polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਜਿਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਰਚਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ -ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ-ਆਚਾਰੀਆ ਆਨੰਦਵਰਧਨ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਧੁਨੀਆਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ, ਕੁੰਤਕ ਦੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤਮ 'ਚ ਵਕ੍ਰਕੋਤੀ ਦਾ,ਕੁਸ਼ੇਮੇਦ੍ਰ ਦੇ ਔਚਿਤਯਵਿਚਾਰਚ'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਔਚਿਤਯ ਦਾ ਆਦਿ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੱਖੋਂ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ -ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਦੇ ਵਰਣਨ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਹੇਤੂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ, ਅਭਿਆਸ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮਿਲਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹੇਤੂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਗਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਟੀਕੇ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ, ਅਮੰਗਲ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੁਰੰਤ ਪਰਮ- ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮਾਂ ਵਾਂਗ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ - ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਚਾਰੀਆ ਭਾਮਹ ਨੇ,"ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਸਹਭਾਵ ਨੂੰ 'ਕਾਵਿ 'ਆਖ ਕੇ" ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲਕ੍ਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਉਲੀਕਿਆ ਹੈ
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਬਦ -ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਰਸ,ਅਲੰਕਾਰ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਰਖਦੀਆ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ -ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ -
ਲਕ੍ਰਸ਼ਣ -ਕਾਵਿ ਦੇ ਲਕ੍ਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਸਮੇਂ -ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਵਿ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਜਤਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ -ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਚਾਰੀਆ ਕਾਵਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ 'ਚਤੁਰਵਰਗ"ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ
ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਰਟ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਉਤਪਤੀ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਤਿਕੜੀ ਹੀ ਕਾਵਿ -ਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹੇਤੂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਤੱਤ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਾਵਿ -ਸਮੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੇਠਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 15 ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ-
ਇਹਨਾਂ ਭੇਦਾਂ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ-
ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਸਿਮਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸਦਾ ਦਰਦ ਵੇਖਦਿਆਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕਨੇਡਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁਆਚਿਆ ਪਿਆਰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਇੰਦਰ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਮਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ.ਗਰੇਵਾਲ , ਮੀਡੀਆ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕੈਨਡਾ ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।
ਵੱਡੀ ਬੇਟੀ ਸਿਮਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕਨੇਡਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਧੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ. ਗਰੇਵਾਲ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤਿਆ।
ਗਰੇਵਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਗਰੇਵਾਲ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਿਮਰ ਨੂੰ ਆਸ ਪਾਸ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਇਸ ਦੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਆ ਗਿੱਲ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ।
ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ, ਅਨੀਤਾ ਲਿਆਕੇ, ਅਤੇ ਕਿੰਗ ਜੀ ਮਾਲ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਕਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਫਲ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ, ਅਲਕਾ ਯਾਗਨਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਜੀਅ ਅਯਾਨ ਨੂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਉਪਰਾਲੇ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ.
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਇੰਦਰ ਸਿਮਰ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬਸੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਮਰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਿਮਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ 'ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਿਮਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਨੈਡਾ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ. ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਰੇਵਾਲ , ਮੀਡੀਆ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕੈਨਡਾ ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।
70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ 2004 ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ" ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਹ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ "ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਲਿਵਿੰਗ ਐਵਾਰਡ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਂਸੂਈ ਵਿਊਅਰਜ਼ ਦੇ ਚੁਆਇਸ ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
2007 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2007 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੀ.ਬੀ.ਆਰ. ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2007 ਵਿਚ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਕਵਾਮੀ ਏਕਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
2008 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਕਸ ਸਟਾਰਡਸਟ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ "ਐਕਟਰ ਪਰੇ ਐਕਸੀਲੈਂਸ" ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2008 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 10 ਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਦੀ ਮੂਵਿੰਗ ਇਮੇਜ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 'ਤੇ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2009 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ੀਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
2010 ਵਿੱਚ, ਬਿਗ ਸਟਾਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰਤਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਦੀ ਬਿੱਗ ਸਟਾਰ ਐਂਟਰਟੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਸਾਰਾ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਸ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਾਦਾ ਸਾਹਬ ਫਾਲਕੇ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬਹਿਕ ਫਾਲਕੇ ਰਤਨਾ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ "ਆਈ ਟੀ ਏ ਸਕੋਲ ਔਨ ਆਨਰ" ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ "ਪੰਜਾਬ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਆਈਕਨ" ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸੂਰਤ ਔਰ ਸੀਰਤ , ਬੰਧਨੀ , ਦਿਲ ਨੇ ਫਿਰ ਯਾਦ ਕੀਆ ਅਤੇ ਦੁਲਾਨ ਏਕ ਰਾਤ ਕੀ ਵਿੱਚ ਨੂਤਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਲਾ ਸਿਨਹਾ, ਪੂਜਾ ਕੇ ਫੂਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹਾਰੇਂ ਫਿਰ ਭੀ ਆਏਂਗੀ, ਆਕਾਸ਼ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਨੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਆਇ ਮਿਲਨ ਕੀ ਬੇਲਾ ਵਿੱਚ ਸਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੀਨ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਮੈਂ ਭੀ ਲੜਕੀ ਹੂ , ਕਾਜਲ , ਪੂਰਿਮਾ ਅਤੇ ਫੂਲ ਔਰ ਪਥਰ . ਉਹ ਫੂਲ ਔਰ ਪਥਰ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸੀਨੀਅਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਸੀ।
ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਦੀ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਨ, ਇਸਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਏ-ਸੂਚੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਫੂਲ ਔਰ ਪਥਰ 1966 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1971 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਰਾ ਗਾਉਂ ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਕਸ਼ਨ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਮਾਂਸਿਕ ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਹੀਰੋ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1975 ਤੱਕ ਇੱਕ ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਮ ਹਸੀਨ ਮੈਂ ਜਵਾਨ, ਦੋ ਚੋਰ, ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ, ਦਿਲਲਗੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਬੀਵੀ ਕਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸਹਿਯੋਗ 1960-91 ਤੋਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਰਜੁਨ ਹਿੰਗੋਰਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਦਿਲ ਵੀ ਤੋਰੀ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮੇਂਦਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੁੱਖ ਨਾਇਕ ਸੀ।
ਕਹਾਨੀ ਕਿਸਮਤ ਕੀ, ਖਿਲ ਖਿਲਾੜੀ ਕਾ, ਕੈਟਰੀਲੋਨ ਕੇ ਕਾਤੀਲ ਅਤੇ ਕੂਨ ਕਾਰੇ ਕੌਰਬੀਨੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਹਿੰਗੌਰਾਨੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਹਿੰਗੋਰਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਸੁਲਤਾਨਤ ਅਤੇ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕੁਦਰਤ ਕਾ।
ਉਸਨੇ ਨਯਾ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਡਰੀਮ ਗਰਲ, ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਜੁਗਨੂ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮੋਦ ਚਕਰਵਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਯਾਕੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਹੀਰ ਅਤੇ ਖਲਨਾਇਕ, ਸਮੱਧੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਗਜ਼ ਬਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਓ ਸ਼ਾਨ ਸੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰੋਲ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਜੋੜ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।
ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਰਾਜਾ ਜਾਨੀ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤਾ, ਸ਼ਰਾਫਤ, ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਪਥਤਰ ਔਰ ਪਾਇਲ, ਤੁਮ ਹਸੀਨ ਮੈਂ ਜਵਾਨ, ਜੁਗਨੂ, ਦੋਸਤ, ਚਰਸ, ਮਾਤਾ, ਚਾਚਾ ਭਤੀਜਾ, ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ੋਲੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਲੇ ਨਾਲ ਸਤਿਅਕਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਡਿਆ ਟਾਈਮਸ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਸਿਖਰ 25 ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ"।
1983 ਵਿੱਚ, ਦਿਓਲ ਨੇ ਵਿਜੇਤਾ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਬੇਤਾਬ' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ 1983 'ਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ' ਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਬਲਾਕਬੈਸਟਰ ਸੀ 1990 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਘਾਇਲ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨੀ ਵੀ ਸਨ।
ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਬੈਸਟ ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ।
ਇਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
1997 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਤੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਦਿਲ ਦਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸੌ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਿਲਮਫ਼ੈਰੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦ ਵੀ ਮੈਂ ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਾਂਗੀ- ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ?"
2004 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੰਦਭਾਗੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਬੁਨਿਆਦੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ" ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਡਿਕਟੇਟਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਤਰਜੀਹ ਕੀਤੀ ਸੀ।
1997 - ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ।
ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ; ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: ਬੇਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਬੌਬੀ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਭੇ ਦਿਓਲ, ਸੋਚਾ ਨਾ ਥਾ ਵਿੱਚ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਸਤਤਕ ਅਤੇ ਕਬ ਕਿਊਂ ਔਰ ਕਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਸਨ।
ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜ਼ਿੰਟਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮਿੰਦਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਲਾਲਟਨ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੰਟਰਮੀਡਿਅਟ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚਵਾਉਂਣ ਲਈ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਗਏ, ਜਾੱਨ ਮੁਹੰਮਦ ।
ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਸਨ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਸੰਨੀ ਅਤੇ ਬੌਬੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਹੋਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਜੋਨੀ ਗੜ੍ਹਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਬਦਲਾਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਮਾਲੀਨੀ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਹਟ ਫਿਲਮ, ਸ਼ੋਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ. ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਹਨ, ਈਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਹਾਨਾ ਦਿਓਲ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਣਕਾਂ ਦੇ ਓਲੇ , ਦੋ ਸ਼ੇਰ , ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਤੇਰਾ ਨਾਮ , ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਜਿੰਦੜੀ , ਪੁੱਤ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਜੱਟ ਦੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਰਯਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮੁਰੀਦ ਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ 'ਦਿਲਗਗੀ' ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਕਈ ਮੀਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਮਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆਇਆ ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਅਰਜੁਨ ਹਿੰਗੌਰਾਨੀ ਦੇ ਦਿਲ ਭੀ ਤੇਰਾ ਵੀ, ਭੀ ਤਹਿਰੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ 1976-84 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮਵੀਰ, ਚਰਸ, ਅਜ਼ਾਦ, ਕਾਤਲੋਂ ਕੇ ਕਾਤੀਲ, ਗਜ਼ਬ, ਰਾਜਪੂਤ, ਭਾਗਵਤ, ਜਾਨੀ ਦੋਸਤ, ਧਰਮ ਔਰ ਕਾਨੂਨ, ਮੇਨ ਇੰਤਕਾਮ ਲੂੰਗਾ, ਜੀਨ ਨਹੀਂ ਦੂੰਗਾ, ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1986 ਬੀ ਫਿਲਮ 'ਮੋਹੱਬਤ ਕੀ ਕਸਮ' ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਕੈਮਿਓ ਅਪੇਰੇੰਸ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉੱਨਤੀ, 2011 ਵਿੱਚ 'ਟੈਲ ਮੀ ਓ ਖੁਦਾ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਏਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ. 2014 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ., ਡਬਲ ਦੀ ਟ੍ਰਬਲ।
ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ 14 ਵੇਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਹਲਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2012 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਸੰਨੀ ਅਤੇ ਬੌਬੀ, ਸਫਲ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਅਤੇ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਅਜੀਤਾ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਨਸਰਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਕੇਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਐਕਸ਼ਨ ਕਿੰਗ" ਅਤੇ "ਹੇ-ਮੈਨ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤੇ।
2011 ਵਿੱਚ, ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਸਾਜਿਦ ਖਾਨ ਦੀ ਜਗਾਹ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹਕੀਕਤ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਆਜ਼ ਗੋਟ ਟੇਲੈਂਟ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਬਦਲੇ।
1991 - ਘਾਇਲ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੈਸਟ ਪ੍ਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ, ਨੀਲ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਪਰੀਸਥਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਢਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਭੋਰਾਕੁ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।
ਇਸ ਉਪਜਾਊ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ, ਉਂਮੀਦ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਇਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਣਿਜ ਦੋਹਨ, ਇੱਕ ਸਵਤੰਤਰ ਲਿਖਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਸਾਮੂਹਕ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਨੇ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਔਜਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਆਜੋਜਿਤ ਕਰਣਾ ਸੰਭਰਾਂਤ ਲੇਖਕਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਫੈਰੋ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੈਲਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਉਤਖਨਨ, ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਜਿਨ੍ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾਯ ਪਿਰਾਮਿਡ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਓਬਲਸਕ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ; ਗਣਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਇੱਕ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਰਗਰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨੀਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆਤ ਪੋਤ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਕੱਚ ਤਕਨੀਕੀ, ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਗਿਆਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੁਲਾਹ।
ਇਸਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਗੀਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂੱਜੇ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੰਡਰਾਂ ਨੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਨਮਾਨ ਨੇ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਮਿਸਰ ਸਭਿਅਤਾ ਕੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ, ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੰਡੇ ਕੇਂਦਰਤ ਪੂਰਵ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਦੇਸ਼ ਮਿਸਰ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭਿਅਤਾ 3150 ਈ०ਪੂ० ਦੇ ਆਸ-ਕੋਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਫੈਰੋ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਊਪਰੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਥਿਤ "ਰਾਜਾਂ" ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਡੋਲਤਾ ਦੇ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਨਵੇਂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਮੰਦ ਪਤਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਪਿੱਛਲਾ ਅੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਫੈਰੋ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 31 ਈ०ਪੂ० ਵਿੱਚ ਤਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਮਿਸਰ ਉੱਤੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਬਣਾ ਲਿਆ।
1971 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਈ. ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਆਧਾਰਤ ਅਰਧਕੰਕਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੋਂਟੀਨੇਟਲ ਡਿਵਾਈਸਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਿਲਿਕੋਨ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਟੈਲੀਡੀਨੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਖਿੜ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ।
1975 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿੱਚ ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਐਸ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ 1977 ਵਿੱਚ ਐਸ. ਐਸ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਡੈਟਨ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਐਨਸੀਆਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਡਵਾਂਸ ਦੀਆਂ ਅਸਥਿਰ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਐਨ.ਸੀ.ਆਰ.ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕਰੀਅਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਐਨਸੀਆਰ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਧਾਮ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਟੇਲ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ-ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੇਟੀਅਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ . ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਂਟੀਅਮ ਮਾਈਕਰੋ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ "ਪੈਂਟੂਅਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਇੰਟਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਲੈਸ਼ ਮੈਮੋਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਹ ਇੰਟਲ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਰੋ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਦੀ ਪਦਵੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਉਸ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਇੰਟੇਲ ਕੰਪਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿੱਚ ਨੈਕਸਜੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਡੀ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਐਮ.ਡੀ. ਦੇ ਕੰਪੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਉਹ ਅਪਰੈਲ 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਸੀਲੀਕੋਨ ਸਪਾਈਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਪ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਬਰਾਡਕਾਮ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।
ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਰ ਐਂਡ ਡੀ ਲਈ ਚਿੱਪ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਭਰਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਦਸੰਬਰ 2001 ਵਿਚ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇੰਗ. ਧਾਮ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ,ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਈ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਈ.ਟੀ.ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਯੂ.ਐਸ. ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਆਫ-ਸ਼ੋਰੰਗ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੈਂਚਰ ਪੂੰਜੀਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬੀਜ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ; ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਨਿਊ ਪਾਥ ਵੈਂਚਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਨੇ ਚਿੱਪ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੈਲਿਸੀਮਾ , ਮੋਂਟਾਲਾਵੋ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇਅਤੇ ਸਿਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨੇਵੀਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸਮਾਂ ਸਹੀ ਸੀ, ਸੀਲੀਕੋਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਪ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਧਾਮ ਆਪਣੇ ਸਹਿਭਾਗੀ ਨਾਲ, ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਹੱਥ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਉੱਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੋਕਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ;ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਜੇ ਤਕ ਮੁਹਾਰਤਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁੰਜ ਨਹੀਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ,ਆਫਸ਼ੋਰਿੰਗ' ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਚਿੱਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੱਗ ਮੁਹਾਰਤ ਲਈ।
ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੰਟਲ ਕੋ. ਯੂ.ਐਸ.ਏ ਦੇ ਉੱਚਿਤ ਪੈਨੇਟੀਅਮ ਮਾਈਕਰੋ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਪੈਂਟੀਅਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਮੋਨੀਟਰ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵੈਂਚਰ ਪਾਰਟਨਰਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ-ਆਧਾਰਤ ਫੰਡ,ਵਿੱਤ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੋਢੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਫੌਜ ਦੇ ਸਿਵਲ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ ਧਾਮ ਨੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1971 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ. ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ।
ਲੱਦਾਖ਼ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਿੱਬਤ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੀਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਮਹਾਨ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਜਾਤ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਮੈਦਾਨੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੱਦਾਖ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 1962 ਤੋਂ ਚੀਨੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲਦਾਖ਼ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸਥਿਤੀ ਕਰ ਕੇ ਵਧੀ ਪਰ ਚੀਨ ਦੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣ ਕਰ ਕੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਮੱਠਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕਿਉਂਕਿ ਲਦਾਖ਼ ਯੁੱਧਨੀਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਂ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਾਗੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਸਿੰਧ ਘਾਟੀਆਂ, ਦੁਰਾਡਾ ਜ਼ਾਂਸਕਰ, ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਕਸਾਈ ਚੀਨ ਅਤੇ ਨਗਾਰੀ, ਰੂਦੋਕ ਅਤੇ ਗੂਗੇ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੁਬਰਾ ਘਾਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਦੱਰੇ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਕੁਨਲੁਨ-ਪਾਰ ਛਿਨਜਿਆਂਗ ਰਾਜਖੇਤਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਲਤਿਨ ਤਾਘ ਪਹਾੜ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਲੁਨ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੋ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪੁਲੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿਖੇ ਮੇਲ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ "" ਅਕਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਦਾਖ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦੀ ਭੂਗੋਲਕ ਵੰਡਾ ਪੁਲੂ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੋਂ ਇਹ ਵੰਡ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੂਦੋਕ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਉੱਭਰੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜੰਜਾਲ ਵੱਲ ਨੂੰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਲਿੰਗ ਕਾਂਗੜੀ ਅਤੇ ਮਵਾਂਗ ਕਾਂਗੜੀ ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਮਯੂਮ ਲਾ ਦੱਰੇ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਵਰਗੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਅਪਵਾਦ ਹਨ ਪੰਛੀ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚੋਂ ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਬਿਤਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇੰਨੀ ਮਾਰੂ ਧਰਤੀ ਹੋਣ ਬਾਵਜੂਦ ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ — ਕੁੱਲ 225 ਜਾਤੀਆਂ ਫ਼ਰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿੰਚਾਂ , ਰੋਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਰੈੱਡਸਟਾਰਟਾਂ ਅਤੇ ਚਕੀਰਾਹੇ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਆਮ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੂਰੇ ਸਿਰ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਚਾਂਗਥਾਂਗ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਸਨੀਕ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਮਣੀ ਬਤਕ ਅਤੇ ਛੜ-ਸਿਰੀ ਹੰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਾਲੀ-ਧੌਣਾ ਸਾਰਸ, ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਉਪਜਾਤੀ, ਲਦਾਖ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਕਾਂ, ਲਾਲ-ਚੁੰਝੀ ਚੂਘ, ਤਿੱਬਤੀ ਬਰਫ਼-ਮੁਰਗਾ ਅਤੇ ਚਕੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
1949 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਨੁਬਰਾ ਅਤੇ ਛਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿਚਲੀ ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਪਾਰ ਰਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ।
1955 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਛਿਨਜਿਆਂਗ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ-ਲੇਹ ਸ਼ਾਹ-ਰਾਹ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਅਤੇ ਲੇਹ ਵਿਚਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ 16 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਦੋ ਦਿਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੜਕ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਚੱਲਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ੋਜੀਲਾ ਦੱਰੇ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਸਾਢੇ ਛੇ ਕਿ.ਮੀ. ਲੰਮੀ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਜ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੇ ਰਾਜਖੇਤਰੀ ਤਕਰਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ।
ਸੁਰੂ ਅਤੇ ਜ਼ੰਸਕਾਰ ਘਾਟੀਆਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ੰਸਕਰ ਲੜੀ ਨਾਲ਼ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਔਲੂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਂਗਦੂਮ, ਸੁਰੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਬਾਦ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਘਾਟੀ ਪੈਂਸੀ-ਲਾ, ਜ਼ੰਸਕਰ ਦੁਆਰ, ਕੋਲ4,400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰਗਿਲ, ਸੁਰੂ ਘਾਟੀ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਨਗਰ, ਲਦਾਖ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਗਰ ਹੈ।
ਇਹ 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਪਾਰ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਸੀ ਜੋ ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਲੇਹ, ਸਕਾਰਦੂ ਅਤੇ ਪਾਦੂਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ 230 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਵਿੱਥ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪੈਂਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਜੂਨ ਤੋਂ ਮੱਧ-ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਖ਼ੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
1999 ਦੇ ਕਾਰਗਿਲ ਯੁੱਧ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ "ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੈ" ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਾ ਟੋਲੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਲਦਾਖ਼ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਰੀਨਗਰ-ਲੇਹ ਸ਼ਾਹ-ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਦੇ ਇਲਾਕੇ ਕਾਰਗਿਲ, ਦਰਾਸ, ਮੁਸ਼ਕੋਹ, ਬਤਲੀਕ ਅਤੇ ਚੋਰਬਾਤਲਾ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਈਆਂ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੰਡਲੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਦੀ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਲਿਹਾਜ਼ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਭੂਗੋਲਕ ਦਿਸ਼ਾ-ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੀ ਲਿਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ਼ੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਲਦਾਖ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਚਟਾਨੀ ਤਰਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਨਵ-ਪੱਥਰ ਕਾਲੀਨ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਬਾਦ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਨ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆਈ ਅਬਾਦੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੀਰੋਦੋਤਸ, ਨਿਅਰਚਸ, ਮੈਗਾਸਥੀਨਜ਼, ਪਲੀਨੀ, ਅਤੇ ਟੋਲੈਮੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਕ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਫੈਲਿਆਂ ਜਦੋਂ ਪੂਰਬੀ ਲਦਾਖ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਨ ਧਰਮ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ।
ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੋਧੀ ਪਾਂਧੀ ਛੁਆਨਜਾਂਗ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਚਿੱਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਾਂਗੋਂਗ ਲੜੀ ਲਦਾਖ਼ ਲੜੀ ਦੇ ਅਖਸ਼ਾਂਸ਼ (ਚੁਸ਼ੂਲ ਤੋਂ 100 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਂਗੋਂਗ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼) ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਓਕ ਅਤੇ ਨੁਬਰਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨੁਬਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਲੜੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ।
1894 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਦਾਖ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਫ਼ੌਜੀ ਅੜਿੱਕਿਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੰਗ-ਮੈਦਾਨ ਹੈ।
ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪੈਂਦੇ ਸਕਤੋਰੋ ਰਿੱਜ ਦੇ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਯੁੱਧਨੀਤਕ ਬਿੰਦੂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਕੋਲ ਸਾਫ਼ ਯੁੱਧਨੀਤਕ ਨਫ਼ਾ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲੈਣ ਲਈ ਹੋਈਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਦਾਖ਼ ਸਵਰਾਜੀ ਪਹਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹੁਣ ਲੇਹ ਅਤੇ ਕਾਰਗਿਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜੀ ਕੌਂਸਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪੂੰਜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਲਦਾਖ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਗਠਨ ਲਈ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2019 ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਕਟ ਨੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਲੱਦਾਖ਼।