polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਨਫਲ ਟੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਫਾਨਿ ਟੇਬਲਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ; ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸਬਨਿਨ, ਸਬਿਟਨੇਵਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੇਸਤਾਕੋਵ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਫਾਨੋ ਪਲੇਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲਿਉਨੈਸਟੋ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਫਾਨੋ ਟੇਬਲ ਹੈ।
ਗੁਣਨਫਲ ਟੇਬਲ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾ ਕੇ ਫਾਨੋ ਟੇਬਲ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਤੋਂ, ਤੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ, ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਯੂਨਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੀ ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਐਂਟੀ-ਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਅਤੇ ਤੋਂ ਔਰਥਾਗਨਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਜੈਕੋਬੀ ਆਇਡੈਂਟਿਟੀ ਕਿਸੇ ਬਾਇਨਰੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਉਹ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ)।
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ-ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਕਿਸੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੱਕ ਯੂਨੀਕ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਹਨ।
ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਔਕਟੋਨੀਅਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਓਹੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਗੁਣਨਫਲ ਕੁਆਰਟਰੋਨੀਅਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕੋਈ ਖਾਸ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਪਰੋਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਔਰਥੌਨੌਰਮਲ ਬੇਸਿਸ {} ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਟੇਬਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਨਫਲ { } ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕ ਸੰਭਵ ਮਲਟੀਲੀਕੇਸ਼ਨ ਟੇਬਲ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਰਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਕਈ ਟੇਬਲ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਹਰੇਕ ਜੋੜਾ ਬਾਕੀ ਦੇ ਪੰਜ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਸਮਕੋਣ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਗੁਣਨਫਲ ਟੇਬਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ, ਬਾਇਲੀਨੀਅਰਟੀ ਰਾਹੀਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੇਸਿਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਕੇ ਆਮ ਵੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ, ਜੋ ਯੂਨੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੱਤ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਇਨਰੀ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਸੰਭਵ ਹਨ।
ਬਾਇਲੀਨੀਅਰਟੀ, ਔਰਥੋਗੋਨਲਟੀ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਜ਼ੀਰੋ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਬਣਾ ਕੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਹੀ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ 0, 1, 3, ਜਾਂ 7 ਹੋਣ।
ਜੀਰੋ-ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਜੀਰੋ ਵੈਕਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੈਕਟਰ ਸਮਾਂਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਦੋਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਜੀਰੋ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ-ਪ੍ਰੋਡਕਟ, ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਰੌਸ-ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨੂੰ ਜਨਰਲਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਦੋ-ਰੇਖਿਕ ਗੁਣਨਫਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਕਟਰ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ, ਗੈਰ-ਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਅਤੇ ਔਰਥਾਗਨਲ ਹੈ।
ਹੋਰ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵੈਕਟਰ ਮੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਇਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਇਨਰੀ ਗੁਣਨਫਲ ਨੂੰ ਮਨਜੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨੌਰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਅਲਜਬਰੇ ਨੂੰ 0,1, 3, ਜਾਂ 7 ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀਆਂ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਰੋਕ ਕੇ ਇਸਦਾ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੈਰ-ਜ਼ੀਰੋ ਨਤੀਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਐਂਟੀਕਮਿਊਟੇਟੀਵਿਟੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਗੁਣਨਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਯਮ, ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰੋਆਂ ਵਾਲੇ ਡਾਇਗਨਲ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਦੋ ਡਾਇਗਨਲ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣਨਫਲ ਇਸਦੇ ਰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਕੋਣ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗੁਣਨਫਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਐਂਗਲ ਥੀਟੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਇਹ ਬਣੇਗੀ;
ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦਾ ਕੰਪੋਨੈਂਟ, ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਕਾਲਮ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੀ ਕਤਾਰ ਤੋਂ ਦੇ ਸਬੰਧਿਤ ਕੰਪੋਨੈੰਟ ਚੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਯੂਕਿਨਲਡਨ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਤੋਂ ਤੱਕ ਦਾ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਮੈਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੈਕਟਰ ਤੱਕ ਮੈਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੀਆਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ;
ਗੁਣਨਫਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਲਟੀਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਚਾਰਟ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਚਾਰਟ ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇ 1 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ ਦੇ ਹਰੇਕ ਮੁੱਲ ਲਈ ਗੁਣਨਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਦਾ 1 ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਨੂੰ ਰਚਣ ਵਾਲੇ ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਮਿਲ ਸਕੇ;
1 7 ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਏ ਗੁਣਨਫਲ ਟੇਬਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਟੇਬਲ ਰਾਹੀਂ 1 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ ਦੇ ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰ ਵਰਤ ਕੇ, ਐਂਟੀਕਮਿਊਟੇਟੀਵਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ;
ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਤ-ਅਯਾਮੀ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀਆਂ, ਜੋ ਇਹ ਹਨ,#[ਵੈਕਟਰ ਟਰੀਪਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟ;
ਜੋ ਦੋ ਸਾਈਡਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਲੇਨ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਰਲੈਲੋਗਰਾਮ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਪਰੇਟਰ – ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ;
ਗੁਣਨਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਲਈ ਅਜਿਹੇ 480 ਟੇਬਲ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਟੇਬਲ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਖੱਬਾ 3 3 ਕੋਨਾ ਤਿੰਨ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮੁੱਲ ਪੌਜੇਟਿਵ +1 ਵਾਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਉਲਟ-ਸਮਿੱਟਰਿਕ ਟੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ
ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।
ਟੋਡਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਆਹ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਸੀ।
ਸੋ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹੋਏ ਹੋਣ।
ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਉਹ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਮਰਦ ਮੈਂਬਰ ਬਿਨਾ ਵਿਆਹੇ ਰੱਖ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਕਈ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਘਰ ਦੇ ਮਰਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।
ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜਕੀਆਂ ਖੋਹੀਆਂ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹਨ ਫਿਰ ਵੀ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਪੋਲੇਨੇਸ਼ੀਆਂ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੋਡਾ ਕਬੀਲੇ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ, ਚੰਬਾ, ਕੁੱਲੂ ਆਦਿ ਪਹਾੜੀਆਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਆਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਦੂਸਰਾ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਬਟਵਾਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਿੰਦੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਅੜਿੱਕੇ ਡਾਹ ਕੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰੋਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਵਿਆਹ ਵੀ ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਤੀ ਸਕੇ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਤੀ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦੂਸਰੇ ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਲਾਦ ਕਿਸ ਪਤੀ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਕੁੱਝ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਗਰਭਪਤੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਪਤੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਫਲ / ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਤੀ ਭਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਂਡਵ।
ਫਿਰ ਵੀ ਜੇਕਰ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਗੋਤ / ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ 'ਚੋਂ ਹੋਰ ਲੜਕਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਰਾਤਰੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਤਨੀ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਨਾਂ ਦੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਬਜ਼ਾਰ 'ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਮੁੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਬਿਗੜ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤਰਜਾਲ ਤੋਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
'ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ' ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ 'ਏਵੀ ਟੈਸਟ' ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਵਕਾਰੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 26 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁਫ਼ਤ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਡਾਰ-ਇੰਜਣ ਰਾਹੀਂ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚਲੀਆਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖੀਰੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪੂਰੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਹੱਲ ਲੱਭਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿੱਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
'ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ' ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਿਗੜ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਮਲਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵੀ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸਕਿੰਟਾਂ 'ਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ 'ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ', 'ਬੂਸਟਰ' ਅਤੇ 'ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲੌਕ' ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
'1-ਟੈਪ ਬੂਸਟਰ' ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ-ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਜੰਤਰ ਨੂੰ ਚੁਸਤ-ਦਰੁਸਤ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
'ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ' ਜਾਲ ਤੋਂ ਲਾਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉੱਨਤ-ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਲ-ਖੋਜ ਅਰਥਾਤ ਅੰਤਰਜਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਜੰਤਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ- ਜੰਤਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ 'ਚ ਵੱਧ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਥਾਂ ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਲਈ 'ਮੈਮਰੀ ਬੂਸਟਰ' ਚਿਤਰਾਂ, ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸਚਿਤਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਲ-ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਤੇ ਸੀਤਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਜੋਈ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬੈਟਰੀ ਊਰਜਾ ਜ਼ਾਇਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਰੜੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਬਦਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
'ਸੀਐੱਮ ਲੌਕ' ਐਪ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ, ਚਿਤਰ-ਗਲਿਆਰੇ , ਵਟਸ ਐਪ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲਗਾ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਚਾਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਕ ਕਵਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚਲੀਆਂ ਵਾਧੂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ, ਨੁਕਸਾਨ ਗ੍ਰਸਤ ਮਿਸਲਾਂ, ਦੁਹਰਾਵੀ ਚਿਤਰਾਂ, ਬਿਗੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਣ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਦਾ
ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਉੱਪਰੰਤ 1-ਟੈਪ ਬੂਸਟਰ ਅਤੇ ਸੀਐੱਮ ਐਪ ਲੌਕ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਧੂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1-ਟੈਪ ਬੂਸਟਰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਜੰਤਰ ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਚਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਐੱਮ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲੌਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਫੋਨ ਘੰਟੀਆਂ, ਸਨੇਹੇ, ਵਟਸ ਐਪ,ਫੇਸਬੁਕ, ਗਲਿਆਰਾ, ਮਾਧਿਅਮ ਚਾਲਕ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਮੂਨਾ ਤਾਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਐਨਟੋਨੀ ਰਿਚਰਡ ਹੋਰ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ , ਇਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਹਬਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਲਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ, ਸੰਜੇ ਦੱਤ, ਰੇਖਾ, ਅਨੀਤਾ ਰਾਜ ਸਨ।
ਸਪਰੂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਸਾਂਪਲਾ ਨਾਲ ਰੈਲੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਪਰੂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਤਲੀ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਗੀਤਾ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਪਰੂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 23 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫਤਿਹ ਰੈਲੀ ਦੌਰਾਨ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਅਭਿਨੇਤਾ ਤੇਜ ਸਪਰੂ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਰੀਮਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਨਾਥ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸੇਫ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਜੁਹੂ, ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸਪਰੂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਰੈਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹ ਬਲਭਵਨ, ਕੈਥਰੀਨ ਹੋਮ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਨਿਧੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਦਦ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਨਿੰਮੋ, ਯਾਰੀ ਜੱਟ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਜੱਟ ਦੀ ਅਤੇ ਵਰਿੰਦਰ, ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਲਾਬਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਿਆਨਜਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ।
ਇਸਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਦਾ ਕਾਬੂ ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਛਿਨਕਰ ਜੁਰਚੇਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸੋਂਗ ਦਰਬਾਰ ਯਾਂਗਤਸੇ ਨਦੀ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਲਿਨਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਈ ।
ਇਸ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਨੂੰ ਹਾਰਨੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।
੧੨੩੪ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਵਲੋਂ ਭਿੜ ਗਿਆ।
ਇਹ ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਦਸ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯੁਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਭਰਣ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ।
ਸੋਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਬੰਧੰਤ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ।
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਾਗਜ ਦੇ ਨੋਟ ਛਪੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਨੌਸੇਨਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੱਤਾਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰੂਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੁੰਬਕ ਦੇ ਜਰੀਏ ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਜਨਗਣਨਾਵਾਂਵਲੋਂ ਗਿਆਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਂਗ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ੫ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਉਹੀ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਮਾਨੋਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਲੇਕਿਨ ਸੋਂਗ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਕਿ ਫਸਲ ਫੈਲਣ ਵਲੋਂ ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੱਕ ਇਹ ਵਧਕੇ ੨੦ ਕਰੋੜ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
1978 ਵਿੱਚ, ਪੱਲਵੀ ਥੀਏਟਰ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਵੀਡਿਓ ਦੋਵਾ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸੀ ਅਤੇ 35 - ਪੋ੍ਜੈਕਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. 1982 ਵਿੱਚ, ਬੰਦ ਸਰਕਿਟ ਵਾਲਾ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੈਟ ਹੋਟਲ ਦੇ 125 ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਮੁਰੰਮਤ ਵਾਲਾ ਪਰਮੀਟ ਰੂਮ ਜਿਸਨੂੰ ਬੈਂਮਬੂ ਬਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਬੇਸਮੈਂਟ ਤੋਂ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲ਼ੋਰ ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹਾੱਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰਨ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੱਲਵੀ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 1992 ਵਿੱਚ, ਸਵੀਟ ਟੱਅਚ, ਪੇਸਟਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ.
ਹੋਟਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਉਸ ਦਾ ਸੱਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਡਰਿੰਕਸ ਦਾ ਵੈਂਯੂ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ, ਬਹੁ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ, ਦ ਪਿਆਨੋ, ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦੇ ਨਾਮ ਮਾਲਗੁਡੀ ਤੇ,.ਹੋਟਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ 10 ਸਥਾਨ ਹਨ . ਹੋਟਲ ਕੋਲ ਇੱਕ ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਵੇਰਾ ਹੋਟਲ ਅਕੈਡਿਮੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਹੋਸਪੇਟੇਲਿਟੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਇੱਕਠੇ 1985 ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਭੰਗ ਹੋਈ ਤਾਂ ਸਵੇਰਾ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਨੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਾਇਦਾਦ ਹਾਸਲ ਲਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸਵੇਰਾ ਹੋਟਲਸ ਤੋਂ ਸਵੇਰਾ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਰੱਖ ਲਿਆ
ਸਵੇਰਾ ਇੱਕ 11 ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਚਾਰ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜੋਕਿ ਮਾਇਲਾਪੋਰ, ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ . ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੇ ਦੋ ਯੂਨਿਟ ਹਨ- ਇੱਕ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਾਲਨਟ ਹੋਟਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਬੈਂਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਲੋਟਸ ਪਾਰਕ ਹੈ
ਝੋਊ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਰ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਝੋਊ ਮਹਾਰਾਜ ਵੂ ਨੇ ਇਸ ਕਠਿਨਾਈ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣੇ ਦੇ ਲਈ, ਚੰਗਝੋਊ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਪ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਬਾਕੀ ਰਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ -ਬੰਧੁਵਾਂਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਗੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰ ਉਪਰਾਜ ਦੀ ਵੱਖ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਮੁੱਖ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ।
ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਇਸ ਪਰਵਾਰਿਕ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਨਾਵ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 771 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਹਰ ਰਾਜ ਖੰਡਿਤ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਚਲਣ ਲਗਾ।
ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਆਪ ਦੋ ਭਾਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਹਾਸ - ਗਰੰਥ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।
ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਏਕਤਾ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਪਨਪਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੀ ਨਵੀਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਚੀਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡੇ: ਕੰਫਿਊਸ਼ਿਅਸ - ਵਾਦ , ਮੋਹੀ - ਵਾਦ , ਤਾਓ - ਵਾਦ ਅਤੇ ਨੀਆਂ - ਵਾਦ ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ ਚੀਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਲੰਬੇ ਕਾਲ ਲਈ ਚੱਲਿਆ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਵਾਰ ਨੇ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਵਾਰਿਕ ਨਾਮ ਜੀ ਸੀ, ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਆਪ ਰਾਜ ਕੇਵਲ 771 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੱਕ ਕੀਤਾ।
771 ਈਸਾਪੂਰਵ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੋਊ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਅਲੌਹ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਵਲੋਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਕਾਰੀਗਿਰੀ ਝੋਊ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਉੱਚਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਸੀ।
ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੀ ਜਮਾਣ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚਿਤਰਲਿਪਿ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਰਾਜਕਾਲ ਦੇ ਉਸ ਉਪਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਨੂੰ ਝਗੜਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਚੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ 1962 ਵਿੱਚ ਸਾਉਥ ਕੋਰੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1975 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਏਸ਼ਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ ਜਿਹੜੀ 3 ਏਅਰ ਬੱਸ 300 ਦੀ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਏਅਰ ਬੱਸ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਏਸ਼ਿਆਈ ਰੂਟ ਲਈ ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਦੀ ਗਈ।
ਉਸ ਯੁਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਉਥ ਕੋਰੀਅਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਉਤੱਰੀ ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰਸਪੇਸ ਉਤੋਂ ਉਡਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਯੂਰੋਪੀ ਰੂਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਿਂਮਪੋ-ਐਨਕੋਰਿਜ਼-ਪੈਰਿਸ ਵੱਲੋਂ
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਗੋ ਡਵੀਜ਼ਨ ਇੱਕਠੇ 128 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ 45 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਡਵੀਜ਼ਨ 12 ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚੌਟੀ ਦੀ 20 ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖ਼ਰ ਦੇ ਦਰਜ਼ੇ ਦੀ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਗੋ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵੀ ਹੈ।
ਇੰਚੀਅਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈਅਡਾੱ ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਬ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਨੇ ਇੰਚੀਅਨ ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਟਾਲਾਈਟ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਕੈਮਪਸ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਾਇਲਟ, ਗਰਾਉਂਡ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਫ਼ਲਾਈਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਸਿਉਲ ਦੇ ਹੀ ਹਨ।
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਜੀਨ ਏਅਰ ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕਾਈ ਟੀਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਦੱਸ ਹੈ।
ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਠਜੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਟਾਰ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਟਰੈਵਲਰ ਰੀਡਰਸ ਦੁਆਰਾ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਏਅਰਲਾਈਨ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਸ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਿਟੇਡ ਜੋਕਿ ਕੋਰੀਅਨ ਏਅਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਫ਼ਲੀਟ ਸਾਈਜ਼, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਉਥ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ।
ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਾਉਥ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸਿਓਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪਰਤੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਪਰਤਾਂ ਰਾਹਾਂ ਵਾਂਗ ਨਾਲੋ-ਨਾਲੋ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਰਤ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੌਕਿਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦਿਸਦੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਪੀਰ-ਮੁਰਸ਼ਦ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਹੈ।
ਦੂਸਰੀ ਪਰਤ 'ਉਦਾਸੀਆਂ' ਭਾਵ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਨਾ ਬਾਬੇ ਦਾ ਹਮਰਾਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਸ਼ੀ ਜਾਂ ਗਵਾਹ ਵੀ ਜੋ ਬਾਬੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸੰਗ ਰਚਾਏ, ਇਹ ਪਰਤ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਤੁਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਜਿਸਮਾਨੀ ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰੰਗ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹੈ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉਕੇਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲ-ਵਿਧਵਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੁਭਵੀਂ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਝਲਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਾਤੀ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਖੌਫਨਾਕ ਮੰਜਰ ਵੀ ਉਭਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੂਈ ਭਾਵ ਦੂਜੇਪਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਹੌਕਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਕੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੱਕੇ ਅੰਦਰ ਸਿਜਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉੰਨੀ ਹੀ ਹਲੀਮੀ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਬਖੂਬੀ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਦਾ ਜੋ ਦਵੈਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ" ਬਣਿਆ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਅਰਬ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਿਆ-ਸੁੰਨੀ" ਦਾ ਪਾੜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਹੱਜ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦੀ ਰਬਾਬ 'ਤੇ ਬੰਨੀ ਹਰੀ ਪੱਟੀ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦੀ ਹੈ।
ਹੱਜ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰ ਦੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦਰਦਨਾਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੇਸ਼ਕ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਇੱਕ ਤਰਲਤਾ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਦਰ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਕਹੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਰੰਗਤ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਮਿਲਣ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੋਹਾਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸੰਵਾਦ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾ ਨਾਵਲ ਭਾਵੇਂ ਯਾਤਰਾ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ 'ਬੋਲ ਮਰਦਾਨਿਆ' ਦਾ ਮਰਦਾਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੇਤੰਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਾਹ ਵੀ ਬੰਧਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੌਲ ਸਿਰਫ਼ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਖੂੰਜੇ ਘੁਮਾ ਕੇ ਹੁਣ 'ਮਰਾਸੀ' ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਬਣਾ ਛੱਡਿਆ ਹੈ।
'ਬੋਲ-ਮਰਦਾਨਿਆ' ਦੀ ਕਥਾ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦਾਨਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੌਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪੜਾਵ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪੂਰ ਨਾਵਲ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਦਾਨੇ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਨਾਲ ਸਿਖਰ ਛੋਹ ਕੇ ਮੌਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 'ਬਾਬਾ, ਧੁਨਾ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਦੇਹ ਛਡਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਇਸ ਨਾਵਲ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਇਸ ਰਚਨਾ ਤਕ ਅਪੜਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵਕਤ ਲੱਗੇਗਾ।
ਇਹ ਰਚਨਾ ਮਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਕੇ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਉਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਦਾ ਮੰਡ ਉੱਚੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪੰਛੀ ਝਾਤ ਰਾਹੀਂ ਬੜਾ ਕੁਝ ਦੇਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ।
ਡਾ. ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀਮੂਲਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸੰਤ ਸੁਰਜਣ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਜੋ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਬੋਲ ਕਬੋਲ ਆਖਦੇ ਹਨ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਦਾ ਸਗੁੰਚ ਕਰਕੇ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਘਟਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤ ਸੁਰਜਣ ਦਾਸ ਅਜ਼ਾਦ ਸਾਧੂ ਖੁਲਾਸੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤੀ ਸਨ ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਅਜ਼ਾਦ ਫਿਰਕਾ ਕੱਡਿਆ ਅਤੇ ਆਪ ਸੁਰਜਣ ਦਾਸ ਅਜ਼ਾਦ ਅਖਵਾਏ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਡਾਕੂੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸੰਤ ਟਹਿਲ ਦਾਸ ਉਦਾਸੀ ਸਾਧੂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕਾ ਮਾਰਿਆ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਘਿਊ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਰਸ਼ਦ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਵਸਤਾਂ ਸਨ ਇਹ ਵਸਤਾਂ ਲੰਗਰ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸੰਤ ਟਹਿਰ ਦਾਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਭਾਈ ਤੁਸੀ ਕੌਣ ਕਿੱਥੇ ਆਏ ਓ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨ ਆਏ ਹੋ ?
ਸੁਰਜਣ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਡਾਕੂ ਆਂ ਤੇ ਮਾਲ ਲੈਣ ਲਈ ਆਏ ਆਂ ਟਹਿਲ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਈ ਸਭ ਬੰਨ ਕੇ ਲੈ ਜਾਉ ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਫਿਰ ਸੁਰਜਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਭਾਈ ਤੂੰ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਹੈ ਅਗਲੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਨੀਪੜਨਗੇ ਉਥੇ ਕੌਣ ਜਾਮਨ ਹਉਗਾ ਤੇਰਾ?
ਏਥੇ ਮੋਜਾ ਕਰ ਲਉ ਜਿਨ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਸੰਤ ਟਹਿਲ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੁਰਜਣ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਘਰ ਕਰ ਗਿਆ ਤੋਂ ਉਹ ਪੈਰੀ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਸੀ ਜਾਮਨ ਬਣੋ ਮੇਰੇ।
ਟਹਿਲ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤ ਸੁਰਜਣ ਦਾਸ ਨੂੰ ਚੁਕ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸਾਡੇ ਤੇ ਸੁਰਜਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਕੱਟੇ ਗਏ।
ਅਜਨਿਆਂਵਾਲਾ ਗੁਜ਼ਰਾਵਾਲਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸੁਰਜਨ ਦਾਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਮਸ਼ਹੁੂਰ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਚੇਤੰਨ ਦਾਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਚਤਰ ਦਾਸ ਜੀ ਅਜ਼ਾਦ ਗੱਦੀ ਉੱਪਰ ਹਨ।
ਸੰਤ ਸੁਰਜਨ ਦਾਸ ਅਜਾਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਬਹੁਮੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ ਅਜ਼ਾਤ ਸਾਗਰ ਹੈ।
ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਵਸਨੀਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਰਾਦਰੀਆਂ ਅਧੀਨ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
“ਉਹ ਸਭ ਸਖਸ਼ ਜੋ ਆਪਣਾ ਪਿੱਛਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਵਡਿਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਇਕੋ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਰੇਕ ਬਰਾਦਰੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਦੀ ਬਰਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਰਾਏ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਆਦਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਬਰਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਰਾਏ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਪਿਛੋਕੜ ਸੂਰਜਵੰਸ਼ੀ, ਕੱਸ਼ਤਰੀ, ਰਾਜਪੂਤ ਅਤੇ ਰਾਠੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕੁਲ ਦਾ ਉਥਾਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਜਾ ਵੱਸੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਜਿਉਣ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੱਛੀਆਂ ਜਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
“ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛੜੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਜੋ ਹੱਸੀਆਂ ਵੱਟ ਕੇ ਸਿਰਕੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਦਰ ਪੂਰਦੀ ਹੈ, ਰੱਸੀਆ ਵੱਟਣ ਕਾਰਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਵੱਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਕੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਕਾਰਨ ਸਿਕਰੀਬੰਦ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੇਹਰਾ ਰਾਜੀਥਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਸੁਹਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮਸਤ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਚ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਨੱਚ-ਗਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਚ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਲੋਕਨਾਚ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਇਸ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਰ ਜੀਅ ਵਾਸਤੇ ਦੌ-ਦੌ ਸੇਰ ਮਾਸ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਨੱਚ ਦੇ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, ਮਰਦ ਸਭ ਨੱਚਦੇ ਸਨ।
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੱਚਣ-ਗਾਉਣ ਦਾ ਨਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਝੂਮਰ' ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਰਹਿਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਬੰਨਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੋਂ ਜੇਕਰ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਹੋਵੇਗਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਰਾਏ ਸਿੰਘ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਾਲਾਨਾ ਥੀਮ: "ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ"
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਿਹਾੜਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 21 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲ ਸੀ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, 21 ਫਰਵਰੀ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ।
1955 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਗੇਰੂ ਯੋਸ਼ੀਦਾ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾ ਲਈ।
ਆਬੇ ਨੇ ਸੇਈਕੇਈ ਐਲਿਮੈਂਟਰੀ ਵਿਦਿਆਲੇ , ਸੇਈਕੇਈ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਸੇਈਕੇਈ ਸੀਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਸੇਈਕੇਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚੁਲਰ ਡਿਗਰੀ 1977 ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਇਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੀ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟਿ ਆਫ਼ ਸਾਉਥਰਨ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਪੋਲਿਸੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
1982 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੋਬੇ ਸਟਰੀਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦੀ ਜਰਨਲ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਦੇ ਜਰਨਲ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ।
ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਕਾਨ ਆਬੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ, ਸ਼ਿੰਤਾਰੋ ਆਬੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਨ।
ਆਬੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਉਤਸੁਕੁਸ਼ੀਲ ਕੁਨੀ ਏ , ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕੇ "ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਆਦਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਦੇਹ ਸੀ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਏ-ਕਲਾਸ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 52 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਓਹ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਸਾਰ ਜੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ, ਅਬੇ ਨੇਸ਼ਨਲ ਡਾਇਟ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।