polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਹਲ ਪੋਂਇਟ ਐਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਹ ਲੀਨਾ ਕੁੱਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫੋਰਮੈਨ ਰਾਬਰਟ ਐਡਵਰਡ ਹਲ. ਉਸਨੇ 1954 ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਵੁੱਡਸਟੌਕ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਲਈ ਜੂਨੀਅਰ ਬੀ ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੇਲਲੇਵਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਹਾਕੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਹੌਲ ਨੇ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਨੂੰ 1955 ਦੇ ਸੁਥਰਲੈਂਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਓਨਟਾਰੀਓ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਾਇਆ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਓਨਟਾਰੀਓ ਹਾਕੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗਾਲਟ ਬਲੈਕ ਹਾਕਸ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨਜ਼ ਟੀਪੀਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਜੋ ਕਿ 187 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1957 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬਲੈਕ ਹਾਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ.
ਰਾਬਰਟ ਮਾਰਵਿਨਹਲ, ਓਸੀ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਾਬਕਾ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਵਾਲ਼ੇ, ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਦੌੜਨ ਦਾ ਅੰਤ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਕੇਟਿੰਗ ਦੀ ਗਤੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚ ਵੇਗ ਤੇ ਟੋਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਨਾਮ 'ਦਿ ਗੋਲਡਨ ਜੈੱਟ' ਦਿੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਕਿ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸਫੋਟਕਤਾ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
ਫਲੈਟ ਰੇਸਿੰਗ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਓਵਲ ਟ੍ਰੈਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੋ ਪੁਆਇੰਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਘੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੰਪ ਰੇਸਿੰਗ, ਜਾਂ ਜੰਪ ਰੇਸਿੰਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਟੀਪਲਚੇਜ਼ਿੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੰਟ ਰੇਸਿੰਗ, ਜਿੱਥੇ ਘੋੜੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।
ਸੰਜਮ ਰੇਸਿੰਗ, ਜਿੱਥੇ ਘੋੜਾ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਡਰਾਈਵਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
ਘੋੜਾ ਰੇਸਿੰਗ ਇੱਕ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਖੇਡ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਮਿਥੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਜੌਕੀਜ਼ ਤੱਕ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਘੋੜਾ, ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੋਰਸ ਜਾਂ ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹਨ।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਦੀ ਦੌੜ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੇਸਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰੇਸਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਥਾਪਤ ਰੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਉਦਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਡ ਸੱਤ ਰੇਸਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੌਂ ਰੇਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਸ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਬਦਲਾਵ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਦੌੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣਾ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੂਰੀਆਂ ਤੇ ਚੱਲਣਾ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਟਰੈਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੈਟਸ ਵਿੱਚ ਦੌੜਨਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੌੜ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਰਫ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੇਸਿੰਗ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜੂਏ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ $ 115 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੰਡੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕੀਤੀ।
ਖਾਸ ਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਲਾਲ ਚੰਦ ‘ ਮੁਤੀ ਕਾਮਝੌਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਚੰਡਕਾ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ।
ਕੁੱਲ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੰਦ ਦੀ ਮਾਲਕੀਤ ਕਾਫੀ ਧਰਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਹੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ।
ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸੇਵ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਭਾਵ ਸਿੱਖ ਸਜ਼ ਗਏ ।
ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਸੰਦਾਂ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਟਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।
ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਚੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਖਨੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਨਾਲ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਨ 1672 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵੱਲ ਗਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ , ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ 11 ਜੁਲਾਈ, 1675 ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ,ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਦਿਆਲ ਦਾਸ, ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਵੀ ਸਨ।
ਰਾਚੇਲ ਕਾਰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਈ, 1907 ਨੂੰ ਪੇਂਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਸਪਰਿੰਗ ਡੇਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਾਰਮ, ਜੋ ਪਿਟੱਸਬਰਗ ਤੋਂ ਐਲੇਗੇਨੀ ਰਿਵਰ ਤੱਕ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਮਾਰੀਆ ਫ੍ਰਾਇਜ਼ਰ ਦੀ ਅਤੇ ਰੋਬਰਟ ਵਾਰਡਨ ਕਾਰਸਨ, ਇੱਕ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੇਲਸਮੈਨ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਆਵੇਦਕ ਪਾਠਕ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੱਪੀ।
ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੇਂਟ ਨਿਕੋਲਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ , ਬੈਟ੍ਰਿਕਸ ਪੋਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਜੀਨ ਸਟ੍ਰੈਟਨ-ਪੌਰਟਰ ਦੇ ਨਾਵਲ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰਮਨ ਮੇਲਵਿਲ, ਜੋਸਫ਼ ਕਨਰਾਡ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਲੂਈਸ ਸਟਵੇਨਸਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਸ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਮ ਥਰਿੱਡ ਸੀ।
ਕਾਰਸਨ ਨੇ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸਪਰਿੰਗਡੇਲ'ਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਨੇੜਲੇ ਪਾਰਨਾਸੁਸ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ 1925 ਵਿਚ 45 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਅਵੱਲ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਾਰਸਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਯੂ.ਐਸ. ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਸ਼ਰਇਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ 1950 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਲੇਖਕ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ 1951 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ "ਦ ਸੀਅ ਆਰਾਉਂਡ ਅਸ" ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ।
ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਕਿਤਾਬ "ਦ ਐਜ ਆਫ ਦ ਸੀਅ" ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 'ਅੰਡਰ ਦ ਸੀ ਵਿੰਡ' ਦੇ ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਸਕਰਨ ਵੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਿਕੜੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰਾਚੇਲ ਲੂਇਸ ਕਾਰਸਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ "ਸਾਇਲੈਂਟ ਸਪਰਿੰਗ" ਨਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਕਸ ਫਰਡੇਨੈਂਡ ਸ਼ੈਲਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ ਜੋ ਵਰਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਕੈਲੇਰ ਨੇ ਵਰਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਐਡਮੰਡ ਹਸਰਲ ਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਅਤੇ ਜੋਸੇ ਓਰਤੇਗਾ ਵਾਈ ਗੈਸੇਟ ਨੇ "ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਫਿਰਦੌਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ" ਕਿਹਾ।
1928 ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰਟਿਨ ਹੈਡੇਗਰ ਨੇ ਓਰਤੇਗਾ ਵਾਈ ਗੈਸੇਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸ਼ੈਲਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਅਜੋਕੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ, ਸਗੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
1954 ਵਿਚ, ਕਰੋਲ ਵੋਇਜਤਾਇਲਾ,ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੌਲ ਨੇ "ਮੈਕਸ ਸ਼ੈਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਐਥਿਕਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਲੰਕਣ।
ਉਸਨੇ ਬਰਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਲਹੇਲਮ ਡਿਲਥੀ, ਕਾਰਲ ਸਟੈਂਪ ਅਤੇ ਜੌਰਜ ਸਿੰਮਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ, ਸ਼ੈਲਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਵਹਾਰਵਾਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਤਕੜੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ।
ਮੈਮੈਕਸ ਸ਼ੈਲਰ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਅਗਸਤ 1874 ਨੂੰ ਮਿਊਨਿਖ਼, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੂਥਰਨ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਰਥੋਡਕਸ ਯਹੂਦੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਕ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ 1921 ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਗ਼ੈਰ-ਵਚਨਬੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
1921 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਅਤੇ ਜੂਡੋ-ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਰੱਬ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੈਲਰ ਨੇ 1929 ਵਿਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ 1928 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਚਨਚੇਤ ਮੌਤ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
1924 ਵਿਚ, ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ , ਸ਼ੈਲਰ ਨੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਮੁੱਢਲੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ।
ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਸਾਰਾਹ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾਹ ਨਾਲ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਇੱਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਉੱਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੌੜ ਦੌਰਾਨ ਕਾਈਲ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਉੱਪਰ ਬੰਬ ਸੁੱਟਦੇ ਵੇਲੇ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੜਕੀ ਹੋਈ ਸਾਰਾਹ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਨੂੰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਉੱਪਰੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਟਰੱਕ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਕਾਬੂ ਗਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਇੱਕ ਟੈਂਕ ਟਰੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਾਈਲ ਟੈਂਕਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਧਮਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਉੱਪਰਲੀ ਚਮੜੀ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪਾਈਪ ਬੰਬ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉੱਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਾਰਾਹ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਈਲ ਆਪ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰਾਲਿਕ ਪਰੈਸ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਈਲ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਨੈਟਵਰਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਕਾਈਨੈੱਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸਰਵਨਾਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸਾਰਾਹ ਦਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਜੌਨ ਕੌਨਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਸਕਾਈਨੈੱਟ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ।
ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਇਨਸਾਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਗਾਰ ਤੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਕਾਈਨੈੱਟ ਨੇ ਇੱਕ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਜੌਨ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਫ਼ੌਜੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਾਤੂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਾ ਜਿਊਂਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇ।
ਦ ਟਰਮੀਨੇਟਰ 1984 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜੇਮਜ਼ ਕੈਮਰੂਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਸਾਰਾਹ ਕੌਨਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲੜੇਗਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਵੇਗਾ।
ਮਾਈਕਲ ਬੀਹਨ ਨੇ ਕਾਈਲ ਰੀਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਿਪਾਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੌਨਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਤੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਗੇਲ ਐਨੀ ਹਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਹੈਮਡੇਲ ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਜੌਨ ਡੇਲੀ ਅਤੇ ਡੈਰੇਕ ਗਿਬਸਨ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਦ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬੌਕਸ ਆਫ਼ਿਸ ਤੋ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸਿਖ਼ਰ ਤੇ ਰਹੀ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਕੈਮਰੂਨ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਉਚਾਈਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਵਾਜ਼ਨੈਗਰ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਵੀ ਹੋਰ ਪੁਖ਼ਤਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਗਤੀ, ਐਕਸ਼ਨ ਸੀਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਵਾਜ਼ਨੈਗਰ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੋਈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਕਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਬਣਾਏ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਟਰਮੀਨੇਟਰ 2: ਜੱਜਮੈਂਟ ਡੇ, ਟਰਮੀਨੇਟਰ 3: ਰਾਈਜ਼ ਔਫ਼ ਦ ਮਸ਼ੀਨਸ, ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਸਾਲਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਜੈਨੇਸਿਸ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ, ਕੌਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਔਫ਼ ਕੌਂਗਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਰਜਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਤੋਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿੰਡਾ ਹੈਮਿਲਟਨ, ਸਾਰਾਹ ਕੌਨਰ, ਜਿਹੜੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲੀਡਰ ਜੌਨ ਕੌਨਰ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪੌਲ ਵਿਨਫ਼ੀਲਡ, ਐਡ ਟਰੈਕਸਲਰ, ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਜਿਹੜਾ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲਾਂਸ ਹੈਨਰੀਕਸਨ, ਹਾਲ ਵੁਕੋਵਿਚ, ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਸਾਰਜੈਂਟ, ਜਿਹੜਾ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਲ ਬੋਏਨ, ਡਾਕਟਰ ਪੀਟਰ ਸਿਲਬਰਮੈਨ, ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ।
ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਕਾਈਲ ਰੀਸ, ਇੱਕ ਇਨਸਾਨੀ ਫ਼ੌਜੀ 2029 ਤੋਂ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਆਉਣ ਸਾਰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਕੌਨਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਤਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਸਾਰਾਹ ਕੌਨਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨ੍ਹਾਈਟ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਾਈਲ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਕਾਰ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਈਲ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਿੱਛੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਰਮੀਨੇਟਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਈਲ ਅਤੇ ਸਾਰਾਹ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਈਪ ਬੰਬ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਈਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੌਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਤੋਂ ਵੇਖਣ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਗਰਭਵਤੀ ਸਾਰਾਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਣਜੰਮੇ ਲੜਕੇ ਜੌਨ ਲਈ ਆਡੀਓ ਟੇਪਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪਰ, ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਉਸਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਉਹ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ "ਬੇਬੀ ਟੈਕਸੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ "ਸੀ.ਐਨ.ਜੀ" ਆਪਣੇ ਈਂਧਨ ਸਰੋਤ, ਕੰਪਰੈੱਸਡ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਕਾਰਨ) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਸਪੀਡ ਕਾਰਨ।
ਉਹ ਤੰਗ, ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਸੜਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਢਕਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੀਟ-ਮੈਟਲ ਬਾਡੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਪਹੀਏ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਫਰੇਮ ਹੈ; ਡਰਾਪ-ਡਾਊਨ ਸਾਈਡ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨਵਸ ਛੱਤ; ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਲਈ ਮੋਹਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੈਬਿਨ , ਹੈਂਡਲਬਾਰ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਲ, ਮੁਸਾਫਿਰ, ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੋਹਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਥਾਨ।
ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੁਕ-ਟੁਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਪਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਲਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਉਪ ਉਪ੍ਰੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ।
1947 ਵਿੱਚ ਪਿਰਾਗਿਓ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਅਤੇ ਵੈਸਪਾਏ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਆਰਡੀਨੋ ਡੀ ਅਸੈਕਾਨਿਓ ਨੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਜੰਗੀ ਆਰਥਿਕ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪਹੀਆ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦਾ ਦਹਾਹਾਟਸੂ ਮਿਡੈਗ ਦੇ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ 1957 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ, ਰਵਾਇਤੀ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਰਿਕਸ਼ੇ ਦਾ ਮੋਟਰ ਵਿਕਸਿਤ ਰੂਪ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਜਾਂ ਕੌਮੀਅਤ ਅਕਸਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ- ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ: ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਕੌਮੀਅਤ ਅਤੇ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ।
ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਜਾਂ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ , ਕਸਟਮ ਜਾਂ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੁਤਬਾ ਹੈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜਿਸ ਰਾਜ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੇਟਲੈਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਜੇ ਵਧੇਰੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇਗਾ"।
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਉਕਸਾਇਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀਪਸੰਦ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਸਨ।
ਖੈਰ, ਸਟੋਨ ਇੱਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਚਰਡ ਕਾਹਨ ਅਤੇ ਜੈਰਲਡ ਸ਼ੋਵ ਨਿਗਰਾਨ ਮਿਲੇ।
ਪਰ, ਸਟੋਨ ਦੇ ਗਿਣਾਤਮਕ ਮਨ ਨੂੰ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਸਟੋਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਕੌਲਿਨ ਕਲਾਰਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕੌਲਿਨ ਨੇ ਕੌਮੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਟੋਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੇ ਸਟੋਨ ਨੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਟੋਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਟੋਨ ਅਤੇ ਕਲਾਰਕ ਫਿਰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਏ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਬੱਚਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਲਾਈਵਡੇਨ ਪਲੇਸ ਅਤੇ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਆਉਣ ਤੱਕ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਵਿਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਤੋਂ, ਉਹਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ: ਮਲਾਇਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ।
ਇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1931 ਵਿਚ ਕੈਮਬਰਿਜ ਦੇ ਗੌਨੇਵਿਲ ਅਤੇ ਕਾਇਸ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
1936 ਵਿੱਚ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਲੌਇਡ ਦੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਟੋਨ ਨੇ ਜੇਮਜ਼ ਮੀਡ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਅੰਕੜਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਯੂਕੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕੁੱਲ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੌਮੀ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਰਜ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਟੋਨ ਅਤੇ ਮੀਡ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ 1941 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕੌਮੀ ਆਮਦਨ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਮੀਡ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਸਟੋਨ।
ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਫਤਰ , ਕੇਂਦਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਸਟੋਨ ਜੌਨ ਮੇਨਾਰਡ ਕੇਨਜ਼ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਰ ਜੌਹਨ ਰਿਚਰਡ ਨਿਕੋਲਸ ਸਟੋਨ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਸਕੂਲ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਮਾਡਲ ਜਿਸ ਨੇ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਰਥਰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਫਰਵਰੀ 1788 ਨੂੰ ਡੈਨਜ਼ੀਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵਪਾਰੀ, ਹੈਨਰਿਖ਼ ਫਲੋਰਿਸ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ, ਜੋਹਾਨਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਰਵਾਰ ਹੈਮਬਰਗ ਰਹਿਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰੋਸ਼ਨਖਿਆਲੀ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪਰੂਸੀਅਨ ਅਨੈਕਸੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਨਜ਼ਿਗ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਸਮਝਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਰਥਰ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵਪਾਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਰ ਨੇ ਖ਼ੂਬ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਰਥਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਰਥਰ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਵਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਰਥਰ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਠੋਸਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹੈਨਰਿਖ਼ ਨੇ ਆਰਥਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ: ਮੁੰਡਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਸਿਖੇਗਾ, ਜਾਂ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਆਰਥਰ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦੁਨੀਆਵੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਸਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਨ੍ਹੀ ਅਤੇ ਅਮਿੱਟ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਮਾਨੂਏਲ ਕਾਂਤ ਦੇ ਅਗੰਮੀ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਰਮਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਨ ਪੋਸਟ-ਕਾਂਤੀਅਨ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਪਹਿਲੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕੰਮ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋਏ ਸਾਂਝ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ੋਪਨਹਾਹੋਅਰ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਮਰਨ-ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ।
ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ 19 ਵੀਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣਾ ਸੀ।
ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਨੀਤਸ਼ੇ, ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ, ਲੀਓ ਟਾਲਸਟਾਏ, ਲੁਡਵਿਗਵਿਟਗਨਸ਼ਟਾਈਨ, ਐਰਵਿਨ ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ, ਕਾਰਲ ਹਾਈਨਰਿਖ਼ ਉਲਰਿਚਸ, ਓਟੋ ਰੈਂਕ, ਗੁਸਤਾਵ ਮਾਲਰ, ਯੋਸਿਫ਼ ਕੈਂਪਬੈਲ, ਐਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ,ਕਾਰਲ ਜੁੰਗ, ਥਾਮਸ ਮਾਨ, ਐਮਿਲ ਜ਼ੋਲਾ, ਜਾਰਜ ਬਰਨਾਰਡ ਸ਼ਾਅ, ਹੋਰਹੇ ਲੂਈਸ ਬੋਰਹੇਸ ਅਤੇ ਸੈਮੂਅਲ ਬੈਕਟ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕਤਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕਾਵਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਵਿ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।
ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਨੁਕਤਾ-ਇ-ਨਜ਼ਰ ਤੱਥਮੂਲਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਕਿ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਤੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਕਰਣ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ।
ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਇਨੇਖੇਜ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਪਰ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਵੀ ਝੁਠਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕਵੀ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣਾਕਾਰ ਜਾਂ ਨਕਲਚੀ ਆਖ ਕੇ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਵੀ ਕਵੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ।
ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਤੱਤਾਂ, ਉਪਅੰਗਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਮੁਤਾਲਿਆ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਵਿਕ ਮੌਲਿਕ ਸਵਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਇੰਸੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੌਰ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸਭ ਕੁੱਝ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਿਸੇ ਬਹਿਸ ਦੀ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ।
ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਵੇਚਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ ਤੇ ਅਸਲੋਂ ਨਵੀਂ ਤੇ ਮੌਲਿਕ ਬੁਨਿਆਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪਲੈਟੋ ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਅਨੁਕਰਣਾਤਮਕ ਕਲਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵੇਚਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪਲੈਟੋ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸੱਚ ਦੇ ਅਨੁਕਰਣ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਹੈ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਇਸੇ ਅਨੁਕਰਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਲੋਂ ਨਵੇਂ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸ ਦੇ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕਰਣ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੁਚੀ ਹੈ।
ਇਹ ਰੁਚੀ ਦੋ ਖ਼ਾਸ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਨ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਅਨੁਕਰਣ ਦੀ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆਦਿਮ ਕਾਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸੁਮੇਲ ਤੇ ਲੈਅ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮਨੁੱਖ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਰੁਚੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਅਨੁਕਰਣ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਨਵੇਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕਰਣ ਪੁਨਰਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਯਥਾਰਥਕ ਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼ੈ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਥਾਂ ਗੌਰਵਮਈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਇਕੱਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯੂਨਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਾਹਿਤ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਸਭ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 427 ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਸਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜ-ਸਾਸ਼ਤਰ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਝਲਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਨੀਤੀ-ਸਾਸ਼ਤਰ, ਦਰਸ਼ਨ-ਸਾਸਤਰ, ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ-ਸਾਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਫਾਇਦ੍ਰਸ , ਆਯੋਨ , ਰੀਪਬਲਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹਨ।
ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਰਸਤੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਆਯਾਮ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਟਕ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਭਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਵਿਰੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਬਾਰੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰਸਤੂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਚਾਰਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਹੀ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬੇਹਤਰੀਨ ਤੇ ਉਦਾਰ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਾਸਦੀਕਾਰ ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਆਯਾਮ ਕਰਕੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਪਲੈਟੋ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾਵਾ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਗਠਨ ਅਤੇ ਅਨਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਆਦਰਯੋਗ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਸਮਾਜਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਜਾ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਚਿਤਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲਾ ਖੋਟ ਉਭਾਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਲੈਟੋ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਕਲਾ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਆਦਿ ਦੇ ਵਾਂਗ ਅਨੁਕਰਣ ਕਲਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਵੀ ਨਿਮਨ ਪੱਧਰ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਕਿਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀਆ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਵ-ਮਨ ਦੇ ਪਾਸ਼ਵਿਕ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਰਤ "ਰਿਪਬਲਿਕ" ਵਿੱਚ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਕਾਵਿ-ਸੱਚ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਮੂਲ ਸੱਚ ਦਾ ਕਰਤਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਵਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਇਸ ਕਥਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਤੱਥ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ-
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ‘ਅਨੁਕਰਨ’ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਮੇਸਿਸ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕਲਪੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਤਰਕ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਫ਼ਿਰ ਕਾਵਿ ਇਹੀ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤਿ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਲਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਕਲਾ ਦਾ ਸਰੋਤੇ ਉੱਪਰ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਪਲੈਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਸੱਚ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਦੂਰ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ –ਸੱਚ ਦੀ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਨਕਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਭਿੰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦਾ ਅਨੁਕਰਨ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਧੁਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੇਸ਼– ਭੂਸ਼ਾ, ਅੰਗ ਚੇਸ਼ਟਾ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਲਿਖਤ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ।
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਜਨਮ ਈਸਵੀ ਪੂਰਬ 384 ਵਿੱਚ ਸੱਤਗਿਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਿਕੋਮੈਕਸ ਅਭਿਯੁੰਤਸ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰਾਜਵੈਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇ।
ਅਰਸਤੂ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਰੁੱਝ ਗਿਆ ਤੇ ਈਸਵੀ ਪੂਰਬ 368 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਲੈਟੋ ਦੁਆਰਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪੀਠ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਉਵੇਂ ਹੀ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੈਵੀ ਪੁਰਖ ਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਈਸਵੀ ਪੂਰਬ 343 ਵਿੱਚ ਅਰਸਤੂ ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਸਿਕੰਦਰ ਤੇ ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਚੇਲੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਆਪਣੇ 62 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਹੁਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਗਭਗ 400 ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਤੇ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਬਾਰੇ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ, ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਤੇ ਵਸਤੂ ਸੱਚ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਸੰਕਲਪ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਅਰਸਤੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਵੀ ਉਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਸੱਚ ਅਤੇ ਖਾਸ ਸੱਚ।
ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਤੇ ਜੁਗ-ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਰਨਣ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਥੂਲ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਸੱਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦਾ ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।