polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਆਰਨਲਡ ਬੈਨੇਟ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ‘ਪੰਜ ਨਗਰ’ ਸਿਰਲੇਖ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੂਖਮ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗਾਲਸਵਰਦੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਚ ਮਧਵਰਗੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਝਾਂਕੀ ਫੋਰਸਾਇਟ ਨਾਮ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਡੀ . ਏਚ . ਲਾਰੇਂਸ ਅਤੇ ਆਲਡਸ ਹਕਸਲੇ ਅਜੋਕੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਣੀ ਹਨ।
ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਈ . ਏਮ . ਫਾਰਸਟਰ , ਹਿਊ ਵਾਲਪੋਲ , ਜੇ . ਬੀ . ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਅਤੇ ਸਾਮਰਸੇਟ ਮਾਮ ਵੀ ਹਨ।
ਫੀਲਡਿੰਗ, ਜੇਨ ਆਸਟਿਨ, ਜਾਰਜ ਇਲਿਅਟ, ਮੇਰੇਡਿਥ, ਟਾਮਸ ਹਾਰਡੀ, ਹੇਨਰੀ ਜੇਮਸ, ਜਾਨ ਗਾਲਸਵਰਦੀ ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਜਵਾਇਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉੱਤਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮੀਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਮਰਮਭੇਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਮੁਚਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਮਾਜਕ ਅਨਾਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰ ਠੋਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਪ੍ਰਤੀਮ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਨੇ ਅਮਰ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਤਾਰ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਐਂਗਲੋ - ਸੈਕਸਨ ਰੁਮਾਂਸ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਨੇ ਪਰਵਰਤੀ ਕਥਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਉੱਡਣ ਲਈ ਖੰਭ ਦਿੱਤੇ।
ਇਹ ਰੁਮਾਂਸ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਤੀਰੰਜਿਤ ਚਿੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਅਲੇਕਸਾਂਦਰ ਅਤੇ ਟਰਾਏ ਆਦਿ ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸਰ ਟਾਮਸ ਮੋਰ ਦੀ ‘ਯੂਟੋਪੀਆ’ ਅਤੇ ਸਰ ਫਿਲਿਪ ਸਿਡਨੀ ਦੀ ‘ਆਰਕੇਡੀਆ’ ਸੀ।
ਚੀਤਾ ੪੦ ਕਿਲੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿਰਨ, ਖਰਗੋਸ਼, ਆਦਿ।
ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਬਾਕੀ ਬਿੱਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੁਡੇ ਜਾਨਵਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚਿਤਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੜਕੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਢਲਣ ਵੇਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਗਰਮੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਲੇ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੀਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਲੁਕ ਛਿਪ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ੧੦-੧੫ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੁਰੀ ਤੱਕ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਚੀਤਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਪਿਛਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਤਾ ੧੧੦ ਤੋਂ ੧੨੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਮਗਰ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੇਲੇ ਚਿਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿਟਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਵੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚੀਤਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਧੋਣ ਮਰੋੜ ਕੇ ਮਾਰੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੇਤੀਂ-ਛੇਤੀਂ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾਂ ਖੋਹ ਲਵੇ।
ਚੀਤੇ ਦੀ ਖੱਲ ਬਦਾਮੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੇ ਚੌੜੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਧਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਤੇ ਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਤੋਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਚੀਤੇ ਨੱਠਦੇ ਵੇਲੇ ਜਲਦੀ ਰਫਤਾਰ ਫੜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਦੌੜ ਸਕਦੇ।
ਚੀਤਾ ਬਿੱਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ, 5 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਪਤਲੇ ਲੱਕ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ।
ਚੀਤਾ ਤਿੰਨ ਸੈਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ 0 ਤੋਂ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੱਗ-ਭੱਗ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਸ ਕਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼।
ਕੁਝ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੀਤਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ ਦੌੜਨ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ।
ਚੀਤੇ ਦੇ ਅਧਰ-ਸੁੰਗੜਨਯੋਗ ਨਹੁੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਚੀਤੇ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਾਸਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਦੇ ਵਕਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਸੀਜਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਕਸੀਜਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਅਨੁਕੂਲਣਯੋਗਤਾਵਾਂ ਚੀਤੇ ਨੂੰ ਤੇਜ ਦੌੜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਰ ਚੀਤੇ ਦਾ ਸਿਰ ਨਾਰ ਚੀਤੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅੰਤਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੈਪਰਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚੀਤੇ ਥੋੜੇ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੀਤੇ ਦੀ ਪੂਛ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਲੈਪਰਡ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤਿ ਰਹਿ ਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਉਣੀ ਹੈ:
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਉੱਚਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਹਰਾ ਦਸਤਾਰਾ ਦੁਮਾਲਾ ਤਾਂ ਆਪ ਦੀ ਫ਼ਤਹਿ ਦਾ ਡੰਕਾ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
ਸਿੱਖ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੁਜੱਸਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋ ਨਿੱਬੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਲਕਸ਼ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਢਾਡੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਤੇ ਨੱਥ ਮੱਲ ਨੇ ਜੋ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦਾ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:
ਗੁਰਬਿਲਾਸ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਦਸਤਾਰਾ ਸਜਾਇਆ ਤਾਂ ਇੰਜ ਪ੍ਰ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ!
ਇਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਤਵਾਰੀਖ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸ੍ਰੋਤ ਭਟ ਵਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦਸਤਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਰੇ ਰਹਿਤਨਾਮਿਆਂ, ਤਨਖਾਹਨਾਮਿਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ।
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਰ ਦਸਤਾਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਲਫਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਰ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਬਸਤਰ।
ਦਸਤਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਮਾਮਾ, ਪੱਗ, ਸਾਫ਼ਾ, ਚਮਲਾ, ਚੀਰਾ, ਦੁਲਬੰਦ, ਉਸ਼ਵੀਕ, ਟਰਬਨ, ਤੁਰਬਾਂਤੇ ਆਦਿ।
ਦਸਤਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਾਹੋ-ਜਲਾਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਸਾਡੇ ਤਕ ਪੁੱਜਿਆ ਹੈ।
ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਯੂਰਪ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਦਸਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਨ।
ਦਸਤਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਦੀਦਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਸਵੈ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦਸਤਾਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੁੱਤਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਫਰਹਰਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨਿਸ਼ਾਨਚੀ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਜੀਤਾ ਸਿੰਘ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਫੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਪਹਾੜੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਆ ਕੇ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਇਹ ਇਤਲਾਹ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਦਸਤਾਰ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਲੀਰ ਪਾੜ ਕੇ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਜਾ ਲਈ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਮੈਦਾਨੇ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਸਜਾਇਆ ਕਰਨਗੇ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਭਾਈ ਉਦੈ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਮੁਹਕਮ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਆਲਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੇਸਕੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੀਰਾਂ ਪਾੜ ਕੇ ਦਸਤਾਰਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਜਾ ਲਈਆਂ।
ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਬਾਣੇ ਦਾ ਜਥਾ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਸਤਕ ਦਬਸਤਾਨਿ-ਮੁਜ਼ਾਹਿਬ ਦਾ ਲੇਖਕ ਮੋਬਿੱਦ ਜ਼ੁਲਫਕਾਰ ਅਰਦਸਤਾਨੀ ਸਾਸਨੀ ਨੇ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸੰਦ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰੋਪਾਉ ਬਖਸ਼ਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਸਨ—
ਸਿੱਖ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸਾਲਾਹ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਆਦਿ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਖ਼ੂਬ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦਸਤਾਰ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ-ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਜਾਹੋ-ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਕਰਨੇ ਪਏ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੁਆਰਾ ਫਤਹਿਯਾਬੀਆਂ ਵੀ ਨਸੀਬ ਹੋਈਆਂ।
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਦੋ ਜਥੇ ਵੀ ਬੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਇੱਕ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਤੇ ਦੂਜਾ ਤਰੁਨਾ ਦਲ।
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੜੇ ਬੜੇ ਆਗੂ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਬਾਬਾ ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਤੇ ਅਨੋਖੀ ਬੋਲੀ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੜਗੱਜ ਬੋਲੇ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਬਰਾਕ ਹੁਸੈਨ ਓਬਾਮਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 44ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਖਸ਼ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ 1997 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2004 ਤੱਕ ਸੈਨੇਟਰ ਦੇ ਪਦ 'ਤੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਲੀਨੋਇਸ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਤਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਦਵੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹਨ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ, ਆਰਥਿਕ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਲਏ।
ਓਬਾਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਗਸਤ,1961 ਨੂੰ ਹੋਨੋਲੁਲੂ, ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਪੀਓਲਾਨੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਐਂਡ ਚਿਲਡਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਐਨ ਡਨਹੈਮ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਚੀਟਾ, ਕੰਸਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਵੈਲਸ਼, ਜਰਮਨ, ਸਵਿਸ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ 10 ਫਰਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾ ਐਲਾਨ "ਪੁਰਾਣੀ ਕੈਪੀਟਲ ਇਮਾਰਤ" ਵਿੱਖੇ ਕੀਤਾ ਇਹ ਓਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 16ਵੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੇ ਆਪਣਾ "ਹਾਊਸ ਡਿਵਾਈਡੀਡ" ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਜੂਰੀਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਓਬਾਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 1992 ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ੇਲ ਰੌਬਿਨਸਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੀਆਂ 2 ਧੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਲੀਆ ਅਤੇ ਸਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ-ਧਰਮ - ਆਤਮ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਿਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਭਾਏ ਗਏ ਕਰਤੱਵ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਆਮ ਕਰਤੱਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸਦਭਾਵਨਾ, ਦਇਆ, ਧੀਰਜ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਸਵੈ-ਸੰਜਮ, ਉਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਰਨਾਸ਼ਰਮ-ਧਰਮ - ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਦਾਰਥਕ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਰਤੱਵ ਅਤੇ ਉਸ ਖਾਸ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਦਾ "ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ" ਉਸਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜਾਂ ਵਰਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਤਨ-ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ)।
ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸ਼ਬਦ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਵਰਗੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ "ਰਵਾਇਤੀ" ਜਾਂ ਸਨਾਤਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਹੌਰ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਮਲਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਨਾਤਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੂਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅਰਥ "ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਟਰਮ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵੀ ਅਣੁੱਠੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਫਰਮ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨੀ ਨਾਮੂਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਦਾ ਸਹਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
ਧਰਮ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਕਸਰ "ਫ਼ਰਜ਼", "ਧਰਮ" ਜਾਂ "ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤੱਵ" ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੂਲ " ਧ੍ਰਿ " ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਥਾਈ ਰੱਖਣਾ" ਜਾਂ "ਉਹ ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਹੈ" ।
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਤੱਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਦੋਵੇਂ ਹਨ, ਦੋ ਅਨੁਸਾਰੀ ਕਿਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ:
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਲਗਭਗ "ਸਦੀਵੀ ਨਿਯਮ" ਜਾਂ ਘੱਟ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਸਦੀਵੀ ਰਾਹ" ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤਤਸਮ ਧਰਮ ਧਰਮ ਨੂੰ " ਧਰਮ " ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ " ਹਿੰਦੂ " ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ-ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵ ਦਾ ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝੁਕਾਅ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ-ਧਰਮ, ਅੰਤਰੀਵ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਅਸਥਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।
ਧਰਮ ਸਨਾਤਨ ਸ਼ਬਦ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਅਰਸ਼ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਅਰਸ਼ ਮੈਂ, ਮਹਾਂ ਅਰਸ਼ ਮੈਂ, ਦੇਵ ਅਰਸ਼ ਮੈਂ, ਆਦਿ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਰਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ, ਅਰਸ਼ ਵਾਕਿਆ ਆਦਿ।
ਅਜਿਹੀ ਕਿੰਬਦੰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਅਵਤਰਣ ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਔਖੇ ਤਪ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਸਨ।
ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਬਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਰਥ ਸ਼ਿਲਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਅਸ਼ਵਮੇਘ ਯੱਗ ਕੀਤਾ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਨਿਰਬਾਧ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਯੱਗ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤਾਂ ਇੰਦਰਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੁੱਜ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ਼ ਭੈਭੀਤ ਹੋਕੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕੋਲ ਲੁੱਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਕੇ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਗਨੇਏ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ਼ ਤਤਕਸ਼ਣ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਕੇ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਫੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ ਜਦੋਂ ਗੰਗਾਜਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਛੋਹ ਕਰੇਗਾ।
ਸਗਰ ਦੇ ਕਈ ਵੰਸ਼ਜੋਂ ਦੁਆਰਾ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨੇ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਣਾ ਅਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਦੇਵਤਰਪਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਣ ਲਈ 5500 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ਼ ਖੁਸ਼ ਹੋਕਰ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਾਪਿਆ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਰਣ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ਼ ਭਾਰੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਲਿਏ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਜਟਾਵਾਂਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵੇਂ।
ਗੰਗੋਤਰੀ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਗੰਗਾ ਉਤਰੀ ਅਰਥਾਤ ਗੰਗਾ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰ ਆਈ ਇਸਲਿਏ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਗੋਤਰੀ ਪਿਆ।
ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਤਦ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਰਾਖ ਪਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ।
ਮੁਨੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਹੀ ਪੀ ਗਏ ਉੱਤੇ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਆਗਰਹ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਨਾਲ਼ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਿਤੇ - ਕਿਤੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਆ ਗਈਆਂ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੁੰਦਰੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਹਮਦੇਵ ਦੇ ਕਮੰਡਲ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ।
ਇੱਕ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਧਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਰਹਮਦੇਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਪੜਾਅ ਧੋਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਭਰ ਲਿਆ।
ਦੂੱਜੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਨਾਲ਼ ਪੀਡ਼ਿਤ ਰਾਗ - ਰਾਗਣੀ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਬਰਹਮਦੇਵ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਾਨਾ ਗਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ਼ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਨਿਕਲਣ ਲਗਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਭਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਕਮੰਡਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੇ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਬਰਫੀਲੀ ਨਦੀ ਗੰਗੋਤਰੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਸਿੱਖਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 2, 480 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਗੰਗੋਤਰੀ ਨਾਲ਼ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਉਦਗਮ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਆਗਰਹ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਸਵਰਗ ਛੱਡਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਈ।
ਅਲਵਰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਂਸ ਨੇ ਮਤਸਿਅਪੁਰੀ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਬਸਿਆ ਕਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਤਸਿਅਪੁਰੀ ਤੋਂ ੩੫ ਮੀਲ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਬਸਾਕਰ ਇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਇਸ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ੩੦ ਮੀਲ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਪਰਵਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਿਸਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਗੁਪਤਵਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤੀਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇੱਥੇ ਗੁੱਜਰ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ ਵੰਸ਼ੀਯ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਾਧਰਾਜ ਨੇ ਮਤਸਿਅਪੁਰੀ ਤੋਂ ੩ ਮੀਲ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਗਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੜ ਬਣਵਾਇਆ।
ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਗੜ ਦੁਰਗ ਦੇ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵੱਲ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਨਗਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅੱਜ ਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਸ਼ਚਿਮੋੱਤਰੀਏ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਈਸ਼ਰ ਚੁਹਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤ ਰਾਜਾ ਉਮਾਦੱਤ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮੋਰਧਵਜ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ ਜੋ ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰਥਵੀਰਾਜ ਵਲੋਂ ੩੪ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੂਰਵ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੋਰਨਗਰੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਬੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਭਾਟੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ।
ਰਾਜੌਰਗੜ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਨ ੯੫੯ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਗੁੱਜਰ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ ਵੰਸ਼ੀਯ ਸਾਵਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਮਥਨਦੇਵ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੰਨੌਜ ਦੇ ਭੱਟਾਰਕ ਰਾਜਾ ਰੱਬ ਕਸ਼ਿਤੀਪਾਲ ਦੇਵ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪੁੱਤ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੈਪਾਲ ਦੇਵ ਦਾ ਸਾਮੰਤ ਸੀ।
੧੩ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬੀਸਲਦੇਵ ਚੁਹਾਨ ਨੇ ਰਾਜਾ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਿਕੁੰਭੋਂ ਵਲੋਂ ਖੌਹ ਕਰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਪ੍ਰਥਵੀਰਾਜ ਚੁਹਾਨ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਨੇ ਬਿਆਵਰ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਵਾਹਿਕ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
੧ ਜੂਨ, ੧੭੪੦ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਹੱਬਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਖਤ ਕੁੰਵਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਨ ੧੭੫੬ ਵਿੱਚ ਮੌਹੱਬਤ ਸਿੰਘ ਬਖਾੜੇ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਲਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੀਮਰਾਨਾ - ਰਣ ਦ ਹਿੱਲ ਫੋਰਟ ਕੇਸਰੋਲੀ ਅਲਵਰ ਵਲੋਂ ੧੨ ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਹੈ।
ਇਸ ਕਮਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਡੇ ਹੀ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ ਜਸੇ ਹਿੰਡੋਲਾ ਮਹਲ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰਾ ਮਹਲ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ੯ ਵਜੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਮ ੫ ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਈ ਕਿਰਾਏ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੋਟਲ ੬੦ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਛੁੱਟ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀ ਰੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਯਾਦਵ ਰਾਜਾਵਾਂ ਨੇ ੧੪ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਫਿਰੋਜਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸੀ ਤਦ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ੨੪੦ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਵਰ - ਰਾਜਗਢ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਗੁੰਬਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਸਭਾਗਾਰ, ਤਰਣਤਾਲ ਅਤੇ ਰੇਸਤਰਾਂ ਆਦਿ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ, ਭਾਰਤੀ, ਚਾਇਨੀਜ ਅਤੇ ਕਾਂਟਿਨੇਂਟਲ ਵਿਅੰਜਨ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਰੋਡ ਘੁੱਮਣ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਪਯੁਕਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀ ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਇਸ ਰੋਡ ਦੇ ਅੰਤਮ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਹੋਪ ਸਰਕਲ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅਕਸਰ ਟਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਰੋਡ ਵਲੋਂ ਪੰਜਵੀ ਗਲੀ ਘੰਟਾਘਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਉੱਤੇ ਕਲਾਕੰਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਵਲੋਂ ਚੌਥੀ ਗਲੀ ਤਰਿਪੋਲਿਆ ਗੇਟਵੇ ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਕਾੰਪਲੇਕਸ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੇਟਵੇ ਵਲੋਂ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਤਰਫ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੱਰਾਫਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਬਜਾਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਡਤੇ ਹੋ।
ਇਸ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀ ਇੱਥੇ ਦੀ ਅਨੇਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹਵੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅਲਵਰ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਪਰਿਸਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਬਾਲਕਾਨੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਰਨ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਪਰਿਸਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਵਾਰ ਪਡਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਛੇਵਾਂ ਦੇਖਣ ਲਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰੀ ਇਮਾਰਤ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਧੀਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਿਟੇਂਡੇਂਟ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾਵ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਹਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਜੈਸਿੰਹ ਦੀ ਸਾਈਕਿਲ ਹੈ।
ਦੂੱਜੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ਿਆ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜਾਣ - ਮੰਨੇ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਘੁੱਮਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ ੧੦ ਵਜੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਮ ੫ ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲਿਆ ਕਿਲੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਪੂਰੀ ਪਹਾਡੀ ਉੱਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇ - ਭਰੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰੇ ਅਲਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ੯੨੮ ਈ੦ ਵਿੱਚ ਨਿਕੁੰਭ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਹੁਣ ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਾਇਰਲੈਸ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਅਲਵਰ ਅੰਨਤੱੀਰਾਜਯੀਰਏ ਬਸ ਅੱਡੇ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਅੱਛਾ ਸੜਕ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹਨ।
ਕਰਣੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇਹ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ੯ ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਣ ਲਈ ਤਦ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਿਟੇਂਡੇਂਟ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਡਤੀ।
ਪਰਿਆਟਕੋਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਚੌਕੀਦਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲਿਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀ ਪਰਯਟਨ ਸੁਪਰਿਟੇਂਡੇਂਟ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਵਾਤੀ ਜੀ ਬੀਡੀ ਵੇਚ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਣ ਲਈ ਭਾਪੁੰਗ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਪਾਰਸ਼ਅੋਤੇ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ - ਜਮਨਾ, ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਹੁਣ ਉਹ ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਪੁੰਗ ਵਜਾਉਣੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਾਇਕ ਹੈ ਕਿ ਭਾਪੁੰਗ ਵਜਾਉਣੇ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ।
ਉਹ ਇਹ ਮੰਣਦੇ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਦਿਅਇੰਤਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਡਮਰੂ ਵਲੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਟੇਲਿਫੋਨ ਵਲੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਭਾਪੁੰਗ ਵਜਾਉਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਫਤਹਗੰਜ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਪਣੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਰੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਭਰਤਪੁਰ ਰੋਡ ਦੇ ਨਜਦੀਕ, ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਪਾਰ ਪੂਰਵ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਮਕਬਰਾ ਇੱਕ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈਸਿੰਹ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਤੁੜਵਾਕਰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਮਾਰਤ ਬਣਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਰੋਪ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਮਾਨ ਮੰਗਾਇਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਦੁਰਭਾਗਵਸ਼ ਜਿਸ ਜਹਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਜਹਾਜ ਡੁੱਬਣ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਜੈ ਸਿੰਹ ਨੇ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬਣਵਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਮਾਰਤ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਾ ਇਹ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਰਯਟਕ ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਬੇਰੋਕ - ਟੋਕ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਅਲਵਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾਡੀਆਂ ਹਰਿਆਲੀ ਵਲੋਂ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਝੀਲ ਪਾਣੀ ਵਲੋਂ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਾਡੀਆਂ ਵਲੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਪਾਣੀ ਚਸ਼ਮਾ ਅਲਵਰ ਦੀ ਨਿਰਾਲੀ ਛੇਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਲਵਰ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ - ਪਸ਼ਚਮ ਦੀ ਤਰਫ 45 ਕਿਮੀ . ਦੂਰ ਤਾਲਵਰਿਕਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।
ਸਰਿਸਕਾ - ਅਲਵਰ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਲਗਢ ਵਲੋਂ 10 ਕਿਮੀ . ਦਾ ਰਸਤਾ ਪ੍ਰਾਕਤੀਕ ਸੌਂਦਰਿਆ ਵਲੋਂ ਭਰਿਆ ਪਡਾ ਹੈ।
ਸਿਲੀਸੇਡ ਝੀਲ ਵਲੋਂ 10 ਕਿਮੀ . ਦੂਰ ਗਰਭ ਜੀ ਅਤੇ ਡੇਹਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਚੁਹਾਡ ਸਿੱਧ ਨਾਮ ਦੇ ਙਰਨੇ ਹਨ।
ਪੂਰੇ ਅਲਵਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ, ਕਿ ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਲਾਇਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਹੋਰ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੀ ਇਮਾਰਤ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ, ਕਹਿਣ ਮਾਤਰ ਲਈ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਤਲ ਉੱਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਲਿਆ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਫਤਹਿ ਮੰਦਿਰ ਪੈਲੇਸ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਝਗੜੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬੰਦ ਪਿਆ ਹੈ, ਬਾਲਿਆ ਕਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਫਤਹਗੰਜ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ, ਸਭ ਕੁੱਝ ਗਾਰਡਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੁੱਮਣ ਦੇਣ, ਜਾਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦੇਣ।
ਘੁੱਮਣ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਅਲਵਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਨਹੀਂ, ਉੱਤੇ ਅਲਵਰ ਦਾ ਸੌਂਦਰਿਆ ਪਰਿਆਟਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ - ਵਾਰ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਰੀ - ਭਰੀ ਪਹਾਡੀਆਂ ਕੇਵਲ ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਕੋਲ ਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੇਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾਡੀਆਂ ਹਨ।
ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਕੇਨ ਵਲੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਘਰ ਬਡਾ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ : ਜੈ ਸਮੰਦ, ਸਿਲੀਸੇਡ ਅਤੇ ਅਲਵਰ ਘੁੱਮਣ ਲਈ ਆਟੋ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਟੈਕਸੀ ਲਓ।
ਇਹ ਚਾਰ - ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਤੱਰਾਜੀਏ ਬਸ ਅੱਡੇ ਵਲੋਂ ਅਲਵਰ ਅੱਪੜਿਆ ਦੇਵੇਗੀ।
ਉੱਥੇ ਖਾਣ ਦੀ ਕੁੱਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਉੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕੇਵਲ ਆਈਸਕਰੀਮ, ਪੇਸਟਰੀ ਅਤੇ ਪਿੱਜਾ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਾਲਕ ਪਨੀਰ ਕਢੀ - ਪਕੌਡੀ, ਗੱਟੇ ਦੀ ਸਬ ਜੀ‍ ਅਤੇ ਮਿੱਸੀ1 ਰੋਟੀ ਦੇ ਲਈ।
ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿੱਥੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ।
ਕਲਾਕੰਦ ਲਈ ਠਾਕੁਰ ਦਾਸ ਏੰਡ ਸੰਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਪੂਰੇ ਅਲਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਾਹਮਣੇ ਵਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਲੇਕਿਨ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮਹਲ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਰਸਤਾ ਵਲੋਂ ਬਾਲ ਕਿਲਾ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਰਵਾਰਿਕ ਙਗਡੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਹਲ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬੰਦ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਪਰਿਆਟਕੋਂ ਨੂੰ ਘੁੱਮਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਲਾਸ਼ਏ ਹੈ, ਜਿਨੂੰ ਸਾਗਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਾਈਆਂ ਤਰਫ ਰਾਜਾ ਬਖਤਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਸਮਾਰਕ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਬਖਤਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੂਸੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਬਖਤਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਾਗ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੜਾ ਸਮਰ ਹਾਊਸ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਗਰਵ ਹੈ, ਇਸ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਛਾਂਦਾਰ ਰਸਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਫੱਵਾਰੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀ ਕਪਡੇ, ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਆਦਿਵਸਤੁਵਾਂਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕਰਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚਲੇ ਜਾਓ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਿਟ ਹਾਊਸ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉੱਤੇ ਠਹਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਮਹਾਰਾਜ ਜੈਸਿੰਹ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ, ਸਰਕਿਟ ਹਾਊਸ ਅਲਵਰ ਦੀ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਘੁ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਨੇਹਰੂ ਰਸਤੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਪਡਤੀ ਹੈ।
ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਫੈਕਸ ਕਰਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਬਢਕਰ ੧੦ . ੫ ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੀਲ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਰੀ - ਭਰੀ ਪਹਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਫੇਦ ਬਾਦਲ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਰੂਕਨੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਟਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਸਤੇ ਵੀ ਹਨ।
ਲੇਕਿਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਰਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਕਨੇ ਲਈ ਕੁੱਝ ਹੀ ਹੋਟਲ ਉਪਯੁਕਤ ਹਨ।
ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਰੂਕਨੇ ਲਈ ਅਨੇਕ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋਟਲ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਦੇਕੇ ਅਨੇਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗੈਸ ਤੋਂ ਤਰਲ ਪਲਾਂਟ ਜਿਹੜਾ ਕਾਰਸ਼ੀ ਤੋਂ 40 ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਸੋਲ ਦੀ ਜੀ. ਟੀ. ਐਲ. ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 1.4 ਮਿਲਿਅਨ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ: ਜੀ. ਟੀ. ਐਲ. ਡੀਜ਼ਲ, ਨਪਥਾ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਗੈਸ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ 4 ਬਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੁਰੇਸ਼ੀਅਨ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਾਲਾ ਪਲਾਂਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਜੀ. ਟੀ. ਐਲ. ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਸੋਲ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ 44.5% ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 11% ਹਿੱਸਾ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਪੈਟਰੋਨਸ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2009 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਸ਼ੁਰਤਨ ਗੈਸ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨਖਸ਼ਾਬ ਦਾ ਸੌਗਦੀਆਈ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਨਸਫ਼ ਦਾ ਇਸਲਾਮਿਕ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਕਾਰਸ਼ੀ ਦਾ ਮੰਗੋਲ ਸ਼ਹਿਰ , ਕਾਰਸ਼ੀ ਬੁਖਾਰਾ ਦੇ ਅਮੀਰਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਇਹ ਉਪਜਾਊ ਨਖਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਣਕ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਇਹ ਬਲਖ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰੇ ਦੇ 11 ਦਿਨਾ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਊਠਾਂ ਦੇ ਕਾਰਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਠਹਿਰ ਸੀ।
ਮੰਗੋਲ ਖਨਾਨ ਚਗਤਈ, ਕੇਬੇਕ ਅਤੇ ਕਜ਼ਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਚੰਗੇਜ਼ ਖਾਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਚਾਰਾਗਾਹ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ।
ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹੇ-ਨੁਮਾ ਹਵੇਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ 520 ਦੂਰ ਦੱਖਣੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 335 ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੀਸਬਜ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ, ਕਾਰਸ਼ੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬੁਖਾਰੇ ਦੀ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ ਯੁਵਰਾਜ ਦੀ ਸੀਟ ਸੀ।
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੋ ਕੰਧਾਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਕਾਰਵਾਂ-ਸਰਾਂਵਾਂ ਅਤੇ 4 ਮਦਰੱਸੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 1970 ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਸਿੰਜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਇੱਥੇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮੂ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਤੁਰਕਮੇਨੀਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਤੋਂ ਕਾਰਸ਼ੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਿੰਜਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।
ਕਾਰਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਸਫ਼ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਚ ਮਾਰਕੇਜ਼ੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਕਾਰਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ 2006 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਪੇਨ ਜਲਵਾਯੂ ਵਰਗੀਕਰਨ ਨੇ ਕਾਰਸ਼ੀ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਅਰਧ-ਮਾਰੂਥਲੀ ਜਲਵਾਯੂ ਕਿਹਾ ਹੈ।
1929 –ਰੂਸੀ ਇਨਕ਼ਲਾਬ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 'ਲਿਓ ਟਰਾਟਸਕੀ' ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1941 –ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ।
1953 – ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1979 –ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਕਠਪੁਤਲੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ 'ਬਾਬਰਕ ਕਾਰਮਾਲ' ਨੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੀ।
ਅੱਜ 'ਵੀਰਵਾਰ' ਹੈ ਅਤੇ 'ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ' ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ '12 ਪੋਹ' ਬਣਦਾ ਹੈ।
1907 ਵਿੱਚ, ਵੌਨ ਸਟਨੇਰ ਦੂਜੀ ਹੇਗ ਪੀਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ।
ਵੌਨ ਸੁਟਨਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1907 ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।