polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ډېری کسان په طبعې ډول د وجود په داخل کې په غير طبعې توګه د حساسیت د عواملو د توليد ستونزي لري خو ډېر کم شمېر بیا د خارجې عواملو په مقابل کې شديد يا غير طبعې حساسیت لري
د مقالو په دې ټولګه کې د نوموړی علمي – څيړنيز سيمينار د اتو تنو پوهاند علمي تحقيقي مقالې او د افغانستان د روانو اوبو ورکشاپ ګزارش او نتيجې چاپ شوي دي .
مرکز چې د پوهانو او ګډونکوونکو مينه او علاقمندي وليده نو په دوه ورځني سيمينار کې يې بحثونه کافی ونه ګڼل او پلان يې جوړ کړ چې له بحثونو څخه د يوې ستراتيژيکې پايلې تر لاسه کولو لپاره ښايي يوه بله کاري غونډه هم جوړه شي ،
سلاکارانو او علمي غړيو د ښاغلي پوهاند غلام جيلاني عارض تر مشرۍ لاندې څو مياشتې کار وکړ او بلاخره يې د ۲۰۰۷زکال د ډيسمبر پر ۱۱ مه نېټه مرکز کې د پايلې اخيستنې ورکشاپ او غوښت چې خبرې راغونډې او نچوړ يې را وايستل شو .
دادی اوس چې ډېر وخت تيريږي د سيمينار مقالې او د ورکشاب لنډيز د افغانستان د علومو اکاډمۍ د سيمه ييزو مطالعاتو مرکز لخوا د سرمحقق عبدالرحيم بختانی خدمتګار په زيار او اهتمام چاپ شو .
د ۱۳۵۸ ل كال په وروستيو كې د دوران کلي ښوونځی هم د ولسوالۍ د نورو ښوونځيو په څېر وسوځول شو او محمد طاهر كاڼى دې ته اړوت چې له خپلې كورنۍ سره يو ځاى پلازمېنې كابل ته وكوچيږي او هلته خپلو زده كړو ته دوام وركړي.
د كابل د تورې ډبرې په پېنځمه شمېره نقليه غونډ كې تر يونيم كال پوځي خدمت وروسته پر ۱۳۶۵ لمريز كال د لوړو زده كړو لپاره د شوروي اتحاد د اوكراين جمهوريت د لووف ښار پوهنتون ته واستول شو.
پر ۱۳۷۰ ل زېږدي كال يې نوموړى پوهنتون د روزنپوهنې او كولتورپوهنې په څانگه كې پاى ته ورساوه او د ماسټرۍ په پوهنيزې درجې سره يې سور بری ليک تر لاسه كړ.
د «بيا مې ساقي وليد.» غزل يې د راډيو افغانستان د ملي ارشيف په ۵۲۰۲ شمېره فيته او د «راشه چې د خوږ زړگي حالونه.» سندره يې د همدغه ارشيف په ۵۳۱۲ شمېره فیته کې خوندي ده.
محمد طاهر کاڼي د ۲۰۰۳ ز كال د اپرېل له ۸ مې نېټې څخه د ۲۰۰۶ ز كال د اپرېل تر ۳۰ پورې د مسكو ولايت د كډوالو په اداره كې د ژباړونكي په توگه دنده درلوده.
د ۲۰۰۷ ز كال د فبرورۍ له لومړۍ نېټې څخه د ۲۰۱۴ ز کال د ډيسمبر تر ۲۵ يې د روسيې غږ راډيو د افغانستان په څانگه كې د وياند او ژباړن په توگه دنده ترسره كوله.
نوموړی د ۱۳۹۵ ل کال د غويي پر ۱۴ له روسيې څخه هېواد ته راستون شو او د ۱۳۹۵ ل کال د تلې له لومړۍ نېټې راهيسې يې درې مياشتې په ملي راډيو ټلویزیون کې د اديتور په توگه دنده ترسره کړه.
د ۱۹۹۶ كال له پيل څخه د ۱۹۹۷ ز كال تر ورستيو پورې پنډي وو او د يوې گولې ډوډۍ د پيدا كولو لپاره يې دغه درانه كار ته اوږه وركړې وه.
عبدالباري جهاني او نورو د اثارو د مطالعې تر څنگ يې د ځوان نسل د مبتکرو او ښو شاعرانو د مجموعو او متفرقه شعرونو مطالعه هم کړې ده او د دغې مطالعې په مرسته يې خپل شعري ذوق ښه صيقل کړی دی. دی په خپلو ويناوو کې د شعريت غوښتنې پالي او د نوښت خواته هم هڅه کوي.»
اړينه ده وويل شي چې په جرمني كې د افغانستان د كولتوري ودې ټولنې پر ۲۰۰۴ ز كال محمد طاهر كاڼي ته د اړینو او ارزښتناكو نښيرونو د ژباړې له كبله د «بېنوا» د ژباړې ډالۍ وركړه.
د ۱۳۹۶ ل ل کال د غويي مياشتې پر ۱۳ د افغانستان اسلامي جمهوريت د هېوادمشر ډاکتر محمد اشرف غني له لوري محمد طاهر کاڼي ته د غازي میربچه خان دولتي مډال ورکړ شو.
شاعر او ليکوال طاهر کاڼی د ۲۰۰۹ ز کال د فبرورۍ له میاشتې راهيسې د پښتو ژبې برېښنايي پوهنغونډ ويکيپېډيا کاروونکی دی او تر اوسه يې په هغه کې په تېره بیا د پښتنو لیکوالو او شاعرانو د ژوندلیکونو په برخه کې په سلگونو ليکنې کړې دي.
چرچیل د د غې مهلکې پدیدې پر وړاندې دومره بې غوره و چې آن درې میلیون انسانانو خپل ځانونه لاسه ورکړل او جسدونه یې دبنګله دیش په کوڅو او پس کوڅو کې امبارونه امبارونه پراته وو مګر دهندي آئین له مخې چا نه شول کولی چې دغو لاشونو ته اور ورکړي ،
په پخوا زمانو کې به استعمار معمولاً ځمکې قبضه کولې او جهانګشايي به یې کوله ځکه هر ابر قدرت به چې ډیره ځمکه لاندې کړې وه هغه به تر ټولو ډیر ثروتمند او قدرتمند و اما د ارتباطاتوپه عصر کې موږ له یوې نوې پدیدې سره مخ یو چې دا داستثمار نوې بڼه ده دیوې ټولنې د افکارو ، اذهانو،
د جیپال لښکرې چې کله له ماتې سره مخ شوې او وروسته د غزنوي د لښکرو له خوا وڅارل شوې او ځای ځای ووهل شول او مړي یې پاتې شول د ننني کنډی باغ د مرغه شاه غوندۍ ته څیرمه ځمکو نوبادو کې تر ورستیو داسې د مړو آثار پیداکیدل ګواکې جنګي عسکر ول،
د کنډی اصلي اوسیدونکي د آشوکا دوخت بودایان ول چې د آشوکا له زمانې وروسته تر ډیره وخته پورې په همدې سیمه کې بودایان او هندو مذهبې ول چې تر اوسه د هندو کلي په نامه هلته د دوی کلی شتون ل دا هندو مذهبی د کنډی باغ له خلکو سره تر ورستیو کلونو راشه درشه درلود او د کنډیباغ وروستی هندو «کرمنچمټټړړذرړړند) نومیده چې په ورستیو کلونو کې له کنډی باغ څخه جلال آباد ښار مرکز ته کډه شو.
ﺭﺳﻤﻲ ﺍﻭﻣﻮﺭﺍﺗﻮ ﺩ ﺗﺮﺳﺮﻩ ﮐﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﭘﻪ
اَو د لــَــس عدد ته ئې د راسته خوا ته د «صــِــفر» د رَقـــَـــم اَو تــِــرڅنګ ئې دِ چــَــپې خوا ته د «يو» د رَقـــَـــم په کېښودوں د لس عدد ليکل کېدِل يعني چې يو څه وَرته لــِــکه «۱۰» .
اَو وَيل کيږي چې بيا ځينوں اِسلامي قدرمندوں ليکوالوں (لکه د اَلجبر د ړومبين مشهور يا نوموَړ ليکوال ښاغلي مــُــحــَــمــَّــد بــِــن موسیٰ اَلخوارَزمي چې د لرغوني اُزبکستان د قدرمند هېواد د سيمېوں څخه يو قدرمند اَو شاید چې پاړسي ژِبــَــی مګر اَکيداً يا په ټينګار چې يو تأريخي يا پېښليکيځ رياضيپوه يا څوپوه پېژَندَوِل شــِــوَی وو) ،
ځينوں هماسې اِسلامي قدرمندوں ليکوالوں د قدرمندوں هــِــندي عددوں بڼې ئې لږ څه واړَوِل اَو ءِ دې عددوں ســَــره ئې حــِــسابان ئې وکړل ،
اَو بيا د لــَــسوں رَقـــَـــموں ســَــره د هر عدد د ليکلوں دا آسانتر چل روم (د اِيتاليې د قدرمند هېواد يا وطن قدرمندې پلازمېنې يا درَنــِــښتمــَــند دِ پایتخت ښار) ته اَو اُروپايي لرغونيوں قدرمندوں سيمېوں ته ورَسېدِه اَو د آسانۍ لپاره ئې د رومي عددوں ځاي ئې ونيو ،
مګر په هندي قدرمندې ژبې کښې اَو په اِسلامي اَو عربي قدرمندوں ډېروں هېوادوں کښې اَو په اُروپايي قدرمندوں هېوادوں کښې د لــَــسوں رَقـــَـــموں يا دِ اَرقام شــَــکلان يو څه ســَــره فــَــرق ئې وميندِل .
وړاندې تــِــر دې چې هندي اِسلامي عربي اُروپايي عددان دِ روم قدرمند ښار ته (يا د اِيتاليې ' د قدرمند هېواد يا وطن قدرمندې پلازمېنې يا اَرزِښتمند پایتخت ته) اَو همداراز ځينوں نوروں اُروپايي قدرمندوں سيمېوں ته ورَسيږي ،
رومي عددان د ځينوں تأريخي ميلادي کالوں د ښودِلوں لپاره په جهان کښې پــُــخوا يا سابــِــقاً کارَوِل کېدل (ځکه چې قدرمند مــَــسيحي آسماني دين د اُوسني يا دِ اُوسي اِسلامي قدرمند اَو ءِ درَنــِــښت وَړ دين څخه پــُــخواتر یا سابــِــقـتــَــر تأريخ يا پېښليک لري) ،
اَو اُوس نور پوهېږو چې د راسته خوا ته د عددوں درې ځايکانواله ډَله په ترتيب د يووں اَو د لسوں اَو د ســِــلوں ډَله يا ړومبين يا ړومبۍ ډَله ده بيا چــَــپ خوا ته ئې درې ځايکان د زِر ډَله ده (يعني يا منځآندَوي چې «يــَــوان زِر» ،
اَو بیانور د ميليون په درې ځايکان يا ځايــَــکـېـوں کښې «867» ليکل شوي يعني يا منځآندَوي چې «اَتــِــه ســَــوه اَو اُووِه شپېتـــِـــه ميليون» بيا د زِر په درې ځايکان يا ځايکېوں کښې «524» راتللي يعني چې «پنځه ســَــوه اَو څلور ويشت زَره» اَو بيا په ړومبي درې ځايکان يا ځايکېوں کښې «301» راتللي يعني چې «درې ســَــوه اَو يو» .
مګر د فرانسې په قدرمند اُروپايي اَرزِښتمند هېواد کښې (اَو د پــُــخواني يا د پوخواني يا دِ پــُــختواني يا دِ سابــِــقه وَقتوں لپاره يا پــُــخواليځ يا سابــِــقاً دِ اِنګلــِــستان په قدرمند هېواد کښې هم ) اَو په ځينوں نوروں قدرمندوں اُروپايي هېوادوں کښې هم «زِر ميليون» ته مګر «يو ميليارد» وَيل کيږي اَو دِ اَفغانستان په قدرمند هېواد کښې هم «يو ميليارد» برابر دئ په «زِر ميليون» اَو د «نــِــهه سوه اَو نهه نوي ميليون اَو نهه سوه اَو نهه نوي زره اَو نهه سوه اَو نهه نوي» عدد څخه وروسته لويوں عددوں ته په فرانسوي قدرمندې شېوې يا طريقې کښې دا نومان ټاکل شوي يا تــَــعيين شــِــوي دي :
د «نهه سوه اَو نهه نوي ميليون اَو نهه سوه اَو نهه نوي زره اَو نهه سوه اَو نهه نوي» څخه وروسته عدد «زِر ميليون» وي مګر «زِر ميليون» څوک چندان اَو هونمره ډېر نه وايي ،
هالته «زِر ميليون» ته «يو بيليون» وَيل کيږي چې د عددوں د نوموں دا ســِــلســِــله د «يوونتهيادي ستاندَرِښتان دِ اَمېريکې» يا د «متحده ايالات دِ اَمــِــریکا» په قدرمند هېواد کښې رواج لري :
عــَــدَد (يا شمېر يا نــِــمره يا نــوْمــِــهرون يا نــَــمبــَــر يا لــَــمبــَــر) د اِنسانوں په نزد کښې يوه مفهومي مفکوره ده چې د يو ډَول شــَــيوں يا څــِــهیزوں يا تـهـوکـيـوں يا د څو کــَــسوں ءِ ډلې څونمروالی يعني چې يا زيادوالی يا کموالی جــَــوَت کوي يعني چې د يوې ډلې څونمرتوب اِېســـَـــوي .
په پورتني يا پاسین جــَــدوَل کښې درې درې ځايکيوں يا ځايګکان څخه وروسته دوې کرښې يا خــَــطان راتللي دي چې عددان په درې ځايکانوالوں برخېوں وېشــِــل کيږي چې ړومبين درې ځايکان دِ «يو» يا «1» څخه تــِــر «نــِــهه ســَــوه اَو نــِــهه نــِــويْ» يا تــِــر «999» پورې عددان ته ځاي وَرکــَــوي ،
يعني يا منځآندَوي چې په قدرمندې هــِــندي اَو په قدرمندې پاکستاني شېوې کښې چې دِ اَفغانستان په قدرمند هېواد کښې هم ځينې وقتوں يا ځينې مهالوں کښې هم کارَوِله کيږي ،
د لويوں عددوں د نوموں (يعني يا منځآندَوي چې د «بـيـلـيـون» اَو «تـريـلـيـون» اَو «کوادريـلـيـون» اَو «کويـنـتـيـلـيـون» اَو «سـېـکسـتـيـلـيـون» اَو «سـېـپـتـيـلـيـون» اَو «اُوکـتـيـلـيـون» اَو «نـونـيـلـيـون» اَو «دېـسـيـلـيـون» د نوموں) د ياده کـــَـــوِلوں لپاره ،
اَو همداراز بيا څه ډېر وروسته لکه «يو ســِــل اَو نــِــهه ويشت » يا «129» اَو بيا ډېر وروسته لکه «پنځه سوه اَو څلور دېرش » «534» عددان راځي اَو دِسې نور ،
په رومي قدرمندوں عددوں کښې د رَقـــَـــموں پر ځاي دِ لاتيني دِ قدرمندې ژِبې (يا دِ اِيتاليا د قدرمند هېواد یا وطن د رَسمي لرغونې يعني ډېرې پخوانۍ مګر لو هم اَرزِښتمندې ژِبې) حـــَـــرفان کارَوِل کېدِل اَو بايد چې دا لاندين لاتيني قدرمند حـــَـــرفان ،
د «يوونتهيادي ستاندَرِښتان دِ اَمېريکې» يا د «متحده ايالات دِ اَمــِــریکا» ' د قدرمند اَو پروړاندګرځليځ اَرزِښتمند هېواد د لويوں عددوں شېوه کارَوِله کيږي .
خو اُوس وَقتوں کښې ورو ورو يا کــَــرا کــَــرا اَمېريکايي قدرمنده شېوه د لويوں عددوں لپاره د جهان په نوروں قدرمندوں هېوادوں کښې هم ډېرتر کارَوِل کيږي .
اَو «4» ته «فــَــرق» يا «د تفريق حاصــِــل» («د اِيسته کړن لاستراوړ» يا «د کمتر کړن لاستراوړ» يا «د لږتر کړن لاستراوړ») یا هم «د تفريق نتيجه» («د اِيسته کړن پایله» يا «د کمتر کړن پایله» يا «د لږتر کړن پايله») وَيل کيږي .
مرییتوب او غربت په خلاف یو رښتونی ملنګ انقلابي علي باران چي تر وروستۍ سلګۍ د فکرونو بدلولو په مبارزه کي فعاله پاته سود خپلي برخي د رڼا څراغ یې په ظلمتونو کی روښان وساتلو …
علي باران د یو جمهوري سوچ او جمهوري رویې نوم دی څه مهال چي په افغانستان کي ثور انقلاب بریالی سو زیات خوشاله په دې وو چي په یو وروسته پاته بزګره ټولنه کي یو جمهوري بدلون رامنځ ته سو دا بدمرغه د پښتني ټولني مضبوط تیکون به نور دمنځه یوسي د افغانانو او مستعمره پښتنو ملي تحریک ته به د نوي خوځښت پیلامه وګرځي
خپل ملنګ انقلابي ما تل په کوټه کي د کتابونو پردکانونو لټولی او لیدلی وو کله دعصمت سینما سره د چاچا عبدالحق بلوڅ پردکان او کله پرلیاقت بازار د عبدالجبارکاکړ پر روښان کتاب پلورنځي او په دا اخرکي د غورځنګ پر کتاب پلورنځي …
د پښتون قومي تحریک ملی اهدافو ته د نه رسېدو مهم ټکی هم دا کېدلی سي پارلیماني مرعاتو ته پر ملي اهدافو اولیت ورکولی سو د مزاحمت پرځای د مفاهمت تګلاره غوره وبلل سوه …
پوهنتون د تاسیس ډبره په ۲۰۱۰ز کال کې اېښودل شوې او په تېرو پنځو کلونو کې یې په هند او سیمه کې د لسانس پورته لوړو زده کړو کې یې وتلی نوم موندلی.
له ۱۳۷۷ څخه تر ۱۳۸۱ لمریز لیږدیز کال پورې په پیښور کې د ښځو د ټولنې دتحقیقاتي مرکز او د او د خبري اخبار د پښتو برخې دمسوولې او ښوونکې په توګه دندې اجرا کړې دي .
بېرته دده پرته له ځنډه خوشي کېدل اوايټالياته تگ يې داحقائق نورهم ښه ښکاره کړل اوپه دې کارسره يې افغاني مرتدشوومسيحيانوته په ډاگه کړه چي تاسوته څوک څه نشي ويلای،
اوجنگ بيادغه درې حالته منځ ته راوړي متاسفانه دغه درې سره دروازي دمسيحي مبلغينوپرمخ زموږپه هيوادکي خلاصي دي اوله بلي خوازموږزموږهيوادهم ددوی په ولکه کي دی چي ددوی ددعوت لپاره زمينه برابروي.
حقيقت دا دی که مونږ رياضي يا حساب ته د ساينس يو بل ښاخ ووايو نو دا خبره غوره به وي ځکه چې رياضي د ساينس د نورو ښاخونو مرسته کوي۔ نن سبا پدې ماډرن او ترقي يافته دنيا کې ساينس د رياضي څخه بغير نه شي کاميابېدلی،
ددې وېش هيچېرې دا مقصد نه دی چې ددې ښاخونو د يو بل سره تعلق نشته دی۔بلکې حقيقت خو دا دی چې ددې ټولو ښاخونو يو بل سره ډېر زيات تعلق شته ده۔ د دوي د تعلق په اړه به مونږ وروسته نور تفصيل زده کړو في الحال به يوه خبره زده کومه چې ددې ټولو ساينسو ترمينځه د تعلق په اړه مونږ پوهه کړي او هغه دا چې مخکې تاسې دا ولوستل چې د سالرونکي څيزونه هم د مادې څخه جوړ وي ،
ماشومانو کچېري تاسو چېرته يو بوټی ووينئ چې هغه وچيگي يا سپېره کېږي نو چې کله ورته تاسو اوبه واچوئ نو هغه بېرته شين شي او وچوالی ورو ورو ختم شي۔ پدې تجرېبې کې تاسو دوه کاره وکړل،
تاسې لومړی کار دا وکړو چې د بوټي د وچېدلو يا سپېر کېدلو او بيا بېرته شين کېدلو قدرتي عمل مو وليده او دوېم کار مو دا وکړو چې تاسې پدې بوټي سوچ او فکر وکړو او تاسو ته دا علم وشو چې دا بوټي اوچ شوی دی ځکه چې دې ته د اوبو ضرورت/اړتيا ده۔همدا رنگې يو څيز په غور سره ليدل او بيا د دې په اړه سوچ کول او بيا ددې څخه معلومات ترلاسه کولو ته سائنس ويلی کيږي۔
سائنس په دې نړۍ کې موجود د هر څيزه پورې پراخه دی۔ په دې نړۍ کې چې څه هم دي د هغو په اړه مالومات ترلاسه کول او د مالومات ترلاسه کولو په وخت چې کوم مشکلات راځي هغه حل کول او په دې سلسله کې چې نورو خلکو مخکې کوم مالومات ترلاسه کړي دي د هغو څخه مرسته ترلاسه کول،
نو ځکه د سائنس لفظي مانا د پوهنې او علم ده۔خپل گېر چاپېره څيزونه ليدل او د بېلابېل قدرتي څيزونو په اړه سوچ او فکر کولو ته سائنس ويلی کيږي۔ او هم د قدرت او د قدرت بېلا بېلو نظارو په اړه چې کوم کس سوچ او غور کوي او مونږ لپاره د سائنس په لاره نوي نوي څيزونه جوړوي دوي ته سائنسدانان ويلی کيږي۔ يعني يو سائنسدان هغه کس وي کوم چې د بېلابېلو څيزونو مشاهده کوي او بيا دغه څخه مالومات ترلاسه کوي او د هغو مالوماتو په لاره د انسانانو د گټې لپاره کار کوي۔
وغيره۔ دا خبره هم د غور او فکر وړ ده چې انسان هم د مادو څخه جوړېږي خو ياد لرئ چې انسان د کومو مادو څخه جوړ وي اکثره په هغه مادو د ژوند عمل شتون لري۔
ژوندي يا سالرونکي څيزونه ظاهره خبره ده هغه څيزونه ته ويلی کيږي کوم چې يا خو اوسني وخت کې ژوندي وي او يا پخوا ژوند وو او اوس مړه شوي دي۔ د سائنس هغه ښاخ يا برانچ کوم کې چې مونږ د ژوندي يا سالرونکي څيزونو په اړه لوستل کوو هغه ته ژوندپوهنه ويلی کيږي۔ دا ټکی ژوندپوهنه د دوه ټکو څخه جوړ دی يعني ژوند او پوهنه ،
اوچت تاسې وليدل چې سائنس لومړی په دوه برخو کې يعني سالرونکي او بې سا څيزونو کې ويشلی شوی۔ بيا سالرونکي څيزونه په ونو بوټو او ځناور کې ويشلی شوي وو،
همدارنگې بې سا څيزونه په فزکس او کيمسټري کې ويشلی شوي وو۔ يعني لنډ دا چې اوسه پورې چې مونږ څومره لوست وکړو د هغه په نتيجه کې مونږ ته د سائنس د يو څو ښاخونو/برانچونو په اړه علم وشو۔ هغه يو څو ښاخونه دا وو:
ساينس په بنياد توگه په دې دوه وېشنيزو کې ويشلو مقصد صرف دا دی چې چې خلک پرې په آسانۍ سره پوهه شي۔دا دواړه وېشنيزه نور هم په بېلابېل ښاخونو/برانچونو کې ويشلی شوی دی پدې اړه يوه لنډه شان پېژندنه کوزه ورکړی شوې ده۔
نو طبیعی وه چی لکه د بل هر حساس او د درک خاوند ځوان په څیر یې پر افغانپور هم اغیزه کوله او له همدې لامله وو چی ده ته د مطالعې ضرورت پیدا شو او په ډیره تلوسه یی د هغو کتابونو په لوستلو پیل وکړ چې کیدی شو ده ته د ټولنې د ناخوالو او د زیارکښو د ستونزو او کړاوونو علتونه روښانه کړی او د ده سر پې خلاص کړي.
د دې تر څنګه یی د هماغه میراثي استعداد له برکته لیکلو ته مخه کړه او چی څنگه یې قلم وخوځاوه نو د هماغو خواریکښو کوڅه والو دردونه او رنځونه یی د کاغذ پرمخ وکښل او په حقیقت کی د خپلو خلکو د دردونو او کړاوونو ترجماني یی په ذمه واخسته چی بیا تر پایه له همدی لاری وانه وښت او هغی ته یی ادامه ورکړه چی د ده ادبی آثار ددې خبرې ډیر ښه ثبوت کیدی شي.
افغانپور هم د خپل ښوونځي د اعتراضونو بیرغ د لومړي ځل لپاره پورته کړاو د خپل ښوونځی د ځوانانو غږ یې د هیواد دسلهاووزرو نوروځوانانوله غږسره غبرګ کړ.
هغه په لومړیو کلونو کی یانې د څلویښتمې لسیزې په کلونو کې د راډیو بېلابېلو خپرونو ته مطالب لیکل او یا يې هم پخپله د خینو خپرونو د جوړولو پازوالي پر غاړه درلود.
له هغه ځایه بیا د پیام ورځپاڼې د مرستیال په دنده وگومارل شو او په دغه ورځپاڼه کې تر څو کلونو کار وروسته یو ځل بیا د هېواد ورځپاڼی سروال وگومارل شو چې بیا د جهادیانو تر واکمن کېدو پورې په دغه دنده کې پاتې شو.
له رسنيزو کارونو سره د هغه مینه دومره ډېره وه چې د داوود خان د جمهوریت له رامینځته کېدو لږه موده مخکې یې د یوې ادبي مجلې د خپرولو دامتیاز د لاس ته راوړلو هلې ځلې پیل کړې.
د ۱۳۵۷ ل ل کال تر پاڅون وروسته بیا دغې مجلې په همدې نامه د پښتون ږغ مجلې ځای ونیو چې د رادیو افغانستان او افغان فلم د خپروونکي ارگان په نامه یې خپرونې کولې.
تر اوښتون وروسته افغانپور د رادیو افغانستان او تلویزیون د بهرنیو اړیکو د لوی مدیر په توگه وگومارل شو او لنډه موده پس یې بیا د اطلاعاتو او کلتور وزارت د کلتوري مرستيال په توگه کار ته دوام ورکړ.
هغه ناروغان چې د معدې په زخم آخته دې ‌‌‌‌‌‌ډیری وخت د یوې بلې ناروغۍ سره هم لاس او ګریوان کیږي چې موږ په طبي اصطلاح بولو په نوموړې ناروغۍ که د معمول خلاف هغه خواړه چې د مرۍ له لارې معده ته ورتتلی بیرته له معدې مرۍ ته راپورته کیږي،
ددې ترڅنګ دغه خواړه چې له معدې بیرته مرۍ ته راپورته کیږي د معدې په تیزابو ملوث یا ککړ وي نو د بیرته راپورته کیدو په صورت کې د مرۍ د دیوالونه د تخریش سبب ګرځي او که ځن‌‌‌‌‌‌ډنی شي په مهلکو ناروغیو او حتی د مرۍ د سورۍ کیدو سبب ګرځي.
که باربار د معدې محتویات مرۍ ته راپورته شي نو د معدې د داخلي دیوال حجرات مرۍ ته د راپورته کیدو میلان پیدا کوي او که بلاخره د معدې حجراتو په مرۍ کې ځای ونیوه او هلته یې خپل فعالیت ته دوام ورکړ نو دا یو نیمه سرطاني حالت ده چې مونږ یې په طبي اثطلاح ' بولو او د وخت په تیریدو همدغه ناروغي د مرۍ په سرطان چې نومیږي بدلیږي.
ځینې وخت دغه دردونه د سینې د قفس چپ اړخ ته احساس کیږي چې پداسې حالاتو کې ‌‌‌‌‌‌ډیری ناروغان غکر کوي د زړه په رنځ آخته دي مګر داسې نده د معدې دردونه هم په نوموړي ساحه کې محسوس کیږي.
ښکاره خبره ده چې له زخم نه به وینه بهیږي نه اوبه که چرته مو معده کي زخم موجود وي نو له هغه زخمه به هرو مرو وینه بهیږي او له غذتیي موادو سره به ګ‌‌‌‌‌‌ډه و‌‌‌‌‌‌ډه او بلاخره د استفراق په ذریعه به د ملاحظې وړ ګرځي.
طبیعي خبره ده چې له نورمالې کچې په دایمي توګه کم خواړه د بدن ورځني احتیاجات نشي پوره کوی او همدغه وجه ده چې نوموړي ناروغا‌‌‌‌‌‌ډیر ژر وزن له لاسه ورکوي.
دېمتري مېدوېدېف د روسيې دولسمشرۍ ټاکنې له اکثريت غړو سره وګټلې او په ځوانه ځوانۍ کې يې ځان د نړۍ د يو مهم هېواد ولسمشرۍ ته ورساوه .
چې دده رسمي بيوګرافۍ کې نه دي ياد شوی او د شرکت د وکيل په توګه يې هم يو څه موده کار کړی او د روسيې تر ټولو مشهور شرکت په رامنځ ته کولو کې يې هم ونډه اخېستې ده اوس ددغه شرکت پانګه له مېلياردو ډالرو اوړي .
همدارنګه ميدويديف د 1999 – 2000 ز په کلونو کې د ولسمشر په دفتر کې دديوان مرستيال و بيا ورپسې په 2000 ز کې د ديوان لومړی مرستيال شو او ددې تر څنګ ميدويديف د ګازپروم شرکت د مديرانو رئيس و ،
پدې معنی چې د یورانیم اخستل کولی شي د کیمیاوي ملکیتونو څخه ډیر ژر د پښتورګو زیان لامل شي د دې راډیو اکټیو خاصیتونو له مخې د هډوکي یا ځيګر د سرطان لامل ګرځي.
د مېننگ لخوا خپاره شويو لاسوندونو کې د افغانستان په هکله هېواد کې ډله ییزې وژنې چې له اپرېل ۲۰۱۰م زېږدي تر جولای ۲۰۱۰م زېږدي ترسره شوي وې په بر کې نیولې او د عراق د هېواد چې يوازې په اکتوبر ۲۰۱۰م زېږدي کې ډله ییزې وژنې ترسره شوې وې په بر کې نیولې.
برسېره په دې د ټولو اهمو لاسوندونو څخه درېيمه برخه چې شاؤخوا يو میلیون لاسوندونه د دیپلوماتیکو اړیکو په هکله راڅرخي په نومبر ۲۰۱۰م زېږدي کې شواهد راڅپړل او د گونتانامو لاسوندونه چې په اپرېل ۲۰۱۱م زېږدي سمبال شوي ول په بر کې نیول.
د هغه د ژوند کړووړو برسېره پوره ژوندلیک لیکنې لپاره ۱.۳ میلیونه ډالرو بسپنه ومنل شوه او د اټاليايي يوې خپرؤونکې دی د کال ځلېدونکي ستوري يا راک سټار آف دي اير ونوماوه .
په ۱۹۹۳م ز کال آسانج د وېکټوريه پولیس ته د ماشومانو څخه د ناوړه گټو اخيستنې څانگې ته تخنيکي لارښؤونې ورکړې او په څارگريزو چارو کې يې مرستې هم ورکؤلې.
هغه په کال ۱۹۹۴م زېږدي کې په کمپيوټري پروگرامنگ پیل وکړ چې د پراخ خپروونکي کونترول پروټوکول خپرونې جوؤونکی او د پورټ سکېنر سټروب بنسټگر هم دی.
همدارنگه د وېبپاڼې لپاره ځانگړې شوې پلټن پاڼه چې سرفرا نومېده په ۲۰۰۰م زېږدي کې جوړه کړه. په همدې کال کې د يوې پخوانۍ اوزاري پاڼې ته د ورځينيو خبرو او اندونو لپاره دننه په پاڼه کې انټرنټ ټولگي سر سمبالگر شو چې يې په ښه توگه د پاڼې عمومي امنیت وساته. دغه وېبپاڼه په کمپيوټر کې د انټرنټي او کمپيوټري امنیت او حفاظت لپاره ښې مشورې ورکولې چې يو وخت په ۱۹۹۶م زېږدي کې یې ۵۰۰۰ ثبت شوي غړي درلودل او شاوخوا په نړۍ کې د سيولټ ډريفيوز انډرگراؤنډ ( '
" بيا هم ده داسې نوي څه کړي ؤ چې د امنيت ملي ادارې ته يې يو تخنیک په اگست کال ۱۹۹۹م زېږدي کې په لاس ورکړ چې د هرچا بهرني او کورني غږونه يې د ټیلیفون له لارې ترلاسه کول . ورسته بيا ده پخپله ووېل ،
پاناسونيک او زيروکس او د آستراليا يوه ملي پوهنتون چې لا ټروبي پوهنتون نومېږي لاسوندونو ته يې لار ومونده او همدارنگه يې د سټانفورډ پوهنتون نړېوالې تخنيکي څانگې ته لاسرسی ترلاسه کړ.
کال ډسمبر کې دی په ۲۵ جرمونو پړ وگڼل شو او ورڅخه وغوښتل شول چې ۲۱۰۰ آستراليايي ډالره د جريمې په توگه ورکړي خو د ښه سلوک له کبله له بنده وژغورل شو.
دی د ويکيلیکس وېبپاڼې او خپرونو پازوال هم وو چې له مخې يې په ۲۰۰۶م کال کې وروسته له اهمو لاسوندیزو اسنادو او کمپيوټري خپرونو د هېکولو مرکز کېښود .
ویکيليکس په ځانگړي توگه خپل شهرت په ۲۰۱۰ م کال کې اله وموند کله چې د امریکایې پوځ او ډیپلوماتانو لاسوښنه د چلسي مېنېنگ لخوا برملا يا افشا کړه.
په ۲۰۱۲ م زېږدی کې سويډن ته ذږد آسانج سپارلو حکم شوی ؤ په هغه وخت کې آسانج په لندن کې د آېکوادور هېواد سفارت ته د سیاسي پناه لپاره غوښتنه وکړه او د افریل میاشتی په یولسم 11’4’2019 د بریتانیا پولیسو له خوا ونیول شو.
هغه ډېر ښونځي بدل رابدل کړل برسېره په ډېرو ښوونځيو يې د گولمار لومړني ښونځي کې چې په نیو ساؤت وېلز کې ؤ زده کړې له پورې کړي او همدارنگه متوسطې زده کړې له ټاؤنزوېل سټېټ های سکول څخه کړي.
شمېر پوهنې او پنځپوهنې زده کړې د مرکزي کوينزلېنډ پوهنتون کې کال ۱۹۹۴م زېږدي کې ترسره کړې او د مېلبورن پوهنتون کې له خپلې زده کړې ترسره کړې .
هغې ته وايي چې ځانګړي قوانين نلري ځکه خو يې زده کولو ته هم اړتيا نشته او کومه راکړه ورکړه چې په بازار کې دننه ترسره کيږي ځينې اصول لري چې زده کول يې اړين دي،
د دغه ډول کمپنيو ونډې کله له جوړښت څخه وروسته او کله هم دمخه د حکومت له اجازې وروسته پلورل کيږي او کله خو يې لا د ونډو د تيارولو د مخه حکومت کمپنۍ ته د ونډې د پلورلو اجازه ورکوي چې موقته اجازه ))ورته وايي.
دغه ډول سوداوې زياتره د دلالانو په مرسته تر سره کيږي داسې چې دلال ته ويل کيږي چې ماته د فلانۍ کمپنۍ ونډه په ډول سره واخله د لال او پيردونکي ترمنځ د نغدو پيسو سلمه هم ټاکل کيږي داسې چې لس سلمه يې نغدې او پاتې نوي سلمه پور وي او دلال يې بيا پلورنکي ته ورکوي.
په دې ورستيو کې په هيواد کې د ونډو د بازار د جوړيدو په هکله يو شمير رسنيو خبرونه خپاره کړل دا چې دا سکالو په هيواد کې يوه نوې سکالو ده نو ما هم اړينه وګڼله تر څو په دې هکله يو څه وليکم .
دونډو په بيو کې کمښت او زياتوالی راځي چې په دې کې د کمپنۍ د جايدادونو ډير لاس وي داسې چې د جايدادونو د بيو د لوړوالي سره د ونډو بيې هم لوړيږي او له دې پرته نور ډير لاملونه شته چې د ونډو په بيواغيزې لري د بيلګې په توګه د ګټې امکانات،
هوا حالت او همداسې غيرې مادي لاملونه لکه اوازې او تخمينونه دا چې باندني توکي هم د ونډو په بيو اغيز لري نوځکه ويل کيږي چې دونډو بيې د کمپنۍ رښتوني حالت استازي توب نشي کولای.
دنده وال د ونډو د بازار حقيقي استازى وي چې د ونډو او نورو ارزښتناکو اسنادو د څښتن په توګه د ونډو او نورو اسنادو پيرودل او پلورل تر سره کوي چې د ونډو او نورو اسنادو د ګټې او زيان مسوول وي او د استازي او کاروند په توګه کار نه تر سره کوي چې له مشتريانو سره مسقيما توګه په اړيکه کې نه وي.
د هغه اصلاحات هم جلا وي چې نابلده او کم تجربه سړی تيروزي او د ونډو په بازار کې د کيدونکو کارونو مسووليت د ونډو د بازار د ادارې پر غاړه وي او هغه نشي کولای د هر سړي د کار مسووليت په غاړه واخلي ځکه خو د بازار غړيتوب ترلاسه کول اړين دي.
منځګړی د ونډو د بازار يو داسې غړی دی چې د ونډه پيرونکي او پلورونکي ترمنځ د استازي په توګه کارکوي چې د ونډو پيراو پلور د عامو خلکو لپاره کوي او د خپلو چوپړتياو په بدل کې اجوره اخلي،
پانګوال د ګټې په موخه ونډې پيري او سټه باز ونډې دوړاندوينې په نظر کې نيولو سره ونډه د ژر ګټې لپاره پيري د ونډې په بازار کې ډيرسټه بازان وي چې د بيلابيلو ځانګړتياو په اساس ورته نومونه ايښوول شوي چې په لاندې ډول ترې يادونه کوو:
بيل سټه باز هغه سټه باز ته وايي چې د ونډو په بازار کې د ونډو دقيمت د لوړوالي څخه ګټه لاسته راوړي دا سټه باز د قيمت د لوړوالي په موخه ونډې اونور ارزښنانک اسناد پيري کله چې د وړاندوينې له مخې قيمت پورته لاړ شي نو دي ډيره ګټه لاسته راوړي.
ټول غړي د غړيتوب د تر لاسه کولو لپاره د ونډو له بازار سره ځان راجستروي چې د ونډو د بازرا له خواورته يو پيژندکارت ورکول کيږي او هغې وروسته شخص کولای شي ونډې وپيري او يا يې وپلوري.
دغه راکړه ورکړه په ساده ډول ترسره کيږي داسې چې ونډه وپلورل شي اوبيه يې تر لاسه شي په عمومي توګه په دغې سودا کې د ونډې سند له يوې اوونۍ وروسته تر لاسه کيږي.
د ونډو بازار پانګوالو ته د ونډو او نورو ارزښتناکو سندونو د قيمتونو په هکله معلومات ورکوي تر څو هغوي ته د ونډو په پيرلو او پلورلو کې اسانتياوې رامنځته شي.
د ولسي جرګې او ولسوالیو شوراګانو ته د نوماندانو د بهیر د پای ته رسیدو د اعلانولو پر وخت یو شمیر والیان او د امنیه قوماندانان په انتخاباتو کې په مشخصه توګه د جنرال رازق نوم یاد کړي وو او ویلې وو چې د انتخاباتو خپلواک کمیسیون د افغانستان د حکومت سره پدې اړوند خپله اندیښنه شریکه کړې وه.
خو جنرال رازق ادعا کړې وه چې د کندهار په ولایت کې د ۱۳۰ یا ۱۴۰ تنو پورې نوماندان وو چې د امنیه قوماندانۍ ورته استعلامونه ورکړي وو چې سوابق یې وڅیړل دي چې کومخ جرمي سابقه ونلري.
جنرال رازق د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون مستق والی تر پوښتنې لاندې راوړي وو او ادعا یې کړې وه چې ددې ولایت په اوه ولسوالیو کې نوم لیکنه نده سوې او نه انتخاباتي مواد انتقال سوي او نه هم تذکرې توزیع سوي.
شهیدجنرال عبدالرازق مخکي له دي چي کندهار دامنیه قوماندان دنده ور وسپارل سي دهېواد په سرحدي ځواکونو کي دوطن دیوه زړه ور قوماندان په توګه د وطن د دښمنانو په مخنیوي کې ډېر مهم رول درلود،
دشهید جنرال رازق په شهادت نه تنها دکندهار ولایت اوسیدونکي خواشني او دده نه موجودیت یوه لویه ضایعه بولي بلکي په ټول هېواد او دهېواد څخه دباندي ټولو افغانانو دده په شهادت خواشني څرګنده کړي او دئ يې دملت یوزړه ور قوماندان او نه هيریدونکي ضایع بللي ،
خلګو داهم ویل چي ستر پاسوال شهید عبدالرازق په کندهارکي د ټولو خلګو مشکلاتو ته رسیدګي کول او د امنیتي چارو تر څنګ د کندهار خلګو د اساسي ستونزو د حل په لټه کي وو او تل يې دخلګو ته په ورین تندي جواب ورکاوه او دستونزو په حل کي يې هر اړخیزه همکاري کول .
خو بالاخره دهېواد اخلګو د دښمنانو په یوه شومه دسیسه کي د کال۱۳۹۷میزان دمیاشتي په ۲۶ نیټه شهید او داجل داعيي ته لبیک ووایه روح دي ښاد او جنت فردوس دي ځاي وي .