polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਟਾਕਰਾ ਵਧਣ ਅਤੇ ਸੋਕਾ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਧਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਢੀ ਘਟਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਵਕ ਚੋਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਫਸਲ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਹਨ. 1920 ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1 9 30 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪੌਦਾ ਚੋਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚਰਾਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਵਿਆਪਕ ਐਕਸ-ਰੇ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਵਪਾਰਕ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਣਕ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਜੌਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਰੋਕਾਰ ਰੋਗ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਹਨ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਣਕ 'ਤੇ ਸਟੈਮ ਰੱਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ 70% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 40% ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਘਟੀ ਹੈ. ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਘਾਨਾ ਸਥਿਤ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸੋਰਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇ ਤਾਂ 2025 ਤੱਕ ਮਹਾਦੀਪ ਆਪਣੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ "ਸਾਰੇ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ." ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੌਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 170,000 ਹੈ, ਦੂਜੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ ਦੋ ਵਾਰ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੌਤ, ਸੱਟ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ. ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ, 2001 ਵਿੱਚ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਹੈਲਥ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਰੇਂਜ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋਖਮਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਕੀਟ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ਕੈਮੀਕਲ , ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਿਕ , ਮਕੈਨੀਕਲ , ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰੋਟੇਸ਼ਨ, ਕਲੇਨਿੰਗ, ਕਵਰ ਫਸਲਾਂ, ਇੰਟਰਕ੍ਰਪੀਪਿੰਗ, ਕੰਪੋਸਟਿੰਗ, ਬਚਣ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਇਨਸਟੇਗਰੇਟਿਡ ਪੈਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈਸਟ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਸਰੋਤ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੂੜੀ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੋਨੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਰਸਾਇਣਕ ਗੈਰ-ਖਾਦ ਖਾਦ, ਖਾਦ, ਹਰੀ ਖਾਦ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਖਣਿਜ. ਫਸਲ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨੂੰ ਸਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਤਲੀ ਅਵਧੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫੀਡ ਦੀ ਫਸਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੁੱਝ ਘਣਤਵੀ ਚਾਰਾਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਫਸਲਾਂ ਜਾਂ ਚਰਾਂਦਾਂ ਤੇ ਰੂੜੀ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਤਰਲ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਕੇ।
ਕਾਸ਼ਤ ਬਦਲਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦਰਖ਼ਤ ਕੱਟ ਕੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਸੜ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਮਿੱਟੀ ਘੱਟ ਉਪਜਾਊ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੈਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਨੈਓਲੀਥਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐੱਚ. ਜੀ. ਵੇਲਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਸਭਿਅਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੀ।
" ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਪਜਾਊ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਵਰਟੀਲੇ ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ, ਨਾਲ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਮਾਬੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕੰਧ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਸੀਰੀਅਲ ਖੇਤੀ ਦੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਇਹ ਸੀਰੀਅਲ ਬੈਲਟ ਅਜ਼ੀਕਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੂਡ ਪਾਲਿਸੀ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੇਲ-ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇਗਾ; ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗਿਆਰਾਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ 2050 ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੂਡ ਪਾਲਿਸੀ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 40% ਤੱਕ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਰੀਬ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਪ ਉਪਚਾਰਿਕ ਅਤੇ ਸੁਸਤ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹੱਦ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਜਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਂਜਰੋਫੈਰਸਟਰੀ ਪਰਿਕਾਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਿਆ-ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਲਾਨਾ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ, ਫਾਈਬਰ, ਈਂਧਨ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਫਾਈਬਰਸ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ, ਉੱਨ, ਭੰਗ, ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਸਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਕੱਚੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਰ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 11 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਭੋਜਨ, 32 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕੁਦਰਤੀ ਰੇਸ਼ੇ ਅਤੇ 4 ਬਿਲੀਅਨ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 14 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਚੂਨ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਤਪਾਦਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਕਰਾਸਬ੍ਰੈਡੀਜ਼ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਿਆਦਾਤਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਮੀ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸਾਰੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਭੇ ਗਏ ਸਥਾਨਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਡੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਇਨੋਲਾਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਲਾਇਆ ਜਾਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ. ਟਿਲਜ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਤਕ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਿੱਘ ਕੇ, ਖਾਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਜੀਵਾਣੂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਨਵਰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਖੱਚਰਾਂ, ਬਲਦਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੱਝਾਂ, ਊਠ, ਲਾਲਾਮਾ, ਅਲਪਾਕ, ਗਧਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਕਸਰ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਵਾਢੀ, ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਝਗੜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਮਦਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚੁੱਕਣਾ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸੰਗਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਹੈ.
ਹੋਰ ਸਨਅਤੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਮੋਨੋਕਿਲਚਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਰਕਬੇ ਵੱਡੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਘੱਟ ਬਾਇਓਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਇਕਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੇ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਕਈ ਫਸਲਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫਸਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਟਰਕਰਪਪਿੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਫਸਲਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਪੋਲੀਕਿਲਚਰਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਤਨ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ, ਚੀਨੀ ਗੁਆਾਨ ਝੋਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਗ ਯਾਂਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਤੀਆ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸਿਧਾਂਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਸ਼ਾਂਗ ਯੰਗ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਾਰਸ਼ ਅਯੋਗ ਜਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਕਿਸਾਨ ਬਾਰਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰੇਟ ਪਲੇਨਜ਼, ਕਿਸਾਨ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਵਰਤਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪਤੌਰੀ ਸਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਬ੍ਰੇਡੇਲਿਅਨ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੈ. ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਢਾਂਚਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੇਤਰੀ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਕ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਤਿਅੰਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੀਤੀ ਚੱਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, 2002 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਢਾਂਚਾ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1921 ਵਿੱਚ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਨਦੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਜਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ।
ਚੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਈ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ: "ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਸ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ।
" ਮਿਸਰੀ, ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਅਨ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਇੰਕਾ ਸਮਰਾਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਹਲ ਲਿਆ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੱਤਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੋਧ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੋਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਨਅਤੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਘੱਟ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਵੱਧ ਉਪਜ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗ਼ੈਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਈ।
2009 ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕਾਰਕ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਾਅ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਗਭਗ 1.7 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ ਜੋ 1948 ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਦਿਹਾੜੀਦਾਰਪੁਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਭੰਗੜੇ-ਰਹਿਤ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਕ ਵਿਚ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਘਾਹ, ਚਰਾਉਣ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਸਹਾਰਾ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਅਰਧ-ਸੁੱਕਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- ਸੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਸੂਡੋਐਸਰੇਲਜ਼, ਦਾਲਾਂ , ਚਰਨ ਅਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ।
ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਖੇਤੀ ਵਿਚ, ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਚਣ ਲਈ. ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਪਤਲੀ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ. ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਚ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਬਸਿਸਟੈਂਸ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਮੌਨਸੂਨ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਪਲਬਧ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਅੜਚਨਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ; ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੀ ਮਾਹੌਲ; ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ; ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ; ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ।
ਕਿਰਿਆ ਵਾਕ-ਵਿਉਂਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਹੋਣ , ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ , ਜਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਤਾ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਮ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਹਨਾਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਤਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਰਿਆ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਂਵ, ਪੜਨਾਂਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕਿਰਿਆ ਪਦ ਨੂੰ ਨਾਮਧਾਤੂ ਕਿਰਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 1820 ਯੇਵਗੇਨੀ ਓਨੇਗਿਨ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦਾ ਅਕੇਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਹੰਕਾਰੀ ਅਮੀਰ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਵਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਹ ਇਸ ਦਿਹਾਤੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੇਂਸਕੀ ਨਾਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ, ਇੱਕ ਅਨੁਭਵਹੀਣ ਜਵਾਨ ਕਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਲੇਂਸਕੀ ਓਨੇਗਿਨ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹੇ ਡੁਲ੍ਹੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਪਰ ਅਲੜ੍ਹ ਜਿਹੀ ਆਪਣੀ ਮੰਗੇਤਰ ਓਲਗਾ ਲਰੀਨਾ ਦੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮਿਲਣੀ ਵਿੱਚ ਓਲਗਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭੈਣ, ਤਾਤਿਆਨਾ, ਓਨੇਗਿਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਓਨੇਗਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਇਜ਼ਹਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿਠੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਓਨੇਗਿਨ ਇੱਕ ਨਸੀਅਤ ਭਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਤਾਤਿਆਨਾ ਨੂੰ ਟਰਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇਵਗੇਨੀ ਓਨੇਗਿਨ , ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੁਆਰਾ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਬੇਲਿੰਸਕੀ ਨੇ ਰੂਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ‘ਵਿਸ਼ਵ-ਕੋਸ਼’ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਇਹ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹਮਨਾਮ ਨਾਇਕ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਇਕਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹੇਰਾਤ ਪੁਰਾਣੇ ਅਵੇਸਤਨ ਸਮਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਾਇਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮੁਸੱਲਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਮੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਖੁਰਾਸਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਖੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਮੋਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਇਸ ਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ 1747 ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ, ਹੇਰਾਤ ਦੁਰਾਨੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਪਰ 1857 ਦੀ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਂਗਲੋ-ਫ਼ਾਰਸ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਹੇਰਾਤ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹੇ।
ਇਹ ਹਾਈਵੇਅ 1 ਜਾਂ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਰਾਹੀਂ ਕੰਧਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਅੱਗੋਂ ਇਸਲਾਮ ਕਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਇਰਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੇਰਾਤ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕਮੇਨੀਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਣਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਾਲੀ ਪਲਾਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੁੱਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਹੇਰਾਤ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚੀਨ ਵਪਾਰ ਰਸਤੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹੇਰਾਤ ਤੋਂ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਤੁਰਕਮੇਨੀਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਹੱਦੀ ਕਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਝ ਮਛਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾਏ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇੰਨੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਇੰਸਾਨ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਵੀ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਲਰ ਕੈਟਫਿਸ਼ - ਇਹ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਕੈਟਫਿਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ।
ਡੇਥ ਨੀ - ਥਾਇਲੈਂਡ ਦੀ ਮੀਕਾਂਗ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਜੇਰੇਮੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਛਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਡੇਥ ਨੀ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕੱਢਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜਹਰੀਲੀ ਅਤੇ ਕੰਡੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪੂੰਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚੋਟ ਵਲੋਂ ਇੰਸਾਨ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਲਰ ਸਨੇਕਹੇਡ - ਮੱਛੀ ਵਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮੱਛੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂਸ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰੀਂਗ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਂਗੋ ਕਿਲਰ - ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਂਗੋ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗੋ ਕਿਲਰ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਦਾ ਅਂਦਾਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਵਲੋਂ ਲਗਾ ਸੱਕਦੇ ਹੈ ਕਿ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕਕਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੱਛੀ ਇੱਕ ਆਤਮੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਛੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਲਚਾ ਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਤਰਫ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਲਾਸਕਨ ਹਾਰਰ - ਅਲਾਸਕਾ ਦੀ ਬਰਫੀਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਮਹਾਕਾਏ ਅਲਾਸਕਨ ਹਾਰਰ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤਲੋਕਕਥਾਵਾਂਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਦਮਖੋਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਟ ਵੈਲੀ ਕਿਲਰ - ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਰਿਟ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾਏ ਜੀਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ - ਏੰਪੁਟਾ ਜਾਂ ਨਾਇਲ ਪਰਚ।
ਪਿਰਾਂਹਾ - ਸਾਲ 1976 ਵਿੱਚ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਵਲੋਂ ਭਰੀ ਬਸ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਅਮੇਜਾਨ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚੱਲੀ ਗਈ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ਵੋਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਪਿਰਾਂਹਾ ਮਛਲੀਆਂ ਨੇ ਇੰਨੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹੋਈ।
ਏਲਿਗੇਟਰ ਟੋਆ - ਇਹ ਸਾਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਮੱਛੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਸਾਨੋਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਕਾਰ ਹਮਲੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯੂਰੋਪਿਅਇਨ ਮੈਨਈਟਰ - ਇਹ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਤਾਜੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥੂਥਨ ਚੁੱਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਮੇਜਾਨ ਅਸਾਸਿੰਸ - ਅਮੇਜਨ ਦੀਆਂ ਗਹਰਾਇਯੋਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਸਾਸਿੰਸ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਵਲੋਂ ਕੁਚਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਡੀ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਦੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਛੁਰਾ ਘੋਂਪਨੇ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਛੀ ਸ਼ਲਕਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜਲਚਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਛਲੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰ ਤਟ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਛਲੀਆਂ ਖਾਣ ਅਤੇ ਪੋਸਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੋਮਾ ਹਨ।
ਕਈ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ, ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਛਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਈ ਮਛਲੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਲੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਹੇਲ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੱਛੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਲੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਜੀਵਨ ਗਲਫੜੇ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਡਾਲੀਨੁਮਾ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਾਲੇ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਜਨਣ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬੁਲਬੁਲਿਆਂ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਉਸਾਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਡੇ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੱਛੀ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਤੇ ਲੇਸਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬੁਲਬੁਲਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਝੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਝੱਗ ਤੈਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਜਾਂਦੀ।
ਆਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਂਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਆ ਕੇ ਇਸ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਸਮੇਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਜਦੋਂ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਘਮਸਾਣ ਦਾ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟ ਗਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਈ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਨਿਪੁੰਨ ਸਿਪਾਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਸਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਰੀਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸੁਆ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦਾ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪਈ ਇਸ ਸਾਂਝ ਉਂਤੇ ਸਦੀਵੀ ਮੋਹਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ "ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਬਖਸ਼ਿਆ।
ਪਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਕੰਘਾ ਆਪ ਮੰਗ ਕੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਰਤ ਕੇ ਹਟੇ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੇਸ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ, ਸਢੌਰੇ ਵੀ ਗਏ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਭੱਲਾ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਖੀਆ ਗੁਰਬਖਸ਼ਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁਰਬਖਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਹੁਲ ਬਖਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
"5 ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਸੀਰਾਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਭਰਾ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਇਸੇ ਨੇ ਦਬਾ ਲਈ ਸੀ।
ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਹੀ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਸਢੌਰੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਸੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਆਇਆ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਸੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ।
ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਆਏ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਮੁਹੰਮਦ ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਟਾਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਲੈ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਹੋਏ ਪਠਾਣ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ "ਚਾਰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਭੀਖਮ ਖਾਂ, ਨਿਜਾਬਤ ਖਾਂ ਅਤੇ ਉਮਰ ਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਈਆ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨੌਕਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪਾਉਂਟੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦੇ।
ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸੰਬੰਧੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੁਲੇਖੇ ਪਾਏ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਭੀਮ ਚੰਦ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੜਮ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
ਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭੀਮ ਚੰਦ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀਮ ਚੰਦ ਦੇ ਅੜੀਅਲ ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਵੇਂ ਹੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰਸ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਵਾਪਸ ਸਢੌਰੇ ਆ ਗਏ।
ਸਢੌਰੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਿਪਾਹੀ ਆਪ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਹੁਕਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਰੱਖੇ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਨਣ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਡੇ ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਰਖਵਾਓ, ਜੋ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੇ।
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪੀਰ ਜੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹੀ ਇਕੋ ਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇਦੁਨਿਆਵੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲ ਸੀ--
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਆਸਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਤੇ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਠਾਣ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟਣ ਲੱਗੇ।
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਅੜ ਹੀ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਲਗਾਇਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪਠਾਣ ਸਰਦਾਰ ਕਾਲੇ ਖ਼ਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਇਆ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਗਿਲ਼ਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਕਰਵਾਏ ਪਠਾਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਤਨਖਾਹ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਲੋੜ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦਗ਼ਾ ਦੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾ ਗਏ ਹਨ।
ਆਪ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਧੂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਰਹਿੰਦੇ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਆਏ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਰਬਾਰ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪੀਰ ਜੀ ਉਂਠ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਉਂਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮਨ ਕਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਪ ਜੀ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਸੱਯਦ ਸ਼ਾਹ ਬਦਰੁੱਦੀਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪ ਰੱਜੇ-ਪੁੱਜੇ ਸੱਯਦ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਸਨ।
ਘਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ "ਬਦਰੁੱਦੀਨ ਦਾ ਝੁਕਾਉ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਰੁਹਾਨੀਅਤ ਵੱਲ ਸੀ।
ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈਂਦਾ।
ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਨਸੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ੀ-- ਸੱਯਦ ਅਸ਼ਰਫ, ਸੱਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ, ਸੱਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖਸ਼ ਅਤੇ ਸੱਯਦ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੜੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲੇ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਮ-ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਰਾਦੇ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਂਵਾਕ "ਇਤੁ ਮਾਰਗਿ ਪੈਰੁ ਧਰੀਜੈ-- ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਕਾਣਿ ਨ ਕੀਜੈ" ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਰੂ-ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸੇਖੋਂ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਇਲਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇੜੇ ਦਾਖਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਪਰ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੀ, ਸਿੱਖ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਵਿਵਾਦ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾ ਹੈ।
ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ.ਐਚ. ਔਡੇਨ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਸਪੈਂਡਰ।
ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।
ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਈ ਦੱਖਣ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਖਾਈ ਪਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਗੀਤ-ਮਈ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੋਵੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹਨ,ਉਸ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੁੱਲ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ,ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰਵਜਨਿਕ,ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਜੁਗ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਪਿਛਲੇ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਵਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖ਼ਿਆਲ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਅਜੋਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਹਲ ਘੱਟ ਮਿਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਟਾ ਹੈ।
ਇਸ ਖ਼ਿਆਲ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ,ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨੀ,ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਜੁਗ ਵਿੱਚ,ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਇਤਨੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰੂਪ, ਮਹਾਂ- ਕਾਵਿ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪਾਂਤਰ ਨਾਵਲ ਪੜਨ ਦੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ -ਪ੍ਰਚਾਵੇ ਜਾਂ ਆਤਮਕ ਚੇਸ਼ਟਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਉਸਦੀ ਬਹੁਤੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦੁਬਿਧਾਵਾਂ ਸੂਖਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਬਹੁਤੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਪੂਰੇ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ ਵੀ ਲਿਖੇ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਥੀਮਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦ-ਔਰਤ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ ਵਾਰਿਸ ਕਵੀ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਵਧੇਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰਾ , ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੈਨਿਨ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਸ ਪੂਰੀ-ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਇੱਕ-ਐਕਟ ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਕਲਾ ਕੇਵਲ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਉਤੇ ਆਧਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਂਉਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਸਤੂ ਸਮਾਜਕ ਆਲੋਚਨਾ, ਸਮਾਜਕ ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਢਾਣ ਤੇ ਉਸਾਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਥੋਥਾ ਰਹੇਗਾ।
ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾ ਇਹ ਸਮਾਜਕ ਢਾਈ ਤੇ ਉਸਾਰੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਢਾਈ,ਢਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸਾਰੀ, ਉਸਾਰੀ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਸੁਚੱਜ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਦੁਰਗਮ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਢਾਈ ਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੀ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਂਤ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਜ ਕੱਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੇ ਲੋੜ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਚੱਜ ਅਚਾਰ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਕੁਝ ਸੌਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ-ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ, ਮਾਕਸਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਅਧਿਆਤਮਕ, ਪ੍ਰਸੰਸਾਮਈ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਹਾਸਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵਾਚਣ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਦਿੱਤਾ।