polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਵੀਬਰ ਵੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸੀਟ ਲਈ ਉਦਾਰ ਜਰਮਨ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਉਸਨੇ 1918-19 19 ਦੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਜਰਮਨ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਵਰਸੇਜ਼ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕੀਤਾ, ਨਿਯਮਿਤ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਰਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਫਰੀਡਰੀਚ ਐਬਰਟ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ-ਜਮਹੂਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਰਮਨੀ, ਵੇਬਰ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਤੋਂ. ਵੈਬਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ. ਜਰਮਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਵੈਬਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਦਿਨ ਲਈ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ.
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ, ਵੈਬਰ ਨੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਰੀਐਂਟਲ ਅਤੇ ਪਖੰਡਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ. ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤਪੱਸਵੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ. ਵੇਬਰ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅਪੂਰਣਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਅਤੇ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ. ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀ ਇਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਹੂਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਜਨਵਰੀ 1919 ਵਿਚ, ਵੇਬਰ ਅਤੇ ਵੇਬਰ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਵੇਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਮਹਾਨ ਵਿੱਦਿਅਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇਕ ਵੋਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨੀ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ. ਕੇਵਲ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਵੈਬਰ ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸਨ. ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ "ਦਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਉਹ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੋਝ ਨੂੰ ਉਹ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਰੋਮਾਂਚਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾਓ. "
ਵੇਬਰ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਰਥਕ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਕੀਤੇ. ਵੇਬਰ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ. ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਕਸ ਵੇਬਰ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਜਰਮਨ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ. ਉਹ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਇਕ ਸੀਟ ਲਈ ਅਸਫਲ ਵੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ 1919 ਵਿਚ ਬੇਰੁਖੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਾਈਮਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ. ਸਪੈਨਿਸ਼ ਫਲੂ ਦੇ ਇਕਰਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1920 ਵਿਚ ਨਿਊਯੋਨੋਨੀਆ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ.
ਵੈਬਰ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਗ, ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਤੱਤ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨਪੂਰਵਕ ਵੱਖਰਾ ਤੱਤਾਂ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ. ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਦਾ ਤਿੰਨ-ਤੱਤ ਸਿਧਾਂਤ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗ ਦੇ ਸਰਲ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ. ਵੇਬਰ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ. ਇਸ ਫਰਕ ਨੂੰ ਵੈਬਰ ਦੇ ਲੇਖ ਕਲਾਸ, ਸਟੈਂਡੇ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਈਕਨੋਮੀ ਐਂਡ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਵੇਬਰ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹਨ:
ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਵੈਬਰ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਸਧਾਰਣ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ. ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਤੀਆਧਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ 1911-13 ਵਿਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਖੋਜ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ 1921 ਵਿਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1924 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਧਿਆਇ , "ਦ ਸਿਟੀ ".
ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਵੇਬਰ ਨੇ "ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ" ਜਰਮਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਸਟਵ ਵਾਨ ਸਕਮੋਲਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਨਰ ਸੋਬਰਟ. ਪਰ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵੇਬਰ ਦੇ ਖੋਜ ਹਿੱਤ ਉਸ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੂਜੇ ਜਰਮਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿਚ, ਕਾਰਲ ਮੈਂਜਰ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਸਕੂਲ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਰੋਧੀ.
ਵੇਬਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਿਰਦਾਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ ਜੋ ਉਹ 1920 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ. ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨਾ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਮਰੀਅਨ ਵੇਬਰ ਨਾਲ ਹੋਈ. 1 9 21 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਖਰੀ ਜਰਮਨ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਮਾਰੀਆਨ ਵੇਬਰ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ. 1956 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਰਮਨ ਕਾਨੂੰਨਸਾਥੀ ਜੋਨਸ ਵਿਕਲੇਮੈਨਬੇਗਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੇਬਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਜਰਮਨ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ.
ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਮੰਨਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜ ਲਈ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੈਬਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਚਲ ਰਹੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ "ਬਰਫ਼ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹੀ ਧੁੰਦ ਦੀ ਧਾਰ" ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰਕਸੰਗਤਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ, ਨਿਯਮ-ਅਧਾਰਿਤ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ "ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ" ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫਾਹੀ. ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਉਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਲਕੁਲ "ਉਦੇਸ਼" ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਹੈ . ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ . ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ . ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ "ਉਦੇਸ਼" ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਜੋ ਕਿ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ "ਕਾਨੂੰਨ" ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਥਹੀਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ . ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ. ਇਹ ਅੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ.
ਵੇਬਰ ਨੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਲਈ ਕੁਝ ਪੂਰਵ-ਨਿਰਧਾਰਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ: ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰਤਾ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ - ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ. ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਸਲੂਕ ਕਰੇ.
ਵੈਬਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਸ਼ੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਖੋਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਰਨਸਟ ਟਰੌਲੀਟਸੈਚ, ਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਈਸਾਈ ਚਰਚਾਂ ਅਤੇ ਸੰਧੀਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਟੀਚਿੰਗ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ. ਵੈਬਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਟ੍ਰਉਲ੍ਲੇਸਚ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦ ਸੀ: ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ.
ਵੈਬਰ ਦੀ ਆਦਰਸ਼ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਲਿਖਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ' ਤੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਬਰ ਦੀ ਆਦਰਸ਼ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਣਾਏ ਗਏ ਤਕਨੀਕੀ ਯੋਗਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ.
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੈਬਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਧਦੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ. ਇਹ ਥੀਮ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਚਾਰਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ.
ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਸਲੋਸ, ਸੋਸ਼ਲ ਫਿਲਾਸਫੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸੋਸ਼ਲ ਸਟ੍ਰੈਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ, ਵਰਲਡ ਰੀਲੀਜਨ, ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਬਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੇਂਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋ ਵਾਲੀਅਮ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੈ.
ਆਧੁਨਿਕ ਟਿੱਪਣੀ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ "ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਸੂਲ" ਵੇਬਰ ਦੁਆਰਾ ਚਰਚਾ ਕੀਤੇ "ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਨੈਤਿਕ" ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਉਤਪੰਨ ਹੈ. ਇਹ ਉਦੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਜਾਪਾਨੀ ਲੋਕਾਂ, ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਈਸਾਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਰਥ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ.
ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ 1968 ਵਿੱਚ ਇਕ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਟਰ ਰੋਥ ਅਤੇ ਕਲੌਸ ਵਿਤੀਚ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਾਗੋਲਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹਨ.
ਮੈਕਸ ਵੇਬਰ ਦੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਥਿਊਰੀ ਜਾਂ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਤਰਕਸ਼ੀਲ-ਕਾਨੂੰਨੀ" ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਮਾਡਲ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ 9 ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਦੁਰਭਾਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਬਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ "ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਜਾਂ ਥੀਓਡੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ."
ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਆਲਮੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਮੈਦ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣੇ.
ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਓਸਟੋਪੀਆ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਵੇਬਰ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਦੇ ਘੱਟ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਵਾਗਤ.
"ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਸਾਰੇ-ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਦੇ ਆਮ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ. ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਿਯਮਾਂ, ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ." ਵੇਬਰ ਲਈ, ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ]
ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ, ਵੇਬਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਿਆ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੀਮਤ-ਲਾਭ ਗਣਨਾ, ਦੂਜੀ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ, ਹੋਰ ਆਮ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ, ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਉਲਟ ਰਹੱਸ ਅਤੇ ਜਾਦੂ .
ਵੇਬਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਨੇ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਫੜਿਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜ ਦੇ ਉਭਾਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ; ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਲੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਰੋਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ.
ਵੇਬਰ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਪਹਿਲੂ ". ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿਚ . ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ. ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਹਿਲੂ ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਸਾਰ ਹਨ."
ਵੇਬਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਫ਼ਰਕ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਸਮਝ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਾ ਵਿਆਖਿਆ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ.
1920 ਵਿੱਚ ਵੇਬਰ ਦੀ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬੂਰ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਟਲਮੂਡਿਕ ਜੌਹਰੀ, ਮੁਢਲੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਵਿਉਂਤਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ.
ਵੈਬਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਆਦਰਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪਾਂ (ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਬਾਅ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ):
ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਖਤੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ.
ਸਾਰੇ ਤਿੰਨੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਇਰ ਨੂੰ "ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਰਥ ਵਿਚ "ਵਿਅਕਤੀਗਤ" ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਚੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਗੇਤੇ ਲਈ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ.
ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਹੁਕਮ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਚੇਨ ਅਤੇ ਡਿਊਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਵੈਬਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਆਧੁਨਿਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ.
ਸਾਡੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ, "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭੜੱਕਾ"
ਸਥਿਤੀ , ਜੋ ਕਿ ਮਾਣ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਆਰਥਿਕ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ
ਇਕਾਨਮੀ ਅਤੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀਆਂ ਲਿਖਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਨਾ
ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸਮੈਂਟ, ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਇਕਸਾਰ ਅਸੂਲ
ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਐਥਿਕ ਅਤੇ ਸਪਿਰਿਟ ਆਫ ਕੈਪੀਟਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਢਾਂਚਾ
ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਰਥ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕਰਨਾ ਹੈ.
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਦੇ ਸਖਤ ਨਿਯਮਾਂ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ
ਰਵਾਇਤੀ ਸਰੋਗੇਸੀ: ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਇਕੱਲੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੋਧ ਕੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਦਾਨੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਰੂਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਬਾਪ ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕਲਿਨਕ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ‘ਇਨਸੈਮੀਨੇਸ਼ਨ’ ਦੁਆਰਾ ਭਰੂਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੈਸਟੇਸ਼ਨਲ ਸਰੋਗੇਸੀ: ਕਿਸੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ/ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਭਰੂਣ ਕਿਸੇ ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲ ਰਹੇ ਭਰੂਣ ਦਾ ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਹ ਮਾਂ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਪੇ ‘ਮਤਰੇਏ’ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਯਾਨੀ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਮਾਪੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਦਾਨ ਲਏ ਹੋਏ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ-ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਬਣੇ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਸਰੋਗੇਸੀ: ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੋੜੇ ਦਾ ਭਰੂਣ,ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਾ ਸਬੰਧਤ ਜੋੜੇ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣਾ ਜਿਸ ਵਾਸਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਕੁੱਖ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਵਜੋਂ ਰਕਮ ਵਸੂਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਲਟਰੂਇਸਟਿਕ ਸਰੋਗੇਸੀ: ਜੇਕਰ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੋੜੇ ਦਾ ਭਰੂਣ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਜੰਮਣ ਵਾਸਤੇ ਡਿਲਵਰੀ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਕਮ ਨਾ ਵਸੂਲੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਐਲਟਰੂਇਸਟਿਕ ਸਰੋਗੇਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਿਵੇਂ ਭੈਣ, ਭਰਜਾਈ, ਦਰਾਣੀ, ਜਠਾਣੀ ਜਾਂ ਧੀ ਵਾਸਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਗੇਸੀ : ਬਾਂਝ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਆਈ.ਵੀ.ਐਫ. ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਭਰੂਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿਧੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਸਰੋਗੇਸੀ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਈ ਜਾਂ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਕੁੱਖ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ- ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੋੜੇ ਦਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਲਈ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ, ਜੰਮਣ ਪੀੜਾਂ ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਲਈ ਔਰਤ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਤੇ/ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਰਜ਼ਾਮੰਦ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਸਰੋਗੇਸੀ’ ਜਾਂ ਕੁੱਖ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਦੇਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਖ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਉਸ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇਗੀ।
ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਇਨ ਵੀਵੋ ਫਰਟੇਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ’ ਜਾਂ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਦਾ ਮੇਲ’ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਓ ਦੇ ਅੰਡੇ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਵਾ ਕੇ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਦੀ ਕੁੱਖ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਿਹੜੀ ਮਾਂ ਬੱਚਾ ਜੰਮਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅਸਲੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਡਾ-ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਦੀ ਸੇਧ ਨਾਲ ਔਰਤ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਸੂਈ ਅੰਡ-ਕੋਸ਼ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ‘ਚੋਂ ਤਰਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੰਮ ਸੁੰਨ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਕਲਚਰ-ਮੀਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਪੱਕਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਰਦ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਰਦ ਦਾ ਵੀਰਜ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ‘ਚੋਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਕੱਢ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਘਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਪੱਕਤਾ ਜਾਂਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਲਚਰ-ਮੀਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਨਕੂਬੇਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਤੋਂ 12 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ, ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸੈੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 48 ਤੋਂ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਮੁੱਢਲਾ ਭਰੂਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਫੌਜ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਹਮੈਤੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ।
ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਰਾਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 23 ਜੂਨ 1757 ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਜਿੱਤ ਸੀ।
ਲੜਾਈ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਗਲੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ -ਮਹਾਂਦੀਪ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਇਹ ਲੜਾਈ ਹੁਗਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਲਾਸ਼ੀ , ਜੋ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੁਤੰਤਰ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਸਨ ਉਹ, ਅਲੀਵਰਦੀ ਖਾਨ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਰਾਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਮੀਰ ਜਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਕਲਾਈਵ ਨੇ 1757 ਵਿੱਚ ਪਲਾਸੀ ਵਿਖੇ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਹ ਲੜਾਈ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਲਕੱਤੇ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਰਨਲ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਅਤੇ ਐਡਮਿਰਲ ਚਾਰਲਸ ਵਾਟਸਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਫੌਜ ਭੇਜੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤੇ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਫਿਰ ਚੰਦਰਨਗਰ ਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਰਮਿਆਨ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕਲਿਆ ਇਹ ਲੜਾਈ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਅਕਸ ਵਜੋਂ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟੁਕੜੀ ਭੇਜੀ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਕੋਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਲਾਸੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੇ ਰੁਤਬਾ ਘਟਾਏ ਹੋਏ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਮੀਰ ਜਾਫਰ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਯਾਰ ਲੂਤੁਫ਼ ਖ਼ਾਨ, ਜਗਤ ਸੇਠਾਂ , ਉਮੀਚੰਦ ਅਤੇ ਰਾਏ ਦੁਰਲਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ,ਮੀਰ ਜਾਫਰ, ਰਾਏ ਦੁਰਲਭ ਅਤੇ ਯਾਰ ਲੂਤੁਫ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਲਗਭਗ 50,000 ਸਿਪਾਹੀਆਂ, 40 ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ 10 ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਰਨਲ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੇ 3,000 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦਾ ਯੁੱਧ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਤਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੌਜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਖਲ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ ਸਤੰਬਰ 1746 ਵਿੱਚ, ਮਾਹਾ ਡੇ ਲਾ ਬੌਰਡੋਨਾਈਸ ਇੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਦਸਤੇ ਨਾਲ ਮਦਰਾਸ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਬੰਬਾਰੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਬੌਰਡੋਨਾਈਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਰਪਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨਕਦ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਫਿਰ ਵੀ , ਇਸ ਰਿਆਇਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੰਪੇਨੀ ਡੇਸ ਇੰਡੀਜ਼ ਓਰੀਐਂਟੇਲਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਜੋਸਫ ਫ੍ਰੈਂਕੋਇਸ ਡੁਪਲਿਕਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਬੌਰਡੋਨਾਈਸ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਡੁਪਲਿਕਸ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਨਵਾਬ ਅਨਵਰੂਦੀਨ ਖਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਮਦਰਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ, ਪਰ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ, ਮੇਜਰ ਲਾਰੈਂਸ ਅਤੇ ਐਡਮਿਰਲ ਬੋਸਕਾਵੇਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰ ਲਈ ਪਰ ਇਕੱਤੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1748 ਦੀ ਆਈਕਸ-ਲਾ-ਚੈਪਲ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੇ ਡੂਪਲਿਕਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੂਯਿਸਬਰਗ ਅਤੇ ਕੇਪ ਬ੍ਰੇਟਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਐਕਸ-ਲਾ-ਚੈਪਲ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੇ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿੱਧੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਝਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਉਹ ਅਸਿੱਧੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਡੁਪਲੈਕਸ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਝਗੜਾ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਦੱਕਨ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਸੀ ਬਰਤਾਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦੋ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਡੁਪਲੈਕਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੋ ਕਤਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੋਵਾਂ ਤਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹੜੱਪ ਲਿਆ 1751 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਨਵਾਬ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੰਦਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਾਲਜਾਹ ਦੇ ਆਖਰੀ ਗੜ੍ਹ ਤ੍ਰਿਚਿਨੋਪੋਲੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਲਜਾਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਾਰਲਸ, ਮਾਰਕੁਇਸ ਡੀ ਬੁਸੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ
ਕਲਾਈਵ ਨੇ 4 ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨਵਾਬ ਦੇ ਡੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਸਵੇਰੇ 6:00 ਵਜੇ, ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ, ਹਰਾਵਲ ਦਸਤਾ ਨਵਾਬ ਦੁਆਰਾ ਤਾਇਨਾਤ ਅਗਲੇ ਦਸਤੇ ਉੱਤੇ ਆ ਚੜਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਟਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੱਜ ਗਿਆ ਓਮੀਚੁੰਡ ਦੇ ਬਾਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਤਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਦੋਂ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸੈਨਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਤੋਂ 30 ਗਜ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਖਿੰਡ ਗਏ ਧੁੰਦ ਨੇ ਪੈਦਲ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਇਸ ਲਈ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੰਨੇਵਾਹ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਫ਼ੌਜ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਗਈ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਾਈਵ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਾਗ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਤੰਗ ਉਭਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਸਤਾ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸੀ ਨਵਾਬ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਤਕਰੀਬਨ 9:00 ਵਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਧੁੰਦ ਉੱਠਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਨਵਾਬ ਦੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੁਆਰਾ ਮਰਾਠਾ ਖਾਈ ਤੋਂ ਪਾਰ ਭਾਰੀ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਦੋ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਨਵਾਬ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਨਵਾਬ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਮੀਲ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ, ਮਰਾਠਾ ਖਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਕਲਾਈਵ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਲ 57 ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 137 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਨਵਾਬ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ 22 ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ, 600 ਆਮ ਆਦਮੀ, 4 ਹਾਥੀ, 500 ਘੋੜੇ, ਕੁਝ ਉੱਠ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਗਵਾ ਦਿੱਤੇ।
ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਡਰਕੇ ਨਵਾਬ ਨੇ 5 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਅਲੀਨਗਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਨਵਾਬ ,ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ, ਕਲਕੱਤੇ ਦੀ ਕਿਲ੍ਹੇਬੰਦੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਨਵਾਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਲਈ।
ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਿਆਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ੌਜ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੱਜ ਗਈ, 1 ਸਤੰਬਰ 1751 ਨੂੰ ਕੈਪਟਨ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ 280 ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ 300 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਰਕੋਟ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚੰਦਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ਚੰਦਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਧੀਨ 4,000 ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ 150 ਫਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਭੇਜੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਮਰਾਠਾ ਸਰਦਾਰ ਮੋਰਾਰੀ ਰਾਓ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸਨੇ ਵਾਲਜਾਹ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਰਥਕ ਮਦਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦੇ ਕਿ ਮਰਾਠਾ ਸਰਦਾਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਲਾਈਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 24 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਅੰਤਿਮ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਦੜ ਮੱਚ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਨ ਲਾਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰੀ ਆਪਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਵਾਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਚੁੱਕ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਬੰਦੂਕਾਂ, ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ ਅਰਕੋਟ, ਕੋਂਜੀਵਰਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਚਿਨੋਪੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਰਾਜਪਾਲ ਗੋਡੇਹੇਉ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਲਜਾਹ ਨਵਾਬ ਦੇ ਤਖਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ
ਡੀ ਬਸੀ ਦੀ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਧਮਕੀ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਮੋੜਿਆ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ 20 ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਦਰਨਗਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਕਲਾਈਵ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਸਨੇ ਚੰਦਰਨਗਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਕਿਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਵੇਗਾ ਨਵਾਬ ਨੇ ਟਾਲ ਮਟੋਲ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਸਮਝਿਆ ਕਲਾਈਵ ਨੇ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਚੰਦਰਨਗਰ ਦੇ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 600 ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ 300 ਸਿਪਾਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਗਲੀ ਤੋਂ ਨਵਾਬ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ ਪਰ ਹੁਗਲੀ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਨੰਦਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਚੰਦਰਨਗਰ ਲਈ ਨਵਾਬ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਐਡਮਿਰਲ ਵਾਟਸਨ ਦੇ ਸਕੁਐਡਰਨ ਨੇ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੋਪ ਨੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਦੋ ਬੈਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਦਸਤੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ 9:00 ਵਜੇ, ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 15:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਚੰਦਰਨਗਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਗਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ 16 ਅਗਸਤ 1756 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਹਾਰਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਤਾਂ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਰਨਲ ਕਲਾਈਵ ਅਤੇ ਐਡਮਿਰਲ ਵਾਟਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਬਲ ਭੇਜਿਆ।
ਫੋਰਟ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ "ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਯੁੱਧ ਦੇ ਜ਼ੋਖਿਮ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੀ " ਇਹ ਪੱਤਰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਬ ਦੀ ਪਰਜਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 900 ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ 1500 ਸਿਪਾਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਦਸਤੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਇਹ ਬੇੜਾ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੁਗਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 15 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਫਾਲਟਾ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਭਗੌੜਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
29 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ, ਫੌਜ ਨੇ ਬਜ ਬਜ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ ਕਲਾਈਵ ਅਤੇ ਵਾਟਸਨ ਫਿਰ 2 ਜਨਵਰੀ 1757 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ 500 ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਆਦ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ੇ ਨਾਲ, ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮੋਰਚਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਨਵਾਬ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਮ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਈ ਅਲੀਵਰਦੀ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਿਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਸੇਠ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਰ ਲੂਤੁਫ ਖਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਸਿਰਾਜ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਿਲੀਅਮ ਵਾਟਸ ਨੇ ਕਲਾਈਵ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟਣ ਦੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੇ ਪੇ ਮਾਸਟਰ ਮੀਰ ਜਾਫਰ, ਰਾਏ ਦੁਰਲਭ, ਯਾਰ ਲੂਤੁਫ ਖਾਨ ਅਤੇ ਓਮੀਚੰਦ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1 ਮਈ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।