polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਪਾਰਕੀਸਨ ਏਨੀਲੀਨ ਤੋਂ ਮਲੇਰੀਆ ਦੀ ਦਵਾਈ ਕੁਨੈਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਸਨ।
ਤਮਾਮ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਨੈਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ , ਲੇਕਿਨ ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਜਰੂਰ ਬਣ ਗਿਆ ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਗਾ ।
ਜਰਮਨ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਏਡੋਲਫ ਫੋਨ ਨੇ 1865 ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਟੀ ਨੀਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਜ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ।
ਕਈ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 1882 ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੀਲ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕੇ ।
ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਾਰਜ ਲਈ ਬੇਅਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ 1905 ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਇਨਾਮ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਣਾਉਟੀ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ ਪਰ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਲੇਖਣੀ ਹੈ ਕਿ ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ ਅਤੇ ਹੜੱਪਾ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਜੋ ਚੀਜਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੰਗਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਤਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਜੀਠ ਦੀ ਜੜ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਜਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਜੀਠ ਦੀ ਜੜ ਅਤੇ ਬੱਕਮ ਰੁੱਖ ਦੀ ਬਿਲਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸੀ।
ਪਿੱਪਲ, ਗੂਲਰ ਅਤੇ ਪਾਕੜ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਲਾਖ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਲਾਹ ਤੋਂ ਮਹਾਉਰ ਰੰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਰੰਗ ਦੇ ਉਂਜ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਹੀ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਰੰਗ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਰੰਗ ਆਭਾਸ ਬੋਧ ਦਾ ਮਾਨਵੀ ਗੁਣ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ, ਹਰਾ, ਨੀਲਾ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰੰਗ ਦੀ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾਵਾਂ, ਚੀਜ਼, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੋਮੇ ਆਦਿ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਗੁਣਧਰਮ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ, ਉਤਸਰਜਨ ਵਰਣਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਸਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਲਿਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।
ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਆਰਥਕ ਤੰਗੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਉਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਰੋਜਗਾਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ ਬਰਮਾ ਗਏ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਬਰਮਾ ਰਹਿਕੇ ਕਲਕੱਤਾ ਪਰਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਰਮਾ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ਸ਼ਰੀਕਾਂਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਬੰਗਚੰਦਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਸੀ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਵਿਦਵਾਨ ਪਰ ਸ਼ਰਾਬੀ ਅਤੇ ਝਗੜਾਲੂ ਸੀ।
ਇੱਥੋਂ ਚਰਿੱਤਰਹੀਣ ਦਾ ਬੀਜ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਸ ਦੀ ਨੌਕਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਰਮਾ ਤੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਆਏ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁੱਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਛੱਡ ਗਏ।
ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਵੱਡੀ ਦੀਦੀ ਦਾ 1907 ਵਿੱਚ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੋ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਸਨੀ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਨਾਮ ਬਦਲਕੇ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਗਈ, ਫਿਰ ਵੀ ਚਰਿੱਤਰਹੀਣ ਦੇ ਛਪਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਈ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਦਵਿਜੇਂਦਰਲਾਲ ਰਾਏ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਣੁ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਦੁਆਰਾ ਅਵਾਰਾ ਮਸੀਹਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਜੀਵਨ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਕੁੱਰਤੁਲਏਨ ਹੈਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੱਜਾਦ ਹੈਦਰ ਯਲਦਰਮ ਉਰਦੂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਤੁਰਕੀ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨਜ਼ਰ ਬਿੰਤੇ - ਬਾਕਿਰ ਵੀ ਉਰਦੂ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਲਬਾਗ, ਲਖਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਗਾਂਧੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
ਲਖਨਊ ਦੇ ਆਈ ਟੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ ਏ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ।
ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁੱਰਤੁਲਐਨ ਹੈਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮੁਸਤਫਾ ਹੈਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਲਾਇਨ ਕਰ ਗਈ।
ਉੱਥੇ ਆਜ਼ਾਦ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਲੰਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਅਤੇ ਦ ਟੈਲੀਗਰਾਫ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਇੰਪ੍ਰਿੰਟ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੀ।
ਕੁੱਰਤੁਲ ਐਨ ਹੈਦਰ ਇਲਸਟਰੇਟਡ ਵੀਕਲੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ।
1956 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਭ੍ਰਮਣ ਉੱਤੇ ਆਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਅਨਿੱਖੜ ਮਿੱਤਰ ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਕੁੱਰਤੁਲ ਐਨ ਹੈਦਰ ਦੇ ਹਾਮੀ ਭਰਨ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਅਤੇ ਆਖੀਰ ਉਹ ਉਹ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਆਕੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੀ।
ਅਗਲੇ ਹੀ ਸਾਲ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਮੇਰੇ ਵੀ ਸਨਮਖਾਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਲਿਖਦੀ ਵੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲ, ਅਨੁਵਾਦ, ਰਿਪੋਰਤਾਜ ਆਦਿਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ।
ਵਿਜਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਅਤੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਰਹੀ।
1959 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ਆਗ ਕਾ ਦਰਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਿਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਵਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਚੌਥੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1947 ਤੱਕ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਦਾ ਫਾਜਲੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਹੈ - ਮੋਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ 1200 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਕੁੱਰਤੁਲਏਨ ਹੈਦਰ ਨੇ ਨਾਵਲ ਆਗ ਕਾ ਦਰਿਆ ਲਿਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਗਏ 1200 ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਖ਼ਿਰੇ-ਸ਼ਬ ਕੇ ਹਮਸਫ਼ਰ (ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੇ ਸਹਯਾਤ੍ਰੀ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਔਰ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ
ਕੁੱਰਤੁਲਏਨ ਹੈਦਰ ਐਨੀ ਆਪਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਸਰਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਾਇਲਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਪ੍ਰੇਟਰ ਵਰਗੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਫਾਇਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਕੋਡਿੰਗ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੀ ਅਤੇ ਸੀ++ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪ੍ਰੋਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਰਟਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਬਲੀ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸੈਮਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਲਿਖਣੇ ਬਾਇਨਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਸੌਖੇ ਸਨ।
ਇਸਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਢੰਗ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੌਖਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੋਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: , ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਓਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਫਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਸਾਰਥਕ ਤੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਹਨ।
ਪਰ ਅਸੈਬਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਚੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਲੈ ਅਸੈਂਮਬਲਰ ਨਾਮ ਦੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਲਿਖਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਹਨ ਕਿਓਂਕਿ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ ਗਲਤੀਆਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਸਿਰਫ ਸਿਫਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਸ਼ੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਸਿਫਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪੜ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਕੋਡਿੰਗ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹੀ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਬਣਾਵਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਸੰਗਣਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖਣ ਦੇ ਲਈ, ਕਲਨ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਘੱਟ ਘਨਤਵ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਨੁਪਾਤੀਕ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਉਹ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ . ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਸ ਏਕ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਗਲਾਸ ਆਪਣੀ ਟੋਪੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਕਟੋਰੀ ਇੱਕ ਕੇਸ਼ਿਕਾ ਟਿਊਬ ਪਾਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਭੱਜਣ ਵਲੋਂ ਗੈਸ ਸੀਮਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਤਾਪਮਾਨ, ਮਾਤਰਾ, ਦਬਾਅ, ਆਣਵਿਕ ਮਹੀਨਾ ਅਤੇ ਆਂਤਰਿਕ ਊਰਜਾ ਭੌਤਿਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੀਵਰਤਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਅਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਭੌਤਿਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਤੀਵਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਕ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਮਾਤਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਣਿਆ ਤੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਰਥਾਤ ਕੋਈ ਆਂਕਿਕ ਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੱਕੜੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ - ਭੌਤਿਕ ਮਾਤਰਾ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼, ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਪਰਿਘਟਨਾ ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਮਾਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਾਣਕ ਸੰਦਰਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਮਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖਰਾ ਭੌਤਿਕ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤੀਏ ਕਾਰਜ ਕਰਣ ਲਈ ਮਾਪ ਕਲਨ ਦਾ ਵਰਤੋ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਰਾਵਤੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ . ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਐਰਾਵਤੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਰਪਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਫੇਦ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ . ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਰਾਵਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸ ਦੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਜਾਣ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਫੇਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ . ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਛਵੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਲੋਂ ਹੀ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਇਸ਼ਟਦੇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆ .
ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਗੀਰੀ ਕਲਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਬ੍ਰਹਦੀਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਜਾਂ ਗਾਂਗੇਇਕੋਂਡਾਚੋਲੀਸ਼ਵਰਮ ਮੰਦਿਰ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਉੱਤਮ ਹੈ . ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਨਿੱਤ - ਵਿਨੋਦ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ .
ਵਿਮਾਨਾ 24 ਮੀਟਰ ਉਂਚਾ ਹੈ . ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਮੰਡਪਮ ਦਾ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਪੱਥਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੱਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਘੋੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ .
ਐਰਾਵਤੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ, ਦਰਵਿੜ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਮਿਲਨਾੜੁ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੰਭਕੋਣਮ ਦੇ ਕੋਲ ਦਾਰਾਸੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
12ਵੀਆਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਰਾਜਾ ਚੋਲ ਦੂਸਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਤੰਜਾਵੁਰ ਦੇ ਬ੍ਰਹਦੀਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਗਾਂਗੇਇਕੋਂਡਾ ਚੋਲਾਪੁਰਮ ਦੇ ਗਾਂਗੇਇਕੋਂਡਾਚੋਲੀਸ਼ਵਰਮ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਅਮਾਨਤ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੰਦਰਲਾ ਅੰਗਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇਰੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀਦਾਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਬਲਿਪੀਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ . ਬਲੀਪੀਟ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੰਦਿਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਛਵੀ ਅੰਕਿਤ ਹੈ . ਚੌਕੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤਰਫ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਯੁਕਤ 3 ਸੀੜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ . ਚਰਣਾਂ ਉੱਤੇ ਚੋਟ ਕਰਣ ਵਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੰਗੀਤ ਧਵਨੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ .
ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਮਰਾਜ, ਜੋ ਕਿਸੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲਨ ਵਲੋਂ ਪੀਡ਼ਿਤ ਸਨ, ਐਰਾਵਤੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ . ਜਮਰਾਜ ਨੇ ਪਵਿਤਰ ਤਾਲਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਲਨ ਵਲੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ . ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਤਾਲਾਬ ਨੂੰ ਯਮਤੀਰਥਮ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ .
ਮੂਹਰੇ-ਮੂਹਰੇ ਨੈਣ ਅਲਾਹੁਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਸੁਰ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਾਰ ਸਿਆਪਾਕਾਰ ਤੇ ਅਲਾਹੁਣੀਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਮਿਰਾਸਣਾਂ, ਡੂਮਣੀਆਂ, ਨਾਇਣਾਂ ਆਦਿ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਰੀਆਂ ਸਵਾਣੀਆਂ ਇੱਕ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਸਿਆਪਾਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਖਲੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਸਵਾਣੀਆਂ ਇੱਕੋ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਬੱਚਾ, ਜਵਾਨ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਨੂੰਹ, ਧੀ, ਸੱਸ ਆਦਿ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੋ ਇਹਨਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਕ੍ਰਮ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣਗੇ।
ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਕੱਚੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਸੰਬੰਧੀ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੱਕੀ ਉਮਰ ਦਾ ਬੁੱਢਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤੰਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਪੁੜਪੁੜੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਫੇਰ ਪੱਟਾਂ ਉੱਤੇ, ਮੁੜ ਫੇਰ ਪੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉਹ ਤਿੱਹਥੜਾ-ਸਿਆਪਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਆਪੇ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਅਲਾਹੁਣੀਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚਾਰ ਦਾ ਲਹਿਜੇ ਹੌਲੀ-ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਲਾਹੁਣੀ ਵਿੱਚ ਸਿਆਪੇ ਦਾ ਸਾਥ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਅਲਾਹੁਣੀਕਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਸਿਆਪਾਕਾਰ ਆਪਣੀ ਦੁੱਹਥੜ ਦੀ ਤਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲਾਹੁਣੀ ਉੱਚਾਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਵਾਣੀਆਂ ਦੀ ਤਾਲ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰ ਤੁਕ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਸਵਾਣੀਆਂ ਅੰਤਰੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕੇੱਦਰੀ ਤੁਕ ਨੂੰ ਉੱਚਾਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਰੀ ਅਲਾਹੁਣੀ ਇੱਕਲੀ ਸਿਆਪਾਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉੱਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮੂਹ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਤੁਕ ਦੇ ਦੁਹਰਾਉ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:-
ਜਦ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਦੀਵੀਂ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰੁਣਾਮਈ ਤੇ ਸੋਗ-ਗੀਤ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਲਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੁਆਨ ਪੁੱਤ ਜਾਂ ਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੋਂ ਦੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਲਾਹੁਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸੋਹਣੀ ਛੈਲ ਛਬੀਲੀ, ਨੀ ਧੀਏ ਮੋਰਨੀਏ, ਹਾਏ ਹਾਏ ਧੀਏ ਮੋਰਨੀਏ।
ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਦਾ ਉੱਚਾਰਨ ਨਾਇਣ ਜਾਂ ਮਰਾਸਣ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀ ਤੁਕ ਦਾ ਉੱਚਾਰਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਰੀ ਜਾਣ ਗਈਆਂ।
“ਜੇ ਕਿਸੇ ਜੁਆਨ ਆਦਮੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਏ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਪਿੜ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖਲੋਤੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਾਇਣ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲ ਉੱਚਾਰ ਕੇ ਅਲਾਹੁਣੀ ਇੰਝ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ:
ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਿਆਪਾਕਾਰ: ਮਾਵਾਂ-ਧੀਆਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਕੋਈ ਟੁੱਟਦੀ ਕਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੱਟੀ ਧੀ ਨੀ ਮੇਰੀਏ ਅੰਬੜੀਏ
ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ, ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਦੱਹਥੜਾ ਮਾਰ ਕੇ ਬਾਕੀ ਕਹਿਣਗੀਆਂ:
ਸਿਨੇਮਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਕਲਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ, , ਬਿਜਲਈ ਵਿਗਿਆਨ, ਫੋਟੋ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਿਰਿਆ ਵਿਗਿਆਨ (ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਖ ਦੀ ਰੇਟੀਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਸੇਕੇਂਡ ਦੇ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਅੰਕਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ ਨੇ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਵੀਹਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸੰਪੂਰਣ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਰੂਰੀ ਸਾਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬੱਲਬ, ਆਰਕਲੈਂਪ, ਫੋਟੋ ਸੇਂਸਿਟਿਵ ਕੈਮੀਕਲ, ਬਾਕਸ - ਕੈਮਰਾ, ਗਲਾਸ ਪਲੇਟ ਪਿਕਚਰ ਨੈਗੇਟਿਵਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਿਲੇਟਿਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਪ੍ਰੋਜੇਕਟਰ, ਲੇਂਸ ਆਪਟਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਤਮਾਮ ਕਾਢਾਂ ਨੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਰਸਤੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਟੀ . ਵੀ ., ਵੀਡੀਆਂ, ਡੀਵੀਡੀ ਅਤੇ ਸੇਟੇਲਾਇਟ, ਕੇਬਲ ਜਿਵੇਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਤਮਾਮ ਸਾਧਨ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੋਨਾਲਡ ਰੀਗਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਮ . ਜੀ . ਆਰ . ਏਨ . ਟੀ . ਆਰ . ਜੰਇਲਿਤਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸੰਸਦ ਮੈਬਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਕਈ ਪੀੜੀਆਂ ਵਲੋਂ, ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਸਿਨੇਮਾ ਸੇਲੁਲਾਇਡ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪੱਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਿੱਚ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਿਨੇਮਾ ਨਿਰਮਾਣਦੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਲੀਵੁਡ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਤਮਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਮੂਕ ਸਿਨੇਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਕ ਸਿਨੇਮਾ ], ਰੰਗੀਨ ਸਿਨੇਮਾ, 3ਡੀ ਸਿਨੇਮਾ, ਸਟੀਰੀਉ ਸਾਉਂਡ, ਵਾਇਡ ਸਕਰੀਨ ਅਤੇ ਆਈ ਮੇਕਸ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ 1928 ਵਿੱਚ, ਚੈਪਲਿਨ ਨੇ ‘ਸੁਸਾਇਡ ਆਫ ਸਿਨੇਮਾ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਆਵਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਸੁਰੁਚਿਵਿਹੀਨ ਨਾਟਕੀਅਤਾ ਲਈ ਦਵਾਰ ਖੁੱਲ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੁਦਰਤ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਖੋਹ ਜਾਵੇਗੀ।
ਆਇੰਸਟਾਇਨ ਡੀ . ਡਬਲਿਊ . ਗਰਿਫਿਥ ਅਤੇ ਨਿਤੀਨ ਬੋਸ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਸਿਨੇਮਾ ਅਮੀਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ - ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਹਾਲੀਵੁਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਵਿਕਾਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ – ਮਸਲਨ ਆਧੁਨਿਕ ਉਪੰਨਿਆਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭੌਤਿਕਕਰਿਆਵਾਂਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅੰਤਰਮਨ ਵਲੋਂ ਜੋੜਤਾ ਹੈ, ਪੇਟਿੰਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂਅੰਤਰਕਰਿਆਵਾਂਨੂੰ ਆਂਕਦਾ ਹੈ।
ਰੰਗ ਮੰਚ, ਸਾਹਿਤ, ਚਿਤਰਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਾਰੇ ਸੌਂਦਰਿਆਮੂਲਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਵਲੋਂ ਸਿਨੇਮਾ ਗਿੱਝੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ , ਚਿਤਰਕਲਾ , ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦਾ ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਧਵਨਿਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਮ, ਚਲਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਆਭਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਮਾਂ ਅਕਸਰ ਵੀਡਿਓ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਿਧੀਆਂ ਜਾਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇਫੈਕਟਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ।
ਅੱਜ ਇਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਾਧਨ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਲਾ - ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਮੁੰਬਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫਿਲਮੋਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰ ਹਾਲੀਵੁਡ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਜ਼ੁਲਮ, ਖਲਨਾਇਕ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀਰੋ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਹਿਗੱਚ ਲੜਾਈ ਤੇ ਮਾਰ-ਕੁੱਟ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਭੜਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕੌਂਸਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵੇਰਵਾ, ਘੋਸ਼ਨਾਵਾਂ, ਸਡ਼ਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਡਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਮੰਜੂਰ ਹੋਈਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪਾਠ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ
ਇਸ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨੁੰਮਾਇੰਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬਧਤ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਛੇਤੀ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਗਵਰਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਈ-ਗੋਰਮਿੰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤ ਨਿਰਮਾਣ ਯੋਜਨਾ ਅਧੀਨ ਵੱਖਰਾ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤੀਬਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਆਮ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਘਟਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੈ।
ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਈਏ।
ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਗਵਰਨੈਂਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉੱਦਮਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ, ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਭਾਗ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਈ.ਗਵਰਨੈਂਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ‘ਕਰਾਈਮ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਨੈਟਵਰਕ ਐਂਡ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ’ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਐਨ.ਐਸ ਪਾ੍ਰਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ 11ਵੀਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੌਰਾਨ ਕੌਮੀ ਈ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਇਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਕਦਮ ਹੈ।
ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪੋਰਟਲ ਪੰਜਾਬ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਲਾਗ-ਇਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਔਨ-ਲਾਈਨ ਚੜ੍ਹਾਅ ਕੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਲ 2015 ਦਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਈ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਮ ਜਨਤਾ, ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਖ਼ੁਰਾਕ, ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਖਾਦ-ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਲਈ ਬੀਜਾਂ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਐਕਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੁਣ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਹੈ।
ਜੋ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਗੋਰਮਿੰਟ ਦੁਆਰਾ ਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਿਲਣੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਤਾਂ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭਟਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰ-ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਕਰ ਸਕੇ।
20 ਅਗਸਤ ੨੦੦੮ ਤੌਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਰਾ ਬਣਾਓ ਚਲਾਓ ਮਲਕੀਅਤ ਬਦਲਾਓ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਠੇਕੇ ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਇਨੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਿੰਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕਣਗੇ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸੁਵਿਧਾ ਪੋਰਟਲ ਨੜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ ਹੈ।
ਇਥੇ ਆਪਣੇ ਟੋਕਨ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਗੇ ਹੋਏ ਕੀਓਸਕ ਤੌਂ ਲੀਥੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਟੋਕਨ ਨੰਬਰ ਪਤਾ ਹੋਣ ਤੇ ਈੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਸਾਈਟ ਤੌਂ ਵੀ ਲੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਸੈਂਟਰ ਸੁਖਮਨੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡੀ ਟੀ ਓ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਸੁਵਿਧਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਤਾਂ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਟਾਂ ਤੇ ਇਂ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲਈ ਕੋਈ ਬੋਰਡ ਲਟਕਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿਥੌਂ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਕਿਸ ਕਾਂਊਟਰ ਤੇ ਕੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਕਿਸ ਕਾਂਊਟਰ ਤੇ ਲਾਈਸੈਂਸ ਯਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫ਼ੀਕੇਟ ਆਦਿ ਲਈ ਜਾਣਾ ਹੈ ; ਜੋ ਬੋਰਡ ਮੁਹਾਲੀ ਦਿ ਸਾਈਟ ਤੇ ਹਨ ਹੋਰਨਾਂ ਸਾਈਟਾਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿ ਡੀ ਟੀ ਓ ਸੁਵਿਧਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ?
ਹੈਲਪ ਲਾਈਨ ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਕਾਪੀ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ,ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ,ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਈਮੇਲ ਜਾਂ ਫੈਕਸ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕੌਮੀ ਈ ਗਵਰਨੈਸ਼ ਣੌਜਨਾ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਵੀਡੀਓ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਬਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਰੈਂਕ ਈ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ੧੧੮ ਤੇ ਈ ਪਾਰਟੀਸੀਪੇਸ਼ਨ ੪੦ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਿਛੇ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਵਾਰਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਈ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਵਿਚ ਦਰਜਾ
ਇਥੋਪੀਆ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਜਾਣ ਲਈ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ।
ਇਹ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਲਈ 1974 ਵਿੱਚ ਹੇਲ ਸੇਲਾਸੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਰਾਜਕੁੱਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਰਾਜਤੰਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੋਪੀਆਈ ਰਾਜਕੁੱਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 2 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੱਕ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਮ, ਇਰਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ, ਆਕਸੁਮ ਦਾ ਰਾਜ ਤੀਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਸਦੀ 'ਚ ਇਸਾਈਅਤ ਨੂੰ ਮੁਲਕੀ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਲਤਨਤ ਸੀ।
ਇਥੋਪੀਆ , ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਥੋਪੀਆ ਦਾ ਸੰਘੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਏਰੀਟਰੀਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜੀਬੂਤੀ ਅਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੀਨੀਆ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਉੱਤੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰਫਲ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਸੈਮੂਅਲ ਲੈਂਗਹੋਰਨ ਕਲੇਮਨਜ਼ , ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ।
ਟਵੇਨ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਟਾਮ ਸਾਇਅਰ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਅਤੇ ਹੱਕਲਬਰੀ ਫ਼ਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਹਨੀਬਾਲ, ਮਿਸੂਰੀ, ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।
ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਇੱਕ ਛਾਪੇਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਟਾਈਪ ਸੈੱਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸ-ਰਸੀ ਟੋਟਕੇ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਫਿਰ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੇਵਾਡਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਦਰਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਚਾਲਕ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 1865 ਵਿੱਚ ਕਲਮੀ ਨਾਂ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਥੱਲੇ ਆਪਣੀ ਡੱਡੂ ਬਾਰੇ ਹਾਸਰਸੀ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਈ ਜਿਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿਚਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਲਾਸਕੀ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਈ।
ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਵੀ ਦਰਸਾਈਆਂ ਪਰ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵੱਧਦੀ ਰਹੀ।
ਉਸ ਦੀ ਨਿਆਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੂਬ ਧਨ ਕਮਾਇਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਅਨੇਕ ਅਜਿਹੇ ਧੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਾਇਆ, ਜਿਥੋਂ ਤਕੜਾ ਘਾਟਾ ਹੀ ਪਿਆ।
ਉਸਨੇ ਟਾਈਪ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਧਨ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਜਟਿਲ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ।
ਜੋ ਜੰਮਪਲ ਕੇਂਟਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੌਨ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਲੇਮੇਂਸ , ਵਰਜੀਨੀਆ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਿਸੂਰੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 1823 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਮਾਰਗਰੇਟ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਟਵੈਨ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਪਲੀਜੈਂਟ ਹੈਨੀਬਲ ਦੀ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਟਵੈਨ ਨੇ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਲਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
1851 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟਾਈਪਸੈੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਾਲੇ ਸਕੈੱਚਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਹੈਨੀਬਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ, ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ, ਸੈਂਟ. ਲੂਯਿਸ, ਅਤੇ ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ, ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਾਈਪੋਗ੍ਰਾਫਿਕਲ ਯੂਨੀਅਨ, ਪ੍ਰਿੰਟਰਾਂ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਇੱਥੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਿਪਾਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਜਿਧਰ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਹਿਦੇਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ ਉਸ ਪਾਸੇ ਖੋਲਿਆਂ ਵੱਲ ਕਿੰਗਰਾ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਕੁੱਸੇ ਦੇ ਰਾਹ ਵੱਲ ਥੇਹ ’ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਘਣੀਏ ਕੀ ਥੇਹ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਾੜਵੀ ਸਾਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਚੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ?
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਵਸੇਬਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਚਕਰ ਪੈ ਗਿਆ।
ਪਿੰਡ ਚਕਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਬੁਲੰਦ ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਲੀ ਇਮਾਰਤ ਤੇ ਲਗਭਗ ਓਨਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ।
ਇਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸੀਤ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸੀਤ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੀ ਬਚੀ ਹੈ ਪਰ ਕਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਹਿਫ਼ਾਜਤ ਨਾਲ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਿਨ-ਤਿਉਹਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਨ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਚਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀਵਰੇਜ, ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਤੇ ਮਾਡਰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਖਾਸਕਰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਹੀਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕੰਧ ਨੂੰ ਭੰਨੇਗਾ, ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਨੇ ਇਸ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੌਖ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਕੰਧ ਭੰਨੀ।
ਫਿਰ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਜੋ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਮਨ ਮੁਟਾਵ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਖੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਾਤਰ ਨਗਾਹੀਆ ਸਿੰਘ ਕਿੰਗਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵਸਇਆ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਥੇਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਲੋਕ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਸ ਗਏ।
ਕਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਵਲ ਕਿੰਗਰਾ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਹਤਰਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੈਦ ਪਿੰਡ 'ਪੱਤੋ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ' ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ।