polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਦੁੱਖ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1904 ਵਿੱਚ ਮਿਸਤਰਾਲ ਨੇ ਕੁਝ ਆਰੰਭਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਐਨਸੋਸੀਓਨੇਸ , ਕਾਰਟਾ ਆਂਟੀਮਾ ਅਤੇ ਜੁਂਤੋ ਅਲ ਮਾਰ , ਸਥਾਨਕ ਅਖਬਾਰ ਏਲ ਕੋਕਿਮਬੋ: ਡਾਇਰੀਓ ਰੈਡੀਕਲ, ਅਤੇ ਲਾ ਵੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ, ਫੀਲਡਾਂ ਦੇ ਆਂਕੜਾ ਮਕੈਨਿਕਸ, ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਮਾਨ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀ ਥਿਊੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੀਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਤਕਨੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਤਾ ਕੀਤੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਨੰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਮਦਰੱਸਾ, ਧਰਮਸਾਲਾ, ਗੁਰੂਕੁਲ ਆਦਿ ਨਾਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ, ਵਿਚਾਰਨਾ, ਕਿਤਾ ਮੁੱਖੀ ਹੋਣਾ, ਬੋਲਣਾ, ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਸੈਕੈੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਜਿੱਥੇ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਪਰ ਇਹ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ , ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਿੱਤਾਕਾਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਨਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ।
ਵਿਕਲਪਿਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਝ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈਸਾਈ ਸਕੂਲ, ਮਦਰੱਸਾ, ਹਵਾਸ , ਯਿਸ਼ਵਸ ਅਤੇ ਹੋਰ; ਜਾਂ ਉਹ ਸਕੂਲ, ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਿਖਲਾਈ, ਮਿਲਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਸਕੂਲਿੰਗ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਸਕੂਲੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਈ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗੀ, ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਸਮੁਦਾਏ, ਅਕੈਡਮੀਆਂ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ, ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ-ਅੰਦਰ-ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਲਾਮ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਵਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਵਸਥਿਤ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਤਿਆਰ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਪਰ 9 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਦਰੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਕੂਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲ-ਕਰਾਉਯੀਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 859 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਇਹ ਖਲੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਮਦਰੱਸਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਜਿਹੇ ਯਤਨ ਸਨ।
ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਈਸਾਈ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਜ਼ ਸਕੂਲ, ਕੈਨਟਰਬਰੀ , ਕਿੰਗਜ਼ ਸਕੂਲ, ਰੋਚੈਸਟਰ , ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ ਸਕੂਲ, ਯੌਰਕ ਅਤੇ ਟੀਟਫੋਰਡ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ।
5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮੋਨਾਸਟਕ ਸਕੂਲ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਦੋਵਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਤਣ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕੇਂਦਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ , ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਸੀ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 425 ਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ". ਮਿਲਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਰੂਰ ਸੀ ."
ਸਕੂਲ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਅਰਥ ਹੈ " ਵਿਸ਼ਰਾਮ, ਵਿਹਲ, ਫ਼ੁਰਸਤ, ਛੁੱਟੀ; ਖ਼ਾਲੀ ਸਮਾਂ" ਅਤੇ "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਹਲ, ਫ਼ੁਰਸਤ, ਖ਼ਾਲੀ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ", ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਕੂਲ" ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਹਾਨ ਹੈ,ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸੰਮਤ 1603 ਬਿ੍ਕਮੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਚੁਰਾਸੀ ਪੌੜੀਆ ਵਾਲੀ ਬਾਉਲੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੰਮਤ 1621 ਨੂੰ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਹੀ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੇਂ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਮਤ 1610 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੰਮਤ 1620 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਚੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ,ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਮਤ1631 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਗੱਦੀ ਦੀ ਦਾਤ ਬੱਖਸ਼ੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੂਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਵੀ ਮਜੂਦ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਘੁੰਗਣੀਆ ਵੇਚਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਹ ਨਗਰ ਕਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਪਹਿਲੀਆ ਚਾਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆ ਦੀ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ ਜੀ ਪਾਸੋ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।
ਜਿਹਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆ ਨੇ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਨ ਮਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਜੀਆ ਥਾਪ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਧੁਰਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ,ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਧੁਰੇ ਵੱਜੋ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੋ ਹੀ ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ ਤੇ ਛੂਤ-ਸ਼ਾਤ ਦੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛੱਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ,"ਪਹਿਲੇ ਪੰਗਤ ਤੇ ਪਾਛੇ ਸੰਗਤ" ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤਾ,ਰਾਜਾ ਅਕਬਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹਰੀਪੁਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛੱਕਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਕਈਆ ਗੁਰੂਆ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਖਾਸ ਮਹਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸੰਮਤ 1624 ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨ ਤੇ ਕੌਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਬਾਣੀ ਆਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦਿ ਰਚਨਾ ਵੀ ਇਸ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਗੁਰੂਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਾਵਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵੀ ਆਏ ਸਨ।
ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ ਵਿੱਚ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ,ਜੋ ਤਰਨਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਨਗਰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲੋਕ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਖੇ ਬਉਲੀ ਜਿਸ ਦੀਆਂ 84 ਪੌੜੀਆਂ ਹਨ, ਬਣਨ ਨਾਲ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਲਈ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਗਰੋਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮਗਰੂਰ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸੰਨ 1710 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਇਸ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
12 ਮਈ ਨੂੰ ਚੱਪੜ ਚਿੜੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਮਗਰੋਂ 14 ਮਈ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਹੁਕਮਰਾਨ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਨਹੇੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੈਨ ਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਹਿੰਦ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਫ਼ਿਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜਕਾ ਦਿੱਤੀ।
ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਲਿਜਾ ਕੇ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਾਖਦਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਸਰਹਿੰਦ ਨੇੜੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 360 ਮਸਜਿਦਾਂ, ਮਕਬਰੇ, ਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਖੂਹ ਸਨ।
ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਕਵੀ ਨਾਸਿਰ ਅਲੀ ਸਰਹਿੰਦੀ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਮੁਤਾਬਕ ਹੰਸਲਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ’ਤੇ ਇਹ ਨਗਰ ਤਿੰਨ ਕੋਹ ਤੱਕ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਨ।
ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣਿਆ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਸੁਰੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਬਾਗ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਥੇਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਹਿੰਦ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤੀਜੀ ਵਾਰ 1763 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਲ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਜ਼ੈਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੇ ਕੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਲੁਟਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਣਵਾਏ।
ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੈ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਦੀ ਅੱਤ ਕਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਵੈਰੋਕੇ ਤੇ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ।
ਰੋਡੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀਆਂ, ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਵਾਲੇ ਗੁੰਡੇ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਰੋਡੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਗੇਟ ਅੱਗੇ ਧਰਨਾ ਲਾਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਧਰਨੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਤੇ ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਵੈਰੋਕੇ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੇ ਡੀਐਸਪੀ ਨੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਉਪਰ ਅੰਨਾ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਵੈਰੋਕੇ ਤੇ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ।
ਡੀਐਸਪੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ 'ਤੇ 307 ਸਮੇਤ ਝੂਠੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਾ ਕੇ ਪਰਚਾ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਦੋਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਰੱਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਮੋਗੇ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਾ ਕੀਤਾ।
ਸੱਤਾ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ ਸਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖੂੰਜੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਬੜਾ, ਨਿਉ ਦੀਪ, ਜੁਝਾਰ ਆਦਿ ਬੱਸਾਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਹਰਲ ਹਰਲ ਕਰਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੱਤਾ ਨਸ਼ੀਨ ਕਰੋੜਾਂਪਤੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੱਗ ਜਾਹਿਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਾਰਜ ਸਾਂਭ ਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਝੂਠੀ ਕਹਾਣੀ, ਝੂਠੇ ਗਵਾਹਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਨ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਝੂਠੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਸਾਥੀ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਫੌਰੀ ਬਾਅਦ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਲੜ ਫੜੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਅੱਜ ਕੱਲ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਚੈਨਲ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਵੈਰੋਕੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸੂਬਾ ਆਗੂ ਹਨ।
ਇਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਇਹਨਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਡੋਲਾ ਪਾਇਆ, ਇਹ ਸਜਾ ਵੀ ਹੌਂਸਲੇ ਪਸਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗੀ।
ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ - ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਐਮ ਆਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੰਗਾਂ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀਆਂ ਭਰਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ , ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਫੀਸਾਂ - ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ ।
ਸੰਗਰੂਰ - ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵੱਲ 22ਮਾਰਚ , 2023 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰੈਲੀ ਕਰਕੇ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ 'ਚ ਕੁੱਝ ਚੇਤੰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੁੱਕੜੀ ਨੇ, ਪਿਰਥੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਖੰਭ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਤਹੱਈਆ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਾਅਰਕੇਬਾਜ ਲੀਹ ਦੇ ਝੰਡਾਬਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਨਤਾ ’ਤੇ ਡਰਪੋਕ ਹੋਣ ਦਾ ਲੇਬਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਿਰਫ ਸਿਰ ਤਲੀ 'ਤੇ ਧਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਿਰਲੱਥ ਸੂਰਮੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜੁਝਾਰ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕੜਾ ਸਿਦਕ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ।
ਪਿਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਰੂੰਬਲ ਫੁੱਟ ਪਈ ਸੀ।
ਪਿਰਥੀ ਦੀ ਬੀਰ ਗਾਥਾ, ਮਾਰੂ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਕਹਿਰ ਦਰਮਿਆਨ, ਇਸ ਕਰੂੰਬਲ ਦੇ ਕੱਦ ਕੱਢਣ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੀ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਜੁਝਾਰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਖਿੰਡ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ 'ਚ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ 'ਚ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ।
ਪਰ ਹੇਠਲੀ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਅਤੇ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸੇਧ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਝ ਦੀ ਜਾਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਰੋੜਾ ਗਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਜਿਹੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਹੜਾ ਉੱਚੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ ਭਰਨਾ ਲੋਚਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਿਸਦੇ ਖੰਭ ਕਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਣ।
ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ ਲੰਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਹਿਰ ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ 12 ਅਗਸਤ 1971 ਨੂੰ ਜਗਰਾਓਂ 'ਚ ਇਜਲਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੁੜ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1970 ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚਲੇ ਖੱਬੀ ਮਾਅਰਕੇਬਾਜੀ ਦੇ ਕੁਰਾਹੇ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਮੌਰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਮਾਅਰਕੇਬਾਜੀ ਖਿਲਾਫ ਜਨਤਕ ਲੀਹ ਦਾ ਡਟਵਾਂ ਪੈਂਤੜਾ ਮੱਲਦੇ ਹੋਏ ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਰੰਧਾਵਾ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀ.ਐੱਸ.ਯੂ. ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾ ਸੀ।
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬਦਾਮ ਦੀ ਪੋਲਿੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੋਲਿਨੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਛਪਾਕੀ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਾਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਲਈ ਟਰੱਕ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੋਲਿੰਗ ਪੋਲਿੰਗ ਪੋਲਿਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 49 ਪਰਵਾਸੀ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਾਲੋਨੀ ਢਹਿਣ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਦੇ ਪਰਾਗਿਤਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਦਾਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ ਦੇ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਲਾਗਤ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਦਾਮ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬਦਾਮ ਦੇ ਬੀਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰਜੋ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਕੁੜੱਤਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੁੜੱਤਣ ਲਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਜੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੌੜੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਛੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁਣ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੂੂਨ ਡੁਲਸੀਸ ਵਾਰ ਤੋਂ ਫਲ ਅਮਾਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁੜੱਤਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੂੂਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆੜੂ ਅਤੇ ਚੈਰੀ ਤੋਂ ਕਰਨਲ।
ਬਦਾਮ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਜਲਵਾਯੂ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤਕ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਦਾਮ ਜਾਂ ਬਾਦਾਮ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਲ 13% ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ।
ਬਦਾਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ, ਫੰਗਲ ਰੋਗਾਣੂ, ਪੌਦਾ ਵਾਇਰਸ, ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਮਰਹੂਮ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਦੇ ਨਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਆਡੀਓ ਕੈਸੇਟ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਆਡੀਓ ਕੈਸੇਟ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਆਡੀਓ ਕੈਸੇਟ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਚਨ, ਚਰਨਜੀਤ ਆਹੂਜਾ, ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਲਾ ਪਰਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਵੇਦ ਸੇਠੀ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਲਈ ਅਸਲੀ ਬ੍ਰੇਕ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ "ਜੀ ਨੇ ਜਾਨ ਨੂ ਕਾਰਦਾ" ਅਤੇ "ਰੰਗਲੀ ਦੁਨੀਆ ਟਨ" ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਉਸਦੀ ਐਲਬਮ ਨੱਚ ਪੌਣੀ ਧਮਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬਣ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ ਐਲਬਮ ਦੇ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਐਲਬਮ ਜੁਗਨੀ ਅਤੇ ਡਾਇਮੰਡ ਸੋਹਣੀਏ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੰਮੀ ਬਾਈ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਭੰਗੜੇ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ 2009 ਵਿੱਚ, ਪੰਮੀ ਨੂੰ ਫੋਕ ਗੀਤ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਾਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਲੋਂ ਪੰਮੀ ਨੂੰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਗ਼ੀ ਵਰਗਾ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਮੀ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਭੰਗੜੇ ਵੱਲ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਮੀ ਨੇ ਕਾਲਜ ਦੌਰਾਨ ਇੰਟਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੰਗੜਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਤਨੂ ਵੇਡਸ ਮਨੂ ਰਿਟਰਨਜ਼, 2011 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਨੂ ਵੈਡਸ ਮਨੂ ਦਾ ਸੀਕਵਲ, ਵਿੱਚ ਪਾਇਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।
ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ 'ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਧਨ ਪਾਓ' ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਚੰਦਰਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਸੂਰਜ ਬੜਜਾਤਿਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
₹400 ਕਰੋੜ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਐਕਸ: ਪਾਸਟ ਇਜ਼ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਗਿਆਰਾਂ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਨਲਨ ਕੁਮਾਰਸਾਮੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਸਮਰ ਹੋਲੀਡੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਆਂਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰ ਸਕੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਰਿਵਿਊ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਆਂਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਰਾਂਝਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਵਿੱਚ ਤਨੂ ਵੈਡਸ ਮਨੂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮਾ 'ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਧਨ ਪਾਯੋ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ; ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 2015 ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਨੀਲ ਬੱਟੇ ਸੰਨਾਟਾ' , ਅਤੇ 'ਅਨਾਰਕਲੀ ਆਫ ਆਰਾਹ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ '. ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 28 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਅਭਿਨੇਤਾ ਫਾਰੂਕ ਸ਼ੇਖ ਅਤੇ ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਮਿਲਨ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਫਿਰ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ 'ਰਾਂਝਨਾ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਉਹ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਫਲਾਪ 'ਸਬਕੀ ਬਜੇਗੀ ਬੈਂਡ' ਵਿੱਚ ਸੁਮੀਤ ਵਿਆਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭਾਨੂ ਉਦੈ ਦੇ ਨਾਲ ਮੱਧਮ ਸਫ਼ਲ 'ਮਛਲੀ ਜਲ ਕੀ ਰਾਣੀ ਹੈ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਐਨ.ਕੇ. ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ "ਐਕਟ ਵਨ" ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 2009 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮਾਧੋਲਾਲ ਕੀਪ ਵਾਕਿੰਗ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 33ਵੇਂ ਕਾਹਿਰਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ 'ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼; ਵਿੱਚ ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਭਾਸਕਰ ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ ਦੀ ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵ੍ਹਾਈਟ ਥ੍ਰਿਲਰ 'ਦ ਅਨਟਾਈਟਲਡ ਕਾਰਤਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਬਲਕੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ₹40,000 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜੋ 'ਟਰਾਂਸਿਲਵੇਨੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ 'ਦ ਅਨਟਾਈਟਲਡ ਕਾਰਤਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ' ਦੋਵੇਂ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੱਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਰਾ ਭਾਸਕਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2011 ਦੀ ਰਾਮ-ਕਾਮ ਫ਼ਿਲਮ ਤਨੂ ਵੇਡਸ ਮਨੂ ਵਿੱਚ ਕੰਗਨਾ ਰਾਣਾਵਤ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਪਾਯਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, 2013 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਂਝਣਾ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 'ਤਨੂ ਵੇਡਸ ਮਨੂ' ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੈਨੇਗਲ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮਿੰਨੀ-ਸੀਰੀਜ਼ 'ਸੰਵਿਧਾਨ' ਲਈ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ, ਭਾਸਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ, ਮਜ਼ਾਕ਼ ਰਾਤ, ਜੋ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਭਾਸਕਰ ਨੇ 2011 ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫ਼ਲ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤਨੂ ਵੈਡਸ ਮਨੂ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਕੰਗਨਾ ਰਾਣਾਵਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤ ਪਾਇਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਕਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਿਨੀਸ਼ਾ ਲਾਂਬਾ ਦੀ ਹਮਜਮਾਤੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐੱਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਚਿਤਰਪੁ ਉਦੇ ਭਾਸਕਰ, ਤੇਲਗੂ, ਅਤੇ ਬਿਹਾਰੀ ਮਾਤਾ, ਈਰਾ ਭਾਸਕਰ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਭਾਸਕਰ ਨੇ 2009 ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਮਾਧੋਲਾਲ ਕੀਪ ਵਾਕਿੰਗ, ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਮਗਧ ਰਾਜ, ਆਪਣੇ ਵਿਸਥਾਰਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ, ਜਹਾਨਾਬਾਦ, ਨਾਲੰਦਾ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ, ਅਰਵਲ ਨਵਾਦਾ ਅਤੇ ਗਯਾ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੰਪਾ ਨਦੀ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ ਪਠਾਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੋਨ ਨਦੀ ਸੀ।
ਵੱਡੇ ਮਗਧ ਦੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀ।
ਇਥੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 500 ਈਪੂ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਜੈਨ ਧਰਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਉੱਭਰਿਆ।
ਮਗਧ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਗੁਪਤਾ ਸਾਮਰਾਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਗਧ ਤੋਂ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ, ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਗਧ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਕਮੁਰਾ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ।
ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਦਾਰਾਂ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰਾਮਕਾਸ ਨਾਮਕ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ, ਨਿਆਂਇਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ।
ਮਗਧਾ ਦੱਖਣੀ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਮਹਾਜਨਪਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਗਧਾ ਨੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਮੌਰਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਗੁਪਤਾ ਸਾਮਰਾਜ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਗਧਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਢਾਡੀ ਸ਼ਬਦ ਉਹਨਾਂ ਗਮੰਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਢੱਡ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗੀ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਅਨੁਸਾਰ “ਢਾਢੀ ਢੱਡ ਵਜਾ ਕੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ।
”1 ਇਸ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਜਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ‘ਵਾਰ’ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਢੱਡ ਵਜਾ ਕੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੰਗੀ ਦਾ ਤਾਂ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸਾਜ਼ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੌ ਨਾਦਾਤਮਕ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਪਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤ, ਮੁਜਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕਵਾਲੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਰੰਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੰਗੀ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੰਨਗੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਤਰਕਸੰਗਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਢੱਡ ਸਾਰੰਗੀ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਕਿਸੇ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਉਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਵੀਨ ਲੋਕ-ਢਾਡੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਗਾਇਣ ਪੱਧਤੀ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਢਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੇ ਢਾਡੀ ਗਾਇਣ ਕਲਾ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਨਿਵੇਕਲਾ ਸਰੂਪ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਸੰਗੀਤਮੁਖੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿਮੁਖੀ ਪਾਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਢਾਡੀ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਗਾਇਣ ਸ਼ੈਲੀਆਂ, ਰਾਗਾਂ, ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਕਾਵਿ-ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਛੰਦ ਵਿਧਾਨ ਪੱਖੋਂ ਬੱਝਵੀ ਧਾਰਾ ਨੇ ਢਾਡੀ ਗਾਇਣ ਕਲਾ ਤੇ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਰ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਂਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਇਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਢਾਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਹੀ ਕਾਵਿਧਾਰਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰਿਕ ਕਾਵਿਧਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਸਾਰਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਿਲਿਆ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਉਮੰਗ ਅਤੇ ਰੁਚੀ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ।
ਇਸ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਸਾਰ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਢਾਡੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਣ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੀਰਤਾ, ਪਿਆਰ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ, ਸਦਾਚਾਰਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਕਥਾਵਾਂ, ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਜੋਕੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਢਾਡੀਆਂ ਨੇ ਵਾਰਾਂ, ਗੌਣਾਂ, ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ-ਸਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੂਝ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਾਹਦ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਮਾਧਿਅਮ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨੂੰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਵਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਡੈਫ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਡੈਫ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਅਤੇ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਮਲਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਰੇਣੂ ਹਾਂਡਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬੋਲ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਇੱਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੀਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਮਲਿਕਾ ਹਾਂਡਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੋਲ਼ੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਫ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ।
ਇਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਪੋਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਦਾ ਡੈਫ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।