polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2010 ਵਿਚ, ਰਾਇਲ ਸਟੈਗ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਰੌਨਡ ਰਿਕਾਰਡ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਸ ਅੰਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ।
2013 ਕੈਲੰਡਰ ਮਹੀਨਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਇਲ ਸਟੈਗ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਦੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇ ਗੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਕੇ ਸਪਿਰਿਟਸ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸਕੌਚ ਮੈਟਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸਕੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਕਲੀ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ।
ਸੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਨੋਡ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਦੀਏਗੋ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਪਿਛਲੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਫਰੇਮਵਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ।
ਪਰਨੌਡ ਰੀਕਾਰਡ ਨੇ ਰਾਇਲ ਸਟੈਗ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਸੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਇਮਪੀਰੀਅਲ ਬਲੂ, ਸੀਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਬਲੈਂਡਰ ਪ੍ਰਾਈਡ, ਚਵਾਸ ਰੀਗਲ ਅਤੇ ਸੇਗਗ੍ਰਾਮ ਦੀ 100 ਪਾਈਪਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁਖ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਸਹੂਰ ਹਨ।
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 'ਚ, ਕਦੇ-ਕਦੇ 1964 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਘਰੇਲੂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਯੰਗ ਮੀਡੀਆ ਕਰੂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ।
ਅਸਲਮ ਅਜ਼ਹਰ, ਜੋ ਪੀਟੀਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹੈ, ਨੇ ਖੁਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਹਸੀਨਾ ਮੋਇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਕਿਰਨ ਕਾਹਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲੱਭਿਆ।
ਅਗਲਾ ਸੀਰੀਅਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜ਼ੇਰ, ਜ਼ਬਰ ਪੇਸ਼ ਸੀ, ਜੋ ਹਸੀਨਾ ਮੋਇਨ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸੀਰੀਅਲ 'ਚ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੁਕੂਲ ਢੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਕਲਾਮਈ ਦੁਨੀਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਕਰੀਅਰ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਬਾਂਬੇ ਟਾਕੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤ , ਬੜੀ ਦੀਦੀ , ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭਾਤ , ਭਾਭੀ ਅਤੇ ਨਯਾ ਸੰਸਾਰ , ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਰੇਣੁਕਾ ਦੇਵੀ ਸੀ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਸਹਾਰਾ , ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਚੰਦਰਾ ਗੁਪਤਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਚੈਨ , ਅੰਕਲ ਉਰਫੀ ਅਤੇ ਫਾਤਿਮਾ ਸੁਰਿਆ ਬਾਜੀਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਟਕ ਮਸੀ ਸ਼ੇਰਬੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਪੀ.ਟੀਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਨਾ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਈ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਜੇਹਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਤੇ ਵਹੀਮਜ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਹੀਦ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸੀ ਜੋ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ।
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 1934 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਅਕਬਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੁਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਬੇਸਹਾਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੋਇਟਾ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਮਾਈਲ ਕਿੱਲੀ ਨਾਮਕ ਏ.ਪੀ.ਡਬਲਿਊ.ਏ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 2005 ਵਿੱਚ ਏ ਵੁਮੈਨ ਆਫ਼ ਸਬਸਟੈਂਸ:ਦ ਮਮੋਇਰ ਆਫ਼ ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।
ਜੁਲਾਈ, 2013 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੁਏਜ, ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਦੁਆਰਾ 'ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ' ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1990 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਕਦੀ ਤੇ ਹਸ ਬੋਲ ਵੇ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਲ 2009 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ "ਲਵ ਆਜ ਕਲ" ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੌਖ਼ਤ ਅਲੀ ਨੇ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੌਖ਼ਤ ਅਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਜਰਾਤ (ਜੋ ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੰਡੀ ਬਹਾਉਦੀਨ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ) ਮਲਕਵਾਲ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਕਿ 1960 ਵਿਚ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਇਨਾਇਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੌਖ਼ਤ ਅਲੀ ਨੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ "ਐਮ ਅਸ਼ਰਫ" ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਤੀਸ ​​ਮਾਰ ਖਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬਲਕਿ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸ਼ੌਖ਼ਤ ਅਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਯੂਕੇ , ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਬਾਦੀ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਸ਼ੌਖ਼ਤ ਅਲੀ ਸੂਫੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਬੜੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ "ਸੈਫ ਉਲ ਮੁਲਕ"।
ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਟ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਅੰਬਰ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਬਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਕਹਾਣੀ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 8-9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਧਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸਾਂਸੂਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊਟੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਸੇਵਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਇਹ ਲੜੀ ਸੱਤ ਅਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਵਰਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਜੋ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਜ਼ੰਗੂਰਾ: ਦਿ ਜਿਪਸੀ ਪ੍ਰਿੰਸ, ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੋਨਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਸੀ।
ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 23 ਸਤੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਡ੍ਰੀਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਉਸਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਾਈਵ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਏਰੀਅਲ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਚਾਰ ਸਫਲ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿੰਗ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਕੋਚ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਅਭਿਨੀਤ ਪੀਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਡ੍ਰੀਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਰੀਅਲ ਡਾਂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ ਦੋਸਤੀ. ਯਾਰੀਆਂ. ਮਨਮਰਜ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਸਮਾਇਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ।
ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਇਰਾਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਅੰਬਰ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਜ਼ੰਗੂਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ '2015 ਸਮਾਜਿਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮਿਥੌਲਿਕ ਨਾਟਕ ਧਰਮਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸਮਿਅਰ ਖੰਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ . ਯਾਰੀਆਨ . ਮਨਮਾਰਜ਼ੀਅਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਚੱਲੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਾਨੀ ਨੇ ਮੈਨਚੈੱਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸ਼ੀਲਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਸੀਜਨ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਅਤੇ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰਾਫੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਲਪ ਵਿੰਗਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਕੱਪ, ਇੱਕ ਫੀਫਾ ਕਲੱਬ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸ਼ੀਲਡ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੀਐੱਫਏ ਯੰਗ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸਨ।
ਟਾਕਾ ਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲ, ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਨਰਬਾਹ ਦੁਆਰਾ £ 4.25 ਮਿਲੀਅਨ ਲਈ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਵਲੇਂਸੀਆ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਨਾਨੀ ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੇਅਰ ਵੀ ਹੈ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਅੰਡਰ 21 ਦੇ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਖੇਡਿਆ।
ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਵਿੱਚ 4-2 ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਲਈ 24 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਅੰਟੋਰਾਆ ਨੇ ਐਮਾਡੋਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂਟਾ ਫਿਲੋਮੈਨਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇਪ ਵਰਡੇ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰਤਗਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਨੌਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨੌਂ ਭਰਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਹਨ।
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆ 'ਤੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਤੇ, ਨਾਨੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵਧੇਰੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਟੀਮਮੈਨ ਲਈ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਡ੍ਰਬਬਲਿੰਗ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੰਗ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਟੀਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਾਨੀ ਘੱਟ ਟੀਚੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਹਮਵਤਨ ਰੋਨਾਲਡੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਦੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀਆਂ, ਦੂਜੇ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ, ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਸਟਰਾਈਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਲਟ ਵਿੰਜਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਤਗਾਲ ਲਈ ਅਕਸਰ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਨੈਨਿਆ ਨੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀ-ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 6-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਕੋਰ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਗੁਜਗਨੋ ਫਾਸਾਸਟਿਕਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 3-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਪੈਨਲਟੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚਿੱਪ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਲ ਕੀਤੇ।
5 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ, ਨਨੀ ਨੇ ਯੁਨਾਈਟੇਡ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਚੇਲਸੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸ਼ੀਲਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਆਉਣ ਦੇ।
ਆਮ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 1-1 ਨਾਲ ਡਰਾਅ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨ 3-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਟਰਾਫੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।
ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਕਲੱਬ ਲਈ ਨਾਨੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਟੀਚਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 3-0 ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਨਟਰੋਰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੀਤਾ।
ਲੁਈਸ ਕਾਰਲੋਸ ਆਲਮੇਡਾ ਦ ਕੁੰਹਾ, ਕਾਮ , ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਨੀ ਜਾਂ ਨੈਨੀ ਜਾਂ ਲੁਈਸ ਨਾਨੀ, ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਕਲੱਬ ਲਾਜ਼ਿਓ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿੰਗਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਸਪੇਨੀ ਕਲੱਬ ਵਲੇਂਸੀਆ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ।
ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਲਈ 100 ਵਾਰ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੱਜੇਪੱਖੀ, ਉਸ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਖੱਬਾ ਵਿੰਗ' ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਮੈਨਚੈੱਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੂੰ 25.5 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੀਅਲ ਮੈਸਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਲੱਬ।
ਉਸ ਨੇ 6 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀ ਸਾਥਣ ਕ੍ਰਿਸਟੀਆਨੋ ਰੋਨਾਲਡੋ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੈਨਚੇਸ੍ਟਰ ਯੁਅਰ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨੇਨੀ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਲਈ 2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟੀਮ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ "ਰੈਫ਼ਰੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਮ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਟੀਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਰਤਗਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ" ਟੀਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਨੇਨੀ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਲਈ 2-2 ਨਾਲ ਡਰਾਅ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪਛਾੜਿਆ।
ਨਾਨੀ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਟਾਕਾ ਡੀ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
ਨਨੀ ਨੂੰ ਮਈ 2007 ਲਈ ਐਸਜੇਪੀਐਫ ਯੰਗ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿਮ ਦਿ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ € 25 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਫੀਸ ਦੇ ਲਈ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕਲੱਬ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਗ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
ਨਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਅਮਾਡੋਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਪ ਵਰਡੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਥਾਨਿਕ ਮੈਸਮਾ ਦੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਸੀ ਪੀ ਅਤੇ ਐਸ.ਲ. ਬੈਨਿਫਸੀ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਪੌਟਿੰਗ ਦੀ ਯੁਵਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰੀ-ਸੀਜ਼ਨ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੈਨਚੇਸ੍ਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਆਂ ਵਿਚ, ਨਾਣੀ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਅਕਸਰ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਸਾਥੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਆਨੋ ਰੋਨਾਲਡੋ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਰੋਨਾਲਡੋ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੈਂਟਰਲ ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਖੰਨਾ ਨੇ 1962 ਦੀ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਗੰਗਾ ਮਈਆ ਤੋਹੇ ਪਿਆਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈਬੋ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 'ਜੌਨੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਬਰੇ ਡਾਂਸਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਹ ਅਕਸਰ ਲੋਫਰ, ਜਾਨ-ਏ-ਬਹਾਰ ਅਤੇ ਪਾਕੀਜ਼ਾ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਲਈ ਡਬਲ ਵਜੋਂ ਗੀਤ ਚੱਲੋ ਦਿਲਦਾਰ ਚੱਲੋ ਅਤੇ ਤੀਰ-ਏ-ਨਜ਼ਰ ਦੇਖੇਗੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦੀ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸੌਦਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸਨੇ ਐਨ.ਟੀ. ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਨਾਲ ਦੋ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਸੋੱਦਰਾਕੁਲੁ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਤਰ ਰਹਾਸਿਆਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਜਗਦੀਸ਼ ਐਲ. ਸਿਡਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਐਵਰੀ ਫਿਸ਼ਰ ਹਾਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 64 ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਕੋਰਿਓਗ੍ਰਾਫ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪਦਮਨੀ ਅਤੇ ਵੈਜੰਤੀ ਮਾਲਾ ਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤ,ਦਰਸ਼ਨ,ਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ ਜੋ ਅੱਜ ਸੁਤੰਤਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹਨ ਲੋਕ-ਮਨ ਦੀਆਂ ਅਨੁਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਲੋਕਧਾਰਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ,ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਦਾ ਸਦਮਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਹੈ,ਤਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ,ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਉਪਰ ਸਹਿਜ ਭਾਵ ਨਾਲ ਗ਼ਾਮਜ਼ਨ ਹੋ ਸਕੇ।
ਤਕਰੀਬਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਰੱਥ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਉਪਰ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਤੱਤਾ ਹੈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਿਥਾਂ,ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ,ਲੋਕਗੀਤ,ਅਖਾਣ,ਮੁਹਾਵਰੇ,ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ,ਗੁਰਬਾਣੀ,ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਨਵੀਨ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਵਰਗਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਮੁਖ ਚਾਰ ਭਾਗ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ:ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ,ਛੰਦਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸੇ ਹਿਸੈ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਅਖਾਣ,ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਥਾਂ,ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ-ਪਰਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਾਰਤਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ,ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ,ਬਿੰਬਾਂ ਜਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਹਨ।
ਲੋਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧਰਮ,ਲੋਕ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ,ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ,ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਚਿਕਿਤਸਾ ਨੂੰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਥਨ ਉਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ,ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ,ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਜਾਂ ਜਾਦੂ-ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚੋਂ,ਫਿਰ ਸੂਫ਼ੀ-ਕਾਵਿ ਵਿਚੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ-ਕਾਵਿ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਕਾਵਿ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ,ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ,ਬਰਤਨ,ਸੰਦ-ਹਥਿਆਰ,ਆਦਿ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸਮੱਗਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ-ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਸੰਦ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਹੋਵੇ।
ਜਿੰਨੀ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਕੋਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਯੋਗ ਸੰਦ ਹੋਵੇਗਾ,ਓਨਾ ਹੀ ਉਹ ਨਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੰਨਗੀ ਲੋਕ-ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਹੇ,ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਨਾਚ,ਲੋਕ-ਨਾਟ,ਲੋਕ-ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਘੱਟ ਖੋਜ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾ,ਸੂਫ਼ੀ,ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫਿਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਥਾਂ ਅਤੇ ਦੰਦ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਾਟ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਹੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ,ਪ੍ਰੋ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ,ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ,ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ,ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ,ਡਾ:ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ,ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾ ਨਾਵਲ ਸੁੰਦਰੀ ਕਰਤਾ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇੱਕ ਲੋਕਗੀਤ ਉਪਰ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਪਰ-ਥਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ,ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਮਿੱਥ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਹਾਣੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਜੋ ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ ਨੇ ਅਪਣਾਈ ਹੈ,ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਜਾਤਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ,ਮੰਦਾਲਿਕਾ,ਉਦਾਂਬਰਾ ਅਤੇ ਨਾਗ ਮੁੰਡਾ ਆਦਿ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਜਾਤ ਸੁੰਦਰੀ,ਨਰ ਬਲੀ ਕਹਾਣੀਆਂ,ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੋਧਕਥਾਵਾਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਗੀਤ,ਨਾਚ,ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਤੇ ਬੁੱਤਕਾਰੀ ਵੀ ਰਿਚੂਅਲ ਨਾਲ ਜਾ ਜੁੜਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਨਾਟਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਲੇਖਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਾਟਕ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ,ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਆੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਐਂਪੀਅਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1796 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਲੁਹਾਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਜੂਲੀ ਕਾੱਰਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਲਿਓਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਉਹ ਗਣਿਤ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪੜਾਉਂਦਾ ਸੀ।
1803 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਉਸਨੇ ਪੜਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਉੱਪਰ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਕੰਮ ਜਰਨਲ ਏਤ ਕਾਰਸਪੌਂਡੇਂਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਸੁਹਿਰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਧਾਰਨ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਐਂਪੀਅਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਚੁੰਬਕਤਾ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਹੋਰ ਡੂੰਘੇ ਵਰਣਨ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਉਸਨੇ ਇਹ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਚਾਰਜ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਚਾਰਜ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੋਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੈਟਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਣਿਤਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ।
ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨ ਐਂਪੀਅਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੈਟਿਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਈਊਲਰ ਅਤੇ ਬਰਨੌਲੀ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕੇ।
ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਂਪੀਅਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਣਿਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਣ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਕਵਿਤਾ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਆਂਦਰੇ-ਮੇਰੀ ਐਂਪੀਅਰ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਲੇਨੋਇਡ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਟੈਲੀਗਰਾਫ਼ ਆਦਿ।
ਐਂਪੀਅਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਲੋਕਤੇ ਦਾ ਜਨਮ ਰੌਕਸਟਰ ਵਿੱਖੇ ਪਿਤਾ ਸਟੇਵਨ ਆਰ ਲੋਕਤੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਇਕੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬ੍ਰਿਸਟਨ ਵਿੱਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਲੂਮਫੀਲਡ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਫਲੋਰੀਡਾ ਆਉਂਣਾ ਪਿਤਾ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਰਾਕੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਤੀ।
ਉਹ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲੱਤ ਖਿਚ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਬੁਲਬਲਾ ਫੈਲਾਅ ਕੇ ਤੈਰਾਕੀ ਦੇ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਲਕੋ ਦਿੰਦਾ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਈ ਜਮਾਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤੈਰਾਕੀ ਵੱਲ ਖਾਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤਲਾਅ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਫੁਆਰੇ ਦੇ ਥੱਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲਾਉੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਰਿਆਨ ਸਟੇਵਨ ਲੋਕਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਤੈਰਾਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 12 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਲੋਕਤੇ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2013 ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਵਿਮ ਸਵੈਮਜ਼ ਸਵਾਮੀ ਸਨਮਾਨ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਸਾਲ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਰਲਡ ਤੈਰਾਕ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫੀਨਾ ਤੈਰਾਕ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਾਦਗ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਤੇ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਐਨਸੀਏਏ, ਸੱਤ ਵਾਰਿ ਐਸ ਈ ਸੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ 24 ਵਾਰੀ ਆਲ ਅਮਰੀਕਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਉਸ ਨੇ 200 ਮੀਟਰ ਵਿਆਕਤੀਗਤ ਮੇਡਲੇ ਅਤੇ 200-ਮੀਟਰ ਬੈਕਸਟਰੋਕ ਮੁਕਾਲਬਿਆ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਓਪਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ।
2004 – ਯੂਰਪੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
2004 – ਵਿਕਟੋਰ ਔਰਟੀਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੈਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2004 – ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ, ਮਾਰੀਸ ਕਾਪਰੌਨੀਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਦਿਮਿਤਰ ਸ਼ਤੀਲੀਅਨੋਵ, ਜੋਂਗ ਸਬ ਬਾਇਕ ਅਤੇ ਸੈਰਿਕ ਯੇਲੀਓਓਵ ਉਹ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਓ ਕਿਨਲੈਨ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ।
ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬੋਟਰਟਨ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਾਹੂਟਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਮਟੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਉਹ ਬੋਲਟਨ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਥਿਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬੋਲਟਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਹਾਰੂਨ "ਹੈਰੀ 'ਖ਼ਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ।
ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸਜਦੀਦ ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਾਨਾ ਲਾਲ ਖ਼ਾਨ ਜੰਜੂਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।
ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਚੈਪੀਅਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬਾਕਸਿੰਗ ਅਕੈਡਮੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ, ਵਧਾਵਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 1939 ਦੇ ਸਾਲ ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ "ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ" ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਕੇ 'ਗੜਬੜੀ ਫੈਲਾਉਣ' ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਚ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਕਸੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਿਰ 1941 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਿਦਰੋਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈਆਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦੇ ਇਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਵਧਾਵਾ ਰਾਮ ਜੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸੁਰੰਗ ਪੁੱਟ ਕੇ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।
4 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1952 ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਹ ਸੈਫੂਦੀਨ ਕਿਚਲੂ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ, ਡਾ: ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦਾ ਆਗੂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਫਾਜਲਿਕਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ-ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਧਾਵਾ ਰਾਮ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮਜੋਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਲੈ ਕੇ ਕਾਮਰੇਡ ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ, ਰਮੇਸ਼ ਸਿਨ੍ਹਾ, ਸੁਖਿੰਦਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ ਜਿੱਥੇ ਸੇਲਮ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸੇਲਮ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਮਰੇਡ ਵਧਾਵਾ ਰਾਮ ਜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁਜਾਰਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਉੱਘੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ ਸਮੇਂ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤੇ 1939 ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਘਰਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦ ਪਏ ਸਨ।
ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵਧਾਇਕ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹ 10 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਪਟਵਾਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਰਿੰਕੀ ਰਾਏ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਸਾਜ਼ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਸੁ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਉਹ 'ਚਿਲਡਰਨਸ ਫਿਲਮ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਐਂਡ ਫਿਲਮ ਸੋਸਾਇਟੀ' ਦੇ ਬਾਨੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹਨ।
ਇੱਕ ਫਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ, ਥੀਏਟਰ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਲੇਖ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ, ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਬਿਮਲ ਰਾਏ - ਏ ਮੈਨ ਆਫ ਸਾਇਲੈਂਸ , ਇੰਡੈਲੀਬਲ ਇੰਪ੍ਰਿੰਟਸ, ਐਨ ਐਸੇ ਇਨ ਅਨਸਰਟੇਨ ਲੀਜਿੰਸ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਕਿੰਗ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਮਧੂਮਤੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਬਿਮਲ ਰਾਇ'ਸ ਮਧੂਮਤੀ: ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀਜ ਫਰਾਮ ਬਿਹਾਈਂਡ ਦ ਸੀਨਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ 1966 ਵਿਚ, ਇਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲੇਖ ਦ ਇਕਨੋਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਦਿਵਾਰੀ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸੀਕਵਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੋਰਮੇਟ ਬੰਗਾਲੀ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।