polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
د کره موډلونو د پیژندلو او برابرولو په برخه کې تجربي پایلې ښه مرسته کولی شي ترڅو د هر غړي کره موډل په تیره بیا د هغه غړو چې زیات غیر ارتجاعي بدلون ېې موندلی وي پیدا او تیار کړی شو.
د لوړوالي دغه ډول ددې سبب کیږي چې د ودانۍ د نوسان د زیاتوالي مخه ونیسي ځکه پدې ډول ودانیو کې د پریکون د قوې د څپو انرژي د زیاتو فریکونسیو ترمنځ تیت او پرک کیږي.
په ورته ډول د نوسان د مخنیوي لپاره کولی شو د ودانۍ په نورو ځانگړنو کې کنډوالی یا کمښت راوستل شي د بیلگې په توگه د کتلې او سختۍ ویش د ودانۍ په لوړوالی کې پداسې ډول چې زیاته کتله او سختي په لاندینیو پوړونو او نسبتا لږ کتله او لږ سختي په پورته پوړونو کې په پام کې ونیول شي .
داچې دغه ډول آزمایښتونه زیات لگښت ته اړتیا لري ترڅو د یوې ودانۍ ارزونه وکړي؛ غوره پیتیل شوېده چې ددې کار لپاره د باور وړ موډلونه او د شننې لارې چارې رامنځ ته او د هغوی پر دقت او کره والي کار وکړي.
د اصلي ودانۍ او د هغه د بار اخیستونکو بنسټونو ترمنځ نرم ربړي مواد کاروي ترڅو ټوله ودانۍ د ځمکې څخه بیله او پدې توگه د رېږدلې د څپو له اغیز څخه په نسبي توگه خوندي وساتي.
ددې خبرې راز پدې کې نغښتی دی چې د انکا خلکو به د ډبرو مخونه ښوی پرې کول او پدې توگه به د رېږدلې پر وخت دا ډبرې یو د بل پر مخ لږ-لږ خوځیدې چې پدې توگه ېې د رېږدلې انرژي وژله.
یا د رېږدلې شننه او یا هم د رېږدلې ارزونه کوي باید د انجينرۍپدغه برخه کې د بریلیک ترڅنگ د رېږدلې د آرونو په برخه کې آزموینه په بریالیتوب سره تیره کړي.
د رېږدلې انجينرۍیوه پیاوړې وسیله ده چې د هغې پر مټ د ودانیو مشرح موډلونونو وړتیا د ودانیو د شننې په کارولو سره معلوموي؛ او د رېږدلې پر وړاندې د ودانۍ د کړو د ښه پوهاوي په برخه کې ډیر اغیزمن پریوزي.
دغه درنې کتلې د ودانۍ د اړخیز خوځښت پر مهال د ودانۍ د خوځښت پر مخالف جهت خوځیږي او پدې توگه د رېږدلې پوسیله رامنځ ته شوی خوځښت په ودانۍ کې کموي.
د رېږدلې د عمودي او افقي تعجیل د ثبت کولو په وسایلو سمبالې وې او د نارثتریج د رېږدلې څخه خوندي پاته شوې چې د نن لپاره د پام وړ ثبت شوي معلومات پریښودل چې د هغوی پر مټ نن نورې څیړنې پرمخ روانې دي.
سره لدې د رېږدلې پر وړاندې ډیزاین تل د هڅې او تیروتنې یوه پروسه ده چې کیدای شي پر فزیکي قوانینو او یا هم د رېږدلې پر وړاندې د ودانۍ د کړو په اړه پر تجربي پوهه ولاړه وي.
دلته زیاتې لارې چارې شتون لري چې دوی کنټرول کړي ترڅو د زیاتو ورانیو مخه ېې ونیول شي؛ د بیلگې په توگه د انرژي زبیښونکي یا ډمپر پوسیله د یادو څپو انرژي د ودانۍ په دننه کې زبیښي.
ددغه ډمپر په درلودو سره ودانۍ د رېږدلې پر وړاندې ډیر ښه او د ویسا وړ کړه ترلاسه کوي- ودانۍ ته د رېږدلې ننوتې انرژي شوپشو کوي یا تیت او پرک کوي.
د وروستي اند پلويان ملتونه د «انځور شويو ټولنو په توګه تعريف کړي» او ملتپالنه یې د «پنځول شويو دودونو په توګه» په کوم کې چې ګډ احساسات د ټولنيزې پېژندنې يوه بڼه وړاندې کوي او افراد د سياسي يووالي سره تړي.
«خپلواکۍ» او دې ته ورته نورو مفاهيمو اصطلاحي کارېدلو کې د اولسمې پېړۍ په لومړيو کې د «هوګو ګروتيوس» له خوا د « » په نوم اثر په ليکلو سره د پام وړ سمون راغی.
په داسې حال کې چې د اسپانيې او هالنډ تر منځ د اتيا کلونو اوږدې جګړې او د اروپايي ملتونو د کاتوليکانو او پروټسټان تر منځ د دېرش کلنې اوږدې جګړې پر مهال د ژوند کولو له کبله دا د حيرانتيا وړ نه ده چې د مذهبي توپيرونو څخه د راپورته شويو مخالفتونو له انده ګروتيوس د ملتونو تر منځ د جګړو په څېر موضوعاتو په هکله ژورې اندېښنې درلودلې.
پوهان په دې اند دي چې د ملتپالنې پيل د اتلسمې پېړۍ په پای يا د نولسمې پېړۍ په وروستيو کې د امريکا د خپلواکۍ د اعلان يا د فرانسوي انقلاب پر مهال شوی.
د ولس د حاکميت پر بنسټ د يو نوي دولت په شا اوخوا کې د ولس د افکارو په خوښت راوستلو د يوې طريقې په توګه د ملتپالنې د نمونې تاريخ ۱۷۸۹ز کال ته رسېږي:
ملپتالنه د مختلفو سياسي موخو او اندونو سره يو ځای کېدای شي لکه محافظه کاري يا ټولنپالنه شونې ده چې په عمل کې ملتپالنه منفي يا مثبته وي چې دا اړخ يې تر پايلو او اندونو پورې تړلی دی.
تاماس ارنی په ۱۷۴۰ز کال کې د هېوادنۍ مېنې سرود ", !" وليکه او کارتون جوړونکي جان اربوتنوت په ۱۷۱۲ز کال کې د ملي انګليسي د روحيې د انځور کولو په موخه د جان بول کردار رامنځ ته کړ.
په دی پوهیدنه مونږ سره مرسته کوی تر څومونږد خلکو په بهتر لست کی ځان اضافه کړو؛ او په دندو گمارل شوی خلک کولای شی پر خپلو مهارتونو کار وکړی او د یو تر بلی ورځی بهتر شی .
څومره چی زمونږ لاس ته راوړنی زیاتی وی همدومره مو پر خپل ځان اعتماد زیاتیږی او که چیری هڅی مو ناکامی شی معکوسا مو پر خپل ځان اعتماد ختمیږی خو له دی نا امیدی نه هم انسان ته دخلاصون لپاره پر خپل ځان د اعتماد ضرورت دی .
او داوړه د یوبل داسی دی لکه روح او جسد؛ د مثال په توگه که چیرته تاسی د انټرویوهنر لوستی وی تاسی د کړنی لپاره مهارت لری خو په ځان د کړنی اطمینان ونلری نو چاری به ناممکنه وی یا نیمگړی وی او یا هم که تاسی دا هنر نه وی زده او پر ځان اطمینان لری نو چاری غیر مسلکی ستونزمنی او نیمگړی وی چی د بل کس ضروریات پکی نا حل شوی پاتی کیږی.
ارواه پوهان وایی پر خپل ځان اعتماد د منفی تجربو نه لاس ته راوړنه ده او داسی مثال ورکوی لکه یو انسان زخمی شی له نورمال حرکت نه وغورزیږی په خپل ځای کی تر هغو د دوباره ښه صحت لرلو لپاره زیار باسی تر څو بیا خپل نورمال حالت ته راځی او له لاس ته راوړنی وروسته د ټپ ورکونی وجه ورته مالوم وی او بیا نه تیر وزی.
د ارواپوه مکسین ایلیوټ تحقتیق داسی ښیي په زیان رسونکی پیښی یا ستونزمن حالت کی خپل شخصیت ته احترام لرونکی خلک د تیر وخت تجربه د حل لپاره او ستونزو سره د مقابلی لپاره مقاومت کاروی.
دا توپیر د انګلیسي ژبې شاعر او ژباړونکي جان ډرایډن په کار واچاوه جان ډرایډن ژباړه په هدف وړ ژبه کې د اصلي ژبې د کارول شویو عبارتونو د معادل او مترادف موندلو د غوراوي پر مهال د افادې او جمله بندۍ د دغو دوو حالتونو د معقول ترکیب په توګه راوپېژندله.
ځینو سلاویکي ژبو او جرمن ژبې د پر ځای د "" مفهوم لرونکې کلیمې رااخیستې دي او د لاتیني ریښو لرونکو ځای د دوی خپلو سلاویکي یا جرمني رېښو لرونکو کلیمو نیولی دی.
پاتې سلاویک ژبو د دې پرځای د "" لپاره خپل وییونه د لاتین ژبې له بدیلې کلیمې "" څخه را اخیستې چې له "" څخه مشتق شوې او په معنا ده او "سراسر" او "مشري کولو یا "راوړلو" ته وايي.
په انګلیسي ژبه کې د ژباړې اړوند یو اصطلاحي توپیر شته او هغه دا دی چې په انګلیسي کې لیکلې ژباړې ته د او شفاهي ژباړې یا د مختلفو ژبو د کاروونکو ترمنځ شفاهي یا اشاروي ارتباطاتو ته د اصطلاح کارول کېږي چې په دې ترتیب سره ژباړه یواځې هغه مهال پیل کېږي چې په یوه ژبه یو شی ولیکل شي.
ځکه چې ډېری مهال یوه مشخصه کلیمه په یوه مشخصه ژبه کې له یوې څخه ډیرې معنا ګانې لري او له دې امله شونې ده چې د یوې کلیمې معنا په یوه مشخصه ژبه کې له یوې څخه په ډېرو کلیمو کې بیان شي.
د ژباړې د اصلي مفهوم عمومي جوړښت - معادل موندل - له هماغه راهیسې مهم دی چې سیسرو او هوراس په روم ښار کې په لومړۍ قبل المیلاد پېړۍ کې وړاندیز کړی و او د "ټکي په ټکي" ژباړې پر ضد یې ټینګ خبرداری ورکړی و.
په نوموړي پوهنتون کې يې ۱۲ د پښتو او دري ژبو تدریس وکړ او هممهال یې د هند له نامتو پوهنتون څخه په ادبیاتو او اقبال پېژندنه کې پر ۲۰۰۳ زېږدي کال دوکتورا هم واخستله.
نوموړی لومړنی افغان استاد دی چې د هند د زیاترو پارسي څانگو په کریکولم کې يې د افغانستان د معاصرو ادبیاتو څپرکی پرانست چې اوس په دغه برخه کې په منظمه توگه څېړنې کېږي.
د ښایسته خان لمسی د غزني ولایت د رشیدانو ولسوالۍ په حسن خان ښاره کې پر ۱۳۳۵ لمریز کال په یوه نیمه باسواده او نیمه ځمکه واله کورنۍ کې زیږېدلی دی.
د مور له خوا یې اړیکي د کلات له اټغر سره تړلي دي؛ مورني نیکه یی د عبدالخالق نوم د هوتکو د نامتو خان عبدالخالق خان هوتک نامه ته د درناوي په موخه پرې ایښی دی،
په نهرو پوهنتون کې پښتو ژبه د یوه مضمون له کچې څخه تر لیسانس دورې پورې لوړول هغه کار وو چې په هند کې د پښتو ژبې او پښتو څېړنو په برخه کې نه هیرېدونکی کار وو.
اې پروگرام د ۲۰۱۵ ز کال د جولای له میاشتې په رسمي توگه له معادل لیسانس څخه په لوړه کچه تر ماسترۍ او دوکتورا پورې دوام مومي چې دا هم د استاد له نه هیرودنکو خدمتونو څخه گڼل کېږي.
همدارنگه هغه لومړنی افغان لیکوال دی چې د سارک هېوادونو د ادبیاتو د ټولنې لپاره یې هلې ځلې وکړې او لومړنی افغان لیکوال دی چې پر ۲۰۱۳ ز کال يې د سارک لیکوالو ادبي جایزه د اگرې په ښار کې ترلاسه کړه.
استاد رشید پر ۱۳۶۶ له کابل پوهنتونه د ماسترۍ سند په اخستلو بریالی شو او د ماسترۍ پايليک «د پښتو کره کتنې تاریخچه» یې د کاندید اکادیمسن محمد صديق روهي تر لارښوونې لاندې بشپړ کړ.
په محدوده معنا اپوزيسيون د هغې ډلې نوم دى چې د پارلماني حکومت په نظامونو کې د اساسي قانون له مخې د هغې رسميت پېژندل شوى او په پارلمان کې يوه ډله رامنځته کوي چې له حکومت سره تړاو نلري او نه يې هم ملاتړ کوي خو بيا هم ځان اساسي قانون ته ژمن گڼي.
پارلماني اپوزيسيون د هغو شرايطو له مخې چې اساسي قانون ورته غوره کړي د پارلمان په غونډو کې په خبرو او بحثونو کې ونډه اخلي او د حکومت پر کار نېغه څارنه کوي او دغه راز عمومي افکار په جريان کې اچوي.
فرانسې او سويډن غوندې په دوديز ليبرال هېوادونو کې په پارلماني نظامونو کې شته دى چې معمولاً پکې دوه اصلي گوندونه په نوبت سره د حاکم او اپوزيسيون رول په غاړه اخلي.
په امريکا متحدو ايالتونو کې د رياست جمهوري نظام د شتون له امله په پارلمان کې د يوه لاس ډېرى اړين ندى او د گوندونو نامتمرکزوالي د يوه لاس فراکسيون جوړول ناشوني کړي دي او له همدې امله دى چې په امريکا کې اپوزيسيون د اساسي قانون د اړوند ارگانونو په توگه نشته او په دغه هېواد د کې د فراکسيوني يوه لاس کار د نشتوالي له امله په اساسي مسايلو کې د اپوزيسيون د شتون خبره نشي کېداى.
د جمهوري رياست نظام دا امکان برابروي چې پارلماني ډېرى د يوه گوند وي او ولسمشر له بل گوند څخه غوره شي او دا دواړه له يو بل سره همکاري هم وکړي او دا چاره څو ځله پدې هېواد کې پېښه شوې ده.
لومړنى سياسي اپوزيسيون په اتلسمه پېړۍ کې په انگلستان کې په دوه ډلو سره رامنځته شو چې له ټولنيز نظره يې په منشا کې اساسي اختلاف نه درلود او په ډېرو برخو کې يې غږ يو شان وو،
ډېری لویدیځ فیمینېست تاریخ پوهان ادعا کوي چې ټول هغه خوځښتونه باید د فمینېستي خوځښتونو په توګه یاد شي کومو چې د ښځو د حقونو په برخه کې هڅې کړې دي،
د لیبرال فیمینېزم لومړۍ څپه په سیاسي او قانوني ډګر کې له برابرۍ وروسته په لیبرال ډیموکرات چوکاټ کې د اصلاحاتو له مخې رامینځته شوه؛ په کاریګري بنسټ ولاړ د ښځو له پرولتاریایي خوځښت سره چې د وخت په تېرېدو د طبقاتي مبارزې له امله په ټولنیز او مارکسیستي فیمینېزم اوښتی وو په ټکر کې وه.
له ۱۹۶۰ مې لسیزې وروسته دواړه لید لورو له راډیکال فیمینېزم سره ټکر درلود چې له راډیکال نظریې اخیستل شوی وو او د فیمینېزم دویمه څپه ورته ویل کېده کوم چې په بنسټیز ډول په ټولنه کې د نارینه وو د برترۍ د له منځه وړو په هڅه کې وو؛ په ګډه لیبرال،
د ننۍ نړۍ واقعيتونه دا دي چې د نړيوال کيدنې پروسه کې د ورسته پاتې او لږ پر مختللو هيوادونو رول او ونډه د شتمنو او پرمختللو هيوادونو په پرتله په هيڅ حساب ده .
همدارنگه د نړۍ په هیوادونو د نوو ليبرالانو د امپراطورۍ او اصولو منل او د امريکايی لوړپوړو چارواکو له خوا په ښکاره او ډاگه د نړۍ د مشرتوب او لارښوونې ادعا ته په کتو سره زما په فکر د نړيوال کولو د اصطلاح په ځای به د نړې امريکايی کولو اصطلاح کارول د اوسنيو واقعيتونو سره سمون ولري .
په اوسني مفهوم سره یعنې د نوو لیبرالانو د اقتصادي کړنلارو او ایدیالوژۍ په توگه گلوبالیزم د شلمې پیړۍ د دوهمې نیمایي په وروستیو لسیزو کې رواج موندلی دی .
گلوباليزم د پانگه وال د امپرياليستي پړاو لا لوړ پړاو دی چې په مهمو او کليدي علمي او تکنولوژيکي برخو کې چې د اقتصادي پرمختگ او مدرن تکنالوژيکي توليد زړی جوړوي ( لکه اتومي انرژي،
کله چې په لمريزکال دغوايي د نېټې د کرغېړني کودتا له لارې د داؤدخان حکومت نسکورشو او کمونستانو د کابل واگی ونیؤ نو د کمونستانو ناوړو چلندونو له کبله د افغانستان څخه عام شاوخوا ۲ میلیونه وگړي کډوال شول .
اقتصادي ربړو او ستونزو له کبله کډوالي ته مخه کړه پدغو کې دیني علماؤ او عام مسلمانانو د هېواد د سياسي ناجوړيو او دودیزو خلکو سره د دوه اړخیزو ناوړه چلندونو له کبله جهاد ته مخه کړله چې په اصل کې د امریکا او روس جگړه وه او توکي یې د يو ملت دوه سياسي مفکورې او زغم نه لرلو باندې ککړ وگړي ول .
ناخبره افغانان د دواړو لخوا هم د روس او هم د امریکا او انگرېز لخوا وغولول شول او بيا وکارول شول چې د يو هېواد يو ملت یې په سياسي سختدريځۍ سره په منځ کې واچول او وټه ییزې گټې او پوهنیزې گټې لوېديځوالو دواړو روس او امریکا يووړلې چې له بده مرغه د دې جهاد اوهجرت په جريان کې لاسبرو نیواکگرو او گاونډيو اشغالگرو د افغانانو له پاکو ديني ولولو څخه د کرکې لپاره گټه پورته کړله چې لکه د نن ورځې عراق کې د داعش اربکيان چې يوه پردۍ د لاسبرو لوېديځوالو نیواکگرو په ځانگړې توگه د امریکا او ناټو لخوا پروژه ده چې لمخې یې خپلې وټه ییزې گټې د سیمې په نارامۍ کې خوندي کول غواړي .
همدارنگه د لوېديځو نیواکگرو خپلو موخو ته د رسيدلو لپاره په افغانستان کې داووه تنظيمونوجوړول ول چې همدغه پلان تراوسه افغانان کړوي او سياسي غونډال کې یې د افغانانو په پرتله پردي وگړي او ډلې ورزياتېږي .
نو شهيد منصور هم د هجرت او جهاد لپاره د چمتو کېدو په موخه خپل تدريسي او د جهادي روزنې مرکز د زرمت له منځ څخه د غرونو لمنې شاهي کوټ ته انتقال کړل چې وروسته د مخکني جهاد په کلن پېر کې د مجاهدينو عمومي مرکز ترې جوړ شو.
د وخت په روان جهاد کې په لمريزکال چې د کمونستانو دیکتاتوره فاشیستي حکومت له لوري دده د ټولې کورنۍ د نيولواو بندي کولو پلان طرح او شاهي کوټ ته عسکر ورواستول شول ،
ديادونې وړده کله چې يوځل بيادافغانستان په خاوره د پردو لخوا يرغل وشو او داځل د لوېديځو امپريالیستي موخو هېوادونو چې مشري یې امريکايانو کوله او د دوى ملاتړو انډيوالانويرغل وکړ ،
نو د طالبانو له کتار څخه په لومړي سر کې د مولوي نصرالله منصور ځوی ملا سيف الرحمان منصور ترټولو دمخه شو او د امریکا د نیواک پر وړاندې یې پوځي جهاد پیل کړ .
استاد رباني او يو شمېر نورو جهادي مشرانو او کوماندانانو د مجاهدينو د يووالي د لا پياوړتيا او جهادي هلوځلو ته د تنظيم او تنسيق په موخه سلاح او مشورې ورکړل شوې چې له ډېروزياتو مشورو څخه وروسته په پېښور کې د ډېرو علماؤ او مجاهدينو په گډون د حرکت انقلاب اسلامي په نوم د تنظيم د بنسټ اېښودلو له پاره لاره هواره شوه.
د مجاهدينو او علماء په قاطع اکثريت سره شهيدمولوي نصر الله منصور د حرکت انقلاب اسلامي گوند د مرستيال او د نداى حق د جريدې مسؤل چلونکى مولوي عبدالستار صديقي د حرکت انقلاب اسلامي د مُنشي په توگه غوره او مقرر شول.
نوموړي به د تنظيمونو او مجاهدينو تر مينځ په اختلاف ډېره اندېښنه څرگندوله او هميشه به يې دا کوښښ کاوه چې ټول مجاهدين يوموټى وي او ترمنځ يې کامل اتحاد رامنځ ته شي خو داسې ونه شول او د ۱۹۹۲م زېږديز څخه تر ۱۹۹۶م زېږدي پورې ټول هېواد کې غوبل جوړ شو او ټولو تنظيمونو د جهاد اصلي موخې د سياسي واک لپاره قربان کړلې .
په هجري لمريزکال کې کله چې د محمداسماعيل مجددي په مشري د خدام الفرقان دعالي جمعيت تنظيم تاسيس شواوپه فعاليت يې پيل وکړ؛ نو شهید منصور د خدام الفرقان په بنسټ او دهغه د ديني اهدافو او موخو په کړنچار کې پوره ونډه درلوده.
دخپلوملگرو په مرسته د کمونستانو او د دين د دښمنانو پر ضد خپل فعاليت پيل او منظمې هلې ځلې يې په کار واچولې او له درس اوتدريس سره سره يې طالبانو ته له کمونيزم سره د سياسي مبارزې،
شهيدمنصورهم لکه د ډېرو افغانانو خپلې لومړنۍ زده کړې د خپل د کلي له ملاامام څخه د قرآن مجید د زده کړې څخه پيل او ورسره د سهاکو په ابتدائي ښوونځي کې هممهاله نورې زده کړې پرمخ وړي .
د هجري لمريزکال په پيل کې شهيدمنصور د لوړو زده کړو اوعالي تحصيلاتو په موخه په غزني کې د نورالمدارس عالي جامعې ته شامل شو ( ديادونې وړده چې هغه وخت دټول افغانستان په کچه د ديني زده کړودغه يواځنى لوى مرکزؤ چې له ليرې – ليرې څخه به ورته دعلمي تندې ماتولواوعلومودزده کولوله پاره په گڼ شمېرکې وگړي زده کوونکي راتلل ).
تصوف او ورسره نورعلوم دتفسير اوحديثو وروستنۍ دوره په پوره برياليتوب سرته ورسوله اود هجري لمريزکال دلړم په مياشت کې دنورالمدارس عالي جامعې څخه دليسانس معادل لومړۍ درجه دفراغت سندپه پوره برياليتوب سره ترلاسه کړ اودهيواد دمشهورو علماء کرامو ،
پخپله شهيدمنصور له يو شمېر نورو ملگرو سره يوځاى د پکتياولايت د ځدراڼو منطقې ته ورسېده او له هغه ځاى څخه يې د جهاد عملي لړۍ نوره هم پياوړې کړه.
په دې عمل سره ده غوښتل چې وکولاى شي د افغانستان په مرکزي ولايتونو کې له مجاهدينو څخه د کمونستانو فشار راټيټ کړي په دې لړ کې کله چې کمونیستي پوځ د ځدراڼو په سيمه باندې فشار او بمباري زياته کړله دې سره د هغه ځاى ډېر وگړي او مجاهدين هم هجرت ته اړشول چې شهيدمنصور هم د جهاد او دعوت مرکزله پولي سره نيږدې د رضادرې د ميرک غره ته نقل کړاوهلته دلومړي ځل له پاره د جهاد د نوي تاکتيک په موخه د سمڅو جوړول پيل او له هغه ځايه يې په افغانستان له مجاهدينو سره اړیکې ټينگولې.
داهغه وخت و چې دافغانستان په ډېرو برخو کې د دښمن پر بډواله وسلوال جهاد پيل شوى ؤ نو شهيدمنصور په همدې وخت کې يوځل بيادافغانستان د ډېرو ولايتونو دوره وکړه او خلک يې جهاد ته چمتو کړل .
مولوي نصرالله منصور له پیل څخه د ديني احکامو په اوصولو برابر د خپل ټولې کورنۍ په شمول د نارواؤ او پرديو د يرغل په مقابل مبارزې ته چې په اسلامي نومونې کې ورته جهاد وايي وردانگلي ول .
کلیوالو او دودیزو خلکو نیونې پیل شوې نو پدې ترڅ کې مولوي نصرالله منصور هم خپلې کډې تر شا پېښور ته د ټولې کورنۍ سره په پلي مزل يون پیل کړ او ځانونه یې میرانشاه ته ورسول او همالته مېشت شول.
الحاج مولوي نصرالله منصور د الحاج غلام محمد خان زوى چې په زېږدي کال کې د پکتياولايت د زرمت ولسوالۍ د سهاکو ټبر په هيبت خېل نومي کلي کې په يوه دينپاله کورنۍ کې زيږېدلى ؤ.
نقشبنديې طريقه د ضياء المشائخ محمد ابراهيم مجددي په لارښوونه ددې طريقې دوظائفو اواذکارو پوره اهتمام سره سرته رسولې اوتقريبا ټول وظائف يې پاى ته رسولي و.
پاکستان بننے کے فوری بعد سے محکمہ آثار قدیمہ میں ماہرین کی کمی اور بجٹ نہ ہونے کی وجہ سے یہاں کی کھدائی اور نوادرات کی حفاظت اور ان سے تاریخ اور علم جاننے کا کام غیروں کے مرہون منت رہا مگر اب جب محکمہ آثار قدیمہ میں ماہرین کی بھی کوئی کمی نہیں مگر مناسب مقدار میں فنڈ نہ ہونے اور دیگر شعبوں کی طرح روایتی سستی اور غفلت کی وجہ سے قدیم هړپه شہر کی باقیات زبوں ھالی کا شکار ہو گئیں لوکل آبادی میں تعلیم اور شعور کی کمی نے بھی اس جدید طرز پر آباد شہر کے آثاروں کو شدید نقصان پہنچایا جبکہ آثار کے گرد چار دیواری نہ ہونے کی وجہ سے بھی اسے محفوظ نہ رکھا جا سکا
اگرچہ موجودہ اکیسویں صدی میں قدیم تاریخ سے دلچسپی رکھنے والے اور قدیم آثاروں سے علم حاصل کرنے والوں کی کوئی کمی نہیں ہے اور ایسے لوگوں کیلئے مناسب سہولیات مہیا کر کے انہیں یہاں آنے کی ترغیب دی جا سکتی ہے اور اسے ایک خوبصورت پکنک سپاٹ میں تبدیل کر کے نہ صرف ملکی سیاحوں بلکہ غیر ملکی سیاحوں کی آمد سے حکومتی خزانے میں اضافہ کیا جا سکتا ہے اور اس پورے علاقے کو ترقی کی راہ پر گامزن کیا جا سکتا ہے مگر سیاحت کو فروغ دینے کے ذمہ دار محکموں کی ناقص منصوبہ بندی،
عدم توجہی اور غفلت کی وجہ سے اس علاقے کی ترقی کے خواب کو اس کی عملی تعبیر نہ مل سکی۔دنیائے تاریخ میں شہروں کے بسنے اور اجڑنے کی داستانیں صفحہ قرطاص پر بکھری پڑی ہیں ان میں هړپه کا بھی ذکر ملتا ہے
آریاوں کی مقدس کتاب رگ وید میں ہری یوپیا کا ذکر ملتا ہے جس کے معنی سنہری قربان گاہ ہے۔وقت گزرنے کے ساتھ ساتھ یہ نام هړپه کی صورت اختیار کرگیا جس کو گردش دوراں کی اٹھکیلیوں اور سیلاب کی تباہ کاریوں نے ہڑپ کر لیا ویسے بھی پنجابی زبان میں سیلاب کو ہڑ کہتے ہیں اور شاید یہی لفظ بگڑتے بگڑتے هړپه بن گیا
بلاشبہ یہ بات فخر سے کہی جا سکتی ہے کہ غیر ملکی ماہرین آثار قدیمہ کی طرح اگر ہمارے ماہرین کو آثار کی کھدائی کیلئے سہولتیں اور فنڈ میسر آئیں تو پاکستانی ماہرین دنیا میں نمبر ایک ہیں۔کھدائی کا مقصد صرف زمین کھودنا ہی نہیں بلکہ زمین میں دفن تمدنی گوشوں کو بے نقاب کرتے ہوئے قدیم تہذیب کا مطالعہ اور تحقیق کرنا ہے
نازک اور مشقت طلب ہے تا ہم جب بھی کوئی نئی چیز کی دریافت ہوتی ہے تو ویسے بھی تمام تھکاوٹیں دور ہو جاتی ہیں۔آج کمپیوٹر کا دور ہے لیکن کمپیوٹر بھی گزرنے وقتوں میں پیش آنے والے واقعات اور آفتوں سے بے خبر ہے مگر ایک ماہر آثار قدیمہ ہی ہے جو مٹی کی تہوں کو کھنگال کر مٹی چھان کر ذرے ذرے سے علم نچوڑ کر پتھروں،
ہڈیوں اور ٹھیکریوں کی مدد سے عروج وزوال کے پرانے آثار اکھٹے کرتا پھر ان سربستہ رازوں سے پردہ چاک کرتا ہے جہاں تاریخ کی وسعت ادھوری ہی نہیں ختم ہو جاتی ہے وہاں آثار قدیمہ کا علم دراصل کارہائے خداوندی کے راز طشت ازبام کر کے اس کی بڑائی اور عظمت کا ثبوت فراہم کرتا ہے
وادی سندھ کی تہذیب سلسلہ ہمالیہ کے دامن سے لیکر بحیرہ عرب تک تقریبا چار لاکھ مربع میل میں پھیلی ہوئی تھی۔اس تہذیب کی اہمیت اس لئے بھی زیادہ ہے کہ اسکا رقبہ اپنی دونوں ہمعصر تہذیبوں کے رقبے سے دوگنا ہے اور اب اس تہذیب کے پاکستان اور بھارت میں چار سو پچاس سے زائد آثار دریافت ہو چکے ہیں جن میں ایک هړپه بھی شامل ہے۔قدیم هړپه شہر کی اہمیت اس لئے بھی زیادہ ہے کہ اس علاقے کے رہنے والے لوگوں نے پڑھنا اور لکھنا بھی دیگر تہذیبوں کے لوگوں کی نسبت پہلے سے شروع کر دیا تھا اور یہاں کے رہنے والے اس دور کے ترقی یافتہ لوگ تھے جو منظم اور منصوبہ بندی کے تحت اپنی زندگی گزارنے کے عادی تھے
پینے کے پانی اور سیوریج کا نظام اکیسویں صدی کے لوگوں کو شرمندہ کرنے کے لئے کافی ہے۔قدیم هړپه شہر تقریبا پانچ ہزار تین سو سال قبل یہ لوگ آباد ہونا شروع ہو گئے تھے اور چار ہزار چھ سو سال قبل یہ لوگ ترقی کے عروج پر پہنچ گئے تھے
تہذیب کی باقیات زبوں حالی کا شکار ہو چکیں ہیں اور پانچ ہزار برس قبل اس خطہ میں آباد ترقی یافتہ قوموں کے ہاتھوں سے بنائے گئے اس شہر کے آثار معدوم ہونے لگے ہیں اور ماضی میں کی گئی کھدائی کے دوران ملنے والے قیمتی اور نایاب نوادرات چوری ہوتے چلے گئے اور اس طرح قدیم تاریخ کا جدید شہر دریافت ہونے سے پہلے ہی اجڑ گیا جبکہ وسیع رقبے پر پھیلے ہوئے آثار کی مناسب دیکھ بھال نہ ہونے کی وجہ سے سائٹ جانوروں کی آمجگاہ بن کر رہ گئی اور اس طرح ملکی سیاحت کو فروغ دینے کے حکومتی دعوے اور هړپه کو ٹورسٹ سپاٹ بنانے کا خواب ادھورا وہ گیا
حکومت پاکستان نے رواں سال کو سیاحت کا سال قرار دیا ہوا ہے اور اس بارے میں اکثر بیانات اخبارات شائع ہوتے ہیں مگر عملی طور پر صورتحال کچھ اس طرح ہے کہ محکمہ آثار قدیمہ کی غفلت،
په انگلستان کې تر مېشتېدو وروسته يې د بي بي سي راډيو له پښتو څانگې سره کار پيل کړ؛ پر ۱۹۹۸ ز او ۱۹۹۹ ز کالونو يې د وياندۍ تر څنگ د خبريالۍ دنده هم پر مخ بيوله.
ځکه دا برېښنايي انرژي د واي فاي روټر په څېر ده. واي فاي سیسټم چي په موبایل او نورو تخنیکي وسایلو کي ترې گټه اخیستل کیږي چاته يې د هوايي څپو ضرر نه رسیږي،
د دې لپاره مې د مصر او اسلامي نړۍ په مشهور پوهنتون ازهر کې د شرعياتو په پوهنځۍ کې او د قاهرې په پوهنتون کې چې د نړۍ له مشهورو پوهنتونو څخه گڼل کيږي د حقوقو په پوهنځۍ کې مې داخله واخسته.
٣- په مکه مکرمه کې د ملک عبدالعزيز په پوهنتون کې د لوړو زده کړو رئيس او په همدې پوهنتون کې د المرکز البحث العلمي و احياء التراث الاسلامي د مرکز مدير پاتې شوى.
د علمي څېړونو او د نورو پوهنتونو سره د اړيکو د رئيس مشاور پاتې شوى او له دې وروسته د ام القرى د پوهنتون او د ملک عبدالعزيز د پوهنتون د الجنة الدائمة لترقية اعضاء هيئة التدريس رئيس شو.
استاذ حسين حامد حسان پاکستان ته ولاړ او هلته يې د نړيوال اسلامي پوهنتون اسلام آباد په جوړولو کې لويه برخه واخسته بيا په همدې پوهنتون کې د څوارلسو کلنو لپاره رئيس پاتې شوى او د دغه پوهنتون د مشرانو د شورى غړيتوب يې هم لاره او له رياست څخه وروسته د استاذ احمد العسال چې د نړيوال اسلامي پوهنتون اسلام آباد رئيس و،
٢- د گرجستان د جمهور رئيس اقتصادي مشاور هم ټاکل شوى چې د هغه له لورې استاذ حسان ته د دې هېواد د سرمايه گذارۍ د نقشې د جوړولو مسؤوليت هم ورسپارل شوى،
بيا يې له همدغه پوهنتون څخه په قانون کې ځانگړې ډيپلومه په کال ١٩٦١ز کې ترلاسه کړې او په کال ١٩٦٣ز کې يې په شريعياتو کې ځانگړې ډيپلومه ترلاسه کړې.
همدارنگه په کال ١٩٦٠ز کې يې د ازهر په پوهنتون کې د شرعياتو پوهنځۍ پاى ته رسولې او د دې ترڅنگ يې له همدې پوهنتون څخه د استاذۍ اجازه هم ترلاسه کړې او په همدې پوهنتون کې يې په کال ١٩٦٦ز کې د شرعياتو په پوهنځۍ کې په فقه او اصول الفقه کې دکتورا ترلاسه کړې.
د امريکا د نيويارک په پوهنتون کې په مقارن قانون کې يې په کال ١٩٦٣ز کې ډيپلومه ترلاسه کړې او بيا يې په کال ١٩٦٥ز کې په مقارن قانون کې ماستري ترلاسه کړي.
اېټالوي ریاضي پوه فیبوناکي مدیترانې ته سفر وکړ او هلته له عرب سوداګرو سره تر خبرو وروسته په اروپا کې د هندي-عربي عددونو د کارونې د دودولو لپاره راستون شو.
سیاسي اقتصادپوهانو او ټولنپوهانو د پانګوالۍ یا کپیټلېزم په اړه په خپلو تحلیلونو کې بېلابېل نظرونه وړاندې کړي او عملا یې د هغه بېلابېل ډولونه تشخیص کړي یا پېژندلي دي،
زیاتره موجوده پانګوال اقتصادونه مخلوط اقتصادونه دي چې پکې د ازاد بازار عناصر له دولتي مداخلې او په ځینو مواردو کې له اقتصادي پلان جوړونې سره را یوځای کېږي.
چې ریښه یې یوه وروستۍ لاتیني کلمه ده او هغه بیا له کپوټ څخه راغلې چې د "سر" معنا لري – چې د منقول ملکیت یا شتمنۍ په معنا کې د "" یا شخصي شتمنۍ او "" یا غواګانو ریښه هم پکې ده.
تر ۱۲۸۳ کال پورې دا د سوداګریز شرکت د پانګیزې شتمنۍ په معنا کارېده او ډېری وختونه د نورو کلمو– لکه بډاینه، پیسې، فنډونه، توکي، شتمنۍ،
دا ډول شرکتونه کولی شي په لنډمهاله توګه نرخونه راټیټ کړي او زیانونه ومني ترڅو بازار ته د سیالۍ یا رقابت د ننوتلو مخه ونیسي او بیا کله چې د سیالۍ ګواښ کم شي،
د پانګې د چلولو وړتیا لرونکو یا په پانګې او مالي بازارونو کې د تولید وړتیا لرونکو مالکینو لخوا ټاکل کېږي – په داسې حال کې چې نرخونه او د توکو او خدماتو وېش تر ډېره د توکو او خدماتو د سیالۍ په بازارونو کې ټاکل کېږي.
د پانګوالۍ د ټولو مختلفو بڼو ترمنځ مشترکه ځانګړنه دا ده چې دوی په ټولیزه توګه د تولید د وسیلو د شخصي مالکیت یا څښتنولۍ او د ګټې لپاره د توکو او خدماتو د تولید پر بنسټ ولاړ دي او همدا راز د بازار پر بنسټ د سرچینو پر تخصیص او د پانګې پر راټولولو راڅرخي.
د گرده افشانۍ په هكله ويلاي شو چې د زراعتي محصولاتو زياتوالي او د ميوو د ښه كيفيت لوړ حاصل او دشكل او جوړښت او د ماركيت د ارزښت او پايښت له پلوه د اهميت وړ كار بلل كيږي.
لكه د نورو سكتورونو په شان د اوږدې مودې تپل شوې جگړې له امله ډير تاوانې شوي اود هغه بيا رغونه حتمي گڼل كيږي خو پخوا تر دې چې كرنيزې چاري بيا راژوندۍ شي.
ځوك چې غواړي د شاتو مچۍ وروزي بايد پخوا تر روزلو ديو بل مچۍ روزنكي شخص نه چې د دروزلو عملي تجربې ولري د مچيو د روزلو په اړه معلومات تر لاسه كړي.
دخلكو د پوهاوي لپاره د شاتو د مچيو د روزلو په هكله علمي او فني ليكونه ته اړتياده د همدې اړتيا پر اساس دا اثر وليكل شو چې زمونږ گران هيوادوال وكولي شي د شاتو د مچيو د روزلو لپاره يو لارښود تر لاسه كړي اوله دې لارښوده د شاتومچيو په روزلو كې گټه واخلي.
ددې فعاليتونو مرکزگلان دي چې هغوئ دمختلفو برخو څخه لکه گلمـــــــلو پاڼو ) ( څخه جوړې شوې دي او هــــــــــــــــــره برخه يې مختلفې دندې سرته رسوي .
نارينه الې او ښځينه الې ) دسړو دضـــرر څخه ساتي گل پاڼې چې ښايسته وي حشري او نور ژوندي شيــــان راجلبوي ترڅو نارينه الو څخه ښځينه الو ته گرده دالقاح په خاطر انتقـــــــــال کـــــــړي دنارينه الې گرده توليدوي او ښځينه الې دتخمدان دننه هگــۍ جوړوي تر څوهغه په گردې سره القاح شي او له دې پروسې څخه تخم اومېــــــوه تشکيــل شي ښکاره ده چې دگردې انتقال دژونديو موجوداتـو يا غيـــــــــري ژونديو موجوداتو( باد ،
دگلانو اوگردې بې نظيــــــره خاصيتونه چې ديونبــــــــات دگردې دنتقال ديوه خـــاص انتقالونکي عـــــــامل لپاره وړگرځوي دگردې انتقال دسينډروم په نوم ياديږي دگلانــــو رنگ بوى خـــــوږ وي ،
ژونديو اوغيرې ژونديو موجوداتو په واسطه دگلانو تر منځ انتقال شي اودالقاح پروسه سرته ورسيږي دژونديو اوغيري ژونــــــديو موجوداتو په ډله کې چې په گلانو کې گرده دنارينه الو څخه ښځينـــــــــــــه الو ته وړي .