polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪਰ ਸਮੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚਲੀ ਹਰ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ ਤੇ ਪੜਚੋਲਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਵਾਰਤਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਾਲਤੂ ਭਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿ ਤਰਕ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਾ ਉਤਰਦਾ ਹੋਵੇ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਬੌਧਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸੁਹਜ ਸਵਾਦ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਉਂਤਪਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ 'ਸ਼ੀਲ, ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਜਿਸ ਕਲਾਤਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਅਭਿਵਿਆਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਥਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਗਟਾਉ ਪਖ ਤੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਵਾਰਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਜਰੂਰ ਲੱਛਣ ਤਤ ਵਜੋਂ ਉਭਰਕੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲੱਛਣ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਉਂਤਪਤੀ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ
ਸ਼ੈਲੀ ਸਬੰਧੀ ਪੱਛਮੀ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪੱੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਪਲੈੈੈੈਟੋ ਤੇ
ਕਾਰਲਾਈਲ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਾਕ ਵਰਗੇ ਸਤੱਈ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਨਿਚੜ ਤੇ ਗਹਿਰੇ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰਸਤੂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਰੀਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਮਿਡਲਟਨ ਮਰੇ ਨੇ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਦਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਪਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਨ,ਲੋਨਜਾਈਨਸ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਰਿਆਸਤੀ ਨੇ ਅਕਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਇਸ ਨੋਟਿਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਅਕਾਲੀ ਐਮ.ਐਲ.ਏ. ਵੀ ਵਜ਼ੀਰੀਆਂ ਵੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ 25 ਵਜ਼ੀਰ ਤੇ 2 ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸੈਕਟਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਸਕੀਮ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ ਦਾ ਧੜਾ ਵੀ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਐਮ.ਐਲ.ਏ., ਵਜ਼ਾਰਤ ਛੋਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਿਆਸਤੀ, ਕਾਂਗਰਸ, ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਜ਼ਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋੜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰ ਦਿਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਸਾ ਪਲਟਣ ਦਾ ਫਿਰ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ 13 ਜੂਨ, 1971 ਨੂੰ ਬਾਦਲ, ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋੜ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਅਕਾਲੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰੀ ਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹ ਦੌਰੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਗੱਲ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੌਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਦਿਮਾਗੀ ਸੰਤੁਲਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੜਬੜਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਲੜਖੜਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਿਹਰੇ, ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਉੱਤੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣਾ, ਡਿੱਗ ਪੈਣਾ, ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਟਕੇ ਆਉਣਾ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਸਾਹ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਿੱਥ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਝੱਗ ਵਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਨੀਲੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਫਿਰ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਰਧ ਸੁਪਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਕੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸੱਟ, ਸਟਰੋਕ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਰਸੌਲੀ, ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਦਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਉਦੋਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਖਲਬਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਨ ਨਜਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਭਾਵੇਂ 1900 ਵਿੱਚ ਕੈਲੰਡਰੀ ਸਾਲ ਪਲਟਣ ਨਾਲ ਸਦੀ ਪਲਟਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦੀ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1849 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਸਭਿਅਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਾਪਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆ ਸਗੋਂ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਣ ਲੱਗਿਆ।
ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਵਿਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਢੇਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਬਿੰਦੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਦੀਆ ਕੁਲ ਸਰੀਰਕ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਗਲਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਮੱਧ-ਸ਼ੇ੍ਰਣੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋ ਜਨਮਿਆ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਰ ਸਿੰਘ ਹਿਤਕਾਰੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਚੇ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤੀਬਰਤਾ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਉਘੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਚੇਤੰਨ ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਖਰੀਆਂ-ਖਰੀਆ ਸੁਣਾਉੁਂਦੀ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਲਹਿਰਾਂ, ਜਿਉਂਦਾ ਜੀਵਨ, ਤਰੇਲ ਧੋਤੇ ਫੁੱਲ, ਓ ਗੀਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਬਦੱਲਾ ਦੇ ਪੱਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੰਝ ਦੀ ਲਾਲੀ ਆਦਿ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਵਿ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇ ਗੌਰਵ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਭਾਵ ਛਾਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਿੰਬਾ ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਧਾਰਨਾ ਅਥਵਾ ਗਾਇਣ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।
ਸੱਦ ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਛੰਦ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਦਾਂ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮਲ੍ਹਾਰ ਰਾਗ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਸੱਦ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਹੀਏ, ਢੋਲੇ ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੱਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਸੱਦ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧੂ ਤੇ ਫ਼ਕੀਰ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵੇਲ਼ੇ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਜੋ ਲੰਬੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ਸੱਦ ਪਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨ ਦੀ ਕੋਈ ਵੇਦਨਾ ਜਾਂ ਭਾਵ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਮਰ ਗਏ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਭਾਵਾਂ ਲਈ ਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੱਦ ਮੌਤ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨ ਦੀ ਕੋਈ ਵੇਦਨਾ ਜਾਂ ਭਾਵ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਰੰਤੂ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਮਰ ਗਏ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਭਾਵਾਂ ਲਈ ਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜੱਸ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਉੱਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਗੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਕਰੁਣਾ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰੋਗੀਕਰਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨੂੰ ਚੋਣਵੀਂ ਨਸਲਕਸ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਜੀਨ-ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋਣ।
ਇਸ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿੱਕਲ਼ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰੋਗੀ ਬਣਾਏ ਜਾਨਵਰ ਵਿੱਚ ਪਰਤੰਤਰਤਾ/ਅਧੀਨਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਝਾਈ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਸਮਰੂਪੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਜੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਗਿਝਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਨੀ ਸਮਾਜੀਕਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਜਿਹਾ ਅਮਲ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਨਵਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਗਿੱਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵ ਭਿੰਨਤਾ ਉੱਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਘਰੋਗੀ ਜਾਤੀ "ਉਹ ਜਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸੀ ਅਮਲ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ਼ ਅਸਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਚਾਰਲਜ਼ ਡਾਰਵਿਨ, ਦ ਵੇਰੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਐਂਡ ਪਲਾਂਟਸ ਅੰਡਰ ਡੋਮੈਸਟੀਕੇਸ਼ਨ, 1868।
ਹੋਪ ਰਾਈਡਨ, ਆਊਟ ਆਫ਼ ਦ ਵਾਈਲਡ: ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਡੋਮੈਸਟੀਕੇਟਿਡ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਹਾਰਡਕਵਰ, 1995।
ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਇੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਡਬੇਏ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਮੱਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਟਰੋ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬਿੰਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਜਾਲੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਟ ਹੋਰ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੂਨੇ, ਇੱਟ, ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਡੰਗਰ ਬੁਨਿਆਦ, ਅਤੇ ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਛੱਤ ਦੇ ਓਵਰਹਾਂਗ ਦੁਆਰਾ. ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਫਲੈਟ ਛੱਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਰਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਗਰਮ ਹੋਣ ਤੇ ਫੈਲਾਏਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਹੋਰ ਵੀ ਰੋਧਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਡੋਬ ਮਾਡਰਬ੍ਰਿਕਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਊਬਲੋ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਿੱਟੀ, ਕੋਬ, ਐਡਬੋ, ਮਿੱਟੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਥਰਾਂ, ਬੱਜਰੀ, ਤੂੜੀ, ਚੂਨੇ ਅਤੇ / ਜਾਂ ਬਿਟਾਮਿਨ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸਮਝ ਸਕਣ।
ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਕੰਧਾਂ, ਫ਼ਰਸ਼ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਧਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਡਬ੍ਰਿਕਸ ਜਾਂ ਕੰਡੇ ਤੇ ਡੱਬਾਬੰਦ, ਮਿੱਟੀ-ਮੋਟੇ ਭੂਮੀ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਲਾਸਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਿੱਟੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰਲ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਤਰਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਜੋਗ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਭਾਂਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਘਣੇ ਚਟਾਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਬਣਾਉਣਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਲ ਜਾਂ ਮੂਡਸਟੋਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਇੰਦਰਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਅਰਾਕੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਸਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਕੜ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੋਟ, ਸੀਲ, ਜਾਂ ਸਾਮੱਗਰੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਾਰੇ ਦੀ ਬਣਤਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਲੇਰੀ, ਮੋਰਟਾਰ, ਪਲਾਸਟਰ, ਸਟੋਕੋ ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਰੇਤ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮ ਪਾਈ ਹੋਈ ਇੱਟ ਹੈ।
ਫਟੇ ਹੋਏ ਇੱਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੰਢਣਸਾਰ ਹਨ ਪਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
"ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁਟਬਾਲ" ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੋਲ ਗੇਂਦਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਗੇਂਦ ਦੇ ਢੱਕਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਲਾਈ-ਇਕੱਠੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਾਹਰ-ਅੰਦਰ ਪਲਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨਫਲਾਟੇਬਲ ਬਲੈਡਰ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਮੋਰੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸਨ।
ਇਹ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਸ ਅਤੇ ਡ੍ਰਾਈਬਲਿੰਗ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਖਰਕਾਰ ਇੱਕ ਕਿਨ-ਮੁਕਤ ਬਾਲ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਧੀ ਕੱਟੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਨੈਮਿਸਥ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਚ, ਲੇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪਕੜ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤਕ ਬਣੀ ਹੈ.) ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਭੂਰੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਟੋਨੀ ਹਿਕਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਧੇਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿਓ, ਸੰਤਰਾ ਰੰਗ ਦੀ ਗੇਂਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਹੁਣ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਡ੍ਰਿਬਲਿੰਗ ਅਸਲ ਖੇਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਵਾਏ ਪਾਸ" ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ. ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਬਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਾਧਨ ਸੀ. ਡ੍ਰਾਇਬਲਿੰਗ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੇਂਦਾਂ ਦੀ ਅਸਮੈਟਿਕ ਸ਼ਕਲ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 1891 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜੇਮਜ਼ ਨੈਸਿਮਥ, ਮੈਸਾਚੁਸੇਟਸ ਦੇ ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੰਗ ਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ, ਇੱਕ ਬਰਸਾਤੀ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਜੀਮ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਇਨਡੋਰ ਖੇਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮੋਟਾ ਜਾਂ ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਲਈ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆੜੂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਨੂੰ 10 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਟ੍ਰੈਕ 'ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ।
ਆਧੁਨਿਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ, ਇਸ ਆੜੂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ "ਟੋਕਰੀ" ਜਾਂ ਅੰਕ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਇਹ ਅਸਮਰਥ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਲਈ ਟੋਕਰੀ ਦੇ ਤਲ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਵਾਰ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਡੋਵਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਇੱਕ ਟੀਮ ਖੇਡ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਟੀਮਾਂ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀ, ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿਆਸ) ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਟੋਕਰੀ 18 ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫੁੱਟ 10 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹਰ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਕਬੋਰਡ ਤੇ ਪਈ) ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੂਪ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ।
ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਟੀਚਾ ਦੋ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤਿੰਨ-ਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਸ਼ੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖੇਡ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਫਾ .ਲ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਇੱਕ-ਪੁਆਇੰਟ ਮੁਫਤ ਥ੍ਰੋਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਡ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਨਿਯਮਿਤ ਖੇਡ ਸਕੋਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਖੇਡ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆੜੂ ਦੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ 1906 ਤੱਕ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਟਬੋਰਡਾਂ ਨਾਲ ਮੈਟਲ ਹੂਪਸ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਗੇਂਦ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੀ. ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਇੱਕ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ।
ਜਿਸ ਵੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ. ਟੋਕਰੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਮੇਜਨੀਨ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਠੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਸ਼ਾਟ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ।
2006 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੀ ਨੈਮਸਿਥ ਦੀਆਂ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਡਾਇਰੀਆਂ, ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨਵੀਂ ਗੇਮ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡ ਦੇ ਚੱਟਾਨ ਤੇ ਡਕ ਨਾਮਕ ਖੇਡ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਫਰੈਂਕ ਮਹਾਂ, ਮੁੱਢਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗੇਮ ਦੇ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ, 1892 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਦੇ ਬਰੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੈਮਿਸਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਗੇਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਨੈਮਿਸਥ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਖੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ।
ਮਹਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸਨੂੰ "ਨੈਸਿਮਿਥ ਗੇਂਦ" ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਹ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਖੇਡ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਮਹਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ?" ਨੈਮਿਸਿਥ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਟੋਕਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸ਼ਾਟ 25 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੀ ਸਟ੍ਰੀਟਬਾਲ ਜਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅੱਧੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਰਟ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਜੁੱਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਚੌਭੁਜੀ ਮੈਦਾਨ ਉੱਤੇ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦੋਹੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੱਡੇ ਇੱਕ ਖੰਭੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ 10 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਅਤੇ 18 ਇੰਚ ਦੇ ਵਿਆਸ ਵਾਲ਼ੀ ਬਿਨਾਂ ਤਲੇ ਵਾਲ਼ੀ ਜਾਲ਼ੀਦਾਰ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਮਾਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਮਕਬੂਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਰਫੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੌਖਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਹੋਵੇ. 1897–1898 ਤਕ ਪੰਜ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਸੰਨ 1854 ’ਚ ਉਹ ਲਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡੀਨ ਬਣਿਆ।
ਬੀਅਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨਅਤਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਾਸਚਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਘਟੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਪਾਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸਚਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, ‘‘ਸ਼ਰਾਬ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?’’ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜੁਆਬ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਉਪਰੰਤ ਲੱਭਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਖ਼ਮੀਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਕਰ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਜਰਮ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਉਹ ਜਰਮ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਲੜੀ ’ਚ ਜਰਮਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਾਚਦਿਆਂ, ਐਸਟਿਕ ਐਸਿਡ , ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਤੇ ਬਿਊਟੈਰਿਕ ਐਸਿਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਉਹ ਸਾਰਬਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ’ਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਖ਼ਮੀਰਨ ਸਬੰਧੀ ਉਸ ਦਾ ਚਰਚਿਤ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਮ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੋਲਰਾਈਜ਼ਡ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਰਸਾਇਣ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਐਸਿਡ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ’ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਅਸਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟਾਰਸਬਰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਲਾਰੈਂਟ ਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਮੈਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਰਬਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਰਸਾਇਣ ਖੋਜੀ ਜੇ ਡੀ ਡੂਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।
ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਣਨਯੋਗ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖੇ।
ਪਾਸਚਰ ਸੰਨ 1848 ’ਚ ਡਿਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਾ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਸਟਰਾਸਬਰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਇਸੇ ਖੋਜ ਦਾ ਕਲਚਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਮੁਰਗਿਆਂ ਲਈ ਚੇਚਕ ਦੇ ਟੀਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।
ਉਸ ਨੇ ਮੂੰਹ-ਖੁਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਟੀਕੇ ਬਣਾ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਇਆ।
ਪੀਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ 100 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗ੍ਰੇਡ ਤਕ ਗਰਮ ਕਰਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਾਰਡ ਲਿਸਟਰ ਨੇ ਚੀਫ-ਫਾੜ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਸੈਪਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਜਰਮ ਥਿਊਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸੰਨ 1865 ’ਚ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਬੀਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਕੀੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਹੀਲੇ ਲੱਭੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮ ਉਦਯੋਗ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।
ਸੈੱਲ ਕਿਸਮ: ਰੋਗੀ ਦੇ ਮੁਆਇਨੇ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਖੁਦਰਬੀਨੀ ਜਾਂਚ ’ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਦੋ ਹੀ ਗਰੁੱਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ: ਐਕਿਊਟ ਤੇ ਕਰੌਨਿਕ।
ਐਕਿਊਟ ਲਿਊਕੀਮੀਆਂ: ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ, ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਓਂ ਕਹਿ ਲਈਏ ਕਿ ਬੋਨ ਮੈਰੋ, ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਹੈ।
ਕਰੌਨਿਕ ਲਿਊਕੀਮੀਆ: ਇਹ ਕੈਂਸਰ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਰੋ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਪੱਕੇ ਬਣਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਨਾਰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਿੰਫੈਟਿਕ: ਲਿੰਫੋਸਾਇਟ ਸੈੱਲ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਸੈਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਆਮ ਕਰਕੇ ਲਿੰਫ ਨੋਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਸੈੱਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਇਲਾਇਡ ਜਾਂ ਮਾਇਲੋਜੀਨਸ: ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਹਨ-ਲਾਲ ਸੈੱਲ, ਚਿੱਟੇ ਸੈੱਲ ਤੇ ਪਲੇਟਲੈਟਸ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਾਧਾ ਤੇ ਇਮ-ਮੈਚਿਓਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਮਾਇਲਾਇਡ ਲਿਊਕੀਮੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਐਕਿਊਟ ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਲਿਊਕੀਮੀਆ: ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕੇਸ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਐਕਿਊਟ ਮਾਇਲਾਇਡ ਲਿਊਕੀਮੀਆ: ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀਮੋਥੈਰਾਪੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਸਮ ਹੈ ਖਤਰਨਾਕ।
ਵਿਚੋਂ-ਵਿਚੋਂ ਇੰਜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੋਗ ਹੋਵੇ ਈ ਨਾ ਪਰ ਫੇਰ ਸਥਿਤੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਝ ਉਪ-ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਹੇਅਰੀ ਸੈੱਲ, ਟੀ. ਸੈਲ, ਲਾਰਜ ਗਰੈਨੂਲਰ ਤੇ ਅਡਲਟ ਟੀ. ਸੈੱਲ ਲਿਊਕੀਮੀਆ।
‘ਲਿਊਕੀਮੀਆ’ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੰਜ ਹੈ: ਲਿਊਕੋਸ-ਸਫੈਦ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ+ਹਾਇਮਾ-ਲਹੂ ਜਾਂ ਖੂਨ।
ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੂਨ ਤੇ ਹੱਡੀ ਦੀ ਮਿੱਝ ਵਿਚਲੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸੈੱਲ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਿਊਕੀਮੀਆ ਇੱਕ ਕਾਮਨ ਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਖੂਨ, ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਤੇ ਲਿੰਫਾਇਡ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਸੂੜਿਆਂ ’ਚੋਂ, ਜਾਂ ਨਕਸੀਰ, ਖੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿਚ, ਟੱਟੀ ਰਸਤੇ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਲਾਲ/ ਭੂਰੇ ਧੱਬੇ ਆਦਿ।
ਲੜਕੀਆਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਤਰਤੀਬੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਪੈਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਧੌਣ, ਨਲਾਂ ਕੱਛਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲਿੰਫ ਨੋਡਜ਼ ਦੇ ਵੱਧਣ ਨਾਲ ਗਿਲਟੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਕਿਸਮ ਵਾਲੇ ਲਿਊਕੀਮੀਆਂ ਵਿਚ।
ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਇੱਕ ਗਣਿਤਕ ਸਮੀਕਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਫਲਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਫਲਨ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਦੋਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਇਹ ਸਬੰਧ ਖ਼ਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਧਾਰਨ ਹਨ।
ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਆਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ ਜਾਂ ਹੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਿਰਫ ਸਾਦੀ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਵੀ ਸੋਖੀ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਹੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਹੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੂਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਗਣਨਾ ਕਰਕੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹੱਲ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਗੁਣਾਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਕੀ ਢੰਗ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਲੱਭਤ ਹਨ।
ਸੰਗੀਤ ਵਾਲੇ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਦਾ ਕੰਪਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਪਰਖਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਅਨ ਲੲ ਰਾਉਡ ਡੀ'ਅਲੇਮਬਰਟ, ਲਿਉਨਾਰਡ ਉਏਲਰ, ਡੇਨੀਅਲ ਬਰਨਾਉਲੀ ਅਤੇ ਜੋਸਫ਼ ਲਾਓਸ ਲੈਂਗਰੇਂਜ਼ 1750 ਵਿੱਚ ਉਏਲਰ-ਲੈਂਗਰੇਂਜ਼ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ।
ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਬਿੰਦੁ ਤੋਂ ਭਾਰਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਸਥਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਚਾਪ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਡਿਗਣਾ ਦੀ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਹੈ ਜੋ ਮੁਢਲੇ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ 1755 ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਰੇਂਜ਼ ਨੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਏਲਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੈਂਗਰੇਂਜ਼ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਆਗਾਜ ਹੋਇਆ।
ਨਿਊਟਨ ਅਤੇ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦੇ 1671 ਵਾਲੇ ਦੇ ਚੈਪਟਰ 2 ਦੁਆਰਾ ਕੈਲਕੂਲਸ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਹੈ: ਦੋ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਣਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਏਟ ਮਾਤਰਾ ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਵਾਲੀ
ਇਕਸਾਰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਰੇਖੀ ਸਥਿਰ ਗੁਣਾਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸਧਾਰਨ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਨਰ:
ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੋ ਖੋਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ, ਅਲਰਟ, ਰੀਮਾਈਂਡਰ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਕ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਵਿਘਨ, ਤਣਾਅ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ 'ਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਕੀਟਾਣੂ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਿਕਨਾਈ, ਤੇਲਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਟਾਇਲਟ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਖੋਜ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ 92 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੀਟਾਣੂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - 82 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੀਟਾਣੂ ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ - ਇਸਲਈ ਮਲ ਦਾ ਪਦਾਰਥ ਇੱਕ ਫੋਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਕੈਡਮੀਅਮ, ਲਿਥੀਅਮ, ਕਾਪਰ, ਲੀਡ, ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਪਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਘੁਲਣ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੁਲਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਪਲੀਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ਦੀ ਡੰਪਿੰਗ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਕਈ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਵੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਨੱਬੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈ-ਮੇਲ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ 'ਤੇ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਤਣਾਅ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਸਣ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੋਟਰ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਘੜੀ ਚਲਾਉਣ ਸਮੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ।
ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਘੜੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਜੇਕਰ ਉਹ ਬੱਚਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਮੈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆ ਜਾਨ ਕਰਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਾਰਸਿਨੋਜਨਿਕ" ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਕੌਫੀ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਲਾਸ 2ਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਲਾਰ ਗਲੈਂਡ ਦੇ ਟਿਊਮਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਲੇਨਾਰਟ ਹਾਰਡਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ 2009 ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੋਬਾਈਲ ਜੰਤਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸਹਾਇਕ, ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਅਰ ਅਤੇ ਜੀਪੀਐੱਸ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਇਕਾਈ, ਦੇ ਗੁਣ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਤੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟੱਚ-ਸਕਰੀਨ ਵਾਲ਼ਾ ਤਾਲਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਐਪਾਂ ਚਲਾ ਸਕਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛੇਤੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰੌਡਬੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੈੱਬ ਫਰੋਲਣ, ਵਾਈ-ਫ਼ਾਈ, ਚਾਲ ਮਾਪਕ ਅਤੇ ਚਲੰਤ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਮਾਰਟ-ਫੋਨ ਦਾ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਾਵਰ, ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਸਕਰੀਨ, ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਜੀਪੀਐੱਸ ਆਦਿ ਸਮਾਰਟ-ਫੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਏ ਹਨ।
ਵਰਡ, ਐਕਸਲ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਪੁਆਇੰਟ ਦੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ-ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਐਡਿਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮਾਰਟ-ਫੋਨ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਮੁਫ਼ਤ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਜਾਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੇਮਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੈਪ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਕੈਮਰਾ ਆਦਿ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ ਦੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵੀ ਸਮਾਰਟ-ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਟੋ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਚੈੱਕ ਬਕਸੇ ’ਤੇ ਟੱਚ ਕਰਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰੋ।