polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਜਾਨਵਰ ਹੋਰ ਸਨ, ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਜੋ ਬਚ ਗਏ ਸਨ।
ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਰੌਬਿਨਸਨ ਕਰੂਸੋ ਦਾ ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਫਰਨਾਮਾ ਸੀ।
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ।
ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਉਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ।
ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਖਰਤਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 1990 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਦੂਰਵਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਲਗ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ " ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ " ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਜੂਨ 2011 ਵਿਚ, ਵੀ.ਐਸ.ਓ. ਮੰਗੋਲੀਆ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਛਾਪੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਰੱਕੀ, ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਿਪੇਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ,ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗੋਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ, ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਲ ਸੇਧਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਢਾਂਚਾ ਹੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਸਾਲ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਗੈਰ-ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ, ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂ ਆਮ ਵਿੱਦਿਆ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
2008 ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਉਮਰ ਇਕ ਸਾਲ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਉਮਰ 6 ਸਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ 6-4-2 ਸਾਲ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ।
ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਰੇਕ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇਕ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਸੀ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਹੀ ਹਨ ਜੋ 3 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਲਾਨਬਾਟਰ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰੀਆ ਰੁੱੱਯਕ ਇੱਕ ਅਲੰਕਾਰਵਾਦੀ ਅਚਾਰੀਆ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਅਚਾਰੀਆ ਰੁੱਯਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਰੁੱੱਯਕ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਨ।
ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ 'ਤਿਲਕ' ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੁੱੱਯਕ ਦੇ ਗੁਰੂ ਵੀ ਸਨ।
ਸਾਹਿਤਮੀਮਸਾਂਂ - ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕਾਰਿਕਾ,ਵਿਤ੍ਰੀ ਉਦਾਹਰਣ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਰਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ 600 ਸ਼ਲੋਕ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ' ਚ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਕਿਤੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਰੁੱਯਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਅਲੰਕਾਰਸਰਵਸਵ ਦੇ ਉਤਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਆ-ਵਿਵੇਚਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ 'ਚ ਇਸਦਾ ਉੱਲੇਖ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਰੁੱੱਯਕ ਦੀ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਚਾਰੀਆ ਰੁਯੱਕ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸੰਕੇੇੇਤਟੀਕਾ, ਅਲੰਕਾਰ-ਮੰਜਰੀ,ਸਾਹਿਤਮੀਮਸਾਂਂ,ਅਲੰਕਾਰਨੁੁੁਸਾਰਿਣੀ, ਵਿਅਕਤੀ-ਵਿਵੇਕਵਿਚਾਰ, ਨਾਟਕ ਮੀਮਸਾਂਂ, ਹਰਸ਼ਚਰਿਤ-ਵਾਰਤਕ, ਅਲੰਕਾਰਸਰਵਸਵ, ਸਹਿ੍ਦਯਲੀਲਾ, ਅਲੰਕਾਰ ਵਾਰਤਿਕ,ਸ਼੍ਰੀ ਕੰਠਸਤਵ, ਦੇ ਅਨੇਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਵਿ - ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਰੇ - ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸੰਕੇਤਟੀਕਾ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਵੇਕਵਿਚਾਰ, ਸਹਿ੍ਦਯਲੀਲਾ, ਸਾਹਿਤਮੀਮਸਾਂਂ, ਅਲੰਕਾਰਸਰਵਸਵ ਪੰਜ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ।
ਵਿਅਕਤੀਵਿਵੇਕਵਿਚਾਰ - ਧੁਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਆਚਾਰੀਆ ਮਹਿਮਭੱਟ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਵਿਵੇਕ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਟੀਕਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ 'ਵਿਅਕਤੀਵਿਵੇਕਵਿਆਖਿਆ' ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸੰਕੇੇੇਤਟੀਕਾ - ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਰਚਿਤ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਤੇ ਵਿਵੇਚਨਾਤਮਕ ਟੀਕਾ ਹੈ।
ਉੱਲੇਖ 2 - ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਅਲੰਕਾਰ-ਉਲੇਖ' ਹੈ ; ਇਸ ਵਿੱਚ, ਸੁਵਰਣ ,ਅੰਸ਼ੁਕ, ਮਾਲਯ,ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅਨੇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਦ੍ਰਵਯ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਰਣ -1 ਵਿੱਚ ਵਾਚਯ - ਵਾਚਕ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ; ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯ ਵਿਸ਼ੈ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ; ਦੋਸ਼ ਤਿਆਗ, ਗੁਣਧਾਨ, ਅਲੰਕਾਰਯੋਗ,
ਉੱਲੇਖ 3- ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਜੀਵਤ -ਉੱਲੇਖ' ਹੈ ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦਰਯ ਦੀ ਜਾਨ, ਯੌਵਨ ਨੂੰ, ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਉੱਲੇਖ 4- ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਪਰਿਕਰ-ਉੱਲੇਖ' ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਅੰਕਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਰਣ -6 ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਕਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਂ, ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ।
ਰੂਪ,ਵਰਣ, ਪ੍ਰਭਾ, ਰਾਗ, ਅਭਿਜਾਤਯ,ਵਿਲਾਸਿਤਾ,ਲਾਵਣਿਅ, ਲਕ੍ਸ਼ਣ,ਛਾਯਾ,ਸੌਭਾਗਯ,-ਦਸ ਗੁੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਰਸਾਨਵੈ - ਚਾਰ ਤੱਤ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ;ਰਸਿਕਾ ਦੇ ਉੱਤਮ,ਮਧਮ, ਅਧਮ, ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਆਦਿ।
ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗੌੜਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਲਾਂ, ਗਊ-ਗੋਬਰ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਕਮੱਕੁਮਾ ਪਾਊਡਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਆਪਣੇ 'ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਅਧਾਰਤ' ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਆ ਗ੍ਰਸਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੇਜੀ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਲਿਨੀ ਮਲਾਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗ ਦੀ ਕਾਮ ਵਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਅਪੂਰਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਲੈਟਿਉਸ਼ਨਜ਼ ਫਾਰਮ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਵਾਕਰ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ, ਮਿਨੀਏਪੋਲਿਸ ;
ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।
ਗੌੜਾ ਦੀ ਆਰਟ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੇਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੋ ਆਰ.ਐੱਸ.ਹਡਪਡ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹਾ ਕਾਲਜ ਸੀ. ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੇ.ਜੀ. ਸੁਬਰਾਮਨਿਯਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬੜੌਦਾ ਗਈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਿੱਚ ਗੌੜਾ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਨੀਵਾ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਸੀ ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਹਿਊਗੋ ਬੌਸ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ. ਉਹ ਧੂਪ ਅਤੇ ਕਾਮਕੁਮਾ ਵਰਗੀ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਲੈਂਪੈੱਪਡ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ. ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬੋਝ, ਮਾਨਸਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਜ਼ਰੀਏ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ.
ਗੌੜਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਈ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਜੈਨੀ ਚੁਆ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਤਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਟੈਂਗਲਿਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਚੂਆ ਕੋਕ ਕੁਆਨ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਸਨ, ਜੋ ਲੌਂਗ ਅਤੇ ਜਾਇਫਲ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਗੁਆ ਬੈਠਾ।
ਚੁਆ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੀਨੀ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਈਪਿਸਟ ਅਤੇ ਟਿਊਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਐਂਗਲੋ-ਚੀਨੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਏ ਲੈਵਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਵਜੀਫਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ।
ਜਿਵੇਂ ਗੋਹ ਨੇ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਚੁਆ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਲਈ ਕਾਰਨੇਲ ਵਿੱਚ ਗਈ।
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੁਆ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂਡੇਂਨ ਹੋਟਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
2007 ਵਿੱਚ ਰੱਫ਼ਲਜ਼ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਕੈਪੀਟਾਲੈਂਡ ਦੇ ਐਸਕਟ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੀਈਓ ਬਣ ਗਈ, ਅਖੀਰ ਉਹ ਕੈਪੀਟਾਲੈਂਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਫਸਰ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਕੰਮ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਉਹ ਫ਼ਿਲਪੀਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਚੁਆ ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਕਸੀਕਨ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ, ਅਤੇ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੇੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ
2004 ਵਿੱਚ, ਆਰਟ, ਸਾਇੰਸ, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ "ਅਲਾਮਾ" ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੰਧਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ ਪਸ਼ਤੂਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਅਲਾਮਾ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ।
1961 ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੋ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਢਾਈ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਕਾਬਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੋ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਚੀਫ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਸ਼ਾਂਦ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਪਸ਼ਤੋ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ, ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ਪਸ਼ਟ ਬੋਲਦੇ ਸਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਪਸ਼ਤੋ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕੇਵਲ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1934 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ।
1957 ਵਿਚ, ਅਬਦੁਲ ਸ਼ਕੂਰ ਪਸ਼ਤੋ ਟੋਲਾਨਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਸ਼ਤੋ ਟੋਲਾਨਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਏ।
1948 ਵਿੱਚ ਅਬਦੁਲ ਸ਼ਕੂਰ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਭਾਰਤ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਲੋਧੀ ਪਸ਼ਤੂਨ" ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ।
ਰਸ਼ਾਂਦ ਨੂੰ 26 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਵੀਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਾਰੀਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵੀ ਟਾਇਚੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਕੋ-ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ, ਟਾਇਚੀ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਕੌਰਨੋਕੋਪੀਆ , ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਗੱਬਰਨਕੂਲਮ , ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸੀ; ਉਹ ਚੱਕਰ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰੀਤੀ , ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ੀਮੋਜਿਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਬੌਧ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਭੂਤ ਦੋਵੇਂ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਸਾਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਕਿਸ਼ਿਮੋਜਿਨ ਰੂਪ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਭੂਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਰਤਮਾਨ ਜਪਾਨੀ ਬੋਧੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹਨ।
ਹਾਰੀਤੀ ਕਮਲ ਸੂਤਰ ਦੇ 26ਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਚੀਰਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ, ਕਿਸ਼ਿਮੋਜਿਨ ਕੰਨਨ ਦਾ ਇਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਰਹਿਮ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਉਹ "ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦੀ ਬਰੰਜ" ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੇਤ (ਸਭ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕੱਪ ਯੂਰਪੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਜੇਤੂ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅਤੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ). 1971 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਬੈਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਦੀ ਕਮਾਈ.
ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਓਲੰਪਿਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੌਮ ਵੱਲ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਸਾਰਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਦੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1698 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਅੰਬੈਸੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਕੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪੀਟਰ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਪੱਛਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਰਪੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਇਹ ਨੀਤੀ 1703 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ, ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਜੈਨਟਾਈਨ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰੂਸੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੈਸ਼ਨਯੋਗ ਨਾਰੀਸ਼ਕੀਨ ਬਰੋਕ ਸੀ, ਯੂਰਪ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣਾ ਸੀ।
ਜ਼ਾਰ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਫਲੈਮੀਸ਼ ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਣ ਸ਼ੈਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੇਤਰੀਨ ਬਰੋਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਨੁਸਾਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਮਹਿਲ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
ਸਾਈਟ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਨਿਵਾਸ ਇੱਕ ਨਿਮਾਣਾ ਜਿਹਾ ਲੌਗ ਕੇਬਿਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਡੋਮਿਕ ਪੈਟਰਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ 1704 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖੜਾ ਨੇਵਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵੱਲ ਸੀ।
ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਵਿੰਟਰ ਪੈਲੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੋਮੇਨੀਕੋ ਟ੍ਰੇਜ਼ਨੀ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਹ ਮਹਲ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਮਰਾਜੀ ਰੂਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਸੀ।
ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਰਟੋਲੋਮੀਓ ਰਾਸਟਰੇਲੀ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲਿਜ਼ਾਬੇਥਨ ਬਾਰੋਕ ਸਟਾਈਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਰੇ -ਅਤੇ-ਚਿੱਟੇ ਮਹਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਇੱਕ ਲੰਬੂਟਰੀ ਆਇਤਾਕਾਰ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਮਣਾ ਪਾਸਾ 215 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 30 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਝੁਲਸਣ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਮਹਿਲ ਦਾ 1837 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉਵੇਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅੰਦਰੂਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿਲ ਨੂੰ "19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਰੋਕੋਕੋ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਹਿਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ"।
ਅੱਜ, ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਮਹਲ ਹਰਮਿਟੇਜ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਪੀਟਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੰਟਰ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਪੈਲੇਸ ਤੱਟ ਅਤੇ ਪੈਲੇਸ ਸਕੁਆਇਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਵਿੰਟਰ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਗਪਗ 1730 ਅਤੇ 1837 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸੀ, ਬਣਦੇ ਬਣਦੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
1905 ਵਿਚ, ਖ਼ੂਨੀ ਐਤਵਾਰ ਕਤਲੇਆਮ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿੰਟਰ ਪੈਲੇਸ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਪੀਰੀਅਲ ਘਰਾਣੇ ਨੇ ਜ਼ਾਰਸਕੋਇ ਸੇਲੋ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਵਿੰਟਰ ਪੈਲੇਸ ਆਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ, ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮਲਾਹਾਂ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ- ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਪਲ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਮਾਨਯ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਉਸਦੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਆਚਰਨ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੀ ਲੋਅ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੂਭਵਾਂ,ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ,ਸਿੰਗਮੰਡ ਫ਼ਰਾਇਡ,ਕਾਰਲ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ ਨੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮਾਨਸਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਰਵਿਨ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦਿਆਂ ਸਪੈਂਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤਜ਼ਰਬੇ ਰਾਹੀਂ ਕੁੱਝ ਮਾਨਸਿਕ ਲੱਛਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਜਿਹੜੇ ਉਸਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਫ਼ਰਾਇਡ ਕਾਮ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਪਾਸਾਰ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਗਮੰਡ ਫ਼ਰਾਇਡ ਨੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਧੀਨ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਅਚੇਤ ਮਨ ਦੇ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ ਵਜੋਂ ਪਰਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਸੀ.ਜੀ,ਜੁੰਗ ਨੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਵਾਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਵਰਤਾਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਡਾ. ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ,ਕਿ ਡਾ.ਯੁੰਗ ਨੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਾਨਵ- ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼,ਸੁਪਨ-ਸਾਮੱਗਰੀ ਤੇ ਮਨੋਰੋਗ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਸਮੂਹਿਕ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਆਦਿ-ਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਦੂਸਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਤੱਤਾਂ ਉੱਪਰ ਹੀ ਉਸਰਦੇ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ,ਰਾਸ਼ਟਰ,ਰਸਮਾਂ,ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ,ਕਰਮਕਾਂਡ,ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਆਦਿ ਸਭ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੁੰਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਚੇਤਨ ਨਿੱਜੀ ਅਚੇਤਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਖੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਅਚੇਤਨ ਸਮੂਹਿਕ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚੋਂ।
ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ,ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ, ਮਨੋਰੋਗ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ,ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕ-ਪਰੰਪਰਕ ਪਰੀ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਾਂਝ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਅਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਜਿੱਥੋਂ ਦੇ ਆਦਿਮ-ਪ੍ਰਤਿਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੁਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਂਝ ਭਾਸਦੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪੱਖ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਧਰਮ,ਦਰਸ਼ਨ,ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਹਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਹਨ।
ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,ਉਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਿਰਖਣ-ਪਰਖਣ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਜਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ,ਉਸਨੂੰ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਰਾਇਡ ਦੀ ਵਡਮੁੱਲੀ ਦੇਣ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਗੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਢੰਗ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਤਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋੜਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਉਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਝਾਤ ਪੁਆਈ ਹੈ।
ਫ਼ਰਾਇਡ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਦੇਖਿਆ ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦਾ ਅੰਦਰੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ‘ਮੈਂ’ ਦੀ ਹੀ ਗੂੰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਚੇਤ ਮਨ ਹੀ ਉਸਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਧਾਰਨ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ, “ਮਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ।
”ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਨ-ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮਨ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਅਰਥ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੁਬੋਧਤਾ ਲਈ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੁਭਵਾਂ ਜਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਚਲਦੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਚੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਅੱਡ-ਅੱਡ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਅਨੁਭੂਤੀਆਂ ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਵਿਚਾਰਾਂ,ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ਅਰਥਾਤ ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੁਭਵ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸੰਭਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਲਾੜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ-ਰੀਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਜੋਧੇ-ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਨਕਲ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਕਲਗੀ ਸਜਾ ਕੇ, ਛੱਤਰ ਝੁਲਵਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਹੀ ਲਿਬਾਸ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ,ਨਗਾਰੇ ਨਾਲ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ,ਵਜੀਰਾਂ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਈਨ ਮੰਨਣ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਅਧੀਨਗੀ ਵਜੋਂ ਉਹ ਜੇਤੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਡੋਲਾ ਦੇਣ ਦਾ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਗਨ ਹਮਲਾਵਰ ਫੌਜ ਦੀ ਨੁਕਸਾਨ-ਪੂਰਤੀ,ਨਜਰਾਨੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਧੀਨਗੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਹਨ।
ਈਨ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ
ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤਿ ਭਾਵੁਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੋਚ ਦਾ ਧਾਰਣੀ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਤਨੇ ਚਿੰਤਕ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਹ ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਖੇਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਦਾ ਚਹਿਲ ਪਹਿਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਰਹੇ ਹਨ ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸੇ ਬੰਧਨ ਜਾਂ ਰੋਕ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਕਰਦਾ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜੀ ਹੋਵੇ,ਪਰ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਬਖਸ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੋ ਅਸੀ ਸਿੱਖਦੇ ਪੜਦੇ ਹਾਂ,ਸਾਡਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੋਣ ਦਾ ਇਹ ਢੰਗ,ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪੱਧਰ ਹਰ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੂੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਕੁੱਝ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਉਸਦਾ ਉਸਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੈ ਉਹ ਖੋਹਿਆ ਜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਅੰਦਰ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੇਤਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਜਾਗਰ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਚੇਤੰਨਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਗਰੋਂ ਅਤੇ ਪੜਾਅ –ਪੜਾਅ ਕਰਕੇ ਆਈ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇਂ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ,ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੰਮ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜਾ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿੱਲਖਣਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬਣਿਆ।
ਸੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਐਨ ਅਜੇ ਲੋਕਯਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਤੁਰਿਆ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਅਸੀ ਅਜੇ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਮ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਕਿਤਿਕ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਕਿਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਸੁਹਾਵਣਾ,ਧਰਤੀ ਉਪਜਾਊ,ਇਲਾਕਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਜਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ-ਖਲਾਸੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਥਾਂ ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਨੇਹ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਅਥਾਹ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਨਿੱਘੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਦੁਖਾਂਤ ਵੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਵਾਪਰੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਭਿਅ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਸ’ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਛਤ/ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੈਅ ਨੂੰ ਨਿਯਮ/ ਵਿਉਂਤ/ ਤਰਤੀਬ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ ਅੱਗੋਂ ਦਾ ਸੰਯੋਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆ ਤੋਂ ਭਾਵ ਵੱਡਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਚਰ ਸ਼ਬਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਈ.ਬੀ. ਟਾਇਲਰ ਅਨੁਸਾਰ,"ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਸਭਿਅਤਾ ਆਪਣੇ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਜਟਿਲ ਸਮੁੱਚ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ,ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼,ਕਲਾ,ਨੈਤਿਕਤਾ,ਕਾਨੂੰਨ,ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ,ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ,ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ.ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਕ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਜੁੱਟ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਸਿਸਟਮ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਅਤੇ ਬੌਧਕ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬਾਏਰਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਨੌ ਬੰਡਸਲੀਗਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ , ਛੇ ਡੀਐਫਬੀ-ਪੋਕਲ, ਇੱਕ ਯੂਈਐਫਏ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੀਫਾ ਕਲੱਬ ਵਰਲਡ ਕੱਪ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਾਰ ਡਬਲਜ਼ ਅਤੇ ਇਕ ਤਿਕੜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿਚ 24 ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਰਕਮ ਹੈ।
ਬਾਯਰਨ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਜਾਦੂ ਦੌਰਾਨ, ਰਿਬੂਰੀ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਵਿੰਗਰ ਅਰਜਨ ਰੋਬੇਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਚੰਗੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ - ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੋਬਰੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਯਰਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੀ ਟੀਮ ਫਿਓਰਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੋਬੇਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਰਿਬੈਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1989 ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਗ੍ਰਹਿ ਕਸਬੇ ਕੋਂਟੀ ਬੁਊਲੌਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਲੀਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਲੱਬ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦਿਆਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਲੱਬ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਦੋ ਹੋਰ ਕਲੱਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੌਕੀਆ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਦੋ ਹੋਰ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2004 ਵਿਚ, ਰਿਬੈਰੀ ਨੇ ਲੀਗ 1 ਕਲੱਬ ਮੈਟਜ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਿਬੁਰੀ ਜਨਵਰੀ 2005 ਵਿਚ ਗਲਾਟਸਾਰਾਏ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਤੁਰਕੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਤੁਰਕੀ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ।
ਗਲਾਟਾਸਾਰਾਏ ਵਿਖੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਾਰਸੈਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਰਿਬੈਰੀ ਨੇ ਕਲੱਬ ਵਿਚ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਬਿਤਾਏ, ਮਾਰਸੇਲੈਇਸ ਨੂੰ ਬੈਕ-ਟੂ-ਬੈਕ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਕੂਪ ਡੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਫ੍ਰੈਂਕ ਹੈਨਰੀ ਪੀਅਰੇ ਰਿਬੈਰੀ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਰੀਜ਼ ਏ ਕਲੱਬ ਫਿਓਰਨਟੀਨਾ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿੰਗਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਤਰਜੀਹੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਵੇਂ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਫਤਾਰ, ਊਰਜਾ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਬੈਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜ਼, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡ੍ਰਿਬਲਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਗੇਂਦ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ।
ਬੇਅਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਫ੍ਰੈਂਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਦਿੱਗਜ, ਜ਼ੀਨੇਡੀਨ ਜ਼ਿਡਾਨ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਿਬੈਰੀ ਨੂੰ "ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੁਟਬਾਲ ਦਾ ਗਹਿਣਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਰਿਬੈਰੀ ਨੇ ਦੋ ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਅਤੇ ਦੋ ਯੂਈਐਫਏ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
2006 ਦੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿਚ ਰਿਬੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲ ਸਪੇਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।
ਉਸਦੇ ਗੈਰ-ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਅਲਪਨਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਬੰਗਾਲੀ ਗ਼ੈਰ-ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਰੌਬਿਨ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਬਟਾਨ ਅਧੀਨ "ਸਮੀਰਨ ਫੇਰੇਚ ਚਾਓ" ਸੀ. ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਿੱਛੋਂ, 1 9 51 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ 'ਵਿਦਿਆਸਗਰ' ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰੋਬਿਨ ਚੋਟਾਪਾਧਏ ਦੁਆਰਾ ਗਾਣੇ 'ਮਟੀਰ ਘਰੇ ਆਜ਼ ਨਮੇਖੇਚ ਚੰਦ ਰੀ' ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਗਾਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋ ਗਿਆ 1956 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਾਗਰਿਕਾ' ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਗੀਤ, ਰੌਬਿਨ ਚਟੋਪਾਧਿਆ ਦੇ ਬੱਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਜੇ ਵੀ "ਹਿਰਦ ਅਮਰ ਸੁੰਦਰ ਤੱਬ ਪਈ" ਹੈ. ਉਸਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਚੀਕੇਤਾ ਘੋਸ਼, ਸ਼ਿਆਮਲ ਮਿੱਤਰਾ, ਮਾਨੇਂਦਰ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ, ਸਿਲੇਨ ਮੁਖੋਧਧਿਆਏ ਅਤੇ ਭੁਪੇਨ ਹਜ਼ਾਰਿਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨਾਵਲ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਗੈਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਗਾਏ. ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੂਮਾਨੀ "ਸੋਮ ਬੋਲਚੇ ਆਜ ਸੰਧਯ" ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੰਭਲੀ 'ਬਕੂਲ ਗੰਡੇ ਜੋਡੀ', 'ਅਮੀ ਅਲਾਪਨਾ ਐਂਕੇ ਜੈ' ਅਤੇ ਸੋਮਬਰ 'ਜੇਠਾ ਅਛੇ ਓਗੋ ਸੁਧੂ ਨਿਰਭਤ' ਤੋਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਮੂਡਾਂ ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੁਲੰਦ ਸੀ.
ਅਲਪਨਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 24 ਜੁਲਾਈ 2009 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੁੱਧਾਦੇਵ ਭੱਟਾਚਾਰਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ . ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ.
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ. ਉਹ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਟਾਉਨ ਹਾਲ, ਪਾਰਕ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ' ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ , ਲੀਡਜ਼, ਲਿਵਰਪੂਲ, ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ, , ਸੱਤ , ਪਾਰਕ, , ਆਦਿ ਬੀਬੀਸੀ ਲੰਡਨ ਨੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ.
ਅਲਪਨਾ ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ੍ਰੀਧਰ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ 1 9 5 9 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 50 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ. ਉਹ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚਿਆ ਹੈ. ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਚਿਲਸੀ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ . ਉੱਘੇ ਬੰਗਾਲੀ ਗਾਇਕ ਸੰਧਿਆ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਇੱਕ ਕਰੀਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦੋਸਤ ਹੈ.