polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵਖਰੇਵੇਂ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵਖਰੇਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ : ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ।
ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਾਝੀ, ਮਲਵਈ, ਪੁਆਧੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨੀ, ਪੋਠੋਹਾਰੀ, ਸਰਾਇਕੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਘੋਸ਼ ਮਹਾਂ-ਪੁਰਾਣ ਧੁਨੀਆਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਥੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁਰ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਾਰਜ ਗਰੀਅਰਸਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਪਭਾਸ਼ਾਈ ਵਖਰੇਵੇਂ ਹਨ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਹੀਂ।
ਨਕਸ਼ਿਆਂ, ਐਟਲਸਾਂ ਅਤੇ ਆਈਸੋਗਲਾਸਿਜ਼ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹਰ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਲਿਸਟ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਧਾਰ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਮਾਝੀ ਹੈ।
ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਊਣੀ ਜਾਂ ਹੀਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਪੱਛਮੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਯੂਰਪੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਸਕੂਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ 1973 ਵਿਚ ਮਨਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੂ ਸਭਾ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਕਿਲਾ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਬਣਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਬਲਬਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ।
ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਲਾ ਉਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ।
ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਸੁਨਾਮ ਨੂੰ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਕਿਲਾ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਧੋਇਆ ਸੀ।
ਹੁਣ ਵੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਵਿਧਵਾ ਔਰਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਧੋਣ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਕੇਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਨਾਮ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ,ਜਿਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ,ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਮਾਈਕਲ ਓ ਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ।
ਇਥੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਮਸਤੂਆਣਾ ਵਲੋਂ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਨਾਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਕੌਂਸਲ ਹੈ।
ਇਹ ਸੁਨਾਮ ਦੀ ਉਹ ਜਗਾਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਹਨ ।
ਜਦ ਇਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਨ ਵਰਲਡ, ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸਕਾਈ ਟੀਮ ਮੈਬਰਜ ਨਾਲ ਕੋਡ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏਹਤਿਆਦ ਏਅਰਵੇਜ, ਜੈਟ ਵਿਉ ਏਅਰਵੇਜ ਅਤੇ ਯੁਨਾਇਟੀਡ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਇੰਟਰ ਲਾਇਨ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ।
ਏਰ ਲਿਗਸ ਇੱਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ, ਟਰਾਨਸਲੇਟਗ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਦੋ - ਕਲਾਸ ਤੱਕ ' ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਿਰਾਏ ਸੇਵਾ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏਰ ਲਿਗਸ ਗਰੁੱਪ ਪੀ ਲੈ ਸੀ ਆਇਰਲੈਡ ਦੇ ਕੌਮੀ/ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ . ਇਹ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਏਅਰਬੱਸ ਫਲੀਟ ਦਾ ਇਸਤਮਾਲ ਯੂਰਪ,ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ,ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਉਡਾਨ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਇਰਲੈਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦ ਏਅਰਲਾਇਨ ਹੈ,ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਵਿਰੋਧੀ ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਬਾਅਦ,ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ।
ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਡਬ੍ਲਿਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ,ਡਬ੍ਲਿਨ,ਆਇਰਲੈਡਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ . ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ .
ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਦਾ ਏਰ ਲਿਗਸ ਸਟਾਕ ਦੇ 29 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ 25 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿਸੇਦਾਰ ਹੈ . ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 85 % ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰ ਸੀ, ਫਿਰ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਡਬ੍ਲਿਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਾ ਫਲੋਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ. ਏਰ ਲਿਗਸ ਲਿਮਟਿਡ, ਏਰ ਲਿਗਸ ਬਿਚੀਅ ਲਿਮਟਿਡ, ਏਰ ਲਿਗਸ ਅਤੇ ਦਿਰਿਨਾਰ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਰੁੱਪ ਕੰਪਨੀਆ ਸਨ ਜੋਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਸਟੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਸਨ.
ਫੈਜ਼ਲਪੂਆਂ ਦਾ ਨਾ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਦਲਾ ਕੇ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਰਖਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂਮ ਵੀ ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ ਪੈ ਗਿਆ।
ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ, ਨੂਰਪੁਰ, ਬਹਿਰਾਮਪੁਰ, ਭਰਤ ਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਟੀ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
ਸਰਦਾਰ ਬੁਧ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ, ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗੂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਿਸਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵੀ ਘੱਟ ਗਈਂ ਭਾਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਮਿਸਲ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਖ ਮਾਝੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜੰਡਿਆਲਾ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਤੇ ਪੱਟੀ ਤਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲਾਗੇ, ਜੰਡਿਆਲਾ ਕੋਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਿਸਲ : ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਗੁਸੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਪੱਟੀ ਦੇ ਚੌਧਰੀ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਅਤੇ ਜੰਡਿਆਲੇ ਦੇ ਨਰਿੰਜਨੀਏ ਇਸ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਈ ਰਖਦੇ ਸਨ।
ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਹਰ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਝਲਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ ।
ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ 2500 ਸੀ ਦੁਸ਼ਮਨ ਇਹ ਖਿਆਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਮਿਸਲ ਧੁਰਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੇ ਧੁਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ।
ਬਾਕੀ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੀ ਮਦਦ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨਿਰ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਸਹਿ ਸਹਿ ਕੇ ਜਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਲਾ- ਕਿਆਂ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਿਸਲ, ਸਾਥੀ ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਨਾਲੋਂ ਪਿਛੇ ਰਹਿ ਗਈ।
ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਿਸਲ ਸਤਿਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਜਦ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਭਰੀ ਤਾਂ ਰੀ ਤਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਈ।
ਬਾਕੀ ਮਿਸਲਾਂ ਵਾਲੇ ਇਕ ਤਾਂ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਿਸਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਜਥੇਦਾਰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਇਹ ਮਿਸਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਬਹੁਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਸ਼ਟ ਝਲਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਮਿਸਲ ਨੇ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਪਰ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ।
ਆਖਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਮਿਲਾਇਆ।
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੈਜ਼ਲਪੁਰ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਿੱਘ ਪੁਰ ਰੱਖਿਆ।
1743 ਈ: ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਬਹਾਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਯੋਗ ਭਤੀਜਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਮਿਸਲ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ, ਨੂਰਪੁਰ, ਬਹਿਰਾਮਪੁਰ, ਪੱਟੀ ਆਦਿ ਇਲਾਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਸਨ।
ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਪੁੱਤਰ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕਿ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤੇ ਬਾਨੀ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ' ਦੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਤਾਂ 1749 ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਮਿਸਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਆਪ ਫ਼ੈਜ਼ਲਪੁਰ ‘ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਫ਼ੈਜ਼ਲਪੁਰੀਆ ਪੈ ਗਿਆ।
ਬਲੋਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੰਧੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਕੇਟੀਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਐਂਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਫਹਾਦ ਮੁਸਤਫਾ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਕੰਕਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੂਰਪੁਰ ਕੀ ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨੂਰੂਲਿਨ ਅਨੀਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਹਮਰ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਮੋਰਨਿੰਗ ਵਿਥ ਹਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ‘ਸੁਭਾ ਸੇਵਰੇ ਸਮਾ ਕੇ ਸਾਥ‘ ਲਈ ਸਮਾ ਟੀਵੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਅਬਦੁੱਲਾ ਫਰਹਤਉੱਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਸਮਾ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਏਆਰਵਾਈ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਫਹਾਦ ਮੁਸਤਫਾ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਡਰਾਮੇ ਮਿਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।
ਉਹ ਸਾਮਾ ਟੀਵੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਰਹੇ।
ਬਿਨ ਰਾਏ ਅਤੇ ਬਾਲੂ ਮਾਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨਮ ਬਲੋਚ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਿਨ ਰਾਏ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਏਆਰਵਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਮ ਟੀਵੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸਮਝੌਤਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੁਹਿਰਦ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਬਲੋਚ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਸਫਵਾਨ ਯੂ ਬੱਟ ਮੰਗੇਤਰ ਹਨ।
ਬਲੋਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀਏ ਤੇ ਬੀਐਸਸੀ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੁਈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ ਕੀਤੀ।
ਫਿਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜਨਰਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਐਂਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਕੋਹਲੀ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਐਫ ਸੀ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਈ ਟੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੰਪਨੀ, ਟਾਟਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦਾ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸੀਈਓ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਤਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਗੀਤ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਸਿਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਸਿਲਕ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਵਿਜਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ।
ਸਿਲਕ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚੌਥੀ ਕਲਾਸ ਤਕ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕੀ ਸੀ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਖੀ ਨਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਮਦਰਾਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਵਿਜਿਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਜਿਸਦਾ ਸਟੇਜ ਨਾਂ ਸਿਲਕ ਸਮਿਥਾ ਸੀ,ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 1979 'ਚ ਤਾਮਿਲ ਵੰਦੀਚੱਕਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਿਲਕ ਦਾ ਰੋਲ ਮਿਲਿਆ।
ਆਪਣੇ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ,ਤਾਮਿਲ,ਮਲਯਾਲਮ,ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 450 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇ ਅੰਤ ਉਹ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੀਰੋਈਨ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।
ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਧੁਰੰਤਰ ਵਕੀਲ ਰਾਮ ਜੇਠ ਮਲਾਨੀ ਵਕਾਲਤ, ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਅਖੁੱਟ ਸੋਮਾ ਹੈ।
ਵੇਰਵੇ-ਸਹਿਤ ਸਬੂਤਾ ਦੀ ਬਾਰੀਕਬੀਨੀ ਨਾਲ ਪੁਣਛਾਣ 'ਚ ਅਕਿਹ ਮੁਹਾਰਤ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਬਾਕਮਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਬਣਾਓਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸ੍ਤਿਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚਲੇ ਵੱਡੇ ਮੁਦਿਆਂ -ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ,ਵੰਸ਼ਵਾਦ,ਕੁਬੇਰਪੰਥੀ,ਆਤੰਕਵਾਦ ਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਦੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਬਖੀਏ ਉਧੇੜੇ ਹਨ।
ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਨਾਸੂਰ ਜਹਾਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ,ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਸ੍ਤਾਰ੍ਵਾਦ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਤੀਤ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਰੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਿਆਸੀ ਦਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਹ ਵਿਵਿਹਾਰਕ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਸਮਰ੍ਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਵਹਾਬੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਜਿਹਾਦ ਦੀ ਤੰਗਨਜਰ ਸੋਚ ਦੇ ਅਤੀਤ ਦੀ ਤਹਿ ਤੱਕ ਜਾਂਦਿਆ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਮੋਲਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ,ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਇੰਨੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਹਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਤੇ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੰਬ ਬਣੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਦੁਰ ਖੜੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੂੜੀਵਾਦ ਦੇ ਲਬਾਦੇ 'ਚ ਸਮੁਚੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਵਜੋਂ ਖੜੀ ਨਜ਼ਰ ਆਓਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ ਰਾਮ ਜੇਠਮਲਾਨੀ ਵਲੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖੀ ਗਈ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।
ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਮਧੂਬਾਲਾ ਤੇ ਅਨੁਪਮ ਗਰਗ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਮ ਜੇਠਮਲਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੀ ਸਿਖਿਅਤ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਕਾਲਤ ਕਰਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਲੈਣੀ ਪਈ।
ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਸਲ 'ਚ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉਲੰਘ ਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਵਿਵਿਹਾਰਕ ਤੇ ਸਾਸ਼ਨ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਬਿੰਦੂ ਬਣਾਓਦੀ ਹੈ।
2012 ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਇਹ ਲਿਖਤਾਂ 2014'ਚ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੇ ਸਿਆਸੀ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਪੂਰਵ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ-ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਭਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਜੇਠਮਲਾਨੀ ਉਸ ਲਈ 'ਚਾਣਕਿਯਾ'ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲ਼ੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੈਸ ਹੋਕੇ ਉਸਨੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਪੈਟਾਗੋਨੀਆ ਤੱਕ ਆਰਮਾਡਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਤੂਫਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਗਾਵਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮਾਜੇਲਨ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਮਾਰ ਡੇਲ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਾਜੇਲਨ ਨੇ ਮਾਰ ਪੈਸੀਫਿਕੋ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਗੁਆਮ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਫਿਲੀਪੀਨ ਟਾਪੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਕਪਤਾਨ ਜੁਆਨ ਸੇਬੇਸਟਿਅਨ ਐਲਕਾਨੋ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ, ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪਾਈਸ ਟਾਪੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਵੰਡੇ ਗਏ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਪਾਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਕੇ ਨਿਊ ਸਪੇਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ, ਐਲਕਾਨੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਤੱਟ ਉੱਤੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਵਾਲ਼ੀ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
4 ਫਰਵਰੀ 1480 ਨੂੰ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕੁਲੀਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਾਜੇਲਨ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਤਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਮਲਾਹ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਿੰਗ ਮੈਨੁਅਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਕੇ ਮਲੂਕੂ ਟਾਪੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਮਾਜੇਲਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਪਰਾਧਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਜੇਲਨ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਗੱਦਾਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਪਰਤਿਆ।
ਸੇਵਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਦੋ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
ਹਿਸਪੈਨਿਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਲਈ, 1518 ਵਿੱਚ, ਮਾਜੇਲਨ ਨੂੰ ਸਪੈਨੀ ਬੇੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਐਡਮਿਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ - ਮੋਲੂਕਾ ਦਾ ਪੰਜ-ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਆਰਮਾਡਾ।
ਉਸਨੂੰ ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਆਰਡਰ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਪੇਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਫੌਜੀ ਰੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਪਾਰ ਪੂਰਬੀ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ 1519 ਦੀ ਸਪੈਨੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰ-ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਜੇਲਨ 1521 ਵਿੱਚ ਲਾਪੁਲਾਪੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਪੰਗਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਕਟਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਦੇ ਸਦਕਾ ਲਾਪੁਲਾਪੁ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਇੱਕ ਫਿਲੀਪੀਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਜੇਲਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੁਆਨ ਸੇਬੇਸਟੀਅਨ ਐਲਕਾਨੋ ਨੇ ਸਪੇਨੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਭਾਲ ਲਈ , ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ 1522 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ
ਈਥੋਪੀਆ ਦੀ ਲਿਬਰਲਾਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੇਲਸ ਸੇਲਸੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੁਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਫਰਾਸ ਤੋ, ਈਥੋਪੀਆ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ਕਿਸੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ. ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ੀਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਇਥੋਪੀਆਈ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਕੌਮੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ. 1945 ਵਿੱਚ, ਇਥੋਪੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਤਰਦੇਸ਼ੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਅਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ. 8 ਸਤੰਬਰ 1945 'ਤੇ, ਟੀ ਡਬਲੂ ਏ ਈਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਈਥੋਪੀਆ ਯੂਹੰਨਾ ਐੱਚ ਸਪੈਸਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ​​ਵਿਦੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ' ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ . ਕੈਰੀਅਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਆਈ ਏਅਰਲਾਇਜ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਇਹ 21 ਦਸੰਬਰ 1945 ਨੂੰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਈ ਟੀ ਬੀ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋ ਕਿ 25,000 ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ।
ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਥੋਪੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹ ਟੀ ਡਬਲੂ ਏ ਦੁਆਰਾ ਪਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ, ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, ਪਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਤਰ ਸੀ
ਇਸ ਦਾ ਹੱਬ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਆਡਿਸ ਅਬਾਬਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਹੈ।
ਇਥੋਪੀਆ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਕੈਰੀਅਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਉੱਡਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਦੀਪ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ . ਇਹ ਉਪ-ਸਹਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ।
ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ ਏਅਰ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਸ਼ਵ ਦੁਆਰਾ 41 ਸਾਲਾਨਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਉਦਯੋਗ ਇਥੋਪੀਆਈ ਨੇ ਵਧੀਆ ਖੇਤਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ.
ਇਥੋਪੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਇਥੋਪੀਆਈ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ , ਅਕਸਰ ਬਸ ਇਥੋਪੀਆਈ ਦੇ ਨਾ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਈਥੋਪੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ . ਈ ਏ ਐਲ 21 ਦਸੰਬਰ 1945 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1946 ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ. 1951 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਉਡਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆ. ਫਰਮ 1965 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇਥੋਪੀਆਈ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਤੋ ਨਾਮ ਬਦਲਕੇ ਇਥੋਪੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ. ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ 1959 ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਆਵਾਜਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 1968 ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਇਥੋਪੀਆ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਦਾ ਵੀ ਅੰਗ ਹੈ ਇਹ ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਨੂੰ ਛੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 1984 ਵਿੱਚ, ਟੀਮ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਠਮਾਂਡੂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਟੀਮ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ।
ਮਾਊਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਝਲਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਬਾਚੇਂਦਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ: "ਅਸੀਂ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ .।
ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ।
ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: "ਮੈਂ ਕੈਂਪ 'ਚ 24,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੈਨੂੰ 15-16 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਰਾਤ ਦੇ 00:30 'ਤੇ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਖੁਲ੍ਹੀ; ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜੀ; ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਠੰਢੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਪਟਿਆ ਪਾਇਆ।
ਇਸ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਬਣਨ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਪਿਕਨਿਕ ਤੇ ਗਈ ਸੀ।
ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨੋਰਗੇ ਅਤੇ ਐਡਮੰਡ ਹਿਲੇਰੀ ਦੀ ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਤਸਵ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਬੀ.ਐਡ. ਤੋਂ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਾਲਜ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇੱਕ "ਇੰਡੋ-ਨੇਪਾਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਮਾਊਟ ਐਵਰੈਸਟ ਅਭਿਆਨ - 1993" ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ 7 ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ 18 ਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ।
2155 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਤੱਕ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ 39 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਉਪਰਾਲਾ ਸੀ।
22 ਮਈ 1984 ਨੂੰ, ਐਂਗ ਡੋਰਜੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਨਾਮਾ ਆਪਣੇ 30ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ 31ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ ਛੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਅਗਰਵਾਲ ਅਤੇ ਐਸ ਪਹਾੜ ਰੋਹੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਵਰੈਸਟ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਚਲਾਏ ਜੋ 2013 ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਸਨ।
ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹੀ।
ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੀ ਚੈਂਟੀਲੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਰੀ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤੀ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੇਸਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਪਤਝੜ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਨੀਸ ਪਰਤਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਈਸ ਲਾਅਨ ਟੈਨਿਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਰਸ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸੀ।
ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੋਸੇਫ ਨੇਗਰੋ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਨੇਗਰੋ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਟ ਸਨ ਅਤੇ ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੋਚ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਖਤ ਤੋਂ ਸਖਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਖਤ ਟਾਸਕ ਮਾਸਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
" ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਲਾਂਗਲੇਨ ਬਿਮਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਢੱਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਰਲਸ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਲੈਂਗਲਨ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1914 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਡ ਕੋਰਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਦੀ ਬੈਲੇਟਿਕ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰਾਨਾ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਲੈਨਗਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ।
ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲੈਂਗਲੇਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੁਣੌਤੀ-ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿੰਬਲਡਨ ਡੈਬਿਊ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਇੱਕਲੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕਤਰਫਾ ਸਕੋਰਲਾਈਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹਾਰ ਮੌਲਾ ਮੈਲੋਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੈਚ, ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲੈਨਗਲਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਟੈਨਿਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾ ਡਿਵਾਈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੈਂਗਲੇਨ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਲਈ ਢੁੱਕਵੇਂ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਵਾਲੇ ਬੈਂਡੋ ਹੈਡਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਲੈਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਮਹਿਲਾ ਖੇਡ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੇ ਵਿੰਬਲਡਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੌਰਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੌਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜੋ ਓਪਨ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲੇ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਲੈਂਗਲਨ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਰੈਂਚ ਓਪਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦੂਜਾ ਸ਼ੋਅ ਕੋਰਟ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਰਿਵੇਰਾ ਸਰਕਟ ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ।
ਖੇਡ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1910 ਵਿੱਚ ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੈਕੇਟ ਖਰੀਦਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਲਾਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਅਦਾਲਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਰੈਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਲਾਂਗਲੇਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਡਾ. ਸਿਜ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੈਂਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹੈਂਡੀਕੈਪ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ, ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੇ ਚਾਰ ਰਾਊਂਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਸੁਜ਼ਾਨ ਲਾਂਗਲੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਮਪੀਏਨੀਅ ਵਿੱਚ ਛਾਰਲ ਅਤੇ ਆਨੇਸ ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਦਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਿੱਤੀ।
ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਖੇਡਕੇ ਆਨੰਦ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਟੈਨਿਸ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁਮਾਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਜ਼ਾਨ ਨੇ ਰੈਕਟ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਾਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾ ਦੀਵਾਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਇਸਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੰਤ ਊਏਨ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੇਂਟ ਜੇਮਸ ਦਾ ਮਾਰਗ , ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਮਾਰਗ ਸੀ।
ਇਹ ਰਸਤਾ ਜਾਂ ਮਾਰਗ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਥਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਅਤੇ ਜੇਰੂਸੇਲਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਮਹਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੇਂਟ ਜੇਮਸ,ਜੋ ਜਵੇਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਜੇਰੂਸੇਲਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕਿ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਥਾਂ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪਾਉਲੋ ਕੋਇਲੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿਤਾਬ ਦ ਪਿਲਗ੍ਰਿਮੇਜ਼ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੇਂਟ ਜੇਮਸ ਦਾ ਮਾਰਗ ਇਸਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਮਾਰਗ ਹੈ।
'ਦੁਆਬਾ' ਲਫ਼ਜ਼ ਦਾ ਮਤਲਬ 'ਦੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚਲੇ ਧਰਤ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਹਿਜਾ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਦੇ ਵਿੱਚਲੇ ਦੁਆਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਦਾ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸੰਨ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪੈਰੋਲ ਹੈ।
ਇਹ ਲਹਿਜਾ ਹੁਣ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੋਨਾ, ਮੰਜਕੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਹਿਜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਦੁਆਬੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਲਵਈ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾਂ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਹਾੜੀ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੁਆਬੀ ਲਹਿਜੇ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਹਨੂੰ ਬਾਕੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਇਹ ਹਨ:
ਦੁਆਬੀ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੰਗੈਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਪੈਰਾਡੈਗਟਿਕਲੀ ਤੌਰ ਤੇ.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੇਲੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ *ਇੱਕ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੇਲਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਜਦੀਕੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮੇਲੇ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ)
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜਤਾ-ਚਾਦਰਾ ਪਾ ਕੇ ਪੈਰੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਕੈਂਠੇ ਪਾ ਕੇ ਮੇਲੇ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।
ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕਵੀਸ਼ਰ, ਰਾਗੀ, ਢਾਡੀਜਥੇ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਤੇ ਹਸਤੀਆਂ ਵੀ ਹਾਜਰ ਸਨ ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਕਠਪੁਤਲੀ, ਜਿਮ ਹੇਂਸਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਸ ਕਠਪੁਤਲੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦ ਮਪੇਟ ਸ਼ੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੋਵੇ
ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ₹6,000 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੱਚਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਖਰੀਦਣੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਨਵਿਆਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 200 ਰੁਪਏ ਮਿਲਣਗੇ।