polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
په دي طریقه کې لومړی دهایدروکاربنوهغه اوږدځنځیرچی دګروپ ورباندي نصب دی نومول کیږي اودنوم په اخیرکي د وروستاړی اضافه کیږي دغه اوږدځنځیردهغه طرف نه شمیرل کیږي چې دلرونکی کاربن کوچنۍ عدداختیارکړی
برسيره پردې الکولونه دفا ســـفورهلوجنيدونوپه مقابل کې دخپله ځانه ورته عمل ښا ئې اوددې امله په عضوې کيميا کې دهايدروکسيل دګروپ دتبـديليدو لپاره فاسفوردهلوجن لرونـکې مرکبودهلوجن څخه ګټه اخلې.
دهلوجن څخه نمايندګي کوي پورتنـی تعامل دکوټي په تودوخه کې ډير سست دی مونږ کولی شو دتعامل د محيط څخه ديوه قلوي په وســيله خارج کړواوپه دي توګه زيات الکول په لاس راوړلی شو.
په تخنيک کې ايتانول د ايتلين د غاز د جذبیدو څخه چې د انـشقاق په عمليه کې توليديږي په غليظو 24 د تودوخي په 100 درجو کې په لاس راوړي داســې چې په دي عمليه کې او تولیدیږي .
نوموړی جوړ شوی مخلوط دهغه دمعادلواوبوسره په ګرم حالت کې هايدروليز کوي اونوموړي جوړ شوي ايتا نول د تقطير په وسيله سره بيلوي اودايـتا نولو په خواکې لږه اندازه ايتر هم توليديږې .
کله چې مونږ 2- مرکب تر څیړني لاندي نیـسو لیدل کيږي چې دا مرکب دپولاريزشــوي نورسطحه په یوه ټاکلي زاویه کږوي اوددي څخه داسي معلومیږي چې دا مرکب ضیایې او نوري فعالیت د خپله ځانه ښئي .
۳-دالکينونوسره داوبوتعامل دالکايل سلفوريک اسيد دجوړيدو وروسته مګرپه دريمه طريقه کې هغه الکين چې اوږد زنځيرولري ګټه ځيني اخيـستل کيږي په هغه صورت کې دوه ډول ډول مواد په لاس راځي دمثا ل په توگه:
په منشعب غیرمنشعب اوغیرمشبوع الکولوکې داوږدځنځیرشمیرنه دهغه طرف نه شروع کیږي چې دګروپ کاربن دالکایل دګروپ دوه ګوني اویادری ګوني اړیکې په پرتله کوچنۍ عدد ولري
خوړو او هوا ته چې اړمن دی) امامت او مشري د یوه ځانګړي وخت لپاره نه ده؛ بلکې د لمر په څېر د تل لپاره د هدایت او ښیون په وړانګو عقلونه او اندونه رڼا کوي.
الف- دکلسيم ايون دوينې تحثرکې ډيره مرسته کوي فکر کېږي چې دکلسيم ايون د دموي صفحاتوڅخه ترمبوپلاستين ازادوي چې دغه ترمبوپلاستين دپروترومبين سره ترومبين جوړوي چې ترومبين دوينې په لخته کيدو کې مهم رول لرې.
لکه دالپ دغره شمالي اوجنوبي سلسلې د دغو ډبروڅخه پيداشويدي اوهمدارنګه دلوګر په وادي ميدان اونورو برخوکې ډيرغرونه او غونډۍ له دغو ډبروکلسيم کاربونيټ څخه جوړي شويدي.
دمثال په ډول دمسواکسايد شين رنګ اوداوسپنې اکسايد هغه ته سور رنګ ورکوي د دي مرمر ډيرمهم مثال دهلمند په ولايت کې دسبت دکانونو رنګينې ډبري دي.
تباشيرهم داهکو د ډبرو دقسمونو څخه دى چې په اصل کې دبحري کوچنيوحيواناتو دپوستکوڅخه توليدشويدي چې د بحري حيواناتودمنځه تللواودمړوحيواناتو په انبارکيدوسره قدرت هغه ته دکلسيم کاربونيټ شکل ورکړى اونور مواد يې له منځه تللي دي .
دکلسيم اومنګنيزيم دکاربونيتودمخلوط څخه عبارت دى او مهم خاصيت ئې دادي چې يوه نقطه دوه ښائې دولوميت دشکل اوخاصيت په سبب چې مختلف نارنجې او ارغوانې رنګونه لرې چې د ليدلواوننداري وړدي،
دالپ دغره معروفه او مهمه برخه يې دايټالياپه شمالې کې جوړه کړيده اوداهکوډبره عموماًعضوي مبدا لري دا ډبري دسيندونوحيواناتو اوانسانانو دهډوکوپه جوړيدوکې فوق العاده رول لري.
همدارنګه دچرګودهګيو پوستکې هم داهکوڅخه جوړشوي نوځکه په اوسنيو وختوکې ددې لپاره چې دچرګانودضرورت وړغذا دپوره کيدوپه نتيجه کې چې چرګان لوي شي او ډيرې هګۍ واچوي نودهګيوپوستکې ميده کوي او اوړو سره يې ګډوي اوچرګانوته يې ورکوي.
کلسيم کاربونيټ اوکلسيم فاسفيت مالګې دهډوکواوغاښونوپه جوړولوکې اوپه ايونې شکل دبدن داعضاوپه وظايفوکې اوهمدارنګه دحجروي غشادجذب په قابليت کې مهم رول لري .
دولوميت اوکلسيم بايې کاربونيټ چې دکلسيم اودهغه مرکبات ديومحلول په شکل دنباتاتودرښيوپه واسطه دنباتاتومختلفوبرخوته رسيږي اوهلته دکلسيم عنصردعضوي موادوسره مختلف مرکبات جوړوي چې دغه مرکبات دنباتاتودحجراتواوانساجووظايف په نورمال حالت ساتي،
کلسيم کاربونيټ داوبوسره ښه خوند پيداکوي نوځکه هغه اوبه چې دځمکې لاندې داهکو دډبروڅخه تيريږي ښه خوند لرې لکه دځينوکاريزواو چينو اوبه مګرخالصې اوبه خوند نه لري،
دمخه مو ويل چې کلسيم کاربونيټ دکوهيانوپه اوبوکې محلول دى ددي خبري سبب دادى چې دباران اوبه دوريدلوپه وخت کې لږ څه دهوا کاربن داى اکسايد دځانه سره اخلي دکاربن ډاى اکسايد او اوبه دکيمياوې تعاملاتو په اساس دکاربن تيزاب جوړوي که د کلسيم
لږ څه ژوندۍ اهک راواخلۍ اوڅوڅاڅکي اوبه ورباندي واچوى وبه ګورۍ چې وروسته له څوثانيو به جوش وکړى اوزياته تودوخه به ورځني توليد شي اويو مقدار اوبه به تبخير کړي بيانو دغه اهک چې پخواکلک جسم ؤچوي اوپه يوسپين پوډرتبدليږي چې دي ته اوبه رسيدلي اهک ،
1_څرنګه چې کلسيم يوفعال فلزدى له دي کبله نه شوکولاى دځينونورو فلزاتوپه شان په اسانۍ سره هغه داکسايدونو دارجاع په وسيله يې لاسته راوړو خوکولاى شوکلسيم دويلي شوي کلسيم کلورايد دبرقي تجزيې په وسيله لاسته راوړو.
دا عنصر د لمړي ځل لپاره ديوانګلسې عالم چه ډيوي نوميده په کال کې وپيژندل شواودکلسيم نوم دلاتينې کلمې څخه چې کالکس چې داهکوډبري څخه اخستل شوى دى.
داعنصرددورانې جدول په څلورمه دوره اودوهم ګروپ کې موقعيت لري اودځمکني القلي فلزاتودډلې څخه دى چې اتومي وزن يې اواتومي نمبر دى سخت اونقرې رنګه فلزدى.
مخصوصي بټۍ وجود لري نوموړي بټۍ څومتره لوړ والي لرې دهغوۍ په لاندينۍ برخه کې يو نغرى شته چې هميشه دفعاليت په حال کې وي دډبروسکاره سوځي اودمخصوص سوري څخه دچونې ډبرې وراچوي نوموړي ډبرې ورو،
له بلي خوا څرنګه چې کلسيم يوقوي ارجاع کوونکى دى له دي کبله دهغوفلزاتودايستلولپاره دهغواکسايدونوله ارجاع څخه چې دکاربن په وسيله متشکل دى په کارورځي په همدي شان کلسيم دايون دژوندانه په ميتابوليزم کې مهم رول لرې اودهډوکواوغاښونو په جوړښت کې مهمه برخه لري.
مړه اهک په اوبوکې واچوۍ اوښه يې وخوروۍ وبه وينۍ چې مړه اهک په سختۍ سره په اوبوکې حل کيږي اوداوبوسره يوه سپينه شيره جوړوي چې داهکواوبه ورته وايې که اوبه پکې ډيرې وي هغي ته داهکوشيره وايې چې دودانيواوديوالونودسپينولولپاره ورڅخه کاراخستل کيږي اوداهکواوبه القلي خاصيت لري.
که چيرې اهک خالص وي اوبه و نلري نو رنګ يې سپين وي په کې ويلي کيږي اوکه چيرې اوبه ولري نورنګ به يې خړوي هغه اهک چې اوبه ورسيدلي نه وي نواوبه جذبوي نوځکه دغه ډبري درطوبت جذبوونکو ډبروپه حيث استعماليږي اوکه اوبه جذب کړي دمړي چوني يااوبه درسيدلي چوني دکلسيم هايدرواکسايدپه نامه ياديږي.
هغه اهک چې اوبه نه وي ورسيدلي مګر دنورو نه ويلي کيدونکې اجسامو په ډول دتودوخي په لوړودرجو کې يومخصوصه رڼا پيداکوي دغه خاصيت څخه په سينما کې استفاده کيږي هغه اهک چې اوبه نه وي رسيدلي په برقي داشونو کې يې دسکرو په واسطه ژوندي کولې شي اوهم دکلسيم کاربايد په جوړولو کې لاندي معادلي سره سم ورڅخه استفاده کيږى.
کلسيم کاربونيټ دشکرين جوړولوپه فابريکواودکاربن داى اکسايد دحاصلولولپاره استعماليږي اوداهکوډبري د ودانيوسيمنټواودچاپ دډبرينې مطبعې او کيمياوي سري په جوړولواوداوسپنې په استحصال کې ترېنه کاراخستل کيږي.
کلسيم داوبوسره ترکسب کيږي اوداوبودهرماليکول څخه يواتوم هايدروجن اوداوبو د دوه ماليکولو څخه دوه اتومه هايدروجن جلاکوي اوکلسيم هايدرواکسايدجوړوي مګر کيمياوي فعاليت يې نسبت سوديم اوپوتاشيم ته کمزورى دى .
داهاکوډبري عموماًسختې وي اوپه خالصواوبوکې ښه حليږي اوکه چيرې دتيزابوسره مخلوط شي په جوش راځې او په نتيجه کې دکاربن ډاى اکسايدغازاو اوبه ورڅخه خارجيږي.
کلسيم په وچه هوا کې خپله فلزي ځلا ساتي مګر په لمده هوا کې دکاربن داى اکسايدغازات ورباندي اغيزه کوي په کلسيم اکسايداوکلسيم کاربونيټ باندي بدليږي.
تيزابونه خصوصاًدخوړومالګې اوګوګړوتيزاب دکلسيم سره په شدت تعامل کوي اوپه نتيجه کې هايدروجن ازادوي دمثال په توګه دکلسيم تعامل دمالګې تيزابوسره په لاندې ډول صورت مومي.
مونږ د ژوند لویه برخه له کوچنیوالي د ژوند ترپایه په خبرو اترو تېرو او له همدې امله خپلې ټولې اړتیاوې پوره کوو نو ځکه باید زمونږ خبرې اترې ډېرې اغیزمنې واوسي.
په اغیزمنو خبرو اترو کې خبرې کوونکی اورېدونکي ته د پوښتنو فرصت ورکوي او وېل شوو خبرو باندې خپل نظر ورکوي او پوښتل شوې پوښتنه یا وینا روښانه کوي.
که د دې ایتونو په شروع کښي تاسي لږ غور وکړئ نو دلته د شپږمي میاشتي ذکر دی او په هغه وخت کښي چي کومه جنتري یا حساب استعمالېده هغه یهودی وو او د یهودي جنتري مطابق شپږمه میاشت ده کومه چي د یهودي جنترۍ تر مخه په اګست کښي راځي.
که د اګست څه موږ او تاسي نهه میاشتي شاته ولاړ سو نو اپریل یا می کیږي نو د بایبل څخه هم دا معلومیږي چي بایبل د کومي میاشتي ذکر کوي هغه اپریل یا می ده.
د اسلامي مفسرینو او محققینو هم په دې خبره اتفاق دی چي د عیسی علیه السلام ولادت په بیت اللحم ښار کښي سوی دی او د قران کریم په سورت مریم کښي د ۲۲ نمبر ایت څخه تر ۲۵ پوري راځي چي:
فَأَجَآءَهَا الْمَخَاضُ إِلٰى جِذْعِ النَّخْلَةِ قَالَتْ يٰلَيْتَنِى مِتُّ قَبْلَ هٰذَا وَكُنتُ نَسْيًا مَّنسِيًّا
په کال کله چې افغانستان له روسانو سره یا د روسانو د بلاعوض د مرستې پر بنسټ د کور جوړونې يا خانه سازۍ د فابریکې او په کابل کې د بلاکونو په جوړولو سره سلا شول د اعلا حضرت ظاهر شاه په لارښونه دا اوسني مکروریان او خواجه رواش سیمه د نادرشاه له غونډۍ څخه رانیولې تر یکه توت،
کله چې د دغې سیمې تړون د روس یا د وخت شوروي اتحاد او افغانستان تر منځ لاسلیک کېږده هلته پر دواړو ژبو پښتو او روسي د نوموړې سیمې نوم نادرشاه مېنه لیکل شوې ده چې د دغه لاسوند اره يا اصلي کاپي د کابل د وخت بلدیه یا اوسنۍ ښاروالۍ او بله کاپي یې د فواید عامې یا ټول ګټو وزارت چې وروسته د ښار جوړونې وزارت ته دا لاسوند ولېږدول شو هلته شته او لا تر اوسه هم ساتل کېږي.
اوس پوښتنه دا ده چې مخکې د خلق او پرچم رژیم نه غوښتل چې دا سیمه پر خپل اره يا اصلي نوم یانې د نادرشاه مېنې په نوم یاده کړي ځکه هغوی د نادریه لوړ ښوونځي يا لېسې ته عمر شهید او د نادرخان تپې ته د شهیدانو تپه او پرته د جاده نادر پشتون څخه د نادرخان واټ ته یې هم جاده میدان هوایي ویله،
له دې امله چې نوموړې سیمې ته یې مکروریان ویلې او بیا وروسته د مجاهدینو د حکومت په راتګ چې مشري یې جمعیت او شورا یې نظار کوله او نوموړې ډلې له نادرخان سره د دښمنۍ په وجه چې د سقاو زوی یې د وژونکي يا قاتل او ولسي درغل يا ملي خاین په نوم يې په دار کړی و دا سیمه يې د خلق او پرچم په شان د مکروریانو په نوم یادوله.
د یادولو وړ ده چې د نادرخان د واټ پلان هغه مهال د ځینو ستونزو او د دولتونو په بدلېدو کړني يا عملي نه شو او یواځې د ډموکراټیک جمهوریت لخوا یو سړک جوړ شو خو اوس د ښاغلي کرزي پر وخت هغه پخوانی پراخ پلان د نادرخان واټ له هوایي ډګر څخه تر اریانا څلور لارې پورې کړني يانی عملي شو خو په خواشینۍ سره چې د اره یا اصلي ثبت شوي نوم یانې نادرخان واټ پرې چا نه یواځې یاد نه کړ بلکې داسې ګنګوسې دي چې نوموړي واټ ته جاده مسعود ویل کېږي.
د نن څخه څو پیړۍ وړاندې مسلمانانو سوکاله او بې تکلفه ژوند درلود او بر عکس ټوله اروپا له طبقاتي ژوند څخه کړېدله خو که تاسې متوجه شی نن هغه حالت په اسلامي نړۍ کې موجود دي او ټوله اسلامي نړۍ له طبقاتي ژوند څخه زوریږي.
زه د خپلې ادعا د ثبوت لپاره د ١٣٩٩ه ل کال د پیل کرونایې موسم وړاندې کووم هغه داسې چې د افغان حکومت ولسمشر محمد اشرف غني خپله د قرنطین د شروع په وخت کې اعلان وکړ چې هر څوک د خپل مړي جنازه کوي نو د روغتیا د نړیوال سازمان ټولې هغه سپارښتنې دې عملي کړي چې د کرونا څخه مو ممکن د خلاصون لاره وي مثلاً د ګڼې ګوڼې له جوړلو څخه ډډه وکړی،
ماسکونه استعمال کړی او داسې نور. نو ما په خپله د کابل ښار په زیاتره هدیرو کې د عامو خلکو له خوا د خپلو مړو د خښولو مراسم ولیدل چې زیاتره یې په لږ تعداد کې خلک راغلي ول او د قانون مراعت نوي سلنه شوی وه خو د حکومت له خوا بیا هم په بار بار ددې لس سلنه د قرنطین د مواردو نه عملي کولو باندې نیوکې کولې او ویل به یې چې کرونا جدي ونیسﺉ.
خو داسې ډیرې پیښې مې ولیدلې چې د لویو څوکیو خلکو د خپلو مرحومو د جنازې مراسم د نور وخت په پرتله لا په پرتمین شان او شوکت ولمانځل او د روغتیا د نړیوال سازمان ټولې هغه ویناوې تر خپو لاندې کړې چې د کرونا د سرایت مخنیوی یې کاوه.
ددې خبرې لپاره زه د ١٣٩٩ د سرطان د میاشتې په څوارلسمه نیټه د ولسمشر د ځانګړي استازي یوسف غضنفر مړینه د ثبوت په ډول یادولای شم چې نوموړې مرحوم یې د حضرت علي رض نومي هدیره کې چې په مزارشریف کې ده خاورو ته وسپارل شو خو د کرونا د مخنیوي لپاره هیڅ نوعه تدابیر نه وو نیول شوي که څه هم لږ لږ تدابیر نیول شوي وه خو هغه په هیڅ حساب وه دلته د حکومت توپیري چلند ښکاره په ډاګه ښکاري،
دا حالت په اروپا کې د څوارلسمې او پنځلسمې میلادي پیړۍ سره پرتله کولای شو یعنې په اروپا کې هغه وخت دوه ډوله قوانین جوړیدل چې د دواړو قوانینو د تطبیق ځای صرف او صرف عوام ول او اشراف او روحانیون د قانون د تطبیق څخه مستثنی ول.
هغه قوانین چې جوړیدل یو ډول یې په نوم یادیدل چې د اشرافو او روحانیونو له خوا به رامنځته کیدل او په عوامو به تطبیق کیدل او بل ډول یې د په نوم یادیدل چې د عوامو له خوا جوړیدل او بیرته د تطبیق ساحه یې هم عوام ول.
عام ولس چې د هر رنځ د زغملو باوجود هم دوي د همدې رنځ زغملو وړ ګڼل کیږي نن سبا چې کومې سختی دي د همدوی په سر دي او له حالاتو یې مست په پیسو مینان چارواکي ځان نه خبروي او لا یې ورته په زخمونو مالګې دوړوي او د ذره تخطی نه وروسته په سزا رسول کیږي.
تابعانو او نورو ديني مشرانو يې ورسره د جګړې لپاره يوه خوله وو؛خو سره له دې حضرت علي ابن ابيطالب او حضرت سعد بن ابي وقاص او نورو صحابه وو تکفير نه کړل او سره له دې،
په يوه احتمال دا سپکاوى د دين سپکاوي او استخفاف په مانا دى؛نو د کفر لامل دى او په بل احتمال مراد يې د مسلمان پرېوتي اخلاق او ناوړه چلن دى – نه په خپله د دين سپکاوى – په هر ځاى کې،
چې په تاويل کې تېروتنه د کفر لاملېږي .دا چار دليل ته اړتيا لري ؛خو د لا اله الا الله د ويوونکيو عصمت بیخي جوت شوی دی او هېڅ څه يې نشي زايلولاى؛خو پرېکنده پوهه.همدومره بسیا ده،
چې پام مو وي په تکفير کې افراط او ‏ښنده- مبالغه د برهان د دليل مؤيد نه دى؛ځکه برهان بايد يا يو شرعي اصل وي يا د يو شرعي اصل پر بنسټ يو قياس وي.هغه شرعي اصل،
چې د يوې ډلې بې لارې په نص او اجماع جوته شوې وي او خداى او استازي يې ورسره د جګړې حکم ورکړى وي؛نو نه تکفيرېږي؛نو د هوډ پر وړاندې دریځ خو څرګندوي،
چې دا چارې ترې پټې پاتې وي . په دې ترڅ کې لومړى يې سمه عقيده ورپېژندل کېږي که بيا يې هم ترې انکار وکړ؛نو د کفر حکم پرې کېږي همداراز که څوک د زنا،
هغوى د فتنې او تاويلپالۍ له مخې د خپلو ځاني غوښتنو او د قرآن کريم د متشابهاتو لارويان دي؛خو هغوى يوازې د ځاني غوښتنو لارويان نه دي او په بشپړه توګه د قرآن له متشابهاتو لاروي نه کوي ؛ځکه که داسې وه؛نو کافر ګڼل کېدل؛ځکه په اسلامي شريعت کې دا چار يوازې هغوى کوي،
له دې وګړيو تقليد جايز نه دى؛ځکه دوى په اجتهاد پېژندل شوي نه دي او دا څرګندونې يې د امام ابوحنيفه پر يوه کتاب هم نه دي مستندې کړي؛ځکه د ابوحنيفه له عقېدې سره په ټکر کې دي .امام ابوحنيفه وايي :
چې له اسلامه د مسلمانانو د وتو او کفر ته يې د ورننووتو حکم ورکړي؛خو داچې د لمر په څېر روښانه دليل يا برهان ولري؛ځکه په صحيحو حديثونو کې او له يوې ډلې صحابه وو رانقل شوي دي،
چې د وګړيو د مسلمانۍ سموالی ددې پوښتنو ځوابولو ته تم نه ده او په دې چارو کې تېروتل يې د مسلمانۍ حقيقت نه ټکنى کوي او که د وګړيو د اسلام د سموالي حقيقت په دې پورې اړه درلوده او پکې تېروتنې به د وګړيو د اسلام حقيقت ټکنى کاوه؛نو واجب به وه،
تر هغه وخته چې لار ورته وي؛ځکه د قبلې پر لوري د لمونځ کوونکيو او د لا اله الا الله د ويونکيو د ځان او مال مباح ګڼل ناسم چار دى او د زرو کافرو په ژوندي ساتلو کې تېروتنه،
چې مفتي تر شوني بريده د وګړيو په تکفيرولو کې احتياط وکړي؛ځکه تکفيرول خطرناک چار دى او په دې چار کې ډېرى کفرويونکي – په تېره بيا عوام وګړي – کوټلي هوډ نه لري.پخواني او اوسني شافعي مشران مو په همدې نظر وو،
په شخړه کې شول او زموږ اصحاب-؛يعنې اشاعره- يې په ځينو چارو کې تکفير کړل . زموږ ځينو يارانو هم ورته کار وکړ او هغوى يې په ځينو چارو کې تکفير کړل . استاد ابواسحاق اسفراييني ويلي دي :
چې حروريان راټول شول او د مسلمانانو له ټولي بېل شول؛نو آنحضرت پرې بريد و نه کړ او ورسره و نه جنګېد او که هغوى په خپلو وتو مرتد شوي وو؛نو حضرت علي به کله هم نه وو پرېښي؛ځکه پېغمبر اکرم ويلي دي :
مذهبيانو په خبرو کې د تکفير حکم خورا زيات دى؛خو دا يوه هم د مجتهدانو اوفقيهانو خبره نه ده او دا احکام غير فقهاوو ويلي او پر خبرو یې ډاډ نشته ."
په داسې حال کې چې په تواکل کې د اسبابو برابرولو ته کوم ارزښت نه ورکول کيږي خو درست توکل دا دی چې ټول هغه شرعي اسباب چې د برابريدو امکان او توان يې موجود وی برابر شي او د هر کار لپاره د يوسلسله اسبابو نه برابرول د عقل له نيمګړتياوو څخه شميرل کيږي .
ځواب دا دی چې الله جل جلاله بنده ګانو ته دا وروښوده چې بايد اسباب هم برابر کړي له همدې کبله يې مريمې علیها السلام ته امر وکړ چې ونه خوځوې په همدې اساس ويلای شو چې د اسبابو برابرول د توکل له ډيرو اهمو اصولو څخه ګڼل کيږي دغه راز يوه ورځ چې پيغمبر صلی الله علیه وسلم غوښتل غزا ته ووځي نو هغه زغره واغوسته او خولی يې په سر کړه هغه دا هر څه د يو سلسله اسبابو د برابرولو په ترڅ کې تر سره کړل .
که ته زما سره آته کاله مزدوري وکړې زه به يوه له خپلو دوو لورانو څخه تا ته په نکاح درکړم خو که لس کاله راسره تېر کړې دا به ستا احسان وي او زه پر تا د مشقت اراده نلرم که الله جل جلاله اراده وکړه نو ته به ما له صالحو بندګانو څخه ومومې،
چي همدا عهد زما او ستا تر منځ مقرر شو چي هره يوه نېټه مي له دې دوو نېټو څخه پوره کړه پر ما به زيادت نه وي او الله جل جلاله په همغه څه چي مو وويل شاهد او وکيل دی.
موسى عليه السلام ته بني اسرائيلو وويل چي بېشکه په دې ځمکه کي يو ډېر قوي او زورور قوم دى او تر هغې چي دا قوم له هغه ځايه ونه وځي مونږ به تر هغې پورې دې ځمکي ته ورداخل نشو او همدا چي دوى ترې بهر شي مونږ به بيا ورځو،
ژباړه يې دا ده چې په هر حاجت کې په الله جل جلاله باندې توکل وکړی او هيڅ وخت يې په پلټنه کې سستي مکوی او آيا تاسې نه وينی چې مريم علیها السلام ته الله جل جلاله وفرمايل چې د ونې تنه وښوروه تر څو تازه خرماوې درته راتويې شي ،
په داسې حال کې چې که اراده يې کړې وای د مريم له ټکان ورکولو پرته به يې خرما پخپله راتويې شوې وای خو د هر څه لپاره سبب شته چې بايد برابر شي الله جل جلاله پخپله فرمايي :
نوح عليه السلام د ډېري مودې دعوت سره سره د خپل له خوا تکذيب شو وروسته نوح عليه السلام په الله جل جلاله باندي توکل وکړ و خپل دعوت او ژوند يې الله جل جلاله ته په توکل سره حواله کړ او له دې دا فهميږي چي که دعوتګر د دعوت په لاره کي د رد يا قبول سره مخ کيږي بايد خپل زغم او حوصله له لاسه ورنکړي ،
په پورته مبارک آيت شريف کي الله جل جلاله خپل پيغمبرصلی الله علیه وسلم ته په هغه څه دعمل کولو امر کړى دى کوم چي د همده له خوا ورته رالېږل شوی وو او په دې چي د همده عبادت وکړي او په همده توکل وکړي ،
إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ سورة التوبة.
نظرونه او وړانديزونه اسباب دي او صحيح او درست نظرونه او وړانديزونه کولاى شي چي په درست تصميم او عزم نيولو کي مرسته وکړي خو دا بايد هېر نکړو چي که هر څومره پوه او لوى مشاورين ولرو بايد په الله جل جلاله باندي له توکل څخه لاس په سر نشو،
قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِنْدِكَ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ قَالَ ذَلِكَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ أَيَّمَا الْأَجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَيَّ وَاللَّهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَكِيلٌ سورة القصص.
قَالُوا يَا مُوسَى إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا حَتَّى يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ سورة المائدة.
يا په بل عبارت هغه صلی الله عليه وسلم لومړى تجهيزات او لښکر تيار کړ بيا يې په الله جل جلاله باندي تو کل وکړ او دا ځکه چي الله جل جلاله تر ټولو غالب او تر ټولو ښه مرستندوى دى ،
توکل يي مخکې او رضا ورپسې ده ځکه هر هغه کس چې د يو کار له کولو مخکې په الله جل جلاله باندې توکل وکړي او وروسته چې څه پېښيږي په هغه خوشحالي څرګنده کړي دې بنده عملاً عبوديت په اثبات ورسوله .
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُونِ .
له پورته آيت شريف څخه لومړى دا راڅرګنديږي چي د اختلاف په وخت کي بايد بنده ګان د الله جل جلاله د کتاب يا دهغه د پيغمبر صلی الله عليه وسلم احاديثو ته رجوع وکړي او خپل مسائل حل کړي نه دا چي د الله جل جلاله د کتاب يا يې د حضرت پيغمبر صلی الله عليه وسلم د احاديثو څخه بغير په بل څه باندي خپل مسائل حل کړي.
او دکفارو د زيات شمېر او پر مخ تلليو وسايلو لپاره ضروري ده چي په الله جل جلاله باندي توکل او تکيه وشي او د اسبابو سره سره بايد ټوله پناه او تکيه الله جل جلاله ته وي.
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ سورة آل عمران.
توکل په شرعي اصطلاح کې د دنيا او آخرت په امورو کې د منافعو د جلب او زيانونو د دفع لپاره په الله جل جلاله باندې د زړه دريښتينی اعتماد او تکيې څخه عبارت دی د توکل حقيقت او واقعيت عبادت او له الله جل جلاله څخه مرسته غوښتل دي ،
حاکم او بل هر بنده له سهوي او خطا سره مخ دى دخپل حکم د حقانيت لپاره د خپل علم سره سره بايد په الله جل جلاله باندي توکل وکړي او د فيصلې د صواب او حقيقت لپاره الله جل جلاله ته التجا او دعا وکړي.
اې هغو کسانو چي ايمان مو راوړى دى ياد کړى د الله جل جلاله نعمت او احسان کله چي يو قوم غوښتل تاسو ته لاسونه خپل دروغځوي الله جل جلاله د هغوى لاسونه له تاسي څخه منع کړل او و وېريږى له الله جل جلاله څخه،
توکل بنده له ځان وژنې او هغو اعمالو څخه ساتي چې د بې توکله کسانو له خوا صادريږي دا هغه کسان دي چې نا اميده شوي او د ماتې او سر خوږي سره مخ شويدي او فکر کوي چې په دنيا کې يې نور هيڅ ځای پاتې ندی ،
وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ سورة يوسف.
وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ سورة آل عمران.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ سورة المائدة.
په هغه څه چې ستا په لاس کې دي اعتبار مه کوه بلکه په هغه څه اعتماد او اعتبار وکړه چې د الله جل جلاله په قدرت کې دي په الله جل جلاله باندې د ښه ګمان کولو په هکله په قدسي حديث شريف کې راغلي دي چي :
وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا سورة الطلاق.
وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ سورة النحل.
فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ.
او وويل دوی چې موږ لره الله جل جلاله کافي او حامي دی دوی د خداي په فضل او نعمت بيرته را وګرځيدل او هيڅ زيان ورته ونه رسيده او د الله جل جلاله د رضا فرمانبردار شول او الله د ډیر لوی فضل څښتن دی.
که چيري دوى په تا باندې له ايمان راوړلو څخه وګرځېدل نو ته ووايه چي ما ته الله جل جلاله کافي دى او له هغه پرته بل د عبادت وړ نشته ما يوازي په همده باندي توکل کړى دى او همدى د لوى عرش مالک او څښتن دى .
قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ لَتَأْتُنَّنِي بِهِ إِلَّا أَنْ يُحَاطَ بِكُمْ فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللَّهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَكِيلٌ سورة يوسف.
په همدې اساس په توکل کې د منافعو د جلب او زيانونو د دفع لپاره استعانت شامل دی که څه هم دا به دنيوي امورو کې وي الله جل جلاله په څو ځايونو کې دا دوه اصلونه يو له بل سره يو ځای ذکر کړيدي :
إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ سورة آل عمران
وَلِلَّهِ غَيْبُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ.
وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلًا .
نو کله چې مونږ يوازې د الله جل جلاله عبادت وکړو يوازې له هغه څخه مرسته وغواړو او يوازې پر هغه توکل وکړو بيا نو الله جل جلاله په هر حالت کې مونږ ته کافي دی .
وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبِّي عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ سورة الشوري.
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ .
دغه تاريخ او مؤلف يې موږ ته دپټي خزانې مؤلف محمد هوتک دلرغوني پښتانه په حواله راپيژني٠ په دې تاريخ کې دلر غو نو پښتنو په اړوند په تيره بيا دامير پولاد او دهغه دزوی د امير کروړ جهان پهلوان١٣٩ لیږدیز په اړوندډېر ګټور معلو مات لري٠
دپښتو ژبې يوډېر ښه شاعر و٠ دپلار نوم يې محمد و٠دی په غور کې اوسيده او دغور په سوري شاهي کورنۍ کې دډېر درناوي نه بر خمن و٠ نو موړي د امير محمد سوري په وير نه کې دا قصيده ويلی ده چې يوازې يو بيت يې رااخلو:
ددې کبله چې غوريان سوري پښتانه ول د دوی اولاده وروسته دغور دغرونو نه دافغا نستان په بیلا بیلو بر خو کې میشته شول او ځينو يې په هندو ستان کې سترې سوبې کړي دي چې يو له هغو نه هم سلطان شهاب الدين غوري وچې د٥٧١ زیږدیزکال نه يې د٦٠٢ زیږدیز کلونو پورې يې په هندو ستان باندې يې هم خپل راج چلاوه٠
لکه چې دمخه مو وويل په پيل کې دسوريانو دقبيلې اصلي ټا ټوبی دغور تاريخي سيمه وه چې وروسته دشمیر دډېر والي او ياهم دنورو ير غلګرو ځواکونو دبريدونو او يا هم دنورو عواملو له کبله نورو ځا يو نو ته وليږ ديدل٠ په اوسني وخت کې سوريان دافغانستان دغور،
بادغيس او هرات په ولا يتونو کې استو ګنه لري چې په دغو ځايونو کې يې خلک دزوري يا زوريانو په نامه يادوي ٠همداراز دسليمان غره ختيز ته ددامان په سيمه کې دپاکستان دراولپنډۍ په چهچه کې او دهندو ستان د پنجاب دايالت په بيجواره،
اتهراپراديش او بيهار په ايالتونوکې هم ددغې قبيلې خلک شته ٠ بايدووايو چې دهندوستان په هندوانواو سکهانو کې هم دسوري په نامه قبيلې شته چې دکهتري اوکوهکران په کاسټونو پورې اړه لري او په پنجاب کې اوسيږي٠خو هغوی پښتانه نه دي.