polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪਰੰਤੂ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸ ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਜਰ ਚੁੱਕੇ ਦਾ ਲੇਖਾਂ ਜੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਲਪਿਤ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤਾਂ ਕੌੜੇ ਕਠੋਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਦਵੰਦਾਤਮਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੀ ਅੰਤਰ ਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਭਾਵ ਬੋਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸਦਾ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਿਕ ਚਿਤਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਿਕ ਚਿਤਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਇਆ ਵੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਦੀਆਂ ਤਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਦਾ ਹੈ।
ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੁਰ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਆਕੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੀਹੇ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਦਿਤਾ ਸੀ।
ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚ ਹੈ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਹਾਰ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ ਇਹ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਜੈਚੰਦ ਵੀ ਉਸੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਉਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗਹਿਰੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਥੱਲੇ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸਹੀ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੱਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ,ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ,ਪੰਨਾ ਨੰ 26
ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਨਿਬਟ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਲੌਗਰਿਥਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਰਵਸਧਾਰੀਕਰਨ, ਕੁਆਂਟਮ ਦੂਰਸੰਚਾਰ
ਕੁਆਂਟਮ ਇੰਟੈਂਗਲਮੈਂਟ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੂਚਨਾ-ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਕੁਆਂਟਮ ਟੈਲੀਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਕਾਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨਚਾਹੀ ਅਵਸਥਾ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਣ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਲਿਜਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਕੁਆਂਟਮ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰਲੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਟੌਪਿਕਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸ਼ਬਦ “ਕੁਆਂਟਮ ਇਨਫ੍ਰਮੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀ” ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫੇਤਰ ਅੰਦਰਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਮੱਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1913 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸਲਵਾਦੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਤਕਰੇ ਵਾਲੇ ਰਵੱਈਏ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਗਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਦਵਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੀ ਪਰਜਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ।
ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਉਦੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਇਸ ਵਿਤਕਰੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 300 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਈਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇੰਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਤਕਰਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਗੋਰਿਆਂ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨਾ ਪੈਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਲੋਕ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੈਨ ਫ੍ਰੈਨਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ।
ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਲਹਿਰ, ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ, ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ, ਆਦਿ ਦੇ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕ ਲੇਖ ਪਬਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਸਿੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਰੇਡੀਓ, ਟੀ. ਵੀ. ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੋਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਦਰ ਯੋਧਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਵਾਰਤਕ, "ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧੇ" 2009 ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰਤਕ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧੇ" ਵਾਰਤਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ "ਗਦਰੀ ਯੋਧਾ ਭਾਈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਰਾਏਪੁਰ ਡੱਬਾ" ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧੇ: ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ 9 ਸਾਲ ਲੱਗੇ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ 'ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼', ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਭਾਰਤ ਸਨ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ 41 ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਜਿਹੜੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਹਨ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਾ ਤੋਂ ਬੀ. ਏ. ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੈਰਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਕਾਲਜ, ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਪਰ18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 1972 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
"ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧੇ" ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਭਾਰਤ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਗਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਅਨਮੋਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਸੰਨ 1989 ਵਿਚ, ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਦੀ 75 ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਨੂੰ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਲਈ "ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧੇ" ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣੀ।
ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ: ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁਰੰਜਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਘੜਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਸਨ, ਪਰ "ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਦਰੀ ਯੋਧੇ" ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਜੀਵਨੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਨਘੜਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਏਮਨ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਰਾਇੰਗ, ਪੇਟਿੰਗ, ਮੂਰਤੀ, ਫਿਲਮ, ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
1997 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1963-1995 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, "ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੁੱਤਾ ਹੈ", ਨਾਂ ਦੇ ਟੈਂਪਲ ਅਪੂਰਿਅਡ ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬੈੱਡ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਰਲਸ ਸਾਚੀਆਂ ਦੇ ਸਨਸਨੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸੀ ।
ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ "ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਮੌਤ" ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ' ਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋਣਾ ਦੀ।
1999 ਵਿੱਚ ਏਮਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੇਹਮੈਨ ਮਾਉਪਿਨ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਲਤਨਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਟਰਨਰ ਇਨਾਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਬੈਡ ਦਾ ਪਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ - ਇੱਕ ਰੀਡਾਈਮੀਅਮ ਸਥਾਪਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੰਦੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਖਾਣਾ, ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣਾ ਦਿਖਾਇਆ।
ਏਮਨ ਪੈਨਿਲਿਸਟ ਅਤੇ ਸਪੀਕਰ ਵੀ ਹੈ: ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਐਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ,ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਸ ਦੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ , ,ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟਸ , ਅਤੇ ਟੈਟ ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ।
ਏਮਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਈਕਵਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ,ਡਰਾਇੰਗ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ, ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਫਿਓਨਾ ਰਾਏ ਨਾਲ,
ਏਮਨ, ਕਰੋਡਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਸਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ।
ਏਮਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਮਰਲ ਹੁਸੈਨ-ਈਸ, ਬਰੋਨੈੱਸ ਹੁਸੈਨ-ਈਸ ਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦਾ, ਅਬਦੁੱਲਾ, ਓਟੋਮਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਡਾਨਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਸੀ ।
ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ," ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰਗਰੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਐਮਨ ਨੂੰ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ।
ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁਢਲੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦੌਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ, ਜੋਕਿ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦੀ਼ ਸੀ, ਮਿਨੀਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਫ਼ਾਇਨੈਂਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੈਰ-ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਤਰੀ ਮੈਂਟਰ ਲੀ ਕੁਆਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਐਵਿਏਸ਼ਨ ਹੱਬ ਸਟੇਟਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਐਸਆਈਏ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਦਕਿ ਉਹ ਨੀਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਰਹੇ ਤਨਾਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ. ਐਸਆਈਏ ਇਨਜ਼ੀਨਿਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਨੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, 27 ਸੰਯੁਕਤ ਉਦਮ ਦੇ ਪੋਰਟਫ਼ੋਲ਼ਿਓ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਇੰਗ ਅਤੇ ਰੋਸ ਰੋਇਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਦਾ ਰੱਖਰਖਾਉ, ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਬਦਲਾਵ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਕਾਰਗੋ ਐਸਆਈਏ ਦੇ ਫ਼੍ਰਾਇਟਰ ਜਹਾਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸਆਈਏ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੋ ਦੇ ਰੱਖਰਖਾਉ ਦਾ ਪ੍ਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਹਾਇਕ ਹਨ – ਸੀਲਕਏਅਰ ਖੇਤਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਕੂਟ ਅਤੇ ਟਾਇਗਰ ਏਅਰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਲਈ ਏਅਰਬੱਸ ਏ380 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਹੈ ਮਾਲੀਅ ਯਾਤਰੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 15 ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਦਸਵਾਂ ਥਾਂ ਹੈ 15 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬਜ਼ਾਰੂ ਪੁੰਜੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ 14 ਅਰਬ ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਹੈ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਫਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਟਰਲ ਫ਼ਿਗਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੂੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਟੈਮਾਸੈਕ ਰੱਖਰਖਾਵ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ 56% ਵੋਟਿੰਗ ਸਟਾਕ ਹਨ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਚੈਂਗੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੁਆਰਾ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਹਾਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ
ਪਾਰੇਖ ਅਣਵਿਆਹੀ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸਾਖ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ।
ਆਪਣੀ ਯਾਦਾਂ "ਦਿ ਹਿੱਟ ਗਰਲ" ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਫਵਾਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਰੇਖ ਸਿਰਫ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ "ਇਹ ਚੰਗਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਚੱਲਿਆ।
" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਸਨ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੁਧਾ ਉਰਫ ਸਲਮਾ ਪਾਰੇਖ, ਇੱਕ ਬੋਹਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਬੱਚੂਭਾਈ ਪਾਰੇਖ, ਹਿੰਦੂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਬੰਸੀਲਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ।
ਪਾਰਿਖ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਬਣੀ ਰਹੀ।
ਅੱਜ, ਪਾਰੇਖ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਕਾਰਾ ਭਵਨ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਆਸ਼ਾ ਪਾਰੇਖ ਹਸਪਤਾਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1 ਜਨਵਰੀ 1946 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਂਤੀਵੀਰ ਬਾਬੂਜੀ ਪਾਟਣਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਆ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਸੀ।
ਦੋਨੋਂ ਪ੍ਰਤਿਆ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਸਮਾਂਤਰ ਸਰਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਸਨ ਜੋ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਤਾਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤਿਆ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ ਇੱਕ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਭੂਮੀਗਤ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ - ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁਲਵਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਬੰਦੂਕਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜੇਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ।
ਉਹ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਪਰਭਾਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ-ਕਰੂ-ਕੇਂਦਰ ਸਨ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ, ਇਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਢਾਂਚੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈਸੇਵਕ ਦਸਤੇ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੰਚ ਕਮੇਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਾਮੀਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪ ਚੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਰਾਜ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਨਿਅੰਤਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਮਾਜ - ਵਿਰੋਧੀ ਤੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਬੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਦੁਤਾਈ ਨੇ ਇਕੱਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਖਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1949 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੀ ਪੂਰਬਲੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਇੰਦੋਲੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਕਾਸਗਾਂਵ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਤਾਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ, ਅਤੇ ਸਾਮਾਜਕ ਕਾਰਜ ਸਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵੀ ਸਨ।
ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਗਰਾਮ ਸਾਥੀ ਹਨ।
1988 ਤੋਂ ਸਾਤਾਰਾ, ਸਾਂਗਲੀ ਅਤੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ, ਨਿਰਬਾਹ-ਭੱਤਿਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਛੁੱਟੜ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੰਦੁਮਤੀ ਪਾਟਣਕਰ ਅਜਾਦੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਕਾਸੇਗਾਂਵ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।
ਇੰਦੁਤਾਈ ਦਾ ਪਿਤਾ ਦਿਨਕਰਰਾਵ ਨਿਕਮ 1930 ਵਿੱਚ ਅਜਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਿਹ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਵੀ ਡੀ ਚਿਤਲੇ ਵਰਗੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੰਦੁਤਾਈ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ 10-12 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਵੋਲਗਾ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ, ਇੰਦੋਲੀ ਤਾਲ ਕਰਾਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਜਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀ।
ਬਾਬੂਜੀ ਅਤੇ ਇੰਦੁਮਤੀ ਪਾਟਣਕਰ ਨੇ ਕਾਸਗਾਂਵ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਸਗਾਂਵ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਖੋਲਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕਾਜੂਗਾਂਵ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਬਾਬੂਜੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਢਲੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਸਿਖਿਅਕ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਿਖਿਅਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਜੁਆਈ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਖਰਚ ਚਲਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਿਖਿਅਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
1942 ਵਿੱਚ ਇੰਦੁਤਾਈ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੇਵਾ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਣ ਲੱਗੀ।
ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ 1943 ਤੱਕ ਪ੍ਰਤਿਆ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਮੀਗਤ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸੇਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਪੁੱਜਦੇ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਦੁਤਾਈ ਅਤੇ ਬਾਬੂਜੀ ਦੋਨੋਂ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾਬਣ ਗਏ।
1949 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੱਤਭੇਦਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਰੁਣਾ ਆਸਿਫ ਅਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ।
ਨਵਾਂ ਸਕੂਟਰ ਕਾਰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਤੇ ਕਾਲਾ ਰਿਬਨ ਜਾਂ ਕਾਲੀ ਡੋਰੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੀਵੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਫੁੱਲਕਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਇਕ ਫੁੱਲ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁਢੱਬਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾੜੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਬੂਟ ਜਾਂ ਸੂਰ ਦਾ ਦੰਦ ਤਾਂਬੇ ਵਿਚ ਮੜ੍ਹਕੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਲਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸੁੱਕੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਛੁਹਾਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਧੂੰਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੌੜਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭੈੜੀ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁਟਣ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਭੈੜਾ ਅਸਰ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਅਜੇਹੇ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਲੋਕੀਂ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਦੁੱਧ, ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
ਬਦ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਲੋਕੀਂ ਡੈਣ, ਭੂਤ, ਜਿੰਨ, ਛਲੇਡਾ, ਚੁੜੇਲ ਆਦਿ ਬਦਰੂਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
ਡੈਣ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੀਉਂਦੀ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਡੈਣ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਜ਼ੋਰ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉਪਰ ਨਾ ਚਲਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ।
ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਜਿਥੇ ਛਲੇਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਗੋਤੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਵੇ ਉਹ ਭੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਕੜੇ ਨਾਲ ਮਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੂਹ ਜੇਕਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੋਕੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਲੂ ਉਜਾੜ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਠੇ ਉਤੇ ਦਿਨੇ ਉੱਲੂ ਬੈਠੇ ਉਹ ਘਰ ਵਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਮ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੁਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਖਿੜਕੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੋਰੀ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਸੁਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੱਪ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤ ਆਤਮਾ ਘਰ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੇਂਦੀ ਰਹੇਗੀ ।
100 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗਣ ਤੇ ਸੱਪ ਇੱਛਾ ਧਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਸੱਪ ਉਪਰ ਕਿਸੇ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪੈ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸੱਪ ਦੀ ਤੋਰ ਮੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸੂਰ ਦੇ ਦੰਦ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗਲੇ ਲਟਕਾਣ ਨਾਲ ਚੰਦਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੀੜੀਆਂ ਬਾਹਰੋਂ ਦਾਣੇ ਢੋਅ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਰੀਵਰ ਅਤੇ ਬੌਸਵੈਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ, ਰਹੁ ਰੀਤਾਂ, ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਆਂ; ਪੁਰਬਾਂ, ਵਰਤਾਂ, ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਨ ਸਾਧਾਰਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣੋ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਡਰਿਆ ਤੇ ਸਹਿਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰ ਜੜ੍ਹ ਵਸਤੂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਭਲੀ ਜਾਂ ਚੰਦਰੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੇ ਚੰਦਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ ਕਈ ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਟੂਣੇ ਕੀਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਘਟਨਾ ਕਿਸੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ, ਮੰਤਰ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਇਹ ਕਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਘਟਨਾ ਪਿਛੋਂ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੈਵੀ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਖਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਹਿਜ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਮੰਤਰਾਂ, ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਤੇ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਣ ਦਾ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਹੀ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਡਾ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਚਕਿਤਸਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਜਾਦੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਜੜ੍ਹੀ ਬੂਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਿਛੇ ਕੋਈ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ ।
ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੂਤਕ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਕਿਸੇ ਮੰਤਵ ਦੀ ਸਿਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
” ਮੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਇੰਨਾਂ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਜਿੰਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ।
ਡਾ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤੀ ਦੀ ਹਰੇਕ ਵਸਤੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਕ ਧੁਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਧੁਨੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਸਤੂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਨਾਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਰਹੱਸਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਨਾਮ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅਠਰਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਂ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮੰਤਰ ਕੇ ਪੀਵ ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਾਂਝ ਇਸਤਰੀ ਸੱਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨਾਜ ਆਪਣੀ ਚੁੰਨੀ ਨਾਲ ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਔਲਾਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਕਸ਼ਾ ਨਵੀਸ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ 13 ਸੈਕਟਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਇਹ ਵਹਿਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਨੀਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਏਕਮ ਤੋਂ ਪੰਚਮੀ ਦੌਰਾਨ ਗਰਭ ਠਹਿਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਗਰਭਵਤੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਧਾਰ ਮੋਟੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਪਤਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਤਿੰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਖਲ ਆਖਦੇ ਹਨ ।
ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਸਵਾ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਰ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਤੇ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੋਕੜੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਖ਼ਿਆਲ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ।
ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਜਕੜ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਪੜ ਲੋਕੀਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿਚ ਜਕੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕੀਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਘੱਟ ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਰੇ ਵਹਿਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਕੇ ਵਹਿਮ ਹੀ ਆਖਣ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਬੂਲਦੇ ਹਨ ।
ਜੇਕਰ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਕੁੜੀ ਇਕ ਸਾਲ ਦੂਜ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੂਜ ਦੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਰਾ ਟੁੱਟਣ ਵੇਲੇ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਗੰਢ ਮਾਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗੰਢ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੇ ਤਾਰੇ ਦੀ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗੰਢ ਵਾਲੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ, “ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੇ ਮਾਨਸਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ, ਜਾਦੂ ਤੇ ਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਦੋ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਣ ਪੜਾਅ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਜਾਦੂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਰਸਮਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੰਤਰ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਉਪਰ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ।
ਆਦਮੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਧਨ ਦੌਲਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਜੇ ਖੱਬੀ ਤਲੀ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖਰਚ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਖੱਬੀ ਤਲੀ ਤੇ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੀ ਤੇ ਮਾੜੀ, ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ।
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ, ਹਰ ਅੰਗ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੇ ਹਨ ।
ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ ਮੌਕਾ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ।
ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੰਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਚੇਤਰ ਮਹੀਨੇ ਕੁੱਤੀ, ਵਿਸਾਖ ਵਿਚ ਊਠਣੀ, ਜੇਠ ਵਿਚ ਬਿੱਲੀ, ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਘੋੜੀ ਤੇ ਖੇਤੀ, ਭਾਦੋਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਗਊ , ਮੱਘਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਮੱਝ ਤੇ ਪੋਹ ਵਿਚ ਬੱਕਰੀ ਸੂਈ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇ. ਡੀ. ਹੈਂਡ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਨਿਖੇੜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਅਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਤਾਰਕਿਕ ਆਧਾਰਾਂ ਉਪਰ ਉਸਰੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਥੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਗ਼ਲਤ ਅਤੇ ਅਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਰਣੈ ਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਣ।
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਨਿੱਛ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕਿਧਰੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿੱਛ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਦੋ ਨਿੱਛਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕੰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ।
ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣ ਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਦੇਵਤੇ ਰਖਿਅਕ ਹਨ ।
ਜਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਫਰ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਕਟਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਜਾਪ ਦਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਰਮਾਰਥਕ ਮੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਲੋਕ ਮੰਤਰ ਭੂਤਾਂ ਪਰੇਤਾਂ ਦਾ ਛਾਇਆ ਉਤਾਰਨ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਗਊ, ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਘੋੜੀ ਤੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਮੱਝ ਖਰੀਦਣੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1772 ਵਿੱਚ ਮਾਧਵਰਾਓ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਨਰਾਇਣਰਾਓ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ-1 ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਘੂਨਾਥ ਰਾਓ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਹਥਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਇਸੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਮਾਧਵਰਾਓ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਗੰਗਾਬਾਈ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਿਸ ਸੀ।
ਬਾਰਾਂ ਮਰਾਠਾ ਸਰਦਾਰ ਨਾਨਾ ਫੜਨਵੀਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਰਘੂਨਾਥ ਰਾਓ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਖੁੱਸ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਸੀ, ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਅਤੇ 6 ਮਾਰਚ,1775 ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਦੀ ਸੰਧੀ ਉੱਪਰ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਰਘੂਨਾਥ ਨੂੰ ਸਲਸੱਟੀ ਅਤੇ ਵਸਈ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਸਨ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਭਰੁਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕਰ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲਕੱਤਾ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਸੂਰਤ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਨਲ ਉਪਟਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਸੰਧੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਨਾ ਭੇਜਿਆ।
ਜਿਸਨੇ 1ਮਾਰਚ 1776 ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਦੀ ਸੰਧੀ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਪੁਰੰਦਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਰਘੂਨਾਥਰਾਓ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਅਦੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪਰ ਸਲਸੱਟੀ ਅਤੇ ਭਰੁਚ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੀ ਰੱਖੇ।
1977 ਵਿੱਚ ਨਾਨਾ ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ ਫ਼ਰਾਸੀਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੂਨੇ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਰੇਕ ਚਾਲ ਮਹਾਦਜੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਿ ਗਿਣਤੀ ਅੱਗੇ ਫਿੱਕੀ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਮਹਾਦਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸਕਰਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਮਜਬੂਰੀ ਵੱਸ ਇੱਕ ਧਾਵਾ ਬੋਲਣਾ ਪਿਆ ਜਿੱਥੋਂਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਰਾਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਲੱਗ ਗਏ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਦਜੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ।
ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਦਜੀ ਨੇ ਕੈਮਕ ਉੱਪਰ ਸਿਰੰਜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਕਰਨਲ ਮਰੇ ਅਪਰੈਲ,1781 ਵਿੱਚ ਪੌਪਹੈਮ ਅਤੇ ਕੈਮਕ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਹੋਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।