polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2020 ਤੱਕ, ਰਾਊਤ ਨੇ ਭੂਸ਼ਣ ਪਟੇਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਐਕਸ਼ਨ-ਥ੍ਰਿਲਰ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਡੈੱਨਸਰ' 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਮੀਕਾ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਕ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ, ਪੀਸੀ ਚੰਦਰ ਜਵੈਲਰਜ਼, ਲਿਮਕਾ, ਵੈਸਟਸਾਈਡ, ਪੈਂਟਾਲੂਨ ਆਦਿ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੀ।
ਉਹ ਕਈ ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਆਈਡੀਆ, ਨੀਲ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਆ-ਰਾਮ, ਸੀਮਤੀ ਸਾੜ੍ਹੀ, ਆਈ.ਬਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।
2011 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੈਕਸੀਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਐਫ.ਐਫ.ਏ.ਸੀ.ਈ. ਫੈਸ਼ਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਕਵਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੀ ਵੀ ਹੋਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਾਨਾ ਤੇ ਸਥਾਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਿਸੀ ਵੀ ਹੋਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਰਕੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ 119 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਸ ਕਾਰਗੋ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਚਾਲਨ ਫਲੀਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਕਾਰਗੋ ਡਵੀਜ਼ਨ 52 ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ .
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਲੀਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੰਜ ਸੀਟ ਕਰਟਿਸ ਕਿੰਗਬਰਡਜ਼, ਦੋ ਚਾਰ-ਸੀਟ ਜੰਕਰਜ਼ ਐਫ. ਤੇਰਾ ਏਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਸ-ਸੀਟ ਟੂਪੋਲਵ ਏਅਨਟੀ -ਨੋ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ. ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਕੇ ਸਟੇਟ ਏਅਰਲਾਈਂਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ. ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1 9 38 ਵਿਚ, ਇਹ ਆਵਾਜਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ.
ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਅਤਟੁਰਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸੋਨਬੋਗਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਸਬੀਹਾ ਗੋਕਸਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਅਦਾਨਾਨ ਮੇਂਦੇਰੇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਇਸਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਤੁਰਕੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ, ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਅਤਟੁਰਕ ਹਵਾਈ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਯੇਸੀਲਕੋਈ ਬਕਰਕੋਈ ,ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਟਰਕੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਇਟਸ ਨਾਟ ਮੀ, ਇਟਸ ਯੂ, ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਦੇ ਸਕਾ ਅਤੇ ਰੇਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟਰੋਪਾਪ ਅਹਿਸਾਸ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਾਓ ਹੈ।
ਇਹ ਐਲਬਮ ਯੂਕੇ ਐਲਬਮ ਚਾਰਟ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਏਆਰਆਈਏ ਚਾਰਟਸ ਉੱਤੇ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਮੀਖਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਗਾਇਕ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਰਿਪਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭਰਪੂਰ ਸਲਾਘਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਿਟ ਏਕਲ ਦ ਫੀਅਰ ਅਤੇ ਫ਼ਕ ਯੂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 2010 ਦੇ ਬਰਿਟ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੀਮੇਲ ਏਕਲ ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਬਰਿਟ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਐਲੇਨ ਅਤੇ ਏਮੀ ਵਾਇਨਹਾਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ "ਨਾਰੀ ਸਾਲ" ਮੀਡਿਆ ਲੇਬਲ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਡਰਨਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜ ਨਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਮਰਕਰੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਾਂਕਿਤ ਹੋਈਆਂ।
ਐਲਨ 13 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਚਾਰਲਸ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ, ਹਿੱਲ ਹਾਊਸ ਸਕੂਲ, ਮਿੱਲਫੀਲਡ, ਬੇਡਲੇਸ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਐਲੇਨ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਾਚੇਲ ਸੈਂਟੇਸੋ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੁਆਰਾ "ਵਾਂਡਰਵਾਲ" ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਐਲਨ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ; ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੋਪਰਾਨੋ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਐਲੇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਨਾਲ ਐਲਨ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਡੰਬੋ ਤੋਂ "ਬੇਬੀ ਮਾਈਨ" ਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਐਲਨ ਦਾ ਜਨਮ ਵੈਸਟ ਲੰਡਨ ਦੇ ਹੈਮਰਸਮਿੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੈਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਐਲੀਸਨ ਓਵਨ ਅਤੇ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੀਥ ਐਲਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਸਾਰਾ, ਹੈ; ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਅਦਾਕਾਰ ਐਲਫੀ ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਰੇਬੇਕਾ ਹੈ।
ਐਲੇਨ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਕਲਾਸ ਪੋਰਟਸਮਾਊਥ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਅਤੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾਹ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਐਲੇਨ ਜੰਗਲੀ ਕਲੋਨੀਅਲਜ਼ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਐਂਜੇਲਾ ਮੈਕ ਕਲੱਸਕੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੈਮ ਸਮਿੱਥ ਦੀ ਤੀਜੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਲਿਲੀ ਰੋਸ ਬੀਟਰਿਸ ਕੂਪਰ , ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲਿਲੀ ਐਲੇਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ।
ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕੇਥ ਐਲਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਐਲਿਸਨ ਓਵੇਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਐਲਨ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਹੁਨਰ ਸੁਧਾਰਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
2005 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਝ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਸਪੇਸ ਤੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 1 ਤੇ ਏਅਰਪਲੇ ਅਤੇ ਰੀਗਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੋਇਆ।
ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਐਲਨ 'ਦਿ ਕਾਮਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟਸ' . ਐਪੀਸੋਡ "ਦਿ ਯੋਬ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਐਲੇਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੌਂਸਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਹੈਰੀ ਐਨਫੀਲਡ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਆਲਰਾਈਟ, ਸਟਿੱਲ, ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀਆਂ 26 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਬਿਕੀਆਂ ਅਤੇ ਐਲਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਮ ਐਵਾਰਡ, ਬ੍ਰਿਟ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਐਮਟੀਵੀ ਵਿਡੀਓ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਤਿੰਨ ਤੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਟਾਕ ਸ਼ੋ, ਲਿੱਲੀ ਐਲਨ ਐਂਡ ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਕ ਹਾਲੀਆ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ।
ਜਦ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਬਾਰੇ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਉਹ ਨਾਸਾ, ਇਸਰੋ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਰ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੜਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਪੋਸਟ-ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਮੁੱਕਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਉਸਨੇ ਇਸਰੋ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਮੰਗਲ ਉਪਗਰਹਿ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੀ ਅਗਾਂਹ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਪ-ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖਰਾਬੀਆਂ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਕਰਿਧਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸਸੀ. ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਐਸਸੀ. ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੋਰਸ 'ਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਉਹ ਏਇਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈ.ਆਈ.ਐੱਸ.ਕੇ., ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਗਲ ਔਰਬਿਟਰ ਮਿਸ਼ਨ, ਮੰਗਲਯਾਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੀ ਅਗਾਂਹ ਵਧੀਆ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਾਲਾਨਾ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ 2019 ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਨਰਡੀਸ ਕੌਸਾ ਡੀ.ਐੱਸ.ਸੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੰਗਾਲੀ, ਅਸਾਮੀ, ਤੇ ਉਸ ਉਪਰੰਤ ਉਰਦੂ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਗਲਪੀ ਵਿਧਾ ਨੇ ਮੱਧ-ਯੁੱਗੀ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਨਿੱਗਰ ਦੇ ਯਥਾਰਥਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ।
ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਵਲ ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਦੀ, ਵਿਗਸਦੀ, ਫੈਲਦੀ ਤੇ ਗੋਲਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾ ਹੈ।
ਜਿਸਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਪਹੁੰਚ ਅਤੀ ਮੁਖੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ, ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ, ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ, ਇਤਿਹਾਸਵਾਦੀ, ਆਂਚਲਿਕ, ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਵਾਦੀ ਰੁਚੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਚੇਤਨਾ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਅਗਾਂਹ ਤੁਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬੀ ਬੰਦੇ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਮਨੋਦਸ਼ਾ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ, ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ, ਉੱਤਰ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਆਦਿ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਟ-ਮੰਚੀ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੂਚਨਾ ਸੋ੍ਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਨਾਟਕ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਵਿਧਾਗਤ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਅੰਦਰ ਇਸਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੁੱਢ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੱਝਦੀ ਹੈ।
ਨਾਟਕ ਆਪਣੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਨਵੇਂ ਦਿਸਹੱਦਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦੀਆਂ ਦੁਖਾਂਤਕ ਘੜੀਆਂ, ਨਵ-ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਘਟਨ, ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਮੱਧ ਸ਼੍ਰੇਣਿਕ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਸਤਿਤਵੀ ਖ਼ਲਾਅ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਿਹਨੀਅਤ ਦੇ ਕਿਧਰੇ ਧੂਰ ਅੰਦਰ ਘਰ ਕਰਗੇ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਰਾਜਸੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ/ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਜਿਹੇ ਅਹਿਮ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ।
ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇਹ ਭਾਵ ਪੂਰਤ ਲੇਖ ਨਾ ਕੇਵਲ ਇਸ ਮੰਚੀ ਵਿਧਾ ਦੇ ਸਰੂਪਗਤ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਗੋਂ ਅਜੋਕੀ ਸਦੀ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦਹਾਕੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਵਿਧਾ ਨੇ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਸੰਜੀਦਾ ਗਏ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਕਿਤਾਬ ਡਾ. ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਸੁਖਮੋਹਨ ਕੌਰ ਨੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸ਼ਿਵਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀਵਾਨ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਡਾ. ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਰ. ਸੁਖਮੋਹਨ ਕੌਰ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾਜੋਖਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਹੰੁਚਦੇ-ਪਹੁੰਚਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦਾ ਨਿਕਟ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਤੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਰਹੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪੁਨਰ ਵਿਵੇਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ , ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ , ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ , ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ , ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ।
ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅੰਦਰ ਪਛਾਣ ਤੇ ਸਥਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲਾ ਲੇਖ ਆਧੁਨਿਕ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ' ਇੱਕ ਸੂਖਮਭਾਵੀ ਨਿਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਰਤਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਵਾਰਤਕਕਾਰ ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਬੰਧ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਦਲੀਲ ਮਈ ਅੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ-ਦਰ-ਪਰਤ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ‘ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ' ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਵਾਰਤਕ ਜਿਥੇ ਧਰਮ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਉਥੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਰਤਕ ਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਵਾਰਤਕਨ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ, ਵਚਨ, ਗੋਸ਼ਟਾਂ, ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਆਦਿ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਪਾਰਲੌਕਿਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨੀ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਡਾਇਰੀ, ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ, ਨਿਬੰਧ ਆਦਿ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਹੱਦਾਂ-ਸਰਹੱਦਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੀ ਉਂਗਲ ਫੜੀ ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਵਾਰਤਕ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਕਮਲਾ ਅਕਾਲੀ ਦੇ ਕੰਧਾੜੇ ਚੜ੍ਹ ਨਵੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਗਰ ਬਣ ਤੁਰੀ।
ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਿਬੰਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਕਵਿਤਾ, ਗਦਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਰਚੀ ਗਈ ਕਵਿਤਾ, ਸਟੇਜੀ ਕਵਿਤਾ, ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ ਦੇ ਪਤਨ ਉਪਰੰਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਵਿਤਾ, ਦਲਿਤ ਚੇਤਨਾ ਅਧੀਨ ਸਿਰਜੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਤੀਬਰ ਸੁਰ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਰੂਪਗਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਸ਼ਿਏ ਤੇ ਧੱਕੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਧਾਗਤ ਸਰੂਪ ਵੀ ਹੋਰਨਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹੀ ਸਿੱਟਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਸੁਆਰਣ ਲਈ ਗੁਆਂਢੀ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਸੀ ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ-ਪਹੁੰਚਦੇ ਇਹ ਅਤਿ ਨਵੀਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਲਭਤਾਂ ਨਾਲ ਸਰਸ਼ਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀ ਤਰਕਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੈ ਗਈਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਲਪੀ ਬਿੰਬ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਲਈ ਸੁਖਮਭਾਵੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਨ ਲਓ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੋ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜ ਕਿਆਊ-ਵੱਨ ਤੇ ਕਿਆਊ-ਟੂ ਹਨ ਜੋ ਵੈਕੱਮ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਡਿਸਟੈਂਸ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ।
ਜਿੱਥੇ , ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕਸ ਫੋਰਸ ਕੌਂਸਟੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ₀ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਸਪੇਸ ਦੀ ਐਬਸੋਲਿਊਟ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਪਰਮਿਟੀਵਿਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਐਂਬਰ ਰਗੜਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹਲਕੇ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕ ਵਰਤਾਰਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਗਏ ਫੋਰਸਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡਿਊਸ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਫੋਰਸ ਜਰਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕ ਫੋਰਸ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੌਨ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਫੋਰਸ, ਜੋ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਐਟਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੋਰਸ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 36 ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੂਲੌਂਬ ਨੇ ਚਾਰਜ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ।
ਜਦੋਂ ਚਾਰਜ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੇਖਿਕ ਅਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਇਗਨੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰਜ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੋ ਪੋਆਇੰਟ ਚਾਰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਫੋਰਸ ਚਾਰਜਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਦੇ ਉਲਟੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫੋਰਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰਜਾਂ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਸਟੈਟਿਕਸ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਜਾਂ ਧੀਮੀ-ਗਤੀ ਵਾਲ਼ੇ ਇਲੇਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਭਦੌਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡੈਬਿਊ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਵਿੱਚ ਲਾਇਫ਼ ਓਕੇ ਦੇ ਤੁਮ ਦੇਨਾ ਸਾਥ ਮੇਰਾ ।
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਾਂਸੇ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਐਸ ਰੁਈਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਜਨੀਸ਼ ਦੁਗੱਲ ਉਸ ਦਾ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਜੀ. ਕਾਰਤਿਕ ਰੇੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਮੰਚੂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਰਦਾ ‘ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਦਰਜੀਤ ‘ਚ ਗੌਤਮ ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਸਹਿ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
2015 ਵਿੱਚ, ਭਦੌਰੀਆ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫ਼ਿਲਮ “ਜਾਦੂਗਾਦੂ ‘ਚ ਪਾਰਵਤੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ “ਇਦੋ ਰਾਕਮ ਆਦੋ ਰਾਕਮ ਸੀ ਜੋ 2016 ‘ਚ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫ਼ਿਸ ‘ਤੇ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ।
ਸੋਨਾਰਿਕਾ ਭਦੌਰੀਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ, ਨ੍ਰਤਕੀ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ ਜੋ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਨਾਰਿਕਾ ਦੇਵੋਂ ਕੇ ਦੇਵ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੋਨਾਰਿਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹਨ।
ਸੋਨਾਰਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਯਸ਼ੋਧਾਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਡੀ.ਜੀ. ਰੂਪਰੇਲ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਤੈਤਜਾਨਾ ਡੌਲ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਕੁੰਸਤਅਕਾਦਮੀ ਦੂਸੇਲਡੋਰਫ਼ ਤੋਂ ਤਹਿਤ ਮਾਸਟਰ ਡਾਇਟਰ ਕਰਿਜ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਨਿਊਯਾਰਕ, ਇਸਤਾਮਬੁਲ ਅਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਵੀਲਾ ਮਾਸੀਮੋ, ਕਾਸਾ ਬਲਦੀ ਓਲੇਵਾਨੋ ਰੋਮਾਨੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਉਹ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2009 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਅਕੈਡਮੀ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਕਾਰਲਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਡੌਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
"ਡੌਲ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸਮਾਜਕ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਘੁਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਨੀਂ ਹੀ ਅਣਗਹਿਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਬਾਤਾਂ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ “ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆ” ਡਾ.ਬੇਦੀ ਨੇ ਸੰਕਾਲਿਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ।
ਇਹ ਤਾਂ ਰਾਝਾਂ-ਰਾਝਾਂ ਆਖਦੀ ਆਪ ਰਾਝਾਂ ਹੋਰ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਦੀ ਰਿਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗਹਿਰ, ਗੰਭੀਰਤਾ, ਗਿਆਨਵਾਨਤਾ, ਵਿਚਾਰਵਾਨਤਾ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਵਾਲੀ ਲਗਨ, ਸਾਧਨਾ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਪੁੰਜ ਹੈ।
ਡਾ.ਬੇਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਥੋੜੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਬੇਦੀ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜਿੰਨਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਖਿਕ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਤਰਾ ਤੇ ਗੁਣਤਾ ਪੱਖੋਂ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਨ, ਮਨ, ਧਨ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਸੰਕੋਚ, ਹਿਊਮੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਿਰੜੀ, ਨਿਸਕਾਮ, ਸਾਂਤ, ਸਾਧੂ ਸੁਭਾਅ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਮੂਲ ਸੋਮੇ ਭਾਵ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਣਕੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕਿਸਮਤ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਹੱਕ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰ, ਲੋਭ, ਮਨੁੱਖਤਾ, ਹੋਣੀ, ਰਲ ਕੇ ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ, ਦਾਨ ਪੁੰਨ, ਸੰਜਮ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਕੌੜੇ ਸੁਪਨੇ, ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਸੰਯੋਗ, ਸਬਰ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰ, ਪੰਡਿਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡ, ਚਲਾਕੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਕੁਦਰਤ, ਆਲੋਕਿਕਤਾ, ਨੇਕੀ, ਬਦੀ, ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ, ਸੱਚਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰਾਈ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਯਾਰੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵੀਹਾਂ ਦੇ ਸੌ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਭਲਾਈ, ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਨਿਆਂ, ਮੌਤ, ਪੰਜ ਵਿਕਾਰ ਮੁੱਢ ਦੇ ਰਹੱਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੰਨ ਠੰਡਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ, ਸੂਰਜ ਗਰਮ ਕਿਉ ਹੁੰਦਾ ਆਦਿ।
ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਉਚਿਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਸਾਧੂਆਂ ਉਪਰ ਵਿਅੰਗ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਸੋਚ, ਸੰਕਲਪ, ਮਨੌਤ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਗਲਪੀ ਬਿੰਬ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਿਰੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾ ਹੋਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੋਚ ਦੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਰਮਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਦੀ ਹੈ।
ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪੇਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰੀਤ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਜਾ ਰਹੱਸ ਖੋਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖ ਪਸਾਰਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਾ.ਬੇਦੀ ਨੇ ਇਹਨਾੰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਜਾ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਦੱਸਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਬਦ ‘ਫੋਕ ਟੇਲ’ ਦਾ ਸਾਬਦਿਕ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ, ਡਾ. ਬੇਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਂਤ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੀ ਬਾਤਾੰ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੁੰ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਡਾ. ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣਾ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।
ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਾਤਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਬਹੁਬਿੰਦ ਤੇ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹਰੇਕ ਦਾ ਰੂਪ, ਸੁਭਾਅ, ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਕਥਾ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਕੁ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤਾਂ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਤਾਰੀਆਂ ਗਈਆ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਪਾਏ ਗਏ ਨੇ।
ਆਮ ਬੋਲ ਚਾਲ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇਦਾਰ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿਮਲ, ਗੁੱੜ ਸੀਰਾ, ਚੰਬੜ, ਵੇਦ, ਕਲੂਖਤ, ਮੱਤਾਂ, ਪਰਖੱਚੇ, ਆਦਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਰਲੇਪ ਮੋਅਜਜਾ, ਰਸਕ ਤੇ ਮਸਨੂਈ।
ਮਨੁੱਖ ਪਾਤਰ: ਰਾਜੇ, ਰਾਣੀਆਂ, ਬੁੱਢੇ, ਗਰੀਬ ਤਰਖਾਣ, ਲੱਕੜਹਾਰੇ, ਸੁਨਿਆਰ, ਮਜਦੂਰ, ਦਰਜੀ, ਸਾਹੂਕਾਰ, ਮੁਸਾਫਰ, ਵਪਾਰੀ ਆਦਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਾਤਰਾ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
‘ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਥਾ ਰੂਪ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ* ਵਿੱਚ 26 ਬਾਤ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਦਾਂ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਡਾ. ਬੇਦੀ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਮੌਕਾ ਮੇਲ, ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਤੱਤ, ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਢ,ਵੰਨ ਸੁਵੰਨੇ ਪਾਤਰ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਓ, ਲੁਪਤ ਅਰਥ, ਦਹੁਰਾਓ ਮੂਲਕ ਬਣਤਰ, ਸਾਝੇਂ ਮੋਟਿਫ., ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ “ਸਾਡੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਗਾਵਣ, ਗੌਣ, ਗਾਉਣ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘੜਿਆਂ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ ਕਿਉ”
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਬੇਦੀ ਨੇ, ਮਿੱਥ, ਮੁੱਢੀ, ਦੰਤ ਕਥਾਵਾ, ਕਹਾਣੀ, ਨੀਤੀ ਕਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨਮਈ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਵਨ ਸੁਵੰਨਤਾ ਵੇਖ ਪਾਠਕ ਦੰਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਤੇ ਪਾਤਰ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਪਸੂ, ਕਿਤੇ ਪਰਾਸਰੀਰਕ ਦੇਵਤੇ, ਕਿਤੇ ਜੜ ਪਾਤਰ ਸੰਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਤੇ ‘ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਰੂਪ ਵਿਚ’ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੂਲ ਪਾਤਰ ਹਨ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਯਥਾਰਥਕਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਰੋਚਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਨਵਾ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ:
ਸੁਭਾਅ: ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਪੱਖੋ ਵੀ ਡਾ. ਬੇਦੀ ਨੇ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਂਵਾ ਤੇ ਕਾਵਿਕ ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰੋਚਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਉਦੇਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸੋਝੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਸ਼ੂ ਪਾਤਰ: ਨਿਊਲਾ, ਡੱਡੂ, ਸੱਪ, ਸੇਰ, ਬਾਂਦਰ, ਚਿੜੀ, ਕਾਂ, ਬਲਦ, ਮਗਰਮੱਛ, ਗਿੱਦੜ, ਕੁੱਕੜ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਸਮਾਜ ਹਨ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਰਪ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫ਼ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆੱਫ ਐਕਸੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਸਾਊਥ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸੀ ਜੋ 1 9 28 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਹੁਣ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਬਰਡ ਕਲਿੰਗਿੰਗ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਐਵੀਕਿਲੱਪਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਵਾਸੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ, 1927 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਤੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਫਟਬਲਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਆਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪੱਤਰ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਜਨਨ, ਦੇਖਭਾਲ, ਦੋਸਤੀ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖ।
ਸਪਲਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਓ ਲਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੈਟਾਲਾਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਊਥ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਐਵੀਕਲਚਰਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਇਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੂਰੀ-ਰੰਗੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਬਰਡ ਕਲਿੰਗਿੰਗ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏ ਐਸ ਐਸ ਏ ਨੂੰ ਇਕ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ: "1928 ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਧਿਐਨ, ਸੰਭਾਲ, ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ।
ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਾਰਨ ਹਨ: ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਵੀਅਨ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਕਾਰਨ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਏਵੀਅਨ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਨਤਾ ਲਈ ਸਾਥੀ ਪੰਛੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਵੀਅਨ ਦੇ ਵਤੀਰੇ 'ਤੇ ਖੋਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਐਵੀਕਲਚਰਲ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਐਵੀਕਲਚਰਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ 1927 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਏਐੱਸਏ ਦੋ-ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਏ ਐੱਸ ਏ ਐਵੀਕਲਚਰਲ ਬੁਲੇਟਿਨ. ਏ ਐੱਸ ਏ 501 ।
ਇਹ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਜਨਨ, ਸੰਭਾਲ, ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ।
ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ, ਅਤੇ ਜਨ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਪੰਛੀ ਵਜੋਂ ਨਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
"ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤੀ - ਪਿੰਜਰੇ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸਥਾਪਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅੰਕੀ ਰੁਤਬਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਘੋਖ।
ਪੰਛੀ ਪਾਲਣ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਾਲਤਾਂ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਪਿੰਜਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸ਼ੌਕੀਨ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਾਂਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੈਦ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ।
ਜੀਵਵਾਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਰਥ, ਡਾ. ਜੀਨ ਡੇਲਾਕੂਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਰਪਿਤ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਕਚਰਲ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਹੈ।
1993 ਵਿੱਚ ਰਾਉਡੀ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ 'ਮਿਸ ਥਾਂਗ' ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਨਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ ਸਫ਼ਲ ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਬੈਸਟਸੈਲਰ "ਦਿ ਬੁਆਏ ਇਜ਼ ਮਾਈਨ" ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ "ਆਫਟਰ ਦ ਸਟਰੋਮ" , "ਦਿ ਮੈਕਿੰਗਜ਼ ਆਫ਼ ਮੀ" ਅਤੇ "ਸਟਿੱਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ" ਨੰਬਰ ਵਨ ਐਲਬਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਮੋਨਿਕਾ ਨੇ ਕਈ ਸਿੰਗਲ ਪੌਪ ਅਤੇ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ ਰਿਕਾਰਡ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ ਵਨ 'ਤੇ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਬੀਫ਼ੋਰ ਯੂ ਵਾਲਕ ਆਉਟ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਲਾਇਫ਼", "ਡੌਨਟ ਟੇਕ ਇਟ ਪਰਸਨਲ " "ਲਾਇਕ ਦਿਸ ਐਂਡ ਲਾਈਕ ਦੈਟ"," ਦਿ ਬੁਆਏ ਇਜ਼ ਮਾਈਨ"," ਦਿ ਫਰਸਟ ਨਾਈਟ"," ਐਂਜਲ ਆਫ਼ ਮਾਈਨ","ਸੋ ਗਨ ", ਅਤੇ "ਐਵਰੀਥਿੰਗ ਟੂ ਮੀ" ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉੱਭਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਐਕਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਟਾਪ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਚਾਰਟ-ਟਾਪਿੰਗ ਹਿੱਟ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂ.ਐਸ ਬਿਲਬੋਰਡ ਹਾਟ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ ਹਿੱਪ-ਹੌਪ ਗਾਣਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰਟ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
ਚਾਰ ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੇ 41ਵੇਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ "ਦਿ ਬੁਆਏ ਇਜ਼ ਮਾਈਨ" ਲਈ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਰਬੋਤਮ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਲਬੋਰਡ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਬੀ.ਈ.ਟੀ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੋਨਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ "ਲਿਵਿੰਗ ਸਿੰਗਲ" , "ਫੈਲੀਸਿਟੀ" , ਅਤੇ "ਅਮੈਰੀਕਨ ਡ੍ਰੀਮਜ਼" ਵਰਗੀਆਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ਾ ਅਤੇ "ਬੁਆਏ ਐਂਡ ਗਰਲਜ਼" , "ਲਵ ਸੌਂਗ" ਅਤੇ ਪਾਸਟਰ ਬ੍ਰਾਊਨ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐੱਨ.ਬੀ.ਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸ਼ੋਅ 2008 ਵਿੱਚ "ਦਿ ਵਾਇਸ" ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ, ਉਹ ਪੀਚਟਰੀ ਟੀ.ਵੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ "ਮੋਨਿਕਾ: ਦਿ ਸਿੰਗਲ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਣੇ "ਸਟਿੱਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ" ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੀ.ਈ.ਟੀ. ਸੀਰੀਜ਼ "ਮੋਨਿਕਾ: ਸਟਿੱਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ" ਨੇ ਵੀ ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਰੈਪਰ ਰੌਡਨੀ "ਰੌਕੋ" ਹਿੱਲ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ।
ਮੋਨਿਕਾ ਨੇ ਨਵੰਬਰ, 2010 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ੈਨਨ ਬਰਾਊਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਉਹ ਮਾਰਲਿਨ ਬੈਸਟ ਦੀ ਇੱਕਲੌਤੀ ਧੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਡੈਲਟਾ ਏਅਰ ਲਾਈਨ ਦੀ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਚਰਚ ਦੀ ਗਾਇਕਾ, ਅਤੇ ਐਮ.ਸੀ. "ਬਿਲੀ" ਅਰਨੋਲਡ ਜੂਨੀਅਰ, ਜੋ ਅਫਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਟਲਾਂਟਾ ਫਰਏਟ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਕੈਨਿਕ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਮਾਂਟੇਜ਼ , ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀਰਮੰਦ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਅਤੇ ਦੋ ਕਜ਼ਨ , ਟ੍ਰੋਨ ਅਤੇ ਸਾਈਪਰਸ ਹਨ।
ਮੋਨਿਕਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੋਲੋ ਡਾ ਡੌਨ, ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਲੂਡਾਕਰਿਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਰੈਵਰੈਂਡ ਐਡਵਰਡ ਬੈਸਟ, ਇੱਕ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਮੰਤਰੀ, ਨਾਲ ਹੈ।
2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਮੋਨਿਕਾ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਮਾਰਲਿਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊਨਨ ਵਿੱਚ ਜੋਨਸ ਹਿੱਲ ਚੈਪਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲੀ।
ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ 1984 ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ 1987 ਦੇ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਗਲ ਪੇਰੈੰਟ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਮੋਨਿਕਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਗਾਇਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ।
ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ "ਚਾਰਲਸ ਥੌਮਸਨ ਐਂਡ ਦ ਮਜੈਸਟਿਕਸ", ਇੱਕ 12 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸਦੱਸ ਬਣ ਗਈ।
ਮੋਨਿਕਾ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1999 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ ਜਾਰਵਿਸ ਵੇਮਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੇਮਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਉਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿਚ ਡਬਲਯੂਬੀਬੀਐਲ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਨਧਾਨਾ ਇਕ ਸੱਟ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2017 ਦੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਲਈ ਟੀਮ ਵਿਚ ਆਈ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਅਵਧੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕੁਆਰਡੈਂਗੂਲਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਈ।
ਉਸਨੇ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਡਰਬੀ ਵਿੱਚ, 90 ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 35 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਚ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ।
ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਮੰਧਾਨਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਜੂਨ 2018 ਵਿਚ, ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿਚ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਔਰਤ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਲਈ ਰਾਚੇਲ ਹੇਹੋ-ਫਲਿੰਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਸਾਲ ਦਾ ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਵਨਡੇ ਪਲੇਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਧਵਨਗਰ, ਸੰਗਲੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।