polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਜੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲ ਹੋਏ ਸਨ।
ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹਾਰਡੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਹੋ ਸਕੇ ਇਹ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਹਾਰਡੀ ਵਲੋਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿੱਪ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਰੇਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਮੈਟਲੌਕ ਸੈਨੇਟੇਰੀਅਮ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਲੰਡਨ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗੱਡੀ ਦੇ ਇਕ ਗਾਰਡ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਛਾਲ ਮਾਰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਾਂ ਖਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਿੱਥ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਬੱਚ ਗਿਆ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਯਾਰਡ ਦੇ ਦਫਤਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਛਾਣ-ਬੀਣ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਰਡੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਇਸ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫਤੇ ਬਾਅਦ 18 ਦਸੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਹਾਰਡੀ ਅਤੇ 11 ਹੋਰ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਨਾਮਜਦ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਔਫ ਏ ਕੈਂਡੀਡੇਟ ਫਾਰ ਇਲੈਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਫੈਲੋ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਾਰਡੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ: ਹੌਬਸਨ, ਬੇਕਰ, ਬਰੌਮਵਿਚ, ਲਿਟਲਵੁੱਡ, ਫੋਰਸਾਈਥ ਅਤੇ ਅਲਫਰੈਡ ਨੌਰਥ ਵਾਈਟਹੈੱਡ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਾ ਵਾਹ ਜੀ. ਐੱਸ. ਕਾਰ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਏ ਸਨੌਪਸਿਸ ਆਫ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਰਿਜ਼ਲਟਸ ਇਨ ਪਿਊਰ ਐਂਡ ਅਪਲਾਈਡ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਨਾਲ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 5 ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਮੀਕਰਣ , ਥਿਊਰਮਾਂ, ਫਾਰਮੂਲੇ, ਰੇਖਾ-ਗਣਿਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਤੱਥ, ਅਲਜਬਰੇ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ, ਟ੍ਰਿਗਨੋਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਕੈਲਕਲੱਸ ਦੇ ਸਵਾਲ ਆਦਿ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਇਹਨਾਂ ਥਿਊਰਮਾਂ, ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਜਾ ਕੇ ਹੋਰ ਫਾਰਮੂਲੇ, ਥਿਊਰਮਾਂ ਲੱਭਣ/ਘੜਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਗਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਜੀ. ਐੱਚ. ਹਾਰਡੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਵਕਤ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਾਣਪੀਣ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਦਾ।
ਇਕ ਵੈਸ਼ਨੂੰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮੈੱਸ 'ਚ ਬਣਿਆ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਂਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ।
ਪਰ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਦੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ।
ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਖਲਜਗਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਸ ਸਾਦਾ ਖਾਣੇ ਦਾ ਭਾਵ ਸੀ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਚੌਲਾਂ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਨਿੰਬੂ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕੰਪੋਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਇਕ ਟਰਮ ਦੀ ਫੀਸ 32 ਰੁਪਏ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 20 ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਉਹ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਕਾਲਜ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਿਆ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇ।
ਪਰ ਹਿਸਾਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅਗਸਤ 1905 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰੋਂ ਨੱਸ ਗਿਆ।
ਦਸੰਬਰ 1910 ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਸੀ. ਰਾਮਾਚੰਦਰਾ ਰਾਓ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੈਲੌਰ ਦਾ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਕੁਲੈਕਟਰ ਸੀ।
ਚੌਥੀ ਮਿਲਣੀ ਬਾਅਦ ਰਾਮਾਚੰਦਰਾ ਰਾਓ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਲਈ 25 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਵਜੀਫੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੀ ਵੀ ਸੇਸ਼ੂ ਆਇਅਰ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ।
ਰਾਮਾਚੰਦਰ ਰਾਓ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਮੋਟੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਕੋਲ ਵਿਹਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੇ।
ਉਹ ਜੀ ਐੱਸ ਕਾਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਕੋਈ ਇਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਕਈ ਹੋਰ ਫਾਰਮੂਲੇ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੋਟਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭ ਲੈਂਦਾ।
ਆਪਣੇ ਵਕਤ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੂਹਰਲੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਬੈਠਾ ਸਲੇਟ 'ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਸਵਾਲ ਕੱਢਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਗਲੀ 'ਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਭਿੱਜ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਬਸ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਤੰਗ ਨਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਕੰਮ ਲੱਭੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਰਥ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚੇ।
ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਬਾਅਦ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਪਰਤ ਆਇਆ।
ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਟਿਊਸ਼ਨਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਹਾਰਡੀ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ 9 ਸਫੇ ਭੇਜੇ।
ਇਹਨਾਂ 9 ਸਫਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਥਿਊਰਮਾਂ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਥਿਊਰਮਾਂ, ਅਸੀਮ ਅੰਕਾਵਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਥਿਊਰਮਾਂ, ਅੰਕਾਵਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਥਿਊਰਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕਾਵਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਥਿਊਰਮਾਂ ਸਨ।
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਾਦਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਂਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨੇ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਇਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਣ ਲਈ ਏਨਾ ਅੜ ਗਿਆ ਕਿ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਇਕ ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪਈਆਂ।
ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨੇ ਕੋਲ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵਾਪਸ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਏ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਹਿਸਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਦੇ 3,900 ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਹੁਣ ਸੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦੁੱਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਦਕਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਅਪਰੰਪਰਾਗਤ ਨਤੀਜੇ ਕੱਢੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਜਾਂਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਾਢਾਂ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਕੰਮ ਲਈ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਜਰਨਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਖਤ ਕੰਮ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਵੱਲ ਬੇਧਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟ੍ਰਿੰਟੀ ਕਾਲਜ ਵਲੋਂ ਲਏ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 1917 ਤੱਕ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿੰਟੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਥਾਂ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਚਲੇ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀਆਂ ਨੋਟਬੁਕਾਂ ਕੱਛੇ ਮਾਰੀ ਉਹ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ੀ ਖੱਤ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਤੈਨਾਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਨੌਕਰੀ ਬਾਰੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਿਸਾਬ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ।
ਸਰੀਰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀ ਕਾਫੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਮਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨੰਬਰ ਆਏ।
ਸਰੀਰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਇਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜੁਆਬ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਬੱਸ ਏਨਾ ਹੀ ਲਿਖਿਆ, "ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਜੀ ਪਾਚਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਣਪਚਿਆ ਜੁਆਬ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਰਿਵਾਜ ਸੀ, ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪੇਕੀ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਸੀ।
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁਟਿਆਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਣਾ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਾਹਰਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ।
ਪਰ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਆਦਮੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਛੱਡੀ।
ਜਨਵਰੀ 1914 ਵਿੱਚ ਕੈਂਬਰਿਜ ਦੇ ਟ੍ਰਿਨਟੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਕ ਹਿਸਾਵਦਾਨ ਈ. ਐੱਚ. ਨੈਵਿਲ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਟੂਰ ਲਈ ਆਇਆ।
ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਆਉਣ ਲਈ ਮਨਾਵੇ।
ਨੈਵਿਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 1914 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨਾਲ ਕੈਂਬਰਿਜ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣ ਲਈ ਹਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ।
ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਦਿਆ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਕੀਤੇ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬੇਜੋੜ ਗੌਰਵ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਜਿਸ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨ ਕੁ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਹੀ ਸਵਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੀ. ਸਿੰਗਾਰਾਵੇਲੂ ਮੁਡਾਲਿਅਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਜਰਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ।
ਜਿਹੜੇ ਸਵਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਤੋਂ ਹੱਲ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿੰਗਾਰਾਵੇਲੂ ਮੁਡਾਲਿਅਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹੱਲ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।
ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਲੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਬੂਤ ਭੇਜਣ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, " ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਾਫੀ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਸਬੂਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਫਰਵਰੀ 1918 ਦੇ ਅਖੀਰ 'ਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਮੈਟਲੌਕ ਵਿਖੇ ਹਾਰਡੀ ਦੀ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਈ 1918 ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਬਣ ਜਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਐੱਫ ਆਰ ਐੱਸ ਲਿਖ ਸਕਣਾ ਸੀ ਭਾਵ ਮਈ 1918 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐੱਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ, ਐੱਫ ਆਰ ਐੱਸ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਭਾਵੇਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆ ਦਾ ਪੇਪਰ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਕੱਲੇ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਐਫ ਏ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾ ਦਿਵਾ ਸਕੀ।
ਸੰਨ 1907 ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਐਫ ਏ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਫੇਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦਰਜੇ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਉਸ ਸਮੇਂ 35 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹਾਰਡੀ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛੱਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।
ਉਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਿਸਟੀ ਵਿਖੇ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਮੱਕਾ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਫੈਲੋ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨ 1910 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਮੌਰ ਸੰਸਥਾ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਸੰਨ 1904 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਇਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇ. ਰੰਗਾਨਾਥਾ ਰਾਓ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ ਅਇਅਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਸੌ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਾ ਉਸ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖੀਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਆਇੰਗਰ ਉਸ ਦਾ ਗੋਤ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਨਾਨਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦਿਆਂ/ਜਾਂਦਿਆਂ ਬਿਤਾਏ।
ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1892 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਘਰ ਮੂਹਰਲੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨੇ ਕੋਲ ਮਦਰਾਸ ਨੇੜੇ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਰ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਆ ਗਿਆ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਨਜੋਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮਦਰਾਸ ਤੋਂ 160 ਮੀਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।
ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਸਾਲ ਤਨਜੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਕਾਰਨ 4000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਰ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਚੇਚਕ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 1909 ਤੱਕ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਡੱਟ ਕੇ ਹਿਸਾਬ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰੌਬਰਟ ਕਾਨੀਗਲ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ " ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰਖੇਜ ਸਮਾਂ ਸੀ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਲੱਭ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਘਰ ਉਸ ਨੂੰ ਏਨਾ ਆਰਾਮਦੇਹ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬੌਧਿਕ, ਸੁਹਜਾਤਮਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਫਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਅਮਲੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਏਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਾ ਕਾਨੀਗਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, "ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਇਕ ਆਰਟਿਸਟ ਸੀ।
ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਮਾਧਿਆਮ ਸੀ।
ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਨਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਜਿਸ ਅਸਾਧਾਰਣ ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਿੰਤੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਲੇਖ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਛਪੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੂਠੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।
1660 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੰਸਥਾ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ 469 ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਜੋ ਫਿਜਿਕਸ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਬਾਇਓਲੋਜੀ, ਹਿਸਾਬ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਹੋਣਾ ਟ੍ਰਿੰਟੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿੱਪ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸੀ।
ਸੰਨ 1911 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਮਦਰਾਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮਾਚੰਦਰਾ ਰਾਓ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 25 ਰੁਪਏ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲੱਭਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਿਸਾਬ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਇਸ ਸਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਪਰ ਜਰਨਲ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸਫਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਜਨਵਰੀ 1898 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਟਾਊਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਗਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਰਿਹਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜਮਾਤੀ ਉਸ ਕੋਲ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸਮਝਣ ਆਉਣ ਲੱਗੇ।
ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਕੁਝ ਦਿਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡਿਆ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕਰੌਮਵੈੱਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਚ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਾਨੁਜਨ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1914 ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਚਲੇ ਗਿਆ।
ਛੇ ਕੁ ਹਫਤੇ ਉਹ ਈ. ਐੱਚ. ਨੈਵਿਲ ਦੇ ਘਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜੂਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਟ੍ਰਿਨਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਉਹ ਚਿੱਠੀ ਆਪਣੇ ਕੁਲੀਗ ਜੌਹਨ ਐਡਨਸਰ ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਵੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਦਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆਂ ਨਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਰਡੀ ਅਤੇ ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਗੌਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।
ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੰਦਾ।
ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕਾਲਜ ਦੇ ਇਕ ਦੋ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਏਨੇ ਜੰਨੂਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਤਾ ਵੀ ਹੰਢਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਾਰਡੀ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਿਲੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਰਾਮਾਚੰਦਰਾ ਰਾਓ ਵਲੋਂ ਲਾਏ/ਲਵਾਏ ਵਜੀਫੇ 'ਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਰਭਰ ਰਿਹਾ।
ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਨਕੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਮਦਰਾਸ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣੂਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੇ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਐੱਚ. ਐੱਫ਼. ਬੇਕਰ ਅਤੇ ਈ. ਡਬਲਿਊ. ਹੌਬਸਨ ਨੂੰ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਲਈ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਇਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਬਤੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤਨਹਾ ਅਤੇ ਔਖੇ ਬਣਾਇਆ, ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਇਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਪਣਾ ਅਜ਼ਾਦ ਢੰਗ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਪਾਸ਼ਿਆਪਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਨੋਟਬੁੱਕ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ।
ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਇਕ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਦੀ ਭਜਨ ਮੰਡਲੀ ਨਾਲ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 5-10 ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਆਮਦਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਸਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਸਮੇਤ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿੱਪ ਲਈ 104 ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਨ ਆਉਂਦੀਆਂ।
ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਵਾਰ ਹਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ/ਮਿੱਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣ ਲਈ ਮਨਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਤਾਮਿਲ, ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਫਸਟ ਆਇਆ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਕੌਣ ਸੀ?
ਇਸ ਲਈ ਉਹ 17 ਮਈ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਇੰਡਿਆ ਆਫਿਸ ਲੰਡਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸੇ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਕੁ ਬਾਅਦ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਘਰ ਲੈ ਆਏ।
ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੇ ਹਾਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੌਬਰਟ ਕਾਨੀਗਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਮੈਨ ਹੂ ਨਿਊ ਇਨਫਿਨਟੀ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।
ਜਿਹੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਖਾਸ ਨੋਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਫਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਮੋਹਿਨੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਹਵਾਲਾ 5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਪ੍ਰਕਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮ੍ਰਿਤ, ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮੰਥਨ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸੁਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਮ੍ਰਿਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਆਣੇ, ਇੱਕ "ਮਨਮੋਹਣੀ ਲੜਕੀ" ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣ ਲਈ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ।
ਰਾਹੁ, ਇੱਕ ਅਸੁਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਦ ਕੁਝ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੁ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੂਸਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ, ਰਮਾਇਣ , ਬਾਲਾ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਮੋਹਿਨੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਬਿਆਨਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ, ਮੋਹਿਨੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ-ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਖੁਸਰਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ-ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗਾ ਹੁਣ ਆਓ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ।
ਉਸ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੋਹਿਨੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ. ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਮੋਹਿਨੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਭਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੇਰਵਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਥੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਘੜੇ ਨੂੰ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਮੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿੱਸੇ, ਸ਼ਸਤ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਭਾਸਮਾਸੁਰ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼, ਰਾਖ-ਭੂਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਮੋਹਿਨੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਢੰਗ ਓਪਰੇਂਡੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਕੀ ਜਾਂ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਲਾਸਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖੰਡੋਬਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਅਵਤਾਰ ਹੈ।
ਮੋਹਿਨੀ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਮੂਲ "ਮੋਹ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਮੋਹ ਭਟਕਣਾ, ਹੈਰਾਨ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਭਟਕਣਾ," ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ "ਭਰਮ ਭੁਲੇਖਾ" ਹੈ।
ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੇਗਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੋਹਿਨੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ "ਕਾਮਾਦਿਕ ਜਾਦੂ ਜਾਂ ਜਾਦੂ ਹੈ।
ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪੱਟਨਾਇਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: ਮੋਹਿਨੀ ਭਸਮਾਸੁਰ ਭੂਤ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇਕ ਭੇਸ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੋਹਿਨੀ ਇਕ ਵਿਸਾਰ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਾਇਆ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਲੱਛਣਾਂ ਸਹਿਤ ਸਿੰਗਲ ਵਧੀ ਹੋਈ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਰੀਡਿੰਗ ਦੇ ਵਧਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਵਧੇ ਮੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ:
ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਸਹਿਣਸ਼ਕਤੀ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ 11.1 /
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਸਹਿਤ 11.1 / ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਬਲੱਡ ਬੇਤਰਤੀਬੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ 6.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਲਾਈਕੇਟਿਡ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਅਮੇਰੀਕਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ , ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ , ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਫਾੱਰ ਸਟੱਡੀ ਆੱਫ਼ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਸਹਿਤ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਫਾਰਿਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ 1 ਦੀ ਸੀਮਾ 6.5% ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੰਗਠਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਿਕ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਰੋਕਥਾਮ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜ ਬਲ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਲੱਛਣ ਰਹਿਤ ਵਿਅਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ 135/80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੈ, ਪ੍ਰਮਾਣ ਸਿਫਾਂਰਿਸ਼ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਜਾਂ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੂਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ: 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਡਿਗਰੀ ਸੰਬੰਧ ਵਾਲੀ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸਪੈਨਿਕ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ, ਅਮਰੀਕੀ, ਅਤੇ ਮੂਲ-ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸੰਬੰਧੀ ਡਾਇਬਟੀਜ਼,ਪੋਲੀਸਿਸਟਿਕ ਓਵਰੀ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ, ਪਾਚਨ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਖਿਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਨਵੀਂ ਜਾਂਚ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਸਵੈ-ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਵੈ-ਨਿਰੀਖਣ ਦਾ ਲਾਭ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹਜਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ਬਹੁ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਜ਼ੋਖਿਮ ਕਾਰਕ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ, ਹਾਈ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ, ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਐਲਬੂਮਿਨਿਊਰੀਆ, ਦਾ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਉਪਾਅ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਟਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮੈਲੀਟਸ ਟਾਈਪ 2ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰ- ਇਨਸੁਲਿਨ ਅਧਾਰਿਤ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮੈਲੀਟਸ ਜਾਂਬਾਲਗ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈਇੱਕ ਆਹਾਰ ਪਾਚਨ ਸਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਬਲੱਡ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮੈਲੀਟਸ ਟਾਈਪ 1 ਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਿੱਚ ਆਈਲੈਟ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣਾ, ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣੀ ਹਨ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦਾ ਲਗਭਗ 90% ਹਿੱਸਾ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 10% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮੈਲੀਟਸ ਟਾਈਪ 1 ਅਤੇ ਪੇਟ ਸਬੰਧੀ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਈਬਟੀਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਹੀ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਡਾਇਬੈਟਿਕ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਹਨ ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜੇ ਲੈਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਐਰੋਬਿਕ ਕਸਰਤ 1 ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀਨ ਉਪਲਬਧੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ ਘੱਟ ਗਲਾਈਸੀਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ ਆਹਾਰ ਨੂੰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਚਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਸਤਰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਹਲਕੀ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ, ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਦੀ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀਟਾ ਸੈਲਾਂ ਤੋਂ ਨਾਕਾਫੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੇ ਊਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਸਤਰਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਯੋਗਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੇ ਰਿਸਾਵ ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਦੀ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਅਣਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਬਨਾਮ ਬੇਟਾ ਸੈਲ ਦੀ ਕਾਰਜਹੀਣਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਰਿਸਾਵ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਰਿਸਾਵ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਘੱਟ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਚਿਰਕਾਲੀਨ ਰੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਂਸ਼ਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ: ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਖ਼ਤਰਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਛ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਆਈਸੀਮਿਕ ਦਿਲ ਦਾ ਰੋਗ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਗੁਣਾ ਵੱਧਣਾ , ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ।
ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇਗੁਰਦੇ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਅਲਜੇਹੀਮਰ ਰੋਗ ਅਤੇ ਨਾੜੀ ਸਬੰਧੀ ਮਨੋਰੋਗ ਵਰਗੀਆਂ ਰੋਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਿਆਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੋਗ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਜੋਖਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਅਕੈਨਥੋਸਿਸ ਨਿਜਰੀਕੈਨਸ, ਨਪੁੰਸਕਤਾ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲਾਗ ਲੱਗਣੀ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜੀਨਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।