چې په ولسوالۍ برید وکړي او بیرته یې ونیسې خو د مولوي صاحب د ملګرو له طرفه د سخت غبرګون سره مخامخ شول او ماته به یې وخوړله،
د اتل سنګين تر قوماندې لاندې مجاهدينو د پکتیکا ولایت د ګیان ولسوالۍ ودانۍ او ورسره نېږدې د امریکایانو او ځانګړو ځواکونو په ګډ کمپاین باندې تعرض وکړ او د سخت جنګ نه وروسته یې دواړه مرکزونه فتحه کړل چې د ګیان ولسوالۍ تر اوسه د مجاهدینو په لاس کې ده .
د ګیان ولسوالۍ پورې مربوط د لواړه په سیمه کې د امریکایانو په کمپاین یې مسلسل بریدونه وکړل په اکمالاتی کاروانونو یې دوامداره کمینونه ووهل چې بالاخره امریکایان مجبور شول د لواړه کمپاین پریږدي .
د پکتیکا ولایت د چاربران په ولسوالۍ د مولوي سنګين تر قوماندې لاندې مجاهدینو تعرض وکړ او ولسوالۍ یې مکمله فتحه کړه چې لله الحمد تر نن ورځې پورې د اسلامي امارت سپين بیرغ ورباندې رپاند دی .
د منظم پلان له مخې د پکتيکا زیړوک ولسوالۍ په ودانۍ باندې اول د موټر بم برید او وروسته پراخ تعرض هم د مولوي صاحب له طرفه ترتیب شوی وو چې په نتیجه کې يې بې شمېره امریکایانو ژوند د لاسه ورکړ .
وړه او لویه دوره یې په مدرسه کې له شيخ الحديث مولوي عبدالستار جان رحمه الله او شیخ مولوي سیف الله صاحب څخه ولوستله او په ۲۰۰۵ کې یې د فراغت پګړۍ وتړله.
شهید مولوي سنګین د مجاهدینو په پوځي او اخلاقي تربیه کې ډېر کوښښ کاوه او د نظامي عملیاتو د تر سره کولو په مهال به یې د ولسي خلکو د سر او مال خاصه پاملرنه کوله .
قوت او زندان رعب و؛ په هغه وخت کې شهید مولوي سنګین فاتح د اسلامي امارت له طرفه د مولوي جلال الدین حقاني صاحب په جبهاتو کې په پکتیکا کې د یوه نظامي مسؤل په حیث وټاکل شو.
مولوي صیب د لومړنیو مجاهدینو څخه و چا چې په کمزورو وسایلو په خوست او پکتیکا ولايتونو کې د یرغلګرو په اکمالاتي کاروانونو او د دوی په پوځي مراکزو ځپونکي بریدونه پیل کړل .
دیانت او په نبوي سنتو تمسک یې طبیعي خاصه او له تظاهر او ریاکاري څخه یې کرکه کېدله او د خپلو ملګرو تر څنګ د دښمن عسکرو هم مولوي صاحب ته لوړ احترام درلود
په بل عبارت ښیښه د طبیعی یا مصنوعی موادو هغه مخلوط دی چې د یولړ تکنالوژیکی عملیو په پلی کولو سره وروسته له کیمیاوی او فزیکی بدلونونو څخه لاسته راځی.
د ۱۷ زیږدیزی پیړۍ په وروستیو کې په انګلستان کې د ښیښو جوړول پیل شو چې په هغو کې د سربو د ځنو ترکیبونو د شته والی له امله ښیښو ځانګړی روڼتیا او ځلیدنه و موندله.
داسی نښي نښانی ترلاسه شوی چې کوشانیانو په ښيښو کې انځورونه کښل او ځرنګه چې ښیښي د لېږدونې په وخت کې د ماتیدو خطر لري نو د کوشانی چارواکو په غوښتنه ددی هنر کارپوهانو له یوی سیمی څخه بلی سیمی ته سفرونه کړی او هلته هم د ښیښو جوړولو صنعت رواج موندلی دی.
په هېواد کی د سراسري سولی په رامنځته کېدو د ښیښي جوړولو صنعت د او پراختیا لپاره له طبیعی زیرمو څخه د گټی اخستنی په موخه په لومری گام کی علمی او مسلکی کادرونو ته چی د ملی اقتصاد په ټولو برخو کی لازمه مسلکی پوهه او تخصص ولری،
همدارنګه اړینه ده چې د ښبښی جوړولو او نورو ودانیزو توکو د تولېد لپاره د ځایی اومو موادو کانونه يوځل بیا په دقیقه توګه سروی او و ارزول شی او د اقتصادی اغیزمنتیا په صورت کې ئې د استخراج کار په فنی او مسلکی توګه په ممکن فرصت کې ترلاس لاندی ونیول شی.
په دی توګه به د هېواد د اقتصادی ودی او غوړیدنې لپاره رغنده ګام اوچت او د بنسټیزو تاسیساتو په رامنځته کېدو سره به مو هېواد د صنعتي کېدو په لور لاره خپله کړی.
يو وخت رسول الله او ورسره ځنې اصحابو د بني نضير په مېنه کې يوه ديوال ته ناست ؤو چې د همدې قبيلې يهودو د رسول الله د قتل توطئه جوړه کړه او غوښتل يې د يوې تيږې په راغورځولو سره دا شوم کار تر سره کړي،
هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لأَوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَظَنُّوا أَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنْ اللَّهِ فَأَتَاهُمْ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمْ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَأَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الأَبْصَارِ وَلَوْلا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ الْجَلاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ يُشَاقَّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ).
د نن ورځې پروټیسټاني زړه نسخه د قوانینو ۳۹ کتابونه لري - د کتابونو شمېر یواځې له یهودي تناخ سره د جلا وېش له امله توپیر لري – په داسې حال کې چې د روم کاتولیکه کلیسا ۴۶ کتابونه د زړې نسخې په توګه پېژني.
بني قريظه چې لا تر اوسه په مدينه کې اوسيدل د داسې لوى شر او او بربادۍ ملا يې تړلې وه چې که چېرې د احزابو غزا په ياد شوي شکل پاى ته نه واى رسيدلى نو ددې امکان موجود ؤ چې مسلمانان له مينځه لاړ شي،
طبیعي ګاز د طبیعي هایدروکاربني ګاز مخلوط دی چې له میتان څخه جوړ شوی او معمولاً څه ناڅه لوړ الکان او کله ناکله څه ناڅه کاربن ډای اکسایډ، نایتروجن،
طبیعي ګاز هغه مهال جوړېږي چې د نباتي او حیواني موادو د تجزیې په حال کې طبقې د ځمکې تر سطحې لاندې د میلیونونو کلونو په جریان کې له شدیدې ګرمۍ او فشار سره مخ شي.
دوی د سیوان په زیلیوجېنګ سیمه کې له ځمکې څخه په باڼس لرګیو کې د ګاز د انتقال لپاره یوه لاره کشف کړه تر څو د ګاز په مرسته مالګینې اوبه جوش او مالګه ترلاسه کړي.
په هغه لومړي کانفرانس کې چې د صدیق منصور انصاري په هاند و هڅو د پروفیسر حسن نکاټا او جاپان هېواد کیوټو ښار د دوشیشه پوهنتون اداری په تخنیکي همکارۍ ترسره شو؛ انصاري وکولای شول چې د افغان دولت او په جګړه کې ښکېلو وسله والو ډلو ټپلو هریو حزب اسلامي او د طالبانو وسله والې ډلې استازي راغونډ او د افغان سولې د پروسې په اړه لومړنۍ مخامخ ناسته ترسره کړي.
د صدیق منصور انصاري په مشرۍ د بېلا بېلو مدني ټولنو استازو د ۱۳۹۷ د غويي ۳۱مه یک شنبې په ورځ د حزب اسلامي له مشر حکمتیار سره په کتنه کې د راتلونکو ټاکنو پر شفافیت او ځينو نورو مهم ملي مسایلو خبرې وکړې.
لومړنۍ زده کړې یې د جلالکوټ ښار په تجربوي ښوونځي کې پیل او د منځینو زده کړو لپاره د افغان سید جمال الدین لېسه کې شامل او په ۱۳۷۱ لمریز کال د افغانستان خپلواکۍ ګټلو وروسته بېرته خپل پلرني ټاټوبي ته راستون او د ننګرهار عالي لېسې له دولسم ټولګي فارغ شو.
دهغې وروسته دظاهرشاه دحکومت دبادشاهۍ پرمهال يووکيل ظاهرخان دې سيمې ته دعوت کړه ظاهرشاه ددغه ښکلې منظرې په ليدلوسره دغه ساحه ساتل شوې وګرځوله اودشاهي کورنۍ ښکارځاې يې اعلان کړه.
په ۱۹۵۰ م کال کې يې ددې ساحې شاوخوا۲۰۰هکتاره ځمکه چې دخلکوملکېت ووپه بيه واخسته اوهلته يې يوځاې جوړکړه داسې پلان ووچې نوره ځمکه هم په جنوبي اوغربي ساحوکې واخلي خودسيمې دهقانانولخوا ونه منل شوه.
په دغه وخت کې يې دغوغاسارپه دره کې يوڅلورخونيزه تعميرجوړکړه چې دشاهي کورنۍ غړوورڅخه استفاده کوله دروښانه کولولپاره يې داوبو برېښنا دستګا هم ورته جوړه کړه .
البته ديادولووړده چې دوخت بادشاه داقصدنه درلوده چې چې داسيمه دځان اوکورنۍ لپاره ځانګړې کړي بلکه دبادشاداقداماتوعمده دليل نوروخلکوته دچاپېريال اودطبعي زيرمودساتلوروحيه ورکول وو.
په وروستيوکلونوکې استوګنې بياخپل هيوادته په راستنيدوسره زياتې شوي دي چې په طبعي منابعواوپه موجود وحشي حيواناتواوددې په فزيکې حالت يې ډيرفشارواردکړی دی.
البته دسياحت مسابقاتي ښکارلپاره به چې کله يوښکارکونکې ځانګړې جوازنامه اخسته نويواځې ديوفيرحق به ورکول کېده چې دخپلې خوښې حيوان ښکارکړي پدې شرط چې دغه حيوان حمل لرونکې نه وي ياکوچني بچي لرونکی نه وي.
دمحمدداودخان دسلطنت پرمهال په ۱۳۵۵ هـ ش کال کې مخکني پاچا چې کومه ۲۰۰ هکتاره ځمکه په شخصي پيسواخستې وه رسماًاجردرې پورې وتړل شوه.
بدبختانه دپخواني حکومت په له مينځه تللواوداخلي جنګونوپه وجه دغه ساحه چې دښه ايکولوژيکي اهميت لرونکې وه هيره کړی شوه اداره اوتنظيم يې دمشکلاتوسره مخ شو اوبلاخره .
۱۳۷۹ او۱۳۸۰ کلونوکې څېړنه وکړه داجرپه دره کې دټيټې کچې نباتي فرش څخه نيولې ترلويوونواووحشي حيوانات پورې چې دلته موجودوودخطرسره مخامخ شوي وو.
داجردره په مجله کې دوحشي ژووداوسيدوځاي په توګه په ۱۹۷۷م کال دجون په مياشت کې تثبيت او نړۍ دساتل شووسيموپه ډاټابيس کې دساتل شووسيموپه څلورمه کټګورۍ کې په رسميت پيژندل شوې ده .
په 2008م کال کې دساتل شووساحودتنظيم لپاره شپږکټه ګورۍ رامينځته کړې چې داکټګورۍ په زياتوهيوادونوکې منل شوي دي له دغه کټه ګوريوڅخه په لاندې ډول يادونه کيږي .
پدې کټګورۍ کې هغه سختې ساتل شوې سيمې شاملې دي کوم چې دژونديوموجوداتودبيلابيلو انوعواوهمدارنګه دامکان ترحده دجيولوژيکي شکلونودساتنې لپاره ځانګړې شوې دي اودانسانانوليدنه،
يادشوي شيان اکثره په بشپړه توګه دغېرانساني قووپواسطه جوړيږي اوکچېرته دانسانانوکمې مداخلې ته هم پکې اجازه ورکړل شي ښايي دتخريب اوويجاړۍ سره مخ شي .
داډول ساتل شوې ساحې عموماً پراخه وي چې تغيرشوې نه وي اوياهم په ډېره کمه اندازه بدلون پکې راغلی وي خوخپل طبعي خاصيت اوتاثيريې ساتلی وي ددې ترڅنګ انسانانوپکې دايمي او ياهم دپام وړهستوګنه نه وي کړي داډول ساحې دطبيعي شرايطودخوندي کولوپه منظوراداره کيږي.
له هغه پراخه طبيعي ياتقريباً طبيعي ساحوڅخه عبارت دي کومې چې دستروايکولوژيکي پروسو اودهغوۍ بشپړونکوانواعودساحې دځانګړوايکوسستمونودساتلولپاره ځانګړې شوې وي .
دژونديوموجوداتودبيلابيلوطبيعي ډولونواودهغوۍ سره مرسته کونکواودهغوۍ لاندې ايکولوژيکي جوړښتونوساتنه اودچاپېريال اړوندپروسوتقويه کول اوددې ترڅنګ زده کړې اوتفريح ته پرمختګ ورکول.
له هغه ساتل شوې ساحې څخه عبارت دی چېرته چې وخت په اوږدوکې دخلکواوطبيعت ترمنځ دمتقابلواغېزوپه پايله کې ديوممتازخاصيت لرونکې ساحه منځ ته راوغلي وي کومه چې دپام وړايکولوژيکي، بيولوژيکي،
کلتوري اوزينتي ارزښت لرونکي دي اوچېرته چې ددغه متقابلو اغېزودبشپړتياخوندي کول ددغې ساحې اودهغې اړوندطبيعت اونوروارزښتونودساتنې اوتامين لپاره حياتي ارزښت لري.
ددغه ساحويوڅه برخه دطبيعي زېرموددوامداره تنظيم لاندې وي اوپه کې دطبيعي زيرموڅخه کمه اندازه غيرصنتي استفاده چې دطبيعت دساتنې سره مطابقت ولري ددغه ساحې عمده مقصدګڼل کيږي.
ددې لپاره دصادرولويو اجازه ليک ته اړتياده کوم چې دواردونکي دولت لخواورکول کېږي اوښايي يواځې په هغه صورت کې ورکړل شي چې دغه ژوي په اصل کې دسوداګرۍ په منظورنه وادديږي اوياهم واردولوهدف يې نوعي پايښت ته زيان ونه رسوي.
پدې ګروپ کې هغه انواع شامل دي کوم چې په اوس وخت کې په حتمي ډول دانقراض دخطرسره مخ نه دي خوکه چېرته يې سوداګري دوام ومومي ښايي دانقراض دخطرسره مخ شي.
په دې ګروپ کې شامل انواع په حتمي ډول دانقراض دګواښ سره مخ نه وي خوبياهم نړيواله سوداګري يې بايدکنترول شي ترڅودګټه اخستنې دهغې اندازې څخه وژغورل شي کوم چې ددې ګروپ دانواعودپايښت سره مطابقت نلري.
صادرونکي هېوادونه بايديواجازه ليک ولري اودايواځې هغه وخت ورکول کېږي کله چې يې نوعه په قانوني توګه ترلاسه کړي وي اوصادرول يې دنوعې پايښت زيان رسونکې نه وي.
په دې ګرروپ کې هغه انواع شامل دي چې دتړون يوې غړې ډلې په خپلو قوانينواوقواعدو کې دهغې څخه په ګټه اخستنه بنديزلګولی وي اودسوداګرۍ دکنترول لپاره يې دنوروډلوهمکارۍ ته هم اړتياليدل کېږي.
ددې تړون منل شوی اصل دادی چې سيمه ييزدولتونه ياايالتونه به دوحشي ژوو دهغه مهاجروانواعوحتماً ساتنه کوي اوبايدويې کړي کوم چې دهغوۍ درسمي ملي پولودننه ژوندکوي اوياهم ورڅخه تيريږي .
هغه څېړنوپه اساس چې دافغانستان دژونددچاپېريال ساتنې دارې لخواپه ۱۳۸۲ــــ۱۳۷۸ هـ ش کلونوکې شوې وه دګوتوپه شمار مرغانو پرته نورپدې سيمه کې ندي پاتې ددې راپورپه اساس په پسرلي کې يوتعدادمرغان دلته استوګنه کوي چې په بې رحمانه ډول ښکارکېږي،
چې په قراره قراره دښاردنفوس دزياتوالي له وجې اودچاپېريال ساتنې دميکانيزم دنه موجوديت له امله داسيمه دضربولاندې راغله اوورځ په زياتېدويې شکل تغيراوتخربيږي .
دنړيوالو سازمانونونه پاملرنه اوپه مختلفومحيطي تړونونوکې دافغانستان ګډون ته نظرنه کول اوهمدارنګه دهيوادايکوسستم ته نه پاملرنه هم ددې دتخريب دعواملوڅخه دي .
دنارددښتې اوبه لرونکې ساحه يو طبيعي مالګين جهيل تشکېلوي چې منځنۍ برخه يې پراخه دښته چې ۳۲۰۰ متره ارتفاع کې د هندوکش د لړيو په اطرافو کې موقيعيت لري واقع ده .
ناور دښته د لوړوهموارو ساحو څخه ده چې تقريباً ۴۰ کېلومتره د شمال نه جنوب په لور او۱۵ کېلومتره د شرق نه غرب په لور د باباغره او هندوکش لړيو تر منځ موقيعيت لري دا ساحه څلورو خواوو نه د غرونو پواسطه چې لوړې څوکې يې ۴۸۰۰ متره ته رسيږي رانيول شوې ده.
او څلويښتو وړو تپو څخه چې مختلف سايزونه لري د اوبو ظرفيت يې د پسرلي په لومړيو کې ۲۰۰۰۰۰۰ مترمکعب او د پسرلي په وروستيو کې او اوړي کې دوه ميليونه مترمکعب محاسبه شوی دی.
ددي جهيل د اوبو سرچېنې د شاوخوا غرونو ويلې شوې واورې اوچېني دي چې اوړی يې ګرم او ژمی يې وچ او يخ وي د کلني اورښت منځنۍ اندازه يي ۱۴۰ ملي متره ده چې ۲۰ کېلومتره د جهيل نه فاصله لري ددې اوبو ۷۰ سلنه يې د ويلي شوو واورو څخه ده د کال په زياتو وختونو کې د حرارت درجه ټيټه وي يواځې د کال په درې مياشتو کې لوړه او حرارت يې يخ او کنګل سطحې نه بره وي تر څو چې وچ شوی نه وي دغه جهيل کنګل اوپه ژمي کې يې مخ په واوروپټ وي .
مټه لرونکې ساحه يې غاړو ته شتون لرې صرف بهرنۍ غاړې يې يواځې ټيټې ونې لري او نباتي فرش نلري غاړو ته يې همواره ساحه لري د لويو مرغانو ټيټ قدي بوټي لري .
ساتل شوې سيمې په لومړيووختونوکې په استثنايي توګه دشاهي ښکاردساتنې په شکل تاسيس کېدلې اويواځې شاهي بڼه يې درلوده چې دشاهانوميلمنوته به پکې دښکارلپاره اجازه ورکول کېده.
په ۱۹۲۷م کال داکتوبرپه مياشت کې دهندځنګلونوقانوني کېدنه رامينځ ته شوه اوپه ۱۹۳۶م کال کې دهزاره دځنګلونوقانوني کېدنه هم رامينځته شوه اودځنګلونوساتنې اوپالنې په لاره کې راپيښې ستونزې هوارې کړاې شوې .
زمونږپه هېوادکې هم يوشمېرسيمې دجنګونودپيل ترمخه دساتل شووسيموپه توګه وړانديز شوې وې خويواځې داميربندپه ۲۰۰۹ م کال کې دچاپېريال سانتې دملي ادارې لخوادوحشي حيواناتودساتنې دنړيوالې ټولنې په همکارۍ دملي پارک په توګه اعلان شواويوشمېرنورې سيمې دساتل شووسيموپه توګه اداره کېږي.
د او په اساس بنداميردافغان سياحتي سازمان په غوښتنه په ۳۰ دسپتمبر ۱۹۷۳ميلادي کال دملي پارک په توګه اعلان اومشخص کړاې شومګردغه اعلان دوزارت عدليې له لورې په دولتي رسمي جريده کې اعلان نه شواوهمدارنګه قانوني حالت يې هم نه درلود.
دساتل شووسيموپه اړه نړيوال ډاټابيس بنداميردملي پارک په توګه د د دوهمه کټګورۍ ساتل شوې ساحې په ډول په لست کې شامل کړ خودايې وښوده چې په دغه ساحه کې اوس مهال کومه فعاله اداره موجوده نده.
او په نوم دوه پوهانوپه ۱۹۷۷ ميلادي کال کې دبنداميرملي پارک لپاره پولې پيشنهادکړي چې دايې دجهيلونو په چينوباندې انتخاب کړي اوددغه ملي پارک پولې په ۲۰۰۳ ميلادي کال کې دپارک لپاره په نقشه کې ځاې پرځاې شوې وې .
د دجنګ نه وروسته دبراوردډلې په ۲۰۰۲ ميلادي کال کې ددغې سيمې څخه ليدنه وکړه اوويې موندل چې داميربندجهيلونه چې دايکولوژيکي پلوه په خپل پاتې وواوبدلون يې نه وکړی.
که څه هم بنداميرپه ۱۹۷۳ ميلادي کال کې دافغانستان دلوموړي ملي پارک په حيث اعلان شومګرپه حقيقت کې ددې نشريااعلان دحکومت په رسمي مجله کې ونشوچه ددې مطلب داو چې دغه ملي پارک قانوني قانوني حالت نه درلوده .
د ناور دښته په ۱۳۵۰ ه ش کال کې تشکيل او د ځنګلاتو او څړځايونو د رياست په پيشنهاد او درئيس جمهور د فرمان په اساس په ۱۳۵۷ ه ش کال د ساتل شوې ساحې په توګه د حسيني ډينګانو او د اوبو د مرغانو د پناه ځاې په توګه اعلان شو.
د افغانستان چاپېريال ساتني اداره لومړۍ اداره ده چې ۲۵ کاله وروسته د وري اولړم په مياشتو کې ۱۳۷۸ـــــ۱۳۸۱ ه ش کال پورې پدې ساحه کې چې کومې څېړنې سرته رسولي دي ددې سيمې اوسني وضيعيت او د وحشي مرغانو ژونديې پکې مشاهده کړی.
داجهيل په ۱۳۵۳ ه ش کال چې ۱۹۷۹ م کال سره سمون لري د اوبو مرغانود پناه ځاې په توګه اعلان شوی دی څرنګه چې يو پناه ځاي ضرورت ورته لري د هغې په ساتنه کې جدي اوعملي اقداماتولاتراوسه صورت ندی نيولی .
په ۲۰۰۶ م کال کې دغزني ولايت دبيارغونې ټيم لخوادفضک ددرې په لوړسرباندې يوه داوبوذخيره جوړه شوه چې داوبواندازه يې 4240003 اته رسيده ددغه ټولواوبوڅخه اوس مهال کانالونو پواسطه دابيارۍ لپاره په محلي ساحوکې استفاده کېږي اوپه ډېره اندازه دناوردښتې ته نه ځي.
دې سيمه کې د اصلي اوسيدونکو يو تعداد فاميلونو موجوديت او د هغوۍ حيواني ناياب توليدات ددې باعث شوي دي کله چې زيات شميرننداره چيان په لمريزو ورځو کې دغو سيمو ته ورځي اوهلته وخت تيروي .
اودنړۍ په ۶۰ هېوادونوکې دساتنې اړوندله ۵۰۰ څخه زياتې پروژې او۲۰۰ ساينس پوهان لري داموسسه په اصل کې دوحشي ژوواوصحرايي سيموساتنه کوي.
دادنړۍ ترټولولويه اوپخوانۍ شبکه ده چې د۱۰۰۰ څخه زيات دولتي اونادولتي موسسات يې غړيتوب لري.۱۶۰ څخه زياتوهيوادونوکې شاوخوا ۱۱۰۰۰ داوطلبانه ساينس پوهان لري مرکزيې دسويتزرلينډ په جنيواکې دی.
داموسسه ديوې داسې نړۍ لپاره کارکوي چې پکې دوحشي ژوواونباتاتوسوداګري دايکولوژيکې سستمونودزيانمنولوپرته په دوامداروسطحوکې داسې اداره کېږي چې دانسانانوداړتياوويوڅه اندازه هم پوره کوي .
داساحه دزياتوانساني فعاليتونوپه اساس زيانمنه شوې ده کوم چې دبندامير دمهمو برخو د خرابيدولامل ګرځيدلی دی داتخريبات په ورځني شکل دوام لري چې له امله يې دسيمې ښکلا کموالی کړی په پخواوختونوکې دچارواکوپاملرنه دې سيمې ته ډېره كمه اوياهم نه وه خواوس وخت کې دچاپېريال ساتنې ملي اداره د په همکارۍ هڅه کو ي ترڅودساحې طبعي حالت خوندي کړي .
د2003 م کال کې وموندل چې دغلته يوشمېرګواښونه وجودلري خوبياهم موټرې په خپلومعلومولاروتګ راتګ نه کوي چې دادتخريب لامل ګرځي خزلې اوپاتې شوني په جهيلونوکې اچول کيږي.
اوهمدارنګه په ۲۰۰۱ ميلادي کال کې دشمالي ټلوالې اودطالبانوترمينځ دجنګ عمومي ساحه وه اوډيرې ساحې يې په 2002 م کال کې په ماينونوپوښل شوې وي .
په همدې اساس ايکوسستم کې ژوندي موجودات اودهغوۍ غيرژوندي ملګري دواړه شامل د ي هريود بل خصوصياتوته بدلون ورکوي اوددواړويوځاې فعاليت دژونددبقاسره مرسته کوي.
په لنډه توګه ايکوسستم ددوه کلموايکالوژيکل اوايکولوژي سستم دی چې تحت لفظي معنی دايکوسستم طبيعت يا دی خوپه ساده اوعلمي ژبه کولی شوايکوسستم داسې تعريف کړو:
په ۱۳۴۰ ه ش کال کې دهلمند په سيندباندې دکجکې بندجوړېدو اوموسمي بارانواو واورو دتغيرسره سره بياهم ددې درې ساحو داوبودلوړوالي ظرفيت دځان سره ساتلی دی.
داجردره داجيرسيندپواسطه دشرق اوغرب په طرف په دوه مساوي برخوويشل کېږي دجوزاري سينددجوزاري په ساحه کې ترډېراوږدوالي پورې دځمکې نه لاندې بهيږي اودجوزاري په تنګه ساحه کې په مستقيم ډول اودچلتن دچينې څخه ښکته بهيږي چې په طبعي ډول يې دچلتن دجهيل ښکلې منظره برابره اوجوړه کړې ده .
ساتل شوې ساحه يې په په شاوخوا۴۰۰۰۰ هکتاره ده چې دوحشي حيواناتوژوندته ځانګړې شوې ده اويوه غرنۍ سيمه ده چې ډېرکلونه دخاصوساتندويه سستمونونه برخمنه وه .
په لومړيوکې دمغلوکورنۍ دې سيمې سره ډيره علاقه درلودله په ساتنه کې په يې ډېره ونډه اخستله دلومړي ځل لپاره په ۱۶ ميلادي پيړۍ کې دمغل شاهنشاه بابرشاه په يادښتونوکې يادشوی وو البته په.
دهغې نه وروسته دهغې ځاې ناستي اميرحبيب الله خان ۱۹۰۱ ـــ ۱۹۱۹ م کلونوترمينځ دجهيل جنوب ختيځه غاړه کې يوه قلعه چې دميلمستون اودښکارلپار ه دجونګړې په ډول جوړکړ .
ددې ساحې بل ايکولوژيکې صنعت اوتاريخي لرغونتوب پدې کې دی چې داساحه داوبود مرغانو دپناځاې په توګه اعلان شوی دی ددې لپاره دجدي ساتنيزوتدابيروته اړتيالري.
يوځل يې دوحشي حيواناتوپه منظور اوداوبودمرغانودحفاظت په منظور په څلورمه کټه ګورۍ کې په ترتيب سره درج کړي دي اوهمدارنګه په فرضي ډول يې کې په دوهمه کټه ګورۍ کې درج کړي دي .
اودخلم لنډمارک دساتل شووسيموپه حېث په بنيادي ډول ثبت شوي دي مګرپه دغه خط کې کوم قضاوت نه ووشوی باميان اوخلم په دوديزډول سره ورته دي نسبت محيطي وضعيت ته .
دوه سيمې کوچني پاميراوواجيردره هم دوحشي حيواناتودساتنې دټولنې لخواپه فرضي ډول دساتل شووسيموپه حيث پيژندل شوي دي مګردساتل شووسيمونړيوال ډاټابيس کې ندي ښکاره شوي.
بابرشاه اول کس ووچې ۱۳۹۳ـــ ۱۵۳۰ کلونوکې يې ۲۰۰۰ ډينګان پدې ساحه کې په خپل ياداشت کې ذکرکړه نوموړي وويل چې زيات تعدادداوبومرغان پدې ساحه کې نسل ګيري کوي.
دتحفظي تدابيروپه رڼاکې په اب استاده باندې دايران درامسرپه کانفرانس کې دنړيوالو جهيلونواوجبه زاروساحوپه کانفراس کې تاکېدشوی ووچې داوبودمرغانودپناځاې په توګه وپېژندل شي.
تجزيه کونکي د پنوم هم ياديږي عبارت له هغه ژونديواجساموڅخه دي چې عضوي پيچلي مواداوحيواني اونباتي پاتي شوني تجزيه کوي اوياپه غيرعضوي ساده مرکباتوباندې يې بدلوي دمثال په ډول فنجيان اوبکتريا وي .
اوس يواځې يوه کورنۍ دچلتان جهيل دپاسه اوسيږي اوکمه دکروړځمکه يې دپاسه پرته ده ليکن دغه ټوله ساحه يوځلې بيادروندڅړلري چې اوبختې او بوټي لري .
دهغه معلوماتوپه اساس چې دافغانستان چاپېريال ساتنې ادارې په اخروکلونوکې سرته رسولي معلومه کړه هغه سيمې چې دانسانانواوحيواناتودمزاحمت نه لرې وې اوپه کمه اندازه په خپل حال پاتې دي هلته دوحشي حيواناتوژوندپه لوړوسطحوکې موجوددی .
په اجردره کې چې ظاهرشاه په ۱۹۵۰ م کال کې دغوغاساردرې په خوله کې کوم تعميرجوړکړی ووهغه هم له مېنځه تللی اودبرق دستګايې هم خرابه شوې اووسايل يې لوټ شوي دي.
په ۱۹۸۱ م كال کې د او په نومونودوه عالمانووړانديزوکړ چې په کنړاونورستان ولايتونوکې بايدنورستان ملي پارک تاسيس شي چې مرکزيې دپارون اوکانتيوادرې وې .
سېلاب دکنټرول پروژې اودابيارۍ سستم په افغانستان اوايران کې ددې باعث شوچې داوبوجريان دې جهيلونوته کم کړي خصوصاً په هغه کلونوکې چې د باران اوسط پکې کم وو .
کله چې دمارچ په اخر اودافرېل په اولوکې داوبو سطحه اوچته وي داډينګان راځي اوکله چې دسپتمبرپه اخرواواکتوبرپه اولوکې داوبوسطحه ټيټه وي بېرته ځي .
د مرغانو د نسل توليد هر کال پدې ساحه کې رامنځته کېږې نور ډېر مرغان هم پدې ساحه کې خپل نسل توليدوي په مخکني کلونو کې ۲۱ ډوله مختلف مرغان پدې ساحه کې کتل شوي دي اما د افغانستان چاپېريال ساتنې ادارې اخرني کلونو د څيړنو په اساس دغه تعداد اوس کم شوی دی او يو تعداد د اوبو مرغانو او مرغيو خپل د مهاجرت مسير ته بدلون ورکړی دی .
دجنګونوپه پېل سره داساحه له ياده اووته اودچاپېريال ساتنې پروګرامونه پکې دکمښت سره مخ شول چې دوخت په تېرېدوسره نه يواځې بيولوژيکې بدلونونه پکې راغلل بلکه له فزيکې لحاظ له خرابۍ سره مخ شوه .
په وروستيوڅوکلونوکې هم له وچکالۍ له امله پوره وچ شوچې په پايله کې يې ابي اومهاجر مرغانو داساحه پرېخوده اونوروځايونوته مهاجرشول دهجرت لارو اونسل ګيرۍ ځاې ته يې تغيرورکړه.
وچوالی يې ددې سبب شوچې مالګين رسوبات ددې جهيل په مينځ کې وچ شول اودموسمي بادونوله امله په هواکې خواره شول چې ددې له امله دمقرپه ولسوالۍ اوددې شاوخوا سيمې زيانمنې شوې .
دافغانستان دچاپېريال ساتنې ادارې مشاهداتي ټيم دارزيابۍ په اساس يوه اندازه ميوه دارې اودبادامو ونې پدې سيمه کې وچې شوې چې دخلکواقتصادته ژوره ضربه ورسوله .
دهامون پوزاکساحه په مخکنيوکلونوکې تشخيص شوې اوتصميم پدې نيول شوی وو چې داساحه ساتل شوې سيمه اعلان شي مګرپه حقيقت کې ددې بله برخه چې په ايران کې موقعيت لري درامسردکانفرانس دسپارښتنې په اساس په کال دجون په مياشت دساتل شوې ساحې په توګه اعلان شوه.
رونالدپتوکزچې دچاپېريال ساتنې دبخش دهمکارانوڅخه ووپه ۱۳۵۱ه ش کال کې سپارښتنه وکړه چې په اينده کې دې ددې جهيل په غاړه کې داستوګنې مخه ونيول شي اودساتنې لپاره يې وګړي وګمارل شي ترڅودمرغانواودهغې دنسل ګيرۍ په وړاندې موجودګواښونه له مينځه يوړل شي .
باختري هوسۍ څخه د۱۹۷۰ م پېړۍ په مينځ د موسسې کارکونکوپه تخميني ډول د د شميردحقيقي سروې په اساس ۲۳۵۰ ښودلی وو مګردځايي ښکاردنظرپه اساس دغه شمير۵۰۰۰ ښودل شوی وو ،
بنداميرملي پارک دهزارات غرونوترمينځ اودهندوکش غرونوپه لويديځ اودباميان ولايت ديکاولنګ په ولسوالۍ کې موقعيت لري دکابل څخه دشمال اوشمال لويديځ لورته په۲۲۵ کيلومټرۍ دباميانوښارڅخه ۷۵کيلومټرۍ کې موقعيت لري.
همدارنګه يوه يې دلخواپه دوهمه کټه ګورۍ کې دملي پارک په حيث پيژدندل شوې ده اوشپږساحې نورې دوحشي ژوند اوداوبودمرغانو دسانتې په منظور په څلورمه کټه ګورۍ کې راغلي دي .
خوبياهم دغه پورتنيو ساحو تراوسه پورې پوره قانوني اورسمي حالت ندی اخستی اوياپه بله معنی لاتراوسه يې رسمي سرحدات ندي تعين شوي اوساتل شووسيموپه حېث ندي اداره شوي .
داموسسه ۹۰ څخه زياتوهېوادونوکې کارکوي اوپه ټوله نړۍ کې دچاپېريال اودساتنې اړوندپه نوروبرخوکې شاوخوا۱۳۰۰ پروژې پرمخ وړي .
په وروستيو کلونو کې د ښکاريانو تعداد زيات شوی دی د ناور ولسوالۍ ځينې مسافر چې ختيځ طرف ته اوسيږي هغوۍ ددې ساحې د مرغانو په مزاحمت کې برخه اخلي .
صافواواسماني رنګه اوبولرونکې دی کوم چې دشوکاڼي ډبروپه ذريعه يوله بل بيل شوی دی اودښکلو سروغاړوپواسطه احاطه شوی دی چې دنړۍ دډېروبې مثاله اوښايسته طبيعي منظروڅخه يوه لاسته راوړي .
دوی بیا وروسته دتاریخ په بیلا بیلو پړاوونو کې دجګړواو ځینو نورو لاملونو له کبله دخپل اصلي ټاټوبي ګوجراته لیږدیدلي دی او په نورو سیمو کې خواره واره شوي دي .
او واقعات هم پرى تداوي کيږي واقعات چه زياتره په سپو کى منځته راځي په لنډ ډول سره ويلاى شو چه کومى هغه واقعات چه ورسره دحساسو اورګانيزمونو په وسيله منځته راځى دتداوي وړ ده .
دپنسلين بنزائل – پروکائين شکلونه دښه سنرجنيتنکى خواصود منځته راتلنى په خاطر چه يوامينوګلوکوزوئيد دي يو ځاي کيږي چه په بازار کى دغه مستحضراتو له جملى څخه د کمپنى د & نوم اخستلاي شو دغه زرقى مايع مستحضر پخپل ترکيب په هرملى کى 50 او 100 بسته بندي لري دهرکيلوګرام وزن په مقابل کى 1/25 حيواناتو ته ورکول کيږي .
کله چه په يو حيوان کى څو مکروبونه تبارز وکړي نو ددي حالت دمنځه وړلو لپاره که چيري ديو انتى بيوتيک څخه په لوړ دوز استفاده وکړو نو دنوموړي انتى بيوتيک دلوړ دوز داستعمال په نتيجه کى په حيوان کى ليدل کيږي نوپداسى واقعاتو کى بايد ددوه انتى بيوتيکونو څخه بايد په يو ځاي توګه استفاده وکړو .