polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਪੈੱਨ ਲੀਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ।
21 ਸਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਉਪਰੰਤ ਨਈਮੀ 1932 ਵਿੱਚ ਬਾਸਕਿੰਟਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰਿਹਾ।
ਨਈਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਸਕਿੰਟਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਨਾਜ਼ਾਰਥ ਦੀ ਰਸ਼ੀਅਨ ਟੀਚਰਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਪੋਲਤਾਵਾ, ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਥੀਓਲੌਜੀਕਲ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਹ 1911 ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਕੋਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਲਾ ਵੱਲਾ, ਵਾਸਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਰਨੀਚਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸੀਏਟਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਨਈਮੀ ( ਅਰਬੀ : ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਮੀ ਨਾਮ: ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਨਈਮੀ; ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਾਮ: ਮਾਈਕਲ ਜੋਸਫ਼ ਨਈਮੀ) ਆਪਣੀਆਂ ਰੂਹਾਨੀ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ, ਖ਼ਾਸਕਰ "ਮੀਰਦਾਦ ਦੀ ਪੁਸਤਕ" ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਲੈਬਨਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਬੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਧਿਆਤਮਕ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਨਈਮੀ ਨੇ ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ, ਅਬਦ-ਅਲ-ਮਸੀਹ ਹਦਦ ਅਤੇ ਨਸੀਬ ਅਰਿਦਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੈਨ ਲੀਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਮੀਰਦਾਦ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ: "ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ ਪਰ ਮਿਰਦਾਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਬੁਲੰਦ ਹੈ"।
ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਮਨ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਸਾਇੰਸ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ 2015 ਵਿੱਚ ਦਜਾਨੀ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਨੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜੀਨੋਮ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ' ਤੇ ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਬ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਦਜਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ 'ਵੀ ਲਵ ਰੀਡਿੰਗ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ 30 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਸਾਖਰਤਾ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਣਾ ਦਜਾਨੀ ਇੱਕ ਜੌਰਡਿਅਨ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਅਾਨੀ ਅਤੇ ਹੈਸ਼ਿਮਾਈਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ੳੁਸ ਕੋਲ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਡਵਾਂਸ ਸਟੱਡੀ ਲੲੀ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਹੈ।
ਡਾ. ਦਜਾਨੀ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਵਿਦਵਾਨ ਅਲੂਮਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੋ ਫੁਲਬਾਈਟ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਥੈਰੇਪੀ ਸੈਂਟਰ, ਜੌਰਡਨ ਦੀ ਯੇਲ ਸਟੇਮ ਸੇਲ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਯੇਲ ਵਿਜ਼ਿਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
2010 ਵਿੱਚ, ਦਜਾਨੀ ਨੂੰ ਕਲਿੰਟਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਲਿੰਟਨ ਗਲੋਬਲ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯੂਕੇ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁਸਲਿਮ ਸਾਇੰਸ ਰਸਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਕੇ ੳੁਸਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ.ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "100 ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਰਬ ਔਰਤਾਂ" ਵਿਚਾਲੇ 13 ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਬੈਸਟ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਲਿਟ੍ਰੇਸੀ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
2009 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਸਮਾਜਕ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਯੈਰਗੌਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1998 ਵਿਚ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਹੋਰ ਪਦਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਸਬੰਧੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਵੇਲਹੈਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਾਇਕੌਲਜੀ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਰੇਣੂਕਾ ਚੌਧਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੈਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਦੇ ਪਾਲਮਾ, ਜਿਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਇਤਾਲਵੀ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਨੇਵਾਰਕ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਵੀਅਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਐਂਥਨੀ ਫ਼ੈਡਰੀਕੋ ਦੇ ਪਾਲਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਜਨ ਸੀ।
ਉਹ ਫਿਲਾਡੈਲਫੀਆ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਾ ਕੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਦੇ ਪਾਲਮਾ ਦਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਨਸੀ ਐਲਨ , ਨਿਰਮਾਤਾ ਗੇਲ ਐਨੀ ਹਰਡ ਅਤੇ ਦਾਮੈਲ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਓ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਹਰਡ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੌਲਿਤਾ ਦੇ ਪਾਲਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1991 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਓ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਈਪਰ ਦੇ ਪਾਲਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1996 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਪਣੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਮਾਂਚਕ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਰੁਮਾਂਚ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲੌਕਿਕ ਡਰਾਉਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਡ੍ਰੈਸਡ ਟੂ ਕਿੱਲ, ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਲੋ ਆਊਟ, ਅਪਰਾਧ ਡ੍ਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਕਾਰਫ਼ੇਸ, ਦ ਅਨਟਚੇਬਲਸ ਅਤੇ ਕਾਰਲੀਟੋਸ ਵੇ ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਜਾਸੂਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਸ਼ਨ ਇੰਪੌਸੀਬਲ ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਦੇ ਪਾਲਮਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਵੀਨ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੌਰਸੀਜ਼ੇ, ਪੌਲ ਸ਼ਰਾਡਰ, ਜੌਨ ਮਿਲੀਅਸ, ਜੌਰਜ ਲਿਊਕਸ, ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਫ਼ੋਰਡ ਕਪੋਲਾ, ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ, ਜੌਨ ਕਾਰਪੈਂਟਰ ਅਤੇ ਰਿਡਲੇ ਸਕਾਟ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਐਲਫ਼ਰੈਡ ਹਿਚਕੌਕ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਇਨ ਦੇ ਪਾਲਮਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਸੀ।
ਜਾਣ -ਪਛਾਣ : ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਜਗਨਨਾਥ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿਸਾਸਤਰ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਿੰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਮੌਲਿਕ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸੰਵੇਦਨਸੀ਼ਲਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵੀ ਸਨ ਉਹ ਮੁਗਲ ਸਮ੍ਰਾਟ ਸਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਵੀ ਸਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾ :ਰਸ- ਗੰਗਾਧਰ ਅਚਾਰੀਆ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਕੀਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਤੇਜਮਈ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰਾ ਹੈ।
ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਮੋਲਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਅੰਤਿਮ,ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਮੀਲਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਲਕਸ਼ਣ;ਕਾਵਿ ਦਰਜਾਬੰਦੀ; ਰਸ ; ਰਸ ਦੇ ਭੇਦ,ਦੋਸ਼ ;ਸ਼ਬਦ-ਗੁਣ ; ਅਰਥ-ਗੁਣ: ਭਾਵ -ਧਵਨੀ ; ਭਾਵਾ ਦੇ ਲਕਸ਼ਣ ; ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਆਨਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਸ਼ਕਤੀ - ਮੂਲਕ ਧਵਨੀ ; ਅਭਿਧਾ ; ਅਰਥਸ਼ਕਤੀ ਮੂਲਕ ਧਵਨੀ ; ਲਕਸ਼ਣਾਮੂਲਕ ਧਵਨੀ ; ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਧਵਨੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਉਪਮਾ,ਰੂਪਕ ਉਤਪ੍ਰੇਕਸ਼ਾ ਆਦਿ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ - ਸਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਰਸਗੰਗਾਧਰ ਚ ਕਾਵਿਸਾਸ਼ਤਰੀ ਤੱਤਾਂਂ ਨੂੰ ਤਰਕ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸੇ ਰੂਪ ਚ ਉਹਨਾ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਅਤੇ ਸਮਾਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਆਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆ ਦੀ ਹਰੇਕ ਪੱਖੋਂਂ ਨਵ੍ਰਯਨਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਚ ਪਰੀਖਿਆ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇ - ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ, ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਕਾਇਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਜਗਨਨਾਥ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਵਿਸਾਸ਼ਤਰੀ ਆਚਾਰੀਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਵਿਦਗੱਦ ਕਵੀ ਵੀ ਹਨ।
ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਲਈ ਨਵੇਂ - ਨਵੇਂ ਸਵੈ - ਰਚਿਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਮੀਮਾਂਸਾਖੰਡਨ, ਰਸਗੰਗਾਧਰ ਦੋ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿ ਸਾਸ਼ਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂਂ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਵਿਆਕਰਣਸੰਬੰਧੀ ਮਨੋਰਮਾਕੁਚਮਰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਸ ਅਤੇ ਸਹ੍ਰਿਦਯਾਂਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਪੂਰਣਤਾ - ਅਪੂਰਣਤਾ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮਤ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਵੇਚਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਕਾਰਣਵਸ਼ ਅੱਗੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੂਜਾ ਕਿ ਉੱਤਰ ਅਲੰਕਾਰ ਤੱਕ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਜਗਨਨਾਥ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਚਿਤ੍ਰਮੀਮਾਂਸਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਚ ਵਿਅਸਥ ਹੋ ਗਏ।
ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਦਾ ਅਰਥ : ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਸ, ਅਰਥਾਤ, ਕਾਵਿਰਸ - ਰੂਪੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਵਿਆਕਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥ ਕਰਨ ਤੇ ਰਸਗੰਗਾਧਰ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਅਰਥਾਤ ਰਸਗੰਗਾ ਦਾ ਰਸ - ਰੂਪੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗ੍ਰਹ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਕਰਮਧਾਰਯ ਤਤਪੁਰਸ਼ ਸਮਾਸ ਨਿਸ਼ਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰਸਗੰਗਾਧਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਰਸਰੂਪੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਗ੍ਰਹ ਕਰਨ ਵਜੋ ਬਹੁਬ੍ਰੀਹੀ ਸਮਾਸ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ - ਅਜਿਹਾ ਗ੍ਰੰਥ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਸ - ਰੂਪੀ ਗੰਗਾ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰ - ਜਿਹੀ ਵਿਵੇਚਨਾਤਮਕ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਾਰਤਿਕ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਨੇ ਜਿਸ ਗੱਦ - ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰ, ਪਰਿਪੱਕ, ਉਤਕਿਸ਼ਟ, ਸਵੱਛ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੱਦ - ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਇਹ ਦੇਣ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ : ਕਾਵਿ - ਰਸ - ਰੂਪੀ - ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥ।
ਰਸ : ਰਸ - ਤਤੱਵ ਦੇ ਆਵਿਸ਼ਕਾਰਕ ਆਚਾਰਯ ਭਰਤ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਟ੍ਯਸਾਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਲੲਈ ਚਾਰ ਤੱਤਵ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨੇ ਹਨ - ਕਥਾਵਸਤੂ, ਅਭਿਨੈ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਰਸ।
ਸਗੋਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਤੱਤਵਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੀ ਰਸ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ' ਰਸ ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰਸ - ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ 'ਰਸ ' ਦਾ ਲਕਸ਼ਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਤਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ - 'ਤਤ੍ ਵਿਭਾਵਾਨੁਭਾਵਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਸੰਯੋਗਾਦ੍ਰਸਨਿਸ਼ਧੱਤਿ :।
' ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ, ਵਿਭਾਵ, ਅਨੁਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਅਭਿਚਾਰੀ ਭਾਵਾ ਦੀ ਸੰਖਿਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।
ਆਚਾਰਯ ਭਰਤ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਇੱਕ ਮਨੋਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਆਰ, ਘ੍ਰਿਣਾ, ਡਰ, ਉਤਸਾਹ, ਕ੍ਰੋਧ, ਵਿਸਮੈ, ਹਾਸ ਆਦਿ ਸਥਾਈ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹੀਆ ਮਨੋਵ੍ਰਿੱਤੀਆ ਅੱਠ ਹਨ - ਰਤੀ, ਉਤਸਾਹ, ਕ੍ਰੋਧ, ਘ੍ਰਿਣਾ, ਹਾਸ, ਸ਼ੋਕ,ਭੈ ਅਤੇ ਵਿਸਮੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ - ਸਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਜਗਨਨਾਥ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ, ਸਪ੍ਰਮਾਣ, ਸੁਤੰਤਰ, ਵਿਦਵੱਤਾਪੂਰਣ, ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਕਾਵਿ - ਤੱਤਾ ਦੇ ਨਿਰਭੀਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ' ਚ ਰਸ - ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਮੱਤਾ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਵੇਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ,ਪਰ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਤਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ - ਵਿਆਖਿਆ ਰਾਹੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੂਜੇ ਹੋਰ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਮਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਧੁਨੀਵਾਦੀ ਆਚਾਰੀਆ ਕਾਵਿਗਤ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਰਸ ' ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ, ਅਰਥ,ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰਸ - ਸਾਰਿਆ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ ਵੀ ਹਨ ਕਿ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ' ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ',ਆਨੰਦਵਰਧਨ ਅਤੇ ਮੰਮਟ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ, ਕਿਤੇ ਉੱਚ,ਪ੍ਰੌੜ੍ਹ ਅਤੇ ਵਿਦਵੱਤਾਪੂਰਣ ਹੈ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸ਼ਭ ਤੋ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਹਰੇਕ ਤੱਥ ਨੂੰ ਤਰਕ ਦੀ ਕਸੌਟੀ 'ਤੇ ਪਰਖ ਕੇ ਉਸੇ ਰੂਪ 'ਚ ਉਸਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ : - ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ : ਕਾਵਿ ਦੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਤੱਮੋਤੱਮ ਕਾਵਿ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਵੇਂ ਆ ਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੌਣ ਬਣਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਖ ਚਮਤਕਾਰੀ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਉੱਥੇ ਉਤੱਮੋਤੱਮ ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਜਿਸ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਗੌਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਮਤਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਧਿਅਮ ਕਾਵਿ ਜਿੱਥੇ ਵਾਚਿ ਅਰਥ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਵਿਅੰਗ ਅਰਥ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਮਾਧਿਅਮ ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਮ ਕਾਵਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਚਿ ਅਰਥ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮਰਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਧਮ ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਵਿ - ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਧਵਨੀ ਨਾਮ ਦਾ ਜੋ ਉੱਤਮੋਤੱਮ ਕਾਵਿ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਅਣਗਣਿਤ ਭੇਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
" ਇਸ ' ਰਸਗੰਗਾਧਰ ' ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸਭ ਰੂਪਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ : - ਪੰਡਿਤ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਮਣੀਕ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਕਾਵਿ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਰਮਣੀਕਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਹ ਅਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਲੋਲਿਕ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ।
ਅਰਥਾਤ ਜਿਸ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਜਾ ਵਿਸਮਾਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਦੇ ਅੰਦਰਲ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾ ਨੂੰ ਸਮੇਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਰਮਣੀਕ ਅਰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਮੰਨ ਕੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਾਈ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਉਦਯੋਗਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਕਸਾਰ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ, ਪੁਨਰਜਨਕ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਭਾਲ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਹਨ: ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਵਰੇਜ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣਾ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਨਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਸਾਨੀ, ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ, ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਚਰਾਉਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ, ਨਾ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਭਿਆਸ ਹਨ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਸੀਕੁਸੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਬਾਇਓਮਾਸ ਇਨਪੁਟਸ ਵਧਾਉਣਾ, ਐਸ.ਓ.ਸੀ. ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਐਸ.ਓ.ਸੀ. ਦੇ ਅਸਲ ਨਿਵਾਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ।
ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਜਾਂ, ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਥੋੜੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਗੈਰ- ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ' ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਈ.ਪੀ.ਏ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸ ਨਾਈਟ੍ਰਸ ਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣਕਾਰੀ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜੋ 2 ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਇਓਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 54% ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਖਾਸ ਕਾਰਜ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਲਿਲੀ ਬਰੌਨ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਐਸਪੀਡੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੋਧਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਲੇਤਾਰੀ ਅਤੇ ਬੁਰਜੂਆ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਔਰਤ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਉਸਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾਰਾ ਜੇਟਕਿਨ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਸਰਕਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਫੌਜ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਬਦਲਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰੂਸ਼ੀਅਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਲਝੀ ਅਤੇ ਖੁੱਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਜੇਨੀ ਵਾਨ ਗੁਸਟੇਡ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾਇਆ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਲੂਥਰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਕੈਲਵਿਨਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰੂਸ਼ੀਅਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰਜੂਆ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ 1890 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਪਈ।
1893 ਤੋਂ ਲਿਲੀ ਬਰੌਨ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਫਰੈਡਰਿਕ ਵਿਲੀਅਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਜਾਰਜ ਵੌਨ ਗਿਜ਼ਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਨੈਤਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਈ, ਮਿੰਨਾ ਕਾਉਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਖਬਾਰ ਡਾਈ ਫਰਾਉਨਬੇਵੇਗੰਗ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹਾਲਬਰਟਸਟ, ਸੈਕਸੋਨੀ ਦੇ ਪਰੂਸੀਅਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਹਾਂਸ ਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਨ , ਪਰੂਸੀਅਨ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਜਨਰਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੈਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਨਾਨੀ, ਜੈਨੀ ਵਾਨ ਗੁਸੇਡਟ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੇਰੋਮ ਬੋਨਾਪਾਰਟ, ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦਾ ਭਰਾ, ਵੈਸਟਫਾਲਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਡਿਆਨਾ ਰੇਬ ਵਾਂ ਪਾਪਿਨਹਿਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜਾਇਜ਼ ਧੀ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੇਲੇਨ ਸਟੋਕਰ ਵਾਂਗ, ਲਿਲੀ ਬਰੌਨ ਫ੍ਰੀਡਰਿਕ ਨੀਤਸ਼ੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ; ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇ।
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ, ਲਿਲੀ ਬ੍ਰੌਨ ਦੀ ਮੌਤ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, 51 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜ਼ੈਲਨਡੋਰਫ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਹੇਨਰਿਕ ਬ੍ਰੌਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਜੂਲੀ ਬਰੌਨ-ਵੋਗੇਲਸਟਾਈਨ, ਜੋ ਲਿਲੀ ਬਰੌਨ ਦੇ ਕਲੈਕਟਿਡ ਵਰਕਸ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1896 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰਿਕ ਬ੍ਰਾਉਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜੋ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ।
ਇਸ ਜੋੜੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ. ਓੱਟੋ ਬ੍ਰਾਉਨ, ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਚ, ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਪਰੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਸਪਰੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਂਕ, ਇੱਕ ਪੰਪ, ਇੱਕ ਲੈਂਸ ਜਾਂ ਬੂਮ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੋਜਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਪਰੇਅਰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਅਦਿੱਖ ਕਣ ਵਿੱਚ ਸਪਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਪਰੇਅ ਨੋਜਲ ਦੁਆਰਾ ਸਪਰੇਅ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੂੰਦਾਂ ਦੇ ਅਕਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨੋਜਲ ਅਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਬਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਪਰੇਟ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਵਧੇਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਥਿਰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਛੋਟੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਹਵਾ ਦੇ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਾਂ ਨੈਮਾਟੌਡ ਨਿਯੰਤਰਣ ਏਜੰਟਾਂ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੀਚੇ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਐਕਸਪੋਜਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸਰਵਉੱਚ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ: ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ-ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ, ਨਵੇਂ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ।
ਬੀਜ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਇੱਕ ਫਸਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੁਰਾਕ-ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਬੀਜ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੀਜ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਰਤ, ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ; ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਕੋਟਿੰਗ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੂਰਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਖਾਸ ਬੀਜ ਪਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਲੇਅਰ-ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਇੱਕ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਲ ਲੇਅਰ-ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਹਿਜੀਵਤਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਭਦਾਇਕ , ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੰਗੀਸਾਈਡ ਬੀਜ ਘੱਟ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਤ।
ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਸੈਫ਼ਾਬਾਦ ਦੇ ਟੂਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਗਸਤ 1 ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਟੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਅਤੇ ਧਮਤਾਨ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਇਦ ਧੀਰ ਮੱਲ, ਜਾਂ ਉਲੇਮੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 1665 ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਆਪਣਾ ਦੌਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਦੁਬਾਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਡੱਕਾ, ਅਤੇ ਮਾਲਦਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਮੋਹਿਲਸ ਗੋਤ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਅਤੇ ਛੀਬਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ।
ਉਹ ਕਰਿਆਲਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਜੋ ਚੱਕਵਾਲ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੇਹਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਕਤਸ ਰਾਜ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਹੈ।
ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਹੀਰਾ ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਨ।
ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ, ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਭਾਈ ਦਿਆਲ ਦਾਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਤਵਾਲੀ 'ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜ਼ਾਹਰ, ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਸੂਤੀ ਉੱਨ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਣ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਹਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਕਈ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਭਾਈ ਦਿਆਲ ਦਾਸ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲ ਵਧੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ) ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਢਲੇ ਸਿੱਖ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਯੰਗ ਅਡਲਟ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਮਿਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕਾਮਿਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਾਲਟੀਜ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਮੀਨਾ ਨੂੰ ਰੂਥ ਬਾਲਡਾਚਿਨੋ, ਇੱਕ + ਕਾਰਕੁਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ + ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ + ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੜਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਯੂਥ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਅਤੇ 'ਨੋ ਹੇਟ' ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2015 ਵਿੱਚ ਟੋਲੂ ਨੇ ਟੀ.ਜੀ.ਈ.ਯੂ. ਦੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸਟਾਫ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਮਾਲਟੀਅਨ ਸਟੂਡੈਂਟ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ 'ਵੇਅ"' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਟੋਲੂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀਆਨਕਾਰਲੋ ਟੋਲੂ ਇੱਕ ਮਾਲਟੀਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ 2004 'ਚ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੀਨੀਅਰ ਬੌਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਤੇ ਮਾਲਟਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਮੀਨਾ ਟੋਲੂ ਇੱਕ ਮਾਲਟੀਜ਼ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਟੋਲੂ ਨੇ ਮਾਲਟਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ 'ਵੀ ਆਰ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 2010 ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ.ਆਈ.ਏ. ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੀਨਾ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਸਕੈਚਿੰਗ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਖਲੀਫਾ ਉਮਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਿੰਡਮੇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੀਡ ਮੈਟਿੰਗ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿਚ ਢਾਲੇ ਹੋਏ ਛੇ ਤੋਂ 12 ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੰਡਮਿਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਗ੍ਰਸਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਯੂਰਪੀਨ ਲੰਬਕਾਰੀ ਪੌਣ-ਚੱਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਸੀ।
ਵਿੰਡਮਿਲਜ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਉਪਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਤੋਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ।
ਇੱਕ ਪੌਣਚੱਕੀ ਇੱਕ ਮਿੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਬਲੇਡ ਵਰਗੇ ਚੌੜੇ ਪੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ।
ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੌਣਚੱਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿੱਲ ਅਨਾਜ , ਪੰਪ ਪਾਣੀ , ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਦਾਰੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੰਡ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
18 ਵੀਂ ਅਤੇ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਹੌਰੀਜੈਂਟਲ ਪਵਨ-ਚੱਕੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬੱਟਰਸੀਆ ਵਿੱਚ ਫੋਲੇਰਸ ਮਿਲ ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗੇਟ ਵਿੱਚ ਹੂਪਰਜ਼ ਮਿਲ।
ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਾਹਰਣ ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਢ ਕੱਢਣੇ ਸਨ।
ਪਹਿਲੀ ਵਿਹਾਰਕ ਪਵਨ ਚੱਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੰਭੇ ਵਾਲੀ ਧੁਰੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਖਿਤਿਜੀ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਹਮਦ ਵਾਈ ਅਲ ਅਲ ਹਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਨੀਮੌਨ ਵਿੰਡਮੀਲਾਂ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਕਾਢ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਸਟਾਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1219 ਵਿਚ ਯੁਕੂ ਚੂਕੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਟੂਰੈਨਸਟਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਚੀਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਰੀਜੱਟਲ ਵਿੰਡਮਿਲ ਦੀ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਰਨਨ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਹਰੀਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀਨ ਪੌਣਚੱਕੀਆਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਰੋਬੇਰਟਾ ਪਰਕਿਨਜ਼ ਇਕ ਅਸਟਰੇਲੀਆਈ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਮ-ਕਰਮੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਕਾਦਮੀਆਂ ਲਈ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਮ-ਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਰਧ-ਵਿਹਾਰਕ ਜੀਵਨ ਅਧਾਰਿਤ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਸਹਾਇਤਾ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
1981 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਿਡਨੀ ਦੀ ਮੈਕੂਏਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਜ਼ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦਾ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਡਰੈਗ-ਕੂਈਨ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲ ਦੇ ਤਜੁਰਬੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਰਵੇ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਓਪਨਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਸੀ।
1980ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਅਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਬਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਟਰਾਂਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋ. ਪੀ.ਐਲ.ਵਾਡੀਆ, ਪੰਡਿਤ ਓਮਕਾਰਨਾਥ ਠਾਕੁਰ, ਪੰਡਿਤ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਐਮ. ਐਮ. ਪੰਡਿਤ ਗੋਪੀਨਾਥ ਕਵੀਰਾਜ, ਪ੍ਰੋ. ਵੀ.ਐਸ. ਅਗਰਵਾਲ, ਪੰਡਿਤ ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ, ਪੰਡਿਤ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤਾ ਜਿਜਨਾਸੁੂ, ਪੰਡਿਤ ਟੀ.ਵੀ. ਰਾਮਚੰਦਰਾ ਦੀਕਸ਼ਤਰ ਆਧਿਆਪਕ/ਗੁਰੂ ਸਨ।
ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਯਾ ਦੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵੀ ਬਣੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਲਤਾ ਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਵਧੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਹਸਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਭਰੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ।
ਪ੍ਰੇਮ ਲਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸਵਰ/ਗਵਣਤ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸਨ।
ਇੱਕ ਗਵਣਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਓਮਕਾਰਨਾਥ ਠਾਕੁਰ ਕੋਲੋ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 1966 'ਚ, ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਦਾ ਅਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਏਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਵਾਇਆ।
ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਉਚ ਪਾਏ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਹਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੇਮ ਲਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ ਸਦਕਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸੌਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਘੂ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ 1960 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਨ੍ਹਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੀਓਰਿਅਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਪੇਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਿੰਬਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
1966 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਾ ਕਾਜ਼ਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਨਾ ਮਿਲੀ ਜਿਸਨੇ ਬਰਲਿਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।