polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਅਰਥ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਥਾਨ ਕੌਟਿਲੀਆ ਦੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਹੈ, ਕਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਹੈ।
ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਾਡੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਚਕਦਾਹਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 25 ਨਵੰਬਰ, 1982 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੈਲਿੰਡਾ ਕਲਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆ।
ਪਰ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲੋਂ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਬੇਹੱਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੋ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਡ਼੍ਹਨ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਓਡੀਆਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ।
ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੈਥਰੇਨ ਫਿਟਜ਼ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।
ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਮਗਰੋਂ, ਉਹਨੂੰ ਲਿੰਗੀ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਨਾਮ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1932 ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਚਿਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
ਬਾਚਲੇਟ ਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ, ਲੁਈਸ-ਜੋਸੇਫ ਬੈਚਲੇਟ ਲੈਪੀਅਰ, ਚੈਸੇਨ-ਮੌਂਟਰਾਚੇਟ ਦਾ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਾਈਨ ਵਪਾਰੀ ਸੀ ਜੋ 1860 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਫ੍ਰੈਂਕੋਇਸ ਜੀਨੇ ਬੇਲਟ ਨਾਲ ਚਿਲੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਟਿਯਾਗੋ ਦੇ ਸੁਬਰਕੇਸੌਕਸ ਅੰਗੂਰੀ ਬਾਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਈਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਚਲੇਟ ਦੇ ਪੜ੍ਹ-ਨਾਨਾ, ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਮੈਕਸਿਮੋ ਜੇਰੀਆ ਚੈਕਨ, ਚਿਲੀ ਵਿੱਚ ਐਗਰੋਨੌਮਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਚਿਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਧੀ ਲੇਲੀ ਜਾਨਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਕਸਿਮੋ ਜੇਰੀਆ ਜਾਨਸਨ, ਨੇ ਐਂਜੇਲਾ ਗੋਮੇਜ਼ ਜ਼ਮੋਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਵੇਰੇਨਿਕਾ ਮਿਸ਼ੇਲ ਬੈਚਲੇਟ ਜੇਰੀਆ ਪੁਰਾਤੱਤਵ -ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਂਜੇਲਾ ਜੇਰੀਆ ਗੋਮੇਜ਼ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਅਲਬਰਟੋ ਬੈਚਲੇਟ ਮਾਰਟੀਨੇਜ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬੱਚਾ ਹੈ।
ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸਨ।
ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਦੇ ਚੰਡੇ ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਮਾਰਕੇ ਮਾਰੇ ਹਨ।
ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪੱਖੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਲੱਗਪਗ ਡੇਢ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਟਰਾਂਟੋ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹ ਉਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ।
ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਵਡਮੁੱਲੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 'ਵਿਰਾਸਤ ਪੀਸ ਸੰਸਥਾ' ਵੱਲੋਂ 'ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਨਵੇਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਨ 1988 ਵਿੱਚ ਸਾਧੂ ਬਿਨਿੰਗ, ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ ਅਤੇ ਗੁਰਮੇਲ ਰਾਏ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲੂਕਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਵੈਨਕੂਵਰ ਸੱਥ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਯਾਦਗਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਛਾਪਿਆ।
ਮਲੂਕਾ ਨੂੰ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸੱਥ ਨੇ ਡਾ: ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੂੰ ਕਨੇਡਾ ਸੱਦਿਆ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਸਮਾਗਮ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾ: ਧਾਮੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਖ੍ਰੀਦਿਆ।
ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਏ ਨੇ ਡਾ: ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਮਲੂਕਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ।
ਵੈਨਕੂਵਰ ਸੰਨ ਨੇ ਡਾ: ਧਾਮੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸੀ ਬੀ ਸੀ ਰੇਡੀਓ ਨੇ ਡਾ: ਧਾਮੀ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟ ਕੀਤੀ।
ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਭਰਵੇਂ ਹੁੰਗਾਰੇ ਨੇ ਡਾ: ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1989 ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਮਲੂਕਾ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਡਾ: ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਨ 1993 ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਮਲੂਕਾ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਇਕ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਆਰਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਐਡਮੰਟਨ ਨੇ ਅੰਗਦ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਵਲ ਮਲੂਕਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਾ: ਧਾਮੀ ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਲਾਸਫੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਆਰਟੀਕਲ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਬਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇਕ ਕਿਤਾਬ "ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪੋਇਟ ਐਂਡ ਫਿਲਾਸਫਰ" ਥਰਡ ਆਈ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਲੰਡਨ, ਉਨਟੇਰੀਓ ਦੇ ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ ਹੁਰਾਂ ਛਾਪੀ।
ਡਾ: ਧਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1906 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਿੱਪਲਾਂ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਨੇਡਾ ਆਏ ਦੂਸਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਹਨਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਅਲਬਰਟਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਟਰਾਂਟੋ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸੰਨ 1937 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟਰਾਂਟੋ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸੰਨ 1937-42 ਤੱਕ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟਰਾਂਟੋ ਅਧੀਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਕਨੇਡਾ ਲਈ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਰਹੇ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਫਰੀਲਾਂਸ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸੰਨ 1942-66 ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚਲੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸੰਨ 1966 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲਿਖਣ ਵਲ ਰੁਚਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂ ਕੇ, ਕੈਨੇਡਾ, ਭਾਰਤ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਕਈ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਛਪਵਾਏ।
ਸੰਨ 1978 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੁਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਮਲੂਕਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਇਹ ਨਾਵਲ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਰਨੋਲਡ-ਆਇਨਮਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ 1920ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਰੂਫ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ‘ਵਿਹਾਰ’ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ 'ਨਈ ਕਾਹਣੀਆਂ' , 'ਸਾਰਿਕਾ' , 'ਕਥਾ ਯਾਤਰਾ' , 'ਗੰਗਾ' ਅਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ, 'ਲੰਗਿਤ' ਅਤੇ 'ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਸ਼ਾ' , ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, 'ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ' , ਅਤੇ 'ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ' ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਸਾਰਿਕਾ' ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਬੋਹਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਝਰੋਖੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹ।
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ।
ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ, 'ਰਾਜਾ ਨਿਰਬੰਸੀਆ' , ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਸ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ "ਮਾਨਸ ਕਾ ਦਰਿਆ", "ਨੀਲੀ ਝੀਲ" ਅਤੇ "ਕਸਬੇ ਕਾ ਆਦਮੀ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ"।
ਉਸਨੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਦਸ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇੱਕ ਸੜਕ ਸੱਤਾਵਾਨ ਗਲੀਆਂ, ਲੌਟੇ ਹੁਏ ਮੁਸਾਫਿਰ, ਕਾਲੀ ਆਂਧੀ, ਆਗਾਮੀ ਅਤੀਤ, ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਿੱਤਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ, ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ, ਯਾਦਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ 35 ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ੯੯ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ-
ਉਸਨੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਅਜੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਬਦਨਮ ਗਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ।
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਕਸੈਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਨਪੁਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਸਨ।
ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਨਦਾਰ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਵਲ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਲੇਖ, ਸਕਰੀਨਪਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅਨੇਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਏ।
ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਹੈ।
ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਧੂਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ।
ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ 5 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਧੀ ਸਮੇਤ ਮੁੜ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਮ.ਸੀ. ਐਮ ਕਾਲਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਥੋਂ ਉਸਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।
ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਹੇਰਵੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਵਿਤਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਸੜਕਸ਼ਾਪ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕੁਦਰਤ-ਕਵਿਤ੍ਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਇਕ ਵਰਤ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਭੁੱਗਾ ਕੁੱਟ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਹੜੀ ਬਾਲਣ ਸਮੇਂ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਧੂਣੀ ਉਪਰ ਸਿੱਟੇ ਜਾਣ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ/ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਾਵਾਂ/ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਪਿਛੋਂ ਜੇ ਲਾੜੀ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਫੱਕਾ ਮਾਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉਲਾਦ ਛੇਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜੇ ਚੰਨ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਅਰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਨਿਰਸੰਤਾਨ ਇਸਤਰੀ 40 ਦਿਨ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲ ਲਿਆ ਕੇ ਖਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦ ਡੋਡੀਆਂ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਪੁਲੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਧੁੱਪੇ ਮੁਹਾਰੀਆਂ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫਸਲ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ 'ਤੇ ਬਿਜਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਸਮ ਫਾਈਲੌਡੀ ਅਤੇ ਸੀਅਸੋਸਪੋਰਾ ਪੱਤੇ ਦੇ ਝੁਲਸਣ ਲਈ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਬੋ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਚਿਤਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ 1967 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਟੂਡੀਓ 'ਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੱਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਚਿਤਰਾ ਨੂੰ ਜਗਜੀਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ 'ਦੇਖਭਾਲ' ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।
1968 ਵਿੱਚ, ਚਿਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ 9 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।
1969 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਮੋਨਿਕਾ ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਚਿਤਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਨ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਚਿਤਰਾ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਿਤਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੇਬੋ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੱਤਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਚਿਤਰਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਬੋ ਪ੍ਰਸਾਦ ਉਸ ਵਾਂਗੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ।
ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਗ਼ਜ਼ਲ ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਚਿਤਰਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ, ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 2011 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਲਾਹੌਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਟੀਚਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਪੰਚੌਲੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਛਮ ਛਮਾ ਛਮ' ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਿਆ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਸੀ।
ਆਰ ਪਾਰ ਦੇ ਗਾਣੇ ਬੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਖੂਬ ਚੱਲੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂਦੱਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ 1955' ਅਤੇ 'ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ.' ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰ ਉੱਤੇ ਲਾਈਨ ਲਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
ਪੰਚੋਲੀ ਸਾਹਿਬ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਂਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਲਵੋਗੇ।
' ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਿਆ ਹੀ ਲਿਆ ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਦੋਂ ਉਹ ਕਈ ਲੱਖ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸੀ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਠੀਕ ਨਾ ਬੈਠਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਗੀਤਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੱਸ ਕੇ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤਕਾਰ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ।
ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ, ਐਸ.ਐਚ. ਬਿਹਾਰੀ, ਕਮਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ, ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ ਅਤੇ ਜਾਂ ਨਿਸਾਰ ਅਖ਼ਤਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਰਨਣਯੋਗ ਹਨ।
ਓ. ਪੀ. ਨਈਅਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਕੁਝ ਸਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਸ਼ਾਧਰ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟੈਸਟ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁਖਰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋਏ।
ਇਸ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋਈ ਧੁੰਨ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਆਰ-ਪਾਰ ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਸੁਨ ਸੁਨ ਜ਼ਾਲਮਾਂ, ਪਿਆਰ ਹਮ ਕੋ ਤੁਮ ਸੇ ਹੋ ਗਿਆ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਓ. ਪੀ. ਨਈਅਰ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਫਿਰ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਰੀਹਰਸਲ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਗਾਣੇ ਦੀ ਫਾਈਨਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਓ. ਪੀ. ਨਈਅਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਦਾਬਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪੰਜਾਹ-ਸੱਠ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਾਣਾ ਫ਼ਿਲਮਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਜ਼ਰਾ ਹਟ ਕੇ ਜ਼ਰਾ ਬਚ ਕੇ ਯਿਹ ਹੈ ਬੰਬੇ ਮੇਰੀ ਜਾਂ' ਜਾਨੀ ਵਾਕਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਪੜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ 'ਨਯਾ ਦੌਰ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਨੀ ਵਾਕਰ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਉੱਤੇ 'ਮੈਂ ਬੰਬਈ ਕਾ ਬੂਬਾ ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਅੰਜਾਨਾ' ਵੀ ਨਈਅਰ ਦੀ ਦੇਣ ਸੀ।
ਫਿਰ 'ਛੂ ਮੰਤਰ' ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਵਾਕਰ ਹੀਰੋ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੀ।
ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਵੀ ਹਿੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸੇ ਗਾਣੇ ਕਰ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮ ਚੱਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਾਣੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੁਮ ਸਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾ' ਵਿੱਚ ਟਾਂਗੇ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ ਘੋੜੇ ਦੀਆਂ ਟਾਪਾਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਗਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਖਦੇ।
ਫ਼ਿਲਮ 'ਫਿਰ ਵੁਹੀ ਦਿਲ ਲਾਇਆ ਹੂੰ' ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਬੰਦਾ ਪਰਵਰ ਥਾਮ ਲੋ ਜਿਗਰ' ਵੀ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਫਿਰ 'ਕਸ਼ਮੀਰ ਕੀ ਕਲੀ ਦਾ' 'ਪੀਆ ਪੀਆ' 1957 ਵਿੱਚ ਬਣੀ 'ਨਯਾ ਦੌਰ' ਦਾ 'ਉੜੇਂ ਜਬ ਜਬ ਜ਼ੁਲਫੇਂ ਤੇਰੀ' ਵੀ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਸੀ ਜੋ ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਵਿਜੈਂਤੀ ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਓ. ਪੀ. ਨਈਅਰ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ।
ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਗਵਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਤਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੂਹਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਮ ਨਾਮੀ ਹੀਰੋ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਈਅਰ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼ਸ਼ਾਧਰ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ।
ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦਾਖਲੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ, ਨੌਕਰੀ, ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਸਬੰਧੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਰਿਸ ਵਜੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਨਮ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਬਾਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਫਸਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਿਤ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਵਿਵਾਹ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਚਰਚ ਸੰਭਾਲਦੇ ਸਨ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਨਹੂੰ-ਮਾਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੋਵੇਂ ਅਜਿਹੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਉਤੇ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋਵੇਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਰਾਬਤਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸੂਝਵਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਬੰਧਤ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿਖੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਅੰਕੜੇ ਸਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਲਾਭ ਸਿਰਫ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਛੁੱਟੀ ਵਿੱਚ ਚਟਗਾਂਵ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤੱਦ ਉਸ ਦੀ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਤਕਰਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਡਰਪੋਕ ਹਨ।
ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੂਜੀ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਅਲੀਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਲੇਕਿਨ ਪ੍ਰੀਤੀਲਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪਗ ਚਾਲ੍ਹੀ ਵਾਰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੂਰੀਆਸੇਨ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰੱਤਵ ਕਿ ਇੰਡਿਅਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਸੈਨਿਕ ਬਣੀ।
ਪ੍ਰੀਤੀਲਤਾ ਵਾਦੇਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1911 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪੂਰਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਟਗਾਂਵ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਚਟਗਾਂਵ ਦੇ ਡੇ ਖਸਤਾਗਿਰ ਸ਼ਾਸਕੀਏ ਕੰਨਿਆ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 1929 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਢਾਕੇ ਦੇ ਇਡੇਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਢਾਕਾ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਈ।
ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੀਤੀਲਤਾ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਨੇਥਿਉਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ਼ ਬੀਏ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਰੀਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ, ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ।
ਬਾਲਚਰ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮੈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫਾਦਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਲੈਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਡਾ ਖਸਤਾਗਿਰ ਗਵਰਮੈਂਟ ਗਰਲਸ ਸਕੂਲ ਚਟਗਾਂਵ ਵਲੋਂ ਮੈਟਰਿਕ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
ਫਿਰ ਇਡੇਨ ਕਾਲਜ ਢਾਕਾ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਨੇਥਿਉਨ ਕਾਲਜ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਸਿੱਖਿਆ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸ਼ਹੀਦ ਸੀ।
ਇਹ ਮੇਲਾ ਹਜ਼ਰਤ ਬਾਬਾ ਮੋਹਕਮ ਅਲੀ ਅੱਲਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਯਾਰ ਅਤੇ 48 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਨ।
ਇਥੋਂ ਪੰਜ ਪੀਰ, ਪੀਰ ਲੱਪੇ ਸ਼ਾਹ, ਪੀਰ ਮੋਹਕਮ ਦੀਨ, ਪੀਰ ਜਾਮਨ ਸ਼ਾਹ, ਪੀਰ ਟੁੰਡੇ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਪੀਰ ਮਹਿੰਦੇ ਸ਼ਾਹ ਹੋਏ।
ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਔਲਾਦ ਦੀ ਚਾਹਤ ਲੈ ਕੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਪੀਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ’ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸਦਕਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘਰ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ’ ਰੱਖਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਿਉ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਕੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੁਪਏ ਲਿਆਇਆ ਸੀ ਪੀਰ ਮੋਹਕਮਦੀਨ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਵੰਡਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਗਲੀਆਂ ’ਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਬਾ ਮੋਹਕਮਦੀਨ ਦੇ‘‘ਰੋਜ਼ੇ’ ਮੌਕੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਗਹਿਮਾ ਗਹਿਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਚੌਂਕੀਆਂ ਭਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਮੋਹਕਮ ਦੀਨ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ’ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੂਣ, ਤੇਲ, ਝਾੜੂੂ ਅਤੇ ਪਤਾਸਿਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14 ਫੱਗਣ ਨੂੰ ਜਗਰਾਉਂ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਮਾਈ ਜ਼ੀਨਾਂ, ਜੋ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰਨੀ ਸੀ, ਦੀ ਸਮਾਧ ’ਤੇ ਚੌਕੀ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਗਰਾਵਾਂ ਦਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੇਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਲਿਆਂ ’ਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ।
ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਸਾਲ 13 ਤੋਂ 15 ਫੱਗਣ ਤੱਕ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੱਵਾਲ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਪੀਰ ਬਾਬਾ ਮੋਹਕਮਦੀਨ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਜ਼ਰੀਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਜਥਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪੀਰ ਬਾਬਾ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਆ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਸਨ, ਇਥੇ ਰਾਜਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਦਮਦਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਖਾੜੇ ਲੱਗਦੇ, ਮੇਲੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ‘ਸੌਂਚੀ ਪੱਕੀ’ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ, ਛਿੰਝ ਪੈਂਦੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ‘ਮਲਵਈ ਗਿੱਧਾ’ ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਸੀ
ਖਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਸ਼ਾਹਿਦ ਮਜ਼ਹਰ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸਟੀਜ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਮਰਾਨ ਦੇ ਗਾਣੇ - ਨੀ ਨਚਲੈ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।
ਫੇਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 8, ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਣੇ - ਸੈਟਿਸਫਾਈ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਯੂਟਿਊਬ ਤੇ ਪਾਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਖਾਨ ਨੇ ਬੀ ਬੀ ਸੀ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵੀਊ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕੀ ਓਹਦੀ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ 2014 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਗਾਣੇ ਹੋਣਗੇ।
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2007 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਗਲ "ਨੀ ਨਚਲੇਹ" ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਰਡਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਖਾਨ ਨੂੰ 2007 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਸਟੀਜ ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੇਬਲ ਉੱਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਨੀ ਨਚਲੇਹ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਖਾਨ ਨੇ ਡੇਵਿਡ ਜ਼ੈਨੀ ਨਾਲ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਏਕਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ।
"" ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ 6 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਯੂਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 'ਤੇ 91 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਯੂਜ਼ ਹਨ।
ਖਾਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੀਤ, "ਹੈਟ੍ਰਿਕ" ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ 32 ਮਿਲੀਅਨ+ ਵਿਊਜ਼ ਹਨ।
ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੇਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਿਮ ਜਾਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਖਾਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰੈਸਟੀਜ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ ਨੀ ਨਚਲੇਹ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਅਸਗਰ ਫਰਹਦੀ ਫ਼ਿਲਮ, 'ਏ ਸੇਪਰੇਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਦਰਜਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਵਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ।
ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇੰਡੀਵਾਇਰ ਨੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਸਰਬੋਤਮ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਈਰਾਨੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੀ ਹਾਤਮੀ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜ਼ਰੀ ਖੋਸ਼ਕਾਮ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੌਸੇਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਫੈਡਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਆਫ਼ ਲੋਸੇਨ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਹਾਤਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਜ਼ਰ ਦਾਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਕਮਾਲੋਮੋਲਕ ਫਿਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦਿੱਖ 1996 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾਰੀਸ਼ ਮੇਹਰਜੂਈ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 15ਵੇਂ ਫਜਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇਰਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, 'ਪੋਰਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਏ ਲੇਡੀ ਫਾਰ ਅਵੇ' ਅਤੇ 'ਦਿ ਲਾਸਟ ਸਟੈਪ' ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ 'ਦ ਲਾਸਟ ਸਟੈਪ' ਦੇ ਸੈੱਟ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਕਾਰਲੋਵੀ ਵੈਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਉਤਪਾਦਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪੁਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸਿਮੌਰਗ ਫਜਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਇਰਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੀ ਹਾਤਮੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਜ਼ਰੀ ਖੋਸ਼ਕਮ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।
ਉਹ ਇਰਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ 'ਏ ਸੇਪਰੇਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਨਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਲਸ ਜੈਕਬ ਦਾ ਗਲ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਦਰਜਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
'ਦਿ ਡੈਜ਼ਰਡ ਸਟੇਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਲਈ ਫਜਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 26ਵੇਂ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਰਲਡ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸਬੰਧਕ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਨਾਂਵ ਜਾਂ ਪੜਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵਾਕ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਰੂਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਵਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਵਿਕਾਰੀ।
ਵਿਕਰੀ ਸੰਬੰਧਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਜਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਿਕਾਰੀ ਸਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਰੁਤਬੇ ਜਾਂ ਉਮਰ ਵਾਲ਼ੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰੁਤਬੇ ਜਾਂ ਉਮਰ ਵਾਲ਼ੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਿੱਧਾ ਪੜਨਾਂਵੀਂ ਰੂਪ -ਨਾਂ ਇੱਕ, ਇਕਨਾਂ "", ਹੋਰ, ਹੋਰਨਾਂ "", ਸਭ, ਸਭਨਾਂ "" ਨਾਲਲ਼ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਉਪਰੋਕਤ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਇਕਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸਾਰਥਕ ਇਕਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੀ ਇਕਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਗੁਣਵਾਚਕ, ਨਿਰੂਪਕ ਜਾਂ ਮੌਲਿਕ/ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਧੂ ਸੁਰਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਇਸਤਰੀ-ਲਿੰਗ ਇੱਕ-ਵਚਨ ਸੰਬੋਧਨ ਨੀ ਸੋਹਣੀਏ ਕੁੜੀਏ!
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਪੁਰਖ ਵਾਸਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਤੀਜੇ ਪੁਰਖ ਵਾਸਤੇ ਸੰਕੇਤਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨੇੜਲੇ ਅਤੇ ਦੁਰਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦ-ਆਰਿਆਈ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜੀਹਨੂੰ ਮੂਲ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲ਼ੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਆਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅਗੇਤਰੀ ਸਬੰਧਕਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਪਿਛੇਤਰੀ ਸਬੰਧਕ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਸਬੰਧਕ ਨਾਂਵ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਵਿਕਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉੱਕੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਧੁਨੀ ਸਵਰ ਜਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਯਮ ਵਜੋਂ, ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਿਸੇ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀ ਨਾਲ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਵਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਵਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰਨੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਈ.ਪੀ.ਏ. ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ।
ਅੱਠ ਕਾਰਕ ਕਰਤਾ, ਕਰਮ, ਕਰਨ, ਸੰਪ੍ਰਦਾਨ, ਅਪਾਦਾਨ, ਸਬੰਧ, ਅਧਿਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ ਹਨ।
ਵਿਕਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਂਵ ਦੇ ਲਿੰਗ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਕਾਰਕ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਲਿਪੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ।
ਏਲੀ ਐਬੇ, ਲਿਬਰ ਏਲੀਅਨਸਿਸ ਦੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੌਡੀਵਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ, ਜੇਕਰ ਦੰਤਕਥਾ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੌਡੀਵਾ ਨੂੰ ਵਿਧਵਾ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਲਿਓਫ੍ਰਿਕ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, ਵੈਂਡਓਵਰ ਦੇ ਰੋਜਰ ਨੇ ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਗੌਡੀਵਾ ਨੂੰ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
1050 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ, ਵਰਸੇਸਟਰ ਦੇ ਮੱਠ ਅਤੇ ਸਟੋ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ, ਲਿੰਕਨਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਗਰਾਂਟ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੀਓਮਿਨਸਟਰ, ਚੈਸਟਰ, ਮਚ ਵੇਨਲਾਕ, ਅਤੇ ਈਵੇਸ਼ਮ ਵਿਖੇ ਹੋਰ ਮੱਠਾਂ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੁਨਿਆਰੇ ਮੈਨਿਗ ਦੁਆਰਾ ਕੌਵੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ 100 ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਰ ਈਵੇਸ਼ਮ ਨੂੰ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਜਿਨ ਮੈਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਟੰਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਛੜੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੌਲਜ਼ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਿੱਲੀ ਵਾਲਾ ਚੈਸਬਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਗੌਡੀਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਦੋਵੇਂ ਨੌਰਮਨ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਨ; ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨੌਰਮਨ ਬਿਸ਼ਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਰਮੈਂਡੀ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਫਾ ਲਈ ਪਿਘਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।