polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਥਨ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਾਰਥਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਡ ਰੁਚੀਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਜਾਨਵਰ ਖੇਡ ਰੁਚੀਆ ਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਥਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਜੁੱਸੇ, ਵਿੱਤ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਅਤੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਹਨ।
ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਮਨਪ੍ਰਚਾਵੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਉਨੇ ਹੀ ਜਰੂਰੀ ਹਨ ਜਿਤਨੇ ਅੰਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ।
ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੇਡ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਹੀ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਡ-ਰੁਚੀਆਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰਿਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸੂਚਕ ਹਨ।
ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਿਆ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੰਡਾ ਭੰਡਾਰੀਆ:-ਇਹ ਖੇਡ ਪੰਦਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ ਬਾਕੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਨਾ ਪੁੱਗਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਜਾ ਬੱਚੇ ਨੇ ਨੀਚੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲੱਤਾ ਨਿਸਾਰ ਕੇ ਭੂੰਜੇ ਬੈਠਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਇੱਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਇੱਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ
ਪਰ ਮਨ ਪਰਚਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਿਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਰੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।
ਕੋਈ ਸਮਾਂ-ਸਥਾਨ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਿਹਰਾ ਸਮੇਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਨਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ, ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਵਿਹੜਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਜੂਹਾਂ, ਟਾਹਲੀਆਂ, ਬਰੋਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੋਕਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਥਾਨਿਕ ਉਪਲਬਧ ਸਮਗਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਸਾਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਥਾਨਿਕ ਉਪਲਬਧ ਸਮਗਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਸਾਰ ਲਿਆ।
ਖੇਡ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ-ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਲਈ ਖੇਡ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਜਾਂ ਦਿਲ ਪਰਚਾਵੇ ਦਾ ਮਹਿਜ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਉਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ਼ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਉਸਾਰ ਲਈ; ਖੇਡ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਖੇਪਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹੋ ਖੇਡਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਜਦੋ਼ ਚਾਹੁਣ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹੋਣ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮਿੱਥੇ ਤਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਏ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਹਰ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਪਰਾਏ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਪਣਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦੇਸ਼ੀ ਖੇਡਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਬਾਸਕਟ ਬਾਲ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਟੈਨਿਸ, ਬੋਕਸਿੰਗ ਅਤੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਆਦਿ ਸਭ ਬਦੇਸ਼ੀ ਖੇਡਾਂ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਪਲੀਨੀ ਨੇ ਟੈਸੀਟਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਅੰਕਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਜਰਮਨ ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡੇ ਪਲੀਨੀ ਦੀ 79 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਲਾਪਈ ਅਤੇ ਹਰਕੁਲੈਨੀਅਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਮਾਊਂਟ ਵੇਸੂਵੀਅਸ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਤੋਂ ਸਟਾਬੀਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਦੇ ਫਟਣ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਥਰੀਲੀ ਖਿਲਾਰ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਪਲੀਨੀ ਦੀ ਇਸ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਲਿਖਾਈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਰਚ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਲੀਨੀ ਨੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡਿਕ ਨੈਚੁਰੈਲਿਸ਼ ਹਿਸਤੌਰੀਆ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮਾਡਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਨੈਫਿਊ, ਪਲੀਨੀ ਜੂਨੀਅਰ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਟੈਸੀਟਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ:
ਪਲੀਨੀ ਦੀਆਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ, 79 ਈ. ਵਿੱਚ ਵੇਸੂਵੀਅਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਫੱਟਣ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੈਫਿਊ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ 56 ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜਾਂ 24 ਈਸਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਲੀਨੀ ਐਲਡਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਲੇਖਕ, ਕੁਦਰਤਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਸ਼ੁਰੂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜਹਾਜੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਵੇਸਪਾਸੀਅਨ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ।
ਬੇਨਾਪੋਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਯਸ਼ੋਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸ਼ਰਸ਼ਾ ਉਪਾਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਹੈ. ਭਾਰਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਲੀਬ ਕਸਟਮ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ / ਜ਼ਮੀਨ ਪੋਰਟ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ. ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟੁੱਟਣ ਸਤੰਬਰ 965 ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (ਇਸ ਵਾਰ, ਆਧੁਨਿਕ-ਦਿਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਰੇਲਵੇ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. 1990 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਪਾਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਨੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਟਰੰਕ ਰੋਡ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ. ਅਪ੍ਰੈਲ 1971 ਵਿਚ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਟ, ਯਾਸੌਰ, ਖੁਲਨਾ, ਬਾਰੀਸਾਲ, ਫਰੀਦਪੁਰ ਅਤੇ ਪਾਟਖਲੀ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਮਈ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ. ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨੋਪਾਲ ਸੈਕਟਰ 8 ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ. ਬੈਂਨਾਪੋਲ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪੋਰਟ ਹੈ
ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਦਵੀ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚਿਤ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਧੀ, ਘਰਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ, ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੁਕਤਾ ਔਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ, ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਅਨੰਤ, ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਅਸਲੀਅਤ , ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਕੁੱਝ ਹਿੰਦੂ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਦੇਵੀ ਮਹਤਮਯ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੈਂਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੈਕਸ ਜਾਂ ਜੈਂਡਰ ਦੁਆਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾਹੈ।
ਇਸ ਸਕੋਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੋਜ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਫ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅੰਕੜੇ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦ-ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ-ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਬਲਾਤਕਾਰ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲ ਲਿੰਗੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
2011 ਵਿੱਚ, ਯੂ ਐਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ "ਲਗਭਗ 20% ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ" ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਜਾਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪੀੜਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋਏ ਸਨ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਆਫਿਸ ਤੋਂ 2000 ਦੇ ਇੱਕ ਆਰੰਭਿਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 20 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਉਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਲਡੇਰਨ ਮੈਡਿਰਡ ਦੇ ਜੀਸਟ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਕੌਲੇਜੀਓ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੋ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ, ਲੇ ਸੈਲਵਾ ਕੌਨਫ਼ਿਊਜ਼ਾ ਅਤੇ ਲੌਸ ਮੈਕਾਬਿਅਸ ।
ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਡੇਰਨ ਨੇ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਨਾਟਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੇਖ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਸਨੇ ਵਪਾਰਕ ਥੀਏਟਰਾਂ ਲਈ ਲਿਖੇ ਸਨ।
ਕਾਲਡੇਰਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਲੋਪਾ ਦੇ ਵੀਗਾ ਨੂੰ ਸਪੇਨੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਮਈ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲਡੇਰਨ ਨੇ ਹੋਰ ਘੜਿਆ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਲੋਪਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਧਾਰਨਪਣ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦਕਿ ਕਾਲਡੇਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ-ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਨਾਟਕੀ ਬਣਾਵਟ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕਾਲਡੇਰਨ ਪੂਰਨਤਾਵਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਮੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਡੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ।
ਉਹ ਪੂਰਨਤਾਵਾਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਜਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪੀਡਰੋ ਕਾਲਡੇਰਨ ਦੇ ਲਾ ਬਾਰਗਾ, , ਸਪੇਨੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁਗ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਨਹਿਰੀ ਯੁਗ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲੋਪੇ ਦੇ ਵੇਗਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਲੋਪਾ ਦੇ ਵੀਗਾ ਦੀ 1635 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕਾਲਡੇਰਨ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਟਕਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲਡੇਰਨ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਵੰਬਰ 1642 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਫ਼ੌਜੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਫਿਲਾਫਲੀਨੋ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਐਡਬੋ ਡਿਸ਼ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਡੋਬੋ ਦੇ ਆਮ ਵਰਣਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਡੋਬੋ ਨੂੰ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਡੋਬੋ, ਇੱਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪਕਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਜਾਂ ਚਿਕਨ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਿਰਕਾ, ਲਸਣ, ਬੇ ਪੱਤੇ, ਕਾਲਾ ਮਿਰਚਕ, ਅਤੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਛੋਟੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਧਾਤੂ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਡਬੋ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਗ ਸਿਰਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਸਿਰਕਾ, ਚੌਲ ਦਾ ਸਿਰਕਾ, ਜਾਂ ਗੰਨਾ ਦਾ ਸਿਰਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਡੋਬੋ ਨੂੰ ਪਕਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਵਾਲੇ ਅਡੋਬੋ ਨੂੰ ਅਡਬੋਂਗ ਪੁਟੀ ਜਾਂ ਸਫੈਦ ਅਡੋਬੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਡੋਬੋਂਗ ਪੁਟੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੀ-ਹਿਸਪੈਨਿਕ ਐਡੋਨੋ ਦਾ ਮੂਲ ਵਰਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਕਵਾਨ ਵਰਗੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਨੀਟਿਸਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਕੇ ਦੇ ਬਜਾਏ ਪੈਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਪੇਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੇਨੀ ਫਰਾਂਸਿਸਕਾਨ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਪੇਡਰੋ ਡੇ ਸਨ ਬੂਨੇਵੇਂਟੁਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਵੋਕਾਬੂਲਰਿਓ ਡੇ ਲਾ ਲੰਗੁਗਾ ਟੈਗਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਅਕਸਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਿਰਕਾ ਅਤੇ ਲੂਣ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਮੀਟ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲ ਸਿਰਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰਵ-ਹਿਸਪੈਨਿਕ ਪੀਰੀਅਡ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰ ਅਤੇ ਮੁਰਗੇ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ.।
ਪਕਵਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਡੋਬੋ ਦੀ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਿਰੀਦਾਰ, ਚਿਪਸ, ਨੂਡਲਸ ਸੂਪ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪਟਾਕਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਫਿਲਪੀਨਨ ਸਨੈਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ "ਐਡਬੋ ਫਲੇਅਰਡ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਅਡੋਬੋ ਜਾਂ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਡੋਬੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਟ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਜਾਂ ਸਬਜੀਆਂ ਜੋ ਸਿਰਕੇ, ਸੋਇਆ ਸਾਸ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਵਿੱਚ ਪਕਾਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਘੁਬੀਰ ਢੰਡ, ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ, ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ, ਦਰਸ਼ਨ ਧੀਰ, ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ, ਅਜਾਇਬ ਕਮਲ, ਅਜਮੇਰ ਰੋਡੇ, ਹਰਬਖਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੂਰੀ, ਅਵਤਾਰ ਜੰਡਿਆਲਵੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁਲੰਦਵੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੱਧੂ, ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ, ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ, ਵੀਨਾ ਵਰਮਾ, ਪ੍ਰੋ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਜੀਤ ਕਲਸੀ ਅਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਤਹੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਉੱਨਤੀ ਕਰ ਕੇ ਹਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਚਾਈ ਤੋਂ ਕੋਹਾ ਦੂਰ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜਦੀ।
ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਣ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇਹੋਏ ਬਗਾਵਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਕੀ ਖੱੜਿਆ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਗਏ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਮਸਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜੁਆਨੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰੇ ਬਗੈਰ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਕਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਅੱਗੋਂ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਣਾ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ, ਆਪਣੀ ਜੁਬਾਨ, ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਅਤਾ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਜ਼ਬਾਨ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਣ ਕੇ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਮਨੋਵਿਸ਼ਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਸਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋਣਾ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਬੜਾ ਕਨਜ਼ਰਵੇਟਿਵ, ਘੁਟਿਆ ਘੁਟਿਆ ਹੈ, ਖੁਲ ਦਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਾਸਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਹੀ ਚਕਾਚੋਂਧ ਕਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਲੈਂਤੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਮੀਰੀ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਬਿੰਬ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਕਾਚੌਂਧ ਨੂੰ ਵਲੈਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਲਵਾਨੀ ਗੇੜੀਆਂ ਸਮੇਂ ਵਿਖਾਵੇ ਦੇ ਖਰਚੇ, ਵਸਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਵੰਤੀਆਂ ਫਹਿਬਰਾਂ ਮੂਲੋਂ ਅਸਮਾਨੇ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਜਿਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਲੈਤੀ ਖੱਟੀਆਂ ਕਮਾਈਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਅਥਵਾ ਦੋ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਮਿਣਤੀ ਸਭੰਵ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਦੁਆਬੇ ਤੇ ਕੁਝ ਕੁਝ ਮਾਝੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਬਹੁਮੰਜ਼ਲੀ ਕੋਠੀਆਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਖੱਪਤਕਾਰੀ ਵਸਤਾਂ ਹੀ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਪੈਸਾ ਖੱਪਤਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਸਾਂਝੇ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜਕ ਖੇਤਰਾਂ ਭਾਵ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਇਸ ਡਾਲਰ, ਪੌਂਡ ਦੇ ਵਹਾੳ ਨੇ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀ, ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ, ਫਿਰਕੂਪੁਣੇ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਦਬਾਵਾਂ ਸਦਕਾ ਔਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਇਹ ਪਰੀ ਮੁਲਕ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੁਲੱਣ ਵਾਂਗ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਜਿਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਫੌਰੀ ਤੇ ਸੌਖਾ ਬਦਲ ਵੀ।
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਦਹਾਲੀਆ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਬੰਦੇ ਲਈ ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਹਰੇਕ ਵਲੈਤੀਆਂ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ।
ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਘਟਨ ਭੋਗ ਰਹੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵੱਡੇ ਰੁਤਬੇ ਤੇ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਚਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਖਾਵੇ ਤੇ ਖੱਪਤਕਾਰੀ ਜਲੋਅ ਸਨਮੁਖ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਸਬਰ,ਸਹਿਜ, ਸੰਜਮ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲ ਖੋਟੀ ਕਰੰਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮਗੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਜੋ ਬਚ ਗਏ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਹੋਰ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਗਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਆਦਿ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਬਲਬੂਤੇ, ਹਿੰਮਤ, ਦਲੇਰੀ ਸਦਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਨੇ ਬੜੀਆਂ, ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀ।
ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਲਾਘਾਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਬੜੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰੀਆਂ ਤਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉਸਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਫਲ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਹ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਕੇ।
ਇਸ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜੁਬਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਭਾਵਾਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸੁਸਾੱਇਟੀਆਂ ਵੀ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਕ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਮੂਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜਮਾਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੋਣੀ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਪਾਸਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਬਣਦੇ ਗਏ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਵਚੇਤਨ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਤੇ ਪੀਡੀ ਸਾਂਝ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਾਸੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਮੇਜਬਾਨ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਆਰਥਕਤਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋੜਾਂ, ਮੂਸ਼ਕਲਾਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਉ ਵਿਉਂਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸੌਖਾ ਬਦਲਾਇਆ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਰੇ ਅਨੂਭਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਿਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਨਜ਼ਰੀਆ, ਰੁਵੱਈਆ ਵਿਭਿੰਨ, ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਗਾਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਸਨਮੁਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਸਮ, ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਨਿਹਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹਕ ਸਾਂਝਾ, ਚਾਵਾਂ ਤੇ ਮਸਤੀ-ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇਪਨ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤੇ ਚਿਰੰਜੀਵ ਯਾਦਾਂ ਡੂੰਘੀਆ ਵਸੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਬੇਗਾਨੇ ਬਰਫੀਲੇ ਮੌਸਮਾਂ, ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰੋਲ ਨਿਜਵਾਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਝਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਕ ਵਿਗੋਚਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨਾਲ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪਰ ਇਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਰਥ ਯਹੂਦੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਮੇਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।
ਜਦੋਂ 5886 ਪੂਰਵ ਈਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੂਡੀਆਂ ਤੋਂ ਉਜਾੜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਤੇ ਖਿਲੱਰ ਗਏ ਜਾਂ 135 ਈਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇਰੂਸਲਮ ਤੋਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਤੇ ਉਜਾੜਿਆ ਉਹ ਹੋਰ ਖਿੱਲਰ ਗਏ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੇਬੀਲੋਨ, ਸਪੇਨ, ਪੋਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਗਏ।
1948 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਯਹੂਦੀ ਹੋਮਲੈਂਡ ਇਮਰਾਈਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਯਹੂਜੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਰਈਨ ਪਰਤੇ।
ਹੁਣ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਇਸਰਾਈਲ ਪਰਤੇ ਹਨ, ਉਹਨਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਯਹੂਦੀਆ ਨੂੰ ਜੂਡੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਉਜਾੜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇਰੂਸਲਮ ਵਿਚੋਂ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੂਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਗਏ।
ਸੰਨ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸੇ।
ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਿਵਾਸੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਧਰੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਆਂ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਰਥ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕਈ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਧਰਤੀਆਂ ਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਬਾਰੇ ਨਾਸਟਾਲਜੀਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਸਲਵਾਦ, ਨੌਕਰੀ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣਾ, ਮੋਨੋਲਾਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ 'ਚੋ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤਿਆਂ ਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਰਸਮੋਂ ਰਿਵਾਜ, ਢੋਲ ਢਮੱਕੇ, ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਾ, ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਅਨੈ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਰੂਚੀ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਹੁ ਰਮਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਦੂਸਰੇ ਮੁਲਕੀ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਨੂੰਨੀ, ਉੱਤਮ, ਪੱਕਾ ਤੇ ਫੋਰੀ ਢੰਗ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਮੰਤਵ ਹਿਤ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਢੰਗ ਬਣ ਜਾਣ / ਰਹਿ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਚੌਖੇ ਰੋਚਕ ਬਦਲਾਵ ਆਏ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਖਾਸ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਏਨੇ ਜੋੜ ਤੋੜ, ਏਨੀ ਖਿਚ ਧੂਹ ਤੇ ਏਨੇ ਅਨਰਥ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਇਸ ਹੇਠ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਰਵਾਸੀ ਵਿਆਹ ਵਿਧੀ ਦੇ ਰੌਚਕ ਪੈਟਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਕ ਸਮੱਸਿਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਗਏ ਸਨ।
ਇਸ ਰੂਚੀ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨਨ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨਨ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਚਕਰਵਿਊ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ,।
ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਕਈ ਅਜੀਬ ਵਰਤਾਰੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਮਸਲਨ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ, ਏਜੰਟਾਂ ਟਾਉਟਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਤੇ ਗੈਰ ਸਮਾਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਚਾਂਦੀ, ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਫਜੂਲ ਖਰਚੀ, ਵਿਖਾਵੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮੰਦ ਰੂਚੀਆਂ, ਸਮਾਜਕ ਟੁੱਟ ਭੱਜ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:
ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਦੁਬਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ 7-ਤਾਰਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਹੈ।
ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਜੁਮੀਰਾਹ ਬੀਚ ਤੋਂ 280 ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਟਾਪੂ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਰਵਿੰਗ ਬ੍ਰਿਜ ਦੁਆਰਾ ਮੇਨਲੈਂਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬੀਚਫਰੰਟ ਏਰੀਆ ਜਿੱਥੇ ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਅਤੇ ਜੁਮੀਰਾਹਾ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਆਮੀ ਬੀਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਹੋਟਲ, ਪੂਰਬਲੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਤੋਂ 280 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਗਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬ੍ਰਿਜ ਐਂਡ ਆਇਰਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫਲੋਟਿੰਗ ਤੇਲ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਲਡ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਈਟ ਤੇ ਕਾਜ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਹੋਟਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਚ ਹੋਟਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਨੇ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨਿਆ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ: ਅਚਾਨਕ ਸਰਜਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਜਾਨਸ਼ੀਨ-ਧਮਕੀ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ।
ਇਕ ਅਰਧ-ਚੋਣਵੀਂ ਸਰਜਰੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਥਾਈ ਅਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਰਜਰੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ, ਅੰਗ, ਜਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ: ਕਿਸੇ ਖੋਜ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਸਮੈਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਮ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ: ਐਂਟੀਪਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਅੰਗ ਜਾਂ ਅੰਕ; ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।
ਘੁਸਪੈਠ ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਅੰਗ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਕੋਡ ਅਹੁਦਾ ਹੈ ਰੀਪਲੇਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਰਜਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਨਾਲ ਸੰਮਿਲਤ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਹੈ।
ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਇੱਕ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵੀ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ: ਜਦੋਂ ਇਕ ਅੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਗ, ਅੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ , ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਸਰਜਰੀ , ਅਤੇ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ ਸਰਜਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਅਸੀਮਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ: ਘਟੀਆ-ਹਮਲਾਵਰ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਚੀਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਲਾਪਰੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਲੇ ਜਾਂ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮਿਲਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਖੁੱਲੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਪਰੋੋਟਮੀ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਐਕਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੀਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ: ਲੇਜ਼ਰ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਪੀਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਕੱਟਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੇਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੁਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਛੋਟੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰੋਬਿਟ ਸਰਜਰੀ ਸਰਜਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਜੀਕਲ ਰੋਬੋਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾ ਵਿੰਚੀ ਜਾਂ ਜਿਉਸ ਸਰਜੀਕਲ ਸਿਸਟਮ।
ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ "ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ", "ਆਪਰੇਸ਼ਨ", ਜਾਂ ਬਸ "ਸਰਜਰੀ" ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਜਰੀ ਸੰਬੰਧੀ "ਸਰਜੀਕਲ" ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ; ਉਦਾ. ਸਰਜੀਕਲ ਯੰਤਰਾਂ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਨਰਸ।
ਮਰੀਜ਼ ਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਜਨ ਸਰਜਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਸਰਜਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਜੀਕਲ ਟੀਮ ਸਰਜਨ, ਸਰਜਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ, ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਸੰਚਾਰ ਕਰਵਾਈ ਨਰਸ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਤਕਨਾਲੋਜਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀ ਹੈ।
ਸਰਜਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ "ਸਰਜਰੀ" ਉਹ ਥਾਂ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਡਾਕਟਰ, ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ।
ਸਰਜਰੀ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹੈ ਜਿਸਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਤੇ ਸਰੀਰਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਰੋਗ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਸੱਟ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਣਚਾਹੇ ਫਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਰੇਟਿਵ ਮੈਨੂਅਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤਿਕਾਤਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਸਰੀਰਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪਛਾਣ ਸੰਕਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਪਾਰਟੀ।
ਇਸ ਦੋਚਿਤੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਸੁਖਾਲਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ‘ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ’ ਪਾਰਟੀ।
ਉਂਝ, ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਕਵਾਇਦ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਲਿਜਾਂਦੀ ਭਾਸਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਓਨਾ ਚਿਰ ਤਕ ਹੀ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਮੱਤਭੇਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਮਾਣਮੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ, ਜਿਹੜੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਵਿਚੋਂ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਲਹਿਰ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਝਬਾਲ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ, ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਕੱਦਾਵਰ ਆਗੂ ਦਿੱਤੇ।
ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੀਤ ਵੱਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਪਿ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰਗੀ ਵਾਲੀ ਹੈ।
80ਵਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟਮਈ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਣੇ ਪਰ ਬਾਦਲ ਤੇ ਟੌਹੜਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਰਿਹਾ।
ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ।
ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਮੁੱਖ ਧਿਰਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਦਰਮਿਆਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਤੀਸਰੇ ਬਦਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਧਰਾਤਲ ਬਹੁਤ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੀਸਰੇ ਬਦਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਯੋਗ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਉਪਰੋਕਤ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਆਪਾ-ਧਾਪੀ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।