polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਯੂਐਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਾਰ ਜਨਰਲ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਆਮ ਬਹਿਸ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਸਤੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ 2001 ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਿਲਡਿੰਗ ਬੈਟਰ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਮੈਨ ਸਾਕਸ ਐਸੇਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਜਿਮ ਓ'ਨੀਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਸਲ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਸੀ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ, ਨਿਊ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ , ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਕਸ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੰਟੀਜੈਂਟ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿਵਸਥਾ ।
ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰਾਸੀਲੀਆ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਲਜੀਰੀਆ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਈਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਸੂਡਾਨ, ਸੀਰੀਆ, ਤੁਰਕੀ, ਮਿਸਰ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਨੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਉਭਰਦੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਮਿਸਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਅਤੇ ਉਰੂਗਵੇ ਬ੍ਰਿਕਸ ਨਿਊ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਕਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਰਲੇਵੇਂ ਦਾ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1 ) ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਲੀਲਾ – ਰੀਜਨਲ ਰਿਸੋਰਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਅਡਲਟ ਐਡ ਕਾਂਟੀਨਿਊਇੰਗ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ , ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
6 ) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ – ਆਬਸ਼ਾਹ ਜ:ਲੇ :ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ
7 ) ਪ੍ਰੋ : ਮਹਿਬੂਬ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਬਹਾਨੇ , ਵਿਸ਼ਵ ਕਲਾਸਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
8 ) ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਰੀਵੀਊ- ਸਿਰਜਨਾ, ਨਵਾਂ ਜਮਾਨਾਂ , ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
ਅਜੋਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰ ‘ ਡਾ: ਭੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ , ਕਪੂਰਥਲਾ ( ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਹਾਣੀਕਾਰ –ਵਰਿਆਮ ਸੰਧੂ , ਲਾਲ ਸਿੰਘ , ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ , ਅਮਰਜੀਤ ,ਰਘਵੀਰ ਢੰਡ ।
‘ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ‘ , ਡਾ : ਚੰਦਰ ਮੋਹਣ , ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ , ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੇ ਪੱਤੀਆਂ ਬੀਰ ਪੱਤੀ, ਚੰਨਣ ਪੱਤੀ, ਕੰਧਾਰੀ ਪੱਤੀ, ਟੋਡਰ ਪੱਤੀ, ਖੰਬਲ ਪੱਤੀ, ਸਿਮਲਾ ਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ 'ਚ ਚੀਮਾ, ਬਾਠ, ਥਿੰਦ, ਮਾਨ, ਮੁਡਾਹਰ, ਮੋਹਰ, ਗਰੇਵਾਲ, ਸਿੱਧੂ, ਕੈਲੇ ਆਦਿ ਗੋਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੀਰ ਕਾ, ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਚੰਨਣ ਕਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਕੱਚਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹਨ।
1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਾਫੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਬਾਬਾ ਸਿੱਧ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਬਾਲਾ ਲੁਫਤਸ਼ਾਹ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਡੋਗਰ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਧੱਤੂ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਤੱਕੀਆ, ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੰਦਰ, ਬਾਬਾ ਤੋਤਾ ਪੁਰੀ ਮੰਦਰ, ਗੁੱਗਾ ਮਾੜੀ, ਸ਼ਿਵਦੁਆਲਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੈਰੋਂ ਮੰਦਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ, ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਧਾ ਮੰਦਰ, ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਮੰਦਰ, ਪੀਰ ਖਾਨਾ, ਮਸੀਤ ਆਦਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ, ਜਲ ਘਰ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ, ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ ਆਦਿ ਵਧੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ।
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਸਰਦਾਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੁੱਪ ਤੋਂ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ’ਤੇ ਕੁੱਪ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ 1762 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਚਹਿਰੀ ਲਗਦੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਦੌਲਤ ਰਾਮ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ, ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ, ਰਾਮ ਸਰੂਪ, ਪੰਡਤ ਸਰੂਪ, ਕਮਲਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਪਰਡੈਂਟ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈਪੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਲੀਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੀਆ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੀਆ ਖਾਨਪੁਰ ਸਕੂਲ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਕਰਮਸਰ, ਡਾ. ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਕੈਲੇ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੋਚ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਹੋਇਆ।
ਜਦੋਂ ਕੁੰਤੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਸਤਨਾਪੁਰਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਬਹੁ-ਵੰਡ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਜਰ ਭੂਮੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵ ਇੱਕ ਡਾਈਸ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੰਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਥਾ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕਰਣ ਅਤੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀ।
ਉਹ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ।
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪਾਂਡੂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ, ਨਾਲ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਕਰਣ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1890 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਸੁਨਾਮ ਲਾਗੇ ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ’ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹੋਰਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਲਈ ਫਿਲਪੀਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ਜਾ ਪੁੱਜੀ।
ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹ ਗ਼ਦਰੀ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਮਨੀਲਾ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਮੌਕੇ ਹਿੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ’ਤੇ ਕਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।
ਅਜੇ ਉਹ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਗ਼ਦਰੀ ਸੂਰਬੀਰ ਜਾਨਾਂ ਤਲੀ ’ਤੇ ਧਰ ਕੇ ਗ਼ਦਰ ਮਚਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਤਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹੀ ਸਮਾਗਮ ਸਥਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਹਰੋਂ ਪਰਤਦੇ ਗ਼ਦਰੀ ਆਗੂ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੇ।
ਇਹ ਮੀਆਂ-ਬੀਵੀ ਵੀ ਲਗਪਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਤਕਰੀਰਾਂ ਸੁਣਦੇ।
ਜਿਸ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਰੀਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ੳੁਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ’ਤੇ ਮਨੀਲਾ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗ਼ਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਬਣਨ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਸਰਦਾਰ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਨਾਂ ਲਿਖਾ ਦਿੱਤਾ, ਸੋ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਚੱਲਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਨ ਡੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਸ਼ੇਰਨੀ ਨੇ ਪਤੀ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ੳੁਸ ਨੂੰ ਝਾੜ ਪਾਈ ਤੇ ਗਰਜਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ‘‘ਤੁਸੀਂ ਜਾਉ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਜਾਉ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦੂਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।
’’ ਮੁੱਢੋਂ-ਸੁਢੋਂ ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਰਵਾਨਗੀ ਵੇਲੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਾਥ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਪਰ ਗ਼ਦਰ ਖ਼ਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨਤੀਜਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਸੀ।
ਇਹ ਇੱਕ ਖੁਲ੍ਹੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਾ ਪੇਕਿਓਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਹੁਰਿਓਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਾਂਹ ਫੜਨੀ ਸੀ ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੈਸੀਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਪਾਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵੰਡੇ।
ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਨੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਸਾਹਿਤ ਵੰਡ ਕੇ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਕੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।
ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ, ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮਣ ਸੀ।
ਸ਼ੀਲਾ ਭਾਟੀਆ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਰੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕਲਾ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਬਾਨੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਓਪੇਰਾ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਓਪਰੇਟਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾਂਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੂਪ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ 29 ਮੌਲਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਓਪੇਰੇ ਲਿਖੇ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ , ਦਰਦ ਆ ਗਿਆ ਦਬੇ ਪਾਉਂ , ਸੁਲਗਦਾ ਦਰਿਆ , ਉਮਰ ਖਯਾਮ , ਨਸੀਬ , ਚੰਨ ਬਦਲਾ ਦਾ, ਲੋਹਾ ਕੁੱਟ, ਗ਼ਾਲਿਬ ਕੌਨ ਥਾ ਅਤੇ ਨਾਦਿਰ ਸ਼ਾਹ ਪੁਨਾਬੀ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਯੇ ਔਰਤ ਕਾ , ਹਵਾ ਸੇ ਹਿੱਪੀ ਤੱਕ , ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਯੇ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਆਸਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ 10 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪਰਲੋ ਦਾ ਝੱਖੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਲਿਬ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਉਰਦੂ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਾਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਛਾਤੀ ਦਾ ਦਰਦ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਜਕੜ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਨਿਚੋੜ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਦ ਅਕਸਰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਜਬਾੜੇ, ਗਰਦਨ, ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਪੇਟ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੀਬਰ ਐਮ ਆਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਕੇਤ ਵਾਲਾ ਦਰਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਰਦ ਸੱਜੇ ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਮੋਢਾ ਤੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਐਮ ਆਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਰਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਅਤੇ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਵਿਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮੁੱਕੇ ਫੜ ਕੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਤ ਨਿਰੀਖਣ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਾੜਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਮੁੱਲ ਸੀ।
ਦਰਦ ਜੋ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਾਈਸਰੀਨ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ (ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਇਨਫ਼ਾਕਸ਼ਨ; ਜਾਂ ; ਏ.ਐੱਮ.ਆਈ. ਭਾਵ ਤੇਜ਼ ਐੱਮ.ਆਈ.) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ ਵਾਸਤੇ ਇਸਤਲਾਹ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਉਦੋਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖ਼ੂਨ ਦਿਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਜਣੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਲੁੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰ ਕੇ ਦਿਲੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰਜ ਪਹੁੰਚੇ।
ਇਹਦਾ ਆਮ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਤੱਕ ਲਹੂ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਰੋਨਰੀ ਨਾੜੀਆਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਲਹੂ ਕੋਸ਼, ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਬਣਨ ਕਰ ਕੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਚਨਚੇਤੀ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ "ਤੇਜ਼" ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1894 ਵਿੱਚ, ਕੈਲਰ ਅਤੇ ਸੂਲੀਵਾਨ "ਰਾਈਟ-ਹੁਮਸਨ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਡਿਫ਼" ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਡਿਫ਼ ​​ਹੋਰੇਸ ਮਾਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਹ ਫੁੱਲਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਗਏ ਸਨ।
1896 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ "ਕੈਂਬਰਿਜ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਯੰਗ ਲੇਡੀਜ਼" ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, 1900 ਵਿੱਚ, ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੈਡਕਲਿਫ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਊਥ ਹਾਊਸ ਦੇ ਬ੍ਰਿਗਜ਼ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ, ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੈਂਡਰਡ ਓਇਲ ਦੇ ਮਗਨੈਟ ਹੈਨਰੀ ਹਟਲਨ ਰੋਜਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਐਬੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਖਰਚਾ ਲਿਆ ਸੀ।
1904 ਵਿੱਚ, 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚਵਿੱਚਕੈਲਰ ਰੈਡਕਲਿਫ ਤੋਂ ਫੀ ਬੀਟਾ ਕਾਪਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਆਰਟਸ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਨ੍ਹੇ-ਬੋਲੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਬਣੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਵਿਲਹੈਲਮ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
1886 ਦੀ ਹੈਲਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਚਾਰਲਜ਼ ਡਿਕਨਜ਼ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਅਮੈਰੀਕਨ ਨੋਟਸ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੀ ਔਰਤ, ਲੌਰਾ ਬ੍ਰਿਜਮੈਨ, ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਉਸਨੇ ਹੈਲਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀਅਨ ਚੀਸ਼ੋਮ ਨਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਚੀਸ਼ੋਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਲੈਕਜ਼ਾਂਦਰ ਗਰਾਹਮ ਬੈਲ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬੈਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਕਿਨਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਬਲਾਈਂਡ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਿੱਥੇ ਲੌਰਾ ਬ੍ਰਿਜਮੈਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਮਾਈਕਲ ਅਨਾਗਨੋਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਐਨੀ ਸੂਲੀਵੈਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਲਗਭਗ ਅੰਨ੍ਹੀ ਸੀ।
ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ, ਕੈਲਰ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ ਸਪੀਚਾਂ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ "ਸੁਣਨਾ" ਸਿੱਖਿਆ - ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ ਬ੍ਰੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਜ਼ੋਲੇਨਰ ਕੁਆਰਟੇਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਗੂੰਜਦਾ ਟੈਬਲੇਟ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੈਲਨ ਐਡਮਜ਼ ਕੈਲਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ।
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਬਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।
ਹੈਲਨ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਐਨੀ ਸੂਲੀਵੈਨ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਦ ਮਿਰੇਕਲ ਵਰਕਰ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ 27 ਜੂਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਨ ਸੂਲੀਵਾਨ ਕੈਲਰ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਰਹੀ।
ਉਹ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹੇ-ਬੋਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸੈਕਟਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਕੈਲਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਈ।
ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੈਲਨ ਦੇਖ ਅਤੇ ਸੁਣ ਸਕਦੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ 19 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਸੋਈਏ ਦੀ 6 ਸਾਲਾ ਲੜਕੀ, ਮਾਰਥਾ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸੀ।
ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਘਰ ਆਈਵੀ ਗਰੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਕੈਲਰ, ਸੁਲੀਵਾਨ ਅਤੇ ਮੈਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫੌਰੈਸਟ ਹਿਲਜ਼, ਕੁਈਨਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਅਮੇਰਿਕਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਬਲਾਇੰਡ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਘਰ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ।
ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਰੈਕੇਟ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1986 ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਖੇਡਦੀ ਸੀ।
ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਬਸ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਰਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਊਰਜਾ ਸੀ।
ਇਹ ਕੇਵਲ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਕੈਡਮੀ 'ਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਮੈਨੂੰ ਕਲੱਬ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ 'ਚ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਸੀ।
" 1986 ਵਿੱਚ, ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ "ਕੋਆਰਕਟਿਡ ਸਪਾਰਟਕ" ਟੈਨਿਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਚ ਲਾਰਿਸਾ ਪ੍ਰੀਓਬਰਜ਼ਨੇਸਕਾਇਆ ਸੀ।
1989 ਵਿੱਚ, ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ ਜੂਨੀਅਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੁਆਰਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦਾ ਟੈਨਿਸ ਸਕਾਊਟਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਿਕ ਬੋਲੇਟੀਅਰ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਨਿਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਬ੍ਰੈਡੇਨਟਨ ਗਈ।
ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਨੀਏਟਡ ਡਿਸਕ ਵੀ ਸੀ।
ਉਹ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਮਿਆਮੀ ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੇ ਫੁੱਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਮ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ ਏਸਿਸ ਲਈ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਸੀ।
ਉਹ ਜਿਲਿਅਨ ਮਾਈਕਲਜ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਕੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ "ਦਿ ਬਿਗੈਸਟ ਹਾਰਨ" ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 12 ਲਈ ਨਵੀਂ ਟ੍ਰੇਨਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸੀਜ਼ਨ 13 ਲਈ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤੀ।
ਆਪਣੇ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ "ਪੰਜ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਅੰਬੈਸਡਰ" ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤ "ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਜਿਹੜਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸਰਗੇਈ ਕੋਰਨੀਕੋਵ , ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਨ, ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ।
ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਐਲਨ, ਇੱਕ ਯੂਥ ਗੋਲਫ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2013 ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦਿ ਸ਼ਾਰਟ ਗੇਮ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਡਬਲਜ਼ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਨੰਬਰ 1 ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।
ਐਨਾ ਸਰਜੇਏਵਨਾ ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੇਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਾਮਚੀਨ ਟੈਨਿਸ ਖਿਲਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰਨੀਕੋਵਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਸਰਚ ਇੰਜਨ ਗੂਗਲ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਖੇਡਣ ਢੰਗ ਡਬਲਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 'ਤੇ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਪਾਮ ਸ਼੍ਰੀਵਰ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਫਲੇਮਿੰਗ ਵਰਗੇ ਡਬਲਜ਼ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਗੇਈ ਕੋਰਨੀਕੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਜਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਵੱਛ, ਸਰੀਰਕ ਜੀਵਨ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਐਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਇਆ ਵੰਤੀ ਸੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਸਨ ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਗੌਹਰ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਭੁੱਲ ਭੁਲਾਈਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਮੋੜ ਘੇੜ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ, ਸਰਹੱਦੀ ਛੋਟੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੀਵਾਰਾਂ ਆਦਿ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਤੇ ਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਵਾਬ ਸੈਫੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਫਾਬਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸੈਫੂਦੀਨ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਤੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਰਹੇ।
ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੈਫੂਦੀਨ ਦੀ ਅਣਬਣ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ ਵੀ ਝੱਲਣੀ ਪਈ, ਪਰ ਫੇਰ ਉਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸੈਫੂਦੀਨ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਜਾਗੀਰ ਸੈਫਾਬਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਇੱਥੇ ਸੈਫੂਦੀਨ ਨੇ 1688 ਈ. ਵਿਚ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵਰਗੀ ਕੋਠੀ ਉਸਾਰੀ ਤੇ ਨਾਲ ਮਸਜਿਦ ਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਆਸਿਰਿ ਆਲਮਗੀਰੀ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਘਰ ਸਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਇੱਕ ਕੋਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਨ।
ਇੱਥੇ ਨਵਾਬ ਸੈਫੂਦੀਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਜ਼ਾਰੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਤਰਵਿਆਂ ਤੱਕ ਨਵਾਬ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਘੜਾਮ ਦੇ ਪੀਰ ਭੀਖਮ ਸਾਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਨਵਾਬ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਮਕਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਇਸ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਸੈਫੂਦੀਨ ਕੋਲ ਹੀ ਠਹਿਰਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੈਫੂਦੀਨ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਸੈਫੂਦੀਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਭੇਡ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਨਾ ਖਾਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕਰਨ ਦਾ ਬਚਨ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੰਗਰ ਲਈ ਭਾਂਡੇ, ਤੰਬੂ, ਭਾਰ ਬਰਦਾਰੀ ਲਈ ਸੂਤਰ ਦਿੱਤੇ, ਵੱਡਾ ਉਮਦਾ ਘੋੜਾ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਰਥ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪੰਡਤਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਕੜਾਏਗਾ ਉਸ ਨੂੰ 1000 ਰੁਪਏ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।
ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਦਿਲੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਸੈਫੂਦੀਨ ਦੇ ਕੋਲ ਫੇਰ 3 ਮਹੀਨੇ 9 ਦਿਨ ਠਹਿਰੇ।
ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰੇ।
ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੱਠਵਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਤੇ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਸੈਫਾਬਾਦ ਕਿਲ੍ਹਾ ਨੁਮਾ ਕੋਠੀ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ, ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਸ ਜਾਗੀਰ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਗੁੱਲ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਸੈਫੂਦੀਨ ਦੀ ਔਲਾਦ ਸੌਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਰਸੂਲਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਜਾਗੀਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਿੰਡ ਨਵਾਬ ਦੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਸਨ।
ਪਟਿਆਲਾ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਸਬਾ ਸਨੌਰ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਕਿੱਲੇਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਘੜਾਮ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਪੱਛਮ ਵਲ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਸੈਫਾਬਾਦ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੈਫਾਬਾਦ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਣੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚ ਬਣਿਆ, ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਸੈਫੂਦੀਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਦੂਜਾ ਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿਚ ਕਰੀਬ 8 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੇ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਇਆ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜੋ ਅੰਦਰਲੀ ਫ਼ਸੀਲ ਹੈ ਉਹ ਕਰੀਬ 60 ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਜਿਹੀ ਦੀਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਪਾਸਾ ਸੈਫੂਦੀਨ ਵੇਲੇ ਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੀਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੌੜੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ, ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਬਰਾਂਡੇ ਡਾਟਦਾਰ ਬਣੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੋਲ ਖੂਹ ਤੋਂ ਹਰੇਕ ਕਮਰੇ ਤੇ ਦੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲੇ 14 ਉੱਚੇ ਬੁਰਜ ਉਸਾਰੇ ਗਏ, ਬੰਦੂਕਾਂ ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਫਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਘੋਰੇ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਜੋ ਡਾਟਾਂ ਮਘੋਰਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰੀਏ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਰਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹਨ, ਦਰਬਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਦੋ ਪੌੜੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਦੋ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਵੇਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਧੀਨ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਏ ਬਾਰੂਦੀ ਜ਼ਖੀਰੇ ਦੇ ਫੱਟ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ੌਜ ਦੇ 300 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਹਮਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਅਬਦੁਲ ਅਹਿਦ ਖਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਤੇ ਵੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।
ਫਰਵਰੀ 1781 ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ 6 ਸਾਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੈਠਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਗ਼ਾਵਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, 1790 ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਣਾ ਖ਼ਾਨ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੇ ਅਲੀ ਬਹਾਦਰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਨਾਨੂੰ ਮਲ ਦੀ ਅੰਦਰਗਤੀ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਭੁਗਤ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਆ ਬੀਬੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਜ ਵੱਜ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਦੀਵਾਨ ਨਨੂੰ ਮਲ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਨਾਲ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬੀਬੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਮਰਹੱਟਾ ਹਾਕਮ ਸਿੰਧੀਆ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਜਾ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾਇਆ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਅਸਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰਲੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਨੂੰ ਰਾਜਪੁਰਾ ਸੜਕ ਵੱਲ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਲਾਂਘਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਹੁਣ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਕਮਾਂਡੋ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਅੰਦਰ ਬਣਿਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੂਹ ਵੀ ਕੂੜਾ ਕਬਾੜ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਮਰੇ ਢਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਹੈ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਾਈ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਨਜਾਇਜ਼ ਕਬਜ਼ੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੀਜਾ ਕੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿੰਦੀ ਖਾਈ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡਾ. ਸੁਖਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਕਮਾਡੋਂ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਹਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੇਖਣ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪ ਥਾਂ ਬਣ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਚ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰ ਕੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਣਮੁਲੀ ਹੈ ਇਥੇ ਵੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਸੰਵਾਰ ਕੇ ਟਿਕਟ ਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨਹਿਰੂ ਪਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਖਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੁੱਲ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਰਤੀਫ਼ਿਸ਼ਲ ਲਗਾਏ ਗਏ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ਰਸ਼ਾਂ, ਸਦਾਬਹਾਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਵਾਲੇ ਲਾਅਨ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅਬੋਹਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਮਿਲੇਗੀ
2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਕਲੱਬ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਰਿਵਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਲੂਈਸ ਸੁਆਰੇਜ਼ ਅਤੇ ਲਿਓਨਲ ਮੈਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਾਗੇ ਗੋਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਨੇ ਰਿਵਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ 3-0 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਇਕੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਲੱਬ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਜੇਤੂ ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਕਲੱਬ ਟੀਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਨੇ ਕੋਈ ਮੈਚ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਵੀ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਏ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਨਾਮ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਦੇ ਲੂਈਸ ਸੁਆਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਵੀ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਲਿਓਨਲ ਮੈਸੀ ਅਤੇ ਆਂਦਰੇ ਈਨੀਐਸਟਾ ਰਹੇ।
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੀ ਖੇਡ ਵਿਖਾਉਣ ਦਾ ਐਵਾਰਡ ਭਾਵ 'ਫ਼ੇਅਰਪਲੇਅ ਐਵਾਰਡ' ਵੀ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਕੋਚ ਲੂਈਸ ਐਨਰੀਕੇ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਮੰਤਰ-ਮੁਗਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤਵਰ ਟੀਮ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਲਿਓਨਲ ਮੈਸੀ, ਲੂਈਸ ਸੁਆਰੇਜ਼, ਨੇਅਮਾਰ, ਆਂਦਰੇ ਈਨੀਐਸਟਾ ਵਰਗੇ ਜਬਰਦਸਤ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ।
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਫ਼ਾ ਕਲੱਬ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸੇ ਸਾਲ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਨੇ ਜੁਵੈਂਟਸ ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਯੂਏਫਾ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਇਸੇ ਸਾਲ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਰਿਆਲ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਕੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਵੱਕਾਰੀ ਘਰੇਲੂ ਲੀਗ 'ਲਾ-ਲੀਗਾ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਘਰੇਲੂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 'ਕੋਪਾ ਡੇਲ ਰੇਅ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਇਸੇ ਸਾਲ ਹੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਕਲੱਬ ਨੇ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਪੇਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਸਪੇਨ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਲੀਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਚਰਖੇ ਦੀ ਘੁੱਕ, ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ, ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੋਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਸੁਰ ਤਾਲ ਦੇ ਲੇਬਲ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ. ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਹੋਏ. ਉਸਦਾ ਗਾਣਾ ਢੋਲ ਜਗੀਰੋ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਘੱਟ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਸੂਫੀ ਨੰਬਰ ਅਜ ਹੋਨਾ ਦੀਦਾਰ ਮਾਹੀ ਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ, ਮੇਲਾ ਮੀਆਂ ਦਾ , ਅਜ ਹੈ ਜਾਗ੍ਰਤਾ, ਮੇਰੀ ਮਾਈਆ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਾਓ।
ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਿਕੋਣੀ ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਈ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਮਹਾਦੇਵਨ ਨੇ ਦੇਵੀ ਤਲਾਬ ਮੰਦਰ, ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਸੁਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲੀਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਫਿਲਮ "ਹੇਏ ਬੇਬੀ" ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ "ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ" ਨਾਲ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੰਗਲ ਸਨ, ਟਸ਼ਨ ਮੇਂ ਫਿਲਮ ਟਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਫਿਲਮ 'ਦੋਸਤਾਨਾ' ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਆਹੂੰ ਆਹੂੰ ਪਿਆਰ ਆਜ ਕਲ ਵਿੱਚ।