polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
چې وروسته بيا د پښتنو يوې بلې قبیلې ترین دغه سیمه په زور له دوی نه ونیو له او دوی يې له دغې سیمې نه بیواکه کړل٠ په دغه وخت کې دځمندو اولاده خيشکي هم چې دلته او سیدل کډوالۍ او مهاجرت ته اړويستل شول ٠ په دغه وخت کې د خیشکو د قبيلې يو شمیرخلک د پشين نه ملتان ته لاړل او هغه ځای يې د خپلې استوګنې له پاره غوره کړ،
خو يو شمیر نور خيشکي غزني او بيا پر هغې لار کابل ته راغلل او له دغه ځايه بيا د غو ر بند درې ته ولیږدېدل او دغه سیمه يې د خپلې استوګنې له پاره غوره کړه چې تر اوسه پورې هم ډېر شمیر خيشکي د پروان ولايت دغوربند د ولسوالۍ په بیلا بیلو درو کې میشته دي٠
يخدرې او سيدانو په درو کې استو ګنه لري چې په دغه ولسوالۍ کې دخيشکو شمیر د٠ ٢٥٠٠ تنو په شا او خوا کې ښودل شوي دي٠ خلک يې اکثره د کرکيلې په چارو بوخت دی او د بادامو، مڼو،
خيشکي د لاهور په قصور کې مېشته دي چې هلته ورته قصوريه اافغانان يا پټانان وايې چې د پاکستان يو پخوانی د بهرنيو چارو وزير خورشيد احمد خان قصوري هم د همدې قصوريه پټانانو ځيني يو پښتون دی چې د خيشکي په قبيلې پورې اړه لري٠
د کندهار ولايت د ارغنداب ولسوالۍ په پورتنۍ برخه کې د خيشکو په نامه يو کلی شته چې د مشهور ستانه بابا ولي صاحب د مزار نه څلور کيلو متره واټن لري چې تقريبا د لسو کورنيو په شا او خواکې خيشکي هلته میشته دي٠
په انګلیسي ژبه نړۍ کې د "کتابتون د پوهې" اصطلاح داسې ښکاري چې د لومړي ځل لپاره په هند کې د ۱۹۱۶ ز کال د پنجاب کتابتون پرائمر په کتاب کې کارول شوې وي،
د لی پییرس بټلر نوي لیدلوري په ټولنیزو علومو کې د کمیتي تګلارو او نظرونو په کارولو سره د ټولنې د معلوماتو اړتیاو د پوره کولو لپاره د کتابتون کارولو په هدف د څېړنې ملاتړ وکړ.
نوموړي د شیکاګو د پوهنتون د لېسانس په کچه د کتابتون د پوهنځۍ له لومړنیو غړو څخه و چې په شلمه پېړۍ کې یې د کتابتون په اړه د زده کړې جوړښت او تمرکز بدل کړ.
ننګرهار دافغانستان په ۳۴ ولایتونو کې یو ولایت دی چې د افغانستان په ختيز کې پروت دی چې د ختيز طول البلد د ۷۰ درجو او ۲۸ دقيقو او د شمالي عرض البلد د ۳۳ درجو او ۵۶ دقيقو تر منځ مو قعیت لري .
دغه ولایت دلرغونې اوتاریخي ګندهارا یوه برخه ده چې په لرغونو اوویدي متونو کې یې نوم نو نهارا او نګاراها په بڼو هم راغلي دی چې نګر یا نګري په سنسکریت او هندي ژبو کې ښارته وايی .
داسې ويل کيږي چې ټکسيلا يو ستر پو هنتون درلود چې په زرګونو دهندو ئېزم او بو دهيزم دمذ هبو نو پيروانو پکې زده کړې کولې او د سنسکريت ژبې ستر پوه او عالم چنکيا چې دچندر ګوپت موريا په دربار کې ستر عالم او پوه او دده علمي سلا کارو هم ودټکسيلا دپو هنتون دسترو استادانو نه ګڼل کېده٠ په تېره بيا ټکسيلا دچندر ګپت دلمسي اشوکا دو اکمنۍ په وخت کې ډېر پر مختګ وکړ او دبو دايي مذ هب په يوه ستر مر کز باندې بدل شو چې د بودايي مذهب او ګرو هې پيروان به دنږدې او ليرې ځا يو نو لپاره دزده کړې لپاره دلته راتلل٠
ټکسيلا چې په سنسکريت ژبه يې ټکشيلا هم بولي دلر غونې ګند هارا او دهندوانو يو مشهور تاريخي ښار و چې ويل کيږي د عيسی مسيح عليه السلام تر زيږېدو پنځه سوه کلو نه وړاندې جوړ شوی دی٠ ټکسيلا چې په لر غونو زمانو کې دهندو ئېزم او بو دهيزم ستر علمي ،
مذهبي او سوداګريز مر کز و داو سني پا کستان د پنجاب په ايالت پورې اړوند د پلا زمېنې اسلام اباد په شمال لويديز کې د ٣٢ کليو مټرو يا ٢٠ ميله په واټن کې پروت دی او دسمندر د سطحې نه يې لوړوالی ٥٤٩ متره ښودل شوی دی٠
دټکسيلا يادونه دهندوانو په مذهبي سپيڅلو نسخو او له هغې جملې نه په مهابهارت کې راغلی دی او داسې عقيده شته چې مهابهارت لو مړی ځل په ټکسيلا کې ولو ستل شو٠
ټول کتاب په دیارلسو برخو وېشل شوی دی په لومړۍ برخه کې مقدماتي او اېډیالوژیک بحث شوی دی له هغې وروسته په دوهمه برخه کې د اسلام او سیاست تر عنوان لاندې جامع بحث شوی دی،
په یوولسمه او دوولسمه برخه کې د ایران پر اسلامي اوښتون او شیعه یېزم بحث شوی دی او په دیارلسمه برخه کې د پایلې تر عنوان لاندې د یوې ناډاډمنې راتلونکې په اړه جامع بحث شوی دی.
په ټوله کې د لیکوال هڅه دا ده چې دغه پوښتنې ته ځواب ومومي چې ایا اوسنی سیاسي اسلام به پر دې برلاسی شي چې اسلامي ټولنو ته بدیل وړاندې کړي که نه؟
ددې کتاب او اېډیالوژۍ پلویانو نیوکو ته په ځواب کې د اسلامي غورځنګونو یو سر لاری ښاغلی راشد الغنوشي وایي چې سیاسي اسلام د ماتې سره مخ نه دی بلکې د سمون،
د تمدونونو ټکر نومي کتاب لیکوال ساموئل هانتېګتون په اند په نني نړیوال نظم کې مسیحي تمدن په ټولو حوزو برلاسی دی او اسلامي تمدن د افراطیت په لومو کې ښکېل دی او دا ښکېلتیا کولای شي چې د نړۍ نظم ته ګواښونه پېښ کړي نوموړي هم پر اسلامېزم منتقدانه تمرکز کړی دی خو د اسلامي ټولنې د مطرح متفکرینو له اېډیالوژیکو غبرګونونو سره مخ شوی دی.
په مجموع کې ددې کتاب په لوستلو سره کولای شو چې د اسلامي غورځنګونو د ځوړتیا او نه پیاوړتیا لاملونه وپېژنو او دا لاره ومومو چې څنګه کېدای شي چې اسلامېزم د نړیوال نظم یوه مطرح برخه شي او د وضعي قوانینو په متورم بازار کې شریعت خپل حاکمیت وساتی شي.
د ښوونو د ميوو راټولول مربوط د ښوونو د ميوي په پخوالې دي د ښوونو هغه ميوي چې د شونو ميوو د اچار په منظور راټوليږي بايد شني د ونو څخه راټولي کړو او هغه د ښوونود ميوي چې د غوړيو د استحصال په منظور راټوليږي هغه ميوي بايد توري وي .
د پخو ښوونو راغنډيدل د غوړيو په منظور ګلابي حالت کې راغنډيږي ولي دلته بايد ددي خبري يادوري وکړم چې د پخو ميوو پاتي کيدل په ونو کې د اينده کال حاصل کموي .
ـــ ښوونو د شنو ميوو راټولول يواځي د کنسروپه منظور صورت مومي د کنسرو د جوړولو لپاره بايد ډيري غټي يا ډير کوچنې داني راټولي نه شي يو سايز ميوي يو نوعه ميوي د يو باغ څخه انتخاب کړو ځکه چې د څو سايزو ميوي به ژر د تخمر په حالت کې خرابي شي که د دوو يا څو نوعه ميوي د تخمر په حالت کې سره يو ځاي کړو تخمر مرحله به په ګډه تر سره نه شي او ضايع کيږي او په ياد ولري چې د شنو ښوونو په راټولولو کې بايد ډير له احتياط څخه کار واخلو او لاندي دستورالعمل په نظر کې ولرو .
١- ښوونو شنو ميوو په راغنډيدو کې بايد د وني لاندي په ځمکه جالي همواره کړو که کومه دانه په ځمکه لويږي چې زخمي نه شي او يا هم په خاورو ککړه نه شي او که چيرته کومه دانه په ځمکه لويدلي وي هغه بايد جلا راټولي کړو او د نور دانو سره يي يو ځاي نه کړو ميوي بايد په لاس راټولي کړي شي څنډوهل او همدارنګه نور عملونه جواز نه لري .
کله چې شنه ښوونو خپل رنګ بدل کړ او لا سخت وي نو پدي مرحله کې بايد راټول شي د غوړيو په منظور د پخوښوونو راغنډيدلو په وخت کې هم جالي د ونو لاندي همواري شي جالي بايد داسي همواري شي چې جالي مستقيما په ځمکه لږيدلي نه وي کم تر کمه بايد لس سانتي متره د ځمکې څخه جيګ تړلي شوي وي تر څو د ښوونو د دانو د زخمي کيدو مخه ونيسي د راغنډيدو په وخت کې دښوونو وني بايد متضرره نه شي .
نودي او ښاخونه زخمي او مات نه کړي شي چې د راتلونکې کال لپاره به وني ونشي کړي چې بار ونيسي او يا که وينيسي نو کم د پخو دانو پاتي کيدل په ونو کې ونه د راتلونکې کال لپاره د حاصل نه وباسي يا هم د ډيرو پخو دانو د غوړيو کيفيت چندان ښه نه وي
د کنسرود جوړولو په منظور بايد پوره مشخصات په نظر کې نيولو سره صورت ومومي د تسليمي په وخت کې د فابرکې د تخمر د برخي موسول هغه ومني د راوړل شوو ميوو انلايز په فيصدي صورت مومي د غيري معياري دانو د زاياتو فيصدي بايد صفر وي د انلايز په وخت کې که د غيري معياري دانو فيصدي د پنځو څخه لوړه وي د کنسر جوړولو په منظور د تخمر مسول يي نه تسليموي چې کيدي شي د تخنيکې غوړي په منظور ورڅخه غوړي واخستلي شي .
د لرګيو د خمانو د ساتني په خاطر کله چې خمان د شنو ښوونو خالي شي بايد خمان د ګرمو اوبو پواسطه ومنځل شي او بيا د رنګ شيدلو د برقي يا لاسي ماشين په واسطه يو داسي محلول جوړيږي چې اوبه وي .
القلي دبارجامونه خلاصول اودمحلول په ټانګ کي اچول کيږي القلي داچولونه مخکي ټانګ بايدنيم داوبوڅخه ډک وي دالقلي غليظ محلول په لومړي ټانګ کي جوړيږي اوپريښودل کيږي چي توليدشوي حرارت ضايع اوغيري منحل مواد رسوب وکړي په ټانګ کي دومره اوبه اچوو چي ترسره پوري ورسږي خاص احتياط لازم دي چي القلي دبدن سره تماس ونکړي په ټانګ کي جوړشوي محلول دوه يادري ځلي ښکته پورته کيږي يعني دپمپ په زريعه سرکوليشن کيږي .
دټانګ جوړشوي محلول غلظت داريامترپه واسطه معلوميږي داکاربايدهغه کارګرانوته وسپارل شي چي دکارښه کافي تجربه ولري اوياهم ورته دفني کسانولخوا خاص کورسونه دايرشوي وي دالقلي محلول دجوړلوځاي کي بايددغيري مسول کسانوته اجازه ورنکړل شي چي په محلوکي ګوټي ووهي اوياهم کارګرانوته هدايت ورکړي صرف دتخمردبرخي انجنيراودلابراتوارکسان دګرځيدو اوهدايت ورکولو مسئوليت په غاړه لري .
چپن اوحفاظتي عينکي ولري په هغه صورت کي چي احتمالا دچاپه بدن دالقلي څاڅکي لويدلي وي نولومړي بايدهماغه ځاي په پاکو اوبو ومينځي اوبيادي ډيررقيق دسرکي تيزاب په هغه ځاي ووهي .
د شنو ښوونو د مالګنيز کولو لپاره سمنټي د دوب لرګې ياد چينار لرګې نه استفاده کيږي دنورو لرګيو څخه د ښوونو د تخمر لپاره د خمانو جوړلول جايز نه دي.
بيا د دقيقو لپاره خمانو ته حرارت ورکول کيږي د اوبو يي ډکو د اوبو تبديلي د مهال ويش په اساس صورت مومي د شنو ښوونو د اچولو نه مخکې خم د سلفر پواسطه کيږي .
سلفر د يو ټن لپاره محاسبه کيږي چې د سلفرو اندازه د خمانو د اندازي پوري مربوط دي د سلفر د استعمال کوونکې لپاره بايد بي خطر تخنيک نه حتما استفاده وشي سلفر د خم په کوزني برخه کې سوزول کيږي او د منقل لاندي تيږه او يا هم ښخته کيښودل شي د سلفر د استعمال په وخت کې د خم سر او کوزني دروازه او سوري بايد بندکړي شي د سلفر د استعمال نه وروسته د ساعتو پوري خومانو ته مه نږديکيږي د سلفر استعمال کوونکې کارګران بايد په مخصوصو جامو ملبس وي کم تر کمه د ساعته وروسته د خم سر لوڅ او د هوا د تبديليدو لپاره خلاص پريښودل شي .
اوننګرهارکي پيدا کيدل چي داد مديتراني بومي نبات وو چي افغا نستان ته وارد شوي ليکن په تجارتي شکل باندي نوري نوعي دننګرهار دناوي پراختيا په پروژه کي چي دغه سيمه ددي دکښت لپاره مساعده وو اود١٣٤٩ ه ش کال راپديخوا ترروزني لاندي دي وحشي زيتون دسخت لرګي درلودونکي دي چي په زياتو مواردوکي داستعمال وړدي لکه دتبرلاسکي په جوړولو اوپه ځيني موادوکي دتعمير اتي کارونو لپاره هم داستعمال وردي .
دښونوداصلاح شوي ښوونو دنوعو پروسس دننګرهار کنسروجوړلوفا بريکه کي ٤٠٠٠ ټنه شنه ښوون داچار په منظوراوهمدارنګه ٤٠٠٠ ټنه دغوړيو داستحصال په منظورچي جمله ٨٠٠٠ ټنه دپروسس ظرفيت لري
٤ ټنه زيتونو غوړي خارجي هيوادوته صادرکړي چي ١٩٨٨ ممطابق ١٣٦٧ ه ش دقرارداد مطابق دفي ټن دزيتون کنسرو سره دبارجامي ١٢٤٤ امريکايي ډالرچي ٦٣٤٤٤ افغاني کيږي اودفي ټن خالص اوپاک زيتونو غوړيو قيمت ١٨٥٠ امريکايي ډالروو چي دشنو ښوونو اچار په تقريبي ډول ټول دشوروي اتحاد هيوادونو ته صادرشوي.
چي ورسته دکرغيړن انقلاب نه کله چي دفارم دبيا احيا کار شرو غ شوي نوداول کال څخه ١٣٨٢ نه نيولي تراوس وخته پوري ١٣٨٥ ټول مجموعه٩٧١ ټنه ميوه توليد شوي چي ددي دجملي څخه ٩ ټنه داچار جوړوني لپاره اوباقي ميوو څخه دغوړيو داستتحصال په منظور
استفاده شوي چي ددي څخه په مجموعي شکل تقريبا ١٠٠ ټنه غوړي توليد شوي اودبوتلو دنشتوالي له امله په فا بريکه کې محفوظ پراته دي خودډيروکوششونو نه پس دايټاليا دولت لخوا ١٥٠٠٠٠ بوتلونو کومک شوي چي په نسبي ډول دغوړيو په برخه کي مشکل حل شي .
غيري شحمي اسيدونه دصحت اوسلامتيا لپاره ډير ښه وي په يادولري چي غيري مشبوع غوړي چي دکاربن ترمنځ دوګوني رابطه موجوده وي دويني غوړ يا کلوسترول کموي تقريبا دښوونو دميوي غوړي په سلوکي ٩٦ % دکاربن ترمينځ دوګانه رابطه موجوده ده اوغيرمشبوع شحمي اسيدونه لري.
القلي رسيدل دميوي تر زړي پوري د۱% فينول فتالين دمحلول په واسطه داسي معلوميږي چې يوه يا څو داني ميوي په هموار سطحه ايښودل كيږي اود فينول فتالين ۱%محلول پري اچول كيږي كه سور رنګ يي واخست نو وايو
چي القلي مجلو تر زړي يا بلي بر خي پوري رسيدلي دي كه چيري د۱۰—۱۲ساعتو په موده كي القلي محلو ل دميوي داخل ته جذ ب نه شي نو محلو ل چپه كوو اوبل محلو ل جوړوو اوداعمل تكراروو ۲—۳ ساعته وروسته يې كنټرولو چې القلي دميوي داخل ته سرايت كړي وي دحرارت درجه دخمانوپه ساحه ۲۵—۲۸ سانتي ګراد بايد وي كله چې دښوونو ميوي القلي اخستي وي نو د معين وخت څخه وروسته دالقلي محلول تري لري كوو اودصافو اوبو په واسطه القلي مينځل شروع كوو.
١- تخمردستګاه کي پاکي اوصفايي ترممکنه حده صورت ونيسي خومان سرتړلي وي اوهمدارنګه بايددخومانوترمنځ مناسبه فاصله مراعت شي دابه ښه وي چي دخومانوترمنځ فاصله ( ٢،
هغه دښوونو ميوي چې القلي څخه پاكي شي ۵%محلو د دسوديم كلورايد مالګي وركول كيږي دمالګي دمحلول جوړول په بيل ټانكر كي صورت مومي اودمالوچو دفلتر په واسطه فلتر كيږې ا و وروسته دهغوي هرخم ته دهغي دڅنګ دنل د لاري دسالو مټر د ۴۴ څخه۵۴ درجو دمالګې محلو ل داخليږې ترڅو خمان ډك شي هر كله چې په خمانو كې په دايمي توكه دمالګي محلول دسالو مټر د۲۸—۳۰ درجو ته ورسيږې خمانو ته نوره مالګه نه اچول كيږېي.
تخمر په پيل كې د لكتيك اسيد بكتريا او خمير مايه وده كوي چې لږوروسته له خمير ما يودودي مخنيوي كيږ ې اويوازي دلكتيك اسيد بكترياوي وده كوي او لكتيك اسيد توليدوي بيو تاريك اسيد توليدونكې بكترياوي بايد هيڅكله دښوونو داچارو په تخمر كې وده ونكړي ځكه چې نوموړي بكترياوي دښوونو اچار خوسا كوي.
دښوونو دخامو ميوو اچار جوړونه دسانتي ګراد په ۲۷ درجو تودوخه كې په چټكه توګه سرته رسيږيدتخمر په جريان كې بايد په ملسل ډول دمحلول تيزابي توب دمالكې غلظت او دمحلول پي اچ امتحان شي او په اخرو خت پوري ښايي محلول په سلو کي ۶.۰ څخه تر ۲۵.۱ برخو پوري ي لكتيك اسيد او ۸.۳ ولري .
كه چيري ښوون دخامو ميوودتخمرپه پيل كې دلكتيك اسيد توليد وځنډيږي او دمحلول پي اچ له ۲.۴ څخه لوړ شي نو نو موړي ناوړه بوي اوخوند پيداكوي چې دزايا پترا په نو م ياديږي كه چيري په خپل وخت سره نوموړي تخمر ته سركه وراضافه نه شي نودښوونودخامو ميوو نوموړى اچار به دخوړووړ نه وي په همدي ترتيب كله كله امكان لري چې دښو ونو دخامو ميوو په تخمر كې
غازپا كټونه توليد شي چې نوموړي خوسا كيدنې ته دماهي دسترګو خوساكيدنه واي داډول خوساكيدنه دايرو بكتر ګروپ بكترياوو اندازه مالګه اولكتيك اسيد په تخمر كې موجوده وي دنوموړي خوساكيدنه نه شي واقغ كيدلي كه چيري دښوونو خامي ميوي دلاي دوينځلو لپاره دري ورځي پاتي شي اوله ازادي هوا سره مخامخ شي نو اكسديشن واقع كيږي او دميوي رنګ خړ او ړي چې دهغي دمخنيوي دپاره بايد اسكار بيك اسيد استعمال شي .
شنه ښوون دپيپ پواسطه منځل كيږاودپټې په سر اچول كيږي دلاس په واسطه دسورت كولو اوپاكولو لپاره دڅو تنو كاركرانو له مخي تيريږي اضافي شيان ناسمي داني ،
ډكې او نورشيان تري لري كيږي ددوهم ځل لپاره داوبو دجريان په طريقه منځل كيږي اوانتقال صورت مومي داوبو او ښوونو تناسب۱:۲ وي د خم د انداز په نظر كې نيولو سره د مخه بيليږي دخم په سر يو تن كار ګر ناست وي
چې دې چارې د ا رامۍ يوې مودې ته لاره هواره کړه چې په ترڅ کې يې د تسليحاتي محدوديتونو ستراتيژيکې خبرې رامنځ ته او متحده ايالاتو د چين خلکو جمهوريت سره په شوروي اتحاد د متقابل ثقل د ايجاد په موخه اړيکې پرانيستې.
د ۱۹۷۰ ز يمو کلونو په وروستۍ نيمايي کې خپل سري مارکسيستي رژيمونه په درېيمه نړۍ کې جوړ شول چې په هغې کې انګولا، موزمبيق، ايتوپيا، کمبوډيا،
متحده ايالاتو او متحدينو يې په ۱۹۴۹ ز کال کې د شوروي اتحاد د بريد له ویرې د ناټو پوځي اتحاد رامنځته کړ او خپل نړيوال سياست ته يې د شوروي د نفوذ د مخنيوي نوم ورکړ.
ځﺎﻥ ښﻮﺩﻧﻪ ﺍﻭ ﻳﺎ ﻫﻢ ﭼﺎ ﺗﻪ ﺩ ځﺎﻥ ښﻮﺩﻟﻮ ﭘﻪ ﻣﻮﺧﻪ
ﺍﺧﻼﺹ ﺍﻭ ﺗﻘﻮﺍ ﻟﻪ ﮐﻤښﺖ ﺍﻭ ﻳﺎ ﻫﻢ ﻧﺸﺘﻮﺍﻟﯥ ﺍﻭ ﻫﻤﺪﺍ ﺭﺍﺯ ﺩ ﻟﻮﯼ
ﺧﺪﺍﯼ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ﭘﻪ ﺫﺍﺕ ﺩ ﺑﺎﻭﺭ ﻟﻪ ﮐﻤﺰﻭﺭﻩ ﮐﻴﺪﺍ څﺨﻪ ﺳﺮﭼﻴﻨﻪ
ﺭﻳﺎﮐﺎﺭ ﺩ ﺩﯤ ﭘﺮ ځﺎﯼ ﭼﯥ ﺩ ﺧﺪﺍﯼ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ﺩ ﺭﺿﺎ
ﻻﺳﺘﻪ ﺭﺍﻭړﻟﻮ ﭘﻪ ﻣﻮﺧﻪ ﻧﯿﮏ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺗﺮ ﺳﺮﻩ ﮐړﻱ،
ﺩ ﭘﺮﻫﻴﺰګﺎﺭﻩ ﺍﻭ ﺑﺰﺭګ ﺍﻭ ﻫﻤﺪﺍ ﺭﺍﺯ ﺩ ﻳﻮﻩ ﻣﻴړﻩ ﺍﻭ ﺳﺨﻲ ﺳړﻱ
ﭘﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺩ ﺷﻬﺮﺕ ﺩ ﺗﺮﻻﺳﻪ ﮐﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺩﺍ ﻫﺮ څﻪ ﺗﺮ ﺳﺮﻩ ﮐﻮﻱ،
ﻟﻪ ﻫﻤﺪﯤ ﺍﻣﻠﻪ ﺭﻳﺎﮐﺎﺭﻱ ﭘﻪ ﺷﺮﮎ ﺍﺻﻐﺮ ﺍﻭ ﻳﺎ ﻫﻢ ﮐﻮﭼﻨﻲ ﺷﺮﮎ
ﻟﻪ ﻟﻐﻮﻱ ﭘﻠﻮﻩ ﺩ ﺭﯾﺎ ﻣﺎﺩﻩ ﺩ ﺭﺅﻳﺔ ﻟﻪ ﺗﻮﺭﻱ ﺍﺧﯿﺴﺘﻞ ﺷﻮﻱ ﺩﻩ ﭼﯥ
ﭘﻪ ﺭﯾﺎ ﮐﻲ ﻋﻤﻮﻣﺎ ﺩ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﻮﺧﻪ ﺩ ﺧﺪﺍﯼ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ
ټﻮﻟﻨﻪ ﮐﻲ ځﺎﻥ ﻣﺸﻬﻮﺭﻩ ﺍﻭ ﺧﻠﮑﻮﺗﻪ ﺩ ﺩ ﯾﻮﻩ ﻧﯧﮏ ﮐﺲ ﭘﻪ ﺗﻮګﻪ
ﺳﺨﺎﻭﺕ ﺩ ﺩﯤ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﮐﻮﻱ ﭼﯥ ﺩ ﺳﺨﻲ ﭘﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎﺩ
ﺷﻲ ﺍﻭﭘﺪﯤ ﺗﻮګﻪ ﺧﭙﻞ ﮐﺮﻏﯧړﻥ ﻧﻔﺲ ﭼﺎﻍ ﺍﻭ ﺩ ځﺎﻥ ﻏﻮښﺘﻨﻲ
ﺭﻳﺎﮐﺎﺭﻱ ﺗﻪ ﭘﻪ ﻋﺮﺑﻲ ﮊﺑﻪ ﮐﯥ ﺩ ﺍﻟﺴﻤﻌﺔ ﺗﻮﺭﯼ ﻫﻢ ﮐﺎﺭﻳږﻱ .
ﺳﻤﻌﻪ ﺑﯿﺎ ﻟﻪ ﺳﻤﻌﯥ څﺨﻪ ﺍﺧﯿﺴﺘﻞ ﺷﻮﯼ ﭼﯽ ﺩ ﺍﻭﺭﯦﺪﻭ ﭘﻪ ﻣﺎﻧﺎ
څﻨګﻪ ﭼﯥ ﺭﯾﺎ ﮐﺎﺭﺍﻥ ﺩﯤ ﺗﻪ ډﻳﺮ ﻟﯿﻮﺍﻟﻪ ﻭﻱ ﭼﯥ ﻟﻪ ﺧﻠﮑﻮ
څﺨﻪ ﭘﻪ ﻫﺮ ﻣﺠﻠﺲ ﮐﯥ ﺩﯾﻮﻩ ﭘﺮﻫﯧﺰګﺎﺭ ﭘﻪ ﺑڼﻪ ﺩ ﺧﭙﻞ ځﺎﻥ
ﺻﻔﺘﻮﻧﻪ ﻭﺍﻭﺭﯼ ځﮑﻪ ﻧﻮ ﻭﺭﺗﻪ ﺍﻟﺴﻤﻌﻪ ﺗﻮﺭﯼ ﻫﻢ ﻭﻳﻞ ﮐﻴږﻱ .
څﻨګﻪ ﭼﻲ ﺗﺮ ډﯦﺮﻩ ﺑﺮﯾﺪﻩ ﺩ ﺭﯾﺎﮐﺎﺭﻱ ﺗړﺍﻭ ﻟﻪ ﻋﺒﺎﺩﺍﺗﻮ ﺍﻭ ﻧﯧﮑﻮ
ﮐﺎﺭﻭﻧﻮ ﺳﺮﻩ ﺩﯼ ځﮑﻪ ﻳﻲ ﭘﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﮐﻲ ﺩ ﻧﻮﺭﻭ ﺍﺧﻼﻗﻲ
ﻧﺎﺭﻭﻏﯿﻮ ﭘﺮ ﭘﺮﺗﻠﻪ ﺷﻨﺎﻋﺖ ﺍﻭ ﺑﺪﻱ ﻫﻢ ډﯦﺮﻩ ﺑﯿﺎﻥ ﺷﻮﻱ ،
ﺩ ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﺒﻘﺮﺓ ﭘﻪ ۲۶۴ ﺁﯾﺖ ﮐﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ :
ﻳَﺎ ﺃَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺁﻣَﻨُﻮﺍْ ﻻَ ﺗُﺒْﻄِﻠُﻮﺍْ ﺻَﺪَﻗَﺎﺗِﻜُﻢ ﺑِﺎﻟْﻤَﻦِّ ﻭَﺍﻷﺫَﻯ ﻛَﺎﻟَّﺬِﻱ ﻳُﻨﻔِﻖُ
ﻣَﺎﻟَﻪُ ﺭِﺋَﺎﺀ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﻭَﻻَ ﻳُﺆْﻣِﻦُ ﺑِﺎﻟﻠّﻪِ ﻭَﺍﻟْﻴَﻮْﻡِ ﺍﻵﺧِﺮِ ﻓَﻤَﺜَﻠُﻪُ ﻛَﻤَﺜَﻞِ ﺻَﻔْﻮَﺍﻥٍ
ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﺗُﺮَﺍﺏٌ ﻓَﺄَﺻَﺎﺑَﻪُ ﻭَﺍﺑِﻞٌ ﻓَﺘَﺮَﻛَﻪُ ﺻَﻠْﺪًﺍ ﻻَّ ﻳَﻘْﺪِﺭُﻭﻥَ ﻋَﻠَﻰ ﺷَﻲْﺀٍ ﻣِّﻤَّﺎ
ﻛَﺴَﺒُﻮﺍْ ﻭَﺍﻟﻠّﻪُ ﻻَ ﻳَﻬْﺪِﻱ ﺍﻟْﻘَﻮْﻡَ ﺍﻟْﻜَﺎﻓِﺮِﻳﻦَ
ﺍﯼ ﻣﻮﻣﻨﺎﻧﻮ ﺩ ﺧﭙﻠﻮ ﺻﺪﻗﺎﺗﻮ ‏ ﺛﻮﺍﺏ ﻣﻮ ﭘﺮ ﺧﻠﮑﻮ
ﺑﺎﻧﺪﯤ ﺩ ﺍﺣﺴﺎﻥ ﺑﺎﺭﻭﻟﻮ ﺍﻭ ﺿﺮﺭ ﻭﺭ ﺭﺳﻮﻟﻮ ﻟﻪ ﻻﺭﯤ ﻣﻪ ﺿﺎﻳﻊ
‏( ﺳﺘﺎﺳﯥ ﺩﺍ ﻋﻤﻞ ﺩ ﻫﻐﻮ ﺧﻠﮑﻮ ﺩﯤ ﻋﻤﻞ ﺗﻪ ﻭﺭﺗﻪ ﺩﯼ
ﭼﯥ ‏) ﺧﻠﮑﻮﺗﻪ ﺩځﺎﻥ ښﻮﺩﻧﻲ ﭘﻪ ﻣﻮﺧﻪ ﺧﭙﻠﻪ ﺷﺘﻤﻨﻲ ﻣﺼﺮﻓﻮﻱ ﺍﻭ
ﺗﯿږﻱ ﭘﻪ څﯧﺮ ﺩﯼ ﭼﻲ ګﺮﺩ ﭘﺮﯤ ﭘﺮﻭﺕ ﻭﻱ ﺑﯿﺎ ﺯﻭﺭﻭﺭ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﭘﺮﯤ
ﻟﻪ ﺛﻮﺍﺑﻪ ﺩ ﻫﯿڅ ﺑﺮﺧﯥ ﭘﻪ ﺗﺮﻻﺳﻪ ﮐﻮﻟﻮ ﻭﻧﻪ ﺗﻮﺍﻧﻴږﻱ،
ﭘﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﻲ ﺩﺩﯤ ﺁﯾﺖ ﭘﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻲ ﻫﻐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ
ﺭﺍﻭړﻝ ﺷﻮﯼ ﭼﻲ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﭘﮑﻲ ﻓﺮﻣﺎﯾﻠﻲ
ﺩﺭﯼ ډﻭﻟﻪ ﺧﻠﮏ ﺑﻪ ﺗﺮ ټﻮﻟﻮ ړﻭﻣﺒﯽ ﭘﻪ ﺍﻭﺭ ﻟﻮﻟﭙﻪ ﮐﯿږﻱ .
ﻏﺎﺯﻱ ﺍﻭ ﭘﻪ ﺭﯾﺎﮐﺎﺭﻱ ﺳﺮﻩ ﻣﺎﻝ ﻣﺼﺮﻓﻮﻭﻧﮑﯽ .
ﻭﻳﻮښﺘﻞ ﺷﻲ ﭼﻲ ﺗﺎ ﺧﭙﻠﻪ ﺷﺘﻤﻨﻲ څﻨګﻪ ﻣﺼﺮﻑ ﮐړﻩ ؟
ﻭﺭﺗﻪ ﻭﻭﺍﻳﻲ ﭼﯥ ﻣﺎ ﺧﻮ ﺳﺘﺎ ﻟﻪ ﻟﻮﺭﻱ ﺭﺍښﻮﺩﻝ ﺷﻮﯼ ﺩﺍﺳﻲ ﯾﻮ
ځﺎﯼ ﻧﻪ ﺩﯼ ﭘﺮﯾښﯽ ﭼﻲ ﻣﺎﻝ ﻣﻲ ﻧﻪ ﻭﻱ ﭘﮑﻲ ﻟګﻮﻟﯽ .
ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻭﺭﺗﻪ ﻭﻭﺍﻳﻲ ﭼﻲ ﺩﺭﻭﻏﮋﻧﻪ !
ﻣﺼﺮﻓﺎﻭﻭ ﺗﺮ څﻮ ﺳﺨﻲ ﺩﺭﺗﻪ ﻭﻭﯾﻞ ﺷﻲ ﺍﻭ ﻫﻐﻪ ﺗﺎﺗﻪ ﻭﻭﯾﻞ ﺷﻮﻝ.
ﻣﻮﺧﻪ ﺩﻱ ﺗﺮ ﻻﺳﻪ ﺷﻮﻩ ﺍﻭ ﭘﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﮐﻲ ﺩﻱ ﺩ ﺧﭙﻠﻮ ﮐړﻭ ﻭړﻭ
ﺟﺰﺍ ﺑﻴﺎ ﻣﻮﻧﺪﻟﻪ ‏(ﺧﻠﮑﻮ ﺩﺳﺨﻲ ﭘﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻭﭘﯧﮋﻧﺪﻟﯥ ،
ﻭﺷﻮﻝ ﺍﻭﭘﻪ ټﻮﻟﻨﻪ ﮐﻲ ﺩﻱ ﺩ ﻧﯧﮏ ﮐﺲ ﭘﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻬﺮﺕ ﻭﻣﻮﻧﺪ‏)
ﻧﻮ ﺁﺧﯿﺮﺕ ﺗﻪ ﺩﻫﻐﻮ ﮐړﻭﭼﯥ ﺭﯾﺎ ﺩﯤ ﭘﮑﯥ ﮐړﻱ ﻭﻩ ﻫﯧڅ ﺛﻮﺍﺏ ﻧﻪ
ﻫﻤﺪﺍ ﺭﺍﺯ ﭘﻪ ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻨﺴﺎ ۳۸ ﺁﯾﺖ ﮐﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻠﻲ :
ﻭَﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﻳُﻨﻔِﻘُﻮﻥَ ﺃَﻣْﻮَﺍﻟَﻬُﻢْ ﺭِﺋَـﺎﺀ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﻭَﻻَ ﻳُﺆْﻣِﻨُﻮﻥَ ﺑِﺎﻟﻠّﻪِ ﻭَﻻَ ﺑِﺎﻟْﻴَﻮْﻡِ
ﺍﻵﺧِﺮِ ﻭَﻣَﻦ ﻳَﻜُﻦِ ﺍﻟﺸَّﻴْﻄَﺎﻥُ ﻟَﻪُ ﻗَﺮِﻳﻨًﺎ ﻓَﺴَﺎﺀ ﻗِﺮِﻳﻨًﺎ
ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﻐﻪ ﮐﺴﺎﻥ ﻧﻪ ﺧﻮښﻮﻱ ﭼﯥ ﺧﭙﻞ ﻣﺎﻟﻮﻧﻪ
ﻣﻔﺴّﺮﯾﻨﻮ ﮐﺮﺍﻣﻮ ﺩ ﺩﯤ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺁﻳﺖ ﺩ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﭘﻪ ﺿﻤﻦ ﮐﯥ
ﺩ ﻗﺮﺁﻧﮑﺮﯾﻢ ﻟﻪ ﺩﯤ ﺁﯾﺎﺗﻮﻧﻮ ﻣﺎﻟﻮﻣﯿږﻱ ﭼﯥ ﺩ ﺧﭙﻠﻲ
ﺭﻳﺎﮐﺎﺭﻱ ﻳﻮ ډﻭﻝ ﺩﯼ ﺍﻭ ﻟﻪ ﻫﻤﺪﯤ ﻋﻤﻠﻪ ﺩﻏﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﺎﺭﻭﺍ ﻫﻢ ﺩﻱ.
ځﮑﻪ ﻧﻮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﭼﯥ ﺧﭙﻠﻲ ﺣﻼﻟﻲ ﺷﺘﻤﻨﺊ ﺩ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﺍﻭ
ﺍړﺗﯿﺎ ﭘﻪ ځﺎﯾﻮﻧﻮ ﮐﻲ ﻭﻟګﻮﻱ ﺍﻭ ﭘﻪ ﺑﯥ ځﺎﯾﻪ ﺍﻭ ﺑﯥ ګټﯥ ځﺎﯾﻮﻧﻮ
ﮐﯥ ﺩ ﻣﺎﻝ ﻟﻪ ﻣﺼﺮﻓﻮﻟﻮ ځﺎﻧﻮﻧﻪ ﺧﻮﻧﺪﻱ ﻭﺳﺎﺗﺊ .
ﭘﻪ ﻗﺮﺁﻧﮑﺮﯾﻢ ﮐﻲ ﺩ ﭘﻮﺭﺗﻨﯽ ﺁﯾﺖ ﺗﺮ څﻨګ ﺩﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻪ ﻟﻮﺭﻱ
ﻫﻐﻮ ﮐﺴﺎﻧﻮ ﯾﺎﺩﻭﻧﻪ ﭼﻲ ﭘﻪ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻧﻠﺮﻱ ﺍﻭ ﺷﯿﻄﺎﻥ ﻳﯥ
ﻣﻠګﺮﯼ ﻭﻱ ﺩﺩﯤ ﻣﺎﻧﺎ ﻭﺭﮐﻮﯼ ﭼﻲ ﺭﯾﺎﮐﺎﺭﻱ ﭘﻪ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﮐﻲ ﺩ ﺧﻠﻞ
ﺍﻭ ﺩﺍﻧﺎﻭړﻩ ﮐړﻧﻪ ﭘﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﮐﻲ ﺩ ﺷﯿﻄﺎﻥ ﺩ ﻣﻠګﺮﺗﯿﺎ ﻟﻪ
ځﮑﻪ ﺧﻮ ﻫﻢ ﭘﻪ ﻣﺒﺎﺭﮐﻮ ﺍﺣﺎﺩﯾﺜﻮ ﮐﻲ ﺭﺍﻏﻠﻲ ﭼﻲ ﺗﺎﺳﻲ ﺻﺪﻗﻪ
ﺩﻭﻣﺮﻩ ﭘﻪ ﭘټّﻪ ﻭﺭﮐﻮﺉ ﭼﻲ ﺩښﻲ ﻻﺱ ﭘﻪ ﻭﺭﮐړﻩ ﻣﻮ ﮐﯿڼ ﻻﺱ
ﺷﻮﯼ ﭼﯥ ﺻﺪﻗﻪ ﮐﻮﻭﻧﮑﯽ ﺩ ګﺮﺩﺟﻨﻲ ﺗﻴږﯤ ﭘﻪ څﯧﺮ ﺩﯼ ﭼﻲ ﭘﻪ
ﺻﺪﻗﻪ ﺳﺮﻩ ﻳﻲ ﺗﻤﻪ ﻭﻱ ﭼﻲ ﺩ ﺁﺧﯿﺮﺕ ﭘﻪ ﻭﺭځ ﺑﻪ ﺩﺩﯤ ﻟږ ګﺮﺩ
ﺑﯿﺎ ﻳﻲ ﻣﺜﺎﻝ ﺩﺍﺳﻲ ﺷﻮ ﻟﮑﻪ ﭘﻪ ګﺮﺩ ﺟﻨﻪ ډﺑﺮﻩ ﭼﻲ ﺗﯧﺰ ﺑﺎﺭﺍﻥ
ﻭﺷﻲ ﺍﻭ ګﺮﺩ ﻳﻲ ﭘﺎﮎ ﮐړﻱ ﻧﻮ ﭘﻪ ﺭﯾﺎ ﺳﺮﻩ ﻫﻢ ﺩ ﺭﯾﺎﮐﺎﺭ
ﺩﺻﺪﻗﯥ ﺛﻮﺍﺏ ﺧﺘﻢ ﺷﻲ ﺍﻭ ﺩﺁﺧﯿﺮﺕ ﺫﺧﯿﺮﯤ ﺗﻪ ﻳﻲ ﻫﻴڅ ﻫﻢ ﭘﺎﺗﻲ
ﺑﺎﻃﻠﻮﻱ ځﮑﻪ ﻧﻮ ﺳﺨﺖ ﺍﺣﺘﯿﺎﻁ ﻭﺭﺳﺮﻩ ﺍړﯾﻦ ﺍﻭ ﭘﻪ ﭘټﻪ ﺗﻮګﻪ
ﺍړﻭ ﮐﺴﺎﻧﻮ ﺍړﺗﯿﺎ ﭘﻮﺭﻩ ﮐﻮﻝ ﭘﻪ ﮐﺎﺭ ﺩﻱ ﺗﺮ څﻮ ﻣﻮ ﺩ ﺻﺪﻗﯥ ﺩﻏﻪ
ﻧﯧﮏ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﻧﺸﯥ ﺍﻭ ﺩ ﺁﺧﯿﺮﺕ ﻟﻪ ﺛﻮﺍﺑﻪ ﺑﯥ ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻪ ﺷﻮ .
ﺷﯿﻄﺎﻥ ﺩ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺗﺮ ټﻮﻟﻮ ﻟﻮﯼ ﺩښﻤﻦ ﺩﯼ ځﮑﻪ ﻧﻮ ﭘﻪ ﻫﺮﻧﯧﮏ
ﻋﻤﻞ ﮐﯥ ﭘﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺑﺎﻧﺪﻱ ﺩ ﺍﻏﯧﺰ ښﻨﺪﻟﻮ ﻫڅﻪ ﮐﻮﻱ.
ﺧﭙﻞ ﻋﻠﻢ ﺧﺰﺍﻧﻪ ﻭګﺮځﻮﯤ ﺍﻭ ﺩ ﻧﻮﺭﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻧﻮ ټﻮﻝ ﻧﯧﮏ ﮐﺎﺭﻭﻧﻪ
ﻣﺠﺎﻫﺪ ﺗﻪ ﺑﯿﺎ ﺟﻬﺎﺩ ﺗﺮ ټﻮﻟﻮ ﻟﻮﯾﻪ ﻓﺮﯾﻀﻪ ﭘﻪ
ﭘﺎﻡ ﮐﻲ ﻭﺭﮐړﻱ ﺍﻭ ﻧﻮﺭ ﮐﺴﺎﻥ ﻭﺭﺗﻪ ﺩ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻨﻮﭘﻪ ﻧﯿﻠﻲ ﺳﭙﺎﺭﻩ
ﺗﺒﻠﯿﻐﻲ ﺗﻪ ﺑﯿﺎ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺗﺮ ﻫﺮڅﻪ ﻏﻮﺭﻩ ﭘﻪ ﭘﺎﻡ ﮐﻲ ﻭﺭ ﻭﻟﻲ
ﭘﺮﻫﯧﺰګﺎﺭ ﺍﻭ ﻋﺒﺎﺩﺕ ﮐﻮﻭﻧﮑﻲ ﺗﻪ ﺑﯿﺎ ﺧﭙﻠﻪ ﺗﻘﻮﺍ ﺍﻭﭘﺮﻫﯧﺰګﺎﺭﻱ
ﺟﻨﺖ ﮐﻮﻧﺠﻲ ﻭګﺮځﻮﻱ ﺍﻭﻧﻮﺭ ﺧﻠﮏ ﻭﺭﺗﻪ ﻓﺎﺳﻘﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﺪ ﮐﺎﺭﻩ
ځﯿﻨﻮﺻﻮﻓﯿﺎﻧﻮﺗﻪ ﺧﭙﻞ ﮐړﻩ ﻭړﻩ ﺩ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺗګﻼﺭﻩ ﭘﻪ ﭘﺎﻡ
ﮐﻲ ﻭﺭﮐړﻱ ﺍﻭ ﭘﺪﯤ ﻻﺭ ﮐﻲ ﭘﻪ ﺷﻮﻭ ﺑﺪﻋﺘﻮﻧﻮ ﻳﻲ ﺳﺘﺮګﯥ ړﻧﺪﻱ
ﺍﻭ څﻮﮎ ﺑﯿﺎ ﺩ ﺗﻔﺮﯾﻂ ښﮑﺎﺭ ﮐړﻱ ﺍﻭ ﭘﺪﯤ ډﻭﻝ ﺩ ﺧﻠﮑﻮ ټﻮﻝ
ﮐﻪ څﻪ ﻫﻢ ﺭﻳﺎﮐﺎﺭ ﭘﻪ ﺩﯤ ﭘﻮﻫﻴږﻱ ﭼﯥ ﺩ ﺩﻩ ﺩﻏﻪ ډﻭﻝ ﻋﻤﻞ
ﺍﺳﻼﻡ ﺍﻭ ﺩﻳﻨﻲ ﺍﺭﺯښﺘﻮﻧﻮ ﺩ ﺑﺎﻭﺭ ﻟﻪ ﭘﻠﻮﻩ
ﻳﻮﺍځﯥ ﺩ ﺩُﻧﻴﺎ ﮊﻭﻧﺪ ﺗﻪ ﯾﯥ ﭘﺎﻡ ﻭﻱ ﺍﻭ ﺩ ﻗﻀﺎﻭﺗﻮﻧﻮ
څﻨګ ځﻴﻨﯥ ﺩﺍﺳﯥ ﺧﻠﮏ ﻫﻢ ﺷﺘﻪ ﭼﯥ ﭘﻪ ﻏﻴﺮﺷﻌﻮﺭﻱ ډﻭﻝ ﺩ ﺭﻳﺎﺀ
ﻣﻮږ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻧﻮ ﺗﻪ ﭘﮑﺎﺭ ﺩﻱ ﭼﯥ ﺗﻞ ﺩ ﺧﭙﻠﻮ ﻋﻤﻠﻮﻧﻮ ﮐﻠﮑﻪ څﺎﺭﻧﻪ
ﺩ ﮊﻭﻧﺪ ﭘﻪ ټﻮﻟﻮ ﭼﺎﺭﻭ ﮐﯥ ﻟﻪ ﺍﻓﺮﺍﻁ ﺍﻭﺗﻔﺮﯾﻄﻪ ځﺎﻧﻮﻧﻪ
ﻋﻦ ﺷﺪﺍﺩ ﺑﻦ ﺍﻭﺱ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎﻝ ﺳﻤﻌﺖ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ
ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮﻝ ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﯾﺮﺍﺋﯽ ﻓﻘﺪ ﺍﺷﺮﮎ ،
ﺷﺪﺍﺩﺑﻦ ﺍﻭﺱ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ ﭼﻲ ﻣﺎ ﻟﻪ ﺭﺳﻮﻝ
ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ څﺨﻪ ﺍﻭﺭﯾﺪﻟﻲ ﭼﻲ ﻓﺮﻣﺎﯾﻞ ﻳﻲ څﻮﮎ
ﭼﯥ ﻟﻤﻮﻧځ ﺑﻞ ﺗﻪ ﺩ ځﺎﻥ ښﻮﺩﻟﻮ‏ ﭘﻪ ﻣﻮﺧﻪ ﮐﻮﻱ ﻧﻮ
ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﻪ ﺫﺍﺕ ﺍﻭ ﺻﻔﺎﺗﻮ ﮐﯥ ﺩ ﺑﻞ ﭼﺎ ﺷﺮﻳﮏ ﻧﻴﻮﻟﻮ ﺗﻪ ﻭﻳﻞ
ﻫﻐﻪ څﻮﮎ ﭼﯥ ﺻﺪﻗﻪ ﺩ ﺩﯤ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﮐﻮﻱ ﭼﯥ ﺧﻠﮏ ﻳﯥ
ﻣﺎﻧﺎ ﻳﯥ ﺩﺍ ﺩﻩ ﭼﯥ ﺩﻩ ﺗﻪ ﺩ ﺩُﻧﯿﺎ ﺧﻠﮏ ﺧﺪﺍﯼ ﺗﻪ ﻭﺭﺗﻪ
ښﮑﺎﺭﻳږﻱ ﺍﻭ ﺻﺪﻗﻪ ﺩ ﺧﺪﺍﯼ ﺩ ﺧﻮﺷﺎﻟﻮﻟﻮ ﭘﺮ ځﺎﯼ ﺩ ﻫﻐﻮﻱ
ډﻳﺮ ﭘﻪ ﺩﯤ ﺍﺭﺯﻱ ﭼﯥ ﺍﻧﺴﺎﻧﺎﻥ ﻳﯥ ﺭﺿﺎﻳﺖ ﻻﺳﺘﻪ ﺭﺍﻭړﻱ .
ﻋﻨﻪ ﺍﻥ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻗﺎﻝ :
ﻗﺎﻟﻮﺍ ﯾﺎ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﻣﺎ ﺍﻟﺸﺮﮎ ﺍﻻﺻﻐﺮ ؟
ﮊﺑﺎړﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺑﻦ ﻟﺒﯿﺪ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﻲ ﭼﻲ ﺭﺳﻮﻝ
ﻟﻪ ﭘﻮﺭﺗﻨﻲ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺳﺮﻩ ﭘﻪ ﺑﯿﻬﻘﻲ ﮐﻲ ﺩﺍ ﺯﯾﺎﺗﻮﻧﻪ ﻫﻢ ﺭﺍﻏﻠﻲ ﭼﯥ
ﺩﻗﯿﺎﻣﺖ ﭘﻪ ﻭﺭځ ﭼﻲ ﮐﻠﻪ ﺩښﻮ ﺍﻋﻤﺎﻟﻮ ﺛﻮﺍﺑﻮﻧﻪ ﻭﯦﺸﻞ ﮐﯿږﻱ ﻧﻮ
ﺩ ﺗﺮﻻﺳﻪ ﮐﻮﻟﻮ ‏) ﻟﭙﺎﺭﻩ ﻭﺭﺷﺊ ﺩﭼﺎ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﭼﯽ ﻣﻮ ﭘﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﮐﻲ
ﻋﻤﻠﻮﻧﻪ ﮐﻮﻝ ﺍﻭ ﻭګﻮﺭﺉ ﭼﻲ ﺳﺘﺎﺳﻲ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﻟﻪ ﻫﻐﻮﯼ ﺳﺮﻩ ﺛﻮﺍﺏ
ﻋﻼﻣﻪ ﺍﺑﻦ ﺟﻮﺯﻱ ﺭﺣﻤﻪ ﺍﻟﻠﻪ ﭘﻪ ﺗﻠﺒﯿﺲ ﺍﺑﻠﯿﺲ ﻧﻮﻣﻲ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﯥ ﭘﻪ
ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﺩ ﺷﯿﻄﺎ ﻧﻲ ﺍﻏﯧﺰﻭ ﺩ څﺮﻧګﻮﺍﻟﻲ ﭘﻪ ﺍړﻩ ﺧﻮﺭﺍ ﺧﻮﻧﺪﻭﺭ
ﺑﻪ ﺍړﻩ ﻟﯿﮑﻠﻲ ﭼﻲ ﺭﯾﺎ ﭘﻪ ﺩﻭﻩ ډﻭﻟﻪ ﺩﻩ ﯾﻮﻩ ﻳﻲ ښﮑﺎﺭﻩ ﺑﻠﻪ ﺩﺍ ﻳﻲ
ﻟﻪ ښﮑﺎﺭﻩ ﺭﯾﺎ څﺨﻪ ځﺎﻥ ﺳﺎﺗﻞ ﺧﻮﺍﺳﺎﻥ ﺍﻭ ﺩﻫﺮ ﭼﺎ ﻭﺭﭘﺎﻡ ﻭﻱ ،
ﻣګﺮ ﻟﻪ ﭘټﻲ ﺭﯾﺎ څﺨﻪ ﺑﯿﺎ ځﺎﻥ ﺳﺎﺗﻞ ﺧﻮﺭﺍ ﺳﺨﺖ ﺩﻱ ﺍﻭ ﺩﺍ ﻫﻐﻪ
ﺭﯾﺎ ﺩﻩ ﭼﯥ ﭘﻪ ﻧﺎﺧﺒﺮﻱ ﮐﻲ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﭘﺮﯤ ﺍﺧﺘﻪ ﻭﻱ .
ځﺎﻥ ﻫﻢ ﻧﻪ ﭘﻮﻫﯿږﯤ ﭼﯥ ﭘﻪ ﺭﯾﺎ ﺍﺧﺘﻪ ﺩﯼ ﺧﻮ ﺩﯼ ﺑﯿﺎ ﻫﻢ ﺭﯾﺎ ﮐﻮﻱ.
څﻨګﻪ ﭼﯥ ﺩ ﻧﻮﺭﻭ ګﻨﺎﻫګﺎﺭﺍﻧﻮ ﭘﻪ څﯧﺮ ﺭﯾﺎﮐﺎﺭ ﻫﻢ ﯾﻮ ګﻨﺎﻫګﺎﺭ
ﺩﯼ ځﮑﻪ ﻧﻮ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﻐﻪ ﺗﻪ ﯾﻮ څﻪ ﻭﺧﺖ ﻣﻬﻠﺖ ﻭﺭﮐﻮﻱ ﭼﯥ
ﺍﻋﻤﺎﻟﻮ ﺑﯿﺨﻲ ﺩﻋﺠﺐ ﺍﻭ ﺗﻔﺎﺧﺮ ﻫﻐﻲ ﺩﺭﺟﯥ ﺗﻪ ﻭﺭﺳﯿږﻱ ﭼﯥ ﻧﻮﺭ
ﻧﻮ ﭘﻪ ﺗﮑﺒﺮ ﺍﻭ ﻧﻮﺭﻭ ګﻨﺎﻭﻭ ﻫﻢ ﺍﺧﺘﻪ ﮐﯿږﻱ ﻧﻮ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻳﻲ
ﭘﺨﭙﻞ ﮐﺎﻣﻞ ﻗﺪﺭﺕ ﺳﺮﻩ ﭘﻪ ټﻮﻟﻨﻪ ﮐﻲ ﺭﺳﻮﺍ ﮐړﻱ .
۱ـ ﭘﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﯥ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ
ﻋﻦ ﺍﺑﻲ ﻣﻮﺳﯽ ﺍﻻﺷﻌﺮﻱ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎﻝ ﺧﻄﺒﻨﺎ
ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺫﺍﺕ ﯾﻮﻡ ﻓﻘﺎﻝ ﯾﺎ ﺍﯾﻬﺎ ﺍﻟﻨﺎﺱ
ﺍﺗﻘﻮﺍ ﻫﺬ ﺍﺍﻟﺸﺮﮎ ﻓﺎﻧﻪ ﺍﺧﻔﯽ ﻣﻦ ﺩﺑﯿﺐ ﺍﻟﻨﻤﻞ ﻓﻘﺎﻝ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺷﺎﺀ
ﻭﮐﯿﻒ ﻧﺘﻘﯿﻪ ﻭﻫﻮ ﺍﺧﻔﯽ ﻣﻦ ﺩﺑﯿﺐ ﺍﻟﻨﻤﻞ ﯾﺎ ﺭﺳﻮﻝ
ﺍﻟﻠﻪ ﻗﺎﻝ ﻗﻮﻟﻮﺍ ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺍﻧﺎﻧﻌﻮﺫ ﺑﮏ ﻣﻦ ﺍﻥ ﻧﺸﺮﮎ ﺑﮏ ﺷﯿﺌﺎ ﻧﻌﻠﻤﻪ
۲ـ ﺩ ﺭﯾﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍﻭ ﻻﻣﻠﻮﻧﻪ ﻳﯥ ﭘﯧﮋﻧﺪﻝ ﺍﻭ ﻟﻪ ﻫﻐﻮ څﺨﻪ ځﺎﻥ
۳ـ ﺩ ﺭﯾﺎ ﺩﻧﯿﻮﻱ ﺍﻭ ﺍﺧﺮﻭﻱ ﻧﺎﻭړﻩ ﺍﻏﯿﺰﻱ ﭘﻪ ﭘﺎﻡ ﮐﻲ ﻧﯿﻮﻝ .
۴ـ ﭘﻪ ﭘټﻪ ﺳﺮﻩ ﺩﻋﺒﺎﺩﺍﺗﻮ ﺍﻭ ﺻﺪﻗﻮ ﭘﻪ ﻭﺭﮐړﻩ ﮐﻲ ﻫڅﻪ ﮐﻮﻝ .
۵ـ ﻟﻪ ﺧﭙﻞ ﭘﺎﻟﻮﻧﮑﻲ ﺳﺮﻩ ﺩﺍﺳﻲ ﺗړﺍﻭ ﺳﺎﺗﻞ ﭼﯥ ﻟﻪ ﺧﺪﺍﯼ ﺟﻞ
ﺟﻼﻟﻪ ﺍﻭ ﻟﻪ ﺗﺎ ﭘﺮﺗﻪ ﺑﻞ ﻫﯿڅﻮﮎ ﻫﻢ ﻧﻪ ﻭﻱ ﭘﺮﯤ ﺧﺒﺮ .
ﭘﺎﮎ ﭘﺎﻟﻮﻧﮑﯽ ﺩﻱ ﻣﻮږ ټﻮﻝ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﭘﺨﭙﻠﻮ ﮐړﻭ ﻭړﻭ ﮐﻲ ﻟﻪ
ﺭﯾﺎﮐﺎﺭﻱ څﺨﻪ ﻭﺳﺎﺗﻲ ﺍﻭ ﺳﭙﯧڅﻠﯽ څښﺘﻦ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ﺩﻱ ﺩﮊﻭﻧﺪ ﭘﻪ
ټﻮﻟﻮ ﭼﺎﺭﻭ ﮐﻲ ﺍﺧﻼﺹ ﺍﻭ ښﻪ ﻧﯿﺖ ﺭﺍﭘﻪ ﺑﺮﺧﻪ ﮐړﻱ .
سرمایه ګذاریانی لری په مختلفو سکتورونو کی باید ترسره کړی نو ددی دپاره یو خاص عاید یا پیسی لپاره ضرورت ده) که دا دواړه کار ونشی کولی نو ددغی مملکت د حکومت د ړنګیدو باعث ګرځیږی لکه چی په ۱۹۲۹ م کال کی د اقتصادی بحرانونو له کبله د ویمار حکومت سقود و کړل.
د اففانستان دولت خپل مکلفیت درک کړی او خپل توجو زیات نوموړی سکتور ته وکړی او تر ډیر حده پانګه اچونه وکړی د نوی او پرمختللی تکنالو‌ژی راوړل افغانستان ته او د اصلاح شوی تخمونه،
بیکاری او د وزګار نه شتو ن په اففانستان د فقر کچه لوړ کړی چی د نړیوال بانک د ۲۰۱۵ کال د سروی پر اساس باندی د فقر کچه تقریباً ۳۹.۱٪ ښودل شوی،
البته د د فقر د کچی لوړیدل د یو مملکت پر افتصادی بهیر باندی منفی اثرات لری ځکه چی خللکو د خپلو لومړنیو موادو د اخیستلو توان نه لری چی داد یومملکت پر بدبختی باندی دلالت کوی نو ددی نه جوته کیږی کله چی په یو مملکت کی فقر شتون ولری هلته افتصادی پرمختګ او افتصادی وده شتون نه لری که اقتصاد ی وده ولری ښو ډیر به په کمه اندازه باندی یا اقتصادی وده به و لری اقتصادی پرمختګ به نه لکه به هند په نظر کی ونیسو اقتصادی وده لری مګرد فقر د وجی نه اقتصادی پرمختګ نه لری چی د افتصادی پرمختګ،
افتصادی وده نه شتون د فقر با وجود باندی چی ټول په بیکاری باندی د لالت کوی چی د اففانستان اکسریت خلکو دی ته اړ شوی چی افغانستان پریږدی او نورو بهرنیو ممالکو ته مسافر شی ترڅو یو مړی حلال روزی پیدا کړی د ښه روزګار خاوندان شی.
په تیوریکی لحاظ بیکاری د کارعرضی اورکار تفاضا ترمنځ نابرابری پیدا کول او د کاردعرضی په مقابل کی د کاردتقاضا کموالی دی د یادولو وړ ده چی د کاردعرضی او تقاضا ترمنځ دعددی توازون په حالت کی هم د بیکاری ستونزه رامنځته کیږی .
نقره او داسی نور چی که دا په درست او صحیح شکل باندی استخراج شی او ددی عاید په یو اندازه باندی په مختلفو سکتورونو کی پانګه اچونه وشی لکه صنعتی فامریکو د خوراکی توکو، اصلحو،
وسایطو او د برق د ډیمونو په جوړلو کی چی خوشبختانه مونږ ډیر ښایسته او پرمنافعی سیندونه په افغانستان کی لرو چی په زرهاوو میګا واټ برق تولیدوی چی زمونږ تولیدی فامریکو او عوامو ته برق ورکوی چی دی ته ضرورت نه شته د بهر ممالکو څخه برق وارد کړو بلکه به مونږ نورو مملکتونو ته به په زیاته پیمانه برق ورګړو چی ددی په مقابل کی خلکو په واظیفو و ګمارل شی او د افغانستان دولت ته به عاید راشی چی په نتیجه کی افغانستان د مصرفی هیواد څخه به په تولیدی هیواد بدل شی.
د اففانستان د اوسنیو حالاتو په کتو سره خلکو نشی کولی ترسو په غرنیو سیمو کی ژوند وکړی نو دی ته اړ شوی چی خپل کورونه پریږدی او ښارونو ته راشی چی ددی باعث ګرځیدلی چی زراعتی تولیدات ظعیف شوی او خلک هم بی روزګار شوی او حکومت ددی توانایی نه لری چی خلکو په ښارونو کی په وضایفو و ګماری تر څو خپل وړ ضروریات رفع کړی نو دولت ددی لپاره مکلف ده او باید تو جو وکړی تر څو دغه اشخاص په هفو مناطقو کی چی نسبتاٌ امنیتی حالات ښه دی په زراغتی کارونو کی مشغول کړی یعنی دوی ته ځمکه ،
تخم او زراعتی ورکشاپونه نوموړو خلکو ته دایرکړی تر څو ظرفیت سازی لوړ شی د یو خوانه خلک په واظیفو ګمارل کیږی او مشغولیږی له بلی خوا نه زراعتی تولیدات زیاتیږی ددی لپاره اړنه وی چی د بهر مملکتونو څخه د زراعتی اموالو واردات وشی.
په اففانستان کی پایدار صلح ته ضرورت شته ترسو یو قوی او خود کفا حکومت ولرو او وکولی شی چی په هر سکتور کی پرمختګ مینځ ته راوړی او زیاتر اقتصادی سکتورونو کی د حد نه زیات پانګه اچونه وشی لکه تولیدی فامریکی،
سهامی شرکتونو او داسی نور. او بهرنی سرمایه ګذاریو ته هم لاره هواره شی چی دی سره بهرنی سیاسی او اقتصادی اړیکی نور هم دی سره پراخیږی او صادرات او وردات د اجناسو به په ډیره اسانی سره صورت مومی چی په نتیجه کی دا ټول ددی باعث ګرځیږی چی باکیفیته تولید او ددنیا په ستنډرډ باندی د اجناسو تولیدات به صورت ونیسی چی ددی په څنګ کی به زیات کاری ځواک ته ضرورت شته چی د اففانستان خپل خلک او نور بهرنی خلک ته به د کار زمینه مساید شی چی ددی سره به د دولت عاید هم لوړشی د بودجوی کسر نه به هم خلاص شی.
اختلاص او نورو غیر قانونی اعمالو باندی لاس پوری کوی چی خپل ځان موړ کوی او د ملت کور خرابوی چی البته ددولتی بستونو داعلان په صورت کی هر هفه کسان وظایفو ته ګمارل کیږی چی دهفوی کسان د حکومت په لوړو بستونو کی وظایف لری او یا هم ر شوت په ورکولو سره مقرریږی او ازاد رقابت هځی په نوم سره وجود لری چی البته ووایم چی دغسی حالات د پروزو د بډنګ په پروسه کی هم شامل دی او یا د لوړ پورو چارواکو له خوا پروژو د تطییق څخه مخنیوی کوی او نوموړی پیسی به خپل شخصی جیب کی اچوی دغه ټول باعٍث ددی ګرځیدلی چی خلک د بیکاری او فقر سره مخامخ دي.
په اففانستان کی یواځنی اساسی لامل دبیکاری جنک جګړه ده چی د ډیرو وختونو راهیڅی پر افغانستان خلکو باندی د بهرنیو هیوادونو له خوا تامیل شوی چی د بهرنیو هیوادنو له خوا د خپلو شمو اهدافو په خاطر باندی ورځ تر ورځه غځوی چی مختلف نومونه ورته ورکوی ( دایش ،
طالب) او د ننه په افغانستان کی خپله افغانان سره په مختلفو موضوعاتو په جګړه اچوی او مصروفوی تر څو خپل کوم شوم اهداف چی لری هفی ترلاسه کړی چی دا جګړه د اففانستان د اقتصادی پرمختک ،