polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
بانک دپيسي ديوخاي نه بل خاي ته په ليږدولو کي اسانتياوي برابروي چي په دي ډول سره تجارتي اوصنعتي کاروبارکي پراختيارامنخ ته کيږي او هيواد اقيصادي پرمختک ورسره چټکتيامومي
بانکونه په هيواد کي د ځايونو د کموالي د ستونزي د لري کولو په خاطر خلکو ته قرضي ورکوي ترڅو نوي ځايونه جوړ کري چي پدي ډول سره دزياتو خلکو داوسيدو ضرورتونه رفع کوي.
بانک په نني عصرکي د بشرداقتصادي تبادلي يومهمه لاسته راوړنه ده بانک پخپله يا پخپل سرپه يو وخت کي منځ ته ندي راغلي بلکي په هماغه ډول چي پيسي د تبادله د اتکامل له امله اود ورځنېواړتياو اهميت ثرکندکړي ترکوم ځايه چي مطالعواو ثيړنودبانک لمړي توب اړتيااوهغي بنسټيزاصول داقتصاد دعلم په چوکات کي خپل اړينتوب منځ ته راوړ نوځکه بانک پوهنه نن داقتصاد په ډيروضروري پوهنوکي شميرل کيږي
دېوهيواد په پولي ستسم کي مرکزي بانک دسوداکريزوبانکونواودبازاري بانکونو ترمنځ دېوي مرکزي هستي حيثيت لري البته دغه بانک دنوروبانکونوسره توپيرلري ثرنگند ده چي دغه بانک ېوه حکومتي موسسه وي خوپه زياترو هيوادنوکي د حکومت له کنترول نه بهروي چي هدف به يي دېونورومالي موسساتوپرخلاف په لمري کام کي د کټي لاس ته راوړل نه وي بلکي هدف به يي د څارني او مراقبت د لاري اقتصادي استقرار،
دغوبانکونو ديو تکاملي جريان له مخي پراختياموندلي ده چي مثال يي د انکلستان بانکونه دي پدي جريان کي په مشکل سره ويلاي شوه چي يو سوداگريزبانک څه وخت په مرکزې بانک تبديل شوي
لکه په کوم بنسټ چي په هجري شمسي کال دحمل په د افغانستان بانک ميلونو افغانيوپه سرمايه سر تاسيس اودمرکزي بانک وظيفي يي په غاړه واخستي اودمرکزي بانک په حيث يي ټولي داخلي اوخارجي چاري سر ته رسولي دي مرکزې بانک د يو هيواد د تجارتي بانکونو تر منځه په کارکي هماهنگي پيداکوي او دضرورت په وخت کي ورته مالي کومک ورکوي
پولي تظارت اوکنترول دپيسو ارزښت او استقرار په خاطر اوبله مهمه وظيفه يي دنورو بانکونو او اقتصادي ادارو د ناکامي مخنيوي دي په دي خاطر په دي رساله کي د مرکزي بانک د نظارت اوڅارني سيستم په موصوع کانو يعني د مالي چارود نظارت سره به اشنايي پيداکړوه
مرکزي بانک دهيواد ترټولو مهمه اداره بلل کيږي کومه چي دټولوتجارتي بانکونو يا څارنه کوي اودهيواد د مالي نظام په ښوالي کي لوي لاس لري دغي اداره ته مرکزي بانک اوپه عربي ژپه کي ورته يا اوپه انکريزي کي ورته دغه اداره په ډيړوهيوادونوکي په ډيرونومونوياديږدي
مرکزي بانک جوړول دتجارتي بانکونه سره فرق لري دمختلفو ملکونه مرکزي بانک روزمره چار ي په مختلفو طريقو سره روان وي او د هغي په کنترول کوي مثلا دبرطانيي مرکزي بانک دفرانسي مرکزي بانک يعني مرکزي بانکون داسي وي چي د دولت او عوامو د شريکو پيسو څخه جوړشوي وي مثلا اسټيت بانک د پاکستان يعني مرکزي چي فيصديي د دولت اوپاتي د عوامواواو سهامي شرکتونه او افرادو او اشخاصو وي
بانکونه د خلکو نه د هغوي اضافي پسي په قرض اخلي اوهغوي خلکو ته سود ورکوي چي ضرورت ورته ولري چي پدي دول قرض سره دخلکو په عايد کي زياتوالي راځي او خلکو د عاپد زياتوالي دملي عايد د زياتوالي سبب کرځي
بانک دملک په اقتصادي پرمختک کي مستقيم رول لري د مثال په دول ځيني بانکونه دصنعت اوزراعت دپراختياه لپاره قرضونه برابروي څومره چي په يو هيواد کي صنعت اوزارعت پرمختک کوي هغومره د توليد دزياتوالي سبب کرخي
سويډني کيمياپوه برزيلوس پر ۱۸۰۷ زېږدي کال داسې ويلي وو چې عضوي مرکبونه په ژونديو موجوداتو کې د يوه ځانگړي ځواک په مټ وسیله چې یا د ژوندي ځواکونه په نامه يادېږي،
دا الواک د وهلر له خوا رد شو او نوموړي د لومړي ځل لپاره له يوه غیرعضوي توکي څخه عضوي توکی په ازمېښتون کې په لاس راوړ چې امونیم سیانېټ يو غيرعضوي مرکب،
سیاسي تیوري دوه کلمې دي چې لومړۍ یې د سیاسي کلمه ده چې د مختاړي په توگه د هغه څه معنی ورکوي چې په سیاست پورې اړه لري او دوهمه کلمه تیوري ده چې په سره یو ځای کیدو سره ځانگړی مفهوم افاده کوي.
سیاسي کلمه لکه چې په نورو بحثونو کې هم یاد شول د یوناني له کلمې څخه اخیستل شوې ‌چې خپله دا کلمه د ښار او هیواد معنی ورکوي او سیاست د پخواني یونان د بیلابیلو برخو تر منځ د تفکر لارې،
تر ټولو لومړی تیوریک ارزښت صرفه جويي ده؛ په دې مانا چې د نا اړینو او ډیرو تیت پرک جزیاتو مخنیوی وشي او تیوري باید نیغ په نیغه اصلې موضوع ته د رسیدو رسا لاره هواره کړي.
لدې را وروسته تیوریسټان کره والی خپل بل ارزښت ټاکي او د نړۍ په پیژندلو کې د داسې جزیاتو او توضیحاتو له لارې چې د هدف په موندلو کې مرسته کوي مخ پر وړاندې ځي او کله چې دا دواړه یعنې ساده والی او کره والی منځ ته راغی نو ظرافت رامنځته کیږي او تر ننه هم چط د نړۍ بیلابیل اړخونه پلټل کیږي د تیوري گانو د ظریفو تشریحاتو او شننو له امله دي.
مل به ویل چی ښځی د ډیری اوږدی مودی راهیسی د د نارینه و د تسلط او لاس لاندی ماتحت او کمزوری پاتی شوی او دی ماتحت کیدو ددوی په وړتیا او اخلاقو هم تاثیر کړی.
د مل عکس چی یو رسام په کال ۱۸۷۳ کی یوی مجله کی خپور کړی وو او لاندی یی تری لیکلی وو ؛یو فیمینسټ فیلسوف؛ گوندی دا په هغه وخت کی یواخینی فیلسوف وو چی د ښځو د حقوقو لپاره یی غږ پورته کړی وو.
پدې لوبې کې کله چې توپ په لاس کې وي او ورته يوځل ټوپ وووهې بیا توپ وارنکړې نو تېروتنه حسابېږي او همدارنگه چې توپ په دواړو لاسونو ونیسې او بیا یې په ځمکه وولې نو تېروتنه کې حسابېږي او د توپ وړنه پرته له مځکې وهنې په لاس کې وړل تېروتنه ده.
د ډگریزه غورځونې شمېرې درې دي که چېرې لوبغاړی د درې شمېرو لرونکي لیکې څخه خپل توپ وروارتوي او همدارنگه دوه شمېرې د هاغه اچولو لپاره کارېږي چې د لیکې له مخې خوا څخه وروارتول شي .
د طالبانو له ولکې نه د هېواد د کنټرول له لاسه وتلو وروسته شمالي ټلواله وشیندل شوه او د دغې ټلوالې غړو او ډلو له نوې افغان منځ مهالې ادارې نه ملاتړ وکړ،
دغه متحده جبهه په پیل کې د افغانستان د اسلامي دولت د کلیدي رهبرانو په ځانګړې توګه د ولسمشر برهان الدین رباني او پخواني دفاع وزیر احمدشاه مسعود له خوا جوړه شوه.
چې د ۲۰۰۸ ز کال د جولای په ۱۸مه نېټه یې ۱.۶۰ امریکايي ډالرو ته پورته شوه او له هغې راهیسې خپل لومړني نرخ ته د را ګرځېدو په حال کې ده.
زمونږ ستورټلیز میلکي وې نومیږي چې تر سل ملیارده ډیر ستوري اټکل شوي او په کایناتو کې بیا ملیاردونه ملیاردونه ستوري موجود دي چې ځینې يې له لمر نه لوی او ځینې واړه دي.
نیوټرون ستوري په طبیعت کې تر ټولو زیات کثافت لري مثلاً د یو چاکلیټ په اندازه مواد یې څو ټنه وزن لري چې که په ځمکه وغورځیږي نو په ځمکه کې به داسې ننوځي لکه چاقو چې په حلوا کې ننوځي.
کاینات شاوخوا ۱۳.۸ ملیارده کاله مخکې د بیگ بنگ یا سترې چاودنې به نتیجه کې له یوې داسې نقطې څخه مینځ ته راغلل چې لایتناهي انرژي یې درلوده.
شاوخوا ۴۰۰ میلیونه کاله وروسته له سترې چاودنې یا بیگ بینگ څخه یو شمیر دغه اتومونه د جاذبې د قوې په وجه سره یو ځای شول او لمړني ستوري یې جوړ کړل.
هستوي برښنا د لمړی ځل لپاره په کال ۱۹۵۶ کې د انگلستان د کالډر هال په ښار کې د برښنا د تولید لپاره ستر ریکټور جوړ شو چې د ۴۷ کلونو لپاره یې انگلستان ته برښنا ورکړه.د دغه ریکټور هستوی توکی یورانیم ول چې د نړۍ تر نیمایی زیات یورانیمد کاناډا،
هستوي ریکټورونه د نورو ټولو برښنایی بټیو په بڼه کار کوي او یواځینی فرق یې دادی چې دغه ریکټورونه د تیلو او سکرو پرځای یورانیم د سون توکو په بڼه کاروي او هغه داسې چې د یورانیمو د هستې له چاودنې څخه انرژي لاس ته راځی چې بیا دا انرژي د ریکټور شا او خوا اوبه تودوي چې دا اوبه بیا په بخار اوړي او په پایله کې بخار توربین او توربین د برښنا تولید کوونکی یا جنراټور په کار اچوي.
یورانیم ۲۳۵ په طبیعی ډول له ۱٪ څخه کم له یورانیم ۲۳۸ سره گډ پیدا کیږي چې دا یورانیم بیا بډاینې ته اړتیا لري تر څو د انرژی د تولید جوگه شي.
کله چې ریکټور چالان وي نو نیوټرونونه د یورانیمو هستې بمبارد کوي او د دغو هستو د چاودنې په ترڅه کې ستره توښه را مینځ ته کیږي چې دا تودښه اوبه په بخار اړولای شي.
د دې تعامل د کنټرول لپاره د سون توکو د میلو ترڅنگ د کنټرول میلې هم شتون لري چې د اړتیا په وخت کې د یورانیمو دغه ځنځیری تعامل د نیوټرونونو د جذب په پایله کې کنټرولوي.
په نړۍ کې ځینې خلک د هستوی بټیو په خلاف دي او علت یې هم دادی چې دا بټۍ د سون فاضله توکی تولیدوي او دغو توکو ساتنه کیدای شي هستوي ناورین را مینځ ته کړي،
په هستوی ریکټورونو کې د نړۍ لمړۍ پیښه د انگلستان د غربی کمبریا په ریکټور کې د باد د تندوالی له امله په ۱۹۵۷ کال کې رامینځ ته شوه چې چاپیریال ته یې راډیو اکټیف وړانگې خپرې کړي او په پایله کي یې د دغې سیمې د شیدو په استعمال بندیز ولگید.
هستوی بمونه کټ مټ د هستوي بټیو پر بنسټ کار کوي خو توپیر یې دادی چې په هستوي بټۍ کې د یورانیمو د چاودنې تعامل تر کنټرول لاندې وي په داسې حال کې چې په اټومي بمونو کې دا ځنځیری تعامل نه کنټرولیدونکی دی.
د دغه اټومی بم نوم لیټل بای وؤ چې دری ورځې وروسته دوهم فټ من نومی اټومی بم د جاپان په ناگاساکی ښار باندې وکارول شو چې په پایله کی یې دوهمه نړیواله جگړه هم ختمه شوه.
هایډروجنی بمونه د اټومی بمونه پر خلاف د هایډروجن د دوو هستو د یوځای والی په پایله کې د هلیوم هستې د رامینځ ته کیدو څخه وروسته په لوړه کچه انرژي چاپیریال ته خپروي،
ځکه خو هایډروجنی بمونه تل دلوړې انرژي لرونکي چاپیریال د رامینځ ته کیدو لپاره له ځان سره تل اټومي بمونه هم لري چې دا اټومي بمونه له هایډروجنی څخه مخکې چوی او د هستو یوځایوالی ته زمینه برابروي.
د هستوی صنعت تر ټولو یوه ستره پوښتنه داده چې له دغې ټکنالوژي څخه لاس ته راغلی هستوی فاضله توکو سره چې ځیني یې تر سلهاوو زرو کالونو راډیواکټیف پاتې کیږي باید څه وکړو؟
ځینې هستوي فاضله توکې چې په لوړه کچه راډیو اکټیف دي د خپل کانټینر د ذوب کیدو لامل هم گرځیدای شي چې په پایله کي به یې چاپیریال په ډیر زیامن کونکې ډول په تشعشع ککړ شي.
د افغانستان د ژباړې او څېړنې مرکز د خپلو ژباړو او څېړنو له لارې د علمي او کلتوري بډاينو په موخه د خپرنيو او رسنيو له لارې عمومي پوهاوي ته هم د ورځپاڼې،
د افغانستان د ژباړې او څېړنې مركز په بېلابېلو برخو كې د څېړنو تر څنگ د ټولنيزو خدمتونو د ښه والي او اقتصادي پوهې د لوړولو لپاره هم ځانگړې موخه لري چې په اوږدمهال كې به دا كار په هېواد كې د يوې پياوړې،
د افغانستان د ژباړې او څېړنې مرکز يو ټولنيز نادولتي ارگان دى چې د ۱۳۸۹ کال د زمري په پنځمه نېټه د افغانستان د اساسي قانون د درېيمې مادې له مخې له عدليې وزارت سره په گڼه ثبت شوی دى.
د ژباړې له لارې په هېواد کې د وړتياوو د لوړولو او د هېواد د ژبو د بډاينې او د ژباړې په گډون په بېلابېلو برخو کې د څېړنې په سترو او کلي موخو په کابل کې د يوې ځوانې ډلې لخوا جوړ شو.
د افغانستان د ژباړې او څېړنې د مرکز په مشرتابه کې هغه ژورنالستان او ليكوالان کار کوي چې ډېره موده د هېواد په بېلابېلو برخو کې د ټولنې د انځورگرانو په توگه پاتې شوي او د ټولنې له نږدې او کره مطالعې وروسته يې د نادودو د پاى ته رسولو او د سوکالۍ او پرمختگ د غوړېدو په موخه قلم او ټينگ گام اوچت کړى.
په مرکز کې د همېشنيو کارکونکو تر څنگ دهېواد پياوړي ليكوالان د ژبو په کتنه او معياري متنونو کې د مرکز کارونه د ځانگړي جوړښت له مخې له نږدې څاري او دا چاره ددې لامل شوې چې د افغانستان د ژباړې او څېړنې مرکز ژباړل شوي توکي په کره او معياري ژبه د هېوادوالو د اړتياوو د پوره کولو لپاره وړاندې کړي.
مرکو او سندونو د وړاندې کولو لړۍ هم پيل کړې چې د څېړنو په لاسته راوړنو کې يې په بېلابېلو برخو کې ليکل شوي او ټولنې ته وړاندې شوي کتابونه د يادولو وړ دي.
د افغانستان د ژباړې او څېړنې مركز د خپل هغه ځانگړي جوړښت له مخې چې د هېواد شرايطو ته په کتو سره يې رامنځته کړى خپلې چارې په داسې ډول مخ ته وړي چې د هېواد له پياوړو ژباړنانو څخه په داسې توگه کار واخلي چې هغوى هم وکولاى شي له دغه مرکز سره همکاري وکړي چې د مرکز د دغه راز ژباړنانو او ليکوالانو د غړو شمېر لسگونو ته رسېږي.
د 14 مې پېړۍ په لومړيوکې د تغلق کورنۍ په شمالي دکن کې د تغلق سلطاني واکمنۍ بنسټ کېښود چې د 17 مې پېړۍ په وروستۍ نيمايي کې د مسلمانانو واکمني نوره هم سوېل لوري ته وغځېده،
آیونایز کونکې وړانگې هغو وړانکو ته ویل کیږي چې له یوه اټوم څخه یوه یا څو الکترونونه وباسي اوپه پایله کې اټوم په چارچ لرونکې بڅرکي باندې واړوي او هغه ته برښنايز خاصیت ورکړي په لنډه توگه آیونایز کونکې وړانگې اټومونه له خنثی حالت څخه چارچ لرونکې کوي او نه آیونایزکونکې وړانگې بیا د آیونایز کولو ځواک نه لري.
خو که چیرې وړانگې یو الکترون وباسی او بیا دا الکترون په بدن کې د شته اوبو مالیکولونو څخه آزاد راډیکالونه جوړ کړې نو راډیکالونه د بیرته اوبو جوړونې په هدف له نورو مالیکولونو سره چټک تعامل کوي چې دلته بیا په پایله کې ډي ان اې آیونایز کوي د وړانگو دې ډول عمل ته غیر مستقیم عمل وايی چې دا ډول آیونایزیشن د اکس ری اخیستلو په وخت په بدن کې را مینځ ته کیدای شي.
هر ډول آیونایزیشن ډیر چټک مانا تر یوې ثانیې په زرهاوو ځله لږ وخت کې را مینځ ته کیږي خو د هغو بیولوژيکی اغیزې بیا په څنډ سره را مینځ ته کیږي.
چې تر ۱۰۰ گرې پورې وړانگې دا کار کولای شی او دوهم دا چې ژونکه بیا تولید نشی کولای خو خپل کار سرته رسولای شي چې تر ۲ گرې پورې وړانگې دا کار کولا شي.
تر اوسه پورې په بشپړه توگه ندی تشریح شوی خو هغه ژونکې چې په پرله پسې ډول نوی کیدلو ته اړتیا لري لکه د وینې ژونکې د دایمی مرگ او له مینځه تللو گواښ یې ډیر دی.
ځینې دغه مالیکولونه په کافی اندازه غټ وي چې د دغو مالیکولونو ښه کار کول د هغو په ترکیب او ظاهری جوړښت پورې اړه لري چې دغه جوړښت د کیمیاوي اړیکو په بدلون سره بدلیدای شي،
دا مالیکول جنسي خواص له یوه نسل څخه بل نسل ته لیږدوي او د یوې ژونکې ډیر وړوکی مالیکول بلل کیږي چې تل د یوه ځنځیر بڼه لري چې د دغه ځنځیر اوږدوالی تر دوو مترو پورې رسیږي او دې ځنځیر ته کروموزوم ویل کیږي.
پر دې بنسټ اسلام علمانيت او سيكولرزم په دې معنی سره جاهليت او ناپوهي بولي ځكه چې دوي غواړي دين د ژوند د چارو نه لرې كړي خو اسلام ددې په خلاف دی ځكه اسلام د ژوند بشپړ لارښود دی چې موخه یې بشريت ته د خير او كاميابۍ هغه غوره لارې ښایي چې د دنيا او اخرت كاميابي په هغو پورې تړاو لري،
كه حقيقت ته وگورو نو د علمانيت د نوم نه د همدې خبرې بوي راځي او داسې ښكاري چې دين او علم سره جلا دي او دواړه يو د بل ضد دي او د دواړو تر منځ اختلاف او ټكر موجود دی،
سربېره پر دې دا هم ورڅخه ښكاره كېږي چې دين له دنيا سره هېڅ راز تړاو او اړيكه نلري او په دين منگولې لگول په لوى لاس ځان په جهالت كې اچول دي او هم دين د دنيا د ترقۍ او پرمختگ په مخ كې خنډ دي،
كه واقعيت ته وگوور نو دا خورا غټه تېروتنه ده ځكه اسلام د علم نېكمرغۍ او پرمختگ دين دی او لوديځوالو ته دا ښه معلومه ده هغوی د اسلامي نظريې ښه مطالعه كړې،
لومړی لامل يې په دې نوم نومولو كې دا دى چې د كليسا ځینې مشران د پرمختگ او د علم مخې ته په مخالفت كې ودريېدل په دې اند وه چې دين علمي تجربو او نوښتونه حرام بولي او دا دين خلاف دی.
نو كله چې د كليسا مشرانو ددې مخالفت كولو نو مطلب دا چې كليسا د پرمختگ او وړاندې والي نوې تجربو او نوښتونو او څېړنو مخالفت كوي نو همدا د كليسا او دين مخالفت دې د علم سره.
د مسلمانانو دوښمنانو هم دا خبره درك كړې چې د مسلمانانو د دين او شرعې بناء او اساس پر دوو بنسټيزو اساساتو ولاړ دی يو قران كريم او دویم دنبي صلي الله عليه وسلم سنت مباركه،
نو دوي هېڅكله په دې نه توانېږي چې په اسلام او مسلمانانو باندې برتري ترلاسه كړي ترڅو چې مسلمانان خپل دين ته ژمن وي او هم يې دين د خپل ژوند په هر اړخ كې عملي او كارنده وي ،
نو له دې وجې نه يې د اسلام پر ضد دا يوه نوې توطيه او هڅه پیل كړې چې ترڅو مسلمانان د ژوند په هر اړخ كې له اسلام څخه لرې كړي او د اسلامي قوانينو پرځای غربي وضعي قوانین د هغې ځای ونيسي او هم خپل هغه ناپاكه مقصدونه چې له ډېري مودي راهيسي يې د ترلاسه کولو ارمان لرلو،
په دې مهال دين د يو شخصي كار په توگه شمېرل شوي او له دولت سره يې هېڅ راز كار نه و مگر ددې سره سره دولت مسوليت لرلو وه چې د كليسا ساتنه وكړي او د هغې خيال وساتي په تېره بيا په عشر او ټېكسونو كې.
ځكه دوي په دې سره خلكو ته ښيي چې ددې نظريې او مفكورې اساس په علم او پوهې ولاړ دی او هېڅوك هم د علم مخنيوي نه كوي نو همدا لامل دی چې په يوشمېر ناپوهانو يې تاثير هم كړی دی او پرته له دې چې دا افكار وڅېړي په پټو سترگو یې منلي دي،
تلاسیمیا د جین د یوی نوع د نه شتون له امله منځ ته راځی چی په پایله کی د هیموگلوبینو چی په سری ژونکی کی د اکسیجن د لیږد دنده پر مخ بیایی جوړیدل اغیزمنیږي.
وړه تهليسيميا اصلا ناروغی نده خو که چيری والدين دوړاه د وړی تهيليسيميا والا وی نو اولاد يې لويه تهليسيميا ناروغۍ سره پيدا کيږی, چی دا يې اصلا ناروغی ده او خورا ستونځمنه ده.
او په دې توگه د هیموگلوبینو یو غیر موث تولید پدیده په بدن کې زېږول کېږي چې هغه نیمگړي هیموگلوبینو له وجې اکسیجن نشي کولای د بدن ټولو غړو ته ورسېږي.
په ۲۰۰۴ز کال د ۸۱ کلنۍ په عمر یې رسما د عقیدوي بدلون په ښکاره کولو سره د خپل دین فلسفه روښانه کړه چې دا نړۍ د یوه خالق له خوا پنځول شوې ده.
دا هغه مهال وو چې د پښتو ولسي او ملي شاعر ملنگ جان په يوه ظاهرا ترافيکي پېښه کې ووژل شو او دی د هغه پر ځای د راډيو د پښتو موسيقۍ د منتظم په توگه وگومارل شو.
سید محمد طاهر بینا د ارواښاد سید اشرف زوی پر ۱۲۹۵ لمریز کال د ننگرهار ولايت په چپرهار ولسوالۍ کې زېږيدلی او د سید موسی بټي کوټي له کورنۍ څخه دی،
ببرک خان ځدراڼ په ۱۸۹۸ ز کال کې د ځدراڼ قوم د خاصدارو پېنځه دلې تر خپلې قومندې لاندې لرلې او په یو ډول یې له امیرعبدالرحمن خان سره هوکړه درلوده،
نوموړي په ۱۹۱۷ز کال کې د ځدراڼو د قوم د ملکانو د پلاوي ریاست پر غاړه درلود او هغوی د خوست د وخت له ناظم سره له انګریزانو سره د سولې د راوستو په اړه لیدنه وکړه.
جورج فاډرلنګ بیا وايي چې په خپله ببرک خان ځدراڼ د ځدراڼو د بغاوت مشري کوله او د افغانستان د حکومت پر وړاندې د جګړې په مهال ووژل شو او له مړینې وروسته یې زوی،
ریا ټالي سټیورت په ښکاره توګه له دې ادعا سره مخالف ښیي چې وايي د خوست د بغاوت پر مهال ببرک خان ځدراڼ د ځدراڼ خلکو مشري کوله او وايي چې په هغه وخت کې د ځدراڼ د قوم مشري د بورلنډ خان پر غاړه وه.
غازي امان الله خان هم د امير عبدالرحمن خان او امير حبيب الله خان په څېر د غازي ببرک خان قربانيو ته په درنه سترگه کتل او په ډېرو ستونزو کې به يې له نوموړي سره مشورې هم کولې.
د لګښتونو سیستماتیک کمښت ته د فورډ ژمنتیا د ډېرو تخنیکي او سوداګریزو نوښتونو لامل شوه؛ لکه د فرانشیز سیستم [فرانشیز سیستم د کاروبار یو ډول دی چې یو شرکت د نورو شرکتونو توکي پلوري او په بدل کې یې پیسې اخلي] چې په ټوله شمالي امریکا او د شپږو لویو وچو په لویو ښارونو کې یې څانګې پرانیستې.
پلار یې «ویلیم فورډ» د ایرلنډ په یوه داسې کورنۍ کې زیږېدلی و چې په شپاړسمه پېړۍ کې د انګلستان له سامرسټ څخه را کډواله شوې وه. مور یې «مري فورډ» له بلجیم څخه د را کډوالې کورنۍ غړې وه او په میشیګان کې زیږېدلې وه. هنري فورډ په ماشومتوب کې له مور او پلاره یتیم شو او ګاونډیانو یې په زوی‌ولۍ ونیو.
د انگريزانو د استخباراتو ۱۱۷ گڼه رپوټ د ۱۹۲۸ کال د سپتمبر د مياشتې په اتلسمه نيټه څرگندوي چې « د زحروف باسيل تر مشرۍ لاندې د فرانسې د وسلو د خرڅولو سنديکا موافقه کړې ده چې د کابل نه قندهار ته ،
په همدغه استخباراتي رپوټ کې راغلي دي چې د انگريزانو استخباراتو ددغو دوو کسانو سره جوړ جاړي ته رسيدلې او له هغو نه يې غوښتنه کړی چې ددغې سروې د چارو او پرمختگ په هکله بريتانيا ته معلومات ورکړي .
ځکه چې د انگريزانو دسيسې بريالۍ او غازي امان الله خان د ۱۳۰۷ لمريز کال د جدي د مياشتې په ۲۴ مه نيټه د سلطنت نه استعفا او يو لږ شمير وزيرانو او سلاکارانو په ملگرتيا د موټر په وسيله قندهار ته تللې وو.
درې ورځې تيرې شوې تر څو د بريتانوي هند حکومت د لندن سره د سلا مشورې وروسته د افغانستان څخه د غازي امان الله خان د وتلو د خبر د خپرولوپه څرنگوالي تصميم ونيسي .
د افغانستان د ریل پټلۍ د عمومي ادارې رئیس محمد یما شمس وايي د دغې سترې پروژې لومړنۍ څیړنې بشپړې شوې او تمه ده چې د روان میلادي کال تر پایه یې اساسي څیړنه هم بشپړه شي.
ښاغلي یما زیاته کړه د دغې ریل پټلۍ ۹۰ کیلومتره د ترکمنستان په خاوره کې ده چې نژدې د دریمې برخې بدنه یې بشپړه شوې او د افغانستان پر لور د دغې پروژې چارې په چټکۍ سره روانې دي.
غازي امان الله خان د ۱۹۲۸ ميلادي کال د مارچ د مياشتې د يوويشتمې نيټې تر غرمې وروسته د سويندن د اورگاډو د ماشينونو د سترې کارخانې څخه ليدنه وکړه او د دوهم چارلس د پاچا د ۶۰۰۵ شميرې د نوي اورگاډي د جوړولو چارې يې وکتلې .
د اورگاډي نړيوالې خپرونې د افغانستان د اورگاډي د پروژې تر سرليکې لاندې د ۱۹۳۰ کال د نومبر د مياشتې په ۶۸۶ مخ کې وليکل چې «د اورگاډي لومړۍ برخه چې جرمنيان يې جوړوي،
جلال آباد د کابل سره نښلوي . په پاې کې به د اورگاډې دا ليکه په پيښور کې د هند د اورگاډي د ليکې سره وصل او تر هغې وروسته به د قندهار او هرات سره د کابل د نښلولو ليکې جوړيږي».
د نولس سوه شلمې لسيزې په سر کې غازي امان الله خان د جرمنی په کاسيل کې د هينشيل د کمپنۍ څخه د اورگاډو دري کوچني بخاری ماشينونه واخيستل او د کابل د ښار د دهمزنگ د ماشينخانې او پغمان د نوې ښارگوټي تر منځ اوه کيلومتره لاره کې يې په کار واچول .
د لوکوموتيف د مجلې د ۱۹۲۲ کال د دسمبر دمياشتې گڼه د دغه اورگاډی په هکله ليکلي چې «د افغانستان څخه راغلي مسافر وايي چې د کابل څخه د دارالامان نوی ښارگوټي ته د تقريبا شپږو ميلو په واټن ا ورگاډې په کار اچول شوې او ددغه اورگاډي ځينې واگونونه خپله د کابل په کارخانو کې جوړ شوي دي».
د همدغه لوکوموتيف د مجلې د ۱۹۲۸ کال د اگست د مياشتې گڼې هم ليکلي چې «په افغانستان کې يواځينی اورگاډي د کابل او دارالامان ترمنځ هغه اورگاډې دئ چې درې کوچني بخاري لوکوموتيفونه يې د جرمنی په کاسيل کې د هينشيل د کمپنۍ څخه رانيول شوي دي».
د نوکیا 95 په سپتمبر 2006 کې معرفي شو خورا بریالی شو او په 2007 کې په اروپا کې د "غوره ګرځنده عکس اخیستونکي وسیله په توګه هم ورکړل شو. د هغې ځای ناستی 82 د زینون فلش نندارې ته وړاندې کړ،
یو لوی دلیل چې ولې نوکیا د خپلو اصلي سیالانو موټروولا او ایرکسن پروړاندې وده وکړه دا و چې دا اداره کړي د ځوانانو بازار او فیشن پلوه مصرف کونکو ته پاملرنه وکړي ،
او د 2004 په فبروري کې نوکیا د ترټولو لوی ونډه لرونکی شو نوکیا د 2008 کال په جون کې ټول شرکت ترلاسه کړ او بیا یې د خپل ځای ناستی په توګه سمبیان بنسټ جوړ کړ.
د نوکیا د معلوماتو سیسټمونو څانګې سره یوځای کول - چې له 1981 راهیسې د مایکرو میکو په نوم د شخصي کمپیوټرونو یوه کرښه درلوده - په پایله کې د نوکیا ډیټا په نوم یاد شو.
نوکیا لومړی و چې په انګلستان کې یې د ډیجیټل سپوږمکۍ ریسیورونه په لاره واچول چې د مارچ په 1997 کې اعلان شو د 1997 په اګست کې نوکیا لومړی ډیجیټل سپوږمکۍ اخیستونکی د عام انٹرفیس ملاتړ سره معرفي کړ.
په 1998 کې نوکیا د برتانوي ډیجیټل براډکاسټینګ لخوا د نړۍ د لومړي ډیجیټل ځمکني تلویزیون سیټ ټاپ بکسونو تولید لپاره غوره عرضه کونکی شو ،
نوکیا د برازیل الیکترونیکي شرکت سره یو ګډ شرکت تاسیس کړ چیرې چې دوی ته اجازه ورکړل شوه چې د نوکیا او ګریډینټ برانډ نومونو لاندې د نوکیا ګرځنده تلیفونونو ډولونه تولید کړي.
له قومیت څخه د ارنست ګیلنر او بینډیکټ اندرسون له خوا د وړاندې شوي مفهوم څخه په پیروي د ملیت او ملت پالنې وده په ۱۷ مه پېړۍ کې د معاصر دولتي سیسټم له څرګندېدو سره اړونده بولي.
د دغو شرایطو له مخې کله چې له یو هېواد څخه بل هېواد ته وګړي ځي او یا هم د خپل هېواد له پولو څخه هاخوا یوبله سیمه تر خپل اشغال لاندې راولي – قومي ډلې د هغو کسانو له خوا رامنځته کېږي چې له ملیتي پلوه یو شان دي خو په بل هېواد کې یې ژوند کاوه.
په فرعي ډلو او قبیلو ووېشل شي چې د وخت په تېرېدو سره له یوبل څخه د ودونو په کولو او له خپلو والدینو څخه په فزیکي اګوښه والي سره جلا قومي ډلې رامنځته کړي.
نوموړي د دې له امله چې د روسي سترواکۍ د تزاري دولت پر وړاندې یې په لاریون کې ونډه اخیستې وه د کازان سترواکۍ له پوهنتون وویستل شو او په راتلونکو کلونو کې یې د حقوقو د دیپلوم د ترلاسه کولو په برخه کې زیاتې هڅې وکړې.
په ۱۹۰۵ زکال له ناکام روسي انقلاب وروسته هغه په پرولتري انقلاب باندې د لومړۍ نړیوالۍ جګړې د بدلولو په موخه مبارزه وکړه؛ ځکه د یو مارکسیسټ په توګه یې باور درلود چې دغه چاره به د کپیټلېزم د نسکورېدو او سوسیالیزم د واکمنېدو لامل وګرځي.
دغه هېواد د یوې هوکړې په لاسلیکولو چې له مخې یې یو شمېر ځمکې مرکزي ځواکونو ته ورکړې له لومړۍ نړیوالې جګړې ووت او د نړیوال کمونیزم په مټ یې نړیوال انقلاب ته مخه کړه.
مخالفان د سور ترور تر نامه لاندې د هغه خونړیو عملیاتو په ترڅ کې چې د د دولتي استخباراتو له خوا اداره کېدل ځپل کېدل؛ په لسګونو زره کسان ووژل شول او یا هم د جبري کار کولو ځایونو ته تبعید کړای شول.
هلته یې د وکیل د مرستیال په توګه کار وکړ او په مارکسیستي انقلابي کړۍ کې یې چې ځان یې د جرمني د مارکسیسټ سوسیال دیموکراتیک ګوند څخه په الهام اخیستو سوسیال دیموکراتیکه ډله بلله؛ ډېره وده وکړه.
هغه همدارنګه یوه سیاسي رساله د «خلکو دوستان څوک دي او څه ډول دوی له سوسیال دیموکراتانو سره مبارزه کوي» تر نامه لاندې ولیکله چې تر ډېره په سامارا کې د هغه د تجربو له مخې وه او په نارودنیک سوسیالیست بزرګرانو یې په کې نیوکه کړې وه؛ د دغې رسالې نږدې ۲۰۰ ګڼې په ۱۸۹۴ زکال کې په غیر قانوني توګه له چاپه راووتې.
لینن تمه لرله چې هغه د خپلو سوسیال دیموکراتانو او په سویس کې د روسي مارکسیسټي کډوالو د ډلې « » ترمنځ اړیکې پیاوړې کړي؛ په همدې موخه هغه دغه هېواد ته سفر وکړ څو د دغې ډلې غړي پلخانوف او پاول اکسلرود سره وویني.
هغه پاریس ته سفر وکړ څو د مارکس له زوم پاول لافارګ سره وویني او په ۱۸۷۱ زکال کې په پاریس کې د لنډ مهالي کمونیستي دولت په اړه چې د پرولتاریا حکومت له لومړنیو بڼو څخه و؛ څېړنه وکړي،
د خپلې مور په مالي مرسته وړاندې له دې چې برلین ته لاړ شي هغه د سویس په یوه روغتیايي مرکز کې پاتې شو او د شپږو اونیو لپاره یې د برلین په دولتي کتابتون کې څېړنه وکړه چېړۍ چې هغه له مارکسیستي فعال ویلهلم لیبنکشت سره هم ولیدل.
هغه په سن پترزبورګ کې د خپلو چارو د لږ مدیریت په موخه یو څو ورځې وخت وموند او له دغې مودې څخه یې د سوسیال دیموکراتانو له ډلې سره د لیدو په موخه ګټنه وکړه،
لینن چې یوه ډېره بحث پاروونکې تاریخي څېره ده د پلویانو له خوا یې د سوسیالیستي آرمانونو د اتل او د کارګري طبقې د دفاع کوونکي په توګه پېژندل کېږي چې د هغوی ګټې یې د اشرافو او بډایه کسانو د نفوذ پر وړاندې خوندي ساتلې.
د جلرېز پېښه د روان کال 2015ز د جولای میاشت کې پېښه شوه چې د یادې ولسوالۍ څلور پوستې د مخالفینو تر برید لاندې راغلی او ډېری سیمه ییز پولیس یې ووژل شول.
کمال خان بند د پخوا زمانو څخه جوړ و چې د تیمور لنگ سره د سیستانیانو د سخت مقاومت او دته ډیر زیانونه دده د قهر او غضب سبب شو او د سیستان یا اوسنۍ نیمروز د اوبو حیاتي بند یې ړنگ گړ چې سیستان بیا خرابه پاتي شو،
په ۱۳۴۵ کال کې د کمال بند د جوړولو سروی پیل شو او کار هم ورباندی شروع شو چې د داوود خان په وخت کې کار یې چټک شو او ویل کیږی چې داوود خان پخپله ددی څخه یې لیدنه کړی و خو د کمونسټی کودتاه څخه وروسته کار یې بند شو او د مجاهدینو د حکومت په راتلو سره ددی بند په میلونهاو ډالره ماشینو او وسایل لوټ شول،
بالاخر د ۱۹۷۳ کال د مارچ په ۱۳مه د افغانستان د وخت صدراعظم شهید محمد موسی شفیق او ایراني سیال عباس هویدا ترمنځ د هلمند د اوبو د وېش تړون لاسلیک سو،
کمال خان بند د هلمند پر رود د اوبو د مخ گرځوني یو بند دی چې د نیمروز ولایت د چار برجک ولسوالۍ کې د زرنج له ښار څخه د ۹۵ کیلومترو په واټن کې پروت دی.
راپورونه وايي چې هغه د ولي محمد په نوم پاکستانی پاسپورټ او تذکره جوړ کړي او د پاکستان له بېلابېلو هوايي ډگرونو يې بهرنيو هېوادونو ته سفرونه هم کړي وو.
اخترمحمد منصور چې ډير وخت کيده تر څارنې لاندې وو تيره ورځ په دالبندین سیمه کې چې په يو موټر کې سپور وو له ورسره ملگرو سره يو ځای په نښه شوی او له منځه وړل شوی دی.
ياده دي چې په افغانستان کې ځانمرگي او نور ترهگريز بریدونه چې له امله يي زموږ گران هیوادوال په شهادت رسيږي هيڅ ډول اسلامي او يا انساني توجې نشي لرلی او دا خبره د افغانستان مسلمان ولس او نړۍ ته اوس روښانه شوې.
ترهگر باید پوی شي چې د ترهگریزو بریدونو د دوام په لړ کې به دوی له منځه يو وړل شي او که غواړي له مرگ څخه خلاص شي نو د خلاصون يوازنۍ لار يي داده چې دوی باید خپله وسله پر ځمکه کيږدي.