polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਸੱਚਰ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ।
1957 ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੀ ਰਕਸ਼ੀ ਸਮਿਤੀ ਨੇ ਲੰਗੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ, ਗੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ, ਜਬਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ ਵਰਗੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਏ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਿੰਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਵਿਵਹਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਕੁੜੱਤਣ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹਟਾਈ, ਅਤੇ 10 ਮਈ ਨੂੰ ਵਾਅਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ 10 ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ 12,000 ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 21,000 ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਖੁਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 164 ਵਿੱਚੋਂ 120 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 58 ਸਿੱਖ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਪੰਜਾਬੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71 ਸੀਟਾਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਬਕਾ ਅਕਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਕਾ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਤ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ, ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨੇਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੈਪਸੂ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੰਮੇਲਨ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਰਤ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਤੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ।
ਵਧਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਹਿਰੂ ਨੇ 20 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
23 ਦਸੰਬਰ ਅਤੇ ਫਿਰ 31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਰਤ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਦਲ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤਾ।
ਜੁਲਾਈ 1948 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੁਆਰਾ "ਸਿੱਖ ਹੋਮਲੈਂਡ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦੀ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਖੇਤਰੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
12 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਸੱਚਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ ਨਾਅਰੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾਇਆ।
ਸੱਚਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਵਰਤੀ ਗਈ; ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 8 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ 18 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਬਨਿਟ ਸਾਥੀਆਂ, ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਗੋਵਿੰਦ ਬੱਲਭ ਪੰਤ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ, ਚੀਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਹੁਕਮ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਨੁਕਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਇਸੇ ਸਾਲ 23 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਸਰਾਏ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਲਾਠੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਅਤੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫਲੈਗ-ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ 1955 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਨਾਅਰਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾਰੇ ਸੂਬੇ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਵਲੰਟੀਅਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1920 ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ।
ਐਸਜੀਪੀਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਲਈ ਤਰਕਸੰਗਤ ਅਤੇ ਜਥੇਬੰਦਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਾਇਆ।
ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ 4 ਜੁਲਾਈ 1955 ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ , ਜਦੋਂ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਥਾ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਇਆ, ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ. ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਹਰਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ, ਵਲੰਟੀਅਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਸੋਈਏ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰਾਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਕਾਰਨ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਥੋਪਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ।
ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਅੰਦੋਲਨ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਸਿਆਸੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ, ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਇਂਗਲਿਸ਼ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਅਨੁਸਾਰ "ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ" ਦਾ ਹਵਾਲਾ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਏਲ ਨਾਲ ਉਬਾਲੇ ਬਰਾਂਡੀ ਦੇ ਡ੍ਰਿੰਕ ਵੱਲ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਬੁਝਾਰਤ ਨੂੰਗ਼ਲਤ ਪਾਸੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦਾ ਯਤਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਧਰੇ ਅਤੇ ਭੱਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਪਸ਼ਬਦ ਸੀ।
ਬੁਝਾਰਤ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਭੱਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਧ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ, ਅਮੋੜ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜਦ ਕਿ ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਬੁਝਾਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਝਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੁਣ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ "ਬੂਲੇ ਬੂਲੇ" ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ, "ਲੀਲ ਟ੍ਰਿਲ" ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇਜੀਆਈ ਵਿਚ— ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ ਹੈ।
ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ/ਚਰਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਾਇਦ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਪਹੇਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਪਹੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਚਿਤਰਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਆਂਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਂਤ ਆਂਡਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਪਹਿਲਾ ਵਰਜਨ ਦੇਰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਅਤੇ ਟਿਊਨ 1870 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਵਿਲੀਅਮ ਐਲੀਅਟ ਦੇ ਨਰਸਰੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁਢ ਬਾਰੇ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜਾਰਜ ਐੱਲ ਫੌਕਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਦਰ ਗੂਜੇਜ ਮੇਲੋਡੀ ਦੇ 1803 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਖਰੜੇ ਦੇ ਜ਼ਮੀਮੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਭਿੰਨ ਅੰਤਮ ਸਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ: " ਕੁਡ ਨਾਟ ਸੇਟ ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ ਅਪ ਅਗੇਨ"।
ਇਹ 1810 ਵਿੱਚ ਗੈਮਰ ਗਰਟਨ ਦੇ ਗਾਰਲੈਂਡ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ:
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਤ ਵਰਜਨ ਸਮੂਏਲ ਆਰਨੋਲਡ ਦੇ ਵਿੱਚ 1797 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਬੋਲ ਸਨ:
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ , ਆਂਕੜਾਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਮੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡਾਂ ਦੀ ਅਡਜਸਟਮੈਂਟ
ਕੁਆਂਟਾਈਲ ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਆਂਕੜਾ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਦੋ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਂਕੜਾ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਕਨੀਕ
ਨੌਰਮਾਲਾਇਜ਼ਿੰਗ , ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਪੁਨਰ-ਲੇਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਨੌਰਮਲ ਕਿਸਮ ਜਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ , ਗਣਿਤਿਕ ਤਰਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਲੇਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ਿੰਗ ਸਥਿਰਾਂਕ, ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਸਥਿਰਾਂਕ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਨੈਗਟਿਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਘਣਤਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਨੌਰਮਲ ਕੀਤੀ ਸੰਖਿਆ, ਕਿਸੇ ਫਲੋਟਿੰਗ ਪੋਆਇੰਟ ਸੰਖਿਆ ਐਕਪੋਨੈਂਟ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟ ਕਰਨਾ ਕਿ ਦਸ਼ਮਲਵ ਬਿੰਦੂ ਕਿਸੇ ਸਥਿਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਕੀਕਰਨ, ਵਿਧੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਰਮਲ ਦਿਸਦੀਆਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਮਾਡਲ, ਦ੍ਰਿਸਟਾਤਮਿਕ ਨਿਊਰੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ
ਨੌਰਮਲ ਹੋਣ ਯੋਗ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ ਵਾਸਤੇ ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਥਿਊਰੀ, ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਾਂ ਨਵੀਆਂ ਪੱਦਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ੀਔਲੌਜੀਕਲ ਥਿਊਰੀ
ਨਿਉਮੇਰਾਇਰੇ, ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਅਧਾਰ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਵਿੱਤ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ
ਜੋਤਿਕਾ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੂਰੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ 36 ਵਾਇਆਧਿਨੀਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਖਤ ਸਮੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ- ਦੱਖਣੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
36 ਵਾਇਆਧਿਨੀਲੇ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਗਲੀਰ ਮੱਟੂਮ , ਨਾਚੀਅਰ , ਕੈਟਰੀਨ ਮੋਜ਼ੀ , ਰਾਤਚਸੀ , ਪਨਮਗਲ ਵੰਧਲ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤ ਕੇਂਦਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਨੀ ਰਤਨਮ ਦੇ ਮਲਟੀ-ਸਟਾਰਰ ਚੱਕਾ ਚੀਵਾਂਥ ਵਣਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ 'ਡੋਲੀ ਸਜਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ' ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਟੈਗੋਰ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਲੀ ਲਈ "ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਡੈਬਿਊ - ਦੱਖਣੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ" ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਤਾਮਿਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ੀਆਂ , ਪੇਰਾਜਗਨ , ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਖ਼ੁਸ਼ੀ]] ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ "ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੇਅਰ ਅਵਾਰਡ" ਅਤੇ ਤਿੰਨ "ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੇਅਰ ਅਵਾਰਡ" ਵੀ ਜਿੱਤੇ।
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ 'ਡੋਲੀ ਸਜਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ' ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨਾਲ 2000 ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਲਮ ਫਲਾਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ "ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਜਯੋਤਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀਮਾ ਸਦਨਾਹ ਦੇ ਘਰ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ "ਮਿਠੀਭਾਈ ਕਾਲਜ" ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ।
ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਜਾ ਜੇਰੋਡ੍ਮੇਨੀਆ ਇੱਕ ਗ੍ਰੀਕ ਸ਼ਬਦ “ਡਰਾਈ ਸ੍ਕਿਨ” ਤੋ ਲੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰ ਗੁਮਮ੍ਰਿਟੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੇਸਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰਿਖੀਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਏਮੋਲੀਨਟਸ ਜਾ ਮੋਸਚੇਰ ਨਾਲ ਉਪਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਖੋਪੜੀ, ਲਤਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ, ਬਾਹਾ,ਹਥਾ, ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇਦੁਵਾਲੇ, ਤੇ ਪਟਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਖਾਜ ਹੋਣਾ , ਸ੍ਕਿਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰੇਕ ਹੋਣੇ ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਦੇ ਲਛਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ.
ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਹਾਲਤ ਹੈ. ਇਹ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈਜਦ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਬਾਹਰੋ ਤੇ ਗਰਮ ਹਵਾ ਅੰਦਰੋ ਨਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸ੍ਕਿਨ ਦਾ ਮੋਸਚਰੇਜਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟੁਟਣ ਤੇ ਪੀਲ ਹੋਣ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜਿਆਦਾ ਨਹਾਉਣ ਅਤੇ ਹਥਧੋਣ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਖ਼ਤ ਸਾਬਣ ਦੇ ਕਰਨ, ਵੀ ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਕਰਕੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ,ਸਿਸਟਮਿਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਬਹੁਤ ਸਨਬਰਨ ਜਾ ਹੋਰ ਨੁਕਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਡਿਟਰਜੰਟ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਪੋਡਰ ਅਤੇ ਡਿਸ਼ ਵਾਸ਼ਰ ਲਿਕ੍ਵ੍ਡ ਨਾਲ ਵੀ ਜੇਰੋਡ੍ਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਅਜ ਕਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕਰੀਮ ਅਤੇ ਲੋਸ਼ਨ, ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਵੇਜੀਟੇਬਲ ਤੇਲ/ ਬਟਰ, ਪੇਟ੍ਰੋਲੀਅਮ ਤੇਲ /ਜੇਲੀ ਅਤੇ ਲਾਨੋਲਿਨ ਬਹੁਤ ਵਡੇ ਪਧਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਬਚਾਓ ਦੇ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਬ ਚੀਜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਤੇ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਿਆ ਹਨ ਸ੍ਕਿਨ ਦੀ ਖੁਸਕੀ ਤੋ ਬਚਨ ਵਾਸਤੇ. ਫਿਰ ਸ੍ਕਿਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ੍ਕਿਨ ਤੋ ਕੁਦਰਤੀਲਿਪਿਡ ਉਤਾਰਨ ਵਾਸਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦਿੱਲੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਉਜੜੀ ਅਤੇ ਵਸੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਾਲਕੋਟ, ਸੀਰੀ ਦਾ ਕਿਲਾ ਅਤੇ ਕਿਲਾ ਰਾਇ ਪਿਥੌਰਾ: ਤੋਮਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲੇ ਲਾਲ ਕੋਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੁਤੁਬਦੀਨ ਐਬਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਿਰੀ ਦਾ ਕਿਲਾ, 1303 ਵਿੱਚ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ, ਗਿਆਸੁਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਜਹਾਂਪਨਾਹ ਕਿਲਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਕੋਟਲਾ ਫਿਰੋਜਸ਼ਾਹ, ਫਿਰੋਜਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲਾ ਅਤੇ ਦੀਨਪਨਾਹ (ਹੁਮਾਯੂ ;ਦੋਨੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਮ੍ਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤਵੀਂ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਸਾਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਧਰੋਹਰਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸੁਰਖਿੱਤ ਬਚਿੱਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਦਲ ਕੇ ਆਗਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਦਿੱਲੀ ਹੀ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਹੀ।
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਖੁੱਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1857 ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਬਹਾਦੁਰਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਨੂੰ ਰਗੂੰਨ ਘੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ਾਸਨ ਸੰਭਾਲਿਆ ਪਰ ਬਵਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਦਾ ਪੂਨਰਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਢਹਾ ਦਿਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਕਿਲਾ ਰਾਏ ਪੀਥੋਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਮਹਿਰੌਲੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਹਾਨਪਨਾਹ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੀਰੀ ਅਤੇ ਕਿਲਾ ਰਾਏ ਪਿਥੋਰਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 1325 ਈ. ਵਿਚ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ।
ਦੀਨਪਨਾਹ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਨੇ ਬਸਵਾਇਆ।
ਜਿਹੜਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਚੱਪਾ ਚੱਪਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਸਤਾਨਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਰੋੜ 73 ਲੱਖ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ 8ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਜਮਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਬਾਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਆਬਾਦ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਉਰੂਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਭਰਿਆ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਏ ਬਾਹਰੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਿਤੋਂ ਬਣਵਾਇਆ ਕਿਤੋਂ ਉਜਾੜਿਆ।
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਵਿਰਾਸਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲੇ ਬਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਲਾ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਦੀਵਾਰ ਚਿੱਤਰ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 1000 ਈ.ਪੂ. ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਬੂਟੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਨਪਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਰਸਰੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਜਦੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੱਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ 20-30 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਛੇਵੇਂ ਸਾਲ ਫੁਲ ਲੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 12 ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਉਪਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ 150 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੁੱਖ ਕੋਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਲੌਂਗ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਢਾਈ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਲੌਂਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਈਸਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ਼ ਸਨ, ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 16ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਤੱਦ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਲੈਕਾ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖੋਜ ਕੱਢਿਆ।
ਲੌਂਗ, ਮਲੈਕਾ ਦਾ ਦੇਸ਼ਜ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਉਸ਼ਣ ਕਟਿਬੰਧੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ।
ਜੰਜੀਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੌਂਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਬੰਬਈ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਮਾਤਰਾ, ਜਮੈਕਾ, ਬਰਾਜੀਲ, ਪੇਬਾ ਅਤੇ ਵੇਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਲੌਂਗ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਲੌਂਗ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਲੋਵ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ ਕਲੈਵਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਲੈਟਿਨ ਨਾਮ ਪਿਪਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ/ਮਲਿਆਲਮ/ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਪਿੱਪਲਿ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ 1948 ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁਖੀ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜਰਿਆ ਹੈ।
ਇਥੇ ਜਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗੇ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਵਾਧੇ ਦਰ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਰਥ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਬਾਕੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੈਕਟਰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ , ਚਾਹ ਨਿਰਯਾਤ, ਟੈਕਸਟਈਲ ਉਦਯੋਗ ,ਹਨ।
ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਫਾਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ, ਬੀਚਾਂ , ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਪੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਸਾਲ 2004 ਆਈ ਸੁਨਾਮੀ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਕੁਝ ਧੱਕਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿਓਂਕਿ ਇਥੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਗਈ ਸੀ।
ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ ਘੋਗੇ ਸਿੱਪੀਆਂ,ਕੁਆਇਰ, ਟੂਨਾ ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਮੰਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਹੁਣ ਇਥੋਂ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮੁਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਰਾਣੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 28% ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਨ ਦਾ 60% ਹਿੱਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਕਸ ਆਮਦਾ ਦਾ 90% ਹਿੱਸਾ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ 1989 ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਨਾਂ ਤਾਂ ਜਿਆਦਾ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜਮੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਰਤਸ਼ਕਤੀ।
ਇਥੋਂ ਉਦਯੋਗ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣਾ , ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਸਤਕਲਾ ਵਸਤਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁੱਖ ਹਨ।
ਮਾਲਦੀਵ ਵਿਖੇ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਾਫ਼ਾਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੀਚਾਂ,ਨੀਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਨਜ਼ਾਰੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਾਲਾਨਾ ਦੇਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ 325 ਡਾਲਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੀ 20% ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਰੁਜਗਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 10% ਹਿੱਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਡਾ ਸਾਰਾ ਧੰਦਾ ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਥੇ ਜਾਲ ਪਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਜਿਆਦਾ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ , ਜਾਪਾਨ,ਬਰਤਾਨੀਆ , ਜਰਮਨੀ ,ਥਾਈਲੈੰਡ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਸੱਤ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਲਹਾਨ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਨੂਰ ਉਮਰ ਮੁਹੰਮਦ ਮੂਲ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸੋਮਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਟਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਯਮਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਅਜੇ ਨਿਆਣੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਈ।
ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਅਬੂਕਰ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਕੁਝ ਚਾਚੇ ਅਤੇ ਮਾਸੀਆਂ/ਚਾਚੀਆਂ ਵੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੋਮਾਲੀਆ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਸੋਮਾਲੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਰੀਸਾ ਕਾਊਂਟੀ, ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਾਦਾਬ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਮਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਸ਼ਰਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਰਲਿੰਗਟਨ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਮਿਨੀਏਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਘਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਕਸ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਸੋਮਾਲੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿਜਾਬ ਪਹਿਨਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਾਊਸ ਲਈ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਕਿਸਾਨ-ਮਜ਼ਦੂਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ, ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ: ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਸੋਮਾਲੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਹੈ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਗੋਰੀ ਔਰਤ ਹੈ।
ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਮਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਕਾਕਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤਨਖਾਹ, ਕਿਫਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਵਿਆਪਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ, ਬਚਪਨ ਦੇ ਆਗਮਨ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਯੂ.ਐਸ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਸਟਮਜ਼ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਸਮੇਤ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਸਖਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਕਈਆਂ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਅਤੇ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਝੂਠੇ ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ।
2017 ਵਿੱਚ, ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਮਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ "ਫਰਸਟਸ: ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ 46 ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 18 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ "ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ" ਵੌਗ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਵਰੀ 2018 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਲੇਬੋਵਿਟਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਫੋਟੋਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਮਰ ਨੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਥੇ ਸਵੈਇੱਛੁਕਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਨੌਰਥ ਡਕੋਟਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੀ।
ਉਮਰ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਮਫਰੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਲੋ ਸੀ।
2018 ਦੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਟਾਈਮ ਫਾਰ ਇਲਹਾਨ (ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਸਟੇਨਮੈਨ ਸਟਰਿਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ ਨਿਊ ਬੇਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਨੋਰਾਹ ਸ਼ਾਪਿਰੋ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ) ਉਮਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਬੈਕਾ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਮਿਲ ਵੈਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਅਕਸਰ ਆਲੋਚਕ, ਉਮਰ ਨੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰੋ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਪੱਖੀ ਲੌਬੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਮਰ ਨੂੰ ਮਿਨੀਏਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮੀਡੀਆ ਆਊਟਲੈੱਟ ਮਿਸ਼ੇਲ ਤੋਂ 2015 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਮਰ ਨੂੰ ਕਾਰੂਨ ਬੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਮਾਰੂਨ 5 ਦੇ "ਗਰਲਜ਼ ਲਾਇਕ ਯੂ" ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ ਅਜਿਹਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਗੇਂਦ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੂਸਰੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਮੋਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਟਾਪ 50 ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਰਫ਼ੀਕ ਅਜਿਹਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਟੀਮ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵ ਕਿ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਰਫ਼ੀਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੌਡ਼ਾਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 1000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹਨ।
ਰਫ਼ੀਕ ਲੋਅਰ-ਆਰਡਰ ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ।
ਕੀਨੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਈ 1998 ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 77 ਦੌਡ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੌਡ਼ਾਂ ਕੀਨੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 56 ਦੌਡ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇ 3 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਮੈਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕਡ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਚ ਡਰਾਅ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ।
ਪੱਖੀਵਾਸ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬਹੁਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਦਾ ਪਿਉ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਇੱਕ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਾਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਬੋਤਲ ਲੈਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਪਿਆਲਾ ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਲੜਕੇ ਦੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਦਿਂਦਾ ਹੈ,ਜੋ ਕੁੜੀ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਕੇ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਮਿਥਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਵਾਲੇ ਕੁੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ,ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਮਿਥਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਹਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਪੱਖੀਵਾਸਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੇ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਗੰਢਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਦੂਜੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਕੁੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤੇ ਉਸ ਤੋ ਪਿਛੋ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਬਾਪ ਨਾਲ ਗਏ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਗਣੀ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਪੱਕੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦ ਮੇਲ ਆਉਦਾਂ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵਲੋ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲਈ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦਾ ਸੂਟ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਤਸੱਵੁਫ਼ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਉੱਤੇ ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤ ਮੁਨਾਜਾਤ ਨਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਫਾਰਸੀ ਅਦਬ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਵਾਲ ਰਿਵਾਇਤ ਹੋਏ ਜੋ ਤਫ਼ਸੀਰ ਮੇਬੋਦੀ, ਕਸ਼ਫ਼ ਅਲਾਸਰਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਹ ਕੁਰਆਨ-ਏ-ਕਰੀਮ ਦੀ ਕਦੀਮ ਤਰੀਨ ਮੁਕੰਮਲ ਉਹਨਾਂ ਤਫ਼ਸੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਮਰਤਬਾ 10 ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪੀਰ ਹਰਾਤ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬੂ ਇਸਮਾਈਲ ਅਬਦੁੱਲਾ ਹੀਰਾਵੀ ਅਨਸਾਰੀ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।
ਆਪ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਹਿਜਰੀ/ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਤ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਦਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਮੁਫ਼ਸਿੱਰ ਕੁਰਆਨ, ਰਾਵੀ, ਮਨਾਜ਼ਿਰ ਔਰ ਸ਼ੇਖ਼ ਤਰੀਕਤ ਸੀ ਜੋ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਕਰੀਰ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸਦਕਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਅੱਬੂ ਮੰਸੂਰ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸੀ ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਬਲਖ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।
ਅਬਦੁੱਲਾਹ, ਸ਼ੇਖ ਅਬੁਲਹਸਨ ਖ਼ਰਕਾਨੀ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਖ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਉਸ ਨੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਇੱਕ ਲੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਅਬੁਲਹਸਨ ਖ਼ਰਕਾਨੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।