polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਸ ਦੇ ਅਭਾਵ ਨੂੰ ਵੈਦਰਭੀ, ਅਲਪ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਸ ਨੂੰ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਮੱਧਮ ਸ਼ੇਣੀ ਦੇ ਸਮਾਸ ਨੂੰ ਲਾਟੀ ਅਤੇ ਸਮਾਸ ਬਹੁਲਤਾ ਨੂੰ ਗੌੜੀ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੁਦ੍ਰਟ ਨੇ ਰੀਤੀ ਅਤੇ ਰਸ ਦੀ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਘ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਰਟ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਸਲੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਨਾ ਭਾਮਹ ਵਾਲਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਪਛਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂਂ ਨੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਸਚਿਤ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਿਆਲੰਕਾਰ' ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਸਰੂਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 734 ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਆਰਯਾ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ
ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਰਟ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਅਲੰਕਾਰਵਾਦੀ' ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਜੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੀਪੀਡੀ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਾਤਮਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਮੋਨ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ।
ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਣਾਅ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ, ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਾਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਨਾਖੁਸ਼ਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਪਰੌਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ , ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮੂਡ ਡਿਸਆਰਡਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਣੇਪੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਦਾਸੀ, ਘੱਟ ਊਰਜਾ, ਚਿੰਤਾ, ਰੋਣਾ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ, ਅਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਦੇ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਇੰਟਰਪ੍ਰੋਸਰੈਸਲ ਮਨੋ-ਚਿਕਿਤਸਕ , ਬੋਧਾਤਮਕ ਵਿਹਾਰਕ ਥੈਰੇਪੀ , ਅਤੇ ਸਾਈਕੋਡਾਇਨਾਮੀਕ ਥੈਰੇਪੀ।
ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਬੂਤ ਚੋਣਵੇਂ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ ਰੀਪਟੇਕ ਇਨਿਹਿਬਟਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੋਸਟਪਾਰ੍ਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 15% ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਮੂਡ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਨਵੇਂ ਪਿਤਾਵਾਂ ਉੱਪਰ 1% ਤੋਂ 26% ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਸਾਇਕੋਸਿਸ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਜਨਮ ਦੇ ਲਗਭਗ 8 ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਸਾਇਕੌਸਿਸ, ਪੋਸਟਪਾਰਟਮੈਂਟ ਮੂਡ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 1 ਤੋਂ 2 ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ. ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਪਾਓਲੀਨੀ ਦਾ ਇਨਹੈਰਿਟੈਂਸ ਸਾਈਕਲ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪਓਲੀਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤ੍ਰਿਲੜੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤੀਜੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਲੜੀ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੀ, ਇਸਲਈ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲੱਗਪੱਗ 1,500 ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਬਣ ਜਾਣੀ ਸੀ।
ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਡੀਲਕਸ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਟਾਏ ਹੋਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਣਡਿੱਠ ਕਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ 13 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਬੁਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਛਾਪ, ਐਲਫ੍ਰੈਡ ਏ ਨੌਫ ਬੁੱਕਸ ਫਾਰ ਯੰਗ ਰੀਡਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿੱਕਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 550,000 ਕਾਪੀਆਂ ਵਿੱਕੀਆਂ, ਜੋ ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਯੂਐਸਏ ਟੂਡੇ ਦੀਆਂ 150 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਕਰਕੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਓਲੀਨੀ ਦੀ ਪਾਤਰਾਂ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ।
ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਏਰਗੋਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਜਗਰ ਸਫੀਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਏਰਗੋਨ ਆਖਰੀ ਬਚੇ ਡਰੈਗਨ ਰਾਈਡਰਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਕਿ ਅਲਗਾਏਸੀਆ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਬਰਿਸਿੰਗਰ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ 'ਐਲਡੈਸਟ' ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਕਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੀਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੱਡੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ - ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਲੈਨਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ - ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਹ ਦਾਹਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੋਲੋਟੋਵ-ਰਿਬੇਨਟਰਪ ਪੈਕਟ ਦੇ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਸਰੋਤ ਪੂਰੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਬਜੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ 43 ਤੱਕ ਸੀ।
ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਮਾਸਕੋ ਅਮਨ ਸੰਧੀ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਨਾਲ ਮਾਰਚ 1940 ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ. ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ 11 ਫੀ ਸਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
ਸੋਵੀਅਤ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਕਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਜੰਗ-ਪਹਿਲੋਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਨੇ ਝੀਲ ਲਾਦੌਗਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਕਾਰ ਵਧ ਗਿਆ।
ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਮਾੜੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਐਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜ ਦੇ ਬਾਰੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਛਮੀ ਮੱਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।
ਅੰਤਰਿਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ 15 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਜੂਨ 1941 ਵਿੱਚ, ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰਬਾਰੋਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਜੰਗ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਲੜਾਈ ਸੀ।
ਲੀਗ ਆਫ ਨੈਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਈਸਟਰਨ ਆਈ' ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਸ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਦਰਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਰੈਡਿਫ ਦੁਆਰਾ ਵਿੰਗੇਟ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 10 ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਨਜ਼ ਐਕਸਪੀ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ 35 ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਟ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਰਸ਼ਾਦ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਬੇਪਨਾਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਯਾ ਸਿਦੀਕੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ 2020ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਿਨ ਨਾਰੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ 'ਬੇਹਦ 2' ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਜੈਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ।
ਵਿੰਗੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸਨੇ ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਵਾਰਡਸ, ਬੇਸਟ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਜਿੱਤੇ।
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਨੇ ਸੋਨੀ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਰੁਮਾਂਚਿਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਬੇਹੱਦ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮਾਇਆ ਮਲਹੋਤਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਬਾਲ ਪੇਸ਼ਵਰ ਕਲਾਕਾਰ ਰਾਜਾ ਕੋ ਰਾਣੀ ਸੇ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੁਛ ਨਾ ਕਹੋ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।
ਬੇਪਨਾਹ ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ਦ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਵਿੰਗੇਟ ਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਪਸੰਦ ਆਨਸਕ੍ਰੀਨ ਜੋੜੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਲਾਂਘਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਚਕਾਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਲਾਂਘਾ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਧੀਨ, ਇਹ ਲਾਂਘਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 4.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਹਨ, ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਏ ਤੋਂ ਜਾਣ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਠਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਕੀਕੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਕੇਵਲ ਆਸਥਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਲਾਂਘਾ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਉੱਤੇ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੇ ਖੇਤੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦਾਂ ਮੋਕਲੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਸਬੰਧੀ ਮਤੇ ’ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਸਲਾਮੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਚ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵਜ਼ੀਰੇ ਆਜ਼ਮ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਅੰਤੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ 10 ਦਿਨ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ ਦਿਨ ਬਦਿਨ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਾਣੂ ਰਾਹਦਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਟਿਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਯਾਤਰੀ ਲਾਂਘੇ ਤੇ ਗਏ ਪਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਧਾ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਾਂਘਾ ਖੁਲ੍ਹਣਾ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਟੁੱਟਣ ਨਿਆਈਂ ਹੈ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ਼-ਜੋਲ਼ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲਾਈ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲਾਂਘੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰੰਗਰੂਟ ਮਿਲਣਗੇ।
ਵੀਜ਼ਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਟਰੈਵਲ ਆਥੋਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਅਪਣੀ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਔਨਲਾਈਨ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਣ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਲਾਂਘਾ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤੀ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਜਾਂ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਈ ਟੀਏ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪੁਲੀਸ ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਹਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਮਿਲਣ ਤੇ ਅੋਨਲਾਈਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਫਰ ਕਰ ਲੈਣ ਦੇ 15 ਦਿਨ ਬਾਦ ਦੁਬਾਰਾ ਅਰਜ਼ੀ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਂਘਿਆਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੀਕਾਕਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਕੋਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਲਈ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1999 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਗੈੱਟੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ, ਉਸਦੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਖੇ ਜੇ. ਪਾਲ ਗੈੱਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 661 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਉਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਟਰੱਸਟ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਕਲਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇੲ ਇਹ ਜੇ. ਪਾਲ ਗੈੱਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਦੀ ਗੈੱਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਗੈੱਟੀ ਵਿਲਾ, ਗੈੱਟੀ ਫਾਂਊਂਡੇਸਨ, ਗੈੱਟੀ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਗੈੱਟੀ ਕੰਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯਾਦਗਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਮਾਰਕ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਜੋ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਥਾਈ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਆਬਲਿਸਕ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀ ਦਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਦੋਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ "ਬਹਾਦਰੀ" ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜ, ਨੇਵੀ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਮਿਲਿਟੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤ ਪੰਜ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਇਤਾਲਵੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਕੋਰਾਡੋ ਫੋਰੋਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਥਾਈ ਨਾਮ ਸਿਲਾਪਾ ਭਿਰਸੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਬੁੱਤਕਾਰ ਨੂੰ ਆਬਲਿਸਕ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕ ਨੂੰ "ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਪੰਜਾਹ ਥਾਈ ਸੈਨਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਖੇਤਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਮੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਆਸ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਪਲਾਕ ਫਾਈਬਨਸਨਖਮ ਦੇ ਥਾਈ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਮਾਰਕ 1 945 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਜਸੀ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਿੱਤ ਨੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੂੰ 1941 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥਾਈਆ ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਣਉਚਿਤ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਬਦਨਾਮ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
1940-1941 ਵਿਚ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇੰਡੋਚਾਈਨਾ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਟੱਕਰ ਲੜੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਪੱਛਮੀ ਕੰਬੋਡੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲਾਓਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਜੂਨ 1941 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਕੋ-ਥਾਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਥਾਈ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਫੈਨੋਓਥਾਈਨ ਰੋਡ, ਫਯਾ ਥਾਈ ਰੋਡ, ਅਤੇ ਰਾਚਵਾਲੀ ਰੋਡ ਦੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਟਰੈਫਿਕ ਸਰਕਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਰਟਛਾਵਿਥੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੇਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆਂ।
ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਤੁਮ , ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਕਾਸਮ , ਬੀਵੀ ਨੰ. 1 , ਆਂਖੇ , ਮੈਂ ਹੂੰ ਨਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਇਸਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ, ਮੈਨੇ ਪਿਆਰ ਕਿਊਂ ਕੀਆ?
ਅਤੇ ਫਿਲਹਾਲ . , ਸਮੈ: ਜਦੋਂ ਟਾਈਮ ਸਟਰੀਕਜ਼ , ਚਿੰਗਾਰੀ ਅਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਰੌਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।
ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੇਨ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਲਈ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਐਵਾਰਡਜ਼ 2013 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਨੈਕਲੇਵ 2016 ਵਿਚ, ਆਰਟਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਇੰਟਰਨਲ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਐਕਟਰਸ ਆਫ਼ ਦ ਡਿਕੇੇਡ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸ਼ੁਬੇਰ ਸੇਨ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੰਗ ਕਮਾਂਡਰ ਅਤੇ ਸੁਬਹਰਾ ਸੇਨ ਇੱਕ ਗਹਿਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੁਬਈ ਸਥਿਤ ਸਟੋਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ 'ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਵਰ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 1994 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਗੋਲਡਨ ਜੂਬਲੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਐੱਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਸੇਖੋਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਰਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ ਆਦਿ ਦਾ ਕੋਈ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਜਾਂ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਅੱਗੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਹੈ।
ਇਹ ਲੇਖ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਇਹ ਲੇਖ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲੀ ਚਿੰਤਕ , ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਚਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ।
ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਮੁਕਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸਮੁੱਚਾ ਸਾਹਿਤ ਹੀ ਇਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ , ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦਾਇਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਸਗੋਂ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਆਖ ਕੇ ਨਿੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਸੋ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਪੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਦਾਰਥਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਨ।
ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ ਉਹ ਇਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੱਤ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਨਹੀਂ ਨਿੰਦਦੇ।
ਅੱਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਵਾਪਰਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹੁਣੇ ਹੀ 0.25% ਹੈ. 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਤੇਜ਼ ਤਬਾਹੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13-42% ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ. ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ 1992 ਗ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਨਵ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਗ੍ਰੀਨ ਯੋਜਨਾ 2012 (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗ੍ਰੀਨ ਜਹਾਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਗਰੀਨ ਜਹਾਜ਼ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਵ ਕੁਦਰਤ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘਟਦੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਹੈ. ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, "ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਹਵਾਲਾ ਸਟਰ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ. ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯੂਨੀਅਨ, ਜਦ ਤੱਕ 2006 (ਇਸ ਨੂੰ 2002 'ਚ ਦੋ ਨਵ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ) ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਥਣਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ 80 ਸਪੀਸੀਜ਼ 45 ਸਪੀਸੀਜ਼ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇ ਗੈਰ-ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਦੇ ਇੱਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ 'ਚ ਸਿਰਫ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਹੈ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰੀਆਂ ਹਨ
ਕਿਉਂਕਿ ਟ੍ਰਿਪਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦਾ ਕਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਇਸ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਧਾਰਨਕਰਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਔਰਤ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀਕਰਣ, ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਾਰ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।
ਟ੍ਰਿਪਲ ਐਕਸ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਹਰ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਾਰ ਦੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਹਲਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟ੍ਰਿਪਲ ਐਕਸ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਜਿਸਨੂੰ ਟ੍ਰਾਈਸੋਮੀ ਅਤੇ 47, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਮਾਦਾ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਘਟੀ ਲਹਿਰ, ਦੌਰੇ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟ੍ਰਿਪਲ ਐਕਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਬੋਲਣ ਦੀ ਥੈਰੇਪੀ, ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਥੈਰਪੀ, ਅਤੇ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 90% ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੇਵਲ ਕੁਝ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਕੱਦ, ਲੰਬਕਾਰੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਫੋਲਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕੋਨਿਆਂ, ਮਾੜੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਟੋਨ ਅਤੇ 5ਵੀਂ ਉਂਗਲ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਕਰ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟ੍ਰਿਪਲ ਐਕਸ ਸਿਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾਂ ਔਸਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਈਕਿਊ 20 ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬਾ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਦਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਰਸਾਉਣ ਯੋਗ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਾੜ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਕੋਲੀਓਸਿਸ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਰਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਨਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਮਾਂ-ਪੁੱਤ, ਮਾਂ-ਧੀ, ਪਿਉ-ਪੁੱਤ, ਪਿਉ-ਧੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਮੁਕਾਮ ਤਕ ਪੁੱਜ ਜਾਣ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਅੱਖੋਂ ਉਹਲੇ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਅਣਗੋਲਿਆ ਕਰਨਾ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ਼ਾਰਾ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਸੰਜੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਵਾਰਥੀ ਔਲਾਦ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਚਕਾਚੌਧ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਰਤੀ, ਅਭੁੱਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਗੋਲਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਣਗੋਲਿਆ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੋਹੜ ਦੀ ਛਾਂ ਵਰਗੀ “ਮਾਂ” ਦਾ ਜੋ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਆਪ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ ਪਾਲਦੀ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਆਮ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਯੁੱਗੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਬੇਦਖਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਸਮਾਜ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ।
ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਲੀ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਰਾਤਲ ਭੂਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਵਿਵਿਧ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪਨਪਦੇ,ਪਲਦੇ ਅਤੇ ਵਿਗਸਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ,ਪਿਉ-ਪੁੱਤਰ,ਪਿਉ-ਧੀ,ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ,ਮਾਂ-ਧੀ,ਭਰਾ-ਭਰਾ,ਭੈਣ-ਭੈਣ,ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉੱਘੜਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਜਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਥਵਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਉਪਰ ਸਿਰਜੀ ਹੋਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਿਸਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲਤਾ ਹੈ ਉਹ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।
ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਮਾਂ-ਬਾਪ, ਚਾਚੇ-ਚਾਚੀਆਂ, ਤਾਏ-ਤਾਈਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਦਾਦਾ- ਦਾਦੀ, ਪੜਦਾਦਾ-ਪੜਦਾਦੀ ਆਦਿ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੇ ਰੋਟੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਹਰ ਬੱਚਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਟੀ.ਵੀ, ਮਿਊਜਿਕ ਸਿਸਟਮ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰ ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਆਦਿ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਦਖਲ ਅੰਜ਼ਾਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੀਜਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਨੇ ਭੈਣ,ਭਰਾ ਵਿਚੋਂ ਲਾਹੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਖੂਨ ਦੀ ਸਾਂਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਸੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਤਰੇੜਾਂ,ਸੌੜੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਦਕਾ ਪਸਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਜੀਵਿਤ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜਕ,ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾ-ਮਿਸਾਲ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ,ਲੋਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਬੋਲ ਭੈਣ ਦੀ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਨਿਕਲੇ :-
ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਮੋਹ ਮਨਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਾਦੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਸਨ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਐਨਾ ਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਪੈਂਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾਦੀਆਂ ਦੁਆਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਕੜੀ ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਪੱਦਰਸ਼ਿਤ ਲਚਰ ਗੀਤਾਂ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਉ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ, ਛੜੇ-ਛਾੜ ਦੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾੰ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਆਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਬਹੁਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਨੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਗਲ ਪਿਆ ਢੋਲ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਠਹਿਰ ਜਾਣ ਤਾਂ ਘਰ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕਢੱਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਬਹਾਨਾ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਜੋ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀਆ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸੰਜੋਏ ਅਧੂਰੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਡ ਤੋੜਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਢਿੱਡ ਨੂੰ ਗੰਢ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਅਤੇ ਨੱਕੋ-ਨੱਕ ਕਰਜਾਈ ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ, ਆਪ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਕੇ ਵੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਵੇਖਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ।
ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਨ ਦਾ ਵਕਤ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਕੁੜੱਤਣ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜੋਏ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਘੁਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਟੁੱਟਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਲਯੁੱਗੀ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਪਸੰਦ, ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਐਸ਼ੋ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਲੇਜਾ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਆਏ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕਾਰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕੁੜੱਤਣ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੋਠੀ ਦਾ ਨੌਕਰ ਏ, ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਪਿੰਡੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦਾ ਖੂਨ ਜੰਮ ਜਾਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਿਉਂਦੀ ਲਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰੇ ਬੇਗ਼ਾਨਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਾ ਤਾਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅਣਗੋਲਿਆ ਕੀਤੇ ਜਾਣਾ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸਾਝਾਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪਸੀ ਸ਼ਰੀਕੇਬਾਜੀ,ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜੀ ਤੇ ਖਹਿਬਾਜੀ ਨਹੀਂ ਵਧੀ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਿਰਧ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਜਿਉਣਾ ਵੀ ਦੁੱਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰੱਸੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੱਖ ਦੀ ਕਦਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਮਾਂ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਰਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਇਆ।
ਨਿੱਤ ਦਿਨ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਸਮਾਜਕ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਸਮਾਜਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੁੱਜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਾਚਾ-ਭਤੀਜਾ, ਤਾਇਆ-ਭਤੀਜਾ, ਨਾਨਾ-ਦੋਹਤਾ, ਨਾਨਾ-ਦੋਹਤੀ, ਨਾਨਾ- ਦੋਹਤਾ, ਦਾਦਾ-ਪੋਤਾ, ਦਾਦਾ-ਪੋਤੀ, ਦਾਦੀ-ਪੋਤਾ, ਚਾਚੀ, ਤਾਈ, ਮਾਸੀ, ਭੂਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਨੇਕਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਕਤ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ 'ਤੇ,ਅਕਸਰ ਨਾਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋ ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਗਿਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ,ਪਰ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਖੇਡਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਸਰੀਰਕ ਬਲ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਖੇਡਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲ, ਸੋਚ, ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਜਿੱਥੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਕੋਟਲਾ ਛਪਾਕੀ, ਪਿੱਠੂ, ਗੁੱਲੀ-ਡੰਡਾ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਜਵਾਨ ਗੱਭਰੂ, ਕਬੱਡੀ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਮੁਗਦਰ ਚੁੱਕਣਾ, ਮੂੰਗਲੀਆਂ ਫੇਰਨੀਆਂ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਚੁਸਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਟਾਹਣਾ, ਖਿੱਦੋ, ਗੀਟੇ, ਸਟਾਪੂ, ਰੰਗ ਮੱਲਣ, ਛੂਹਣ-ਛੁਪਾਈ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਵੀ ਬਾਰਾਂ ਟਾਹਣ, ਪਾਸਾ, ਚੌਪੜ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਜੀਅ ਪਰਚਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਵਾਹਵਾ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣੀ ਹਨ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕੁੱਝ ਸਥਾਨਕ ਖੇਡਾਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਬੇਫ਼ਿਕਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ।