polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਰੇਨੇ ਤੌਪੀਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ 'ਬਿੰਬਵਾਦ ਨੂੰ ਨਾ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਨਾ ਹੀ ਕਾਵਿਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ' ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕਮੱਤ ਸੀ।
ਬਿੰਬਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਇਕੱਲੇ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸਾਰੰਸ਼ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਝਲਕ ਐਵਾਂ-ਗਾਰਦ ਕਲਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਣਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਿੰਬਵਾਦ ਅਜ਼ਰਾ ਪਾਉਂਡ ਜਿਸਨੂੰ "ਚਮਕਦਾਰ ਵੇਰਵੇ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ ਨਿਖਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਉਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੂਰਤਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਠੋਸ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਈਡੋਗਰਾਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਰੋ-ਬਰਾਬਰ ਰੱਖਣਾ, ਘਣਵਾਦ ਦੇ ਇੱਕੋ ਬਿੰਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਬਿੰਬਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ, ਜਾਰਜੀਅਨ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਿੰਬਵਾਦ ਨੇ ਕਲਾਸਿਕ ਮੁੱਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖਤਾ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਜਮ ਵੱਲ ਪਰਤਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਤੱਤਪਰਤਾ ਦਰਸਾਈ।
ਬਿੰਬਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਕੁਝ ਅਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਕਈ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਿੰਬਵਾਦੀ ਹਸਤੀਆਂ ਸਨ।
ਬਿੰਬਵਾਦ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਐਂਗਲੋ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿੰਬ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ, ਤਿੱਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ, ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਾਚਾ, ਮਧੂਸੂਦਨ ਦਾਸ ਸਨ।
1921 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ, ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਖਾਦੀ ਪਹਿਨਣ ਲੱਗ ਪਈ।
1930 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਮਕ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਹ ਕਿਰਨਬਾਲਾ ਸੇਨ, ਮਾਲਤੀ ਦੇਵੀ, ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਾਣਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਧਾਰੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਇੰਚੁੜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਜੰਗ ਗਈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 1930 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ, ਮਾਲਤੀ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 1931 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1932 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰਿਜਨ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ ਅਛੂਤਤਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਤਹਿਤ "ਅਸਪਰਯਤ ਨਿਬਾਰਨ ਸੰਮਤੀ" ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ 1932 ਅਤੇ 1934 ਦੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕਸਤੂਰਬਾ, ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇੜਿਓਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਬਾਰੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ "ਸੇਵਾਘਰ" ਰੱਖਿਆ।
1942 ਦੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਮਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਗੋਪਬੰਧੂ ਚੌਧਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਕਸਤੂਰਬਾ ਟਰੱਸਟ" ਦੇ ਉੜੀਸਾ ਚੈਪਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ।
ਉਹ ਗੋਪਾਲ ਬਲੱਵ ਦਾਸ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਡਿਪਟੀ-ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ, ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਉਤਕਲ ਗੌਰਵ ਮਧੂਸੁਦਨ ਦਾਸ ਦੀ ਭਾਣਜੀ ਸੀ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਸਿਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੋਪਾਬੰਧੂ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿਪਟੀ ਕਲੈਕਟਰ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਸੀ।
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਦੇ ਭੂਦਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮਦਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਉਤਕਲ ਖਾਦੀ ਮੰਡਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮਚੰਦਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾੜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਹਤਾਬ ਅਤੇ ਨੀਲਾਮਣੀ ਰੌਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਗ੍ਰਾਮ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰੈਸ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਬਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੌਧਰੀ, ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਤਬ, ਮਨਮੋਹਨ ਚੌਧਰੀ, ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਮੋਹਰਾਨਾ, ਜੈਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਹੰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਮਾਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ , ਨੂੰ ਰਾਮਾ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਿੲੱਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਕਟਕ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਕਾਰਤੇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿੱਚ 9 ਨਵੰਬਰ 1929 ਨੂੰ ਅਰੰਕਾ ਜਾਕਬ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਲੋ ਕ੍ਰੈਸਟਜ਼ - ਇੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਯਹੂਦੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਾਰਤੇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ, 1940 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਕ੍ਰੇਟਜ਼ ਨੂੰ 1944 ਵਿੱਚ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਹੰਗੇਰੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਸ਼ਵਿਤਸ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੁਕਨਵਾਲਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਕਾਰਤੇਸ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਕਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।
1945 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਕਾਰਤੇਸ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਲੱਭ ਲਿਆ।
1951 ਵਿਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਵੱਲ ਝੁਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਵਿਲਗੋਸਗ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਰਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੈਵੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ।
1953 ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫ੍ਰੀਲੈਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਰੀਡ੍ਰਿਕ ਨਿਤਸ਼ੇ, ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਇਡ, ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗੇਨਸਟਾਈਨ ਅਤੇ ਏਲੀਅਸ ਕਾਨੇਟੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ, ਭਾਗਹੀਣਤਾ , ਆਉਸ਼ਵਿਟਸ, ਬੁਕਨਵੋਲਡ ਅਤੇ ਜ਼ੀਜੇਜ਼ ਦੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਗਿਓਰਗੀ ਕੋਵਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਰਧ-ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।
2005 ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਉਸਨੇ ਆਪ ਲਿਖੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਾਈਟਲ ਓਹੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਉਸ ਨਾਵਲ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵੈਜੀਵਨੀਮੂਲਕ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਇਮਰਾ ਕਾਰਤੇਸ ਹੰਗਰੀਆਈ ਲੇਖਕ ਅਤੇ 2002 ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਮਨਮਾਨੀਪੁਣੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਿਰਬਲ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ " ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਹਾਲੋਕਾਸਟ , ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਥੀਮ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।
ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤਮ੍’ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ,ਚੰਗੇ ਕੁਲਾਂ ‘ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਆਦਿ ਲਈ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਰਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੌਖਾ ਉਪਾਇ ਹੈ।
ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਾਵਿਰੂਪੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਸਹ੍ਰਿਦਯਾਂ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਆਨੰਦਾਨੁਭੂਤੀਰੂਪ ਚਮਤਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੰਤਕ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਕਥਨ ਤੋਂ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ‘ਆਨੰਦਾਨੁਭੂਤੀਰੂਪ ਚਮਤਕਾਰ’ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਕਿ ਰਚਨਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਵੇ।
ਦੂਜਾ, ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕੁੰਤਕ ‘ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਅਤੇ ‘ਕਾਵਿ’ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਝਦੇ ਹਨ- ‘ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਕੌੜੀ ਦਵਾਈ ਵਾਂਙ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅਵਿਦਿਆਰੂਪੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਕਾਵਿ’ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਅਵਿਵੇਕਰੂਪੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਰੋਕਤ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦਾ ਹਰ ਰਚਨਾ,ਹਰ ਕਿਰਤ,ਹਰ ਸ਼ਾਸਤਰ,ਹਰ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਅਥਵਾ ਮੰਤਵ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਆਲੋਚਨਾ ਅਧੀਨ ਵਸਤੂ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਸਰੂਪ ਚਿਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਮੱਦੇ- ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਕਵੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਪਾਠਕ - ਸਰੋਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਵਿ ਦੁਆਰਾ ਪਏ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ-ਮੰਗਲ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਾਲੋ- ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ,ਪਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ‘ਜਸ’ ਅਤੇ ‘ਧਨ’ ਕਵੀ ਨੂੰ; ‘ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ’ ਅਤੇ ‘ਉਪਦੇਸ਼’ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ; ‘ਅਨਿਸ਼ਟ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ’ ਅਤੇ ‘ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ’ ਦੋ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਦਾ ਫ਼ਲ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਅਜਿਹੇ ਪਹਿਲੇ ਆਚਾਰੀਆ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਨਦਿਆਂ ਚਤੁਰਵਰਗ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਵਿਕਾਰਿਆ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਸਾਹਿਤਦਰਪਣ’ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਦੁਆਰਾ ਘੱਟ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ‘ਚਤੁਰਵਰਗ’ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਵੇਦ ਆਦਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ‘ਚਤੁਰਵਰਗ’ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਨੀਰਸ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ,ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੋਮਲ ਜਾਂ ਘੱਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਾਵਿ ਦੁਆਰਾ ‘ਚਤੁਰਵਰਗ’ ਅਤੇ ‘ਆਨੰਦ’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭੱਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਕਾਵਿਅਨੁਸ਼ਾਸਨ’ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤ ਛੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਜਸ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ‘ਆਨੰਦ’ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਅਨਰਥ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ, ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਤ੍ਰਿਵਰਗ ਦੇ ਫ਼ਲ ਦਾ ਲਾਭ, ਕਾਂਤ ਵਰਗਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਸ-ਛੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭੱਟ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਆਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਤਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਮੰਤਵ, ਮਨੋਰਥ, ਮਕਸਦ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਪ੍ਰਯੋਜਨ, ਉਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਮੂਰਖ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਵਿੱਤੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ”।
ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਅਥਵਾ ਮਨੋਰਥ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਹਰਕਤ ਅਥਵਾ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਕਸਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਅਨੁਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਹੈ- ਵਿਸ਼ਾ, ਅਧਿਕਾਰੀ, ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ।
ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ‘ਕਵਿ’ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਚਿੱਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ‘ਕਵੀ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ‘ਕਵ੍’ ਧਾਤੂ ਤੋ ਮੰਨੀ ਜਾਏ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ‘ਕਵੀ’ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਵਰਣਨ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਜਾਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ।
ਮੰਮਟ ਨੇ ਇਸ ਵਿਉਂਤਪਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ‘ਅਲੌਕਿਕ’ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਕਵੀ ਕਰਮ ਨੂੰ ‘ਕਾਵਿ’ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਸਭ ਕੁੱਝ ਜਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਵਰਣਨ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਅਤੇ ਰਸ ਤੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾਣ ਵਾਲੀ ਕਵੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ‘ਕਾਵਿ’ ਹੈ।
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕੀਰਤੀ ਹੈ।
ਚੰਗੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਕਵਿਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਪਯਸ਼ ਹੀ ਅਪਯਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ‘ਜਸ’ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ‘ਅਪਯਸ਼’ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਕਾਵਿਅਲੰਕਾਰ’ ਦੇ ਸ੍ਰੂਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ ਉੱਤਮ ਕਵਿਤਾ ਕਰਨ।
ਭਰਤਮੁਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਮਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ- ਨਾਲ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ, ਜਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦਾ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਮਹ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਭਾਮਹ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਆਚਾਰੀਆ ਭਰਤਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤਰ’ ਵਿੱਚ ‘ਨਾਟਯ’ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਟਯ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਟਯ ਉੱਤਮ, ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਅੱਧਮ ਕੋਟੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧੀਰਜ ਬੰਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਨੋਵਿਨੋਦ ਅਤੇ ਸੁਖ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਹੈ।
ਮੌਕਾ ਪੈਣ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਪੀੜ੍ਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਸੰਤਪਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
'ਨਾਟਯਦਰਪਣ’ ਦੇ ਲੇਖਕ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ-ਗੁਣਚੰਦ੍ਰ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ‘ਚਤੁਰਵਰਗ’ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦੁਆਰਾ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ,ਬਾਅਦ ‘ਚ ਧਰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਣ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ-ਗੁਣਚੰਦ੍ਰ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਗੌਣ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਰਸਗੰਗਾਧਰ’ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਸ, ਪਰਮ-ਆਨੰਦ, ਗੁਰੂ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਅਨਰਥ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ;ਰਾਜਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਧਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀਰੂਪ ਪ੍ਰਯੋਜਨ; ‘ਆਦਿ’ ਪਦ-ਵਿਵਹਾਰ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ‘ਕਾਂਤਾਸੰਮਿਤ’ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਪਰਿਸ਼ੀਲਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕਾਵਿ-ਸਮੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੇਠਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ:
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਮਨ ਵਾਂਙ ਹੀ ਭੋਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਸਰਸਵਤੀਕੰਠਾਭਰਣ’ ਵਿੱਚ ਜਸ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੋ ਹੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਭਰਪੂਰ ਆਦਿ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ‘ਰਸ’ ਤੋਂ ਓਤਪ੍ਰੋਤ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਵੀ ਜਸ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਤੋਂ ‘ਅਰਥ’ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉੱਘੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ- ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਡੀ-ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲੇ,ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ ‘ਧਨ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਕਵੀਂ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਜਸ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ- ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਲੌਕਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਬੜੀ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਕਵੀਂ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਲ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਰਸ, ਅਲੰਕਾਰ, ਰੀਤੀ, ਧੁਨੀ, ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ, ਔਚਿਤਯ, ਛੰਦ, ਭਾਵ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਮੰਮਟ ਨੇ ਭਰਤਮੁਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਛੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨੇ ਹਨ-1. ਜਸ
ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਕਵੀਂ ਕਿਸੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਕਾਵਿਆਲੰਕਾਰ’ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਵਰਗ ਅਰਥਾਤ: ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਕ੍ਸ਼ -ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ-ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਵੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਗਨੀਪੁਰਾਣ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਚਤੁਰਵਰਗ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤ੍ਰਿਵਰਗ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਨਾਟਯ’ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਭਾਵ ਹਰ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਸਹਿਭਾਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਉਸਤੁਤੀਪਰਕ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਨਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੈਂਸਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਸਜੇਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਾਮੇਨਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਜੋਹਾਨ ਗੋਟਫ੍ਰਿਡ ਲੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਜਸਟਿਨ ਸਲੋਮ ਫੈਲਰ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲੈਂਸਿੰਗ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮੀਸੀਨ ਵਿੱਚ ਫੇਰਸਟੇਂਸਚਿਊਲ ਸੇਂਟ ਅਫਰਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸੇਂਟ ਅਫਰਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲੇਪਜਿਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਡਾਕਟਰੀ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਲੋਗੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵੋਸੀਸ਼ ਜ਼ੀਟੂੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲੈਸਿੰਗ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸਟਲੋਬ ਮਾਲੀਅਸ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
1750 ਵਿੱਚ, ਲੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਲੀਅਸ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਟੀਮ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੇਿਤਰਾਜ ਜ਼ੂਰ ਹਿਸਟਰੀ ਅੰਡ ਅਉਫਨਾਹਮੇ ਡੇਸ ਥੀਏਟਰ ਸੀ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਅੰਕ ਨਿੱਕਲੇ, ਪਰੰਤੂ ਇਸਨੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲੈਸਿੰਗ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।
ਗੌਟਹੋਲਡ ਇਫ਼ਰਾਇਮ ਲੈਸਿੰਗ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ, ਅਤੇ ਐਨਲਾਈਟਨਮੈਂਟ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਥੀਏਟਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਬਲ ਸੀਯਲਰ ਦੇ ਹੈਮਬਰਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮੈਟਿਉਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਨਿਊਬਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਟਕ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧ ਗਈ।
ਸੰਨ 481 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ, ਥਰਮੋਪਾਈਲ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਡਿਲੀਓਸ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪਾਰਟਨ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਪਲਾਈਟ ਸੈਨਿਕ ਹੈ, ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਤੱਕ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਿਲੀਓਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਸਪਾਰਟਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਉੱਪਰ ਰਾਜੇ ਜ਼ਰਕਸੀਜ਼ ਦੇ ਸਪਰਪਣ ਦੇ ਰੂੁਪ ਵਿੱਚ ਸਪਾਰਟਾ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਪਾਰਟਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਇਫੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫ਼ਾਰਸ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਤਰਕੀਬ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਮੰਤਰੀ ਪਾਇਥੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਰਨੀਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਉੱਥੋਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਰਕਸੀਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬੂਹਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਕੂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਸਪਾਰਟਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਰਕਸੀਜ਼ ਖੁਦ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਕੋਲ ਚੱਲ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਢੇ ਟੇਕ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ।
ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀਆਂ ਦੀ ਲੜਨ ਦੀ ਅਯੋਗ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਖਿੱਲੀ ਉਡਾਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਰਕਸੀਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੈਨਿਕ ਟੁਕੜੀ ਇੰਮੋਰਟਲਸ ਨੂੰ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਸਪਾਰਟਨ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਆਰਕੇਡੀਅਨਾਂ ਦਾ ਮਦਦ ਵੀ ਮਿਲੀ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਜੇ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸ ਰਾਜੇ ਜ਼ਰਕਜ਼ੀਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿੱਚ 300 ਸਪਾਰਟਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਧਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਰਾਣੀ ਗੌਰਗੋ ਜਿਹੜੀ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਗਈ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚਲੀ ਥਰਮੋਪਾਈਲੇ ਦੀ ਜੰਗ ਦਾ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੁਹਰਾਅ ਹਨ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਜ਼ੈਕ ਸਿੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮਿੱਲਰ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਗਸੈਕੇਟਿਵ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਪਰ-ਇੰਪੋਸੀਸ਼ਨ ਕਰੋਮਾ ਕੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਮੂਲ ਕੌਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅਫੀਅਲਟਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਭਾਂਪ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਫੀਅਲਟਸ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਪਾਰਟਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ ਉਸ ਰਸਤੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਪਾਰਟਨਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖੰਡਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਘੇਰਨ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲੜਨ ਲਈ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਾਂਝ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜ਼ਰਕਸੀਜ਼ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਵੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਪਾਰਟਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਕੁਚਲਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਫੀਅਲਟਸ ਨੇ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਸ਼ੁਹਰਤ ਅਤੇ ਵਰਦੀ ਲਈ ਜ਼ਰਕਸੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਗੁਪਤ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਅਫੀਅਲਟਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਧੋਖੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਆਰਕੇਡੀਅਨ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਪਰ ਸਪਾਰਟਨ ਰੁਕੇ ਰਹੇ।
ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੜਨ ਲਈ ਜ਼ਿਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸਪਾਰਟਾ ਡਿਲੀਓਸ ਨੂੰ ਸਪਾਰਟਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਇਫ਼ੋਰਾਂ ਨੇ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੂੰ ਸਪਾਰਟਾ ਸੈਨਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਲਿਓਨਾਈਡਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੈਨਿਕ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਏ।
ਥਰਮੋਪਾਈਲ ਵਿਖੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਣਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫ਼ਾਰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਚੜ ਗਿਆ।
ਸਟੀਲੀਓਸ, ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਪਾਰਟਨ ਸੈਨਿਕ ਨੇ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੈਨਿਕ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵੱਢ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੈਨਾ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰਕਜ਼ੀਸ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬੌਕਸ ਆਫ਼ਿਸ ਤੇ ਬਹੁਤ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ 450 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਕਮਾਏ ਸਨ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਮਾਈ ਬੌਕਸ ਆਫ਼ਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 24ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਾਰਵਾਈ, ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਨਿਕ੍ਸਨ ਹੋਇਆ।
ਧੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਰਮਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਠੱਲ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਵੀਅਤ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਮੋੜਵੇਂ ਹਮਲੇ ਨੇ ਜਰਮਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਲਾਲ ਫੌਜ ਨੇ ਵੇਹਰਮੱਛਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਝੱਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਰਮਨਾਂ ਨੂੰ ਅਚਿੰਤੇ ਪਿਛੇ ਹੱਟਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵੇਹਰਮੱਛਟ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮੁੱਚੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਵੀਅਤ-ਐਕਸਿਸ ਮੁਹਾਜ ਤੇ ਮੁੜ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨੇ ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਸੀਮਤ ਸਕੋਪ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ,ਜਿਵੇਂ 1942 ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਬਲੂ ਅਤੇ 1943 ਵਿੱਚ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿਟਾਡਲ - ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਏ।
ਹਮਲੇ ਤਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਪਗ ਚਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਧੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਤਾਕਤ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਉੱਤੇ 2,900 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫਰੰਟ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਹਮਲਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰਬਾਰੋਸਾ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਐਕਸਿਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਕੋਡ ਨਾਂ ਸੀ, ਜੋ 22 ਜੂਨ 1941 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੱਛਮੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਟੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਜਰਮਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਐਕਸਿਸ ਜੰਗ-ਯਤਨ ਲਈ ਸਲਾਵ-ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਖਿੱਤਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਜਵਾਨ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ 1934 ਵਿੱਚ "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚਮਕਿਆ" ਛਪਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਥਾਮਸ ਨੇ ਕੈਟੀਲਿਨ ਮਕਾਮਾਰਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਥਾਮਸ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੱਥੀਂ ਮੂੰਹ-ਜ਼ਬਾਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ; ਉਹ ਵੈਲਿਸ਼ ਦੇ ਹੌਹਾਰਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ।
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ "ਚੰਗੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਨਾ ਹੋ" ਅਤੇ "ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ"; 'ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖੇਡੋ' 'ਮਿਲਕ ਵੁੱਡ ਦੇ ਅਧੀਨ'; ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸਮਸ' ਅਤੇ 'ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਜਵਾਨ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚਿੱਤਰ'।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 39 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਚਨਚੇਤ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਸਨੂੰ "ਸ਼ੇਰ, ਸ਼ਰਾਬੀ ਅਤੇ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਕਵੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖ਼ਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿਵਾਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੰਮ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1953 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਥਾਮਸ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਇਆ।
ਥਾਮਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਔਖਾ ਪਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੀ ਰੇਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ 1940 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਥਾਮਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੈਲਸ਼ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਦਵੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਏਈਨੋ ਲੇਈਨੋ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਲਟਾਮੋ ਵਿੱਚ ਅਰਮਾਸ ਏਈਨਾਰ ਲੀਓਪੋਲਡ ਲੋਨਬੋਹਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੱਤਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਕਾਸਮੀਰ ਲੇਈਨੋ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਸਤੀ ਸੀ।
ਫਿਨਿਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੇਈਨੋ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇ ਛਾਪਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਸੀ।
ਲੇਈਨੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਬਰੇਟਲ ਗ੍ਰੀਪੇਨਬਰਗ ਨੂੰ 1925 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਨਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਈਨੋ ਲੇਈਨੋ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਨਿਸ਼ ਕਾਵਿ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਨੀਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਏਈਨੋ ਲੇਈਨੋ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯੰਗ ਫਿਨਿਸ਼ ਸਰਕਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਲੇਈਨੋ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਪੇਕਾ ਹਲੋਨੇਨ ਅਤੇ ਓਟੋ ਮਾਨੀਨੇਨ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਕਾਜਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓਲੂ ਅਤੇ ਹੇਮੈਂਲਿਨਨਾ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਸੀ।
ਲੇਈ ਨੋ ਨੇ ਹੇਮੈਂਲਿਨਗਾ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੇਲਕਾਵਿਰਸੀਆ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਨਿਸ਼ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਈਨੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮਾਲਿਸਕੁਨ ਲਾਓਲੂਜਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1907 ਵਿੱਚ, ਵਾ ਫੈਮਿਟੀ ਨੇ ਅੰਡਰਹਲ ਲਈ ਹਿਲਫੀਲਡ ਰੋਡ ਛੱਡਿਆ, ਇੱਕ ਘਰ ਜਿਸਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਗੋਲਡਰਾਂ ਗ੍ਰੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉੱਤਰੀ ਐਂਡਰ ਰੋਡ, ਹੈਪਸਟੇਡ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਮੀ-ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ, ਮਾਰਕੀਟ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਬਲੂਬੈਲ ਵੈਲਡਜ਼ ਛੱਡਿਆ।
ਏਵਲਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ ਸਬਕ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਰਥਰ ਵਾਘ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੂਰ ਵਾਲੀ ਹਸਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਐਲੇਕ ਨਾਲ ਜਿਆਦਾ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਐਵਲਿਨ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ।