polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਗਰੋਸੈਟ ਐਂਡ ਡਨਲਪ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਹਾਰਡੀ ਬੁਆਏਜ਼" ਨਾਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਲੜੀ ਏਨੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜੀ ਸੀ, ਕਿ ਸਟਰੇਟੇਮੇਅਰ ਨੇ ਨੈਂਸੀ ਡਰਿਊ ਨੂੰ ਹਾਰਡੀਆਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਜਿਆ।
ਸਾਲ 1959 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਮਕਸਦ ਨਸਲੀ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਹਾਰਡੀ ਲੜਕੇ ਬਦਲ ਗਏ, ਉਹ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ "ਬਾਲਗ ਸ਼ਾਸਕ ਜਮਾਤ ਦੇ ਏਜੰਟ" ਬਣ ਗਏ।
" ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੇ ਪੂਰਵ-ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ, ਪਰੰਤੂ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਦਾ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨੈਂਸੀ ਡਰਿਊ ਦੇ ਅਪਡੇਟਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹੇ ਹਨ; ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰ ਸਾਲ ਦਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਲ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਦਾ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਚਬਾਕਸਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਕਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਰਡੀ ਬੋਆਏਜ਼ ਸਰਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ, ਮੁੰਡਪੁਣੇ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨਗੀ, ਇੱਕ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਸਿਧ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਬਦੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲੜੀ, ਅੰਡਰਕਵਰ ਬਰਦਰਜ਼, ਉਸੇ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਵਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਹਸੀ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਰਡੀ ਬੋਆਏਜ਼, ਫ੍ਰੈਂਕ ਅਤੇ ਜੋਅ ਹਾਰਡੀ, ਗਲਪੀ ਪਾਤਰ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਹੱਸਮਈ ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਐਡਵਰਡ ਸਟਰੇਟੇਮੇਅਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬੁੱਕ-ਪੈਕਜਿੰਗ ਫਰਮ ਸਟਰੇਟੇਮੇਅਰ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ; ਕਿਤਾਬਾਂ ਆਪ ਹੀ ਭੂਤ-ਰਚਨਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮੂਹਿਕ ਉਪਨਾਮ ਫ਼ਰੈਂਕਲਿਨ ਡਬਲਯੂ ਡਿਕਸਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਹਾਰਡੀ ਬੋਆਏਜ਼ ਲੜੀ, ਹਾਰਡੀ ਬੋਆਏਜ਼ ਕੇਸਫਾਈਲਾਂ 1987 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਸੂਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਸ਼ੈਰ ਨੇ 1965 ਵਿਚ ਰੌਕ ਲੋਕ-ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੋਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਰ ਦੀ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਜੋੜੀ - ਦੇ ਗਾਣੇ "ਆਈ ਗੋਟ ਯੂ ਬੇਬ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿਚ ਨੰਬਰ ਇਕ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, 1967 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕੇ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਨੁਸਾਰ ਰੌਕ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਜੋੜੀ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਗਾਣੇ, "ਬੈਗ ਬੈਂਗ " ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਏਕਲ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅ ਸੋਨੀ ਐਂਡ ਸ਼ੈਰ ਕਾਮੇਡੀ ਆਵਰ , ਜਿਸ ਨੂੰ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੈਰ ਨਾਲ ਇਕ ਉਘੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣ ਗਈ।
ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਆਂ ਤੇ ਚੱਕਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਟਰੈਜੈਸਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ।
1982 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੈਰ ਨੇ ਕਮ ਬੈਕ ਟੂ ਦ ਫਾਈਵ ਐਂਡ ਡੈਮ, ਜਿਮੀ ਡੀਨ, ਜਿਮੀ ਡੀਨ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਫਿਲਮ ਰੂਪਾਂਤਰ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਿਲਕਵੁੱਡ , ਮਾਸਕ , ਅਤੇ ਮੂਨਸਟ੍ਰੱਕ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ ਕਮਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ।
ਮੂਨਸਟ੍ਰੱਕ ਲਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼ੈਰ , ਹਾਰਟ ਆਫ ਸਟੋਨ , ਅਤੇ ਲਵ ਹਰਟਸ ਦੀਆਂ ਰੌਕ ਮੁਖੀ ਐਲਬਮਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੈਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪੌਪ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਔਰਤ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੀ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕੋਂਤਰਾਲਤੋ ਗਾਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਛੇ ਦਹਾਕੇ-ਲੰਬੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਰੰਗ ਰੰਗੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੈਰ ਨੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ "ਜਿਪਸੀਜ਼, ਟ੍ਰੈਪ ਐਂਡ ਥੀਵਜ਼", "ਹਾਫ਼-ਬ੍ਰੈਡ" ਅਤੇ "ਡਾਰਕ ਲੇਡੀ" ਟੌਪ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਹੋਟ 100 ਦੇ ਚਾਰਟ ਨਾਲ ਏਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਆਰੰਭ ਦੀ ਹਰ ਮਿੱਥ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ: ਆਰੰਭ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਹਕੀਕਤ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਰੰਭ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਿੱਧ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਾਕਤਾਂ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਕ ਮਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਆਰੰਭ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮਿੱਥ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ - ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਮਿਥ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਅਰਥ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ 'ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ' ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਰਵਾਇਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਆਰੰਭ ਦੀ ਮਿੱਥ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖਬੰਦ ਅਕਸਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਮਿੱਥ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਰੰਭ ਦੀ ਮਿੱਥ ਇੱਕ ਮਿਥ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦੀ ਮੂਲ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਰੰਭ ਦੀ ਮਿੱਥ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਮਿਥ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਐਪਰ, ਬਹੁਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਮਿਥ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਝ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਦ "ਮਿੱਥ" ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮੂਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮਿੱਥਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੁੰਦਾਹੈ।
ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਲੇਬਲ "ਮਿੱਥ" ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਵਾਇਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਆਰੰਭ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ,' 'ਦੰਤਕਥਾ' 'ਅਤੇ' ਲੋਕ ਕਥਾ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮਿਥਿਹਾਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ , "ਕਾਰਨ" ਤੋਂ ਮਿਥ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਮਿਥ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਰੀਤ ਰਵਾਜ ਦੇ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੁੜ ਵੰਡ ਰਾਹੀਂ ਭੂਮੀ-ਰਹਿਤ ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਇਹ ਪਦਯਾਤਰਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬੇਜ਼ਮੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਮੱਲ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਕ-ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ 1972 ਤੱਕ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੇ ਗਰਾਮਦਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੁੜ ਵੰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1953 ਅਤੇ 1967 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਭੂਦਾਂ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
1968 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਉਜਰਤ-ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਲਵੇਨਮਾਨੀ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 42 ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜੇ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤੰਜਾਵਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਅਤੇ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੱਕਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਗਾਮਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਇਕ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਰਵੋਦਯ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ।
ਸਰਵੋਦਿਆ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਿਆ।
ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਨਾ-ਫੁਰਮਾਨੀ ਲਈ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ 1930 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
'ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟੇਜ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੇਦਰਾਨਿਆਮ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 2006 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਲੇਟੀਨਮ ਜੁਬਲੀ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਲ ਜਗਨਨਾਥਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।
ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਸੰਕਰਲਿੰਗਮ ਜਗਨਨਾਥਨ , ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ, ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ; ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜੀ ਹੈ।
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2008 ਲਈ ਰਾਈਟ ਲਾਈਵਲੀਹੁੱਡ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੇਗੀ।
ਸਾਈਕੋ 1960 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੌਰਰ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਐਲਫ਼ਰੈਡ ਹਿੱਚਕੌਕ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋਸਫ ਸਟੀਫ਼ਾਨੋ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਐਂਥਨੀ ਪਰਕਿੰਸ, ਜੈਨੇਟ ਲੀ, ਜੌਨ ਗੈਵਿਨ, ਵੇਰਾ ਮਾਈਲਸ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਬਲਸਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1959 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਰੌਬਰਟ ਬਲੋਸ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੈਕਟਰੀ ਮੇਰੀਅਨ ਕ੍ਰੇਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਭੱਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਤੇ ਬਣੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇੱਕ ਬੇਚੈਨ ਜਿਹੇ ਮੈਨੇਜਰ ਨੌਰਮੈਨ ਬੇਟਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਜੈਨੇਟ ਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮੋਟਲ ਵਿਖੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਪਰਕਿੰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਮਾਲਕ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿਮਾਗੀ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਅਕਲਪਿਤ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਨਹਾਉਂਦੇ ਵੇਲੇ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਟੌਇਲਟ ਫ਼ਲੱਸ਼ਿੰਗ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਸਿਰਫ਼ ਹਿਚਕੌਕ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰੈਵਿਊ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਵਿਖੇ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਅਰਥ ਨਿਖੇੜਨਾ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਜੇ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਤਿਅਤ ਔਖਾ ਕਾਰਜ ਜਰੂਰ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾ ਸਭਯ+ ਆਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਸ ਹੈ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਕਲ੍ਚਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾ਼ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁਖ ਦਾ ਹਰੇਕ ਸਮਾਜੀ ਮਨੁਖੀ ਕਰਮ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਵਖੱਰੀ ਸਿਰਜਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁਖ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾ,ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰਾਹੀ ਆਪਣੇ ਅਮਲ ਅਤੇ ਸੋਚ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੀਨ ਨਿਯਮਾ,ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਤੱਤਾ,ਨੇਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਿਧੀਗਤ ਅਤੇ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਅਧਿਐਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਵਜੋ ਬਹਤਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕੀ ਉਨੱਤ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਕਾਢਾਂ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਪਦਾਰਥਕ ਉਤਪਾਦਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨਾ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਅਧਿਕ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਭਾਵ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਨਵੀਨ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਧੀਮੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਘੱਟ ਰਫਤਾਰ ਕਾਰਨ ਉਤਰਨ ਸਥਿਤੀ ਅਰਥਾਤ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛੜੇਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾਂ ਹੈ।
ਜਿਨਾਂ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਕਾਢਾਂ ਤੇ ਉਨਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਨਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਜਨਮ ਦਿਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬ ਕਰ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਥੇ ਇਸਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਪਰਿਣਾਮ ਜਰੂਰ ਹੋਣਗੇ।
ਨਕਲ, ਫੈਸ਼ਨ, ਆਰੋਪਣ, ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਹੋਈ ਫੌਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਪਰ ਇਸਦੇ ਸਮਵਿਥ ਮੂਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੁਖ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਮੱਧਮ ਰਫਤਾਰ ਕਾਰਣ ਉਤਪੰਨ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛੜੇਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ,ਪਰਿਵਾਰ,ਵਿਆਹ-ਪ੍ਰਬੰਧ, ਵਿਹਾਰ ਪੈਟਰਨ, ਵਿਭਿੰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ,ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਚਾਰ ਵਸੀਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਜਿਥੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਯੂਨੀਕ ਰਹਿਤਲ ਸੱਚੀ ਸੁੱਚੀ ਇਨਸਾਨੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਬਿੰਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪੁਸਤਕ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਬਹੁਵੰਨੀ-ਬਹੁਪਾਸਾਰੀ ਸੰਰਚਨਾ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਿਆਰੇ -ਨਿਵੇਕਲੇ ਪਾਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਵਿਲਖਣ ਤਾਸੀਰ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲਾ ਚਿੰਤਨ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਡੀਆਂ ਪੂਰਬਲੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਅੰਤਰਦਿ੍ਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਜਬ ਕਰਦਾ ਵੀ,ਅੰਨੇ ਪੱਛਮਵਾਦ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੋਹਾ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਹੈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਜਤ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਅਤਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਦਾਰਥਕ ਅਧਾਰ ਰਾਹੀ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਘੜ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਸ ਘਾੜਤ ਅਗਲੇਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਰਿੱਤਰ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਿਸਟਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਿਰਜਦਾ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧਯ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੁਖ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਅੰਗ ਵਜੋ ਭੂਗੌਲਿਕ ਖਿੱਤਾ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਂਦ ਭੂਗੌਲਿਕ ਖਿਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਭੂਗੌਲਿਕ ਖਿੱਤਾ ਇਸਦਾ ਚੌਗਿਰਦਾ,ਮੌਸਮ,ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਕਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ,ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿਡਾਉ ਸੱਭਿਆਚਾਰੀਕਰਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਅਮਲਾ ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੂਲ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਪਹਿਲੂ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨਿਖੜਵੇ ਅੰਗਾ ਵਜੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ,ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਤੋਂ ਨਿਕੀ ਇਕਾਈ ਇੱਕ ਕੀਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਂਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਪੈਟਰਨ ਹੈ।
ਕੀਮਤ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ ਇਕੋ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖਰੇ ਅਰਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਆਹਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਪਕਾਉਣ ਨਿਸਚਿਤ ਢੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਦਾਰਥ ਖਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਉਂਤ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਵਹਾਰ ਪੈਟਰਨ ਦਾ ਸਬੰਧਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਕੂਲ ਅੰਤਰ ਨਿਹਤ ਸਾਰ ਕੀਮਤ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਲੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਰਾਵਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਨਾਲੋ ਨਿਖੇੜਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਹਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਚਿੰਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਕਦਮ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੀ ਵੀ।
ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਦਖਲ ਰੋਲ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਯੁਗ ਵਿਚ ਆਦਿਮ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਾਂਗੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮੂਲ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਨੁਖੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਤੱਤਾਂ ਵਜੋਂ ਰੋਲ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਖਿਤੇ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਨੁਖੀ ਜੁਸੇ,ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ, ਨੈਣ ਨਕਸ਼ ਰੰਗ ਆਦਿ ਸਿਰਜਣ ਵਿਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਗੋਰਵ ਹੋਰਨਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਵਿੱਥ ਆਪਣੀਆਂ ਜੀਵਨ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਿੱਤ ਸੰਚਾਰ ਵਸੀਲੇ ਸਿਰਜਣ ਵਿਚ ਹੈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਚਾਰ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪੜਾਂਵਾਂ ਉਤੇ ਆਮ ਵਾਪਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਣਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਜੁਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਸਾਰ ਤੱਤ ਆਰਥਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਰੂਪਾਤਰਣ, ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਇਕਸਾਰ ਸਮਉਚਿਤ ਵਿਕਾਸ,ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸੁਚੇਤ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਰੂਪਾਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਹਤ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਿਸਦੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਅੰਗ ਹਨ ਇਹ ਅੰਡ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਛਾਨਣਯੋਗ ਹੋਂਦ,ਨਿਸਚਿਤ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਸਰੂਪ ਸਿਰਜਣ,ਪਛਾਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਖੇੜੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਡਾ਼ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਗ ਨਿਖੇੜ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਮੁਖ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਰਣ ੳਪਰੰਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇਚਾਰ ਵਰਗਾ ਵਿਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਗਾ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮਾਜ,ਪ੍ਰਰਿਕਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆ ਹੋਰ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗਤੀ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਸਬ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ,ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀਸੀਲ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਵਿਕਾਸਮੂਲਕ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਕਾਸਮੂਲਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵਕ,ਆਂਤਰਿਕ ਡਾਇਲੈਕਟਸ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ,ਜਿਹੜੀ ਸਮਾਨਯ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ-ਪਦਾਰਥਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਹਿਜ ਪਰਿਣਾਮ ਅਨੁਰੂਪ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਵਾਪਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਕਾਈ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਜੁਗਤਾਂ, ਸੰਦ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਲੱਛਣ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿੰਡਾਉ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਿੰਡਾਉ ਦੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਸਾਂਝ, ਨਿਕਟਤਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੇਲ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਸਧਾਰਣ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਹੈ।
ਜਦੋ ਦੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਿਹੜਾ ਅਨੁਕੂਲਣ, ਪਰਤਿਕਰਮ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਹਿਜ ਵੀ ਅਤੇ ਆਰੋਪਤ ਜਾਂ ਦਬਾਉਪੂਰਣ ਦੋਹਾਂ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਅਮਲ ਅਜੋਕੇ ਯੁਗ ਵਿਚ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਪਾਸਾਰਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਢੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਹੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਕੂਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਭਾਵੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਭਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਇਕੋ ਸਮੇ,ਇਕੋ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦੇ।
ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਜਿਤ, ਦਬਾਉਣ ਜਾਂ ਦਮਨ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਸੁਖਾਵਾਂ, ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਜੇਤੂ, ਭਾਰੂ ਅਤੇ ਦਮਿਤ ਸਰੂਪ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਅਧਿਆਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਪੰਜ ਅਧਿਆਇਆ ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਡਾ਼ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੁਖ ਲੱਛਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।
6 ਸਤੰਬਰ, 1901 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਬਫੇਲੋ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੈਨ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 25 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਉਹ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਲੀਓਨ ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਦੀ ਮੌਤ 14 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਗੋਲੀ ਦੇ ਜਖਮਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਗੈਂਗਰੀਨ ਕਾਰਨ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ।
ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੂੰ 1893 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ, ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ।
ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਮਝ ਲੈਣ ਤੇ, ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸਦਾ ਫਰਜ਼ ਸੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ, ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੇ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੂੰ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਠੀਕ ਹੁੰਦਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ 13 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਰੀਨ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਥੀਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬਣਿਆ।
ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਲਈ ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀਕਰੇਟ ਸਰਵਿਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਹ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਸੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਾਰਜ ਬੀ. ਕੋਰਤਲਿਉ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਲੀ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਤਾਈਨਾਨ ਫ਼ਰਸਟ ਸੀਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ।
ਲੀ ਦੋ ਵਾਰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ੇਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਤੰਗ ਆਏ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟਸ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਪਾਈਕ ਲੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਲੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਵੈਡਿੰਗ ਬੈਂਕੁਇਟ, ਪੁਸ਼ਿੰਗ ਹੈਂਡਸ ਅਤੇ ਈਟ ਡਰਿੰਗ ਮੈਨ ਵੂਮਨ, ਨੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਨਕਾਰੀ, ਗੁਪਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਊਚਿੰਗ ਟਾਈਗਰ, ਹਿਡਨ ਡ੍ਰੈਗਨ, ਦ ਆਈਸ ਸਟੌਰਮ, ਹਲਕ ਅਤੇ ਬਰੋਕਬੈਕ ਮਾਊਨਟੇਨ ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੀਖਕਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਉਸਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਲੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਵੈਸਟਚੈਸਟਰ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਲਾਰਚਮਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਜੇਨ ਲਿਨ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਹੈ, ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਕੱਚੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਿਲ ਹੈ, ਪਰ ਲੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਐਂਗ ਲੀ ਓਬੀਐਸ ਇੱਕ ਤਾਈਵਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਜਹਾਂ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ਿਲਮ ਤਾਜ ਮਹਿਲ: ਐਨ ਐਟਰਨਲ ਲਵ ਸਟੋਰੀ ਨਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਬੇਦੀ ਦੇ ਉਲਟ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਹਾਂ ਨੇ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਿਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਔਸਤਨ ਸਫਲ ਰਹੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਜਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਸੁਧੀਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ "ਖੋਇਆ-ਖੋਇਆ ਚਾਂਦ" 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਨੀ ਆਹੂਜਾ ਨਾਲ ਸੀ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਜੋਂ ਅਪਲੌਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਜਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜਹਾਂ ਅੱਗੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਕਾਜੋਲ ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸਮਾਜਿਕ ਨਾਟਕ "ਮਾਈ ਨੇਮ ਇਜ਼ ਖਾਨ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਾਲ 2010 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਖਰੀਦ ਓਵਰ, ਪਿਛਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ 900 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2010 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਿਤਾ ਅਕਬਰ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜ਼ਵੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮਾਂ ਫਲੋਰੈਂਸ ਰਿਜ਼ਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਉਸਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਸੋਨੀਆ ਰਿਜ਼ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਬਾਤੀ ਨਹਿਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਯਹਾਨ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਸਿਕੰਦਰ ਰਿਜ਼ਵੀ ਦੀ ਭੈਣ, ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੀ ਪੋਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜ਼ਵੀ, ਗਾਇਕ ਜਿਲੀ ਹੂਮਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਬੱਟ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।
ਜਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਓ-ਲੈਵਲ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲਿਸਿਊਮ ਸਕੂਲ ਦੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਏ-ਲੈਵਲਜ਼ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਚ-ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਲੰਡਨ ਗਈ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸੈਂਟ ਮਾਰਟਿਨਸ ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਟ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਅਸੀਮ ਰਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰਯਾਰ ਮੁਨੱਵਰ, ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਇੱਕ ਸਬੀਨਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ 21.26 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ, "ਹੋ ਮਨ ਜਹਾਂ" ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਸਾਲਾਨਾ ਨਿਗਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ।
ਸੋਨੀਆ ਰਿਜ਼ਵੀ , ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਸੋਨੀਆ ਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜ਼ਵੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ।
ਜਹਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਮਾਈ ਨੇਮ ਇਜ਼ ਖ਼ਾਨ , ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਦ ਰਿਲੈਕਟੈਂਟ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲਿਸਟ ਅਤੇ ਕਮਿੰਗ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਜਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਵੇਕ ਨਰਾਇਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਨੀਆ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਲੱਬ, ਦਿ ਕੋਰਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਗੁੜਗਾਉਂ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਕੋਲੇਸੇਸ, ਅਗਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਫੂਡ ਐਂਡ ਬੀਵਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੋਨੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ-ਸਰੂਪ ਰੈਸਟਰਾਂਟ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਫੇ ਫਲੋਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ-ਥੀਮ ਵਾਲੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੈਫੇ ਫਲੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦਿ ਰਿਲਾਕੈਂਟ ਫੰਡਮੇਨਲਿਸਟ' , ਜਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸੀ।
ਜਹਾਂ ਨੇ ਰਿਜ਼ ਅਹਿਮਦ, ਕੇਟ ਹਡਸਨ ਅਤੇ ਮੀਸ਼ਾ ਸ਼ਫੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਦੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕੁਕਿੰਗ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਜੱਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਕੇਫ਼ੇ ਫ਼ਲੋ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਫਲੋਰਾ ਐਨੀ ਸਟੀਲ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਤਿਹਾਸ, ਭੂਗੋਲ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ, ਕਥਾ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਬਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇੱਕਤਰੀਕਰਨ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਾਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਟੀਕੁਅਰਜੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪਵਾਈਆਂ ਪਰ ਆਪਣੀ ਪੜੋ ਸੂਝ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਜਿਹੜੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਉਹ ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਟੇਲਜ਼ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਗ ਕਥਾਨਕ ਰੂੜੀਆਂ ਰਾਹੀ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਟੇਲਜ਼ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ’ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋਕਕਥਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ:-
ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇਂ ਤੇ ਕੋਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਾਂਗੇ।
ਬਾਤਾਂ ਦੇਤ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਗੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਥਾਨਕ ਰੂੜੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹਨ:-
‘ਫੋਕਲੋਰ ਇਨ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ’ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਤਾ ਫਲੋਰਾ ਐਨੀ ਸਟੀਲ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਟੈਂਪਲ ਨੇ ਨੋਟ ਲਿਖੇ।
ਫੋਕਲੋਰ ਫੋਰਸ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਤਾ ਫਲੋਰਾ ਐਨੀ ਸਟੀਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਆਰ. ਸੀ. ਟੈਂਪਲ ਨੇ ਨੋਟ ਲਿਖਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬੜੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਤੱਕਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇੱਕਤਰੀਕਰਨ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਗਰੇਜ ਵਿਦਵਾਨ ਫਲੋਰਾ ਐਨੀ ਸਟੀਲ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਟੀਲ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉਸਨੇ 9 ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਲਿੱਖੇ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਫਲੋਰਾ ਐਨੀ ਸਟੀਲ ਦੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1961 ਵਿੱਚ ਗਰੋਵ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਰਜ਼ ਦਾ ਟਰੋਪਿਕ ਆਫ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਛਪਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਚੱਲੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ।
ਯੂ. ਐੱਸ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਗਰੋਵ ਪ੍ਰੈਸ, ਇੰਕ. ਬਨਾਮ ਗੇਰਸਟੇਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਕਬੈਲਿਸ ਬਨਾਮ ਓਹੀਓ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ , ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਜਿਨਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।