polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਰਵਾਲਡ ਡਾਹਲ ਦਾ ਜਨਮ 1916 ਵਿੱਚ ਵਿੱਲਾ ਮੈਰੀ, ਫੇਅਰਵਾਟਰ ਰੋਡ, ਲਲੈਨਡਫ, ਕਾਰਡਿਫ, ਵੇਲਜ਼, ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇਜਿਅਨ ਮਾਪਿਆਂ, ਹਰਾਲਡ ਡਾਹਲ ਅਤੇ ਸੋਫੀ ਮੈਗਡੇਲੀਨ ਡਾਹਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਡਾਹਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਾਰਵੇ ਵਿਚ ਸਰਪਸਬਰਗ ਤੋਂ ਯੂਕੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਕਾਰਡਿਫ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਡਾਹਲ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਪੋਲਰ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਰਵਾਲਡ ਐਮੰਡਸੇਨ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਡਾਹਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਲੂਥਰਨ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਚਰਚ, ਕਾਰਡਿਫ ਵਿਖੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਡਾਹਲ ਦੀ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਣਭਾਵਨਾਤਮਿਕ, ਭਿਆਨਕ, ਅਕਸਰ ਗੂੜ੍ਹੇ ਕਾਮਿਕ ਮੂਡ ਵਾਲਿਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਖਲਨਾਇਕ ਬਾਲਗ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਹਿਮਦਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਕ ਅੰਤਰੀਵ ਨਿੱਘ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਡਾਹਲ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੇਮਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਜਾਇੰਟ ਪੀਚ, ਚਾਰਲੀ ਐਂਡ ਦ ਚਾਕਲੇਟ ਫੈਕਟਰੀ, ਮਟਿਲਡਾ, ਦ ਵਿਚਜ਼, ਫੈਂਟਾਸਟਿਕ ਮਿਸਟਰ ਫੌਕਸ, ਦ ਬੀਐਫਜੀ, ਦ ਟਵਿਟਸ ਅਤੇ ਜਾਰਜ'ਜ ਮਾਰਵਲਸ ਮੈਡੀਸਨ।
ਰਵਾਲਡ ਡਾਹਲ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਪਟਕਥਾਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਸੀ।
ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 25 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਬਰਟ ਜੇਮਸ ਫਿਸ਼ਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।
14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਐਸ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣ ਗਏ।
ਉਸ ਨੇ 1970 ਦੇ ਇੰਟਰਜ਼ੀੋਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ 3½ ਪੁਆਇੰਟ ਮਾਰਜਿਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਗੇੜ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਚ 6-0 ਦੇ ਸਕੋਰ ਸਨ।
ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਕੀਵਿਕ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੁਚੀ ਵਧੀ।
ਸ਼ੈਸਲ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾ, ਫਿਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਫੀਡ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਜੀ.ਐਮ. ਅਨਾਤੋਲੀ ਕਾਰਪੋਵ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈਂਗ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਿਫਾਲਟ ਵਜੋਂ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈਸ-ਗਾਰਹਾਰਟ ਫਿਸ਼ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਰਾਰਡੋ ਲੇਸੇਸਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਬਾਇਓਫਿਜ਼ੀਸਿਸਟ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਰੇਜੀਨਾ ਵੇੇਂਡਰ ਫਿਸ਼ਰ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ ਪਰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਰੇਜੀਨਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਰਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਬਣੀ।
ਲੇਖਕ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਦਿਨ, ਇੰਟਰਵਾਰ ਪੀਰੀਅਡ, ਨਾਵਲ ਦੋ ਅਜਨਬੀਆਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਫਾਕਨਰ ਦੇ ਘਰ, ਲਫੇਯੇਟ ਕਾਊਂਟੀ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਕ ਗਲਪੀ ਕਾਊਂਟੀ ਯੌਕਨਾਪਟਾਫਾ ਕਾਉਂਟੀ, ਮਿਸਿਸਿਪੀ, ਜੇਫਰਸਨ ਵਿਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪਲਾਟ ਪਹਿਲਾਂ ਅਲਾਬਾਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਗਰਭਵਤੀ ਵ੍ਹਾਈਟ ਔਰਤ ਲੇਨਾ ਗਰੋਵ ਤੇ ਫ਼ੋਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਨਾ ਆਪਣੇ ਅਣਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਫ਼ੋਕਸ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੇਫਰਸਨ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵਜੋਂ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਾਲੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਨਾਤਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪਲਾਟ ਉਸ ਦੇ ਲੁਕਾਸ ਬੁਰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੇਨਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੇਫਰਸਨ ਨੂੰ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਲੇਨਾ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ।
ਜਿਸ ਔਰਤ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਅਤੇ ਬੁਰਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋਆਨਾ ਬਰਡਨ, ਯੈਂਕੀ ਐਬੋਲੀਸ਼ਨਿਸਟਾਂ ਦੀ ਵੰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਜੈਫਰਸਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੁਰਚ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਸੀਨ 'ਤੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਸ਼ਕ ਬਲੈਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਬੁਰਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਲਈ ਇਨਾਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੇਨਾ ਦੀ ਮਦਦ ਬਾਇਰੋਨ ਬੁੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁੰਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਊਟਕਾਸਟ, ਬਦਨਾਮ ਸਾਬਕਾ ਮਿਨਿਸਟਰ ਗੇਲ ਹਾਈਟਾਵਰ ਕੋਲੋਂ, ਲੇਨਾ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਈਟਾਵਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆ ਵੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗਾਰਡ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਰਚ ਆਪਣੇ ਇਨਾਮ ਦੇ ਬਗੈਰ ਹੀ ਕਸਬਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਗੁਮਨਾਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਹਾਣੀ ਕੁਝ ਸਵਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਟੈਨਿਸੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ਮਿਲੀਆਂ ਸੀ - ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਬੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦਾ ਬਾਪ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇੱਕ ਢਿੱਲੀ, ਅਰੂਪ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਵਰਣਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਫਾਕਨਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਨਸਲ, ਲਿੰਗ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਖੋਜੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਅਣਫਿੱਟ ਹਨ, ਛੇਕੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਗਾਨਗੀ ਹੰਢਾ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਪੁਰੀਤਾਨੀਕਲ, ਪੱਖਪਾਤੀ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਰਲਿਆ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਫਾਕਨਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਫਾਕਨਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਗੋਥਿਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਔਕਸਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਮਾਪਿਆਂ ਰਾਬਰਟ ਅਤੇ ਰਿਵਾਕਾ ਔਕਸਮੈਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਇਫਾ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਹ "ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ" ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦੀ ਜੀ ਦੇ ਬਾਗ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।
1997 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਬਰਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਦਾਸਹ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਗਈ।
ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਟੈਕਨਿਓਨ - ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਡਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਆਰਚੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੋਰਫੇਜੈਨੀਜੇਸਿਸ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖਕੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ "ਪਦਾਰਥਕ ਇਕਾਲੋਜੀ" ਦਾ ਵਾਕੰਸ਼ ਘੜਿਆ।
ਸਟੀਲਿਸਟਿਕ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਕੇਲਾਂ ਤੇ ਸੰਰਚਨਾ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸਚਰਡ ਤਲ, ਅਤੇ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਪਦਾਰਥ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਸਤ ਅਨੁਸਾਰ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਤੀਜੇ ਅਕਸਰ ਪਹਿਨਣ ਜਾਂ ਛੋਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਔਕਸਮੈਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ 3 ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਬਨਾਵਟੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਲੋਨ ਫਰੇਮ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਬੁਣਿਆ ਸਿਲਕ ਪੈਵੀਲੀਅਨ, ਓਸ਼ੀਅਨ ਪੈਵੀਲੀਅਨ, ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਅਧਾਰਿਤ ਫੇਬਰੀਕੇਸ਼ਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜੋ ਕਿਟੋਸਨ ਤੋਂ ਢਾਂਚੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, 3, ਆਪਟੀਕਲੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕੱਚ ਲਈ ਪਹਿਲਾ 3 ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਚ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਅਤੇ 3--ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੇ ਕੱਪੜੇ, ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆੱਫ ਸਾਇੰਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਵਿਖੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੋਆਮਾ ਦੇ ਕਿਊਰੇਟਰ ਪਾਓਲਾ ਐਂਟੋਨੋਲੀ ਨੇ "ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਹਾ ਹੈ", ਅਤੇ ਬਰੂਸ ਸਟਰਲਿੰਗ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ "ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਭਿੰਨ" ਕਿਹਾ।
ਨੇਰੀ ਔਕਸਮੈਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ–ਇਸਰਾਈਲੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਹੈ, ਅਤੇ ' ਅਤੇ ਐਮਆਈਟੀ ਮੀਡੀਆ ਲੈਬ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੈਡੀਏਟਡ ਮੈਟਰ ਰਿਸਰਚ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
2005 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਜੇ. ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਬੋਸਟਨ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸਪੈਨਸਰ ਨੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ, ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿਕਾਸ।
ਪੋਲੀਮੈਥ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਨੈਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ, ਧਰਮ, ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿਆਸੀ ਸਿਧਾਂਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ, ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਚ।
"ਬ੍ਰੇਟਰੈਂਡ ਰਸਲ ਜਿਹੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਨੇ ਵੀ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।
" ਸਪੈਨਸਰ "ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬੌਧਿਕ ਸੀ" ਪਰੰਤੂ 1900 ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਿਆ: "ਕੌਣ ਹੁਣ ਸਪੈਨਸਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ?" 1937 ਵਿੱਚ ਤਾਲੋਕ ਪਾਰਸਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਪੈਨਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਭਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਰਬੀ ਫਿਲਾਸੋਫੋਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦਰ-ਡਾਰਵਿਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਰੈਸਮਸ ਡਾਰਵਿਨ ਅਤੇ ਜੀਨ-ਬੈਪਟਿਸਟ ਲੇਮਰੈਕ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ, ਰੈਵੇਰੈਂਡ ਥਾਮਸ ਸਪੇਂਸਟਰ, ਬਾਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈਨਟਨ ਚਾਰਟਰ ਹਾਊਸ ਦੇ ਵਿਕਵਰ ਨੇ ਸਪੈਨਸਰ ਦੀ ਸੀਮਿਤ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕੁ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਰਥਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ।
ਥਾਮਸ ਸਪੈਨਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫਰਮ-ਫ੍ਰੀ-ਟ੍ਰੇਡ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਸਟੇਟਿਸਟ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਸਪੈਨਸਰ ਇੱਕ ਆਟੋਡਾਇਡੈਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਲਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੋਵਾਂ ਉਮਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਆਦਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸਪੈਨਸਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੌਧਿਕ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਹ 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਬੂਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਸਥਾਪਨਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਰਮਵਾਦੀ ਸਨ।
1848 ਤੋਂ 1853 ਤੱਕ ਉਹ ਫਰੀ-ਟਰੀਟ ਜਰਨਲ 'ਦ ਇਕਨੌਮਿਸਟ' ਦੇ ਉਪ ਐਡੀਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਸੋਸ਼ਲ ਸਟੈਟਿਕਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਢੁਕਦੀ ਹੈ।
1902 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਪੈਨਸਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਿਖਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਾਈ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਕਬਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਲੰਡਨ ਦੇ ਹਾਈਗੇਟ ਕਬਰਸਤਾਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਬਣ ਗਈ।
ਸਪੈਨਸਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਸ਼ਿਆਮਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਵਰਮ ਨੇ ਸਪੈਨਸਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਸ਼ਿਪ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ £ 1,000 ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸਪੈਨਸਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ ਜੋ ਮੇਥਡਿਡਮ ਤੋਂ ਕੈਕਰਵਾਦ ਤਕ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਯੋਹਾਨਨ ਹੇਨਰਿਚ ਪੈਸਟੋਲੋਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਰਬੀ ਫਿਲਾਸੋਫਿਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1783 ਵਿੱਚ ਇਰੈਸਮਸ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸਨ।
ਸਪੈਨਸਰ "ਪ੍ਰਜੀਵਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਫਿੱਟ" ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਫ਼ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਿਜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰਲਜ਼ ਡਾਰਵਿਨ ਦੀ "ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੀ ਮੂਲ" ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕੁਦਰਤੀ ਚੋਣ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਸਪੈਨਸਰ ਨੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਲਾਮਰਕਿਸ਼ਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸਨ।
13 ਦਸੰਬਰ 1999 ਨੂੰ, ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਟਾਖੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਾਲਗ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਭਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚਾਈਲਡ ਲੇਬਰ ਇਰੈਡੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਕਰਕੇ ਸਾਹਸੀ ਏਕਤਾ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇ ਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਾਡਰ ਅਧਾਰਤ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੰਬਈ ਅਧਾਰਤ ਸੰਸਥਾ ਯੂਥ ਫਾਰ ਵਲੰਟਰੀ ਐਕਸ਼ਨ , ਤੋਂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਦਲਿਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਦਲਿਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਮੰਡਲ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ/ਦਲਿਤ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਤਕਰੀਬਨ 1400 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਕੰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 5400 ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਕਰਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਉਜੈਨ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਬੇਦਖਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਹਥੀਂ ਮਲ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਰਵਾਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਲਿਤ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਦਲਿਤ-ਮੁਸਲਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ, ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਕਬੀਰ ਭਜਨ ਮੰਡਲੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਈਸਟਰ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਮੋਜ਼ੇਕ ਭਾਂਡੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਜਾਂ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਕਿ, ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਇਬਰਾਨੀ ਕਲੰਡਰ ਵਾਂਗ ਲੇਨੀਸਲਰ ਕੈਲੰਡਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਨਾਈਸੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਦੋ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ, ਯਹੂਦੀ ਕਲੰਡਰ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਈਸਟਰ ਲਈ ਇਕੋ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਸਨ ਜੋ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਸਨ. ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਲਈ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਸੁੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਸਨ ਇਹ 21 ਮਾਰਚ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਗਠਿਤ ਪੂਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਐਤਵਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ,ਪਰ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ.
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਈਸਟਰ ਈਸਟਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਨੂੰ "ਪਵਿੱਤਰ ਹਫ਼ਤਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - ਇਸ ਵਿੱਚ ਈੱਟਰ ਤਡੁਯੂਮ ਦੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਮੋਂਡੀ ਅਤੇ ਲੌਂਡ ਸਪਪਰ,ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਕ੍ਰੂਸਪੁੱਛੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਿਸੂ ਦੀ ਮੌਤ.ਪੱਛਮੀ ਮਸੀਹੀਅਤ ਵਿੱਚ, ਈਟਰਟੇਡ, ਜਾਂ ਈਸਟਰ ਸੀਜ਼ਨ, ਈਸਟਰ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਤੇਕੁਸਤ ਐਤਵਾਰ ਈਸਟਰਨ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਪਾਸਾ ਦਾ ਮੌਸਮ ਪਾਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਪਰਬ.
ਯਿਸੂ ਦੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੀ ਉੱਠਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਛੁੱਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਵੇਂ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 30 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੈਲਵਰੀ ਵਿਖੇ ਰੋਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਈਸਾ ਨੂੰ ਸੂਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਦੀ ਸਿਖਰ ਹੈ, 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤ , ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ , ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ, ਲੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲੇਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਲੇਖ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਧਾਰਾ,ਲੋਕ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾ ਮੁੱਖ ਚੀ ਜਾਂ ਹੀ ਲੋਕ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਡੰਬਰ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪਾਸਾਰ ਹੈ।
ਲੋਕ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਪਿੱਛੇ ਸਮੂਹਕ ਚਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ।
ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਰੂੜੀ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਕਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਇਤਨੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਰਜਨਾ ਅਸੰਭਵ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੇ ਲੇਖਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵਸਤੂ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਰਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਲੋਕ-ਮਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿੱਜ-ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ,ਨਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ,ਡਾ. ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ,ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ,ਡਾ.ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਅਹੂਜਾ,ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ,ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲੋਕ- ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੀਮਤੀ ਵਿਰਸਾ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਗੀਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਚੇਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਲੋਕ-ਮਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਤਲੰਗੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਤਲੰਗੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕ-ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਸਵਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਗੀਤ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਤੇ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਡਾ.ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਆਹੂਜਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੋਕ-ਵਿਰਸੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੋਕ-ਵਿਰਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਜਿਊਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਥਾ ਰੂਪ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਰਾ ਦੇ ਦੋ ਰੋਚਕ ਰੂਪ ਹਨ 'ਮੁਢੀ ਤੇ ਅਸਲੇ'।
ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ਅਨੋਖਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਢੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਦੰਦ-ਕਥਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ 'ਮੁਢੀ ਅਤੇ ਅਸਲੇ' ਦੋ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਥਾਂ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਇਆ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਿਆਹ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੇ ਦਿਹਾੜੇ ਨਾਲ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਡੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੱਸ ਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਲੋਕਯਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਿੱਥ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਦਾਂ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਕਲਪਨਾ ਉੱਤੇ ਉਸਾਰੀ ਗਈ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਲੋਕ-ਕਲਪਨਾ ਵੱਲ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਹੋਰਨਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ,ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਜਤਿੰਦਰ ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਖੀਵਾਸ ਕਬੀਲਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਘੁਮਦੇ ਰਹੀੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਥਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ , ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਤੀਰੁਨੇਲਵੇਲੀ ਵਿੱਚ. ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਤੀਗਤ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਹੈ. ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਤਿਰੂਨੇਲਵੇਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ 51 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇਸਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਵਾਲੀ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਹੈ.
ਭਾਰਥਨ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੁਹਿੰਮਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਦਿਰਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਟੀ ਹਾਊਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਗਤ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿਰੂਨੇਲਵੇਲੀ ਅਤੇ ਤੁਤੀਕੋਰੀਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 450 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ. ਉਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ "ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਲਿਖਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ. ਉਸਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ, ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਵੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ.
27 ਮਈ 2009 ਨੂੰ ਭਾਰਥਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਥਮੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 11 ਜਨਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਸੁਥਮੱਲੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਕੇ. ਮਧਾਨ, ਐਸ. ਅਯੱਪਨ ਅਤੇ ਐਨ. ਅਯੱਪਨ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਅਦਾਲਤ ਨੇ 3 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ 27 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਹੋਰ ਸੁਣਵਾਈ 25 ਅਗਸਤ 200 9 ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਭਾਰਥਨ ਇਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਮੁੜ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ.
ਮਾਰੀਮੁਤ੍ਤੁ ਭਾਰਥਨ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਮਾਨਵੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਡਿਫੈਂਡਰ ਹੈ. ਉਸ ਨੂੰ ਡੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2012 ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਟੂਲਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ. ਅਜਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਚਲ ਰਹੇ ਇੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਅਧੂਰਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਹੋਇਆ, ਦਿਸਦਾ ਉਹ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਭਾਰਥਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪੱਲਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਲਿਤ ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ. ਦਲਿਤ , ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਟੀਆ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 260 ਮਿਲੀਅਨ ਦਲਿਤ ਹਨ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ.
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਬਾਰੇ ਡਚ ਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਣ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਜੁੱਤੀ ਪਾ ਰੱਖੀ ਸੀ. 2009 ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਿੰਦੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਜਾਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ".
ਭਾਰਥਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਦਾਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਾਇਦਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਦਲਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ".
ਭਾਰਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ "ਨਿਆਇਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸ਼ੱਕੀ ਕੈਦੀ ਦਲਿਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਭਾਰਥਨ ਖੁਦ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾਨਵੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਉਸਤੇ ਲੱਗੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ. ਭਾਰਥਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮੈਂ ਦਲਿਤ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ."
ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਰਥਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ 24 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ.
1953 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਲਾ ਕਲਵੀ ਥੀਟਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਡੀਐਮਕੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਤਿਆਵਾਨੀ ਮੁਥੁ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨੇਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਰਾਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕਜ਼ਾਗਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ, ਥਜ਼ਥਾਪੱਟੂਰ ਮੁਨੇਤਰਾ ਕਜ਼ਾਗਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰਾ ਕਜ਼ਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ 1974 ਤੱਕ ਐਮ. ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਹਰਿਜਨ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ "ਸੌਂਦਰਯ ਵਿੱਚ ਨੇਮ" ਹੈ ਭਾਵ ੳੁਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਹੀ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਹੈ।
ਪੇਟਰ 'ਤੇ ਆਲੋਚਕਾ ਨੇ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ੳੁਸ ਦੇ ਮਤਿ ਦਾ ਕੋਈ ਅਕੱਟ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅੈਂਬਰਕ੍ਰੋਂਬੀ ਦਾ ਮਤ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਵਿਭਿੰਨ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾੳੁਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਗ ਹੈ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੁਭਵ ਰਾਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ, ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸੁਮਿਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀ. ਅੈਚ. ਹਰਫੋਰਡ ਦਾ ਮਤ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਤਨ ਜਾਂ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਨੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ ਹੈ, ੳੁਹ 'ਸਨਾਤਨਵਾਦੀ' ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਅਕਤਤਿਵ ਹੈ, ੳੁਹ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਹੈ।
ਥੀਓਡੋਰਾ ਵਾੱਟਸ-ਡੁਨਟਨ ਦਾ ਮਤ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆੳੁਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਵਿਕ-ਕਰਮ ਵਿਹਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ੳੁਹ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਰਮ ਹੈ।
ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ੳੁਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਵਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਇੱਕ ਅਤਿਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਰਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਦਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਹਰਬਰਟ ਗ੍ਰੀਅਰਸਨ ਦਾ ਮਤ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਾਸੀਸਿਜ਼ਿਮ ੳੁਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਹ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ੳੁਸਨੇ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਯੁੱਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਦਾਚਾਰਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸੁਜੋੜ ਭੰਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ੳੁਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਨਿਰਾ ਕਲਾਸਿਕ ਜਾਂ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਟੀ. ਅੈਸ. ਅੈਲਿਅਟ ਦਾ ਮਤ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਾਸਿਕੀ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ 'ਚ ਇਹ ਹੀ ਅੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸੰਪੂਰਨ ਤੇ ਅਪੂਰਨ, ਪ੍ਰੋੜ ਤੇ ਅਪ੍ਰੋੜ ਅਤੇ ਸੁਸੰਗਠਿਤ ਤੇ ੳੁਘੜੇ-ਦੁੱਘੜੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ੳੁਸ ਨੇ ਕਲਾਸਿਸਿਜ਼ਿਮ ਦੇ ਵਡਿਤਣ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਨੰਗਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰਚਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੋੜ ਰਚਨਾ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੈਫ. ਅੈਲ. ਲੀਵਿਸ ਦਾ ਮਤ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਜਦੋਂ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੀਮਤਾ ਵਿਛੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਲਾਸਿਸਿਜ਼ਿਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਆਪਣੀ ਫੁਹੜੀ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਮੁੜ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਪੈਟਰਨ, ਕ੍ਰਮਬੱਧਤਾ,ਸਮਤੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਹੈ, ਮੈਦਾਨ ਮੱਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਵਿਅਕਤੀਗਤਤਾ ਦਾ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਆਰ. ਏ. ਸਕਾਟਜੇਮਸ ਦਾ ਨਿਰਣਾ:-ੳੁਸ ਨੇ ਜੋ ਕਿਤਾਬ " " ਲਿਖੀ, ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਸੌਂਦਰਯ ਦੇ ਇਸ ਲੋਕ ਜਗਤ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਵਛੰਦਤਾਵਾਦ ੳੁਸ ਪਰਾਜਗਤ ਨਾਲ ਸੁਲਝਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਕ੍ਰਮ, ਪ੍ਰਸਾਦ, ਤੇ ਸੁਡੌਲਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਚਪਲਤਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ।
ਅੈਫ. ਅੈਲ. ਲੁਕਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ:-ਲੁਕਸ ਨੇ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਅੈਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਭਿਧਾਰਨਾਵਾਂ ਇਡ , ਈਗੋ ਤੇ ਸੁਪਰਈਗੋ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲਾਸਿਸਿਜ਼ਿਮ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ੳੁੱਤਮ ਅਵਸਥਾ ਭਾਵ "ਸੁਪਰਈਗੋ" ਵੇਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੈਲੀਡੇ ਦਾ ਮਤਿ:-ੳੁਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ-ਮਨ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਛੋਹ ਭਾਵੁਕ ਤੇ ਰਚਨਾ-ੳੁਸਾਰੀ ਤਰਕ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਚਨਾਂ ਕਲਾਸਿਕ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ 320 ਤੋਂ 30 ਪੂ.ਈ. ਤੱਕ ਦਾ ਕਾਲ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ੳੁੱਠੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਰੂੜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਹੋਮਰ ਤੋਂ ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ ਤੱਕ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਵੱਲ ਪਰਤੇ।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨਵਾਦ ਦੀ ਪਤੜ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਅਗਸਤਸ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਇਸੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੈਸਕਾਲੀਸ-ਸੋਫੋਕਲੀਜ਼-ਯੂਰਿਪੀਡੀਜ਼ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਲਾਸੀਸਿਜ਼ਮ ਦੀ ਮਾਣਹਾਨੀ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਅਤ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਣ ਤੱਕ ਦਾ ਕਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮੀਖਿਆ ਕਾਰ ਆਰ. ਏ. ਸਕਾਟਜੇਮਸ ਅਨੁਸਾਰ "ਅਨ੍ਹੇਰਾ ਯੁਗ" ਹੈ ਕਿੳੁਂਕਿ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਤੋਸ਼-ਜਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ "ਦਾਂਤੇ" ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ 'ਡਿਵਾਇਨ ਕਮੇਡੀ' ਨਾਲ ੳੁੱਭਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭਾੳੁਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 'ਕਾਵਿ ਵਿਅੰਜਨਾ' ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।