polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਮਿਰਡਲ ਨੇ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਨੈਸ਼ਨ ਐਂਡ ਫੈਮਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸਵੈਨ ਮਾਰਕੇਲੀਅਸ ਨਾਲ, ਮਿਰਡਲ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਸਟਾਕਹੋਲਮ ਦੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਮੂਹਕ ਘਰ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਘਰੇਲੂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅੱਖ ਸੀ।
ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਲੱਛਣ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹੈ।
ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਨੂੰ ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਅਤੇ ਲਾਈਟਲਾਈਕ ਜੀਓਡੈਸਿਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਕੇ ਫਰੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਫਰੀ ਫਾਲ ਅਧੀਨ ਕਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਰਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹੱਲਾਂ ਦੇ “ਰੈਗਡ ਐੱਜਜ਼” ਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਪੇਸਟਾਈ, ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਕਠਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, “ਕਰਵੇਚਰ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ” ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਕਰਵੇਚਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਮਾਤਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਿੱਚੀ ਸਕੇਲਰ, ਅਨੰਤ ਮੁੱਲ ਲੈ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਪਛਾਣੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ – ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਰੇਖਾਵਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ- ਸ਼ਵਾਰਜ਼ਚਿਲਡ ਹੱਲ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸਥਿਰ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਸਿੰਗੁਲਰਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੈੱਰਰ ਸਲਿਉਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਚਿਰਸਥਾਈ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਛੱਲੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਰਗੀ ਸਿੰਗੁਲਰਟੀ ਨਾਲ ਹੈ।
ਫਰੇਡਮੈਨ-ਲੀਮਿਟਰੇ-ਰੌਬਰਸਟਨ-ਵਾਕਰ ਸਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸਪੇਸਟਾਈਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਸੰਸਾਰ ਰੇਖਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਸਮਿੱਟਰਿਕ ਹੋਣਾ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ- ਅਤੇ ਸਰਲ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਤੇ- ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣਾ ਅਕਰਸ਼ਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਆਰਟੀਫੈਕਟ (ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਨਾ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ) ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀ ਥਿਊਰਮ, ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੋਰ ਤਰਾਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਖਾਤਮਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਰੋਕੀਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਫੈਲ ਰਹੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੇਂਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਥਿਊਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫੂਲਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਸਰਚ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਇਹਨਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਆਮ ਬਣਤਰਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵੱਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਕੌਸਮਿਕ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਹਾਇਪੋਥੀਸਿਸ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗੂਲਰਟੀਆਂ ਕਿਸੇ ਹੌਰਿਜ਼ਨ ਦੇ ਥੱਲੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛੁਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਅਲੋਪ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਰਸਮੀਂ ਸਬੂਤ ਅਜੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੰਖਿਅਕ ਬਣਾਵਟਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਇੰਨ.(ਹੁੰਗਲ: ; ਆਰਆਰ: ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਹੈਂਗਗੌਂਗ; ਕੇਆਰਕੇ: 020560; ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਉਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼) ਕੋਰਿਅਨ ਏਅਰ ਦੇ ਨਾਲ,ਦੱਖਣ ਕੋਰਿਆ ਦੀ ਦੋ ਪ੍ਮੁੱਖ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਿਉਲ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਟਾਉਨ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਹੱਬ ਜ਼ਿਮਪੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਬ ਇੰਨਚਿਅਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ ਸੈਂਟਰਲ ਸਿਉਲ ਤੋਂ) ਸਟਾਰ ਏਲਾਏਂਸ ਦਾ ਸਦੱਦ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ 14 ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ 90 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ, ਨੋਰਥ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਓਸ਼ੀਆਨਾ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੀ 27 ਕਾਰਗੋ ਰੂਟਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਦਸੰਬਰ 2014 ਤੱਕ, ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 10,183 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਇਲਟ, ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਫ਼, ਅਤੇ ਫ਼ਲਾਇਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਸਿਉਲ ਦੇ ਹੀ ਹਨ ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੋਲ ਏਅਰ ਬੁਸਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ ਏਅਰ ਬੁਸਨ, ਬੁਸਨ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸਾਂਝੀ ਉਦੱਮ ਹੈ ਏਸ਼ੀਯਾਨਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਅਤੇ ਪੈ੍ਸੀਡੈਂਟ ਕੱਪ 2015 ਦਾ ਅਧੀਕਾਰਕਾਰਕ ਸਪਾਂਸਰ ਹੈ
ਏਕਤਾ ਦੇ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ‘ਕ’ ਅੱਖਰ ਵਾਲੇ ਟਾਈਟਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਟੀ.ਵੀ ਲਡ਼ੀਵਾਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ।
2001 ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਤਾ’ ਰਾਹੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਾਟੇਜ’ ਤੇ ‘ਕਿਆ ਕੂਲ ਹੈਂ ਹਮ’ ਵਰਗੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਏਕਤਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱੱਚ ‘ਸ਼ੂਟ ਐਟ ਲੋਖੰਡਵਾਲਾ’, ‘ਸੀ ਕੰਪਨੀ’, ‘ਲਵ ਸੈਕਸ ਔਰ ਧੋਖਾ’, ‘ਰਾਗਿਨੀ ਐਮ ਐਮ ਐਸ’, ‘ਕਿਅ ਸੁਪਰ ਕੂਲ ਹੈਂ ਹਮ-2’, ‘ਰਾਗਿਨੀ ਐਮ ਐਮ ਐਸ -2’, ‘ਏਕ ਥੀ ਡਾਇਨ’ ਅਤੇ ਦਾ ਡਰਟੀ ਪਿਚਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਹ ਬਾਂਬੇ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਮਾਹੀਮ ਵਿਖੇ ਸਕੂਲ ਗਈ ਅਤੇ ਮਿਥੀਬਾਈ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੈਲਾਸ਼ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਲੋਹੰਦਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਸ਼ੂਟਆਊਟ ਵਿਖੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਗਈ।
ਮਿਸ਼ਨ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਅਤੇ ਈ.ਐੱਮ.ਆਈ. - ਲਿਆ ਲਿਆ ਤੋ ਤੋ ਚੁਕਾਨਾ ਪਧੇਗਾ ਨੇ ਸੁਨੀਲ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੈਨਰ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਤਹਿਤ 130 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਣ ਓਪੇਰਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੋਅ ਹਮ ਪੰਚ, ਕਿਉਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੁ, ਕਾਹਨੀ ਘਰ-ਘਰ ਕੀ, ਕਹੀਨ ਕਿਸਸੀ ਰੋਜ਼, ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਾਗੀ ਕੇ, ਕਹੀਨ ਤੋ ਹੋਗਾ, ਕਸਮ ਸੇ, ਪਵਿਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਬਡੇ ਅਚੇ ਲਗਟੇ ਹੈਂ, ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇ, ਜੋਧਾ ਅਕਬਰ ਹਨ।
ਨਾਗੀਨ, ਕੁਮਕੁਮ ਭਾਗਿਆ, ਕਾਸਮ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕੀ, ਕੁੰਡਲੀ ਭਾਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ "ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੀਨਾ" ਅਤੇ "ਕਵੀਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਸ ਦੀ ਜੁਆਇੰਟ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟਿਵ ਡਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਉਹ ਮਸਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਚਾਮੀਆ ਦੇਵੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1994 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
2001 ਵਿੱਚ, ਬਾਲਾਜੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵੰਡ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਰਾਮਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ’, 'ਕਹਾਣੀ ਘਰ-ਘਰ ਕੀ', ‘ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ’, ‘ਬੰਦਿਨੀ’, ‘ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ’, ‘ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਿਖਾਤਾ ਹੈ’, ‘ਤੇਰੇ ਲੀਏ’, ‘ਹਮ ਪਾਚ’, ‘ਕਹਾਨੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ’, ‘ਕਿਆ ਹੂਆ ਤੇਰਾ ਵਾਅਦਾ’, 'ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ' ਅਤੇ ‘ਕਿਆ ਹਾਦਸਾ ਕਿਆ ਹਕੀਕਤ’ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਫਲਾਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਾਫ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਹੇਠਾਂ ਉਸਦੀ ਬੈਨਰ ਏਐਲਟੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਡਿਮਾਂਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਏਐਲਟੀ ਬਾਲਾਜੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ/ਵਿਕਸਤ/ਨਿਰਮਿਤ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।
2012 ਵਿੱਚ, ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਸਿਖਲਾਈ ਸਕੂਲ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਰੀਏਟਿਵ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
2017 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ, ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਦ ਸੋਪ ਕੁਈਨ: ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ।
ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਿਜੀਟਲ ਐਪ ਦੁਆਰਾ 40 ਵੈਬ ਟੀ ਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਆੱਨਲਾਈਨ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ 2020 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੌਰਾਨ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਛੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾੜੀਆਂ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਮਹਾੜ ਵਿਖੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾੜੀਆਂ ਪਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਟਿਪਨਿਸ ਅਤੇ ਇੰਦਿਰਾਬੀਆ ਚਿਤਰੇ ਨੇ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨੂੰ 'ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ' ਵਾਂਗ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿੱਟਿਆਂ ਤੱਕ ਢੱਕ ਕੇ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਹਿੰਦੂ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਜਿਕ , ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ) ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡਰਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਨਦੀਆਂ, ਤਾਲਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 1923 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਲੇਜਿਸਲੇਟਿਵ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਸਰਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹਰ ਕੋਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 1924 ਵਿੱਚ, ਮਹਾੜ ਜੋ ਕਿ ਬੰਬੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
ਲੇਕਿਨ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਛੂਤਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗਊ-ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਦੇ 108 ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਂਕਣ ਦੇ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਮਹਾੜ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਸਬੇ ਨੂੰ 'ਜਾਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ' ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏ.ਵੀ. ਚਿੱਤਰੇ, ਮਰਾਠੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਚੰਦਰਸੇਨੀਆ ਕਾਯਸਥ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੀ.ਐਨ. ਸਹਸ੍ਰਬੁੱਧੇ, ਸੋਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ ਲੀਗ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿਤਪਾਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਟਿਪਨਿਸ, ਮਹਾੜ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀਕੇਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਮਹਾੜ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ 20 ਮਾਰਚ 1927 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਇਗੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਹਾੜ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਡਾ ਬੀ ਆਰ ਆਂਬੇਡਕਰ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਹੇਠ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਤਾਲਾਬਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਅਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸੀ।
ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਮਜਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਦਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾੜ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਟਿਪਨਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਛੂਤਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ 1927 ਵਿੱਚ ਮਹਾੜ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਛੂਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ।
1927 ਵਿੱਚ, ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
"ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ", ਜਾਂ "ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ", ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਕਸਰ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭੌਤਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕ ਕਲਾ ਵਸਤ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਿਫਤੀ ਸਬੂਤ, ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਰਚਾ ਅਧੀਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦੀ ਗੁਣਵਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, "ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਮਰ ਦਾ ਜਨਮ ਚਿਓਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿਚ, " ਕਿੰਗ ਆਰਥਰ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੱਥ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਪਰੰਪਰਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਵਿਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤਕ ਅਰਥਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂ ਅਵਿਵਹਾਰਕ ਪਰ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਕਪੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੁਭ-ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਰੰਪਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਤਰਾਦੇਰੇ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰਨਾ, ਸੌਂਪਣਾ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦੇਣਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਅਲਪ-ਕਾਲ ਦੇ ਉਦੇਸ਼, ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕਢੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ।
ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਨੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਣ ਦਾ ਜੋ ਜਰੀਆ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਸਦੇ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਰਿਹਾ।
ਜੀਵਨ ਭਰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਖਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸਿਰਜਣ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਉੱਥੇ 1963 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ।
ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦੈਨਿਕ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ।
ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਜਰੀਏ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਰ ਅਤੇ ਮਰਮ ਭਾਰਤੀ ਪਾਠਕ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਉਪਸਚਿਵ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਵੀ ਰਹੇ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਵੀ, ਸਮੀਖਿਅਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦੇ ਗਏ।
ਉਸ ਦੀ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਰਜਣ-ਸਰਗਰਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟੀਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿਲਾਈ ਹੈ।
ਨਵਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪੱਤਰ ਦੇ ਲਖਨਉੂ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀ ਖਰੇ ਨੇ ਜਵਾਹਿਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਮਾਰਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ, ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ,ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਹੈ,ਸੋਚ ਦੀ ਖ਼ੋਜ ਲਈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦ ਜਾ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਲਾਤਮਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਮਈ ਕਿਰਿਆ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਈ,ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਵਿ-ਸ਼ੈਲੀ ਨਵੇਂ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ.ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ,ਅਤੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਮਹਿਜ ਨਾਅਰੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਸੱਖਣੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ,ਨਵੀਂ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ,ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 'ਪ੍ਰਯੋਗ' ਸੀ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬੌਧਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੜੀ ਲਿਖੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਯਥਾਰਥ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮੁੱਢਲੇ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸੰਕਟ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਸਥਾਵਾਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਲੱਛਣ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਨਾਤਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਵੀ ਆਤਮ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਯਥਾਰਥ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੂਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਨੈਤਿਕ ਨਿਰਪੇਖਤਾ ਮਾਨਵਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਲਮ ਖੁਲੀ ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਨਿਬੜੀ ਹੈ।
ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:-"ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਤੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ।
ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਚੇਤਨਤਾ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਕਢਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਧੁਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਗਰਬੱਤੀ ਫਿਰ ਅਜ ਕਮਰੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਕ ਚੰਦਨ ਦੀ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਆ ਰਹੀ ਸੋਚਦਾ ਕੀ ਏਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਵਜੂਦ?
ਇੱਕੋ ਇਕਲੌਤੇ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਾਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਈ ਸਥਨਾਂ ਜਾਂ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਇਕਲੌਤੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਸੀਮਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੌਤਿਕੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਯੋਗ-ਸਿੱਧ ਗਵਾਹੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ- ਇਹ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਜਦੋਂ ਨਵੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਪਯੋਗ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ।
ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ , ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਪਲਟਣ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਵਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, “ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਲਈ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ…”
ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੁੱਲ ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਲ ਦੀ ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਮੁੱਲ ਆਦਿ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਸਮੂਕਰਨਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਟ ਕਰਕੇ ਜ਼ੀਰੋ ਤੱਕ ਸੈੱਟ ਕਰਨਾ ਇੰਨਾ ਸਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵਿਵਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੇਖੋ)
ਕੁਦਰਤੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦਾ ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੈਲਦੇ ਫਲਕਸ ਦਾ ਨਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦਾ ਉਲਟਾ ਉਹ ਮੁੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਪੇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਣਤਾ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਰ ਜਰੂਰ ਹੀ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਛੱਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਮਾਤਰਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ, ਫਲਕਸਾਂ , ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਭੌਤਿਕੀ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਿਰੰਤ੍ਰਤਾ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੁੰਜ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸੂਖਮ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੰਜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਭਾਰੀ ਕਣਾਂ ਜਾਂ ਤਰਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਟਕਰਾਓ, ਸਪਸ਼ੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੰਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੱਗਭੱਗਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਅਤੇ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਨਾਲ: ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਐਨਰਜੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਨੂੰ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਪੁੰਜ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਪੁੰਜ-ਊਰਜਾ ਦੀ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਮੋਨੋਪੋਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਮੋਨੋਪੋਲ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਚਾਹੇ ਉਹ ਹੋਣ ਚਾਹੇ ਨਾ ਹੋਣ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤੱਕ ਘਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਚਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਕਰੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਮਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇੱਕ ਦੋਹਰਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਮੈਕਸਵੇੱਲ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਯਮ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧ-ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪਰਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਓਸੇ ਦਰਕੇ ਤੱਕ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਨਾ ਹੋਣ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋਣ।
ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਦੋਹਰਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਠੋਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਕਥਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਾਰਮੂਲਾਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਹ ਮੁਢਲੇ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੂਲੌਂਬ ਦਾ ਨਿਯਮ ਗੌੱਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟ-ਸਵਾਰਟ ਨਿਯਮ ਅੰਪੀਅਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੈੱਜ਼ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਫੈਰਾਡੇਅ ਦਾ ਨਿਯਮ ਮੈਕਸਵੈੱਲ-ਫੈਰਾਡੇਅ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਿਯਮ ਉਹ ਕਥਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਜਾਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ) ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ “ਨਿਯਮ” ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ: ਲੱਗਭੱਗ, ਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਾਂ ਤੰਗ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਉਪਯੋਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ : ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀਆਂ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਲਈ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਹਨ- ਪਰ ਇਹ ਕੁੱਝ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੁਆਂਟਮ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ( ਯਾਨਿ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਫੋਟੌਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰਧ-ਵੱਡੇ ਧੁਰੇ ‘’’’ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਛੋਟੇ ਧੁਰੇ ‘’’’ ਦੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਪਥ ਦੀ ਇਸੈਂਟ੍ਰੀਸਿਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਲੇਟੁਸ ਰੈਕਟੁਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕੀ ਮੂਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਦੀ ਪੋਲਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੁਰੇ ਨੂੰ ਅੰਡਾਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਫੋਕੁਸ ਉਤੇ ਸਥਾਨਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਤਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਪੱਧਰੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅੰਦਰ ਕਮਜੋਰ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡਾਂ ਕਾਰਨ, ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਖੋਜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੈਵਿਟੋਮੈਗਨੈਟਿਜ਼ਮ ਫੀਲਡ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵਿਵਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਿਊਰੀ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਪਰਖਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖੋਜ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
4-ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮੈਗਨੀਟੀਊਡ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ- ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰੇਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਯਾਨਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਦਰਸ਼ਕ ਇੱਕੋ ਮੁੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਰੱਖੇਗਾ), ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੇਕਰ ਚਾਰ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੰਜ-ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਿਰ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਗਨੀਟਿਊਡ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਫੀਲਡ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ ਸਮਾਨ ਪੁੰਜ-ਊਰਜਾ ਕਾਰਨ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਦਾ ਕਰਵੇਚਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁੰਜ ਵਿਸਥਾਰ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਸਪੇਸ ਦੇ ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਦੇ ਲਿਪਟਣ ਲਈ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟੈਂਸਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜੀਓਡੈਸਿਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਓਡੈਸਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਪੁੰਜਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਲਟਾਉਣਯੋਗ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਜ਼ੀਰੋ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਤਬਦੀਲੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾ ਉਲਟਾਉਣਯੋਗ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ, ਅਤੇ ਅਸੰਭਵ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਜ਼ੀਰੋਥ ਨਿਯਮ:ਜੇਕਰ ਦੋ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਥਰਮਲ-ਇਕੁਇਲੀਬਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਥਰਮਲ-ਇਕੁਇਲੀਬਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹੇਠਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵੱਲ ਸਧਾਰਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਾਂਸ਼ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਊਟਨ ਦੁਆਰਾ ਸਰਲਤਾ ਕਾਰਨ ਵਰਤੇ ਗਏ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਸਮਾਨ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੈਮਿਲਟਨ ਅਤੇ ਲਗ੍ਰਾਂਜ ਦੀਆਂ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਢੁਕਵੇਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਦੋ ਨੂੰ “ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਾਰੀਆਂ ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ” ਅਤੇ “ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਸਥਿਰਾਂਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਦੂਜ ਕਥਨ ਫਾਲਤੂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਿਯਮ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨਿਯਮ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਫੇਰ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਿਯਮ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਮਲੀ ਨਤੀਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਹੀ ਤਾਰਕਿਕ ਸ਼ੁੱਧਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਥਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਦਰਸ਼ ਗੈਸ ਨਿਯਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਗੈਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ;
ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਸ਼ੁੱਧ ਜ਼ੀਰੋ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਇੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ 0, .
ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ ਸਿਸਟਮਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਮੁਢਲੇ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ: ਕਿਸੇ ਬੰਦ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ , ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਸੋਖੇ ਤਾਪ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇਕਾਈ ਥੀਸਿਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਮਗਰ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਨਿਯਮ ਜੋ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ, ਮੁਢਲੇ ਗਣਿਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਥਿਰਾਂਕ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁੰਜ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਅਕਸਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਈਆਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਅੰਦਰ ਤਰਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੈਕਸਵੈੱਕ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਰੰਟ ਵਿਸਥਾਰ ਵੰਡਾਂ ਕਾਰਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਵਕਤ ਉਤਪਤੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੀਲਡਾ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਫੀਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਜਾਂ ਲਈ ਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਕਰਨ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਫੋਰਸ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਔਰਬਿਟ ਦੇ ਫੋਕੁਸ ਦੁਆਲੇ ‘’’ ਪੁੰਜ ਵਾਲੇ ਕਣ ਦਾ ਔਰਬਿਟਲ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਹੈ,
ਕੈਪਲਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ: ਔਰਬਿਟਲ ਵਕਤ ਅਰਸੇ ਦਾ ਵਰਗ, ਅਰਧ-ਵੱਡੇ ਧੁਰੇ ‘’’’ ਦੇ ਘਣ ਪ੍ਰਤਿ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਯਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਨਿਯਮ ਹਨ।
ਇਹ ਮੁਢਲੇ ਨਿਯਮ ਸਪੇਸ, ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਫੇਜ਼ ਦੀ ਹੋਮੋਜੀਅਨਟੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਸਮਰੂਪਤਾ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਔਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ, ਯੁਕਿਲਡਨ ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਗੈਲੀਲੀਅਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਿਯਮ ਦੀ ਜਗਹ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਘੱਟ ਗਤੀਆਂ ਲਈ ਗੈਲੀਲੀਅਨ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਰਜ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਣਦਾ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਸਥਾਨਾਂਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੈਪਲਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ: ਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਅੰਡਾਕਾਰ ਪਥ ਤੇ ਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਫੋਕੁਸ ਕੇਂਦਰ ਤਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਕੈਪਲਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ: ਬਰਾਬਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਖੇਤਰਫਲ ਮੱਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਦੋ ਕੇਂਦਰੀ ਦੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਬਿਟਲ ਘੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੱਦਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰਫਲ):
ਅੰਸਾਗਰ ਰੈਸੀਪ੍ਰੋਕਲ ਸਬੰਧ: ਜਿਸਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਥਰਮਿਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਨਿਯਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਰੈੱਫਰੈਂਸ ਫਰੇਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਕੈਪਲਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਭਾਵੇਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦਿਆਂ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਤੋਂ ਖੋਜੇ ਗਏ ਹਨ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬਲ ਲਈ ਫਿੱਟ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ, ਔਪਟਿਕਸ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਬੰਧੀ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ: ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਕਨਵੈਕਸ਼ਨ-ਡਿਫਿਊਜ਼ਨ ਸਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਬੋਲਟਜ਼ਮਾੱਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਮੀਕਰਨ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਨਿਰੰਤ੍ਰਤਾ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਬੰਦ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਸਟਮਾਂ ਲਈ ਊਰਜਾ, ਮੋਮੈਂਟਮ ਅਤੇ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਨੂੰ ਵਕਤ, ਪਰਿਵਰਤਨ, ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ, ਦੂਜੇ ਮਾਮਲੇ, ਜ਼ੀਰੋ ਨਤੀਜਾ ਐਕਸਲਰੇਸ਼ਨ, ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਾਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ “ਨਿਯਮ” ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਾਪੇਖਿਕ ਗਤੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਨੋਈਥਰ ਦੀ ਥਿਊਰਮ: ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਤਰਾ ਜੋ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਸਮਰੂਪਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ, ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ: ਇਸ ਨਿਮਯ ਦੇ ਕਈ ਕਥਨ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਸਰਤਮ ਕਥਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, “ਬੰਦ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਘਟਦੀ",
ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਸਮੀਕਰਨ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਫਰੈਸ਼ੀਅਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਾ ਦੇ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਦੀ ਇਹ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਘਣਫਲ ‘’’’ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਲਈ, ਸਥਾਨਿਕ ਪੁੰਜ ਘਣਤਾ ਦੀ ਗੈਰ-ਇੱਕਸਾਰ ਪੁੰਜ ਵਿਸਥਾਰ ਵੰਡ ਲਈ, ਇਹ ਇੰਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:
ਜੇਕਰ ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਵਿਟੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਇਹ ਹਨ:
ਭੌਤਿਕੀ ਔਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਪਰਲੇ ਦਰਸਾਓ ਤੋਂ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਦੋ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਮੋਮੈਂਟਮ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਉਰਦੂ ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਚੌਧਵੀਂ ਹੁਦੀ ਚ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਤਾਂ ਮਹੀਨਾ ਵਾਰ ਪਨਜਾਐ ਚ ਲਿਖੇ।
ਪਹਿਲਾ ਅਫ਼ਸਾਨਾ "ਪਿਆਰ ਦਾ ਫੁੱਟ" ਮਹੀਨਾ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਅਗਸਤ ਸਤੰਬਰ 1958 ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਚ ਛਪਿਆ।