polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਇਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਯੁਕਤ 25000 ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਸਜਗਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਜਰਤਾਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੈ।
ਸੈਲਾਨੀ ਉਦਯੋਗ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਲਦੀਵ ਸੈਲਾਨੀ ਉਦਯੋਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ '
ਇਥੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੇ ਤਟੀ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮਾਲਦੀਵਜ਼ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਅਨੂਕੂਲ ਹੈ।
ਸੈਲਾਨੀ ਤੈਰਾਕੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨਾ, ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਕਰਨਾ, ਪਤੰਗਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਲਦੀਵਜ਼ ਦੀ ਰਮਣੀਕਤਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੀਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਸਿਅਰ ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਇਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਮਦਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਉਦਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲੀ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਥੋਂ ਦੇ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਆਓਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਾਫ ਸ਼ਫਾਫ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਾਲਦੀਵ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਹਲਾ ਮਿਆਰ ਦਾ ਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਗੋਡਾ ਕਾਮ.ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਰਮਣੀਕ ਹਨੀਮੂਨ ਥਾਂ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਓਦੋਂ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਕਰੀਬ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤਕ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਿਵਲੀਅਨ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਵਧਾ ਕੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਘਟਾ ਕੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੇਠਾਂ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀ।
ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਏ ਸੀ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ 58/60 ਸਾਲ ਤਕ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਸਿਆਚਿਨ ਤੇ ਮਾਰੂਥਲ ਆਦਿ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 15/17 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਪਿੱਛੋਂ ਫ਼ੌਜ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਰੈਂਕ, ਇੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ 14ਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ, ਜੋ 19 ਦਸੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੈਰ੍ਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਓ ਆਰ ਓ ਪੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਰਜ ਹੈ, ‘ਜੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੈਂਕ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਹੁਦੇਧਾਰੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਾਸਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੱਗੜ-ਪਿੱਛੜ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਵਿੱਖੀ ਲਾਭ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ'।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਮੁਲਤਵੀ ਇਵਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਸੀ ਜੀ ਡੀ ਏ ਅਤੇ ਪੀ ਸੀ ਡੀ ਏ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਫ਼ੌਜੀ ਸੰਨ 2006 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ 2006 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਛੇਵੇਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐੱਨ ਡੀ ਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੇ 10 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪੈਨਸ਼ਨ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਜਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਰੇਨੇ ਕਾਰਲ ਵਿਲਹੇਲਮ ਜੋਹਾਨ ਜੋਸੇਫ ਮਾਰਿਆ ਰਿਲਕੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਰੇਨਰ ਮਾਰਿਆ ਰਿਲਕੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਸਟਰੀਅਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀ-ਪਤਰ ਦੇ ਕਈ ਖੰਡ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਿੱਟ ਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਏਕਾਂਤ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲ ਮੇਲਜੋਲ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਥੀਮ ਉਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਨ 1897 ਵਿੱਚ, ਮਿਊਨਿਖ ਵਿੱਚ, ਰੇਨਰ ਮਾਰੀਆ ਰਿਲਕੇ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਹੁਤ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਔਰਤ, ਲੂ ਅੰਡਰਿਆਸ-ਸਲੋਮੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਪੈ ਗਿਆ।
ਰਿਲਕੇ ਨੇ ਸਲੋਮੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ "ਰੇਨੇ" ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ "ਰੈਨਰ" ਕਰ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਸੀ ਕਿ ਨਾਮ ਵਧੇਰੇ ਮਰਦਾਨਾ, ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅਤੇ ਜਰਮਨਿਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਔਰਰਤ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸੰਬੰਧ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, 1900 ਤੱਕ ਚਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਸਲੋਮੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਿਲਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜ਼ਦਾਨ ਰਹੀ।
ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਰਿਲਕੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਗੰਭੀਰ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ।
ਮਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 1900 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੂਸ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਵਾਰ ਸਿਰਫ ਸਲਾਮੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬੋਰਿਸ ਪਾਸਤਰਨਾਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਕਵੀ ਸਪਿਰੀਡਨ ਦਰੋਜ਼ਝਿਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਲੇਖਕ ਅੰਨਾ ਏ ਤਾਵਿਸ ਬੋਹੇਮੀਆ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਰਿਲਕੇ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਰਿਲਕੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਸ ਗਿਆ - ਇਹ ਸਥਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਸਨ।
ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਰਿਲਕੇ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀਆਂ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦੇ ਵੈਲੇਸ ਕੈਂਟਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹਨ।
ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਸ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਵਾਲੇ ਲੜਕੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲੜਕੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਦੇ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲਾੜੀ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਮੁੰਡਾ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਵੀ ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਵਲੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਠੇਕਾ ਸੀ।
ਕਿਓਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਜੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਈ ਜਰੂਰਤਮੰਦ ਔਰਤ ਆਪੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸਤੇਦਾਰ ਵਿਚੋਲੇ ਰਾਹੀ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੂੰਨ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਜੁੜੇ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸਾਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਵੰਨਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਣੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਉਂ ਪਿਉਂ ਮਾਂ, ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੋਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਬਕਾਇਦਾ ਬਰਾਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਫੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਮੇਲ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਮੇਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਰਸਮਾਂ-ਰੀਤਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਵੱਟੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਲੜਕੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਤਨੀ ਦੇ ਭਰਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪੈਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਲੜਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ "ਗੇਇਸ਼ਾ" ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਂਜੀ , ਦਾ ਅਰਥ "ਕਲਾ" ਅਤੇ ਦਾ ਅਰਥ "ਵਿਅਕਤੀ" ਜਾਂ "ਕਰਨ ਵਾਲਾ", ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਗੇਇਸ਼ਾ" ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਵਾਦ "ਕਲਾਕਾਰ", "ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰ" ਜਾਂ "ਕਾਰੀਗਰ" ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਥੋੜੇ ਵੱਖਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਗੇਇਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਬਦ "ਜੀਕੋ" ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੱਛਮੀ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਗੇਇਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਯੋਟੋ ਅਤੇ ਕਾਨਾਜਾਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕਲਾ ਦੀ ਔਰਤ" ਵਜੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਯੋਟੋ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਗੇਇਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਗਈ ਕਯੋਟੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਕਯੋਟੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੇਇਸ਼ਾ ਬਣਨ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਮਾਇਕੋ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ ਮੇਕ-ਅਪ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਗੂੜੇ ਰੰਡ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਧੁਨਿਕ ਗੇਇਸ਼ਾ ਅਜੇ ਵੀ " ਓਕੀਯਾ " ਨਾਮ ਦੇ ਪਰੰਪਰਕ ਗੇਇਸ਼ਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯੇਕਾਕੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਾਲ-ਇਨ ਅਨੰਦ ਕੁਆਰਟਰਜ਼ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ 1617 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਗਨਗੁਟ “ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ” ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਕਰਨਾ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਯਜੋ ਨੂੰ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਾਯੂ ਵੇਸਵਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਯੋਟੋ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਕਮੋ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਗੇਇਸ਼ਾ, ਗੇਇਕੋ, ਗੇਈਗੀ ਰਵਾਇਤੀ ਜਪਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੇਕ-ਅਪ, ਅੰਦਾਜ਼ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਕਲਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੇਇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹਨ।
ਗੇਇਸ਼ਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇਜੱਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗੇਇਸ਼ਾ ਬਣਨ ਲਈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਸਾਬਰੁਕੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਟਕਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਯੁੱਧ ਦੁਆਰਾ ਉਜੜ ਗਏ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਾਬਰੁਕੋ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਸੇ ਲਈ ਜਿਨਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਵਾਇਤੀ ਜਪਾਨ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਆਦਰਸ਼ ਪਤਨੀ ਘਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ; ਕਨਫਿਊਸ਼ਿਅਨ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸੀ।
ਜਿਨਸੀ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਲਗਾਵ ਲਈ, ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ ਗੇਇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਾਈਕੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਨਾਚ ਦੀ ਔਰਤ" ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਪਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ, ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਾਨ-ਗਯੋਕੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਅੱਧਾ ਗਹਿਣਾ", ਗੇਇਸ਼ਾ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰਮ "ਗਹਿਣਾ ਪੈਸਾ" ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
794 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਹੇਯਾਨ-ਕੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹਾਲਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੇਇਸ਼ਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਭਰਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਬਣ ਗਈ।
ਤਾਯੂ ਨੇ ਉਤੇਜਿਕ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸਕਿੱਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਨੂੰ "ਕਾਬੂਕੂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧੀ ਹੋਣਾ" ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਬੂਕੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ, ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਤੋਂ "ਕਾਬੂਕੀ" ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ।
ਕਦੇ ਕਦੇ, ਅਸੀਂ ਦੋ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਨਾਪਦੇ ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਇੱਕ ਰਾਹੀਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਨਾਪ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ ਦੋ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਪਰਾਗਤ ਤਰੀਕੇ ਵਾਲੇ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰੀਖਣਯੋਗ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਉਹਨਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕੰਜੂਗੇਟਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਖੋਜਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲਜ਼ ਰੇਖਿਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲਜ਼ ਰੇਖਿਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਰਮਿਸ਼ੀਅਨ ਕੰਜੂਗੇਟਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਰੈਂਚ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਰਮਾਈਟ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹਰਮਿਸ਼ੀਅਨ ਓਪਰੇਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹਰਮਿਸ਼ੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਡਾਇਗਨਲ ਦੁਆਲੇ ਘੁਮਾਓ ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਸਦਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕੰਜੂਗੇਟ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਓਹੀ ਰਹੇਗਾ ਜੋ ਮੂਲ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਇਗਨ-ਵੈਲਿਊਜ਼ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰਮਿਸ਼ੀਅਨ ਓਪਰੇਟਰ ਦੇ ਆਇਗਨ-ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਆਇਗਨ-ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਸਤਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਿੱਖ ਦਬਦਬਾ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ।
ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫੌਜੀ ਸਫਲਤਾਵਾ ਨਾਮ ਜਪੋ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਿੱਖ ਫਰਜ਼ ਤੋਂ ਭਟਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਘੁਲਮਿਲ ਜਾਣ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਰਥਾਤ, ਉਹਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਅਭਿਆਸ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਨੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਗੁਣ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਨਿ ਰੰ ਕਾਰ, ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਪਿਆ।
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਬੇਹਿਸਾਬ ਦਾਖ਼ਲਾ ਹੋਇਆ।
ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਅਸਰ ਵਿਰੁਧ ਪਹਿਲੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸਸਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਕੱਢਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਫੇਰੇ, ਸਰਾਧ, ਸੂਤਕ-ਪਾਤਕ, ਮਹੂਰਤ ਵਗੈਰਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚੋਂ ਜਲਾਵਤਨ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ।
ਜਿਥੇ ਦਿਆਲ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਥੇ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਣਥਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਮਿਸ਼ਨ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੀਵਤ ਗੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲਹਿਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਲਈ।
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦੇ ਵਕਤ, ਨਿਰੰਕਾਰੀ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜੋ ਉਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਵਿੱਚਲਾ ਆਪਣਾ ਕੇਂਦਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤਕਸੀਮ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਬਾਬਾ ਦਰਬਾਰ ਸਿੰਘ, ਨੇ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।
ਸਾਹਿਬ ਰੱਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਚੌਥੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਆਗੂ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਧਰਮਸੁਰਜੀਤੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।
ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਕ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਸਰਾਫਾ ਵਪਾਰੀ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ, ਨਿਰੰਤਰ ਰੇਖਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਲਾਂ ਦੀ ਸਪੇਸ- ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਡਿਊਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ- ਅਕਸਰ ਸਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਫ “ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ” ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਾਨਾਚ ਸਪੇਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਵੀ ਬਾਨਾਚ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਨਾਚ ਸਪੇਸ ਓਸ “ਸੰਪੂਰਣ ਨੌਰਮਡ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ” ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਾ “ਕਾਊਚੀ ਸੀਰੀਜ਼” ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਅਜਿਹੀ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ) ਆਮ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਮ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਅਲਜਬਰਿਕ ਡਿਊਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਮਤ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਡਿਊਲ ਵੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਲਜਬਰਿਕ ਡਿਊਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅਨੰਤ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ℝ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ “ਕਾਲਮ ਵੈਕਟਰ” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੇਖਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਅ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੈਕਟਰਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨਾ ਡਾਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਟ , ਜਾਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਗੁਣਨਫਲ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਅ ਵੈਕਟਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਵੈਕਟਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਫੀਲਡ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੋਂ ਤੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਅਜਿਹਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਲੀਨੀਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
ਤੋਂ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲਾਂ ਦਾ ਸੈੱਟ, ਜੋੜ ਅਤੇ ਸਕੇਲਰ ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਦੀ ਡਿਊਲ ਜਾਂ ਦੋਹਰੀ ਸਪੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਅਲਜਬਰਿਕ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ “ਨਿਰੰਤਰ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ’ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ।
ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜਾਂ ′ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ “ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ” ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ।
ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਉਦਾਹਰਣ ਇੰਟੀਗਰੇਸ਼ਨ ਹੈ: ਰੀਮੈਨ ਇੰਟਗਰਲ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੇਠਾਂ ਦਰਸਾਈ ਲੀਨੀਅਰ ਤਬਦੀਲੀ ਇੰਟਰਵਲ ਉੱਤੇ ਕੰਟੀਨਿਊਸ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਹੈ;
ਉੱਪਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਇੰਟੀਗਰੇਸ਼ਨ ਫੰਕਸ਼ਨਲ , ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਪੌਲੀਨੌਮੀਅਲਾਂ ਦੀ ਸਬਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
ਜੇਕਰ 0, …, ,ਇੰਟਰਵਲ ਦੇ ਵਿੱਚ +1 ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਬਿੰਦੂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂਕ 0, …, ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਲਈ
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿਸੇ ਇੰਟਰਵਲ ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਵਾਸਤਵਿਕ-ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਲੀਨੌਮੀਅਲ ਫੰਕਸ਼ਨਾੰ ਦੀ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਕਸ , ਲਗਰੇਂਜੀਅਨ ਇੰਟਰਪੋਲੇਸ਼ਨ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਆਖਰੀ ਤੱਥ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੀਨੀਅਰ ਅਾਕਾਰ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਜਾਂ ਲੀਨੀਅਰ ਫਾਰਮ , ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਸਕੇਲਰਾਂ ਦੀ ਫੀਲਡ ਤੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ਲੀਨੀਅਰ ਨਕਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲਜ਼ : ਜੋ ਉੱਪਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਦੀ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਦਾ ਬੇਸਿਸ ਰਚਦੇ ਹਨ ।
ਮੰਨ ਲਓ ਵਾਸਤਵਿਕ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਸਪੇਸ ਵਿਚਲੇ ਵੈਕਟਰ ਇਸ ਕਾਲਮ ਵੈਕਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਇਹਨਾਂ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਕਣਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕੋ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਿਸਟਮ ਵਿਚਲੇ ਹਰੇਕ ਕਣ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਾਪਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਾਤਰਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕਣ ਦਾ ਔਸਤ ਮੋਮੈਂਟਮ, ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜੋਕੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਗਰੀਕ ਅੱਖਰ ਜਾਂ
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਾਊਂਡ ਵੇਵ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਹੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਵੇਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰੈੱਸ਼ਰ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੇਵ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਈਏ ਤਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਹੀ ਵੇਵ ਦੀ ਟਰਾਂਸਵਰਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਫੀਲਡ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਗਿਆਤ ਹੈ ਕਿ, ਕੋਸਾਈਨ ਫੰਕਸ਼ਨ , ਆਪਣੇ ਭਾਵ-ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਅੰਤਰਾਲ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾ ਪੀਰੀਅਡ 2 ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਯਾਨਿ ਕਿ, ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲਾਂ ਲਈ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਅਤੇ ਦੇ ਮੁੱਲ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਵੇਵਫੰਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਤੇ + ਦੇ ਮਿਨੀਮਮ ਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਮਮ ਮੁੱਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਡੋਲਦਾ ਹੈ।
ਵੇਵ, , ਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਨਿਯਮਿਤ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ “ਵੇਵਲੈਂਥ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਪੀਰੀਅਡ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪੀਰੀਅਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਅੱਗੇ, ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਵ-ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਵ-ਨੰਬਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਵ-ਐਂਗੁਲਰ-ਫਰੀਕੁਐਂਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਇਸ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ ;
ਇੱਕ ਵੇਵ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹਲਚਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ “ਪੀਰਿਔਡਿਕ” ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੇਵ ਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ “ਇੱਕ ਵੇਵਫੰਕਸ਼ਨ” ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਵ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵੇਵ ਵਿਲੌਸਟਿੀ / ਉੱਤੇ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ -ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਵੇਵਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰੰਗ ਦਾ ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੇਵਨੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਐਂਗੁਲਰ ਫਰੀਕੁਐਂਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੇਜ਼ ਐਂਗਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਲੌਸਟੀ / ਨਾਲ ਨੈਗੈਟਿਵ -ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਫੰਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ -1 ਅਤੇ +1 ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਤੇ ਵੱਧੋ-ਵੱਧ ਮੁੱਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਡੋਲਦਾ ਹੈ।
ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਅੰਤਰਾਲ ਦੀ ਅਵਰਤੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਯਾਨਿ ਕਿ, ਅਤੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲਾਂ ਲਈ
ਅਤਿਸੂਖਮ ਸੁਪਰਗਰੈਵਿਟੀ-ਗਰੈਂਡ-ਯੂਨੀਫੀਕਰੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇਕੱਠੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਨ ਗੁਪਤ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਮੌਜੁਦਗੀ ਰਾਹੀਂ ਦੇ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗਿਰੀ ਗਰੈਵਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਮਲ ਬਰੇਕਿੰਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੁੱਪਰ ਹਿਗਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਰੀਨੌਰਮਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਸਮਿੱਟਰੀ ਦਾ ਰੇਡੀਏਟਿਵ ਤੌਰ ਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਤੁਰੰਤ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਣ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ- ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੋਂ ਘੱਟ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਂ ਸੁੱਪਰਗਰੈਵਿਟੀ 1976 ਵਿੱਚ ਡਾਨ ਫਰੀਡਮੈਨ, ਸਰਗੀਓ ਫ੍ਰੇਰਾ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਵੌਨ ਨਿਉਵੇਨੁਜ਼ੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਈ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰਿਕ ਚਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਤੱਕ ਜਨਰਲਾਇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕੁੱਝ ਸੁਪਰਗਰੇਵਿਟਿੀ ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਲ ਰਿਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉੱਚ-ਅਯਾਮੀ ਸੁੱਪਰਗਰੈਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਤੀਜਨ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਾਲੂਜ਼ਾ੦ਕਲੇਨ ਥਿਊਰੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੂਜ਼ਾ ਅਤੇ ਕਲੇਨ ਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਇੱਕ 5-ਅਯਾਮੀ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਥਿਊਰੀ ਰਚੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਦੋਂ ਅਯਾਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ 4-ਅਯਾਮੀ ਹਲਕਾ ਮਾਡਲ ਗਰੈਵਿਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਦਰਸਾਉਂਸਦਾ ਹੈ।
ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਪਰਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾ ਦਾਂ ਮੇਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਸੁੱਪਰਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਿਕ ਸਮਿੱਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਗੈਰ- ਗ੍ਰੈਵਿਟੇਸ਼ਨਲ ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰਿਕ ਥਿਊਰੀਆਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਜਿਵੇਂ ਮਿਨੀਮਲ ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰਿਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ)।
ਕਿਉਂਕਿ ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਦੇ ਜਨਰੇਟਰ ਇੱਕ ਸੁੱਪਰ-ਪੋਆਇਨਕੇਅਰ ਅਲਜਬਰੇ ਨੂੰ ਰਚਣ ਲਈ ਪੋਆਇਨਕੇਅਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁੱਪਰਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁੱਪਰਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਸਾਹਿਤ ਕਾਰਟਨ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸਾਰਨਰ ਨਾਹਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਿੰਗਲ ਗਰੈਵੀਟੋਨ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 11 ਅਯਾਮ, ਅਯਾਮਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਅਯਾਮਾਂ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ 2 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਪਿੱਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ 12 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਅਯਾਮ ਟਾਈਮ-ਲਾਈਕ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਇਟਜ਼ਾਕ ਬਾਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਰੈਵਿਟੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਤਰਾਂ, ਇੱਕ ਸੁੱਪਰਗਰੈਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨ-2 ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੁਆਂਟਮ ਗਰੈਵੀਟੋਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਇੱਕ ਸੁੱਪਰਪਾਰਟਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਰੈਵੀਟੋਨ ਫੀਲਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗਰੈਵੀਟੀਨੋ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਸੁੱਪਰਗਰੈਵਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, 11-ਅਯਾਮੀ ਥਿਊਰੀ, ਨੇ ਥਿਊਰੀ ਔਫ ਐਵਰੀਥਿੰਗ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਯੋਗ ਉਤੇਜ਼ਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਲੋਕਲ ਸੁੱਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਥਿਊਰੀ 1975 ਵਿੱਚ ਡਿੱਕ ਅਰਨੋਵਿੱਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ 1743 ਬਿ. ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਟੇ ਪਧਾਰੇ ਤਾਂ ਉਥੇ ਕੁਝ ਯੁੱਧੇ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨ ਲਗੇ ਰਹੋ, ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਪੜਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਕਰੋ।
ਕਈ ਗੱਪਰੂਆਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਰਘੂਨਾਥ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ।
ਇਹਨਾਂ ਗੱਭਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈਂ ਕਿਰਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਣ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੁੱਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਹਨਾਂ ਪੰਜ ਨੇ ਜਤਨ ਵੰਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵਸੇ ਜਿਥੇ ਹੁਣ ਵਿਸੇ੍ਵੇਸਰ ਗੰਜ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਨਿਰਮਲ ਅਖਾੜਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੰਡਿਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਪਾਸੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਵਿਆਕਰਣ, ਨਿਆਇ, ਵੇਦਾਂਤ ਆਦਿ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਕਰਕੇ ਦਰਸਾਉਂਸੀ ਸੀ, ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਿਰਮਲੇ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨਿਰਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੋ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ।
ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਉਹ ਸੰਤ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗੇ ਜੋ ਗੇਰੂਏ ਰੰਗ ਦੇ ਬਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਮਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੈਦਿਕ ਤੇ ਪੋਰਾਣਿਕ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਨਿਰਮਲੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜੀਵਨ ਕਾਰਜ ਹੈ।
ਨਿਰਮਲ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਜਮਾਏ।
ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਨਿਰਮਲ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਬਾ ਦਰਗਾਹਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ (ਬਾੜਾ ਬਾਬਾ ਦਰਗਾਹਾ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਦਰਗਾਹਾ ਸਿਘ ਕਨਖੜ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।
ਇਹਨਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਦਕਾਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਸ੍ਰੀ ਨਿਰਮਲ ਪੰਚਾਇਤੀ ਅਖਾੜਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਨਿਰਮਲ' ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲੈਣੀ ਠੀਕ ਰਹੇਗੀ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ‘ਨਿਰ' ਉਪਸਰਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ‘ਪਾਪ-ਰਹਿਤ' ਜਾਂ ‘ਪਵਿੱਤਰ' ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੋ ਵਸਤੂ, ਅਥਵਾ ਇਨਸਾਨ, ਅਤਿਅੰਤ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਿਰਮਲ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਾਂ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ਸ਼ਤ੍ਰਧਾਰੀ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆਧਾਰੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ
ਨਿਰਮਲ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ:
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨਿਰਮਲ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਣ ਹੁਣ ਅਕਸਰ ਮੋਨੋਫਾਈਲੈਟਿਕ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੂਹ ਜੋ ਇੱਕ ਆਮ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ ਹਰ ਏਕਾਧਿਕਾਰੀ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਮਿਨੋਇਡਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦ "ਬਾਂਦਰ" ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੈਕਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਟੈਕਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਨਫਰਾਰਡਰ ਸਿਮਿਫੋਰਮਸ, ਜਾਂ ਸਿਮਿਅਨ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਮਿਨੋਇਡਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਂਦਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟੈਕਸ, ਗੈਰ-ਹੋਮੋਮਿਨੋਇਡ ਸਿਮਿਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਬੋਲਚਾਲ ਅਤੇ ਪੌਪ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਂਦਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਮਿਨੋਇਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਬਾਂਦਰ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮਨੋਫਾਈਲੈਟਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਐਟੀਮੋਲੋਜੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਬਦ "ਬਾਂਦਰ" ਰੇਨਾਰਡ ਫੌਕਸ ਕਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਰਕਾ 1580 ਹੈ।
ਕਥਾ ਦੇ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ, ਮੋਨੇਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਮਾਰਟਿਨ ਆਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ "ਆਪ" ਅਤੇ "ਬਾਂਦਰ" ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1911 ਦੀ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਵਿੱਚ “ਆਪੇ” ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ “ਬਾਂਦਰ” ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਪੂਛ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਰਥ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ "ਬਾਂਦਰ" ਅਤੇ "ਆਪੇ" ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।
ਨਾਲ ਹੀ, ਕੁਝ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਆਮ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ "ਆਪ" ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਰਬਰੀ ਆਪੇ ਆਦਿ।
ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਹੁਤੇ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਕੋਲ ਪ੍ਰੀਨੈਸਾਈਲ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਕੋਲ ਗੈਰ-ਪ੍ਰੈਸਨਾਈਲ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦਿਸਦੀ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀ ਰੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ ਟ੍ਰਾਈਕ੍ਰੋਮੈਟਿਕ, ਡਾਈਕਰੋਮੈਟਿਕ, ਜਾਂ ਉੱਲੂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਗਲੈਗੋਸ-ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਮੈਟਿਕ ਵਾਂਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿਊ ਅਤੇ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਦੋਨੋਂ ਬਾਂਦਰਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੁਬਾਰਾ, ਹਰ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੱਕ, ਗਲ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ।
ਬਾਂਦਰ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਜਾਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ, ਇਨਫਰਾਰਡਰ ਸਿਮਿਫੋਰਮਜ਼ ਦੇ ਸਿਮਿਅਨ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਈਮੈਟ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਵਰਣਨਯੋਗ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ. ਬਾਂਦਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਰੁੱਖ-ਨਿਵਾਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਬੂਆਂ. ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ. ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਾਤਰਰਿਨੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰ।
ਕੁਝ ਆਰਬੇਰੀਅਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਭੋਜਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਫਲ, ਪੱਤੇ, ਬੀਜ, ਗਿਰੀਦਾਰ, ਫੁੱਲ, ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰ .