polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਸਾਡਾ ਹੱਕ" ਤੋਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।
ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ "ਸੋਚ" , "ਓਸਮਾਨੀਆਂ" , ਲਾਦੇਨ , "ਠੋਕਦਾ ਰਿਹਾ" ਅਤੇ "ਗੱਲ ਜੱਟਾਂ ਵਾਲੀ" , ਗੱਭਰੂ ਅਤੇ ਗੱਭਰੂ 2 ਆਦਿ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਉੱਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਨੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ "ਚਾਵ" ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਦੇ ਸਹਿ-ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਅਸੀਮ ਰਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਖੁਰਾਣਾ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ, ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲੇ, ਨਸ਼ਲੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਮ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ, ਫਿਰ ਪੰਚਨਦ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਾਤੀ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਉਪਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ।
"ਅਜੋਕੇ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਥੇ ਵਸਦੀ ਮਾਲਸ਼ ਜਾਂ ਮਲਈ ਜਾਤੀ ਦੇ ਚੜਤ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਥੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸਿੰਧੂ ਸੱਭਿਅਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਜਾਤੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਤਕ ਦੇ ਦੋ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਲੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖਿਚੜੀ ਜਿਹੀ ਬਣਦੀ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਪਾਰਥੀਅਨ, ਸਿਥੀਅਨ, ਕੁਸ਼ਾਨ, ਹੂਣ, ਤੁਰਕ, ਮੰਗੋਲ ਤੇ ਅਫਗਾਨ ਆਦਿ ਨੇ ਉਪਰਥਲੀ ਹੱਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਚੌਖਾ ਭਾਗ ਸਦਾ ਲਈ ਇਥੇ ਹੀ ਵਸ ਗਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਵੀਰਤਾ, ਸਾਹਸ, ਅਣਖ ਤੇ ਅਲਬੇਲਾਪਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚਿਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਕਰੜਾਈ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਦੋਵੇਂ ਇੰਨਾ ਵਿੱਚ ਇਕਰਸ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਵਿਚ, ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਲਹਿਰਾਓ, ਜੁੱਸੇ ਦੇ ਹਿਲੌਰੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ, ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮੇਚ ਕੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ।
ਇੰਨਾ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਕੀ ਨਾਚਾਂ ਵਾਂਗ, ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਝਵਾਂ ਤੇ ਕਰੜੇ ਨੇਮ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇੰਨਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮੁਢ ਕਦੀਮ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹੁਰੀਤ ਜਾਂ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਭਾਵੇਂ ਬੱਝਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਚ ਭਰਪੂਰ ਫਸਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਿਚ, ਖੁੱਲੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚਿੱਟੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲਦੇ ਤੇ ਨਿਖਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦਸ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ -ਦੇਸ਼ ਤੇ ਲੋਕ, ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ, ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਤੇ ਧਰਮ, ਲੋਕਾਚਾਰ ਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਮੇਲੇ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ, ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਾਟ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਇੱਕਤਰੀਕਰਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਨਿੱਠ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਸਰਵਪੱਖੀ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੇਲੇ ਦਾ ਹਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮਨਮੋਹਣਾ ਤੇ ਲੁਭਾਵਣਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੰਗ ਘੁਲੇ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਉਛਲ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੌਸਮ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕੁੱਝ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਨਾਤਨੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਲੌਕਿਕ।
ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ,ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਸਨਾਤਨ ਹਨ।
ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਉਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸਨਾਤਨੀ ਤੇ ਲੌਕਿਕ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੱਸੀ ਧਾਰਾ ਵੀ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸਨਾਤਨੀ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੌਕਿਕ ਸੱਚੇ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਲਿਆ।
ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ, ਤਾਰੇ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਆਦਿ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਰੌਚਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੌਚਕ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਦਿਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੇ ਭਾਵਨਾ, ਸਮੂਰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰੇਕ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਜੜ੍ਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੇਤਨ, ਆਤਮਾ ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਾਣ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਜੜ੍ਹ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਧ, ਸੂਝ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨਦਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪ ਢਾਲ ਕੇ ਸਮਝਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
"ਮਿੱਥ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਚਮੁੱਚ ਵਾਪਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੱਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਾਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦੇਣ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਆਪ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸੰਪਾਦਨ, ਸਿਧਾਂਤ ਉਸਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕਿਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਅੱਠ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਲੇਖੇ ਲਾ ਕੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇ ਬਹੁਭਾਂਤੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੇਦੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਗੁਣ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਟੂਣਿਆਂ, ਮੰਤਰਾਂ, ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗਤੀ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਟੱਬਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸਦਿਆ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨੂੰਹ -ਸਹੁਰੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਦਿਉਰ-ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਡੁੱਲਾ, ਨੂੰਹ -ਸੱਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖੱਟਾ ਮਿੱਠਾ, ਭਰਾ- ਭਰਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਨੇਹ ਤੇ ਨਿੱਘ ਭਰਿਆ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ,ਮਾਂ -ਧੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦਿਲ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਨਮ, ਵਿਆਹ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਚੱਜ ਆਚਾਰ ਤੇ ਵਰਤਣ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਲੋਕਾਚਾਰ ਹੈ।
ਲੋਕਾਚਾਰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਰੋਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਲਹੂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸਾਕਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭੰਵਰ ਨਾਨਕੇ ਅਤੇ ਦਾਦਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ ਤੇ ਸਵਾਦ ਲੈਦਾਂ ਹੈ।
ਡਾ:ਬੇਦੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਗ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਹੈ-ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਦੂਜੀ ਲੌਕਿਕ।
ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਹੁ-ਰੀਤੀ, ਸੰਸਕਾਰ,ਧਾਰਮਕ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂੜੀਆਂ, ਪ੍ਰਬਲ ਮਨੋਵਿਰਤੀਆਂ ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਰਹੁ-ਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਗੌਰਵਮਈ ਭਾਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸਰਧਾ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਮੇਲੇ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੱਧਰਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਚੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਵਾਹਮਈ ਇੱਕਸੁਰਤਾਂ ਹਨ।
ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਖੁਲ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ, ਲੋਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਿਖਰਦੀ ਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨ ਪਰਚਾਵੇ ਤੇ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਵਸੀਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੋ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਭੋਇ ਦੀ ਹਿੱਕ ਚੀਰ ਕੇ ਝੂਮਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੇ ਫੱਬਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਇੱਕੋ ਵਡਿਕੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਂਝੇ ਲਹੂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਲੰਬਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਰਿਕ ਹੈ।
ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਵਲਿੰਗ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਤੋ ਬਾਦ ਮੁਕੇਸਰਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਸਾਲ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਮੇਲਾ ਵੀ ਇਥੇ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਤੋ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਦ ਚੈਤਰਾ ਛੋਡਿਆ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਤਿਨ ਦਿਨਾ ਦੇ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਵਤੀ ਅਮਾਵਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਸੂਬੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੋਰ ਤੇ ਮੁਕੇਸਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤੀ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ ਇਥੇ ਪ੍ਰਬੁ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕੇਸਰਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਠਾਨਕੋਟ ਸਿਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਕੰਢੀ ਡੈਮ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਪ੍ਰਭੂ ਬਰਮ੍ਹਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀਆ ਮੂਰਤੀਆ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਕੁੱਛ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਡਵਾ ਆਪਣੇ ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਇਹਨਾਂ ਗੁਫਾਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ. ਸਥਾਨਕ ਵਸਨੀਕ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੁਫਾਵਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਗੁਫਾਵਾ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਕੰਢੀ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਸਿਟੀ ਤੱਕ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਡੋੰਗ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਹਨਾ ਛੇ ਮਹੀਨੇਆ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਗੁਫਾਵਾ ਦਾ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਵਾਰਾ ਬਣਾਈਆ ਗਿਆ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਹੈ।
ਜੋ ਲੋਕ ਹਰਿ ਦਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਆ ਪਾਉਣ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਉਹ ਰਾਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਬਣੇ ਇਸ ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਆ ਦਾ ਵਿਸਰ੍ਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਾਰਿਆ ਗੁਫਾਵਾ 5500 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਿਆ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਦਰ ਪਾਂਡਵਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥੀਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਗੁਫਾਵਾ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਸੀ. ਇਸ ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਇਹਨਾਂ ਗੁਫਾਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸੀ.
ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਦੀ ਚੜਾਈ ਚੜਨ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆ ਪੋੜਿਆ ਹਨ
ਸਾਲ 2008 ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦ੍ਰੋਣਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਲਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਵਰਗਾਂ ਵਲੋਂ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੋਲਡੀ ਬਹਿਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਜਵਾਬ, ਜਯਾ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਿਆ ਕਿਹਾ, “ਹਮ ਯੂ.ਪੀ ਕੇ ਲੋਗ ਹੈਂ, ਇਸ ਲੀਏ ਹਿੰਦੀ ਮੇਂ ਬਾਤ ਕਰੇਂਗੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕੇ ਲੋਗ ਮਾਫ ਕੀਜੀਏ”।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨਵ ਨਿਰਮਾਣ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦੇਣਗੇ ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜਨਤਕ ਮੰਚ 'ਟੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇਗੀ।
ਐਮ.ਐਨ.ਐਸ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ "ਦਿ ਲਾਸਟ ਲਿਅਰ" ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਸਮੇਂ ਥੀਏਟਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ 'ਚ ਜਯਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੰਜੇ ਰਾਉਤ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, “ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਯੂ.ਪੀ ਤੋਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੰਦਭਾਗਾ ਹੈ”।
ਅਦਾਕਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਯਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
"ਸਿਲਸਿਲਾ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਸੀ।
ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੀ "ਹਜ਼ਾਰ ਚੌਰਾਸੀ ਕੀ ਮਾਂ" ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।
ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕਈ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫ਼ਲ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਫਿਜ਼ਾ" , "ਕਭੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਭੀ ਘਮ ." ਅਤੇ ਕਲ ਹੋ ਨਾ ਹੋ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੂਬ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਈਆਂ।
ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੇ "ਮਹਾਨਗਰ" ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਬਚਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲਗ਼ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ "ਗੁੱਡੀ" ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹਰੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਹ "ਉਪਹਾਰ" , "ਕੋਸ਼ੀਸ਼" ਅਤੇ "ਕੋਰਾ ਕਾਗਜ਼" ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨਾਲ "ਜੰਜ਼ੀਰ" , "ਅਭਿਮਾਨ" , "ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ" , "ਮਿਲੀ" ਅਤੇ "ਸ਼ੋਲੇ" ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਜਯਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀਕਰਕੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਸਫਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਜਯਾ ਬੱਚਨ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅਲੂਮਨਾ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਮਹਾਨਗਰ" ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਲ ਚੈਟਰਜੀ ਅਤੇ ਮਾਧਵੀ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੋ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ: ਇੱਕ 13 ਮਿੰਟ ਦੀ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਸੁਮਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਧਨਈ ਮਈ , ਉੱਤਮ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ੁਰਬੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਨੂੰ 1971 ਦੀ ਹਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ, "ਗੁੱਡੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਸਟਾਰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨਾਲ, ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
ਗੁੱਡੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਚੁਣੀਆਂ,
ਇਸ ਜੋੜੀ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਸ਼ਵੇਤਾ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼ਵੇਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨਿਖਿਲ ਨੰਦਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਨਵਿਆ ਨਵੇਲੀ ਅਤੇ ਅਗਸਤਾ ਨੰਦਾ, ਜਦਕਿ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਆਰਾਧਿਆ ਬੱਚਨ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਤਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਭਾਦੂਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਟੀ.ਕੇ ਭਦੂਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ ਓਭੀਸ਼ੋਪਟੋ ਚਾਂਬੋਲ ਲਿਖੀ, ਜੋ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ/ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਹੋਟਲ ਸਾਲ 1929 ਵਿੱਚ ‘ਲੇ ਰੋਯਲ’ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ਖ਼ੈਮਰਸ ਰੌਗ਼ਸ ਦੇ ਕੰਮਬੋਡਿਆ ਸਿਵਲ ਦੀ ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ. ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸਾਲ 1997 ਵਿੱਚ, ਰੈਫ਼ਲਸ ਹੋਟਲਸ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਦੁਆਰਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਨਵੀਕਰਨ ਕਰਵਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂਕਿ ਇਹ ਅਧੁਨਿਕ ਸੰਸਾਰਿਕ ਪਧੱਰ ਦੇ ਹੋਟਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਹੁਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਪੁਰਾਣੇ ਵਕਤ ਦੀ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲੇ ਗਏ ਹੋਟਲ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਹੋਟਲ ਲੇ ਰੋਯਲ’ ਰਖਿਆ ਗਿਆ.
ਹੋਟਲ ਲੇ ਰੋਯਲ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਬੁਟੀਕ ਹੋਟਲ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਫ਼ਿਨੋਮ, ਪੈਨ੍ਹ, ਕਮਬੋਡਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਹੋਟਲ 92 ਰੁਕਹੱਕ ਵਿਥਈ ਦਾਉਣ ਪੈਨ੍ਹ, ਸੰਗਕੱਤ ਵਾੱਟ ਫ਼ਿਨੋਮ, ਦਾਉਣ ਪੈਨ੍ਹ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 1929 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਮੰਗ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੰਰਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀਯ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਟ੍ਰੋਟਰਸ ਅਤੇ ਐਡਵੈਂਚਰ੍ਰਸ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਤੱਰਕਾਰ, ਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਪਤਵੰਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੈਫ਼ਲਸ ਹੋਟਲਸ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਲ 1970 ਅਤੇ 1975 ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਤਰਕਾਰ ਜੋ ਫ਼ਿਨੋਮ ਪੈਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਇਸਹੀ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਰੁੱਕੇ, ਅਤੇ ‘ਦਾ ਕਿਲਿੰਗ ਫਿਲਡਸ’ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਸੈਟ ਇਸਹੀ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੇਮਰ ਰੌਗਸ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼੍ਰੈਂਚ ਅਮਬੈਸੀ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਥਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪਨਾਹ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਥਾਂ ਹੈ.
ਇਹ ਹੋਟਲ ਅਕਸਰ ਮਹਾਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ, ਜੈਕੀ ਓ, ਐਂਡ੍ਰੇ ਮੈਲਰੌਕਸ ਅਤੇ ਡਬਲਿਊ. ਸੋਮਰਸੈਟ ਮੌਘਮ ਲਈ ਰੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣ ਗਈ, ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪਤਰਕਾਰ ਸਿਡਨੀ ਸ਼ੈਨਬਰਗ ਅਤੇ ਜੋਨਸਵੈਨ ਨੇ ਜਿਨੇ ਸਮੇਂ ਕੰਮਬੋਡਿਆ ਦੀ ਸਿਵਲ ਜੰਗ ਦੀ ਖਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸਹੀ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ
ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਕਾਲੇ ਪੈਸਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਸੀ।
ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜਤਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨਾਲ ਨਕਦੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਬੰਬਈ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 50 ਦੇ ਸਟਾਕ ਸੂਚਕ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਲਈ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਨੋਟ-ਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਨਾ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ, ਨਾ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਫ਼ੰਡਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗੀ ਤੇ ਨਾ ਜਾਲ੍ਹੀ ਕਰੰਸੀ ਦਾ ਚਲਣ ਰੁਕਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਾਕਮ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਨੋਟ-ਬੰਦੀ ਲਾਹੇਵੰਦੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੰਦ ਹੋਏ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, 'ਸਪੈਸੀਫਾਈਡ ਬੈਂਕ ਨੋਟ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨੋਟਬੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਜ਼ 0.7 ਕਰੰਸੀ ਕੌਮੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ 99.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੋਟ ਤਬਾਦਲੇ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਏ।
ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਾ ਧਨ, ਕੌਮੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰਨ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਪੱਖੋਂ ਨੋਟਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਕਾਰਗਰ ਨਹੀਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।
ਕਈ ਬੈਂਕਰ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵਿਮੁਦਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਗਠਿਤ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
2006 ਵਿੱਚ ਕ਼ਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਤਮਗਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਮਿਲਿਆ।
2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਵੱਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਗਰੁੱਪ, ਜੰਗ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਨਿਊਜ਼ਪੇਪਰ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਪਾਵਰ" ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਿਆਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ "ਔਰਤ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ 11-12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ।
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪਾਰੂਲ ਠੱਕਰ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੀ ਫਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਮਟੂਭਾਈ ਜਮੀਆਤਰਾਮ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਅ ਫਰਮ ਅਤੇ ਮੈਡਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜੇ.ਪੀ. ਮੋਰਗਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ 2.1 ਖਰਬ ਡਾਲਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਐਕਸ਼ਟੈਂਸ਼ਨ ਹੈ।
ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਲਪਨਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਠਿਤ ਕਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ਾਰਚਯੂਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੰਜਾਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਕਲਪਨਾ ਮੋਰਪਾਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਈ 1949 ਨੂੰ ਭਵੰਡਸ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਬੇਨ ਤੰਨਾ ਦੇ ਲੋਹਾਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਨਾਲ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ।
1975 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਪੋਲਕ ਅਤੇ ਵਾਰਡਵੈਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਬੈਂਕ ਦੇ ਜਨਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਦੇ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਏਸ ਏਨ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਰਜਿਨ ਏਕ੍ਸਪ੍ਰੇਸ ਦੇ ਵਿਲੇ ਤੋ ਬਾਦ ਓੰਡ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ. 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2005 ਨੂੰ ਏਸ ਏਨ ਹੋਲ੍ਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰਿਚਰਡ ਬ੍ਰਾਨਸਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰ੍ਜਿਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਦਿਤਾ. 31 ਮਾਰਚ 2006 ਅਤੇ ਵਿਰ੍ਜਿਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਲੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿਤਾ. 7 ਨਵੰਬਰ 2006 ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਸ ਕੋਨ੍ਫਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀਆ ਉਡਾਨਾ 25 ਮਾਰਚ 2007 ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ.
ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੀ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਤਾ ਮੁਖ ਦਫਤਰ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਤੇ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀਆ ਯੂਰੋਪ, ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਾਸਤੇ 90 ਉਡਾਨਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਚਾਰਟਰ ਸੇਵਾਵਾ, ਸਾਮ੍ਬ ਸੰਬਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰੂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼, ਇੰਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾੰਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪੇਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਮੈਬਰ ਹੈ।
ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ “ਆਈ ਏ ਟੀ ਏ” ਕੋਡ ਏਸ ਏਨ ਇਸ ਦੇ ਸੇਬੇਨਾ ਅਤੇ ਏਸ ਏਨ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਤੋ ਲੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਡੀਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਵੇਗੀ 26 ਅਕਤੂਬਰ 2008, ਕੋਡ ਬਦਲ ਕੇ ਤੋ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ
15 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕੀ ਯੂਰੋਪੇਨ ਕਮਿਸਨ ਨੇ ਲੁਫਤਸਾਨਾ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਹਿਸਾ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ।
ਯੂਰੋਪੇਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਇਸ ਸਹਮਤੀ ਤੋ ਬਾਦ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ
ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋ ਪਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਰੋਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, 2013 ਵਿੱਚ ਨਾਹੇਦ ਅਖਤਰ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਨਮ ਮਜੀਦ ਅਤੇ ਸਾਇਮਾ ਜਹਾਨ ਵਰਗੇ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਹਿਟ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਾਇਨ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ,ਅਪਨਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਖਾਲਿਦ ਅਸਗਰਨਾਲ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਲਤਾਨ ਤੇ ਰਾਗ ਮਲਾਰਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ।
ਅਖਤਰ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਾਏ ਜਿਨਾ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ, ਪੌਪ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ, ਕਵਾਲੀਆਂ, ਨਾਤ ਅਤੇ ਹਮਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।
ਡਾ• ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਕਾਵਿ-ਸਤਰ ਕਿਸੇ ਲੋਕਗੀਤ ਜਾਂ ਕਾਂਢ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਜੋਂ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੀਤ ਤੇ ਕਾਂਢ ਦੀਆਂ ਅਰਥ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ-ਹਥਲੀ ਜਿਲਦ -'ਚੰਨਾ ਵੇ ਤੇਰੀ ਚਾਨਣੀ'- ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨਿਰਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੀਤ ਦਾ ਹੀ ਸੰਕੇਤਕ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਵੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
'ਮੰਗਲਾਚਰਣ' ਵਜੋਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਲੋਕਗੀਤ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਗੀਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਕਾਈ ਅੰਦਰਲੇ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਠੋਸ ਚਿੱਤਰ ਉਘੜਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕਾਈ ਅੱਗੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਗੀਤ ਵਿਚਲੇ ਚੰਨ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਚਾਨਣੀ ਦਾ ਸੰਬੋਧਕ ਨਾਇਕਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਜ-ਪਰਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਘੜਦਾ ਹੈ।
ਚੰਨ ਦੀ ਉਦਾਸ ਚਾਨਣੀ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਫਿੱਕੀ ਲੋਇ ਦੇ ਚਿਤਰਪਟ ਉੱਤੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਜਗਤ ਦੇ ਦੋ ਪਾਤਰ ਚਿਤਰ ਉਘੜਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੰਬੋਧਕ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸੰਬੋਧਿਤ।
ਸੰਬੋਧਕ ਧਿਰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਧਿਰ ਨੂੰ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਜਗਤ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਨਵੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਬਹੁੜਦੀ ਹੈ- ਸੱਸ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਗਤ ਦੀ ਖਲਨਾਇਕਾ।
ਸੱਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਘੂਰਦੀ ਕਿ ਮੈਦੇ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਮਹਿੰਗੀ ਵਸਤੂ ਅਜਾਈਂ ਗਈ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਝਿੜਕਦੀ ਹੈ ਕਿ'ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਮੈਦਾ ਥੌੜ੍ਹਾ ਪਿਆ' ਹੈ।
ਸੱਸ ਵੱਲੋਂ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਝਿੜਕਣ ਲਈ ਘੜੀ ਗਈ ਤਰਕ ਦਾ ਬੇ-ਬੁਨਿਆਦ ਹੋਣਾ ਹੀ ਉਸਦੇ ਧੱਕੜ ਤੇ ਜਾਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲੋਕਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੀ ਵਰੀ ਭੈਣ ਦੀ ਮਾਂ, ਬਾਬਲ ਤੇ ਵੀਰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਪਾਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਉਘੜਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੋ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਚੰਨ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਕਰਨੀ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਆਹੁਤਾ ਮੁਟਿਆਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੱਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸਗੋਂ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਬੇਗਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦੁੱਖ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕਾਈ ਦਾ ਮਾਨਵੀ ਅੰਗ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਉਹ ਔਰਤ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਇਸ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਯੋਗ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤ ਜਗਤ ਦੇ ਸੀਮਿਤ ਝਰੋਖੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਜਗਤ ਵੀ ਛੋਟਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤ ਜਗਤ 'ਰਸੋਈ' ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕਾਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨੂੰਹ ਤੇ ਸੱਸ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਿਰੋਲ ਕੰਮ ਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ 'ਗਾਲ਼ੀਆਂ' ਵਿੱਚ ਵਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਗੀਤ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਆਪਣੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਯੋਗ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੀ ਬੇਬਸੀ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ-'ਏਥੇ ਮੇਰਾ ਕੌਣ ਸੁਣੇ'।
ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਗਾਨਗੀ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਅਨੁਭਵ ਨਾਇਕਾ ਹੰਢਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪਾਸਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ- ਇਹ ਲੰਮੇ ਗੌਣ।
ਜਿਲਦ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਤਰ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਹਥਲੀ ਜਿਲਦ ਦੇ ਲੰਮੇ ਗੌਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਡਾ• ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ-" ਲੰਮੇ ਗੌਣ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਮਲਵੈਣਾਂ ਵਲੋਂ ਲੰਮੀਆਂ ਹੇਕਾਂ ਲਾ ਕੇ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਮਲਵਈ ਸਵਾਣੀਆਂ ਇੱਕ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ, ਦੋ ਦੇ ਜੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਂਝੀ ਹੇਕ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆ ਹਨ।
ਇਹ ਲੰਮੇ ਲੋਕਗੀਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੇਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕਗੀਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ, ਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮੁਢਲੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨਾਂ, ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ, ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੈਟਰਨ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਘੜਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਇਕਾਈਆਂ 'ਵਿਅਕਤੀ', 'ਪਰਿਵਾਰ', ਅਤੇ 'ਪਿੰਡ' ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੁਆਲੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪਰਪੰਚ ਉਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਨਾਲ ਰੂਪ, ਸਾਰ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਿੰਨਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਡਾ•ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਲੋਕਗੀਤ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਚਾਰ-ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਉਚਾਰ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦਾ ਵਿਚਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਗੀਤ ਦੀ ਇਸ ਜੀਵੰਤ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਇਸੇ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੜਨਾ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ• ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਗੀਤ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਤੋਰ ਤੇ ਸਮਵਿਥ ਰੱਖ ਕੇ ਸੰਪਾਦਨਾ-ਤਰਤੀਬ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸੇ ਸਹਿਜ ਤੋਰ ਤੇ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਂਢਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਤੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਾਂਢਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਸਮੇਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਯੋਜਨਾ, ਕਾਂਢਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਕਾਂਢ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੀਤ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਇਕਾਈ ਹੋਵੇ।