polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ- ਦ੍ਰਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਗੁਣਨਾਤਮਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਚਕਾਰੀ ਸੁਧਾਰਵਾਦ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਨ ਲਗਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਥਾ-ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ,ਦੂਜੇ ਿਵਸ਼ਵ ਯੁੱਧਨਾਲ,ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਵਰੋਸਾਏ ਮਧਵਰਗੀ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ,ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਰਾਬਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਲੱਭਤਾਂ ਨੇ ਠੋਸ ਧਰਾਤਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਤੀ ਸਿਧਾਂਤ, ਡਾਰਵਿਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ,ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਸਮਾਜ,ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੌਣ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦੇ।
ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਕਨਸੋਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ,ਦਰਦ,ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਅਤੇ ਮੁਸਾਫਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਮਿਲਨੀ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ,ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ,ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ,ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁਗਲ ਅਤੇ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਸੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਤਕੜੀ ਅਧਾਰਸ਼ਿਲਾ ਹੋ ਨਿਬੜੀਆਂ।
'ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ' ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਵਲੋਂ ਿਦੱਲੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਿਹਤ ਦੀ ਇਤਹਾਸਕਾਰੀ' ਅਧੀਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਆਪ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
"ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਵੇਰਵੇ ਦਰਜ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹਿਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ,ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਹੋਏ ਖੋਜ-ਕਾਰਜ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦੇਣ ਉਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇਰੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਉਪਲਭਦ ਕਰਾਈ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਮੁਕੰਮਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਡਾ.ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।
ਡਾ. ਅੰਸਾਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਹ ਖਿਲਾਫ਼ਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮਰਥਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਖਲੀਫੇ, ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਹਟਾਣ ਦੇ ਮੁਸਤਫਾ ਕਮਾਲ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਿਲਾਫਤ ਨਿਕਾਏ, ਲੀਗ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਡਾ. ਅੰਸਾਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤਿਅੰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅੰਸਾਰੀ ਪਰਵਾਰ ਇੱਕ ਮਹਲਨੁਮਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਦਾਰੁਸ ਸਲਾਮ ਜਾਂ ਏਡੋਬੇ ਆਫ ਪੀਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਅੰਸਾਰੀ ਪਰਵਾਰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਘਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਕਾਇਦਾ ਆਧਾਰ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਸੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਲਾਕ ਹਾਸਪਿਟਲ ਅਤੇ ਚੈਰਿੰਗ ਕਰਾਸ ਹਾਸਪਿਟਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਚੈਰਿੰਗ ਕਰਾਸ ਹਾਸਪਿਟਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਸਾਰੀ ਵਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਡਾ. ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਏਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ 1927 ਦੇ ਅਜਲਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੇ।
1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿੰਨਾਹ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੱਖਵਾਦ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਡਾ. ਅੰਸਾਰੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆ ਗਏ।
ਡਾ. ਮੁਖਤਾਰ ਅਹਿਮਦ ਅੰਸਾਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ।
ਡਾ. ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ 1927 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਬਾਨੀ, ਡਾ. ਹਕੀਮ ਅਜਮਲ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੁਲਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮੁਖਤਾਰ ਅਹਿਮਦ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1880 ਨੂੰ ਨਾਰਥ-ਵੈਟਰਨ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸੇਸ ਵਿੱਚ ਯੂਸੁਫਪੁਰ-ਮੋਹੰਮਦਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਸਿੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਈ ਸੀ ਏ ਆਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਐਨ.ਬੀ.ਪੀ.ਜੀ. ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ , ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੀਤੀ; ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ . ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ , ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ 340 ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਨੋ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ​​ਦੀ ਅੰਤਰਸੰਗਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਲਿਤ ਟ੍ਰਾਂਸਫੋਬਿਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਜਾਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਕਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਬਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤਾਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ਾੱਟ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਨੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ" ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਕੱਦੂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9.30 ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਰੋਜਾਨਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਹ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 10 ਵਜੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ. ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੁੱਟੀ ਸਮੇਂ ਇਸਨੂੰ 3.30 ਵਜੇ ਬਾਕੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਦੂਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕੀ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਬਾਨੋ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਰਕਾਰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਥਾਨ, ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।
"ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮਾਤਰਾ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ।
" ਉਹ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਕ 'ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ' ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਅੰਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਐਫੀਲੀਏਟਡ ਕਾਲਜ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਖ ਇਸ ਨੇ ਲਿੰਗ ਭੇਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੇ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸਦੀ ਇਸ ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਕਾਰਣ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰੇਸ ਨੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੇੰਡਰ ਸਮਾਜ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਾਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖਤ ਮਹਿਨਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਨੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਫਰਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੈਂਪਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਕਥਿਤ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਿਆ।
ਗ੍ਰੇਸ ਬਾਨੂ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੇੰਡਰ ਔਰਤ ਹੈ।
ਘਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮਪਿਊਟਰ ਇੰਜਨੀਆਰਿੰਗ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਬਾਨੋ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਟ੍ਰਾਂਸ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੇਨਈ 'ਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਰਤੀ ਗਾਉਣ ਮਂਗਰੋਂ ਸੁੱਕੀ ਪੰਜੀਰੀ ਜਾਂ ਤਿਲ ਚੌਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਾਂਝੀ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਮਂਗਰੋਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮਂਗਰੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਗਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੱਢੋਂ ਸੁੱਢੋਂ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਧ ਤੋਂ ਲਾਹਕੇ ਇੱਕ ਸੁੱਚੀ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗਲੇ ਕਿਸੇ ਟੋਭੇ ਜਾਂ ਸੂਏ ਵਿੱਚ ਜਲਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਟੁਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵਸਤੂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਹੇਲੀ, ਮੁਦਾਵਣੀ, ਬੁਝੋਵਲ, ਬੁਝੱਕਾ, ਬੁਝਾਣੀ, ਬਤੌਲੀ ਤੇ ਬਾਤਾਂ ਆਦਿ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲਪਿਤ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਉਤੱਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਵੀ ਧੋਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਮਿਲ਼ਦੀਆਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕਜੀਵਨ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਿੱਕੇ ਵੀਰਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਖਿਡਾਉਂਦੀਆਂ ਰੋੜਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਥਾਲ਼ ਸੱਤਾਂ ਤੈਹਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਲੀਰਾਂ ਦੀ, ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁੰਦੀ ਹੋਈ, ਗੇਂਦ ਨਾਲ਼ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਿੱਦੋ ਜਾਂ ਖੇਹਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖੇਡ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਰਲ਼ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ ਉਂਜ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੜੀਆਂ ਇਹ ਖੇਡ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਿੱਦੋ ਨੂੰ ਹਵਾ ਚ ਉਛਾਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਤਲ਼ੀ ਤੇ ਬੋਚਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਹਿਰੇ ਤਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਲੀ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬੁੜਕਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਾਲ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਥਾਲ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।
ਅਰਧਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਵੱਲ ਉਤਸੁਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਂਗਾ ਖਿੱਦੋ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਥਾਲ ਮੁੱਕਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਜਾ ਥਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਭੈਣ ਵੀਰੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਨ ਸਧਾਰਨ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਮੱਤ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਸੇ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਰਚਨਾਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਜਨਨ ਭੂਮੀ ਆਖ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਵੇਦ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਣਜ ਕਰਨ ਆਏ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਭਰਤ ਤੋਂ ਅਰਬ ਤੇ ਈਰਾਨ ਆਦਿ ਹੁੰਦੀਆਂ ਯੂਨਾਨ ਪੁੱਜੀਆਂ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਪੰਚ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਂਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਵੱਡ ਕਹਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਣਾਢੇ ਰੀਸ਼ੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੱਕ ਸੱਚ ਲਈ ਜੂਝਣ ਵਾਲੇ ਸਨਮਾਨੇ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤੀ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਜਨਸਧਾਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਰੁਣਾ ਰਸ ਅਤੇ ਹਾਸ ਰਸ ਦੀ ਚਾਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਗਲੇਫੀਆਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਰੋਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੂਠਾ ਰਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿੱਕੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ਤੇ ਖੜੋਈਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋ ਕੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਮਧਾਣੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਘੀਆਂ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਮਂਗਰੋਂ ਉਹ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਜੋੜਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਤਣਕੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਪਰ ਚਰਕ ਚੂੰਡੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੇੜੇ ਤੇ ਗੇੜਾ ਬੰਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਕੇ ਤਾੜੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲ ਨਾਲ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਲੇ ਟੱਪੇ ਨੂੰ ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਅੱਸੂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਰਾਤੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਜੇਕਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪੂਜਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੱਖੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਾ ਅਗਨਿਹੋਤਰੀ: ਪਹਿਲੇ ਨਰਾਤੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਣ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲੀ ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਕੇ ਚੀਕਨੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚੰਦਉਏ ਜਾਂ ਤਾਰੇ ਬਣਾ ਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਰੇ ਅਥਵਾ ਟਿੱਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਈ ਸਿਆਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਲਈ ਗਹਿਣੇ ਨੱਥ, ਮਛਲੀ, ਚੂੜਾ, ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ, ਬਾਂਕਾ ਅਤੇ ਚੌਂਕ ਆਦਿ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਘਿਉ ਦਾ ਚਮੁੱਖੀਆਂ ਦੀਵਾ ਬਾਲ਼ਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਮੰਤਰ ਵਜੋਂ ਇਹ ਗੀਤ ਆਰੰਭਦੀਆਂ ਹਨ:-
ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੌਕਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਮੁੰਦਰੀਏ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕਗੀਤ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਜੋ ਲਿਹੜੀ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੁੱਲੇ ਭੱਟੀ ਨਾਮੇ ਡਾਕੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਥਾਹ ਸਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਭੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂ ਅਗੰਮੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਪਹਿਲੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸਾਰਾ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਬਾਲਾਂ ਨੇ ਖੇਡਦਿਆਂ ਹੀ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਿਆ, ਮਾਂਜਿਆ ਅਤੇ ਲਿਸ਼ਕਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਰੀਆਂ, ਕਿੱਕਲੀ, ਥਾਲ਼, ਲੋਹੜੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ, ਟੱਪਿਆਂ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਭਧ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ।
ਆਪ ਘੋੜੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੰਡਾ ਵਿਚਾਰਾ ਜਿਹੜਾ ਨਿਆਣਾ ਏਂ, ਉਹਨੂੰ ਪੈਦਲ ਤੋਰਿਐ."
ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਣ ਲੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਖ ਲਓ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦਾ ਜਮਾਨਾ ਆਪ ਤਾਂ ਡੰਡੇ ਵਰਗਾ ਹੋਕੇ ਘੋੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦੈ ਤੇ ਬੁਢੇ ਵਿਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪਾਦਲ ਤੋਰਿਐ" ਏਨੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਠੀਕ ਨੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ ਆਖਰ ਕਰੀਏ ਕੀ?
ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੁੱਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਤੇ ਨਵ ਜਨਮੇਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਧਾਈਆਂ ਦੇ ਗੁੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੱਚੇ ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ, ਰਿਉੜੀਆਂ, ਤਲੂਏਂ, ਬੱਕਲੀਆਂ, ਦਾਣੇ ਤੇ ਪਾਥੀਆਂ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਹੀ ਲੋਹੜੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਅਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਚੁੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਠਾਂ ਦੇਕੇ ਝੋਲੇ ਬਣਾਏ ਹੁਂੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਗੋਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਮਿਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਨਿੰਦਕੇ ਆਖਿਆ," ਦੇਖੋ ਇਹ ਕਸਾਈਆਂ ਨੇ ਬੇਜਾਨ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਲਿਆ ਏ, ਦੋਵੇਂ ਸਾਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਬੈਠੇ ਨੇ
ਉਹ ਵਿਚਾਰੇ ਠਿੱਠ ਜੇ ਹੋਕੇ ਉੱਤਰ ਪਏ ਅਤੇ ਲਗਾਮ ਫੜਕੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਟੁਰ ਪਏ।
ਰਾਹੀਆਂ ਨੇ ਘੋੜੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦੇ ਸੁੰਦੇ ਪੈਦਲ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਖਿਆ, ਦੇਖਲਓ ਬਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਅਸਲੀ ਮੂਰਖ।
ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾਉਣ ਲਈ ਮਧੁਰ ਸੁਰ ਅਤੇ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਦੁਲਾਰਦੀਆਂ ਪੁਚਕਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਵਲ ਮਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਲਾਲ ਨੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਬਲਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਦਾਦੀ, ਤਾਈ, ਚਾਚੀ, ਭੂਆ, ਨਾਨੀ, ਮਾਸੀ ਤੇ ਮਾਮੀ ਵੀ ਲਾਲ ਨੂੰ ਲਾਡ ਲੜਾਉਣ ਸਮੇਂ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖਿਡਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੋਰੀਆਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਰੀਆਂ ਕੇਵਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੁਆਉਣ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ਼ਮੀਤ ਸਿੰਘ ਟੀਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਟਾਰ ਵਾਈਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕ ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਤੋ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ।
ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਧਿਆਣਾ ਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋ ਪਿਤਾ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸੁਖਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫਿਸਰ ਡਾ.ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿੰਘ ਤੋ ਲਈ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਵਾਈਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨੂੰ 24ਨਵੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਟਰਾਫੀ ਜਿਸ ਦੇ ਜੇਤੂ ਦੀ ਟਰਾਫੀ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਜੋ ਜੀਤਾ ਵਹੀ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ" ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗਾਇਕ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਇਸ਼ਮੀਤ ਦੋਵੇ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾ ਸ਼ਾਨ ਖੁਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸ ਪਾ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਖੁਦ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋ ਬਾਅਦ "ਜੋ ਜੀਤਾ ਵਹੀ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ" ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਲਈ ਸ਼ਬਦ "ਡਿਠੇ ਸਭੇ ਥਾਵ" ਗਾਇਆ।
ਜਦੋਂ ਫਿਲਮ ਰਿਲਜ਼ੀ ਹੋਈ ਤਾ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ਼ਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ ਮੰਨਿਆ।
ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ ਉਹ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ,ਬੈਂਕਾਕ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਕਨਸਰਨ ਵਿੱਚ ਜਾਦੇ ਰਹੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਖੀਰਲੀ ਪਰਫੋਰਮੈਸ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਰਹੀ।
ਉਹ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਸਵਮਿੰਗ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਸਵਮਿੰਗ ਕਰਨ ਗਏ ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਮਿੰਗ ਨਾ ਆਉਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਦਦ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਤੋ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 29 ਜੁਲਾਈ 2008 ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਧੜਕਦੀ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧੂਰੀ ਰਹੀ ਗਈ।
ਇਸ਼ਮੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ, ਅਭਿਜੀਤ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਅਲਕਾ ਯਾਗਨਿਕ ਨੇ ਦੁਖ ਜਤਾਇਆ।
ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਆ ਜਾਂ ਈ ਬਟੂਆ, ਇੱਕ ਬਿਜਲਾਣੂ ਆਲਾ ਹੈ ਜੋ ਨਕਦੀ ਦੇ ਬਿਜਲਈ ਜਾਂ ਬਿਜਲਾਣਵੀ ਲੈਣ ਦੇਣ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਔਨ-ਲਾਈਨ ਖਰੀਦੋ ਫ਼ਰੋਖ਼ਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭੰਡਾਰ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਜਾਂ ਆਮ ਫ਼ੋਨ ਰਾਹੀਂ ਨਕਦੀ ਦਾ ਲੈਣ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਖ਼ਰੀਦਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਧਾਰਕ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਡਿਜਟਲ ਜਾਂ ਈ ਬਟੂਏ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤੀ ਕਾਰਡ, ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਕਾਰਡ ਆਦਿ ਕਈ ਕਾਰਡ ਵੀ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਈ ਬਟੂਏ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬੇਤਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਟਰਮੀਨਲ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਅਸਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਐਨ ਆਫ ਸੀ ਜਾਂ ਨੀਅਰ ਫ਼ੀਲਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਿਜਿਟਲ ਬਟੂਇਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਨਕਦੀ ਦੇ ਲੈਣ ਦੇਣ ਬਲਕਿ ਉਮਰ ਦੀ ਤਸਦੀਕ, ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀ ਤਸਦੀਕਾਂ ਲਈ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ " ਵੈਲਟ ਮੋਬਾਈਲਸ" ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਚਲਨ ਬਹੁਤ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸ਼ਖਸੀ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਐਨਕਰਿਪਸ਼ਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਂਉਦਾ ਹੈ।
ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਏ ਇੱਕ ਸੇਵਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰਵਰ ਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਵਰ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਏ ਨੂੰ ਥਿਨ ਵੈਲਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਰਵਰ ਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਵਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਇਆਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਬਹੁਤ ਪਰਚੂਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਖਰੀ ਸਿਰੇ ਦੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁੰਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ, ਦਿਨਬਦਿਨ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਏ ਦਾ ਸੂਚਨਾ ਅੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਾਰ ਡੈਟਾ ਹੈ।
ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਏ ਦਾ ਚਲਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੋਟਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਰਿਲਾਇੰਸ, ਫਲਿਪਕਾਰਟ ਤੇ ਐਮਜ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਕਾਮਰਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਿਜਟਲ ਵੈਲਟ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਡਿਜਿਟਲ ਬਟੂਏ ਦਾ ਕੁੰਜੀਵੱਤ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਤੇ ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਆ ਆਲਾ ਦੋਨੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅਧਾਰਤ ਪੇਟੀਐੱਮ ਡਿਜਟਲ ਬਟੂਆ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਬਲਕਿ ਸਧਾਰਨ ਫ਼ੋਨ ਤੇ ਵੀ ਆਈ ਵੀ ਆਰ ਐਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਟੋਲ ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਣੂੰਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ- ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਾਬਾ ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਬਾ ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹਨੇ ਕੁ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਧੂ ਗੋਤ ਦੇ ਗਾਹੂ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਾਣੂੰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵਸਾਇਆ।
ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾ ਰਿਹਾ ਕਿਓਂਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ 'ਹੁੰਨਦਾ' ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗਾਹੂ ਨੇ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
'ਹੁੰਦਾ' ਨੇ ਘੱਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਸਾਉਲ ਤੇ ਨੰਦ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋਹੜੀ ਗੱਡੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੋਤ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਣੂੰਕੇ ਗਿੱਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਾਗਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਮਾਣੂਕੇ ਪੱਤੀ ਫੇਰੂ ਤੇ ਦੰਦੂ ।
ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦੂਰੀ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 09 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।
ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਮਾਣੂੰਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਬੱਸ ਕਿਰਾਇਆ 15 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਮਾਣੂੰਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਬੱਸ ਕਿਰਾਇਆ 10 ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 350 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
1887 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਚੈਪਲਿਨ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਥ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
1890 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੰਨਾਹ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਦੀ ਪੀਣ ਦੀ ਲਤ ਦੇ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਗੜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਚੈਪਲਿਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਫਾਮਰ, ਲੀਓ ਡਰਾਈਡੇਨ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
31 ਅਗਸਤ 1892 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ, ਵ੍ਹੀਲਰ ਡਰਾਈਡੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਕਵਾਇਰ, ਸਾਊਥਵਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ।
ਕਰੀਬ 1883 ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਲਗਭਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਿਡਨੀ ਹੌਕਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਵਿਟਵਾਟਰਸਰਾਂਡ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਟੈਫ਼ਨ ਵੇਸੀਮੈਨ ਨੇ 2008 ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਚੈਪਲਿਨ: ਏ ਲਾਈਫ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1884 ਵਿੱਚ, ਹੌਕਸ ਦੁਆਰਾ ਗਰਭਵਤੀ, ਉਹ ਲੰਦਨ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਰਲਸ ਚੈਪਲਿਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।
1885 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹੌਕਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਿਡਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲੇ ਹਾਵਰੇ ਦੇ ਰਾਇਲ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਟੇਜ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਚੈਪਲਿਨ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਨਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲਿਲੀ ਲੇਂਗਟਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਿਲੀ ਹਾਰਲੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਮਨਪਰਚਾਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।
1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਕੈਚ ਸ਼ਮਸ ਓ ਬਰਾਇਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਪਾਰਟਨਰ ਚਾਰਲਸ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਦਿੱਖ ਤੇ ਫ਼ਿਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਗਈ. ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਿਆਂ, ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ "ਦੈਵੀ-ਦਿੱਖ" ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ "ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਾਦੂ-ਅਸਰ ਵਾਲੀ" ਨਾਰੀ ਸੀ।
ਚੈਪਲਿਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਸਕ ਮਾਈਗਰੇਨਜ਼ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰਾਬ ਪੀਣ ਕਰਕੇ ਪਾਗਲਪਣ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੰਡਨ ਕਾਉਂਟੀ ਅਸਾਇਲਮ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੰਨਾਹ ਚੈਪਲਿਨ ਲੰਡਨ ਦੇ ਅੰਪਾਇਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਵੌਡਵੀਲ ਕੋਰ ਦ ਬੈਲੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
1894 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਐਲਡਰਸੋਟ ਵਿੱਚ ਕੈਟੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਚਾਰਲੀ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਹੰਨਾਹ ਚੈਪਲਿਨ, ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਮ ਹੰਨਾਹ ਹੈਰੀਏਟ ਪੈਡਲਿੰਗਹੈਮ ਹਿੱਲ, ਸਟੇਜ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਲੀ ਹਾਰਲੀ , ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਨਾਚੀ ਸੀ ਜੋ ਜੋ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਅੱਧੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਿਡਨੀ ਚੈਪਲਿਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵ੍ਹੀਲਰ ਡਰੀਡਨ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬੀਮਾਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਫਿਲਿਸ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸਟੇਜ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ, ਚੈਪਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਸੀਓਣ ਨਾਲ ਨਿਗੂਣੀ ਜਿਹੀ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਟੇਜ ਐਕਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੈਂਟੋਮਾਈਮ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਘੜ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾਰਹੇ, ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ ਕਿ 29 ਜੂਨ 1895 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਮਬੇਥ ਇਨਫਰਮਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ, ਚਾਰਲੀ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰੈਸ ਨੋਟਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਲਿਲੀ ਹਾਰਲੀ" ਲਿਖਿਆ ਜੋ "ਗੇਟੀ ਐਂਡ ਸਟਾਰ, ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਿੱਟ ਰਹੀ, ਹਰ ਰਾਤ ਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸ਼ੋ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ।
1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਪਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕੇਟ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਕਿਟੀ ਫੇਅਰਡੇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਚਾਰਲਸ ਫਰੈਡਰਿਕ ਹਿੱਲ, ਇੱਕ ਰਾਜ ਮਿਸਤਰੀ, ਇੱਕ ਮੋਚੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਰੀਅਮ ਐੱਨ ਹਾਜ ਇੱਕ ਮਰਕਰੀਲ ਕਲਰਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਈਨ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਚਿੰਤਾ ਪੋਲੀ ਰੇੱਡੀ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾ ਇੱਕ ਅਣੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਮੇਘਨਾ ਰੇੱਡੀ, ਸਾਬਕਾ ਵੀਜੇ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਮਾ ਰੇੱਡੀ, ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੰਬਈ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਮਾਹਿਮ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸਿਡਨਹਮ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਰੇੱਡੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਪੰਕਜ ਉਦਾਸ ਦੇ 1997 ਵਿੱਚ "ਔਰ ਆਹਿਸਤਾ" ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ, ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਮੀਰਾ ਨੇ ਡੇਬਿਊ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰਵਨਾ ਸੁਬਬਿਆਹ ਦੀ, ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ,2000 ਵਿੱਚ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਫੀਚਰ ਨਾ ਸੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ 2002 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਮੈਂਨੇ ਦਿਲ ਤੁਝਕੋ ਦਿਯਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।
2004 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਵਿੱਚ ਅਨੀਲ ਕਪੂਰ, ਆਦਿਤਿਆ ਪੰਚੋਲੀ ਅਤੇ ਕੋਇਨਾ ਮਿਤਰਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰੈੱਡੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਹੋਸਟੇਸ ਓਪਰਾਹ ਵਿਨਫਰੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਹੈ।
ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਗੋਦਰੇਜ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵਾਲੀ ਸਵਾਗਤ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚਲੀ ਪਿਛਲੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਓਪਰਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਰੈਡੀ ਦੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੀਰਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾੜੀ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸਮੀਰਾ ਰੇੱਡੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਵਿਮਾਨ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ 1948 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, 60 ਮਿਲੀਅਨ ਫ੍ਰੇੰਚ ਫ੍ਰੇਂਕ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 35%, ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੀ 35% ਅਤੇ 30% ਦੇ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਸਨ. 1 ਅਪ੍ਰੇਲ 1949 ਨੂੰ ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਛ ਡਗਲਸ -3 ਵਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰੂਟ (ਟੁਨਿਸ – ਬੋਨ – ਏਲਗ੍ਰਿਸ, ਟੁਨਿਸ – ਅਜੇਕੋ – ਨੀਸ, ਟੁਨਿਸ – ਬਸਤਿਆ – ਨੀਸ, ਟੁਨਿਸ – ਰੋਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਉੜਾਨ ਟੁਨਿਸ ਅਤੇ ਮਾਰਸੇਲਿਸ) ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇਸ ਨਵੀਂ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰੇਨੇ ਲੇਫਵਰੇ ਸਨ
ਟੁਨਿਸ ਏਅਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1948 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰਪ, ਅਫ੍ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਿਆਵਾਹਕ ਕੇਂਦਰ ਟੁਨਿਸ- ਕਾਰਥਜ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ।
ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦਾ ਮੁਖ ਦਫਤਰ ਟੁਨਿਸ ਵਿੱਚ ਟੁਨਿਸ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਕਲਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਧੜਕਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚਲੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਰਵਾਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ-ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਈਂ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਬੋਲੀ ਪੜ੍ਹਨ-ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੇੜਾ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤ ਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਤਨ ਤੇ ਹੰਢਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਜਾਇਜ ਨਜਾਇਜ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਕੱਚ ਸੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਿ਼ਆਂ ਵਿਚ ਉੱਘੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭੈਣ ਵੀਰ ਤਕ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਬੋਲੀਆਂ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤਕ ਲਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।