polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਕਮਰ ਨੇ ਫੌਜੀਆ ਅਜ਼ੀਮ ਅਤੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2017 ਦੇ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀਕਲ ਡਰਾਮੇ ਬਾਗੀ ਅਤੇ ਮੇਨ ਮੰਟੋ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਔਰਤ ਨੂੰ 2019 ਦੇ ਕਚਹਿਰੇ ਦੇ ਨਾਟਕ ਚੀਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਬਟੋਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਕ਼ਮਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੀਟੀਵੀ ਹੋਮ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਮੈਂ ਔਰਤ ਹੂੰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੋਰ ਕਈ ਪੀਟੀਵੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੂਰ, ਤਕਦੀਰ, ਚਾਪ , ਧੂਪ ਮੇਂ ਅੰਧੇਰਾ ਹੈ , ਕਾਨਪੁਰ ਸੇ ਕਟਾਸ ਤੱਕ, ਆਦਮ ਅਤੇ ਅਨਬਿਆਨਨੇਬਲ ਅਤੇ ਮਾਮੂ ਆਦਿ ਪੀਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਕਮਰ ਏਟੀਵੀ ਦੀ ਲੜੀ ਖੁਦਾ ਗਵਾਹ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਕਿ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਨਾਟਕ ਜਿਨਾਹ ਕੇ ਨਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਤਾਰਿਕ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ ਹੋਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਫਾਤਿਮਾ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੜੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲੜੀ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਪਰ ਕਮਰ ਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਟੀਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ।
ਦਿ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਕਮਰ ਨੇ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਅਦਾਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ"।
ਪੀਟੀਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮੇ ਜਿਨਾਹ ਕੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਈ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਜਿਨਾਹ ਕੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਫਾਤਿਮਾ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਮਰ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।
ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦਾਸਤਾਨ, ਪਾਨੀ ਜੈਸਾ ਪਿਆਰ, ਉਡਾਨ ਅਤੇ ਮਾਤ ਅਤੇ ਡਾਈਜੈਸਟ ਰਾਈਟਰ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲਈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਚਿੱਤਰਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ, ਕਮਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਅੰਗ ਸ਼ੋਅ "ਹਮ ਸਬ ਉਮੀਦ ਸੇ ਹੈਂ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੈਰੋਡੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੇਟਿੰਗਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।
ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਾਹੀਦ ਖਵਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ "ਪਦਮਾਵਤ" ਲਈ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਣੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੀ।
ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਨਿਲੋਫਰ ਸ਼ਾਹਿਦ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾਈ।
ਉਹ ਰਿੰਪਲ ਅਤੇ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਨਰੂਲਾ ਦਾ ਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਸ਼ੋਸਟੋਪਰ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਸਮਾਰੋਹ ਹਫ਼ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਉਜਮਾ ਬਾਬਰ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਮਸ਼ਾ ਲਈ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤੀ।
ਕਮਰ ਲਕਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸਨਸਿਲਕ, ਡਾਲਡਾ, ਯੂਫੋਨ, ਅਤੇ ਤਾਪਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣੀ।
2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਦਾਸਤਾਨ ਨਾਂ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਯਾ ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।
ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਹਿਸਨ ਖਾਨ, ਸਨਮ ਬਲੋਚ, ਫਵਾਦ ਖਾਨ ਵੀ ਸਨ।
16ਵੇਂ ਪੀਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤਿਨਕੇ ਡਰਾਮੇ ਲਈ ਕ੍ਰਿਟਿਕ ਚੁਆਇਸ ਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਪੁਲਰ ਦੋਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਤਿਨਕੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਬਿਨਤ-ਏ-ਆਦਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ।
ਸਬਾ ਨੇ ਸਰਮਦ ਖੂਸਟ ਦੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮੇ ਪਾਨੀ ਪੈਸਾ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਸਨਾ ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਡਰਾਮਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਸਟ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਅਦਨਾਨ ਸਿੱਦਕੀ ਤੇ ਆਮਨਾ ਸ਼ੇਖ ਨਾਲ ਮਾਤ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਹੋਏ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ 13ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਮੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਚਲੇ ਤੋ ਜਾਨ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ, ਤੇਰੇ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਮੈਂ ਚਾਂਦ ਸੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਮਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਨ ਸੀਤਾਰਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।
ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ, ਹਮ ਐਵਾਰਡ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੀਡੀਆ ਐਵਾਰਡ, ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
2012 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਮਗਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਜਾਵਟ ਹੈ।
2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਹਾਰ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ 'ਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਮਿਲਿਆ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਮਰ ਕਈ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਟੂਰਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਰਾਜਸੀ ਵਿਅੰਗ ਹਮ ਸਬ ਉਮੀਦ ਸੇ ਹੈਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਮਰ ਦੀ ਆਫ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸਬਾ ਕ਼ਮਰ ਜ਼ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਚਪਨ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਹਮਸ਼ਕਲ ਵੀ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਇਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ਼ਨ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਨੂੰ,ਅਸਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਚ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਹੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਧਾ ਬਾਰੇ ਦਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਸ਼ਨ ਹਕਾ-ਬਕਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਹਮਸ਼ਕਲ ਰਾਧਾ ਬਾਰੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣ ਕੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ਨ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਕਿਸ਼ਨ ਮਲਹੋਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਉਦੀਯੋਗਪਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ,ਉਸਦਾ ਅੰਕਲ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਭਾਨੁ ਹਨ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਬੇਈਮਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ ਰਾਧਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੋਰਾਨ,ਰਾਧਾ,ਕਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ਼ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਵਾਪਿਸ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਪਰਤਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਗੁੰਗਾ ਕਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫਰਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਓਂਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੋਲ ਰਾਧਾ ਬੋਲ ਫਿਲਮ 1992 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ।
ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿਚਲੀ ਨਿਭਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਸਤੇ ਬੇਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਫਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨੋਮੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਮਾਤਮ ਛਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤੇ ਹਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ,ਕਿਸ਼ਨ,ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਧਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸ਼ਨ ਕੋਈ ਅਨਜਾਣ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਇਦਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਨੋਕਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਖੇਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸ਼ਨ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸੇ ਦੋਰਾਨ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨੋਕਰ ਉਸਨੁ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕ਼ਤਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨ ਇਹ ਵੀ ਘੋਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਨੁ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪੰਚਤੰਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਹਿਲਾਰੋਪਿਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸਥਾਨ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ "ਸਾਰੇ ਦੁੱਲੇ " ਸਨ।
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਸੁਮਤੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਲੱਗੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਬੇਅੰਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੁੱਧੀ ਸਿਖਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਸੀ।
ਪੰਚਤੰਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪੰਚਤੰਤਰ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮੱਧ ਫ਼ਾਰਸੀ/ਪਹਿਲਵੀ ਵਿੱਚ 570 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬੋਰਜ਼ੂਆ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ 750 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਇਬਨ ਅਲ-ਮੁਕਾਫ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਕਲੀਲਾਹ ਵਾ ਦਿਮਨਾਹ ( ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਅੱਬਾਸੀ ਖਲੀਫ਼ਾ, ਅਲ-ਮਨਸੂਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਨੁਵਾਦ, "ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ" ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
" ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ 1600 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਯੂਨਾਨੀ, ਲਾਤੀਨੀ, ਸਪੇਨੀ, ਇਤਾਲਵੀ, ਜਰਮਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਸਲਾਵੋਨਿਕ, ਚੈੱਕ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਰ ਸਲਾਵੋਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
" ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ, "ਜੀਨ ਡੇ ਲਾ ਫੋਂਟੇਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਿਆਰਾਂ ਪੰਚਤੰਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।
ਪੰਚਤੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁਤੰਤਰ ਬਾਹਰੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, "ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੇਖਕ ਸੀ . ਜਾਂ ਖੁਦ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਢ ਹੈ"।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਰਿਸੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਚਤੰਤਰ, ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਪਾਤਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਦੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਖਮਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਠੀਕ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨੀ ਅਨੂਭਵ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਆਪਨੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਸੂਸਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿੱਖੀ ਕਹਾਣੀ ਹੇਨਜ ਦਾ ਜੁਰਮ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਨਜ ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਖੂਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸਨ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਉਹਦੀ ਈਰਖ਼ਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਠੰਡਕ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਪਥਰੀਲੀ ਚਟਾਨ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਜੰਤੁ ਬੈਠਾ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਕਿਰਲਾ ਸੀ।
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਕਿਰਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਿਰਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਕਿ ਕਰੇਗਾ?
ਅਤੇ ਇਸ ਖ਼ਿਆਲ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕਿਰਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮੈਂ ਪਾਤਰ ਕਿਰਲੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਵਜਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰਲੇ ਦੇ ਮਰਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਇੱਕ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਰਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾਤਰ ਭਰਿੰਡ ਨੂੰ ਮਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹੇਨਜ ਦਾ ਜੁਰਮ ਕਹਾਣੀ ਮਰਦ ਪੱਖੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਲਿੱਖੀ ਸੀ।
ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਮਰੀ ਹੋਈ ਭਰਿੰਡ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੇਨਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਤੋਂ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਲਿਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚੂਹਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਨੰਦ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਂਦੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹਾਦਸਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਚੂਹੇ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਿਨੋਸਾਕੀ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਟਲਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹਾਇਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਮੂਲ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਹਿਬਰੂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਯਹੂਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਸਾਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਹੋਈ।
2010 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਬਟਲਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਉਸਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਹਿਬਰੂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਣ" ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸੀ।
ਬਟਲਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਿੰਨ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ: "ਸਪੀਨੋਜਾ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਉਂ ਛੇਕਿਆ ਗਿਆ?
ਅਤੇ ਇਹ ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦਮੂਲਕ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝੇ,ਮਾਰਟਿਨ ਬੀਊਬਰ ਦੀ ਲਿਖਤਾਂ ਸਮੇਤ?
ਅਕਾਦਮਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਟਲਰ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਜੈਂਡਰ ਟ੍ਰਬਲ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੈਂਡਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੈਂਡਰ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੂਈਅਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਤੇ ਗੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ-ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਜੂਡਿਥ ਬਟਲਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਨੀਤੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਾਰੀਵਾਦ, ਕੂਈਅਰ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
1993 ਤੋਂ ਉਹ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੇਹਟੋਰਿਕ ਐਂਡ ਕੰਪੈਰੀਟਿਵ ਲਿਟਰੇਚਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਨ ਇਲੀਅਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲੋਚਤਨਾਤਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾ ਜੈਸਲ ਰਾਓ ਦੇ ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਮਹਿਰਾਜ ਰਾਓ ਸੀ ਤੇ ਮਹਿਰਾਜ ਰਾਓ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੱਖੋ ਰਾਓ ਵੀਦੋਵਾਲ ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਸੀ।
ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਭੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੇ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀਦੋਵਾਲ ਦੀ ਚੌਧਰ ਖੋਹ ਲਈ।
ਬਾਗ਼ੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੱਖੋ ਰਾਓ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ-ਛਿਪ ਕੇ ਦਿਨ ਕੱਟਣ ਲੱਗੇ।
ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਿੱਧੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿਵਾਈ ਜਾਵੇ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਲਾਲਾ ਕੌੜਾ ਅਤੇ ਬਘੇਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਪਰ ਲਾਲਾ ਕੌੜੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ।
ਬਾਬਾ ਮੋਹਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਕੁੱਲ ਚੰਦ, ਦਿਆ ਚੰਦ , ਰੂਪ ਚੰਦ ਤੇ ਕਰਮ ਚੰਦ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਰਾਮਸਰਾ ਛੱਪੜ ਕੋਲ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ।
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਲਾਲੇ ਕੌੜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੋੜ੍ਹੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਬੇ ਕਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੇਹਰ ਸਦਕਾ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਬੱਝ ਗਿਆ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਸਰ ਮਹਿਰਾਜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲੱਲਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿੱਧ ਤਿਲਕ ਰਾਏ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਸਮਾਧ ਬਾਬਾ ਕਾਲਾ, ਡੇਰਾ ਮਸਤਾਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹੈ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤੋਂ ਛਿਪਦੇ ਵੱਲ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਅਕਾਲੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ, ਨਿਰੰਜਣ ਸਿੰਘ, ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ।
ਮਹਿਰਾਜ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਐਮ ਟੀ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨਾਇਰ , ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਮਟੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪਰਭਾਵੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਧਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ, ਪਤੰਬੀ ਤਾਲੁਕ, ਪਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਨਾਕਾਰ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਕੁਦੱਲੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅੰਡਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਦਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਹਰਲਡ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਵਰਲਡ ਸ਼ੌਰਟ ਸਟੋਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਡੈਬਿਊ ਨਾਵਲ ਨਾਲੂਕੇੱਟੂ) , ਜੋ ਉਸਨੇ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਐਮਟੀ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੁੱਢਲੇ ਮਲਿਆਲਮ ਪਰਿਵਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਨ।
ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੁਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਤਮ ਨਾਵਲ ਹਨ ਨਾਲੂਕੇੱਟੂ), ਅਸੁਰਾਵਿਤੂ , ਅਤੇ ਕਾਲਮ।
ਰੰਡਮੂਰ੍ਹਮ, ਜੋ ਭੀਮ ਸੈਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਮ. ਟੀ. ਵਾਸੂਦੇਵਨ ਨਾਇਰ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 54 ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸਰਬੋਤਮ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ: ਓਰੂ ਵਡੱਕਨ ਵੀਰਗਾਥਾ , ਕਦਾਵੂ , ਸਦਾਯਮ , ਅਤੇ ਪਰਿਨਾਯਮ , ਜੋ ਕਿ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਹੈ।
1995 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਗਿਆਨਪੀਠ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ], ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਵਯਾਲਰ ਅਵਾਰਡ, ਵਲਾਤੋਲ ਅਵਾਰਡ, ਏਜੂਤਾਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਅਤੇ ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2013 ਲਈ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜੇ ਸੀ ਦਾਨੀਏਲ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਪੰਜ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਨੋਕਦਾਰ ਸਤੰਭ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਚਾਈ 50 ਫੁੱਟ ਹੈ।
ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਜਿੰਨੀ ਹੈ ਤੇ ਨੀਚੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁੱਲਾ ਵਿਹੜਾ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਹਰ ਖਿੜਕੀ 'ਤੇ ਬਲੁਆ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਾਲਿਆਂ, ਕੰਗੂਰੇ ਤੇ ਗੁਮਬਦ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੰਨ।
ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਅਰਧ ਅੱਠਬਾਹੀ ਝਰੋਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੋੜ-ਅਧਾਰਿਤ ਕਮਰੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵਰਾਂਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਭਵਨ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਬਲੁਆ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇਹ ਮਹਿਲ ਜੈਪੁਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਗੁਲਾਬੀ ਨਗਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇ ਲਈ ਪੂਰਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ।
ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਦਾ ਸਾਮਣੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 953 ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਤਰਾਸ਼ੇ ਝਰੋਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਵਿਰਾਸਤ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਮੇਲ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਮ, ਗੱਡਣੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥੰਮ੍ਹ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਤਾਰਕਸ਼ੀ ਮੁਗਲ ਸ਼ਿਲਪ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ।
ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਤਫ਼ਰੀਹਗਾਹ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਾਜ-ਸੱਜਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੂਪਵੰਤ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।
ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਨੂੰ 1798 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਲਾਲ ਚੰਦ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਕਟ ਦੀ ਤਰਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪੰਜ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਜੋ ਕਿ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਡੇਢ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੇ ਛੱਤੇ ਦੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 953 ਬੇਹੱਦ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਲੀਦਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਰੋਖਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਵੇਚੁਰੀ ਪ੍ਰਪਾਵ ਦੇ ਕਾਰਣ ਇਹਨਾਂ ਜਟਿਲ ਸੰਰਚਨਾ ਵਾਲੇ ਜਾਲੀਦਾਰ ਝਰੋਖਿਆਂ ਤੋਂ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਲ ਸਦਾ ਠੰਢਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚੂਨੇ, ਲਾਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਬਲੁਆ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਮਹਿਲ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਵਿਆਪਾਰਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਦਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਕੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਜੈਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉੱਚੀ ਓਟ ਵਾਲੀ ਕੰਧ ਇਸ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਪਰਦਾ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਅਣਡਿੱਠ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖ ਸਕਣ।
ਜੈਪੁਰ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਪੁਰਾਤਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਵੀ ਲਾਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਕੁਛ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵੀ ਜਿਸਦਾ ਯੂਨਿਟ ਟ੍ਰਸਟ ਆਫ਼ ਇੰਡਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਹਵਾ ਮਹਿਲ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਰਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਪੁੱਠੇ ਪਏ ਕੌਲੇ ਵਰਗਾ ਕਵਚ ਹੈ।
ਇਹ ਕਵਚ ਕੋਈ ਸੱਠ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੱਡੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਮਣਕੇ ਅਤੇ ਪਸਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇ ਚਪਟੇ ਹੋਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਜਾਂ ਢਿੱਡ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੱਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਫੱਟਾ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਛਾਤੀ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਪਸਲੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰਾਪੇਸ ਅਤੇ ਪਲੈਸਟਰੌਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੇਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦ ਬਕਸਾ।
ਇਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਾਰ ਮੋਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੈਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੂਛ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ।
ਖ਼ਤਰੇ ਸਮੇਂ ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ ਝੱਟਪੱਟ ਆਪਣਾ ਸਿਰ, ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪੂਛ ਨੂੰ ਕਵਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਕਿਰਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਕੇਲਜ਼ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਲਮਕਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ 41 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਟੈਸਟੁਡੀਨੀਡੇਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਬਾੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਇਹ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਕੁਤਰੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੰਘ ਅੰਦਰ ਧੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਲੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੇਤੀਲੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਜੂਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਭੂਮਿਕਾ 1979 ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਸੋਲਵਾ ਸਾਵਨ ਨਾਲ ਆਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 1983 ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹਿੰਮਤਵਾਲਾ' ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
ਉਸ ਨੇ ਮਵਾਲੀ , ਜਸਟਿਸ ਚੌਧਰੀ , ਤੋਹਫਾ , ਨਯਾ ਕਦਮ , ਮਕਸਦ , ਮਾਸਟਰਜੀ , ਕਰਮਾ , ਨਜ਼ਰਾਨਾ , ਵਤਨ ਕੇ ਰੱਖਵਾਲੇ , ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ , ਵਕਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਦਮਾ , ਨਗੀਨਾ , ਚਾਲਬਾਜ਼ , ਲਮਹੇ , ਖੁਦਾ ਗਵਾਹ , ਗੁਮਰਾਹ , ਲਾਡਲਾ , ਅਤੇ ਜੁਦਾਈ ਸਮੇਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਟਕਾਮ ਮਾਲਿਨੀ ਅਈਅਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੰਗਲਿਸ਼ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਥ੍ਰਿਲਰ ਮੌਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 300ਵੀਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1967 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਕੰਧਨ ਕਰੁਣਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਐਮ.ਏ. ਤਿਰੁਮੁਗਮ ਦੀ 1969 ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਥੁਨੈਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ-ਬਾਲਗ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ 1976 ਵਿੱਚ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮੂੰਡਰੂ ਮੁਦਿਚੂ' ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 16 ਵਾਯਾਥਿਨਿਲ , ਥੁਲਾਵਰਸ਼ਮ , ਅੰਗੀਕਾਰਮ , ਸਿਗੱਪੂ ਰੋਜ਼ਾਕਲ , ਪਦਾਹਾਰੇਲਾ ਵਾਯਾਸੂ , ਵੇਟਾਗਾਡੂ , ਵਰੁਮਾਯਿਨ ਨਿਰਮ ਸਿਵਪੂ , ਮੀਂਦੁਮ ਕੋਕਿਲਾ , ਪ੍ਰੇਮਾਭਿਸ਼ੇਕਮ , ਵਾਜ਼ਵੇ ਮਾਯਾਮ , ਮੂੰਦਰਮ ਪਿਰਾਈ , ਆਖਰੀ ਪੋਰਤਮ , ਜਗਦੇਕਾ ਵੀਰੂਦੁ ਅਥਿਲੋਕਾ ਸੁੰਨਦ , ਜਗਦੇਕਾ ਵੀਰੂਡੂ ਅਥਿਲੋਕਾ ਸੁੰਨਦ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
24 ਫਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ, ਉਹ ਦੁਬਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਜੁਮੇਰਾਹ ਅਮੀਰਾਤ ਟਾਵਰਜ਼ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਕਾਰਨ ਮਰੀ ਹੋਈ ਮਿਲੀ।
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਛਪੀਆਂ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ 'ਤੇ ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ ਦੇ ਭਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਿ ਤੇਲਗੂ, ਤਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈਆਂ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈਆਂ।
ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦਸ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦੋ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਦੁਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 51 ਦੀ ਇਨਾਮ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੋਥੀ ਸਥਾਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਜੋ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਲੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪੂਲ ਦੀ ਫਸਟ ਅਤੇ ਸੈਕਿੰਡ ਟੀਮ ਆਗਲੇ ਨਾਕ ਆਉਟ ਰਾਉਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਵੇਗੀ।
ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੋਥੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਬੁਡ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਕਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਫਗਾਨਸਿਤਾਨ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
2008 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਖ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਾਂ: ਆਸਮਾਨ ਚੂ ਲੇ, ਪਚੀਸ ਕਦਮ ਪੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਮੈਂ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਹੋਈ।
ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਸੱਯਦ ਅਲੀ ਰਜ਼ਾ ਦੀ 'ਆਸਮਾਨ ਛੂ ਲੇ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਕਸ਼ਾ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਐੱਮ.ਏ. ਜਿਨਾਹ ਰੋਡ ਅਤੇ ਗਾਰਡਨ ਏਰੀਆ 'ਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੈਮਰਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਉਸੇ ਸਾਲ, ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਰੇਹਾਨਾ ਸੈਗੋਲ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭਗੌੜੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੀਪਕ ਪਰਵਾਨੀ, ਆਮਿਰ ਅਦਨਾਨ, ਨੋਮੀ ਅੰਸਾਰੀ, ਨਿਸ਼ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ, ਖਾਦੀ, ਟੀਜੇਜ਼, ਦ ਮੇਨਜ਼ ਸਟੋਰ, ਫਹਾਦ ਹੁਸੈਨ, ਹੈਂਗ ਟੇਨ, ਮਾਹੀਨ ਖਾਨ, ਉਬਰੀਨ ਸ਼ਰਮੀਨ, ਚਿਨਯੇਰੇ, ਕਰਾਸਰੋਡਸ ਅਤੇ ਲਿਮਿਟੇਡ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਤਿਫ਼ ਅਸਲਮ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ।
ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਲੜੀਵਾਰ 'ਅਗਰ ਤੁਮ ਨਾ ਹੋਤੇ' , ਉਮ-ਏ-ਕਲਸੂਮ , ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਖੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਸ ਨੇ ਰੋਮਾਂਸ ਅਰਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰਨਬ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਹੋਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਤਰੰਗ ਹਾਊਸਫੁੱਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।