polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
د پښتنو يوه لر غو نې قبيله ده چې داوسيدو اصلي ځای يې دغور تاريخي سیمه ده چې په مر کزي افغا نستان کې پر ته ده ٠ دغه قبيله په اصل کې دلوديو پښتنو يوه پښه ده اودپښتنو دنسب په عنعنوي شجرو کې کښل شوي دي چې دلودي زوی سياڼي دوه زامن درلودل چې يو يې اسماعيل او بل يې پړانګی نومیدل چې داسماعيل له دريو زامنو نه يې مشر سور نومیده چې دده نسل دسور ،
خو ورو سته دشمیر ډېروالي اوياهم جګړو او ځينو نورو عواملو دېته اړ ايستل چې له دغې سيمې نه په لیږدېد وپيل وکړي٠ ځينې يې دهرېرود په واديو کې میشته شول ،
ځينې يې غزني ته وليږ ديدل او ځينې يې هم د سليمان دغره ختيزد دامان په سیمه کې میشته شول ٠همدااوس هم ددامان په سيمه کې سوري پښتانه استو ګنه لري٠ ددغې قبيلې خلک په غور،
بادغيس او هرات کې دزوريانو په نامه سره مشهور دي چې اوس هم ډېر شمیر زوريان يا سو ريان په دغو ولا يتو نو کې میشته دي ٠ ځيني يې هندوستان ته وليږديدل٠د سوري واکمنا نو لړۍ چې له آره له غوره پيل شوې ده په هندو ستان کې يې يوه ستره واکمني رامينځ ته کړه چې سوري شیرشاه يې بنسټ ايښودونکی ګڼل کيږي٠
دافغا نستان نوميالی مؤرخ او مشهور ليکوال لوی استادارواښاد علامه عبدالحی حبيبي د"پښتو ادبياتوتاريخ "په نامه اثر کې دسوري پښتنو په اړوند داسې کښلي دي :
" سوري يا زوري دپښتنو شاهانو يوه لر غونې کورنۍ ده چې له دوی نه دپښتو ژبې داسلامي دورې ډېر اثار موږ ته راپا تې دي اودغه سوريان دپښتنو په تاريخ کې ډېر اهميت لري٠ سوري دغور يوه مشهوره قبيله ده چې اوس هم شته او زوري يې بولي اودا نوم خورا زوړ او لر غونی دی او عربو تاريخ او جغرافيا ليکونکو هم سور دزور يا زوري په بڼه راوړی دی٠ "
په اسلامي دوره کې لو مړنی مؤرخ چې دسور يا زور دنامه يادونه يې کړې ده احمد بن يحيی مشهور په البلا ذري دی چې د٢٥٥ لیږدیز/ هجري کلو نو په شا او خواکې او سیده ٠ ورپسې نورو مؤر خينو لکه احمد بن سهل بلخي په خپل اثر کتاب الا شکال يا صورالا قاليم کې چې په٣٠٩ لیږدیز کې يې کښلی دی،
پردې سر بیره د اسلام په پيل کې دسوري کورنۍ يو بل واکمن ماهوي سوري نو مید چې په مرو کې واکمن واو دساساني امپراتورۍ وروستنی واکمن دريم يزدګرد يې چې عربان يې يزدجرد بولي وواژه٠
دمخه مو يادونه وکړه چې په غور کې دسوريا نو دشنسب کهول داسلام په پيل کې دغور په غر ونو کې واکمني کوله چې په دغو واکمنانو کې يو هم امير پولاد و چې دابو مسلم معاصر او دهغه ملګری پا تې شوی دی چې مشهور مؤرخ منهاج السراج جوزجاني هم د منتخب تاريخ نا صري په حواله کښلي دي چې امير پولاد دابو مسلم ١٣٩ لیږدیزمعاصر و٠ دامير پولاد زوی امير کروړ نومید چې دجهان پهلوان په نامه يادېده چې دتاريخ سوري ليکوال محمدبن علي البستي هم دده ستاينه کړې ده او ليکي چې امير کروړ جهان پهلوان ډېر زړور،
خيسار او تمران ماڼۍ او بر کو شک يې ونیول او درسالت له کهوله يې په خلافت کې ډېر کومکو نه وکړل٠ امير کروړ ډېر غښتلی پهلوان او په يوه تن له سلو جنګياليو سره جنګیده،
زين العابدين پردېس د حاجي سعدالدين خوږياڼي ځوى په ۱۳۰۷ لمريز كال كې د ننګرهار ولايت د چپرهار ولسوالۍ د ماڼو د كمانګرو د كلي په يوه روحاني كورنۍ كې وزېږېد او په ۱۳۱۵ كال كې له خپلې كورنۍ سره د كندز ولايت چاردرې ته راغى،
خپلې لومړنۍ او منځنۍ زده كړې يې د دغې ولسوالۍ د جميعت لېسه كې بشپړې كړې او ثانوي زده كړې يې د كرهنې برخه كې بغلان ولايت كې چې هغه مهال د قطغن مركز و سر ته ورسولې او دېرش كاله يې بيا په نوموړې څانګه كې د هېواد په بېلابېلو سيمو كې دندې ترسره كړې.
هر کله چې يې کومې ولسي نادودې او د وخت د چارواکو ناروا کړنې د خپلو خلکو پر وړانـدې ليدلي او يا اوريدلي دي نو پر وړاندې يې درېدلى دى او له دغـه حالاتو نه يې نور اولس د شعر په ژبه خبر کړى دى چې څو وارې د همداسې صفا وينا او انتقادي شعرونو له امله د زمان او مکان چارواکو او زورورو لخوا نه بندي او وګواښل شو خو هغه له خپل ملي هوډ نه په څنګ نه شو.
د زمان او مکان ظالمانو او مفسدانو خپلې کمۍ او نيمګړتياوې نور د پردېس صيب په کلام کې ونه شوې زغملاى او بالاخره يو څو بدرنګه تور مخو د فرهنګ او د ادب وژونکو څېرو دغه هستې نوره په خپل ولـس ونه لوروله او هغه يې د ۱۳۵۹ لمريز کال د سلواغې په اتمه شپه له خپل کور نه ترور او بيا يې په شهادت ورسولو.
همدارنګه د شهيد پردېس اولادنو او ځينو با احساسه فرهنګپالو لخوا په کال ۱۳۸۹ کې د پردېس کلتوري او ادبي ټولنېتر عنوان لاندې په کندز کې د يو ادبي بهير د بنسټ کېښودل شوه چې تر دې دمه د ادب او فرهنګ په برخه کې په کندز کې د نورو فرهنګي ټولنو ترڅتګ د پام کارونه کړي دي.
دسلارباغ دنجاري دتوليدي فابريکي لپاره خام توکې لرګي ووچې دکونړولايت دمختليفو سيمو څخه راوړل کيدل لکه دانګام ناړۍ اودره پيج څخه راوړل کيدل دالرګي به نوموړي سېمو څخه په سيندکي دجالوپه واسطه راوړل کيدل اوکله به چې دسالارباغ سېمي ته راورسيدل نويوه پاټلې يې فابريکي ته جوړه کړي وه چې بيابه په پاټلې باندي په کارکيدونکي ځاي ته وړل کيدل په دي موادوکې خاموموادواونيمه کاره خامه مواد وودي خامو موادو مختلفو ډولونه درلودل لکه انډه، سپشل، صرف،
دنجارۍ دصنعت دتوليد له امله زيږيدونکې ستونزې په دووبرخو ويشو لومړي دهغه ستونزو تشريح کوو چې دتوليدد پروسي څخه مخکي ستونزي پيداکوي هغه ستونزي چي دتوليد دپروسي په جريان کي اوورو سته دتوليد دپروسې څخه ايجاديږي دتوليددپروسې څخه مخکي دا ستونزې ايجاديږي داچې دنجارۍ دصنعت خام مواد لرګي دي دا لرګي دځنګلاتو دوهلو له امله ترلاسه کيږي اودځنګلاتو وهل لاندي ستونزي زيږوي نباتي فرش تخريبوي خاوره تخريبوي دحشراتو تم ځاي ورک کيږي داوبو شدت زياتيږي هوا ککړه وي زراعتي ځمکه ورسره تخريبيږي،
غنم اوشولي اوداسي نور زراعتي کرکيله کيدله ترټولو مثبته نقطه چي په پخوانۍ فابريکه کې يعنې دسالارباغ فابريکه کې موجوده وه او کنړونو دنورو خصوصي فابريکو کي موجوده نه ده د قاچاقو مخنيوی دی ،
درحمت ساحل محمد توليدي اوصنعتي فابريکې کې هم موجوده ده د قاچاقو مخنيوی دی دسالارباغ پخوانۍ فابريکه کي روغو کارګرو سره په څنګ کي معلولينو ته هم سهولت موجود وو چې کارپکي وکړي مګرداسهولت داوسنيو فابريکو په داخل کي نشته .
دي فابريکه کې تابوتونه هم جوړيدل چي ددي فابريکې کاريګرو دکورنيو لپاره اودسيمي اوسيدونکو يعني دتيشي او اسعداباد خلکو لپاره به مفته اوپه وړيا ډول ورکول کيدل.
اوکوچني زيتني اجناس هم توليدوي لکه ميوه دانۍ ٬قابونه ٬ جيکونه٬ پيالي٬ کاسي٬ پتنوس٬ ټوش٬ پيپر ٬کوډبند ٬سګريټ داني٬ قلم داني٬ دشيشي فريم٬ ساعتونو لپاره فريم ٬ګيلاسونه بنګړو سټين،
چليمچې ګانې اوداسې توليدوي په دي فابريکه کي کي داسي دروازي توليدشويدي چي ديوي دروازي قميت ۴۰۰۰۰ افغاني اوان تر۶ لکه افغانيو پوري دي دانوموړي دروازۍ دکمپوټري ماشينونو په واسطه توليديږي ددي صنعتي اوتوليدي فابريکي دتوليد لپاره بازارموندنه دنندارتونونو په شکل باندي کيږي دافابريکه دلوي افغانستان په اته ولايتونو کي نندارتونونه لري لکه ،
لوګر اوپه کونړولايت کي نندارتونونه لري دنندارتونونو سره سره حکومت لخوا نوموړي فابريکي ته فرمايش ورکول کيږي اوحکومت ټول د نجارۍ پاخه مواد د نوموړي فابريکي څخه خريداري کوي کله چې عامه خلک ددي فابريکي توليدات خريداري کړي نو خريداري شوي توليدات ورته دنوموړي فابريکي په مصرف ليږدول کيږي ددي فابريکي دتوليداتو قميت دهوکړي اوجوړجاړې په اساس باندې کيږي ددې فابريکې ستونزې:
دبريښنا نه شتون داوله موادو انتقال ستونزه دامنيت ستونزه کله چي کمپوټري ماشينونه خراب شي نوبياد پرزو راوړل يا چين استاد راوستل لويه ستونزه ده چي ډيروخت صنايع اوزيات مصرف ترسره کيږي .
دژوندانه چاپيريال په مجموعي ډول دجعرافيه پوهانو پاملرنه ځانته جلب کړيده اوسنۍ څيړني ښايي چې دکارخانوپه پراخه پيمانه جوړول دهوا دځمکې دروانو اوبو او ځمکي لاندي اوبو دککړولو لامل ګرځي صنعتي انقلاب له اروپاڅخه پيل شو چې اصلي زانګويې دانګلستان هيواد اوله هغه ځاي څخه نړۍ ته خپورشو اوپه شمالي امريکا په تيره بيا دامريکاپه متحده ايالاتونوکي يې پراختيا ومونده او دموټروجوړولو بيړۍ جوړولو الوتکو جوړولو اوپه نورو برخو کي په سل ګونو فابريکو په کارپيل وکړو داسيا لوي وچي هيوادونو لکه جاپان،
هنداوداسي نوروهيوادونو هم دبيلابيلو کارخانو په جوړولو پيل وکړ اونورو زياتره هيوادونو لکه دافريقا لوي وچي او استراليا هم لوي فابريکي په ځانګړو برخوکي جوړي کړي دغه ټولوداسيا بيلابيلو څانګوکي دژوندانه دچاپيريال په ککړولوکي زياتي ستونزي رامنځته کړي لکه کاربن ډاي اکسايد ،
نايتروجن ډاي اکسايد زهرجن غازونه داوبو بړاسونه اوداتومي ايزوتوپونو نه اوداسي نور په هواکي داخليږي چي دهوا فزيکي اوکيميا وي خواص تغيروي په عمومي ډول مخلتف غازونه له فابريکوڅخه خارجيږي ځيني ډيرپورته ځي او هوا ککړوي دمثال په ډول دکلوروفلورکاربن غازله فابريکو او سړوونکو سرچينو څخه خارجيږي چي دهوا په لوړو پوړوکي داوزن په قشر کي کيمياوي ترکيبونو سره تعامل کوي داوزون طبقي ويجاړوي اوپه پاي کي دځمکي دتودوخي سبب ګرځي .
کېښتۍ جوړه شوه ٬ خوماشينې صنايع بيا دومره تاريخې قدامت نه لري اوپه اتلسمه ميلادې پيړۍ کې داروپا په انګلستان نومي هيواد کې جيمز واټ لخوا دنجارۍ ماشين جوړشو.
په کونړولايت کې دنجارۍ صنعتې اوتوليدي فابريکې دکونړولايت په صنعتې کيدو اودخلکود کاروبارلپاره زمينه مساعده کړيده بله داچې دکونړ ولايت دلرګيوارزښت به زيات شې اودلرګې به په خپل ولايت کې په کارتمامه موادوبدل شې يعنې لرګې به ځاي پرځاي پاتې شې داموضوع ډيره داهميت وړ وه نوما هم دافتخاروالله فخراستاددلارښووني لاندي پري داليکنه او څيړنه ترسره کړيده چې په ليکنه کې مي دمتعبرو سرچينوڅخه استفاده کړيده اوداڅيړنه مې په دري فضلونو کې بشبړه کړيده،
صنعت یو توليدلي فعاليت دی چي د هغه په ترڅ کې له هغو لومړنيو يا خامو توکو څخه چي له ځمکي تر لاسه کيږي د کار وړشيان او اجناس جوړيږي او د بشري ټولنو اړتياوي ورباندي بشپړيږي .
دصنايعوپه رامنځته کولواو دهغو راتلونکي پر مختيا ولپاره لومړني توکي دلوړ ارزښت لرونکي دي ٬ خوديوي فابريکي دځاي په غورکولوکې دهغواغيزمنتوب راټيټ شوي دي داځکه چې هغه صنايع چې پخوابه دلومړنيو موادو سرچينوته نژدي جوړيږي ٬ نن ورځ دحملاونقل دوسا يلوپه پرمختګ سره هغو ته نږدې وي نه جوړيږي اودالا مل هرومروپه پام کي نه نيول کيږي خوبياهم يوشميرصنايع لکه داوسپني دويلي کولو صنا يع دهغودورو ندوالي له امله اود خوراکي توکوصنايع دهغودژرخرابيدو له امله کانونواوکروندوته نژدي جوړيدي .
صنعت يو توليدي فعاليت دی چې د هغه په ترڅ کې له هغو لومړنيو يا خامو توکو څخه چې له ځمکې ترلاسه کېږي د کار وړشيان او اجناس جوړيږي او د بشري ټولنو اړتياوي ورباندې بشپړيږي .
اودرحمت ساحل محمد توليدي او صنعتي فابريکې مؤثريت اومولايت نسبت داسعداباد اوکونړولايت نورو فابريکو څخه زيات دي دسالارباغ فابريکه د سياسې رژيم دتغير له امله يعنې دډاکټرنجيب الله څخه مجاهدينو ته دواک په لاس ورتلل ددي باعث شول چې دافابريکه له منځه ولاړه شې دې فابريکي دمجاهدينو په واکمنۍ کې درې کاله دوام وکړو .
نوموړي فابريکې په خپل وخت سره کونړولايت ته دنجارۍ په صنعت کې لومړي مقام ورکړي وواوسره ددي کونړ ولايت ته حکومت ځانګړې توجواو د فرانسې د حکومت لخوا دکونړولايت سره او دفابريکي د نجارانو سره مرستې کولي درحمت ساحل په فابريکه کې دهغه ماشينونو څخه استفاده کيږي چې هوانه ککړوي هغه ستونزې چې دنجارۍ دصنعت دتوليد له امله رامنځته کيږي
هيڅ يوشخص غوره له خوړلي ندي له هغه چاڅخه چې دخپل لاس کسب څخه يې خوري اودالله تعالي نبي داودعليه اسلام دخپل لاس دکسب څخه روزي خوړله دالله استازي دمختلفو کسبونونو خاوندان وه په بل حديث شريف کې يادونه کيږي چې په تحقيق سره داودعليه السلام دجنګي زغرواوسپنې کمسيونوجوړونکي وه اوادم عليه اسلام بزګرو اونوح عليه السلام ترکاڼ وه اوادريس عليه السلام درزي وه اوموسي عليه السلام شپون وه له ذکرشوي حديث مبارک څخه روښانه کيږي چي کسب اوصنعت په اسلام کي دخلکو ښه وسيله اودکسبونود پرمخ وړلو لپاره له مناسبي ټيکنالوژۍ څخه کاراخستل حلاله دي .
يوبل هغه لامل چي دصنايعو په رامنځته کيدواوپرمختيا کې اغيزه لري هغه انرژي ده پخوابه يوشمير صنعتي موسيسات په هغو ځايونو کي جوړيدل چي هلته به دډبرو سکاره يا رواني اوبه وي لکه دانګستان په لانکشاير اويورکاشير کي درخت اوبدلو صنايع ٬ خووروسته بياد ډبروسکرو ځاي چي درانه وواودليږدولو لګښتونه يي ډيراوچت ود نفت اوګازو انرژي ونيو .
همدارنګه دبريښنا انرژي رامنځته شوه چي دانرژي يوډيرمهم ډول دي اودصنعتي موسيساتوځاي په غوره کولو کي يې ډيره اساني راوستله ٬ داځکه چي لرې پرتوصنعتي کارځايونوته هم دبريښنا ليږدول کيداي شي .
جلدي اوداسي دنوروناروغيوسبب ګرځي دکارخانو اغيزي نه يوازي په ځمکه بلکي په فضااو سمندرکي هم داحساس وړدي فابريکو ناوړو اغيزي دځمکي اتموسفير هم ککړه وي هغه سيندونه چي دفابريکو ترڅنګ بهيږي دفابريکو د اضافه او خامو موادو په واسطه اغيرمن کيږي اتومي اضافي مواد هم دسيند اوبه ککړي کړي دي دنفتو دبيړيو څخه په ځمکه کي دنفتو توليد هم دسيند اوبه اوسمندري ژوند يې متاثره کړی دی .
دوهم دصنعتي توليداتو دپلورلولپاره يو مهم لامل دي چي دصنايعوپه يرمختګ کې ارزښت لري بيلا بيلې سيمي دګټې داندازې دمالونو بيو دخرڅلاوداندازي داجناسو اومالونوته داړتيا له مخي يودبل سره توپير لري صنعتي هيوادونه هڅه کوي چې دخپلوتوليداتو لپاره زيات اوپراخه بازار ونه ومومي اوپه دي توګه زياته ګټه ترلاسه کړي له همدي امله دصنا يعو خاوندان دمشتريانو موندلوپه خاطراوخرڅلاوپه بازار دلاسبري لپاره سوداګريزه ستونزه.
ديو ه صنعتي کارځاي دجوړولولپاره بايد ځمکه ولرو لومړنۍ فابريکي به معمولاً په کوچينو ټوټو او هوارو وځمکوکي جوړيدلي ٬ خو دفابريکو په پرمختيا اوپراخوالي سره اودهغودشمير په زياتيدو سره هوارو اوپراخو ځمکو ته اړتيا لازياته شو ه ديوي فابريکي دځاي په غوره کولو کې به ښه وي چي دشاړواو ناکرنيزو ځمکو څخه کار واخيستل شي ځکه چي ارزانه وي اوکرنه پکي نه کيږي .
حمل اونقل دصنعتي موسيسو دلومړنيو اړتيا وړ توکو د دورجن کيدو په خاطر او دخرڅلاو بازار ته دتوليد شووتوکودرسولولپاره موصلاتي شوي او دليږدولو وسايلوته اړتيا ده چي دادصنايعو په رامنځته کيدو اوپرمختيا کې ډير مهم ارزښت لري لکه چي وويل شول دليږدولو دوسايلوغوره کول دورجن شو يا مالونو په دروندوالي دلاري اوږدوالي دمالونودزيانمن کيدواو نوروپوري تړلې ده.
ښکاره خبره ده چي کارځواک دصنعت درامنځته کيدو ٬ ځاي غوره کولواوپرمختيا لپاره يو مهم عامل دي اوله دووخواوويعني دکميت اوکيفيت له پلوه ارزښت لري پخوابه دکارګرانو شميرډيرارزښت درلود٬ خونن ورځ دصنايعو په ماشيني کولو سره ٬ کارګرانو ته اړتيا ورځ په ورځ کميږي ٬خودهغوي مهارت اوتحصص لوړ ارزښت پيداکړي .
دنجارۍ دصنعت توليدات په مختلفو ډولونو اوډيزاينونوکې جوړيږي دوي دتوليداتو په برخه کي افغانې پنجابي اوترکيې توليدات ترسره کوي چي په افغانې توليداتوکي ډبل بيټ ميز چوکي دروازه اشاداره کوچونه سينګارميز اوپه پنجابي اوترکيي توليدکې صرف ډبيټ اوسوپي جوړيږي ځيني
ديوه صنعتي کارځاي لپاره دځمکي داخېستو دماشينونولومړنيو توکو دکارګرانو د حق طرحي اونورو لګښتونو دپوره کولوپه خاطر بايد پوره پيسي ولري پخواوختونوکي به خلکو شخصا دصنعتي کارځاي په جوړولولاس پوري کاوه خونن ورځ بانکونه اودولت پورورکوي اوهغوي لپاره پانګه برابروي.
زينتي توليدات هم ترسره کوي لکه؛کوډبند٬ دبنګړو ستين٬ پتنوس ٬دشيشي لپاره فريم ٬جيکونه ٬ميوه دانۍ ٬ټوش پيپر٬کاسي اوداسي نور نجاران وايې چي مونږ دخلکودکورونو اوحجرو لپاره ټلونه هم جوړوچي داټلونه په مختليفو ډولونو اوقسمونوباندي جوړاولګيږي چي د ما لک په خوښي پوري اړه لري.
په صنعت کې ټول هغه فعاليتونه شامل دي کوم چې د توکو او خدماتو په توليد او د کانونو د راسپړلو په برخه کې ترسره کېږي يعنې د خامو موادو د بڼي بدلون ته د نجارۍ صنعت ويل کېږي.
دنجارۍ صنعت دخاموموادودبڼې دبدلونه څخه عبارت دي دنجارۍ دصنعت دتوليدلپاره خامه مواد دي داخامه مواد کيدای شي چې اوليه خامه مواد وي اويا نيم کاره خامه مواد وي.
کارځواک ٬ پانګه ٬خرڅلاوبازار اوحمل ونقل هغه لاملونه دي چي دصنايعوپه ځاي پرځاي کيدواو پرمختياکي اغيزه لري چي دلته دهر يوه په هکله خبري کاوو:
په صنعت کې ټول هغه فعاليتونه شامل دې په کوم کې چې توليد اوداجناسواو خدماتو استحراج ترسره کيږې ٬ يعنې دخامو موادودبڼې بدلون ته دنجارۍ صنعت ويل کيږې .
دنجارۍ دصنعت پورې تړلي ستونزې په دوه ډوله ويشل کيږي دنجارۍ دصنعت د توليد پر و‌ړاندې ستونزې د نجارۍ دصنعت دتوليد له امله زيږيدونکي ستو نزې .
کله چې د کابل بي بي مهرو غونډۍ کې جګړې شدت واخېست او له هرې لورې افغاني غازیانو حملې پیل کړې دا داسې وخت و چې جګړې خودجوشه حالت غوره کړی و نه کوم قوماندان موجود و او نه هم په دې جګړه ایز حالت کې چا سره ددې فکر و او نه هم په داسې احساساتي وخت کې چا،
د جان ویلر لیکل شوی کتاب دی چې د افغان جزائل په اړه پکې په پوره تفصیل خبرې شوي ویلر د مېرمن ليډي سیل (د ډګرمن رابرټ باب مېرمن وه چې د انګریزانو سره د یرغل پر مهال یې افغانستان ته سفرونه کړي) له قوله په خپل کتاب کې لیکي؛
زما په فکر د جزائل د شهرت یوه مهمه وجه دا هم کېدای شي چې د جزائل پر مټ داسې یو قوت مات شو چې لمر یې په واکمنۍ کې نه ډوبېده او په خپله انګرېزانو د جزائل په قوت اعتراف کاوه،
د میل په لاندينۍ برخه کې له لرګي استفاده شوې چې دا لرګی بیا د میل سره د یوې حلقې اوسپنې په واسطه تړل شوی د لرګي او میل د اوږدوالي له امله د اوسپنې دا حلقې حتی تر څلورو پورې رسيږي.
جزائل بیا لاسي جوړ ټوپکونه و هر اهنګر او استاد پکې خپله سلیقه پاللي وه؛ دا له انګریزي ټوپکونو څخه اوږده وو حتی اوږدوالی یې تر ۱۸۰ سانتي متره پورې رسيږي او د همدې اوږد میل برکت و چې تر ۱۵۰ مترو پورې یې رسا نښه ويشته.
د علوي سفر کتاب د همدې متن په اوږدو کې راغلي چې اکبر خان نه غوښتل مکناټن و وژني؛ هغه نیت درلوده چې مکناټن له ځانه سره بندي کړي او د خپل پلار په بدل کې چې په هند کې له انګریزانو سره په تبعید کې ژوند کاوه معامله وکړي.
همدا رنګه په ويکيپډيا کې دجزائل نوم پر وړاندې د اوږده میل لرونکي ټوپک ذکر شته. جزائل په پښتو لنډيو او شفاهي ادبیاتو کې په مختلفو نومونو یاد شوی تور ټوپک، بوړی، پیتی،
تاسو کولی شئ د ګډوډۍ په اړه مالومات لاسته راوړئ او له هغو څخه په ګټې سره هغه ته روحیه او هیله ور وبخښئ او په رغولو کې یې مرسته وکړئ او په درملنه کې یې شریک شئ البته باید خپلې جسمي او اروایي روغتیا ته هم پام وکړئ د بای پولر لرونکو کسانو له لوړ او ټیټ اروایي حالت او خوی سره مخامخ کېدل اسانه کار نه دی،
چې بای پولر یا دوه قطبي ګډوډي یې بولي او په څو برخو وېشل کېږي لنډه دا چې بای پولر یانې نیمه ورځ یې پر ځان نیت بد وي او نیمه ورځ پر خلکو او یا برعکس.
ددې ګډوډۍ د بېرته راګرځېدو د خطر د مخنیوي په پار تاسې او ستاسو په چاپېریال کې شته خلک د بای پولر ګډوډۍ او د هغې د نښو نښانو په اړه د اړتیا وړ مالوماتو او خبرتیاوو ته اړتیا لرئ،
که چېرې تاسې په بای پولر ګډوډۍ اخته یاست نو دوايي درملنې ته هم اړتیا لرئ تر څو وکولی شئ د دې ګډوډۍ د شدت او بیا راتګ مخنیوی وکړئ او دا کار کلینکي ارواپوه کوي.
هغه خپلې لومړنۍ او منځنۍ زده کړې په ۱۳۲۹-۱۳۴۰ ل کلونو کې په رحمان بابا لېسه کې په ډېرې ښې درجې بشپړې کړې او له همدې لامله په ۱۳۴۱ ل کال کې د لوړو زده کړو لپاره د جرمني هېواد ته واستول شو.
ښاغلي میرازي په جرمني کې په ۱۹۶۳ کال کې آلماني ژبه زده او په ۱۹۶۳ ز کال کې یې د جرمني په فرانکفورت کې د کالج ټاکلي پروگرام د لوړو نمرو په اخیستلو سره بشپړ کړ.
هغه ته د دغه ستر اکاډمیک بریالیتوب له کبله په یاد شوي پوهنتون کې د دکتورا فرصت ورکړ شو او له ۱۹۶۹-۱۹۷۲ پورې يې د دکتورا تیزس بشپړ او د یاد شوي پوهنتون د علمي مسلکي پوهانو د ټولنې په وړاندې یې له خپل تیزس څخه په لوړه درجه دفاع وکړه او د دکتورا ویاړ یې ترلاسه کړ.
دکتور نوراحمد میرازی د ۱۳۵۱ کال په مني کې هېواد ته راستون او د کابل پوهنتون د ساینس پوهنځي د بیولوژي په څانگه کې د استاد په توگه وگومارل شو او په دنده یې پیل وکړ.
پوهاند دکتور نور احمد میرازي کابو نیمه پیړۍ گران هیواد ته د خدمت په پار له ځنډه پرته په پرلپسې توگه په زرگونو پوهنيز مسلکي او ملي کادرونه روزلي او ټولنې ته یې وړاندې کړي دي.
معروفه او اسانه طریقه ئی د یو موضوع خوښول دی د هغی موضوع متعلقات د متلونو حکایتونو لطیفو شعرونو او تلمیحاتو په مدد په خوندور غیر رسمې انداز کښی د خپلی مدعا مطابق وړاندی بوتلل دی
" چند لمحو کے لئے سنجیدہ زندگی کی باقاعدگیو سے قطع نظر کرکے غیر رسمی اور ہلکے پھلکے انداز میں کسی بھی موضوع پر ذاتی اظہار خیال کرنے کا نام انشائیہ ہے"
له ۳/۹/۱۳۷۶ نېټې څخه پر ریاست سربېره د ۱۳۷۸ ل کال د غويي میاشتې تر پایه پورې د علومو اکاډمي د بشري علومو د برخې سرپرست مرستیال وو او پر ۲۰/۷/۱۳۷۸ نېټه د افغانستان د علومو اکاډمي علمي منشي شو چې دغې دندې ته یې د ۱۳۸۵ ل کال د زمري میاشتې تر پایه دوام ورکړ او په همدې نېټه په دوهمه رتبه بست کې د پښتو څېړنو د نړيوال مرکز د علمي منشي په توگه مقرر شوی،
په پای کې پر ۱۳۹۶ ل کال د افغانستان د علومو اکاډمي د ریاست په وړاندیز او د هېوادمشر په منظورۍ له ۲۳/۸/۱۳۹۶ نېټې راهيسې د بشري علومو په برخه کې د افغانستان د علومو اکاډمي د مرستیال په توگه مقرر شوی چې تر اوسه هم همدا دنده پر مخ بیایي.
د لیسانس دیپلوم یې پر ۱۳۵۷ ل کال د کابل پوهنتون د ژبو او ادبیاتو پوهنځي له پښتو څانگې څخه په لوړه پوړۍ او د ماسترۍ زده کړې یې د تر سرلیک لاندې پايليک په لیکلو او دفاع کولو سره پر ۱۳۷۰ ل کال پای ته ورسولې او په لوړه پوړۍ ترې فارغ شوی دی.
د عسکرۍ مکلفیت خدمت ته ولېږل شو؛ دغه دوره یې د اردو په مطبعه او عسکري اخبار کې تېره کړه او پر ۱۳۶۰ ل کال د ترخیص له اخیستلو وروسته پر ۱۰ /۹ / ۱۳۶۰ نېټه د کابل مجلې مرستیال او د ۴۰ ورځو له تېرولو وروسته یې د هغه وخت له مقرراتو سره سم د نوماندۍ دوره پای ته ورسېده او د څېړونکي مرستیال رتبې ته یې ترفیع وکړه.
نصرالله ناصر له فراغت سره سم د ۱۳۵۷ ل کال د مرغومي میاشتې پر لومړۍ نېټه د څانگې خلاف د کرنې او ځمکو اصلاحاتو وزارت کې د مدیر په توگه وگوکارل شو.
پر ۱۳۵۸ ل کال یې د افغانستان د علومو اکاډمي د علمي غړیتوب ویاړ تر لاسه او د همدغه کال د چنگاښ پر ۲۵ د دې اکاډمۍ د زېري اوونیزې په شپږم مسلکي بست کې یې د نوماند علمي غړي او د مهالنۍ د چاپ پازوال په توگه کار پيل کړ.
په ډېرو کې یې نصرالله ناصر گډون کړی دی چې شمېر یې له څخه اوړي او شاوخوا سیمینارونو ته یې مقالې لیکلې او لوستلې دي چې د سیمینارونو په ټولگو کې چاپ او خپرې شوې دي.
څو میاشتې یې په نادريې لېسه او پر کال یې د څو میاشتو لپاره د کابل پوهنتون د ژبو او ادبیاتو د پوهنځي د پښتو څانگې د ماسترۍ په پروگرام کې درس ورکړی او همدارنگه د پښتو ماسترۍ د بورډ منشي هم وو.
نصرالله ناصر پر ۱۳۸۲ ل کال مافوق رتبې ته ترفېع کړې او علمي رتبې یې په ترتیب سره ترلاسه کړې دي چې اوس د څېړنپوه علمي رتبه لري او دا رتبه یې پر ۱۳۸۸ ل کال ترلاسه کړې ده.
دا نقشه د نړیوالو ادارو له خوا ترتیب شوي ځکه نو ترې د هېواد د اقلیت او اکثریت موضوع هم په ښه توګه څرګندیدای شي او هغه کسانو ته ښه پیغام ورکوي کوم چې د پښتون قوم له اکثریتوالي او لویوالي سترګې پټوي.
په نقشه کې هېواد په شپږو زونونو وېشل شوی او د هر زون په ولایتونو کې یې تر ټولو لوی قوم او هم دوهمه درجه قوم په ګوته کړی او بیا یې په ټولیزه توګه د هر زون قومي سلنه ذکر کړې ده.
لاندې نقشه د ګران هېواد د بشري جغرافیې او قومي ترکیب په تړاو غوره معلومات په لاس راکوي او د هېواد د ټولو وروڼو قومومونو سلنه او د هستوګنې سیمې ترې څرګندیږي.
شاعر گلستان بابا د خپل ژوند وروستۍ شپې ورځې د پېښور په کوچي بازار کې تېرې کړې او هم هلته يې د غربت په تورو تیارو کې پر ۱۹۵۸ زیږدي کال له دې پاتې نړۍ سره د تل لپاره مخه ښه وکړه.
له همدې لامله د هغه چا ژوند چې ځان یې په بل څیز عوضي نیولی نه دی او خپل "واقعي خپل" ته ور رسېدلی د هغه انسان له ژوند سره چې بدن یې واقعي خپل ورښوول شوی وي،
که سوچ وکړو موږ بې له دې خاورینې تنې بل څه نه یو؛ نو باید پوه شو چې یو له بدترینو الیناسیونونو او د مسخ له بدترینو ډولونو پیدا شوی او تر دې روسته په هغې نړۍ کې ژوند کوو چې خپله پکې حاضر نه یوو او پردی مو په نړۍ کې ژوند کې خپل استازی کړی او همدا مو پر ځای کار کوي،
ددې ویینې موخه تر یوه بریده ددې نړۍ د اړخونو څرگندول او بیا پېژندنه او په نهایت کې له دغسې ژونده مخ اړول او سالم او روغ رمټ ژوند ته ور مخه کول او په منطق او دفاع کې اوسېدل دي.
ارزانه مال پرې قیمته و نه پلوري؛ خو له نورو څیزونو سره د ځان د معمالې په باب ډېر سرسري او ناغیړی وي او په اسانۍ د ځان پر ځان یو بل څیز پېري او د "واقعي خپل" پر ځای "پردی" کېنوي او ځان ارزانه پلوري:
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ)) " او د هغو په څېر مه کېږئ جې خدای یې هېر کړ؛ نو خدای خپل ځانونه ترې هېر کړل،
د ښکیلاکگرو یوه ستره او اغېزمنه نخچه دا ده چې د انسانانو نړۍ خورا ورتنگوي او لږ تر لږه نه پرېږدي چې نړۍ یې د بهرنۍ جغرافیايي نړۍ انډول وي.
مهم ټکی دادی کله چې یو څیز چورلیز شو او د لارې او مسیر پای او نهایت وگڼل شو او ټولې هڅې یې په پار وې؛ نو هله په ژوند بل رنگ خپل کړي او د هر چا ځانگړې نړۍ به څرگنده او په نښه شي.
دا چې زموږ په پېر کې انسانان دغسې بې زغمه شوي او د بې زغمېدو نښه یې همدا ده چې په لومړی درجه کې خپل ځانونه زغملای نشي او په دویمه درجه کې نور؛ نو په همدې پار خپله له خپلو سره نه دي.
انسانان خپلې نړۍ سره نژدې کولای او په خپلو نړیو کې گډ ټکي او عناصر درلودای شي؛ خو دا هډو د بهرنۍ نړۍ د وحدت له مخې پېژندوني نه دي؛ بلکې ژوند یې باید وښيی چې څومره یې نړۍ سره گډې،
په بله وینا په کومه کچه چې د ننني او واقعي نړۍ ته مو کوم عناصر راننوتي وي او زموږ په واقعي ژوند کې یې ونډه درلودلي وي په هماغه کچه نړۍ ته مو راننوتي دي.
چې یو شمېر ځوانانو مو پر ځان او په هېواد کې په اوسېدو باور له لاسه ورکړ او دا چې یوازې په ۱۳۹۴ کال دوه لکه تنه هېوادوال اروپا ته وکوچېدل یو اروایي دلیل یې همدا دی.
د بهرنیو ډنډورې او د واکمنو له فرصتونو سمه ناگټنه او هم په هېواد کې د پیاوړیو سیاسي او اندیزیو گوندونو نه درلودل له هغو لاملونو ځنې دي چې دا اوسني حالات یې راتپلې دي.
حرام کوم دی او فرض کوم دی؛ خو په ځان پېژندو کې بېوسې دي. د څیزونو په بیه ښه پوهېږي او پېرلای هم شي؛ خو ځان ارزولای نشي. دا پېښه د انسانانو په نړیو کې هم مصداق مومي. انسان ځان د بل موجود پر ځای ایښوای او "دروغجن خپل" د "واقعي خپل" پر ځای کېنوی شي او له ځانه را چاپېره یوه نړۍ جوړه کړي،
دا د ادیانو له بنسټېزو ښوونو ځنې دي چې انسانانو ته خپل واقعي ځان ورورښيي او ورته ووایي چې څنگه په خپلې نړۍ کې حاضرېدای شو ا و د مولانا په تعبیر د بل پر ځمکه کور ودان نکړو.
په داسې نړۍ کې ژوند کوي چې خپل ترې غایب او ناسوب دی؛ خو په عین حال کې په یو ډول پکې حاضر او سوب دی؛ یعنې په دروغو مني چې پکې حاضر دی؛ خو واقعا ترې وتلی دی.
بې له خاورینې تنې بل څیز نه موندلېږي او دا خاورینه تنه چورلیز شي او زموږ گرده نړۍ ترې راتاوه جوړه شي او تن داسې یو رکن شي چې نړۍ مو پرې ولاړه وي،
د کړمې شیراني کلۍ د شیراني ولسوالۍ سهېلي پښتونخوا له لرغونو کلیو څخه دی چې له تحصیل مقام ماڼېخواه څخه نژدې سپاړس کیلومتره واټن باندې د شمال لور ته په یونین کونسل کړمه کړمانزئي کې موقعیت لري.
د کړمې مشران د جرګو مرکو خلک دی چې د بریتانیې د واکمۍ له وخت څخه نیولې د ژوب د قبایلي حیثیت تر ختم کېدو پورې یې په جرګو کې فعال رول درلود بیا چې جرګه سسټم ختم شو اوس د ولس ترمنځ د مرکو او ننواتو په وسیله روغې جوړې کوي.
' په کړمه کلي کې لومړی ښوونځی د بریتانیې د واکمنۍ پر محال په کال ۱۹۲۲ کې جوړ شوی وؤ اوس محال دلته پنځه لومړني ښوونځي یو شخصي ښوونځی او یو منځنی ښوونځی شتون لري له کړمې سره جوخت په خنکئ او لهړ کړمانزئي کې دوه عالي ښوونځي هم شته.
امیر لیکلي دي چې کړمه او غرلمه د شیراني دوه ستر کلي دي ما دا کلي د پښتني سیمو د سفر پر محال ولیدل ډېر میلمه پاله خلک وؤ زه دلته د قامي مشر ملک ساکو خان کړمانزئي کره مېلمه شوم زما او د لښکر یې خوارا زیات چوپړ وکړو د تګ پر محال مې یوه ځغره او توره په جائزه کې ورکړه بیا مې د برنج کلي پر لور یون وکړو .
د کال ۱۹۱۹ افغان انګریز جګړه چې د استقلال د جګړې په نوم هم یادېژي د شیراني ننګیالی ولس بېطرفه پاتې نه شو او له کړمې او نورو نژدې کلیو څخه د ملک بهار کړمانزئي په مشري کې ګڼ شمېر کسانو ګډون وکړی او په سلیازي کې یې له مشوخان شیراني سره اوژه پر اوژه د بریتانوي استعمارګرو ځواکونو خلاف په جګړه کې په مېړانه سره برخه واخیسته چې په یاده جګړه کې مشو هیزئي باښک کړمانزئي او سندئ په شهادت ورسیده او ستانه دار کړمانزئی ټپي شو وروسته بیا په خدای مرګ مړ شو.