polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਉਸ ਨੇ ਇਲਮ ਹਦੀਸ, ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਇਲਮ ਅਲਨਸਬ ਉੱਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਅਮੀਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾ-ਅਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਹਬਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਬਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਲੋਕ ਦੂਰ ਦਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤੋਹਫ਼ਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਉਹ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਹਿਰਾਤ ਦੇ ਖਵਾਜਾ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਸਬ ਨੌਵੀਆਂ ਪੁਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਹਾਬੀ ਹਜ਼ਰਤ ਅੱਬੂ ਅਯੂਬ ਅੰਸਾਰੀ ਰਜ਼ੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਇੰਨਾ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਤੈਮੂਰੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਾਮੀਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿਆਰਤ ਗਾਹ ਹੈ।
ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਹਨ- ਗਰਮ ਰੁੱਤ, ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ।
ਇਰਾਵਦੀ ਨਦੀ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਘਾਟੀ ਭਾਵ ਕਿ ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤਰ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਥੇ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰੰਤੂ ਕਚਿਨ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੋਟੀਆਂ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਇੱਥੇ ਅੱਧੀ ਮਈ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਕਚਿਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੱਧ ਦਾ ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤਰ ਫਿਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲਗਭਗ 2,170 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਚਿਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਚਿੰਦਵਿਨ ਮਿੰਗਯਾਂਗ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਸੰਗਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡੈਲਟਾ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਲਗਭਗ 200 ਮੀਲ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੱਕ ਫ਼ੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਮਿਆਂਮਾਰ ਲਈ ਇਹ ਨਦੀ ਓਨਾਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਕਿ ਗੰਗਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਲਈ।
ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਦੀ ਸਾਲਵੀਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 2,815 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦੀਆਂ ਪਰਬਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੋਲਮੀਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿਗਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰ ਚਿਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕਚਿਨ ਪਰਬਤੀ ਖੇਤਰ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਮਰ ਗੁਲ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਬਤੌਰ 'ਤੇਜ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਉਮਰ ਗੁਲ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਮਰ ਗੁਲ, ਸਾਈਦ ਅਜਮਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰਾ ਅਜਿਹਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਟਵੰਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਚ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ, ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡੇ ਸਨ।
ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਓਡੀਆਈ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖਿਲਾਫ਼ 2003-04 ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।
ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 15 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਫ਼ਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ।
ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਏਬ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ 13 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਤੀਸਰਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਿਸਟ-ਏ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ 11 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡੇ ਅਗਲੇ 9 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਟੀਮ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਉਸਦੀ ਖਾਸ ਯੋਗਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯਾਰਕਰ ਲੈਂਥ ਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹੈਟਰਿਕ ਲਗਾਈ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੈਟਰਿਕ ਲਗਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲਿੰਗਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਗੇਂਦਾ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਹੋਣ।
ਸੇਪਰਾਮਦੂ ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ , ਗਾਲੇ ਵਿੱਚ) ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ 2014 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟਵੰਟੀ20 ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ।
7 ਮਾਰਚ 2016 ਤੱਕ ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਟਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਪਤਾਨੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਔਸਤ ਅਤੇ ਇਕਾਨਮੀ ਰੇਟ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਰਕਰ ਗੇਂਦਾਂ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਲੋਅਰ ਗੇਂਦਾ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਟਵੰਟੀ20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ।
ਮਲਿੰਗਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤੇਜ-ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਮਲਿੰਗਾ ਦਾ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਢੰਗ ਦੂਸਰੇ ਤੇਜ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੱਜੂ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਗੇਂਦ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਢੰਗ ਸਦਕਾ ਉਸਨੂੰ "ਸਲਿੰਗਾ ਮਲਿੰਗਾ" ਅਤੇ "ਮਲਿੰਗਾ ਦਾ ਸਲਿੰਗਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਨ 1993 ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਏਅਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ'. ਉਸੇ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਓਮਾਨ ਏਅਰ ਨੇ ਅਨ੍ਸੇਟ ਵਰਡ ਵਾਈਡ ਤੋ ਬੋਇੰਗ 737-300 ਲੀਜ ਤੇ ਲਿਤੇ ਅਤੇ ਮਸਕਟ ਤੋ ਸਾਲਹ ਤਕ ਦੀਆ ਉਡਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ. ਉਸੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰ ਰਾਸਟਰੀ ਉੜਾਨ ਜੋ ਕੀ ਦੁਬਈ ਤਕ ਦੀ ਸੀ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਉੜਾਨ ਵਾਸਤੇ ਬੋਇੰਗ 737-300 ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਸ ਤੋ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਹੀ ਦੂਸਰੇ ਟੀਚੇਆਵਾਸਤੇ ਉਡਾਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦ੍ਰੁਮ ਤਕ ਸੇਵਾਵਾ ਨਵਬਰ ਵਿੱਚ, ਕੁਵੈਤ ਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਜਨਵਰੀ 1994 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੋਲੋਬੋ ਵਾਸਤੇ ਉੜਾਨ ਅਕਤੂਬਰ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ ਗਈਆ. ਫਿਰ 1995 ਤੋ 1997 ਤੱਕ ਮੁਬਈ, ਢਾਕਾ, ਆਬੂ ਧਾਬੀ, ਦੋਹਾ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਾਸਤੇ ਉਡਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ ਗਈਆ. ਅਕਤੂਬਰ 1998 ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਏਅਰਵੇਜ ਨੂੰ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਇਡਸਟਰੀ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਗਰੁਪ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾੰਸਪੋਰਟ ਏਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲੀਤਾ ਗਿਆ. ਉਸ ਤੋ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤਕ ਗਵੇਦਰ, ਜੇਦਾ ਅਤੇ ਅਲ ਅਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਡਾਨਾ ਦੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਛ 2000 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਵੀ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਏ
ਓਮਾਨ ਏਅਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 1970 ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਓਮਾਨ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਸਰਵਸਿਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਵਿਲ ਏਅਰ ਕਰਾਫਟ ਦੇ ਰਖ ਰਖਾਵ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਬੇਤ ਅਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਤੇ ਆਪਣੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦੇਂਦੀ ਸੀ।
1972 ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਸਰਵਸਿਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਸੀਬ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ. 1977 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕਰਾਫਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਿਵੀਜਨ ਬਣਾਉਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਗਲ੍ਫ ਏਅਰ ਦੇ ਹਲਕੇ ਏਅਰ ਕਰਾਫਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਅਧਿਗ੍ਰਹਣ ਕਰ ਲੀਤਾ. ਓਮਾਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸਿਵਿਲ ਏਅਰਵੇਜ ਇਡੰਸਟਰੀ ਨੇ ਓਮਾਨ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਸਰਵਸਿਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਸੇਵਾਵਾ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕਰਾਫਟ ਹੇਨਗੇਰ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਉਡਾਨਾ ਦੀ ਕੇਟਰਿੰਗ ਆਦਿ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ.
ਓਮਾਨ ਏਅਰ ਓਮਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਹੈ ਇਹ ਮਸਕਟ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਸੀਬ ਤੇ ਮੋਜੂਦ ਆਪਣੇ ਮੁਖ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅਤੰਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀ ਸੇਵਾਵਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਏਅਰ ਟੇਕ੍ਸੀ ਉਡਾਨਾ ਦੀ ਸਸੇਵਾਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ਾਵਾਰ , ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ: ਕਨਿਸ਼ਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ,ਕੁਸ਼ਾਨ ਹਾਕਮ ਅਤੇ ਜਾਮ੍ਬੁਦ੍ਵਿਪਾ ਵਿੱਚ ਮਿਨਾਰ ਸਤੂਪ ਦਾ ਸਥਾਨ ।
ਪੁਸ਼੍ਕਾਲਾਵਤੀ , ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ: ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਭਰਾ ਭਰਤ,ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਪੰਜਾਬ : ਸ਼ਹਿਰ, ਬੱਪਾ ਰਾਵਲ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ,ਮੇਵਰ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਸਿਸੋਦਿਯਾ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਹੈ।
ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ : ਸੁਲ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਸ਼ਹਿਰ, ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰਦੇਸਾ ਦੇ ਸਮਰਾਟ , ਨੁਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ।
ਕਸੂਰ, ਪੰਜਾਬ : ਕੁਸਹਾ(ਬਿਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਸ਼ਹਰ।
ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ : ਸ਼ਹਿਰ ਲਵ , ਬਿਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਅਨੁਸਾਰ,ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ : ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜਿਥੇ ਏਨਾ ਦੀ ਕੁਟਿਆ ਸੀ ਓਹ ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਰ ਹੈ।
ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿੱਤੀ।
ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ : ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ।
ਕਟਾਸਰਾਜ ਮੰਦਰ, ਪੰਜਾਬ : ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜਿੱਥੇ ਯੁਧਿਸ਼੍ਥਿਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਯਮ / ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰ੍ਖੇਆ ਗੇਆ।
ਇਹ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ 1875 ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਦਯਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੁਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਰਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਜੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਸਬੰਧੀ ਵੇਦ ਸਮਝਣਾ, ਪਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਬੰਧੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਤ ਕਿਤਾਬ,ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ, ਕਿ ਇਹ ਪਾਠ ਵੇਦ ਦਾ ਨਾਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਨੇ ਕੁਝ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਜੋ ਕਿ, ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨੇ,ਓਹਣਾ ਸਭ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਸਬੰਧੀ ਜ ਜਿਹੜੇ ਹਿੰਦੁਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਓਹਣਾ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਭਗਤੀ 'ਚ ਯਜਨ ਕਰਨਾ, ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤਸੱਲੀ ਦੀ ਮੰਗ,ਸਭ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੁਆ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਕਟ੍ਰ੍ਪੰਥਿਆ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਆ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਲਾ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਈਆਂ ਹਨ।
ਕਟ੍ਰ੍ਪੰਥਿਆ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੁਆ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਲਈ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਦੂਜੀ ਤਰਫ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਹਨ ।
ਕਈ ਮਹਾਨ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਰਵਿਦਾਸੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲਿਤ ਚਮਾਰ ਜਾਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਧ-ਧਰਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ ਪਹਲਾ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ 'ਤੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ,ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਓਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਿਰ 'ਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸੀ।
ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ ਬਾਲਾਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ, ਸੀਰ ਗੋਵੇਰ੍ਧਾਨਪੁਰ 'ਤੇ ਫਰਵਰੀ 2010' ਚ ਨਵ ਰਾਵਿਦਾੱਸਿਆ ਧਰਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਓਹਨਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਰਵਿਦਾਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੱਖ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਅਮ੍ਰਿਤ੍ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਗਠਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ 'ਚ ਕੀਤਾ।
ਹਿੰਦੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪੰਜਾਬ ਚ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਸਿਖੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋ ਪਹਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ।
ਕੁਛ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ,ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ,ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ,ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਚੋ ਹਨ ।
ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਿਵੇਂ ਲਾਹੋਰ,ਜਲੰਧਰ,ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਨਾਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੀ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਈ.ਕੇ.ਗੁਜਰਾਲ ਅਤੇ ਗੁਲਜਾਰੀ ਲਾਲ ਨੰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਣਾ ।
ਕਈ ਹਿੰਦੁਆ/ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਲ ਜਾਣਾ ਪਇਆ।
ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਕੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੋਰਾਣ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਹੇਠ ਦੰਗੇਆਂ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਚਲੇ ਹੁਣ ਓਹ੍ਣਾ ਥਾਂਵਾ ਤੇ ਰਹਿਣਦੇ ਹਨ,ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ , ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਭੇਦਭਾਵ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਦਲਿਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨ੍ਸੰਖੇਆ 31.9 % ਜੋ ਕੀ ਭਾਰਤ ਚ ਸਬਤੋ ਵੱਧ ਹੈ।
ਵਿਪਾਸਾ ਦਾ ਨਮਾ ਨਾਮ 'ਬੇਆਸ' ਵੇਦ ਵ੍ਯਾਸ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਰਖ੍ਯਾ ਹੈ,ਜੋ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੁ ਉਹਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਹਿੰਦੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨਾ ਦੀਆ ਜੜਾ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਜਿਹੜਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਪ੍ਮ੍ਹਾਦ੍ਵੀਪ ਹੈ ।
ਭਾਰਤ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ,ਜੰਮੂ,ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਚ ਹਨ ।
ਇੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਬੜੇ ਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ,ਕੈਨੇਡਾ,ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ,ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਚ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੰਦੂ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸਦੀਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਭਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੇਰ 19 ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,ਤਾਕੀ ਰਵਾਇਤੀ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਣ।
ਇਹ ਵਿਦਵਾਨਾ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਛ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੋਰਸ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਨਵਰੀ 1933, ਹਿੰਦੂ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਭਾ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ 'ਚ, ਪੰਡਿਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਹੁਣ ਕੁਛ ਭਾਗਾ ਚ ਬਟ ਗਯਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:ਪਛਮ ਪੰਜਾਬ ,ਖ੍ਯ੍ਬੇਰ-ਪਾਖ੍ਤੁਨ੍ਖ੍ਵਾ ਦੇ ਹਿਸੇ ਜਿਵੇਂ ਗੰਧਾਰਾਰ ਚੇਤ੍ਰ,ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਜ੍ਯ,ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ।
ਅਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਚ ਸਥਿਤ ਸਨ।
ਰਾਧਾਸ੍ਵਾਮੀ ਪੰਥ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਿਆਸ ਦੇ ਕਸਬੇ ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਰਾਧਾਸ੍ਵਾਮੀ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਪੰਥ ਹਨ।
ਲਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਖਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਜਾਨ੍ਸੰਕਿਆ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਜਦਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਆਪਣੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਰਮਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਨਦੀ ਤੋਂ ਬਾਦ 'ਸਰਸ੍ਵਤ ' ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ,ਕਿਸੀ ਸਮੇਂ ਚ ਇਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਂ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਵੰਡ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸਦੇ ਨਤੀਜਾ ਵਜੋਂ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਮਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਇਸਲਾਮੀਕ ਗਣਰਾਜ ਦੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਆਂਦੋਲਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਿਤਾਂ ਦਾ ਰਾਖਵੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗਠਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਸਈਅੱਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਲੀਗੜ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਜਾਣ ਲਗਾ ਸੀ।
1906 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ ਸਮੇਲਨ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗੁਰੁਤਵਪੂਰਣ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੌਲਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਇਜਲਾਸਾਂ ਨੇ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਦ੍ਰਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਨੇਤਰਿਤਵ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
ਜਿਸਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਹਾ ਦੀਆਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਜਨ-ਸਮਰਥਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਇਕਬਾਲ ਅਤੇ ਫੈਜ ਦੇ ਸਾਹਿਤ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬੇਗਮ ਰਾਣਾ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਫਾਤੀਮਾ ਜਿੰਨਾਹ ਵਰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਧਿਨਿਯਮ, 1947 ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਨਾਮਕ ਦੋ ਆਜਾਦ ਮੁਲਕਾਂ ਕੀਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਈ ਮਾਏਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਕੀਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੀਤੀ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਖੰਡੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਫਲ ਕਾਬੂ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕੇ।
1958 ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਭੇਦਭਾਵ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮਸਲੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਵਰੂਪ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ 1971 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੂਰਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੀ।
ਡੇਵਿਡ ਐਮੀਲ ਦੁਰਖਾਈਮ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1858 ਨੂੰ ਏਪਿਨਲ, ਲੋਰੇਨ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾਨੀ ਅਤੇ ਮੋਇਸ ਦੁਰਖਾਈਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪੜਦਾਦਾ ਸਾਰੇ ਰੱਬੀ ਸਨ, : 1 ਨੌਜਵਾਨ ਦੁਰਖਿਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਰੱਬੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਕੂਲ ਬਦਲ ਲਿਆ।
ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਖਿਮ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਾਜਿਕ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੁਰਖਾਈਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਤੋੜੇ।
1 ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯਹੂਦੀ ਸਨ, ਕੁਝ ਤਾਂ ਖੂਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੀ ਸਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮਾਰਸੇਲ ਮੌਸ, ਪੂਰਵ ਯੁੱਧ ਯੁੱਗ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ।
ਵਿਧੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਧੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਖਿਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਸਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇਵੇ।
ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ, ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ?
ਦੁਰਖਿਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਰੀਖਣ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਨਿਰੀਖਣ" ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤੱਥ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਜੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈਇਕਵਚਨ ਸੁਤੰਤਰ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਬਜਾਏ।
ਦੁਰਖਿਮ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸਖ਼ਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕੋਟੀਡੀਅਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ।
ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਜੀਵ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਪੈਂਸਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਸੀ ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਡੁਰਖਾਈਮ ਨੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ, ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਜੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦੁਰਖਿਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਵਿਰਾਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ, ਜਾਂ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਖਿਮ ਨੇ ਸਟੀਵਨ ਲੁਕਸ, ਰੌਬਰਟ ਐਨ. ਬੇਲਾਹ, ਅਤੇ ਪੀਅਰੇ ਬੋਰਡੀਯੂ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਮੂਹਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਉਸਦੇ ਵਰਣਨ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜ਼ਿਆ ਗੋਕਲਪ ਦੇ ਤੁਰਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸੈਂਡਲ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਇੰਟਰਐਕਸ਼ਨ ਰੀਤੀ ਚੇਨ ਕਹਿੰਦੈ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਏਰਵਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਦੁਰਖਿਮ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਹੈ।
ਦੁਰਖੀਮ ਦਾ ਜਨਮ 1858 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਟਾਰਜ਼ਬੂਰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਏਪੀਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਬਾਉਨ, ਟੈਲਕੋਟ ਪਾਰਸਨ, ਰਾਬਰਟ ਕੇ.,ਮਰਟਨ, ਜੀਨ ਪਿਗੇਟ, ਕਲੌਡ ਲੇਵੀ ਸਟ੍ਰਾਸ, ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਡੀ ਸੌਸੁਰ, ਮਿਸ਼ੇਲ ਫੂਕੋ, ਕਲਿਫੋਰਡ ਗੀਰਟਜ਼, ਪੀਟਰ ਬਰਗਰ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਪੈਟਰਿਕ ਹੁਲੌਟ, ਅਤੇ ਹੋਰ।
ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਡੋਮੇਨ , ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਪਾਠ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ "ਲਾ ਸੋਸ਼ਿਓਲੋਜੀਆ ਈ ਇਲ ਸੁਓ ਡੋਮਿਨਿਓ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕੋ"
ਮੌਰੀਸ ਹੈਲਬਵਾਚਸ, ਸੇਲੇਸਟੀਨ ਬੋਗਲ, ਗੁਸਤਾਵ ਬੇਲੋਟ, ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਰੈਡਕਲਿਫ
1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਵੰਡ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਨੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬੀਤ ਰਹੀ ਉਸ ਵਕਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ; ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅਕਸਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਪੈਦਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।
ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ, ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਤਾਮੀਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਹੌਰ - ਵਾਹਗਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਲਹੌਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰੱਤਬ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਨੈਟਵਰਕ ਬਹੁਤ ਵਸੀਅ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਕਾਫ਼ਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹਾਂਪੱਖੀ ਅਸਰ ਪਾਏ।
ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਇਆ।
ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਮੀਰ ਦਾ ਠੇਕਾ ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਇਆ।
ਲਹੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੰਬਰ 1 ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਲਈ ਮਖ਼ਸੂਸ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਾਬਤੇ ਦਾ ਬੜਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।
ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਸਮਝੌਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅਹਿਮ ਲਹੌਰ - ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਟਰਮੀਨਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸਨੇ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਭਾਰੀ-ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੋਕ, ਮਾਲ ਅਤੇ ਮਾਲੀਆ ਇਧਰ ਉਧਰ ਲਿਆਉਣ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਆਸਾਨੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਾਂਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 'ਕੋਮਕੀ' ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਤਾਤਲੀ' ਵਿਖੇ 'ਮਾਈ ਲੱਖੀ' ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਮਾਈ ਲੱਖੀ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇਕ ਸੰਤ ਆਤਮਾ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਉਮਰ ਭਰ 'ਜਤੀ ਸਤੀ' ਰਹੀ।
ਇਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਂ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਜ਼ਰਾਇਮ ਪੇਸ਼ਾ ਕੌਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ 1881 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਵੱਖ - ਵੱਖ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵੱਖੋ - ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਇਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜਰਾਇਮ ਪੇਸ਼ਾ ਜਮਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜੱਟ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਨਾਮ ਅਪਰਾਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਹ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਪਰਾਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ਼ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਸਾਂਸੀ' ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ 'ਸੈਂਸੀ' ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਤਾਂਤੂੰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਸੀ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਵਾਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਾਹ।
ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੜਕੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤਵੀਤ, ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ,ਜਾਂ ਤੜਾਗੀ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਬੁਰੀ ਨਜਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਗੋਤਰ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੀਤਾਂ - ਰਸਮਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੀਕਣ, ਭੇਡ ਕੁੱਟ, ਬਦੀਏ, ਗਲਿਹਾਰੇ ਜਾਂ ਕੁੱਚਬੰਦ, ਬੱਦੋਂ, ਕੰਜਰ ਅਤੇ ਢੇਅ ਆਦਿ ਖਾਸ ਵਰਨਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਲੜਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ।
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਢੇਕ ਦਿੱਤਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਦੀ ਸੁਆਹ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸੁੰਘਣ ਤੇ ਅੰਦਰ ਗਏ ਕਿਣਕੇ ਤੋਂ ਬੱਚਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ।
ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਂਤੂ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂਂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਉਜਾੜ ਬੀਆਬਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਘਮਾਉਦੀ ਨੇ ਸਾਂਸੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਧਾੜਵੀ ਡਾਕੂ ਬਣਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਬੀਢੂ ਤੇ ਮਾਹਲਾ ਸਨ, ਜੋ ਅੱਗੇ 23 ਗੋਤਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਬਣੇ।
ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਰਿਸਥੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਤਕਨੋਲੋਜੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲਾ ਇੱਕ ਅਗਿਆਤ ਹੋਣੀ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਲ ਸਕਣ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਦੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇੇ ਭੱਟੀ ਰਾਜਪੂਤ ਦੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਰੀਆਈ ਨਸਲ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਝ ਬਿਖਰਾਓ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਂਸੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਿਲਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਬੋਲੀ ਹਿੰਦ - ਆਰਿਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 60, 000 ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਦਸਵੇਂ ਜਾਂ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਮਿ੍ਤਕ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਬਾਲਟੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਭਾਂਡਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕਰ ਘੋਲ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਰਸਮ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਦਿ ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭੋਗ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤਕ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ 'ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੱਡੀ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਰਸਮ ਵਿਚ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਸਿਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੱਡੀ ਕੱਢ ਕੇ ਕਿਧਰੇ ਸਾਂਭ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਉਪਾਅ ਲਈ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿ੍ਤਕ ਦੀ ਹੱਡੀ ਸਿਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਹਰਿਦੁਆਰ ਲਿਜਾਣ ਵੇਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਪ੍ਚਲਿਤ ਹੈ।
ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਮਾੜਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਸੱਥਰ ਵਿਛਾ ਕੇ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਝਗੜੇ - ਝੇੜੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਮਿਆਨ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਸਹੁੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿ੍ਤਕ ਨੂੰ ਸਿਵਿਆਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਘੜਾ ਭੰਨਣ ਉਪਰੰਤ ਇਕਦਮ ਮਿ੍ਤਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਰਸਮ ਵਿਚ ਚਿਖ਼ਾ ਦੇ ਅੱਗ ਫੜ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਾਲ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿ੍ਤਕ ਦਾ ਦਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡੇਰੇ ਵਾਪਸ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ ਆਪਣਾ - ਆਪਣਾ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਫੁੱਲ ਚੁੱਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਦਾਹ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੁਗਦੇ ਹਨ।
ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਗੰਗਾ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਡੂੰਘਾ ਸੋਗ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਗ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਪਤਵੰਤੇ ਅਤੇ ਪੈਂਚ ਮੌਤ ਦੀ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਿ੍ਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਜਾਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੌਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਲ, ਬਿਡੂ, ਲੋਧੀ, ਪੁਰੀ, ਬੈਂਸ, ਸੇਠੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੌਤ ਸਨ।
ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ, 4 ਜੂਨ 1995 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਹੋਸਟਲ, ਪਨਪੋਸ਼, ਰੁੜਕੇਲਾ, ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਜ ਹੈ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਅੰਡਰ -18 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਟੋਪੋ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਆਈ.ਐਚ. ਚੈਂਪੀਅਨ ਚੁਣੌਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਮਿਤਾ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2014 ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਅਸੁੰਤਰਾ ਲਕਰਾ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਮਿਤਾ ਓਲੰਪਿਕ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਤਣ ਵੇਲੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਮਿਤਾ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ ਮਹਾਨਦੀ ਕੋਲਫੀਲਡਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਕਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੰਚੀਓਨ ਵਿਖੇ 17ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦਾ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਨਮਿਤਾ ਨੂੰ 75,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਕਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ 2014 ਲਈ ਅਸੁੰਤਾ ਲਾਕਰਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਓਡੀਸ਼ਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ 2016 ਵਿੱਚ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਮਿਤਾ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮਿਡ-ਫੀਲਡ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀ ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।
ਉਹ ਪਿੰਡ ਜੌਰੁਮਾਲ, ਬਲਾਕ ਰਾਜਗੰਗਪੁਰ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸੁੰਦਰਗੜ੍ਹ, ਉੜੀਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦੂਸਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹੋਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਅਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਹ ਲੋੜਾਂ ਕਦੋਂ, ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣੇ ਹਨ।
ਜਿਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਰਸੇ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨਾ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹਨ।
ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।