polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਰੁਪਏ 480 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਓਮਨ ਚਾਂਡੀ ਨੇ ਪਰੀਪੱਲੀ ਵਿੱਚ 21 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸੀ।
ਪਰੀਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਈ.ਐਸ.ਆਈ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਲੱਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਪਰ 2014 ਵਿਚ, ਐਨਡੀਏ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਪ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ਾਇਦ ਈਐਸਆਈ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਫੰਡ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 2016 ਵਿੱਚ, ਯੂ.ਡੀ.ਐਫ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਰਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ: ਪਰਾਵਰ ਮਿਊਂਸਪਲ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਅਤੇ ਕੋਲਮ ਕੇਐਸਆਰਟੀਸੀ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਮੁਰਦਾਘਰ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਇਕ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਦੋ ਆਟੋਪਸੀਆਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ, 1 ਅਗਸਤ 2019 ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕਰੇਗਾ।
ਇਕ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਸਰਜਨ, ਇਕ ਡਿਪਟੀ ਪੁਲਿਸ ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਦੋ ਸਹਾਇਕ ਪੁਲਿਸ ਸਰਜਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੀ ਟੀਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।
ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ ਪਰੀਪੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਕੋਲਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਰਹੱਦੀ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪੈਰਾਵੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।
ਪੈਰਾਵਰ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪਰਾਵਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 9.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹਨ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜੁਲਾਈ – ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਡੀ.ਐਫ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2016-17 ਵਿੱਚ ਹੀ ਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੈਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟਾਫ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਗੌਰਮਿੰਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਕੋਲੱਮ , ਪਹਿਲਾਂ ਈ.ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪਰੀਪੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ, ਕੋਲੱਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ।
ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੰਪਲਾਈਜ਼ ਸਟੇਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਪਨਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1942 ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਚਤਰਪੁਰ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਸੰਜੇ ਰਾਏਕਵਾਰ ਜੇਏ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸਨ।
ਰਾਜਮਾਤਾ ਸਿੰਧੀਆ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੀਵਾਜੀ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਰਦਾਰ ਫਾਲਕੇ, ਡੀ ਕੇ ਜਾਦਾਵ ਅਤੇ ਡਾ. ਬੀ. ਸਹਾਇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ "ਗਜਰ ਰਾਜਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਟਰੱਸਟ" ਬਣਾਇਆ।
ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ. ਡਾ. ਸਹਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ 1945-46 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ, ਆਰ.ਐਸ. ਧਾਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ ਵਿੰਗ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਊਰੋ ਸਰਜਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨਾ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਮੇਡਿਸਿਨ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੇਏ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਨੀਟਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵੀ ਲਗਾਈ ਸੀ।
ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨੂੰ 1997 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਦੱਸਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਦੱਸਤਾ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਚਤਰਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਓਪੀਡੀ ਭਾਗ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਧਵ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੇਡੀਓਲੌਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਐਮ ਪੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ।
ਜੇ.ਏ. ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਗਵਾਲੀਅਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਲੈਕਚਰ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਡਿਸਸੈਕਸ਼ਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਲਈ 35 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੈਰਾਕੀ ਪੂਲ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਜਾਰ ਰਾਜਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1946 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ।
ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ 5 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
36 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੌ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਿੰਦੇ ਦੀ ਕੋਠੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਹੋਸਟਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਗਵਾਲੀਅਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੀਵਾਜੀ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਚਿਤਰੇ ਅਭਿਰਚੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਉੱਚ, ਸਮਝੌਤਾ ਰਹਿਤ ਬੇਕਿਰਕੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਗੁਪਤੇ, ਤੁਕਾਰਾਮ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਚਿਤਰੇ ਦੀ ਕਵੀ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ।
ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਛੋਟਾ ਰਸਾਲਾ ਅੰਦੋਲਨ" ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਅਰੁਣ ਕੋਲਾਟਕਰ ਅਤੇ ਰਮੇਸ਼ ਸਮਰਥ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
1975 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਆਇਯੋਵਾ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਇਯੁਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਉਸਨੇ ਮਲਟੀ ਆਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕਵਿਤਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਪੁਰਾਲੇਖ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਮੇਲਾ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਦਿਲੀਪ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਚਿਤਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇੱਕ ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਸੀ।
ਡੀ.ਐਲ.ਐਫ. ਲਿਮਟਿਡ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।
ਡੀਐਲਐਫ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਵਾਡਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਉੱਦਮੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਲੋਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਵਾਂਸ ਸੀ ਜੋ ਵਪਾਰ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਡਰਾ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਟ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ ਵੇਚੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕੋਈ ਕਵਾਇਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਵਾਡਰਾ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੈਲੇਂਸ-ਸ਼ੀਟਾਂ ਦੀ ਸਚਾਈ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਬੈਂਕ ਤੋਂ 7.21 ਦਾ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਬੈਂਕ ਨੇ ਉਸ ਰਕਮ ਦੀ ਓਵਰ ਡਰਾਫਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜੇਂਦਰ ਵਾਡਰਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮੌਰੀਨ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ।
ਰਾਜੇਂਦਰ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼, ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਬਰਟ ਸਿਰਫ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਬਰਟ ਵਾਡਰਾ ਦੇ ਭਰਾ ਰਿਚਰਡ ਨੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੀ 2001 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੀਤਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ - ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰੋ. ਓ.ਐੱਨ.ਵੀ. ਕੁਰਪ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਘੇ ਕਵੀ ਵਿਲੋਪਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਮੈਨਨ ਦੀ ਸੂਖਮ ਕਾਵਿਕ ਅਮੀਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਕੁਮਰਾਨਸਨ ਤੋਂ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
'ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰੋ. ਐਮ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨਾਇਰ, ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਆਲੋਚਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, 'ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਜਨਮਜਾਤ ਕਵੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਰੁਮਾਂਸਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਕਾਵਿਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ, ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਹੁਨਰ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੂਝ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨੌ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੇਖ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਰਨਾਮਾ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ 1959 ਵਿੱਚ ਕੜਪੜਾ, ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਟੀ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨਾਮਬੂਤਰੀ ਅਤੇ ਐਨ. ਪੰਕਜਾਕਸ਼ੀ ਥਾਮਪੁਰਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉੱਘ ਕਵੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵੇਲੇ, ਐਸਐਫ਼ਆਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਵੈਲੋਪਿੱਲੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਅੰਕਨਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਰਕਾਪੂਰਨੀਮਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 37 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਨਾਨਾਲ਼ੀ, ਆਯਾਰਡ੍ਰਮ, ਕਲਾਪ੍ਰਯਾਗਾ, ਅਵਿਚਾਰਿਤਮ, ਮੰਜੀਨੋਟੂ ਵੇਇਲ ਏਨਾ ਪੋਲੇਅਮ, ਅਤੇ ਅਪਾਰੀਗ੍ਰਾਮ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ।
ਫਿਲਮੀ ਗਾਣੇ ਓਰੂ ਚੇਂਬਾਨੀਰ ਪੂਵਿਰਿਤੂ , ਪੋਂਥਨ ਨਰਮੋਲ਼ੀ ਆਦਿ ਇਕਦਮ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੁਖਾਂਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ।
ਇਹ ਇਕਾਂਤ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਦਲੇਰੀ ਦਾ ਦੁਖਦਾਈ ਚਿਤਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਜੂਝਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ।
ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਲੜਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ, ਭਾਰਤ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ।
ਯਰਵਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਤਛਾਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਛੂਤ-ਛੂਤ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਐਮ ਐਨ ਰਾਏ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਪਣਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਅਨੁਚਿਤ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਚਾ ਵਿਕਾਸ ਲਿਖੀ।
ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਉਸ ਦੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਛੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ "ਵੈਦਿਕ" ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ' ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਪਦਾਰਥਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੇਸੁਰਤਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਾਤੀਗਤ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਉਸਨੇ 1955 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਪੜਤਾਲਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ।
ਲਕਸ਼ਮਣਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਜੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਵਾਦੀ, ਵੈਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਮਿਲੀਅਨ; ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਫ਼ਿਲਮ ਓਫ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 'ਏ' ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 25 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਲਿਖਣ, ਸਿਨੇਮੇਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਖ਼ਾਸਕਰ ਦੇਵੇਰਕਾਂਡਾ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ ਇਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ 65 ਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਛੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ, ਸੰਦੀਪ ਵਾਂਗਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇਲਗੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਡੇਵੇਰਕੋਂਡਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਤੇਲਗੂ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿੱਤ ਸੀ।
ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਰੀਡਿਕੇਟ ਆਦਿਤਿਆ ਵਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਰਜੁਨ ਰੈਡੀ ਇੱਕ ਸੰਨ 2017 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਸੰਦੀਪ ਵਾਂਗਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਣੈ ਰੈਡੀ ਵਾਂਗਾ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਭਦਰਕਾਲੀ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਡੇਵੇਰਾਕੋਂਡਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਪਾਂਡੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੀਆ ਸ਼ਰਮਾ, ਸੰਜੇ ਸਵਰੂਪ, ਗੋਪੀਨਾਥ ਭੱਟ, ਕਮਲ ਕਮਰਾਜੂ ਅਤੇ ਕੰਚਨਾ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਰਜੁਨ ਰੈੱਡੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਸਰਜਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ।
ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੈ-ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ; ਫ਼ਿਲਮ ਉਸ ਦੇ ਪਤਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਉਭਾਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ।
ਅਰਜੁਨ ਰੈਡੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਜਨ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਾਲਜ ਦੇ ਡੀਨ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਸੁਭਾਅ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੂਨੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲੇਜ ਦੀ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਕਮਲ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੀਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਜੁਨ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਛੱਡਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ੈੱਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਰਿਹਾ।
ਅਰਜੁਨ ਰੈੱਡੀ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਵੰਗਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਉੱਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲੋਰੇ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਵੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਰਾਧਨ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਾਊਡਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਸਕੋਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜ ਥੋਤਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਮਾਲੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
ਮਿਹਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ 1981 ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਅਤੇ 4 400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸਨੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ 1983 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅੰਤਮ ਰਾਊਂਡ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਮਰਸੀ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਮਿਲਣੀ ਵਿਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਰਸੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਮੁਰਲੀ ਕੁਤਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਸੂਰਜ ਕੁਟਨ ਅਤੇ ਸੁਜੀਤ ਕੁਟਨ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਮਰਸੀ ਅਤੇ ਮੁਰਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੈਟਿਕ ਜੋੜੇ ਸਨ।
ਮੁਰਲਾਈ ਨੇ ਕੋਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਤੋਂ 400 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ "ਮਰਸੀ ਕੁਟਨ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਅਕੈਡਮੀ" ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਸੈਨ ਹਾਰੂਨ ਸਈਦ ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਹਨ, ਹਾਮਿਦ ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਹਾਰੂਨ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਉਹ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕੱਛ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਕਛੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਾਚੀ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ।
ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1970 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਚੋਣ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੌਂਸਲਰ, ਕਰਾਚੀ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ; ਟਰੱਸਟੀ ਕਰਾਚੀ ਪੋਰਟ ਟਰੱਸਟ ; ਮੈਂਬਰ ਸਿੰਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਅਸੈਂਬਲੀ , ਸਪੀਕਰ, ਸਿੰਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ; ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਸਿੰਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਫੈਡਰਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਹੁਸੈਨ ਹਾਰੂਨ ਪੀ.ਐਨ.ਐਸ.ਸੀ. ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
ਹਾਰੂਨ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਉਹ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਅਧਾਰਿਤ ਈਮਾਰ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੁੰਦਲ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਹਾਰੂਨ ਨੂੰ ਕਾਲਾਬਾਗ ਡੈਮ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿੰਧ ਕੇਸ ਦੀ ਅਟੱਲ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2017 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਮੋਹ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ।
ਅਬਦੁੱਲਾ ਹੁਸੈਨ ਹਾਰੂਨ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਨ ਜੋ ਮੁਲਕ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਰੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਪੀਕਰ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਵਸਨੀਕ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ।
ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ, ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਦਰਭ ਕਿਤਾਬ 1001 ਮੂਵੀਜ਼ ਯੂ ਮਸਟ ਸੀ ਬਿਫੋਰ ਡਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਦਿਲਵਾਲਾ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੀਡੀਐਲਜੇ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੋਮਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਆਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ, ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਗੈਰ-ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਪਰ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਦੀ 1.06 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ 160 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਇਸਨੇ 10 ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ - ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਸਨ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਵਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਝੱਜ਼ਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਝਮਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਹ 1950 ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਦੀ ਭਰਤੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਆਰਮੀ ਯੂਨਿਟ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਖੇਡ ਲਈ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀ 6 '4' ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਕੋਚਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕੋਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੂਲਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਿਆ।
ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰੈਮ ਰਾਇਨਜ਼ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰੈਮ ਰਾਇਨਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਟੀਮ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।
ਓਲੰਪੀਅਨ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੋਹਫ਼ੇ ਹਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ, ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਵੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਸੀ।
ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਲਈ ਖੇਡ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਪਲੇਅਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਲ 1969 ਵਿੱਚ ਆਰਮੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੋਟਾ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਰਾਇਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 5 ਸਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਵਿਆਪਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਨਾਮ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਕੋਰਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ 1967 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਰਵਉਚ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸਾਲ 1965 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।
ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 7 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 196 ਅੰਕ ਬਣਾਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪਾਵਰਹੋਰਸ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਟੀਮ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ 43 ਅੰਕ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵਉੱਤਮ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਕੋਰ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 3 ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ:
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦਾ ਜਾਦੂਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਰੈਂਕ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਖੇਡ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ, ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਬਾਸਕੇਟਬਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਪਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਅਜੇ ਠਾਕੁਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ।
ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਡੋਂਬਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੋਟੂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਕੁੰਜਾਰਨੀ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਸੈਲਾਨੀ ਰਹੀ।
ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 1995 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ 46 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
1996 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ।
ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 46 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਬਦਲਦਿਆਂ ਉਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 48 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਮਹਿਲਾ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1989 ਵਿੱਚ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਦੇ ਇਨਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਮੈਲਬਰਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੰਫਾਲ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬੋਧਾ ਚੰਦਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਨਾਮਿਰਕਪਮ ਕੁੰਜਰਾਨੀ ਦੇਵੀ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੂਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਬੀ ਸੀ ਈ ਤੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੈਲੰਡ੍ਰਿਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੇਦਗਾ ਜੋਤਿਸ਼ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਖਗੋਲ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਬੂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ 1400 ਈ. ਪੂ. ਤੋਂ ਅੰਤਮ ਸਦੀਆਂ ਬੀ।
332 ਈ. ਪੂ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀ ਡੇਕਾਨਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਨਾਲ ਬਾਬਲੀਅਨ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੰਡਲੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਏਲੇਗਜ਼ੈਡਰ ਮਹਾਨ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਦਿੱਤਾ।
7ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋਤਿਸ਼-ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੈਲੇਨਿਸਟਿਕ ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਅਰਬੀ ਟੈਕਸਟ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਟਾਇਕੋ ਬ੍ਰੈਹੇ, ਜੋਹਾਨਸ ਕੇਪਲਰ ਅਤੇ ਗੈਲੀਲੀਓ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕੋਰਟ ਜੋਤਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਹਵਾਲਿਆਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਂਟੇ ਅਲੀਗੀਰੀ ਅਤੇ ਜਿਓਫਰੀ ਚੌਸਰ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਲੋ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਮਿਥਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਅਤੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੋਤਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਸੀ ਈ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੈਲੰਡ੍ਰਿਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਚੱਕਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆ- ਗ੍ਰਸਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੀ ਇਜਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਜੋਤਿਸ਼, ਜੋ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 19ਵੀਂ - 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਪੂਰਵ ਦੇ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ, ਰੋਮ, ਅਰਬ ਜਗਤ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੱਛਮੀ ਜੋਤਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਸਰ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੋਤਸ਼ੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੀਮੀ, ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਡਾਂਟੇ ਅਲੀਗੀਰੀ ਅਤੇ ਜਿਓਫਰੀ ਚੌਸਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ, ਲੋਪ ਡੀ ਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੈਲਡਰਨ ਡੇ ਲਾ ਬਾਰਕਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਧੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਅਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤਕ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਂਕੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਅਮਰੀਕੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨੇ ਸਵਰਗੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ।
ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਵਰਗੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫਾਈਨਲ ਫੈਂਟਸੀ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: ਮੁੱਖ ਲੜੀ, ਜਿਥੇ ਖੇਡਾਂ ਸਿਰਫ ਰੋਮਨ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਪਿਨ ਆਫ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਲੜੀ ਦੀਆਂ ਹਰੇਕ ਖੇਡ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸੈਟਿੰਗ, ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਅਪਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਫੈਂਟਸੀ ਐਕਸ/ਐਕਸ-2 ਐਚਡੀ ਰਿਮਾਸਟਰ ਜਾਂ ਈਨਲ ਫੈਂਟਸੀ ਐਕਸ ਅਤੇ ਈਨਲ ਫੈਂਟਸੀ ਐਕਸ-2 ਅਤੇ ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਰਿਟਰਨਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਪਰ ਗੇਮਜ਼ ਗੇਮਪਲੇਅ, ਥੀਮਜ਼ ਅਤੇ 'ਸ਼ੈਲੀ' ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਵੇਂ ਸੀਕਵਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਕੁਅਲ ਫਾਈਨਲ ਫੈਨਟਸੀ ਐਕਸ -2 ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਫੈਨਟਸੀ ਗੇਮਾਂ ਉੱਪਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਵਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਟ ਥੀਮ, ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਖੇਡ ਮਕੈਨਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਹਾਣੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹ ਲੜੀ ਨਿਨਟੈਂਡੋ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਈਨਲ ਫੈਂਟਸੀ ਖੇਡਾਂ ਸੋਨੀ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 2 ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।
ਫਾਈਨਲ ਫੈਂਟਸੀ ਸੱਤਵੇਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।