polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੋਗਲੇ ਨੇ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਿਆਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਪ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਰਚਿਆ ਸਗੋਂ ਅਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਪਰਖ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਆਪ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ ਹੈ, ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕਤਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਕਬੀਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਚਦਿਆਂ ਕਬੀਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ ਲਈ, ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਆਲੋਚਕ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਘੋਰ ਅਨਿਆਂ ਹੈ।
ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਕਲਾ ਪੱਖ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ ਕਰਕੇ ਵਸਤੂ ਪਦਾਰਥ ਉੱਪਰ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਸਰਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਹਿੱਤ ਹੀ ਪਰਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇੰਝ ਕਈ ਵਾਰ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕਵੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਪੱਧਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੁਕਸ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਐਨਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਸਰੋਕਾਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਇਸਦੀ ਜੋ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪਲਾਇਨਵਾਦੀ ਰੁਚੀਆਂ ਦਾ ਨਾਕਾਰਣ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਐਨੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਆਲੋਚਕ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰੁਚੀਆ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸਮਾਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਸਪਐਕਊਲੇਟਿਵ ਕਰੀਟਸਿਜਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਆਮਦ ਬਾਬਤ ਡਾ. ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦਾ ਹੈ- ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਗ੍ਰੰਥ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਥਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਲਾ ਨੂੰ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਕਵੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਜਾਂ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਮੱਦੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਵਕਤ ਆਲੋਚਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਰਚਨਾਕਾਰ ਦੇ ਨਿੱਜ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪਰਮਾਣਿਕਤਾ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਉਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉੱਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਭੋਗਲੇ ਏਥੇ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਹਾਮੀ ਹਨ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਕੁੱਝ ਕਿੰਤੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਪਰੋਕਤ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਜਾਂ ਨਿਰਾਰਥਕਤਾ ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਕਿੰਤੂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਲੋਚਕ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ?
ਦੂਜੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ?
ਭਾਵੇਂ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੋਗਲੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਇੱਕਤਰ ਕਰਨਾ, ਬਾਣੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਗਿਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਿਆਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪ ਨੇ ਏਸੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਕਰਿਟਸਿਜਮ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨੀ ਜਾਂ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣਾ ਆਦਿ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਆਇ ਤਨਕੀਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ਤੋਲਣਾ ਆਦਿ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ ਵਸਤੂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਕਾਰ ਨੇ ਕੀ ਆਖਣਾ ਚਾਹਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ: ਆਲੋਚਨਾ ਪਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਧਾਤੂ ਲੁਚ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵੇਖਣਾ।
ਲੁਚ ਤੋਂ ਹੀ ਫਿਰ ਲਚਨ ਸ਼ਬਦ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਤੋਲਣਾ ਜਾਂ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਆਦਿ।
ਇਸਦਾ ਅਗੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਤੁਰਫਿਓੁਂ ਇਓਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਅਰਥ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣਾ।
ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਹਾਸ਼ਮ ਮਹੁੰਮਦ ਬਖਸ਼, ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ, ਪੀਰ ਨੇਕ ਆਲਮ ਆਦਿ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੋਗਲੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਸਾਹਿਤਪਰਖਣ ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨ ਤਾ ਕੰਮ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਿੱਛੋਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਆਲੋਚਨਾ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਪਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਉਦੈ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾ ਅਧਿਅਨ ਵਿਧੀਆ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੀਆ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਹਨ-
ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਆਲੋਚਕ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਹੈ।
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਸਾਹਿਤਿਆਰਥ’ ਨਾਲ ਜਿਥੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਉਦੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਦੌਰ ਵੀ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਕੇ ਅਣਯਥਾਰਥਕ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਹ ਆਲੋਚਕ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਜੀਵਨਤਮਕ ਆਲੋਚਨਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਐਸੀ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਿਰਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ‘ਰੂਪ’ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਮੰਨਿਆ।
ਗੁਲਾਬ ਰਾਏ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਰੁਚੀ ਸੂਤਰਬੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੁੱਗ ਪਲਟਾਊ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਮਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਇਓਡਾਨਾਮੇਕ ਖੇਤੀ ਇੱਕ ਰੂਡੀਲ ਸਟੈਨਰ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ।
ਜਪਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫ੍ਯੂਕੂਵੋਕਾ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੋ-ਟਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਇੰਨੈਨਸਿਵ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਵੈਂਟੇਨਿੰਗ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸਪਿਨ ਫਾਰਮਿੰਗ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਗਬਾਨੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਹਨ।
ਇਹ ਤਕਨੀਕਾਂ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਐਲਨ ਚੈਡਵਿਕ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਜੋਨ ਜਿਓਵੰਸ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਸਮੁਦਾਏ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਹੈ - ਹਰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਪੋਸ਼ਕ ਜੈਵਿਕ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ, ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਅਨੁਭਵ 'ਤੇ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਬਟੋਨੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾਕਰਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਥਾਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਣ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਧਾਰਨ 4 ' 8' ਬਾਇਓ-ਇੰਨਸੈਨਸਟਿਵ ਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਬਾਗ਼ਿੰਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਜਾਏ ਗਏ ਬਾਗ਼ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਜੈਵਿਕ ਗ੍ਰੀਸ, ਜੀਵਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਥਾਈ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਦਿਆਂ।
ਜੈਵਿਕ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਯੰਤਰਿਕ ਡਰਿਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਾ ਜਾਂ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ।
ਖਜਾਨਾ ਦੀ ਕਾਇਆ ਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿੱਟੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਘੱਟ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਾਨ ਸਮੁੱਚੇ ਸਾਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਵਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਿਕੰਗ, ਕਵਰ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਅਤੇ ਇੰਟਰਕਰਪਪਿੰਗ ਵਰਗੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਖਾਦ, ਖਾਦ ਗਲਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੈਵਿਕ ਫਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਧ ਜੈਵਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਪਤਨ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਲੰਬੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕੁਝ ਕੀੜੇ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਕੀੜੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਸੰਚਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਭੱਠੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ।
ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਫਸਲ ਜੋ ਕਿ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੋੜਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੈਸਟ ਮਾਇਗਰੇਸ਼ਨ ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਸਲ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਤਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
ਕੀੜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਘੁੰਮਾਉਣ।
ਕੀੜਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਸਾਇਣਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੀੜੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਰੋਧਕ ਕੀੜੇ, ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਧੀ ਹੋਈ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ, ਜਾਂ ਨਵੇਂ, ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਹ ਖੇਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ , ਲੈਂਡਸਾਈਡ ਬਾਗਬਾਨੀ , ਓਲਰਿਕਚਰਲ , ਪੋਮੋਲੌਜੀ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰਵੇਸਟ ਫਿਜਿਓਲੌਜੀ (ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ) ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ, ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੀ, ਫਸਲਾਂ ਕਵਰ, ਖਾਦ, ਖਾਦ, ਵਰਮਿਕੋਪਸਟ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਪੂਰਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਹਮਰੁਤਬਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚੰਗੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀੜੇ, ਫੰਗਲ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜੋ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੌਦੇ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੈਰੋਮੋਨ ਫਾਹਾਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਿਅਲ ਸਾਬਣ ਸਪਰੇਅ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਰ ਕੀੜੇ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ, ਗਰੱਭਧਾਰਣ ਕਰਨ, ਪੋਲਿੰਗ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਨ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ।
ਇਹ ਲਾਭ ਸਾਈਟ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਅਤੇ ਸੰਚਤ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੈਵਿਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰਤ ਪੈਸਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਈ ਪੀ ਐਮ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੈਵਿਕ ਜਾਂ ਜੈਿਵਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮੀ ਜੱਗਰ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਆਮ ਜੈਵਿਕ ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੰਗਲਾਤ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ, ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਜੈਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਚਕੀਲਾ ਅਗਰੋਕਿਓਸਿਸਟਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ, ਸੰਪੂਰਨ ਪਹੁੰਚ - ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਸਾਇਣ ਆਧਾਰਿਤ ਬਾਗਬਾਨੀ ਫੌਰੀ, ਅਲੱਗ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਰੀਸਰਕਿੰਗ ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਧੀਆ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਬਾਗ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ।
ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੋਰਟਸ ਅਤੇ ਕਲਚਰ ਮਿਲ ਕੇ ਹੋਰਟੀਕਲਚਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਲ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਟਰੀ ਟਿਲਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਸੰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁਣ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹਨ।
ਜੈਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਚੰਗੇ ਜੈਵਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਸਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ 5 ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ, ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਸਜਾਵਟੀ ਪੌਦੇ ਉਗਾਉਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੋ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਂਸਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਹਾਰਟਫੋਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੀ ਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੈਸ਼ਨਯੋਗ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੋਸਤ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਕਾਊਂਟੀ ਹਾਊਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ।
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਜ਼ਹਾਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਇਲ ਹਾਰਸ ਗਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਸਮਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗਲਪ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
ਵੌ ਦੀ ਬੇਲਾਗਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਰਬਾਦੀ, ਜੋ 1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਗਲਪ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ।
ਉਸ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਰਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੈਟੀਕਨ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਕੀਤੇ ਬਦਲਾਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਮਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਝਟਕੇ, ਜੰਗ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਰਾਜ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਉਸਦੀ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਜਨਤਾ ਲਈ, ਵੋ ਨੇ ਬੇਰੁਖੀ ਦਾ ਮਖੌਟਾ ਪਹਿਨੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਸੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਸਮਝਦਾ ਸੀ।
1966 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਰਜਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ, ਬਰਾਈਡਸ਼ੀਡ ਰੀਵਿਜ਼ਿਟਡ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਅੰਗ ਡਿਕਲਾਈਨ ਐਂਡ ਫਾਲ ਅਤੇ ਏ ਹੈਂਡਫੁਲ ਔਫ ਡਸਟ , ਨਾਵਲ ਬ੍ਰਾਇਡਸੈੱਡ ਰੀਵਿਜ਼ਿਟਡ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਕੜੀ ਸੋਰਡ ਆਫ ਆਨਰ ।
ਵੋ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਦ ਸਟਾਈਲਿਸਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੈਕਸੀਕੋਸਟੈਟਿਸਕਸ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੁਲਨਾ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਸਜਾਤੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਲਈ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਢੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤਕ ਆਧਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਮੱਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧ ਸਬੰਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਕਨੀਕ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਧੀ ਜਿਹੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਵਾਕ ਵਿਉਂਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਸੰਬੰਧਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਫਰਕ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਜਾਂ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਯਮਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਅਮਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਲਨਾ ਜਿਆਦਾ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਤੱਕ।
ਕੁਝ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਨ ਸੌਸਿਊਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀ ਵਿਅੰਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਠੀ-ਵਿਅੰਜਨ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੰਡੋ-ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦੀ।
ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਹਿੱਟਾਈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐਨ ਉਹੀ ਵਿਅੰਜਨ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨ ਸਾਉਸੂਰ ਨੇ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।
ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਗਠਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਅੰਤਰ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਟੈਕਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਟਾਰ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਗਿਲੀਅਮ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਨੀਮੇਟਰ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਮੌਂਟੀ ਪਾਈਥਨ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਉਸਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਮ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਸੱਤਾਵਾਦ ਦੇ ਉਲਟ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਸਵੈਭਰਮੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕਥਾਨਕ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਕੌਮੇਡੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਜੀਕੌਮੇਡੀ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਪਰ ਮੁੱਕਦੇ ਸਨ।
ਗਿਲੀਅਮ ਨੇ 12 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਬੈਂਡਿਟਸ , ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ , ਦ ਐਡਵੈਂਚਰਸ ਔਫ਼ ਬਾਰਨ ਮੁਨਚੌਸਨ , 12 ਮੰਕੀਜ਼ , ਫ਼ੀਅਰ ਐਂਡ ਲੋਦਿੰਗ ਇਨ ਲਾਸ ਵੇਗਸ ਅਤੇ ਦ ਇਮੈਜੀਨੇਸ਼ਨ ਔਫ਼ ਡੌਕਟਰ ਪਾਰਨਾਸੂਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਹ ਪਾਈਥਨ ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ 1968 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1952 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਵਿਖੇ ਪੈਨੋਰਮਾ ਸਿਟੀ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਿਲੀਅਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਿਰਮਿੰਘਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਮੈਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਰਵੀ ਕੁਰਟਜ਼ਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਐਡਿਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਗਿਲੀਅਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ।
ਗਿਲੀਅਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜੇਮਸ ਹਾਲ ਗਿਲੀਅਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਟਰਿਸ ਸੀ।
ਟੇਰੈਂਸ ਵੈਂਸ ਗਿਲੀਅਮ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਐਨੀਮੇਟਰ, ਅਦਾਕਾਰ, ਕੌਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਮੌਂਟੀ ਪਾਈਥਨ ਕੌਮੇਡੀ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਨ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ ਕਾਉਂਸਿਲ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਖੰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ।
ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਦਾ ਹੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਨਕਸ਼ਿਆਂ, ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਾਪੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਾ ਸਕਣ।
ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਣਾਉਣੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ 1888 ਅਤੇ 1894 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਨੂੰ ਕੈਪੀਟਲ ਤੋਂ ਗਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ, ਵਿਆਪਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲ ਲਈ ਬੈਠਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 1800 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਗਈ।
ਛੋਟੀ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕੈਪੀਟੋਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੀ ਅਸਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਫੈਡਰਲ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ
ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿੱਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਕੌਲਪੀਪਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਡਿਓ-ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਕੰਮ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਂਗ੍ਰੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਸਰਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1851 ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਾਇਰ ਨੇ ਕੈਪੀਟੋਲ ਚੈਂਬਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਫੇਰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜੈਫਰਸਨ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਇਸ ਦਾ "ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇ, ਫਾਰਮੈਟ ਜਾਂ ਕੌਮੀ ਸੀਮਾ ਰਾਹੀਂ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ 450 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਆਪਣ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਉਂਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।
ਕਾਉਂਟੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿੱਤੀ, ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਐਬੇ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਲੰਡਨ ਦਾ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਲੰਡਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
18 ਵੀਂ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਐਂਡ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਸਮੇਤ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਸੀ।
ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਬੋਰਡ ਆਫ ਵਰਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, 1855 ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਕੈਂਟ ਅਤੇ ਸਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ 1889 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਉਂਟੀ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 20% ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਲੰਡਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਉਂਟੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੈਕਸ ਕਾਉਂਟੀ ਕੌਂਸਲ ਕੋਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਲੰਡਨ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਵਿੱਚ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਗਿੰਡਲਹਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਸਿਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ, ਅਤੇ ਮਿਡਲਸੈਕਸ, ਦੂਜੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਨੇ 1199 ਵਿੱਚ ਖੋਇਆ ਆਪਣਾ ਸ਼ੈਰਿਫ਼ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਹ ਮੱਧ ਸੈਕਸੋਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸੋਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1965 ਤਕ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਯੂਨਿਟ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਥੇਮਸ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 3 ਮੀਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 17 ਮੀਲ ਤੱਕ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਨਿਵਾਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਜਰੀ ਤੇ ਰੇਤਲੀ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ।
ਇੰਟਰਵਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਉਪਨਗਰ ਲੰਡਨ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕਾਉਂਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਗਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਾਇਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮੂਲ ਖੇਤਰ 1965 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਕਾਊਂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਡੌਲੀ ਰੇਬੇਕਾ ਪਾਰਟਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ, ਗੀਤਕਾਰ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਲੇਖਿਕਾ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਹੈ।
ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡੌਲੀ ਪਾਰਟਨ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਹੈਲੋ, ਆਈ ਐਮ ਡੌਲੀ ਰਾਹੀਂ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਊ ਮਲੇਨਿਅਮ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਟਨ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਲੇਬਲਾਂ 'ਤੇ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ, ਡੌਲੀ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਾਰਟਨ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨਮਾਨਿਤ ਜਨਾਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਗੋਲਡ, ਪਲੈਟੀਨਮ ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਪਲੈਟੀਨਮ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਉਸਦੇ 25 ਗਾਣੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੇ ਕੰਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 1 ‘ਤੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ 9 ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2 ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦੀਆਂ, 10 ਕੰਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ, 7 ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਕੰਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, 3 ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਟਰੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਐਂਟਰਟੇਨਰ ਆਫ ਦੀ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੇਵਲ 7ਜਨਾਨਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਹ ਈਸਟ ਟੈਨੇਸੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੇ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ।
13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਲੇਬਲ ਗੋਲਡਬੈਂਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਓਲ ਓਪਰੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੌਨੀ ਕੈਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੂਝਬੂਝ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਡੌਲੀ ਦੀ ਉਮਰ ਛੇ ਸਾਲ ਸੀ।
ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਕਲ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਅਸਲੀ ਗਿਟਾਰ ਖਰੀਦੀ।
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਬਰਟ ਲੀ ਪਾਰਟਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਵੀ ਲੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਬਰਟ ਲੀ ਪਾਰਟਨ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕਾਮਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਅਵੀ ਲੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਇਸਤਰੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ’ਤੇ ਉਸਨੇ, 9 ਟੂ 5 , ਦੀ ਬੈਸਟ ਲਿਟਲ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਇਨ ਟੈਕਸਸ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਐਕਟਰਸ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ।
ਐਮੀਨੈਮ ਅਤੇ ਡਾ. ਡਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਰੈਪਰਾਂ ਵਿੱਚੌਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ, ਦਿ ਮੈਸਕਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 3 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 1 ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, 13 ਬਿਲਬੋਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ, 6ਵਰਲਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ, 3ਅਮੈਰੀਕਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 4 ਬਲੈਕ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਆਪਚੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੈਟ ਰਿਚ ਔਰ ਡਾ ਟਰਾਂਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ 50 ਸੈਂਟ ਨੂੰ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੈਪਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਰਟਿਸ ਜੇਮਸ ਜੈਕਸਨ ਤੀਜਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ, ਅਦਾਕਾਰ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦੱਖਣੀ ਜਮਾਇਕਾ, ਕਵੀਂਸ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵੇਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਪਾਵਰ ਆਫ ਦਿ ਡਾਲਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਐਮੀਨੈਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਫਟਰਮਾਥ ਰਿਕਾਰਡਜ਼, ਸ਼ੇਡੀ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸਕੋਪ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਲ ਸਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਜਿਮ ਖੋਲ੍ਹੀ ਸੀ।
29 ਜੂਨ, 1994 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਕੋਕੀਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਤਿੰਨ ਹਫਤੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੈਰੋਇਨ, ਕੋਕੈਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿਸਤੌਲ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ ਉਪਨਾਮ 50 ਸੇਂਟ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਬਰੀਨਾ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਜੈਕਸਨ 8 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਬੇਬੇ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ , ਮਾਈਡੇਸਟਰਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੂਰਬੀ ਯਿੱਦਿਸ਼ ਪੱਛਮੀ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਲੱਗ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਵੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਯਿੱਦਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ , ਮਿਡਵੈਸਟਰਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਿੱਦਿਸ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਕਈ ਹਾਰੇਡੀ ਯਹੂਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਘਰ , ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਰੇਡੀ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸਥਾਪਤ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਹੋਰ ਯਹੂਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਯਹੂਦੀ ਨਵੀਆਂ ਸਹਿ-ਖੇਤਰੀ ਬੋਲੀਅਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਯਹੂਦੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯਿੱਦਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇਸ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜ਼ਾਰਫੈਟਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੂਡੋ-ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੱਧ-ਹਾਈ ਜਰਮਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸ਼ਕੇਨਜ਼ੀ ਸਮਾਜ ਨੇ ਆਕਾਰ ਲਿਆ।
ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਜਰਮਨ ਆਧਾਰ ਜੋ ਯਿੱਦੀਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪਾਂ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਰਮਨ ਅਸ਼ਕੇਨਜ਼ੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਜਰਮਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਦੇਸੀ ਬੋਲੀ ਸੀ ਜੋ ਇਬਰਾਨੀ ਅਤੇ ਅਰਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਲੈਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।