polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
پداسې حال کې چې دباد ماتوونکو اغيزه دکوچنيو نباتي ټولنو په مختلفو عناصروکې تغيرراولي چې د1-16برابره ارتفاع دباد ماتوونکو کې يې اندازه وي دکوچنيونباتي ټولنواندازه تغيرهريوعامل دشرايطو په اساس دکوچني غالب نباتي ټولنواوهمدارنګه دباد ماتوونکو دخصوصياتو((ارتفاع،
چې په دې صورت کې دګاز تبادله ياد2 او2 تبادله پاڼې کموي چې پدې سره دوچوموادو )ځنډيږي اوپه نتيجه کې دتوليد دکموالي باعث ګرځي چې دباد سرعت اود خامو اووچوموادودوزن دکموالي په اړه ډيرې زياتې څيړنې تر سره شوېدي.
کومه څيړنه چې دعليزاده په نوم څيړونکي پواسطه دباد دسرعت اوهمدارنګه دوچو موادودوزن دکموالي په اړه ترسره شوې ده کوم چې په هغه ګياه ګانو ترسره شوېده چې دلمر مخنيوي کوي داپه نښه کوي چې دباد دسرعت په زياتوالي سره وچه ماده په ريښه،
همدارنګه باد ماتوونکې دباد دسرعت په کميدو سره دځمکې سره د نژدې هواپه حرارت باندې اغيزه کوي چې پدې سره دګياه ګانو تبخير کميږي چې دتبخير په کميدوسره دمحصولاتودتوليد په اندازه کې زياتوالي راځي.
له بادماتوونکوڅخه بايد يوه اندازه هواتيره شې کوم بادماتوونکې چې دبادد تيريدولپاره لاره ونه لري اودباديوڅه اندازه ورڅخه تيره نشي باد دبادماتوونکو ترشاسقوط کوي اوپه نتيجه کښې دبادماتوونکو ځانګړتيا له منځه ځې اودبادماتوونکو د تخريبيدولامل کېږې دباديوښه مخه نيونکې دخپلي ارتفاع شل برابره ساحې په اوږدوپه ښه ډول دبادسرعت کموي اوکېداي شي دبادڅخه دساتل شوي محصول اندازه زياته شي .
دغه جوړښت دکرنيزو ځمکودتبخېراندازه کموي او رامينځته اواصلاح کوي چې دکټاري او يا سرحدرول اجراکوي چې داوړي په موسم کې ګازاتودرامينځته کېدواندازه کموي،
دګڼ بادماتوونکې په وخت کې ستونزمنه ده چې بادله هغې څخه سرايت وکړي خوپه داسې حالاتونوکې دونودماتيدوباعث کېږي چې دابه په لاندينې بادونوکې اله ګوله رامينځته کړي.
کله چې له دې قطارونوڅخه يوه ونه دمينځه لاړه شي دغه ډول بادماتوونکې خپل ارزښت له لاسه ورکوي چې له همدې وجې په کرونده کې د۳ـ۵ پورې قطارونه دبادماتوونکې عام اومعمول دي اودونوترمينځ فاصله بيادبادماتوونکې دمقصدپورې اړه لري په کوموځايونوکې چې دبادماتوونکې توليدته لومړنۍ اړتياوي نوبيادځمکې استعمالوونکې بايدزياته اندازه کوچنې لينونه اوزياته اندازه دکوچنيوونواودرختچوچې دزياته اندازه علوفي اوسونګ لرګې برابرکړي.
کله چې دروازه اوياهم لاره اړينه وي نوبايديوه ساحه کې فاصله پريښودل شي چې په دې ساحه دبادتاثيراوشدت هم زيات وي چې دا بايددباددشدت خلاف دشدت په تغېرد۴۵ درجې زاويه باندي جوړشي چې په عمومې ډول نرۍ اوعمودي وده لرونکې ونې بايدد لپاره انتخاب شي.
څرنګه چې دونه ډوله بادماتوونکو جوړول اواحداث ډيرو مصارفو او وخت ته اړټيا لري بايد دا په نظر کې ولرو چې ددې جوړول اوطرحه په داسې ډول وي چې مصارف يي کم او لوړ قدې ونې لاسته راوړو .
۴ – دهغه ونو څخه استفاده وکړو چې تنکې ښاخونه ولري او مناسبه ارتفاع ولري د څيړني په اساس دا ثابته شويده چې ښه خبره داده چې دنباتاتو څخه په مختلفو اندازو کې کار واخستل شي .
د ونو دنوعو دانتخاب لپاره ضروري دا ده چې دتيزو بادونو موسم ته پام وکړو که چېرته تيز بادونه په اوړي کې وي نوکولاي شو چې دپاڼه ريژو ونوڅخه استفاده وکړو اوکه چېرته تيز اوشديد بادونه د خزان موسم کې وي په کوم وخت کې چې ونې پاڼې رژوي نو بايدد تل شنو ونو څخه استفاده وکړو اوکه چېرته بادونه دکال په دوه موسمونو کې وي يعني په ژمي او اوړي دواړو کې وي نوبيا داسې ونې وکرو چې تل شني وي.
دځمکې اماده کول د باد ماتونکو دکاميابي لپاره ضروري ده ترڅو ونه پکې په چټکې سره وده وکړي هغه کنده چې دنباتاتو لپاره کېندل کېږي بايدپه مناسبه اندازه ژوروالي اوپراخوالي ولري ترڅود نباتات ريښي پکې ښه وده وکړي که چېرته داسې مواد چې له منځه نه ځي اونه خاوري کېږي دځمکې په سطحه کې موجودوي نو ضروري ده چې د ژوري يوي څخه استفاده وشي يابل کوم سامان الات استعمال شي چې خاوره ورڅخه پاکه شي .
د نباتاتو څخه د تبخير اندازه تريوې معينې کچې پورې دباد د سرعت په زياتېدو سره زياتيږي له هغې ټاکلې کچې څخه زيات د تبخير ثابت پاتې کېږي اويابادپرې ډېرکم اثر غورځوي .
هغه لنډه شيبه باد چې رامنځ ته کېږي د نباتاتو د تنکېو غړو او پاڼو د سوريو څخه د اوزموس د قانون په اساس څه اندازه اوبه بهر وځي او د باد په واسطه هوا ته تبخير کېږي .
که چېرې د يوې ساحې دټولونباتاتو پاسنۍ سطحه همواره او ديوه نبات يا مېوه لرونکې ونې پاسني شکل تکميل او متراکمه وي په دې صورت کې به په باندې دباد اغېزه کمه وي .
دا باد ماتوونکې دباد دتخريب څخه علا ؤه دواوري د غورځيدلو لپاره په هغو ساحو کې چې واوره ښويدنه رامينځته کېږي او لويي لاري بندوي داوسپنو پټليو او هـــــمدارنګه دنقليه وسائيلو د حــــرکت مانع کېږي.
د بعضي غيري ژونديو باد ماتوونکو رامينځته کول لکه د تيګو او لرګيو ديوالونه معمولاً قيمته تما ميږي نو پدي اساس ددې باد ماتوونکو څخه په ډيرو ارزښت لرونکو محصولاتو يا هم دتخريب شوو منطقو دپوښلو لپاره استفاده کېږي .
فلزي او داسې نورو ديوالونو رامينځته کول که څه هم هغه باد ماتوونکې کوم چې دونو پواسطه رامينځته کېږي په نسبت کم موثريت لري ولي ددې لپاره ورته ترجيح ورکول کېږي چې په اسانۍ سره د اشغال وړدي .
نيمه قابل نفوذ ډولونه يي د غيري قابل نفوذ څخه غوره دي ځکه چې په نيمه قابل نفوذ کې د باد پواسطه رامينځته شوي ګردونه د ديوال غاړو ته نه راجمع کېږي .
مصنوعي باد ماتوونکو لپاره کولاي شوو چې د دورمو څخه استفاده وکړو ددې ډول باد ماتوونکو د جوړه ولو لپاره د دورمو غټي ساقي په يومشخص اوږودالي سره غوڅيږي او په هغه ژوروالي چې ۱۵ په اندازه په ځمکه کې جوړ شوي وي ودرول کېږي او وروسته پري خاوره اچول کېږي که چېري د باد ماتونکې ارتفاع يومتر او ياد هغې څخه زياته وي دزيات استحکام لپاره دورمې دسيم پواسطه يودبل سره وصليږي.
لکه څرنګه چې تروه په نوم عالم او دهغې همکارانو وئيلي دي چې په وچو او ګرد لرونکو طوفاني کلونو کې د ۱۹۳۵-۱۹۴۲ کال پوري يوازي ۲۱۸ميلونه ونې په ۳۱۰۰۰کروندوکې او ۳۲۱۸۰ باد ماتوونکې او ساتندويه کمربندونه په لسو دښتو کې دتګزاس دايالت څخه نيولي ترکاناډا دحريم پوري کرل شوي وي .
دامريکا په متحده ايالاتو کې د کروندو د ساتني لپاره دځمکنۍ مڼو څخه پکې د نازکه برخو دشکرې څخه استفاده کېږي چې پورتني نباتات د باد ماتوونکې لپاره پکار وړل کېږي .
معمولاً دغذايي موادو او اوبوپه خاطر خپل څنګ کې نباتاتو سره رقابت کوي ولي زيات توجو وړ مشکل مينځته نه راوړي نو پدې اساس ددې څخه داصلي نباتاتو په توګه استفاده کېږي.
دونو دباد ماتوونکو څخه دباد دتخريب د مخنيوي لپاره په ټولو ساحو کې استفاده نه کېده ولي زياتره په مرطوبو او نيمه مرطوبو ساحو کې ورڅخه استفاده کېده ځکه چې باد ماتوونکې په ټولو شرايطو کې د باد د تخريب په پوره ډول مخنيوي نه کوي اوله بل طرفه باد ماتوونکې دکروندي ساحه په وړو برخو تقسيموي چې په نتيجه کې کرنيز عمليات او کرنه دستونزو سره مخامخ کوي .
همدارنګه د باد ماتوونکو نباتي پوښښ د کرنيزو نباتاتو سره داوبو په سر رقابت هم کوي چې په وچو ساحو کې دايومحدودونکې فکتور دي او ددې څخه علا‌ وه په وچوساحو کې د باد ماتوونکو ونو دودي لپاره کافي اندازه باران وجود نلري .
هغه لرګين باد ماتو نکې چې خلا لرونکې وي د باد دسرعت اندازه دغيري خلا لرونکو باد ماتوونکو په نسبت نه راکموي مګرم په دوي کې دباد فاصله د هغوي څخه زياته ده .
او کله چې دي لرګينو د يوالو نوته ضرورت نه وي نو هغه دفولادي ميلوڅخه راوباسي او د ځمکې په سطحه اچول کېږي او وروسته ديوسلنډرپه شکل يودبل سره يو ځاي کېږي او حفاظت يي کوي .
د دې بوټو تخمونه ځانګړي جوړښت لري چې د تخمونوپه خپرېدو کې مرسته کوي د بېلګې په توګه د او د قاصد ګل تخمونه چترۍ ډوله تاج در لودونکې دي چې په اسانۍ سره د باد په واسطه حرکت کولاي شي.
د بادد ملايم جريان په صورت کې د 2 دجذب اندازه زياتوالي مومي چې دا زياتوالي د باد سرعت تر يوې ټاکلې اندازې پورې لوړوي له هغه څخه پورته د 2 په جذب کې کوم د پام وړ زياتوالي نه دي ليدل شوي .
دنباتاتودکرلوپه وخت کښې قطارونه ددايمي بادونودلګيدوله لوري دجهت سره سم جوړشې ترڅوباددهغوله منځ څخه تيراودنباتاتودماتيدواوچپه کېدوسبب ونه ګرځي.
دنباتاتودقطارونوجهت معمولادځمکې دنشيب اودآبيارۍ داوبودتګ لوري په واسطه ټاکل کېږي په داسې حال کښې چې دګړنديوبادونوپه ساحه کښې بادله يوه ځانګړي لوري لګيږي بايدهڅه وشي دځمکې دجوړولواودآبيارۍ دسيستم دطرحه کولوپه وخت کې دبادجهت په نظرکې ونېول شي.
اصلي باد ماتوونکې به په سيند باندي په عمو دي ډول جوړيدل چې ارتفاع يي وه او يوله بل څخه يي فاصله پوري رسيده فرعي باد ماتوونکې په عمودي ډول سره اصلي باندي رامينځته شوي وه .
دباد ماتوونکو دځاي نيول او دهغوي مخنيوي ترڅو چې له منيځه ولاړ نشي دهر يوي اوسپنيزي تختي لاندي داوسپنيزي ميلي په حدودو ۴متره په افقي شکل اوعموداً د باد ماتوونکو پرسمت رامينځته کېږي .
هريوه پايه بايد د دوه سيمونو په واسطه وساتل شي او سيمونه په پورتني برخه کې د پايو سره او په لانديني برخه کې په دوه انجامونو د او سپنيزو ميلو کوم چې ۴متري کې د خاروي حجم په داخل کې وي تړل کېږي
داسې په نظر راځي چې د باد ماتوونکو اوږد والي يا طول بايد دهغې ساحي د عرض سره برابروي کوم چې ساتل کېږي په داسې حال کې چې دارنګه نده بايد د عرض څخه يي طول زيات وي .
نو ددې شکل په اساس به ساتل شوي ساحه مثلثي شکل ولري اوس که دداسې ساحي ساتل هدف وي چې مستطيلي شکل ولري نو لازمه ده چې دساتل شوي ساحي سطحي ته بايد پراخوالي ورکړو پدي منظور د هر لوري د باد ماتوونکې مقدار:
مثلاً شاوخوا د باد ماتوونکو دارتفاع ۶برابره دهغې په اوږدوالي کې زياتوالي راولو دا بايد په نظرکې ولرو چې داکار هروخت نه ترسره کېږي نو ددې لپاره چې د باد ماتوونکو په اوږدوالي کې د زياتوالي راوستلو لپاره مجبوره يو ترڅو نوره ساحه هم په برکې ونېسو.
ځيني وخت د داسې شکلو نو دله مينځه وړلو پخاطر د باد ماتوونکو هر لوري ته دعمودي باد ماتوونکې رامينځته کوو چې تقريباً ۲-۳ برابره د باد ماتوونکو دارتفاع په اندازه طول ولري.
ديو باد ماتوونکې په رامينځته کولوکې بايد کوشش وشي ترڅو په کې سوري او درزونه رامينځته نشې ځکه چې سوري او درز يا چاودديو باد ماتوونکې په څنډوکې د باد سرعت د تيزوالي لا مل ګرځي او دساتل شوي ساحي سطحه راکموي .
چې پدي شکل کې داپړکېدل دبادد جهت جريان ښايي لکه څنګه چې کتل کېږي د کروندي په ټوله سطحه کې يواځي د مثلثونو سطحي په اهتزاز راځي او د باد څخه مخنيوي کوي
1- يو دمهمو اغيزو دباد ماتوونکې داده چې دباد سرعت راکموي چې دباددسرعت په کميدو سره دتبخيراندازه کميږي چې په نتيجه کې دخاورې درطوبت اندازه په ساتل شوې سيموکې زيادښت کوي نوحداکثردباددسرعت راکميدل دباد ماتوونکو په شاه برخه کې وي اودهغې په نژدې ساحو کې وي.
دجاپان په هيواد کې چې دباد ماتوونکواغيزه دتبخير په راکمولوکې ډيره څيړلې اومطالعه شويدي داپه ډاګه کوي چې دبادماتوونکو په شاه برخه کې يوبرابراندازه ارتفاع چې دهغې دتبخيرمقدار40%اوپه پنځه برابره ارتفاع دفاصلې سره په هوا کې دتبخيردمقدار اندازه 60% خلاصيږي.
د نباتاتو لوړوالي او توليد زياتوي همدا رنګه د دې باد په موجوديت کې د نباتاتوزيات رطوبت کوم چې د قارچې ناروغيو سبب کېږي له منځه وړي د دې ډول بادونو سرعت تر 167/ پورې رسېږي،
ددې بادونو چټکتيا له200 / څخه زياته ده دا ډول بادونه نباتات ماتوي او له بېخه يې اوباسي او همدارنګه د خاورې د تخريب سبب هم کېږي حتي کېداي شي ښارونو او کليوته هم زيان واړوي.
مخکې له دې چې بادپه بادماتوونکولګېږي ديوڅه فاصلي مخکې دبادسرعت کموالي کوي اوکله چې دبادماتوونکوڅخه تېرشي بېرته په تدريجې شکل سره زياتوالي کوي اوخپل اولنې سرعت ته رسيږي.
اودبادماتوونکې ارتفاع شاوخوا ۳۰برابر دبادماتوونکې ونې ته رسيږي څرنګه چې ناهال په نوم عالم څرګنده کړي ده چې په يو ونه ډوله بادماتوونکې کله چې باد په متوسط تراکم په عمودي ډول لږيږي نو دباد سرعت ۶۰-۸۰٪ دباد ماتوونکو شاوخوا ته ونې کمه وي او هغې سره نيږدي تقريباً ۲۰٪ دونې ارتفاع په ۲۰برابره کموالي راولي اود بادماتوونکو ۳۰-۴۰ برابر ارتفاع کې په هيڅ صورت دباد په سرعت کې کموالي نه ليدل کېږي .
مثلاً لکه څرنګه چې عالم راپور ورکړي وه چې د امريکا په پراخه دښتوکې باد ماتونکو د فيصده پوري دښتې اشغال کړيدي ولي په همدي فيصدي يي په محصول کې زياتوالي هم راغلي دي .
دساتل شوي ساحي اوږدوالي دبادماتوونکو دارتفاع سره متناسب دي يعني هرڅومره چې دبادماتوونکوارتفاع زياته وي په هماغه اندازه به دساتل شوي ساحي اوږدوالي زيات وي .
دڅيړنو په اساس داڅرګنده شويده چې دباد دسرعت دکموالي اندازه دبادماتوونکې په خصوصيات يوشان دي اما په مختلفو ارتفاع لرونکو ونو کې دهر يوي ونې ارتفاع په اندازه دباد ماتوونکې ونې څلور برابره سره مساوي وي.
تور بانجان ليړوګان او نورو دروزلواوکرلو ديو ي خوالذت او خوند اخستل دي له بلي خوا دغه سبزيجات کيداى شي چي په ډير نازکوالياو تازه والي سره په تيار ډول شکول کيږي په نازک ،
داکثره کورنيو دبازارد مارکيټ په سبزيجاتو او ميوه جاتو تکيه کول چي په دي سره په مارکيټ کي دسبزيجاتو او ميوه جاتو نر خونه په ډيره بي نظمه توګه پورته خيژي.
په بلاک کي بيا په څو کرښو ويشل کيږي ترڅو په مختلفو ورځو کي مختلف نباتات په نوبتي شکل وکرل شي چي په نتيجه کي يو ه کورنۍ دکال په ټول دوران کي تازه سبزيجاتوته لاس رسي پيداکوي.
په کورني باغ کي دسبزيجاتو او ميوه جاتو کرل ديوه فاميل سره مرسته کوي ترڅوپه دوامداره توګه تازه سبزيجاتو او ميوه جاتوته لاس رسي ولري او همداراز دمارکيټ نرخ ټيټ ساتي .
کورني باغ دفزيکي تمرين او تفريح يوه ښه وسيله ده د له نظره دسهار يا ماښام په وخت کي په کورني باغ کي يو يا دوه ساعته کار کول وجود ته يو ‌ښه فزيکي تمرين او دماغ ته ښه تفريح ده .
دکورني باغ په ايجاد سره زمونږ دچاپيريا ل مړه او سپيره برخه په ژوندۍ ساحه بدلوي او په ترڅ کي يي مونږ ته تازه سبزيجات او ميوه جات دکال په مختلفو موسمونو کي په لاس راځي .
داصلي کور يا اشپزخاني په ګاونډکي هغه قطعه ځمکه يا چي د سبزيجاتو دروزلو لپاره ترې کار واخستل شي او په يوه څنډه کي يي دميوه جاتو يو څو وني او زينتي بوټي اوګلان هم روزل شوي وي کورني باغ يا تشکيلوي .
په دې ډول کرونده کې د کرلو لپاره زياتو مصارفو ته ضرورت نشته او کوشش بايد وشي چې په دا ډول د سبو روزنه کې هر ډول سبزيجات موجود وي او په هر وخت کې د خوراک لپاره اماده وي.
داچي دکورنيو باغونو ساحي په کوچني او محدود شکل غوره کيږي او کنترول يي هم په اسا نه توګه سرته رسيږي نو زياتو قيمتي او مغلقو سامان الاتو ته په کي چندان ضرورت نه ليدل کيږي خو دکار داسانتيا په خاطر هغه سامان الات چي ساده اوارزانه تماميږي او په کرنيزو عمليات لپاره په کار وړل کيږي بايد په نظر کي ونيول شي.
اره او قيچي چي داهم قطع کولوکي کارول کيږي لاسي وړه کراچۍ چي دباغ محصولات او توليدات پري کورته انتقالولو کي اسانتيا رامنځ ته کوي او همدارنګه لاسي کراچۍ دکورفضوله مواد يا ډيران باغ ته په وړلو کي هم مرسته کوي که چيري دکورني باغ ساحه يوڅه اندازه لويه وي اوورسره په څنګ کي دکورنۍ اقتصادي حالت هم ښه وي نو په دي صورت کي بيا وړوکي تراکتور اويا دوه ټيره لاسي تراکتور چي دباغ دساحي په اړولو اونرمولوکي ونډه لري او همدارنګه د پولو .
ميوه جاتو اوګلانو باغداري په منځنيو پيړيو کي پيل کړي وه چي دهغي جملي څخه کورنۍباغداري په فرانسه کي ډير شهرت موندلي چي شاهديي دحکومت هغه سروي ګاني ښکاروي چي تقريباً يوپه څلور برخه استهلاک شوي سبزيجات اوميوه جات په فرانسه کي دکورنيو باغونوپه واسطه توليد شوي.
د16 او 17 پيړيو په منځ کي داروپا په شاهي قصرونوکي هم دسبزيجات اوميوه جاتو واړه واړه باغونه دقصر دضرورت په اساس کرل کيدل چي دغه باغونو ته به يي ښه ډيزاين ورکولوچې هم دځاي ښکلا وه اوهم يي ورڅخه زيات حاصل اخستلو .
همدارنګه په افغانستان کي هم دغه ډول باغداري ډير اوږد تاريخ لري له پخوا راهيسي خلکو په غير فني او بي نظمه توګه کورني باغونه کرل چي دباغ ناسمي اداري له امله به کورنۍ بيا هم بازار ته احتياج وي خو اوس دا ډول باغداري مخ په عصري کيدو درومي .
دا ډيګۍ بايد دکور د نلکي درلودونکي وي تر څو دکور اضافه او ضايع شوي اوبه هم دي ډيګۍکي جمع شي او يو بل ربړي نل يا پايپ چي ډ يګۍ سره وصل وي د يا قطعى خواته لاړوي تر څو دپلاټ داوبو کولو لپاره ورڅخه استفاده وشي.
چي دکورني باغ لپاره دځاى ټاکلو څخه وروسته سمدستي ځمکه 40ښه ژوره قلبه او واړول شي هرزه ګياه اونوربيکاره فضوله مواد تري ټول شي دقلبي څخه وروسته لوړي او ژوري ساحي په يو ليول همواري شي اوبيا ښه ورسته اوتجزيه شوي ډيراني سره دضرورت په اندازه ورعلاوه شي او د دوهم ځل لپاره 20 اندازه سطحي قلبه شي تردوهم ځلي قلبي وروسته ماله شي .
چي په دي ډول به دخاوري او دواړه اصلاح شي له دي وروسته دغه دکورني باغ لپاره انتخاب شوي قطعه ځمکه دسبزيجاتو او بعضو ټيټ قدو ميوه جاتوونو دکښت لپاره په مختلفو پلاټونو ويشل کيږي او دکښت لپاره اماده کيږي.
دغه پلاټ يا قطعه ځمکه که ښه اداره او تنظيم شي دهغي کورنۍ چي دغړوشمير يي پنځه تنه وي دسبزيجاتو ورځنۍ اړتيا په ښه تو ګه پوره کوي .
په بعضي ځايو کي دکورني باغ لپاره اندازه د10 – 20 مرلو پو ري هم ښود ل شوي دي چي دسبزيو په څنګ کي يوه څه دميوه جاتو وني هم دکورني ضرورت په خاطر روزل کيږي .
په ښاري سيموکي چيرته چي خالي ځمکي ډيري محدودي وي هلته يو څو فټه مربع ساحه باغ کرل ديو ي کورنۍ لپاره څه ناڅه سبزيو شکولو لذت ورکولي شي چي په داسي شرايطو کي يو تراس لرونکي باغ کافي بريښي.
داوږدوسبزيجاتو فصلونه لکه ليړوګان او د غله جاتو بعضي بوټي لکه جوار او نور سبزيجات چي په تازه ډول داستفادي وړوي په شمالي څنډه کي د دايمي نباتاتو پسي پيوست وکرل شي .
همدارنګه نور نباتات بايد په قطعو يا پلاټو کي د قد دلوړوالي په اساس دشرق يا جنوب طرف ته وکرل شي يعني په پلاټ کي لومړي لوړ قدي سبزيجات اودپلاټ په آخر کي دشرق يا جنوب خوا ته ټيټ قدي سبزيجات وکرل شي په دي ترتيب کرنه کي ګټه داده چي ديو قطار نباتات نه شي کولي دنباتاتو په بل قطار باندي سيو ري جوړکړي .
هغه نباتات چي په کورني باغ کي دکرني وړدي قطارونه يي بايد دشمال څخه د جنوب په امتداد منظم او جوړ شي په دي ترتيب سره به په کورني باغ کي موجوده ټول نباتاتو ته زمينه برابره شي تر څو دلمر پوره رڼا واخلي .
په اقتصادي لحاظ يوه کورنۍ په پښو درول ځکه که هغه سبزيجات او ميوه جات چي له مارکيټ څخه يي په پيسو اخلي په خپل کورني باغ کي توليد کړي دپيسو دسپما سبب بهيي وګرځي .
ټول هغه دايمي او بوټه يز نباتات بايد د پلاټ په شمالي او جنوبي څنډوکي وکرل شي په دي ډول روزل شوي نباتات به په نورو موسمي سبزيجاتو سيوري ونه کړي اونه به د قطعي يا په داخلي عمليو کي مداخله وکړي .
هغه د چنګیزخان هر کلی وکړ خو بیا وروسته د دغې قبیلې د سردار اونګ خان او دد ه ترمنځ اختلافونه رامنځ ته شول او اونګ خان او زوی یې سرنګون او و وژل شول. په ۱۲۰۶ ز کال دده د قوم مشرانو تموچین د سترخان او مشر په توګه وټاکه او ستر روحاني ده ته د چنګیز خان لقب ورکړ چې سخت او پیاوړي ته ویل کیږي،
دی به چې هر ښار ته تلو نو د خلکو کورونه عبادت ځایونه مدرسې جوماتونه او کتابتونونه به یې ورانول او سوځول او پر انسانانو څه چې پر حیواناتو او سپیو او پیشوګانو یې هم رحم نه کاوه،
د چنګیز په خونړیو بریدونو کې دمنځنۍ اسیا د سمرقند بخارا او مروې ښارونه چې د اسلامي ثقافت او کلتور یوه بېلګه وه د خاورو سره برابر او د دغو ځایو سم نیمایي خلک پکښې ووژل شول،
ده د عسکرۍ په دوران کي ځيني وظيفي سرته رسولي دي چي په هغو کي د کابل راډيو د هنر او ادبياتو د خپرونو د وياند په حيث د ١٣٦٧څخه بيا تر ١٣٧١ کال پوري راتلاى سي .
ددې وظيفي تر څنګ ئې د ١٣٦٧څخه بيا تر ١٣٦٩ پوري د هېواد ورځپاڼي د مشاور ترجمان او د دباندنيو خبرونو ايډيټور په توګه وظيفه تر سره کړې ده.
او دلته بيا هم لاس تر زني لاندي نه کښېنستئ بلکي په کندهار راډيو ټلويزون کي ئې د موقت وخت د پاره د ادبي او تاريخي خپرونو د مسئول او وياند په حيث په کار پيل وکړ،
دده ادبي تحليلونو د چارو د مشرانو توجه ډېر ژر ځانته جلب کړه او همدا دليل ؤ چي په ١٣٨٧ کي د کندهار پوهنتون د ښووني او روزني په پوهنځي کي د پښتو ژبي او ادبياتو افتخاري استاد او په ١٣٩١ کال کي د همدې پوهنتون د ژورناليزم د پوهنځى تر اېجاد وروسته د همدې پوهنځي د سرپرست رئيس په توګه او په راوروسته کي په ياد پوهنتون کي د پاچاخان علمي څېړنيز مرکز دمشر په صفت مقرر سو.
زياتره استادان خو د لکچرنوټ د تهيه کولو لياقت هم نلري بلکي د نورو خوړين چپټرونه تدريسوي چي نه خپله په پوهيږي او طبعاً چي محصل به هم هيڅ کله پوه نکړاى سي.
پاک او ستره شکل ځاى پر ځاى کېدل او په هر سمسټر کي به د سمسټر تر پايه بياـ بيا نوي خبري راتلې او موږ ته به ئې سپارښتنه کوله چي دا بايد پر خپل لکچرنوټ ياداښت کړو.
ورتبديل سوم. په دغه ښوونځي کي مي تراتم ټولګي پوري درس ووايه . څنګه چي دغه ښوونځی ابتدائيه وو او تراتمه يې صنفونه درلودل نو د خيرخانې لېسې ته واستول سوو.تر يولسم ټولګي پوري مي په خير خانه لېسه کي او تر هغه وروسته د هغه وخت د لېسې چي پخوا او اوس فکر کوم بيرته بيا نوميږی چي د کابل په کار ته پروان کي موقيعت لری ،
هلته ئې د کاليفورنيا د لاس انجلس په ښار کي استوګنه پيل کړه او د سياسي پناهند هګۍ اود هغه ځای د قانوني اسنادو د اخېستلو له پاره ئې د دوی د قانون سره سم هلي ځلي پيل کړې.
ددغه جريان په لومړيو کلونو کي احمد شاه په شخصي ډول د انګليسي او بيا په کمپيوټر کي د چي په هغه وخت کي د کمپيوټر د ډېټا ذخيره کولو خورا لويه او مهمه وسيله وه،
په نوموړي کال کي ئې له دغه کاره ناټ مات سو په همدا وخت کي کرار کرار دغه ټکنالوژۍ هم تغير کاوه او ده د يادي وسيلې امکانات او حتی علاقه هم نه درلودل چي په دغه برخه کي د هغو نويو وسيلو څخه چي رامنځ ته کېدل په مسلکي توګه ګټه واخلي.
او تر ۲۰۰۴ م. کال پوري ئې هلته دنده سرته ورسول او په دغه کال کي ئې د يوه دوست سره د يوي شخصي پانګه اچوني په نيت بيا هوري شخصي کار پيل او تر ۲۰۰۶ م. کال پوري ئې دوام وکړ،
اوس د کندهار په ښار کي د خپل پلرني کتابتون په چارو بوخت او ضمناً د خپل پوهنتون د بشپړېدو په نيت دکندهار پوهنتون د ښووني او روزني په پوهنځي د پښتو ژبي او ادبياتو په څانګه کي دماښام له خوا زما همصنفي اوپه درس بوخت دى.
په خويندو کي ئې کوکو رشاد او نجيبه رشاد د پښتو ادبياتو سره مينه لري او د چاپ او ناچاپو شعرونو څښتناني هم دي او کشري خور مرغلره رشاد ئې زدکړي په طب کي تر پوري کړي دي او ځيني وختونه په نثر او نظم کي تر خپل وسه پوري څه ليکي .
کله چي د ١٣٥٨ ل کال په لومړيو کي د اته نيمو مياشتو لپاره سياسي بندي شو تر خلاصيدو وروسته ئې د کابل د طب انستيتوت کي پاتي روغتيايي زده کړو ته ادامه ورکړه او په کال ١٣٦٠ ل کي بيا د يوې مودې لپاره د چارواکو له خوا د روسانو د تيري سره دمخالفت په وجه سياسي بندي شو ،
ښاغلي ډاکټر طارق رشاد په ١٣٧١ ل کال کله چي د کابل ښار د جمهوريت روغتون دداخله څانګي د ډاکټر په توګه دنده سرته رسول د ستمي ډلي له خوا د دريو مياشتو او شپږو ورځو لپاره د کابل د ولايت د شمالي سرای خواجه په يوه تياره ،
تر خلاصيدو وروسته ئې چي کله ددوی په واکمنۍ کي د تعصب او ستم لمن غوړيدلې وه د ځان لپاره چاپيريال تنګ او له ګواښه ډک وليدی ځکه ئې نو د پرديسۍ لاره غوره کړه او له هغه وخته راپه دې خوا _ له خپلي کورنۍ د نيدرلند په هيواد کي اوسيږي .
د پکتيا په جنوبي څنډه آزره کي هم بابړان سته د ١٣٨٢ل د سنبلې په وروستۍ نيمائې کي ددوى او د حصارک د ناصرو تر منځ د جنغوزو پر يوه ځنګله شخړه وسوه،
دهمدې کال په نېمائې کي ددوى کورنۍ کابل ته کډه سوه او هلته ئې خپلي ابتدائې زدکړي لومړى په ميرويس هوتکي او بيا په سيدال خان ناصر ښوونځيو کي کړي دي .
او دهغه کال د ٢٢٨٠٠دوه ويشت زره اته سوه محصلينو په آزموينه کي شپږم نمره بريالى او د هغه مهال د آزمويني تر ټولو لوړ امتياز ئې تر لاسه او د روسئې يا پخواني شوروي بورس ته انتخاب سو.
تر شپږو کلونو وروسته په ١٣٦٥هـ ل 1986م کال کي د روسئې هېواد د ازېربېکوف پوهنتون د مځکپېژندني د څانګي څخه فارغ او په همدغه کال بيرته خپل وطن ته راستون سو.
او جنګونو کرار-کرار زور اخيسته نو د انجينير صاحب د فارغېدو سره سم د همدې کال په مني کي د ميخايل ګورباچوپ او رونالډ ريګن تر منځ په يوه غونډه کي د افغانستان پر سر اختلافات نور هم زيات سول،
د ١٣٧٢ کال دمرغومي د مياشتې پر ١١ نيټه له حزب اسلامي او حزب وحدت سره په اتحاد کي د جنبش ملي اسلامي ځواکونو او له اسلامي دولت سره په اتحاد کي د حزب اتحاد اسلامي او حرکت اسلامي ځواکونو تر منځ ناڅاپه جنګ و نښتئ،
د تېرو تجربو په نتيجه کي منځ ته راځي او دې تجربو ته په پام سره وېلاى سو چي انجينير صاحب د خپلو نارينه اولادونو سره نسبتاً زيږ اود لوڼو سره په عاطفي لحاظ خواخوږي او زړه سوى لري،
تر دې وظيفي وروسته د ټوکيو د آسيايې-افريقايې ژبو دپوهنتون دپښتو او پاړسي څانګې دمسؤل پروفيسور نواتا په بلنه په همدې پوهنتون کي د جاپانيانو د پاره د پښتو ژبي استادونومول سو،
په دې خلګو کي يوه هم د علامه رشاد بابا کورنۍ وه چي له علامه بابا او د هغه له مېرمني پرته نور اولادونه ئې د لنډي مودې دپاره لومړى کندهار اوبيا پاکستان ته کډه سول.
دا يوه کوشنۍ قبيله ده چي شمېر ئې ٥٠٠٠ )پنځو زرو) تنو ته رسيږي دا قبيله ډېره اسماعيل خان ته نېژدې ميشته ده او مرکز ئې چوډه دئ.
دده لومړى قلمي کار له انګرېزي ژبي څخه د يوې کوشنۍ لنډي کيسې پښتو ته ژباړه وه چي د ښوونځي په نهمه ټولګۍ کي ئې تر سره کړه او د هغه مهال يا کله به د کمکيانو انيس مجلې ته وسپارله،
نولدې کارونو سره سره جوخت زه هم دښوونې اوروزنې پوهنځي دڅلورم کال محصل او دلوړو زده کړو دقوانينوله مخې ماته هم ديوې کوچنۍ رسالې دليکنې ضرورت وؤچې دکيميادڅانګی له خوا د دی ليکنی موضوع دالديهايدونو تر عنوان لاندې د محترم استاد الحاج پوهنوال محمد نبي خان تر سالمې لارښونې لاندې راکړ ل شوه په نوموړی موضوع کې مې دالديهايدونو اود هغه د فعال ګروپ په جوړښت او اړيکو باندې بحث کړی وروسته له هغه د الديهايدونو فزيکی او کيمياوي خواص او په اخر کې دالديهايدونو تشخيص او په روز مره ژوند کې دهغه کارونه او صنعتي اهميت باندې هم رڼا اچولې ده.
ترډير زيات حده می کوشش کړی دی چې د نويو او تازه ماخذونو څخه ګته پورته کړم او د مينه والو هم مسلکو لپاره يې د امکان ترحده په زړه پوری او قناعت وړ مضمون وګرځوم .
دښوونې او روزنې د پوهنځي دقدرمنو استادانو او په ځانګړی توګه دکيميا دهغو استادانو څخه په پښتنې مينه مننه کوم کومو چې زما په علمي روزنه کې خپله افغاني اوا سلامي وجيبه ښه څرګنده کړی په تيره بيا دخپل قدرمن لارښود استاد محترم پوهنوال محمد نبي خان څخه چې ماسره يې نه ستړي کيدونکې مرستی کړي دي دزړه له کومی او په ډيرو ادبي ولولو مننه کوم همدغه شان دورور عتيق محمد حسام څخه هم ډيره مننه کوم چې دمونوګراف په کمپوز کې يي له ماسره ډيره مرسته کړيده.
۲- الديها يدونه معمولاً د په تعامل کې پروتون اخلي چې د کېتونو څخه فعال عمل کوي او دا دکاربونيل د ګروپ ځانګړتيا ده چې د اکسيجن اتوم الکترونيګاتيويتي زياته
پورتني دوه عوامل په کلي ‌ډول اکسيجن د منفي چارج د اخيستلو کافي وړتيا لري مخکې له دې څخه چې د الديهايدونو فعاليت وليکو غوره ده چې په لنډ ډول د نيکلوفيل داضافه کولو لپاره زمينه او د هغه څخه وروسته څه ډول تيزابي خاصيت زياتيږي بحث وکړو.
متحرک الکترونو ته د اکسيجن خواته کش کېږي د کاربونيل په ګروپ کې د کاربن په اتوم باندې د الکتروني کموالي رامنځته کېږي د هغه ځايه چې دکاربونيل په ګروپ کې د کاربن په اتوم د الکتروني کموالی دی د کاربونيل ګروپ د نکلوفيل عامل د حملي په مقابل کې چې قلوي دی اماده کوي.
په لاسته راغلو حاصلاتو کې موجود وي مونږ کېداي شي داسې ووايو چې په دې تعامل کې لوی زيات مقاومت ښي نسبت کوچنيو ګروپونو ته په دې حالت کې د لاندې شکل سره اکسيجن الکترون اخلي او په محصول کې منفي چارچ له ځان سره لري .
په معولي ډول الديهايدونه نسبت کېتونونو ته په اسانی سره نکليوفيلي تعاملات سرته رسوي دغه توپير د بين البيني حالتونو د جوړيدو پورې اړه لري او ليدل کېږي چې علت يې الکترونيکي او فضايي عواملو تاثير دي .
کېتون د يا دوهم ګروپ لري په داسې حال کې چې الديهايدونه يواځې د هايدروجن اتوم لري دکېتون د يا دويم ګروپ د هايدروجن الديهايد په مقابل کې په بين البني حالت کې زيات مقاومت لري د الکايل ګروپ الکترونونه ازادوي او بين البيني حالت کموي مونږ ممکن ددې انتظار ولرو چې د ګروپ د الکتروفيلي خاصيت په لرلو سره د بين البيني حالت د ثبات باعث وګرځي او د تعامل سرعت زيات شي خو دلته بايد دا په نظرکې ونيسو چې دغه عامل د ريزوناس حالت په غوره کولو سره د تعامل د سرعت کموالي سبب کېږي .
له دې کبله د اکسيجن اتوم قسماً منفي چارج او د کاربن اتوم قسماً مثبت چارج اختياروي دکاربونيل ګروپ نه يواځې يو فعال ګروپ دی بلکې دنورو فعالو ګروپونو پيچلی شکل هم تشکېلوي زياتره مهم ماليکولونه دبيالوژي له نظره د کاربونيل ګروپ لرونکې دي.