polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਜੋੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਸ਼ਾਂਤਾਰਾਮ ਕੁਦਲਕਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਾਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1963 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ 635 ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮਵਰ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ, ਦੇਵ ਅਨੰਦ, ਬੀ ਆਰ ਚੋਪੜਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਮੰਤ, ਮਨਮੋਹਨ ਦੇਸਾਈ, ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ, ਸੁਭਾਸ਼ ਘਈ, ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਭਗਤ ਪੁੰਡਲਿਕ ਅਤੇ ਆਖੇਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕੌਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ (ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸ਼ੇਖਰ, ਸਲੀਮ-ਸੁਲੇਮਾਨ, ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ, ਅਮਿਤ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮੋਇਤਰਾ, ਤਨਿਸ਼ਕ ਬਾਗਚੀ, ਹਿਮੇਸ਼ ਰੇਸ਼ਮੀਆ, ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ, ਸੋਹੇਲ ਸੇਨ ਸਮੇਤ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ ਆਰ.ਆਈ.ਪੀ., ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੈਨੀ ਬੋਇਲ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 127 ਆਵਰਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੁਝ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸ਼ਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਹੈ।
ਇਸਨੇ ਭਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਿਸਟਰ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੋ ਸਿੰਘ ਭਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਤੋਂ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਰਣ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੋ ਰਿਆਲਟੀ ਪਰੋਗਰਾਮ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਈ ਹੈ।
ਦੋ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਾਉਂਡਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕੌਰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤ "ਸਜਨਾ ਮਾਈ ਹਾਰੀ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸਟਾਰ ਤੋਂ ਕਾਤੀਆ ਕਰੁਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਰਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਦਿਲਬਾਰੋ; ਜਬ ਤਕ ਹੈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੀਰ; ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਤੋਂ ੴ ਓਂਕਾਰ; ਰਈਸ ਤੋਂ ਜ਼ਲੀਮਾ; ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੇਖੋਂ ਨਚਦੇ ਨੇ ਸਾਰੇ; ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਰੀ ਬਰਸੀ; ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ ਤੋਂ ਕਬੀਰਾ; ਕੋਕਟੇਲ ਤੋਂ ਜੁਗਨੀ ਜੀ; ਅਤੇ ਬਰੇਲੀ ਕੀ ਬਰਫੀ ਤੋਂ ਟਵਿਸਟ ਕਮਾਰੀਆ।
2019 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜ਼ੀ ਦੇ ਗੀਤ "ਦਿਲਬਰੋ" ਲਈ 20ਵੇਂ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਗੀਤ ਦਿਲਬਾਰੋ ਲਈ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ, ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਕਾਲਗੜ੍ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਚੀਕਾ ਸੜਕ ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਮਜਾਲ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅੰਤਰਰਾਸਟਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਜਵੰਤ ਕੌਰ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ ਪੇਪਰ ਅਨੁਸਾਰ
ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਮੁਗਲ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਕੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ਪਿੰਡ 'ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ'
ਕਿਸ਼ੋਰ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਮੋਰੱਕੋ ਦੇ ਓਲੰਪੀਅਨ ਸਲੀਮਾ ਅਲ ਔਲੀ ਅਲਾਮੀ ਤੋਂ 2013 ਅਰਬ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 3000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਟੇਪਲੇਕਸ਼ਾ 'ਚ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ 'ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬੜ੍ਹਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰੁਤਬੇ ਤੋਂ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੀ-ਰੇਸ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੁਧਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਸੈਕਿੰਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ 9: 40.84 ਮਿੰਟ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ ਇਸ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ਚੋਟੀ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਸਟੇਪਲੇਚੇਸ ਦੌੜਾਕ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰੂਥ ਜੇਬੇਟ ਨੂੰ ਈ.ਪੀ.ਓ. ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਏਜੰਟ, ਮਾਰਕ ਕੋਰਸਟਜੈਂਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵੇਲਟਕਲੇਸ ਜ਼ੁਰੀਕ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 9: 20.55 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ .13 ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਗਈ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਦੌਡ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਟੈੱਪਚੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀਨ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਦੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤਾਂਸਮਾ ਪਾ ਕੇ ਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੂਪ ਕਾਇਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸੁਭਾਵਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਾ,ਉਚਾਰਨ,ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ,ਅਪਭਾਸ਼ਾ,ਮੁਹਾਵਰੇ,ਦੂਜੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾ ਤੋਲਏ ਸ਼ਬਦਾ ਨਾਲ ਵਰਤਾਉ ਆਦਿ ਦੇ ਪੱਖੋ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਏਨੇ ਕੁ ਫ਼ਰਕ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਬਣਾਉਣੇ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝੇ ਜਾਣ।
ਸਭਆਚਾਰ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਹੈ,ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਪਣਾਨਿਵੇਕਲਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਛੋਟਾ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋ ਵੇਂ ਲੱਛਣ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੀ ਹਨ,ਅਤੇ ਇਨਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣਾ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਪਣਾ ਰੋਲ ਹੈ ਭਾਸ਼ਾ ਉਹੋ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਰਨਣ ਲਈ ਐਸਕੀਮ ਲੋਕਾ ਕੋਲ ਸੋਲ੍ਹਾਂ,ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਿਲਦੀਆ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾ ਸਭਯ +ਆਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਸ ਹੈ।
ਵੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸਾ ਰਾਹੀ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਅਇਆ।
ਮਨੱਖ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੀ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਨਿਰੁਕਤੀ ਸੰਸਕਿ੍ਤ ਧਾਤੂ ਭਾਸ਼ ਤੋ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ ਧਾਤੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ-ਬੋਲਣਾ,ਕਹਿਣਾ,ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ,ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਨਾ,ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਨਾ,ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ।
ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਏਨਾ ਸਰਲ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਇੱਕਾਦੁੱਕਾ ਮਿਸਾਲਾਂ ਐਸੀਆਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੌਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਆਧਾਰ ਉਪ-ਸਭਿ ਆਚਾਰਕ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿ ਨਿਧ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ,ਬਸਗੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ।
ਇਸ ਤੋ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਤਾਰਾ ਵੀ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਸ਼ਬਦ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਹ ਅੰਗ ਹਨ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਅਨਿੱਖੜ ਸੰਬੰਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਸਭ ਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਜਿਹੜੇਉਸ ਦੇ ਸਭਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਚੋਰਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੇਨਾਮ ਕਥਾਕਾਰ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ।
ਇਹ ਡਾਇਰੀਆਂ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੂਤਕਾਲ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵਿੱਚ ਕਰ ਗਈਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।
"ਸਾਡੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਾਇਕ" ਦਾ ਹੀਰੋ, ਪੇਚੋਰਿਨ ਮੈਕਸਿਮ ਮੈਕਸੀਵਿਚ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਦੇ ਆਵੇਗਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਕਦੇ ਹਿਸਾਬੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਸਾਬੀ, ਗੈਰ-ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰ ਉਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਨਕੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਦਾ ਬੇਨਾਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੋ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਦ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਪਤਾਨ ਮੈਕਸਿਮ ਮੈਕਸੀਵਿਚ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਣੂੰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਓਸੇਤੀਅਨ ਕਬਾਇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਕਥਾਕਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਕਸਿਮ ਮੈਕਸੀਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਪੇਚੋਰਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਤਾਇਨਾਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਚਿਰ ਲਈ, ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਡਾਇਰੀਆਂ ਪੇਚੋਰਿਨ ਉਥੋਂ ਬਦਲੀ ਹੋਣ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵਕਤ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੁਢਾ ਕਪਤਾਨ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੀ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਕਹਾਣੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਰਿਯਮ, ਵਿੱਚ ਪੇਚੋਰਿਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵੇਰਾ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਗਰੁਸ਼ਨਿਤਸਕੀ ਨੂੰ ਦੁਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੁਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਖੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਦਮੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਾਇਰੋਨਿਕ ਹੀਰੋ ਪਿਚੋਰਿਨ ਅਤੇ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
੧੮੭੦ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਕੀਮ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਵੇਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਤੇ ਕਾਲ ਕਾਰਨ ਰੁਕਾਵਟ।
੧੮੮੧ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਕੀਮ ਦੇ ਨਵਨਿਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਵੱਲੋਂ ਰੁਕਾਵਟ।
1910 ਵਿੱਚ ਮਸੂਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਸਲਵਾਦੀ ਕਰਿਸ਼ਨਰਾਜਾ ਵੁਡਯਾਰ ਅਧੀਨ ਕੈਪਟਨ ਡੇਵਿਸ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਅਨਰ ਦੀ ਕਨਾਮਬਾੜੀ ਬੰਧ ਦੁਆਰਾ 41.5 ਪਾਣੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਮਦਰਾਸ ਵੱਲੋਂ ਅਸਵੀਕਾਰ, ਸਗੋਂ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਮੈਟੂਰ ਬੰਧ ਵਿੱਚ 80 ਪਾਣੀ ਬੰਨਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੈਸੂਰ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ 11 ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ।
ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਨੇ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ 41.5 ਵਾਲੇ ਡੈਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ 1892 ਸੰਧੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਨੂੰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਵਾਲਾ।
ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਣਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ੩,੦੦੦,੦੦੦ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੀ ਜੋਗ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਨਤੀਜਤਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਟਰਨ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਬਾਦ 1956 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੋਈ ਹੱਦਬੰਦੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ,ਕੁਰਗ ਜਾਂ ਕੋਡਾਗੂ, ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਤੇ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਮਾਲਾਬਾਰ ਤਟ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੇ ਜੋ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਕੇਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਤੋਂ ਕੇਸ ਹਟਾ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਰੰਭੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਕਾਵੇਰੀ ਘਾਟੀ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਚਲਿਆ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਾਮਿਲ ਵਾਸੀਆ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰੂ ਤੋਂ ਉੱਜੜ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਤੇ ਬੰਗਲੌਰੂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਕਾਲਜ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬੰਦ ਰਹੇ।
ਕਾਬਿਨੀ ਜੋ ਕਾਵੇਰੀ ਦੀ ਸਹਿ ਨਦੀ ਹੈ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੁਣ ਕੇਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਪਾਂਡੂਚੈਰੀ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਮੈਸੂਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੇਰਾਲਾ ਤੇ ਪਾਂਡੂਚੈਰੀ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣ ਗਏ।
205 ³ ਬਣਿਆ, ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਤੋਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾਟਕ ਨੂੰ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਤੇ ਮਾਸਕ ਵਹਾਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਾਹੀ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਜੋ ਉਸ ਵਕਤ ਬਣਦੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਦੋਂ ਮਸੌਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਨਾਟਕ ਨੇ ਕੁਸ਼ਾਲਨਗਾਰਾ ਵਿਖੇ ਹਾਰੰਗੀ ਡੈਮ ਦਾ ਕੋਡਾਗੂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਨ ਅਰੰਭਿਆ ਤਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੇ ਫਿਰ ਰੁਕਾਵਟ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਵਾਦ ਐਕਟ 1956 ਅਧੀਨ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਗਠਨ ਕਰਨ ਤੇ ਨਿਰਮਾਨ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਕਰਨਾਟਕ ਨੇ ਇੱਕ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਟਰੀਬਿਊਨਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 1991 ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1976 ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਉਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੰਚਾਈ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਣੇ ਸੰਧੀ ਦੇ ਮਸੌਦੇ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੇ 2 ਜੂਨ 1990 ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੱਜ ਚਿਟਾਟੋਸ਼ ਮੁਖ਼ਰਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਅਨੁਸਾਰ ਟਰੀਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਆਂ :
ਅਜਿਹੀ ਉਦਾਹਰਨਵੀ ਦੇੇੇਖਣ ਵਿਚ ਆਈਆ ਹਨ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਗਏ ਹਨ,ਕਿ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਕੱੱਟ ਕੇ ਕਿਸੇੇ ਇਕੱਲਵਾਝੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇ ਬਚ ਵੀ ਜਾਵੇ,ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲੋ ਬਹੁਤਾ ਫਰਕ ਨੀ ਹੁੰਦਾ ।
ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੱਛਣ-ਮੰਤਵ ਦੀ ਸਾਝ ਅਤੇ ਫਰਜਾ ਦੀ ਵੰਡ- ਹੇਠਲੇ ਸਮੂਹਾ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ,।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦ ਬਾਵਜੂਦ,ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਖਪ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਲੱਛਣ ਗਿਣਵਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:
'ਸੱਭਿਆਚਾਰ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੰਧੀ-ਵਿਛੇਦ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 'ਸੱਭਿਆ' ਤੇ 'ਆਚਾਰ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ ।
ਪੰਰਪਰਾਗਤ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਰੋਸਾਣ ਵਾਲੇ 'ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭਿਆ ਤੋਂ ਭਾਵ ਭੈਅ ਸਹਿਤ ਹੋਣਾ ਹੈ ।
ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਧਾਰਮਕ ਆਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਦਰਾ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਤ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸਭਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਚੇਤਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰਾਤਨ ਕਦਰਾ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਢਾਲਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਜਟਿਲ ਸਮੂਹ ਹੈ,ਜਿਸਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਭਾਗ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅੰਸ਼ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸੈਵਧੀਨ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ,ਜਿਵੇਂ ਕਿ ।
ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਅੰਗ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੱਬੰਧਿਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਹੈ,ਪਰ ਹਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਲਖਣ ਹੁੰਦਾਹੈ
ਏਵਰਟ 34 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਉਸ ਕੋਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੇਜਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਏਵਰਟ ਕਦੇ ਵੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਾਰ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਏਵਰਟ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਸੱਤ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਰਿਕਾਰਡ ਛੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਜਿੰਮੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਕੋਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੀ।
ਕ੍ਰਿਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਜੀਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਜੌਨ ਨੇ ਅਲਾਬਾਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਿਆ, ਅਤੇ ਭਰਾ ਡਰਿਊ ਕੋਲ ਔਬਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਟੈਨਿਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਕਲੇਰ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ।
ਕ੍ਰਿਸ, ਜੌਨ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਜੀਨ ਅਤੇ ਕਲੇਰ ਨੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਜੂਨੀਅਰ ਆਰੇਂਜ ਬਾਊਲ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ।
ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਿਪ ਚੈਟਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਐਵਰਟ ਇੱਕ ਕੋਚ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਲਿਬਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸਚਿਨ ਮਾਰੀ "ਕ੍ਰਿਸ" ਐਵਰਟ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ ਐਵਰਟ-ਲਲੋਅਦ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 18 ਸਿੰਗਲਸ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਅਤੇ 3 ਡਬਲਸ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।
00% ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਏਵਰਟ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੰਜਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ, 94.55% ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਐਵਰਟ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਫੋਰਟ ਲਾਡਰਡੇਲ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਟ ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਐਵਰਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1984 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਦੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸਟੀਵ ਮੈਕਕੂਰੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਫ਼ਗਾਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਨ।
ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਮੈਕਕੂਰੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗਰਾਫਿਕ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਰ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਨਾ ਸੀਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਵਰ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਸ 'ਅਫ਼ਗਾਨ ਗਰਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਫੋਟੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹਰੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਲੈਂਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ।
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਗਰਲ 1984 ਦਾ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗਰਾਫ ਪੋਰਟਰੇਟ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਟੀਵ ਮੈਕਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਾਲ ਚੁੰਨੀ, ਹਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਤਰਫ ਕਾਫੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਛਾਣੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਲਿਓਨਾਰਡੋ ਦਾ ਵਿੰਚੀ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਮੋਨਾ ਲੀਸਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਤਰਸ ਦੇ ਲਾਇਕ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੁੜੀ/ਔਰਤ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ -ਪਿਤਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਭਰਾ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਨਾਸਿਰ ਬਾਗ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੁਲ ਉੱਥੇ ਸਕੂਲ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿ ਮੈਕਕੂਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਕਕੂਰੀ ਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਜੋ ਪਸ਼ਤੂਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਲੜਕੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਅਸਫ਼ਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਜਨਵਰੀ 2002 ਵਿੱਚ, ਸਟੀਵ ਮੈਕਕੂਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗਰਾਫਿਕ ਟੀਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਅੱਗੇ ਆਏ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੁਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
ਅਖੀਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੈਂਪ ਨਿਵਾਸੀ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਆਈਰਿਸ ਰਿਕੋਗਨੀਸ਼ਨ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜੌਨ ਡਾਗਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ਰਬਤ ਗੁਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਉਸ ਵਕ਼ਤ ਤੱਕ ਨਾਵਾਕਿਫ਼ ਸੀ ਜਦੋਂ 2002 ਵਿੱਚ ਯਾਨੀ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਦੁਨੀਆ-ਭਰ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮ ਮਚਾਣ ਦੇ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਸਟੀਵ ਮੇਕਕਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੋਜ ਲਿਆ।
ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਚੱਕਰ ਲਗਾਏ, ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਆਖ਼ਿਰ ਸ਼ਰਬਤ ਗੁਲ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਾਬਿਤਾ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਰਬਤ ਗੁਲ ਉਦੋਂ ਤਿੰਨ ਬੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੂਰ ਦਰਾਜ਼ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇਣ ਲਈ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗਰਾਫਿਕ ਦੀ ਇਹ ਕੁੜੀ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੌ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਚੇਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਸਿਰਜਕ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਸ਼ਰਬਤ ਗੁੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਲਈ ਜਾਣ ਦਾ ਵਾਕਿਆ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਦੇ ਕੋਈ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਜੋ ਲਿਬਾਸ ਪਾਇਆ ਸੀ ਉਹ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਜਲਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜਗ੍ਹਾ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਝੁਲਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ਰਬਤ ਗੁਲ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ੌਹਰਤ ਕੋਈ ਖਾਸ ਅਹਮੀਅਤ ਦੀ ਹਾਮਿਲ ਨਾ ਸੀ ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਰਬਤ ਗੁਲ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਫ਼ਖ਼ਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਦੀ ਪੁਰ-ਵਕਾਰ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ।
ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਗੁਲ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਹਿਣ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
2002 ਤੱਕ, ਗੁਲ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ, ਰੌਬਿਨ, ਜ਼ਾਹਿਦ ਅਤੇ ਅਲੀਅਨ ਸਨ - ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਧੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
2002 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫੋਟੋ ਦੀ ਸ਼ਰਬਤ ਗੁੱਲ ਉਰਫ ਸ਼ਰਬਤ ਬੀਬੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ।
ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਨਾਸਿਰ ਬਾਗ ਮੁਹਾਜਿਰ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ 1984 ਵਿੱਚ ਸਟੀਵ ਮੈਕਕਰੀ ਨੇ ਖਿੱਚੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਇਰਾਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਲਬੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਇਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਦੇ ਸਲਬੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਲਈ ਉਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪਧਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਓਪਰਾਹ ਵਿਨਫ੍ਰੇ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਾਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੀਡੀਆ ਆਊਟਲੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
1995 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਸਲਬੀ ਨੂੰ ਬੋਸਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਨਵ-ਵਿਆਹੇ ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ, ਅਮਜਦ ਅਤਾਉਲਾ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੰਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੁਣ ਬਦਨਾਮ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਉਹ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਇਸ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਘੋਰ ਗੁਨਾਹ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੋਵੇ, ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ।
ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ, ਨਾਰੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ, ਮੀਡੀਆ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ], ਇਨਸਾਨੀ ਹਮਦਰਦ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਤਨਜ਼ੀਮ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨਾਰੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਸਲਬੀ ਨੇ ਜਾਰਜ ਮੇਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ੀਆਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਮਨਜ਼ ਸਟਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੰਦਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਡੀਵਲਪਮਨਟ ਸਟਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਾਹ ਇਨਾਇਤ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਰਜ਼ਾ ਕਾਦਰੀ ਅਲਸ਼ਤਾਰੀ ਲਾਹੌਰੀ ਦੀ ਹਲਕਾ ਦਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕਾਦਰੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਦੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਕਮੀਲ ਸਲੋਕ ਔਰ ਖ਼ਿਰਕਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਥੇ ਹਲਕਾ ਦਰਸ ਬਹੁਤ ਵਸੀਅ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਕਸੂਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਖ਼ਵੀਸ਼ਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਰੜਕਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਸੂਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਦੇ ਵਡਾਰੂਆਂ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਲਾਹੌਰ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ ਪੁਸ਼ਤ ਦਰ ਪੁਸ਼ਤ ਉਥੇ ਆਬਾਦ ਸਨ।
ਮੁਫ਼ਤੀ ਗ਼ੁਲਾਮ ਸਰੂਰ ਕਾਦਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼ਾਹ ਇਨਾਇਤ ਅਜ਼ ਕੌਮ ਬਾਗ਼ਬਾਨ ਯਾਨੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬੂਦ।
ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ਾਹ ਇਨਾਇਤ ਕਾਦਰੀ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇਲਾਕਾ ਮਜ਼ਨਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕੜੇ ਰਕਬੇ ਤੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਾਹ ਇਨਾਇਤ ਉਲ੍ਹਾ ਕਾਦਰੀ ਸ਼ਤਾਰੀ ਕਸੂਰੀ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਸਨ।
ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਆਂ; ਬੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਵਾਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਬੂ ਅਲਮਾਰਫ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਇਨਾਇਤ ਉਲ੍ਹਾ ਹਨਫ਼ੀ ਕਾਦਰੀ ਸ਼ਤਾਰੀ ਕਸੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਹਬਲ ਦੀ ਕੀਤੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅਣਾਜਾਣ ਹੀ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਭੌਤਿਕ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਪਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ।
ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਵੇਗ ਜੋ ਕਿ ਦੇਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਲੰਬ, ਦੋਨੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਨ।
1934 ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਚਮਕੀਲਾ ਤਾਰਾ ਨੋਵਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ।
1921 ਵਿੱਚ ਕਨੁਟ ਲੰਡਮਾਰਕ ਨੇ ਚੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜੱਸੇ "ਮਹਿਮਾਨ ਤਾਰੇ" ਬਾਰੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾਈ।
ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਬੈਪਿਸਟ ਬਾਇਟ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲੰਡਮਾਰਕ ਨੇ 60 ਪਹਿਚਾਣੇ ਨੋਵਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਤਾਰਕੀ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ।
ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੌਂਕੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਛੇਤੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਵਤੀਰੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਕੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਇਲੇ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਨੇ ਗੈਰ-ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੈਬੀਊਲਿਆਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨਾ-ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨ ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਫਿਰ ਐਮ.1 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ.ਐਨ.1054 ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮਲਬਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਫੋਟਕ ਤਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਨੇ ਇਸਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਇੱਕ ਪਲਸਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕ੍ਰੈਬ ਪਲਸਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਨੈਬੀਊਲੇ ਤੇ ਪਲਸਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਐਸ.ਐਨ.1054 ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਅਕਾਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਗਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਕੇਵਲ 9 ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਪਰੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਾਮਕੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਲੰਡਮਾਰਕ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਸਮਾਂ-ਕਾਲ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਖ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 1054 ਵਾਲਾ ਨੋਵਾ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਉਮਰ ਉਸ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਖ਼ਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਰਬ ਜਗਤ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਦੁਚਿੱਤੀਪੂਰਨ ਹਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਦੀ ਪੁਏਬਲਿੰਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚਿੱਤਰ ਨਵੇਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪਨੈਸਕੋ ਬਲਾਂਕੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਐਸ.ਐਨ.1054 ਮਿਲਕੀ ਵੇਅ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਸੁਪਰਨੋਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਵਾਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਨੋਵਿਆਂ ਤੇ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਨੋਵਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸੰਨ 1921 ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਲ ਓਟੋ ਲੈਂਪਲੈਂਡ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲੇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖੇ ਹਨ।
ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੈਬੀਉਲੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਸਭ ਅਣਜਾਣ ਸਨ।
ਲੈਂਪਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਕੁਝ ਕੁ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜੋਹਨ ਚਾਰਲਸ ਡੰਕਨ, ਮਾਉਂਟ ਵਿਲਸਨ ਨਿਰੀਖਣਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਬਲ ਨੇ ਫਿਰ ਸਪੱਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਬੱਦਲ ਤਾਂ ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਮਲਬਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਚੀਨੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਥਿਊਰੀਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਣ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ; ਯਾਨਿ ਕਿ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਣ ਥਿਊਰੀ ਹੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਗੈਰ-ਨਿਰਧਾਰਤਮਿਕਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਨਿਰੀਖਣਯੋਗ ਵਰਤਾਓ ਨੂੰ ਗਿਣਨ ਲਈ ਵਿਵ੍ਰਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਸਕੇਗੀ।
ਕੁੱਝ ਨਾਪਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਨਿਰਧਾਤਮਿਕਤਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਪੂਰਵ-ਸਬੰਧਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਹੈ; ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਗੈਰ-ਨਿਰਧਾਤਮਿਕਤਾ ਲਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮਾਤ੍ਰਾਤਮਿਕ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਈਨਸਟਾਈਨ, ਪੋਡੋਲਸਕੀ, ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਨ ਨੇ ਤਰਕ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦੇ ਤੱਤ" ਜਰੂਰ ਹੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਬਗੈਰ ਇੰਟੈਂਗਲਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬਾਸ ਵਿੱਚ, ਬੈੱਲ ਦੀ ਥਿਊਰਮ ਨੇ ਸੁਝਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੁੱਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਅਸਭੰਵ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਗੈਰ-ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਲਬ੍ਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ, ਜੋ ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਰਥਕ ਹੈ, ਨੇ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖੋਜਾਤਮਿਕ ਫਿਤਰਤ ਪ੍ਰਤਿ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਾਮ ਕੀਤਾ;
ਕੁਲਦੀਪ ਪਾਰਸ ਨੇ ਮਿਰਜਾ ਸੰਗੋਵਾਲੀਆ, ਛਿੰਦਾ ਬਸਰਾਵਾਂਵਾਲਾ, ਪਾਲੀ ਦੇਤਵਾਲੀਆ, ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ, ਬੰਤ ਰਾਮਪੁਰੇ ਵਾਲਾ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਖੁਰਮੀ, ਜੱਗਾ ਗਿੱਲ, ਹਾਕਮ ਬਖਤੜੀਵਾਲਾ, ਤੇਜਾ ਭੁੱਟੇ ਵਾਲਾ, ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਧੀਰਾ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਕੁਲਦੀਪ ਪਾਰਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਇੰਨੀ ਬੁਲੰਦ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੇਲੇ ’ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਮਾਈਕ ਤੋਂ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2002 ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਪਾਰਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਨਾ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਜੱਗੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਮੌਕੇ ਅਖਾੜਾ ਲਾਇਆ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਸੇ ਵੀ ਸਾਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਗਿਆ।
ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲੇ ਵਾਂਗ ਕੁਲਦੀਪ ਪਾਰਸ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਅਖਾੜੇ ਲਾਏ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੇ ਘੰਟੇ ਤਕ ਅਖਾੜਾ ਵੀ ਲਾਇਆ।
ਉਹ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ, ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਤੇ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣਨੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਪਾਰਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ’ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਖਾੜਾ ਲਾਉਣਾ ਸੀ ਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਨੇ ਪਾਰਸ ਦੇ ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦਾ ਪਾਰਸ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਸਦਮਾ ਪੁੱਜਿਆ।
ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ ਦੇ ਘਰੋਂ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਦੁਗਰੀ ਵਿਖੇ ਬਣੀ ਸਮਾਧ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਵੀ ਰਿਹਾ।
1982 ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਲੀਆਂ ‘ਕੁੜੀਆਂ ਖੇਡਣ ਆਈਆਂ’, ‘ਤੀਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ’, ‘ਆਰੇ ਨਾਲ ਚੀਰਦੇ’, ‘ਬਹਿ ਗਿਆ ਨੀਂਵੀ ਪਾ ਕੇ’ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਈਆਂ।
ਇਸ ਵਿਚਲਾ ਹਾਕਮ ਬਖਤੜੀਵਾਲੇ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਗੀਤ ‘ਸਾਧ ਦਾ ਨਾ ਟੈਮ ਲੰਘੇ ਭੰਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ’ ਇੰਨਾ ਹਿੱਟ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਾਰਸ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ।