polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੇ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਈ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਵੇਦਾਰ ਮੁਆਵੀਆਹ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਖ਼ਲੀਫ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਹਸਨ ਨੇ ਇਮਾਮਤ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀ।
ਕਰਬਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਸਨ,ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਦਾਊਦ ਬੋਹਰਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਸਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਜ਼ੀਦ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਦਮਿਸਕ ਤੋਂ ਅਸ਼ਕਲੋਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਹਿਰਾ ਮੁੰਤਕਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦਾਊਦੀ ਬੋਹਰਾ ਲੋਕ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਇਸਮਾਇਲੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪੰਥ ਹੈ।
ਦਾਉਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਯਮਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ "ਲਿਸਾਨ ਅਲ-ਦਾਵਾਤ" ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਅਰਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਹੈ।
ਬੋਹਰਾ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਸ਼ੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸ਼ਬਦ ਵੇਹਰੂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਊਦੀ ਸ਼ਬਦ 1592 ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿਵਾਦ ਦੌਰਾਨ ਦਾਊਦ ਬਿਨ ਕੁਤੁਬਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਹਿਯੋਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ।
26 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੀਨੋਟੀਫ਼ਾਈਡ ਅਤੇ ਨੋਮੈਡਿਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮਰਨ-ਕਿਨਾਰੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਫਟਰ ਅਮਨੇਸੀਆ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਡੀਨੋਟੀਫ਼ਾਈਡ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲਈ ਮਿਲਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਸਦਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕਲੌਸ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਨਾਮਵਰ ਪਰਿੰਸ ਕਲਾਸ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਕਿਤਾਬ ਵਾਨਪਰਸਥ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਭਾਗਵਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਛੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਲਕਸ਼ਮਣ ਗਾਇਕਵਾੜ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਡੀਨੋਟੀਫ਼ਾਈਡ ਐਂਡ ਨੌਮੈਡਿਕ ਟ੍ਰਾਈਬਜ਼ ਰਾਈਟਸ ਐਕਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਸ ਨੇ 2011 ਦਾ ਲਿੰਗੁਆਪੈਕਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਗਣੇਸ਼ ਐਨ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਰਾਇਣਦਾਸ ਦੇਵੀ , ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਏਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ ਵਡੋਦਰਾ ਦਾ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਤੇਜਗੜ੍ਹ ਦੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਉਹ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਹਲਾਪੁਰ ਅਤੇ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਲੀਡਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੀਡਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਫੈਲੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਡਾ. ਜੀ. ਐਨ. ਦੇਵੀ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਖਤਰਿਆਂ ਅਤੇ "ਮਤਭੇਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ" ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕਮੁੱਠਤਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਖੁਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ।
2002 ਤੋਂ, ਉਹ ਧੀਰੂਭਾਈ ਅੰਬਾਨੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ , ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੀ।
ਹੁਣ ਤਕ ਉਸਨੇ ਡੀ ਏ-ਆਈ ਆਈ ਸੀ ਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਿਆਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬੜੌਦਾ ਤੋਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਧਾਰਵਾੜ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, "ਸੰਸਾਰ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜਾਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚਤਾ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ "ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ" ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਵਸਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ " ਸਾਰੇ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀਤਾ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਹੈ, ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਵੇਗਾ" ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਿਧੀ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ, ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਸਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਫੇਨੋਮੇਨੋਲੋਜੀ, ਹਰ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਹਿ-ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਹਰੀਜ਼ੋਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੂਰੀ ਜਾਂ "ਸਾਰੇ ਦੂਰੀ ਦੀ ਦੂਰੀ" ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਨ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਪਰੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਦੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਦਾਰਥਕ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਜਾਂ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਸਕਾਟੋਲੋਜੀ ਆਖਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ "ਸੰਸਾਰ" ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ, ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰ-ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਦਾਇਰੇ ਨਾਲ।
ਇਸ ਅਰਥ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ "ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਮ","ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਸ਼ਾ", "ਵਿਸ਼ਵ ਸਰਕਾਰ", "ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ", "ਵਿਸ਼ਵ ਆਬਾਦੀ", "ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕਤਾ" ਜਾਂ "ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਕੁੱਝ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ (ਰੇਤਲੀ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ, ਹਿਸਟੋਸੋਲ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮਾਧਿਅਮ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੁਲ ਜ਼ਿੰਕ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਪੌਦੇ-ਉਪਲੱਬਧ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜ਼ਿੰਕ ਸੋਰਪਸਨ (ਕਲੈਸ਼ਰਿਡਸ ਮਿੱਟੀ, ਉੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਮਿੱਟੀ, , ਹਾਈਡੋਰੋਫੈਫਿਕ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ, ਖਾਰਾ ਮਿੱਟੀ) ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮਿਕਦਾਰ , ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਮਿੱਟੀ ਜੋ ਰੂਟ ਪ੍ਰਸਾਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫਾਸਫੋਰਸ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ , ਵੈਸਿਕੂਲਰ ਦੇ ਦਮਨ ਅਤੇ / ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਰਕੇ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸਰਾਪਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਰਤ ਦੀ ਬਿਗਾੜ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿੰਕ ਸੌਰਪਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਲੋਰੋਸਿਸ - ਪੱਤੇ ਦਾ ਪੀਲਾ; ਅਕਸਰ ਇੰਟਰਵੀਨਲ; ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਨੌਜਵਾਨ ਪੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਕਲੋਰੀਟਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ;
ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ਿੰਗ - ਕਲੋਰੋਟਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪੱਤਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਿਕਾਸ ਦਰ - ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲੀ ਡੀਸੀਟੀਲਾਈਡਸਨ ਨੇ ਅਕਸਰ ਇੰਟਰਨੋਨਡਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੱਤੇ ਸਟੈਮ ਤੇ ਕਲੱਸਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ;
ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸਟਿੰਗਿੰਗ - ਘੱਟ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਘਟੀ ਹੋਈ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਕਾਰਨ;
ਡਵਾਰਫ ਪੱਤੇ - ਛੋਟੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਜੋ ਅਕਸਰ ਕਲੋਰੋਸਿਸ, ਨੈਕਰੋਟਿਕ ਚਟਾਕ ਜਾਂ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ਿੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ;
ਨੁਕਸਦਾਰ ਪੱਤੇ - ਪੱਤੇ ਅਕਸਰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮਾਰਜਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਕ ਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਖਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5 ਤੋਂ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿੰਕ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਘਾਟ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਅਲਕੋਲੇਨ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਕਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪੌਦਾ ਸਮਰੂਪ ਲਈ ਅਣਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਕ ਨੂੰ ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜ਼ਿੰਕ ਸੁਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ 33%, ਜ਼ਿੰਕ ਸੁਲਫੇਟ ਹੈਪਟਾਹਾਈਡ੍ਰੇਟ 21%, ਜ਼ਿੰਕ 12 % ਆਦਿ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਇਆ/ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੌਦਾ ਆਪਣੀ ਵਧ ਰਹੀ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਇਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਇਕ੍ਰੋ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਨਿਊਟ੍ਰੀਂਟ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਫਸਲ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਕ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਇਕ੍ਰੋਨਿਊਟ੍ਰੀੈਂਟ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਂਦੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ 20 ਤੋਂ 100 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ / ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧਾ ਜ਼ਿੰਕ-ਘਾਟੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਟੀਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਟੀਮ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 34 ਜਿੱਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਉਦੋਂ ਰੁਕਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਦੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਦੀ ਟੀਮ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਜਿਸਨੂੰ , ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1877 ਤੋਂ ਖੇਡਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਟੀਮ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਲਾਲ ਬਕਸਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਲੁਈਸ "ਜੈਨੀ" ਗਨ ਐਮ.ਬੀ.ਈ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਨੋਟਰਿੰਘਮ ਦੇ ਫੋਰੇਸਟ ਫੂਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਰਨ ਗਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਉਹ ਨਾਟਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਬਰੋ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਰੰਸੋਮ ਐਂਡ ਮਾਰਲਜ਼ ਸੀਸੀ, ਨੇਵਾਰਕ, ਨੌਟਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਸੱਟ ਕਾਰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਪਰ ਉਹ ਕਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਟਵੰਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਮੱਧ-ਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼, ਉਹ ਨਾਟਿੰਘਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਣਜਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਬ੍ਰਾਈਨ ਗਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਉਹ ਨਾਟਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਬਰੋ ਵਿਖੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 17 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ 'ਚ ਹੋਏ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ 'ਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰੀਜ਼ 'ਤੇ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਸਾਲ 2014 ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਆਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆੱਰਡਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 2014 ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਰਡਰ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ ਆਨਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ ਵੁਮੈਨ'ਸ ਕਾਉਂਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਵਾਰਵਿਕਸ਼ਾਇਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ।
ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕਾਊਂਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਵਾਰਵਿਕਸ਼ਾਯਰ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਗਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਤ 2017 ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਗਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 2017 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿਚ ਜੇਤੂ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਲੀ ਅਲਜਬਰੇ ਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਚਾਰੂ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣਨਫਲ ਅਤੇ ਇਨਵਰਸ਼ਨ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸੁਚਾਰੂ ਮੈਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਵਾਸਤਵਿਕ ਜਾਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਉੱਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੀਮਤ-ਅਯਾਮੀ ਲੀ ਅਲਜਬਰੇ ਲਈ, ਕਵਰਿੰਗ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਬੰਧਤ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਲੀ ਗਰੁੱਪ ਨਿਰਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਇਹ ਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਲੀ ਅਲਜਬਰਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਮੇਲਜੋਲ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੀ ਅਲਜਬਰੇ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ।
ਲੀ ਅਲਜਬਰੇ 1870ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਅਸ ਸੋਫਸ ਲੀ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿਸੂਖਮ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ 1880ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਲਹੇਲਮ ਕਿਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇੱਕ ਲੀ ਅਲਜਬਰਾ ਇੱਕ ਬਾਇਨਰੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਫੀਲਡ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੀ ਬ੍ਰਾਕੈੱਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੇ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ:
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲੀ ਅਲਜਬਰਾ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ, ਬਦਲਵੇਂ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਮੈਪ , ਜਿਸਨੂੰ ਜੈਕਬੀ ਆਇਡੈਂਟਿਟੀ ਸਤੁੰਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੀ ਬ੍ਰਾਕੈੱਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਕੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਐਂਪੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਚਾਲਕ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਕਰੰਟ ਹੈ, ਚਾਲਕ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੇ ਲਗਾਈ ਜਾਣ ਵੋਲਟੇਜ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੋਲਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ , ਜਿਸਨੂੰ ਓਹਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਲਕ ਦੀ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਜਾਂ ਅਵਰੋਧਤਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਓਹਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਰੰਟ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਇਸ ਨਿਯਮ ਦਾ ਨਾਮ ਜਰਮਨ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੌਰਜ ਓਹਮ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1827 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਸਧਾਰਨ ਬਿਜਲਈ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਵੋਲਟੇਜ ਅਤੇ ਕਰੰਟ ਦੇ ਮਾਪ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਰਾਂ, ਨਾਲ ਦੱਸੇ।
ਓਹਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਨਤੀਜੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੀਕਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਧੇਰੇ ਜਟਿਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਏ ਸਨ।
ਓਹਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ ਚਾਲਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਕਰੰਟ ਕਿਸੇ ਦੋ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਾਈ ਗਈ ਵੋਲਟੇਜ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਪਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਥਾਈ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਨੂੰ ਅਨੁੁਪਾਤਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਅਵਰੋਧੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਕਰੰਟ ਘਣਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕ ਫ਼ੀਲਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਚਾਲਕਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਵਸਤੂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਓਹਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਾਰਮੂਲੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸਮੀਕਰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਭੌਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਓਹਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਦੇ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਓਹਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬਰਾਬਰ ਸਮੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਰਕ ਕਾਲ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਮਨਾ/ਇਸ਼ਤਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਕਦ ਦੇ ਸਰਗਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਡਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੰਥ ਸੀ।
ਸਰਗੋਨਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਸੁਮੇਰੀਅਨ ਪੈਂਟਿਓਨ ਵਿੱਚ, ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੂਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਗਈ।
ਇਨਾਨਾ-ਇਸ਼ਤਾਰ ਦਾ ਪੰਥ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਸੇਮਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਲੋਕਾਂ , ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਲੀਨ ਸਨ, ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਸ਼ੂਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ਾਸ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਥਾਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੇਵਤਾ ਅਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਨਾਨਾ-ਇਸ਼ਤਾਰ ਵੱਲ ਇਬਰਾਨੀ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫੋਨੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇਵੀ ਐਸਟੋਰੈਥ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵੀ ਅਪ੍ਰੋਡਾਈਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ।
ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਮੱਦੇ-ਨਜ਼ਰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਪੰਥ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੱਸ਼ੂਰੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਪਰ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਸੀ।
ਇਸ਼ਤਾਰ ਇੱਕ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਪੂਰਬ ਸਾਮੀ ਜਣਨ, ਪਿਆਰ, ਜੰਗ, ਲਿੰਗ, ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।
ਇਸ਼ਤਾਰ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਨ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ.3500 ਬੀਸੀਈ ਤੋਂ, ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੀਈ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਉਹ "ਸਵਰਗ ਦੀ ਰਾਣੀ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਰੂਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਈਨਾ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਦੇਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੰਥ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸ਼ੁੱਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਅੱਠ-ਬਿੰਦੂ ਤਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਡਮਜ਼ਿਡ/ਅਡੋਨੀਸ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁੱਕਲ, ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾਦਾਰ, ਦੇਵੀ ਨਿਨਸ਼ੂਬਰ ਸੀ।
ਇਨਾਨਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ, ਸੰਬੰਧ ਰਹਿਤ ਦੇਵੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਅੱਕਦ ਦੇ ਸਰਗਨ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ।
ਇਨਾਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮੇਰੀਅਨ ਵਾਕਾਂਸ ਨਿਨ-ਏਨ-ਏਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਵਰਗੀ ਔਰਤ" ਹੈ, ਪਰ ਇਨਾਨਾ ਲਈ ਕਨੀਫਾਰਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਔਰਤ : 𒊩𒌆 ਸੈਲ.ਟੀਯੂਜੀ 2) ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲਿਗ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਅਰੰਭਕ ਅੱਸ਼ੂਰੀਓਲੋਜਿਸਟਸ ਨੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਨਾਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਯੂਫਰੇਟੀਅਨ ਦੇਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁਰੀਅਨ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਹੰਨਾਹਨਾਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰੀਅਨ ਪੈਂਟਿਓਨ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੂਸਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸਥਿਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੋਮੇਨ ਸੀਮਿਤ ਸਨ, ਇੰਨਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਵਧੀ।
ਇਸ਼ਤਾਰ ਨਾਮ ਅੱਕਦ, ਅੱਸ਼ੂਰੀਆ ਅਤੇ ਬੈਬੀਲੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ-ਸਰਗੋਨਿਕ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਸਰਗੋਨਿਕ ਦੋਨਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਨਾਨਾ ਵਿਆਹ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਨਾਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੁਮੇਰੀਅਨ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਜੀਵ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਕਲਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੋਮਨ ਕਵੀ ਓਵਿਦ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ: "ਅੰਸ਼ਕ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਬਲਦ" ਸੀ।
ਮਿਨੋਤੋਰ ਇੱਕ ਭੂਲ-ਭੁਲਈਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੇਚਦਾਰ ਬਾਗ਼ ਵਰਗੀ ਇਮਾਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦਾਇਦਾਲਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਕਾਰਸ ਨੇ ਕ੍ਰੀਟ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਿਨੋਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਦ ਮਿਨੋਤੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਅਤੇ ਨਾਂਵ "ਬਲਦ" ਦਾ ਸੰਯੋਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਮਿਨੋਸ ਦਾ ਬਲਦ" ਹੈ।
ਇਸ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ "ਮਿਨੋਤੋਰ" ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨਾਮ ਸੀ।
ਬਿਲ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਆਮ ਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਨੋਤੋਰ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫੈਨਤਾਸੀ ਸਟੈਨਲੀ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ।
ਡਾ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮਾਡਲ ਗਰਦਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਾ. ਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਧੀਗਤ ਸਥਾਨ ਦੇ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਪਾਸ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਾਹਿਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਕੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ।
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਵਿਧੀਗਤ ਭੌਤਿਕਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੀਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਅਧੀਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੇ ਖਪਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਕ–ਸੰਗਤ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਨਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਰਿਯੋਜਨ ਹੈ।
ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਪਛਾਨਣ ਯੋਗ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ, ਬਾਬਾ ਬੁਧ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੀ ਮੁਖਤਸਰ ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤਾਣੀ ਸੁਲਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਲਝਦੀ ਹੈ।
ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ‘ਕੋਇਲ ਕੂ’, ‘ਹੰਸ ਚੋਗ’ ਅਤੇ ‘ਬਬੀਹਾ ਬੋਲ’ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਾਵੁਕ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿਤਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਧੁਰਾ ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਰੂਪਾਕਾਰ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੂਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ।
ਪੁਸ਼ਯ ਕਵੀ ਵਲੋਂ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਿੱਸੇ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਗਵਾਹੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਚਨਾ ਕਾਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਹੈ।
ਇਸ ਆਯਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਉਘੜਵੇਂ ਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਮਸੀਹੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿਘ ਅਰਸ਼ੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਸੀਹੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ‘ਗੀਤਾਵਲੀ’ ਅਤੇ ‘ਮਸੀਹੀ ਨੋਜਵਾਨੋ ਕੇ ਗੀਤ’ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਸਬੰਧੀ ਅਲੱਗ–ਅਲੱਗ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ-
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਿਜਲਈ ਚਾਲਕਤਾ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਚਾਲਕਤਾ ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਲੰਘਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਅੱਖਰ ਸਿਗਮਾ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਾਪਾ ਜਾਂ ਗਾਮਾ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਰਜਿਸਟਿਵਿਟੀ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਿਜਲਈ ਅਵਰੋਧਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਕਰੰਟ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਉੰਨੀ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੰਟ ਉਸ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਵਰੋਧਕਾਂ ਅਤੇ ਚਾਲਕਾਂ ਦਾ ਕਰਾਸ-ਸੈਕਸ਼ਨਲ ਖੇਤਰ ਇਕਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੰਟ ਇਕਸਾਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਹ ਇੱਕ ਹੀ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਦੇ ਇੱਕ ਠੋਸ ਘਣ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਉਲਟ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦਾ ਅਵਰੋਧ 1 ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕਤਾ 1 ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਪਰੋਕਤ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਫ਼ਾਰਮੂਲੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਅਵਰੋਧ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਰਾੱਸ-ਸੈਕਸ਼ਨਲ ਖੇਤਰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੀ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਹ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਕੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀ ਇੱਕ ਸਰਵਉੱਚ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਨੂੰ "ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਹਨ; ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾ, ਵਿਧਾਨਿਕ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਸ਼ਾਖ਼ਾ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਵਾਮੀ ਲੀਗ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਲੀਗ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਠਬੰਧਨ ਕਰਕੇ 299 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 230 ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
16ਵੀਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਾਬਰ ਨੇ ਮਰਗੀਲਾਨ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਨਾਰ ਅਤੇ ਖੁਰਮਾਨੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਿੱਟਾ ਹਿਰਨ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਰਿਵਾਜ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਟਰਾਂਸੋਜ਼ਿਆਨਾ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਰਗੀਲਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਸਮਰਕੰਦ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਿਦਾਇਆ ਦਾ ਲੇਖਕ ਬੁਰਹਾਨ ਅਲ-ਦੀਨ ਅਲ-ਮਰਗ਼ੀਨਾਨੀ ਮਰਗੀਲਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਿਸ਼ਤਾਨ ਸੀ।
ਮਰਗੀਲਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਰਗੀਲਾਨ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਮਾਰਕਿਟ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।
ਯੂਰਪੀ ਦੰਦ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਨੂੰ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਨੇ ਲੱਭਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਇੱਥੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਰੁਕਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁਰਗੇ ਦਾ ਮੀਟ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਹਿਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਉੱਪਰ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਠਹਿਰਾਅ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਅਲੇ ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਿਲਕ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ 15000 ਆਦਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 22 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਕੱਪੜਾ ਹਰ ਸਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਗੀਲਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬੁੱਤ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਉਜ਼ਬੇਕ ਨਾਚੀ ਨੂਰਖ਼ੋਨ ਯੁਲਦਾਸ਼ੇਵਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਰਗੀਲਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ. ਦੇ ਪਤਨ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਰੇਸ਼ਮ ਫ਼ੈਕਟਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਯੋਦਗੋਰਲਿਕ ਰੇਸ਼ਮ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਹੈ, ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ, ਡੈਂਡਰ੍ਰੋਰੋਲੋਜੀਕਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡੇਟਿੰਗ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਯੁਗ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯਿਸੂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਮ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਤਾਰੀਖਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਲਸੀਨ ਅਰਾ ਦੂਜੇ ਕੈਲੰਡਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਲਈ ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਲੋਸੀਨ ਕੈਲੰਡਰ, ਜੋ ਹੋਲਸੀਨ ਯੁੱਗ ਜਾਂ ਹਿਊਮਨ ਏਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਏ.ਡੀ. ਨੰਬਰਿੰਗ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ 10,000 ਸਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਹੈਲਸੀਨ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਯੁਗ ਅਤੇ ਨੀਲਾਿਥਿਕ ਇਨਕਲਾਬ, ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ. ਹੋਲੋਸਿਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ 12,017 ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਉਹ "ਯੁਵਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਯੁਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਥਿਆਪੂਰਵਕ 10,000 ਬੀ ਸੀ ਦਾ ਸੰਦਰਭਿਤ 1 ਈ. ਐੱਚ. ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਏ.ਡੀ. ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਭੂਗੋਲਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਹੋਲੋਸੀਨ . ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਏਮੀਲੀਅਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਹੋਲੋਸਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ.
ਇਹ ਯੁੱਗ ਈਸਾ 1 ਵਿੱਚ ਯਿਸੂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਦਿਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 4 ਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ. ਐਮੀਲੀਅਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲੋਸਿਨ ਦੀ ਲਗਭਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਅਰਥ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕੈਸੇਰ ਐਮੀਲੀਅਨ ਦੀ ਕੈਲੰਡਰ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਐਨੋ ਡੋਮਿਨੀ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਿਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਐਨੋ ਡੋਮਨੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਲ ਜ਼ੀਰੋ ਨਹੀਂ ਹੈ, 1 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਏ.ਡੀ. 1 ਦੁਆਰਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਾਈਮਪੈਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਾ ਹੋ ਗਿਆ.
ਬੀ ਸੀ ਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਵਿਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯਿਸੂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਜਨਮ ਹੌਲੋਸਿਨ ਦੀ ਲਗਭਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 1991 ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਇਜ਼ਰਮਨ, ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੀਡ੍ਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਲੇਤਾਰੀ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸਥਾਪਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੁੰਡੀਰਾਜ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ-ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ, ਲੈਨਿਨਵਾਦ- ਵਿਰੋਧੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1979 ਵਿੱਚ ਓਇਜ਼ਰਮਨ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੁਝਾਨ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ ਲਈ ਪਲੈਖਾਨਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਓਇਜ਼ਰਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਤਰੋਵਰੋਵਕਾ ਪਿੰਡ, ਤਿਰਾਸਪੋਲ ਯੂਏਜ਼ਡ, ਖ਼ੇਰਸਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਟੀਓਡੋਰ ਇਲੀਚ ਓਇਜ਼ਰਮਨ ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ।