polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
په ساختماني برخه کې د محترم ډاکتر صاحب د سرطبابت په دوره کې دده په هلو ځلو د پوهنتون روغتون د اوبو دوه لويې ذخيرې د ۸۰۰۰۰ ليترو په ظرفيت ،
د ماشومانو الحاقيه تعمير چې اوس پکې د ماشومانو سوتغذي ماشومان او عاجل ناروغان بستر دي او هم د ولادي نسايي څانگې پولي کلينيک ساختمان په اساسي ډول جوړ شوي دي.
پوهنوال ډاکتر عبدالستار تر اوسه پورې د طب پوهنځۍ د ماشومانو په څانگه کې د خپلو هيواد والو د بچيانو په طبي روزنه او هم د پوهنتون روغتون د ماشومانو په څانگه کې د خپلو هيواد والو د کوچنيانو په درملنه بوخت دی .
په ۵۵ ۱۳ لمريز کال د علينگار ولسوالی د شيخ محمد حسين د ليسې څخه په اعلی درجه فارغ او بيا د کانکور ازموينې د بريالۍ نتيجې څخه وروسته په ۱۳۵۵ لمر يز کال د ننگرهار پوهنتون د طب په پوهنځۍ کې شامل شو.
چې په ۱۳۶۲-۱۳۶۱ هجري لمريز کال له طب پوهنځې څخه په اعلی درجه فارغ او بيا د روسانو د يرغل له کبله دخپلې کورنۍ سره گډوالۍ ته اړ او پاکستان ته کډوال شو.
شهيد داکتر عبدالشکور او د افغان سرجکل په روغتونونو کي د نورو ډاکتر صاحبانو سره يوځای د مجاهدينو او مهاجرينو په درملنه کي نه ستړې کيدونکې هلې ځلې کړې دي.
د منځني امتحان د پېښور له ایډوارډز کالج څخه او د پېښور پوهنتون څخه یې د مواصلاتو ډیزاین کې د سند ترلاسه کړ او د مېلمه پالنې او هوټل مدیریت کې یې سند ترلاسه کړ.
دنيله بوټي دتوليدلپاره بايد دقلمواوږدوالى له٤١څخه تر٤٦سانتي متروپورې واوسي اودخښولوپه وخت کې دپيوندبوټي دقلموپه پرتله دځمکى له سطحې څخه لوړې پاتې شي ځکه چې دپيوندولو لپاره بايددپيوند بوټي تنه له ٧څخه تر١٠سانتي متروپورې دځمکې له سطحې څخه لوړه وي.
له قلموڅخه پهﻻس راغلي نيله بوټي بايدقوي وي او په اصلي باغ ځاى کې د خښولوپه وخت کې د خاورې له دايمي سطحې څخه دخښ شوونيله بوټوتنې له ٧څخه تر١٠سانتي مترو پورې لوړه وي.
لومړى بايد ٣يا ٥ سانتي مترودځمکې له سطحې څخه لوړدنيله بوټي په تنه باندې چيرې چې ټوټه پيوندايښودل کيږي يوهواراو ښوى ځاى غوره شي وروسته بياپه تنه کې د ٤٥ درجوپه زاويه يو ژورټپ جوړيږي اوبياله ٢څخه تر٢.٥سانتي متروپورې لومړى ټپ څخه لوړټپ پيل کيږي اوترهغه وخته پورې غوڅيږي څوله لومړي ټپ سره وصل شي اوپه پاى کې زخه دپيوند لپاره له نودې څخه جلاکيږي.
دنوموړونيله بوټوقلمې په اسانې سره نيلې نه توليدوي نوله دې کبله که چيرې دهغوى قلمې مستقيمًا دانگوروپه اصلي باغ ځاى کې وکرل شي ښائي دهغوى يوشميرنيلې توليد نکړي اووچې شي او په نتيجه کې ناغه توب منځ ته راوړي.
کله کله داسې هم کيداىشې چې دانگورويوياڅوډولونه په بازاراو مارکيټ کې دخلکوتقاضالهﻻسه ورکړي پدې حالت کې کيدلې شي چې دانگوروپه پخواجوړشووباغونوکې دنوموړوانگوروډولونه په نورود خوښې وړډولونه سره بدل شي.
که چيرې زخه پيونددپسرلي په لومړيووختونوکې اجراکيږي نو بايد زخې داستراحت دد ودې په وخت کې واخيستل اوبياپه يخچال کې دسانتيگرادپه مثبت يوه درجه نودوخه کې دپيوندولوتروخته پورې وساتل شي.
داضرورتونه دفايلوکسراحشرې اونيمتودي چينجيوپه مقابل کې د مقاومت لرونکونيله بوټواستعمال تشکيلوي ځکه چې دوينفيرا انگورټول ډولونه دنوموړود ووآفتونوپه مقابل کې حساسيت لري.
ددې لپاره چې له پيوندشووزخوڅخه نوې توليد شوې نيله بوټي له هرډول ناوړه پيښو څخه وژغورل شي بايد په اوونۍ کې يو ځل له نژدې څخه دهغوى څارنه اوکتنه وشي.
داکارد دى سبب گرځي چې له پيوند شوې زخې څخه توليدشوې نوده گې دتکيي دلرگي تر څنگ ديوې تنې په ډول نيغه وده وکړي اودحشروله تاوان رسولوڅخه وژغورل شي.
کله چې نوې نوده گې له اسپالټ شوي پيړ کاغذڅخه لوړه شوه نو بايددتکيي له لر گي سره جووته سسته وتړل شي چې د تاکې نيغه اومستقيمه تنه ترې په لاس ردشي.
د زهرې لوړه تودوښه چې کابو ۴۸۰ درجو ته رسېږي له زهرې څخه د ژوند کولو لپاره یو نامناسب ځای جوړوي --- یانې دومره تودوښه لري چې سرپ کې ویلي کېدای شي.
عبدالله د نوف او سیتا په نامه دوه کوچنۍ سکه خویندې لرلې او د عبدالعزیز بن سعود او مشعل بن سعود په نامه دوه ناسکه مورني وروڼه لرل چې د سعود بن عبدالعزیز الرشید سره یې د مور د لومړني واده حاصل و.
د پاچا عبدالعزیز د زامنو تر منځ د عبدالله لوړ موقف ته په رسېدو کې د ځنډ لامل د هغه مورنۍ جرړې او په خبرو کولو کې يې د ژبې د بندوالي پخوانۍ تجربه وه.
تجربې او وسایلو د نشتوالي له وجې به اکثره مجرمین له سزا لرې پاتې کېدل؛ تحقیقات به د شکنجې په ذریعه کېدل؛ او اکثره وخت به جرم د شاهپوهو په ذریعه ثبوت کېده.
په ۱۱۸۶ کال کې یو چېنایي چې سونگ سي نومیده یو کتاب له گناه د پاکېدو په نوم ولیکه؛ یو کس چې د وښو په لور مړ شوی د مرگ قضیه یې د څیړونکې له لوري داسې حل شوه چې ټولو خلکو لورونه یې راغونډ کړل او د یو حیوان پر مړ جسد یې وکارول د ټپونو ځایونه یې د انسان د ټپونو سره پرتله کړل او بلاخره یې قاتل وموند.
په ۱۸ پیړۍ کې فرانسی او جرمني په عدلي طب کې علمي پراخوالی رامنځ ته کړ چې په همدې وجې د تحقیقاتو نه د شکنجې نوم په ورکېدو شو او علمي میتودونو یې ځای ونیوه.
یو سویډني کېمیا پوه "ویلهلم کارل" په ۱۷۷۳کې اکسید او ارزینک "زهرو" تشخیص طریقه د انسان په وجود کې پیدا کړه چې وروسته یو جرمني دی علم ته په ۱۸۰۶ کې توسعه ورکړه او دا طریقه په رسمي ډول په محکمه کې په ۱۸۳۲ کال کله چې جان بډل خپل نیکه ته په زهرو ورکولو تورن و, و کارول شوه.
په ۱۶ پیړۍ کې اروپا خپلو نظامي پوهنتونو کې دعدلي طب څانگه هم زیاته کړه تر څو د مرگونو یا د ټولنې د جرمونو د وجوهاتو او څرنگوالي په اړه څېړنې وکړي او په دې اړه مالومات راټول کړي.
لکه د مرمیو د پوچکو پرتله کول؛ دا تخنیک د امریکا د ایف بي آی ادارې تر ۴۰ کالو زیات وکاروه خو کله چې د جان کېنیډي ترور وشو د مرمیو پوچک کې ځینو پوچکو د زهرو پوښ درلوده او په ۲۰۰۵ کې دا تخنیک له کارولو ولویده.
چې د شواهدو پیدا کولو لپاره دوه تخنیکونه کاریږي؛ د وسایلو په ذریعه بصري یا په ډیټابیس کې د مقایسې په ذریعه؛ هر بوټ خپل مشخصات لري چې د مشخصاتو له مخې د بوټ اغوستونکي وزن په نظر کې نیولو سره د مجرم پېژندنه کېدلی شي .
په دې دوره کې د ادبي ژبې او د مورنۍ ژبې تر منځ واټن زيات شوی او ليکوال هڅه کوي چې د مورنۍ ژبې څخه ډډه وکړي او د "ګربر" ادبي ژبې اصليت وساتي چې دا د دوی د پوهاوي نښه ده.
په بل عبارت ارمني ژبه د ایراني ژبو په شان د مورنۍ ژبې یوه بیله څانګه ده او نن سبا دا نظریه د ټولو هغو پوهانو له خوا منل شوې ده چې د نسبي ژبپوهنې په برخه کې څیړنې کوي.
د هند د خپلواکۍ لپاره مولانا محمد میا منصور انصاری رَحِمَهُ الله په مختلفو وختونو کې د مصر له شیخ عبدالعزیز شاویش رَحِمَهُ الله او د لیبیا له شیخ احمد سنوسي رَحِمَهُ الله سره لیده کاته کړي،
۱۹۱۷ز سره سمون خوري مالټا ته ورسول چې د لومړي نړیوالې جگړې له پای ته رسېدا وروسته هم د ۱۹۲۰ز کال تر جون میاشتې پورې پوره درې نیم کاله هورې په بند کې وساتل شول.
نو د عثماني خلافت څخه د جهاد فرمان اخېستلو لپاره شیخ الهند رَحِمَهُ الله د یو شمېر اعتمادي او راز ساتونکو ملگرو سره چې مولانا محمد میا منصور انصاري رَحِمَهُ الله هم په کې شتون درلود،
له هغې څخه پېړۍ_پېړۍ مخکې د لېرې ختيځ هېوادونو څخه دا وږمين بوټى اروپا ته صادرېدو او زنجپيل په اروپا کې د اخلي پخلي په برخه کې د لومړني اړين توکي په توگه پېژندل شوى ؤ.
نو توره او سپينه کيمياوي سره له يوبل سره گډيږي او بياد زنجپيل اتېون کښت ته ورکول کېږي او دويم پلا د پسرلي په موسم کې يوازې سپينه کيمياوي سره د نوموړي بوټي کروندې ته ورکول کېږي چې،
د کرهڼيزې تيورۍ پر بنسټ په کرونده کې د مضره بوټو شتون د اصلي بوټي د ودې او پرمختيا مخنيوى کوي او د کروندې په خاوره کې گټور خوراکي توکي خوري او د اصلي بوټي کرهڼيزه وده اوغوړېدا ځنډنۍ،
نو د زنجپيل کروندې اړوند پټي ته په مياشت کې ايله يوځل اوبه ورکول کېږي او د هوا په تودېدا سره د اوبه خور بهير هم ډېريږي او په مياشت کې دوه ځله اوبه ورکول کېږي.
په ۱۹۴۵ ز کال کې د نړيوال سازمان په اړه د ملګرو متلونو په کنفرانس کې د چين استازي د ناروی او برازيل له استازو سره د ملګرو ملتونو تر څارنې لاندې د يو نړيوال روغتيايي سازمان د جوړولو په اړه مشوره وکړه.
د روغتيا نړيوال سازمان اساسنامه د ملګرو ملتونو د ټولو يو پینځوس غړو هيوادونو لخوا لاسليک شوه او لسو نورو هيوادونو د ۱۹۴۶ ز کال د جولای د مياشتې په دوه ويشتمه نېټه لاسليک کړه.
د دې سازمان اساسنامه د ۱۹۴۸ ز کال د اپريل په اوومه نېټه د روغتيا نړيوالې ورځې په لومړۍ ورځ له هغه وروسته په لازمي ډول اجرا شوه چې د شپږ ويشتم غړي هيواد له خوا تصويب شوه.
د روغتیا نړيوال کنفرانسونه , چې لومړی کنفرانس يې د ۱۸۵۱ ز کال د جون مياشتې په درويشتمه نېټه جوړ شوی و د کنفرانسونو يوه لړۍ وه چې تر ۱۹۳۸ ز کال پورې روانه وه.
دا ډول اووه نړيوال کنفرانسونه په يو څلوېښتو کلونو کې جوړ شول خو د څو هيوادونو تر منځ د موافقو له رامنځ ته کېدو مخکې دغه کنفرانسونه پای ته ورسېدل.
د ۲۰۲۰-۲۰۲۱ ز کال لپاره د دې سازمان ټوليزه تصويب شوې بوديجه اووه اعشاريه دوه میلیارد ډالره ده چې ډېره برخه یې د غړو هيوادونو له خوا د داوطلبانه مرستې له لارې برابريږي.
میقاتي په ۲۰۱۱ زېږدیز کال کې و وروسته له دې چې د سعد حریر د حکومت ۱۰ وزیرانو او ده خپله استعفی وکړه د اتم د مارچ په نوم د یوه اېتلاف له لوري د لومړي وزیر د څوکۍ لپاره کاندید شو.
میقاتي د ۲۰۱۳ زېږدیز کال د مارچ په ۲۲ مه نېټه د سوریې د ولسمشر بشارلاسد د ملاتړو او مخالفینو د فشار او د ټاکنو د قانون پر سر د رامنځته شوې شخړې له کبله استعفی ورکړه.
د میقاتي د کمپنیو د گروپ تر جتر لاندې د اېنویسټکام په نوم د مخابراتي کمپنۍ ډېری ونډې یې په ۲۰۰۶ زېږدیز کال کې د سویلي افریقا پر ستره مخابراتي کمپنۍ اېم.
د فوربس مجلې د ۲۰۱۵ زېږدیز کال د مې د ۱۵ نېټې د شمېرو له مې نجیب میقاتي دری اعشاریه دری میلیارده ډالره پانگه لري چې په دې توگه د میلیاردرانو په نړیوال نوملړ کې ۵۳۴ ام او په خپل هېواد لبنان کې لومړنی ځای لري.
په لبنان کې د کورنیو جگړو په اوج کې میقاتي او ورور یې له شرایطو په استفادې خپل فعالیتونه د مخابراتو برخې ته وغځول او د اېنوېسټ کام په نوم کمپنۍ یې جوړه کړه.
د خوارزميانو سترواکي يوه ترکي- پارسي سني اسلامي سترواکي وه چې د اټکل له مخې له ۱۰۷۷ نه تر ۱۲۳۱ز کلونو تر منځه موده کې يې د اوسنۍ مرکزي اسيا،
عبدالغقوروياند څخه د پخوا حکومت د لازمې کره کتنې پر بنسټ د زبات شوي کارکؤونکي په توگه په کال ۱۳۵۰ لمریز کې د کونړ د ولايت د والي دنده ور وسپارل شوه چې لمخې یې د افعان ولس لپاره د لا ښه چوپړ ترسره کولو سره یې ځان د ولس خادم ثابت کړ.
وياند د پوهنې د وزارت د لومړنيو او منځنیو ټولگيؤ د پښتو قراات مضمون لیکوال دی او ددې تر څنگ يې د متونو په لوستلو کې ځانگړی فصاحت او بلاغت درلودې چې ډېر ژر د غوره دیکلماتور په توگه هم شهرت وموند .
ښاغلي وياند د افغانستان د راډيو د لمړېؤ نطاقانو له ډلې څخه يادېږي او د خپلو ښو ځاني ځانگړتياؤ له کبله يې د ښه غږ او استعداد لامله د وخت وزير محمد گل خان مومند ده ته د وياند وروستاړنوم لقب ورکړ .
په ځینو ټولنو کې انقلابي خوځښتونه او په ځینو نورو کې تدریجي خوځښتونه په ټولنو کې د واکمنو قوانینو د بدلون لامل شوي چې معمولاً د انقلابي خوځښتونو لامل ژور ایډیولوژیک اغیز دی او د تدریجي خوځښتونه بیا د وخت لامل دی خو په هر حال دواړه د سیاسي تفکر او تیورۍ پایله ده.
خو دلته باید یادونه وشي چې ورانوونکې یا کمزورې سیاسي تیوریگانې په سیاسي علومو کې د سیاسي تیورۍ په توگه نشو گڼلای که څه هم په عامیانه نظر تیوري بلل کېږي.
سیاسي تفکر کله په سیاسي ایډیولوژۍ او کله په سیاسي تیورۍ بدل شوی چې طبیعي ده سیاسي ورانونکی تفکر په سیاسي ورانونکې تیورۍ او یا هم سیاسي ورانونکې ایډیولوژۍ بدلېږي.
او له میلاد څخه پنځه پېړۍ وړاندې چېرته چې سقراط سیاست یواځې د اخلاقي آرونو له مخې د منلو وړ گاڼه او د لومړي ځل لپاره سیاست ته هم د سیاست علم وویل،
د ۲۰۱۲ کال د اکتوبر په نهمه کله چې ملاله یوسفزۍ د ازموینې له ترسره کولو وروسته په بس کې سپره وه په سوات دره کې د پاکستاني طالبانو تحریک د یو وسله وال په برید کې چې غوښتل یې نوموړې د هغې د فعالیتونو له امله ووژني،
هغې د بشري حقونو په ځانګړي ډول د هغې په اصلي ځای د پاکستان شمال لوېدیځ خیبر پښتونخواه ایالت په سوات دره کې د ښځو او ماشومانو د زده کړو د حقونو په دفاع پېژندل کېږي،
ملالې یوسفزۍ د ۱۹۹۷ کال د جولای په ۱۲ مه د پاکستان د شمال لویدیځ ایالت خیبر پښتونخواه په سوات دره کې په یوه منځنۍ کچې کورنۍ کې زېږېدلې ده.
د همدې کال په دوبي کې خبریال ادم بي ایلیک چې سیمې ته د پاکستاني پوځیانو په مرسته تللی ؤ د نوموړې د ژوند په اړه یې نیویارک تایمز ته مستند فلم جوړکړ.
په ځانګړي ډول د «ناټوفيايي» او «پري پوټري نيولتيک» کلتورونو لرونکو د جينومونو له څېړنې وروسته يې وړانديز کړی چې دوی تر يو بريده د شمالي افريقا له توکم څخه و.
له بلې خوا د لرغوني بين النهرين د څلورو سکيلټونو د ډي اين ای د نمونو وروستۍ جنيتيکي څېړنې د سند درې له مدنيت سره د سموريانو د تړون ښودنه کړې چې شونې ده لامل يې د لرغوني سند-بين النهرين اړيکې وي.
د سويلي بين النهرين په تاريخي سيمه کې تر ټولو لومړی پېژندل شوی تمدن دی چې د «کالکوليتيک» او لومړيو ژېړو پړاوونو پر مهال د شپږمې او پنځمې مخزېږديزې زريزې تر منځ موده کې منځ ته راغلی.
تر ټولو لرغوني متنونه يې د «اروک» او «جمدة نصر» څخه په لاس راغلي چې تاريخ يې د ۳۵۰۰ او ۳۰۰۰ مخزېږديزو کلونو ترمنځ مودې ته رسېږي.
څوک چې له سومريانو مخکې په دې سيمه کې اوسېدلي دي د «پروټوفراتيانو» يا «عبوديانو» نوم ورکړل شوی دی او دا اند وړاندې شوی چې دوی د شمالي بين النهرين «سامارا» کلتور څخه تکامل ته رسېدلي دي.
د هر دولت مرکز په يو عبادتځای راګرځېدو چې دا عبادتځای د ښار د يو ځانګړي ډول خدای يا ښځينه ربې لپاره ځانګړی شوی و او د يو پادري ډوله والي يا د يو پاچا له خوا به اداره کېدو،
د ۲۱۰۰-۲۰۰۰ مخ زېږديز په شا او خوا کې د «اور» په درېیمه واکمنه کورنۍ کې د نږدې يوې پېړۍ لپاره اصلي سومري واکمني يو ځل بيا راپورته شوه،
د سیمې او هېواد د لوی عالم او څېړونکي علامه پوهاند عبدالشکور رشاد په نوم علمي او څېړنیزه مجله چې علمي او اکاډمیکو برخو کې یې خپرونې درلودې هم د ښاغلي ډاکټر محمد اکرم خپلواک په نوښت او امتیاز خپره شوه.
ډاکټر محمد اکرم خپلواک غوښتل چې د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته د روانې جگړې لاملونه او د ولسونو ستونزې وڅېړي او د له منځه تللو لپاره یې عملي او گټور گامونه پورته کړي،
د یاد وزارت په نوښت سره د ډیورنډ فرضي کرښې په دواړو خواوو کې د ولسونو په یوالي او علمي ودې په موخه یې د معارف په برخه کې ځانګړې اقدامات ترسره کړل چې ستره بیلګه یې د پیرمحمد کاکړ لیسې پرانیستل او ورسره د پیر روښان د انیستیتوت د جوړولو یادونه کیدای شي.
په ۲۰۱۷ م کال کې د حزب اسلامي سره د سولې د تړونلیک د پلي کیدو د ګډ کمیسون مشر او مسول په توګه یې خپله دنده اجراء کړه په دغه موده کې د حزب اسلامي د مشرتابه د راتګ نوښت او له حزب اسلامي سره د سولې د تړونلیک د مادو د تطبیق چارې په سم ډول ترسره شوې.
په دغه موده کې د لومړي ځل لپاره د افغانستان د روانې جګړې په هکله د افغانستان په داخل او د اسلامي نړۍ د جیدو علماو د جګړې ضد فتوا ورکول او تر څنګ یې په افغانستان کې د سولې په هکله د سیاسي احزابو ترمینځ اجماع جوړیدل،
په ۲۰۲۰ م کال کې په افغانستان کې د تلپاتې سولې په موخه د ولسمشر محمد اشرف غني له لوري د ځانګړي فرمان په اساس د ملي مصالحې عالي شورای د مرستیال په توګه وګمارل شو.
ډاکټر محمد اکرم خپلواک د حاجي محمد ګلاب احمدزي زوي چې په کال ۱۳۵۲ ه ش کې د پکتیا ولایت د احمد آبا ولسوالۍ د سلام خیلو په کلي کې زیږیدلی دی،
د مقدس جهاد د پیل څخه بیا تر ننه پورې د یو سوله ایز او باثباته افغانستان پلوي کوله او نه یې غوښتل چې ګران هیواد د استعمار تر سیوري لاندې وي او افغانان دې په وروسته پاتې ټولنه کې ژوند وکړي.
او په اسلامي معاصرو كتابونو كې د سيكولريزم تعريف داسې شوی چې مګر دغه تعريف د سيكولرېزم د كلمې بشپړه معنی نه وركوي ځكه سيكولرېزم افرادو او هغو اخلاقو ته هم شامل دي چې په دولت پوري هېڅ تړاو او اړيكه ونه لري،
پرته له شكه علمانيت يوه جاهلي غربي كلمه ده چې غواړي ددې په وسیله علم په نصراني كليسا باندې لوړ او پرمختللی وښيي ځكه همدا كليسا وه چې د دين په نوم ډېرې مودی لپاره د پرمختګ په لاره كې خنډ وه.
په دې معنی چې سيكولرېزم علم ته نه ويل كېږي نو څنګه به د سيكولرېزم ژباړه په علم سره وشي بلكې علم ته په انګليسي ژبه كې وايي او د سيكولرېزم اصلي او صحيحه معنی په بې دينۍ يا دنيوي سره كېږي .
چې له همدې لامله د عربي ژبې پخوانيو سندونو كې دا لفظ شتون نه لري تر څو يې په مفهوم او معنی باندې پوه شو خو په اوسنيو معاجمو او قاموسونو كې ددې پېژندنه په لاندې ډول شوي :
د واتسلاف ۴ ورور زيکموند لوگزامبورگ غوښتل چېکي پاچايي تاج لاس ته راغلي او د دي لپاره پر چېکي پاچايي باندي یی بريد وکړ خو پوځ یی ّپه پراگ کې ماته وخورله.
د هوسیانو غورځنگ په ۱۵ پېړی کې په چکي پاچايي کې یو مذهبي غورځنگ وو چې د کشیش يان هوس د پلويانو لخوا جوړ شو او دغه غورځنگ د یان هوس تر شهادت وروسته په ۱۴۱۵ کال کې د چک پاچایی بېلا بېلو سیمو ته پراخ شو.
کله جی په ۱۴۳۷ کال کې چېکی او مجارستانی پاچا زیکمونډ له دنیا سترگی پټی کړی نو د کاتوليکو او پروټېﺉټانتو اشرافانو په منځ کې نوي مذهبی جگړه بیا بېل شوه.
خو ځینو آلمانو کاتولیکیانو چېکي پاچا ته په بده سترگه کتل او د پاچا په هکله یی وویل چې کافر دی په ۱۹۶۳ کال کې کاتوليکو اشرافانو د پاپ د پوځو مرستو سره د پاچا پر ضد قیام وکړل خو قیام یی ماته وخوړله.
د ۱۱۹۸ کال څخه تر ۱۹۱۸ کال پورې په منځني اروپا کې د بوهيميا په سیمه کې یو تاريخي هېواد او د بوهیمیا رسمي نوم وو چې په ۱۱۹۸ کال کې د آلماني پاچا فیليپ سواب لخوا په رسميت پېژندل شوه او په ۱۲۱۲ کال کې د پاپ اينوسینټ ۳ او امپراتور اتوي ۴ لخوا په رسمي ډول تاييد شوه.
کله چې پښيميسل اوتاکار ۲ په ۱۲۷۸ کال کې په اتریش کې د نیدراسترایش په جگړه کې کې ووژل شو نو د پښيميسلانانو حکومت په مرکزي اروپا کې زوال ته ورسېدله او د واتسلاف ۳ تر مړينې وروسته د لوگزامبورگیانو حکمرانان چېکي پاچايي تاج لاس ته راغله.
کله چې لولېس وزېږېده نو بايرن له خپلې ښځې بېل شو او بيا يې انگلنډ د تل لپاره پرېښود چې لمخې يې د يونان د خپلواکۍ جگړې په مهال له يوې اوږدمهالې ناروغۍ څخه رنځور مړ شو .
د ادا لولېس مور د بايرن څخه په زړه لرلي ټپ له کبله مختورې شوه او لدې چې نه يې غوښتل چې لور يې د هغې د پلار د لېونتوب په هکله اندېښمنه وي نو خپله لور يې د شمېرپوهنې او منطق زده کړو ته وهڅؤله چې لولېس د پوهنپوهنې په ډگر کې وځلېده .
د پېغلتوب په مهال لولېس په شمېرپوهنې کې ډېره برلاسې شوه چې د همدې تکړه والي لمخې دا د خپل انگرېز سيال شمېرپوهاند چارلس ببېج سره ملگرې شوه او د ببېج په شننيز انجن جوړولو پروژې ورسره ملکارې شوه .
د ۱۸۴۲م زېږدي او ۱۸۴۳م زېږديزو کالونو په منځ کې لولېس په لومړي ځل يو اټالياوي متن چې د اټاليايي پوځي انجنير لويگي مينابرېا لخوا په يو انجن باندې لیکل شوی و انگرېزي ته وژباړه .
د هغې د پويټکل ساينس وړتيا د ځينو شننيزو انجنونو په هکله پوښتنو له کبله پدې کې مرسته کړې چې څنگه په يوې ټولنې کې فرد او تخنيک سره يو لاس غبرگې اړيکې جوړولای شي .
کونټس آف لولېس د اگوسته ادا بايرن چې په عمومي توگه د ادا لولېس په نوم پېژندل شوې يوه انگرېزه شمېرپوهانده او د چارلس ببېج د لومړني میخانيکي ماشين چې لومړنيو کمپيوټرونو څخه شمېرل کېږي يو شننيز انجن و د هغه د کاريالونو يوه لیکواله وه .
د لنډيو يوه لو مميزه او خصوصيت دادى چې يوه لنډۍ د موسيقۍ پر اصولو تقريباً پر پنځوس قسمه ويله كېږي يعني په جلا جلا سر او جلا جلا آهنگ اداء كېږي،
په نيمكۍ كي اول سر ويل كېږي دغه سر عموماً يو بيت يعني دوه مسرۍ وي مگر دا دوې مسرۍ كه څه هم په قافيه كي سره يو شانته وي مگر په سېلاب كي برابري نه وي يعني د مستزاد په شكل لومړۍ مسرۍ يې اوږده او دوهمه لنډه وي.
بيا چې د ټكۍ دوهمه اوږده مسرۍ وويله شي د سر دواړي مسرۍ ورسره بيا تكرار ويلي كېږي دا ډول نو هر قسم ټكۍ په نيمكيو كي ويلي كېږي په نيمكيو كي هر يو تن د مجلسيانو څخه حق لري چې يو يو بند وار په وار د غزلچي سره ووايي سر خوئې يو وي صرف هر يو تن له ځانه ټكۍ ور اچوى.
كه څه هم عوامه طبقه شاعران چې ملي اشعار وايي له ځانه جلا غزل هم لري او فرق يې دا كوي چې په رباعي كي اكثره د پند او نصيحت خبري وي او په غزل كي عشقي او په وزن كښي هم فرق سره لري غزل په چست او تند آواز ويل كېږي او رباعي په آرام او اوږده ږغ كوم وخت چې مجلسيان مجلس شروع كوي نو رباعي تر غزل او چاربيتي دمخه وايي او مجلس ملتفت كوي.
خو دومرى دي چې د هري افسانې د نارو سېلابونه پخپله منځ كي يو شى دي او هيڅ فرق نه سره لري دا نارې د عربي اشعارو په څېر په كوم بحر كي مقيدي نه دي بلكي د اروپايي آزادو شعرو په شان ويلي شويدي،
د لنډۍ لومړۍ مصراع نهه سېلابه او دوهمه مصراع ديارلس سېلابه ده چې ټوله لنډۍ گويا دوه ويشت سېلابه ده او په آخر كي يې هرومرو "ميم" او "هـ" يا "نون" او "هـ" راځي او لنډۍ اكثر د ښځو له خوا ويل شويدي.
لومړۍ مصراع 12 سېلابه ده او دوهمه مصراع 20 سېلابه ده ددې افسانې ټوله نارې همدا سېلابونه لري ځكه چې ملي افسانې ډيري دي او نارې يې هم ډيري دي نو نوري افسانې ستاسي مطالعې ته پرېږدو.
د پښتو شعرونه چې د سېلاب له رويه سره جلا كېږي د ځانه مخصوص نومونه لري دا بايد د بديع دعلم په لفظي صنايع كي درته ويل شوي واى مگر څنگه چې تقطيع په دې علم اړه لري دلته يې راوړو او هغه دادى :
په هغه وخت کې د چین د دیوال اوږدوالی 5000 کیلومترو پوری رسیده چې وروسته د خان د سلسلی امپراطورانو په دوره کې د پورته یادشوی دیوال اوږدوالی لسو زرو کیلومترو پوری اوږد شو.
کوم دیوال چې اوس موجود دی د 1368 -1644 زیږدیزو کلونو په منځ کې د چینیانو د مینگ سلسلی په وخت کې جوړ شوی دی چې اوږدوالی یی 7300 کیلومترو پوری رسیږی او د چین 9 ولایتونو منځ کې پروت دی .
دا دیوال په ډیر مهارت سره جوړ شوی دی چې غر او دیوالونه یو بل سره پیوند موندلی دی او په هغه وخت کې دښمن په هیڅ صورت کې له دیواله د باندی خوانه منځ خواته نفوذ نشو کولی.
د دیوال بر یا عرض باندی څلور آسونه غبرگ تیریدلای شی په ځینو ځایونو کې د دیوال بر 4-5 مترو پوری رسیږی د سلاح او غلو رسولو لپاره د یوال داخل کې زینی پورته شوی دی او د سرتیرو لپاره کوټی ،
د دی دیوال ځینی برخی ډیری ښی ساتل شوی دی له هغی جملی نه د « بادلینگ » دیوال چې بیجینگ ته نژدی ولاړ دی د « سی ما تای » دیوال او د « موتیان یو » دیوال چې د چین د دیوال ختیزه برخه ده او لومړنی دروازه نومیږی.
د چین ستر دیوال تاریخ له میلاده مخکې له پینځمې تر اتمې پيړۍ پورې رسېږي چې د شمال له لورې د پرتو ملیتونو له هغو جملې نه د مغولو د حملو د مخنیوی لپاره جوړ شوی.
نوی زيږيدلی ماشوم چې روغ وي په خپل وخت پيداشوی وي نو د مور سينه يې د مايعاتو الکتروليتونو او تغذي لپاره بهترينه ذريعه ده خو په هغه وخت کې چې نوی زيږيدلی ماشوم د ځينو امراضو او کمزوريو له کبله د مور سينه ونه شي خوړلی ،
نورمال ضرورت يې 2-4 // ده که چېرې د وينې د سيروم د سودېم سويه د نارمل اندازې په ټيټه برخه کې وه نو 4 // سودېم بايد اندازه او ورکړ شي او که د وينې د سيروم د سويه د نارمل اندازې په لوړه برخه کې قرار درلوده نو 2 // سودېم ورکول کېږي.
څرنگه چې د ماشوم عمر د ۴۸ ساعتونو څخه کم ده نو ماشوم ته يواځې لس فيصده گلوکوز مايعات ورکول کېږي ) داسې ويل کېږي چې په اولو ۲۴ ساعتونو کې د ماشوم د الکتروليتونو ضرورت د مور څخه د راغلو الکتروليتونو په واسطه کفايت کوي ) دغه مجموعي مايعات نوي زيږيدلي ماشوم ته د وريد له لارې د په واسطه په هرو څلور ساعتونو کې د څاڅکو په ډول ورکول کېږي په دې ترتيب چې
څرنگه چې د ماشوم عمر د ۴۸ ساعتونو څخه زيات ده نو علاوه د مايعاتو څخه ماشوم د الکتروليتونو ته هم ضرورت لري چې په لاندې ډول يې ورته توصيه او محاسبه کوو:
فرضا د يو نوي زيږيدلي ماشوم وزن 3 ده د پيداکېدو تاريخ يې ۱/۱۲/۱۳۸۸ ده او اوس نيټه ۲/۱۲/۱۳۸۸۱۰ ده ماشوم ده نو د ماشـــوم عمر ده په دې معنې چې يو ورځ يې پشپړه تيره کړي ده او په دوهمه ورځ کې روان ده نو د ماشوم مايعات د دوه ورځني ماشوم په ‌ ډول سنجول کېږي .
پټه دې پاتې نه وي چې نظر په ځينو حالاتو د مايعاتو مجموعي اندازه کله کله په ماشومانو کې په فيصدي سره کمېږي او يا زياتېږي لکه چې ړومبی ورڅخه يادونه شوې ده.
دې هم خپل د پلار پر دود خلکو سره ښه چلند لاره او غریبو خلکو څخه به یې د هغوی هر ډول عریضې او غوښتنې اورېدلې او خلکو سره به يې د مهربانۍ او عدالت لار خپله کړې وه .
سلمان د پاچا عبدالعزیز او حسه بنت احمداسدیري زوی دی او له اووه سدیریونو (په سعودي عربستان کې د ملک عبدالعزیز ۷ زامن چې سکه وروڼه دي او د هغه مېرمنې حسې ته ویل کېږي ) څخه یو دی.
د سعودي ژورنالېست جمال خاشقجي «د ریاض د وخت پر والي شهزاده سلمان او له افعان مجاهدینو څخه د سعودي عربستان د ملاتړ کمېټې پر مشرتابه له سلفي افراطي ډلو څخه چې په افغانستان کې یې د شوروي خلاف جګړه کمزورې کوله،
کله چې پر ١٣٥٠ ل کال په ليندۍ مياشت کې له دولسم ټولگي څخه فارغ شو نو په هغه وخت کې د دوامداره مظاهرو له امله پوهنتون رخصت شوی وو او د نوي کال لپاره يې د دولسمو ټولگيو د فارغانو څخه د کانکور ازموينه نه اخيسته.
د همدغه ذوق او مينې له برکته يې په يوولسم ټولگي کې زده کړه کوله چې په ښوونځي کې د يوې ديوالي جريدې مسوليت هم ور په غاړه شو؛ تل يې په ادبي محافلو او مشاعرو کې برخه اخيستې او وخت ناوخت يې د ادب په مختلفو برخو کې قلم هم چلولی دی.
روزنامه ها و مجالت و مسودات گرد اورد و ښاغلی عبدالکریم پسر مستغني مرحوم نیز با وی از هیچ گونه کمک دریغ نه کرد. این کلیات فعالً در مطبعه معارف تحت طبع است. وی شاعر قصیده سرا بوده و در دوره خود در صف شاعران درجه اول قرار داشت.»
تر هغه وروسته د امیر عبدالرحمان خان د واکمنۍ پر مهال د هغه د زامنو سردار حبیب الله خان او سردار نصرالله خان ښوونکی وو او وروسته یې د کابل د مفتي په توگه دنده ترسره کوله.
لغمان دځېنوروایتونوله مخې له کابل څخه تر پیښوره ټوله سېمه رانېوله داځای دهغې پخوانۍ لاري په سرپروت دی اویومهم دمه ځای دی چې له سروبي څخه د بادپېچ له غاښي رادېخواپه زېړاني دښته کې شوې اودالېشنگ اوالېنگارد رودونود مخامخ کېدوپه نقطه کې کوم ځای چې د نیسایالرغوني ښارپروت دی رارسیږي اوله دې ځایه اد ینه پور ،
مارگرېت میتچېل په انگرېزی کې امريکايی لیکواله د په ټوله نړۍ کې نامتو شوي رومان په باد وړي ليکونکې د ۱۹۰۰ ز کال د نوامبر پر ۸ د جورجيا ایالت په اتلانته کې د مدافع وکيل «یوجین ميتچېل» او «ماري ایزابېلا» په کورنۍ کې زېږېدلې ده .
دغه فېلم نه یوازې په امريکا کې بلکې په بهرنۍ نړۍ کې هم ډېر نامتو شو او د اوسکار اته ډالۍ يې وگټلې چې دا د اوسکار د جایزو یو ريکارډ وو او دغه ریکارډ شل کاله دوام وکړ .
پالوال په ژبپوهنه کې د پراخې مطالعې څښتن دی او له پوهنځي څخه تر فارغېدو وروسته يې له ښاغلو پوهاند دوکتور مجاور احمد زيار او بايزيد اڅک سره يوځای په هغه پروژه کې کارنده برخه اخيستې وه چې د يونسکو له خوا د افغانستان د ژبو د اطلس جوړولو په پار جوړه شوې وه.
ارواښاد پوهاند ډاکټر محمد رحيم الهام ليکي چي «دې ډلې د افغانستان د رواو بانډو ته مخه وکړه او د گړدودپوهنې د څېړندود له علمي اصولو سره سم په ډېرو ناخوالو شرايطو کې د آرياني ژبو د گړدودونو په ثبتولو لگيا شول او د ژبني گړدوديز اطلس د تدوين لپاره يې ښايسته ښه مواد ثبت کړل .
نوموړی استاد وروسته د پاکستان د بلوچستان د کډوالو په پنډغالي کې له خپلې کډوالې کورنۍ سرپرستي پر غاړه واخیسته او په افغانستان کې د مخکني هېوادمشر حامد کرزي په مشرۍ د نوي ادارې تر فعالیدو وروسته کندهار ته راغی او هلته يې یو وار بیا د خپل هېواد په غېږ کې لیکوالۍ ته لستوڼي راپورته کړل.
پالوال پر ۱۳۳۷ ل ل کال په لومړۍ نومره له یادې لېسې څخه فارغ او یو کال وروسته پر ۱۳۳۸ ل ل د کانکور ارموینې د ورکولو په پايله کې د کابل پوهنتون د ادبیاتو او بشري علومو په پوهنځي کې شامل شو.
دغه راز په ژبپوهنه کې هم د پالوال استعداد مني او وايي چې تر انتروپالوجۍ و ژبپوهنې ته ډېر تيار وو او دا چې هغه د ژبپوهنې لار پرېښووه او انتروپالوجي او اتنولوجي ته يې مخه کړه،
استاد پالوال پر ژبه د ږغېدلو حق هر چاته ورکوي او په هغو کې بيا د لغت جوړولو او په ژبه کې د نورو بدلونونو راوستلو واک هغه چا ته ورکوي چې صلاحيت يې لري او صلاحيت بيا په لايسنس درلودلو پورې نه تړي،
ډاکټر عبدالرازق پالوال د زده کړيالو د تدریس تر څنگ د کابل او سویس پوهنتونونو د یو تړون له مخې د سویس هېواد له خوا د افغانستان د ژبو د یو اطلس جوړولو لپاره په بدخشان او د هېواد په یو شمیر نورو ولایتونو کې یو شمېر ژبې لکه بلوڅي،
چې په ملا مشک عالم مشهور وو په کال ۱۱۶۹هـ ش یا ۱۷۹۰ م کې د غزني ولایت د اندړو ولسوالۍ د ګنډیر په کلې کې نړۍ ته سترګې وغړولې،