polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
18 ਜਨਵਰੀ, 2012 ਨੂੰ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੇ ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਜ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ - ਸਟਾਪ ਆਨ ਲਾਈਨ ਪਾਈਰੇਸੀ ਐਕਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਕਟ ਆਈਪੀ ਐਕਟ - ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕ ਆਉਟ ਕੀਤਾ।
162 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਲੈਕਆਉਟ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਸਲ ਪੰਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2003 ਵਿੱਚ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਂਡਰੀਆ ਸੀਫਫੋਲੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਵਿੱਕੀ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਤਕ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਰਗੇ "ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਤਬਾਹੀ" ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ "ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਨਿਰਮਾਣ" ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਰਧ-ਰਸਮੀ ਝਗੜੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੰਪਾਦਕ ਉਚਿਤ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਫੋਰਮਾਂ ਤੇ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਰਾਏ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਕੇ, "ਟਿੱਪਣੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਚੰਦਰਮਾ ਲੈਂਡਰ, ਬੇਰੇਸ਼ੀਟ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਇਆ, ਪਤਲੇ ਨਿਕਲ ਪਲੇਟਾਂ ਤੇ ਉੱਕਰੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ; ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਲੇਟਾਂ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਰਾਜਕਤਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਮਹੂਰੀ ਅਤੇ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੇਖ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਪਾਦਕ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਲੇਖ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਮੁਤਾਬਿਕ।
ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ; ਭੰਨਤੋੜ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਮੱਧਮਾਨ ਸਮਾਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਹੈ।
ਲਵਲੈਂਡ ਅਤੇ ਰੀਗਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇਕ ਲੰਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ "ਸਖਤ ਇਕੱਠੇ" ਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ.ਸ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਧੇਰੇ ਸਖਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ 16 ਜੀਬੀ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਡੀਐਨਏ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2016 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੀ।
ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪਦਾਰਥਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਨ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਰਪੇਸ਼ ਆਉਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਕਾਲੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਾਸ਼ਿਕ੍ਰਤਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਨ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਸ਼ਤਾਖਰ ਹੈ।
ਕਨੈਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਸਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਚਰਾਵੀ" ," ਜੁਰਮ ਦੇ ਪਾਤਰ" , "ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ" , "ਕੋਨ ਪ੍ਰਤਿਕੋਨ" , "ਸ਼ੈਲੀ ਪੁਸਤਕ " , ਅਤੇ" ਜਿੱਥੇ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨਹੀਂ" , ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਨੈਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਲਿਖੇ ਗਏ।
ਇਸ ਮੁੱਢਲੀ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਮੱਧਮ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਨੇ ਠੀਕ ਤਲਾਸ਼ਿਆ ਹੈ: 'ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਅੰਗ ਸੰਗ ਬਣ ਸਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਮੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਧਨਾਢ ਸਨ।
ਮੁੱਢਲੀ ਪਰਵਾਸੀ ਕਹਾਣੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ 'ਚ ਲਿਖਣੀ ਆਰੰਭ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਭਰਵੇਂ ਧੁਰ ਉਦਰੇਵੇਂ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਲਾਇਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਕੇ ਵਤਨ ਮੁੜਨ ਦੀ ਭ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਲਾਇਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਸੱਵਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਗਿੱਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਬੰਨ ਸ਼ੁੱਭ' ਵਿੱਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਤਰਵਿੰਦਰ ਦਾ ਤਨਾਅ ਸ਼ੱਕ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੀ ਹੈ।
ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੰਪਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਣਾਅ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਥਾ -ਜੁਗਤਾਂ ਜੋ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੂੰ ਅਜਨਬੀ ਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਥੀਮ ਦੀ ਚੋਣ, ਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਮੋਟਿਫ਼, ਸਥਿਤੀ ਉਤੇਜਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਤਨਾਉ, ਗੋਂਦ, ਵਿਗੋਪਨ,ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਿਧਾਂਤ, ਕਥਾ ਕਲਾ ਤੋਂ ਕਥਾ ਸਥਾਨ ਰਾਹੀਂ ਜਿਸ ਵੰਨ -ਸੁਵੰਨਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
"ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਜੁਗਤਾਂ ਜੋ ਅਚੇਤ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੂੜੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੂੜੀਆਤਮਕ ਵਿਧੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੇਧਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਥਾ ਜੁਗਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੇਧ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀਆਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਜੁਗਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀ।
"ਲਾਲ" ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
'ਲਾਲ' ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ "ਪੰਜਾਬੀ ਆਈਕੋਨ " ਦੇ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ "ਲਾਲ" ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ, ਸੂਫ਼ੀ ਗਾਇਕ ਰੱਬੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ, ਐਮ.ਡੀ.ਐਚ ਦੇ ਮਹਾਸ਼ਾ ਧਰਮ ਪਾਲ ਗੁਲਾਟੀ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਐਕਟਰ ਤੇ ਅਕਟਰੈਸਾਂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਿਰ ਸਨ।
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਡਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ।
ਲਾਲ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ 9 ਪਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀਨ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਸਾਲ "ਇੰਡੀਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਇਨ ਯੂਰਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ " ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਜੀਤ ਦਾ ਸਟਾਫ ਰਿਪੋਰਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਮਹਿਕ ਨਾਮ ਦੀ ਪੰਦਰਾਂ ਰੋਜ਼ਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰ "ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ" ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ,ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੇਂਸੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1984 ਵਿਚ ਖੰਨਾਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੇਂਸੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਕੇ ਜਨਸੱਤਾ ਹਿੰਦੀ,ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ,ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਯੂ.ਐਨ.ਆਈ.ਨਿਊਜ਼ ਏਜੇਂਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਿਆਮ ਖੋਸਲਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਸ਼ੋਕ ਸਿੰਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਜਰਨਾਲਿਸਟਸ ਬਣਾਈ।
ਲਾਲ,ਖੋਸਲਾ ਅਤੇ ਸਿੰਘੀ ਦੀ ਤਿੱਕੜੀ ਨੇ 2 ਵਾਰ ਦੀ 2 ਸਾਲਾ ਕੌਮੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਵਾਈ।
ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਖੰਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋਈ ਕੌਮੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪੁੱਜੇ, ਸਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਿਰ ਸੀ।
ਲਾਲ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਇੰਡੋ-ਪਾਕ ਪੰਜਾਬੀ ਜਰਨਾਲਿਸਟਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ।
ਕਾਲਮ 'ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸਪਤਾਹਿਕ ਸਮੀਖਿਆ' ਕਰੀਬ 5 ਸਾਲ ਹਰ ਹਫਤੇ ਛਪਿਆ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਜੀਤ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ,
"ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਫੋਲਦਾ ਨਿਰਪੱਖ ਤੇ ਨਿੱਡਰ ਕਾਲਮ " ਸਰਗੋਸ਼ੀਆਂ" ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਜੀਤ ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਸਮਾਚਾਰ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਛਪ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਾਲਮ ਦਾ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਛਪਣਾ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ , ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਦੇ ਟੁੱਟੇ।
ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਕਈਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾਲ 1801 ਵਿੱਚ, ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਪਿਟਲ ਸੇਂਟ – ਲੂਇਸ ਵਿੱਚ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਨ ਸਕੂਲ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਦਕਿ ਇਸਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਐਟਲੈਸਿਸ ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਈ
ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ, ਨਾਖ਼ੁਨ, ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜਿਸਟ ਚਮੜੀ ਦੀ ਕੁਝ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਬਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਖ਼ੁਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬੜੇ ਵਿਆਪਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਪੋਸਟ ਰੈਸੀਡੈਂਸੀ ਫ਼ੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਸੀ ਜੋਕਿ ਈਮੀਯੂਨੋਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ, ਫ਼ੋਟੋਥੈਰੇਪੀ, ਲੇਸਰ ਮੇਡੀਸਨ, ਮੋਹ ਮਾਈਕਰੋਗ੍ਰਰੇਫਿਕ ਸਰਜਰੀ, ਕੋਸਮੇਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਜਾ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਪੇਥੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਛ ਸਾਲਾ ਵਿੱਚ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਰੇਜੀਡੇਨਸੀ ਅਹੁਦੇ ਵਾਸਤੇ ਸਭ ਤੋ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ , ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀਸਟ ਵਾਸਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਓਫ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਬੋਰਡ ਓਫ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਜਾ ਅਮਰੀਕੀ ਅੋਸਥੋਪੇਟਿਕ ਬੋਰਡ ਆਫ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਤੋ ਬੋਰਡ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀਸਟ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦਾ ਹੇ ਤੇ ਫਿਰ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਸਬ- ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਡੀਕਲ, ਟਰਾਂਸੀਸ਼ਨਲ, ਜਾਂ ਸਰਜੀਕਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਰੈਸੀਡੈਂਸੀ ਸੀ
ਸਾਲ 1819 ਵਿੱਚ ਤਸਦੀਕ ਹੋਇਆ ਸ਼ਬਦ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਗਰੀਕ ਸ਼ਬਦ , ਜੋਕਿ ਮਤਲਬ “ਚਮੜੀ” ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ
ਇੱਕ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ., ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ ਏਚ ਜਾ ਏਮ ਬੀ, ਬੀ ਚਿਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਜਾਣਾ
ਨੂਡਲਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਤੱਥ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ।
ਨੂਡਲਸ ਜੋ ਅਕਸਰ ਕਣਕ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਦਾ ਜਰੂਰੀ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ।
ਸਾਂਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੂਡਲਸ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਜੋ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਖੁੱਲੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸਦਾ ਸਰੋਤ ਸਾਨੂੰ ਸਾਂਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ-ਵਿਦਵਾਨ ਹਾਂਗ ਚਾਓਂਗ ਦੀ ਪੁਸਤਕ "ਅ ਡਿਲਾਇਟਫੁਲ ਮਿਕਸਡ ਡਿਸਕਸ਼ਨ ਆਨ ਵੈਰੀਅਸ ਸਕੌਲਰਲੀ ਟੌਪਿਕਸ" ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਿਆਂ ਨੂੰ "ਬਿੰਗ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਢੰਗ ਪੱਖੋਂ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
2002 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੀਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿੱਜਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੱਜਾ ਪੁਰਾਤਤਵ ਸਥਲ ਵਿਖੇ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਲੱਭਿਆ -. ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨੂਡਲਸ ਸਨ।
ਇਹ ਨੂਡਲਸ ਲਗਭਗ 4000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂਡਲਸ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
2004 ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੂਡਲਸ ਫੋਕਸਤੇਲ ਮਿੱਲਟ ਅਤੇ ਬਰੂਮਕੋਰਨ ਮਿੱਲਟ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਚੀਨੀ ਨੂਡਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿਓਂਕੀ ਇਹ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਮੀਆਂ (ਸਰਲੀਕ੍ਰਿਤ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦ: ; ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦ: ; ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, "ਮੀਨ" ਜਾਂ "ਮੇਨ") ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਨੂਡਲਸ ਜੋ ਕਣਕ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ ਜਦਕਿ ਫੇਨ ਜਾਂ "ਫਨ" ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਨੂਡਲਸ ਜੋ ਚਾਵਲ ਦੇ ਆਟੇ ਜਾਂ ਮੰਗ ਬੀਨ ਸਟਾਰਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਟਾਰਚ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ।
ਨੂਡਲ ਦੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦ ਨਾਮ ਮੰਦਾਰਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖੇਤਰ ਗੁਆਨਡਾਂਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਤੋਨੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਈਵਾਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਥੇ ਚੀਨੀ ਪਰਵਾਸੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹ ਹੁੱਕੇਨ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨੂਡਲਸ ਚੀਨੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਨੂਡਲਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਚੀਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਅੰਦਾਜ ਵਾਲੇ ਨੂਡਲਸ ਹੁਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਵੀਅਤਨਾਮ, ਫਿਲੀਪੀਨਸ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਰੇਕ ਸ਼ੈੱਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਕਸ ਸੰਖਿਆ ਫੀਲਡ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੈੱਲ 2 ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਸ਼ੈੱਲ ਅੱਠ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੀਜਾ ਸ਼ੈੱਲ ਅਠਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ।
ਕਿਉਂਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਨਿਉਕਲੀਅਸ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕ ਤੌਰ ਤੇ ਖਿੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਇ ਕਿਸੇ ਐਟਮ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ੈੱਲ ਹੀ ਘੇਰਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਜਿਅਦਾਤਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੈੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਦੇਖੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਕਨਫੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਕੋਈ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਕਣ ਜੋ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਯਾਨਿ ਕਿ, ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ ਕੁੱਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਨਿਰੰਤਰ ਕੀਮਤਾਂ ਹੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਊਰਜਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਐਟਮਾਂ, ਆਇਔਨਾਂ, ਜਾਂ ਮੌਲੀਕਿਊਲਾਂ ਦੇ ਐਨਰਜੀ ਲੈਵਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕ ਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਊਕਲੀਆਇ ਜਾਂ ਅਣੂਆਂ ਅੰਦਰ ਕੰਪਨ ਜਾਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਲੈਵਲਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਅਨਿਰੰਤਰ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਊਰਜਾ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ਡ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਐਟੌਮਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਸ਼ੈੱਲ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਸਿਪਲ ਐਨਰਜੀ ਲੈਵਲ, ਕਿਸੇ ਐਟਮ ਦੇ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੁਆਲ਼ੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਕਿਸੇ ਔਰਬਿਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਚੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਉਕਲੀਅਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਵਾਲੇ ਸ਼ੈੱਲ ਨੂੰ " ਸ਼ੈੱਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਤੋਂ ਮਗਰੋਂ " ਸ਼ੈੱਲ" ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ " ਸ਼ੈੱਲ" , ਅਤੇ ਇਸੇਤਰਾਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਿਉਕਲੀਅਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਅਤੇ ਦੂਰ ਸ਼ੈੱਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੈੱਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ -ਰੇ ਚਿੰਨ-ਧਾਰਨਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਵਰਣਮਾਲਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ਡ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲ ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵੇਵਲੈਂਥ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਐਟਮ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਸੀਮਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਣ ਲਈ, ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਰੂਪ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵੇਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਵਲੈਂਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਊਰਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਜੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਾਕੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਾਸਤੇ ਤਰੰਗਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ , ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜ਼ੀਰੋ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਡੈੱਨਸਟੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਜੋ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲ ਆਉੰਦੇ ਹਨ, ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਣ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਔਸੀਲੇਟਰ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਟਮ, ਆਇਔਨ, ਜਾਂ ਅਣੂ ਨਿਊਨਤਮ ਸੰਭਵ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਅਧਾਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸਾਇਟਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਜੋ ਅਧਾਰ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਐਕਸਾਇਟਡ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੀ ਊਰਜਾ ਉੱਤੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜਨ੍ਰੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਜਾਂ ਅਣੂ ਤੋਂ ਅਨੰਤ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਐਨਰਜੀ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਸੈੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਆਮ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਬਾਊਂਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੈਗਟਿਵ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਊਰਜਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਨੈਗਟਿਵ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਔਰਬਿਟਲ ਅਵਸਥਾ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲ: ਨਿਊਕਲੀਅਸ+ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਵਾਲ਼ੇ ਐਟਮ/ਆਇਔਨ
ਕੈਮੀਕਲ ਪੀਲਿੰਗ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ – ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਹਿਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਯਨਿਕ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਨੂੰ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਖਰਾਬ ਅਤੇ ਅਣਚਾਹੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਨਿਜ਼ਾਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਨਵੀਂ ਚਮੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਲਾਇਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਝੂਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪੀਲ ਬਿਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਪ੍ਬੰਧਕ ਅਤੇ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਿਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਮੀਕਲ ਪੀਲ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ, ਐਸਥੈਟੀਸ਼ਿਅਨ ਤੋਂ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਨ ਤੋਂ, ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਅਤੇ ਮੈਕਸਿਲੋਫੈਸ਼ਿਅਲ ਸਰਜਨ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਓਰਟੋਲੈਰਿਣਗੋਲੋਜਿਸਟ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈ ਲੈਣ।
ਅਲਫ਼ਾ ਹਾਈਡਰੋਕਸੀ ਐਸਿਡ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਬੋਜ਼ਾਇਲਿਕ ਐਸਿਡ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲਾਇਕੋਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਜੋਕਿ ਗੰਨੇ ਦੀ ਰੱਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਘਟਕ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ, ਜੋਕਿ ਖੱਟੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਦੇ ਰੱਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਫ਼ਾ ਹਾਈਡਰੋਕਸੀ ਐਸਿਡਾਂ ਨੂੰ ਫੇਸ਼ਿਅਲ ਵਾਸ਼ ਜਾਂ ਕਰੀਮ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਾੜ੍ਹੇਪਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਹਿਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੱਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਸਿਡ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ – ਸਿਟ੍ਰੀਕ ਐਸਿਡ, ਗਲਾਇਕੋਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ, ਮੈਲਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਟਾਰਟੇਰਿਕ ਐਸਿਡ।
ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਇਡਰੌਕਸੀ ਐਸਿਡ ਹੌਂਦ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਐਚਏ ਪੀਲ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਤੇ ਖੁਰਦਰਾਪਨ, ਲਾਲੀ, ਹੱਲਕੀ ਜਿਹੀ ਜਲਣ ਅਤੇ ਰੁਖਾਪਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਨਰਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ [ੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੋਆਇੰਟ-ਸੈੱਟ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁਢਲੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਹੈ ।
ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਹੋਮੋਲੌਜੀ ਅਤਵੇ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅਲਜਬਰਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀ ਫੀਲਡ ਹੈ।
ਇਹ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰਲ ਕੇ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਦੀ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਥਿਊਰੀ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਲੋ-ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਜਾਂ ਚਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਯਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਿਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਟੌਪੌਲੀਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਤੱਕ ਦੇ ਮੈਪ ਜਾਂ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਖੁੱਲੇ ਸੈੱਟ ਦੀ ਉਲਟੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਖੁੱਲੀ ਹੋਵੇ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਤੱਕ ਮੈਪ ਕਰਦਾ ਹੈ , ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਰੰਤਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਇੱਕ-ਤੋਂ-ਇੱਕ ਅਤੇ ਔਨਟੂ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਉਲਟਾ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਡੋਮੇਨ ਨੂੰ ਰੇਂਜ ਪ੍ਰਤਿ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕੋਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਊਬ ਅਤੇ ਸਫੀਅਰ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਫੀ ਕੱਪ ਅਤੇ ਛੱਲੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਕੇਕ।
ਸ਼ਬਦ ਟੌਪੌਲੌਜੀ 1847 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਜੋਹੱਨ ਬੈਂਡਿਕਟ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਵਰਸਟਡੀਨ ਜ਼ੁਰ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛਾਪੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦਾ ਰਿਹਾ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1883 ਵਿੱਚ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੇ ਮ੍ਰਤਿਯੂਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਰਨਲ ਨੇਚੁਰ ਵਿੱਚ “ਸਧਾਰਨ ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਤੋਂ ਗੁਣਾਤਮਕ ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ” ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਰਸਾਲੇ ਸਪੈਕਟੇਟਰ ਵਿੱਚ 1905 ਵਿੱਚ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੈਸ਼ਕ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਰਤੋ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀ ਅਜੋਕੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਮਾਡਰਨ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਜੋਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਦ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੌਰਜ ਕੈਨਟੋਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸੈੱਟ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਕੈਨਟੋਰ ਨੇ ਫੋਰੀਅਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੂ ਸੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ।
ਬਿੰਦੂ-ਸੈੱਟ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੇ ਸੰਕਲਪ ਕੰਟੀਨਿਊਟੀ , ਕਮਪੈਕਟਨੈੱਸ , ਅਤੇ ਕਨੈਕਟਡਨੈੱਸ ਹਨ।
ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਿਰੰਤਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੇੜੇ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੰਪੈਕਟ ਸੈੱਟ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮਰਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਸੀਮਤ ਸੈੱਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਨੈਕਟਡ ਸੈੱਟ ਉਹ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜੋ ਦੂਰ ਹੋਣ।
ਸ਼ਬਦਾਂ “ਨੇੜੇ, ਮਨਮਰਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ, ਅਤੇ ਦੂਰ” ਨੂੰ ਖੁੱਲੇ ਸੈੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਖੁੱਲੇ ਸੈੱਟਾਂ ਦੀ ਪਰਿਣਾਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਿਰੰਤਰ ਫੰਕਸ਼ਨ, ਕਮਪੈਕਟ ਸੈੱਟ, ਅਤੇ ਕਨੈਕਟਡ ਸੈੱਟ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਸੈੱਟ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਪੇਸ, ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ , ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਫੌਰਮੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ, ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਿਸਨੇ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀਆ ਸਾਇਟਸ ਅਤੇ ਐਨਾਲਾਇਸਿਸ ਸਾਇਟਸ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਲੀਓਨਹਾਰਡ ਇਲੁਰ ਦੀ ਕੋਨਿਗਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪੌਲੀਹੀਡ੍ਰਨ ਫਾਰਮੂਲਾ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਥਿਊਰਮਾਂ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ “ਟੌਪੌਲੌਜੀ” 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜੌਹਾੱਨ ਬੈਨੇਡਿਕਟ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਤੱਕ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਸਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਦੋ ਅੱਖਰ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਬਿੰਦੂ ਚੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹਟਾਉਣਾ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਲਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਚਾਰ ਪੀਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਬਿੰਦੂ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪੀਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਜਰਾ ਕਠਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਤਰਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਅਲਜਬਰਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂਕਿ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸਾਂ ਵਿਵਿਧ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਨਾਮਕ ਸਪੇਸਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ -ਅਯਾਮੀ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਦਾ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਇੱਕ ਗਵਾਂਢ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ -ਅਯਾਮੀ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਪ੍ਰਤਿ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੇਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੱਕਰ, ਪਰ ਅੱਠ ਅੰਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਅਯਾਮੀ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਲੇਇਨ ਬੋਤਲ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਿਵ ਪਲੇਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਇੱਕ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਅਭਿਆਸ ਅੰਗਰੇਜੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਸਮਾਨਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਰੱਫ ਸਬੰਧ ਹੈ; ਕੋਈ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਸਮਾਨਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕਈ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਸਮਾਨਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਰਲ ਮਾਮਲਾ ਇੱਥੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਅੱਖਰ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਸੁਰਾਖ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪੀਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ, ਲੀਓਨਹਾਰਡ ਇਲੁਰ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਕੋਨਿਗਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਕਸਬੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ ਜੋ ਇਸਦੇ ਸੱਤ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਹੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਪੁਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਆਪਸੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ।
ਸਗੋਂ ਸੰਪਰਕਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਸੀ: ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਪੁਲ ਕਿਹੜੇ ਦੀਪਾਂ ਜਾਂ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭਿਕ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਨਿਗਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਗ੍ਰਾਫ ਥਿਊਰੀ ਨਾਮਕ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀ ਹੇਅਰੀ ਬਾਲ ਥਿਊਰਮ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਇੱਕ ਕਾਓਲਿੱਕ ਬਣਾਏ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦ ਉੱਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫਲੈਟ ਨਹੀਂ ਵਾਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ”।
ਇਹ ਤੱਥ ਜਿਆਦਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਯਕੀਨ ਦਵਾਉਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਥਿਊਰਮ ਦੇ ਜਿਆਦਾ ਰਸਮੀ ਕਥਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹਿਚਾਣਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਫੀਅਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਲੋਪ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਪਰਸ਼ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਜਿਵੇਂ ਕੋਨਿਗਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜਾ ਸਫੀਅਰ ਦੇ ਅਕਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਗੋਲੇ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਰਾਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜੌਰਜ ਕੈਨਟੋਰ, ਵੀਟੋ ਵੋਲਟੇੱਰਾ, ਸੀਜ਼ਾਰੇ ਅਰਜ਼ੇਲਾ, ਜੈਕਿਓਇਸ ਹਦਾਮਰਡ, ਗਿਊਲੀਓ ਅਸ਼ੋਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਪੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੌਰਿਸ਼ ਫਰੈਚਿਤ ਨੇ 1906 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਪੇਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਆਮ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1914 ਵਿੱਚ, ਫੈਲਿਕਸ ਹੌਜ਼ਡਰੱਫ ਨੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਸ਼ਬਦ ਉਛਾਲਿਆ ਅਤੇ ਹੌਜ਼ਡਰੱਫ ਸਪੇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅੱਜਕੱਲ, ਇੱਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਹੌਜ਼ਡਰੱਫ ਸਪੇਸਾਂ ਦਾ ਜਰਾ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕਰਨ ਹੈ, ਜੋ 1922 ਵਿੱਚ ਕੈਜ਼ੀਮੀਅਰਜ਼ ਕੁਰਾਟੋਵਸਕਿ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਦੋ ਸਪੇਸਾਂ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਸਪੇਸ ਦਾ ਬਗੇਰ ਕੱਟੇ ਜਾਂ ਜੋੜੇ ਦੂਜੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਅਕਾਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਿਕ ਚੁਟਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਟੌਪੌਲਿਜਸਟ ਕਿਸੇ ਕੌਫੀ ਦੇ ਮੱਗ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਛੱਲੇ ਵਰਗੇ ਕੇਕ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਜਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਕ ਲਚਕੀਲੇ ਛੱਲੇ ਵਰਗੇ ਕੇਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਆ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਕੌਫੀ ਦੇ ਕੱਪ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਸੁਰਾਖ ਨੂੰ ਹੈਂਡਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੰਨਬਿੰਨ ਸ਼ਕਲ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰੇਕ ਪੁਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸੰਭਵਤਾ ਕੋਨਿਗਜ਼ਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਪੁਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇਅਰੀ ਬਾਲ ਥਿਊਰਮ ਕਿਸੇ ਗੋਲੇ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਕ ਸਪੇਸ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਖੁੱਲੇ ਸੈੱਟਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੈੱਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗਣਿਤ ਦਾ ਸਪੇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਤੋੜ ਮਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਨੈੱਕਟਡਨੈੱਸ ਅਤੇ ਕੰਪੈਕਟਨੈੱਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਤਮਿਕ ਬੁੱਧੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਧੀਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਨਬਿੰਨ ਅਕਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਰਗ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਹਨ: ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਅਯਾਮੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸਤਹਿ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅੰਦਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ।
ਸ਼ਬਦ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਣਿਤਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੈਰਜਰੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਾਸਤਵਿਕ ਰੇਖਾ, ਕੰਪਲੈਕਸ ਪਲੇਨ, ਅਤੇ ਕੈਨਟੋਰ ਸੈੱਟ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਟੌਪੌਲੀਜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਸੈੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਬਸੈੱਟ ਨੂੰ ਕਲੋਜ਼ਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੂਰਕ ਵੀ ਹੋਣ ।
ਖਾਲੀ ਸੈੱਟ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣਾਂ ਬੰਦ ਅਤੇ ਖੁੱਲੇ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਨੂੰ “ਕੁੱਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੇਠਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਗਣਿਤ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਅਮੂਰਤ ਅਲਜਬਰੇ ਤੋਂ ਸਾਧਨ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਅਜਿਹੇ ਅਲਜਬਰਿਕ ਸਥਿਰਾਂਕ ਲੱਭਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸਾਂ ਨੂੰ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਭਾਵੇਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਸਮਾਨਤਾ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਥਿਰਾਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਗਰੁੱਪ, ਹੋਮੌਲੌਜੀ, ਅਤੇ ਕੋਹੋਮੋਲੌਜੀ ਹਨ।
ਆਮ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸੈੱਟ-ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਰੇਖਗਣਿਤਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਅਤੇ ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੈੱਟ ਉੱਤੇ ਥੋਪੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਣਤਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਤੇ, ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ , ਸੰਪਰਰਕਤਾ , ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਪੇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਅਲਜਬਰਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅਸਾਨ ਸਬੂਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਪ-ਗਰੁੱਪ ਫੇਰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗਰੁੱਪ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੁਢਲੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਸਮਾਨਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਕਠਿਨ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੰਕਲਪ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਮੋਟੌਪੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇਕਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ।
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।