polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਉਪਰੋਕਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਜੋਂ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਭਾਵੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਪ੍ਰਰੰਤੂ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਕੁ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਤਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤਕ ਆਧਾਰ ਜਰੂਰ ਹਨ।
ਉਪਰੋਕਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੋਲਿਕ ਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਣ ਹੈ।
ਸਪਿੰਨਗਾਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਨਾ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਙ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਂਦ ਜਰੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਗਟਾਉ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਨਾਂ ਵਿਚਲਾ ਸਾਙਾਂ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਤੱਤ ਹੈ।
ਹਰ ਕਵੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸੀਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਉਂ ਹਰ ਨਜ਼ਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਗਟਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮਹਾਂਕਾਵੀ ਜਾਂ ਦੁਖਾਂਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਿਰਾਣਾਤਮਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜ਼ੇਮਜ਼ ਹਿਊਨਿਕਰ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਸੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਲੀਅਮ ਕ੍ਰੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨੈੱਲ ਨਿਰਣਾਤਮਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸਾਂ ਵਜੋਂ ਜਿੱਥੇ ਜੇ.ਈ.ਸਾਪਿੰਨਗਾਰਨ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਗਟਾ ਵਜੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਤੀ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਲੋਚਕ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ 'ਸੁਹਜ ਇਕਾਈ, ਸੰਰਚਨਾ ਜਾਂ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੀਵਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪੱਖ ਵੀ ਪੂਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਅਚੇਤ ਜਾਂ ਸੁਚੇਤ ਤੋਰ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮਸਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਆਲੋਚਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮਸਲੇ ਵਜੋਂ ਕੇਵਲ ਕੁੱਝ ਆਲੋਚਕਾ ਨੇ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਤੋਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਗਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਘਾਟ ਤਾਂ ਇਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਲਿਕ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼ਾਖਾ ਮੰਨ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਸਿਰਫ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਉਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮਸਲਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ- ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਧਾਰਕ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਭਾਰੂ ਵਿਧਿਆਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਸ ਦੋਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬੁਝਾਰਤ ਦੇ ਕੋਸ਼ਗਤ ਅਰਥ ਹਨ, '"ਗਿਆਨ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੰਕੇਤ ਜਾਂ ਇਸ਼ਾਰਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਨਾਮ ਹਨ - ਪਹੇਲੀ, ਅੜਾਉਣੀ, ਮਸਲਾ, ਰਹੱਸ, ਬਾਤ, ਬਤੌਲੀ, ਔਖਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਸਮੱਸਿਆ, ਗੁੰਝਲ ਆਦਿ ਜਿਵੇਂ:
ਬੁਝਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਿਡਲ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆਂ ਆਫ਼ ਬ੍ਰਿਟੇਨਕਾ ਅਨੁਸਾਰ, “ਰਿਡਲ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁੱਝੇ ਸੁਆਲਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਅਸ਼ਪੱਸ਼ਟਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਲੋੜੀਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੇ ਸਮੱਗ੍ਰੀ ਦਾ ਆਪਸੀ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਡਾ ਸੰਬੰਧ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਮਹੱਤਪੂਰਨ ਵੰਨਗੀ ਬੁਝਾਰਤ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਇੱਕ ਆਰੰਭਿਕ ਪੜਾਅ ਹੈ"
ਬੁਝਾਰਤਾਂ (ਪਹੇਲੀ, ਅੜਾਉਣੀ, ਮਸਲਾ, ਰਹੱਸ, ਬਾਤ, ਬਤੌਲੀ, ਔਖਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਸਮੱਸਿਆ, ਗੁੰਝਲ) ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਵਿੱਚ ਆਉਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬੱਝਵੇ ਰੂਪ ਵਿਧਾਨ ਵਾਲ਼ੀ ਵੰਨਗੀ ਨਾਲ਼ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਸਿਰਜਨਾ-ਰੁਚੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਕ ਮਨ ਦੀ ਉਪਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹਿਜ ਭਾਵ ਹੀ ਨਿਕਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਰਚ ਕੇ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ 'ਲੋਕ ਗੀਤ' ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਖਾਣ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਗੀਤ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ-ਗ਼ਮੀਆਂ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਵਲਵਲਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕ ਜ਼ਜ਼ਬਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਅਖਾਣ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਅਟਲ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਖਾਣ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋ ਕਸ਼ੀਦ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਿਗਵੇਦ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜੁੜਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵੈਦਿਕ ਪੂਰਨ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ਵ-ਮੇਘ ਦਾ ਯੱਗ ਦੇ ਅਵਸਰ ਉੱਪਰ ਇਹ ਅਨੁਸ਼ਰਾ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅੰਲਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ ਜੋ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਲਬੱਧਤਾ ਕਾਰਨ ਰਹੱਸਮਈ ਬਣ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਵਰ-ਚੋਣ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਅੱਗੇ ਰਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵੇਲੇ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਖਿਆਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੁੱਝਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੈ।
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੜਨ ਲਈ ਕਲਾ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ 'ਬੌਲ਼ਾ' ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸੁਣਦਾ ਹੋਵੇ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬੁਝਾਰਤਾ:- ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਮਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਸਿਰਜਨ ਲਈ ਬਿਬੇਕ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਵਿਤਾ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਜੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ, “ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਦੀਆ ਬੜੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲ਼ਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹੀ ਬੁਝਾਰਤ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੋਤਾ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਮਾਦ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ, ਬੀਤਭਸ ਰਸ ਆਦਿ 9 ਰਸਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਥਾਹ ਸੰਜਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਥੋੜੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰੂਪਾਂ ਵਾੰਗ ਇਹ ਵੀ ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਥਰਾਟੀ ਬਾਲਣ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨ ਜਨਰੇਟਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਟਰਬਾਈਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਲੇ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਬਾਇਲਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੋਂ ਇਸ ਭਾਫ਼ ਨੂੰ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਲੇ ਦੇ ਬਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਬੇਕਾਰ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਦ ਬਚਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਆਹ, ਸਲਫ਼ਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ, ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਆਦਿ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।
ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਰੀਐਕਟਰ ਦੀ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਪ ਤੋਂ ਭਾਫ਼ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨ ਅਤੇ ਜਨਰੇਟਰ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾਪੁਰ ਦਾ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਜੀਓਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਗਰਮ ਪੱਥਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਾਫ਼ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਚੱਟਾਨਾਂ ਧਰਤੀ ਅੰਦਰਲੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਗਲਣ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਇਓਮਾਸ ਊਰਜਾ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੂੜੇ-ਕਰਕਟ ਨੂੰ ਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਾਫ਼ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੂੰ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਜਨਰੇਟਰ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇੰਟੀਗਰੇਟਡ ਸਟੀਲ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਮਨ ਭੱਠੀ ਗੈਸ ਇੱਕ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਪਰ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਾਲਣ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਨਿਕਾਸ ਤਾਪ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਭਾਫ਼ ਬਾਇਲਰਾਂ ਅਤੇ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕੋਜਨਰੇਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਮੌਸਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ:
ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਲੋਡ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾ ਆਵੇ।
ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਲਾਂਟ ਘੱਟ ਬਾਲਣ ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਗਰ ਪਲਾਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਬਿਜਲੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਪਣ ਬਿਜਲੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹੇ।
ਪੀਕ ਲੋਡ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਜ਼ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1 ਜਾਂ 2 ਘੰਟੇ ਹੀ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚ ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੀਕ ਲੋਡ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਗੈਸ ਸਾਈਕਲ ਗੈਸ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੰਜਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਦਮ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਵੀ ਪੀਕ ਲੋਡ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਈਡ੍ਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਡ ਪਾਲਣ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘੱਟ ਖਰਚ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਪੀਕ ਲੋਡ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਪਾਇਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟਰਬਾਈਨ ਉੱਪਰ ਟਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਜਨਰੇਟਰ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੈਸ ਟਰਬਾਇਨ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਿੱਧਾ ਟਰਬਾਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਚੱਕਰ ਪਲਾਂਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੁਆਰਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਬਾਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਾਫ਼ ਬਾਇਲਰ ਅਤੇ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੈਸ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਟਰਬਾਈਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਕਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਦੇ ਬਲਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਾਫ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੇਸ ਲੋਡ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਕੰਬਾਈਨਡ ਸਾਈਕਲ ਪਲਾਂਟ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਹਿਨ ਪਿਸਟਨ ਇੰਜਣਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੂਰ ਦੁਰੇਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਪੁਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਛੋਟੇ ਕੋਜਨਰੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਦਫ਼ਤਰ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਡੀਜ਼ਲ, ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈਕ੍ਰੋਟਰਬਾਈਨਾਂ, ਸਟਰਲਿੰਗ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਹਿਨ ਪਿਸਟਨ ਇੰਜਣ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਲੈਂਡਫ਼ਿਲ ਗੈਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਿਜਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਕਸਰ ਪਾਣੀ ਸਾਗਰ, ਝੀਲ, ਨਦੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਝੱਪੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਜਾਏ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰਾਂ ਤੋਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਹੀਟ ਐਕਸਚੇਂਜਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਪੰਪਾਂ ਦਾ ਖਰਚ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਹੀਟ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਥਰਮਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਕਰਨ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਿਸ਼ ਸਕਰੀਨ , ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਜੀਵ ਕੂਲਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ।
ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਕਰੀਨਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਆਇੰਟ ਅਨਰਜੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਕੂਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲਾ ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਆਂਡੇ ਅਤੇ ਲਾਰਵਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਉਪਯੋਗੀ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵਿਅਰਥ ਤਾਪ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਅਰਥ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਉਸ ਊਰਜਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਪਯੋਗੀ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।
ਗੈਸ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਪੂਰੀ ਬਾਲਣ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੂਰੀ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 65% ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 30 ਤੋਂ 49% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਅਰਥ ਤਾਪ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਸੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਥਰਾਟੀ ਬਾਲਣ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਚੂਰਲ ਡਰਾਫ਼ਟ ਵੈਟ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਜੇ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਤਾਪ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੀ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਯੰਤਰਿਕ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਪ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਇਸ ਬੇਕਾਰ ਜਾ ਰਹੇ ਤਾਪ ਨੂੰ ਉਪਯੋਗੀ ਤਾਪ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਹੀਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਕੋਜਨਰੇਸ਼ਨ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਜਾਂ ਸੀਐਚਪੀ ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਤਾਪ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਹੀਟਿੰਗ ਆਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਤਾਪ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਪ ਬਾਇਲਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਲਤੂ ਜਾ ਰਹੇ ਤਾਪ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੂਣ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੀਸੇਲੀਨੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਣ ਬਿਜਲੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਤਿਜ ਅਤੇ ਸਥਿਤਿਜ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਘੁਮਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸਿਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਪਾਵਰ ਪਲਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਬਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪੈਨਸਟਾਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਝੀਲ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਰੈਜ਼ਰਵਾਇਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਟਾਂ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਪਥਰਾਟੀ ਬਾਲਣ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਤੇਲ ਰਿਫ਼ਾਈਨਰੀਆਂ, ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਜੀਓਥਰਮਲ, ਬਾਇਓਮਾਸ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਰਸਡ ਡਰਾਫ਼ਟ ਵੈਟ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਚਿਮਨੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਫ਼ੋਰਸਡ ਡਰਾਫ਼ਟ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚਤੁਰਭੁਜੀ ਡੱਬੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਵਗ ਰਹੀ ਹਵਾ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਾਲਤੂ ਜਾ ਰਹੇ ਤਾਪ ਨੂੰ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਹੀਟਿੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਰਮੋਡਾਈਨਾਮਿਕ ਸਾਇਕਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਬਾਈਨਡ ਸਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੈਸ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਨਿਕਾਸ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਲਰ ਅਤੇ ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੌਪ ਸਾਈਕਲ ਅਤੇ ਬੌਟਮ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇ।
ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਦ੍ਰਵ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਬਾਲਣ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਭਾਫ਼ ਦੀ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਕੋਲ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਅਤੇ ਗੈਸ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਮਰੱਥਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾਕੇ, ਜੇਕਰ ਸਿਸਟਮ ਲਗਾਤਾਰ ਬੇਸ ਲੋਡ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪੀਕ ਲੋਡ ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥਾ ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਲੋਡ ਉੱਪਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜਨਰੇਟਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਜਨਰੇਟਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਹੂਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਪਾਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੱਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਯੰਤਰਿਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫ਼ੀਲਡ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਵਿਚਲੀ ਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਰੇਟਰ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕੋਲੇ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਜਿਹੇ ਪਥਰਾਟੀ ਬਾਲਣਾਂ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰਾਂ ਊਰਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਊਰਜਾ ਦੇ ਗੈਰ-ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣ-ਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੌਰ ਊਰਜਾ, ਪੌਣ ਊਰਜਾ, ਤਰੰਗ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪਣ ਊਰਜਾ ਆਦਿ।
ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਣ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 2010 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ 721 ਟੈਰਾਵਾਟ-ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਬਿਜਲਈ ਵਰਤੋਂ ਦਾ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਾਪ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਯੰਤਰਿਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਦਹਿਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਘੁਮਾਅਦਾਰ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੋਲਰ ਫੋਟੋਵੋਲਟੇਕ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਸੂਰਜੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਡੀ.ਸੀ. ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੋਂ ਇਨਵਰਟਰ ਡੀ.ਸੀ. ਨੂੰ ਏ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਗਰਿੱਡ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਜਾਂ ਜਨਰੇਟਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਜਿਹੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਲੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਤਾਪ ਇੰਜਣ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਭਾਫ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ਕ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਰੇਡੀਏਟਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂਲਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਊਰਜਾ ਵੀ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵਿਵਾਦ, ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦਵੰਡਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਚੋਣ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ "ਅਨੁਪਾਤਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ" ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ , ਕਿ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹੀ ਚੀਫ਼ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਮੁੜ ਚੋਣ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਮਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਗੌੜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਕਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਕੀ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਕੀ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਾਂ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਖਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਧਾਨ ਪਾਲਿਕਾ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸੰਮੇਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਡੀਸਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਰਜੀਨੀਆ ਪਲੈਨ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲੱਗੇ।
4 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਵੇਰਵਾ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਚਲਾਊ ਖਰੜਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਿਮ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਰਣ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੇ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਜੋ ਛਪਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ, ਫੈਡਰਲ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਦੀ ਗਰੈਂਡ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) 25 ਮਈ ਤੋਂ 17 ਸਤੰਬਰ 1787 ਤੱਕ, ਦ ਓਲਡ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸਟੇਟ ਹਾਊਸ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ 11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਰਟੀਕਲਜ ਆਫ਼ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਪਰਪੈਚੁਅਲ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਲੀਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ, (ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1776 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 1778 ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੀ ਕੰਟੀਨੈਂਟਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਅੰਤ ਨੂੰ 1781 ਵਿੱਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਮੂਲ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਈ ਸੀ), ਇਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਗਵਾਨੂੰਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਜੇਮਜ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ ਸਨ, ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਰਾਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਸੀ।
ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੇ ਮਗਰਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਮਾਂਡਰ ਜਨਰਲ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।
ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਸੀ, ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਣਾ ਸੀ।
ਰਾਏ ਬਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ 1858 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਰਨੀ ਵਿਚ ਭੀੜ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਏ।
ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇਸ ਸੱਤਯਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
1858 ਵਿਚ, ਇਹ ਇਕ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਖਨਊ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਰਾਏ ਬਰੇਲੀ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਥੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਫੁਰਸਤਗੰਜ ਹੈ।
ਫਿਸ਼ਰ, ਗੋਲਾ, ਗਰੇਅਲਾਗ, ਗੋਸ, ਪਿਨ, ਟੇਲ ਅਤੇ ਆਮ ਤੀਲ ਆਦਿ ਪੰਛੀ ਜੋ 5000 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਤਹਿਸੀਲ ਮੋਹਨ ਵਿਚ ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈਦਰ ਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲੇ ਅਤੇ ਮੋਹਨਲਾਲਾ ਗੰਜ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਏ ਬਰੇਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਲਖਨਊ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸੁੰਦਰ ਮਸਜਿਦ ਹਨ।
ਕਈ ਉਦਯੋਗ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਫੋਨ ਉਦਯੋਗ ਮੁੱਖ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜਿਸ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਗਾਓ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਗਾਓ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਆਪਣੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਯੁਨ ਜ਼ੋਂਗਿੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਸਿਆਹੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਤੇਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਗਾਓ ਜ਼ਿੰਗਜਿਅਨ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ "ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਵੈਧਤਾ, ਤਲਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਚਤੁਰਾਈ ਭਰੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ" ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨੁਵਾਦਕ , ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਸਟੇਜ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੇਂਟਰ ਵੀ ਹੈ।
ਘਰ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਟਾਇਜ਼,ਜਿਆਂਗਸੁ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਮਾਮਕਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜ਼ੇਜੀਆਂਗ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨੰਜਿੰਗ ਆ ਗਿਆ।
1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੈਵਾਲੀਅਰ ਡੀ ਐਲ ਆਡਰ ਡੇ ਆਰਟਸ ਐਟ ਡੇਸ ਲੈਟਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1957 ਵਿੱਚ ਗਾਓ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਆਫ ਸੈਂਟਰਲ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੀਜਿੰਗ ਫੌਰਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਗਾਓ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਊਲਜਲੂਲਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਐਵਾਂ ਗਾਰਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਦ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਧਵਾ ਮਾਂ ਖਰਗੋਸ਼ ਮਿਸਟਰ ਮਗਗ੍ਰੇਗਰ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਬਜ਼ੀ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ: "ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮੈਕਗ੍ਰੇਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ"।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਆਗਿਆਕਾਰਤਾ ਨਾਲ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ, ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਕੇ ਬਲੈਕਬੇਰੀਆਂ ਚੁੱਗਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਾਗ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਪੀਟਰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੁਝ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਚੱਖ ਸਕੇ।
ਪੀਟਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਣਾ ਖਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਮੋਦ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੀਟਰ ਮਿਸਟਰ ਮਗਗ੍ਰੇਗਰ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀ ਜੈਕਟ ਅਤੇ ਜੁੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪੀਪੇ ਵਿੱਚ ਛੁਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਿਸਟਰ ਮਗਗ੍ਰੇਗਰ ਉਸਨੂੰ ਉਥੇ ਵੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਭੱਜਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਬਿੱਲੀ ਕੋਲੋਂ ਲੁਕ ਕੇ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਤੋਂ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਫਿਰ ਮੁੜ ਮਿਸਟਰ ਮੈਕਗ੍ਰੇਗਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਹ ਗੇਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਉਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਕੱਪੜੇ ਸ੍ਰੀ ਮੈਕਗ੍ਰੇਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰਨੇ ਨੂੰ ਪਹਿਨਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਬੀਮਾਰ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੌਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਲੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਬੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਿਨਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪੀਟਰ ਕੈਮੋਮਾਈਲ ਚਾਹ।
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਰੇਰਨਾ ਅਧਾਰ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਖਰਗੋਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੋਟਰ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਸੀ, ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਸੀ।
1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪੋਟਰ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨੈਸ, ਐਨੀ ਮੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਚਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਚਿਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਦੀ ਸੀ।
1900 ਵਿੱਚ, ਮੂਰ ਨੇ, ਪੋਟਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੋਟਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਅਤੇ, ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ, 4 ਸਤੰਬਰ 1893 ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਨੋਇਲ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਚੁਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਟਰ ਨਾਂ ਦੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪੋਟਰ ਦੀ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਲਿੰਡਾ ਲੀਅਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: "ਇਕ ਅਸਲ ਕਿਤਾਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੂਲ ਚਿੱਠੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ ਇਸਲਈ ਨੇ ਕੁਝ ਪਾਠ ਹੋਰ ਜੋੜ ਲਏ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ.ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਸਪੈਂਸ ਭਰਕੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਰੌਚਿਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਠੋਰ ਕਵਰ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਫਰੰਟ ਮੁਖ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸਿਸ ਰੈਬਿਟ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਕੈਮੋਮਾਈਲ ਚਾਹ ਪਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦ ਟੇਲ ਆਫ਼ ਪੀਟਰ ਰੈਬਿਟ , ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ ਬੀਟ੍ਰਿਕਸ ਪੋਟਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਸਚਿਤਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਸਟਰ ਮਗਗ੍ਰੇਗਰ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪੀਟਰ ਰੈਬਿਟ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਬਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਿਆ ਕੇ ਸੁਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਕਈ ਰੀਪ੍ਰਿੰਟ ਕਢੇ ਗਏ।
ਇਸਦਾ 36 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ 45 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਰਬ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਰਾ ਸੌਦਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਿਡੌਣੇ, ਪਕਵਾਨ, ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।