polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਅਥਲੀਟ ਤੂਫਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜੈਵਲ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਜੈਵਲਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁੰਡ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਜੈਫਲਿਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਡਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਜੈਵਲਿਨ ਥਰੋਅ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਇਵੇਂਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੈਵਲਿਨ, ਇੱਕ ਬਰਛਾ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਵੈਲਿਨ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਕੇ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਲਾ ਸੁੱਟਣ ਦੋਨੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਹੈ ਡਿਕੈਥਲਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਹੈਪੇਟੈਥਲੋਨ।
ਇਹ ਔਲਿਵਰ ਵਿਲਿਯਮਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਯੁੱਕਤ ਰੂਪ ਤੋਂ 2009 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨੋਬਲ ਸਮਰਿਤਿ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਸੀ।
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਏਲੀਨੋਰ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਵੇਰੇ ਨਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ, ਸਰਘੀ ਖਾ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਉਨੀਆਂ ਹੀ ਝੱਕਰੀਆ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਝੱਕਰੀ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਝੱਕਰੀ ਭਰਨ ਲਈ ਮੱਠੀਆਂ ਸ਼ੱਕਰਪਾਰੇ ਜਾ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਝੱਕਰੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉੱਤੇ ਚੌਲ, ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਦੁੱਬ ਰੱਖ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਤੋ਼ ਬਾਅਦ ਝੱਕਰੀ ਉੱਤੇ ਸੱਸ ਦਾ ਸੂਟ ਰੱਖ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੱਕਰੀ ਵਿਚਲਾ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਸਮਾਨ ਨੂੰਹ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸੱਸ ਨੂੰ ਅਰਪਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਝੱਕਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਰੀਕੇ-ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਅੱਗੋਂ ਖ਼ਾਸ ਨੇੜਲੇ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੰਡੀਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚੌਲ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਦਾ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਝੱਕਰੀ ਵਿਚਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ: ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਸ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗਲਤੀ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੇਹੀ ਦੇ ਸ਼ਰਾਪ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੀਰਕ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੋਈ ਕਿ ਹੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ; ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਪੁੱਟਦੇ ਸਮੇਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸੇਹੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਹ ਵਰਤ ਅੱਸੂ-ਕੱਤਕ ਭਾਵ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਜਾ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੈਦਲ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤੀਰਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਸੀ ਚਲਦੇ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਲਾਰੀਸਾ ਲਾਤਿਯਾਨੀਨਾ ਨੇ 18 ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਅਡੀਸ਼ਨਾਂ ’ਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ, 1957 ’ਚ ਉਸ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ’ਚ ਪੰਜ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1958 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ’ਚ ਉਸ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਥਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵਰਗ ’ਚ ਪਛਾੜਦਿਆਂ 5 ਸੋਨ ਦੇ ਅਤੇ ਇਕ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕਮਾਲ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ’ਚ 6 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਲਾਰੀਸਾ ਦਾ ਗੁੱਝਾ ਭੇਦ ਇਹ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਜਿਮ ’ਚ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਲਈ ਉਤਰਨ ਵੇਲੇ ਉਹ 4 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ।
ਇਕ ਬੱਚੀ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਲਾਰੀਸਾ ਨੇ ਰੋਮ-1960 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ’ਚ 3 ਸੋਨ, ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਇਕ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ।
ਟੋਕੀਓ-1964 ਓਲੰਪਿਕ ’ਚ ਲਾਰੀਸਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਰਮਵਾਰ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੋ-ਦੋ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਓਲੰਪਿਕ ਕਰੀਅਰ ’ਚ 18 ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਓਲੰਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਓਲੰਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਪੂਰੇ 48 ਸਾਲ ਰੂਸ ਦੀ ਲਾਰੀਸਾ ਲਾਤਿਯਾਨੀਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਬੋਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਓਲੰਪਿਕ ’ਚ 9 ਸੋਨੇ ਦੇ, 5 ਚਾਂਦੀ ਦੇ, 4 ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਲਾਰੀਸਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ’ਚ 9 ਸੋਨ, 4 ਚਾਂਦੀ, 1 ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਸਗੋਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਾਂ ’ਚ ਵੀ 7 ਸੋਨੇ ਦੇ, 6 ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਅਤੇ ਇਕ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਲਮੀ ਖੇਡ ਖੇਤਰ ’ਚ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚਾਈ ਰੱਖਿਆ।
52 ਕਿਲੋ ਵਜ਼ਨੀ ਲਾਰੀਸਾ ਲਾਤਿਯਾਨੀਨਾ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਜਿਮ ’ਚ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ’ਚ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਉਹ ਜਿਮ ਰਾਊੁਂਡ ਏਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਬਰੇਵਸਟਨਿਕ ਕੇਯੀਵ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਰੂਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ’ਚ ਮਾਸਕੋ-1980 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਅਡੀਸ਼ਨ ’ਚ ਲਾਰੀਸਾ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਰ ਸੀ।
ਇਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਓਲੰਪਿਕ ’ਚ 18 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਪਟਾ ਕਰੀਬ 48 ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਲਿਖਵਾਈ ਰੱਖਿਆ।
ਲਾਰੀਸਾ ਵੱਲੋਂ ਓਲੰਪਿਕ ’ਚ 18 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਬਣਾਏ ਓਲੰਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ’ਚ ਆਖਰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਸੀਬ ਹੋਈ ਅਮਰੀਕੀ ਤੈਰਾਕ ਮਾਈਕਲ ਫੈਲਪਸ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ-2012 ਦੇ ਅਡੀਸ਼ਨ ’ਚ 22 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਖੇਡ ਹਲਕਿਆਂ ’ਚ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਲਾਰੀਸਾ ਲਾਤਿਯਾਨੀਨਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਇਕ ਲੜਕੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਵਾਨੋਵਲਾ ਤਾਤਿਆਨਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਪਤੀ ਲਾਰੀਸਾ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਕੋਚ ਹੀ ਸੀ, ਤੀਜਾ ਪਤੀ ਰੂਸ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਸਾਈਕਲਿਸਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯੂਰੀ ਇਜ਼ਰੇਲਵਿਚ ਫੈਲਡਮੈਨ ਹੈ।
ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਫੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੇ ਹਾਈਪਰਲਿੰਕ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਾਈਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧੁੰਦਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਏਜੰਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਧਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਪਕਰਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੈਸਕਟੌਪ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ, ਲੈਪਟਾਪਾਂ, ਟੈਬਲੇਟ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਹੋਸਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਬ ਸਰਵਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵੈੱਬ ਸਰਵਰ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਦਾ ਆਈ ਆਈ ਐਸ ਵੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਵਿਕਲਪ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿੰਜੀਨਕਸ, ਲਾਈਟਪੀਡੀ, ਹਿਆਵਾਥਾ ਜਾਂ ਚੈਰੋਕੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਾਈਟ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬਣਾ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਿਊਜ਼ ਸਾਈਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੇਜ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੈਬ ਸਰਵਰ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕੋਡ ਇੱਕ ਐੱਸ ਐੱਸ ਐੱਮ ਐੱਲ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਰਐਸਐਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਾਈਟਾਂ ਐਚ ਟੀ ਐਮ ਐਲ ਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਊਜਰ ਕੂਕੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਪੜ੍ਹਨ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਬਣਾ ਕੇ ਕਲਿਕਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਇਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੋਜ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਇੰਪੁੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀਵਰਡ ਬੀਟਲਜ਼ ਲਈ।
ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਵੈਬ ਪੇਜ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੀਡੀਜ਼, ਡੀਵੀਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਰਗੇ ਬੀਟਲਜ਼ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰੇਗੀ।
ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਐਚਟੀਐਮਲ ਵੈੱਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਵਾ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਪੇਜ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏ।
ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਡਾਇਨੈਮਿਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੀ ਨਕਲ ਬਿਨਾ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀ-ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ-ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਇੰਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਥਿਰ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੜੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ ਸਰਵਰ ਤੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲਾਇੰਟ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਮਾਰਕਅਪ ਲੈਂਗਵੇਜ ਵਿੱਚ ਕੋਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਕਾਸਕੇਡਿੰਗ ਸਟਾਈਲ ਸ਼ੀਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਢਲੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਿੱਤਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਡੀਓ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ "ਸਥਿਰ" ਸਮਗਰੀ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੈਰ-ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਬਰੋਸ਼ਰ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਜਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮਾਲਕ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਟੈਕਸਟ, ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਦਸਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਬਸਾਈਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਸਰਲ ਫਾਰਮ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਾਸਿਕ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਪੰਜ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਬ੍ਰੋਸ਼ਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਅਕਸਰ ਸਥਿਰ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਵ-ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ, ਸਥਿਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟ, ਫੋਟੋਆਂ, ਐਨੀਮੇਸ਼ਨਾਂ, ਆਡੀਓ / ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਮੇਨੂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਟੈਕਸਟ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂਵਿਚ ਆਏ।
ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ, ਪਲੱਗ ਇਨ ਉਦੋਂ ਆਡੀਓ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਇੰਟਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਰਿਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਵਰਗੀ ਡੈਸਕਟੌਪ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਸਿਲਵਰਲਾਈਟ, ਅਡੋਬ ਫਲੈਸ਼, ਅਡੋਬ ਸ਼ੌਕਵੇਵ, ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਐਪਲਿਟ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲੱਗਇਨ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ।
ਐਚਟੀਐਮਐਲ 5 ਵਿੱਚ ਪਲੱਗਇਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜਾਵਾ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਲਈ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਬਸਾਈਟ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ 'ਤੇ ਕੋਡ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਜ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਵੈਬ ਸਰਵਰ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ. ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਆਬਜੈਕਟ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਡਾਇਨੈਮਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੈਕਸਟ ਐਡੀਟਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੋਟਪੈਡ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਐਡਿਟ, ਜਿਥੇ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਮਾਰਕਅਪ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਾਨੀਪੁਲਾਟੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਸੰਪਾਦਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਈਕਰੋਸੌਫਟ ਫਰੰਟਪੇਜ ਅਤੇ ਅਡੋਬੀ ਡਰੀਮ ਵੀਵਰ , ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਯੂਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਮਾਰਕਅਪ ਸੰਪਾਦਕ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਸੰਪਾਦਕ ਜੋ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ, ਵਿਜੇਟਸ, ਇੰਟ੍ਰੋ, ਬਲੌਗਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
ਟੈਂਪਲੇਟ-ਅਧਾਰਤ ਸੰਪਾਦਕ ਜਿਵੇਂ ਆਈਵੈੱਬ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਵੈਬ ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪੈਲਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਐਚ ਟੀ ਐਮ ਐਲ ਕੋਡ ਦੇ ਸਿੱਧਾ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਡੈਸਕਟੌਪ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਵੈੱਬ ਸਫ਼ੇਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਈਪਰਲੀਂਕਿੰਗ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਾਈਟ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਗਾਈਡ, ਸਾਈਟ ਦੀ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਹੋਮ ਪੇਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਗਾਹਕ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਾਈਟ, ਖਬਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਰਨਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਖੇਡ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਫਾਇਲ-ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਸੁਨੇਹਾ ਬੋਰਡ, ਵੈੱਬ-ਅਧਾਰਿਤ ਈਮੇਲ, ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਹੱਈਆ ਅਸਲੀ-ਵਾਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਡਾਟਾ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਈਟ ਮੁਹੱਈਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਗਾਹਕੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅੰਤ ਉਪਭੋਗੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ' ਤੇ ਜੰਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਹੈ, ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਡੈਸਕਟਾਪ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਟੈਬਲੇਟ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਟੀਵੀ।
ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈਬ 1990 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੀਈਆਰਐਨ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟਿਮ ਬਰਨਰਜ਼-ਲੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਐਚ ਟੀ ਐਮ ਐਲ ਅਤੇ ਐਚ ਟੀ ਟੀ ਪੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰਵਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫਾਈਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਗੋਫਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਸਟਰਕਚਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਫਾਈਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਕਸਰ ਫਾਰਮੈਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਦੇ ਟੈਕਸਟ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਫਾਰਮੇਟ ਵਿੱਚ ਏਨਕੋਡ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਵਰ-ਸਾਈਡ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪੰਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਡ ਦੁਆਰਾ "ਆਨ ਦ ਫਲਾਈ" ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਿਸਟਮ, ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਹਨ , ਜਾਵਾ ਸਰਵਲੇਟ ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਸਰਵਰ , ਐਕਟਿਵ ਸਰਵਰ ਪੇਜਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਫਿਊਜਨ , ਜੋ ਕਿ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਵੈੱਬ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸਾਈਟ।
ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਵੈੱਬ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਫਰੇਮਵਰਕ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਟੈਂਪਲੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਪਰਲ, ਪੀਐਚਪੀ, ਪਾਈਥਨ ਅਤੇ ਰੂਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਉਪਲੱਭਧ ਹਨ।
ਵੈਬ ਪੇਜ, ਜੋ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਬਲਾਕ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਮਾਰਕਅਪ ਲੈਂਗਵੇਜ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟਿੰਗ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਦੇ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਵੀਂ ਮਾਰਕਅਪ ਐਂਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਬਰਾਉਜਰ ਪੇਜ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮਾਰਕਅਪ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਡਿਸਪਲੇਅ ਟਰਮੀਨਲ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਫੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਆਦਿ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਸਮੂਹਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈਬ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟ੍ਰਾਨੈੱਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ।
ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸਾਈਟਸ ਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਵੈੱਬ 2.0 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਈਟ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਾਈਟ ਵਿਜ਼ਟਰਾਂ ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਆਪਸੀ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਥਿਰ ਸਾਈਟਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕੈਪਚਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਕੁਝ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਮੇਤ:
ਹਾਲਾਂਕਿ "ਵੈੱਬ ਸਾਈਟ" ਅਸਲ ਸਪੈਲਿੰਗ ਸੀ (ਕਈ ਵਾਰ "ਵੈਬ ਸਾਈਟ" ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈਬ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ "ਵੈਬ" ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਨਾਮ ਹੈ), ਇਹ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ "ਵੈਬਸਾਈਟ" ਸਟੈਂਡਰਡ ਸਪੈਲਿੰਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟਾਈਲ ਗਾਈਡਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਮੈਨੂਅਲ ਆਫ਼ ਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਏਪੀ ਸਟਾਈਲਬੁੱਕ, ਨੇ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਵੈੱਬ ਸਾਈਟ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੈਬ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੈੱਬ ਪੇਜਾਂ, ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਸਮਗਰੀ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਡੋਮੇਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਵੈਬ ਸਰਵਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਉਦਾਹਰਣ ਹਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਡਾਟ ਆਰ ਓ, ਗੂਗਲ ਡਾਟ ਕਾਮ ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਡਾਟ ਕਾੱਮ ਆਦਿ।
"ਰੇਸਪੋਨਸਿਵ ਡਿਜ਼ਾਇਨ" ਅਖਵਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ 2010 ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਖਣ ਦਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਵਾਈਸ ਅਧਾਰਤ ਲੇਆਉਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਖਾਕਾ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅਨੁਭਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵੈਬਜੀਐਲ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਵਾ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਏਪੀਆਈ ਹੈ ਜੋ ਪਲੱਗ-ਇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ 3 ਡੀ ਗਰਾਫਿਕਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਇਹ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਸਮਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 3 ਡੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਵਿਜ਼ੁਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿਆਖਿਆਕਰਤਾ ਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਨੁਭਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਥਿਰ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸਰਵਰ ਸਾਈਡ ਇਨ ਸਾਈਡ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਮੀਨੂੰ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ।
ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕ ਨਾਲ ਸਾਈਟ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਾਈਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਰੋਟੋਕਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਥਾਨਕ ਖੇਤਰ ਨੈੱਟਵਰਕ , ਇੱਕ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਰੀਸੋਰਸ ਲੋਕੇਟਰ , ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਈਟ।
ਸਥਿਰ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਕੁਝ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ 835 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ 21 ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਚਾਰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੋਬਲ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲੀ।
ਅਡੌਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਰਿਚਰਡ ਕੁਹਨ , ਅਡੌਲਫ਼ , ਅਤੇ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬੋਰਿਸ ਪਾਸਤਰਨਾਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਐਵਾਰਡ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ।
ਸਾਰਤਰ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇਹ ਇਨਾਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਛੇ ਨੋਬਲ ਜੇਤੂਆਂ ਨੇ ਇਹ ਇਨਾਮ ਇੱਕ ਵੱਧ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਛੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਜੌਨ ਬਰਦੀਨ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਸੈਂਗਰ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦੋ ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ: ਮੈਰੀ ਕਿਯੂਰੀ ਅਤੇ ਲੀਨੁਸ ਪੌਲਿੰਗ ।
ਹਰ ਇਨਾਮ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੀ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਫ਼ਿਜ਼ਿਕਸ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਕੈਰੋਲਿਨਸਕਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫ਼ਿਜ਼ਿਆਲੋਜ਼ੀ ਦੇ ਇਨਾਮ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਨਾਰਵੇ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਅਮਨ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਡਲ, ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮਾ, ਤੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਨਾਮ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਦਸ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਅਲਫ਼ਰੈਡ ਦੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਾਲਗਿਰਾਹ ਤੇ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਉਹ ਇਨਾਮ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੀ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ, ਕੈਰੋਲਿੰਸਕਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਅਤੇ ਨਾਰਵੇਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਾਹਿਤ, ਅਮਨ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇੰਨਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਦਾ ਮੁਢ ਅਲਫ਼ਰੈਡ ਨੋਬਲ ਨੇ 1895 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਲਈ, ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ, ਸਵੇਰੀਜਸ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ 1968 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਲਈ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ ਕਿਓਂਕੀ ਇਸਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਨੌਜੁਆਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਰਹੀ।
ਯੁਰਾਕੇਅਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜੀ ਵਿਆਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਲਾ ਕੂਏਵਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਹੱਥਲਿਖਤ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਾਹਰ ਰਿੱਕ ਵੈਨ ਗਿਜਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਇਨਡੇਂਜਰਡ ਲੈਂਗੁਏਜਿਜ ਵਲੋਂ ਵੀ ਯੁਰਾਕੇਅਰ-ਸਪੇਨੀ / ਸਪੇਨੀ-ਯੁਰਾਕੇਅਰ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ 2005 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਯੁਰਾਕੇਅਰ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੇ ਕੋਚਾਬਾਂਬਾ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਬੇਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਸੂਲੀਵਾਨ ਨੇ ਅੱਖ ਦੇ ਇੱਕ ਜੀਵਾਣੂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕਰਮਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕੋਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਰਦਨਾਕ ਸੰਕਰਮਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਟੀ.ਵੀ. ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਜੇਮਜ਼ ਨੂੰ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ, ਟੇਵਕਸਬਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਨ-ਡਾਊਨ ਅਤੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਭੱਤਿਆਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਸੀ ਕੋਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਿੰਮੀ ਦੀ ਕਮਰ 'ਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਟੀ.ਵੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਐਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੇਕਸਬਰੀ ਵਿਖੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦੋ ਅਸਫਲ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਝੱਲਣੇ ਪਏ।
ਜੋਹਾਨਾ ਮੈਨਸਫੀਲਡ ਸੂਲੀਵਾਨ ਮੇਸੀ , ਜੋ ਕਿ ਐਨੀ ਸੂਲੀਵਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ।
ਐਨੀ ਸੂਲੀਵਾਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਨੀ ਸੂਲੀਵਾਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਹੈਲਨ ਦੀ ਰਜਾਮੰਦੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਐਨੀ ਸੂਲੀਵਾਨ ਕਾਫੀ ਮਿਹਨਤੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭੇਦ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੇ ਪਰਕਿਨ ਸਕੂਲ ਜੋ ਕਿ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਸੀ, ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈਲਨ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਬਣ ਗਈ।
3 ਮਈ, 1905 ਨੂੰ ਸੁਲਵੀਨ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਜੋਹਨ ਅਲਬਰਟ ਮੈਸੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੈਲਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਰਕਿੰਸ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਲਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਰਹੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ।
ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਕਿੰਸ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਨ੍ਹੀ-ਬੋਲ਼ੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ, ਲੌਰਾ ਬ੍ਰਿਜਗਮੈਨ ਤੋਂ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਹੱਥੀਂ ਅੱਖਰ ਸਿੱਖੇ।
ਉਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ।
3 ਮਈ, 1905 ਨੂੰ, ਸੂਲੀਵਾਨ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਜੋਹਨ ਐਲਬਰਟ ਮੈਸੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੈਲਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਸੂਲੀਵਾਨ ਕੈਲਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਸੀ ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਸ ਦੇ ਬਪਤਿਸਮੇ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜੋਹਾਨਾ ਮੈਨਸਫੀਲਡ ਸੂਲੀਵਾਨ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਐਨ ਜਾਂ ਐਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਥੌਮਸ ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਸੂਲੀਵਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੱਚੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਅਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ 1952 ਨੂੰ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੋ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ ਅਖਵਾਉਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ 1982 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਨਸਾ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੇਂਡੂ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਚ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸ਼ਗਿਰਦ ਘੋਲਾ ਕਰਦੇ, ਗਵੱਈਏ ਗਾਉਣ ਗਾਉਂਦੇ ਅੰਤਲੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਾਲਵਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਥਾਪ ਗਈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੀ.ਸੀਜ਼, ਐਸ.ਐਸ.ਪੀਜ਼, ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਲ੍ਹਾ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਜਿਥੇ ਪਿੰਡ ਜੈਪਾਲਗਡ਼੍ਹ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਥੇ 2004,05,06 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੇ ਵਿਰਾਸਤ ਮੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲਿਆ ।
ਮਹਾਨ ਕਿੱਸਾ “ਸੋਹਣੀ” ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ ਨੇ ਢੱਡ ਸਾਰੰਗੀ ਵੱਜਦੀ ਮਾਲਵੇ, ਅਠੋਤਰੀ, ਕਾਰਵਾਂ, ਮਲਕੀ ਸੰਤ ਕਵੀ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਲੇਖਕਾਂ- ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਾਪਣ ਛਪਾਉਣ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਵਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਭਾਰਤ ਪਾਕ 1947 ਜੰਗ ਅੱਖੀਂ ਭਰ ਜੁਆਨੀ ‘ਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਈ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਲੇਖਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੁਣ ਕੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ’ ਬਣਾਉਣੀ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੋ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਖਾੜੇ ਰਾਮਾਂ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਕੇ ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਨੂੰ ਚਲਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਰਾਖਾ ਪ੍ਰੋ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਮਈ 1922 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਖਿਆਲਾ ਮਲਕਪੁਰ ਮਾਨਸਾ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਸੰਤ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋਇਆ।
ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਰਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਅਕਲੀਆ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਾਸੀ ਮਾਂ ਰਾਜ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤਿਅੰਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿੱਕਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈ ਰਾਜ ਕੌਰ ਨਿੱਕਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਕਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਜਪੂਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਤੀ ਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੂੰਦੜ ਵਿਖੇ ਨੀਮ ਰਾਣਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਕੰਵਰ ਬਾਬਾ ਭੂੰਦੜ ਦੇ ਪੜੋਤੇ ਸੰਗਤੀਆ ਦੀ ਔਲਾਦ ਚੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬਾਬਾ ਭੂੰਦੜ ਦੀ ਔਲਾਦ ਦਾਦਾ ਪੰਜਾਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿੱਕਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰੋ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ ਸਨ।
ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਮੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ।
ਉਹ ਉੱਘਾ ਪਹਿਲਵਾਨ, ਆਦਰਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ, ਵਧੀਆ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਿਰਕੱਢ ਸ਼ਾਇਰ, ਸੁਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਗਲਪਕਾਰ, ਹਮਦਰਦ ਹਮਦਮ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੁਖੀ, ਦਾਨੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ, ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼, ਦਾਨਸ਼ਵਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਭਾਲਕ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਅਲੰਬਰਦਾਰ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨਾ ਸੀ।
ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ 1962 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤੇ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਸਤਵੀਰ ਕੌਰ ਤੇ ਵੀਰਪਾਲ ਕੌਰ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪਾ ਕੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਡੰਡ ਬੈਠਕਾਂ ਮਾਰਨਾ, ਮਸ਼ੀਨੀ ਟੋਕਾ ਫੇਰਨਾ, ਦੌਡ਼ਾਂ ਦੌੜਨਾ, ਹਮਉਮਰ ਨਾਲ ਘੋਲਾਂ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਕਰ ਗਿਆ
ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਧੀਨ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਨਿਭਿੰਨ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਵੁਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਇਸੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਟੁੱਕੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਕਟ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪ੍ਰਗੀਤਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ, ਲੰਬੀ ਬਿਰਤਾਤਕ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਲਾਕੇ ਕਾਵਿ ਨਾਟ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪੁੱਠ ਅਤੇ ਆਧੁਨੁਕ ਕਵਿਤਾ ਵਾਲੀ ਬੌਧਿਕ ਗਹਿਰਾਈ ਹੈ।
1960 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਹੜੀ ਕਵਿਤਾ ਰਚੀ ਗਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੀਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਕਹਿਕੇ ਵਖਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਦੌਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ, ਅਲਬਰਟ ਕਾਮੂ, ਜਾਨ ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ, ਸੈਮੂਅਲ ਬੈਕਟ ਅਤੇ ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਕੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਪਿਛਲੀ ਆਧਿਆਤਮਵਾਦੀ, ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਬ, ਰਹੱਸ, ਆਤਮਾ, ਮੌਤ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਪਿਆਰ, ਮਾਨਵੀ ਅਸਤਿਤਵ, ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਦਾਸੀ, ਉਦੇਸ਼ਹੀਣਤਾ, ਨਗਰ ਸਭਇਤਾ, ਇਸ ਦੇ ਪਛਾਣ ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਇਹ ਵਿਰਸੇ ਜਾਂ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਜਿਉਣ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਭੋਗਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਮੀਸ਼ਾ ਅਜਿਹਾ ਕਵੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਅਣਭਿੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮੀਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਧੁਨਿਕ ਪਿਆਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਦਵੰਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤ ਬਿਰਹਾ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਮੇਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਰਹਾ ਦੀ ਵੇਦਨਾ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ , ਲਾਜਵੰਤੀ , ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ , ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੋ , ਬਿਰਹਾ ਤੂੰ ਸੁਲਤਾਨ , ਦਰਦਮੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਆਹੀਂ , ਲੂਣਾ , ਮੈਂ ਤੇ ਮੈਂ , ਆਰਤੀ , ਅਲਵਿਦਾ , ਬਿਰਹੜਾ , ਅਸਾਂ ਜੋਬਨ ਰੁੱਤੇ ਮਰਨਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਏ।
ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ, ਨਕਸਲਵਾੜੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ।
ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਸਿੰਮਦੇ ਪੱਥਰ, ਮੇਘਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਸੀਂ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਲੈਟਰ ਬਾਕਸ, ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ, ਸਰਗੋਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਨਾਥ ਬਾਣੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਹ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਰੌਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਤਾਲ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਅੰਜਨ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੂੰਬੇ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥਰਥਰਾਉਣ ਵਾਲਾ,ਨਾਦ ਪੱਤੀਆਂ ਥਰਥਰਾਉਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੋ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਬਰੀਕ ਆਵਾਜ਼ ਰੈਜ਼ੋਨੇਟਰ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੈਜ਼ੋਨੇਟਰ ਸਾਜ਼ ਦੇ ਉਸ ਭਾਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਗੜਘਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੈਜ਼ੋਨੇਟਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੂੰਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਰੀਕ ਧਾਤੀ ਤਾਰ ਦੀ ਕੰਬਣੀ,ਕੱਦੂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਰੈਜ਼ੋਨੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਹੋਲੀ ਕ੍ਰੌਸ ਕੌਨਵੈਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਮਰਾਠੀ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਕ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਫ਼ਲਾਪ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਐਕਟਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।