polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਧਰਮ ਕੇਵਲ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਬੇਮਤਲਬ ਰੀਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਅਰਚਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸੀ।
1873 – 2 ਜਨਵਰੀ 1944) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਛੂਤਛਾਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚਲਿਆਂ ਦੱਬੀਆਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਮਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1901 ਵਿੱਚ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਕਾਲਜ, ਔਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੇਜਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।
ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਏਜੀ ਰਾਓ ਗਾਇਕਵਾੜ , ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੌਹਨ ਸਟੂਅਰਟ ਮਿੱਲ, ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਨਸਰ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਥਿਰ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਸੱਟ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਭਾਰ ਤੇ ਜਿਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਫਟਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਸਤਹ ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦੀ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਖੂਨ ਦਾ ਰਿਸਾਵ ਹੋਣ ਕਰਨ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਦਾਗ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨੀਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਰਿਸਦਾ ਹੈ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨੀਲੀ, ਫਿਰ ਹਰਿ ਅਤੇ ਪੀਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੱਟ ਦਾ ਅਕਾਰ, ਵੱਜਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਅਕਾਰ ਤੇ ਜੋਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸੱਟ ਵੱਜਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਜਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜਾਂ ਵਧ ਹੋਣ, ਉੱਥੇ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਉੱਥੇ ਵਧ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਨੀਲ ਵਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਾਰ ਸਿਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨੀਲ ਅਕਸਰ ਅੱਖ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੂਨ ਦਾ ਰਿਸਾਵ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗ੍ਰੁਤਵਾਕਰਸ਼੍ਣ ਕਰਕੇ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਰਿਸਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਨੀਲ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸੀ ਨੀਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਕਿਸਮ: ਨਰਮ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਾਲੇ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੀਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਧ ਸੁੱਜਦਾ ਹੈ
ਉਮਰ: ਬਜ਼ੁਰਗ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਕਸਰ ਪਤਲੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਲਚਕੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨੀਲ ਪੈਣ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲਿੰਗ: ਚਮੜੀ ਦੇ ਉਪਰ ਵਧੇਰੇ ਚਰਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨੀਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੰਗ: ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤੇ ਸੱਟ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਧੇਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬੀਮਾਰੀਆਂ: ਵਧੇਰੇ ਖੂਨ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ- ਖੂਨ ਦੀ ਜਮਾਵਟ, ਪ੍ਲੇਟਲੈਟ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਖੂਨ ਦੇ ਵਧ ਰਿਸਾਵ ਕਰਕੇ, ਨੀਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਥਾਨ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਗੜਬੜ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਹਾਂ, ਗੋਡਿਆਂ, ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੀਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖੁੰਢੀ ਚੀਜ਼ ਬੰਦੇ ਦੇ ਵੱਜੇ ਜਾਂ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਸਪਾਟ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾ ਨੀਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਲ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਕਈ ਖੂਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਧੁਮੇਹ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨੀਲ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੀਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਬਿਨਾ ਅੜਚਨ ਤੋਂ ਰਿਸਾਵ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਨਮੂਨੇ ਵਾਲੇ ਨੀਲ ਵੀ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਟ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਹੈ।
ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਨੀਲ ਨੂੰ 0-5 ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਸਕੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ , ਕੀਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਮਾਏਨ ਕੀਨੀਆ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੀਨੀਆ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਪਗ 16.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ, ਜੋ ਕਿ ਨੈਰੋਬੀ ਦੀ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਨੇਕ ਅਲਪਾਈਨ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਕੀਨੀਆ ਮਾਉਂਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਬੇਲੀਆਸ ਅਤੇ ਸੇਨੇਸੀਓਸ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨ ਹਾਰੈਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ।
715 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੇਟੋ ਵੋਲਕਾਨੋ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲਣ ਤੋਂ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਢਲਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 11 ਛੋਟੀਆਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਮਾਉਂਟੇਨ ਕੀਨੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ 1949 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ, ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਜੰਗਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 1978 ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਬਾਇਓਸਪੇਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਰਾਖਵਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ, 1997 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਬਣਿਆ।
ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਏ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇਖੇਗਾ ਕਿ ਪਾਰਕ ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ ਵਾੜ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਾਇਡ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਹੈ ਅਤੇ 2014 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਵਾੜ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਦਮੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਪਮਾਰਗ ਵਿਭਿੰਨ ਜ਼ੋਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਵੱਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ।
ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ ਜਾਂ ਪੂਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਾਊਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਮਾਊਂਟੇਨ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਰ ਕਾਰਨ ਸਨ।
ਇਹ ਸਥਾਨਿਕ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਨ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਵਵਿਵਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ।
ਇਸ ਨੇ ਅਪਣਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ਼ੀ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਵੱਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਲੋਧੀ ਨੇੜੇ ਲੋਹੀਆਂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਗ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਮਾਲੀਆ ਉਗਰਾਹੁਣ ਲਈ ਕਾਰਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚਾ।
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੰਗ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਪਿੰਡ ਪਟੇ ਤੇ ਲਏ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੰਗ-ਇਲਾਕਾ ਪਟੇ ਤੇ ਲੈ ਲਿਆ।
ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨਵਾਬ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਦਾ ਨਾਜ਼ਿਮ ਲੱਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਚਲਾਕ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਖ਼ਾਨ ਅਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰੀ ਚੁੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਫੇਰ ਵੀ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਨਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਸੀਹੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਰਿਹਾਈ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਮਾਤਹਿਤ ਉਪ ਨਾਜ਼ਿਮ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1 ਜੁਲਾਈ 1745 ਨੂੰ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਯਹਸਾ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਨਜ਼ਾਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੌੜ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਦਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਕੀਮ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਚੇਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਗ਼ਲ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਕਮਰ ਉੱਦ ਦੀਨ ਦਾ ਲੜਕਾ, ਮੁਈਨ ਉਲਮੁਲਕ ਉਰਫ਼ ਮੇਰ ਮਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਨੂਪੁਰ ਵਿਖੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਮੁਈਨ ਉਲਮੁਲਕ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨੂਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ।
ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹਾਰ ਕੇ ਕਾਬਲ ਵੱਲ ਪਰਤ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਮੁਈਨ ਉਲਮੁਲਕ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਨਾਜ਼ਿਮ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਕੌੜਾ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਦਿਵਾਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਦਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਰਚ 1753 ਦੇ ਹੋਲੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਅਵਸਰ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਭਰਵੇਂ ਇਕੱਠ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਬਾਰੀ ਦੋਆਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਜਿਵੇਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਮੁੱਲ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਉਵੇਂਹੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਵੰਡਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤੈਮੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਨਜ਼ਾਮਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸੰਗੀ-ਸਾਥੀ ਲੱਭਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤਕੜੀ ਫ਼ੌਜੀ ਵਹੀਰ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਾਹਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਕੜੀ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ।
ਉਪਰੰਤ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਲਈ ਸਵਾ ਲੱਖ ਰਾਖੀ ਵੱਜੋਂ ਦੇ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਮੁਤਅੱਲਕ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਤੱਗਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।
ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਗੱਠ-ਜੋੜ ਦਾ ਭਰਮ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਅਸਰ ਤਾਕਤ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਮੁਈਨ ਉਲ ਮੁਲਕ ਦੀ 3 ਨਵੰਬਰ, 1753 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਵਾਹ ਮੁਰਾਦ ਬੇਗਮ ਉਰਫ਼ ਮੁਗ਼ਲਾਣੀ ਬੇਗਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜ ਹੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਪਣਾ ਅਸਰ ਸਰਹਿੰਦ ਤਕ ਵਧਾ ਲਿਆ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਫ਼ਰ ਜੰਗ ਖ਼ਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੇ ਕੇ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆ।
ਮਈ 1756 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲਾਨਾ 30 ਲੱਖ ਦੇ ਖ਼ਰਾਜ ਦੇਣ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਜ਼ਿਮ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਕੁੱਝ ਹੀ ਵੇਲੇ ਪਿੱਛੋਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਮੁਗ਼ਲਾਣੀ ਬੇਗਮ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਨਾਹ ਲਈ।
ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਣਛਪੇ ਖਰੜੇ ਅਹਿਵਾਲ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਖ਼ਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਨੋ, ਅਰਾਈਂ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਜੋਕੇ ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਿਰਕ ਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਖ਼ਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਦੇ ਬਜਵਾੜਾ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਖੰਜਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਿੱਖੀ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਤਿੱਖੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਚਾਕੂ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਧੱਕਣ ਜਾਂ ਤੂੜੀ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ।
ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਚੀਰੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਈਕਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਨੇੜੇ-ਨੁਕਾਤੀ ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਸਵੈ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਥਿਆਰ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਡਬਲ-ਧਾਰੀ ਚਾਕੂ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਮਰਦਾਨਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਪ੍ਰਤੀਕ; ਦੂਸਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁੰਨਤ।
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਥੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੰਜਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕਾਢ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੋਂਡੈਲ ਖੁਰਲੀ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਪਾਸ਼-ਕਾਬਜ਼, ਜਾਂ ਕੁਝ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ਾ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੀਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਲੱਛਣਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਟੇਪਡ ਪੁਆਇੰਟ, ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਪਾਈਨ ਜਾਂ ਫੁਲਰ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਰੀਬ ਇੰਝ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੰਜਰ ਕੋਲ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਲੇਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸਤਾਵਾ ਵੀ ਹੈ।
ਡਗਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਕਰੀ, ਕਬਜ਼ੇ, ਆਵਾਜਾਈ, ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ।
ਰੂਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੇਰੀ ਪੋਲਯਾਕੋਵ ਦੁਆਰਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਗਏ 438 ਦਿਨ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
2006 ਤੋਂ ਇੱਕ ਖਗੋਲਯਾਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 7 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੈਰੀ ਐਲ. ਰੌਸ ਅਤੇ ਫ਼ਰੈਂਕਲਿਨਲ ਚੈਂਗ-ਡਿਆਜ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਖਗੋਲਯਾਤਰੀ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜਯਾਤਰੀ ਜਾਂ ਖਗੋਲਬਾਜ਼ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।
ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਪੁਲਾੜ ਸੋਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੁਲਾੜਯਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਪੁਲਾੜ-ਯਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਚੰਨ ਉੱਪਰ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨੀਲ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ ਅਤੇ ਬਜ਼ ਆਲਡਰਿਨ ਸੀ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਨਸਾਨੀ ਖਗੋਲਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਐਫ਼.ਏ.ਆਈ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਡਾਨ ਜਿਹੜੀ 100 ਕਿ.ਮੀ. ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖਗੋਲਯਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 50 ਕਿ.ਮੀ. ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ਤੇ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਐਸਟ੍ਰੋਨਾੱਟ ਬੈਜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਖਗੋਲਯਾਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਯੁਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੈਨਜ਼ੋਊ ਉੱਪਰ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਅੱਡਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗਿੱਧਾ ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੋਕਨਾਚ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਨਾਚ ਤੋਂ ਭਾਵ ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹਿਕ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਸਮੇਂ ਨੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲੋਕਨਾਚ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਚ ਗਿੱਧਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਿੱਧਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲੋਕਨਾਚ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਭਾਰੂ ਸੀ।
ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਦਰਸ਼ਕ ਵਰਗ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਟੇਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਚ ਨੇ ਗੋਲ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਪ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿੱਧੀ ਕਤਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬੋਲੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਨੱਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੰਦਿਸ਼ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਚ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾੜੀਆਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਅੱਡੀ ਨਾਲ ਹੀ ਤਾਲਬੱਧ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਮੁਰੈਲਣ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਿਆਣੀ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ,ਜਿਸਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਮਾਣ ਤਾਣ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਭਾਵ ਮਾਮੀ ਮਾਸੀ ਆਦਿ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਆਧੁਨਿਕ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਮੁਰੈਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਪਰਵੀਨ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਚ ਸਮੇਂ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੀਆਂ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਕਪੜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪਾਏ,ਉਵੇ ਹੀ ਨੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਡਰੈਸ,ਜੂਲਰੀ ਤੇ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਬਿੰਬਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਾਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਗਾਇਨ, ਤਾਲ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਨਾਲ ਸਜਣਾ-ਸੰਵਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਫੁੱਟ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਗਈਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਤੱਕਦੀਆਂ ਤੇ ਵੀਰ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੇਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੀਆਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਕੋਈ ਅਲੋਕਾਰ ਜਾਂ ਨਾਹ-ਪੱਖੀ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਰੂਪ,ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਹੋਣ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤੀਆਂ ਜਿਹੇ ਜਸ਼ਨਵੀ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਅਨੁਸਾਰ "ਤੀਆਂ ਸਾਵਣ ਸੁਦੀ ਤਦਾ ਤਯੋਹਾਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਪੀਂਘਾਂ ਝੂੰਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੀਜ ਤਿਥਿ ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਤਸਵ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਤੀਆਂ ਸੰਗਯਾ ਹੈ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਉ'ਗੌਰੀ ਤ੍ਤੀਯਾਰ'ਹੈ।
ਤਮਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਗਿੱਧਾ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ,ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਨਾਚ ਨਹੀਂ।
ਪਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ,ਦੂਜੀ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਖੀਰ ਤੋੜਾ ਟੁਟਣ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਿੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਤੋੜੇ ਦਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਇਹ ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਇਹ ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਨਾਟ ਦੀ ਤਰਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤਮਾਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਬਿਰਤਾਂਤ ਆਮ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦਮਿਤ ਕਾਮੁਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਿਰੋਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਿੱਧੇ ਜਿਵੇਂ ਤੀਆਂ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰਿਤ ਕਰਨੀ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਇੱਕ ਕਠਿਨ ਕਾਰਜ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿੱਧੇ ਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਟੈਕਸਟ ਨਾਲੋਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੀ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ: ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਹ, ਤੀਆਂ ਆਦਿ ਮੌਕੇ ' ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਗਰਾਫ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਦੂਸਰਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਡਾ.ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਕੱਲ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੇ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਇਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਭਾਵ ਕੋਚਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ,ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢੇਰ ਅੰਤਰ ਹੈ।
ਰੈਡੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜ, ਕਲਾਕਾਰੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਹੇ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਗਠਨ ਹੈ।
ਸਮਾਜ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦੇ ਮਰ ਰਹੇ ਕਲਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਲਈ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਰੈਡੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਰੈਡੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਨੋਲੇਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਚਿਕਬੱਲਾਪੁਰ ਵਿਖੇ 40 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਡ੍ਰਿਕ ਵਿਵੇਕਾ ਕੈਂਪਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਥਿਏਟਰ, ਸੰਗੀਤ, ਖੇਡਾਂ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡੀਆਰਆਈਕੇ-ਜੀਵਨੋਤਸਵ ਨਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਜਕ ਕਰੀਅਰ 1970 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਛੇਤੀ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵਲੰਟਰੀ ਐਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ-ਪਹਿਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਰੈਡੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਰੈਡੀ ਰਾਮਨਾਰਪਨਮ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ ਰੈਡੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੈਡੀ ਨੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰੈਡੀ ਨੇ ਹੈਬੀਟੈਟ , 3 ਤੋਂ 14 ਜੂਨ 1996 ਤੱਕ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੇਬਾ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਪਨਾਹ ਰਹਿਤ ਸਾਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਹਾਊਸਿੰਗ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਲੱਮ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਉਹ ਰੰਜਿਨੀ ਦੁਆਰਕਨਾਥ ਰੈਡੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟਰੱਸਟੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਦਿਆ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਚੈਪਟਰ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹੈ।
ਅਨੀਤਾ ਰੈੱਡੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੋਲੰਟਰੀ ਐਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਸ ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਝੁੱਗੀ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਦੁਆਰਕਾ ਅਤੇ ਡਰਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਟਰੱਸਟੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਨੀਤਾ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅਨੀਤਾ ਰੈੱਡੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਚੇਨਈ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਖੇ ਰੰਜਿਨੀ ਰੇੱਡੀ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਰੇੱਡੀ, ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਵਾਦੀ, ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਉਸਦੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਲੀ ਸਕੂਲ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਖੇ ਅਤੇ ਵੀ.ਸੀ.ਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ ਚਲੀ ਗਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੇੱਡੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇ. ਚੇਨਗਾਲਾਰੀਆ ਰੇੱਡੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਰੈਡੀ ਜੀਵਨੋਤਸਵ, ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਚ ਅਤੇ ਕੇਸੀ ਰੈਡੀ ਤੈਰਾਕ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਤੈਰਾਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾ ਮਿਲਟ ਅਤੇ ਮੇਘਨਾ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੁਮੈਨ'ਜ਼ ਵਾਈਸ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸਲੱਮ ਡਵੈਲਰਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਕੂਲ ਅਧਾਰਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਵਰਤਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਏਆਰਸੀ - ਆਰਟਸ, ਰਾਈਟਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀਜ਼ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ।
ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਢੁੱਕਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਏਗਾ।
ਰੋਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਤੋਂ ਜੀਨ ਹੈਰਿਸ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲੇਡੀਜ਼ ਸਰਕਲ ਇੰਡੀਆ ਵਲੋਂ ਵੁਮੈਨ ਅਚੀਵਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ 2010-11 ਵਿੱਚ ਨਾਮਾ ਬੇਂਗਲੁਰੂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਯੂਟੀਟੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1918 ਵਿੱਚ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਬੀਟ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਮੈਗਨੇਟ ਜੂਲੀਅਸ ਵਰਨਰ ਅਤੇ ਔਟਟੋ ਬੇਟ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਵਾਧੂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ।
ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1928 ਵਿਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਡੇਵਿਡ ਪੀਕ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਗਰੌਤੇ ਸ਼ੂਅਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੇਸੀਲ ਜੋਹਨ ਰ੍ਹੋਡਸ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ।
ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ , ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੇਪ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ।
ਯੂ.ਸੀ.ਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1829 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਸੀ।
ਇਹ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ 1918 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਟੈਲਨਬੋਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬ-ਸਹਾਰਾ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੀ।
ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗ, ਟਾਈਮ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗਜ਼, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਣਜ ਸੰਬਧੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੌ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਗਿਆਕ ਫੋਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਮੋਹਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰ ਦੀਆਂ 26 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1829 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1880 ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਰੱਕੀ-ਵਿੱਦਿਆ ਸਹੂਲਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਵਾਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਧਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ।
ਯੂ. ਸੀ. ਟੀ. ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ਾ 1859 ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਡੇਵਿਡਸਨ ਬੇਲ ਦੁਆਰਾ ਕੇਪ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਸਰਵੇਯੂਰ-ਜਨਰਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬੈੱਲ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਤਿਕੋਣ ਦੇ ਕੇਪ ਸਟੈਂਪ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।
ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪਬਲਿਕ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਐਕਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਐਕਟ, 1997 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੂਚਨਾ/ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵਰਗੀਕਰਨ, ਜੋੜਤੋੜ, ਭੰਡਾਰਨ, ਪੁਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਮੂਵਮੈਂਟ, ਪਰਸਾਰ, ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ, ਬਦਲਣ, ਸੁਧਾਰਨ ਜਾਂ ਸਮਝਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ, ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਲੈਣ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਆਰਕਾਈਵਲ ਸਾਇੰਸ, ਬੋਧਾਤਮਕ ਸਾਇੰਸ, ਕਾਮਰਸ, ਕਾਨੂੰਨ, ਮਿਊਜੀਅਮ ਅਧਿਐਨ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਗਣਿਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ, ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਚਨਾ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਤਦ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਤਕਨਾਲੋਜੀਕਲ ਨਿਰਧਾਰਣਵਾਦ, ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ "ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਉਪਲਬਧ ਭੌਤਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰ ਸਿਸਟਮ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਉਪ-ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੀਂ ਵਿਚਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਕੋਲ ਪੂਰੇ ਕਾਲਜ, ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੂਚਨਾ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਸੂਚਨਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਦਵਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਚਾਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਨੂੰਨ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਆਈ-ਸਕੂਲ ਕਾਕਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਰਬੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਸੂਚਨਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸੰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਖਿਕ, ਸੰਕੇਤ ਸੰਚਾਰ, ਐਨਕੋਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ।
ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਕੜਨ, ਸਿਰਜਣ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਪ੍ਰਸਾਰ, ਪਰਿਵਰਤਨ, ਸੁਧਾਈ, ਰੀਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਵਰਤੋਂ, ਭੰਡਾਰਨ, ਸੰਚਾਰ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਢੰਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਜਦੇ, ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਵੰਬਰ 2000 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "ਲੀ 'ਏਤ ਇਵਾਤੂਆ" ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
2008 ਵਿੱਚ "ਬਰਾਇਟ ਨਾਈਟਸ", ਲੈਬਨੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਨਾਚ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, 'ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ "ਸੇ ਨੋ ਮੋਰ" ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ ' ' ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਡੀ.ਜੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਵੇਂ ਐਲਬਮ ਤੋਂ ਚਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਡਾਂਸ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪਲੇਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਏ।
ਉਸ ਦੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਰੀਮੀਕਸ "ਸੇ ਨੋ ਮੋਰ" ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਕਰਕੇ, ਡੀ.ਜੇ. ਦੇਵੀਰ ਹੇਲੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ, ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟ੍ਰਾਂਸ ਗੀਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗੁੱਡ ਮੋਰਨਿੰਗ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ: "ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਅਡੇਰਟ ਹੱਦਾਂ ਤੋੜ ਰਹੀ ਹੈ।
" ਉਸਦਾ ਗੀਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਰਾਇਲ ਦੀ ਹਿਟ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਹੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਲਿਬਨਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਸੀ।
ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ "ਵਿਕਟਰੀ" ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਕਡਮ ਯੂਰੋਵੀਜ਼ਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਹਦਰ ਬਾਬੋਫ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲੀ ਅਡੇਰਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤ ਲੇਖਕ, ਡੀਜੇ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ "ਹਿੱਟ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਮੋ" ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਈਡੀਐਫ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿੰਗ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਯਾਕੀ ਗੌਤਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ੂਜੀਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਕੀ ਡੌਨਡਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।