polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. 1982 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਲੇ ਸਾਰੇ ਕੇ. ਵੀ. ਕੇ. ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ, ਪਾਇਲਟ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, 1974 ਵਿੱਚ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤ ਅਪਣੇ ਯੁਗ ਦੇ ਜੀਵਣ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਮੰਨੀ ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਸਚਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਜੇ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਘਟਾਇਅ ਜਾਵੇ ਤਾ ਇਹ ਸੁਤੇ ਸਿਧ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋ ਜਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਦੋਵੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਹੀ ਅਪਣੇ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੁਗ ਦੇ ਜੀਵਣ ਵਿੱਚੋ ਹੀ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।
ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ -ਜੀਵਣ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਅਮਰ ਰਾਹਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਜੀਵਣ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਹਾ ਤਰਾ ਦੇ ਪਾਿਸਆ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਕਿਰਤ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਰਥਵਾਦ: ਸਹਿੱਤ ਵਿਚ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਤੇ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਉਲਟ ਇਸ ਸਬਦ ਦਾ ਪਰਯੋਗ ਆਜਿਹਾ ਰਚਨਾਵਾ ਬਾਰੇ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਜਿਨਾ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਕਲਾ ਸਮਗਰੀ ਦਾ ਅਦਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੰਸਰ ਹੋਵੇ।
ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਜਾਂ ਸਾਹਿੱਤ ਸਬੰਧੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦਿਰਸਟੀਕੌਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਯੂਰਪ ਵਿਚ 19ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਚਾਰ ਪਰਵੀਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿੱਤ ਲਾਹਿਰ ਵਜੋ ਆਇਆ।
ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਇਤਹਿਸ ਵਿਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਦੋ ਪਰਮੂਖ ਰੂਪ ਆਲੋਚਨਾਤਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਜਨ ਸਧਾਰਣ ਦੇ ਜੀਵਣ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦਾ ਏ ਜਾ ਜੋ ਜਿਂਨਾ ਤੇ ਜਿਵੇ ਨਜ਼ਰ ਆਊਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉੱਨਾ ਅਤੇ ਉਵੇ ਹੀ ਚਿੱਤਰ ਦੇਣਾ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਆਖਵਾਊਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੀਵਣ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਭਵਿੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਦੀ ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿੱਚੋ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇਵਲ਼ ਉਸ ਦੀਆ ਖਾਸ ਸਿਫਤਾ ਦਾ ਹੀ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ : ਆਦਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਦ ਨੂੰ ਆਦਰਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ।
ਸਧਾਰਨ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵਿਚ ਸਬਦ ਆਦਰਸਵਾਦ ਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪਰਭਿਸਾ ਅਨੂਸਾਰ ਆਦਰਵਾਦ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥ -ਭੇਦ ਹੈ।
ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਤਨਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਕ ਉੱਚਾ ਪਵਿਤਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਜਿਹਾ ਨਿਸਾਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਜੀਵਣ ਦੀਆ ਕੁਝ ਅੰਤਮ ਕੀਮਤਾ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਆਸਾਵਾਦੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀਵਣ ਦੀਆ ਕਿਸੇਅਜਿਹੀਆ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀ ਕਰਦਾ ।
ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਹੂਪ, ਇੱਕ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੀਤੂ ਚੰਦਰ ਜ਼ੁਬੀਨ ਗਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਇਸਮਾਈਲ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ "ਰਸੀਆ ਸਾਜਨ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਬਾਂਬੇ ਵਾਈਕਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਗਾਇਕ ਨੀਰਜ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੇ ਹਿੱਟ ਸਿੰਗਲ "ਆ ਰਾਹ ਹੈ ਮੈਂ" ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ ਡੀਜੇ ਤੋਂ ਸਜਨਾ ਹੈ ਮੁਝੇ ਦੇ ਸਫਲ ਰੀਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੌਟ ਰੀਮਿਕਸ ਵੋਲ.1 , ਅਤੇ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਗਾਣਾ ਮੇਰਾ ਬਾਬੂ ਛੈਲ ਛਬੀਲਾ (ਸੀਡੀ -ਸੋਫੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਲਵ, ਡੀਵੀਡੀ - ਡੀਜੇ ਹਾਟ ਰੀਮਿਕਸ ਵੋਲ. 2 ਅਤੇ ਦਿ ਰਿਟਰਨ ਆਫ਼ ਕਾਂਤਾ ਮਿਕਸ ) ਸੋਫੀ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ।
ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੋਟਰੇ ਡੈਮ ਅਕੈਡਮੀ, ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨੀਤੂ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਚੰਪਾਰਨ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਮਾਂ ਲਈ ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਵਿੱਚ ਦੋ ਡੈਨ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟਸ ਰੱਖੀਆਂ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਿਬਾਕਰ ਬੈਨਰਜੀ, ਰਾਹੁਲ ਓਲਕੀਆ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਧੀਰ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਯਵਰੂਮ ਨਲਮ ਵਿਦ ਮਾਧਵਨ, 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਾਰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਰਣ, ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਨੋ ਪ੍ਰਾਬਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਦੀਯਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ, ਥੀਰਾਧਾ ਵਿਲਾਇੱਟੂ ਪਿੱਲਈ 'ਚ ਕੇਐਨਐਮ ਕੀਤਾ।
ਨੀਤੂ ਚੰਦ੍ਰਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਿਸਟ ਹੈ।
ਨੀਤੂ ਇੱਕ ਸਥਾਪਤ ਕਲਾਸਿਕਲ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਐਨਬੀਏ ਅਤੇ ਤਾਇਗਵਾਂਦੋ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਡੈਨ ਬਲੈਕਬੈਲਟ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਉਸ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਚਾਮਪਰਾਨ ਟੌਕਿਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮਿਥੀਲਾ ਮਖਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜੈਮ ਰਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਅਮੇਰਿਨ ਆਧੀ-ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੋਮ ਸਵੀਟ ਹੋਮ, ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੜਕੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡਬ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ, ਕੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕਾ ਭੂਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼, ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਨਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਵੀਟੀ, ਇੱਕ ਏਅਰ-ਹੋਸਟੇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ।
ਨੀਤੂ ਚੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਭਰਾ "ਨਿਤਿਨ ਚੰਦ੍ਰਾ" ਹੈ ਜਿਸਨੇ "ਦੇਸ਼ਵਾ" ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
2011 ਵਿੱਚ ਦੇਸਵਾ, ਇੱਕ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫਿਲਮ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੈਮੀ ਜੌਹਨ ਹੇਨੀ ਨਾਲ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸ਼ੋਅ ਗਾਊਨ ਅਤੇ ਬੈਵਰਲੀ ਹਿਲਸ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ।
ਨੀਤੂ ਚੰਦਰ ਦਾ ਭਰਾ ਨਿਤਿਨ ਚੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਫਿਲਮ ਦੇਸਵਾ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਾਲਮ ਰਾਜਾਹੰਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸੋ ਕੂਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ: ਸੰਦੀਪ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼।
ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਨਵ ਵਿੱਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ "ਫਰਗਯੁਸਨ ਕਾਲਜ" ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸੋਨਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਦੀ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ "ਚੇਲੁਵੀ" ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਫੂਓਕੋ ਸੁ ਦੀ ਮੇ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 2006 ਮਿਲਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ "ਡੋਘੀ", "ਦੇਉਲ", ਦਿਲ ਚਾਹਤਾ ਹੈ, ਸਿੰਘਮ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਨੰਬਰ 9211 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1994 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ 'ਚ ਗੁਲਾਬਾਰੀ ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਕਟਾ ਰੂਟ ਕੁਨਾਲਾ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ-ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸ਼ੋਅ "ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ" ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਰਟ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਚਿਤਰਾ" ਵਿਚਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ 49ਵਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੀਰਤੀ ਬੇਂਗਲੁਰੁ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਜੈਕੁਮਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਦਰਾਸ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵੋੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹਨ।
ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਕੂਲ, ਚੇਨਈ, ਤਮਿਲਨਾਡੁ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਯੂਪੀਸ, ਕੋਸਟਾ ਰਿਕਾ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਪੀਸ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕੀਤੀ।
ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਨਲਾਇਨ ਸਵੈਸੇਵੀ, ਇੱਕ ਫਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਐਡ ਹਾਕ ਫੀਚਰ ਦੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈਇਛਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਡੈਲਟਾ ਵਿਮੇਨ, ਚੈਨਲ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਅਤੇ ਫੇਮਿਨ ਇਜਿਤਾਹਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਕੀਰਤੀ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, "ਜੇਨ ਡੂਡਲਸ" ਨੂੰ ਕਿਊਰੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੇਨ ਅਤੇ ਮੱਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਜੇਂਡਰ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੂਡਲਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਆਧਾਰਿਤ ਫੈਮਿਸੀਕਲੋਪੀਡਿਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਟ ਚਲਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜ਼ਮਾਨੇ ਭਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਡੂਡਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿਤਰਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਊਰੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਫੈਮਿਸੀਲੋਪੀਡਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਪਲਸ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਸਟੋਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਫੈਮਿਸੀਕਲੋਪੀਡਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਵਣਜ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕਿਊਰੇਟ ਕੀਤੀ।
2013 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਵੈੱਛਿਕ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਹਿਲ, 'ਦ ਰੈੱਡ ਐਲੀਫੈਂਟ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਕੀਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਸਸ਼ਕਤ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਿੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਏਏਈ ਦੇ ਨਾਲ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਦਮਸ਼ੀਲਤਾ ਉੱਤੇ ਦੋ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਇਜੀਰਿਆ ਦੇ ਓਕੋਇਜੋਰੋਗੂ ਪਿੰਡ, ਜਿਥੇ 2013 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਦੇ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ ਖੋਲਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਦਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਟਕਰਾਓ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਡੇਲਟਾ ਵਿਮੇਨ, ਅਫਰੀਕੀ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਸੰਘ, ਅਫਰੀਕੀ ਮਾਮਲੀਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪੀਏਏਜੇਏਐਫ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, ਚੈਨਲ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ, ਵਿਮੇਨ ਇਨ ਵਾਰ ਜੋਨ, ਫੇਮਿਨ ਇਜਤਿਹਾਦ ਵਰਗੇ ਕਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੈ ਇਛਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੂੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਮੁਖਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀਰਤੀ ਜੈਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਇੱਕ ਅਮਨ ਕਾਰਕੁਨ, ਕਲਾਕਾਰ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਨਾਣ, ਸਿਵਲ ਸ਼ਾਂਤੀ - ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਜੇਂਡਰ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਦ ਰੈੱਡ ਐਲੀਫੈਂਟ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਆਫ ਹੋਪ ; ਅਤੇ ਦ ਡਵ'ਜ ਲੇਮੇਂਟ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸਟੋਰੀਜ਼ ਆਫ ਹੋਪ ਕੀਰਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਏਕਲ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ।
ਉਹ ਡੈਲਟਾ ਵਿਮੇਨ ਐਨਜੀਓ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਏਲਸੀ ਇਜੋਰੋਗੂ - ਰੀਡ ਦੇ ਨਾਲ "ਲਵ ਮੀ ਮਾਮਾ: ਦ ਅਨਫੇਵਰਡ ਚਾਇਲਡ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਕੇਂਦਰਿਤ ਈਬੁਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਟੇਡਐਕਸ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਡਐਕਸ ਟਾਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਧਮਕਾਉਣ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਰ ਕੀਤੀ।
ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੂ-ਸਟਾਰਟ ਅਪ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਕ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਮਾਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਲੈਟਸ ਡਾਂਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਟੇਲ ਬਹਿਲ ਨੇ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਵੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਏਮੋਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਚੇਖਵ ਦੇ ਪਲੇ ਲਈ ਇਰੀਨਾ, ਥ੍ਰੀ ਸਿਸਟਰਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਪਟੇਲ ਬਹਿਲ ਨੇ ਵੀਨਸ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਚਾਰ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੁਗਲ ਹੰਸਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਸੀਜ਼ਨ 1 ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ 19 ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਰਾਜ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤਾ. ਵਿੱਚ ਹੁਸਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਗਈ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਜੇਸ਼੍ਰੀ ਚੌਧਰੀ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਜਿਸਨੇ ਖੁਦ ਪੰਡਿਤ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਕੋਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10-12 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ।
ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਮਕਰੰਦ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੀਆਂ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੱਤਿਆਦੇਵ ਦੂਬੇ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਵੀਨਾ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੇ 'ਜਾਨੇ ਤੂ ਯਾ ਜਾਨੇ ਨਾ' ਦੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਪਟੇਲ ਬਹਿਲ ਨੇ ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੋਰਸੇਸ ਦੇ ਵਿਨਾਇਲ, ਮਿਸਟਰ ਰੋਬੋਟ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਟਾਈਮ ਦੀ ਲਾਊਡਸਟ ਵਾਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪਟੇਲ ਬਹਿਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਵਿੱਚ, ਪਟੇਲ ਬਹਿਲ ਨੂੰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਲਘੂ ਫਿਲਮ, ਟੀਨਾ ਦੀ ਸਟਾਰ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਡਾ.ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਬਾਬਤ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਗਤ ਵੰਡ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੇਸਰ ਹੁਰੀ ਸ਼ੁੱਭ ਇਛਾਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਇਛਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, 'ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਇਕੱਤਰ ਕਰਕੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਿਆ ਹੈ।
' ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁੱਭ ਇਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੇਖਕ ਖੁਦ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ‘ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਬਾਰੇ’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਬਾਰੇ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਥੀਸਿਸ ‘ਮਲਵਈ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ’ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਇਕੱਟੇ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਗਵਾ ਕੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ‘ਗੀਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਲੰਮੇ ਹੇਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਢੋਲਕੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੀਤ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਤੇ ਗਾਉਣ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜ ਘੋੜੀਆਂ ਅਵੱਸ਼ ਗਾਈਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਲਈ ਬਣਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਗੀਤ, ਵੱਡੇ ਗੀਤ, ਸੁਹਾਗ, ਅਤੇ ਘੋੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਰਨ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਲੂਣਾ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਾਕੀ ਦੋ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਵਿਕ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਬਲੀਆਂ ਦਾ, ਨੂੰਹ ਸੱਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਦਿਉਰ ਭਾਵੇਂ ਮੱਝ ਚੁੰਗ ਜਾਏ, ਭੇੜ-ਭੇੜ ਆਦਿ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਹੇਠ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੈਣ ਵੀਰਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਸਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਟਿਆਰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆ ਨਾਲ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੋ ਅਰਥੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵੀਣਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ ਦੇ ਡਿਓਕਸ਼ਨ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵਿਮੈਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਸੂਤੋਸ਼ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਕਾਲਜ ਗਰਲਜ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ।
ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਰਾਓ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਸੁਧਾਰ ਰਾਹੀਂ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਵਿਰਾਸਤ ਅਧਿਕਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਹੁੱਜ ਦੇ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਸੀ.ਡਬਲਿਯੂ.ਡੀ.ਐੱਸ. ਨੇ "ਐਕਸ਼ਨ-ਰਿਸਰਚ" ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਾਂਦਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਬੇਜ਼ਮੀਨੀ ਕਿਸਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸੇਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਸਮੁਚੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਜ਼ੂਮਦਾਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅੰਦੋਲਨ" ਕਿਹਾ।
ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੂਮਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੀਡਬਲਿਊਡੀਐਸ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਅਤੇ, ਆਈਸੀਐਸਐਸਆਰ,ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੇ.ਪੀ. ਨਾਇਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋ ਰਹੀ।
ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਮਾਨਤਾ ਵੱਲ ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਖੀਰ, ਰਿਪੋਰਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋੜ ਬਣ ਗਈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ੂਮਦਾਰ 1975 ਤੋਂ 80 ਤੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਵਿਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ ਬਣ ਗਈ।
ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਸੁਧਾਰ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਰਾਓ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਡਾ ਵੀਣਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਨੀਅਰ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸੀ।
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਅਕਾਦਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ, ਬਰਾਬਰੀ ਵੱਲ ਨਾਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਦੇ ਅਧੀਨ 1980 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਸੈਂਟਰ ਫੌਰ ਵਮੈਨਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।
ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫੌਰ ਵਮੈਨਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ" ਵਿਸ਼ਾ ਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ' ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੀ ਫੈਲੋ ਬਣ ਗਈ।
2 ਆਧੁਨਿਕ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ:- ਆਧਨਿਕ ਸ਼ਬਦ ਸਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈ, ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ਹੁਣ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦ ਹੁਣ ਅਰਥਾਤ ਕਾਲ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਖੰਡ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ।
ਪਰ ਮਨੁਖੀ ਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਰਥ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਆਪਣੀਆ ਬਹੁਮੁਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦਿਰਸ਼ਟੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰੀਭਾਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ, ਵਾਰਾਂ, ਜੰਗਨਾਮੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਦਾਚਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਫਜਲਸ਼ਾਹ, ਮੁੰਹਮਦ ਬਖਸ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼, ਗੰਗੂ ਰਾਮ, ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ, ਮੋਲਵੀ ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ, ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ, ਡਾ: ਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਦੋਲਤ ਰਾਮ,ਕਾਲੀਦਾਸ਼ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੀਆ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਆ, ਗਿਆਨੀ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਰਫ਼, ਸਾਧੂ ਦਯਾ ਸਿੰਘ, ਪੰਡਿਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ,ਮੋਲਾ ਬਖ਼ਸ ਕੁਸ਼ਤਾ, ਬਾਬੂ ਰਜਬ ਅਲੀ ਆਦਿ ਕਾਵਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਰਨਣਯੋਗ ਕਵੀ ਹਨ।
ਮੱਧਕਾਲਿਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਖੇੜਾ ਇਹ ਹੈ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕਾਵਿ ਵਿਧਾ ਸੀ।
ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ, ਕੂਕਾ ਲਹਿਰ, ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰਾਂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਆਦਿ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਪੁਸਤਕ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡਾ. ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਨੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਕਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ ਦੇ ਚੋਥੇ ਭਾਗ ਭਾਵ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
2 ਆਧੁਨਿਕ ਨਵੀਂ ਕਵੀ ਧਾਰਾ ਕਾਵਿ:- ਆਧੁਨਿਕ ਨਵੀਂ ਕਵੀ ਧਾਰਾ ਕਾਵਿ ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਮੁੰਹਮਦ ਤੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਵਿਭਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਿਵਿਰਤੀਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਿਵਿਰਤੀਆਂ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਕਾਲ ਖੰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
1 ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਰੰਭ:- ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲੋਂ ਕਾਲਿਕ ਨਿਖੇੜਾ 1850 ਈ: ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਆਗਾਜ ਅੰਗਰੇਜਾ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ :- ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਆਧੁਨਿਕ ਤੋਰ ਤੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਨਿਜੀ ਪਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੀੜੀ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਕਵੀ:- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ, ਲਾਲਾ ਕਿਰਪਾ ਸਾਗਰ, ਡਾ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀਵਾਨਾ, ਡਾ: ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਆਦਿ ਹਨ।
1 ਸਟੇਜੀ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ:- ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਟੇਜੀ ਕਵੀ ਧਾਰਾ ਦੇ ਕਵੀ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ:- ਫਿਰੋਜਦੀਨ ਸਰਫ਼, ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ, ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ, ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਧੀਰ, ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਬਰ ਆਦਿ ਹਨ।
ਡਾ: ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ – “ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲਿਨ ਯੁੱਗ: ਮੂਲ ਨਿਖੇੜਾ:- ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਯੁਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ:- 1 ਸਟੀਫਨ ਸਪੇਂਡਰ ਅਨੁਸਾਰ - “ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਲ ਅਤੀਤ ਦਾ ਟਕਰਾਓ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ- ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ-
ਸੁਨੀਲ ਮਿੱਤਲ ਭਾਰਤੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
ਹੀਰ ਦੇ ਘਰ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਖੇੜਿਆ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਰਾਂਝਾ ਹੀਰ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜੋਗੀ ਬਣ ਕੇ ਹੀਰ ਦੇ ਸੁਹਰੇ ਪਿੰਡ ਖੇੜਿਆ ਨੂ ਚਲਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਹੀਰ ਨੂ ਜ਼ਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਂਝਾ ਦਿਨ ਕਬਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਡਾ. ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਤਾ ਕੈਪਟਨ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਸਿਧਵਾਂ ਬੇਟ,ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ 1 ਜਨਵਾਰੀ 1950 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰ,ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਤੀ ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਵੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਟਕਚਿੜੀ ਦੀ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਉਡਾਣ ਜਾਣੀ ਪਹਿਚਾਣੀ ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾ ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੌ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਕਰੀਬ 126 ਸ਼ੋਅ ਦੇਸ ਵਿਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਡਾ : ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਸਿੱਧੂ ਪਹਿਲੀ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸੈਕਸ-ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਧੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਗਰਭਪਾਤ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ।
ਉਹਦੀ ਚਿੱਠੀ-ਨੁਮਾ ਰਚਨਾ ‘ਨਾ! ਮੰਮੀ ਨਾ’ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਬਾਰੇ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੇ ਸਟਾਰ-ਪਲੱਸ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ. 'ਸੱਤਯਮੇਵ ਜਯਤੇ' ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਔਰਤ ਅੰਦਰ ਜਿਊਣ ਤੇ ਜੂਝਣ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਭਰਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ‘ਕਹਿ ਦਿਓ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ’ ਤੇ ‘ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੱਗ ਵਸੇਂਦਾ’ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਜੋਸ਼ ਭਰਿਆ ਹੈ।
ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਡ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਛਪਵਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਉਹਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਚੌਮੁਖੀਆ ਇਬਾਰਤਾਂ’, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਵਾਗਤੀ ਸਮਾਰੋਹ, ਜਨਮ-ਦਿਨ, ਨਵਾਂ ਸਾਲ, ਦੀਵਾਲੀ, ਲੋਹੜੀ, ਹੋਲੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ-ਇਛਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵੀ ਹਨ, ਇੰਟਰਨੈਟ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਫੇਸਬੁਕ ਜਾਂ ਵਟਸ ਐਪ ਦੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਖਕ ਡਾਇਰਕੈਟਰੀ ’/ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਵੇਰਵਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਲਚਰਲ ਫੋਰਮ
ਕਵਿੱਤਰੀ ਲੇਖਕਾ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਸਨਮਾਨ, ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕੌਂਸਲ ਪੰਜਾਬ
ਐਵਾਰਡ ਆਫ ਆਨਰ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਕੈਡਮੀ,ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ,ਯੂ.ਐਸ
ਸਨਮਾਨ ਮੇਲਾ ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ ਇੰਡੋਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਲਚਰਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ,ਯੁ.ਐਸ.ਏ.
ਐਪਰੀਸੀਏਸ਼ਨ ਐਵਾਰਡ, ਪੀਪਲ-ਰਾਈਟਰਜ਼ ਲਿਟਰੇਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ,ਨਾਰਥ ਅਮਰੀਕਾ
ਉਹ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਕਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੰਮੀ ਨਾ ਨਾਮ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਜਣ ਸਬੰਧੀ ਰਚਨਾ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
'ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪਰੈਸ' ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦੋ ਵਾਰ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਕਲਾ ਝਰੋਖੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਲ-ਕਵਿਤਾਵਾਂ-‘ਚੰਦ ਦੀ ਬਰਫੀ’, ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਲੋਂ ਬਾਲ-ਸਾਹਿਤ ਵਜੋਂ *ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਪੁਰਸਕਾਰ* ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਐ
ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ‘ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੰਤਾਕਸ਼ਰੀ’ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ
ਮਲਵਈ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਜਿਹੀ ਵੰਡ ਹੈ।
ਮਲਵਈ ਬੋਲੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਭਾਰਾ ਦੀ ਮਰਦਾਣਾ ਤੇ ਜਨਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਪਛਾਣ ਹੈ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਲਵੈਣਾ ਦੇ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਲਵਈ ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਪਿੜ, ਸਾਜਾਂ, ਬੋਲੀਕਾਰਾ, ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਮੇਲੇ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਖੇੜੀਆ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਯਾਰੀ-ਦੋਸਤੀ, ਇਸ਼ਕ ਸਕੰਲਪ; ਲੋਕ-ਦਰਮੁਨ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਹੁਸਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਵਖਰਿਉਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਖਾਸ ਦਿੱਕਤ ਉਹਨਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਨ ਦੀ ਆਉਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਰਦਾਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਤੋੜੇ ਉੱਤੇ ਜਨਾਨਾ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕਦੀਆਾ ਹਨ ਜਾ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦਾ ਨਾਉ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਨੂੰ ਧਿਆ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲੋ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਣਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧੇ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾਉਣਾ ਹੈ।
ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਬੋਲੀਕਾਰਾ ਦਾ ਇਸ ਸੰਗਰਹਿ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ ਉਹਨਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਕੱਟੂ ਦਾ ਭਗਤੂ, ਸੰਘੇੜੇ ਦੇ ਪਾਲ, ਫਲ੍ਹੇਵਾਲ ਦਾ ਬਲਬੀਰ, ਮਹਿਮਾ ਸਵਾਈ ਦਾ ਲਛਮਣ, ਢੁੱਡੀਕੇ ਦਾ ਕੂੜਾ, ਮਿੱਠੇਵਾਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਤੇ ਬਚਿੱਤਰ, ਬਾਪਲਾ ਦਾ ਫਤੇਦੀਨ, ਬਰਵਾਲੀ ਦਾ ਪਿੱਤਰ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲੀਕਾਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਸੀਆ ਖਾਸੀਆ ਬੋਲੀਆਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆ ਹਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੀਮਿਤ ਜਿਹੇ ਨਿਜੀ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬੰਦਿਆ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹਾਂ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂੰ-ਖੰਡ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿੱਤੇ, ਕਬੀਲੇ ਜਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪੈੜ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਨਕਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੇ ਪਏ ਹਨ।
ਮਲਵਈ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਥਾਨਕ ਕਵੀਸ਼ਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਇਰਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੋਕੀਆ ਢਾਣੀਆਂ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ।
ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਇਹ ਗਿੱਧਾ ਟੋਲੀਆ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਟੋਲੀਆ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਜਾਂ ਮੇਲੇ ਮੁਸਾਹਵੇ ਸਮੇਂ ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਨਾਹਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਲਵਈ ਬੋਲੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਭਾਗ ਅਸ਼ਲੀਲ ਜਾ ਲੁੱਚੀਆ ਕਹੀਆ ਜਾਂਦੀਆ ਬੋਲੀਆ ਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਕਰ ਭਾਗ ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮਘੇ ਹੋਏ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਮਲਵਈ ਬੋਲੀਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਰੰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰੰਨ ਦੇ ਭਜਨ ਉਤੇ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿਆਣੇ ਹਾਂਡੀ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਢੋਹ ਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੈ ਲੈਣ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਨ, ਇਹ ਲੁੱਚੀਆਂ ਨੇ ਕਿ ਸੁੱਚੀਆ ਫੈਸਲਾ ਆਪੇ ਕਰ ਲੈਣ।
ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਹਾਲ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਬਹੁਤਿਆ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਗੀਤ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਮੂਹਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਗੁੰਮਨਾਮ ਕਵੀਆ ਦੀਆਂ ਗੁੰਮਨਾਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਬਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਲੋਕ ਗੀਤਕਾਰ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੋੜਦਾ, ਘੜਦਾ ਸਿਰਜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਜਿਲਦ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਲਵਈ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਬੋਲੀਆ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਮਲਵਈ ਗੱਭਰੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਹਿਜ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਵਿਥ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਟੁੱਟਗੀ ਦਾ ਦਰਦ ਹਢਾਉਦੇਂ ਆਸ਼ਕ ਕਿੱਕਰਾ ਹੇਠ ਬਹਿ ਰੋਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵੇ ਧਿਰ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦੀ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸਦੀਆ ਹਨ।
ਇਸ ਜਿਲਦ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਭਾਗ - ‘ਭਗੜਾ ਪਾ ਮੁੰਡਿਆਂ - ਵਿੱਚ ਅੰਕਤ ਬੋਲੀਆਂ ਨਿਰੋਲ ਮਲਵਈ ਨਹੀਂ, ਅਜੋਕੇ ਭੰਗੜੇ ਦੀਆਂ ਹਨ 1953 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਭੰਗੜਾ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀਆ ਸਟੇਜ਼ਾ ਉੱਤੇ ਆਉਦਾ ਹੈ ਕੁੱਝ ਬੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਜੇਹੀਆ ਵਿਚਮਿਲਵਈ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਭੰਨ ਤੋੜ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾ ਜੜਿਆ।
ਮੇਲਾ ਛਪਾਰ ਲਗਦਾ ਕਾਂਢ ਦੀਆ ਬੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਵੈਲੀਆਂ, ਡਾਕੂਆ, ਆਸ਼ਕਾ ਤੇ ਸ਼ੌਕੀ ਬੰਦਿਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਇਹ ਬੋਲੀਕਾਰ ਖੂਬ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਛਪਾਰ ਦੇ ਮੇਲੇ ਜਾਂ ਜਗਰਾਮਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਮਾੜੀ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢ ਕੇ ਜਾਂ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਢਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚੌਥਾ, ਪੰਜਵਾ ਤੇ ਛੇਵਾ ਕਾਢ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਪਾ ਰਹੇ ਢਾਣੀਕਾਰਾਂ ਤੇ ਮੋਢੇ ਜੋੜ ਕੇ ਜੁੜੀ ਭੀੜ ਵਾਲੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਅਖਾੜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ ਇਥੇ ਬੋਲੀਕਾਰ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾ ਜਾਂ ਢਾਣੀ ਦੇ ਨਾਉ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਂਝ ਟੱਪਾ ਤੇ ਲੰਮੀ ਬੋਲੀ ਦੁਆਬੇ ਤੇ ਮਾਂਝੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਉੱਨੀ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਿਭਾਉ ਸਮੇਂ ਤਾੜੀ, ਬੋਲ ਤੇ ਨਾਚ ਤਿੰਨੇ ਮਿਲਵੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲੰਦ ਹਨ।
ਇਸ ਅਨੁਭਾਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਢ - ਕਾਲਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏ ਫਿਰਨਾ - ਵਿੱਚ ਰੋਹੀਆਂ, ਰੱਕੜਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹੀਰੇ; ਹਰਨਾ ਵਰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਗੱਭਰੂਆ ਦੀ ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਭੁਗੋਲਿਕ ਖਿੱਤੇ ਨੂੰ ਜਿਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ, ਮਲਵਈ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਲਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2014 ਵਿੱਚ, ਰਾਉਤ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਦ ਐਕਸਪੋਸ ਵਿੱਚ ਹਿਮੇਸ਼ ਰੇਸ਼ਮਿਆ ਅਤੇ ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਤਰਨ ਆਦਰਸ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗਲੈਮਰਸ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਸ ਕੇ. ਬਸ਼ੀਦ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ, "99% ਯੂਜ਼ਲੈਸ ਫੈਲੋ ਨਾਮੀ" ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੋਟਿੰਗ ਨਾਲ ਵਾਪਿਸ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਨੀਤ ਈਸਾਰ ਦੇ ਨਾਲ 105 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੋਅ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਊਤ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ "ਹੇਟ ਸਟੋਰੀ 3" ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਹੇਟ ਸਟੋਰੀ 3 ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਾਣਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।