polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
" ਅਤੇ " ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਇੱਕ ਨਿਰਨਾਕਾਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ."
ਥਾਮਸਨ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਬਦਤਰੀਨ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੋਇਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਰੂਰ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ।
ਨਾਸ਼ਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰੇਕਫਾਸਟ ਦਿਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜੋ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ "ਆਮ", ਜਾਂ "ਪਰੰਪਰਿਕ", ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਮੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰੁਝਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਤਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੀ ਰੇਂਜ ਹੁਣ ਨਾਸ਼ਤੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ 25 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਸ਼ਤੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਵਿਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੂਡ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿਚ ਨਾਸ਼ਤਾ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿੰਗਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਭਾਰਤੀ ਨਾਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2 ਕਿਸਮ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਨਾਸ਼ਤਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ, ਡਿਸਨਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਰਤ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭੋਜਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਅਰਥ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ "ਨਾਸ਼ਤਾ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਦੀ ਵਰਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋੜਨੀ; ਪੁਰਾਣੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਮੋਰਗਨਮੇਟ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਵੇਰ ਦਾ ਭੋਜਨ"।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਦਿਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੋਜਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਕੁਝ ਐਪੀਡੈਮੀਲੋਜੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਪਲੱਬਧ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਾਚਕ ਸੰਕ੍ਰੋਗਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰਾਏ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਖਾਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਇਸਦੇ "ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ" ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਇਡਲੀ, ਵਡਾ ਜਾਂ ਡੋਸਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਚਟਨੀ ਅਤੇ ਸਾਂਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਵ ਇਡਲੀ, ਥਾਈਰ ਵਾਰੈ , ਸਾਂਬਰ ਵਾਰ ਅਤੇ ਮਸਾਲਾ ਡੋਸਾ।
ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਨਾਸ਼ਤਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੋਂਗਲ, ਬਿਸਬੀਲੇਬਥ , ਉਪਮਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਸ਼ਤਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਪਾਮ, ਪਰਾਉਂਠਾ, ਪਟੂ, ਆਈਡੀਅਪਾਮ ਅਤੇ ਪੱਪੱਪਮ ਹਨ।
ਇਕ ਆਮ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਸ਼ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੌਂਠਾ ਜਾਂ ਰੋਟੀ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਅਚਾਰ ਵਾਲੀ ਰੋਟੀ ਹੋਵੇ।
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਰਾਉਂਠੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਲੂ ਪਰੌਂਠਾ, ਪਨੀਰ ਪਰੌਂਠਾ, ਮੂਲੀ ਪਰੌਂਠਾ ਆਦਿ।
ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਸ਼ਤਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪੂਰੀ ਭਾਜੀ, ਪੋਹਾ ਅਤੇ ਭਿੰਡੀ ਭੁੱਜੀਆ।
ਡੋਰੀਸ ਨੇ ਗ੍ਰੈਮੀ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ ਸਿੰਗਰਜ਼ ਵੱਲੋਂਂ ਇੱਕ ਲੈਜੈਂਡ ਹੋਣ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ ਸੇਸੀਲ ਬੀ ਡੈਮਿਲ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2014 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਐਚ. ਡਬਲਿਉ. ਬੁਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟਲ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਫ੍ਰੀਡਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਡੋਰਿਸ ਦੇ ਫਿ਼ਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1948 ਦੀ ਫਿਲਮ ਰੋਮਾਂਸ ਆਨ ਦ ਹਾਈ ਸੀਸ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੇ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਐਕਟਰੈਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ, ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਕਲਿਮਿਟੀ ਜੇਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੀ ਮੈਨ ਹੂ ਨੋਅ ਟੂ ਮੱਚ ਵਿੱਚ ਜੇਮਸ ਸਟੀਵਰਟ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਪਿਲੌ ਟਾਕ ਅਤੇ ਮੂਵ ਓਵਰ, ਡਾਰਲਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਉਸਦੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਕਲਾਰਕ ਗੇਬਲ, ਕੈਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਡੇਵਿਡ ਨੀਵੇਨ ਅਤੇ ਰੋਡ ਟੇਲਰ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜ ਫਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰਿਆ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਲਮਾ ਸੋਫੀਆ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਜੋਸਫ਼ ਕਪੇਲਹੋਫ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਜੈਰੀ ਡੋਹਰਟੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਜੋ ਕਿ ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
13 ਅਕਤੂਬਰ, 1937 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਂਸਰ ਬਣਨ ਲਈ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੀ ਹਿੱਟ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟਲ ਜਰਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੀ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਹ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕਾਇਰੋ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਬੈਰੂਤ ਚਲੈ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬੈਰੂਤ ਅਤੇ ਬੈਰੂਤ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੁਮੇਨ ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਵਿਖਿਆਨ ਦਿੱਤੇ।
ਬੈਰੂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੰਦਨ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਓਰੀਏਂਟਲ ਐਂਡ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਸਟਡੀਜ ਵਿਚ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਰੂਟ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਾਡੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਆਗੂ ਜੋਰਜ ਬਲਡਵਿਨ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਦੀ ਸਈਦ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਹੋਈਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਕੰਗਰੋੜ ਵਿਚ ਟੁੱਟ ਫੁੱਟ ਹੋਈ।
ਰੋਜ਼ਮਾਇਰੀ ਸਈਦ ਜ਼ਹਲਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟੋਨੀ ਜ਼ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਹਾਇਫ਼ਾ ਤੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਹਿਰ ਸੀ।
ਉਹਨਾਂ ਇੱਕਠਿਆਂ ਨੇ ਫਲਸਤੀਨ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭੇਜਣ ਲਈ ਗਾਜ਼ਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚਲਾਇਆ ।
ਉਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚ ਫਲਸਤੀਨੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵੀ ਸੀ।
ਦ ਟਾਇਮਸ ਅਨੁਸਾਰ, " ਉਮਰ ਭਰ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਫਲਸਤੀਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਏ ਦੁੱਖਾਂ-ਦਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੀ।
ਰੋਜ਼ਮਾਇਰੀ ਸਈਦ ਜ਼ਹਲਾਂ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਸੀਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਰਾਨੀ ਖਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ।
ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਫਾਈਨੇਸ਼ਿਅਲ ਟਾਈਮਜ਼,ਦ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਜਰਨਲ, ਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸਟਡੀਜ ਅਤੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ ਇਸਲਾਮ ਲਈ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਟੁਪਾਕ ਅਮਰੂ ਸ਼ਾਕੁਰ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਲੇਸੇਨ ਪਾਰਿਸ਼ ਕਰੁੱਕ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ 2ਪਾਕ, ਪਾਕ, ਮਾਕਵੇਲੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਗਭਗ 75 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਡਬਲ-ਡਿਸਕ ਐਲਬਮ ਆਲ ਆਈਜ਼ ਆਨ ਮੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਿਸਟਹਿੱਟ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕੁਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੈਪਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕੁਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸੜਕਛਾਪ, ਬੈਕਪੈਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਹਿੱਪ-ਹਾਪ ਗਰੁੱਪ ਡਿਜੀਟਲ ਅੰਡਰਗ੍ਰਾਉਂਡ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਾਕੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਾਣਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਨਸਲਵਾਦ, ਹਿੰਸਾ, ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੇ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ੁਾਕਰ ਈਸਟ ਕੋਸਟ-ਵੈਸਟ ਕੋਸਟ ਹਿਟਹੋਪ ਰਾਈਵਲਰੀ"' ਦਾ ਇੱਕ ਵੋਕਲ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੈਪਰਾਂ, ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਵਾਲੇ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਾਕੁਰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੂਨ, 1971 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਅਮਰੀਕਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਹਾਰਲੇਮ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਪਾਰਟੀ" ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੈਂਥਰ ਦੇ 21 ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ "ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਮਾਰਗ" ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ 150 ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਨੇਵਡਾ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਛੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਜਦੋਂ ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਦੱਖਣੀਨੇਸਵਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸ ਦਾ ਗਊਰ ਚੋਗਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਦ ਹੋਮ ਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਪੱਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਬਸਤਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ।
ਇਸ ਰਸਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵ ਨਾਮ ਗੁਰਿਆਨੰਦ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ ' ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗੌਰੀ ਜਾਂ ਗੌਰੀਦਾਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਗੁਰਮਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪਰ ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਉਸਦਾ ਉਹ ਨਾਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਜਵਾਨ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸਨੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਯੋਗਿਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਜੀਵਿਤ ਹਾਂ।
" ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤੌਹਫਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਘੋਮਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਝਾਨ ਸੀ।
ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਗੌਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਨਾ-ਪਸੰਦਗੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸ ਦੂਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗੀ ਜੋ ਅਮਰ ਹੋਵੇ," ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਗੌਰੀ ਮਾਂ , ਜਨਮ ਬਤੌਰ ਮ੍ਰਿਡਨੀ ਹੋਇਆ, ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਚੇਲੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸਨੀ ਸਾਰਦਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸਾਰਦੇਸਵਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।
ਯੂਨੀਡੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਰਕਾਰਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਸੰਗਠਨ ਦਾ "ਸੇਵਾ ਮੈਡਿਊਲ" ਉਦਯੋਿਗਕ ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ, ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ, ਐਗਰੋ-ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕਲਾਈਮੇਂਟ ਚੇਂਜ, ਮੌਂਟੇਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਹਨ।
ਯੂ.ਐਨ.ਆਈ.ਡੀ.ਓ. ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸਥਾਈ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮਿਲੀਨਿਅਮ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਇਸਦੇ ਦੁਸਰੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ , ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਜੰਸੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਉਦੇਸ਼ ਡਿਵੈਲਪਿੰਗ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਲਗਭਗ 80 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ 670 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਤਕਰੀਬਨ 2,800 ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਪੱਖੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਬਿਆਨ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਨ.ਆਈ.ਡੀ.ਓ. ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੂ.ਐਨ.ਆਈ.ਡੀ.ਓ. ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਜ਼ ਵਿਅਨਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਫ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕ੍ਰਾਈਮ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਟੈਸਟ ਬਾਨ ਸੰਧੀ ਸੰਗਠਨ ਲਈ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੂ.ਐਨ.ਆਈ.ਡੀ.ਓ. ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1966 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਜੰਸੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਿਕਲੀਗਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਉਥੇ ਕੁੱਝ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿਕਲੀਗਰ ਵੀ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਜਨ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਜਨਗਣਨਾ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਿਕਲੀਗਰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਸਿੱਖ ਨਾਂ ਲਿਖਾ ਕੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਧਰਮ ਲਿਖਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਜਨਜਾਤੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਦੋ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜਾਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ,ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਜੰਮੂ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ,ਝਾਰਖੰਡ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ,ਮੱਧ ਪਰਦੇਸ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸਰੀਆਂ ਪਿਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਰਾਜ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰ ਨੂੰ ਦੂਸਰੀਆਂ ਪਿਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਕਿਨ ਲਿਖਣ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਤੇ ਪੱਕੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪਤੇ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਭਾਰਤ ਰਾਜ ਦੀਆ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਵਜੀਫਿਆਂ ਤੋਂ ਮਰਹੂਮ ਤੇ ਪਿਛੜੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰ ਚਮਕਾਉਣ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੱਛੜੇ ਤੇ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਵਰਗ ਜਾਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਜਨਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਵਜ਼ੀਫ਼ਿਆਂ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਮਰਹੂਮ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇੱ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ,ਦਿੱਲੀ, ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼,ਗੁਜਰਾਤ,ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 5 ਕਰੋੜ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ।
ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ,ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛੜੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਗੁਜਰਾਤ,ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਆਦਿ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਸੋਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸੇ ਪੱਛੜੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਜਾਂ ਡੇਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਕੇ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਖਾਲ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇਤਿਆਦ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਂਉਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਖਾਨਾ ਬਦੋਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਬਣਜਾਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਸਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅੰਦਾਜ਼ ਬਣਜਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਟੱਪਰੀਵਾਸਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਪੱਕੇ ਰਿਹਾਈਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਦ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਹੁਤ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪੇਟੀਫੇਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਕਬਾੜਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧਾਤੂ ਉਪਕਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਧੇੜ ਕੇ ਲੋਹਾ ਆਦੀ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰਾ ਪਰਵਾਰ ਚਾਕੂ,ਛੁਰੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਕੜ੍ਹਾਈਆਂ ਆਦਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੰਤੂ ਘਰ ਅੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਲੋਹਾ ਕੁੱਟਣ ਜਿਹੇ ਭਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਾ ਪਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਵਾਇਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸਿਕਲੀਗਰ ਜਨ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਲੋਗ ਮੂੰਹੋਂ ਮੂਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਥਿਆਰ ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਲਹੌਰ ਵਾਸੀ ਲੁਹਾਰ ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਤੇ ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਘਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਘਟੀਆ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਦੇ ਮੇਵਾੜ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਲੋਹਾਰ ਪੇਸ਼ੇ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ ਤਲਵਾਰ, ਨੇਜ਼ਾ, ਬਰਛਾ, ਗੁਪਤੀ ਸਗੋਂ ਤੋੜੇਦਾਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਵੀ ਇਤਿਆਦਿਕ ਹਥਿਆਰ ਬਣਵਾਏ।
ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁੱਝ ਕਾਰੀਗਰ ਅਸਾਮ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਨਾਲ ਗਏ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।
ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰੀਗਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜ ਗਏ ਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਗੜ ਕਿਲੇ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਛੇ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਦਾ ਪਾਸਾ ਪਲਟਣ ਵਾਲੇ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪਰਵਾਰ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਨਾਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਗਏ।
ਸਿਕਲੀਗਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ਸਿਕਲ+ਗਰ ਭਾਵ ਧਾਤਾਂ ਪਾਲਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂਝਣ ਵਾਲਾ।
ਭਾਵ ਜਾਂ ਪਾਲਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਨਾਮ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜਨ ਸਮੂਹ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ ਧਾਤਾਂ ਪਾਲਸ਼ ਕਰਕੇ ਹਥਿਆਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੋ ਸਿਖ ਜੋ ਚੌਥੇ ਪੰਜਵੇਂ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਠਵੀਂ ਵਾਰ ਦੀ 22ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਵਾੜ ਤੋਂ ਆਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ, ਪਹਿਲੇ ਮਾਰਵਾੜੀਏ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਲਹਖਾਨੇ ਦਾ ਸਿਕਲੀਗਰ ਸੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਸੱਜਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਐਚ ਏ ਰੋਜ਼ ਨੇ "ਏ ਗਲੋਸਰੀ ਆਫ ਟਰਾਈਬਜ਼ ਐਂਡ ਕੇਸਟਸ ਇਨ ਪੰਜਾਬ " ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਿਕਲੀਗਰ ਨੂੰ ਭਾਂਡੇਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਤੇ "ਏ ਗਲੋਸਰੀ ਆਫ ਟਰਾਈਬਜ਼ ਇਨ ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਡੀਆ" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਨੇ ਬੜ੍ਹਈ ਤੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਨੂੰ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਜਾਂ ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ।
ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਟੱਪਰੀਵਾਸਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਕੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕੇਸ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਉਹ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਘਿਰੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਰੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਣਜਾਰਾ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਸੇਵਾ ਮਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੱਗੇ ਵੀ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਗੋਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਿੱਥੇ ਜੰਮੂ ਦੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਹੇ ਨੇ , ਓਥੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਜਿਆਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਗਰੀਬੀ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਪੱਛੜੇਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਠਣੀਏ ਸਿਕਲੀਗਰ - ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਟਪਰੀਵਾਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਲੋੜਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਚਾਕੂ, ਛੁਰੀਆਂ, ਕੈਂਚੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਾਣ ਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ।
ਲਦਣੀਏ ਸਿਕਲੀਗਰ - ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਸੀਜ਼ਨ' ਹਿੱਤ ਟਿਕ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਨੂੰ 'ਲਦਣੀਏ ਸਿਕਲੀਗਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਘਰੇਲੂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਬਸਣੀਏ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਵੱਸੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 5 ਕਰੋੜ ਦੇ ਲਗਭਗ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਨ ਸਮੂਹ,ਜਨ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਪੱਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਕਲੀਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਵਾੜੀ, ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।
ਬਸਣੀਏ ਸਿਕਲੀਗਰ - ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੇਬਾ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬਸਣੀਏ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜੇ, ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੱਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ।
ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਮੰਡੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਮਾਣ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਗੋਤਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤਕ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
“ਸਿਕਲੀਗਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਦੋਵੇਂ ਹਨ।
ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਪਿੱਛੋਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿਕਲੀਗਰ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡ ਪੁੰਡ ਗਏ।
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗਰਿਲਾਂ, ਗੇਟ ਵਗੈਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।
ਕੁੱਝ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਕੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੀਗਰ ਵੀ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਐਂਥਰੋਪੋਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇਖਣ ਅਧਾਰਤ ਪਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਨਿਮਨ ਲਿਖਿਤ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ,ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਆਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਤ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਡੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਥੀਸਿਸ ਤੇ ਪੰਜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਆਰਥਰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਦਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ-ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਤਰਕ ਨਾਲੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਨੇ ਮਾਨਵੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ, ਕਾਮਵਾਸਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਪਨਾਹਗਾਹ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ, ਤਰਕ ਮਾਨਵੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਦਿਖਾਵਟਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ; ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਵਸਤਰ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਨਗਨ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਅਣਚਾਹੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤੀਮੂਲਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਨਾਂਹਪੱਖੀ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨੂੰ ਗਲਾਸ ਅੱਧਾ ਖਾਲੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨੂੰ ਗਲਾਸ ਅੱਧਾ ਭਰਿਆ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੇ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ- ਵਿਰੋਧੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੁਭਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪਦ ਦਾ ਅਰਥ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਸਵਾਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਧਾਰਿਤ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਅਕਸਰ ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਨਿਖੇਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਰਥ ਜਾਂ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਸ਼ੁਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ,ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਜਨਨ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਕਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਅਰਥਹੀਣ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਧਨ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ, ਜਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਲੁਪਤੀ ਦੇ ਦੁਆਰੇਰਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ ਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਹੀਣ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵਿਲੁਪਤੀ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ਬਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਪੈਸੀਮਸ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰਾ'।
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੋਲਟੈਰ ਦੇ 1759 ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਕਾਂਦੀਦ ਦੇ ਜੈਸੂਇਸਟ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੋਲਟੈਰ ਨੇ ਲੀਬਨੀਜ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਭ ਸੰਭਵ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ' ਸੀ।
ਵੋਲਟੈਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰੀਵਿਊ ਡੀ ਟ੍ਰਵੇਵੈਕ ਦੇ ਜੇਸੂਟਸ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।
ਗਧਾ, ਝੋਟਾ, ਖਾਲੀ ਟੋਕਰਾ, ਗਿੱਦੜ, ਨੰਗੇ ਸਿਰ, ਖਾਲੀ ਭਾਂਡਾ, ਅੰਨਾ, ਕਾਣਾ, ਫ਼ਕੀਰ ਦਾ ਮੱਥੇ ਲੱਗਣਾ ਅਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਕੋਈ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੁੰਭ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਫ਼ਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪਾਉਣਾਂ ਸ਼ੁੱਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਤੁਰਨ ਸਮੇਂ ਜੇਕਰ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਦੋ ਨਿੱਛਾਂ ਵੱਜਣ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਸ਼ਗਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਮੰਗਲ ਤੇ ਬੁੱਧ ਉਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਮਾੜਾ ਹੈ ਸੋਮਵਾਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨਵ-ਵਿਆਹੀ ਕੁੜੀ ਇਕ ਸਾਲ ਨੇਮ ਨਾਲ ਦੂਜ ਦਾ ਚੰਨ ਚੜਦਾ ਵੇਖੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਚੰਨ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ, ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਮਾੜਾ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਮੰਗਲੀਕ ਕੰਨਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੰਗਲੀਕ ਵਰ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਿਰ ਤੇਲ ਪਾਉਣਾ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਸਿਰ ਨਹਾਉਣਾ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਮਾਸ ਦੀਆਂ ਬੋਟੀਆਂ ਦਿਸਣ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਹੈ
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗਾ ਸੁਪਨਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੌਣਾਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਫ਼ਲ ਮਾਰਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਧਮਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਕ ਘਰ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸੂਤਕ ਹੈ।
'ਧਮਾਣ' ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਇਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵਧਾਵਣ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਕੱਖ ਲੱਗੇ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਫਾਂਡੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂ­ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧਾਗੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂ­ਦੇ ਹਨ
ਫ਼ਸਲ ਬਰਬਾਦੀ ਲਈ ਕੁੱਝ ਦਾਣੇ, ਤਵੀਜ਼, ਸੰਧੂਰ, ਮੌਲੀ ਦਾ ਧਾਗਾ ਇਕ ਪੋਟਲੀ ਵਿਚ ਬੰਨ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਦੱਬ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਵਾਰੀ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਚੌਰਸਤੇ ਵਿਚ ਚੜਦੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਅਪਣੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਸੱਜੇ ਖੱਬੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਢੇਰੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਘਰ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਉੱਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਜੋੜੀ ਤੋਂ ਕੰਗਨਾਂ ਖੇਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀ ਵਿਆਹ ਜੋੜੀ ਵਿਚੋ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਦਰੀ,ਲੱਭੇਗਾ, ਉਸਦਾ ਰੋਅਬ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰਹੇਗਾ।
ਲਾੜਾ ਕੰਨਿਆਂ ਪੱਖ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਧਰੇ ਤਾਂ ਸੁਭ ਵਹੁਟੀ ਸਹੁਰਿਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਸੁਭ ਮੰਨਿਆਂ ਜ­ਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾੜੇ ਵੱਲੋਂ ਅਪਣੀ ਸਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁੰਦਰੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਉਪਰੰਤ ਲਾੜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਬਿਠਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਲਾੜਾ ਵਾਪਿਸ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲਾੜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨਵੀਂ ਜੋੜੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਕੇ ਪੀਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਨਗਰ ਖੇੜੇ ਦੀ ਸਮਾਧ ਉਪਰ ਮੱਥਾਂ ਟਿਕਾਇਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੀਆਂ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਲੋਕ ਮਾਨਿਸਕਤਾ ਨੇ ਹਰੇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਕੋਈ ਨਾਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ਖ਼ਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਜਾਂ­ ਹਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਲੋਕ ਮਾਨਿਸਕਤਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਅਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਨਛੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੇ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣਦੇ ਹਨ
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਇਹ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੰਜੀਵ ਨਿਰਜੀਵ ਦਿਸਦੀ ਅਣਿਦਸਦੀ ਤਰਲ ਕਠੋਰ ਆਦਿਕ ਹਰ ਵਸਤੂ ਨੰ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਅਣਛੂਹਿਆ ਤੇ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੱਖ ਅਦਿੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਨਵੀ ਜੀਵਨ ਉਪਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਵਰਗ ਵੰਡ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ
ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਤਲੀ ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਉਹ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਹਨੇਰੇ ਪੈਂਡੇ ਤਹਿ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਾਲਟੀਆਂ ਜਾ ਘੜੇ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਛਿੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਮਰੀ ਔਰਤ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਅੱਖ ਵਿਚ ਮਿਰਚਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸੁਪਿਨਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ
ਔਰਤ ਮਰੇ ਤਾਂ ਪੇਕੇ ਕਫ਼ਨ ਪਾੳਂਦੇ ਹਨ ਆਦਮੀ ਮਰੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਅਤੇ ਕਫ਼ਨ ਸਿਉਣ ਲਈ ਸੂਈ ਵੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪੇਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਿਕਿਸਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਬਹੁਤਾ ਸਫ਼ਰ ਪੈਦਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਜਾਣ ਸਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੱਤ ਤੇ ਰਾਏ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੋਹੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ, ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਤੇ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਮੁੱਖ ਨਾਂਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਿਵਅਕਤੀ ਮਰਨ'ਤੇ' ਿੱਦ' ਵੰਡੀ ਜਦੀਾਂ ਹੈ ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਨਾ ਕਿਹਦਿੰ ਹਨ
ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਆਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਕ ਉਤਸਾਹਮਈ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹਰ ਦਿਲ ਸੁਪਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਮੌਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਹੈ ਉਮਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਵਿਭਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫੋੜੇ ਫਿਨਸੀਆਂ ਨਿਕਲਣ ਤੇ ਹਰੇ ਸਰਕੜੇ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਮੁੱਠਾ ਵੱਟ ਕੇ ਚੌਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦੇਣੀਆਂ ਜੋ ਲੰਘੇਗਾ ਫੋੜੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ
ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਵਿੱਦਿਅਕ ਢੰਗ-ਤਰੀਕਾ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਲਾਸ ਰੂਮ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।