polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਬਾਬਾ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਬਾ ਉਤਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੁੰਹਿਮ ਚਲਾਈ ਸੀ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮ ’ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਬਾਬਾ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਵਾਤਾਰਵਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰੰਭੀ ਮੁਹਿੰਮ ਹੁਣ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ’ਤੇ ਪੁੱਜ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਬਾਬਾ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਫਲਦਾਰ, ਫੁੱਲਦਾਰ ਤੇ ਛਾਂਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਵਿਹਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਨਹਿਰਾਂ ਸੂਇਆਂ ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ’ਤੇ 1000 ਪਿੱਪਲ ਅਤੇ 1000 ਬੋਹੜ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ 40 ਫੁੱਟ ਦੀ ਥਾਂ 80 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਕਰਕੇ ਦੋ ਮਾਰਗੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਖਰੜੇ, ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮਲਟੀ ਮੀਡੀਆ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੀਜੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੀਲ ਦੂਰ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸੰਘਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਚੰਦ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਖੀਵੀ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਇੱਥੇ ਗੂਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਕੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਆਏ ਸਨ।
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਰਨਛੋਹ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ।
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਨੇੜੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੱਠ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਗਰ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਜ਼ਲ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁਲਵੰਤ ਤੋਂ ਨਦੀਮ ਪਰਮਾਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਲ ਲਿੱਖੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲੀਆਂ ਗਜ਼ਲ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਇਕਾਂਗੀ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਦੋ ਉਰਦੂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖੀ।
ਨਦੀਮ ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਲਿਖਿਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਗਜ਼ਲ ਲਿੱਖੀ ਜੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਂ 'ਚਿੱਟੀ ਮੌਤ' ਸੀ ਜੋ ਏਡਜ਼ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹਨਾ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਹੋਤੀ ਮਰਦਾਨ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਾਂਗ ਬੀਤਿਆ।
ਸ਼ੀਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਸਿੱਖੀ।
ਇਸ ਹੀ ਸਾਲ ਪਰਮਾਰ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ, ਫਗਵਾੜਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਐਸ.ਸੀ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਡਰਾਮਾ 'ਨਿਰਦੋਸ਼' ਕੀਤਾ।
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚੋ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ, ਬੀ.ਟੀ, ਬੀ.ਏ ਕਮਿਉਨੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੈਨਕੈਸਟਰ ਤੋ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਨਦੀਮ ਪਰਮਾਰ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰ ਲਖਮੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸੀ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਅਨਟ੍ਰੇਂਡ ਟੀਚਰ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪੱਟੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ 1964 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਰਨਲ ਇਲੈਕਟਰਿਕ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1973 ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਬਰਨਬੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਗ ਪਏ।
1996 ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਰਚਾ 'ਗਜ਼ਲ' ਕੱਢਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਗਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਗਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਜ਼ਲਾਂ ਛਾਪ ਦਿੰਦੇ ਸੀ।
ਕੈਨੇਡਾ ਨਿਵਾਸੀ ਕਵੀ, ਗਜ਼ਲਗੋ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਦੀਮ ਪਰਮਾਰ ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰਨਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ "ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ ਵੈਨਕੁਵਰ ਬੀ.ਸੀ "ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਢਾਅ ਵਲੋਂ ਨਦੀਮ ਪਰਮਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
2002 ਵਿੱਚ, ਰੌਸੇਫ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲੁਈਜ਼ ਇੰਸੀਸੀਓ ਲੂਲਾ ਡਾ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ ਜੋਸੇ ਦਿਿਰਸਯੂ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਮੈਨਸੈਲੋ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਘੁਟਾਲੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੌਸੇਫ ਨੇ ਪੋਰਟੋ ਐਲੇਗ੍ਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਰਲੋਸ ਅਰੇਜੋ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਈ, ਜੋ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਰੀਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਡੋ ਸੁਲ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਹ ਅਲੇਸੁ ਕਾਲਰੇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੋਰਟੋ ਐਲੇਗ੍ਰੇ ਦੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਿਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਡੂ ਸੁਲ ਦੇ ਕੋਰਲਾਸ ਦੀ ਸੈਕਟਰੀ, ਦੋਵਾਂ ਕਾਲਰੇਸ ਅਤੇ ਓਲੈਵੋ ਡੁਤਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣ ਗਈ।
2001 ਵਿੱਚ, ਦੂਤ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ 'ਚ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੀ.ਡੀ.ਟੀ. ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਵਰਕਰਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਇੱਕ ਬੁਲਗਾਰੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦੀ ਧੀ, ਰੌਸੇਫ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਬੇਲੋ ਹੋਰੀਜ਼ੋਂਟੇ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਮੱਧਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1964 ਦੇ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੁਰੀਲਾ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਜੋ ਮਿਲਟਰੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੇ ਸਨ।
ਜਿਉਮਾ ਵਾਨਾ ਰੂਸੇਫ਼ 36ਵੀਂ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਹਾਰੀ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲਿਮਬਾ ਰਾਮ ਜੰਗਲੀ ਵਿਚ ਚਿੜੀ, ਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੰਛੀਆਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸੀ ਬਾਂਸ ਦੇ ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਕਾਨੇ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸੰਨ 1987 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਚਾਚੇ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਂਦੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਕਰਾਡੋ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ, 15 ਸਾਲਾ ਲੀਬਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਮੁੰਡਿਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਆਰਚਰ ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ) ਨੂੰ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਆਰ ਐਸ ਸੋਢੀ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਅਧੀਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਸਪੈਸ਼ਲ ਏਰੀਆ ਗੇਮਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਲਿੰਮਬਾ ਰਾਮ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕਸ ਸਮੇਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ 1992 ਵਿਚ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੀਤੀ।
ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਣਵਾਸੀ ਕਲਿਆਣ ਆਸ਼ਰਮ, ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਏਕਲਵਿਆ ਖੇਲਕੁੜ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਲੀਬਾ ਰਾਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਡਾ. ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਹਾਰਟਫੋਰਡ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਐਚ ਏ ਗਲੇਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰੈਫਰੈਂਸ ਵਿਆਕਰਣ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਐਟਲਸ ਬਣਿਆ।
ਫਿਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1968 ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਮੀਓਟਿਕ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ, ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕਧਾਰਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1986 ਵਿੱਚ ਯੂਜੀਸੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀਲਿਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਐਟਲਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਿੱਲ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ: ਚਿਹਨੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ, ਸੰਕਲਪਿਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਸੈਮੀਓਟਿਕਸ, ਸੈਮੀਓਟਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ।
ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਮਾਛੀਵਾੜਾ, ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਹਨ।
ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਦੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸੇਮੀਓਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜਪੁਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।
ਔੜਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਹਵਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰ ਘਿਉ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਘਿਉ ਦੇ ਅਣਬਲੇ ਕਣ ਹਵਾ ਵਿਚ ਰਲ ਕੇ ਮੀਂਹ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਜਾਦੂ ਚਿੰਤਨ ਅਨੁਸਾਰ ਘਿਉ ਦੇ ਬਲਣ ਨਾਲ ਚੰਦਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੱਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਅਗਨ ਭੇਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਘਿਉ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਕ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਹਣਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣਗੇ।
ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਯਾਦਾ ਪਰਸ਼ੋਤਮ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਜਦੋਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਬਾਅਦ ਅਯੁਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਘਿਉ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਕੇ ਕੀਤਾ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ 52 ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਤਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਘਿਉ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲੇ।
ਇਹ ਜੋਤ ਵੀ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੌਲੀ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਦੇ ਬਲਦੇ ਛਿੱਟੇ ਜੋਤ ਦੀ ਵੱਟੀ ਉਪਰ ਡਿਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਦੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਇਹ ਜੋਤ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣ ਸਮੇਂ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੰਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀਹੈ।
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਖੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਹਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾ ਨਾਲ ਪਿੰਡੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਮਿੱਥ ਕਥਾਵਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੌੜਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਇਕ ਮਿੱਥ-ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਦੇਵਤੇ ਅਮਾਵਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਬਸੰਤ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਲ ਕੱਢ ਕੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਥੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਲੇਗਾ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਬਦਰੂਹ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰੇਗੀ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਇਕ ਹੋਰ ਮਿੱਥ ਕਥਾ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਣ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਨੀ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਦਤਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ, ਸ਼ਨੀ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁੰਝਲਾ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤਦ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲ ਚੋਣਾਂ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬਦਰੂਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਨਾ ਪਾਉਣ।
ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੰਗਰਾਂਦ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦਹਿਲੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਚੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੀਰਾਂ-ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਗਾਹਾਂ ਜਾਂ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧਾਂ ਅਤੇ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਰਾਗ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਨੋ-ਕਾਮਨਾ ਛੇਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਮੱਧਕਾਲ ਵਿਚ ਮਾਵਾਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਲਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਡੋਲੀ ਘਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਘਿਉ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਇਹ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਕਰੋਪੀ ਜਜ਼ਬ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਰੂੰ ਦੀ ਬੱਤੀ ਨੂੰ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕੀ ਵਾਰ ਉਹ ਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਵਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਬੱਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਾ. ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਤਦ ਤਕ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਨਜ਼ਰ ਸੜ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤਕ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਵਾਸਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਚਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਜੀਵੰਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਸ ਰੂਪੀ ਤੇਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੀਵਾ ਬੁੱਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜੋ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਨਾਰਦ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੀਵੇ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸੋ।
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਪ ਚਾਹੇ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ, ਤਾਂਬੇ, ਆਟੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਤਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੀਵਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਚੌਕ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ, ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਥੱਲੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਜਾਂ ਤਾਕ 'ਤੇ ਚਾਹ ਪੀ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਿਨਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਧਨ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦੈ, ਬੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਹੈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਨਮੁਖ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਕੱਤਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਲੋਕ ਕੱਤਕ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਪਰੰਤੂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਕੱਤਕ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਲੋਕ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਮਮਟੀ ਉੱਤੇਜ਼ਰੂਰ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਚੋਖਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚੁਮੁੱਖੀਆ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਲੋਕ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਾਂ ਚਮੇਲੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੀਵੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਫਿਰ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਟੋ ਦੇ ਦੀਵੇ ਵਿਚ ਜੋਤ ਜਗਾ ਕੇ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਥੱਲੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਲਈ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਵਾ ਚੋਥ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਵੀ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਾਦੀਨ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਮੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਚਿਰਾਗ਼ ਦਾ ਜਿੰਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਪਾਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਾਤਰ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖੀ, ਈਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ।
ਜਾਗੋ ਕੱਢਣ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਗਾਗਰ ਉਪਰ ਆਟੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਣਾ ਕੇ ਜਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਰਾਗ ਤਨੋਂ ਮਨੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਦੀਵੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੀਵਾਲੀ ਅਤੇ ਜਗਰਾਵਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਖੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਸਮੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਜਗਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੀਰ ਦੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਚਿਰਾਗ ਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਾਫੀ ਦੂਰੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਲੌਕਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਮੇਲੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜਲੌ ਹੈ
ਦੀਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜੋਤ ਸੰਸਕਿ੍ਤੀ,ਦੀਪ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਚਿਰਾਗ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ।
ਇਸ ਲੈਂਪ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਲਈ ਤੇਲ ਅਤੇ ਘਿਉ ਦੀ।
ਮਿਥ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਦਾਂ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘਿਓ ਵੀ ਇਕ ਰਤਨ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਵੇਗਾ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਜਿਹਨਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਨਾਤਨੀ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੀ ਜਗਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਲਾ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਘਿਉ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਨਾਤਨੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵ ਅਰਾਧਨਾ ਲਈ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੀ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਨੌਂ-ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੀ ਸਨਾਤਨੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੀ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਇਕ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਸਨਾਤਨੀ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਨੌ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਘਿਉ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜੋ ਸਮਾਧਾਂ ਤੇ ਉਸਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੀ ਜਗਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬੋਤਾ ਸਿੰਘ ਵਿਖੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਉਸ ਅੱਗੇ ਜਗਾਈ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਚਾਨਣ, ਤੇਜ਼ ਚਮਕ ਦੀ ਪ੍ਤੀਕ ਹੈ।
ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਚਲਦੇ ਸਵਾਸਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਦਾ . ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਲੇਖ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਵੇ।
ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿਚ ਸਵਾਸ ਚਲਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਣੀ ਅੱਖਾਂ ਝਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਧਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਜਿਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਰੋਟੀਆਂ ਉਪਰ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਆਏ ਪਿੱਤਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਗਦਾ ਦੀਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਚੋਰਾਹੇ, ਖੂਹ, ਦਰੱਖਤ ਜਾਂ ਉਜਾੜ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਗਾ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਮਪੁਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਵਾ ਚਾਨਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕਣਕ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਆਟੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੀਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਵੇ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤਕ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਵਾਸ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਦੀਵਾ, ਚਰਾਗ ਜਾਂ ਦੀਪਕ ਮਿੱਟੀ, ਆਟੇ ਜਾਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਾਤ ਸਮਗਰੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਲੀਨੁਮਾ ਭਾਂਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਤ ਦੀ ਵੱਟੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਘੀ ਪਾ ਕੇ ਜੋਤ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਲਾਟੂ ਆ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਜਾਵਟ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੀਂਦਾ ਚਿਹਨ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸ਼ਟ/ਦੇਵਤੇ ਅੱਗੇ ਜੋਤ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋਤ ਵਿਚ ਘਿਉ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਘਿਉ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਘਿਉ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ ਜਾਂ ਮਨੋ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਵਨ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਘਿਉ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੂਲੇ ਲਾਲ ਦੀ ਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਵੀ ਚਿਰਾਗ਼ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚਿਰਾਗ ਜਗਾਉਣ ਵੇਲੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸੋੋਮਾਚਾਰਯ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਵ ਮਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਯੀ ਸਨ, ਪਰ ਸੋਮਾਚਾਰਯ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਯੀ ਬਣ ਗਏ।
ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ੇਮੇਂਦਰ ਨੇ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੇਦਵਿਆਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ 'ਵਿਆਸਦਾਸ' ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ।
ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਸ਼ੇਮੇਂਦਰ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਧਿਆਪਕ ਮਿਲੇ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਲੇਖਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੌਰਵਮਈ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ।
ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦੁਜੀ ਵਾਰ ਹੋਈਆ।
ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਲੋਗੋ ਸ਼ੇਰਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਜੀਓ ਉਠੋ ਬੜੋ ਜੀਤੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਮਲਾਗਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਦੇ ਮਲਾਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਬਾਕੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਅੱਲਗ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਅੰਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਰੋਗ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੈਮੋਗਰਾਫੀ ਜੋ ਘੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਐਕਸ-ਰੇ ਹੈ, ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਅਗੇਤੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਦੀ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹਰ 2 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੈਮੋਗ਼ਰਾਫ਼ੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਪਤਾ ਕਰਕੇ ਅਗਲੇਰੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਸਬੰਧੀ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਕੈਨਿੰਗ ਕਰਕੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਅਤੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਔਰਤ ਦੀ ਛਾਤੀ ਇੱਕ ਜਟਿਲ ਗ੍ਰੰਥੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗੰਢਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਜਾਂ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਰੋਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ 35 ਤੋਂ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਰਭਪਾਤ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾ ਪਿਲਾਉਣਾ, ਛਾਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਵਰਤਣਾ, ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਮਾਂ ਬਣਨਾ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣਾ, ਤੰਗ ਚੋਲੀ, ਸ਼ਰਾਬ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਤੰਗ ਚੋਲੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਵਕ ਫੈਲਾਅ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗੰਢਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਗਿਲਟੀ/ਗੰਢ ਆਦਿ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਹੀ ਸਲਾਹ ਲਉ।
ਸਗਰਾਦਾ ਫਮੀਲੀਆ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸੀ।
ਜਿਹੜਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਏਸਪਿਰੀਚੁਅਲ ਦੇ ਦੇਵਾਤਾਸ ਦੇ ਸਾਨ ਖੋਸੇ ਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।
ਵੇਟੀਕਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1872 ਈ.ਵਿੱਚ ਬੋਕਾਬੇਲਾ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ।
1883 ਈ. ਤੱਕ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਰਾਬ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਓਦੋਂ ਹੀ ਗੌਦੀ ਨੇ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੌਦੀ ਨੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ: "ਮੇਰੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਗੌਦੀ ਦੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਮੇਨੇਤਸ ਸੁਗਰਾਨੇਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਗਈ।
ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਗ ਕਾਤਾਲਾਨ ਅਲੱਗਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
1940 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਫਰਾਂਸੇਸ ਕੀਟਾਨਾ , ਇਸਿਦਰੇ ਪੁਇਗ ਬੋਆਦਾ , ਲੁਇਸ ਬੋਨੇਟ ਏ ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸੇਸਕ ਕਾਰਦੋਨੇਰ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੋਰਦੀ ਬੋਨੇਟ ਏ ਅਰਮੇਗੋਲ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਲੁਇਸ ਬੋਨੇਤ ਏ ਗਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਮਾਰਕ ਬਰੀ ਇਸਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਤਾਲਨ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਨਤੋਨੀ ਗੌਦੀ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਧੂਰਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ ਦੋਨੋ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਬਣਾ ਲਵੋਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਵਕਤ ਉਲਜੋ ਕੇ ਕੇ ਨਹੀ, ਯਾਦ ਰਖੋ ਕਿ ਡਬ੍ਬੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਛੇੜ-ਖਾਣੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਉਸਦੇ ਬਾਹਰ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਜਲਦ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਜਾਵੋਗੇ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਭਾਰ ਦੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸਮਾਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹਿਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਸਮੀਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲੇ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
"" ਇਹ ਚਿੰਨ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰੀਆ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਹੈ
ਰਸਾਇਣਕ ਸਮੀਕਰਨ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਤੁੱਲਕਰਨ ਕਿਸੇ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆ ਵੇਰਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਸਦਕਾ ਬਣੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਦੋਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਦੋ ਸੋਡੀਅਮ ਦੇ ਦੋ ਐਟਮ ਮਿਲਕੇ ਦੋ ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਦੋ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸਿੰਗਲ ਡਿਸਪਲੇਸਮੈਂਟ ਸਮੀਕਰਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਉਪਰੋਕਤ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੀਥੇਨ ਦੀ ਜਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ 4: ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1 ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਪਿੰਡ ਡੋਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਤੋਂ ਬਰਨਾਲਾ ਰੋਡ ਤੇ ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕੁ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੋੜਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ. ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੰਚ ਕੁਲਵੀਰ ਕੌਰ ਪਤਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਹਨ।
ਇਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਪਿੰਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਉਦਮੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਰਾਉਂਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਡੋਡ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੈਂਬਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਸਾਖੀ,ਲੋਹੜੀ ਮਾਘੀ ਆਦਿ ਤਿਉਹਾਰ ਪਿੰਡ ਵਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਰਾਵਨਕੋਰ ਭੈਣਾਂ ਪੂਜਾਪੁਰਾ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਥੈਰਾਵਦਾ ਵਿੱਚ ਪਲੀਆਂ ਸਨ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮਾਤਰੀ ਮੁਖੀ ਕਾਰਥੀਯੈਨੀ ਅੰਮਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਪੀ.ਕੇ. ਪਿਲਾਈ ਉਰਫ "ਪੇਨਾਗ ਪਦਮਨਾਭ ਪਿਲਾਈ" ਸੀ।
ਪੀ.ਕੇ. ਪਿਲਈ ਦੇ ਛੇ ਬੇਟੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤਿਆਪਾਲਨ ਨਾਇਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 'ਨਾਟਿਆ ਪਰੋਲੀ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਥਿੱਲਾ ਮੋਹਨਮਬਲ, ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ "ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਬਹਿਤੀ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ੁਬਸੂਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਦਮਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਰਾਵਨਕੋਰ ਰਿਆਸਤ ਵੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਲਲਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਗਿਨੀ ਵੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸਨ।
ਪਦਮਿਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਤਿਰੁਵਿਦਮਰੂਦੂਰ ਮਹਲਿੰਗਮ ਪਿਲਾਈ ਤੋਂ ਭਰਥਨਾਟਿਅਮ ਸਿੱਖਿਆ।
ਐੱਨ.ਐੱਸ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰੀਜਾਥ ਪੁਸ਼ਪਹਾਰਨਮ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣੇਗੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਮਨਮਾਗਲ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਨਾਇਕਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪਦਮਿਨੀ ਅਤੇ ਵੈਜਯੰਤੀਮਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਤਕਰਾਰ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਪੀਕ 'ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੰਜਿਸ਼ ਸੀ।
ਪਦਮਿਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੈਜਯੰਤੀਮਲਾ, ਸਫ਼ਲ ਡਾਂਸਰ-ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੰਜਿਸ਼ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਵੰਜੀਕੋੱਟਾਈ ਵੈਲੀਬਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣਾ "ਕੰਨੂ ਕੰਨਮ ਕਲੰਠੂ" ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀ. ਲੀਲਾ ਅਤੇ ਜੀਕੀ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੰਜਿਸ਼ ਕਾਰਨ, ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ।
1961 ਵਿੱਚ, ਪਦਮਿਨੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਧਾਰਿਤ ਡਾਕਟਰ ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ।
ਪਦਮਿਨੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਤ ਸੀ।
ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਨਿਊ-ਜਰਸੀ ਦੇ ਹਿਲਸਡੇਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1977 ਵਿੱਚ, ਪਦਮਿਨੀ ਨੇ ਨਿਊਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਦਮਿਨੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ ਸਕੂਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਸੰਸਥਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀ.ਏ. ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਪਦਮਿਨੀ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਸਿਖਾਈ, ਉਹ ਪਾਕਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਥੰਗਾ ਪਦਮੋਮਈ, ਅੰਬੂ, ਕੱਤੂ ਰੋਜਾ, ਥਿੱਲਾ ਮੋਹਨਮਬਲ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਵੀਦੂ, ਐਧੀਰ ਪਰਧਥੂ, ਮੰਗੇਅਰ ਥਿਲਕਮ ਅਤੇ ਪੂਵ ਪੂਛੁਦਾਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਾ, ਸਨੇਹਸੀਮਾ, ਵਿਵਾਹੀਥਾ, ਅਧਿਆਪਿਕਾ, ਕੁਮਾਰਾ ਸੰਭਾਵਮ, ਨੋਕੇਕੇਟਧੂਰਥੂ ਕੰਨੂ ਨੱਟੂ, ਵਾਸਥੂਹਾਰਾ ਅਤੇ ਡੌਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਥਿੱਲਾ ਮੋਹਨਮਬਲ, ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰੂਸੀ-ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ਿਲਮ ਜਰਨੀ ਬਿਓਂਡ ਥ੍ਰੀ ਸੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੂਸੀ ਯਾਤਰੀ ਅਫਾਨਸੀ ਨਿਕਿਤਿਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਡਾਂਸਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ- ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜੋਕਰ ਅਤੇ ਜੀਸ ਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਬਿਹਤੀ ਹੈ - ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਸੀ।