polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਲੀ ਲੋਮੈਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਨਾ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰੀ ਦਬਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲਰ ਦੀ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਜੀ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਕ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲੰਬੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ।
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਾਲ ਦੇ ਕਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ ਇੱਕ ਬੁਖ਼ਾਰ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕੁ ਸਾਲ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਚੜਿਆ ਰਿਹਾ।
ਡਾ. ਰਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਉਠਿਆ ਵਰਤਾਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਛੇਤੀ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਆਖਣਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀਆ ਵਿੱਚ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ, ਡਾ. ਜ਼ਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ, ਅਜਾਇਬ ਕਮਾਲ ਅਤੇ ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ ਦੇ ਨਾਂ ਵਰਨਣਯੋਗ ਹਨ।
ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਅਧਿਆਨ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
ਬਿਰਹਾ ਦੇ ਇਕਹਿਰੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਕੇਵੇ ਅਤੇ ਸਿਥਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਕਾਵਿ ਨਾਟ ‘ਲੂਣਾ’ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਮਹਾ-ਕਾਵਿ ਤੇ ਕਈ ਖੰਡ-ਕਾਵਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਰਮ ਰਚਨਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਅਲੰਕਾਰ ਬਿੰਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਨ।
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਹਰ ਵੰਨਗੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਵੀਂਆਂ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਖਪਾਲ ਵੀਰ ਹਸਰਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬਝਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹਿਯਾਤੀ ਦੇ ਸੋਮੇ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਉਸਨੇ ਵਣ ਕੰਬਿਆ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਦ, ਆਦਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਪਿਛੋਂ ਉਸਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਕਾਫ਼ਿਲਾ, ਨੂਰ ਦਾ ਸਾਗਰ, ਕਾਲ ਮੁਕਤ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ, ਦਿਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਵਿਸਮਾਦ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੰਯੋਗ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ, ਜੂਨ 1961 ਵਿੱਚ, ਡਲਹੋੋਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੈਮੀਨਾਰ ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾ ਭਰ ਚੱਲਿਆ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਜਰਜਰਿਤ, ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿੰਬ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਤਿਆਗ।
ਬਿੰਬ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸਥਾਨ ਮਿਲੇ, ਆਦਿ।
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸੇਧ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਘੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਹੀਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਜ਼ਾਰੀ ਰਖੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਰਾਵਣ, ਕੂੜ ਰਾਜਾ ਕੂੜ ਪਰਜਾ, ਸਚ ਕਿ ਬੇਲਾ, ਬਾਹਰੋਂ ਸਰਾਪੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗਵਾਚੇ, ਵਰਨਣਯੋਗ ਹਨ।
ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਅਧਿਐਨ ਸਦਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਉਹ ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਰ ਕਰ ਕੇ ਨਵੀਨਤਮ-ਵਿਸ਼ਿਆ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾ ਨਾਲ ਭਰਭੂਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਆਨ ਢੰਗ ਕੁਝ ਔਖਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਮੁਚੀ ਕਵਿਤਾ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਤੇ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਾਵਿ-ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
‘ਨਾ ਧੁੱਪੇ ਨਾ ਛਾਵੇ’ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਧੁਰੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
‘ਤਾਰ ਤੁਪਕਾ’ ਉਸ ਦਾ ਨਵਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਟਮੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਵਿਰਾਟ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਵਾਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ, ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਨਾਅਰੇਬਾਜੀ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ।
ਅਜਾਇਬ ਕਮਲ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਦੂਸਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜਰੀ ਹੈ-
ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੀਸ਼ਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ‘ਕੱਚ ਦੇ ਵਸਤਰ’ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾਂ-ਜੁਗਤ ਬਿੰਬ ਸਿਰਜਨਾ ਨਹੀ, ਸਗੋ ਬਿੰਬ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋ ਸੱਖਣੀ ਕਥਨ-ਬਿਰਤੀ ਹੈ।
ਉਹ ਬਿੰਬਾ ਅਤੇ ਰੂਪਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾ ਆਪਣੀ ਵਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਾਸ਼ਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ੋ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਰੂਚੀ ਦੇ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
ਡਾ. ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ “ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਚੇਤ ਪ੍ਰਯੋਗਕਾਰ ਹੈ।
ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਧਰਤੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ’ 1959 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਤੇ ਮਗਰੋ ਉੱਪਰੋਕਤ ਕਵੀਆ ਦੇ ਯਤਨਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਂਦਵਾਦ, ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਯਥਾਰਥ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਥਾਰਕ ਬਣੇ।
ਇਹਨਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਸਮੁਚੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਾਵਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ-
ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪਰਲਜ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸਮੇਂ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 4 ਸੀ,ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 7 ਰਹੀ।
ਇਸ ਵਾਰੀ ਦਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਪਰਲਜ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ 5 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 13 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਦੇ ਮੈਚ ਪਹਿਲੀ ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 15 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਖੇਡੇ ਗਏ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੈਚ ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਫਾਈਨਲ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਅਧੀਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ 44 - 17 ਨਾਲ ਹਰਾਕੇ ਜਿੱਤਿਆ।
ਪਿਛਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਵਾਰੀ ਵੀ ਸਾਰੇ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੀਟੀਸੀ ਚੈਨਲ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ।
ਇਸ ਵਾਰੀ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ 31 ਵਿੱਚੋਂ 20 ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਧਾਵੀ ਵਜੋਂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦੇਵੀ,ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ,ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਪਿਲਾਨੀਆਂ,ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ,ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਪਿੰਕੀ ਪਿਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜਾਫ਼ੀ ਵਜੌ ਅਨੂ ਰਾਣੀ,ਰੀਨੂੰ,ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ,ਜਤਿੰਦਰ ਕੌਰ,ਮਨੀਸ਼ਾ ਗਿੱਲ,ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਟੈਂਡਬਾਈ ਧਾਵੀ ਅਤੇ ਜਾਫੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਓਤੀ,ਸੁਮਨ,ਸੁਮਨ ਗਿੱਲ,ਸੁਖਦੀਪ ਕੌਰ,ਸੋਨੀਆਂ,ਅਤੇ ਰਣਦੀਪ ਕੌਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੈਸਟ ਧਾਵੀ ਅਤੇ ਬੈਸਟ ਜਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਮੋਟਰ ਸਾਇਕਲ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹੋਈ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰੁੱਪ ਬੀ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਤੁਰਕਮਿਨਸਤਾਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਦੋਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਦੋ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪਾਉਣਾ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ 48 ਵਰ੍ਹਿਆ ਦੀ ਟੀਮ ਕਪਤਾਨ ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਗਿੱਲ,ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨਵਰੀਤ ਕੌਰ ਗਿੱਲ,ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਡੋ ਰਾਣੀ ਧੀ ਲਵਲੀਨ ਰੰਧਾਵਾ,ਲਖਵੀਰ ਕੌਰ ਖੰਗੂੜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਗੁਨਵੀਰ ਕੌਰ ਖੰਗੂੜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਟੀਮਾਂ ਸਨ।
ਕਾਹਲੋ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1927 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਦੀ ਮੈਕਸੀਕਨ ਕਲਾਕਾਰ ਡਿਆਗੋ ਰਿਵੇਰਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ, ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੇ ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰੀ-ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਨੇ ਅਤਿਰਿਕਤਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਆਂਡਰੇ ਬ੍ਰਿਟਨ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਹਲੋ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀਅਨ ਲੇਵੀ ਗੈਲਰੀ ਵਿਖੇ 1938 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ; ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ 1939 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਜਦੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ, ਲੂਵਰੇ ਨੇ ਕਾਹਲੋ, "ਦਿ ਫਰੇਮ" ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਖਰੀਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮੈਕਸੀਕਨ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਗਈ।
1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਹਲੋ ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਐਸਕੁਏਲਾ ਨਸੀਓਨਲ ਡੀ ਪਿੰਟੂਰਾ, ਐਸਕੱਲਟੂਰਾ ਯ ਗ੍ਰਾਬਾਡੋ "ਲਾ ਐਸਮੇਰਾਲਡਾ" ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਸੇਮੀਨਾਰੋ ਡੀ ਕੁਲਟੁਰਾ ਮੈਕਸੀਕਾਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਕਾਹਲੋ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ-ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਉਸੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿਧੀ ਖੜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਓਮਰ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਓ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲੱਤ ਦੂਸਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ।
ਜਵਾਨੀ ਵੇਲੇ ਫੇਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਥ, ਪੈਰ,ਕਮਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਪਸਲੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ।
ਉਹ ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਮੈ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਿਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।
ਫਰੀਡਾ ਕਾਹਲੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਮਹਿਬੁਬ ਚਿਤਰਕਾਰ ਜੋਸ਼ ਬਾਰਤੋਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ।
ਕਾਹਲੋ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਲਾਓ ਕਾਸਾ ਅਜ਼ੂਲ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਕੋਯੋਆਕਨ- ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰੀਦਾ ਕਾਹਲੋ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪੋਲੀਓ ਕਾਰਨ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਕਾਹਲੋ ਅਠਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਆਪਣੀ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕਲਾ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਈ।
1929 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਿਵੇਰਾ ਨਾਲ ਮੋਰਲੋਸ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਾਹਲੋ ਨੂੰ ਕੁਏਰਨਵਾਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੋਕ ਕਲਾ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲਈ ਸੀ।
ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਐਂਡਰੀਆ ਕੇਟੈਨਮੈਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਡੋਲਫੋ ਬੈਸਟ ਮੌਗਾਰਡ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਲਾ ਰਜ਼ਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਹਿਲੂ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਾਹਲੋ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਅਨਜਾਣ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁੜ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੱਕ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਚਿਕਨੋਸ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਊ+ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਕਾਹਲੋ ਦਾ ਕੰਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਹਲੋ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰਿੰਟਮੇਕਰ ਫਰਨਾਂਡੋ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਤੋਂ ਡਰਾਇੰਗ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਕੈਚਾਂ ਨਾਲ ਨੋਟਬੁੱਕ ਭਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਸਟੇਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਵਜੋਂ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਅਦਾਇਗੀ ਉੱਕਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ।
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਰੀਡਾ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਲਾ ਨੂੰ ਕੈਰੀਅਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਸੀ।
1925 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਸ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਹਲੋ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤਕ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧਾਈ।
ਉਸ ਕੋਲ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਟੇਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਰੱਖਵਾਇਆ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੇ।
ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਾਹਲੋ ਲਈ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਗ ਬਣ ਗਈ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਾਹਲੋ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਆਪਣੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੈਂਡਰੋ ਬੋਟੀਸੈਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰੌਨਜੀਨੋ ਵਰਗੇ ਰੇਨੇਸੈਂਸ ਮਾਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨੀ ਸਾਚਲਿਚਕੀਟ ਅਤੇ ਕਿਊਬਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਅਡਵਾਂਟ ਗਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ-ਚਾਰਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਸਿੰਗਲ ਫਾਰੈਵਰ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦੀਜ਼ ਡੇਜ਼ , ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।
ਦੂਸਰੇ ਵਕਫ਼ੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ 2000 ਐਲਬਮ ਕਰੱਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ ਸਿੰਗਲ, "ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਈਫ" ਨੇ ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪਲੈਟੀਨਮ ਐਲਬਮ ਹੈਵ ਏ ਨਾਈਸ ਡੇ ਅਤੇ ਲੌਸਟ ਹਾਈਵੇ ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਨੇ ਕੁਝ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2006 ਦੇ ਸਿੰਗਲ "ਹੂ ਸੇਜ਼ ਯੂ ਕਾਂਟ ਗੋ ਹੋਮ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਨੇ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਬੈਂਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਦੀ ਐਲਬਮ 'ਦਿਸ ਹਾਊਸ ਇਜ਼ ਨੋਟ ਫ਼ਾਰ ਸੇਲ' ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੂਰ ਦੇ ਨਾਲ 2016–19 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ ਹੈ।
1983 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਇਸ ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਹਮਨਾਮ ਜਾਨ ਬੋਨ ਜੋਵੀ, ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਰਿਚੀ ਸੰਬੋਰਾ, ਕਿਬੋਰਡਵਾਦਕ ਡੈਵਿਡ ਬ੍ਰਾਈਨ, ਡ੍ਰਮਵਾਦਕ ਟਿਕੋ ਟੋਰੇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਸਵਦਕ ਹਿਊ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬੈਂਡ ਦੀ ਲਾਈਨ-ਅਪ ਆਪਣੇ 26 ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਥਿਰ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ 1994 ਵਿੱਚ ਏਲੇਕ ਜਾਨ ਸਚ ਦਾ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਅਨਾਧਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਿਊ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਈ ਰੌਕ ਗਾਨ ਲੇਖਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੈਂਡ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਅਲਬਮ, ਸਲਿਪਰੀ ਹਵੇਨ ਵੇਟ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਾਨੇ ਲਈ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾ ਚਿਹਨਕ ਗੀਤ ਬੰਨ ਚੁੱਕੇ ਲਿਵਿੰਗ ਆਨ ਏ ਪ੍ਰੇਅਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਯੂ ਗਿਵ ਲਵ ਏ ਬੈਡ ਨੈਮ, "ਵਾਂਟੇਡ ਡੇਡ ਆਰ ਅਲਾਈਵ", "ਬੈਡ ਮੇਡਿਸਿਨ", "ਕੀਪ ਦ ਫੈਥ", "ਬੇਡ ਆਚ ਰੋਜੇਜ", "ਆਲਵੇਜ", "ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਈਫ", "ਏਵ੍ਰੀਡੇ" ਅਤੇ "ਹੈਵ ਏ ਨਾਈਸ ਡੇ" ਜਿਵੇਂ ਗਾਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
1986 ਵਿਚ, ਬੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ, ਸਲਿਪਰੀ ਵੇਨ ਵੈੱਟ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਗਲ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਨੰਬਰ 1 ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਐਲਬਮ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਾਣੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਿੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਇਸਨੂੰ ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਡੇ ਜਾਂ ਫੀਸਟ ਔਫ ਸੇਂਟ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਡੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਛੁਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
14 ਫ਼ਰਵਰੀ ਸੰਨ 278 ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕਲੌਡੀਅਸ ਨੇ ਪਾਦਰੀ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਮੌਤ ਦਿਤੀ।
ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਰੋਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਲੋਕ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।
ਰਾਜੇ ਕਲੌਡੀਅਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਬੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਅਖ਼ੀਰ ਇਸ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਨੂੰ ਗਿ੍ਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਮੋਤ ਦਿਤੀ ਗਈ।
ਲੋਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਲਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦ ਉਹ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੇਗਨ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ 'ਫ਼ੀਸਟ ਆਫ਼ ਲੂਪਰਕੈਲੀਆ' ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਾਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਦਿਨ ਇਕੋ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਸਤਕਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਸਮਝ ਕੇ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਖ਼ੀਰ 496 ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਗੇਲਾਸੀਅਸ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ 'ਸੇਂਟ ਵੈਲਨਟਾਈਨ' ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਨਾਸਤਕਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਨਾ ਮਨਾਇਆ ਕਰਨ ਇਸ ਦਿਨ ਸੇਂਟ ਐਂਗਲੀਕਨ ਫਿਰਕੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਹੋਰ ਚਰਚ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੂਥਰਨ ਚਰਚ, ਈਸਟਰਨ ਔਰਥੋਡੋਕਸ ਚਰਚ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਕਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਆਚਾਰਿਆ ਬੱਤਸੀਅਨ ਦੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਾਮਚ੍ਰਿੱਤਮਾਨਸ ਵਿੱਚ ਰਤਿ ਦੇ ਪਤੀ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਭਸਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੈ।
1992 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਟੀ. ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਐਮ. ਟੀ. ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਵੇਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ ਵੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।
ਇਸ ਦਿਨ ਨੇ ਹੁਣ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਸਾਰ ਲਈਆ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਈ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ, ਉਗਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੇ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ।
ਅਕਬਰ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਦਿੱਤੇ: ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤੇ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੇ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਅਨਾਰਕਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਲੀਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਜਾ ਮਿਲੀ।
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ ਕੀਤੀ।
ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ, ਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸਲੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੇ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਦੀ ਕਲੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਬੇਹੋਸ਼ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਅਲਵਿਦਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਲ ਤੋਂ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਸਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਜਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਸੀ।
ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਬਣੀ ਕਿ ਅਨਾਰਕਲੀ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਨਾਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਾਂ ਅਕਬਰ (ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ, ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਰਮਿੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ) ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਬਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਚੀ ਨਾਦਿਰਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦੇ ਜਾਦੂ ਹੇਠ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੀ ਫਿਲਮ ਮੁਗ਼ਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਨੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਨੂਰਉੱਦੀਨ ਸਲੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੇ ਜੁਰਮ ਤਹਿਤ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਚਿਣਕੇ ਜਿੰਦਾ ਦਫਨ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਲਪਿਤ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮੌਲਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਬਦੁਲ ਹਲੀਮ ਸ਼ਰਾਰ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਫ਼ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਹੈ।
ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਰਿਅਮ-ਉਜ਼-ਜਮਾਨੀ ਦਾ ਸਲੀਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਉਹ ਵਿਗੜਿਆ ਅਤੇ ਗੰਵਾਰ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਤ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਇਸ ਬੇਟੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਅਕਬਰ ਦੇ ਹਰਮ ਨੇ ਨਦਿਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ, ਨੂਰ ਖਾਨ ਅਰਗਨ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਮੁਜਰਾ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਹੱਪਣ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨਿਆਈ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ।
ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਆਖਰਕਾਰ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਗੈਰ-ਦੋਹਰੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਦਵੈਤ ਅਤੇ ਅਸੰਗਤਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੱਤੀ: "ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਘੜੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਇਸ ਲਈ ਲੜਨਾ ਪਏਗਾ; ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਘੜੀ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ; ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੈਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ; ਅਤੇ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੜੀ ਚੋਰੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਜਾਂ ਦਾਨ ਹੈ।
" ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ "ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ" ਲੜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਿੰਸਕ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੀ ਅੰਤ ਤੁਸੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਉਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ" ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ 1906 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼-ਸ਼ੀਟ ਇੰਡੀਅਨ ਓਪੀਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇੱਕ ਚਾਚਾ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ "ਸਦਾਗ੍ਰਹਿ" ਸ਼ਬਦ ਲਿਆ ਕੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
"ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਇੱਕ ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਲਈ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇੱਕ) ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਝੂਠ ਦੇ ਉਲਟ, ਅ) ਅਸਲ ਕੀ ਹੈ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਦੇ ਉਲਟ, ਅਤੇ ) ਬੁਰਾਈ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਦੇ ਉਲਟ ਚੰਗਾ।
ਇਹ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ: "ਸੰਸਾਰ ਸੱਤਿਆ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਸਤਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਸਤ, ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤਿਆ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹੈ।
" ਗਾਂਧੀ ਲਈ, ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸਿਰਫ਼ "ਨਿਸ਼ਚਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ" ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫਲ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਇਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਜ ਹੈ।
ਜੂਡਿਥ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ, ਇਸਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
" ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੀਚਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਦੁਆਰਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਉਲਟ, "ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਗਲਤ-ਕਰਨਾ ਹੈ।
" ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਕੇਸ ਹਨ, ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਬੇਬਸ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਬਦਲਣ ਜਾਂ "ਸ਼ੁੱਧ" ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ "ਚੁੱਪ ਸ਼ਕਤੀ" ਜਾਂ "ਆਤਮ ਸ਼ਕਤੀ" ਹੈ (ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਆਈ ਹੈਵ ਏ ਡ੍ਰੀਮ" ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੈਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਕਤੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਨਬੀਆਂ, ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ, ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਬਦ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸਿਧਾਂਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਬੇਵਲ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਤੁਲਨਾ "ਦੁਰਗ੍ਰਹਿ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "ਕੋਈ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕੋਈ ਬਰਬਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕੋਈ ਬੇਲੋੜਾ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ "ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ" ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਸਿਵਲ ਅਣਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਸਤੰਬਰ 1935 ਵਿੱਚ, ਪੀ.ਕੇ. ਰਾਓ, ਸਰਵੈਂਟਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿਵਲ ਨਾਅਨਫ਼ਰੀ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈਨਰੀ ਡੇਵਿਡ ਥੋਰੋ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 1849 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੇਖ ਸਿਵਲ ਨਾਫ਼ਰਮਾਨੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ्ा्; ਸਤਿਆ: "ਸੱਚ", ਅਗ੍ਰਹਿ: "ਜ਼ਿੱਦ" ਜਾਂ "ਸੱਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਨਾ"), ਜਾਂ "ਸੱਚ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਫੜਨਾ", ਜਾਂ "ਸੱਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ", ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਵਲ ਵਿਰੋਧ. ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਪੈਸਿਵ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕੀਤਾ:
ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਪ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਗੋਵਿੰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਿਧਾਰਥ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜਗਿਆਸੂ ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਵੇ, ਜਦ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਏਨਾ ਸੁੰਦਰ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸੁਡੌਲ ਜਿਸਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੋਵਿੰਦਾ ਵੀ ਸਿਧਾਰਥ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਾਰਥ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਬਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਆਦਮੀ ਬਣੇਗਾ।
ਗੋਵਿੰਦਾ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹੇਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਧਾਰਥ ਦਾ ਪਿਤਾ : ਸਿੱਧਾਰਥ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਸਮਾਨੇ: ਯਾਤਰੀ ਸਨਿਆਸੀ ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਧਾਰਥ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿਆਗ ਗਿਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ।
ਗੌਤਮ: ਬੁੱਧ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾਰਥ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਤਮ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਇਲ ਹੈ।
ਹੈੱਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਚੇਤੰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਸਮਝ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ—⁠ਸਿਧਾਰਥ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਬਾਰੇ ਹੈੱਸ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝ, ਬੌਧਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹੈੱਸ ਨੇ ਸਿਧਾਰਥ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮੇਨਰ ਫ਼ਰਾ ਨੀਨੋਂ ਜੇਵਿਡਮੈਟ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ “ਮਾਈ ਡੀਅਰ ਫਰੈਂਡ” ਨੂੰ ਯਾਨੀ ਰੋਮਾਂ ਰੋਲਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਿਲਹੇਮ ਗੁੰਦੇਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸਿਧਾਰਥ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਿੱਧ + ਅਰਥ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਯੋਜਿਤ ਮਤਲਬ ਹੈ “ਜਿਸਨੂੰ ਅਰਥ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ” ਜਾਂ “ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ”।
ਕਾਫੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਮਨਾ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੂਰਨ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦ ਉਪ-ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਸਿਧਾਰਥ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਆਤਮਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1# ਅਖਾਣ-ਮੁਹਾਵਰੇ ਸ਼ਬਦ ਭਾਵੇਂ ਇਕੱਠਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਖਾਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਛੋਟਾ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੱਚਾਈ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਹਾਵਰਾ ਲਫ਼ਜਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਵਰਤਰਾਰੇ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਖਾਣ ਨੂੰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਕਾਲ, ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਵਚਨ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ '‘ਬੁੱਢੀ ਘੋੜੀ ਲਾਲ ਲਗਾਮ’' ਅਖਾਣ ਜਿਸ ਅਰਥ ਲਈ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਅਖਾਣ ਹੈ, ਉਸੇ ਹੀ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵ ਅਰਥ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਹ ਬਥੇਰੇ ਪਾਪੜ ਵੇਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਖ਼ਬਰ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਪਾਪੜ ਵੇਲਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਆਦਿ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਲਿੰਗ, ਵਚਨ ਜਾਂ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁਹਾਵਰੇ ਨੂੰ ਅਖਾਣ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀ-ਚੌੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਪੈਂਦਾ।
ਅਖਾਣ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਰਤਾਰੇ ਅੰਦਰਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਠੋਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।