polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
هغه ماشومان چې دانتي بيوتيکو په واسطه ددرملني لاندي نيول شوي وي %٦٠ يي په اسهال اخته کيږي ځيني انتي بيوتيکونه په کولموکيې دکاربوهايدريت دانتقال دکمښت اودکولمود داندازي دټيټوالي سبب ګرځي چي دهمدي کبله کيداي شي اسهال رامنځته شي همدارنګه دنارمل فلورا دمنځه تګ اودنورو مايکرو اورکانيزمونو زياته نشونما هم ددغه رنګ اسهال سبب ګرځيداي شي.
هغه اسهال چي دانتي بيوتيکو له کبله پيدا کيږي اوبلن وصف لري اود انتي بيوتيکو دبنديدوسره کميږي هغه ماشومان چې انتي بيوتيک استعمالوي خصوصا سفالو سپورين او اموكسي سلين د٢-١٠ % پوري پکښي دله کبله اسهال رامنځته کيږي چې دانتي بيوتيکو داستعمال څخه تر اتواونيو پوري ددغه باکتريا له کبله دنس ناستي احتما ل شته دي.
زيات خوراک زيات خوراک خصوصًا په کوچنيو تي رودونکو کې داسهال سبب ګرځيدلاي شي په شيدو خوړونکوکي دپانکراس په نسبي توګه کم وي چې دهمدي کبله پکې دنشايسته لرونکو خوړودخوراک وروسته اسهال رامنځته کيږي.
دبعضي خوړوسره دحساسيت له کبله هم اسهال رامنځته کيداي شي ٢-٣ % ماشومان دعمر په اولنيودريو کلونوکې دغوا دشيدو سره دحساسيت له کبله په اسهال اخته کيږي.
کله کله خواړه دځيني انتاناتو په واسطه لکه او منتن کيږي دغه انتانات په خوړوکې توکسينونه توليد وي چې دخوړلوڅخه ورسته په ماشومانوکې داسهال سبب ګرځي دباکترياوو پرته ځيني نورمواد لکه درانه فلزات هم دتسمم سبب ګرځي اواسهال رامنځته کوي
په خارج حجروي مايعاتو کې دوراني وينه بين الخلالي مايعات اوافرازات شامل دي څرنګه چې په اسهال کې خارج حجروي مايع ضايع کيږي نوله همد ي کبله که چيري ناروغ ته دمايعاتو ضرورت پيښ شي نودغه مايع جوړښت چې ناروغ ته ورکول کيږي بايد دخارج حجروي مايع دترکيب په شان وي چې دسوديم اندازه يي په اټکلي ډول زياته اود پوتاشيم اندازه يي بايد کمه وي پښتورګي ددوران څخه دمايعاتو اومتابوليتونو دفلتر کولو غليظ کولورقيق کولو اوددوباره جذب دعمليو په واسطه دخارج حجروي ماحول الکترولايتونه تنظيموي.
خوبايد په ياد ولرو چې په ډيرو کم عمره شيدي خوړونکو کې دګوردي وظيفوي قابليت دغټوماشومانو په نسبت ډير پياوړي نه وي داسهال په صورت کې زياته اندازه اوبه اوپه ابوکې منحل غذايي مواد لکه:
داسهال په نيژدي نيمايي پيښوکې په پلازما اوخارج حجروي ماحول کې دسوديم غلظت تقريبا نارمل حالت ک پاتي کيږي ١٤٠په ليټرکې داسهال په (٤-٤٥% پيښوکې په غايطه موادوکيې په زياته اندازه سوديم خارجيږي چې په دغه صورت کې دسيروم اوخارج حجروي مايعاتو دسوديم اندازه په نسبي ډول کميږي يعني
څرنګه چي سوديم دخارج حجروي مايعاتو دازموتيک فشار په ساتلوکې ډيره ونډه لري نوله همدي کبله دخارج حجروي مايعاتو اندازه ښکته کيږي اودخارج حجروي چاپيريال څخه داخل حجروي چاپيريال ته دمايعاتو دحرکت سبب ګرځي چي دغه کاربه دخارج چاپيريال دمايعاتو دلا کميدو او غـونجـيدو سبب شي څـرنـګه چي په نـورمـال حالت کې د پوستــکـي
اوايلا ستستي دي داوبو اوشحم په واسطه ساتل کيږي نو په کې به دخارج حجروي اوبو دکموالي له کبله دپوستکې ايلاستيستي خرابيږي اودناروغ پوستکې به دزاړه سړي دپوستکې په شان ګونځي پيداکړي په دغه صورت کې که چيري پوستکي ددوه ګوتو په واسطه کش شي نودبيرته خوريدو لپاره به يي څوثاني وخت په کاروي.
داسهال په ٥% پيښو کې خصوصا که ناروغ زيات مالګين مايعات واخلي شيدي استعمال کړي دپوښتورګو وظايف خرابوي دپوستکي اوسږودلاري زياتي اوبه ضايع شوي وي اودماشوم اوچاپيريال دحرارت ددرجي زياتوالي چې زياته اندازه اوبه په خوله کې ضايع کيږي.
دسيروم دسوديم اندازه په لترکي١٥٠ څخه لوړيږي په دغه ماشومانوکې دخارج حجروي مايعاتو ازموتيک فشارنسبتا لوړوي نوځکه اوبه دحجراتو څخه خارج حجروي مسافرته سرايت کوي چي دهمدي کبله په دپوستکي په ايلاستيکيت کې ډيرکموالي رانشي په دغه حالت کې ترڅوډاکتر ددوران او ګوردو ‌‌وظايفوته متوجه نشي زياتره وخت يوشديد ډيهايدرشن ته دخفيف ديهايدرشن فکرکوي په دغه وخت کښي پوستکي لوند اودڅرمني اوخميري په شان شکل اختياروي دخارج حجروي مايع دحجم دکموالي له کبله دويني حجم کميږي نوځکه دناروغ نبض خفيف فشار ټيټ اواطراف يي يخيږي.
دټيټ هايدروستاتيک فشارله کبله دګوردو په ګلو ميرولونو کې په سمه توګه فلتريشن صورت نشي نيولي چې دايوه بده نښه ده ځکه چې پښتورګي دوظيفي دکموالي په صورت کې ميتابوليک بي نظمي نشي اصلاح کولي نوځکه دادارارجريان دناروغي په معلومولو کې ډير ارزښت لري.
که چيري اسهال دڅوورځوڅخه ډير اوږد شي نوپه وينه کې به دپتاشيم اندازه ډيره کمه او رامنځته کيږي چې دا کار په خوارځواکۍ اخته ماشوما نوکښي ډير پيښيږي .
نوځکه معمولا تاسيس کوي په دغه صورت کې ترڅو قلويت په هرليترکې د ١٢ ملي مول څخه کښته شوي نه وي اعراض تاسيس نه کوي خوکله چي دويني قلويت د١٢ ملي مول څخه کښته شي نودناروغ تنفس سريع اوژورګرځي چي ورته وايي.
روټا ويروس زياتره په ژمي او مرتوب موسم کښې نس ناسته منځ ته راوړي چه دناروغي شدت يي د٣-٢٤ مياشتني عمر ماشومانو کې زيات دي خود دوه کالو څخه پورته عمر کې هم شديده ناروغي منځ ته راوړي شي.
دموردپلاسنتا دلاري ماشوم ته دانتي باډي انتقال اوهم دموردشيدو په واسطه تغذيه ماشوم ددريو مياشتو پوري ددغه ويروس دحملاتو څخه ساتي خود او په ځينو پيښو کې دروټا ويروس ځيني ستيرونونه ليدل شوي دي .
په کم عمره ماشومانوکې دويروسي دوهم عمده لامل څخه عبارت دي چه په پرمختللي او مخ په وده هيوادونو کې داسهال زياتي پښي دهمدغه ويروس له کبله رامنځ ته کيږي چه دايو - ويروس دي چې٣٠ نانـــو متره قطراواته سيروتوپونه لري داويروس په شــــيدي خوړونکو اوکم عمره ماشــــــومانو کې دژمي په موسم کې دخـــفيفي او متوسطــي او اوبلـــــني نس ناستي سبب کرځـي .
داويروس په شان منظره جوړوي خوپه دومره توپيرسره چې ددغه ويروس له کبله منځ ته راغلي اسهال کې اعراض خفيف اودهايدريشن نه واقع کيږې دا ويروس عــــــمومًاپه روغتـــونونوکې داسهال دنـــاڅاپي خپريدوسبب ګرځي .
ددي ويروس سيروتيپونه په غايطه موادو کې موندل شوي خوبيا هم يواځي٤٠ او٤١سيروټيپ يي اسهال منځ ته راوړي خو دغه دوه سيروټيپونه يي تنفسي سيستم نه خرابوي په روغتون کې داناروغــــي دناڅاپي طريقـــي ســبب ګرځي خود او ويروسونو په شان ناڅاپي طريقه منځ ته نشي راوړي .
دروغو ماشومانو په نسبت په خوارځواکې اخته ماشومانو کې ددي ناروغۍ پيښي ٥٧ چنده زياتي وي مخ په وده هيوادونوکې داناروغي دبستر دناروغانو ٣٠ % جوړوي خو په هند کې په اوړي اوباراني موسم کې ٧٥ فيصده ماشومان داسهال له کبله بسترکيږي.
په معتدله سيموکې انتانات زياتره وخت دنس ناستي سبب ګرځي خوپه ګرموسيمو کې - دکال په ټولو فصلونو خصوصا نسبتا وچو اويخو مياشتوکې اوباکتريايي انتانات په ګرم اوباراني موسم کې زياتره وخت اسهال منځته راوړي.
داسهال زياتره پيښي ٣-٥ ورځو زيات دوام نکوي خود ٥-١٥ فيصده پيښي ددوه اونيو زيات وخت لپاره اوږديږي چې په دغه وخت کې داسهال تداوي ډيره پيچلي اود اقتصاد له نظره ډيره درنه تماميږي دااسهال انتاني عوامل دخولي غايطي -له لاري انتقاليږي چې ککړوخواړو او اوبو دلاري ديوکس څخه بل کس ته انتقال اواسهال رامنځته کوي.
دمالګينومايعاتواو شيدواستعمال دګردي دوظايفو خرابوالي دپوستکې اوګوردودلاري داوبوزياته وتنه اودماشوم اوچاپيريال ذحرارت ددرجي زياتوالي ذغه اختلاطه لاره برابره وي دغه اختلاط زياتره وخت هغه ماشومانوکې چې عمري ديوکال خوصوصا‌ًدشپژومياشتوڅخه کم وي ليدل کيږي په دغه ماشومانوکې دکانګو تبي اوخوړواومايعاتودنه خوړلوتاريخچه مثبت وي داسهال په دوران کې دزياتوقندي مايعاتوچښنه هم ددغه اختلاط سره مرسته کوي دديهايدريشن څخه پرته هايپرنتريماپه هغه نوزيژيدلوماشومانوکې ليدلي شوچې داسهال دودريدووروسته ورته هم په زياته پيمانه ورکول شوي وي.
داسهال په ځيني ناروغانوکې داثناعشرمخاطي غشاتخريبيږي اوپه ماشوم کې دشيدودقندسره عدم تحمل پيداکيږي کله کله دغه نه زغم ډيرشديداوماشوم داسهال څخه څواوني وروسته هم دشيدودهضميدوتواناي دلاسه وکوي که چيري اسهال دکوم بل ميکانيزم له کبله رامنځ ته شوي وي نودلکتوزدعدم تحمل له کبله به داسهال ازموتيک ميکانيزم هم ورسره يوځاي شي .
دغه اختلاط زياتره وخت په هغه ماشومانوکې ليدل کيږي چې دغوادشيدوپه واسطه تغذيه کيږي کوم ماشوم چې دلکتوزعدم تحمل پيداکړي اوشيدي ورکول کيږي لا ندي مشکلات به رامنځ ته کړي.
که چيري دوام داره اسهال ددريو مياشتو څخه لږ عمر کې رامنځ ته شي په نامه ياديږې داسهال دزياتي څيړنې څخه وړاندې به دکولمودمخاطې غشاء په وظفوي اناتومې باندي لنډ رڼاواچوو(.١-م م،
تبه زياتره په هغه نس ناسته کې چي دسجلا له امله وي اوهمدروتاويروس په اسهال کې ليدل کيږي په عومومي توګه ويلي شوچې تبه هغه وخت رامنځته کيږي چې دکولمومخاطي غشادسببي عامل دحملي لاندي راشي خوکه چيري اسهال دکوم توکسين لکبله رامنځته شوي وي لکه کولرا په دغه صورت کې تبه موجوده نه وي کله تبه دديهاريشن سره يوځاي رامنځته کيږي اوکله چې ديهايدريشن اصلاح شي تبه له منځه ځي
کيدايشي چې په هغه ماشومانوکې چې زياته زياته اندازه مايعات اخلي اذيمارامنځته شي دسترګوپړسوب دزياتومايعاتوداخستلويوه ښه نښه ده دزياتومايعاتوداخستلوله کبله ناروغ ته دسږواذ يماهم پيداکيدايشي دغه اختلاطات زياتره وخت دوريدي مايعاتودتطبيق له کبله پيداکيږي
داسهال داسهال په ٤٥-٤٠فيصده دناروغانوپه په غايطه موادوکې په زياته اندازه سوديم خارجيږي چې دهمدي کبله هايپونتريمياته لاره برابريږي خودهايپونتيريميا په منځ ته راتلوکې داسهال په دوران کې درقيقومايعاتواويواځي اوبوچښنه ډيررول لري دغه ناروغان خوبجن حالت کې وي اوکله کله پري اختلاجات هم راځي په سوتغذي اخته ناروغانوکې دنس ناستي په صورت کې زياتره وخت هايپونتريمياتاسس کوي د په نسبت دهايپونتيريمک ديهايدرشن دکبله دمړينوکچه ډيره زياته ده.
خوبياهم دمعدي په مخاطي غشاکې کوم خاص بدلون نه ترسترګوکيږي اويواځي دويروس پواسطه دمنتن کېدوپه صورت کې دمعدي تخليه وروکيږي پورتني ټول ويروسونه ېاخودکولمودجذب اواطراح دتناسب ترمنځ موازنه خرابوي اويادڅوکاربوهايدريتوخصوصاَ لکتوزسؤجذب منځته راوړي چې زياتره شواهدلمړنۍ نظرتائدوي دوړوکولموويروسي التهاب دکولمودنفوذقا بليت دزياتوالي سبب ګرځي اودکولمو غټ ماليکولونه ورڅخه تيريږي نوفکرکيږي چې کيداي شي همدغه دخوړوسره دحساسيت سبب وګرځي.
چه دغه تفاضل دکولمودحجـراتو دقاعـــــــــــدوي وحشي غشاء په واسطه ساتل کيږي دګـــــــــــلوکوز ګلــکـــــــــــتوزپه ســــوء جذب کې په کښې واقع شوي وي اوهمدغه له کبله پورتني ميکانيزم خراب اواسهال رامنځته کيږي.
په دغه کښې دوه ميکانيزمونه شامل دي چې يو يېڅخه عبارت دي که په ارادي توګه دجيني تشويش له کبله دغه بدلون خراب شي نوپه ارادي ډول دسوديم ياکلورايډ دنه جذ ب له کبله اسهال پيداکيږي.
دپتاشيم اندازه په هرليترکې ٣-٥ څخه کمه وي که چيري داسهال په جريان کې ضايع شوي پتاشيم دوباره معاوضه نشي دغه اختلاط رامنځته کيږي په دغه ناروغانوکې دګيډي پړسوب دکولمو فلجي انسداددعضلاتو ضعيفي دريفلکسونوضعيفوالي بي علاقه ګي دګوردي تخريب اودزړه بي نظمي رامنځته کيږي
په غايطه موادوکې دباي کاربونيت دزياتي ضايع له کبله ميتابوليک اسيدوسس پيداکيږي دټيټ فشار اوانسا جوته دويني د دکموالي له کبله لکتيک اسيدوسس اودغذاد کمي اخيستني له کبله کيتوسس رامنځته کيداي شي که چيري ناروغ دزړه بدوالي،
سردردي اودګيډي درد ولري ضعيف اسيدوسس ته فکر پکاردي خود شديد اسيدوس په صورت کې ناروغ ژور اوچټک تنفس کوي چې وروسته ناروغ او حالت ته ځي ددي امکان هم شته چې داسيدوسس له کبله په ناروغ کې دمحيطي رګو توسيع اوشاک رامنځته شي.
دپوستکي ايلاسيستي پوستکي دشوکي وروسته ژر لمړني حالت ته خپريږي پوستکي يي په قراره خپل لمړني حالت ته خپريږي پوستکي ډيرزيات ورو خپل لمړني حالت ته خپريږي
که چېرې دما شوم دغاېطه موادووزن په٢٤ساعتونوکې دلس ګرام په کېلوګرام وزن دبدن څخه اوپه لوېانوکْښى٢٠٠ګراموڅخه زېات شى اسهال نس ناسته بلل کېږى همدارنګه دزېاتومايعاتواوالکترولايتوضايع کيدوته هم اسهال ويل کيږې .
کې ددريويازياتونرمواواوبلنوغايطه موادوخارجيدوته اسهال ويل کيږي په پورتني تعريف کې دغايطه موادو ددفعاتودشميرځيني دغايطه موادوقوام ټنګښت دډير ارزښت وړدي.
که چيري نس ناسته ددووانيوڅخه زيات دوام وکړې اويا ماشوم په تيرو دريو مياشتو کې دنس ناستي دري حمــــــلي تيري کړې وي او انتاني سرچينه ونه لري دمزمن اسهال په نوم ياديږي.
نوځکه دننګرهارپوهنتون دښووني اوروزني پوهنځي دکيميا اوبيولوژي څانګي له خواراته دنده راکړل شوي پدغه برخه کي يوڅه کيکنه ترسره کړم ترڅوددغي خطرناکې ناروغي عوامل په ډاګه اوله ضررڅخه ټولنه وژغورل شي ا وهمدارنګه دمړينوکچه راټيټه شې .
په پاي کښې خپل سترڅښتن تعالي ته دزيات نه زيات ځله شکروباسم چې ماته يې ددغې ليکنې دبشپړيدتوفيق راکړاو ورته لاس په لپه يم چې زمادغه هڅه بيولوژي پوري داړونده کسانولپاره داستفادي وړوګرځوي .
كله چې داوبو په نسبت دالكترولايتونو ضايع زياته وي په دغه صورت كې دپلازما دسوديم اندازه په هر ليتر كې ١٣٠څخه ښکته کيږي چې دغه نوعه دهايدرشن ته هايپو تونيک دهايدرشن وايي چې د١٠-١٥ فيصده پيښو کې دغه نوعه دهايدرشن موجودوي .
دغه نوعه دهايدرشن هغه وخت رامنځته کيږي چې په اسهال کې دالکترولايتو په نسبت زياتي اوبه ضايع شوي وي دويني دسوديم اندازه په دغه نوعه دهايدريشن کې ١٥٠ څخه زياته وي .
اوسمهال غرب او ټول هغه هېوادونه چې بشري نظامونه ورباندې واکمني کوي له یوازیتوب او دا چې دوستان او خپلوان نه لري له رواني اړخه سخت کړېږي او همدا یوازیتوب د دې لامل ګرځي چې ګڼ شمېر کسان هره ورځ ځانوژنه وکړي.
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْىَ قَالَ يٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرٰى فِى الْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرٰى ۚ قَالَ يٰٓأَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ اللَّهُ مِنَ الصّٰبِرِينَ
3 ﻟﺮﯤ ﭘﺮﺗﻮ ﺳﻴﻤﻮ ﺧﻠﻚ ‏ ﺩﺍﺧﺘﺮ ﻭﺭځې ﺩ ﺳﻬﺎر ﻭﺭﻭﺳﺘﻪ ﺣﻼﻟﻪ ﻛﻮﻻﻯ ﺷﻲ .
ﻧﻮﺭ ﺧﻮ ﺩ پټو ﺯړﻭﻧﻮ ﻣﺎﻟﻚ ﺍلله جل جلاله ﺩﻯ ﺧﻮ ﭘﻪ ﻛﺎﺭ ﺩﻩ ﭼﯥ ﺩ ﻧﻴﻜﻮ ﺧﻠﻜﻮ ﺳﺮﻩ ﭘﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻛﯥ ﺷﺮﻳﻚ
ﻛﻴږﻱ ‏) ﺩ ﻟﻤﺎنځه څخه ﺑﻪ ﻭﺭﻭﺳﺘﻪ ﺣﻼﻟﻪ ﻛﻮﻱ ﺍﻭ ﻛﻪ ﺩ ﻛﻮﻡ ﻋﺬﺭ ﭘﻪ ﺍﺳﺎﺱ ﻟﻤﻮنځ ﻭﻧﻪ ﺷﻮ ﻧﻮ ﺩ ﻟﻤﺮ
2 ﻛﻪ ﭼﯧﺮﺗﻪ ﻳﻮ ﻓﻘﻴﺮ ﺳړى ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﻭﺍﺧﻴﺴﺖ ﺑﻴﺎ ﻭﺭﺑﺎﻧﺪﯤ ﻭﺍﺟﺐ ګرځي ﺍﻭ ﻻﺯﻡ ﺩﻩ ﭼﯥ
ﺩ ﻗﺮﺑﺎنۍ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺷﺘﻤﻨﻲ ﭘﻪ ﺩﻭﻣﺮﻩ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺷﺮﻁ ﺩﻩ ﭼﯥ ﺩﻭﻩ ﺳﻮﻩ ﺷﺮﻋﻲ ﺭﻭپۍ ﻭﻟﺮې ‏( ﺩ ﺩﻭﻩ ﺳﻮﻩ
ﺷﺮﻋﻲ ﺭﻭﭘﻮ ﻭﺯﻥ 595 ګرﺍﻣﻪ ﺳﭙﻴﻦ ﺯﺭ ﻛﻴږﻱ ‏) ﺍﻭ ﺩ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺣﺎﺟﺘﻮﻧﻮ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﻳﯥ ﭘﻪ ﻛﺎﺭ ﻧﻪ ﻭﻱ .
4 ﻛﻪ ﺩ ﻗﺮﺑﺎنۍ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﻭﺭﻙ ﺷﻲ ﺍﻭ ﺑﻞ ﻭﺍﺧﻴﺴﺘﻞ ﺷﻲ ﺍﻭ ﺑﻴﺎ ﻟﻮﻣړﻯ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﻫﻢ ﭘﻴﺪﺍ ﺷﻲ ﻧﻮ ﻏﻮﺭﻩ
1 ﻛﻠﻪ ﭼﯥ ﻳﻮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﭘﻪ ځاﻥ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻛﻮﻝ ﻧﺬﺭ ﻛړﻱ ﻭﺭﺑﺎﻧﺪﯤ ﻭﺍﺟﺒﻴږﻱ ﻛﻪ څه ﻫﻢ ﻓﻘﻴﺮ
1 ﻛﻪ ﭼﯧﺮﺗﻪ ﺩ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﭘﻪ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﻛﯥ ﺩ ﻳﻮﻩ ﻛﺲ ﺩ ﻏﻮښې ﺍﺭﺍﺩﻩ ﻭﻱ ﺩ ټوﻟﻮ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻧﻪ ﻛﻴږﻱ .
ﺩﺍﺩﻩ ﭼﯥ ﺩﻭﺍړﻩ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻛړﺍﻯ ﺷﻲ ﺍﻭ ﻛﻪ ﭘﻪ ﻟﻮﻣړﻱ ﻳﯥ ﺍﻛﺘﻔﺎﺀ ﻭﻛړﻩ ﻫﻢ ﺟﻮﺍﺯ ﻟﺮﻱ ﻫﻤﺪﻏﻪ ﺭﺍﺯ
10 ﻫﻐﻪ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﭼﯥ ﻏﻮښه ﻳﯥ ډﯦﺮﻩ ﻭﻱ ﺩ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﻏﻮﺭﻩ ﺩﻯ ﺍﻭ ﻛﻪ ﭘﻪ ﻏﻮښه ﻛﯥ ﺑﺮﺍﺑﺮ
قرباني یاﺍﺿﺤﻴﻪ ﺩ ﻟﻮﻯ ﺍﺧﺘﺮ ﭘﻪ ﻭرځو ﻛﯥ ﺩ ﺛﻮﺍﺏ ﭘﻪ ﻧﻴﺖ ﺩ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﺣﻼﻟﻮﻟﻮ ﺗﻪ ﻭﻳﻞ ﻛﻴږﻱ .
ﻳﻌﻨﻰ ﭘﻪ ﺍﻭﺱ ﻭﺧﺖ ﻛﯥ ﭼﯥ ﺩ ‏ ګرﺍﻣﻮ ﺳﭙﻴﻨﻮ ﺯﺭﻭ ﻗﻴﻤﺖ ﺩ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺣﺎﺟﺘﻮﻧﻮ څخه ﺯﻳﺎﺕ
ﭼﺎﺗﻪ ښکاﺭﻩ ﺷﻮﻩ ﭼﯥ ﺩﺍ ﺳړﻯ ﺩ ﻏﻮښې ﻟﭙﺎﺭﻩ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻛﻮﻱ ﻧﻮ ﻫﻐﻪ ﺳﺮﻩ ﺩﯤ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻧﻪ ﻛﻮﻱ ﺍﻭ
2 ﻫﻐﻪ څوﻙ ﭼﯥ ﭘﻪ ښاﺭﻭﻧﻮ ﻛﯥ ﺍﻭﺳﻲ ‏( ﭘﻪ ﺩﺍﺳﯥ ځاﻯ ﻛﯥ ﺍﻭﺳﻲ ﭼﯥ ﺩ ﺍﺧﺘﺮ ﻟﻤﻮنځ ﭘﻜﯥ ﺍﺩﺍ
3 ﺩ ﭘﻴﻐﻤﺒﺮ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺩ ﺍﻣﺖ ﭘﻪ ﻏﻨﻴﺎﻧﻮ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﭘﻪ ﺍﺧﺘﺮ ﻛﯥ ﺩ ﺍﻟﻠﻪ ﭘﺎﻙ
ﭘﻴﺮﻭﺯﻳﻨﯥ ” ﻣﻨﻨﯥ ﭘﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﻭ ﺩ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﺩ ﻳﺎﺩګار ﭘﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻭﺍﺟﺐ ﺩﻯ .
ﺧﺘﻠﻮ ﻭﺭﻭﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﺩﻭﻣﺮﻩ ځنډ ﻛﻮﻱ ﭼﯥ ﺩ ﺍﺧﺘﺮ ﻟﻤﻮنځ ﭘﻜﯥ ﻭﻛړﻝ ﺷﻲ ﺑﻴﺎ ﺑﻪ ﺣﻼﻟﻪ ﻛﻮﻱ .
7 ﺩ ﺍﺧﺘﺮ ﭘﻪ ﺍﻭﻟﻪ ﺷﭙﻪ ﺍﻭ ﺩﺭﻳﻤﯥ ﻭﺭځې ﻭﺭﻭﺳﺘﻪ ﺷﭙﻪ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻧﻪ ﺻﺤﻴﺢ ﻛﻴږﻱ .
ﻧﻮ ﻫﻐﻪ ﻏﻮﺭﻩ ﺩﻯ ﭼﯥ ﻏﻮښه ﻳﯥ ډﯦﺮﻩ ﺧﻮﻧﺪ ﻭﺭﻩ ﻭﻱ .
ﺩﻭﻫﻢ ﻫﻢ ﺻﺤﻴﺢ ﻛﻴږﻱ ﭼﯥ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﯥ ﺩ ﻟﻮﻣړﻱ ﭘﻪ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻳﺎ ﺩ ﻫﻐﯥ ﻧﻪ ﺯﻳﺎﺕ ﻭﻱ .
ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﭘﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻧﻮ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﺩ ﻫﺠﺮﺕ ﭘﻪ ﺩﻭﻫﻢ ﻛﺎﻝ ﻭﺍﺟﺐ ﺷﻮﯤ ﺩﻩ .
ﺩ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺍﻭ ﻫﻐﻪ ﻓﻘﻴﺮ ﭼﯥ ﻧﺬﺭ ﻳﯥ ﻧﻪ ﻭﻱ ﻣﻨﻠﻰ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻣﺴﺘﺤﺐ ﺩﻩ .
6 ﻏﻮﺭﻩ ﺧﺒﺮﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﭼﯥ ﺩ ﻭﺭځې ﻟﻪ ﭘﻠﻮﻩ ﺣﻼﻟﻪ ﻭﻛړﺍﻯ ﺷﻲ .
ﭘﻪ ﺣﻨﻔﻲ ﻣﺬﻫﺐ ﻛﯥ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻛﻮﻝ ﭘﻪ ﻏﻨﻴﺎﻧﻮ ﻭﺍﺟﺐ ﺩﻯ .
ﻣﺬﻫﺒﯿﺎﻥ ﯾﯥ ﺣﺘﺎ ﺩ ﻣﯿﻨﯥ ﺍړﻭﻧﺪﻩ ﺷﺎﻋﺮﻱ ﺩ ﺧﻂ ﻭ ﺧﺎﻝ ﺷﺎﻋﺮﻱ
ﺩ ﭘښﺘﻮ ﻭﻟﺴﻲ ﺷﺎﻋﺮﻱ ﻫﻢ ﺩ ﺧﺎﻝ ﭘﻪ ﺍړﻩ ﭘﺮﯾﻤﺎﻧﻪ ﺳﺘﺎﯾﻨﯥ،
ﯾﻮﺍﺯﯤ ﻣﻮږ ﻧﻪ؛ ﭼﯿﻨﺎﯾﺎﻥ ﺍﻭ ﻫﻨﺪﯾﺎﻥ ﯾﺎ ﮐﯿﺪﺍﯼ ﺷﻲ ﻭﻭﺍﯾﻮ ﭘﻪ
ټﻮﻟﻪ ﺍﺳﯿﺎ ﮐﯥ ﺧﺎﻝ ﺩ ښﺎﯾﺴﺖ ﯾﻮ ﻣﻬﻢ ﺍﺻﻞ ګڼﻞ ﮐﯿږﻱ .
ﮐﯥ ﺩ ښﺎﺩۍ ﺍﻭ ﺧﻮښﯿﻮ ﭘﺮ ﻭﺧﺖ ﭘﺮ ﺯﻧﻪ ﺍﻭ ﺗﻨﺪﻱ ږﺩﻱ؛ ﺧﻮ
ټﻮﻟﻮ ﻧﻪ ﻏﻮﺭﻩ ﺍﻭ ﻟﻪ ښﺎﯾﺴﺘﻪ ډﮎ ﺧﺎﻟﻮﻧﻪ ﻃﺒﯿﻌﻲ ﺧﺎﻟﻮﻧﻪ ﺩﻱ.
ﺧﺎﻟﻮﻧﻪ ﺩ ﻭﺟﻮﺩ ﭘﺮ ﻣﺨﺘﻠﻔﻮ ﺑﺮﺧﻮ ﻭﻱ ﺍﻭ ﻟﯿﺪﻝ ﺷﻮﻱ .
ﺯﻣﻮږ ﭘﻪ ټﻮﻟﻨﻪ ﮐﯥ ﺧﺎﻟﻮﻧﻪ ﺩ ښﺎﯾﺴﺖ ﯾﻮ ﻣﻌﯿﺎﺭ ﺩﯼ؛ ﺧﻮ
ﭼﯿﻨﺎﯾﺎﻥ ﺍﻭ ﻫﻨﺪﯾﺎﻥ ﯾﯥ ﺩ ﺧﻠﮑﻮ ﭘﻪ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﭘﯧﮋﻧﺪﻟﻮ ﮐﯥ ﻫﻢ
ﻃﺒﯿﻌﻲ ﺧﺎﻟﻮﻧﻮ ﻟﺮﻝ ﭘﻪ ﺍﻧﺴﺎﻧﺎﻧﻮ ﮐﯥ ﻟﯿﺪﻝ ﺷﻮﻱ .
ﺩ ﺧﺎﻟﻮﻧﻮ ﺭﻧګﻮﻧﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﻱ؛ ﻫﻢ ﺭﻭښﺎﻧﻪ ﺩﻱ،
ﺩ ﺧﺎﻟﻮﻧﻮ ﭘﻪ ﺍړﻩ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﺒﯿﺮﻭﻧﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﻱ.
ﺩ ﻋﺎﻣﻮ ﺗﻌﺒﯿﺮﻭﻧﻮ ﻟﻪ ﻣﺨﯥ ﭘﺮ ﺗﻨﺪﻱ ﺧﺎﻝ ﺩﺍ ﻣﺎﻧﺎ ﻟﺮﻱ،
ﺧﺎﻝ ﺧﺎﻭﻧﺪ / ﺧﺎﻭﻧﺪﻩ ﻫﻮښﯿﺎﺭ / ﻫﻮښﯿﺎﺭﻩ ﺩﻩ ﺍﻭ ﺍﺭﺍﻣﻪ ﻣﺰﺍﺝ
ﺩ ﺗﻨﺪﻱ ﺩ ﮐﯿڼ ﺍړﺥ ﭘﻪ ﺍړﻩ ﻭړﺍﻧﺪﻭﯾﻨﻪ ښﻪ ﻧﻪ ﺩﻩ؛ ﻫﻐﻮﯼ ﭼﯥ
ﯾﯥ ﺩ ﮊﻭﻧﺪ ﭘﻪ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﮐﻮﻟﻮ ﮐﯥ ډﯦﺮ ﺑﺮﯾﺎﻟﻲ ﻧﻪ ﺩﻱ .
ﺩ ښﻲ ﺍړﺥ ﺧﺎﻝ ﯾﯥ ﺩ ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻭﻧﮑﻲ / ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻭﻧﮑﯥ ﺩ ښﻮ
ﭼﭗ ﺍړﺥ ﺗﻪ ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻭﻧﮑﯽ ﻣﺘﮑﺒﺮ ﺍﻭ ﺑﺪﺑﯿﻨﻪ ګڼﻞ ﮐﯿږﻱ.
ﺩ ﭘﻮﺯﯤ ﭘﻪ ﻧﻮﮐﻪ ﮐﯥ ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻝ ﺩ ﺑﯥ ﺍﺭﺍﺩﻩ ګۍ ﺍﻭ ﺑﯥ
ښﻲ ﺍړﺥ ﺗﻪ ﯾﯥ ﺧﺎﻝ ﭘﻪ ﺩﯤ ﻣﺎﻧﺎ ﭼﯥ ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻭﻧﮑﯽ ﺑﻪ ﭘﻪ ﻟږﻭ
ﮐﯿڼ ﺍړﺥ ﺗﻪ ﺧﺎﻝ ﭘﻪ ﺩﯤ ﻣﺎﻧﺎ ﭼﯥ ﺧﺎﻭﻧﺪ ﯾﯥ ﻧﻪ ﺗﺴﻠﯿﻤﯿﺪﻭﻧﮑﯽ
ﺗﺮﭘﻮﺯﯤ ﻻﻧﺪﯤ ﺧﺎﻝ ﭘﻪ ﺩﯤ ﻣﺎﻧﺎ ﭼﯥ ﺧﺎﻭﻧﺪ ﯾﯥ ﺧﭙﻞ ﺣﺲ
ﺑﺎﯾﻠﻲ ﺍﻭ ﺩ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺟﻨﺲ ﺣﺲ ﭘﻪ ﺍﺳﺎﻧﻪ ﺟﺬﺑﻮﻱ.
ﮐﯿڼ ﺍړﺥ ﺗﻪ ﺧﺎﻝ ﺩﺍ ﻣﺎﻧﺎ ﭼﯥ څښﺘﻦ ﯾﯥ ﻧﻮښﺘګﺮ ﺍﻭ ﻧﯧﮏ
ﺩ ﻏﻮږ ﭘﺮ څﻨډﯤ ﯾﺎ ﭘﻮﺭﺗﻨۍ ﺑﺮﺧﯥ ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻝ ﺩﺍ ښﯿﻲ ﭼﯥ
ﺩﺍ ﺧﺎﻝ ﻟﺮﻭﻧﮑﻲ ﭘﻪ ﻋﺎﻡ ډﻭﻝ ﺩ ﭼﺎﻏﻮﺍﻟﻲ ﺧﻄﺮ ﺳﺮﻩ ﺯﯾﺎﺕ
ﭘﺮ ﻻﻧﺪﯾﻨۍ ﺷﻮﻧډﯤ ﺧﺎﻝ ﺩ ښﯥ ﺳﻠﯿﻘﯥ ﻟﺮﻟﻮ ﻣﺎﻧﺎ ﻟﺮﻱ
كتاب المخضرمين او داسي نور خو د امام مسلم تر ټولو ستر او مقبول کتاب صحيح مسلم دئ او دا کتاب د الله جل جلاله لخوا پر دې مسلمان امت باندي يوه لويه پيرزوينه او احسان دئ .
ځکه صحيح مسلم د حديثو د فن د عجائبو يوه لويه خزانه ده په ځانگړي ډول د احاديثو سندونه او متونه يې په داسي ښکلي ډول وډلي او بيان کړي دي چي د احاديثو په کتابونو کي يې هيڅ سارى نه ليدل کيږي آن تر دې چي د سند او متن د وډني او بيان له مخي صحيح مسلم پر صحيح البخاري لا هم فوقيت او لوړتيا لري .
که څه هم صحيح البخاري د راويانو د وثوق او اعتماد او نورو وجوهاتو لکبله د صحيح مسلم څخه مخته او لوړ دئ او د ټول امت په اتفاق د قرآنکريم څخه وروسته صحيح البخاري اصح د کتابونو دئ .
امام مسلم د حديثو د علم په ډګر کي د ډېر لوړ شان او مقام څښتن و و د خپل عصر پر خلکو باندي يې په علمي مهارتونو کي وړانديتوب ټولو ته منل سوئ و و آن تردې چي د مسلم رحمة الله عليه د زمانې دوو سترو امامانو او د حديثو حافظانو ابو الزرعة او ابو حاتم د مسلم پر ستر علمي مقام شاهدي ورکړې او دى يې د خپل عصر تر ټولو ستر عالم بللى دئ .
امام مسلم رحمة الله عليه په ٢٠٢ هجري کال کي زېږېدلى دئ ځيني وايي چي په ٢٠٤ هجري قمري کال کي او ځيني بيا وايي په ٢٠٦ هجري قمري سنه کي زېږېدلى دئ .
امام مسلم رحمة الله عليه د ٥٥ کلونو په عمر د نيساپور څخه بهر په نصرآباد کي د يکشنبې په ورځ پر ٢٥ د رجب په ٢٦١ هجري سنه کي وفات سوئ دئ .
د پانګوال اقتصادي نظام په اړه مختلفو اقتصاد پوهانو په مختلفو وختونو کې ډېرې څېړنې کړيدي او دا يوه خورا لويه موضوع ده او په داسې يوې کوچنۍ مقاله کې په پانګوال اقتصادي نظام هر اړخيزه څېړنه ناشونې ده خو مونږ به پدې مقاله کې د پانګوال اقتصادي نظام په پيدايښت، بنسټونو،
پانګوال اقتصادي نظام په منځنيو پېړيو کې د هغو ټولنېزو او اقتصادي حاکمه ظروفو په نتېجه کې رامنځ ته شوى دى چې په اروپايي ټولنې کې يې واکمني درلوده په مادي برخه کې د اشرافو،
کليسا د اشرافو طبقې په چوپړ کې قرار درلود دريمه طبقه د بزګرانو طبقه وه د دغه غبرګوني سلطې په سيوري کې د شخصي آزادۍ نارې اوچتې شوي او پدې توګه پانګوال اقتصادي نطام رامنځته کېدو ته لاره هواره شوه.
پدې مانا چې پانګوال اقتصاد نظام کې تولیدي وسایل د خلکو په ملکیت کې وي او خلک کولاى شي چې د خپلې پانګې څخه په ګټه اخېستلو سره د توليد عناصر ترلاسه او د توليد په خاطر يې په کار واچوي.
په ټولو توليدي او استهلاکي فعاليتونو کې فرد د پوره آزادۍ څخه برخمن دى دا پدې مانا چې افراد کولاى شي چې هر شي وغواړي توليد او هر شي چې وغواړي په استهلاک ورسوي.
دا هغه آئينه ده چې د استهلاک کونکو رغبت توليد کونکو ته منعکس کوي چې په دي سره په بازار کې په خپله توازن رامنځ ته کېږي او نه پرېږدي چې قيمتونه زيات لوړ او يا ښکته شي پدې مانا چې د تقاضا د زياتېدو په صورت کې د جنس قېمت لوړېږي او د جنس د قېمت په لوړېدو سره عرضه کونکي د نوموړي جنس عرضه زياتوي چې بالاخر د عرضې په زياتېدو سره د جنس قېمت ښکته کېږي او پدې توګه په قېمتونو کې استقرار رامنځ ته کېږي.
او همدارنګه د تقاضا د کمېدو په صورت کې د جنس قېمت ښکته کېږي او د جنس د قېمت په ښکته کېدو سره د تولېدونکي د نوموړي جنس توليد راکموي او پدې توګه د نوموړي جنس قېمت په تدرېجي ډول سره لوړېږي او پدې توګه په قېمتونو کې استقرار رامنځ ته کېږي.
په پانګوال اقتصادي نظام کې دولت په بازار کې د مداخلي حق نلري او په بازار کې ټول اقتصادي فعاليتونه د عرضې او تقاضا په اساس صورت نيسي که چېرې يو جنس ته تقاضا زياته وي نو ورسره د نوموړي جنس عرضه هم زياتېږي او که يو جنس ته تقاضا کمېږي نو ورسره د نوموړي جنس عرضه هم کمېږي او پدې توګه په قېمتونو کې استقرار رامنځ ته او دولت ته د مداخلې حق نه ورکول کېږي.
د توليد په وسايلو کې شخصي ملکيت د پانګوال اقتصادي نظام يو له مزاياو څخه دى چې پدې توګه د ټولنې وګړي کولاى شي چې د توليد وسايل په خپل اختيار کې ولري او د توليد په خاطر ورڅخه ګټه واخلي.
د قېمت جوړښت هم د پانګوال اقتصادي نظام د مزاياؤ څخه ګڼل کېږي چې د نرخونو په کنترول کې رغنده رول لري او نه پرېږدي چې توليدونکي او يا مصرفونکي د زيات زيان سره مخامخ شي.
همدارنګه توليدونکي د خپل توليد د ښه والي په خاطر په کارپوهـ او د لوړ استعداد لرونکي اشخاص استخداموي چې د توليد د کيفيت په ښه والي او د توليد د مصارفو په کموالي کې مهم رول لوبوي همدارنګه ډېرى وخت توليدونکي د مصرفونکو خوښه په نظر کې نيسي او د مصرفونکو د خوښې سره سم اجناس توليدوي او بل دا چې ډېرى وخت توليد په دومره اندازه په کې صورت نيسي چې د ضايع کېدو څخه يې مخنيوى وشي مانا دا چې اکثره وخت د تقاضا په تناسب سره د اجناسو او خدماتو عرضه صورت نيسي.
په پانګوال اقتصادي نظام کې د توليد کيفيت ته خاصه پاملرنه کېږي او توليدونکي ددې په خاطر چې جنس يې په بازار کې زيات مصرفونکي پيدا کړي د جنس کيفيت او د توليد مصرف ته په کې خاصه پاملرنه کېږي او کوښښ کېږي تر څو د امکان تر حده د جنس کيفيت ښه او د توليد په لګښتونو کې يې کموالى رامنځ ته کړي.
البته تقريباً دا ټولې مزاياوو څخه پرمختللي هېوادونه زياته ګټه پورته کوي او هغه وګړي چې زياته پانګه ولري او د ټولنې غريبې طبقې يې د خورا زياتو کړاوونو سره مخامخ کړي دي.
په پانګوال اقتصادي نظام کې ځينې وخت تولېدي ګډوډي شتون لري او توليدي ګډوډي ددې باعث ګرځي چې د اقتصادي پرمختیا زيات فرصتونه له لاسه ورکړل شي دا ځکه چې ډېرې توليدي موسسې دداسې سامان آلاتو په توليد کې سره سيالي کوي چې د خلکو مخه ورته زياته وي خو د توليد اهدافو په لوري يې توجه ډېره نه وي،
د مزدور د اجورې په ټاکنه کې انساني عاطفه او زړه سوى په نظر کې نه نېول کېږي او په مزدور هم د عرضي او تقاضا قانون تطبيق کېږي همدارنګه دغه نظام د اقتصادي استقرار د نابودۍ لامل ګرځي ځکه چې دوراني اقتصادي ستونزې د دغه نظام له ځانګړتياوو څخه دي.
په پانګوال اقتصادي نظام کې که څه هم د جنس کيفيت ته زياته پاملرنه کېږي خو توليدونکى يوازې او يوازې د خپلې ګټې په فکر کې وي او ملي اقتصاد پرمختيا ته هيڅ پاملرنه نه کوي يوازې په هغه سکتور کې پانګه اچونه کوي چې پانګوال په کې خپله ګټه ويني او عامه ګټو ته په کې هيڅ پاملرنه نه کېږي.
همدارنګه په پانګوال اقتصادي نظام کې په زياته اندازه سره رشوت خوري او فساد رامنځ ته کېږي دا پدې مانا چې توليدونکي د جنس توليد ځينې وخت په معياري ډول سره نه تر سره کوي او د دولتي ادارو لخوا د نوموړي جنس د کيفيت د ارزونې په وخت کې توليدونکي د کيفيت ارزونې ډلې ته رشوت ورکوي تر څو نوموړى جنس د معيار سره سم وښيي چې دا کار په ځينو هېوادونو کې معمولاُ په وروسته پاتې هېوادونو کې په زياته اندازه سره لېدل کېږي.
عکسونو او نور کاروبار کې اکثره پانګوال زياتې پيسې مصرفوي ترڅو د خرڅلاو څخه يې زياتې پيسې ترلاسه کړي چې دا کار هم په غربي هېوادونو کې په زياته اندازه سره لېدل کېږي.
سود چې په ټولنه کې د خلکو په اوږو د زيات بوج سبب ګرځي د پانګوال اقتصادي نظام زېږنده ده او نوموړی نظام په سود چلېږي او تقريباً په هر کاروبار کې د سود څخه ګټه اخېستل کېږي چې بالاخره تاثير يې په قېمتونو کې په ښکاره ډول سره څرګندېږي او د ټولنې غريب وګړي د ډېرو ستونزو سره مخامخ کوي.
په پانګوال اقتصادي نظام کې د انسان په نسبت پانګې ته زيات اهميت ورکول کېږي او د ټولنې ټولې مزاياوې د پانګوال په لاس کې وي او غريب وګړې د يوې وسېلې په توګه استعمالېږي نه ورته کافي معاش ورکول کېږياو نه هم په غريبو وګړو زړه سوى شتون لري.
په ټولنو کې د غريبو او پانګوالو وګړو ترمنځ د ژوند په هر اړخ کې د واټن ډېرېدل هم د پانګوال اقتصادي نظام زېږنده ده او دا واټن ورځ په ورځ د ډېرېدو په حال کې دی چې دا هم په خپل وار سره د ټولنې د خرابېدو لامل ګرځي دا ځکه چې د ټولنې غريبه طبقه په ژوند کې د مايوسۍ سره مخامخ کېږي او د خپل ژوند د ښه والي په خاطر په ټولنه کې په داسې کارونو لاس پورې کوي چې بالاخره د ټولنې د بربادۍ لامل ګرځي لکه غلاوي، ترور، چوراوچپاول،
مايوسۍ . د رامنځ ته کېدو يواځېنى علت د پانګوال اقتصادي نظام شتون ګڼلى شو ځکه چې په پانګوال اقتصادي نظام کې د عايد غير عادلانه وېش رامنځ ته کېږي د پانګوال او د ټولنې د عادي وګړو ترمنځ واټن ورځ په ورځ د ډېرېدو په حال کې وي چي دا هم د بې عدالتۍ، ظلم،
په نړۍ کې اوسني کړکېچن حالت هم د پانګوال اقتصادي نظام زېږنده ده او پانګوال هېوادونه د غريبو هېوادو د زېرمو او موادو څخه د ګټه اخېستنې په منظور په مختلفو بهانو سره غريب او بې وزله هېوادونه لاندې کوي او د ډېموکراسۍ،
بشر حقوق او نورو غولونکو شعارونو سره په نوموړو هېوادونو کې د خپلې خوښې حکومتونه رامنځ ته کوي تر څو منابع يې په خپله ګټه استعمال کړي چې دا حالت همدا اوس عملاً په نړۍ کې لېدل کېږي.
پانګوال اقتصادي نظام په نړېواله سطحه هم د هېوادونو ترمنځ په مختلفو برخو کې د توپير د زياتېدو لامل ګرځېدلاى او همدا توپير ددې لامل ګرځېدلاى دى چې پرمختللي هېوادونه غريب او وروسته پاتې هېوادونه تر خپل نفوذ لاندې وساتي ،
پرمختللو هېوادونو ته د غريبو هېوادونو د وګړو مهاجرت لړۍ هم د پانګوال اقتصادي نظام زېږنده ده چې دا بيا په خپل وار سره د پرمختيايي او وروسته پاتې هېوادونو لپاره يوه بله ستونزه ده او پدې توګه ماهر او باتجربه وګړي د پرمختيايي هېوادونو څخه د تېښتې په حال کې دي.
په نړېواله سطحه د اقتصادي بحران رامنځ ته کېدلو يو لامل هم سود دى چې په شتمنو هېوادونو کې يې زياتې ستونزې رامنځ ته کړي او له ۲۰۰۸ کال څخه وروسته په نوموړو هېوادونو کې په لسګونه بانکونه وتړل شول خو له نېکه مرغه په اسلامي بانکدارۍ يې هيڅ اغېزه ونکړه ځکه چې په اسلامي بانکدارۍ کې سود په کلي توګه حرام دى او په نوموړو بانکونو کې د سود کاروبار شتون نه لري چې دې کار په خپل وار سره ځينې غربي هېوادونه هم دې ته وادار کړل ترڅو په امتحاني توګه د اسلامي بانکدارۍ څخه ګټه واخلي.
همدارنګه په پانګوال اقتصادي نظام کې د توليد د خرڅلاو او زياتې ګټې د ترلاسه کولو په خاطر توليد ته د بازارموندنې په خاطر په زياته اندازه سره لګښت صورت نيسي او د ځينو توليداتو بسته بندي هم د زيات لګښت غوښتنه کوي چې د بازارموندنې دغه لګښت په خپل وار سره د جنس په قېمت وراضافه کېږي او ورسره د جنس قېمت لوړېږي چې بالاخره يې جبران د ټولنې وګړي ورکوي.
او د قېمتونو د لوړېدو په صورت کې دولتي لوړپوړي چارواکي د آزاد بازار د قوانينو مطابق په بازار کې د نه مداخلي خبرې کوي او پدې توګه د ټولنې غريب وګړي د زياتو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
لکه چې د نوم څخه يې څرګندېږي پدې نظام کې يواځېني څېزونه چې حاکميت لري هغه پانګه او پانګوال دى پدې نظام کې پانګه او پانګوال هر څه کولاى شي هم حکومت کولاى شي هم قانون جوړولى شي هم قېمت ټاکلي شي هم توليد کولاى شي او هم . په پانګوال اقتصادي نظام کې د خلکو حرص د پانګې د لاسته راوړلو په خاطر زياتېږي او پدې توګه د مختلفو لارو چارو څخه په ګټې اخېستې سره د پانګې په لاسته راوړلو لاس پورې کوي چې پدې توګه وېلاى شو چې هم د هېوادونو په داخل او هم د هېوادونو ترمنځ د کړکېچ يواځېنى لامل په نړېواله سطحه د پانګوال اقتصادي نظام موجوديت دى.
نو پدې هيله چې په نړۍ کې دغه د ظلم نظام په نږدې راتلونکې کې له منځه ولاړ شي او پرځاى يې يو سوچه اسلامي اقتصادي نظام رامنځ ته شي ترڅو ټولنې د بدبختۍ څخه خلاصون پیدا کړي او د نېکمرغۍ په لوري ګام پورته کړي.