polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
له دې سره سره د بلوچستان صوبې په ژوب سیمه کې هغو خلکو د امنیتي ځواکونو له پوستو سره د حکومت ضد احتجاج وکړ چې د ارمان لوڼي جنازې ته نه پرېښودل کېدل.
لکه څنګه چې د قاجار پاچاهانو په یوه لیک کې موندلي چې د شیراز ښار کازرون ته یې لیکلي وو او له هغوی یې وغوښتل چې ژر تر ژره شیراز ته د نرګس بلب انتقال کړي،
ايرانيان دعوه لري چی دوی په نړۍ کی لومړني خلک دي چی دوه زره کاله مخکی د هخامنشيانو په دوره کی پستي خدمات رواج کړل لکه چی هيرودوت په خپل کتاب کی ليکي:
پياده او سپاره خلک به د لاری په اوږدو کی ولاړ وو او هر اسپ یا کس به د یوی ورځی لار وهله چی په هر حالت کی يې بايد امانت رسولی او خپله دنده په ټول سرعت سرته رسولی وای که باد به وو که باران،
لومړی به پياده‌ګانو او بيا اس سپرو د انتقال وظيفه په غاړه لرله چی په راتلونکي پړاو کی به تازه نفس اسونه ولاړ ول او اموال به يې بل پړاو ته رسول او دغسی به امانت وړونکي کس په تيزۍ او له وقفی پرته خپل منزل ته ځان رساوو چی د پست دا طريقه د ريل تر اختراع پوری په خپل ځای باقي پاتی وه،
لاری د مخصوصو کاڼو په وسيله جزبندي شوی وه چی پارسيانو به فرسنګ ورته ويل نو کولی شي سړی ووايي چی که دا ادعا سمه وي نو د پست اوسنۍ تګلاره د هخامنشيانو نوښت بللی شو.
روميانو دولتي پست درلود خو دا چی دولت له دی لاری ډير عايد نه درلود نو يې د بيګار په شکل له عمومي ملکی امکاناتو کار اخيست چی دی کار عمومي نارضايتۍ ته لاره اواره کړی وه.
د پُست کلمه د منځنيو پيړیو له څخه او هغه هم د مفعول فعل څخه اخيستل شوی چی په لاتين کی د وضع یا محل مانا ورکوي خو جالبه دا چی د پست کلمی تر نن ورځی د نړۍ په ټولو ژبو کی ځان په اصل شکل ساتلی دی.
ديوالونو او غارونو نقشونه ښيي چی انسان له همغه لومړيو نه پرلپسې په دی کوشش کی وو چی له یو بل سره رابطه ولري او باقاعده يې دا کوشش کړی چی دا رابطه پراخه او او بهتره کړي.
له دود نه استفاده شايد د انسان تر ټولو لومړنۍ طريقه وي چی د پيغام رسولو لپاره يې کار تر اخيست خو تر هغی وروسته د انسان له پرمختګ او د خط له پيدايښت سره دا لړۍ لږ نوره هم تکميل شوه چی د خط په ليک سره انسانانو کولی شول خپل داخلي احساسات بيان او یو بل ته ولیږي.
خو د پست د تکامل دغه مزل په اوسني وخت کی تربل هروخت ډير زيات دی او اوسمهال له ۲۴ ساعته په کوم وخت کی یو خط او امانت د نړۍ هر ګوټ ته ليږلی او ترلاسه کولی شي.
نو له‌دې امله هغو یو پېچلی سیسټم رامنځ‌ته کړ چې بېړۍ به د یوه نظامي محافظت په مرسته په یوه کاروان کې مرکزي امریکا ته لېږل کېدلې او له سویا څخه لیما،
د بوېنس آیرس ښار لومړي ځل لپاره د « » په نوم ونومول شو چې تحت‌اللفظي معنی یې «د ملایم شمال زموږ د سېنت آغلې ماري ښار» ده او بنسټ یې د ۱۵۳۶ز کال د فبروري په ۲یمه نېټه،
دغه موضوع تر یوه ځلي زیات د مبارزې په ډګر کې شخړه راولاړه کړه ترڅو دغه ستونزه په ۱۸۸۰ز کال کې حل شوه؛ سیمه فدرالي شوه او د دولت مرکز شو چې ښاروال یې د ولسمشر له‌خوا ټاکل کېده.
دوه‌یم استوګنځی د خوان دو ګري له‌خوا د ۱۵۸۰ز کال د جون پر ۱۱یمه تاسیس شو؛ نوموړی له پارانا سیند څخه پورې واوښت او د اسونسیون له‌لارې دغې سیمې ته ورسېده.
بیا یې د سیال کوټ او ملتان علماؤ څخه استفاده وکړه د دې څخه بعد یې د مدرسه انوار العلوم ګوجرانواله د صدر مدرس حضرت مولانا عبدالقدیر صاحب څخه سبقونه وویل.
د اعلی تعلیم لپاره د خپل کشر ورور سره دارالعلوم دیوبند ته لاړو او په ۱۳۲۱ هجري مطابق۱۹۴۱ عیسوی کې د حضرت مولانا سید حسین احمد مدني صیب څخه یې بخاري او مسلم وویل او د شیخ الادب مولانا اعزاز علي صیب نه یې ابوداود او د حضرت مولانا محمد ابراهیم بلیالوي صیب څخه یې منطق او فلسفه وویل او د حضرت مولانا مفتي محمد شفیع صیب څخه یې هم سبقونه وویل.
د ملک په اکثرو ځایونو کې یې اصلاحي جلسې کولې او خلکو ته به یې وعظ او نصیحت کولو د خپل خطابت په ذریعه یې د هرې فتنې رد وکړو او د زرګونو مسلمانانو عقائد او اعمال یې وساتل.
علامه صفدر رحمه الله د فراغت څخه بعد یې د فخرالدین او ماسټر کرم دین په دعوت یې ګکهړ ګوجرانواله ته تشریف راوړو او د جامع مسجد د خطابت سره یې د تدریس اغاز وکړو،
تقریبا د پنځوسو ۵۰ کالو پورې یی تدریس وکړو چې په دې سره ترې د څلویښت زرو ۴۰ څخه زیات د علوم نبوت طلباء مستفید شو او پوره دنیا کې د دین د خدمت لپاره خواره شو حضرت ته خصوصا په فن حدیث کې ډیر عبور حاصل وو.
د شیخ صیب شمار د علماء دیوبند په عظیمو مصنفینو کې کیږي او دې سره چې ورته د خپل شیخ څخه د قران د تفسیر کوم دولت حاصل شوی وو هغه یې پنځوس کاله پوري په عوامو او خواصو کې تقسیم کړو .
ابتدائې تعلیم او حفظِ قرآن یئ په خپل کور کې د پلار څخه حاصل کړل او چې اته ۸ کلنۍ ته ورسید نو قرآن الكريم یئ په اوو ۷ قرآتونو یاد کړ.
دا ښار تر ډېره د اروپا په لویې وچې- په ځانګړې توګه په لرغوني روم باندې د کلتوري او سیاسي اغېزې له کبله په پراخې کچې سره د لوېدیځ تمدن زانګو او د دېموکراسۍ ټاټوبی بلل کېږي.
تاجکستان او همداسې د نړۍ په نورو هیوادنو کې په سرول کېږي؛خو توپیر یې په دې کې دی چې د نورې نړۍ یوه ډله خلک یې د زینت لپاره په سر کوي او مونږ افغانان یې د حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه وسلم سنت،
اسلامیت ضدو اشخاصو ته هم په غونډو کې د عزت په پار لونګۍ د ډالۍ په ډول ورکړل شوې دي؛ چې دې کارونو د لونګۍ ملي دود ډېر کم رنګه کړی دی ځکه چې د پښتنو کلتور کې چې یو څوک په چا د مشرۍ باور لري نو لونګۍ ور په سر کوي نه دا چې ورڅخه نفرت لري او لونګۍ ور په سر کړي.
مګر په دې اخیره کې زمونږ په ټولنه کې داسې دود رواج شوی چې نږدې په هر غونډه کې ځینو ځانګړو میلمنو ته په خولۍ تړل شوې لونګۍ د ډالۍ په ډول ورکول کېږي؛ دا کار په دې خاطر کېږی چې د میلمنو معنوی ستاینه او قدرداني وشي.
چې د لونګۍ وقار یې کم رنګه کړی دی د ځینو مغرزو کړیو په مستقیم او غیر مستقیم ډول د پردې تر شاه لګیاه دي چې د لونګۍ عزت او وقار د خلکو په وړاندې سپک وښيي چې ښه مثال چې د فاریاب ملا لنډی دی.
د لونګۍ دود په افغانستان کې زرګونه کالونه مخینه لري؛ دا چې لونګۍ په افغانانو کې د عزت او وقار څیز دی نو اکثره وخت چې پښتانه خپل مشر ټاکې نو بیا هغه کس ته لونګۍ ور په سر کوي.
تاسوزما اوستاسوترمينځ په غوره کولوکي خوښي ورکړئ که یې تاسوخوښ کړاست له ماله پرته ستاسو شو اوکه یې زه خوښ کړم بیاوالله که زه هغه څوک یم چي څوک ماغوره کوي زه اعراض ورڅخه کوم
په همدې غورونې له لږو کلوتیريدلو وروسته خدایﷻ محمد ﷺ له حق اوهادي دین سره راولیږی زیدبن حارثه دهغوخلګوپه لومړي کتار کي ؤچي پرده یې ایمان راووړ
له دې پورتنو خبرو څخه یوې هم د زید په ماغزوکي ځای نه درلود بلکه دا دخدای ﷻ فضل ؤ هرچاته چي وغواړي ورکوي يې خدای ﷻ دعظيم فضل څښتن دی
ترڅو د دی توانونو له لارې اداره وکولای شي له خپلو سيالانو وړاندې شي لکه موږ د ازاد مارکيټ يا اقتصاد په زمانه کې ژوند کوو يعنی چا چې ښه خدمت يا ښه پيداوار وړاندی کړ نو ګټه دهغه ده،
د دولت په صورت کی هره اداره مشخصه بودجه لري چې دهغې بودجې مناسب او سم لګښت او له دې پرته يی کارکوونکو او مشرانو ته نورو زيرمو او امکاناتو ته د لاسرسۍ پرمختګ او نفوذ امکانات ورکوي.
داغښتلتياوې ممکن ادارې توانونه واوسي يعنې دا اداره داسې څه کولای شي چې نورې ادارې يې د اجراء بهتر توان نه لري لکه يو تجارت خپل پيداوار مستقيماً د خريدارانو يا مشتريانو کورونو ته رسوي چې نور تجارتونه يی په بازار کې توان نه لري دا رقابتي غښتلتيا يا بر لاسي ممکن د اداري په زيرمو يا داسې څه کې هم واوسي چې نوری اداري يی په واک کې نه لري،
له دې کبله ځينې ادارې به د معيار کنترول بيلې څانګې ولري او نورې به ممکن دخپلو ځانګړو ميکانيزمونو له لارې دمعيار بهتري يقيني وساتي خو دسالم رقابت له پاره د خپلو ميکانيزمونو له لاري دمعيار بهتري يقيني وساتي خو دسالم رقابت له پاره د خپلو پيداوارو يا خدماتو ښه او تل تر ټولو لوړ معيار ساتل ډير مهم دي.
د څرنګوالي يا کيفيت اداره کول يوازې دانه چې په څرنګوالي متمرکز وي بلکې په پيداوارو کې دوامداره بهتري او ښه والی هم په نظرکې نيول ساتي دا بهتري تر هغې راوړل کيږي چې د مشتريانو قناعت سبب شي،
او بازار ته تر ټولو ارزانه پيداوار يا خدمت وړاندې کوي چې له کبله يی له خپلو رقيبانو وړاندې کيږي د بيی راټيټولو په هڅو کې تجارتونه لمړی کوښښ کوي خپل مصارف راکم کړي چې په هغې کې اداري لګښتونه او دپيداوار تيارولو يا خدمت وړاندې کولو مصارف شامل دي له دی پرته جوړونکي توکي هم کوښښ کوي ارزانه راپيدا کړي او بيا په پای کې ممکن د پيداوارڅرنګوالی يا کيفيت ته هم يو څه توپير وکړي.
د ازاد اقتصاد اصل په بنسټ په بازار کې چې سيالي څومره ډيريږي نو د پيداوار او خدمتونو بيی هم راټيټيږي نو ځکه هغه تجارتونه چې له سيال پرته وي د خپل پيداوار يا خدمت به ډيره لوړه بيه غواړي،
درقابت دی دواړو توکو په نظر کی نيولو له پاره اداره بايد خپلو پيداوارو يا خدماتو او مشتريانو ته صادقه واوسی له دی پرته بايد خپل پيداوار په دا ډول وړاندې کړي چې د مشتريانو وفاداري راجذب کړای شي،
پورته ياد شوي ټول موضوعات بايد تجارت په خپله ستراتيژي کې روښانه کړي او فکر کارکوونکو ته وښيي چې کومې ستراتيژی او کړنلارو ته وفاداره ده اوڅرنګه غواړي د ادرې اينده تضمين کړي.
دولت بايد وړاندی فکر وکړي او وګوري څنګه کولای شي په خپلو پښو ودريږي همداسې وزارتونه ورسره ځان عيار کړي او نور له دي پرته د ازاد بازار زمانه ده او تجارتونه بايد وګوري چې څرنګه بهتره خدمتونه او پيداوار وړاندي کړي چې نور مشتريان ولري او په راتلونکي کې دا مشتريان وساتي او نور يي هم ډير کړي نو له دي کبله مهمه ده چی ادارې وړاندي راتلونکو کلونو ته وګوري.
په دي پروسه کې د اداري مشران يا لارښود د ادارې راتلونکې ويني او اهدافو لاسته راوړلو له پاره ضروري پروسې او علميي خپلوي او کنټرولوي او په پای کي د کاروبار ورځينۍ راکړه او ورکړه،
د ستراتيژيک مديريت يوه بله ګټه په دي کي ده چی د اداري غړو ته اوږدمهاله واحد ليد لوری او هدف ورکوي سره له دی چی د مديريت ځيني ليکوالان فکر کوي چې ستراتيژيک پلان جوړونه بې ګټې ده خو اکثره وايي چی مهمه ده.
بلکه غير انتفاعي ادارو نه هم د اهميت وړ دی ان دولت هم بايد د خپل ولس بدليدونکي توقعات په نظر کې وساتي لکه پخوا به دولت خلکو ته خدمتونو برابرول خپل احسان ګاڼه،
لکه يو تجارت د بل تجارت په مقابل ودريږي او تجار د هغه له لارې خپل اساسي تجارت غښتلی کولی شي لکه د موټر د جوړولو فابريکه د ټايرونو جوړولو کومه فابريکه اخلي.
د بيلګې په ډول په هغه ادارو کې چې خطرات يا بدلونونه نه زغمل کيږي نو هلته مديران عموماً کوښښ کوي داسې ستراتيژي خپلې کړي چې دخطر فکتور يی کم وي او عموماً د کار په اجراء کې له راوجي طريقو کار اخلي.
رسالت د ادارې د شتون پوښتنه ځوابوي او مديران مجبوري چې په دقيقه توګه وړاندي کيدونکي خدمات يا پيداوار معلوم کړي لکه يوه غير انتفاعي اداره چې يوازې د کوڅې ماشومانو له پاره کارکوي نو ممکن ده داسې رسالت جمله ولري (له تبعيض پرته دکوڅې ماشومانو ته ټولنيز او ښوونيز خدمتونو برابرول) له دې لارې دا اداره غواړي له نورو ځان ممتاز کړي او خپلو کارکوونکو ته وښيي چې څه غواړي او ولې يې اداره جوړه کړې ده.
وړاندې کيدونکې خدمتونه يا پيداوار معلوم کړي بازار معلوم کړي خپله ټکنالوژي وپيژني دخپلي بقاء په فکر کې شي چې څرنګه به ځان فعال ساتي او دوخت سره به پرمختګ کوي په کومه فلسفه بايد پرمخ ولاړ شي خپل شهرت ته پام وکړي چې په ټولنه کې په کوم نوم ياد شي کارکوونکو ته څومره خواخوږی دی او داسي نوري پوښتنې او موضوعات بايد په لمړي سر کي معلوم کړي.
بايد په دې پوه شي چې د ادارې اهداف څه دي او څه ډول ستراتيژئ پلي کيږي همدارنګه اهداف دپلانولو اساسات جوړوي د اداري اهداف د اداري کارکونکو ته د خپل دکارد ارزيابي واحد ورکوي چي کارکوونکي يې غواړي لاس ته راوړي.
له دي پرته د اداري په اوسنيو اهدافو پوهيدل مديرانو ته واک ورکوي ترڅو د بدلون ځايونه وپيژني او اړونده بدلونونه راوړي او د همدې دليلونو په بنسټ د ادارې پر اوسنيو ستراتيژيو پوهيدل هم مهم دي.
يعنې ګوري چې کوم کاروبار ته لاس واچوي له دې پرته ددې ستراتيژي له لارې اداره خپل عمومي راتلونکي ټاکي او که چيرې له يوه ډير تجارتونه ولري نو ټاکي چې کومه ځانګه څه تجارت وکړي.
هره څانګه خپله عملياتي ستراتيژي لري چې دا ستراتيژي بيا ادارې عمومي تجارتي ستراتيژي ملاتړوي او علمي يي پياده کوي په همداډول تجارتي ستراتيژی دعمومي يا مرکزي ستراتيژي له پاره همدا کارکوي او تجارتي ستراتيژی په جوړولو او خپلولو کې بيا د عمومي يا مرکزي ستراتيژی اهداف په نظر کې نيول کيږي.
ورپسې هروزارت يا دولتي اداره د خپل عمل او نفوذ په ساحه کې د همدې ملي پرمختيايی تګلارې په رڼا کې د هر وزارت يا نورو دولتي ادارو څانګې خپلې تګلارې جوړوي چې وکولای شي د دولت هغه عمومي ستراتيژي ملاتړ او عملي کړي بيا د دی دواړو په رڼا کی د هر وزارت يا نورو دولتي ادارو څانګې خپلې تګلارې جوړوي،
د کتاب نورې برخې تر ډيره حده ستراتيژي په عملي کولو له پاره ښه کارکوونکي ولري يا لکه دمشرۍ برخه چې د ستراتيژيو ښه عملي کولو له پاره د ښه مشر شتون ضرور دی.
د اداري ستراتيژی بايد په دريو پوړونو ياسويوچې مرکزي يا عمومي تجارتي يا کاروباري او وظيفوي ستراتيژی وي جوړي شي ستراتيژي د پريکړې اخيستنې له پروسې وروسته جوړيږي.
ستراتيژيک پلان ديو سازمان د ستراتيژي او يا تګلارې د توضيح کولو او سازمان دمنابعو په نظر کې نيولو سره د تصميم نيولو پروسه ده چې له مخې يې د سازمان او ږد مهاله هدف لاسته راوړل کيږي.
د ستراتيژيک مديريت له پاره په ځينو کتابونو کې پنځه پروسې اوبيا په ځينو کې بيا اته پروسې بيان شوي چې مجموعاً ستراتيژيک مديريت بلل شوي دی مونږ دلته له دواړو څخه يادونه کوو او له پنځو پروسو سره د اتو پروسو ستراتيژ يک مديريت هم تشريح کووپه اساسي ډول ټول يوشان دي اساس يي هماغه پنځه پروسې دي،
د اهدافو ټاکل تاسې سره د ادارې ليد په واضحه او روښانه کولو کې مرسته کوي چې بايد لاسته راوړي لنډ او اوږد مهاله اهداف او د دې دهرڅه لاسته راوړلو له پاره داداري تګلاره ټاکي.
هغه موضوعات چی زموږ توجه ته اړتيا لری دخپلو عملياتی ملګروپه مرسته پيژنو اوداهميت اوجديت پربنسټ ورته لمړيتوبونه ټاکو د دی نتايجو په کارولو بديلي ستراتيژي جوړوو او کليدي ستراتيژيک موضوعات مخاطبوو.
عمل او ارزونه شامل دي سره له دې چي ددي پروسي لومړي شپږ ګامونه يوازې پر پلانولو پوري اړه لري خوعملي کول او ارزيابي هم همدومره مهم دي ان بهترينې ستراتيژي که چيرې سمې عملي يا ارزيابي نه شي بيا هم ناکاميږي.
ده دوه نور ورونه هم درلودل چې یو یې سر جیمزایبټ اګسټیس نو میده او دبل نوم یې فریډریک ایبټ و چې دده دغو دواړو ورونو هم د انګریزانو په پوځ کې دندې درلودلې .
په هغه جګړه کې چې د ۱۸۴۸ میلادي کال کې د انګریزانو او سکهانو تر مینځ وشوه د سکهانو حکومت له مینځه لاړ او په پښتونخوا کې پرنګیانو دچارو واګې په خپل لاس کې واخیستلې .
ډايګو ويلازکيوز دي کيولر د ۱۵۱۵ ز کال د اګسټ پر ۲۵ نېټه پلايا مايابيک ته نږدې د مايابيک سيند پر څنډو باندې سرګيډيرو ډي باتابانو نني ښارګوټي ته نږدې د ټاپو پر سويلي ساحل باندې د هاوانا بنسټ کېښود.
د هسپانيې لپاره د امريکا په نيولو کې يې د ارتجاعي دړې په توګه خدمت وکړ او هسپانيې ته په بېرته راستنېدنه کې د هسپانوي جنګي بېړيو لپاره د پای ټکی شو.
نوموړی د لومړي ځل لپاره په ۶۲۸ میلادي کال کې هغه وخت له نبي کریم صلی الله علیه وسلم سره ولیدل چې د بنی الدارد قبیلي د يو لس کسیزه پلاوي مشري يې کوله.
د خيبر/تبوک له غزوې وروسته حضرت نبي کریم صلی الله علیه وسلم حضور ته راغلي وو او ځينې تحفې يې د الله رسول صلی الله عليه وسلم ته راوړې وې چې په ځواب کې يې د سل وسقه مال د ورکړې وصيت وکړ او هغوی ته يې د فلسطين له فتحې وروسته د دې ځای د ځينو برخو ژمنه له بني الدار قبیلي سره کړې وه چې حَبْرَى،
ابوهند بن عبدالله او د هغه ورور الطیب بن عبدالله [چې نوم يې برا و او بیا يې رسول الله صلی الله علیه وسلم نوم عبدالرحمن ته بدل کړ] په مکه کې رسول الله صلی الله علیه وسلم حضور ته ورغلو چې په شام کې موږ ته يو ملکیت راکړي او بيا په مدينه کې د همدې ژمنې د تازه کولو لپاره تللي وو.
همدارنګه د کلمو د کارولو سره خاصه پاملرنه پکار ده او هڅه کول پکار دي چې ساده او روانې کلمې وکارول شي تر څو ویناوال یې په تلفظ او همداشان اوریدونکي یې په اوریدلو کې ستونزه محسوس نکړي.
زمونږ او تاسو په ټولنه کې یوه ستونزه دا ده چې مونږه اکثروخت د لرې پرتو سیمو د خلکو په محضر کې هم هغه کلمې کاروو کومې چې ډیرې تشریفاتي او علمي بڼه لری او دا ددې باعث کیږي چې پیغام باندې هغوی په سمه توګه پوه نشي او د پیغام رسانئ په وخت کې ستونزې ایجادیږي.
که د وینا په مهال مو د ستړیا یا ناراحتئ احساس وکړ نو کیږي چې لنډ لنډ وقفې سره خبرې وکړئ تر څو د فکر کولو څخه وروسته مو الفاظ په خوله راشي او دا هم کافي تاثیر لري.
عموما کله چې مونږ په دفتر کې یا بل کو ځای کې په غونډّه کې خبرې کوو یا د خلکو د یو ګروپ په وړاندې یوه موضوع وړندې کوو نو مجبور یو چې د خلکو د مجمع مخکې وغږیږو،
د ویناوالئ غوره مهارت د انسان لپاره که د بریاوو لار پرانیزي ولې په دې کې هم شک نشته چې که ښه ویناوالي ونه شي یا خپل مفهوم په سمه توګه څوک ارایه نکړي او یا هم پیغام په سمه توګه څوک حاضرینو ته ونه رسوي نو د ناکامئ مهر پرې لګیږي.
افغاني ټولنه کې د پخوا څخه د ناورینونو له امله رواني او سایکالوژیکي ستونزې شتون لري او همدا رواني ستونزې ددې باعث کیږي چې کورنئ کې کوچنیان د کورني ماحول نه اغیزمن شي او دا اغیز بیا د عمر تر ډیره بریده متداوم شکل لري.
پام چې دا کار بیا ونکړې کنه وهم دې او همدارنګه وهل ټکول دا ټول ددې باعث کیږي چې ماشوم غټ هم شي نو همدا ویره یې په زړه کې پرته وي او د خلکو په مخ ورباندې ډیر تاثیر راځي.
دا کار د انسان په خپل ځآن باور زیاتوي او ډاډمن کوي یې چې هغه د پیغام رسولو چاره په سمه او ښه توګه ترسره کوای شي او همدارنګه خپلو اشتباهاتو ته یې هم متوجه کوي،
ښه ویناوالې هم زیاتې ځانګړنې لري او هر څوک چې دغه ځانګړنې ځآن کې عملي کړي نو د تاثیر لاندې راتلو ستونزه او همدا شان د مفاهمې ستونزه به یې تر زیاته حده پورې حل شي.
زه پخپل دين کى پرځان تر ټولو زيات دښځو دفتني څخه بيريدم نومي دخپل رب څخه دا خواست وکې چي زما دزړه څخه دښځو محبت وباسي الله جل جلاله زما دغه دعا قبوله کړه آن تردي چي اوس زه دانه وايم چي ماښځه وليدل اوکه ديوال ماورته وويل ښه داخو يې يوه بله؟
ده راته وويل ما دخپل رب څخه داخواست وکې چي زه دهيچاڅخه ونه بيريږم دا دعا مي هم الله جل جلاله قبوله کړه تردي چي اوس زه د الله جل جلاله څخه پرته په مځکه اواسمان کي بل دهيچا څخه نه بيريږم ماورته وويل ښه دريمه دعا؟
البته عامر بن عبدالله نه يوازي د عابدانو او راهبانو څخه يو راهب وو بلکه دورځي له خوا بيادسپروغازيانوڅخه يو غازي هم وو دجهاد في سبيل الله لپاره داسي يواعلان نه دى سوی چي دی به دهغوکسانو په سرکي نه وو چي ودغه اعلان ته يې لبيک وايه کله چي به ده دمجاهدينوسره ديوې غزالپاره تياري نيول نوبه ودر يدي خلګ به يې څارل ددي لپاره چي خپل ځان ته ملګري پيداکړي که به يې ملګري خوښ سو نوبه يې ورته وويل اي ملګرو زه غواړم چي ستاسي ملګرې وکړم خوپه دې شرط چي تاسي ماته د درو شيانوواک اواختيار راکړي چي هغه به زه کوم هغوی به ورته وويل کم درې شيان ؟
لومړی داچي زه به ستاسوخدمت کوم زماسره به په دغه کارکي هيڅوک جنجال نه کوي دوهم داچي زه به ستاسي مؤذن يم اذان زه کوم زماسره به څوک دلمانځه لپاره په اذان کولو کي هيڅوک جنجنال نه کوي دريم داچي زه ترخپله وسه پرتاسي باندي څه مصرف اوخرچه کوم .که به هغوى ورته وويل چي صحي ده نوبه ورسره ملګري کېدی اوکه به چا پدغو کارو کى څه جنجنال ورسره کوى نوبیابه و يوې بلي ډلي تلى .
دعه.دا سړى پرېږده هغه ويل نه يې پرېږدم بلاخره عامر پر هغه ذمي باندي پټو واچوې او ويي ويل قسم په الله جل جلاله تر څو چي زه ژوندى يم دنبي علیه سلام ذمه او عهد به نه ماتېږي بيا خلګ سره راټول سوه دعامر پلوي يې وکړه او هغه ذمي يې په زو ره د زورواکي له منګلو څخه خلاص کړ هغه صاحب منصب او دهغه ملګرو پر عامر باندي د حاکم د خلاف ورزي او دسنت او جماعت څخه دوتلو تور پوري کړ او ويي ويل :
دحيوانانو غوښي اوشىدې نه خوري او واليانو او حاکمانو د مجلس څخه سرغړ ونه کوي د دغه شکايت يې وحضرت عثمان بن عفان رضي الله تعالی عنه ته وکړ هغه وخپل نائب الحکومة دبصرې والي ته امر وکړ چي دې را وغواړې او ده ته منسوب دټولو تورونو په اړه تري پوښتني وکړي دبصرې خليفه دې راوغوښت ازور ته يې وويل امير المؤمنين اطال الله بقائه ( الله جل جلاله دي يې تل پاتي ولري ماته دا امر کړي دي چي زه ستا څخه څه پوښتني وکړم ده ورته وويل :
ده ورته وويل ما نکاح له دي کبله نه ده پري ايښې چي زه د رسول الله صلى الله عليه وسلم دسنتو څخه اعراض کوم ځکه زه پردې شاهدي اداکوم چي په اسلام کي رهبانيت نسته بلکه زه داسي يوڅوک يم چى خپل دا يونفس مي د الله جل جلاله درضا لپاره وقف کړي دى اوپه دې بیره لرم چى ښځه ورباندي غالبه نسي .
د تورو و تيکۍ چي دتاريخ په اږدو کي دفارس بادشاهانو ته يو په بل پسي په لاس ورغلې وه موجود وه په داسي حال کي چي مسئول کسانو دغه دغنيمت مالونه دخلګو په مخ کي حسابول چي ناڅاپه يو سپيره خاکساره سړى ديو خواڅه راښکاره سو او يوه غټه درنه تيلۍ يې په دواړو لاسونيولي ده دخلګو نظر تيلۍ ته ور واوښت چي خلاصه يې کړه او ويي کتل ټوله دلعلو او جواهرو څخه ډکه وه دوي ودغه يادسوي کس ته داسي په حيرانتيا سره وويل :
اللهم هاقداصبح الصبح اي الله جل جلاله دا دى سهار سوخلګ سهار اوماښام اخته دي ستا دفضل په تلاښ کي دي اوهريو يوه اړتيا لري مګر دعامر اړتيا او حاجت دادى چي ته ورته بخښنه وکړي اي الله جل جلاله زما او ددوي ټولو اړتياوې ورپوره کړی اي دعزت خاونده ماستا څخه دري شيان غوښتي وه خو دوه دي راکړه اود يوه څخه دي منع کړم اي الله جل جلاله هغه هم راته راکړي ترڅو زه دخپلي غوښتني اوميني سره سم ستا عبادت اوبندګي وکړم بيادخپله ځايه څخه راولاړسو سترګي يې پر ما ولګيدلي دى پدي پوه سو چي زه دشپي دلته وم نو ډير غمجن سواوپه تاسف سره يې راته وويل ته لکه چي دشپي هم دلته ماته پټ اوانتظاروې ؟
ماورته وويل هو ده راته وويل کوم څه چي دي وليدل هغه درسره پټ وساته الله جل جلاله به ستا پرده وکړي ماورته وويل کومي غوښتني چي تا دخپل رب څخه کړي وي هغه به ماته راښوې کنه نو زه په والله ستا ټول حال چي ما وليدي خلګو ته بيان کړم ده راته وويل داسي مه کوه ماورته وويل هغسي نه کيږي کله چي ما ډير اصرار وکي نو يې راته وويل په دي شرط يې درښيم چي ته زما سره دا لوظ وکړي چي هيچاته به نه وايي ما ورته وويل ستاسره داعهد کوم چي ترڅو ته ژوندي يي ستا سر او راز به چاته ونه وايم نو يې راته وويل:
په دغه وخت کي د بصرې د ښکلي ښار والۍ دمسلمانانو ستر قائداو دهغوی لارښود او معلم ابوموسى اشعري رضي الله تعالی عنه وو عامر بن عبدالله دابوموسى اشعري رضي الله تعالی عنه ملتيا وکړه دهغه صحبت يې دځان لپاره غوره کړ اود هغه سره به هر وخت په ننګ ،
هداکم الله الله جل جلاله دي تاسي ته هدايت وکړي قسم په الله داخلطه او دفارس دبادشاهانو ټوله شتمني زما په اند دنوکانو دخيرو غوندي لا هم کوم قدر او ارزښت نه لري که دمسلمانانو دبيت المال حق پکښي نه واى ما به بلکل را اخستي لانه واى او نه به مي تاسو ته راوړې واى .
ته څوک يې الله جل جلاله دي عزتمن ولره ده ورته وويل يا والله که زه ددې لپاره تاسي او يا نورو ته خپل ځان معرفي کړم چي بيا به تاسي زما تعريف اوستاينه وکړي زه يوازي اويوازي دالله تعالى حمد اوثناوايم او دهمهغه څخه دثواب اميد لرم داخبره يې وکړه اوتری روان سو دوي يوسړى ته امر وکړ چي پسي ورسه او ددې سړى معلومات وکړه چي داڅوک دى .
ددې سره سره دعامر بن عبدالله ژوند د ناخوالواو د خلګو دازار څخه په امن پاته نه سو او طبعا دداسي ناخوالو سره هر هغه څوک مخ کيږي چي هغه په ډاګه دحق وينا کوي او د منکر منکِر وي اودهغه په ختمه ولو کي خپل توان نه سپموي . ده ته دتکليف رسولو يو لامل داهم وو چي يوه ورځ ده يوصاحب منصب ولىدې چي يو ذمي يې تر غاړه نيولې دى او راکشوي يي ذمي نارۍ وهي چي اي خلګو دخداى لپاره ماخلاص کړي اي مسلمانانو دخپل نبي په خاطر ماته له دغه ظالم څخه پناه راکړى عامر را وړاندي سو اوورته يې وويل :
د بصرې يو اوسيدونکي د عامر بن عبدالله رحمة الله عليه سره دخپل سفر قصه کوي وايي چي زه دعامر بن عبدالله سره په يوه قافله کي ملګري وم کله چي شپه سوه نو موږ په يوه ځنګله کي واړول عامر خپل دسفر ساز وسامان سره راغونډکړخپل آس يې په يوه درخته پوري وتړي رسۍ يې ښه ور وږده کړه واښه يې ورته راټول کړه دآس مخ ته يې ور وا چول اودی خپله ځنګله ته دننه سو ښه ډير ولاړي ما د ځانه سره وويل چي راسه پسي ورسه ترڅومعلوم کړي چي په دي نيمه شپه کي په ځنګله کي دننه څه کوي ؟
نو ورپسي ولاړم دی تلي تلي آخر يوي غونډۍ ته چي په درختو ښه پټه وه خلګوته نه معلوميده ورغي قبلې ته يې مخ کړ په لمانځه ودريدي دومره ښه ښائسته پوره ا و دخشوع څخه ډک لمونځ ما دچانه وو ليدلي کله چي دلمانځه څخه فارغ سو نو يې په دعاو او مناجات پيل وکړ او داسي يې ويل:
هغه د "عربستان ليبرال شبکې " په نوم يو ويب پاڼه ګډ بنسټ اېښودونکی دی په دې وېب پاڼه د 2014 کال د مې په اوومه د اسلام د سپکاوي په تور په تر 10 کاله په زندان کې په جده کې د يوه جنايي محکمې،
د ليبرال استازي ارویین کټلر او راحف حقوقي سلاکار د سعودي عربستان لخوا د نړیوالو قوانینو په اړه د سعودي نړیوالو مسؤلیتونو سرغړونه وغندله او بلاګره یې د مذهبي ازادۍ او بیان په اړه د روښانه څرګندونې غندنه وکړه. د ادارې په وینا،
دا هغه مهال کله چې نوموړی د لارګاسا په نوم سمندري بېړۍ کې له هسپانيولا څخه د اسپانيې پر لور په يو تزويدي سفر و (په پايله کې دا نوم د ويزيګوتي نوم «برمنډ» يا «ويرمنډ» څخه اخستل شوی دی.
په پوځي همغږۍ يې مدينه تقريباً يوه مياشت كلابنده كړه او دا چې په دې جګړه كې بېلابېلو ګوندونو برخه اخيستې وه او مسلمانانو هم د دښمن د پرمختګ مخنيوي ته د مدينې شاوخوا ته خندق كنلې وه؛ نو دې جګړې ته كله ) او كله ) ويل كېږي.
د مسلمانانو پر خلاف لښكر راټولولو ته يې دوام وركړ او قريشو خپل هم ژمنى ټبر “بني سليم” او “غطفان” هم خپل هم ژمني ټبر “بني اسد” په دې پوځي اتحاديه کې راګډ کړل او پر ټاكلې ورځ ټول د سېلاب په څېر مدينې نيولو ته راووتل.
چې خلك د دښمن له لوى يرغله خبر شي؛نو د ښار شاو خوا ته لوى كنده وباسي او له دې لارې د دښمن د پرمختګ مخنيوى كوي؛نو بايد د ښار په زيانمنېدونكيو سيمو كې لويه كنده واېستل شي،
چې هر لس تنه به ۴۰ ذراعه ځمكه كني؛نو په دې حساب د خندق اوږدوالى ۱۲۰۰۰ ذراعه؛ يعنې تقريبا ۵/۵ كيلومتره او پلن والى يې دومره و،
د “بني فذاره” ټبر له ۱۰۰۰ تنو سرتېرو او د “بني اشجع” او “بني مره” ټبرونه هر يو له ۴۰۰ سرتېرو سره راغلي وو او د پاتې نورو ټبرونو د سرتېرو شمېر،
د شرك لښكر تقريبا د يوې مياشتې شاوخوا د خندق غاړې ته اړولي وو او بې له څو تنو؛نور څوك له خندقه تېر نه شول او چې چا به له خندقه د تېرېدو هڅه کوله؛ نو مسلمانانو به په ډبرو ويشتل او پر شا يې تمبول.
چې له دې لارې په مدينه كې د يهودو او مسلمانانو ترمنځ کورنۍ جګړه پېل كړي او په خپله په اسانۍ مدينې ته راننوځي؛نو همدې موخې ته يې ځان د كلا وره ته ورساوه او ځان يې معرفي كړ.
دين به يې پر ټوله نړۍ واكمن شي او هېڅ لښكر به يې د دين د خپرېدو مخه و نه نيولاى شي. كه “محمد” هماغه پېغمبر وي؛نو دا لښكر يې نه شي ماتولاى.))
“عبدالمطلب” لورې! په ما كې د وژلو مېړانه نه شته او وېرېږم كه له دې ځايه ووتم؛نو څوك مې و نه وهي.” زه په خپله پاڅېدم او يوه اوسپنه مې را واخسته او هغه يهودي مې پرې پر سر وواهه او هماغلته مې ځاى پر ځاى کړ.))
يوه شپه “خالد بن وليد” هوډ وکړ له ځانګړې ډلې سره له خندقه تېر شي؛خو د حضرت “اسيد خضير” په بولندويۍ ۲۰۰ سرتېرو يې مخه ونيوه او پر شايې وتمباوه.
خدايه! “علي” له هرې بدۍ وساتې. خدايه! د بدر پر ورځ را نه “عبيده بن الحارث” او د احد د جګړې پر ورځ را نه “حمزه” واخيستل شو. خدايه! “علي” د دښمن له شره وساتې.))
د “غطفان” او “فذاره” ټبرونه هم د “خيبر” محصولاتو ته په تمه و؛ نو د دوو وروستيو ډلو د برخې اخيستو لامل مادي و او كه دا موخه مسلمانانو پوره كړې واى؛نو په ډېره خوشحالۍ ستنېدل،
چي تړون لاسليك نه کړئ؛ځکه موږ هېڅكله دې دوو ټبرونو ته باج نه دى وركړى او ددې ټبرونو يو تن هم تر اوسه له موږه په زور د كجورې يوه دانه هم نه ده وړې او اوس خو د خداى په فضل او ستاسې په لارښوونه خورا سر لوړي يو. پر خداى قسم! موږ به يې دې باطلې غوښتنې ته په توره ځواب وركړو،
چې هغوى له هر لوري درباندې يرغلونه كوي؛نو غوښتل مې له دې لارې د دښمن په منځ كې درز واچوم. اوس چې راته ستاسې سرښندنه ښكاره شوه؛نو تړون نه لاسليکوم او درته وايم او پر خپله خبره ايمان لرم،
۱ – لومړى لامل د ټبر له مشرانو سره د پېغمبر اکرم د استازيو خبرې اترې وې؛ځکه كه دا تړون لاسليك هم نه شو؛خو د پېغمبر اکرم د استازيو له لوري هم مات نه شو.