polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪੀਟਰ ਹਿੱਗਜ਼ ਜਿਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਦੀ ਮੋਜੂਦਗੀ ਦੇ ਗਵਾਹ ਦਾ ਸਥਾਨ ਲਿਆ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵੇਲੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ।
ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਖੋਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਲੈਵਲ ਹੈ।
ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਗਹਿਰੀ ਸਥਾਈ ਬਿਖਰਨ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਔਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਰਜ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਲਈ ਨਿਊਕਲੀਆਈ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਾਂ ਦੀ ਬੁਛਾੜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਚਾਰਜ ਇੱਕਸਾਰ ਵੰਡ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ ਪ੍ਰਟੋਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਖੇਤਰ ਇੱਕਸਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਲਚੀਲੇਪਣ ਰਾਹੀਂ ਖਿੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਖਿੰਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪਰ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਪ੍ਰਟੌਨ ਕੁੱਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਕੋਣਾਂ ਤੇ ਝੁਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਦੀ ਕੁੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਕਣਾਂ ਦੇ ਜੈੱਟਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਖਿੰਡਾਓ ਸੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਵਿੱਚਲਾ ਚਾਰਜ ਇੱਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਮੂਲ ਕਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ - ਗਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਐਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ‘ਅਵੰਡਯੋਗ ’ – ਬੇਸ਼ੱਕ 1910 ਤੱਕ ਐਟਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤਕਰਾਰੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹਿਸਾਬੀ ਭਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਣੂਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ।
ਜਲਦੀ ਹੀ, ਐਟਮ ਦੇ ਜਨਮਦਾਤਾ ਸਬਐਟੌਮਿਕ ਕਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ, ਭਾਵੇਂ 1930ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਫੋਟੋਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਟੋਨ ਬਾਰੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਸੀ।
ਉਸਤੋਂ ਬਾਦ ਫੇਰ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਤਾਜਾ ਖੋਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਰਹੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਇਕਲੌਤਾ ਕਣ ਇੱਕ ਤਰੰਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣਦਾ ਦਿਸਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਪਹੇਲੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਭਰੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਦਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀਆਂ 12 ਕਿਸਮਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 12 ਹੀ ਐਂਟੀਪਾਰਟੀਕਲ ਵੀ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਢਲੇ ਬੋਸੋਨਜ਼ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ, ਜੋ 4/7/2012 ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਹਾਡਰਨ ਟਕਰਾਓ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਉਪਲਬਧ ਥਿਊਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਮੁਢਲੀ ਥਿਊਰੀ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਗਰੈਵੀਟੋਨਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁੱਝ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਜੋ ਗਰੂਤਾਕਰਸ਼ਨ ਬਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਪਾਰਟਿਕਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸੁੱਪਰ-ਸਮਿਟਰੀਕਲ ਹੋਣ ।
ਤਿੰਨ ਕਮਜੋਰ ਗੇਜ ਬੋਸੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ : +, , ਅਤੇ 0; ਇਹ ਕਮਜੋਰ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੋਸੌਨ ਇੱਕ ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਟੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਿਸ ਕੇ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ+ ਐਂਟੀਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
0 ਬੋਸੌਨ ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਸਗੋਂ ਗਤੀ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੌਆਂ ਦੀ ਖਿੰਡਾਓ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ- ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀਬਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਕਮਜੋਰ ਗੇਜ ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਹ 4 ਗੇਜ ਬੋਸੌਨ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਜਲਈਕਮਜੋਰ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆ ਰਚਦੇ ਹਨ।
ਰੋਜਾਨਾ ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਕਮਜੋਰ ਬਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈਚੁੰਬਕਤਾ ਬਲ ਸਾਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਵੀ ਉੱਚ- ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਲ ਇੱਕੋ ਬਿਜਲਈਕਮਜੋਰ ਬਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਖੇ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ-ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਦੇ ਖਿੰਡਾਓ ਦੇ 2-ਅਯਾਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ - ਦੇ ਨਾਪਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਘੱਟ-ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੁੰਜਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਹਿਗਜ-ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ ਜੋ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਣ ਪੁੰਜ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਖੋਜਣ ਤੇ, ਕਣ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੌਖ ਲਈ ‘ਬਿੰਦੂ ਕਣਾਂ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 0 ਅਯਾਮ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਥਾਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ।
ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਗਰੂਤਾਕਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੂਖਮ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੱਝ ਨਾਪ-ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਉਹਨਾਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ 1-ਅਯਾਮੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸਟਰਿੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਪਲੈਂਕ ਲੰਬਾਈ ਹੈ
ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਚਾਈ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੁਕਤ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਕਦੇ ਵੀ ਪਛਾਣੇ ਨਹੀਂ ਗਏ।
ਹਰੇਕ ਕੁਆਰਕ ਤਾਕਤਵਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ 3 ਰੰਗ-ਚਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਕਿਸਮ ਦਾ ਰੰਗ-ਚਾਰਜ ਚੁੱਕੀਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਉਲਟਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕਲਰ-ਚਾਰਜਡ ਕਣ ਗਲੂਓਨ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣ ਫੋਟੋਨ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਗਲੂਔਨ ਖੁਦ ਵੀ ਕਲਰ-ਚਾਰਜਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਉਂ ਹੀ ਕਲਰ-ਚਾਰਜਡ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕਤਾ ਬਲ ਤੋਂ ਉਲਟ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਚਾਰਜਡ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਤੇ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਰ-ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਨਿਊਕਲੀਓਸਿੰਥੇਸਿਸ ਦੇ ਤਾਜਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਬਣਤਰ 75% ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ 25% ਹੀਲੀਅਮ-4 ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ 1 ਉੱਪਰਲੇ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ 2 ਥੱਲੜੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਟੋਨ 2 ਉੱਪਰਲੇ ਅਤੇ 1 ਥੱਲੜੇ ਕੁਆਰਕ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਂਝੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਇੰਨੇ ਹਲਕੇ ਜਾਂ ਇੰਨੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਪੂਰੇ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਇਸਲਈ, ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਪੁੰਜ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਉੱਪਰਲੇ ਅਤੇ ਥੱਲੜੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਣ ਦਾ ਪੁੰਜ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਣਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਣ ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਣ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਫੋਟੋਨਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪੈਦਾਵਰ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਫਰੀਮਔਨ ਪ੍ਰਟੌਨ ਇੱਕ ਹਿਗਸ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਰੀਬਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਮੁਢਲਾ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਮੁਢਲਾ ਕਣ, ਸ਼ਿਖਰਲਾ ਕੁਆਰਕ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਰਿਸ ਕੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਹਲਕੇ ਕਣਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਕਲਰ ਚਾਰਜਡ ਕਣ ਕਲਰ-ਨਿਉਟਰਲ ਸੰਯੁਕਰ ਕਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਡਰੌਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਦਾ ਜੋੜਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਕੁਆਰਕ ਦਾ ਕਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਐਂਟੀਕਲਰ ਦਾ ਸਬੰਧਤ ਐਂਟੀਕਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਲਰ ਤੇ ਐਂਟੀਕਲਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੈਂਸਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਗੈਰ ਕਲਰ ਵਾਲਾ ਮੀਸੋਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਜੁੜ ਕੇ ਇੱਕ ਬਗੈਰ ਕਲਰ ਦਾ ਬੇਰੀਓਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਰੂਪਤਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਲਾਲ, ਉਲਟ-ਨੀਲਾ, ਤੇ ਉਲਟ-ਹਰੇ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਜੁੜ ਕੇ ਬਗੈਰ ਕਲਦ ਵਾਲਾ ਐਂਟੀਬੇਰੋਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਅਪਣੇ ਸਪਿੱਨ( ਘੁੰਮਣ ਗਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਜਿਸਨੂੰ ਐਂਗਲੁਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲਾ ਨੰਬਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਅਧਾਰਿਤ ਜਾਂ ਜਾਂ ਬੋਸੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਰਮੀਓਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਆਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸਪਿਨ-ਸਟੈਟਿਕਸ-ਥਿਊਰਮ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅੱਧੇ-ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਸਪਿਨ ਵਾਲੇ ਕਣ ਫਰਮੀ-ਡਿਰਾਕ ਆਂਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਰਮੀਓਨ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੋ ਫਰਮੀਓਨ ਕਣ ਜਦੋਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਰੰਗ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਚਿੰਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਸਪਿਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਣ, ਬੋਸ-ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਆਂਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੋਸੋਨਜ਼ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਰੰਗ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਕਣ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੁੱਢਲਾ ਕਣ ਜਾਂ ਮੂਲ ਕਿਣਕਾ ਉਹ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਪ-ਬਣਤਰ ਅਣ-ਪਛਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪਛਾਣੇ ਹੋਏ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਫ਼ਰਮੀਔਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਕਣ ਅਤੇ ਉਲਟਪਦਾਰਥ ਕਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੂਲ ਬੋਸੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ‘ਬਲ ਕਣ’ ਹਨ ਜੋ ਫਰਮੀਔਨਜ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਮੇਲਜੋਲ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਹਨ।
ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੂਲ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲ਼ਾ ਕਣ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1980 ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੂਲ ਕਣ- ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਜਨਮਦਾਤਾ- ਹੋਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਨਜ਼ਰੀਏ ਲਈ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖਾਰਿਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਥਿਊਰੀ ਸੀ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਸਮੇਤ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ, ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਰੇਕ ਗਿਆਤ ਕਣ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੇ ‘ਪਰਛਾਵੇਂ’ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁੱਪਰ-ਪਾਰਟਨਰ ਖੋਜੇ ਅਗਿਆਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਵੈਕਟਰ ਬੋਸੌਨ ਬਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਕਣਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੁੰਜ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੋਸੌਨ ਅਤੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਇੰਨਾ ਕੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਬੋਸੌਨ ਇੱਕੋ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ।
ਅਤੇ, ਬੋਸੌਨ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਫੋਟੌਨ, ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਸੌਨ।
12 ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ 4 ਚਾਰ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਓਹ ਕਣ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਉਹੀ ਹੋਣ ਪਰ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਤੇ ਪੁੰਜ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ)।
6 ਫਰਮੀਔਨ ਕੁਆਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 6 ਫਰਮੀਔਨ ਲੈਪਟੌਨ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਨਿਊਟ੍ਰੀਔਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 3 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੈਗੈਟਿਵ ਚਾਰਜ -1 ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੋ ਇਸਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂਔਨ ਤੇ ਟਾਓ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਣ ਗਰੂਤਾਕਰਸ਼ਨ ਖਿੱਚ ਬਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਖੋਜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਦੋ ਸਪਿਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ- ਇਸਲਈ ਇੱਕ ਬੋਸੌਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ- ਤੇ ਇਸਦਾ ਚਾਰਜ ਜਾਂ ਪੁੰਜ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਕਮਜੋਰ ਬਲ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦਾ ਅਪਣਾ ਉਲਟਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਮੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲੱਭਣੀ ਇੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੋਜੂਦ ਵੀ ਹੈ।
ਗਲੂਔਨ ਤਕੜੀਆਂ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਆਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਹਾਡਰੌਨ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੇਰੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਸੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਬੇਰੌਨ ਹਨ ਜੋ ਗਲੂਔਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਅਟੌਮਿਕ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਰਚਦੇ ਹਨ।
ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ, ਗਲੂਔਨ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੁੜਕੇ, ਅਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 8 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਕਲਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀ ਕਲਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ- ਜੋ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਝ ਅਨੁਮਾਨ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰਾ ਪਦਾਰਥ, ਡਾਰਕਮੈਟਰ ਬਗੈਰ, ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ 1086 ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਦਿਸਣਯੋਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋਜ਼ ਹਨ।
ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਡਾਰਕ ਮੈਟਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਲੱਗਭੱਗ 1097 ਹੈ ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਫੋਟੌਨ, ਗਰੈਵੀਟੌਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁੰਜ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵਾਲੇ ਕੈਰੀਅਰ ਕਣ ਹਨ ਜੋ ਬਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗਹ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਆਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ-ਚਾਰਜ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਾਡਰੌਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰਜ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਐਂਟੀਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ + ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦਾ ਉਲਟਾ ਕਣ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਚਾਰਜ +1 ਹੁੰਦੇ ਹੈ।
ਫਿਲਹਾਲ, ਗਰੈਵੀਟੋਨ ਨਾਮ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਜੋ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਚੋਲਾ ਹੈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਇਸ 'ਤੇ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਇਹ ਦਾਨਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਕੁਝ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਹਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਂਝ ਉਸਦੇ ਵਾਲਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਫੀ ਅਲੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਾਅਨੇ ਵੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਨੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਟੀ-ਸ਼ਰਟ ਪਹਿਨ ਕੇ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਜੈਕਟ ਪਹਿਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਆਮ ਕੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪੜ ਸੁਜ਼ੈਨ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਜ਼ੁਰਬੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਣ ਵੀ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਰਟ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁੱਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਉਂਝ ਬਾਹਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਬੋਲਦਾ ਦੇਖਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਜੋਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕੁੱਤਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ?
ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਾਰੇ ਵਾਲਾ ਕਲਿੱਪ ਲੱਗਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਚੱਪਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕੋਟ, ਚੰਦ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਟ ਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਪੈਂਟ ਪਹਿਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ ਵਾਲਾ ਕਲਿੱਪ ਲੱਗਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬੂਟ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸੁਜ਼ੈਨ-ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਡੀ.ਐਨ.ਏ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਮਰਦ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਘਰੇ ਰਹਿ ਕੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਂਝ ਇਸਨੇ ਹਰੀ ਸ਼ਰਟ, ਭੂਰੀ ਪੈਂਟ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਕਾਲੇਪਣ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਬੂਟ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਂਝ ਇਸਦੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਨੇ ਫਿੱਕੇ ਟੀਲ ਰੰਗ ਦੇ ਸ਼ਰਟ ਪਹਿਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਟੀਲ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਜ਼ੈਨ-ਮੈਰੀ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਘੱਟ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਿਃ ਬਲੈਕ ਅਤੇ ਮਿਃ ਵਾਈਟ – ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਾਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ੍ਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਜੋਨੀ, ਸੁਜ਼ੈਨ, ਮੈਰੀ ਤੇ ਡਿਊਕੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਉਂਝ ਮਿਃ ਵਾਈਟ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਅਤੇ ਮਿਃ ਬਲੈਕ ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨ ਨਸਲ ਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕਾਲੇ ਕੋਟ-ਪੈਂਟ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਐਨਕਾਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੋਨੀ ਦੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ।
ਜਨਰਲ – ਇਹ ਫੌਜੀ ਖੇਤਰ 51.1 ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਃ ਬਲੈਕ ਤੇ ਮਿਃ ਵਾਈਟ ਦਾ ਬੌਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੇਵਲ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਟੈਸਟ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਉਥੋਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕਿ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਸਫ਼ਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਯੂਜਨ "ਬਲਿੰਗ-ਬਲਿੰਗ-ਬੌਏ" ਹਮਿਲਟਨ – ਐਨੀਮੇ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਲਿੰਗ-ਬਲਿੰਗ-ਬੌਏ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਤਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਚਾਲਾਂ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਹਨ ਚਾਲਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਿਸ ਐਕਸ ਅਤੇ ਮਿਸ ਜ਼ੈਡ – ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਲਿੰਗ-ਬਲਿੰਗ-ਬੌਏ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਚੈੱਲ "ਬੰਪਰ" ਰੈਂਡਲਜ਼ – ਇਹ ਜੋਨੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਮੁੰਡਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਰ ਵਾਰ ਜੋਨੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਗ ਅਤੇ ਬੋਨ – ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਤਰ, ਸੁਜ਼ੈਨ ਤੇ ਮੈਰੀ ਦੀ ਖੋਜ਼ ਕਾਰਨ, ਟੀ.ਵੀ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜ਼ੋਂਬੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜੋਨੀ ਤੇ ਪੌਰਕਬੈਲੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੋਨੀ ਟੈਸਟ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਬੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬੜੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ-ਮਾੜੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਂਝ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕਮੇਲ, ਕਰਕੇ ਵਰਤਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੋਨੀ ਟੈਸਟ ਐਨੀਮੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ "ਟੈਸਟ" ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਾਰਕਬੈਲੀ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 'ਜੋਨੀ ਟੈਸਟ' ਨਾਂਅ ਦਾ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਚਲਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਊਕੀ ਨਾਂਅ ਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਜ਼ੈਨ-ਮੈਰੀ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ "ਜਿਲ", ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਡਿਊਕੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਬੁੱਧੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਣ ਕਾਬਿਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿਲ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਜੋਨੀ ਟੈਸਟ ਅਮਰੀਕੀ-ਕਨੈਡੀਅਨ ਕਾਰਟੂਨ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਜ਼ਨ ਵਾਰਨਰ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੂਕੀ ਜਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿਊਕੀ ਵੀ ਆਮ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1907 ਵਿੱਚ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਸਰਦਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਖ਼ਾਤਰ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਨੇ ਮੁਜ਼ੰਗ ’ਚ ਦਯਾਨੰਦ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।
ਸਰਦਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ।
ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਪਾਠਕ ਨੇ ਅੱਠਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰ ਉਪਰੰਤ ਕਸਬਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹਿਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨੇ ਉੱਤੇ ਬੇਲਦਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬੇਲਦਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਛਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਚਵਿੰਡਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਉਪ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਲਏ ਗਏ।
ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਵੇ ’ਤੇ ਪੰਡਤ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਨਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਪਾਠਕ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਟੀ , ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਚੰਦਾ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਸਪੇਨ ਰਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਜ਼ਾਰੋ ਨਾਮ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬੋਨਪਲੈਂਡ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਓਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕ ਕਠਿਨਾਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਗ।
ਕੀਊਮਨਾ ਵਿੱਚ ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖੇ ਬੂਟੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਅਸਰਾਲ ਲਹੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਾਰਾਕਾਸ ਅਤੇ ਅਮੇਜ਼ੋਨ ਨਦੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਰੀਨੋਕੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪੁੱਜੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ, ਤਲ, ਉਪਜ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਭੇਦ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕੀੜੇ ਮਕੌੜੇ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ, ਬਨਸਪਤੀ, ਜਲ-ਥਲ ਆਦਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਇੱਕ ਇਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਹੀ ਵਸਤੂ ਹੈ।
' ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ ਉਹ ਕਿਊਬਾ ਪੁੱਜਾ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪੁਜ ਕੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਫਿਲੇਡੈਲਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ ਕਾਫੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1769 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਵੰਤੇ ਜਰਮਨ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਪਿਤਾ 'ਮੇਜਰ ਹੰਬੋਲਟ', ਫਰੈੱਡਰਿਕ ਮਹਾਨ ਦੀ ਡਿਓਢੀ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸਨ।
ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲ 'ਪ੍ਰਿੰਸ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ ਹੋ ਸੀ।
ਹੰਬੋਲਟ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਜਗੀਰ ਟੈਗਲ ਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਓਨ੍ਹਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਏਗਾ।
ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋ ਗ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਮੈਰੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੰਬੋਲਟ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਬਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੀ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ।
ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰੇ ਸਨ।
ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣੀ ਸੀ- ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਤ ਵਿਗਿਆਨ, ਬਨਸਪਤ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ।
ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਛਪ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ, ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੱਬੇ ਸਾਲ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੂਸ ਦੇ ਜ਼ਾਰ ਪਾਸੋਂ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਲ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੰਬੋਲਟ ਮੁੜ ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰਿਆ।
ਫਿਰ ਮੰਗੋਲੀਆ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਕੇਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ, ਸਟੀਪ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਿਆ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਜਰਮਨੀ ਪੁੱਜਾ।
ਹੰਬੋਲਟ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ੀਆ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੀ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਥਾਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ 'ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਬੈਰਨ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਬੇਅਰਡ ਟੇਲਰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲ ਉਚੇਚਾ ਬਰਲਿਨ ਆਇਆ ਸੀ।
ਹਰ ਕੋ ਉਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਤੇ ਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ।
ਗੇਟੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਗਟਿੰਜਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਕੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਉੱਨਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਗੁਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਿਆ।
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਬਨਸਪਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
"ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਲ ਇਹ ਅਤੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨੱਬੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਇਆ।
ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਾਰ: ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੇਰੀ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨਾਲ ਲੜਾਈ, ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 7, 2008 ਵਿੱਚ ਲਿਟਲ, ਬਰਾਊਨ, ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰ ਜਮਾਂ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰੇਗਾ।
ਪੁਸਤਕ 1981 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਖਾਸ ਐਲੀਮੈਂਟਲ ਕੰਪਾਊਂਡਾਂ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇਸ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰਲੀ ਸੂਚਨਾ ਵਾਸ਼ਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨੇ ਹਾਕਿੰਗ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ 28 ਸਾਲ ਦਾ ਵਕਤ ਲਗਾਇਆ।
ਕੌਸਮਿਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਾਂਗ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਾਰ ਵੀ ਸਧਾਰਨ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: ਕੁਆਂਟਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਅਸਲੀ ਔਜ਼ਾਰ ਸੰਖੇਪ ਗਣਿਤ ਹਨ: ਇਨਫਿਨਿਟ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਲ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਓਪਰੇਟਰ, ਯੂਨੀਟਰੀ ਮੈਟ੍ਰੀਸੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਿਧਾਂਤ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਬਰੋਂਕਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ।
ਉਸਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੰਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, 1962 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ . ਨਾਲ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਲੌਸ ਏੰਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ, ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਇਸ ਕੈਰੀਅਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਫਿਜ਼ਿਸਟ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਡਰਗ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਏਂਗਾ’।
” ਉਸਨੇ ਪਲੰਬਿੰਗ ਪਾਈਪ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਚੂੰਢੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਕੋਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣਨ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਤੂੰ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਏਂ”।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨੇ ਫੇਰ ਪੀਟਰ ਏ.ਕਰੱਥਰਜ਼ ਅਧੀਨ ਕੋਰਨੈੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ ਲਈ।
ਡੂੰਘੀ ਗੈਰ-ਇਲਾਸਟਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਕੇਲਿੰਗ ਵਾਇਓਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਥਿਊਰੀ
ਟੈਕਨੀਕਲਰ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਥਿਊਰੀ ਔਫ ਸਮਿੱਟਰੀ ਬਰੇਕਿੰਗ
ਦੂਜੀ, ਪਰ ਸੁਤੰਤਰ, ਥਿਊਰੀ ਔਫ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀਕਲ ਬੇਰੋਜੀਨੀਸਿਸ (ਆਂਦਰੇ ਸਾਕਰੋਵ ਦਾ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਅਰਧਗੋਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਅਦਾਤਰ ਅਗਿਆਤ ਸੀ)
ਭੌਤਿਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਕੌਸਮਿਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪ: ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਇਲੀਊਜ਼ਨ ਔਫ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਟ ਡਿਜਾਈਨ ਸਸਕਿੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਟਲਮ ਬਰਾਊਨ, ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਦਸੰਬਰ 12, 2005 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ।
ੀਹ ਸਸਕਿੰਡ ਦੁਆਰਾ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਐੰਥ੍ਰੌਪਿਕ ਲੈੰਡਸਕੇਪ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਆਮ ਪਬਲਿਕ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਕਈ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅਟੱਲ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ 1987 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਥਿਰਾਂਕ ਦਾ ਸਟੀਵਨ ਵੇਨਬਰਗ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਕਿਉਂ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸੁਰਬੱਧ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇਨਬਰਗ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਥਿਰਾਂਕ ਜਰਾ ਵੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ, ਸਾਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਫੈਲਿਕਸ ਬਲੋਚ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਰਿਸਰਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿੱਚ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ, ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ, ਕੁਆਂਟਮ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਹ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਅਤੇ ਅਮੇਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਫੈਸਿਲਟੀ ਔਫ ਕੈਨੇਡਾਜ਼ ਪੈਰੀਮੀਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਮੈਂਬਰ, ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਫੌਰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਟਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਡਿਸਟਿੰਗੁਇਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਹੈ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਪਹਿਲਾਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋੱਫੈੱਸਰ ਰਿਹਾ, ਫੇਰ ਯੇਸ਼ੀਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਔਫ ਟੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਯੇਸ਼ੀਵਾ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੇੱਸਰ ਬਣ ਗਿਆ ।
ਸਸਕਿੰਡ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਯੋਸ਼ੀਰੋ ਨਾਂਬੂ ਅਤੇ ਹੋਲਗਰ ਬੇਸ਼ ਨੀਲਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਣ ਦਰਅਸਲ ਇੱਕ ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿ ਸਟਰਿੰਗ ਦੀ ਐਕਸਾਈਟੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
2003 ਵਿੱਚ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਉਹਨਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ 1970 ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੋਜਿਆ ਕਿ ਤਾਕਤਵਰ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵੈਨੀਜ਼ੀਆਨੋ ਡੀਊਲ ਰੈਜ਼ੋਨੈਂਸ ਮਾਡਲ ਸਟਰਿੰਗਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਗਣਿਤਿਕ ਮਾਡਲ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੀ।
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ:
ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ “ਹੈਡਰੋਨਿਕ ਸਟਰਿੰਗ ਮਾਡਲਾਂ, ਲੈੱਟਿਸ ਗੇਜ ਥਿਊਰੀਆਂ, ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਅਤੇ ਡਾਇਨੈਮਿਕਲ ਸਮਿੱਟਰੀ ਬਰੇਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਯੋਗਦਾਨ” ਸਦਕਾ ਉਸਨੂੰ ਜੇ.ਜੇ. ਸਾਕੁਰਾਏ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ, “ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸੰਸਾਰ ਰਚਣ ਵਾਲੇ ਫੋਰਸਾਂ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕਤਾ” ਦਾ ਸੋਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2007 ਵਿੱਚ, ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਟਰਲੂ, ਉੰਟਾਰੀਓਮ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਖੇ ਪੈਰੀਮੀਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫੌਰ ਥਿਊਰਿਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੀ ਫੈਸਿਲਟੀ ਜੋਆਇਨ ਕਰ ਲਈ।
ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਅਮੇਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹ ਕੋਰੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫੌਰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਟਡੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਵੀ ਹੈ।
ਬੇਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਿਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬਨਗਲਾਦੇਸ਼, ਕੰਬੋਡੀਆ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਦਿਲ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਵਰਗੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਲਹੇਬੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲ ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਤੋਂ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਪੜੇ ਧੋਣੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਮੈਂ ਮਾਣਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕੀ ਇਸਦੀ ਜੜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਜਿਹੜੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਦੇਵ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੁਨਾਮ-ਬੁਢਲਾਡਾ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸੁਨਾਮ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸੁਨਾਮ ਤੇ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਅਤੇ ਦੋ ਥਾਣੇ ਚੀਮਾ ਤੇ ਧਰਮਗੜ੍ਹ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ, ਮਿੰਨੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ, ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਡਾਕਘਰ, ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ, ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ, ਬਿਜਲੀ ਗਰਿੱਡ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਬੈਂਕ, ਚੰਗੀ ਬੱਸ ਸਰਵਿਸ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਚਾਰ ਵਾਸਾ ਚਾਉਵਾਸ-ਪੱਤੀਆਂ ਕਰਮਾ, ਧਰਮਾ, ਦਤਾਰੀਆਂ, ਹੰਬਲਵਾਸ-ਹੰਬਲਪੱਤੀ, ਬਰਸਾਲ ਪੱਤੀ, ਧਾਲੀਵਾਲ ਵਾਸ-ਮਿਲਖੀ ਪੱਤੀ, ਧਰਮੂ ਪੱਤੀ, ਜਖੇਪਲਵਾਸ-ਚਾਂਦ ਪੱਤੀ, ਭਾਨੂੰ ਪੱਤੀ, ਮੋਟਾ ਪੱਤੀ, ਆਸਾ ਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 'ਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਤਿੰਨ ਮੰਦਰ, ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਤੇ ਸੱਤ ਡੇਰੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਚਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਬਾਬਾ ਪਰਮਾਨੰਦ ਕਾਲਜ, ਚਾਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।