polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
وېټ او لېنتهـ ئې رامینځ ته کړل او مصوري ئې اقلیدسي کړه ـ نو یو خو نوي ادبي اود مصوري خوځښتونو دې عمل نه ګټه پورته کړه خو د دې هر څۀ وروستۍ پایله دا راووته چې مصوري هم لکه د نثرم د مصورانو ذات د ښودنه یا د شخصیت د اسلوب شوه ـ اوس تحریکي اسالیب ته پاملرنه کمه کوزه کېږي او مصوران د ذات پېچیدګۍ نه لکه د نثرم لیکونکي تاثر اخلي ـ دا تصویرونه هم لکه د نثرمونو چاپېرچل هغسې نۀ ښائي چې څنګه ئې مونږ خوا وشا کښې وینو ـ بلکې د دې خوا وشا د ماحول انځورګرۍ کښې د مصور خپل حسیت ورګډېږي.
ـ روایتي شاعری کښې پۀ موسیقۍ د عروضي آهنګ بندېز منلے کېږي خو نثرم دغه جواز د مصورۍ نه اخلي ـ د فنونو تر مینځه د بنيادي مشترکه قدر موزونیت او د ترتیب او توازن خبره شوې ده ـ دلته دغه ترتیب او توازن د مصورۍ پۀ واسطه نثرم ته راځي او هم د فکشن پۀ بنیاد باندې وي ـ دا عجیبه نۀ ده چې یو خوا منلي نثرم لیکونکي د ټولنې نه باغیان وو نو بل خوا ئې مصورۍ سره او فکشن سره او تنقید سره هم کار ساتلے دے ـ لکه د پال ورلین ټولګه
باديليئر دا مفکوره د ځوانيمرګ روماني امريکن صحافي ليکوال ايډګرايلن پو د شعر متعلق مفکورې څخه اخذ کړې اډګر وائي چې دشاعري خاصه د موسيقي لازمي توکے رمزيت دے رمز په معنوي معنوي توګه غېرحتمي وي او د دې رموزي معنوي غيرحتميت دپاره غيرشعوري محسوسات ضروري دي ايډګر غوښتل چې د شعرموسيقي ژبه ورته کړي دسمبولزم موومنټ شاعرانو دا غوښتنه عملي کولو دپاره تابيا وکړه چې د موسيقي غوندې دې شاعري کښې يواځې په غږونو احساسات وزيږوي دلته شاعري بيخي ځانګړې وجداني تجربه شوه
دې مفکورې د یورپ د فن پۀ تصوراتو لویه اغیزه واچوله ـ پاول ورلین هم پۀ دې بنیاد نثرم کښې د منطقي اسلوب پۀ ځاے لفظي موسیقیت باندې زور اچولے دشاعري موخه څيزونه بيانول نه څيزونه ته اشاره کول/رمز دي
او میلارمے هم پۀ دې جواز شعري ټولګه "انکوپ دي ډس جيمس "کښې د موسیقیت او مصورۍ هڅه کوي ـ پۀ دې بنیاد نثرم زیات نه زیات تجریدي شوے دے ـ خو د بادیلیئر دغه خبره لويه تېروتنه ده او سمون غواړي لکه چې بره تجزيه توکنه کښې بشپړ شوې ده چې د فنونو مینځ کښې جمالیاتي نسبت ترتیب و تهذیب و موزونیت دے چې مجسمه سازۍ کښې د جیومیټري،
مصورۍ کښې د ګرافکس پۀ صورت څرګندېږي ـ یعني خپله موسیقي د فن مترادف پدې دۀ چې د ميتهس په بنياد دصوتياتو موزونیت پېدا کوي ـ هم دغه موزونيت دمصوري او نامياتي وزن پۀ حوالو نثرم کښې شتون لري دغه ئې د فن پۀ توګه جواز هم دے او سند هم دے
دا نکته د سوچ ده چې دلته مهيج او انګېخت نه زر زر اغيزه او دې اغيزې نه نثرم تخليقول د تخليق دپاره دا پخوانے شرط چې تاثربه په وجدان او باطن کښې يو وخت تېروي او پخيږي به هم بې ځايي کوي دا يوبل توپيردے چې د روايتي او نثرمي تخليقي عمل ترمنځ حد جوړوي ،
دا پينځه تنه ستا له ځوځاته دي.كه دوى نۀ واى؛نو تۀ به مې هم نۀ واى پېداكړى. ما له خپلو نومونو پر هغوى ايښې دي .كه دا پينځه تنه نۀ واى؛نو نۀ به مې ځمكه پېدا كړى واى او نۀ اسمان،
نۀ پرېښتې او انسانان او نۀ پيريان؛نو زه يم "محمود" او دا "محمد" دى؛ زه يم "عالي" او دا "علي " دى؛ زه يم " فاطر " او دا "فاطمه" ده؛ زه يم "احسان" او دا "حسن" او زه "محسن" يم او هغه "حسين" دى. پر خپل عزت او جلال مې قسم! د چا چې يوه ذره كينه ورسره وه؛ نو په دوزخ كې به يې واچوم. آدمه ! دا پينځه تنه زما غوره دي،
كه دا تخته مو په موزيم كې كېښووه او خلكو وليده؛نو پخپلو لاسونو به مو د "مسيحيت" قبر ايستلاى وي او پر خپلو اوږو به مو د مسيحيت جنازه د تاريخ په هديره كې ښخه كړې وي؛ نو ښه به داوي،
"حدار" كمر توه شيهو پلت انى قاء بوتاه حزيماه رث جين "كعاباه" بنه اشو د كليامه كاذو قثوقتمر تى عندو بريما برينم فل خلذ ملغ خايوشتنى پم مغلينم عت جنحاريون)).
په پخوانيو سپېڅليوكتابونوكې د حضرت محمد بن عبدالله او حضرت علي نومونه راغلي دي؛خو د اسلام دښمنانو پر حقيقت پرده اچولې او نۀ غواړي چې خلكو ته دا حقيقت ښكاره شي .
د قرآنى آيتونو او نبوى احاديثو له اړخه مو د حضرت علي د شخصيت په هکله تېر څپركى ولوست؛اوس د تېرو پېغمبرانو او اديانو له نظره پر شخصيت يې ځان پوهوو.
ملنګ جان په کال ۱۳۲۴ لیږدیزکال کې چې د۱۹۴۵ زیږدیز کال سره سمون خوری د شهید داودخان په سپارښتنه کابل ته ور وغوښتل شواو په ۱۳۲۹ لیږدیز کا ل چې د۱۹۴۹ زیږدیز کال سره سمون خوري دوخت دصدراعظم سردار شاه محمود خان له خوا ورته د کال شپږسوه افغانۍ مستمري تنخواه وټاکل شوه او ورته ښوونکی ونیول شو چې لیک لوست زده کړي او ملنګ جان په لنډه موده کې لیک لوست زده کړاو خپل شعرونه به یې بخپله لیکل.
داهم باید زیاته کړم چې دملنګ جان زیاتره اشعار دلومړي ځل لپاره دننګرهار د په ورځپاڼه کې هغه وخت خپاره شول چې ارواښاد علامه قیام الدین خادم بابا یې مدیر وو او بیا له هغې وروسته چې ارواښاد مولانا عزیزالرحمن سیفي یې مدیر شو بیا په وروسته کې چې استاد عبدالله بختانی صیب یې مدیرو.
استاد ملنګ جان په ۱۲۹۳ لیږدیز کال چې د۱۹۱۴ زیږدیز/میلادي کال سره سمون خوري د ننګرهار ولایت بهسود ولسوالۍ د چمیارپه کلي کې زیږیدلی و.
خو هغو کسانو چې په دې دنیا کې ناوړه چارې کړې وي؛ په خبره او یا په زور یې خلک کړولي وي او د الله له نعمتونو یې ګټنه کړې وي؛ خو د الله مننه یې نه وي کړې،
خو د دې تر څنگ يې د افغانستان د اسلامي محاذ د فرهنگي چارو د سرپرست او د د جريدې مسوول په توگه د کورنيو جنگونو پر خلاف خپلې قلمي هلې ځلې روانې وساتلې.
يو کال يې د جهاد په وسله وال سنگر کې تېر کړ او د ١٣٦١ ل ل کال په پيل کې د افغانستان د مجاهدينو په اسلامي اتحاد کې د مالي رياست د مشاور په توگه وگمارل شو.
پر ١٣٤٣ لمريز کال له نوموړې ليسې فارغ او د کانکور تر ازموينې وروسته پر ١٣٤٤ ل ل کال د کابل پوهنتون د ادبياتو په پوهنځي کې شامل شو او د ١٣٤٧ ل ل کال د سلواغې مياشتې پر ٢٧ نېټه يې له پښتو څانگې څخه د ليسانس بری ليک تر لاسه کړ.
د ١٣٤٨ ل ل کال له پيلېدو سره يې د پښتو ټولنې د پښتو کورسونو د ښوونکي په توگه رسمي دنده پيل او د دې تر څنگ يې د نرسينگ په عالي ښوونځي او شپې لېسه کې د پښتو د ښوونکي په توگه دنده سرته رسوله.
چې ددغه حکومت تر ړنگيدو پورې يې گڼ شمېر تاريخي اسناد راټول کړل او د ساتلو په موخه يې د ښاغلي حبيب الله رفيع په مرسته يو کال په شخصي ډول د افغانستان د تاريخ ټولنې تر نامه لاندې وساتل او د راټولونې او يو ځاى کونې په کار يې لاس پورې کړ.
دا مهال هغه ته د کابل مجلې د مهتمم دنده وسپارل شوه؛ دوه کاله وروسته د ادب او فلکور لوی مديريت ته د مسلکي غړي په توگه بدل او د دې تر څنگ يې د اطلاعاتو او کلتور وزارت د باختر اژانس په لويه سروالۍ کې د پښتو خپرونو د ترجمې او ايډيټ دنده هم پر مخ بووله.
چې غربي لیکوالان یې د ملیت د سټې او بنسټ تر عنوان لاندې یادوي؛نو دا ټول عناصر او لومړنۍ نښې د موجوده ملتونو د تعریف او بېلوالي ته پکار وړل کېدای شي لکه څرنګه ،
د اشیاوو د پټ واقعیت څراغ نشي کېدای؛بلکې د ژورې څېړنې او د لید او پوهې د پراختیا له امله تر ظاهري اختلاف لاندې یې د اتم دنننۍ او تر هستې لاندې نړۍ رابرسېرېږي.
چې دا ګڼ عناصر د هستې دننه د واقیعت او د الکترونونو د شمېر نمودونه او جلوې دي او یوازې په اتم کې دننه کمیت یې د بېلابېلو عناصرو د راښکاره کېدو لامل ګرځي.
تل اساسي تره او مخفي تره لامل د خلکو په وجدانونو کې د راښکاره کېدو او ژوندي کېدو په لوري ځي او د ژوند لامل ګرځي او د هغې خارجي تظاهر کله د جامو او ژبې او کله هم د معلومو ملي دودونو تر پوښښ لاندې راښکاره کېږي.
او له همدی لامله یې پر ۱۳۹۱ ل ل کال د سولې په مشاعره کې نغدي جايزه وگټله او د ځوان غږ د ۱۳۹۲ کال په مشاعره کې یې د اطلاعاتو او کلتور ریاست له خوا ستاینلیک تر لاسه کړ.
د انسان مصنوعي جسم د انسان له طبيعي جسم څخه له هره پلوه تقليد کوي او داسې قوي او عظيم الجسمه مصنوعي حېوان ترې جوړېږي چې له افسانوي ښامار سره شباهت لري او د مشترک المنافع يا د دولت په نامه يادېږي.
نوموړي په ۱۳۸۶ ل کال کې د کابل پوهنتون د ساينس پوهنځي د کيمیا په ديپارتمنت کې د غيرعضوي کېميا په څانگه کې د پوهاندۍ پوهنيزه درجه واخيسته.
پوهاند دوکتور محمد عارف تڼیوال د ۱۳۲۹ لمريز کال د غويي پر لومړۍ نېټه د خوست ولايت د منځۍ د شمل کلي په يوه دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی دی.
خپلو وظایفو او مسؤلیتونو سره علاقه وښایاست او د خپلې علاقې او هڅونې په زیاتوالي سره د خپلې دندې او اړوند کار په اړه مثبت لید وړاندې کولو سره د فشار کمولو هڅه وکړئ.
حرفوي فشارونه او غلط فهمۍ لکه د ځواک لاسته راوړل او د مخدره توکو کارولو له لارې د تولید زیاتوالی کیدی شي د کار ځای کې د عادی ناوړه چلند اصلي لاملونو څخه وي.
په لاهور کي د اوسیدلو څخه وروسته یې د قران مجید تدریس شروع کړ او په کراره کراره سره یې د دوستانو په مهربانۍ او کومک سره د قران علوم د نشر او اسلام د پرمختګ لپاره یې د "خدام الدین " انجمن تأسیس کړ .
کله چې مولانا سندهي د حزب تاسیس کړو نو مولانا احمد علي یې ” دارالرشاد مدرسې“ څخه ځانته وغوښت نوموړي د په نامه ډله چي نوې فارغ سوي علماء په کې شامل وه اماده کړل،
مولانا احمد علي لاهوري د یو څه مو دې څخه وروسته د بریتانیا د استعمار پر ضد انقلابي شخصیت او رهبر مولانا عبیدالله سندهي رحمه الله ته ولاړ او هغه خپل مرشد شیخ غلام محمد دین پوري ته وسپاره ،
کله چې د پاکستان د سند په ایالت د سیمه کي مولانا عبیدالله سندهي رحمة الله علیه د دارالرشاد مدرسه تاسیس کړه نو مولانا لاهوري په هغه وخت کې داخله وکړه نوموړي پخپله دغه مدرسه کي په زیار کوښښ او علاقې سره د ۶ شپږو کالو څخه وروسته دیني درسونه پوره کړل.
د قاسم العلوم مدرسة د مولانا لاهوري د وفات څخه وروسته دهغه زوی مولانا عبیدالله انور رحمة الله علیه له لوري تر ۱۴۰۵ هق پوري اداره کیده د مدرسې ساختمان په اجاره وو .
مولانا احمد علي صاحب د ” قاسم العلوم “ په نوم مدرسه په لاهور کې تأسیس کړه چي لویو علماو او د عربي مدرسو فارغ التحصیل اشخاصو به ددغه مدرسي د تفسیر په دوره کي شرکت کاوه.
د تفسیر دغه دوره دومره مشهوره سول چې د دارالعلوم دیوبند , مظاهر العلوم سهارنپور , مدرسه امینیة دهلي او د مراد آباد د شاهي مدرسي لوی لوی علماء به ددغه نوراني چینې د فیضاتو څخه ځانونه برخمن کول .
مولانا احمد علي لاهوري د مور په مرسته په ابتدایه علومو شروع وکړله د هغه څخه وروسته درویش صفته شخص مولانا عبدالحق ته وسپارل شو او هغه په ډيره مینه او شفقت سره د مولانا لاهوري په تربیه او روزلو کي زیار او کوښښ وکړ.
مولانا احمد علي لاهوري د زده کړو څخه وروسته په همدغه دارالرشاد مدرسه کي په تدریس او ښوونه شروع وکړل او مولانا سندهي رحمة الله علیه ورته خپله لور هم په نکاح کړه.
پر اسلام پوهېدنه بې له عقل کارونې ناشونې ده موږ د عقل او دين ترمنځ پر تړاو د پوهېدو لپاره د "الفقه على المذاهب الخمسه" [د لبناني ستر عالم او د اسلامي مذاهبو د پيوستون مخكښ؛ارواښاد "محمد جواد مغنيه" لېكنه] د كتاب سريزه را اخلو.
دا چې دين له عقله نه بېلېږي؛نو د اجتهاد بندېدل په حقيقت كې پر دين د پوهېدو د لارې تړل دي؛ځكه د اجتهاد مانا د فكر آزادي ده او هم له اصولي قواعدو د فروعاتو د استنتاج لپاره د وره پرانستل دي.
كه يو عالم او پوه له كوم مذهب سره تعصب كوي؛نو دا تر نا پوهه خطرناك دى؛ځكه دا د مذهب له راوړونكي سره تعصب كوي او عقل د داسې چا لاروي لازم نه بولي.
چې پر هېوادو د ښكېلاك واكمني له همدغه ځايه راولاړه شوې ده؛نو ځکه د رښتينو مشرانو او پوهانو له افكارو او ويناوو د يووالي بوى راخېژي او د مسلمينو د يووالي او پيوستون لپاره له هرې مناسبې لارې چارې ګټه اخلي،
په دغه وخت کې هغوی پښتنو ته ځکه اهمیت ورکاوه چې دوی په پوځي تاکتیکونو او د جگړې په چلونو ښه پوهېدل او د خپلو تورو او آسونو سره د جگړې په ډگر کې ښه ځلیدل.
نوموړي د علم او ادب تر څنگ په پوځي چارو کې هم ماهر و او د جگړې په ټولو تکتیکونو پوهیده. له همدې کبله وو چې د هغه وخت زیاتو راجاگانو او نوابانو دی په خپلو پوځونو کې برتهي کړ چې په دغو راجاگانو او نوابانو کې د مهاراجا جسونت راو هلکر،
باید وویل شي چې د قاسم علي خان اپریدي د دیوان او نورو آثارو نسخې د هند په بیلا بیلو کتابتونونو او د هغې نه د هند د رامپور کتابتون د خطي نسخو په ارشیف کې خوندي دي،
"ايا دی هغه پيغمبر دی د چا په اړه چي تا موږ ته ويلي وو چي راځي به او د مخکينيو پيغمبرانو ريښتينی دعوت به خلکو ته وړاندي کوي او د خپل رب پيغام به مکمل کوي؟
لومړۍ خبره چي ما ترې واورېدلې داوې ' ای خلکو سلام خپور کړئ. نورو ته خواړه ورکړئ. د شپې تهجد وکړئ. تاسو به په سلامتيا سره جنت ته داخل شئ' ما هغه ته دقیق کتل.
کله چي هغې زما تکبير واورېد په ما په قهر شوه او وې ويل "خدای تعالی د تا تبا کړي قسم په الله که چیرې تا اورېدلي وای چي موسی علیه سلام راغی ته به له دې زيات نه وې علاقمند شوی"
پارسۍ او اردو ژبو او علومو باندې پوه لوی پوهاند ارواښاد سيد حبيب الله بخاري د ۱۹۰۸ ز کال د فبرورۍ پر ۱۰ د سوات د شاميزۍ سیمې په مياميره نومي کلي کې د بخاري ساداتو په درنه کورنۍ کې د سيد مير اغاجان کره زيږيدلې وو.
لومړى پلرونه او زامن چى تر دويمې درجې يعنې وروڼو او نيكونو مخكې دي او پلار پر ټولو لومړۍ درجه غړيو مخكى دى او دويمه درجه پر درېمې چې ترونه او دايانى وي مخكې دي او پلار پر ټولو لومړۍ درجه غړيومخكى دى او په دويمه درجه كې نيكه پر ورور مخكې دى.
چى دا كار له نجاشي سره د رسول اكرم د مينې له مخې په همغه پورې ځانګړې و؛خو پيغمبر د نورو صحابه وو له مرګه له خبرېدو سره او ترې له لرې والي سره سره دا كار بيا ونكړ.
او تر دويم تكبير وروسته دې پر پېغمبر درود ووايي او په درېم تكبير دې دعا وكړي او په څلورم تكبير دې سلام جارايستل شي؛خو لاسونه دې بې له لومړي تكبيره نۀ پورته كوي او دا دعا بس ده:
عبادتځايونو او روحانيونو په مرسته چې مكار او چلیان خلك ول د غريبو او عوامو خلكو پر مالونو خېټه اچولې وه او په زور يې د هغوى مالونه اخستل او ځان ته يې لوى او ښکلې ماڼۍ جوړولې.
"حضرت موسى" عليه السلام اوبه پر همسا ووهلې او په سمندر کې وچه كلكه لار جوړه شوه او "حضرت موسى" عليه السلام او پلويان يې روغ رمټ له سمندره تېر شول او د "فرعون" ټول لښكر په سمندر كې ډوب شو.
حضرت موسى عليه السلام د "فرعون" د لارښوونې لپاره ډېر كوښښونه وكړل؛ خو د فرعون ظلمونه او تېري ورځ پر ورځ ډېرېدل او حضرت موسى عليه السلام هوډ وکړ ،
كې د د ننګرهار ولايت د چپرهار ولسوالۍ د ماڼو د كمانګرو د كلي په يوه روحاني كورنۍ كې وزېږېد او په كال كې له خپلې كورنۍ سره د كندز ولايت چاردرې ته راغى،
عالم او مترجم ارواښاد سراج الاسلام سراج صيب په مرسته د معاذالدين خټک د نمسي قاضي انوارالحق صيب سره مې ملاقات وشو او ددغه قاضي انوارالحق نه راته د دوی ديوان،
دا کتاب لومړی ځل په ۱۲۹۶ هجري کال په ډهلي کې او په دويم ځل په ۱۳۳۰ هجري کې په نولکشور پريس لاهور د سادهو سنگـھ تاجران کتب ډيره اسماعيل خان په اهتمام سره چاپ شوی دی.
د دوی څو غزلې نوميالي څېړونکي همېش خليل صيب د سعيد خټک د قلمي ديوان په حاشيه کې ليکل شوې موندلې وې او بيا يې د خپل کتاب ورکه خزانه د لومړي ټوک چاپ ۱۹۶۰ ز کې چاپ کړې.
۲- دويم کتاب يې د طب باره کې د پښتو مثنوي په وړوکي بحر کښې د ليل العليل په نوم په ۱۱۷۷ هـ کې ليکلی وو چې بيا له دغې خطي نسخې نه ميا باز محمد شاه فقيرخېل په ۱۲۹۹ هـ کې نقل کړی وه او دغه خطي نسخه د پښتو اکيډمۍ پېښور په کتابتون کې په ۲۱۲ نومره خوندي ده.
تۀ به وې؛لكه چې د دوى دواړو پر لاسونو نكريزې وې او د هغه تورې د مرګ له وېرې راوتښتېدل زه له ستاسې بښنه غواړم؛ځكه مرګ تريخ او ژوند خوږ وي او تاسې هم د هر چا غوندې د مرګ له تريخ خونده بېزاره وئ؛ خو مرګ هېڅ څوك ندى پرېښى او په هر چا پسې راځي؛نو د مرګ خوند هله وي،
خلك چې مې د ناپوهۍ او بى لارۍ په سمندر كې ډوب وليدل؛نو د سپېڅلي څښتن په نوم د اهلبيتو په بېړۍ كې سپور شوم او د سپېڅلي څښتن په رسۍ پورې ونښتم؛لكه چې موږ ته امر شوى،
هغه د شعر په قلمرو کې هیڅ مسله نه ده پرې ایښې او چې په زړه کې یې هر سوال گرځېدلی دی نو هغه ته یې په ډېره بې پروایي د خپلې خوښې سره ځواب ورکړی دی.
قلندر خان پخپله نالوستے ووولې د باچا خان بابا سوبت او خدایي خدمتګار تحريک ورته د شعور چينې پرانستلې وې نو په خپل ځوي اشرف مفتون ئې سبق ويلواشرف مفتون د اسلاميه کالج نه څوارلسم پاس کړو په ايم اے فلسفه کښې ئې داخله هم واخستله ولې د ماسټرۍ ډګري ئې نيمګړې پریښوده .
اشرف مفتون د سکول د زمانې نه د شاعرۍ پېل کړے وو او چې کله یې په اسلاميه کالج کښې داخله واخيسته نو يوه د شاعرۍ مجموعه ئې چاپ ته تياره وه اشرف مفتون يو شاعر ادیب اوډرامه نګاروو په ريډيو پاکستان کښې د پروګرام اسسټنټ په څير نوکرشو بیا وروسته ئې ترقي وکړه او د ريډيو پاکستان ريجنل اسسټنټ ډاريکټر شودويشت کاله وروستویې دغه نوکري پرېښوده
په هغه غزل کی چې اشرف مفتون خپل ځان د هر څه مالک بولي او فکر کوي او یا یقین لري چې د خوشالۍ انتها او هغه صحرا له ده سره ده چې ټوله نړۍ یې تلاښ کوي او یا په ډېر غرور سره وایي چی د خیال پرواز د زړه گداز او د ژوند ساز ټول له ده سره دي.
اشرف مفتون د خپل ترۀ شير محمد خان دلور حسندارې سره واده کړے وو حسن داره په صورت اوسیرت دواړوښائیسته اوتعليم يافته وه د حسن دارې نه د اشرف مفتون اووۀ اولادونه وويوخوراو ورور په ماشومتوب کښې مړۀ شوي وواو څلورخويندې فوزيه مفتون.
اشرف مفتون د اتوارپه ورځ د مارچ په څوارلسمه نېټه په ۲۰۰۴م کښې په پېښورکښې د تل لپاره ددې فاني نړۍ نه سترګې پټې کړې روح یې ښاد اوګوریې رڼا
اشرف مفتون په اول داپرېل د نهې په ورڅ په ۱۹۲۴ زېږديز کال د پښتونخوا د چارسدې په سیمه کښې په رځړوکښې دقلندرخان په درنه اوپښتنه کورنۍ کښې زېږېدلے وو.
قلندر خان د هشنغر د مخورخان اوغټ جاګيردارنورمحمد خان ځوے وواشرف مفتون په څلورم پښت کښې د خان ميرعالم خان په اولاد کښې راځي اؤپه قبيله کعنان خيل دے مير احمدخان دخان ميرعالم خان مشرځوے وو د ميراحمدخان دوه زامن وو نورمحمد خان اوفيض محمد خان ،
تر دې چې شاور د مصر د فاطمي خلیفه په خوښه دا ځل اروپایانو ته پناه وروړه او د قدس له پاچا څخه یې نظامي مرسته وغوښتنه او په ګډه یې د اسدالدین پر وړاندې خونړۍ جګړه پیل کړه،
چې اتحاد یې وپاشل شو او په خپل شوم هدف کې پاتې راغلل؛ سره له دې چې دا ځل د فرانسې آلمان او قدس پاچاهانو لاسونه سره یو کړي وو او غوښتل یې چې د زنګي کهول یو مخ له منځه یوسي،
زما په ژوند له ما څخه اخلې! اوس خو مې ته حال ګورې چې مریض یم! نو دومره مې پرېږده چې د امیرالمؤمنین یا خلیفة المسلمین په توګه له دې نړۍ څخه سترګې پټې کړم)) مګر صلاح الدین مجبور کړل شو او ریښتیا یې هم د ده په ژوند له خلافت څخه عزل کړ؛ خو نه د ځان لپاره!
تر څه وخت وروسته د دمشق دغه نوی هواپرست حاکم هم د صلاح الدین د پلار نجم الدین له خوا بندي شو (ځکه چې هغه د جهاد او اتحاد پر ځای له اروپایانو سره دوستۍ ته ترجیح ورکوله) نو په لومړي ځل د حلب موصل او دمشق واګې یوه حاکم په لاس کې واخیستې.
کله چې عماد الدین زنګي د حمص پر حاکم باندې د حملې تابیا نیوله (ځکه چې دمشق د اروپایانو او زنګي تر منځ خنډ ؤ او له اروپایانو سره یې اوربند امضاء کړی ؤ)،
خو سعدالدین کمشتکین او قطب الدین یې مخه ډپ کړه او جګړه ګرمه شوه؛ آن تر دې چې کمشتکین او قطب الدین له اروپایی اشغالګرو او عربي عیسایانو څخه هم نظامي مرستې وغوښتې او ډېر خلک له منځه لاړل.
څه وخت وروسته سلطان صلاح الدین سره له بل زړور امیر (فرخ شاه چې هغه هم د شهید شاهنشاه زوی ؤ او د تقی الدین عمر ورور ) مرج عیون ته لاړ او هلته یو ځل بیا د جزامي پاچا له لښکر سره مخ شو!
خلیفه عاضد د دغه اتحاد له رامنځته کېدو څخه یوازې درۍ ورځې وروسته وفات شو؛ چې دغې کړنې به صلاح الدین تر مرګه پورې ځورولو؛ ځکه چې صلاح الدین تر بل هر چا په فاطمي خلیفه ډېر ګران ؤ او بې درېغه مینه یې ورسره لرله.
نو د مصر فاطمي خلیفه دا ځل اسدالدین شیرکوه په لوړ منسب و نازولو او صلاح الدین یې -د خپلې خاصې مینې او علاقې له امله- له ځان سره کړ او مشورې به یې ترې اخیستې.
همغه وو چې سلطان له صالح اسماعیل سره ولیدل او د هغه په سر یې د مهربانۍ لاس کش کړ او اطمنان یې هم ورکړ چې؛ سلطان د هغه حکومت ته سترګې نه دي نیولې.
چې يو ځوان راغى او اسمان ته يې وکتل او د کعبې پر لور ودرېد او څه موده وروسته يو کوچنى راغى او د ځوان ښي اړخ ته ودرېد او څه موده وروسته يوه مېرمن راغله او په دوى دواړو پسې ودرېده ؛ځوان رکوع ته ولاړ او هغه دوه هم ورپسې رکوع ته ولاړل او بيا ځوان سجدې ته ولاړ او هغه دوه کسان هم ورپسې ولاړل او بيا ځوان سر راپورته کړ؛نو ورپسې هغه دوو هم سر را پورته کړ؛نو حضرت عباس ته مې وويل :
چې 6 مياشتې مخکې مې تر نورو خلکو لمونځ وکړ او زه د خداى په لار کې د جهاد وياړ لرم )) او په پورتني آيتونو کې خداى د حضرت علي د خبرې پخلى وکړ او ويې ويل :
چې د خداى پراستازي يې ايمان راووړ او لمونځ يې ورسره وکړ حال داچې لس کلن و او د رسول اکرم د بعثت پر دويمه ورځ ؛يعنې د سه شنبې پر ورځ پر لمانځه ودرېد؛خو د ويينې د لنډوالي لپاره يې را نه وړل .
هغه؛يعنې پېغمبر اکرم د احد د جګړې پر ورځ ډېر تږى و او حضرت علي ورته له مهراس څخه اوبه راوړې او د يو باز په څېر يې حمله کوله او دښمن يې د خداى له استازي شړل او لرې کول او پر هماغه اوبو يې د رسول اکرم د بدن وينې ووينځلې او مهراس په ډبره کې جوغړندي ته وايي؛خو ځينو هم ويلي :
ابن جرير طبري د خپل تفسير د لسم ټوک په 76 مخ کې له محمد بن کعب قرظي او همداراز فخر رازي په خپل تفسير کې تر پورتني آيت لاندې او د استيعاب د دويم ټوک په 459 مخ کې له حضرت ابن عباس څخه او ابن جرير په خپل تاريخ کې او محب طبري د رياض النضره د دويم ټوک په 158 مخ کې او ابوالقاسم په موافقات کې دا روايت نقل کړى دى .
الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ. يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ ]
458 مخ ) دې مضمون ته نږدې يو روايت نقل کړى او دا روايت یې ابن اثير د اسدالغابه د 4ټوک په 17 مخ کې راوړى او د ده په نقل کې هم 5 کاله راغلي او هم 7 کاله او د خصايص نسائي په 3 مخ کې په يو روايت کې 9 کاله هم راغلي دي.
قدرمنو لوستونکو ستاسو په لاس کښې چې کومه مجله ده «پیام انور» دا منسوبه ده د لوړ او عظیم سید نامې سره چې له نن نه قابو درې سوه کاله وړاندې د تیرا په علاقه کښې يې خپل دیني خدمتونه ترسره کړي دي،
میان سید میر انور شاه بزرګوار هغه هستي ده چې نه یواځې د تیرا په سیمه کښې بلکې شاو خوا ټولې سیمې لکه کرمه بنګښ وغیره د هغوي د علم او فضل له چینې خړوب شوي دي،
په اخر کښې لازم ګڼل چې مننه وکړم د ټولو هغه کسانو چې مونږ سره يې په دې کار کښې برخه اخستی ده په بیله توګه د مجلی له علمي او مالي ډلې چې انشا الله په راتلونکي وخت به هم مونږ سره همدغه شان ولاړ وي.
غشی ویشتنه او لامبو سپارښتنه شوې او دې ډول چارو ته یې سیالۍ هم ایښې وې او پخپله رسول الله به هم پکې ګډون کاوه او ګټونکيو ته به یې ډالۍ او انعامونه هم ورکول.
انجينیر عبدالکبیر کاکړ پر ۱۳۵۷ لمریز کال د کانونو د سروې د یوه ساحوي ډلې د انجنیر په توگه وټاکل شو او پر ۱۳۵۹ لمریز کال يې په کانو او صنایعو وزارت کې د انجنیر په توگه دنده درلوده.
تر هغه وروسته د کابل په پولیتخنیک انستیتیوت کې شامل او پر ۱۳۵۵ لمریز کال یې د نوموړي انستیتیوت د تفحص او انکشاف له څانگې د مافوق لیسانس انجنیر په توگه فارغ او بیا یې له همدغه پوهنځي خپله ماستري تر لاسه کړې ده.
تر هغه رووسته کاکړ د سرتیري د مکلفیت دوره سرته رسولې او تر هغې وروسته د ۱۳۵۶ لمریز کال د تلې په میاشت کې یې د عینک د مسو په کان کې د انجنیر په توگه دنده پیل کړې ده.
هغه د آلمان په ماربورگ ښار کې د نورو افغانانو په مرسته د افغانانو یوه کلتوري ټولنه جوړه کړه او د خپلې مورنۍ ژبې د ودې او پرمختگ لپاره هره اونۍ د وطن رادیو - تلویزیون د په نامه خپرونه لري او له دې لارې د خپلې ژبې چوپړ کوي.
مولانا شبلي د خپل ډېرلياقت په وجه خپل استاذ مولانا محمد فاروق د دغه دارالعلوم سرمدرس ته دومره ګران و چې دغه مولانا به ځان ته د علم د ځنګل زمرى اوده ته به يې د زمري بچئ وایه او ده ته به يې ويل چي " انا سيد و انت شبلي " ددې څخه وروسته يې په رامپور كي د مولانا ارشاد حسين څخه چې يو پياوړى فقيه عالم وو د فقهي معتبر كتابونه ولوستل اوڅه موده وروسته د رامپور څخه د عربي آدب د زده كړي له پاره لاهور ته ولاړی او په لاهوركي يې د مولانا فيض الحسن څخه چي د آدب په فن كي د خپل وخت اصمعي ګڼل كېدی،
په دې ليدلو كتلو كي سرسيد د علامه شبلي څخه وغوښتل چي زموږ كالج ته راشه علامه شبلي دغه غوښتنه ومنله او د علي ګړهـ په كالج كي د فارسي عربي ژبې د پروفيسر په حيث وټاكل شو،
كوم وخت چي د مكې مكرمې څخه مدينې منورې ته ورسيد نوپه دغه ځاى كي ورباندي يو ناشنا حال راغى او په دغه حالت كې يې د عشق يوه ډېره خوږه اوپه زړه پورې فارسى قصيده وويله ،
هركله چې د ع كال د جون په مياشت كې سرسيد وفات شو نوعلامه شبلي د شپاړسو كلونو د خدمت څخه وروسته د علي ګړهـ كالج د پروفيسرۍ څخه استعفى وكړه اوخپل اصلى ځاى اعظم ګړهـ ته ولاړ اوپه دغه ځاى كې يې د په ليكلو ګوتي پوري كړې ،
نو اول يې فارسي ژبه په پوره ډول زده كړه او بيا يې وروسته د عربي ژبي په زده كولو پيل وكړ او د غازي پور په دارالعلوم كي يې د مولانا محمد فاروق څخه عربي علوم ولوستل.
یو ډوډۍ مار او یو جرگه مار سړی د تل لپاره له دې خاورینې نړۍ وکوچېد. محمد نواز سانین حقیقت د الهي کالم دا حقیقت د خپل وجود د فناه کېدو په قیمت یو ځل بیا ثابت کړ. حقیقت صیب لاړ خو موږ ته یې په لسگونو ادبي،
په دې معنی کله چې یو شخص په يوه ځمکه کې قانوني حق ونه لري یا دا چې د ملکيت لپاره د قانون حکم یا د اعتبار وړ سند نه لري خو بیا هم نوموړی شخص په نوموړې ځمکه کې تصرف وکړي لکه په ځمکه کې يو څه وکري او يا پرې تعمير جوړ کړي يا یې په خپل ملکيت کې داخل کړي یا ترې نه استفاده وکړي یا یې خپل ځان ته انتقال کړي يا یې بل چا ته انتقال کړي یا همدغه ځمکه بل چاته په رهن يا ګروۍ ورکړي یا دا چې په دولتي يا شخصي حساب کې په تضمين کې ورکړي يا يې چا ته د لنډ يا اوږد وخت لپاره په اجاره ورکړي او یا یې چا ته په کرایه ورکړي دا ځمکې عمومي يا خصوصي یا دا چې دولتي يا شخصي ځمکه وي.
د قانوني عنصر مفهوم او معنا دا ده چې یو عمل اسلامي شریعیت او د جزا کوډ د جرم په توګه ګڼلي وي او په وړاندې يې مجازات پيش بيني کړي وي لکه د غصب په برخه مونږ هم د اسلامي شریعیت او هم د جزا کوډ دواړه دلایل ذکر کړ لکه د غصب د تحریم په اړه د د بقرې سورت ۱۹۹ نمبر ایات او همدارنګه د ابو سعید رض روایت شوی حديث او د مسلمانو اجماع د غصب په تحریم مو ذکر کړل او همدارنګه د جزا کوډ په ۷۱۵ نه تر ۷۱۹ مادو پورې موارد ذکر شوي دي چې د غصب په تحریم دلالت کوي.
په دې اړه د فقهاوو تر منځ اختلاف دی امام ابو حنیفه رح وایي چې کله مال د مالک له لاسه لاړ شي نو د غصب جرم تحقق پيدا کوي مګر امام شافعي وایي چې غصب هغه وخت منځته راځي چې مال د غاصب په لاس ورشي
پوښتنه دا ده چې شراب او خنزیر خو هم مال دی نو ولې د غصب موضوع نه تشکیلوي ځواب دا دی چې دا سمه ده چې شراب او خنزیر مال دی خو په اسلامي شریعيت کې ارزښت نه لري او هر شی چې ارزښت ونه لري د غصب موضوع نه تشکيلوي.
د رسمي سندونه محتویات چې د دې قانون په ۹۹۱ ماده کې ذکر شوي دي حجت ګڼل کیږي خو په دې شرط چې په هغې کې داسې تزویر ښکاره نه شي چې په قانون کې توضيح شوی وي.
په انیس ورځپاڼه کې د کار په وروستیو میاشتو کې د افغانستان د خلک دیموکراتيک ګوند مشرتابه د باختر اژانس د دولتي کمېټې د مرستيال په توګه زما د ټاکنې تصميم ونيوه .
صدراعظم د اتنيکي تعصب پر بنیاد له ځان سره تر هغه مهاله قید کړ چې د افغانستان دخلک ديموکراتيک ګوند مشرتابه کې بدلون رامنځ ته شو او له بدلون نه په ګټنې سره يې په تاوده تنورکې خپله ډوډۍ پخه کړه،
له دغه مودې وروسته د افغانستان د خلک ديموکراتيک ګوند او دولت د نوي مشر داکتر نجیب الله په هدايت بيا د دندې په باب د ګوند د مرکزي کمېټې د دارلانشا يو غړي چې د رسنيو اړوندو چارو مسوليت یې پرغاړه درلود د نوې دندېدپيلولو په باب خبرو ته وروغوښتم .
د ۱۳۶۷ ل کال د ليندۍ تر میاشت مې د ژورناليستانو اتحادیه کې کار وکړه چې په همدغه مهال مې د «سباوون» مجلې او د شوروي اتحاد د نووستي مطبوعاتي آژانس له «اخبار» مجلې سره د پښتو برخې د کتونکي په توګه یې هم همکاري درلوده .
همدارنګه په ننګرهار ولايت کې د دندې په بهېر کې د پاکستاني پوځ او د هغوۍ د لاسپوڅو ٬٬جهادي٬٬ تنظيمونو د ګډ يرغل په وړاندې د جلال آباد دتاريخی دفاع په مهال د مېړانې مډال او د وطن ګوند د مشر او ولسمشر په منظورۍ د خلکو د دوستۍ نښان باندي نازول سوی دي .
چې په دغه لړ کې يې د ۱۹۸۳ ز کال جولای مياشت کې د کوريا ديموکراتيک جمهوريت پلازمېنې پيونگ يانگ ښار ته د «کوريا بیا یوځاي کېدل» په نوم د ژورنالیستانو نړيوال کنفرانس کې د افغانستان د دوه کسيز پلاوی په ترکيب کې گډون کړی وو.