polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
19ਵੀਂ ਸਾਈਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਡ ਯੁਨਿਅਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਨ ਨਾਲ ਸਨਅਤੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ।
ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ।
ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬੁਣਤੀ ਦੀ ਸਨਅਤ ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਕਾਰਣ 1847 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਉਣਾ ਪਿਆ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ ਤਕ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
" ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੌਰ " ਇਸ ਲਈ ਬੜਾ ਬਦਨਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਭੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਲਈ ਤੰਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਬੱਚੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਸਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 64 ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ 52 ਘੰਟੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 80 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੇ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।
ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਗੇ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਸੇ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਗ਼ ਤੋਂ ਮੋਹਤਾਜ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਸ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਜ਼ੇਦਾਰ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸੀ।
20ਵੀਂ ਸਾਡੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੜਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਨਅਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ 3133 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਪਿਘਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।
ਜਿਸ ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ, ਫੇਫੜਿਆਂ, ਗਰਮੀ ਲੱਗਣ, ਜ਼ਖਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੱਚ ਜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਦੱਬ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸਨ।
ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਰੇਟ ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਦਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤਾਈਂ ਬਿਨਾ ਰੁਕੇ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਬਹੁਤੇ ਫੇਕਟਰੀ ਮਾਲਕ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੇ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪੂਰਵ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਜਿਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਪੂਰਵ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਜਿਉਣ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਉਤਪਾਦਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਲੰਮਾ ਚੱਲ ਸਕੇ।
ਪੂਰਵ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋੜ ਸੀ।
ਪੂਰਵ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਬੱਚੇ ਸਿੱਧੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਲਗ਼ ਜਾਂ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਵਿਚੋਂ 1 ਬੱਚਾ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਤੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 29% ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਿਕਸਿਤ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕਾਰਣ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਵਾਝਿਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ, ਸਰੀਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣਕਾਰੀ ਐਲਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਜੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀਆਂ ਫ਼ੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਘਰ ਆਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਧਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਆਮਦਨ ਖੱਟ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਹ ਬੱਚੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ, ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੰਡਣ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਘਰੇਲੂ ਆਮਦਨ ਵਧਣ, ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਬਣਨ ਨਾਲ ਮਜਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜਦੂਰੀ ਦੀ ਦਰ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ।
ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਬਰਮਿੰਘਮ, ਮਾਨਚੇਸਟਰ,ਲੀਵਰਪੂਲ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ।
ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਹੋਰਨਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਂ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ।
ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ "ਬਚਪਨ" ਤੋਂ ਭਾਵ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਤਰਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬੱਚੇ ਜਦੋਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ,ਖੇਤੀ, ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 13 ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬਾਲਗ਼ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਬਾਲਗ਼ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ 10 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਜੋ ਕਿ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਬੇਬਾਕ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ " ਇਹ ਖ਼ੂਨ ਚੂਸਣ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵੀ।
ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਅਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਗਈ।
ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਰੁਦਰਪੁਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਕੁਮਾਊਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰੁਦਰ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਕੁਮਾਓਂ ਦੇ ਤਰਾਈ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਅੱਜ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਰੁਦਰਪੁਰ ਉਪਜਾਊ ਤਾਰਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿਚ 27.65 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੁਦਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਲਮੋੜਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰੁਦਰ ਚੰਦ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦੱਖਣ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਮਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਫੌਜੀ ਡੇਰੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰੁਦਰਪੁਰ ਨਾਮ ਦਿਤਾ।
ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਚੰਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਾਰਾਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਹੋ ਗਈ।
1744 ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਰੂਹੇਲਾ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜ੍ਹੀਆਂ ਰਦਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੁਮਾਊਂਨੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦੀਪ ਚੰਦ ਨੇ ਰੁਹੇਲਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁਦਰਪੁਰ ਵਿਚ ਇਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ।
ਰੁਦਰਪੁਰ ਅਰਬਨ ਐਗਲੋਮੀਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਰੁਦਰਪੁਰ ਮੁਨਿਸਿਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੁਦਰਪੁਰ ਸਿਡਕੂਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਜਗਤਪੁਰਾ ਅਤੇ ਰਮਪੁਰਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸੀ ਲਈ ਰੁਦਰਪੁਰ ਕੁਮਾਉਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਰੁਦਰਪੁਰ ਦੀ ਲਗਭਗ 80% ਆਬਾਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਉੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉੱਚ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਡਕੂਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
76% ਲੋਕ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਪੈਂਟਨਗਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੈਂਨਟਗਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ 12.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਇਕੋ ਰਨਵੇਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 4,500 ਫੁੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰਬੋਪ੍ਰੌਪ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਈ.ਟੀ. ਦ ਐਕਸਟ੍ਰਾ ਟੈਰੈਸਟ੍ਰੀਅਲ 1982 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮੈਲਿੱਸਾ ਮੈਥੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇਫ਼ੈਕਟ ਕਾਰਲੋ ਰੈਮਬਾਲਡੀ ਅਤੇ ਡੈਨਿਸ ਮੁਰੇਨ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਥੌਮਸ, ਡੀ ਵਾਲਸ, ਪੀਟਰ ਕੋਯੋਟੇ, ਰੌਬਰਟ ਮੈਕਨੌਟਨ, ਡ੍ਰਿਊ ਬੈਰੀਮੋਰ ਅਤੇ ਪੈਟ ਵੈਲਸ਼ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਈਲੀਅਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇੱਕ ਆਲੌਲਕ ਜੀਵ ਈ.ਟੀ. ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਈਲੀਅਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਈ.ਟੀ. ਦੀ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚਲੀ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੌਟਨ ਟੋਮਾਟੋਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਸੀ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਪੀਲਬਰਗ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ 1960 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੋਸਤ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।
1980 ਵਿੱਚ ਮੈਥੀਸਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਈਟ ਸਕਾਈਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਬਣਾਇਆ।
ਦੂਜੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਸਿੱਧਾ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫ਼ਿਸ ਤੇ ਹਿੱਟ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸਟਾਰ ਵਾਰਜ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 11 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਜੁਰਾਸਿਕ ਪਾਰਕ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੀ ਸਪੀਲਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੋਰੀਆਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਪਰ 1948 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ. ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤਾਕਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਲੀ ਹੈ; ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਾਂਤੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਪਾਨੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ, ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜੀ ਰੂਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਨਕਲਾਬੀ ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧੂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ (ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ), ਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁੱਕਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਥੀਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਾਂਹ ਨੂੰ ਛੱਡਣ. ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਥਾਨਕ ਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਰੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਸਲ ਅਨੋਖੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਉਸਾਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਹੀ ਪ੍ਰੋਲੇਤਾਰੀ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੂਹ ਲੋਕ ਨਾਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਪਾਲ ਗਾਇਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ 1990 ਵਿਆਂ ਵਿਚ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਹਨ।
ਕਿਮ ਜੋਂਗ-ਆਈਲਸ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸਦਾ ਭਾਵਨਾ. ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਰਾਜ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ.
ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆਈ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪਾਰਟੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਜਾਂ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ ਵਰਗੇ ਜਨਤਕ ਵਿਰੋਧੀ ਰੋਮਾਂਚਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਰਿਤਾ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠਾ ਐਮਡੀ , ਓਬੀਜੀਵਾਈਐਨ, ਬੀਏਐਮਐਸ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭਕਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਮਾ ਕੁੰਜਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸ਼ਰੇਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਅਥੌਰਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਓਬੀ /ਜੀਵਾਈਐਨ ਹੈ।
ਸ਼ਰੇਸ਼ਠਾ ਨੇ ਜੀਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ , ਤ੍ਰਿਭਵਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਨਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰ, ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਯੋਗ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਆਕੂਪੰਕਚਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ. ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਰਜਾਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਓਵਲ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ. ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕਾਉਂਸਿਲ ਵੀ ਗੇਮ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ. ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਹਾਲ ਹੀ (ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ) 1996 2 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁੱਖ ਕੱਪ ਹਨ. ਦੇਸ਼ ਨੇ ਖੁਦ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, 2014 ਅੰਡਰ -19 ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਫੁੱਟਬਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 1971 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਉਹ, ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਖਿਡਾਰੀ 'ਕਾਬਲੀਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ 1990 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ. 1982 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਅਰਬ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਨਾਲ ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਦੇ ਬਾਅਦ 1986 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ.
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਫੁੱਟਬਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ ਯੂਏਈ ਦੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਗਿਆ 2002-03 ਵਿੱਚ ਏ.ਐਫ.ਸੀ. ਜੇਤੂ ਲੀਗ ਅਲ ਐਨ, ਜੋ 2005 ਏਐਫਸੀ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਜਿੱਤਿਆ. ਯੂਏਈ 1990 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਰ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਲਈ, ਚੌਥੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ ਮਿਸਰ , ਫਿਰ ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਨੂੰ ਫਿਰ , ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਲਈ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਐਡੀਸਨਮੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਸਹਾਰਾ ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀ।
ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਕਸਰ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਜੀਰਿਆ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੇਹੂਦੇਪਣ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ1 ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿਚ, ਕਾਨੋ ਦੇ ਅਮੀਰ ਲਮੀਡੋ ਸਨੂਸੀ ਦੇ ਵਲੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਲਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ' ਤੇ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਅਮੀਰ ਨੇ ਵੀ ਐਡੀਸਨਮੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਐਡੀਸਨਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸਾਨਲੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੋਗੀ ਰਾਜ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਯੱਗਬਾ ਪੂਰਬੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਪਾਇਸ ਐਡੀਸਨਮੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਔਟਵਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਲੇਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।
2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ""ਅਫਰੀਕਾ ਉਹ ਫ਼ਾਰਵਰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਟਾਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅਲਮਾ ਮਾਰਗ੍ਰੇਟ ਮੈਥਰਜ਼, ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਨਾਵਟੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਪਰਵਰਿਸ਼ ਮੰਗਾਕੀਨੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈਡਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 9 9 ਗਰਿੱਡ ਨੂੰ ਭਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰੇਕ ਕਾਲਮ, ਹਰ ਕਤਾਰ ਅਤੇ ਗਰਿੱਡ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਨੌ 3 3 ਸਬਗ੍ਰੈਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ 1 ਤੋਂ 9 ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਅੰਕ ਹੋਣ।
ਬੁਝਾਰਤ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗਰਿੱਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸੈੱਟ ਬੁਝਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ।
ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨਟੈਂਟ ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਪਾਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕੋ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਇੱਕੋ ਲਾਈਨ, ਕਾਲਮ ਜਾਂ 99 ਪਲੇਅਿੰਗ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨੌਂ 33 ਉਪ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਹੇਲੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ 1979 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੰਬਰ ਪਲੇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤਹਿਤ ਇਹ ਪਹੇਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਡੋਕੂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਜਪਾਨੀ ਪੁਆਇੰਟ ਕੰਪਨੀ ਨਿਕੋਲੀ ਦੁਆਰਾ, ਸੁਡੋਕੁ ਨਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ 1986 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਇੱਕੋ ਨੰਬਰ"।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2004 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੇਅਨ ਗੋਲਡ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਬਣਾਇਆ।
ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਨ।
ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ 1991 ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ "ਉਮਿਡ" ਦੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 99% ਹੈ ਪਰ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਅਕ ਮਿਆਰ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਬਜਟ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਜਟ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੋ ਚੱਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੰਜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁੱਕਰਰ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 1999 ਵਿੱਚ, ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਨੂਕੂਸ, ਸਮਰਕੰਦ ਅਤੇ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਰੈਗਨ ਬੋਟ ਰੇਸਿੰਗ ਲਗਭਗ 2000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ।
ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਕੁਜੂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਮੇਰਿਕਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ, ਅਤੇ ਪੂਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੈਕਨੀ ਬੈਕ ਜਾਂ ਪਿੰਗ ਪੌਂਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਸ਼ਕਾਸ਼ਕ ਖੇਡ ਹੈ ਅਤੇ 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਿਯੋਗੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਾਂਗ ਉਹੀ ਖੇਡ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 50 ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਡੀ ਗਈ ਸੀ. ਮੌਜੂਦਾ ਚੀਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ.
ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕੌਮੀ ਚੌਥੀ ਮਲਟੀ-ਸਪੋਰਟ ਇਵੈਂਟ ਹੈ।
ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਦਾ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੀਨੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੀ ਡਬਲਿਊਐਫ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ, ਕਈ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰੀ ਲੀਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖੇਡ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੀ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਮਾਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵੇਲੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਲੋਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਤੱਕ ਸਾਹ-ਸਾਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਜਿਊਣ ਵਾਲੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਗਏ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੁਜੈਲੇ ਦਰਜ਼ੇ ਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਝਿਜਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਜੋ ਇਸਦੇ ਹੋਂਦ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਸੀ, ਇਹ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਦਲ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਹੀ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਸਨੂੰ ਦੋ ਅੱਖਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਆ ਗਏ, ਉਹ ਹਰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀ ਫੁੱਟੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲ ਕੇ ਰੋਅਬ ਪਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਹੱਤਕ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼. ਦੇ ਬੋਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਿਚਾਰਾ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਸੂਰ ਦੇ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਹਰ ਮਾਧਾ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਤਾਂ ਪੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਿੱਖ ਜਾਣ, ਲੋਕ ਅੱਜ ਕੱਲ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਣ ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤਰਸ ਦੀ ਗਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਉਸਨੂੰ ਹੀਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਅਨਪੜ, ਗਵਾਰ, ਬੇਵਕੂਫ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅੰਖਰ ਤੋਂ ਕੋਰਾ ਆਦਿ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਕੀ-ਕੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨੇ ਤਾਂ ਜਵਾਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਦੀਵਾ ਵੀ ਗੱਲ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਜ ਦੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਹਿਮ ਬੈਠ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾ ਸਿੱਖੇ ਤਾਂ ਕੀ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਪਉ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ 'ਚ ਸ਼ਾਇਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਘੱਟ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵਧੇਰਾ ਰੋਲ ਹੈ।
ਜੰਮਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਨੱਕ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ' ' ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਕਸਰ ਹੀ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੀ ਵਤੀਰਾ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੈ।
ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਮੇਰੇ ਭਤੀਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੂਆ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਓ ਮੇਰੀ ਭਾਬੀ ਦਾ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਸੀ ਚੰਗੀ ਭਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦਾ ਹੁਣ ਪਤਾ ਨੀ ਕੀ ਹੋਇਆ।
ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਮਹਿੰਗੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜਾਉਣ ਦਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਵਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਵਤੀਰਾ ਵੀ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਹਾਸਾ ਜਿਹਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
1967 ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਰਵਾਇਆ ਪਰ ਇਸ ਐਕਟ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਵਾਈ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਵਾਲਾ ਬਿਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 41 ਸਾਲ ਹੋਰ ਲੰਘ ਗਏ।
ਸੜਕਾਂ ਉੱਪਰ ਲੱਗੇ ਬੈਨਰਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਏ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਾਅਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਰਸਤੇ ਦੇ ਹੀ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿੰਨਿਆ ਗਲਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਵੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਕੇਵਲ ਲੇਖਕਾ ਨੂੰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਵਤੀਰਾ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨੇ, ਨਾਮ-ਹਥਤੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਦਿਖਾਵਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣਾ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾ ਕੇ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਕਾਰਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਹੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ।
ਇਸ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵੱਸ ਸਾਡਾ ਵਤੀਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵੱਸ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਨਪੜ੍ਹ, ਗਵਾਰ, ਪੇਂਡੂ ਹਾਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਵਤੀਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਚਕਾਚੋਂਦ ਵਿੱਚ ਉਲਝਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਗਿਣਤ ਰਕਮਾਂ ਵਸੂਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਬੱਚਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ ਰਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਤੇ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼., ਵਿੱਚ ਪੜ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਭਾਵੇਂ ਪਟਰ-ਪਟਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦੇ-ਦਾਦੀਆਂ, ਨਾਨੇ-ਨਾਨੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਬਿਟਰ-ਬਿਟਰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੁੱਗ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਖਤਮ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਮਾਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਸਲਾਨਾਂ ਮੈਗਜੀਨ ਨਿਕਲਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਆਰਟੀਕਲ ਛਪਦਾ।
ਮਾਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਕੇਵਲ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰੱਖ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਪੜਾਉਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਅੱਧ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜਾਉਣ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਆ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਪੜਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮੀਡੀਅਮ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਹੈ।
ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਫਾਈਲਾਂ ਦਿਖਾਉ਼ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੇਕਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਤਿੰਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਹੋਏ ਕੰਮ ਤੇ ਸਭ ਅੱਛਾ ਹੈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਨਈਂ ਲੋੜੀਂਦੀ।
ਸਾਰਾ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮ ਕਾਜ ਦੋ-ਭਾਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਖਾਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਰੂੜ੍ਹੀ ਦੀ ਵੀ ਸੂਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਿਆਰ ਉੱਚਾ ਉੱਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਿਵਾਣ ਵੱਲ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ,ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਓੁੱਪਰ ਸਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਵੀ ਆਣ, ਪਰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਨਗੇ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹਿੰਦੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਰੀਸ ਨਾਲ ਚਾਚੇ, ਤਾਏ, ਮਾਸੜ, ਫੁੱਫੜ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਘੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅੰਕਲ।
'ਅੰਕਲ' ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਨਿੱਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲਿਆ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਿੰਦੀਕਰਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਟੁਟਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਫ਼ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦ ਯੂਰਪੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹਿੰਦ-ਈਰਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।