polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦਾ ਪਹਾੜ ਡਿਗਿਆ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਤੇ ਵੇਂਕੋਬੋ ਰਾਓ ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਰਗਨੋ-ਫਾਸਫੋਰਸ ਯੋਗਿਕ ਵੇਚਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਨੇਮਬੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੈਡੀ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚ ਦਰ ਦਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ।
ਉੱਨਤ ਬੀਜਾਂ, ਕੀਮੀਆਈ ਖ਼ਾਦਾਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਸਿੰਜਾਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਨਵੀਂਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦਾ ਅੰਨਦਾਤਾ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਆਰਥਕ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਕੇ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਖੇਤੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇਹ ਇਕਰਾਰ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠ ਖੜ੍ਹੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਦਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਉਸਾਰੂ ਪਹੁੰਚ ਅਪਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਮਾਯੂਸੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਹੌਸਲਾ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਫ਼ਲਤਾ ਜ਼ਰੂੂਰ ਮਿਲੇਗੀ।
ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਾਗਤਾਂ ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸੀਏਸੀਪੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੈਦਾਵਾਰੀ ਲਾਗਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਹਨ: ਏ2 ; ਏ2+ਐੱਫਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀ2 ।
ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਲਾਗਤ ਭਾਵ ਸੀ2 ਤੋਂ 50 ਫ਼ੀਸਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੇਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਇਹੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਏ2+ਐੱਫਐੱਲ ਲਾਗਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਅੰਦਰ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਦੇ ਮੁਦੱਈਆਂ ਨੇ ਸਭ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਤ ਜਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣਾ ਹੈ।
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਸਰਮਾਏਦਾਰ/ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ’ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ’ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਪੱਖੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਰਮਾਏਦਾਰ/ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋਟੂ ਸੋਚ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਅਵਾਮ ਦੇ ਜਮਹੂਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।
ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਕੇ ਫਸਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਣਾ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤ ਹੈ।
“ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬਾਰਾਤ“ ਲਈ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਆਦਿੱਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।
ਆਪਣੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਟੀਮ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ, ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਨਿਤੀ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਸਟਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਫਨ ਲਈ ਡਮੀ ਆਡੀਸ਼ਨ" ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਟੇਪ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।
ਜਦੋਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ “ਅਸਚਰਜ” ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ, ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਵਨ ਚੋਪੜਾ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱੱਚ ਇੱੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਇਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਰੀਨਾ ਚੋਪੜਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ: ਸ਼ਿਵੰਗ ਅਤੇ ਸਹਜ; ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ, ਮੀਰਾ ਚੋਪੜਾ ਮੰਨਾਰਾ ਚੋਪੜਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਚੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ।
ਦ ਹਿੰਦੂ ਵਿੱੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਚੋਪੜਾ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ 'ਲੇਡੀਜ਼ ਵਰਸਿਜ਼ ਰਿਕੀ ਬਹਿਲ' ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ- ਇਸ਼ਕਜਾਦੇ , ਸ਼ੁੱੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ ਅਤੇ 'ਹਸੀ ਤੋ ਫਸੀ' ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਲਾਕਬਲਟਰ ਕਾਮੇਡੀ ਗੋਲਮਾਲ ਅਗੇਂਨ ਵਿੱੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱੱਕ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਨਿਤੀ ਚੋਪੜਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਚੋਪੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ, ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱੱਚ ਤੀਹਰੀ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2009 ਵਿੱੱਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਕੇ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ।
ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਵਰਸਿਜ਼ ਰਿੱਕੀ ਬਹਿਲ, ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਦੀ ਦਲੀਲ ਲਈ ਥਿਓਰਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਧਾਂਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਣਿਤਕ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੱਥ ਹੈ।
ਸਬੂਤ ਤਰਕਪੂਰਨ ਤਰਕ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਦਲੀਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ।
ਗਣਿਤਕ ਸਬੂਤ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਹਮੇਸਾ ਸਚਾਈ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਮੀਨ ਦੀ ਮਿਣਤੀ ਕਰਨੀ।
ਇਓਡੋਕਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਿਓਰਮ ਦੱਸੀਆਂ ਪਰ ਉਹ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਣਿਤਕ ਸਬੂਧ ਨੂੰ ਯੂਕਲਿਡ ਨੇ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੱਥ ਨੂੰ ਖੋਜਿਆ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ ਅਧਾਰ ਕੇਸ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਮੰਨ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਜੇ ਟਾਂਕ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਟਾਂਕ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾਂ ਕਿਉਂਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਾਂਕ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਜੋੜਣ ਨਾਲ ਟਾਂਕ ਸੰਖਿਆ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਲਈ + ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਣਾਕ 2 ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਜਿਸਤ ਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਵੀ ਜਿਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ।
ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੋਹਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਤੇ 1809 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਰਿਆਸਤ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਮੰਨ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਤੋ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਆਸਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਤਿੱਬਤ , ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ,ਕਾਬੁਲ, ਕੰਧਾਰ ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਗਏ।
1839 ਈ. ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਕਤਲੋਗਾਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੀਡਰ ਆਪ ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
1845 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਗਫ਼ ਨੇ ਦਰਿਆ ਸਤਲੁਜ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਬਣਵਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਏਜੰਟ ਜਰਨੈਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਲਾਹੌਰ ਉਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਬਰੀਗੇਡੀਅਰ ਵ੍ਹੀਲਰ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ ਸੀ।
ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੇੜੇ ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਵੀ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਇੱਧਰ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭੜਕਾਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਹੱਥੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਤੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੜਕਾਇਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ੱਦਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਫ਼ਵਾਹ ਫੈਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਕਾਬੂ ਕਰ ਕੇ ਲੰਡਨ ਵਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਥੇ ਹਕੂਮਤ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਦੋ ਏਅਡੀਜ਼, ਸਰ ਰਾਬਰਟ ਸੇਲ ਤੇ ਸਰ ਜੌਸਫ਼ ਮੈਕਗੈਸਕਿਲ, ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 215 ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ 657 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।
ਖੂਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਗੁਣਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ, ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਬਰ ਖੂਨ ਵਗਣ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕੇਵਲ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਖੂਨ ਦਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਕਾਇਦਾ ਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ੨੦੨੦ ਤੱਕ ਸਵੈਇੱਛਤ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਦਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸਪਲਾਈਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 2015 ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਖੂਨਦਾਨੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੂਨਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੈ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਖੂਨਦਾਨ ਮਹਿੰਮ ਦਾ ਨਾਹਰਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਖੂਨ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੂਨ ਦੀ ਉਚਿਤ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਹੇਅਰਾ ਸ਼ਬਦ ‘ਹਯ-ਰਾ’ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੀਤ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ‘ਹੇਹ’ ਤੋਂ ਮੰਨ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਹੇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ‘ਕਾਮ ਵੇਗ’ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਯੋਗ ਲਈ ਚੇਸ਼ਟਾ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ‘ਹੇਹਰੇ’ ਉਹ ਗੀਤ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਦ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਉਲੇਲ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਜਾਂ ਕਾਮ ਵੇਗ ਸੰਕੇਤਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ।
ਹੇਅਰੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਕਾਵਿ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਭਰਜਾਈਆਂ ਘੋੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤੀਬਰ ਵੇਗਵਾਨ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ –
ਜਾਂ ਫਿਰ ਜੰਞ ਦੇ ਫੁਕਾਓ ਵੇਲ਼ੇ ਸਾਲ਼ੀਆਂ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਜੀਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ –
ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲ ਝਾਕਦੇ ਜਾਂਞੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਘੂਰਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਹੇਡਾਂ ਹਨ –
ਉੱਪਰੋਕਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ‘ਹੇਅਰੇ’ ਦਾ ਜੋ ਚਰਿੱਤਰ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਹੇਰੇ’ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਨਿਭਾਊ ਸੰਦਰਭ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਹਿਤ ਹੇਅਰੇ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਹੇਅਰਾ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰਜਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਕਾਵਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਗੀਤ ਹੈ।
ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੇਅਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰ ਵਾਲ਼ੇ ਕਾਵਿ ਟੋਟਿਆਂ, ਦੋਹਿਆਂ ਅਤੇ ਹੇਅਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਹੇਅਰੇ ਬੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ।
ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਹੇਅਰਿਆਂ ਦੀ ਨੇੜਲੀ ਸਾਂਝ ਸਲੋਕਾਂ, ਦੋਹਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹਨਾਂ ਹੇਅਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਓਰ ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਪਿਆਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਸੰਬੋਧਕ-ਸੰਭੋਧਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੇਅਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਗ ਵੰਡ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਰਗ ਬਣਦੇ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੇਅਰੇ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਹੇਅਰੇ।
ਪਾਰਕਸ ਦੀ ਅਵੱਗਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਬੱਸ ਬਾਈਕਾਟ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ।
ਉਹ ਨਸਲੀ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਐਡਗਰ ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ ਸਮੇਤ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਰਕਸ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਸੀਮਸਟ੍ਰੈਸ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਐਨਏਏਸੀਪੀ ਦਾ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਹਾਈਲੈਂਡਰ ਫੋਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਟੇਨੇਸੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵੀ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਬਾਈਕਾਟ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਡੈਟਰਾਇਟ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ।
ਉਹ ਬਲੈਕ ਪਾਵਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਰਜਾਈ ਬਨਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਰਜਾਈ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਜਾਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਜਾਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਜਿਵੇਂ ਖੇਤ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਲਾਈ ਸਿੱਖੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ "ਪਹਿਲਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਜੋ ਪਾ ਸਕਦੀ ਸੀ" ਦੀ ਸਿਲਾਈ ਕੀਤੀ।
ਮੋਂਟਗੁਮਰੀ ਦੇ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਕੋਰਸ ਕੀਤੇ।
ਪਾਰਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਲਾਬਾਮਾ ਸਟੇਟ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਨੀਗਰੋਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਪਰ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਰੋਜ਼ਾ ਪਾਰਕਸ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਫਰਵਰੀ, 1913 ਨੂੰ ਅਲਾਬਾਮਾ ਦੇ ਟਸਕੇਗੀ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾ ਲੁਈਸ ਮੈਕਕੌਲੀ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਲਿਓਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰਖਾਣ ਜੇਮਜ਼ ਮੈਕਕੌਲੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਫਰੀਕੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਰਕਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਕੌਟਸ-ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜਪੋਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਗੁਲਾਮ ਸੀ।
ਉਹ ਜਦੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਟੌਨਸਿਲਾਈਟਸ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰ ਪਾਈਨ ਲੈਵਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਿਲਵੇਸਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਐਪੀਸਕੋਪਲ ਚਰਚ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਫਿਲਡੇਲਫਿਆ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਕਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਲਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਸੀ।
ਪਾਰਕਸ ਬੱਸ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦਿ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਕਲਰਡ ਪੀਪਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਲਾਬਾਮਾ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਵੱਗਿਆ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਕੇਸ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਿਆ, ਪਰ ਸੰਘੀ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਬੱਸ ਮੁਕੱਦਮਾ ਬ੍ਰਾਡਰ ਬਨਾਮ ਗੇਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨਵੰਬਰ 1956 ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 14ਵੀਂ ਸੋਧ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੈ।
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ, ਸਾਬਕਾ ਸੰਘੀ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਾਨੂੰਨ ਅਪਣਾਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਲੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ੰਗ ਨਾਲ ਵੰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬ ਗੋਰੇ ਵੋਟਰ ਵੀ. ਵ੍ਹਾਈਟ-ਸਥਾਪਿਤ ਜਿਮ ਕ੍ਰੋ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਖਰੇਵਾਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਬੱਸ ਅਤੇ ਰੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗੋਰਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸਕੂਲ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਘੱਟ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਕਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਹਨ।
ਪਾਰਕਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਨਏਏਸੀਪੀ ਦਾ 1979 ਦਾ ਸਪਿੰਗਰਨ ਮੈਡਲ, ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਫਰੀਡਮ, ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਕੈਪੀਟਲ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਚੁਅਰੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕੈਪੀਟਲ ਰੋਟੁੰਡਾ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਮਿਸੌਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ, 4 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾ ਪਾਰਕਸ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਓਹੀਓ ਅਤੇ ਓਰੇਗਨ ਉਸਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 1 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰੋਜ਼ਾ ਲੁਇਸ ਮੈਕੌਲੇ ਪਾਰਕਸ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ ਜੋ ਮੋਂਟਗੋਮੇਰੀ ਬੱਸ ਬਾਈਕਾਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ “ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ” ਅਤੇ “ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮਾਂ” ਕਿਹਾ ਹੈ।
1 ਦਸੰਬਰ, 1955 ਨੂੰ ਅਲਬਾਮਾ ਦੇ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਵਿਚ ਪਾਰਕਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਕ ਵਾਰ “ਗੋਰਾ” ਭਾਗ ਭਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਬੱਸ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਜੇਮਜ਼ ਐੱਫ. ਬਲੈਕ ਦੇ ਇਕ ਗੋਰੇ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ “ਰੰਗਦਾਰ” ਭਾਗ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਇਕ ਕਤਾਰ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵੱਡੀ ਆਂਦਰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਂਤ ਜਾਂ ਕੋਲਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੀਕਮ, ਕੋਲਨ, ਰੈਕਟਮ ਅਤੇ ਏਨਲ ਕੇਨਾਲ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਪਚੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਜਜ਼ਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਅਣਪਚੇ ਖਾਨੇ ਨੂੰ ਨਿਕਾਸ ਤੱਕ ਮਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਨੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਨਸਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਇਲਿਐਕ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਮਰ ਜਾਂ ਉਸਤੋਂ ਥੋੜਾ ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਛੋਟੀ ਅੰਤੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
ਉਥੋਂ ਇਹ ਪੇਟ ਦੇ ਖੋਲ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਪੇਟ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਗੁੱਦੇ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 1.5 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਰਿਆਸਤ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੇ ਨਵਾਬੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਾਹੀ ਮਕਬਰਿਆਂ ਸਰਹਿੰਦੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਰੀਬ ਅੱਠ ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਕਬਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਹੇ ਨਵਾਬ, ਨਵਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਗ਼ਮਾਂ, ਨਵਾਬ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਅ, ਰਿਆਸਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਨਵਾਬੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਉੱਚ ਅਹਿਲਕਾਰ ਦਫ਼ਨ ਹਨ।
ਇਹ ਮਕਬਰੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ, ਨੁਸਰਤਖ਼ਾਨੀ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾਖ਼ਾਨੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਕਬਰਸਤਾਨ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਮਕਬਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ’ਚ ਤੁਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨਵਾਬ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਇੱਥੇ ਮਕਬਰਾ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਨਵਾਬਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਜਮਾਲ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਭੀਖਣ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਉਮਰ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਅਸਾਦੁੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਅਤਾਉਲਾਹ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਵਜ਼ੀਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਅਮੀਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਮਹਿਬੂਬ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇ ਮਕਬਰਿਆਂ ’ਤੇ ਛੱਤ, ਗੁੰਬਦ ਜਾਂ ਮੀਨਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਵਾਬ ਸਿਕੰਦਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਮਕਬਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ।
ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਗੁੰਬਦ, ਚਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ’ਤੇ ਛੋਟੇ ਮੀਨਾਰ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿੜਕੀਦਾਰ ਬਰਾਮਦੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜਾਲੀਆਂ ਇਸ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਫਸੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਵਾਬ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਨਵਾਬ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਇਫ਼ਤਖਾਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਹੀ ਲੰਬਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ’ਤੇ ਗੁੰਬਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਕਰੀਟ ਦਾ ਲੈਂਟਰ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਮਕਬਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਮਕਬਰਾ ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਰਾਮਦੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਪੌੜੀਆਂ, ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗੋਲ ਗੁੰਬਦ ਤੇ ਸੀਮਿੰਟ ਦੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਲੀਆਂ, ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ’ਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਤਵੀਜ਼ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹਨ।
ਇੱਥੇ ਹੀ 1982 ਵਿੱਚ ਬੇਔਲਾਦ ਫ਼ੌਤ ਹੋਏ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉਪਰੰਤ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਇਫ਼ਤਖਾਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, 2008 ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਤ ਹੋਈ ਨਵਾਬ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਅਸਗਰੀ ਬੇਗ਼ਮ ਸਾਹਿਬਾ, ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਰਾਜਾ ਜਾਫ਼ਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਫ਼ੌਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਲਤਾਫ਼ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਦੀ ਕਬਰ ਵੀ ਇਸ ਮਕਬਰਾ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਨਵਾਬੀ ਖਾਨਦਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਹੀ ਮਕਬਰਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤੇ ਮਤਵੱਲੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਤਵੱਲੀ ਹਾਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਨਸੀਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਹੂਮ ਨਵਾਬ ਸਿਕੰਦਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮਦੇਵੀ ਰੋਡ ਸਥਿਤ 80-85 ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਮਕਬਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਵਾਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਮਤਵੱਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਕਬਰਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਸਕਣ।
ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਕਬਰਿਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਦਿੱਖ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਠਾਨ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੋਰਾਨ ਏਥੋਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਅੱਜ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਇਆਜ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 1657 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਉਸਾਰਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰਿਆਸਤ ਪੈ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਤਕਰੀਬਨ ਕੀੜਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਛੋਂ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੈਟਾਮੈਰੀਕਲੀ ਸੈਗਮੈਂਟਿਡ ਸਰੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਲੰਬੀਆਂ ਟੋਹਣੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮੂੰਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਰ ਟੁਕੜੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਲੱਤਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਂਟੀਪੀਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਈ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ-ਥੱਲੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਵਾਲੀ ਟੁਕੜੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰਲੀ ਟੁਕੜੀ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਲੰਬਾਈ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਟੋਹਣੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਥੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੂੰਹ ਦੇ ਥੱਲੇ ਉੱਚਾ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੰਨਖਜੂਰੇ ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 30 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਿੱਲ੍ਹੀਆਂ, ਸਲ੍ਹਾਬੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਰੂੜੀਆਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਗਲੇ-ਸੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਤਲੀ ਮੋਮ ਦੀ ਪਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਰ ਕੰਨਖਜੂਰਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਇੱਕ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਪੱਤਿਆਂ ਹੇਠ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਨਸੂਰ ਸਈਦ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਲ ਸਾਗਨ ਦੇ ਕੌਸਮੌਸ, ਜੈਕਬ ਬਰੋਨੋਵਸਕੀ ਦੀ ਅਸੇਂਟ ਆਫ਼ ਮੈਨ ਅਤੇ ਬਰਟੋਲਟ ਬ੍ਰੇਖਟ ਦੀ ਗੈਲੀਲੀਓ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਅਪਵਾਦ ਅਤੇ ਨਿਯਮ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਸ਼ੈਜ਼ਵਾਨ ਦਾ ਚੰਗਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਟਾਕਯਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੋਨ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਕਰਾਚੀ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾਕਰਤਾ ਸੀ।
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਹਿਰਾ ਕਾਜ਼ਮੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹਸੀਨਾ ਮੋਇਨ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਆਹਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1991 ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜ਼ਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਦੀ ਸਿਤਾਰਾ ਔਰ ਮੇਹਰੁਨਿਸਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੀਆ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਟਾਰਡਮ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਦਸਤਕ 1988 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।
ਇਹ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਵਰਕਰਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸੀ।
ਸਾਨੀਆ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰਾਂ, ਭੀੜ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਸਾਨੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸੇਂਟ ਜੋਸੇਫ ਕਾਨਵੈਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕਲੀਨਿਕਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਈਸੀਐਚਐਸ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰਜ਼ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਹਿਦ ਸ਼ਫਾਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਹਮ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ 'ਤੌ ਦਿਲ ਕਾ ਕਿਆ ਹੂਆ' ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ 'ਕਿਤਨੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਬਾਕੀ ਹੈ' ਦੇ ਕਈ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਹਾਬ ਖਾਨ, ਸ਼ਮੂਨ ਅੱਬਾਸੀ, ਇਸਮਤ ਜ਼ੈਦੀ, ਸੋਨੀਆ ਹੁਸੈਨ, ਬਦਰ ਖਲੀਲ, ਖਾਲਿਦ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਸਨਾ ਅਸਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸਾਨੀਆ ਸਈਦ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੰਗਮੰਚ, ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ 'ਦਸਤਕ' ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਂ ਦੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰੁਪ ਨੂੰ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗਰੁਪ 1988 ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸਦਕਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
1992 ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਕਥਾ ਰਖਿਆ।
ਸਾਨੀਆ ਦੀ ਮਾਂ, ਆਬਿਦਾ ਸਈਦ ਇੱਕ ਮੌਂਟੇਸੋਰੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸੀਡਲਿੰਗ ਮੌਂਟੇਸਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 1982 ਵਿੱਚ, ਸਾਨੀਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਨਸੂਰ ਸਈਦ ਨੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਸਤਕ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮਦਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕਰ ਰਿਸਿਸਟੈਂਸ ਲੀਗ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਲਈ ਗਾਹਕੀ ਮੰਗੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਗੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਸੂਫੀਰੇਟ ਅਖਬਾਰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਮਈ 1911 ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਪੈਲਥੋਰਨ ਪੈਟੀ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਕੋਚ, ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਬਦਲੇ 3 ਡਾਲਰ ਦਾ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਫੀਸਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਲੀਫ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ 14 ਸ਼ੀਲਿੰਗਾਂ ਦਾ ਗੈਰ-ਭੁਗਤਾਨ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵਸੂਲਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਹੀਰੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
13 ਦਸੰਬਰ 1913 ਨੂੰ ਉਹ ਅਤੇ ਡਬਲਯੂਟੀਆਰਐਲ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੱਤੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ।
ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟਰ ਫੜਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਚ. ਐੱਸ. ਐੱਸ.ਕੇ ਐਥ ਦੀ ਕਾਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, "ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿਓ!" ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਅਰਾਜਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਬੰਬਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣਾਉਣਾ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ।
1909 ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੰਖੁਰਸਟ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਐਨਾ ਦੁਗਦਾਲੇ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ; ਐਮਮੇਲਿਨ ਪੰਖੁਰਸਟ ਨੇ 1889 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਲੀਗ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
1909 ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਅੰਨਦਾਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਾ ਜਾਰਜ ਪੰਜਵੇਂ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਸਾਡੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਕੜ ਨਹੀਂ ਹੈ?"
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ, ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਰੁਚੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਕੋ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।