polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਲੋਤਮਾਨ ਨੇ 1939 ਵਿਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਹੀ ] ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲੋਲੌਜੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਲੀਡੀਆ ਲੋਤਮਾਨ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਸੀ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਲੋਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੈਕਚਰ ਉਦੋਂ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ)।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀਸ਼ੀਅਨ ਸਨ - ਗੂਕੋਵਸਕੀ, ਅਜ਼ਾਦੋਵਸਕੀ, ਤੋਮਾਸ਼ੇਵਸਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪ।
ਉਸ ਨੂੰ 1940 ਵਿਚ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਵਿਚ ਇਕ ਰੇਡੀਓ ਆਪ੍ਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਖੋਜ ਪੱਤਰ 18 ਵੀਂ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ।
ਯੂਰੀ ਲੌਟਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਯਹੂਦੀ ਵਕੀਲ ਮਿਖਾਇਲ ਲੋਤਮਾਨ ਅਤੇ ਸੋਰਬਨੇ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੀ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਲੋਤਮਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਗਰਾਡ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੰਨਾ ਓਬਰਾਜ਼ਤਸੋਵਾ ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਡ ਕਨਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਲੋਤਮਾਨ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਮਾਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਭੈਣ ਲੀਡੀਆ ਲੋਤਮਾਨ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਉਹ ਰੂਸੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ]) ਦੇ ਸਟਾਫ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਮੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਅਕ ਅਹੁਦਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ , ਲੋਤਮਾਨ 1950 ਵਿੱਚ ਐਸਟੋਨੀਆ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟਾਰਤੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ 1954 ਤੋਂ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯੂਰੀ ਮਿਖੇਲੋਵਿਚ ਲੋਤਮਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਵੀਅਤ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਚਿੰਨ੍ਹ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ।
ਡਿਕਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਹੀ ‘ਸਕੈਚੇਜ ਬਾਇ ਬੌਜ’ ਨਾਮ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਦੇਣ ਨਾਵਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਟਰੋਲੋਪ ਅਤੇ ਮਿਸੇਜ ਗੈਸਕੇਲ ਨੇ ਵੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਵੱਡੇ ਲੇਖਕ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਇਰਵਿੰਗ, ਨਾਥੇਨੀਅਲ ਹਥਾਰਨ, ਬਰੇਟ ਹਾਰਟ ਅਤੇ ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ ਸਾਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਬਰੇਟ ਹਾਰਟ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੜ ਦੁਗੜ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਿਗਦਰਸ਼ਨ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਡਰ, ਸੰਤਾਪ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਨਵੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕਬੀਲਾ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਅਜਮਾਇਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਥੱਕਿਆ ਟੁੱਟਿਆ ਧੂਣੀ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠਾ ਹੈ।
” ਇੱਕ ਜਣਾ ਪੂਰੇ ਚਟਖਾਰੇ ਲਾ ਲਾ ਆਪਣੀ ਹੱਡ ਬੀਤੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ।
ਟੋਟਕਾ ਹੈ, ਮਨਪਸੰਦ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਯਾਦ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਮਕਵਾਂ ਹਾਸ –ਵਿਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀਆਂ ਕਨਸੋਆਂ ਹਨ।
ਅੱਜ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪ ਇਸ ਆਦਿ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗਾਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਚੌਸਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜੁਲਾਹਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਡੇਲਾਨੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀ।
ਪੱਤਰ - ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਦੇ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ।
18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਤੱਤ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ ਰਾਜਰ ਦ ਕਵਰਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਕੈਚ ਉਲੇਖਣੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ‘ਮਾਰਖੇਇਮ’, ‘ਵਿਲ ਓ ਦ ਮਿਲ’ਅਤੇ ‘ਦ ਬਾਟਲ ਇੰਪ’ ਆਦਿ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਐਂਬਰੋਜ ਬੀਅਰਸ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ਲਿਸ਼ਟ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿਅੰਤ ਕੁਸ਼ਲ ਸਨ।
ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ ਸੁਕੁਮਾਰ ਪਲਾਂ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਬੁਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ ਛੋਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੰਖੇਪ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਭਰੀ, ਚੈਖਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰੂਪ ਬਣ ਗਈ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਟਨਾ/ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਭਰੀ, ਚੈਖਵ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰੂਪ ਬਣ ਗਈ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਸਮਾਂ ਪੈ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਰਚਇਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਲੀ ਰਚਨਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅੰਦਰ ਰਚਨਾਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਵਧੇਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਚਨਾਕਾਰ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਜਿਹੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ, ਭਾਵਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਰਚਨਹਾਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਲਾਂਭੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਖਾਣ, ਥਾਲ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਕਿਸ ਕਵੀ ਨੇ ਕਿਸ ਸਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸ ਮਹੀਨੇ ਕਿੱਥੇ ਰਚੇ ਹਨ।
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਪਾਠ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ, ਜਿਊਣਾ ਮੌੜੇ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਕਾਰਜ਼ਸ਼ੀਲ ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਮਨੋਤਾਂ, ਵਰਜਨਾਵਾਂ, ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਆਦਿ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕਿਸੇ ਖਿੱਤੇ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਅਗਿਆਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲਵੀਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਨਿਖਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਸਰੂਪ ਏਨਾ ਨਿਖਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਉਹ ਸਭ ਸਾਰਥਕ ਕਲਾਤਮਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਹਜ-ਸਵਾਦ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਤ ਦਾ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ।
ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹਨ ਇੱਕ ਲਿਖਤ ਸਾਹਿਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਹੈ ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਸ਼ਤ ਦਰ ਪੁਸ਼ਤ ਸਮੁੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਮਨ ਤੇ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸਗੋਂ ਅਚੇਤ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਸਕੇਦ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਿਦਮਾਨ ਹੋਣ, ਜੋ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆ ਤੇ ਪਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵਾਂ ਨਰੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚਲ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲਾ ਤੇ ਜਿਉਂ ਦਾ ਰਹੇ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤੇ ਸਥਾਈ ਰੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰਿਆ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਆਦਰਸ਼, ਮਨੋਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਮਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਉਸ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੀ ਨੁਹਾਰ, ਨਕਸ਼ ਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰ ਘਟ ਤੱਕ ਦੀ ਹਰ ਭਾਵਨਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੀ ਯੂਰਪੀ ਮਿਕਦਾਦ ਬੋਰਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਰੂਟਵਰਜ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕੀੜੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਬੈਕਟੀਸ ਥਊਰੀਨੀਜਿਸ ਟੌਸੀਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟਰਾਂਸਜਨਿਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
"ਬੀਟੀ ਮੱਕੀ" ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਠੰਡ-ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਕੋਸੇਸਤਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਰੂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਖਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪੌਦਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੀ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਸੀ 4 ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੱਕੀ 3 ਪੌਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੋਟੇ ਅਨਾਜ, ਐਲਫਾਲਫਾ ਅਤੇ ਸੋਏਬੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ-ਯੋਗ ਫਸਲ ਹੈ।
ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਮੱਕੀ ਸੋਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਫੁੱਲ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਾਢੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੇਕਰ ਮੱਕੀ "ਚੌਥੇ ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ" ਗੋਡੇ-ਉੱਚ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਿੰਜਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੱਕੀ ਕਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੌਦੇ ਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਲ ਪਜੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੋਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, "ਦੁੱਧ ਦੀ ਅਵਸਥਾ" ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਖੇਤ ਮੱਕੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਦੇਰ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਸੁੱਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰਦੀ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਤੱਕ ਦਾ ਕਟਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਿੱਟੀ ਨਮੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੋਕੇ ਨੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਿੱਲੇ, ਗਰਮ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਉੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਠੰਡੇ, ਗਰਮ, ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਫਸਲ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੱਕੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਕੁਝ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੁੰਡ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਿੱਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਬਿੰਡਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੱਥ ਜਾਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪਿੱਕਰ ਦੁਆਰਾ, ਪੂਰੇ ਕੰਨ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸ਼ੈਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਣਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਮੱਕੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਨ ਕੁਝ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਝਰਨੇ ਘੱਟ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨਾਜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇੱਕ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਸਟਾਲ ਕੱਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਇਹ ਬਸ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਡੰਕ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਭੂਮੀ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਪਲੇਟ ਵਿਚ ਸਲਾਟ ਵਿਚ ਲੰਘਣ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦਾ ਕੰਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਣੇ ਦੀ ਰੋਲ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਨ ਅਤੇ ਮਾਸ ਕੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਤਿੰਨ ਤੀਵੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਨੇ ਬੀਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੀਨਜ਼ ਨੇ ਨਾਈਟਰੋਜਨ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਰਾਇਜ਼ੋਬੀਆ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜੋ ਕਿ ਬੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਲ਼ੀਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਕਵੈਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਛਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਕੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੰਗਲ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਪਹਾੜੀ ਪੌਦੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਪਹਾੜੀ 60-120 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਗਾਰਡਨਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ "ਮੱਕੀ ਦੀ ਚੈਕ" ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 40 ਇੰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਧੇਰੇ ਅਤਿ ਜਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ 10-12 ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ. ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਪੌਦੇ, ਜੋ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਪੌਦਾ ਜਵਾਨ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਾੜੀ ਤਕਨੀਕ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚਲੀ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਲਈ ਵੀ ਮਨਜੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੀਲੇ ਮੱਕੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਲਿਊਟੇਨ ਅਤੇ ਜ਼ੈੱਕਸਿੰਟਨ ਤੋਂ ਰੰਗ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਰਨਲ ਦਾ ਰੰਗ ਐਂਥੋਕਯਿਨਿਨ ਅਤੇ ਫਲੋਬੈਫੀਨਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਫਾਈਵੋਨੋਇਡਸ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਫਲੇਵਨ -4-ਓਲਜ਼ ਦੇ ਪੋਲੀਮਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਕੀ ਪੇਰੀਕਾਰਪ ਕਲਰ 1 ਜੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡੀਹਾਈਡਰੋਫੇਲਾਓਨੌਲ 4-ਰਿਡਕਟੇਜ਼ ਲਈ ਏ 1 ਜੀਨ ਏਨਕਕੋਡਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ 23 ਮਾਇਬ ਜਿਹੇ ਟਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨਲ ਐਕਟੀਵੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਈਹਾਡਰਫਲਾਵੋਨੋਲ ਨੂੰ ਫਲਾਵਨ -4-ਓਲਜ਼ ਵਿਚ ਘਟਾਉਣਾ) ਜਦਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਜੀਨ ਇਕ ਦਮਨਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੀ 1 ਜੀਨ ਲਾਲ ਫਲੋਬਫੇਨ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਬਾਇਓਸਿੰਥੈਸੇਸ ਲਈ ਜੈਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਈਬੋ-ਸਮਲੋਲਾਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲੇਟਲ ਐਕਟਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਐਨਕੋਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀ 1-ਡਬਲ ਐਲੇਲ ਰੰਗਹੀਣ ਕਾਰਲ ਪੈਰੀਕਾਰਡ ਅਤੇ ਲਾਲ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਤਰਾ 1 ਲਈ ਅਸਥਿਰ ਕਾਰਕ ਨੂੰ ਪਾਈਗਮੈਂਟਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪੀ 1-ਰੋ ਐੱਕਸੈਕਸ਼ਨ ਕਰਨਲ ਪੈਰੀਕਾਰਪ ਵਿੱਚ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਨਸਪਤੀ ਟਿਸ਼ੂ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲੋਬਨਫੀਨ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੀ ਪੀ ਜੀਨ ਇੱਕ ਮਾਈਬ ਸਮੋਲੋਗ ਨੂੰ ਐਨਕੋਡ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਮ ਸੀਸੀਟੀ / ਏਏਸੀਏਸੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੀ ਟੀਏਏਸੀਏਜੀਏ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਈਸੈਬਰਟ ਮਾਇਬ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਘਾਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਤਾੱਲੁਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਨਾਜ ਫਸਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲਾਗੇ-ਚਾਗੇ ਅਮਰੀਕੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੂਰਪ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ।
ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਸਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤਕਰੀਬਨ 332 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ 7 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਆਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਔਸਤ ਉੱਚਾਈ 2.5 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕਣਕ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਮੱਕੀ ਐਥੇਨ, ਜਾਨਵਰ ਫੀਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੇ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ: ਡੈਂਟ ਮੱਕੀ, ਚੁੰਘਾਵਾਂ, ਪੌਡ ਮੱਕੀ, ਪੋਪਕਾਰਨ, ਆਟਾ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੱਕੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਓਲੇਮੇਕ ਅਤੇ ਮਯਾਂਸ ਨੇ ਮੇਸੋਮੇਰੀਕਾ, ਪਕਾਏ ਹੋਏ, ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਨਾਈਸਟੀਮਲਾਇਜੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਪਗ 2500 ਈ. ਬੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਫੈਲਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮੈਰਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲ ਗਈ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੇ ਵਾਧੂ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦਾ ਵਧਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਅੱਜ ਤਕ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਘੱਟ ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਖੇਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੋ ਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਵਾਢੀ ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜਿਆ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਨਮੀ ਉਪਰੋਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸਲ ਲਈ ਹੋਰ ਨਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਨੋ-ਫਾਰਾਈ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਫਸਲ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੱਚੀ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਮਤਲਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, 2,4-ਡਾਈਹਾਡਰੌਕਸਾਈ -7-ਮੇਥੀਕਾਈ-1,4-ਬੈਂਂਜ਼ੌਸਾਜ਼ੀਨ-3-ਇੱਕ . ਡੀਮਬੋਆ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਮਿਕ ਐਸਿਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੀੜਿਆਂ, ਜਰਾਸੀਮਕ ਫੰਜਾਈ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਦਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਡੀਮਬੋਆ ਸਬੰਧਤ ਘਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਣਕ ਡੀਮਬੋਆ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਮੱਕੀ ਮੈਟੇਂਟ ਐਫੀਡਜ਼ ਅਤੇ ਫੰਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ. ਡੀਮਬੋਆ, ਅਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਿੱਟਰੀ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਮਨੀ ਬੋਰਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ. ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਡਾਈਬੋਬਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੋਰੇਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਵਿਰੋਧ।
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਮਾਨਸਿਕ ਕਿਰਤ ਦੁਆਰਾ, ਚਰਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੀ ਕੰਨ ਹੱਥੀਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਟੋਵਰ ਦੀ ਗਰਾਉਂਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਪਲਾਂਟ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅੱਜ, ਵੱਡੀਆਂ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ' ਛੋਟੀਆਂ ਫਾਰਮਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਸਥਾਈ ਲਾਗਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਉੱਤੇ ਅਗਾਊਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਲੰਬੇ ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਤਤਾ ਜੋ ਮਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਫਾਈਟੋਚਰੋਮ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਫੋਟਪੌਪਰੌਡਸੀਸੀਟੀ ਖਤਰਨਾਕ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਚ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਲੰਬੇ ਦਿਨ ਲੱਛਣ ਪੌਦੇ ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਬਾਇਓਫਿਊਲਾਂ ਲਈ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗੀ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਟਾਂਡੇ ਦੀ ਢਾਕ ਤੇ ਦਾਣੇਦਾਰ ਛੱਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੱਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ 50 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰੋਟੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੱਕੀ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਮਿਸ ਵਾਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਸਿਆਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਿਕਸ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੋਲੰਬਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਟਲੀ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਫੈਲ ਗਈ ਮਿੱਠੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੇ ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਖਪਤ ਵਜੋਂ ਕਰਨਲਾਂ ਵਜੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੇਤ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਫੀਡ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਮੱਕੀ ਅਧਾਰਤ ਮਨੁੱਖੀ ਭੋਜਨ ਵਰਤੋਂ (ਮੱਕੀ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਦੱਬਣ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਦੱਬਣ ਅਤੇ ਫਾਲਤੂਣ ਅਤੇ ਡਿਸਟਿਲਨੇਸ ਸਮੇਤ ਬੋਰੋਨ ਵ੍ਹਿਸਕੀ ਵਰਗੇ ਅਲਕੋਹਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ), ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਫੀਡਸਟੈਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਨਾਲੋਂ ਮੱਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ, 2021 ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 384 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਉਗਾਈ ਗਈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, ਜਲੰਧਰ, ਰੋਪੜ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਮੱਕੀ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਢੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਕੜੀ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੀ ਪਰਾਗ ਐਨੀਮੋਫਿਲਸ ਹੈ , ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵੱਡੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਹਾਅ ਕਾਰਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਾਗ ਕੁੱਝ ਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕਸਤ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਣੇ ਪੌਦੇ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਡਬਲ ਡਬਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿੰਜਿਆ ਮੱਕੀ ਦੇ ਖੰਡ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸੰਘਣੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸਤ 2016 ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਪਜ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮੱਕੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਆਨਾ, ਆਇਓਵਾ, ਅਤੇ ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਨਾਜ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਤਸੂਕਾ ਐਟ ਅਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ 2002 ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦੱਖਣੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 9,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੋ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮੱਕੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਕਿਸਮ ਮੈਕਸਿਕੋ ਦੇ ਉੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਵੀ ਫੈਲ ਗਈ।
ਇਹ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਨੇ ਨੀਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਹਾਈਲੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਕੱਦ ਬੂਟੇ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਟੈਮ ਅਤੇ ਪੱਤਾ ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ~ 3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, 18 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, 60 ਸੈਟੀਮੀਟਰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਸਹੀਣਾਂ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਧੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਨਸ੍ਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ "ਬੇਬੀ ਮੱਕੀ" ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵਧਿਆ ਮੱਕੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਅਕਸਰ ਘੁਰਨੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੀਜਣ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਅਕਸਰ ਨਾਈਟਰੋਜਨ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਫਸਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਲੰਮੀ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੂਲਰ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਵਿਚ ਅਲਫ਼ਾਫਾ।
ਕਈ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਫਸਲ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ, ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ, ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਨਾਜ ਦੀ ਨਮੀ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕਟਾਈ ਦੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਨਮੀ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾਣੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਗਰਮ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਬਲੂਮਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਗੈਸ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਅਕਸਰ 3 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਕੁ ਕੁਦਰਤੀ ਨਸਲਾਂ 12 ਮੀਟਰ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਪੱਤਾ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਨੋਡ ਤੋਂ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 9 ਸੈ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ 120 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋਨੈਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ ਜੋ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਸਿਰਫ 25 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦਾ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਨ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਸੈਂਕੜੇ ਨਕਲੀ ਚੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਕਈ ਪੌਦੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ / ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਐਮਬ੍ਰਾਪਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਮੈਕਸਿਕੋ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਤਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ: ਪਹਿਲਾ, 5000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਐਂਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ; ਦੂਜਾ, ਲਗਭਗ 2000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ।
ਮੱਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਾਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਟੀ ਐੱਸ 4 ਅਤੇ ਟੀਸੀ 6, ਪਿਸਟਿਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪਿਸਟਲ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦਾ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਤਿਹੂਆਨ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਪਾਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਨੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ-ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਬਲਾਂਸ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਛਪੜੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕਾਰਨ, ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਸੋਕੇ, ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ-ਰਹਿਤ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਹਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ 21 ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ 32 ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਨਰੇਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਦ ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ।
ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ, ਆਸਤਰੋਵਸਕੀ ਆਦਿ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਰਜਨ ਰੂਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸੰਘ ਅਤੇ ਐਫਰੋ - ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੇਖਕ ਸੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਰਹੇ।
ਸਾਹਨੀ ਦੇ ਇਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ: ਝਰੋਖੇ , ਕਾਦਿਆਂ , ਬਸੰਤੀ , ਮਾਇਆਦਾਸ ਕੀ ਮਾੜੀ , ਕੁੰਤੋ ਅਤੇ ਨੀਲੂ, ਨੀਲੀਮਾ, ਨੀਲੋਫਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, , ਪਹਿਲਾ ਪਾਠ , ਭਟਕਤੀ ਰਾਖ , ਪਤਰੀਆਂ , ਵਾਂਗ ਚੂ , ਸ਼ੋਭਾ ਯਾਤਰਾ , ਨਿਸ਼ਾਚਰ , ਪਾਲੀ , ਅਤੇ ਦਯਾਨ ; ‘ਹਨੂਸ਼’, ‘ਕਬੀਰਾ ਖੜਾ ਬਜ਼ਾਰ ਮੇਂ’, 'ਮਾਧਵੀ ’ ,‘ ਮੁਵੇਜ਼ ’ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਨਾਟਕ ',' ਆਲਮਗੀਰ ', ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਗੁਲਾਲ ਕਾ ਕੀਲ"।
ਪਰੰਤੂ ਉਸਦਾ ਨਾਵਲ ' ਮਾਇਆਦਾਸ ਕੀ ਮਾੜੀ ' ਉਸਦੀ ਉੱਤਮ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਸੀ।
ਇਸ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਨਿਘਰਦੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਹਨੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਕਸਬਾ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਜੋ ਐਂਤਨ ਚੇਖੋਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਤਮਸ 1947 ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਖੇ ਦੇਖੇ ਸੀ।
ਤਮਸ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਸੰਵੇਦਹੀਣ ਫਿਰਕੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ; ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਨਤੀਜੇ - ਮੌਤ, ਤਬਾਹੀ, ਮਜਬੂਰਨ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ, ਜਾਪਾਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਕਹਾਣੀਆਂ, ‘ਪਾਲੀ’ ਅਤੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ’ ਵੀ ਵੰਡ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ।
ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਗੂ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਮਾਨਵੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ।
ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਨਵੀ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅੱਖੋਂ ਓਝਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਪਾਧਾਪੀ ਅਤੇ ਉਠਾਪਟਕ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਲਈ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਲਦੇਵ ਵੈਦ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਅਥਾਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗੁਣਾਂ - ਉਸਦੀ ਤਿੱਖੀ ਬੁੱਧੀ, ਉਸ ਦੀ ਹਲਕੀ ਵਿਅੰਗਾਬਾਜ਼ੀ, ਉਸਦੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਹਾਸੇ, ਚਰਿੱਤਰ ਵਿਚਲੀ ਉਸਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੂਝ, ਟੋਟਕੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਦੇ ਸਦਕਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਆਪਣੇ ਤਮਸ ਲਈ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੀ.ਵੀ. ਫਿਲਮ ਵੀ ਬਣੀ।
ਭੀਸ਼ਮ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਆਜ ਕੇ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ, ਬਲਰਾਜ ਮਾਈ ਬ੍ਰਦਰ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕਿਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ 1949 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਨਾਂਅ ਦੇ ਨਾਲ ਤਖ਼ੱਲਸ ਵਜੋਂ 'ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ' ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਥੋਂ ਜੇ. ਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ 1918 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡ ਚਕਰੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਹੂਟਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕੱਲਰ ਕਸਬੇ ਦੇ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸ. ਵੀ. ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਬਸਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਆਰੰਭੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਯੋਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।
ਇਸਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਰਵਾਰ ਪਾਰ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਆਕਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਂਬਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੱਧਵਾਲ ਨਾਂਅ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸ: ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,ਸੱਯਦ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਹਿਤ ਕਿਰਤ ਜਾਂ ਰਚਨਾ ਦੇ ਪਾਠ-ਮੂਲਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋ ਕੇ,ਰਚਨਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਸਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਰੂਪ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੀਂਹ ਦੇ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੱਯਦ ਦੀ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਸਹੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਉੱਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਂਝਾ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਕੇ ਸਾਡੇ ਅਦਬ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨਾਇਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।