polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਰੰਟ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਧੀਨ ਚਿੰਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਤਰਾਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਾਂ ਅੰਦਰ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਸਮਾਂ ਪਲਟਣ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਿਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਪਲਟਣ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸਥਿਰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰੀ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਫਿਕਸ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਮੈਗਨੈਟੋ-ਔਪਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਝ ਕਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਅਧੀਨ ਫੈਰਾਡੇ ਆਈਸੋਲੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਈ ਡਿਕੋਰਿਜ਼ਮ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਬੰਧੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਾਪਰ ਸਕਦੇ ਹਨ)।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਗਰੈਵਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਦੇ ਸਥਿਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡਾਈਪੋਲ ਮੋਮੈਂਥ ਉੱਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਨਤੀਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪੇਅਰਟੀ ਪਰਿਤਵਤਨ ਅਧੀਨ ਇਸਦੇ ਚਿੰਨ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਤਰਾਂ, ਵਕਤ ਰਿਵ੍ਰਸਲ ਅਧੀਨ, ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰੀਖਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦਾ ਸਥਿਰ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ ਇਸਲਈ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਭਵ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੀਆਂ।
ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸਦੀ -ਸਮਰੂਪਤਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ: ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਇੱਕ ਘੱਟ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਨਿਰੀਖਣ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਅੱਜਕੱਲ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਡੇ ਖੁੱਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ – ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀਂ ਕੰਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।
ਬੇਸ਼ੱਕ, ਇਸ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਪਾਬੰਧੀਸ਼ੁਧਾ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਨਿਰੀਖਣਯੋਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਕਤ ਉਲਟਾਓਣ ਅਧੀਨ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਇਸਲਈ ਵਕਤ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸਮਰੂਪ, ਜਾਂ ਅਸਮਰੂਪ ਹੋਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਸੰਤੁਲਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿੱਥੇ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਟਾਈਮ ਸਮਿੱਟਰੀ ਖਰੀ ਉਤਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਕੁਆਂਟਮ ਗੈਰ-ਇਨਵੇਸਿਵ ਨਾਪ ਸੰਤੁਲਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟਾਈਮ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦੇ ਅਨੁਮਾਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿਰੋਧੀਸਾਥੀ ਨਾਪਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਕਤ ਪਲਟਾਓ ਵਾਸਤੇ, ਮੋਮੈਂਟਮ ਦਾ ਟਾਈਮ-ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਵਕਤ ਪਲਟਾਓ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਯੁਨਾਇਟਰੀ ਓਪਰੇਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਨੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਚਿੰਨ ਪਲਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਜਿਵੇਂ ਸਪੇਸ-ਪਲਟਾਓ ਮੋਮੈਂਟਮ ਦਾ ਚਿੰਨ ਪਲਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਮੈਂਟਮ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਊਰਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਫੇਜ਼ ਫੈਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਚਿੰਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦੇਣਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਫੇਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਝ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਮਹੋਲ ਦਾ ਈਵੈਂਟ ] ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਨਿਕ ਸਪੀਡ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਗਤੀ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਸਤਹਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵਾਈਟ ਹੋਲ ਦਾ ਈਵੈਂਟ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਨਿਕ ਸਪੀਡ ਉੱਤੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਗਤੀ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਸਤਹਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਕਿਸੇ ਵਾਈਟ ਹੋਲ ਦਾ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਪੁੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੇਅਰਟੀ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਅਨੋਖਾਪਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਪੇਅਰਟੀ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਬੇਸਿਸ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਚੰਗੀ ਪੇਅਰਟੀ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਓਸ ਥਿਊਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਅਬੇਲੀਅਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਅਯਾਮੀ ਇਰਰਿਡਿਊਸਿਬਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਜੋ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਐਂਟੀ-ਯੁਨਾਇਟਰੀ ਓਪਰੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਕਾਇਨੈਮੈਟਿਕਸ ਨਾਮਕ ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨਾਮਕ ਬਲ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਾਇਨੈਮੈਟਿਕਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਕਾਇਨੈਮੈਟਿਕਸ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਟਾਈਮ ਰਿਵ੍ਰਸਲ ਸਮਿੱਟਰੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੂਰਵ-ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਾਇਨੈਮੈਟਿਕਸ ਇਸਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਦੇਣਗੇ; ਜੇਕਰ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਕਾਇਨੈਮੈਟਿਕਸ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਉਣਗੇ।
ਗਤੀ ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਜਿਆਦਾ ਅਮੀਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਿਸਟਮ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਅਧੀਨ ਅਸਮਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਹੈ ਵੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਸਮਰੂਪਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਟਾਈਮ ਪਲਟ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਐਕਸਲਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਉਲਟਦਾ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਨ ਦੇ ਗਿਆਤ ਸੋਮੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭੇਤ ਖੋਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸਰਜਨ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਮਯ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਜਨਤਾ, ਸ਼ੈੱਨੋਨ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਨੈਗਟਿਵ ਵਾਲੇ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਘਣਫਲ ਦੇ ਲੌਗਰਿਥਮ ਦੀ ਬੋਲਟਜ਼ਮਾੱਨ-ਸ਼ੈੱਨੋਨ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਉੱਤੇ।
ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਸੂਖਮ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਿਕਸ ਅਵਸਥਾ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਘੱਟ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਸਤੂ ਦੇ ਅਣੂਆਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਉਂ ਹੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿਸਰਜਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਣੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘਣਫਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਅਨਿਸ਼ਿਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸੂਖਮ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਪਿੱਛੇ ਛੁਲੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ, ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਐਂਡ/ਔਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਵਰਣਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਉਲਟਾਓ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਪਦਾਰਥਕ ਸੋਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੈਕਸਵੈੱਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਜਾਂ ਰਗੜਬਲ ਵਾਲਾ ਨਿਊਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ ਓਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਮਾਂ-ਉਲਟਾਓ ਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸੂਖਮ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਗਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਗੁਆਚੀ ਊਰਜਾ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਇਵੈਂਟ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਲਾਈਟ ਕੋਨ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਝੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਲਾਈਟ ਕੋਨ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਨੂੰ ਆਮ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸੇਤਰਾਂ, ਫੇਜ਼ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਓਪੇਰੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਦੇ ਚਿੰਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਊਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੈਗਟਿਵ ਊਰਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਵਕਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ।
ਇਸਲਈ ਕਿਸੇ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਹਰੇਕ ਐਂਟੀ-ਯੁਨਾਇਟਰੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਕਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਐਂਟੀਯੁਨਾਇਟਰੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਯੁਨਾਇਟਰੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਲੈਣ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਕਤ ਨਹੀਂ ਪਲਟਦੀ ।
ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਇਹੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਵਸਥਾ–ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਅਵਸਥਾ–ਵੈਕਟਰ ਉੱਪਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਾਡਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਨੁਭਵ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ -ਸਮਿੱਟਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਇਹਨਾਂ ਗੈਰ-ਸੂਖਮ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਧਿਆਨਯੋਗ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਹੋਰ ਕਈ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਰਗੜਬਲ ਨਾਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਾਪੇਖਿਕ ਗਤੀ, ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਗਤੀ, ਇਸ ਤੱਕ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜਿਮੇਵਾਰ ਯੰਤ੍ਰਾਵਲੀ ਵਰਤੋਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦਾ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਨ ਹੋਣਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਟਾਈਮ ਰਿਵਰਸਲ/ਉਲਟਾਓ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਚੀਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਈਟ ਹੋਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂਕਿ ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇੱਕ ਵਾਈਟ ਹੋਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਿਸੇ ਵਾਈਟ ਹੋਲ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਤ ਲਾਈਟ ਕੋਨਾਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਭੂਤਕਾਲ ਲਾਈਟ ਕੋਨਾਂ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਗੈਰ-ਪਲਟਾਓ ਬਾਰੇ ਅਜੋਕਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ ਜੋੜਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲਾਂ ਨੂੰ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਗੇਜ-ਗਰੈਵਿਟੀ ਡਿਊਲਿਟੀ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਕਿਸੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਪਲਟਾਉਣਯੋਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸਮੂਹਿਕ ਵਰਤਾਓ ਗੈਰ-ਪਲਟਾਓਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਸਥੂਲ ਥਰਮਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਪਲ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੋਣ ।
ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਅਵਸਥਾ ਫੇਰ ਉਲਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸਲਈ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਘਟਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ।
ਇਸ ਤਰਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਜਾਂਚਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਅਣੂ , ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ, ਜਰੂਰ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਗੈਰ-ਸੂਖਮ ਗਰਾਉਂਡ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਪੇਅਰਟੀ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਵਕਤ ਪਲਟਾਓ ਟੁੱਟਣਾ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਕਾਇਨੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਮਕੈਨਿਕਲ ਸੂਖਮ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ -ਸਮਰੂਪਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਯਮ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅੰਸਾਗਰ ਰੈਸੀਪ੍ਰੋਕਲ ਸਬੰਧ।
ਸੂਖਮ ਵਿਵਰਣਾਂ ਦੀ -ਸਮਰੂਪਤਾ ਇਸਦੇ ਗਤਿਜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਲੈ ਕੇ ਸੂਖਮ ਪਲਟਯੋਗਤਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਐਂਟੀ-ਯੁਨਾਇਟਰੀ ਓਪਰੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,
ਕਿ ਇਹ ਗੈਰ-ਡਿਜਨ੍ਰੇਟ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡਾਈਪੋਲ ਮੋਮੈਂਟ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਟਾਈਮ ਅਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਆਮਤੌਰ ਤੇ, ਗਤੀ-ਸਬੰਧੀ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਨਾਪਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, -ਸਮਰੂਪਤਾ, ਕਿਸੇ ਟਾਈਮ ਰਿਵ੍ਰਸਲ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਭਾਗ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ,
ਕਲਾਸੀਕਲ ਚੱਲ ਜੋ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਤੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਵਕਟ ਪਲਟਣ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਪਿੰਡ ‘ਚ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਤੀ ਬਸਰਾ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸੀਤ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ
ਇਸਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਨੁਸਾਰ 1635 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰੂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਜਾਨਾਂ ਗਵਾਈਆਂ ਪਰ ਜਿੱਤ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਹੋਈ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਲਾਹੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਂਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਪਲਾਹੀ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਜੋ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ, ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ‘ਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਹਨ, ਪਿੰਡ 'ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਲੋਂ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਸਕਣ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਇੱਕ ਹਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਆਰੰਭੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਲੋਕ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ-ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ 'ਚ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯਥਾਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜੇ ਹਨ।
ਸਰਦਾਰ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਪਲਾਹੀ ਪ੍ਰਾੲਿਵੇਟ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ 500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਾਹਿਤਕ, ਜਰਨਲ ਨਾਲਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਲ, ਗਿੱਲ, ਪੱਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਸਰਾ ਪੱਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ 3500 ਹੈ।
ਵੋਟਾਂ 2000 ਹਨ ਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਰੂਪ 'ਚ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾਕੇ 600 ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ 90% ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਇੰਗਲੈਡ, ਜਰਮਨ ਜਾਂ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਜਾ ਕੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਲੜਾਈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤਿਆਗ ਮੱਲ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਇਸੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤਣ ਉਪਰੰਤ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਪਲਾਹੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਭਰਪੂਰ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਪਲਾਹੀ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੀ ਚਰਨ-ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਾਕੀ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਫਗਵਾੜਾ ਨਾਲ ਸੱਤ ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੂਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੀ ਪੰਚਾਇਤ ਵਲੋਂ ਇੱਟਾਂ ਲਗਾ ਕੇ ਪੱਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਖੰਗੂੜਾ ਪੁਲ ਤੱਕ ਦੀ ਲਗਭਗ 20 ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਸੜਕ ਜਿਸ ਉਤੇ ਅੰਡਰਗਰਾਉਂਡ ਲਾਈਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਡੀਗੜ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਗਵਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਦਰਖ਼ਤ, ਜੋ ‘ਫਲਾਹ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਪਲਾਹ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਲਾਹੀ ਪਿਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਏ.ਟੀ.ਏਮ. ਵੀ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਪਲਾਹੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਬਰ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਭਰਪੂਰ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸਲਾਨਾ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਪਲਾਹੀ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਪੂਰਵ ਉਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਭਰਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਜਹਾਨ ਖੇਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਊਨਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਹੈ।
ਇਹ ਨਵੇਂ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕੋਰਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1947 ਤੋਂ ਇਸ ਕਿਮਪਸ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਗੋਬਿੰਦਗੜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 7,772 ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਂਚ ਅਮਲੇ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਵਿੰਗ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆ ਕੇ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ:
ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੈਪਿਡ ਰੂਰਲ ਪੁਲਿਸ ਰਿਸਪਾਂਸ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜੋ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਪੀਸੀਆਰ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਾਈਮ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ ਜਾਂ ਸੀਆਈਏ ਸਟਾਫ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਂ ਅਣਸੁਲਝੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸਮਗਲਿੰਗ, ਅਗਵਾ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਅੱਤਵਾਦ, ਕਤਲ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਾਖਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਆਰਮਡ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਇੰਡੀਆ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਸੰਗਰੂਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਮਾਂਡੋ ਪੁਲਿਸ ਬਹਾਦੁਰਗੜ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਅਤੇ ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਜੁਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਇਦਾ-ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਕੇਡਰ, ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ 4,000 ਸਖ਼ਤ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਈਟ ਪਾਲਿਸਿੰਗ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ.ਬੀ.ਪੀ ਦੇ ਉਭਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ-ਚੀਨੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਗਲੋਬਲ ਪੋਜੀਸ਼ਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਟਰੈਕਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਚ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਾਈਵੇ ਗਸ਼ਤ ਵਾਹਨ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਬਹਾਦੁਰਗੜ ਵਿਖੇ ਕਮਾਂਡੋ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਐਡਵਰਡ ਸੱਤਵੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਯਹੂਦੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਲਬਰਟ ਅਬਦੁੱਲਾ ਡੇਵਿਡ ਸੈਸੂਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬੁੱਤ 1965 ਵਿੱਚ ਹੱਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਈਕੁਲਾ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ. ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੇਟਵੇਅ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿਖੇ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਦਿੱਤੀ।
2017 ਵਿਚ, 'ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ' ਕਾਲੇ ਘੋੜਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਦਿਖ ਰਹੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ. 'ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਫ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ' ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ ਮਿੱਲਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਭੋਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਮੁੰਬਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਵਸਤੂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਲਿਆ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਟਰੱਸਟ ਵਰਗੇ ਅਜਾਇਬਘਰਾਂ, ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਖੇਤਰ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਆਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖੇਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਬਈ ਪੋਰਟ ਦੀ ਡੌਕਲੈਂਡਜ਼, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੀਗਲ ਸਿਨੇਮਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫਲੋਰਾ ਫਾਊਂਟੇਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਓਵਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕਾਸਟ ਲੋਹੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਐਸਪਲੇਨੇਡ ਮੈਨੇਸ਼ਨ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਟਸਨ ਦੇ ਹੋਟਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 1896 ਵਿੱਚ ਲੂਮੀਅਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਆਰਟ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਮਾਰਗ ਦੇ ਦਫਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਰਮੀ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਹਨ।
ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਪਾਰੀ ਅਕਸਰ ਰੈਮਪਾਰਟ ਕਤਾਰ ਅਤੇ ਮੈਡੋ ਗਲੀ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲਿਬਰਲ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਕਨੇਡਾ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੱਖਣੀ ਰਾਈਡਿੰਗ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੰਸਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਸੱਜਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, 2015 ਫੈਡਰਲ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ ਉਦੋਂ ਦੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਸੰਸਦ ਵੇਈ ਯੰਗ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 4 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਜਣ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸ ਸੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਮਗੇ ਯਾਫਤਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਜ਼ਮੈਂਟਲ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ।
ਸੱਜਣ ਇੱਕ ਫੌਜ ਰੈਜ਼ਮੈਂਟ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੈ।
ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਜਣ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੰਬੇਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੁੰਦਨ ਸਿੰਘ ਸੱਜਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਸਰੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।
ਸੱਜਣ 1989 ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕਰਨਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰਜਮੈਂਟ ਦੀ 1 ਬਟਾਲੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ।
ਸੱਜਣ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਗਰੋਹ ਅਪਰਾਧ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕੀਤੀ।
ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ-ਮੁਸ਼ਕ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਚਾਨਣ ਦੀਆਂ ਰਮਜ਼ ਭਰੀਆਂ ਤ੍ਰੰਗਾਂ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੀ ਸੁਹਲ ਤੇ ਸੁਬਕ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਖਿਡਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਵਾਨ ਤੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਣ-ਮਰਿਆਦਾ ਖੱਟਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਰਨੀਆਂ ਆਰੰਭੀਆਂ।
ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਦੀ ਜਿੱਲਣ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਤੋਂ ਬੇਨਿਆਜ਼ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਹਰਨ ਹੋ ਗਏ ।
ਜਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਉਹ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਦੀ ਇਸ ਵਿਆਹ ਲਗਾਮ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਨੱਸ ਤੁਰਦੇ, ਓਨੀ ਵਾਰੀ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਕਹਾਉਂਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪਕੜਵਾ ਲਿਆਂਦੇ।
ਆਖਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਥਾਂ ਉਪਰ ਲਾਵਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਪਰ ਡੋਲਾ ਘਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਘਰੋਂ ਨੱਸ ਤੁਰੇ; ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਿਕਟ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੁਲ ਉੱਪਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਸੁੱਟੇ , ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡੇਰੇ ਸੁਨੇਹਾ ਰੱਖ ਕੇ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸੇ ਫਰਾਰ ਹੋਏ ਕਿ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰਸਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬੇ-ਨਿਆਜ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਜਾਂਦੀ ਵਾਰ ਜੋ ਚਿੱਠੀ ਰੱਖ ਆਏ ਸਨ ਉਸ ਦਾ ਲਹਿਜਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੀ, "ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਮੋਹ ਵੱਸ ਜਿਸ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲੜ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਨੂੰਹ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ।
ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਛੋਟੇ ਵੀਰ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਆਪ ਜੀ ਅੰਦਰ ਐਸਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਇਆ ਕਿ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਪੁੱਜੇ ਜਿਥੇ ਤਖ਼ਤ ਸੱਚਖੰਡ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਭਾਈ ਹਜ਼ੂਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘੀ ਬਾਣਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬੇ-ਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਗਏ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦੀ।
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਜੁਲਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ।
ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਵਾ ਮਹਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਬ੍ਰਜ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
1904 ਵਿਚ, ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਗਿਆਨੀ ਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ ਨਿਹੰਗ ਸਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਨੰਦੇੜ ਵਿਖੇ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜਿਸ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਉਲੇਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕੇ-ਬੱਧ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਅਕਾਲੀ ਦਾ ਰਹੱਸ ਅਕਾਲੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਭਰੀ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ ਤਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਪੁੱਜ ਚੁਕਾ ਸੀ।
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤਮ ਛਿਨਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜ-ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੋਂ-ਪਹਿਲ ਦੇ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਅਕਾਲੀ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ ਦੀ ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ ਵਰਗੀ ਅਤੇ ਰਹੱਸਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਅਕਾਲੀ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਅਤੇ ਇਲਾਹੀ ਮੰਡਲਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭਵੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲਭ ਹੋ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
ਕੌਰ ਦੀ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਬਣਤਰ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਦਾ ਆਭਾਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕੰਵਰ ਦੀ ਨਿਕਟਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਲਗਭਗ 1886 ਦੇ ਕਰੀਬ (ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ, ਲੇਖਕ ਸ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਪਿੰਡ ਚਕਾਰ ਦੇ ਉਸ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਦੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰੈਨਾਵੜੀ ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਪੁੱਜੇ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ, ਭਾਈ ਤ੍ਰਲੋਕੀ ਨਾਥ ਰੈਨਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਅਮੋਲਕ ਚੰਦ ਰੈਨਾ।
ਇਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਜੀਵਨਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਸਿੰਘ ਪਦਵੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਉਪਰੋਕਤ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਜਨਮਿਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਤੇ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਦੇ ਰਸੀਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਯੰਤ ਨਿਹੰਗੀ ਬਾਣੇ ਸਹਿਤ ਪੰਥ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਠਤ ਰਹੇ।
ਵਿਦਿਆ, ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਜਪ-ਤਪ ਦੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਿਬੇਕੀ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਜਾਣਿਆ ਤਾਂਹੀਓਂ ਆਖਰੀ ਸੁਆਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਪਟਿਆਲੇ ਹੀ ਤਿਆਗੇ, ਜਿਥੇ 23 ਜਨਵਰੀ 1953 ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਭੋਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਘਰਾਣਿਆਂ, ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ, ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਿੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦਾ ਇੰਨਾ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ ਕਿ ਪੰਥਕ ਮਸਲਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਿਰਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਿੱਖ-ਮਰਿਆਦਾ ਸੰਬੰਧੀ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਮੁਦੱਲਲ ਸਮਝਦੀ ਸੀ।
ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸੰਤ-ਬਾਬਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਤਕ ਆਪ ਦੇ ਬੋਲ-ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ।
ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਪਿਸ਼ੌਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਗਿਆਨੀ ਬਾਘ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਮਤਿ, ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਆਦਿ ਦੀ ਟਕਸਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਵਿਦਵਾਨ ਸੂਰਮਾ ਸਿੰਘ ਗਿਆਨੀ ਬਾਘ ਸਿੰਘ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਪਾਸੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲਿਸਟ ਵੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਗਿਆਨੀ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਏ ਸਨ।
ਨਿਹੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਬੁੱਢਾਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਿਹੰਗਪੁਣੇ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰੇ।
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਨਿਹੰਗ ਵਜੋਂ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਆਪ ਨੇ ਰਟਨ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੁਰਲੱਭ ਲਿਖਤਾਂ ਤੇ ਵਸਤਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ।
ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਛੜੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਰਤਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੰਦਰਭ ਰਚਨਾ ਵੀਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਲਗਨ ਤੇ ਘਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ 1923 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਪ੍ਰਯੰਤ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਰੱਖਿਆ।
ਸ੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਧਾਰਨ ਕਰੀ ਰੱਖਣਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਦਾ ਅੰਗ-ਸੰਗੀ ਰੁਤਬਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਸੋਭਾ- ਇਹ ਹਜ਼ੂਰੀ ਕਵੀ ਸੈਨਾਪਤਿ ਦਾ ਗੁਰੂ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਨੇ ਉੱਚੇ ਮੁੱਲ ਉਪਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ।
ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ - ਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਬਿਤ ਸਵੱਈਆਂ ਦਾ ਤੁਕ ਤਤਕਰਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ 1929 ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਖਸ਼ੇ ਹੋਏ ਨਿਹੰਗੀ ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:-
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਭੜਕ ਗਈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜੈਲਲਿਤਾ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੇ ਰਾਜ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਪਾਲ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀਵੀ ਨੇ ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੂੰ 14 ਮਈ 2001 ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੈਲਲਿਤਾ ਉਹ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਿੱਤ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨੇਤਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਤੋਂ ਅਹੁਦਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ।
ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਐਮ. ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਮੁਰਸੋਲੀ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਟੀ. ਆਰ. ਬਾਲੂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀਵੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲਾਈਨ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਡਾ. ਸੀ. ਰੰਗਾਰਾਜਨ ਨੇ, ਅਸਤੀਫੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਮਈ, 1958 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਸਬ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਨਿਆਂਇਕ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਚ ਮੁਨਸਿਫ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕੰਗ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ, ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਨੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸੂਝ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਰੁਤਬੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੌਮੀ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਗਵਰਨਰ ਬਣੀ।
ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕੈਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਹਿਮ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।