polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
21 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਰਕਮ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ₹1 ਲੱਖ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਸਕੀਮ ਬੱਚੀ ਦੇ ਜਨਮ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਵੱਈਆ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਸੰਬੰਧਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੱਚੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਖਰਚੇ ਲਈ ਫੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਿਆਂ, ਜੋ ਨੁਕਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਸੰਸਥਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਕੀਮ ਆਪਣੇ ਅਮਲ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਵੇਗੀ।
ਇਸ ਝੁਕਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਲੜਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਬੋਝ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੀਆਂ।
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਮਹਿਲਾ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿੱਚ, 'ਲਾਡਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਯੋਜਨਾ' ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 14 ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼, ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਿੱਖੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਲਾਡਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਯੋਜਨਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਕੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਹ ਸਕੀਮ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਕੀਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।
ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਘਰੇਲੂ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਘੱਟ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਸਕੀਮ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰੀਵ ਟੀਚੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਸਕੀਮ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਜਾਂ ਅਨਾਥਾਂ, ਜੋ 1 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸੰਨ 1808 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਤਲੁਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ "ਦੁਲਾਧੀ " ਪਿੰਡ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਾਓਣ ਲਈ ਆਇਆ ਜੋ ਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਸਮੇ ਜੀਂਦ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਨਾਭਾ,ਭਾਈ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਕੈਥਲ,ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦਿਤ ਸਿੰਘ ਲਾਡਵਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲ ਦੇ ਸਨ।
ਖਾਨ ਨੇ ਕੁਝ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿੱਲਾ ਜਮਾਲਪੁਰ ਤੇ ਤਿਨ ਹੋਰ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਪਾਸ ਗਿਰ੍ਬੀ ਰਖ ਦਿਤਾ।
ਨਵਾਬ ਅਤੋਉਲਾ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬਾ ਗੱਜਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਫ੍ਲੋੜ,ਛੋਟੀ ਫ਼ਲੋੰਡ, ਬਾਲੇਵਾਲ, ਭੋਗੀਵਾਲ, ਤੇ ਨਵਾਬ ਰਾਇਕੋਟ ਨੇ ਪਡੋਰੀ ਪਿੰਡ " ਖਰਚ ਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ " ਲਈ ਦਿਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ "ਪੱਟੇ " ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸਮਾਧ ਤੇ ਮੋਜੂਦ ਹਨ।
ੲਿਹ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ੲਿਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰਿਆਸਤ ਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜਿਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਦਾ ਆਖਿਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਪੂਰਵ ਵਲ ਫਕੀਰ ਬਾਬਾ ਗਜਣ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਸਮਾਧ ਬਣੀ ਹੋੲੀ ਹੇੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਂੳੁ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵਕਤ ਦੇ ਨਵਾਬਾਂ ਵਲੋਂ ਜਮੀਨ ਦੇ "ਪਟੇ" ਫਾਰਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੋੲੇ ਹਾਂਲੀ ਵੀ ਮਜੌਦ ਹਨ।
ੲਿਥੇ ਹਰ ਜਾਤ ਤੇ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲੀ,ਭਰਾੲੀ,ਨਾੲੀ,ਝਿੳੁਰ,ਸੁਨਿਅਾਰ,ਛਿਬੇ,ਜੁਲਾਹੇ,ਬਾਣਿੲੇ,ਮ੍ਹਜਬੀ ਸਿੰਘ,ਰਾਮਦਾਸੀੲੇ,ਲੁਹਾਰ,ਤਰਖਾਣ, ਪੰਡਤ ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਮੰਹਤ,ਜਟ ਜਿਮੀਦਾਰ ਅਾਪਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸ਼ੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫਲੌਂਡ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਇਸ਼ਾ ਜਲਾਲ ਨੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਲੇਸਲੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਹ 1987 ਤੱਕ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੀਵਰਹੁਲਮੇ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਚਲੀ ਗਈ, ਵੁੱਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਏਰੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਸਕਾਲਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ।
ਉਸਨੂੰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ 1991 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ 1995 ਵਿੱਚ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
ਆਇਸ਼ਾ ਜਲਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1956 ਵਿੱਚ, ਹਾਮਿਦ ਜਲਾਲ, ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ਕੀਆ ਜਲਾਲ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਨਾਲ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੰਟੋ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਜਲਾਲ ਦੇ ਚਾਚਾ-ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਕੀਆ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਲਾਲ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਵੈਲੇਸਲੀ ਕਾਲਜ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਨਿਬੰਧ: 'ਜਿਨਾਹ, ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ' ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਹ ਟਫ਼ਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਰਿਚਰਡਸਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ 1998 ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਫੈਲੋ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਧੁਨਿਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਜਲਾਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਗਾਤਾ ਬੋਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਰਵਰਡ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਕਪੂਰ ਬੱਚੀਆਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ਮਿਜਵਾਨ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੂਤ ਹੈ, ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਚੈਰਿਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪੈਪਸੀਕੋ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਾਟਰ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਦੇ ਮਾਰਕਸ ਫਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ।
2013 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਮਾਈ ਸੇਵ ਦ ਚਿਲਡਰਨ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਈਬੇ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਰੌਕਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਿਰਨ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਪੂਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਦੇ ਨੇਪਾਲ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾਈ ਸੀ।
2018 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੀ ਪਾਣੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ; ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਕਿਡ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ"।
ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਈਏਐਨਐਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ " ਰਾਜਨੀਤੀ, ਰੌਕਸਟਾਰ ਅਤੇ ਬਰਫੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇ ਫਿਲਮੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਉੱਠਿਆ।
ਕਪੂਰ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਵਿਹਾਰਕਤਾ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਪੂਰਵਾ ਮਹਿਤਾ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, "10 ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਹੈ।
" ਉਸ ਸਾਲ ਵੀ, ਦ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੈਂਕੇਬਲ ਅਦਾਕਾਰ" ਵਜੋਂ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਪੂਰ ਦੀ ਹਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਨੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵੱਲ ਉਸਦੇ ਝੁਕਾਅ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਪਾਰਕ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬੋਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿੰਨਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੰਭੀਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੱਤਵੇਂ ਗ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।
2008 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਬਚਨਾ ਏ ਹਸੀਨੋ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੂਕੋਣ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ।
ਕਪੂਰ ਨੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਵੰਡ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵੰਡ ਕਪੂਰ ਦੀ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਪੂਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ: "ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ, ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਨੁਭਵਹੀਣਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੁਝ ਲਾਲਚਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਤੋਂ, ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
" ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਝਗੜਾ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਲ ਸਟਾਰਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਜੋ ਚੈਰਿਟੀ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਚ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੈਜਿਕ ਫੰਡ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਡ ਖੇਡੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਬਿਮਲ ਪਾਰੇਖ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਪੂਰ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਸਿਟੀ ਐਫਸੀ ਨਾਮਕ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੀ ਮੁੰਬਈ ਸਥਿਤ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਮਲਕੀਅਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਉਸ ਸਾਲ ਹੀ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਸਾਵਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲ-ਗਰਲਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ, ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੜੀ ਗਰਲਜ਼ ਵਿਦ ਗੋਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਨੀਤੂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪੋਤੇ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਲੀ ਸਟ੍ਰਾਸਬਰਗ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਐਕਟਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਬਲੈਕ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭੰਸਾਲੀ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਰੋਮਾਂਸ ਸਾਵਰੀਆ , ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਕਪੂਰ 2009 ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਦੀ ਫਿਲਮ ਵੇਕ ਅੱਪ ਸਿਡ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਅਜਬ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਗਜ਼ਬ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਆਈ ਸੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਪੂਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਅਫੇਅਰ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2009 ਵਿੱਚ ਅਜਬ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਗਜ਼ਬ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ।
ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਚ 'ਤੇ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਕੈਫ ਦੀਆਂ ਪਾਪਰਾਜ਼ੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਸਟਾਰਡਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਪੂਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ: "ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਯਕੀਨੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੁਣੇ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਰਾਕਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਬਰਫੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੱਸਮੁੱਖ ਬੋਲ਼ੇ-ਗੁੰਗੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ!
ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ।
ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐ ਦਿਲ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ ਸੰਜੂ ਅਪਵਾਦ ਸਨ।
ਕਪੂਰ ਛੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਪੂਰ ਚੈਰਿਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਮੁੰਬਈ ਸਿਟੀ ਐਫਸੀ ਦਾ ਸਹਿ-ਮਾਲਕ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ "ਮਾਈ ਫ਼ਿਊਡਲ ਲਾਰਡ" 39 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ।
ਦੁਰਾਨੀ ਦੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਨੀਸ ਖਾਨ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਹਿਮੀਨਾ ਅਤੇ ਖਾਰ ਨੇ ਨਿਕਾਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਖੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
ਤਹਿਮੀਨਾ ਦੁਰਾਨੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੋਈ।
ਉਹ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਂਸ, ਸ਼ਾਹਕੁਰ ਉਲਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਤਹਿਮੀਨਾ ਦੀ ਮਾਂ, ਸਮਿਨਾ ਦੁਰਾਨੀ, ਨਵਾਬ ਸਰ ਲਿਆਕਤ ਹਯਾਤ ਖਾਨ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।
ਸਰ ਲਿਆਕਤ ਹਿਆਤ ਖਾਨ ਦਾ ਭਰਾ, ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ, 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ, ਇੱਕ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਅਤੇ ਲੀਡਰ ਸੀ।
ਉਹ ਐਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਮਠੱਧਰ, ਸੌਰਬ ਗੋਥ ਅਤੇ ਖਰੜ, ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਐਧੀ ਹੋਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਾਂਦਰੂ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵੀ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲੀਵਾਦੀ ਸਾਲ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੋਜ ਲਈ ਬੀਜ ਦਿੱਤੇ।
1994 ਵਿੱਚ, ਐਧੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ‘ਕਥਿਤ’ ਆਤਮਕਥਾ, ‘ਏ ਮਿਰਰ ਟੂ ਦਿ ਬਲਾਇੰਡ’ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਐਡੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਤਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੀਸ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਖਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਨ।
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ, ਮੁਸਤਫਾ ਖਾਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਜਵਾਬ ਮੰਗ ਲਭ ਸਨ, ਉਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ।
ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਅਬਦੁੱਲ ਸੱਤਾਰ ਐਧੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
2003 ਵਿੱਚ, ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੀਆਂ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੁਰਾਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਰੀਫ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ, ਖਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾ 1993 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਟਰਮ, ‘ਜਵਾਬਦੇਹੀ’ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਮੰਤਰੀ ਮੋਇਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਤੋੜਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ।
1991 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ "ਮਾਈ ਫ਼ਿਊਡਲ ਲਾਰਡ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਖਰ ਨਾਲ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸ਼ਾਕਿਰ ਉੱਲਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ।
1991 ਵਿੱਚ, ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਖਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ "ਮਾਈ ਫਿਊਡਰਲ ਲਾਰਡ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਖਾਰ ਵਾਂਗ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਚੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਐਕਸਪੋਸੈਟਰੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨਾਨਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਓਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 13 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਪ ਸਾਈਵਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਸ ਅੱਖਾਂ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਸ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਹਥਿਆਰ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ. ਇਕ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਚਿੱਟੇ ਹੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਹੱਥ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਇਕ ਇਲਾਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਸ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਚਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤ੍ਰਿਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦੀਆਂ ਕਾਂਸੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਇਕ ਤਸਵੀਰ 10 ਵੀਂ ਈ. ਚੰਬਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਇਹ ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਦਸ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ, ਕਮਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਡਿਸਕ, ਖੋਪੜੀ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਗੋਡੇ ਵਿਚ ਵਰਦਾ, ਫਾਹੀ, ਇਕ ਖਰੜਾ, ਅਮ੍ਰੋਸ਼ਿਆ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਭੈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਗਾਇਤਰੀ ਉਹ ਨਾਮ ਸੀ ਜੋ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਇਕ ਮੀਟਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ 24 ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਾਸਕਰ, ਇਹ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਇਸ ਤਿਕੋਣੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ. ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਗਾਯਤਰਾ ਦਾ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਵੈਦਿਕ ਸੋਲਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਨਾਮ ਜੋ ਕਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।
ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸ ਅੱਖਾਂ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸ ਭੁਜਾਵਾਂ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਤਰ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਣ ਕਿੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਹੰਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸੰਕੇਤਕ ਕਿਤਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਹਾਮੰਤਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਹੱਤਵਤਾ ਓਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ ਤੇ ਉੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਸਬ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਜਿੰਨਾ ਕੋਲ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਬ੍ਰਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਵੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਚਿੱਤਰਨ ਲਾਲ ਕਮਾਲ ਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਨ ਸੰਪੱਤੀ ਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਫਟ 1835ਈ. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਥਾਮਸ ਬਾਬਿੰਗਟਨ ਮੈਕਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।
ਇਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੋਕਲ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਕੋਡ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਲਿਵਿੰਗਸਟਨ ਦੇ ਲੂਸੀਆਨਾ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਤੱਤ ਜਾਂ ਸੇਧਾਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਫਟ 1837 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਿਲ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਡਰਾਫਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਹ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1862 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ 1940 ਤੱਕ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਇਕੱਲਾ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਠੋਸ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
'ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ' ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ-ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਦੇ ਆਮ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯੂਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਵਾਲੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਕਾਰਟੀਜ਼ੀਅਨ “ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟਾਂ” ਦੇ “ਸਕੇਲਰ-ਮੁੱਲਾਂ” ਵਾਲਾ ਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਓਸ ਵੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਜਾਂ ਹਿੱਸੇ, ਓਸ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਹੋਣ।
ਡੇਰੀਵੇਟਿਵ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ)।
ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਨੂੰ ਜਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵੈਕਟਰ ਡਿੱਫਰੈਸ਼ੀਅਲ ਓਪਰੇਟਰ, ਡੈੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਾਲੀ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਡਾਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਕਮਰੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਰਾਹੀਂ ਤਾਪਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ, ਤਾਪਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ, ਦਾ ਓਸ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਇਹ ਦਿਖਾਏਗਾ ਕਿ “ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ” ਤਾਪਮਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਵਾਧਾ “ਕਿਵੇਂ” ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਸਤਹਿ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਜਿਸਦੀ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਸਾਗਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਦਾ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਓਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੈਕਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਟੇਢੀ ਤੋਂ ਟੇਢੀ ਸਲੋਪ ਜਾਂ ਗਰੇਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਓਸ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਸਲੋਪ ਦਾ ਟੇਢਾਪਣ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਸੜਕ ਦੀ ਢਲਾਣ ਦੇ ਨਾਪ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭੌਤਿਕੀ ਗੁਣ ਲਈ ਸਲੋਪ ਜਾਂ ਗਰੇਡ ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੰਗਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ “ਕਲਰ ਗਰੇਡੀਐਂਟ” ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਐਂਗਲ ਦੀ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਉੱਚਾਰਣ ਲਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਗਰੇਡੀਅਨ” ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਚਿੰਨ, “ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਔਰਥਾਗਨਲ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਵਰਗੇ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਡੈਰੀਵੇਟਵਾਂ ਦੇ ਵੈਕਟਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਰੇਡੀਐਂਟਾਂ ਲਈ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੀਨੀਅਰਟੀ , ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਰੂਲ, ਅਤੇ ਚੇਨ ਰੂਲ।
ਕਿਸੇ ਆਇਤਾਕਾਰ “ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਸਿਸਟਮ” ਵਿੱਚ, ਗਰੇਡੀਐਂਟ ਓਸ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ, ਦੇ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਹੋਣ ;
ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਕਾਰਟੀਜ਼ੀਅਨ “ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਸਿਸਟਮ” ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਲਾਣੇਦਾਰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਹੀ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਰਸੋਈ ਦਾ ਪੱਕਿਆਂ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਕਤ ਸੰਬੰਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ, ਪਿਉ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹੇ, ਅਣਵਿਆਹੇ ਭੈਣ ਭਰਾ, ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਆਦਿ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜੀਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਅਦਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜੀ ਕਦਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ - ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਵ-ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਉਪਜਾਇਕਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਹਿਤ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਇਥੋਂ ਹੀ ਉਹ ਗੁੱਲੀ, ਜੁੱਲੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲੀ ਆਦਿ ਜਿਹੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ ਸਦਕਾ ਆਪਣੀ ਜੈਵਿਕ ਹੋਂਦ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਹਮਾਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਮਨ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਗ ਦੀ ਨਿਆਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹਰੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਮਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
“ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਆਹ, ਖੂਨ ਦੇ ਜਾਂ ਮੁਤੱਬਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ, ਪਤਨੀ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਲੜਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਤੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਕਲਚਰ ਨੂੰ ਉਪਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਪਸਾਰ ਸਦਕਾ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਆਉਣ ਪਰਾਈਆਂ ਜਾਈਆਂ, ਨਿਖੇੜਨ ਸਕਿਆ ਭਾਈਆਂ ਵਾਲੀ ਅਖਾਉਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਮੁੰਡਾ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਰਜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਹਿਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਲੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਰਾਤਲ ਭੂਮੀ ਹੈ।
ਰਾਈ ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ ਵਿਚ ਅਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਵਧਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਰਾਈ ਛੋਟੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਟਰਕੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਿਉਲੀਥਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰੀ-ਪੈਟਰੀ ਨਿਓਲੀਲੀਕ ਬੀ ਕਾਨ ਹਸਨ ਤੀਜੀ ਕੋਲਾਲੋਯੁਕ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਹੈ 1800-1500 ਬੀ.ਸੀ.ਈ।
ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਰਾਈ ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਕਣਕ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਰਾਈਨ, ਡੈਨਿਊਬ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚ ਰੋਮੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਲੀਨੀ ਐਲਡਰ ਨੇ ਰਾਈ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ "ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਭੋਜਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ" ਅਤੇ ਸਪੈਲ ਇਸ ਨੂੰ "ਇਸਦੇ ਕੌੜੀ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ" ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਐਰੋਗਟ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਾਈ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਲਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਐਗੋਸਿਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ, ਗਰਭਪਾਤ, ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਨਰਕੋਰੋਸ, ਮਨੋ-ਭਰਮਾਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਉੱਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਰਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1692 ਵਿਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿਚ ਸਲੇਮ ਦੀਆਂ ਡਾਂਸ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਲ ਇਸ ਦਾ ਫਲੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੀਜਾਂ ਵਰਗੇ ਬੀਜ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਖੇਤੀ ਸਾਰੀ ਮੀਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਫਸਲ ਬੀਜਦੇ ਸਨ।
ਰਾਈ ਦਾ ਆਟਾ ਗਲਾਇਡਿਨ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗਲੂਟੇਨਿਨ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਲਕਲੀਰੇਸੋਰਸਿਨਲਜ਼ ਫੀਨੋਲਿਕ ਲਿਪਾਈਡਜ਼ ਹਨ ਜੋ ਕਣਕ ਅਤੇ ਰਾਈ ਦੇ ਬਰੈਨ ਪਰਤ ਦੀ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਰਾਈ ਰੋਟੀ, ਪਾਮਪਰਨਿਕਲ ਸਮੇਤ, ਰਾਈ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਇਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਧ ਭੋਜਨ ਹੈ।
ਵਿੰਟਰ ਰਾਈ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਗਰਾਉਂਡ ਕਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਰਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਸਲ ਹੈ।
ਇਹ ਸਰਦੀ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਤੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉੱਥੇ ਆਮ ਬਰਫ਼ ਕਵਰ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ-ਹਾਰਡਡੀ ਬੂਟੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਨਸ ਫਸਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਣਕ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫੈਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਨਰਸ ਫਸਲ ਹੈ।
ਰਾਈ ਇੱਕ ਅਨਾਜ, ਇੱਕ ਕਵਰ ਫਸਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲਾਂ ਦੇ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਇੱਕ ਘਾਹ ਹੈ।
ਇਹ ਕਣਕ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੌਂ ਅਤੇ ਕਣਕ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਈ ਅਨਾਜ ਆਟਾ, ਰਾਈ ਰੋਟੀ, ਰਾਇ ਬੀਅਰ, ਕ੍ਰੀਜ਼ਪ ਬਰੈੱਡ, ਕੁਝ ਵ੍ਹਿਸਕੀ, ਕੁਝ ਵੋਡਕਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਰਾ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਰਾਈ ਉਗ ਜਾਂ ਰੋਲ ਹੋਏ ਹੋ ਕੇ, ਰੋਲ ਓਟ ਵਾਂਗ ਹੀ।
ਰਾਈ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਈ ਘਾਹ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਵਾਂ, ਚਰਾਂਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਪਰਾਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਔਗੀ - ਇਹ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਬਿੱਲਾ ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰ, ਢਿੱਡ ਦਾ ਰੰਗ ਸਲੇਟੀ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵੱਲ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਵੱਲ ਐਂਟੀਨੇ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਔਲੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨੇ ਕਾਕਰੋਚ ਇਸਨੂੰ ਤੇ ਇਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਤਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਐਗਜੀਕਿਉਟਿਵ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਮਰਕ ਡੂ ਪੌਂਟਾਵਾਈਸ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਇੰਫੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਔਗੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਇਗੀ ਪੌਪ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਰੰਗ ਜਾਮਣ-ਗੁਲਾਬੀ, ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਦਾ ਰੰਗ ਜਾਮਣ-ਗੁਲਾਬੀ, ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਤੇ ਸਰ ਦਾ ਰੰਗ ਜਾਮਣ-ਨੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਂਝ ਇਸਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਪੈਸੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਕਾਮ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਡੀ ਡੀ - ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਕਰੋਚ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਢਿੱਡ ਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲਾ, ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਰ ਦਾ ਰੰਗ ਸੰਤਰੀ ਹੈ।