polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਨਿਰੀਖਕ ’ ਅਤੇ ਨਾਪਣ ਲਈ ਚੁਣੇ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ/ਨਿਰੀਖਣਯੋਗ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਚਾਹੇ ਇਹ '+' ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ ਜਾਂ ਵਿਆਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇਤਰਾਂ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਦੇ ਇੱਕ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ’’ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ -ਓਪਰੇਟਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਬਾਹਰ ਇਹੀ ਕੁੱਝ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਪਰ ਦੱਸੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਰੀਖਣ ਦੀ ਉੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਫ ਸਬੰਧਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭੌਤਿਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਪ੍ਰਤਿ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੇਤੰਨ ਜਾਂ ਅਸਥੂਲ ਹੋਣ ਚਾਹੇ ਨਾ ਹੋਣ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਓਸ ਸਾਰੇ ਕਾਸੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਹੋਂਦ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ, ਨੂੰ ਗੇਜ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ, ਅਤੇ ਗੇਜ-ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸੇਤਰਾਂ, ਸੰਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਧੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਦਾਨਿਕਤਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ “ਵਸਤੂਆਂ” ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ “ਅਵਸਥਾ” ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬੇਅਰਥੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਵਸਥਾ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭੌਤਿਕੀ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉੱਪਰ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਲਈ ਅਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਪੈਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਤੰਤਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ -ਝੁਕਾਓ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਸ਼ਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਾਸਤੇ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੋਣਾ ਹੀ ਪਏਗਾ।
ਸੋਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਸੋਮਾ ਕਿਸੇ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਪਿੱਨ ਦਾ ਜੋੜ 0 ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਦੋ ਸਪੇਸ-ਲਾਈਕ ਵੱਖਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ, ਏਲੀਸ ਅਤੇ ਬੌਬ ਵੱਲ ਵਕਤ 1 ਉੱਤੇ ਦਾਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਪਿੱਨ ਨਾਪ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਵਕਤ 2 ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੱਥ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਹਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਏਲੀਸ ਅਪਣੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ -ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਅੱਪ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਾਪਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੌਬ ਅਪਣੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ -ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਡਾਊਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਨਾਪੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਉਲਟ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਏਲੀਸ -ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਨਾਪਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੌਬ ਔਰਥੋਗਨਲ -ਸਪਿੱਨ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ, ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਜ਼ੀਰੋ ਰਹੇਗਾ।
ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਐਂਗਲ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਹ-ਸਬੰਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਪੂਰਵਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੇ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕਣ ਨਿਰੀਖਤ ਨਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਰੱਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਹੁਣ, ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਪ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਟੈਂਸਰ ਗੁਣਨਫਲ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਵਸਥਾ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਚਲੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਮੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਲ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਜਿੱਥੇ ਸਬ-ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿਚਲੇ ਤੀਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤੇ ਲਏ ਗਏ ਨਾਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ’ ਦੁਆਰਾ ਨਾਪ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ + ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੀ ਜਨਮਜਾਤ ਰੇਖਿਕਤਾ ਕਰਕੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ’ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਪ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ:
ਕਿਉਂਕਿ ਵਿੱਚ “ਅਵਸਥਾ” ਨੂੰ ਦੋ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ “ਸਵੈ-ਨਾਪ” ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਜੇਕਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀ “ਅਵਸਥਾ” ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੁਦ ਅਪਣੀ “ਅਵਸਥਾ” ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ “ਅਪਣੀ ਅਵਸਥਾ” ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ’ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ + ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਸਟਮ/ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਅਵਸਥਾ ’ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਰੱਖੇਗਾ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ’ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਦਾ ਨਾਪ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਉਤਪਤੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਰੀਖਕ, + ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ (ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਆਪ ਦਰਮਿਆਨ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ)।
+’ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਵਰਣ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਹੋਰ, ਬਾਹਰੀ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਲੜੀ ਬਣਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਹੇਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਔਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤੁਲਨਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨਿਰੀਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਦੋ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ’ ਕੋਲ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਕਤ ਉੱਤੇ, ਕੋਲ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ’ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਨਤੀਜਾ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਬਗੈਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ “ਉਸ” ਅਤੇ “ਕੀ” ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਗੱਲ ਹੈ: ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਲ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕੱਲ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਇੰਨਬਿੰਨ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਆਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।
ਰੋਵੈੱਲੀ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ “ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ” ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜਿਸਨੂੰ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਕੋਵੇਰੀਅੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰੈਫਰੈਂਸ ਫਰੇਮਾਂ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕਰਕੇ ਸੋਧਿਆ, ਇਸੇਤਰਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਛੁਪੀ ਹੈ, ਜੋ ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਠਿਨਾਈ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਧਰੀਆਂ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਾਏ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੂਰਵ ਧਾਰਨਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ, ਰੋਵੇੱਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਗਤੀ ਦੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਜਿਮੇਵਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿ ਅਪਣਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸਮਕਾਲੀਤਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਨੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਪਹੇਲੀਆਂ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ- ਜਿਵੇਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅੰਦਰ ਸਮਕਾਲੀਨਤਾ ਵਾਂਗ।
ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਤਰਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਰਿਕਲਪਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦੀ ਹੈ:
ਸਾਰਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਅੰਦਰ, ਅਸਥੂਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕੋਲੈਪਸ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਅਸਥੂਲ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਚਾਹੇ ਸੂਖਮ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਰੇਖਿਕਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ (ਜੋ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੇ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ) , ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੌਪਨਹੀਗਨ-ਵਰਗੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਇਸਤਰਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕੁਆਂਟਮ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਨੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਨਾਪ ਹਾਂ/ਨਾਂਹ ਸਵਾਲਾਂ ਜਾਂ ਬਿੱਟਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਤੱਕ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ 1 ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ 0 ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਲਾਉਡਿ ਸ਼ੈੱਨੋਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵੀ ਹਾਂ/ਨਾਂਹ ਸਵਾਲ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਇੱਕੋ ਇਕਲੌਤੇ ਬਿੱਟ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਿਉਬਿਟ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਕਨਫਿਊਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਕਿਉਬਿਟ, ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸਧਾਰਨ ਬਾਇਨਰੀ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਕੁੰਜੀ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਨਤੀਜੇ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨਿਰੀਖਕ ਵਾਸਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਓਹ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੂਜੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਏਲੀਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਬੌਬ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਤੀਜੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਅਨਿਰਧਾਰਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਜਾਣ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਬੌਬ ਕੋਲ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜਣ ਲਈ ਕਿ ਬੌਬ ਕੋਲ ਕਿਹੜਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਟ-ਕੋਨਾਂ ਅੰਦਰ ਪਰਸਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਧਾਰਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਮਾਡਲ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੇਕਰ ’ ਨਿਰੀਖਕ, + ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਤਰਾਂ, ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਯੂਨਾਇਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ , ਜੇਕਰ ਨਿਰੀਖਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਣ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਕੌਲੈਪਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਖਾਸਤੌਰ ਤੇ, ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਨਾਪ ਵਾਸਤੇ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ)।
ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਕਈ-ਸੰਸਾਰ ਫੈਮਲੀ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੱਛਣ ਸਾਂਝਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਫਿਤਰਤ ਹੈ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਐਵਰੈੱਟ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਰੋਵੇੱਲੀ ਤਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ-ਯੁਕਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਵਰਣ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਰੀਖਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ , ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਕੋਈ ਸਿੰਗਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਆਖਿਆ ਸੰਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਅੰਸ਼ਿਕ ਵਿਵਰਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਸਦੀ ਆਈਗਨਵੈਲੀਊ 1 ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਰਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਤਰਾਂ ਜੇਕਰ ਨਿਰੀਖਕ ਖੁਦ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਰਵਰਤਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ 0 ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਕਤ ਉੱਤੇ, ਨਿਰੀਖਕ ’ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਸਟਮ '+' ਬਾਰੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੀ ਕਿਸੇ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਖੁਦ ’ ਨਿਰੀਖਕ, ਸਿਸਟਮ '+' ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਅਨੁਕੂਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਢਾਂਚਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁੱਲ ਦੇ ਭੌਤਿਕੀ ਅਰਥ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੱਥ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ)।
ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤਿ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਸਹੋਯੋਗ ਕਰਕੇ, ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਉਹ ਕੁੱਝ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਭਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ, ਢਾਂਚਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਆਂਟਮ ਨਾਪ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾਪੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਪ-ਯੰਤਰ ਦਰਮਿਆਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਧੇ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਨਾਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਹ ਨਿਰੀਖਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਅਵਸਥਾ, ਨਿਰੀਖਕ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1994 ਦੇ ਪੂਰਵ-ਛਾਪੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਲੋ ਰੋਵੇੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਘੜੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਮਗਰਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਿਰੀਖਣ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਰੈੱਫਰੈਂਸ ਫਰੇਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਉੱਤੇ ਵੀਲਰ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਵਕਤ ਉੱਤੇ, ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ “ਸਪਿੱਨ ਅੱਪ” ਹੈ।
ਅਤੇ, ਜੇਕਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੰਪੂਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਸੰਪੂਰਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰ, ’ ਵਾਸਤੇ, ਨਿਰਾਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਇੰਟੈਗਲਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਵਕਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੀ ਇਸਦਾ ਵਿਵਰਣ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਭਾਵੇਂ ਜਿਹੜਾ ਮਰਜੀ ਬੇਸਿਸ ਚੁਣਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪਰ, ਜੇਕਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ, ਤਾਂ ’ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਸਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਸੰਪੂਰਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਅਨੁਕੂਲ ਇਤਿਹਾਸ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਜਾਏ, ਮੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਮ-ਲੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨਿਕਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ , ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਨਿਰੀਖਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੇਮੇਲ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ’ ਨਿਰੀਖਕ, ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਪਿੱਨ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਪਿੱਨ ਡਾਊਨ ਹੈ (ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਓ ਕਿ ਉੱਪਰਲੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅੰਦਰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਰੋਕਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ)।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨਿਰੀਖਕ ਅਪਣੇ ਅਪਣੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ?
ਇਹ ਆਪਾਵਿਰੋਧੀ ਲਗਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਦੋਵੇਂ ਨਿਰੀਖਕ, ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉਲਟੇ ਹਨ।
ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਪਣੇ ਕਣ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੌਬ ਦੇ ਕਣ ਨੂੰ ਸਪਿੱਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਮਿਆਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ “ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅਜੀਬ ਕਾਰਜ” ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ।
ਉੱਪਰ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤੇ “ਕੋਗਰੰਸ-ਓਪਰੇਟਰ” ਤੋਂ, ਏਲੀਸ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਕਤ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੌਬ ਦੇ ਕਣ ਨੂੰ ਨਾਪੇ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਬੌਬ ਨੂੰ ਨਾਪੇ – ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ- ਨਤੀਜੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮਿਲਣਗੇ:
ਜਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਬੰਧਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖੋਜਯੋਗਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋੜ 1 ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਸਤੇ, ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਨਤੀਜਾ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ (ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤਥਾਕਥਿਤ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)।
ਇਸਲਈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੜੀ-ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਪਰ, ਰੋਵੇੱਲੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੈੱਨੋਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਨਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ , ਨਾਪ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਦੀਆਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸਬੰਧਤ ਕੁੱਝ ਡਿਗਰੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 2 ਬਿੱਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੰਬਰ ਉਹ ਸੰਭਵ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸਹ-ਸਬੰਧ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਕਿ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਐਵਰੈੱਟ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ।
ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ , ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਵਕਤ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਔਬਜਰਵਰ ’ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ - ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ’ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਥਮਿਕਤਾ ਵਖਰੇਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਅਤੇ ਮੈਕ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।
ਕੋਈ ਵੀ ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਤਾਜ਼ਾ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਬੋਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀ।
ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਿਕਲਪਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਥਿਊਰੀ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਵਰਣ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਦਾਂ ਹੈ।
ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਬੋਹਮੀਅਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੁਪੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸੈੱਟ ਤੋਂ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਵੀ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੀਆਂ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਗਹਿਰਾਈ ਉੱਤੇ, ਕੁਆਂਟਮ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਰੂਰ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਤਰਾਂ, ਦੋ ਕਣਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਵਿੱਚ, ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਯੰਤਰ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੋਈ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਾ ਵੇਵ ਕੋਲੈਪਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਅੰਦਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਾਪ ਦੀ ਦੂਜੇ ਨਾਪ ਉੱਤੇ ਇਹ ਠੋਸ ਨਿਰਭਰਤਾ ਉਦੋਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਸਰਲ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਬੌਬ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਲੀਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕੀ ਨਾਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪਣਾ ਵਰਤਾਓ ਅਡਜਸਟ ਕਰ ਸਕੇ?
ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਕ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਓਸ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਨਾਪ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੇਸ-ਵਰਗੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਏਲੀਸ ਅਤੇ ਬੌਬ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟ-ਕੋਨਾਂ ਦੀ ਕਾਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਪ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਿਰੀਖਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਲੀ ਸਮੋਲਿਨ ਅਤੇ ਲੁਇਸ ਕ੍ਰੇਨ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਪਹੇਲੀ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਸਹਿ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਹੀ ਭੇਤ ਖੋਲਿਆ, ਸਗੋਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਸਥਾਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੱਲ ਵੀ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗਰੁੱਪ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਗਪਗ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਬੇਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਗਹਿਰੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਓਸ ਵਿਸਥਾਰ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੱਕ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ “ਸਬੰਧਤਾਮਿਕ ਸੰਸਾਰ” ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਦੋ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਵਸਥਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਕੈੱਟ ਵੈਕਟਰ ਚਿੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਵਕਤ 1 ਉੱਤੇ, ਇਹ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪੈਰਾਡੌਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਹੱਲ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁੱਝ ਇਸਤਰਾਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੈੱਲ ਪਰਖ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੁਪਰ-ਰੋਸ਼ਨਾਤਮਿਕ ਸੰਚਾਰ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ: ਸਥਾਨਿਕਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਅਖੰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਤਰਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਵਸਥਾ ਔਬਜ਼ਰਵਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਵਰਣ, “ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਪ੍ਰਤਿ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਸਿਸਟਮ ” ਰੂਪ ਅਪਣਾਏਗਾ, ਜਾਂ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜੁਲਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਅਪਣਾਏਗਾ।
ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬੇਅਰਥਾ ਹੈ।
ਡੇਵਿਡ ਮਰਮਿਨ ਨੇ ਅਪਣੀ “ਇਥਾਕਾ ਵਿਆਖਿਆ” ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤਿ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਉਹ “ਸਬੰਧਤ ਬਗੈਰ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ” ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸਬੰਧਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਬੰਧ ਜਿਆਦਾ ਠੋਸ ਹੋਂਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫੇਰ ਸਵਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦਿਸਣਗੇ: ਕੀ ਦੋਵੇਂ ਕਣ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨਗੇ?
ਆਓ ਅਸੀਂ ਚਿੰਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਈਏ ਕਿ ਔਬਜ਼ਰਵਰ , ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੈ।
ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਖੁਦ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਰੋਵੇੱਲੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: “ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਹੋਰ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਵਰਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਵਰਣ ਹੈ”
ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ, ''’ ਨਿਰੀਖਕ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ।
ਅਸੀਂ ਨਿਰੀਖਕ ’ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਇਹ ਲੇਖ ਉਹਨਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਕਿਫ ਹਨ।
ਜਿਹੜੇ ਪਾਠਕ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤਿ ਨਵੇਂ ਹਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।
ਅਸੀਂ ਅਤੇ ਪੈਨਰੋਜ਼ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਬੇਮੇਲਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਤਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਖ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਰੇਖਿਕ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਨਿਰੀਖਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਲੀਸ, ਬੌਬ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਪੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੋਜੇਗਾ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਅਪਣਾ “ਕੋਹਰੰਸ-ਓਪਰੇਟਰ” ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ
ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਤਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਔਂਟੌਲੌਜੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਇਕੱਠਾ ਹੀ ਹੈ।
ਇਸਲਈ, ਵਕਤ ਉੱਤੇ, ਏਲੀਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਜਾਣਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਜੋ ਉਸਦੇ ਅਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਉਸਦੇ ਕਣ ਦਾ ਸਪਿੱਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਣ ਕਿਸੇ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ,
ਇਸਤਰਾਂ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਨਿਰੀਖਕ ਅਤੇ ’, ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪਰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਸਹੀ ਖਾਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂਕਿ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ
ਉਸ ਦੀ ਤਰਫੋਂ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਾਬਾ ਮਹਿਮੂਦ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਵਾਨ, ਪਿਆਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਨਿਰੰਤਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਜਾੜ, ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਾਣਾ ਵੰਡਣ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕਾਰਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੁਣਦਿਆਂ, ਤਿੱਖੀ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਏਗੀ ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਚਾਰਲਸ ਹਰਸ਼ਕੀਨਡ, ਉਸ ਦਾ ਬੇਟਾ, ਨਾਮੇਅਰ ਹਰਸ਼ਕਾਈਡ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
ਮਹਿਮੂਦ ਕਈ ਅਵਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਪਸਾਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ, ਕਾਰਨੇਗੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਲਾਮ ਅਵਾਰਡ, ਅਮਰੀਕਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਲਰਨਡ ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੈਡਰਿਕ ਬੁਰਖਰਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਲੂਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਮੈਰਿਕਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਲਰਨਡ ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਏਰੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪੂਤਨੀ: ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵਾਈਵਲ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ 2005 ਦਾ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਸ਼ੱਕ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ 2005 ਦੇ ਐਲਬਰਟ ਹੌਰਾਨੀ ਕਿਤਾਬ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਇਕ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜੀਅਨ ਡਿਫਰੈਂਸ ਇਨ ਏ ਸੈਕੂਲਰ ਏਜ: ਏ ਮਾਈਨਰਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ 2016 ਦਾ ਕਲਿਫੋਰਡ ਜੀਰਟਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਰਬੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਬਾ ਮਹਿਮੂਦ ਬਾਰਕਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਾਨਵਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਐਸੋਸ਼ੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਹੈ।
ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ, ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮਿਡਲ ਈਸਟਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਨ ਕ੍ਰਿਟਿਕਲ ਥਿਊਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਕਾਰਜ ਨੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਮਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ।
ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੇ ਅਧੀਨਗੀ, ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਏ।
ਤਲਾਲ ਅਸਦ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ, ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ।
ਬਰਲਿਨ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ 2013 ਦਾ ਅਕਸੇਲ ਸਪਰਿੰਗਰ ਬਰਨਿੰਗ ਇਨਾਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਸਬਾ ਮਹਿਮੂਦ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਅਤੇ ਲੀਡੇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਸ ਨੇ ਕੌਰਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਥਿਊਰੀ, ਵੇਨਿਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ, ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਲਾਅ ਐਂਡ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਿਊਮੈਨਟੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਇਰਵਿਨ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਕਨਵੀਨਰ ਸੀ।
ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡਾਂ, ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਲੋਜੀ ਟੂਡੇ, ਐਲ'ਹੋਮੇ, ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਰਿਲੀਜਨ ਦੀ ਜਰਨਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ, 1961 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੋਇਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਸੀ. ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਚਾਰਲਸ ਹਰਸ਼ਕਾਇੰਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ] ਅਤੇ ਨਾਰੀਬਾਦੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀ ਨਸਲੀ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਹੜੀਆ ਕਿ ਅਰਸਤੂ ਨਾਲ ਸੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ।
ਸੰਨ 1870 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜੈਵਲਿਨ ਵਰਗੇ ਖੰਭਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਵੀਡਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਖੰਭੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜੈਵਿਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੀ ਲਈ ਸੁੱਟਣਾ ਉਥੇ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1880 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਘਟਨਾ ਬਣ ਗਈ।
ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ; ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੈਵਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੌੜ ਦੇ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਸੀਮਿਤ ਰਨ-ਅਪਸ 1890 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਧੁਨਿਕ ਅਸੀਮਿਤ ਰਨ-ਅਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ।
ਆਕਾਰ, ਸ਼ਕਲ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਦੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਸਾਰੇ ਆਈਏਏਐਫ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਾਲਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ।
ਜੈਵਿਲਨ ਦੀ ਪਕੜ, ਲਗਭਗ ਵਿਆਪਕ, ਤਾਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ( ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਲਈ ਜੈਵਲਿਨ ਟਿਪ ਤੋਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਲਈ ਜੈਵਲਿਨ ਦੀ ਨੋਕ ਤੋਂ)।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੈਵਲਿਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1909 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਮਿਲਡਰੇਡ "ਬੇਬੇ" ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੇ ਡੀਡਰਿਕਸਨ ਪਹਿਲੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੇ।
ਜੈਵਿਨ 708 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪੈਂਟਾਥਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਭਾਂਬੜ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਫਟ ਦੇ ਮੱਧ ਦੁਆਲੇ ਗਿੱਲੀ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।