polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਨਤੀਜਾ ਸੂਰਤ ਵਿਖੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਰੋ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਮੁਗਲ-ਕੰਪਨੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਗਲ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ"।
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮਾਨਵਤੀ ਬਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਜਗਤ ਗੋਸਾਈਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਖੁਰਮ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਗੱਦੀ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ।
1608 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ, ਕਾਸਿਮ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸਲੀਹਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਦਸ਼ਾਹ ਬੇਗਮ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ।
ਉਸਨੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿੰਗ ਜੇਮਸ ਨੂੰ ਸਰ ਥਾਮਸ ਰੋ ਨੂੰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਆਗਰਾ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ।
ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ "ਰੈੱਡ ਵਾਈਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਕਸੇ" ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚਿਆ: 16- ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ "ਬੀਅਰ ਕੀ ਸੀ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ?"।
ਜੁਲਾਈ 1586 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਬੂ ਸਈਦ ਖਾਨ ਚਗਤਾਈ ਦੀ ਧੀ ਮਲਿਕਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
1586 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਕੋਕਾ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਹੇਰਾਤ ਦੇ ਖਵਾਜਾ ਹਸਨ ਦੀ ਧੀ ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਜਮਾਲ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
1626 ਵਿੱਚ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਫਾਵਿਡਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਓਟੋਮਾਨ, ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਫਿਰ ਅਲੀ ਕੁਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੋਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਨੇ ਫਿਰ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਜ਼ੀਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਥਰੋਕੋਠਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਗੜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਫੀਮ ਅਤੇ ਵਾਈਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਭਰ ਉਪਭੋਗਤਾ, ਜਹਾਂਗੀਰ 1620 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਹ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਗਿਆ ਪਰ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਲਾਹੌਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਮੇਵਾੜ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਦੀ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।
ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੋ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਸਾਲੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਡਾਇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੱਖ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
1587 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮਲਿਕਾ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਪਾਲਕ ਮਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸਲੀਮ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਕ ਭਰਾ ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਕੋਕਾ , ਚਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪੋਤਾ ਸੀ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਸਮਰਾਟ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਕੀਮ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗਾਈਦਿਨਲਿਓ ਇੱਕ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰ ਸੀ ਜੋ ਨਾਗਾ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ।
13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਇਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਜ਼ਨ ਭਾਈ ਹਾਇਪੂ ਜਾਦੋਨਾਂਗ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਹੇਰਾਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਹਿਰ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਨਾਲਦੇ ਨਾਗਾ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹੇਰਾਕਾ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਚੇਰਚਾਮਦਿਨਲਿਓ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।
1937 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਿਲੌਂਗ ਜੇਲ ਵਿਖੇ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ।
ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਣੀ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਣੀ ਗਾਈਦਿਨਲਿਓ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ।
ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲੋਥੋਨਾਗ ਪਾਮਈ ਅਤੇ ਕਾਚਕਲੇਨਲਿ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1927 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਗਾਈਦਿਨਲਿਓ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਹੈਪੌ ਜਾਦੋਂਗ ਦੀ ਹੇਰਕਾ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨਕ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੀ ਸੀ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਵੈ-ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਜਾਦੋਂਗ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਗਾਈਦਿਨਲਿਓ ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ।
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਰੀਲਾ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਗੂ ਬਣ ਗਈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ ਤੁਰਾ ਜੇਲ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਜੰਗ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਵੰਬਰ 1961 ਵਿੱਚ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਮ .ਐਸ. ਰੰਧਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ।
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲਜੋਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਅਤੇ ਨੰਦਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ।
ਐਮ ਐਸ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ "ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ , ਕੀਤੇ ਕਬਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲ" ਗਾਓਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਓਹਨਾਂ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ।
1962 ਵਿੱਚ ਓਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੌਕੀਆ ਭੰਗੜਾ ਟੀਮ ਅਤੇ ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜਾ ਮੰਡਲੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਕਾਇਦਾ ਅਖਾੜੇ ਲਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੈਣਾਂ ਦੇਵੀ ਵਿਖੇ ਅਖਾੜੇ ਲਗਾਓਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਇਥੇ ਉਹ 25 ਸਾਲ ਅਖਾੜੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ।
ਇਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਓਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1987 ਤੱਕ ਸੈਂਕੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਖਾੜੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਖਾੜੇ ਘਰਾਚੋਂ , ਪੰਜੋਖਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਛਲਣਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 100 ਤੋਂ 150 ਤੱਕ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ, ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਜਿਲਾ ਐਸ.ਏ.ਐਸ.ਨਗਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੇਰੋਂਪੁਰ ਵਿਖੇ 1937 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ।
ਉਹ ਟਿਵਾਣਾ ਗੋਤ ਦੇ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਸੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 8 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਤਾਲੀਮ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਉਹ ਹੜੱਪਾ ਦੇ ਕੋਲ ਚੱਕ ਨੰਬਰ 18 ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਮਾਮੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤਾਂ ਉਥੇ ਉਹ ਹੜੱਪਾ ਦੇ ਪੀਰ ਤੇ ਆਓਂਦੇ ਕਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ।
1957 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਜਾਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਰੱਕ ਕਲੀਨਰੀ , ਵੈਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਰਕਰ ਆਦਿ ਕਈ ਕਿੱਤੇ ਕੀਤੇ ।
ਉਥੇ ਉਹ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਗਾਓਂਦੇ , ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਰੇ - ਸਿਖਿਆ ਪੜਦੇ ਅਤੇ ਮਹਿਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਓਂਦੇ ਰਹੇ ।
ਪਰ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਣ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕੋਈ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਿਖਿਆ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸੁਰਤਾਲ ਦੀ ਸਮਝ ਬਿਨਾ ਹੀ ਗਾਓਂਦੇ ਰਹੇ ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਆਗਰਾ ਸੰਗੀਤ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ "ਸਾਈਂ ਫਕੀਰ" ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆਓਂਦੇ ਹਨ।
ਭਗਤ ਆਸਾ ਰਾਮ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵਲੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ "ਸਟੇਜ" ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ ।
ਉਹ ਇਹ ਅਖਾੜੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਹੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਅਖਾੜਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਸੀ ।
ਰੱਬੀ ਨੇ ਅਖਾੜੇ ਲਈ ਸਟੇਜ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਅਖਾੜੇ ਨੂੰ ਬਹੁ- ਵੰਨਗੀ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ , ਨਾਚ ,ਹਾਸਰਸ ਅਤੇ ਸਵਾਂਗ ਆਦਿ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ ।
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਆਧ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਹੈ ।
ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੰਮਪਲ਼ ਭਗਤ ਆਸਾ ਰਾਮ ਬੈਦਵਾਣ ਨੇ ਬੰਨਿਆਂ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲਾ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸੋਹਣਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ।
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਨੇ ਇਸ ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਜਾਰੀ ਰਖਿਆ ।
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛਪਾਈ ਅਧੀਨ ਹੈ ।
ਸੇਠੀ ਦੇ ਕੁਝ ਨਾਟਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ;ਪਰਦੇ,ਕਾਦਰਯਾਰ,ਭਰਿਆ-ਭਰਿਆ,ਸੱਖਣਾ-ਸੱਖਣਾ,ਕਿੰਗ ਮਿਰਜ਼ਾ ਤੇ ਸਪੇਰਾ,ਮਰਦ-ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਤੀਵੀਂ-ਤੀਵੀਂ ਨਹੀਂ,ਨੰਗੀ ਸੜਕ,ਰਾਤ ਦਾ ਉਹਲਾ,ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਥੀਏਟਰ,ਪੈਬਲ ਬੀਚ ਤੇ ਲੋਂਗ ਗੁਆਚਾ,ਚੱਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਮੇਰੇ ਇਕਾਂਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ,ਸ਼ਾਮਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੋਧਣ ਧਰਤ ਲੁਕਾਈ,ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਰਵੇਸ਼,ਜਿਸ ਡਿਠੈ ਸਭਿ ਦੁਖਿ ਜਾਇ,ਪਾਰਸ ਦੀ ਛੂਹ,ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ, ‘ਸੁਖਮਨੀ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ’,ਮਕੜੀ ਦਾ ਜਾਲ,ਰਚਨਾ ਰਾਮ ਬਣਾਈ,ਅੰਧਕਾਰ,ਜੰਗਲ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ਼ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਨਾਟਕ ਰਚੇ।
ਸਟਰਿੰਡਬਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਲੇਖਕ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਨਾਟ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੂਰ,ਜਿਊਦੀ ਲਾਸ਼,ਅਤੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ,ਮਾਨਸ ਕੀ ਏਕੇ ਜਾਤ,ਵਿਸਮਾਦ ਨਾਟ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਗਲਤ ਕੀਮਤਾਂ,ਦੋ ਜੋਤਾਂ ਦੋ ਮੂਰਤਾਂ,ਪੰਜਾਬ,ਕਵੀ ਤੇ ਕਵਿਤਾ,ਝੁੰਗਲ ਮਾਟਾ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੇ ਗਜਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਕਾਂਗੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਟਕ ਜਿਗਰਾ,ਫੁੱਲ ਕੁਮਲਾ ਗਿਆ,ਅਪਰਾਧੀ,ਉਦਾਸ ਲੋਕ,ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਰਕ,ਨਿਜ਼ਾਮ ਸੱਕਾ,ਇਕਾਈ ਦਹਾਂਈ ਸੈਂਕੜਾ ਤੇ ਹੀਰ ਰਾਝਾਂ ਹਨ।
ਇਹ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਸਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕੇ ਤੀਜੀ ਸਮੀਕਰਨ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋਨੋ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਗਰਾਫ ਤਿੰਨਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਰੇਖੀ ਗਰਾਫ ਇਕੋ ਹੀ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਇਸ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ।
ਤੰਤਰ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਕਿ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ।
ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਤੰਤਰ ਰੇਖੀ ਅਲਜਬਰਾ ਦਾ ਅਧਾਰਿਕ ਅਤੇ ਮੁਢਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਸਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕੋ ਹੀ ਸਮੀਕਰਨ ਹਨ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲ਼ੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੋ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਦਾ ਮੁੱਲ, ਹੁੰਦਾ ਹੇ।
ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਤੰਤਰ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਚੱਲਾ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਹੈ।
ਜੇ ਇੱਕ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਤੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਵਾਰ ਕੋਲ ਕੁਝ ਖਰੜਿਆਂ ਦੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲਨ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਰੜਿਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣੀਆਂ।
ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਕਲ 3.ਕਵੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਹਥ ਲਿਖਤ ਕੁੱਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹਥ ਲਿਖਿਤ ਅਣਪਛਾਤੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਸੀ।
ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਕੈਨਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਹੈ ਸਕੈਨਰ ਆਲਾ ਉਸਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਟਰੀਬਿਊਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਅਨੁਸਾਰ 20 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ 6.5 ਕਰੋੜ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜਿਟਾਈਜ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਵਿਦਰਪਾਲ ਦੇ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਘਰ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਕੇ ਚੰਡੀਗੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਾਏਗੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜਡ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਂਭਣ ਦਾ ਕਾਰਜ 2003 ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਖੋਂ ਕਈ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਡਿਜੀਟਾਈਜਡ ਕਰ ਕੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਆਨਲਾਈਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2009 ਵਿੱਚ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਟ੍ਰਸਟ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੂਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਮਝ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ੀਰੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨਾ, ਉਸਨੂੰ ਕਮਪਿਊਟ੍ਰਿਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ,ਅਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁਚਾਓਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲਿਪੀ, ਭਾਸ਼ਾ, ਧਰਮ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2009 ਤੋਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਰਕਾਈਵ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਔਨਲਾਈਨ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਫੀਸ ਦਿੱਤੇ ਹਰੇਕ ਲਈ ਉੱਪਲੱਬਧ ਹੈ।
ਪੀ ਡੀ ਐਲ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਮੇਂ ਨੁਮਾਇਸ਼ਾਂ ਲਗਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਸਮੂਹ ਦੀ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ. ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਜਾਂ ਮਾਇਕਰੋਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਚੁਣਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਗੇਮਿੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਸਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ,ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੈਚੇ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ,ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਸਦੀ ਕਲਾਕ ਗਤੀ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਖਨੀ ਪਵੇਗੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕਠੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਜਿਵੇ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਿਹੜਾ ਸਾਕਟ ਹੈ,ਉਹ ਕਿਹਡੀ ਰੈਮ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇ ਕਿ ਡੀਡੀਆਰ2 , ਡੀਡੀਆਰ3 ਜਾ ਫਿਰ ਡੀਡੀਆਰ4 ।
ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅਸੈਮਬਲ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ. ਇਸਤੋ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ, ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਜਰੂਰੀ ਸੰਦ ਹਨ, ਫਿਰ ਆਪਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਇਕ ਜਗਾਹ ਤੇ ਰੱਖ ਲਵੋ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਜਰ ਮਾਰੋ ਕੀ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇੱਕਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀ. ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਆਏ ਰਗੜ ਤੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖੋ. ਯਾਦ ਰਖੋ ਕਿ ਰਗੜ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਿਜਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਹਿਸਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਡਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਵੋ. ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਇਡਾਂ ਜਰੂਰ ਪੜ ਲਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਕੁਝ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ. ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਨੇ ਖਰੀਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ. ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਰਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆਈ ਗਾਇਡ ਨੂੰ ਪੜਨ ਤੋਂ ਨਾ ਝਿਜਕੋ.
ਚਿਪ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਹੀ ਮਦਰਬੋਰਡ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖਤ : ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰੋਸੇਸਿੰਗ ਇਕਾਈ , ਬਾਔਸ , ਸਿਮਰਤੀ , ਸੀਰਿਅਲ ਪੋਰਟ ਅਤੇ ਦੀ - ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਡਿਸਕ ਡਰਾਇਵ ਲਈ ਕੰਟਰੋਲਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਉਹਨਾਂ ਮਦਰਬੋਰਡਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ , ਜਿੰਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਕੇਟ ਜਾਂ ਸਲਾਟ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਮਾਇਕਰੋਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ।
ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕ ਜਨਰੇਟਰ , ਇੱਕ ਚਿਪਸੇਟ , ਵਿਸਥਾਰ ਕਾਰਡ ਲਈ ਸਲਾਟ , ਬਿਜਲਈ ਆਪੂਰਤੀ ਕਨੇਕਟਰਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਤੇ ਰੈਮ ਲੈ 3 ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵੀ 3 ਹੀ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਜੇ ਸਾਡੀ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ 3 ਸੁਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵੀ 3 ਦਾ ਹੀ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸਭ ਤੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂ ਓਸੇ ਸਾਕਟ ਦਾ ਮਦਰਬੋਰਡ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜਿਸ ਸਾਕਟ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ।
ਮਦਰਬੋਰਡ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ 24 ਪਿੰਨ ਪਾਵਰ ਕੋਨੈੱਕਟਰ ਕੇਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਇਹ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਜਲਦ ਹੀ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਗਾ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਹ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂ ਅਲਗ ਤੋ ਵੀ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਇਸਨੂੰ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਤੇ ਥਰਮਲ ਪੇਸਟ ਲਗਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਥਰਮਲ ਪੇਸਟ ਇਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਗਰੀਸ ਜਾ ਫਿਰ ਕੰਮਪਾਉਂਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਅਤੇ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਕੂਲਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਕੈਨੀਕਲ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਨੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਜਗਾਹ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰੋ. ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਸੰਭਬ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, ਇਜੀਹੀ ਥਾਂ ਲੱਭੋ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੱਪੜ ਵਿਸ਼ਿਆ ਹੋਵੇ ਜੋ ਕੀ ਰਗੜ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਟੈਟਿਕ ਬਿਜਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਘੱਟ ਉਤਸਰਜਿਤ ਕਰੇਗਾ. ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਜਗਾਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ.
ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਝ ਮਦਦ ਲੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇੱਕ ਵੈਕੁਮ ਕਲੀਨਰ, ਜੋ ਕੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਚਕਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਵੋਂਗੇ ਤਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਆਮ ਸੰਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ:
ਸੁਖੋਮਲਿੰਸਕੀ, ਓਮੇਲਨਿਕ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1933 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੂਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਮਨਚੁਕ ਲੈ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰੋਬਟਫਕ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲਿਆ।
1938 ਵਿੱਚ ਸੁਖੋਮਲਿੰਸਕੀ ਨੇ ਪੋਲਟਾਵਾ ਪੈਡਾਗੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਨੂਫਰੀਯਵਵ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਲਾਈਨ ਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਨਵਰੀ 1942 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸਰੱਕ ਸੀ, ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਉਰਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਹਾਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤੀ।
1944 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੂਲ ਭੂਮੀਆਂ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1947 ਵਿਚ, ਉਹ ਪਾਲੀਸ਼, ਓਨਫਰੀਯਾਈਵ ਰਾਏਨ ਦੇ ਪਵਿਲੇਸ਼ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪੋਸਟ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਵਾਸੀਲੀ ਸੁਖੋਮਲਿੰਸਕੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਤੱਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਸੀ।
ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਨਕਸ਼ ਸੰਵਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਜਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ।
ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਅਕ ਜਗਤ ਨੂੰ ‘ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਆਂ ਦਿਲ ਆਪਣਾ ਮੈਂ’, ‘ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਜਨਮ’, ‘ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਿਆਣੀ ਸ਼ਕਤੀ’, ‘ਪਾਵਲਿਅਸ਼ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ’ ਆਦਿ ਦਰਜਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੇਖ ਦਿੱਤੇ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਦਯਾ, ਸੱਚ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਹੱਡ-ਮਾਸ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬੇਕਿਰਕ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਿਲ ਅਲੈਕਸਾਂਦਰੋਵਿੱਚ ਸੁਖੋਮਲਿੰਸਕੀ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਕਰੇਨੀ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਵਿੱਦਿਆ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਆਂ ਦਿਲ ਆਪਣਾ ਮੈਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟੋਟਮਵਾਦ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਾਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਦੀ ਘਾੜਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੰਤਕ ਏ. ਆਰ. ਰੈੱਡਕਲਿਫ-ਬਰਾਊਨ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਤ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਟਮਵਾਦ ਦਾ ਸਾਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਹੈ।
ਭਾਵ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਆਰੰਭੀ ਤਾਂ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਆਪਣੀ ਉਸ ਗਤ ਦੇ ਤਿਰੂਪ ਵਜੋਂ ਚਿਤਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸੰਕਲਪਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਟੋਟਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।
ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੋਟਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਫੀ ਰੋਚਕੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਪੌਦੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਵਸਤ ਨੂੰ ਟੋਟਮ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਣਾ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਆਦਿਮ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸਮੁਦਾਇ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਬਾਜ, ਕਾਂ, ਤੋਤਾ, ਮੋਰ, ਚਮਗਿੱਦੜ, ਟਰਕੀ, ਵੇਲਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਟੋਟਮ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਟਮ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਧਰਾਤਲਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।
ਟੋਟਮ ਕਿਸੇ ਕਬੀਲਾ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੋਟਮ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਟੋਟਮ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੋਟਮ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੀ ਕਿਓਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਟੋਟਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਹ ਪੱਖੀ ਵਤੀਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦਾ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੰਜ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਜਾਂ ਵਿਛੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਟੋਟਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਸੰਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਟੋਟਮਵਾਦ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਪਰਸਿੱਧ ਚਿੰਤਕ. ਏ. ਆਰ. ਰੈਡੱਕਲਿਫ਼ ਬਰਾਊਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਕਿ ਗੋਤ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਟੋਟਮਵਾਦ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਹੈ।
ਟੋਟਮਵਾਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਾਕਿਰਤਕ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਇਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਇਕਸੁਰਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਸਤ ਨੂੰ ਟੋਟਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਤਿ ਇਕ ਖਾਸ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਸੂਚਕ ਬਣਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸੰਸਕਾਰਕ ਰਵੱਈਆ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਸ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਿੱਲਖਣ ਹੋਂਦ ਵਿਧੀ ਦੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 'ਤਾਂਬੇ' ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੋਟੇਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਸਤਪੁਰਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭੀਲਾਂ ਨੇ ਹਰੇਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਟੇਮ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀੜਾ, ਸੱਪ, ਸ਼ੇਰ, ਮੋਰ, ਬਾਂਸ, ਪੀਪਲ ਆਦਿ।
ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਟੋਟੇਮ 'ਗਵਲਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰੀਪਰ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਜੇ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।
ਆਦਿ ਕਲੀਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਵਖਰਤਾ ਲਈ ਢੁੱਕਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚੁਣਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਕ ਦਰਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਉਸ ਸਮੂੰਹ ਦਾ ਟੋਟਮ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੋਟਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਾਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਰੋਚਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਟੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਆਦੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ "ਔਜਿਨਦਾ" ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਔਡਮ' ਜਾਂ 'ਡੋਡਮ' ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਟੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ 'ਜੇ ਲੇਂਗ' ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਵੋਜੇਜ਼ੇਜ ਐਡ ਟੂਵੇਲਸ' ਵਿੱਚ 1791ਈ: ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਲਿਪਜਿਗ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ 1646 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੰਨ 1652 ਵਿੱਚ ਛ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਨੂੰ ਲਿਪਜਿਗ ਸਥਿਤ ਨਿਕੋਲਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਨਿਜ ਨੇ ਲਿਪਜਿਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਾਈ ਲਿਆ।
ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਜੈਕੌਬ ਯੋਮਾਸਿਅਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ, ਕੈਪਲਰ, ਕੈਂਪਾਨੇਲਾ ਅਤੇ ਗੈਲੀਲਿਓ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਉਹ ਗਣਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਨੇ ਇਸਹਾਕ ਨਿਊਟਨ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕੈਲਕੂਲਸ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦੀ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਲਖ਼-ਬੁਖ਼ਾਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੁੱਖ ਤੇ ਸਕੂਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਛੱਜੂ ਦਾ ਚੌਬਾਰਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਹਿਜ਼ ਤੁਕਬੰਦੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਛੱਜੂ ਦਾ ਚੌਬਾਰਾ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸਥਾਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੈਓ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਸਾ ਬੇਗ਼ਮ ਸ਼ਮਸ ਸ਼ਹਾਬੁਉੱਦੀਨ ਕਾਨਵਲੈਸੱਅੰਟ ਹੋਮ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਛੱਜੂ ਭਾਟੀਆ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਰ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਾਧੂ, ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਛੱਜੂ ਭਾਟੀਆ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ‘ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼’ ਦੇ ਸਫ਼ਾ 485 ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦਾ ਚੌਬਾਰਾ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅਨਾਰਕਲੀ ਵਿੱਚ ਮੈਓ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਤਨ ਚੰਦ ਦੀ ਸਰਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ।
ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੇ ਫ਼ਿਰਕੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਛੱਜੂ ਪੰਥੀ ਅਤੇ ਦਾਦੂ ਪੰਥੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੇ ਫ਼ਿਰਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮ ਦੇ ਮਿਲਵੇਂ ਹਨ।
ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਲਾਲ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।
ਸਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਲਤੀਫ਼ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ‘ਲਾਹੌਰ’ ਦੇ ਸਫ਼ਾ 207 ‘ਤੇ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ-‘ਰੱਬੀ ਸੁਭਾਅ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਲਈ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇੱਜ਼ਤ ਰਹੀ।
ਸੰਨ 1640 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆਇਆ।
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕਮਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਉਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਥੜ੍ਹਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੀ ਸਮਾਧ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਛੱਜੂ ਭਗਤ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ‘ਚ ਠਹਿਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂਆਂ, ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ਾਹੀ ਹਕੀਮ ਵੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸੰਭਵ ਹੈ ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇਥੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਗ਼ਵਾਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਅਖਾਣ ‘ਜੋ ਸੁੱਖ ਛੱਜੂ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ, ਨਾ ਬਲਖ਼ ਨਾ ਬੁਖ਼ਾਰੇ’ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਛੱਜੂ ਦਾ ਚੁਬਾਰਾ ਮੇਓ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰਤਨ ਚੰਦ ਦੀ ਸਰਾਏ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਨਾਰਕਲੀ ਰੋਡ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਪਤੀ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਸੁਨਿਆਰੇ ਭਗਤ ਛੱਜੂ ਭਾਟੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿ ਵੰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਵੈਕੁਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤਹਿਤ ਵਿਰਾਸਤੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।
ਛੱਜੂ ਦਾ ਚੁਬਾਰਾ ਲਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ 'ਛੱਜੂ ਦਾ ਚੁਬਾਰਾ' ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਹਾਵਤ ਜੋ ਸੁਖ ਛੱਜੂ ਦੇ ਚੁਬਾਰੇ ਉਹ ਬਲਖ ਨਾ ਬੁਖਾਰੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲਾਬਾਸ ਅਸ਼ਕਾਕੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ ਹਜਵੀਰੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਲਮ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਫੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਮ ਅਤੇ ਅਹਲ ਤਸੱਵੁਫ਼ ਵਿੱਚ ਆਲਾ ਦਰਜੇ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਨ।
ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮੁਹੱਬਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਿਆਲੂ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਰਤਬਾ ਇੱਕ ਤਿਨਕਾ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ, ਏ ਕਾਸ਼ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਜਣਿਆ ਹੁੰਦਾ।
ਇੱਕ ਦਫਾ ਮੈਂ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਸ਼ਕਾਕੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ :ਜ਼ਰ੍ਬ ਅਲਲਹੁ ਮਸਲਨਿ ਅਬਨਿ ਅਮਹਲੂ ਖਨਲਾਯਕਦਿਰੁਅਲਾਈ ਸ਼ਯੁਨਿ ۔ ਯਾਨੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮਮਲੂਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਇਖ਼ਤਿਯਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਕਿ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਵਿਰਦ ਇਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰ ਸਕਿਆ।
ਹਜਵੀਰ ਅਤੇ ਜੁਲਾਬ ਗ਼ਜ਼ਨੀਨ ਦੇ ਦੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਇਸ ਲਈ ਹਜਵੀਰੀ ਅਤੇ ਜੁਲਾਬੀ ਕਹਿਲਾਏ।
ਲੇਕਿਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਜਬਖ਼ਸ਼ ਜਾਂ ਦਾਤਾਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਲਕਬ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 400 ਹਿਜਰੀ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਹਜਵੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਆਪ ਦੇ ਬਾਪ ਬਜ਼ੁਰਗਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਗਿਰਾਮੀ ਸਯਦ ਉਸਮਾਨ ਜੁਲਾਬੀ ਹਜਵੀਰੀ ਹੈ।
ਜੁਲਾਬ ਵੀ ਗਜ਼ਨੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਯਦ ਉਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਆਪ ਉਸਤਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲਾਬਾਸ ਅਸ਼ਕਾਕੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਜਾਫ਼ਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲਮਸਬਾਹ ਅਲਸੀਦ ਲਾਨੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਿਮ ਅਬਦ ਉਲ-ਕਰੀਮ ਬਿਨ ਹਵਾਜ਼ਿਨ ਅਲਕਸ਼ੇਰੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬੂ-ਅਲ-ਕਾਸਿਮ ਬਿਨ ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਬਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲਗਰਗਾਨੀ, ਅੱਬੂ ਅਬਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲੀ ਉਲ-ਮਾਰੂਫ਼ ਦਾਸਤਾਨੀ ਬਸਤਾਮੀ, ਅੱਬੂ ਸਯਦ ਫਜਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਮਹੀਨੀ ਅਤੇ ਅੱਬੂ ਅਹਿਮਦ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰ ਬਿਨ ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਹਮਦਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਜਾਫ਼ਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲਮਸਬਾਹ ਅਲਸੀਦ ਲਾਨੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਫਰਮਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਜਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ, ਬਾਜਵਾ ਬਹੁ-ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਸਾਡੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਧੀਰਜ ਰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ, ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਸੁਰਵੀਨ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਸ ਨੇ "ਜੱਟ ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਟ 2" ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ 'ਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਕੋਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਗਸਤ, 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ, "ਨੋਟੀ ਜੱਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਿਨੂੰ ਢਿੱਲੋਂ, ਆਰੀਅਨ ਬੱਬਰ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਧਾਰਮਿਕ "ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ" ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਰਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਖਸ਼ਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮਪੋਜ਼ਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਜਵਾ ਨੇ 2005 ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ "ਹਰੀ ਮਿਰਚੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚੀ" ਨਾਲ ਡੀ.ਡੀ 1 ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ "ਅਸਤਿਤਵ. ਏਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ" ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਜੀਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਟਾਰ ਵਨ 'ਤੇ ਗਨਸ ਐਂਡ ਰੋਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ ਵਿੱਚ ਏ.ਸੀ.ਪੀ ਅਜਤਸ਼ਤਰੂ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਅਤੇ "ਬੋਨ ਮੈਰੋ" ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਬਤੌਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਸਰਗੀ" ਨਾਲ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਰੁਬੀਨਾ ਬਾਜਵਾ ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਬੱਬਲ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਉਹ "ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੀ ਮਾਲਕ ਹੈ।