polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਲੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਏ ਹੋਏ ਥੇਹ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਕਿਲੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਸ ਗਏ ਅਤੇ ਸੰਧੂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਅਗਵਾੜ ਬਣੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਲਾ, ਸੰਧੂ, ਬੇਹਣ ਅਤੇ ਬਾਬੇ ਕੀ।
ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਰਾਏਕੋਟ ਪਰਗਣੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਏਕੱਲਾ ਦੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਕਲ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਪੂਤ ਵੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਲਸੀ ਨਾਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਉਸਨੂੰ ਰਾਏਕੋਟ ਦਾ ਉਹ ਪਰਗਣਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਚੱਕੂ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਗਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੁਕਲ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ਉੱਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ ਬਖਸ਼ਿਆ।
ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਸ਼ੇਖ ਚੱਕੂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚਲੇ ਚੱਕੂ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਚਕਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ 7 ਬੁਰਜ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਚਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਕਰ', ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਬਲਾਕ/ਤਹਿਸੀਲ ਜਗਰਾਓਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਹੱਦ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੋਧ ਚੰਦਰ ਡੇ, ਛੋਟਾ ਨਾਂ ਮੰਨਾ ਡੇ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਪੂਰਨਾ ਚੰਦਰ ਡੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਹਾਮਾਇਆ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਦੁ ਬਾਬੁਰ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਟੋਕਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਮਰਾਠੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਹਨ।
ਮੰਨਾ ਡੇ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਆਸ਼ਾ ਭੋਂਸਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਜੈਕੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਸਮੀ ਨਾਮ ਯਾਕ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।
1942 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਟੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਕੇਵਲ ਸੱਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਯਹੂਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਯਹੂਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਟਲ ਜਾਣਾ ਵਧੇਰੇ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਫੁਟਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ – ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਨਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਨਣ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਸੰਜੋਇਆ ਸੀ – ਉਹ ਰੂਸੋ, ਅਲਬੈਰ ਕਾਮੂ, ਫਰੈਡਰਿਚ ਨੀਤਸ਼ੇ ਅਤੇ ਆਂਦਰੇ ਜੀਦ ਵਰਗੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ।
ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਲੂਈ - ਲ - ਗਰਾਂਦ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਿਆ , ਜਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਉਸ ਨੂੰ
1951–52 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੋਲ ਨੋਰਮੇਲ ਸੁਪੇਰਿਅਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋ ਪਾਏ।
ਇਕੋਲ ਨੋਰਮੇਲ ਸੁਪੇਰਿਅਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਲੂਈ ਆਲਥੂਜਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ , ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ ਮਿਸ਼ੇਲ ਫੂਕੋ ਦਾ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਲੁਵੈਂ , ਬੈਲਜੀਅਮ , ਵਿੱਚ ਹਸਰਲ ਲੇਖਾਗਾਰ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਸਰਲ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਲੈਕਚਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਦੇਰੀਦਾ ਨੂੰ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਵਜੀਫ਼ਾ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਜੂਨ 1957 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਅਕੂਤਚੁਰੀਰ ਨਾਲ ਬਾਸਟਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਅਲਜੀਰਿਆ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ , ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 1957 ਤੋਂ 1959 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਪੜ੍ਹਾਈ।
ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੁਆਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਠਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਆਗੂਆਂ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਉਹਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਿਆ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਖੱਟੀ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਕਾਰਨ ਉਹ
ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੇਖਣੀ ਕਾਰਜ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਨਾਲ ਹੈ।
ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੁਨੇਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅਰੰਭਕ ਡਰਾਮਾ ‘ਮਾਰਿਆਨਾ ਪਿਨੇਦਾ’ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੁਨੇਹਾ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
‘ਆਹ ! ਗਰੇਨਾਡਾ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਉਦਾਸ ਦਿਨ!’ ਸਤਰ ਨਾਲ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੂਰਾ “ਬੈਲੇਡ” ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਖਪ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ।
ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਤੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਕਾਂਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮੂਰਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਕਾਲੀਨ ਨਾਟ-ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਖੁਫੀਆਗਿਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਰਾਮੇ ਬਲਡ ਵੈੱਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਬਰਨਾਰਡਾ ਅਲਬਾ ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ।
‘ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ’ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਤਪੀੜਨ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਇਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਜਨਤਾ ਤੇ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਲੋਰਕਾ ਹਕੂਮਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਲੇਕਿਨ ਵਿੱਚਕਾਰਲੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬੱਚ ਗਿਆ।
ਲੋਰਕਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਜਦੋਂ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਨਾ ਸੋਚ ਪਾਉਣ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੋਣਾ ਤਦ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰਾਮਾ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤਰਾਸਦਿਕ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
“ਯੇਰਮਾ” ਨਾਮਕ ਉਸਦਾ ਡਰਾਮਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹਦ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਹਕਲਾਹਟ ਭਰੀ ਅਵਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਲਗਾਉ ਉਸਦੀ ਅਜਿੱਤ ਜੀਵਨ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਹਰਹਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਖਾਮੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਰਕਾ ਇੱਕ ਅੱਛਾ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਬਣਿਆ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਹਕਲਾਹਟ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ ਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਸੀ।
ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਕਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਛੁਟਿਤਣ ਅਹਿਸਾਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ।
ਲੇਕਿਨ ਲੋਰਕਾ ਨੇ ਇਸ ਹਕਲਾਹਟ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ‘ਸਟਾਈਲ’ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ।
ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਕੰਠ ਵਾਲੇ ਕਵੀ ਵੀ ਲੋਰਕਾ ਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1919 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੈਡਰਿਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਕਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੈਫੇ, ਨਾਇਟ ਕਲਬਾਂ, ਖੁੱਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੋਰਕਾ ਨੇ ਗਰਾਨਾਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਬਣਾਈ।
ਲੋਰਕਾ ਦੀਆਂ ਨਾਟ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੰਬੇ ਪ੍ਰਗੀਤ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੰਬੇ ਡਰਾਮੇ ਵੀ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਕਈ ਡਰਾਮੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਜਿਕ ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗੀਤ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਗੀਤ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਨਾਟਕੀ ਤੱਤ ਹਨ ਕਿ ਸੌਖ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਟ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਅਕੱਥ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਕਲਾ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਰੰਗ ਮੰਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸਨ।
ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬਿੰਬ ਉਸਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਇੱਕ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ ਦੀ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
1931 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਤਿਆ ਤਦ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ।
ਰਾਜ ਤੰਤਰ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਭੱਜ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਤੇ ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋ ਕੀਤੇ।
ਗਰਾਨਾਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਾਖਿਲਾ ਜਰੂਰ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੱਧਤੀ ਲਈ ‘ਮਿਸ ਫਿਟ’ ਸੀ।
ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਨਾ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣਾ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਛਾਣਬੀਨ ਕਰਨਾ, ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮ ਜਾਣਾ ਉਸਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਨ।
ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ‘ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ’ ਆਪਣੀ ਸੰਪੂਰਣ ਪਰੰਪਰਾ, ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਲਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਅਰਜਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਅਰੰਭਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ‘ਬਟਰਫਲਾਈਜ ਸਪੈੱਲ’ ਵਿੱਚ ਖੇਦਜਨਕ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਦਿਦਾਰ ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕਨੀਏ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਟਰੇਜੀਡੀ ਕਿੰਗ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਮੁਗਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ - ਜਮਨਾ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਸੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਟਰੈਜਡੀ ਕਿੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁੰਬਈ ਆ ਵਸੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕਰ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਛਾਣ ਮਿਲੇ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂਸੀ: ਵਿਧਾਤਾ , ਦੁਨੀਆ , ਕਰਮਾ , ਇੱਜਤਦਾਰ ਅਤੇ ਸੌਦਾਗਰ ।
1998 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਰਵ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਟਵਿਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਟਵਿਟਰ ਦਾ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੇਬ ਬਰਾਉਜਰ ਟਵਿਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੇਜ਼ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਈਮੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਿਦਆਂ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਟਵਿਟਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਖਾਤਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਇੱਕ ਹੀ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਟਵਿਟਰ ਖਾਂਦਾ ਅਦਿਅਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਉੱਠੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਯੋਜਕਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬੋਝ ਸੱਮਝਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਲੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਅਵਸਾਔਂ ਵਿੱਚ ਟਵਿਟਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਗਾਹਕੋ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਦਿਅਤਨ ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲਗਾ ਹੈ।
ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅੱਛਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਟਵਿਟਰ ਸਮੂਹ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਆਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਣ ਲਗਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਦਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹੁਂਚ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਇਸੀਲਿਏ ਬਲਾਗ ਅੱਡਿਆ ਨੇ ਅਮੀਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਬਲਾਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖਾਸ ਤੌਰ'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਮਾਇਕਰੋਬਲਾਗਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬੀਬੀਸੀ ਅਤੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਚਾਰ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਆਸ਼ੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਵੀ ਟਵਿਟਰ ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲ ਦੇ ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਿ ਥਰੂਰ, ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ, ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ, ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਆਦਿ ਵੀ ਸਾਇਟੋਂ ਉੱਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸੇਵਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਲੱਬਧ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਪੇਨਿਸ਼, ਜਾਪਾਨੀ, ਜਰਮਨ, ਫਰੇਂਚ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਬੋਲੀਆਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।
ਹਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਵਿਟਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੁੱਝ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਟਵਿਟਰ ਦੁਆਰਾਉਪਯੋਕਤਾਵਾਂਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਹ ਡਾਇਰੇਕਟ ਮੇਸੇਜ ਉੱਤੇ ਆਏ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਕਲਿਕ ਨਹੀਂ ਕਰੋ।
ਸਾਇਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਉਪਯੋਕਤਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝਾਂਸਾ ਦੇਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਕਤਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਆਦਿ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਉਪਯੋਕਤਾ ਨੂੰ ਟਵਿਟਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਲੋਂ ਡਾਇਰੇਕਟ ਮੇਸੇਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲਿੰਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰਦੇ ਹੀ ਉਪਯੋਕਤਾ ਇੱਕ ਫਰਜੀ ਵੇਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਪਹੁਂਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਉੱਤੇ ਉਪਯੋਕਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਾਗ-ਇਸ ਬਯੋਰੇ ਏੰਟਰ ਕਰਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਉਂਜ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਟਵਿਟਰ ਦੇ ਮੂਲ ਵਰਕੇ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਉਪਯੋਕਤਾ, ਡੇਵਿਡ ਕੈਮਰਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵਿਟਰ ਉੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਏੰਟਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਦਬਾਈ, ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਸੁਨੇਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਵਿਟਰ ਮਿੱਤਰ-ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਾਰੇਉਪਯੋਕਤਾਵਾਂਤੱਕ ਪਹੁਂਚ ਗਿਆ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਇਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਚੁਰਾਈ ਗਈ ਸਤਰਾਰੰਭ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਾਕੀ ਖਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਕ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਸਹੇਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੈ।
ਟਵਿਟਰ, ਅਲੇਕਸਾ ਇੰਟਰਨੇਟ ਦੇ ਵੇਬ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਵੇਬਸਾਈਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 26ਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਉੱਤੇ ਆਈ ਹੈ।
ਉਂਜ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਦੈਨਿਕਉਪਯੋਕਤਾਵਾਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਸਰਗਰਮ ਖਾਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਰਵਰੀ 2009 ਕਾਮ੍ਪ੍ਲੀਤ.ਡਾਟ.ਕਾਮ ਬਲਾਗ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਟਵਿਟਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਸਿਕ ਨਵੇਂ ਆਗੰਤੁਕੋਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 60 ਲੱਖ ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5 ਕਰੋੜ 50 ਲੱਖ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਵਲ 40% ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਹੀ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਟਵਿੱਟਰ ਨੂੰ ਜੈਕ ਡੋਰਸੀ, ਨੂਹ ਗਲਾਸ, ਬਿਜ਼ ਸਟੋਨ, ਅਤੇ ਇਵਾਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ, ਟਵਿੱਟਰ, ਇੰਕ., ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਫਤਰ ਸਨ।
2013 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ " ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਵੀਟ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਸਕ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ 20 ਦਸੰਬਰ, 2022 ਨੂੰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਦਲੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ, ਅਜਿਹੀ ਬਦਲੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਲਿੰਡਾ ਯਾਕਾਰਿਨੋ, ਜੋ 5 ਜੂਨ, 2023 ਨੂੰ ਮਸਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ, ਮਸਕ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਟਵਿੱਟਰ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਬਰਡ ਲੋਗੋ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਟਵਿਟਰ ਨੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੜੀ ਕਰਣ ਹੇਤੁ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 370 ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਦ ਟੇਲੀਗਰਾਫ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਵਿਟਰ ਨੇ 12345 ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਅਤਿਅੰਤ ਸਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰਉਪਯੋਕਤਾਵਾਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼ੇ ਅਤੇ ਫੇਰਾਰੀ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਚੇਲਸੀ ਅਤੇ ਆਰਸਨੇਲ ਵਰਗੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਵਿਟਰ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ) ਜਾਂ ਐਕਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਸੇਵਾ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਐਕਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਟਵਿੱਟਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ-ਅਧਾਰਤ ਟਵਿੱਟਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੀਮਤ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਨ ਹੇਤੁਉਪਯੋਕਤਾਵਾਂਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਾਂਦੇ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਕੋਈ ਔਖਾ ਸ਼ਬਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹਿਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਵਿਟਰ ਖਾਂਦੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲ ਲਵੇਂ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਟਵਿਟਰ ਖਾਂਦੇ ਦੀ ਸੇਂਟਿੰਗਸ ਜਾਂ ਕਨੇਕਸ਼ਨ ਏਰਿਆ ਵੀ ਜਾਂਚਾਂ।
ਜੇਕਰ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਥਰਡ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਐਪਲਿਕੇਸ਼ਨ ਸ਼ੱਕੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਖਾਂਦੇ ਨੂੰ ਏਕਸੇਸ ਕਰਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿਓ।
ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਟੈਕਸਟ, ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ "ਟਵੀਟਸ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਟਵੀਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, "ਰੀਟਵੀਟ" ਟਵੀਟ, ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟ ਮੈਸੇਜ ਹੋਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ।
ਉਪਭੋਗਤਾ ਟਵਿੱਟਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫਰੰਟਐਂਡ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮੇਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਅਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੋਤੀਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਸੰਪੰਨ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।
ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਬੋਸ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੁੱਟ ਨਿਰਲੇਪ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
ਦਸੰਬਰ 1929 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਲਾਨਾ ਇਜਲਾਸ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਇਸ ਅਜਲਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਅੰਦੋਲਨ ਖਾਸਾ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ .
ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਦੀਖਿਆ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1919 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ।
ਨਹਿਰੂ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਲੇਕਿਨ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ, ਨਾਮਿਲਵਰਤਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸੇ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਏ।
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈਰੋ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਟਰਿੰਟੀ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੇ ਫੈਬੀਅਨ ਸਮਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਤਰਕਸੰਗਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਲ ਲਿਆ।
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਅਤੇ ਮੋਤੀਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਧਿਨਿਯਮ 1935 ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਤਦ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਨਹਿਰੂ ਚੋਣ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹੇ ਲੇਕਿਨ ਜੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸੰਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਜਨਮ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਨਾਢ ਵਕੀਲ ਮੋਤੀਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ 1924 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
1926 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਇਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਸ਼: ਅਲਜੀਰੀਆ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਅਰੁਬਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ, ਬਹਾਮਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਬੇਲਾਰੂਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਬੇਲੀਜ਼, ਬੋਲੀਵੀਆ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਬੁਲਗਾਰੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਚਿਲੀ, ਚੀਨ, ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕੋਸਟਾਰਿਕਾ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਚੈਕ ਗਣਰਾਜ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਡੋਮੀਨੀਕਾ, ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਗਣਰਾਜ, ਇਕੁਆਡੋਰ, ਏਲ ਸਲਵਾਡੋਰ, ਐਸਟੋਨੀਆ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਨ, ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ, ਹੈਅਤੀ, ਹੋਂਡੂਰਸ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਹੰਗਰੀ, ਭਾਰਤ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਆਇਰਲੈਂਡ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਇਟਲੀ, ਜਮਾਇਕਾ, ਜਪਾਨ, ਜੋਰਡਨ, ਕਜ਼ਾਕਸਤਾਨ, ਲਾਤਵੀਆ, ਲਿਚੈਨਸਟੀਨ, ਲਿਥੂਆਨੀਆ, ਲਗਜ਼ਮਬਰਗ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਮਾਲਟਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਮਾਲਡੋਵਾ, ਮੋਨਾਕੋ, ਮੋਰਾਕੋ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ, ਨੌਰਵੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਪਨਾਮਾ, ਪੈਰਾਗੁਏ, ਪੇਰੂ, ਫਿਲੀਪੀਂਸ, ਪੋਲੈਂਡ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਪਿਊਰਟੋ ਰਿਕੋ, ਰੋਮਾਨੀਆ, ਰੂਸ, ਸਰਬੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਸਲੋਵੇਨੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਸਪੇਨ, ਸਵੀਡਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਤਾਇਵਾਨ, ਥਾਇਲੈਂਡ, ਟ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਟੋਬੈਗੋ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ, ਟਰਕੀ, ਤੁਰਕਸ ਅਤੇ ਕੈਕੋਸ ਟਾਪੂ, ਯੂਕ੍ਰੇਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਉਰਗਵੇ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ, ਵੀਅਤਨਾਮ
ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਦਮੀ ਫੈਬਰਿਸ ਗ੍ਰਿੰਡਾ ਅਤੇ ਅਲੈਕ ਓਕਸਨਫੋਰਡ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2006 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਲੈਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਨਲਾਈਨ ਨਿਲਾਮੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ: ਬੰਗਾਲੀ, ਕੈਟਾਲਾਨ, ਚੀਨੀ , ਚੀਨੀ , ਡਚ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ਿਆਈ, ਚੈਕ, ਡੈਨਿਸ਼, ਐਸਟੋਨਿਆਈ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ, ਯੂਨਾਨੀ, ਯਹੂਦੀ, ਹਿੰਦੀ, ਹੰਗਰੀਆਈ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ, ਇਤਾਲਵੀ, ਜਾਪਾਨੀ, ਕੋਰਿਆਈ, ਲਾਤਵਿਆਈ, ਲਿਥੂਆਨਿਆਈ, ਨੌਰਵੇਆਈ, ਪੋਲਿਸ਼, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਰੋਮਾਨੀਆਈ, ਰੂਸੀ, ਸਰਬਿਆਈ, ਸਲੋਵਾਕ, ਸਲੋਵੇਨ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਸਵਿਡਿਸ਼, ਟੈਗਾਲੋਗ, ਥਾਈ, ਤੁਰਕਿਸ਼, ਯੂਕ੍ਰੇਨਿਆਈ, ਉਰਦੂ, ਵੀਅਤਨਾਮੀ।
ਓ ਐੱਲ ਐਕਸ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਬਿਊਨਸ ਏਅਰਸ, ਮਾਸਕੋ, ਬੀਜਿੰਗ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ, ਨੌਕਰੀਆਂ, ਕਾਰਾਂ, ਵੇਚਣ ਲਈ, ਸੇਵਾਵਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਪਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੋਲੀ ਹੈ:
ਨਾਜ਼ੁਕ ਜਿਹੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰੀ ਖਲੋਤੀ ਮੁਟਿਆਰ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀ ਨੂੰ ਘੜਾ ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਇੰਜ ਤਰਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਨੌਜਵਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਘੜਾ ਚੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਖੂਹੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਮੁਟਿਆਰ ਆਪਣੇ ਮੁਕਲਾਵੇ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬੂਰ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ:
ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਰਸਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਮੁਕਲਾਵਾ ਦੇ ਕੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਤੋਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਕਲਾਵਾ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਹਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਾਅਦੀ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਵੀ ਭਰਦਾ ਹੈ:
ਕਦੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਦੀ ਸੱਜ ਵਿਆਹ ਮੁਟਿਆਰ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਬੜਾ ਬੋਚ-ਬੋਚ ਕੇ ਪਾਣੀ ਭਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਘਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਸ ਦੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਜਦੋਂ ਮਲਕੀ ਓਪਰਾ ਮਰਦ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਜਤਾਉਂਦਾ ਕੀਮਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਘੜਾ ਭੰਨਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:
ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ ਜਿਵੇਂ ਦਾਲ਼ਾਂ, ਮਸਾਲੇ, ਆਚਾਰ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਰੂੰ ਵਗ਼ੈਰਾ ਘੜਿਆਂ ਜਾਂ ਕੁੱਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਂਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੱਸ ਤੇ ਜੇਠਾਣੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਘੜੇ ਤੇ ਘੜੋਲੀ ਨਾਲ ਮੇਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਗਾਗਰ ਨਾਲ ਤਸ਼ਬੀਹ ਦਿੰਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ:
ਕਿਤੇ ਮੁਟਿਆਰ ਦੋ-ਦੋ ਘੜੇ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਡੋਲਦੇ ਘੜੇ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਇੰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਆਧੁਨਿਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਿੱਜਾਂ-ਕੈਂਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਘੜਿਆਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ।
ਹੁਣ ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਿਲਾਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੀਤਕਾਰ ਦਾ ਗੀਤ " ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ_ਜਿਵੇਂ ਤਿੜਕੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ "
ਘੜਾ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਭਾਂਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਭਰਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ, ਵਿਗਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ‘ਮਾਟੀ ਮਾਟੀ ਹੋਈ ਏਕ’ ਵਾਂਗ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘੜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਟਕਾ, ਮੱਟੀ, ਝਾਰੀ, ਘੜੋਲੀ ਵੀ ਪਾਣੀ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲ਼ੇ ਬਰਤਨ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਟੋਕਣੀ ਤੇ ਗਾਗਰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਘੜਿਆਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਘੁਮਿਆਰ, ਜੋ ਕਿ ਬੜੇ ਸਹਿਜ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਗੁੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਿਰਜਣ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਅਨੂਠਾ ਸੁਆਦ ਮਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦੇ ਚੱਕ ਉੱਪਰ ਘੜੇ ਘੜਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੁਰਾਹੀ ਅਤੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਮਿੱਟੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੈਵ-ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨਾਇਟਰੇਟ ਅੱਡ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਘੜੇ ਨੂੰ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁੱਟੋ ਗਏ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫਰਿਜ, ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ ਜਾਂ ਆਰ ਓ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਬਾਜਾਰੂ ਮਿਨਰਲ ਵਾਟਰ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਇਸ ਨਾਇਟਰੇਟ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਅਲਬਤਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਜਰਵੇਟਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤਦੇ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਲਿਵਰ, ਕਿਡਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਘੜਾ ਸਮੁੱਚੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਚੂਲ ਬਣਿਆ ਨਜਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਗਾਥਾ ‘ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ’ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵੀ ਘੜੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋੜ ਚੜ੍ਹਦੀ ਰਹੀ।
ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਜੱਚਾ-ਬੱਚਾ ਦੀ ਖ਼ੈਰ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਭਰੂਣ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪੁਰਸ਼ ਵਹਿੰਗੀ ਵਿਚ ਘੜੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਿਰ ਉਪਰ ਘੜੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਢੋਂਹਦੀਆਂ ਸਨ।
ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤਰੀ ਕੋਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਰਿਆ ਕੋਰਾ ਘੜਾ ਤੇ ਜੋਤ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਰੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ, ਉਪਰ ਨਵੀਂ ਛੂਹਣ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਘਿਉ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਾਉਣ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਘੁਮਿਆਰ ਘੜਾ ਬਣਾਉਣ ਜੋਗੀ ਗੋਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਘੜੇ ਨੂੰ ਚੱਕ ਉਪਰ ਵਿਉਂਤਦਾ ਸੀ।
ਕਈ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਗਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਘੜੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਟਸਨ ਦੀ ਬੋਰੀ ਦਾ ਟੋਟਾ ਗਿੱਲਾ ਕਰਕੇ ਪਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
5/6 ਕੁ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੀ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕੰਢੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਥੋੜੀ ਗੋਲ ਜਿਹੀ ਲੰਬੂਤਰੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਬਰਤਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੂਹਾਂ, ਖੂਹੀਆਂ ਤੋਂ ਘੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਘਰੀਂ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਤੇ 1752ਈ. ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰ ਕੇ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣਾਇਆ।
1758ਈ. ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੀ ਲਾਹੋਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੇ ਚੜਾਈ ਨੇ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਂਦਾ।
1760ਈ. ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਸ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਛੱਤ ਨੂੰ ਧਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ।
1761ਈ. ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੀ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲੁਟਿਆ।
11 ਮਾਰਚ 1783 ਨੂੰ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਦੀਵਾਨ- ਏ-ਆਮ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਿਲੇ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਜਫ਼ਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1857 ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਿਲੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਫਰਨੀਚਰ, ਨੋਕਰਾਂ ਦੇ ਕਵਾਟਰ, ਹਰਮ ਅਤੇ ਬਾਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਤੇ ਗਏ।
ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਓਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ 1911ਈ. ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਸ਼ ਸਮਰਾਟ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ ਲਈ ਆਏ।
ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ 1638. ਵਿੱਚ ਓਦੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਉਤ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਿਖਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਉਤਾਰਾਧਿਕਾਰੀ ਔਰੰਗਜੇਬ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਿਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ।
ਔਰੰਗਜੇਬ ਪਿਛੋਂ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਦੋਰਾਨ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਤਾਰ ਚੜਾਅ ਹੋਏ।
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਫਰੁਖਸ਼ੀਅਰ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਕੇ ਆਪ ਗਦੀ ਤੇ ਬੈਠ ਗਇਆ।
ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੁਗਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਲੁਟਿਆ ਅਤੇ ਓਹ ਮੋਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਵੀ ਲੈ ਗਇਆ।
ਪਰ 1857 ਦੇ ਅਜਾਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਫੌਜ ਦਾ ਕਬਜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਹਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਇੱਕਦਮ ਬਾਅਦ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜਫਰ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਵੀ ਚਲਾ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਉੱਤੇ ਨਵੰਬਰ 1945 ਵਿੱਚ ਇੰਡਿਅਨ ਨੇਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਫਸਰਾਂ ਦਾ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਲਖਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਲਾ ਉਹ ਥਾਂ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਾਦੀ ਦਿਨ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਸੀ।
ਇਸ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਦਿਸੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਏਬਾ ਦੇ ਆਤੰਕਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗੁਰਦੇਵ ਨੇ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ 'ਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੋਰਚਾਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਸੇ ਹੀ ਜੰਗ 'ਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਆਹੂ ਲਾਹ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫ਼ਿਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਗੁਰਦੇਵ ਵੀ, ਪੰਥ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਵੱਕਤ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਧਰਮ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਗੜ੍ਹੀ ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ।
ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਦੇਵ ਨੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਤਾੜੀ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਐਲਾਨਿਆ “ਫੱੜ ਲੋ-ਫੜ ਲੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ” ਉਸ ਯਾਦ 'ਚ ਇੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ‘ਤਾੜੀ ਸਾਹਿਬ’ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸੀ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਣਾ ਜਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀਅ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਣਾ।
ਵੈਰੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ 'ਚ ਵੀ ਮੂੰਹ ਦੀ ਹੀ ਖਾਧੀ।
ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਗਊ-ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਖਾਧੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਸਮਾਂ-ਵਾਇਦੇ ਭੁੱਲ ਕੇ ਪਿਛੋਂ ਭਿਅੰਕਰ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ।
ਇੱਥੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਵੀ ਤਿੰਨ ਹਿਸਿਆਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਵੀ ਵਿਛੜ ਗਏ।
ਮਾਤਾ ਗੂਜਰੀ ਜੀ ਦੋ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨਾਲ਼, ਸਰਸਾ ਦੇ ਕੰਡੇ ਚਲਦੇ-ਚਲਦੇ ਮੋਰਿੰਡੇ ਪੁੱਜੇ।
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰਸੋਈਆਂ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਖੇੜੀ ਲੈ ਆਇਆ ਜੋ ਉਥੋਂ ਵੀਹ ਕੁ ਮੀਲ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚਲਣ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਡੇਢ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸਨ ਪਰ ਸਰਸਾ ਦੀ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਕੁੱਝ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਨਦੀ ’ਚ ਰੁੜ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਵਿਛੱੜ ਗਏ।