polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਅੱਜ ਕਈ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜੈਵਿਕ ਮੂਲ ਦੇ ਖਾਦਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਦ, ਖਾਦ, ਹਰੀ ਦੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਪੌਦੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ, ਮਿਕਸਡ ਫਾਰਪਿੰਗ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੈਵਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਈਰੇਥ੍ਰਿਨ ਅਤੇ ਰੋਟਿਨੋਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਪਦਾਰਥ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਪਿੱਤਲ ਸੈਲਫੇਟ, ਤੱਤਕ੍ਰਿਤ ਸਲਫਰ ਅਤੇ ਇਵੇਰਮੈਕਟਿਨ।
ਜੀਵਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਣੂ, ਨੈਨੋਮੋਟਰਾਈਰੀਅਸ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੀਵੇਜ ਸਲੱਜ, ਪੌਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰਜ਼, ਹਾਰਮੋਨਸ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ, ਖੁੱਲ੍ਹਣ, ਸਵੈ-ਸੰਤੋਖਤਾ, ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ / ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਸਿਹਤ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਜਾਂ ਵਾਜਬ ਲਾਭ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਧਾਰਣਾ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੇਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਢੰਗਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਸਿੰਨੇਟਿਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਪਾਈਰੇਥ੍ਰਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਤੋਂਹੈਮਮ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰੋਟੇਸ਼ਨ, ਹਰੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਾਦ, ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਾਸਕਟ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਖੇਤੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਹ ਉਪਾਅ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਫਲ਼ੀਦਾਰ ਪੌਦੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਕੀੜੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਵਿਆਉਣ ਲਈ ਫਸਲਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਬਾਇਕਰੋਨੇਟ ਅਤੇ ਮੂਲ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਉਸ ਢੰਗ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦਾਂ, ਹਰੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪੋਸਟ ਖਾਦ, ਮੁਰਗ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੀ ਖਾਦ ਕਿਸੇ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਹਰੇ ਮਾਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵਾਹ ਜਾਂ ਦੱਬ ਦੇਣ ਨਾਲ਼ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੰਤਰ ਜਾਂ ਢੈਂਚਾ, ਗਵਾਰਾ, ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਰਵਾਂਹ ਆਦਿ ਫਲੀਦਾਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰੀ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਆਰਗੈਨਿਕ ਫ਼ਾਰਮਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਆੱਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤਾਂ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬਰੇਕਣ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਹਰੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
ਇਹ ਜੈਿਵਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਹਜ਼ੀਆ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਰਜੀਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ, ਵਧ ਰਹੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ, ਕਵਰ ਫੜ੍ਹਨ, ਘਟਾਅ ​​ਡਰਿਲ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਤ ਭੂਮੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਖੇਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਘੱਟ ਕਾਰਬਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਿੱਟੀ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਬਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਜ਼ਬਤ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਵਰਸ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਲ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਕਲੀ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਮੁੱਢਲੇ ਖਾਦ ਸਸਤੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਬਲਕ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਆਸਾਨ ਸਨ।
1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਰਸਾਇਣਕ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਨੂੰ 'ਕੀਟਨਾਸ਼ਿਕ ਯੁੱਗ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਕਟਾਈ, ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ, ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
1800 ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1900 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਜੁਲਾਈ 1939 ਵਿਚ, ਬਾਇਲੇਟਗੇਜ਼ਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਮਿਆਰੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਐਰਨਫਿਡ ਪੈਫੀਫਰ, ਵੈਲਟਰ ਜੇਮਸ, ਚੌਥੇ ਬੈਰਨ ਨਾਰਥਬੋਰਨ ਦੇ ਸੱਦੇ' ਤੇ ਬੈਟਸੇਂਜਰ ਸਮਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂ.ਕੇ. ਆਏ।
ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਨਾਰਥਬੋਰਨ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਡੀਨੇਮਿਕ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਸਕਣ. ਹਾਵਰਡ ਨੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੈਫੀਫਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਥਨੌਂਗ ਨੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਚੋਣ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਲੈਂਡ ਫਾਰ ਲੈਂਡ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਬੇਟੇਸ਼ੇਂਜਰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਬਾਇਓਡੀਨੇਮਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 'ਲਾਪਤਾ ਲਚੀਲੀ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਾਰਥਬੋਰਨ ਦੀ "ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ" ਅਪਣਾ ਲਈ ਹੈ।
ਹਾਰਡ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ "ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੇ.ਆਈ. ਰੋਡੇਲੇ, ਜੋ ਹਾਵਰਡ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਇਓਡੀਨੇਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਲਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਖ਼ਾਨਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਦ ਰੋਡੇਲੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਰੋਡੇਲ ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਵਿਧੀ ਸਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ।
ਹੋਰ ਕੰਮ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿਚਲੇ ਲੇਡੀ ਈਵ ਬਾਲਫੋਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ।
ਬਾਇਓਡੀਨੇਮਿਕ ਖੇਤੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੈਵਿਕ ਵਿਧੀ' ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1924 ਵਿੱਚ ਰੂਡੋਲਫ ਸਟੈਨਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਅੱਠ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਇਹ ਲੈਕਚਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੀਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜੋ ਕੈਮੀਕਲ ਖਾਦਾਂ ਇੱਕ ਸੌ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਸਾਨ ਸਨ, ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਲੈਕਚਰ ਨਵੰਬਰ 1924 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ; ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ 1 9 28 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
1921 ਵਿਚ, ਐਲਬਰਟ ਹੋਵਾਰਡ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਗੈਬਰੀਲ ਹੋਵਾਰਡ, ਨੇ ਪੂਰੇ ਬੌਟੈਨਿਸਿਸ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਲਾਂਟ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਦੂਜੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਸੁਧਾਰਿਆ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ।
ਫਿਰ ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ, ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪੋਸਟ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ।
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਐਲਬਰਟ ਹੋਵਾਰਡ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਆਧਾਰਿਤ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਆਧਾਰਿਤ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੈਵਿਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਜਿਆਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੁਆਰਾ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਨਟੈਗਰੇਟਿਡ ਪੈੱਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਇੱਕ ਮਲਟੀਐਫਸੇਟਡ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੀੜੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਆਖਰੀ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਬਹੁ-ਖੇਪ ਦਾ ਲਾਭ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਕੀੜੇ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਜੀਜਮਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਫਾਰਮ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਫਸਲ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਓਨੈਗੈਨਿਕ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਮੂਵਮੈਂਟਸ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਮਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1972 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਛਤਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:
ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 1999 ਤੋˆ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਭਾ ਲਗਭਗ 75 ਦੇ ਕਰੀਬ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਇੱਕਤਰਤਾਵਾਂ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਸਾਵਣ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ,ਬਸੰਤ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਦਰਬਾਰ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸਮਾਗਮ, ਪੁਸਤਕ ਰੀਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਗੋਸ਼ਟੀਆਂ, ਰੂਬਰੂ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਆਦਿ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਅਹੁੱਦੇਦਾਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਸਰਵ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਅਰਮਾਨੀ, ਰਮੇਸ਼ ਚੌਂਦਵੀ, ਇੰਜ. ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਡਾ. ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਤਾਂਘ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾਂ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਉੱਪਰੋਕਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਕਾਰਨ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਔਲਖ,ਚੰਦਨ ਨੇਗੀ, ਬਚਿੰਤ ਕੌਰ, ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ, ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ, ਪ੍ਰੀਤ ਮਹਿੰਦਰ ਸੇਖੋਂ, ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ, ਕਰਮਵੀਰ ਸਿੰਘ,ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਚੰਦੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਗੈਰਤ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾਖਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਜੂ ਤਿੱਮਰਹਰਨ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵੰਤਾ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਵੀ ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ , ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ, ਪ੍ਰੋ. ਸ. ਸੋਜ਼, ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ, ਡਾ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ, ਪ੍ਰੋ. ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ, ਡਾ. ਮਦਨ ਲਾਲ ਹਸੀਜਾ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਤੀਰ, ਸਟੇਜੀ ਕਵੀ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਪੰਛੀ, ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿਉਯਾਰਕ ਆਦਿ ਲੇਖਕਾਂ/ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਰੂਬਰੂ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
‘‘ਅੱਠਵੇਂ ਸਰਵ ਭਾਰਤੀ ਪਹੁ ਫੁੱਟੀ ਕਹਾਣੀ ਮੁਕਾਬਲੇ’’ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਬੈਕ ਆਫ਼ ਪਟਿਆਲਾ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਡਾ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ, ਸਵ: ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ - ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਰਦਾਰਨੀ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕੈਪਟਨ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ‘‘ਰੀਝਾਂ ਦੇ ਹਾਰ’’ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਰੀਲੀਜ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਪ੍ਰੈਸ ਪਰਸਨ ਸ. ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ‘‘ਆਸ਼ਿਆਨਾ’’ ਦਾ ਸਨਮਾਨ, ਡਾ. ਐਸ ਤਰਸੇਮ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ‘‘ਗਜ਼ਲ ਬਨਾਮ ਨਜ਼ਮ’’ ਤੇ ਤ੍ਰੈ ਭਾਸ਼ੀ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰਪਾਲਜੀਤ ਜੋਸ਼ਨ ਕੌਰ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘‘ਟਿਮਟਿਮਾਉਂਦਾ ਅਕਸ’’ ਦਾ ਰੀਲੀਜ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਫਾਈਓਵਰ ਕਲਾਸਿਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ‘‘ਅਲਹੁ ਵਰਸਉ ਮੇਂਹੁ’’ ਪੈਂਦੇ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਇਕੱਤਰਤਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਾਵਣ ਦਰਬਾਰ, ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਡਾ. ਰਾਜਵੰਤ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘‘ਵਿਆਹ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ’’ ਦਾ ਰੀਲੀਜ਼ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸੇਵਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ 39ਵੇਂ ਸਮਿੱਸ ਐਵਾਰਡ ਮੌਕੇ ‘‘ਪੰਜਾਬ ਰਤਨ ਐਵਾਰਡ’’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਗਈ।
8 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਚੋਣ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਪ੍ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ 2008 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਡਾ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਟ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਰੈਹਲ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣੇ ਗਏ,ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਸ਼ਰਨ ਸ਼ਰੀਫ਼, ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜ਼, ਮਨਜੀਤ ਪੱਟੀ, ਨਿਰਮਲਜੀਤ ਕੌਰ ਜੋਸਨ, ਇੰਜ: ਪਰਵਿੰਦਰ ਸ਼ੌਖ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਆਹੀ, ਸਕੱਤਰ: ਪ੍ਰੋ. ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ,ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਚੋਹਾਨ, ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਦਵਿੰਦਰ ਪਟਿਆਲਵੀ, ਕੈਪਟਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡਾ. ਰਾਜਵੰਤ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬੀ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਪੱਬਰਾਲੀ, ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ, ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਮੀ, ਯਸ਼ਪਾਲ ਮਜ਼ਲੂਮ ਸਨੌਰੀ ਤੇ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨਜਾਨਾ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਹਰ ਸਾਲ ਵਾਗ ਬਸੰਤ ਆਈ ਤਾਂ ਬਸੰਤ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਡਾ. ਹਰਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀਆ ਦਾ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਲਾਹੌਰੋ ਆਏ ਐਵਾਰਡ ‘‘ਦੀਪ’’ ਤੇ ‘‘ਆਸ਼ਟ’’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਗਜ਼ਲਗੋ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦਾ ਰੁ-ਬ-ਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਰਾਮ ਬੰਗਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਸ.ਸੋਜ਼, ਪ੍ਰਿੰ. ਪ੍ਰੇਮ, ਸ. ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਵੰਤਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਆਸ਼ਟ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਮੰਡਲ ਵੱਲੋˆ ‘‘ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵੰਤਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਾਹਤਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ’’ ਸਤਵੰਤ ਕੈਂਥ ਨੂੰ ਖਚਾ-ਖਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
‘‘ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਰੰਗ’’ ਨਰਿੰਦਰ ਕੋਰ ਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਰੀਲੀਜ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਹੈਰਾਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 6ਵਾਂ ਮਾਨਕੋਰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਢੁਡਿਆਲ ਖਾਲਸਾ ਸੀ.ਸੈਕ.ਸਕੂਲ, ਖਾਲਸਾ ਮੁਹੱਲਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਹਫਤੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ ਮਾਸਿਕ ਇਕੱਤਰਤਾ ਨਿਰੰਤਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵੱਚ ਨਵੇˆ-ਪੁਰਾਣੇ ਲੇਖਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਵਿਦਵਾਨ ਆਲੋਚਕ ਪੜ੍ਹੀਆ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਰਥਕ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਾਸਿਕ ਇਕੱਤਰਤਾਵਾਂਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਸਾਰੂ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਪਟਿਆਲਾ ਹੀ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆ ਉਸਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ 57 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।
2004 ਵਿੱਚ ਸਭਾ ਨਾਰਥ ਜੋਨ ਕਲਚਰਨ ਸੈਂਟਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਾਵਣ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰ ਕੇ ਡਾਢਾ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 56 ਵਾਚ ਕਲਾਕ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੱਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
‘ਖਬਰਨਾਮਾ’, ਡਾ. ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ‘‘ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ’’, ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵੰਤਾ ਦਾ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਮਸੀਹ ਲਟਕਦਾ ਰਿਹਾ’, ਚੰਦਨ ਨੇਗੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਕਨਿਕ ਕਾਮਿਨੀ’, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਟ ਦਾ ਬਾਲ ਨਾਵਲ ‘ਚੁਨਮੁਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ’, ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਂਤ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋˆ ਪੁਰਸਕਾਰਿਤ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਪਿੰਕੀ ਦੀ ਪੈਨਸਿਲ’, ਪੂਨਮ ਗੁਪਤ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਕਲ੍ਹ ਭੀ ਥਾਂ ਔਰ ਆਜ ਭੀ ਹੈ’, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ/ਸ਼ਾਹ ਲਿਪੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਪਿਘਲਦਾ ਲਾਵਾ, ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋˆ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ ਕੀ ਰੱਖਾਂ ਨਾਮ ਅਨਾਮਿ’, ਡਾ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ‘‘ਅਮਿੱਟ ਯਾਦਾਂ’’ ਪ੍ਰੋ. ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ‘ਪੌਣੀ ਸਦੀ ਦਾ ਸਫਰ’, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 400 ਸਾਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਤੇ ਡਾ. ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ-ਸਮਾਜ ਪੱਖੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ’, ਡਾ. ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ ਦੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕ ‘ਗੁਰੂ ਅੰਗਦੁ - ਗੁਰੁ ਅੰਗੁ ਤੇ’ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ‘ਗਿਆਨ ਮੋਤੀ’ ਰੀਲੀਜ਼ ‘ਗਗਨ ਮੈ ਥਾਲੁ’ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਮੀ ਦੀ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਉੱਪਰ ਗੋਸ਼ਟੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਿਆ।
ਪ੍ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸੇਵਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ 39ਵੇਂ ਸਮਿੱਸ ਐਵਾਰਡ ਮੌਕੇ ‘‘ਪੰਜਾਬ ਰਤਨ ਐਵਾਰਡ’’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ
ਸਭਾ ਵੱਲੋˆ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੋਣ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਨ-ਮਨ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੁਲਾਈ 1999 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਅਰਮਾਨੀ ਜੋ ਸਭਾ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ, ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਕਾਰਨ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਅਰਮਾਨੀ ਜੋ ਸਭਾ ਦੇ ਪਲੇਠੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਅੰਤਲੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਭਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਪਰੰਤ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ ਜੀ ਨੇ ਅਰਮਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਉਸਾਰੂ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ ਅਤੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਾਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸਭਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵੱਲ ਸਰਹੱਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਤੇ ਇੰਜ: ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ 2001 ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਸ਼ਰਨ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰੋ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਪ੍ਰੋ. ਸ. ਸੋਜ਼, ਡਾ. ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ, ਡਾ. ਹਰਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀਆ, ਡਾ. ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਧਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ .ਨਵੀਲ ਕਮਲ, ਡਾ. ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ, ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਭਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਰਥਕ ਯੋਗਦਾਨ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋˆ 1979 ਵਿੱਚ ਸਭਾ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਰ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਈ ਸਿਰਕੱਢ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਇਹ ਸਭਾ ਵਧੀ ਫੁੱਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ।
1959 ਵਿੱਚ ਸਭਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਅਰਮਾਨੀ ਸਨ।
ਰਣਜੀਤ ਕੰਵਰ ਸਕੱਤਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਗੁਪਤਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।
ਗੁਰਉਤਲੀ ਲਿਖਤਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਸ਼ਾਂਤ, ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ, ਕੰਵਰ ਚੋਹਾਨ ਆਦਿ ਵੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਇਕੱਤਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਅੱਤਰ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ, ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ, ਪ੍ਰੋ. ਗੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਗ, ਡਾ. ਟੀ.ਆਰ. ਵਿਨੋਦ, ਡਾ. ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਗਲਾ, ਡਾ. ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ, ਕਿਸ਼ਨ ਮਦਹੋਸ਼, ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ, ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ, ਪ੍ਰੋ. ਸ. ਸੋਜ਼, ਰਮੇਸ਼ ਚੌˆਦਵੀ, ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸਰੋਜ ਆਦਿ ਲੇਖਕ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲੱਗੇ।
ਇਸ ਦੇ ਪਲੇਠੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਡਾ. ਅੱਤਰ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ, ਪ੍ਰਿੰ. ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ, ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ, ਸ੍ਰ. ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰੀ ਓ.ਪੀ. ਆਨੰਦ, ਪ੍ਰੋ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ, ਡਾ. ਗੁਰਬਰਨ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ, ਹਰਚਰਨ ਸਿਘ ਕੈਂਬਲਪੁਰੀ ਅਤੇ ਜਗਦੀਸ਼ ਅਰਮਾਨੀ ਆਦਿ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੀ ਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਸਭਾ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਿੰ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ ਜੁਲਾਈ 1999 ਤੋˆ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿੱਧੀਆ ਨਿਰੰਤਰ ਉਸਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਭਾ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤ ਕਾਰਜ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲੇ ਕੇ ਕੁਝ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ 1951-52 ਵਿੱਚ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵੰਤਾ ਜੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਬਾਗ ਵਿਖੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇੱਕਤਰਤਾਵਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1959 ਈ. ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਸਭਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਗਭਗ ਨਾਮਵਰ ਲਖੇਕਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ 150 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਰੀਲੀਜ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਾਉਣ, 1967 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਈ.ਏ.ਐਸ.ਅਫਸਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜ ਸਭਾ ਵੱਲੋˆ ਮਤੇ ਪਾਸ ਕਰ ਅਤੇ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵਫਦ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਪ੍ਰੈਸ ਰਾਹੀ ਜ਼ੋਰ ਪਵਾ ਕੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਰੁਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਵੇਂ ਪੁੰਗਰ ਰਹੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਹਰ ਵਿਧਾ ਬਾਰੇ ਯੋਗ ਤੇ ਸਾਰਥਕ ਸੇਧ ਦੇਣੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਸੀ।
ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਧਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ .ਨਵੀਲ ਕਮਲ, ਡਾ. ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ, ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
7 ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਬਾਰੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂ. ਐਸ. ਐਸ. ਆਰ. ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੁਗਰਾਫ਼ੀਆ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ 6 ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਵਾਲਾ ਮਾਡਲ ਲੈਟਿਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਰਮਨੀ, ਗਰੀਸ, ਇਟਲੀ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਸਪੇਨ, ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਟਾਰਟਿਕਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1860 – 11 ਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਗਰੇਸ ਬੈਡਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਸੁਹਣਾ ਲਗੇਗਾ।
1946 – ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਪੁਲਿਸ 'ਗੇਸਟਾਪੋ' ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਰਮਨ ਗੋਰਿੰਗ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।
1953– ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਫ਼ਿਡੈਲ ਕਾਸਟਰੋ ਨੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਹਾਕਮ ਫੁਲਗੈਨਸੀਓ ਬਤਿਸਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
1956– ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਮਾਲ ਅਬਦਲ ਨਾਸਿਰ ਨੇ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਨੂੰ ਕੌਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
2014– ਹਰਿਆਣਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਝੀਂਡਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨਲਵੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।
ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੋਈ 5000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨਾਤੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਇਹ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਜਾਰਤ ਲਈ ਬਤੌਰ ਕਰੰਸੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਧੇਲੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਏ ਜਿਹਨਾਂ ਤੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹਰ ਲੱਗਾ ਕੇ ਸਿੱਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ।
3200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨਾਨ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕਸੀਰ ਮਿਕਦਾਰ ਬਰਾਮਦ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਕੰਦਰ-ਮਹਾਨ ਇੱਕ ਅਜ਼ੀਮ ਫ਼ੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਉਥੋਂ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੂਮੀਆਂ ਨੇ ਅਪਣਾ ਸਤਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਇਆ।
ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਤਜਾਰਤ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੂਸਰੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਯਾਨੀ 86 ਕਰੋੜ ਤੋਲੇ ਚਾਂਦੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਰੂਮੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਮਾਲੀ ਅਹਿਲਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚੀਨ ਤੋਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਨ 1500 ਤੱਕ ਖੁਦਾਈ ਅਤੇ ਕੱਚੀ ਧਾਤ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲਸ ਚਾਂਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
1492 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲਭਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਦ ਉਥੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਖਾਣਾਂ ਲੱਭੀਆਂ।
ਕਿਉਂਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤਜਾਰਤ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੇਕ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਣ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨਿਸਬਤਨ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਇਲਾਕੇ ਉਸ ਦੇ ਅਸਰ ਅਧੀਨ ਸਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਂਦੀ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 55 ਗੁਣਾ ਸਸਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਤਲਾ ਪਰਤ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਤੋਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਵਜੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਲੇਮ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ ਜੋ ਸ਼ੌਕ ਵਜੋਂ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਰਚਦੇ ਸਨ।
ਪਾਸ਼ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਲਿਆ, ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ, ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਗਈ।
ਇਹ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਚ ਉਪਜ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਕਾਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
1967 ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਬਾਰਡਰ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਹੀ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਆਇਆ।
ਇੱਥੇ ਪਾਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ‘ਪ੍ਰਵੇਸ਼’ ਨਾਮ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਨਾਲ ਆਦਰਸ਼ਕ ਮੋਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ‘ਪਾਸ਼’ ਵੀ ਇਸੇ ਅਧਿਆਪਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ।
ਪਾਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ‘ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ’ ਜਾਂ ‘ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ’ ਹਨ।
ਡਾ. ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਨੁਸਾਰ,“ਸ਼ੋਲੋਖੋਵ ਦੇ ਉਪਨਿਆਸ ‘ਤੇ ਡਾਨ ਵਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ’ ਦੇ ਨਾਇਕ ਪਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਲਗਾਵ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੋਪ ਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਬਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, 22 ਸਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਓਵਾਦੀ ਫਰੰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਸਿਆੜ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਨੇ 'ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਚ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਸੀ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ; ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਐਂਟੀ-47 ਫਰੰਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਕੁਝ ਸਮਾਂ 'ਦੇਸ-ਪ੍ਰਦੇਸ' ਦਾ ਪੱਤਰ-ਪ੍ਰੇਰਕ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਐਥਲੀਟ ਦੀ 'ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ' 'ਫਲਾਈਂਗ ਸਿੱਖ' ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
ਖਿਲਰੇ ਹੋਏ ਵਰਕੇ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1989 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਰਸਾਲੇ ਅਤੇ ਪੱਤਰ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਣ, ਇਨਕਾਰ, 1997 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਅਕਸਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ।
ਉਸਦੇ ਖਾੜਕੂ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਲਹਿਜੇ ਨੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪਾਸ਼ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਕਲਮ ਨਾਮ ਸੀ, 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਪਾਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ - ਸਬ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ।
1190 – ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਯੌਰਕ ਦੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੇ ਜਬਰੀ ਈਸਾਈ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਸਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ।
1935 – ਹਿਟਲਰ ਨੇ 'ਵਰਸਾਈਲ ਦੇ ਅਹਿਦਨਾਮੇ' ਨੂੰ ਤੋੜਦਿਆਂ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
1922 – ਸੁਲਤਾਨ ਫੋਆਦ ਪਹਿਲਾ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਮਿਸਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
1961 – ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ।
1998 – ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੋਪ ਪੌਲ ਨੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਲੋਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ 'ਚੁੱਪ' ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ।
ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, 30 -32 'ਅਤੇ 31 -24' ਉੱਤਰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ 76 -18 'ਅਤੇ 76 -55' ਪੂਰਵੀ ਲੰਬਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ. ਰੂਪਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ. ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ , ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਤਹਿਗੜ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ 4 ਤਹਿਸੀਲ, ਰੂਪਨਗਰ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਨੰਗਲ ਹਨ
ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਇਸ ਦੀ ਆਮ ਖੁਸ਼ਕਤਾ , ਇੱਕ ਗਰਮ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਢਿੱਲੀ ਠੰਡੇ ਸਰਦੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਸਾਲ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਠੰਡੇ ਸੀਜ਼ਨ ਹੈ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਜੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ. ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮਾਨਸੂਨ ਜਾਂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਦੀ ਹੈ. ਤਾਪਮਾਨ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ 45 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਮਈ ਅਤੇ ਜੂਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੀਨਿਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਮੌਸਮੀ ਦੌਰਾਨ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਨਮੀ ਲਗਭਗ 70 ਫੀਸਦੀ ਹੈ. ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਔਸਤ ਸਲਾਨਾ ਬਾਰਸ਼ 775.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ. ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 78% ਸਲਾਨਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ. ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੁਕੜੇ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਚਾਸੀਸ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਰੇਤਲੀ ਪੈਚ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਖਰੜ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿਚ ਸੋਮਿਕ ਮਿੱਟੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ. ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
600 ਬੀ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ. ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਸਲੇਟੀ ਪੋਟਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ. ਇਹ ਸਮਾਂ ਲਗਭਗ 600 ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ 200 ਈ. ਇਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਿੱਕੇ , ਤੌਹ ਅਤੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ. ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਮੌਰੀਅਨ ਬ੍ਰਹਮੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇਕ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਸੀ.