polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਇਸ ਖੜੋਤ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਮਿੱਤਰੀ ਨਿੱਕੋਲਾਏਵਿਚ ਰੂਦਿਨ ਆ ਟਪਕਦਾ ਹੈ, ਲੱਗਦਾ ਤਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗੀਰ ਦਰ ਜਾਗੀਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਡੇਰਾ ਜਮਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਸ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹਥ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ।
ਰੂਦਿਨ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਰੈਡੀਕਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਹੈ।
ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਥਾਨਿਕ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਧੜਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਦਾਰੀਆ ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਤਾਲੀਆ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦੀ ਰੁਮਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਰਾਏ ਦੇ ਲਖਾਇਕ ਇੱਕ ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਮੀਦਾਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਰਕਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਜ਼ਰਜਵਾਬ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮਿਖਾਇਲੋ ਲੇਜ਼ਨੇਵ, ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਰੂਦਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪੋਕੋਰਸਕੀ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸੀ, ਸਾਹਿਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਕਰਵਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਆਹ ਨੇਪਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਿਆ।
ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਗਏ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਬੌਧਿਕ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿ ਰਹੇ, ਨਾਵਲ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਾਰੀਆ ਲਾਸਨਸਕਾਇਆ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦਾ ਰੋਹਬ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨਤਾਲੀਆ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਦਾਰੀਆ ਅਤੇ ਫਰੈਂਚ ਆਇਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਘਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤੀ ਹੇਠ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਤਾਲੀਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ; ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਘੁਟਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਮਿਖਾਇਲੋ ਲੇਜ਼ਨੇਵ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਮੀਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਣਵਿਆਹਿਆ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਉਹ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਰੀਆ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਘੁੱਟੀ ਘੁੱਟੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ।
ਨਾਵਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮੂਲੀ ਸਥਾਨਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਅਣਵਿਆਹੀਂ ਔਰਤਾਂ, ਖਬਤੀ ਛੜੇ, ਟਿਊਟਰ ਅਤੇ ਚਿਪਕੂ।
ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਮਾਜਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੀ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੋਰਿੰਗ ਹੈ।
ਇਹ ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਭੱਦਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸਮਾਜਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹਨ।
ਦਾਰੀਆ ਨੂੰ ਰੂਦਿਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਦੇ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਤਾਲੀਆ ਅਕੇਵੇਂ ਕਰਕੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।
ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਿਮਿਤਰੀ ਨਿਕੋਲੇਵਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਂ।
" ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪਾਂਡਲੇਵਸਕੀ ਤੋਂ ਇਸ ਗੁਪਤ ਮੀਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰੂਦਿਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਮਰੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੇਗਾ।
ਰੂਦਿਨ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਗਨੇਵ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਮੂਲਿਅਵਾਲੀ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘੜੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਲਗਾ।
ਦੂਸਰਾ ਵਿਸ਼ਵਿਉੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬਰੀਟੇਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਮ੍ਰਤਪ੍ਰਏ ਘੜੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਜੁਆਇਆ ਕੀਤਾ।
ਅਨੇਕ ਨਵੇਂ ਘੜੀ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਠਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕਾਰਜ ਅਰੰਭ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਅਮਰੀਕਾ, ਵਿੱਚ ਕਾਢ ਕਢੀ ਬਿਜਲੀ‌ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਧਣ ਲਗਾ।
ਬਰੀਟੇਨ ਨੇ ਇਸ ਵੱਲ ਵੀ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ‌ ਘਡੀਆਂ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਸੰਪ੍ਰਤੀ ਲੰਦਨ, ਕਵੇਂਟਰੀ, ਲਿਵਰਪੂਲ, ਮੈਨਚੇਸਟਰ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਪ੍ਰੇਸਟਨ, ਗਲਾਸਗੋ ਅਤੇ ਡੰਡੀ ਘੜੀ ਨਿਰਮਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਕਾਲ (ਈਸਾ ਦੀਆਂ 10ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ 18ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੱਕ ਦਾ ਕਾਲ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਅੰਵੇਸ਼ਕੋਂ ਨੇ ਘੜੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀਆਂ ਬਤਲਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਵਲੋਂ ਘੜੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਕਰਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ।
ਕੁੱਝ ਆਰੰਭਕ ਘੜੀਆਂ ਕੇਵਲ ਸਿੰਧਾਤੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਨ; ਵਪਾਰਕ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
24ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਪੂਰਾ ਜੰਤਰਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਪਾਰਕ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਲਗਾ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਉਸਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗੋਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ‌ ਘੜੀਆਂ, ਦਾਬ-ਬਿਜਲੀ‌-ਘੜੀਆਂ ਇਤਆਦਿ ਅਨੇਕ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਖੋਜ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਘੜੀ ਦਾ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉੱਨਤ ਰੂਪ, ਪਰਮਾਂਵੀਏ ਘੜੀ, ਵੀ ਪਰਿਕਲਿਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਬਰੀਟੇਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਘੜੀ ਦੇ ਪੁਰਜੀਆਂ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੀ ਬਣੀ ਘੜੀਆਂ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਥੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ: ਸਾਰੇ ਘੜੀ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਜੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਿਆਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਘੜੀ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪੁਰਜੇ ਹੱਥ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੰਤਰਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਕੇ ਥਾਂ ਸਿਰ ਜੋੜ ਸੰਵਾਰਕੇ ਘੜੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਘੜੀ-ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਵਿਕਾਸਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਮਧੂਬਾਲਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਕਸਰ ਬੰਬੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮਾਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਬੇਬੀ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮਧੂਬਾਲਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
1947 ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਨੀਲ ਕਮਲ’ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1942 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਲ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ, ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ, ਪਰਾਈ ਆਗ ਅਤੇ ਲਾਲ ਦੁਪੱਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ।
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸਨ।
ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਹਾਫ ਟਿਕਟ, ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ, ਪਾਸਪੋਰਟ, ਜਾਅਲੀ ਨੋਟ, ਮਹਿਲੋਂ ਕੇ ਖ਼ਵਾਬ, ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਰਾਤ, ਦੋ ਉਸਤਾਦ, ਇਨਸਾਨ ਜਾਗ ਉਠਾ, ਕਲ੍ਹ ਹਮਾਰਾ ਹੈ, ਬਾਗ਼ੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜ, ਪੁਲੀਸ, ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾਡੀ, ਫਾਗੁਨ, ਗੇਟਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਏਕ ਸਾਲ, ਯਹੂਦੀ ਕੀ ਲੜਕੀ, ਅਮਰ, ਰੇਲ ਕਾ ਡਿੱਬਾ, ਅਰਮਾਨ, ਸੰਗਦਿਲ, ਸਾਕੀ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਆਰਾਮ, ਨਾਦਾਨ, ਬਾਦਲ, ਤਰਾਨਾ, ਨਿਰਾਲਾ, ਮਧੂਬਾਲਾ, ਬੇਕਸੂਰ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਪਰਦੇਸ, ਅਪਰਾਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐੱਸ ਮਹਿੰਦਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਧੂਬਾਲਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਪਰਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਕੱਢਦੀ ਤੇ ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਦੀ ਰਹਿੰਦੀ।
ਮਧੂ ਬਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ, "ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਮਰਜੀ ਲੈ ਜਾਵੋ ਪਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬੰਬਈ ਅੰਧੇਰੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹਾਜਰੀ ਜਰੂਰ ਲਵਾਉਣੀ ਏ।
ਅੰਧੇਰੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਤੇ ਪਿਓ ਧੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ।
ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇਹਲਵੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਲ , ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ 55 , ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾੜੀ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਰਦੇ ਦੀ ਉੱਘੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤਪਸ਼, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸਮਤਲ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਲਾਗਤ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. 2010 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਾਧਨ ਪੈਨਲ ਨੇ ਖਪਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਖਪਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡ੍ਰਾਈਵਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਦਲਣ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦੇ ਦੋ।
2011 ਗ੍ਰੀਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ " ਭੂਮੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਬਦਲਾਵ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 13 ਫੀਸਦੀ ਐਂਥਰੋਪੋਜੈਨਿਕ ਗਲੋਬਲ ਜੀ.ਏਚੂ. ਜੀ.ਜੀ.ਜੀ. ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 11 ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਘੱਟੋ ਘੱਟ 105 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲੀ ਅਨਾਜ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਖਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਤਕਰੀਬਨ 11,500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੱਠ ਨਿਓਲੀਲੀਥ ਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ, ਐਮਮਰ ਅਤੇ ਐਨੀਕੰਚਰ ਕਣਕ, ਜੌਆਂ, ਮਟਰ, ਦਾਲਾਂ, ਕੜਵਾਹਟ ਦੇ ਮੱਛੀ, ਚਿਕੜ ਦੇ ਮਟਰ ਅਤੇ ਸਣਾਂ ਨੂੰ ਲੇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਕਰੀਬਨ 10,500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਆਰਕੋਚ ਤੋਂ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੂਟ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕਪਾਹ ਨੂੰ 5,600 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਰੂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣੀ ਸਮੇਂ ਪਾਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਹਿ ਲੇਖਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨਨਿੰਗ ਸਟੀਨਫੈਲਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਧੰਨ ਅੱਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ 70% ਹਿੱਸਾ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ 30% ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਜਮੀਅਤ ਹੈ. ਇਹ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ 18% ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2 ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ ਐਓ 2 ਦੇ 13.5% ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ-ਸਬੰਧਿਤ ਨਾਈਟਰਸ ਆਕਸਾਈਡ ਦਾ 65% ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੀਥੇਨ ਦਾ 37% ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਇਹ 64% ਬਣਦਾ ਹੈ. ਅਮੋਨੀਆ ਐਮੀਸ਼ਨ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਮੇਜ਼ਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ 70% ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗੋਦਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਖੁਰਾਕ ਕੈਪਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਤਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਜੈਵ-ਵਿਵਿਧਤਾ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂ.ਐੱਨ.ਈ.ਪੀ. ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮੀਥੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2030 ਤਕ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਭੋਜਨ, ਉੱਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਜਿਹੀ ਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ, ਜਲ-ਖੇਤੀ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਜੰਗਲਾਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਉਭਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਲਤੂ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੇ ਵਾਧੂ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਮਾਹੌਲ, ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 11 ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਮੋਨੋਕਲਚਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤੀ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਈ।
ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੰਡ, ਚੌਲ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਫ਼ਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲ- ਅੰਡਲਾਸ 1492 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਲੰਬੀਅਨ ਅਦਾਰੇ ਨੇ ਮੱਕੀ, ਆਲੂ, ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ ਅਤੇ ਮਨੀਓਕ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਣਕ, ਜੌਂ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਝੱਟਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਪਿਛਲੇ 200 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੀਲਾਥਰਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਲਦ ਹੀ ਸਿੰਚਾਈ, ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖਾਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1900 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੱਦ ਤਕ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਖਾਦਾਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੈਬਰ-ਬੌਸ਼ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੇ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ ਖਾਦ ਦੇ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਬਾਇਓਫਿਲ, ਜਨੈਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨਾਂ, ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੈਵਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਰੀਨੇਰੇਟਿਵ ਖੇਤੀ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪਹੁੰਚ ਹਨ।
ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਜੀਵ ਜੀਵ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰੀਕੋਮੈਨਿੈਂਟ ਡੀਐਨਏ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਗੁਰਮੁੱਲੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਜੀਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੁੱਝ ਗੁਣ ਹਨ: ਵੱਧ ਰਹੀ ਟਿਕਾਊਤਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ. ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਫਸਲਾਂ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦੇ ਲੇਬਲਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜੀ ਐੱਮ ਐੱਫ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਆਯਾਤ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਸਿਹਤ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜੀ.ਐੱਮ. ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਧੀ, ਬਾਇਓਸੈਫੇਟੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ, ਜੀ ਐੱਮ ਐੱਮ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਬੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਜੀ ਐੱਮ ਐੱਫ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਾਣਿਆਂ ਦੇ ਲੇਬਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀ ਐੱਮ ਐੱਫ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਲੇਬਲ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਯੂਐਸ ਨਾ ਕਰਦਾ।
2011 ਤਕ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਾਰਜ ਬਲ ਦੇ 1/3 ਤੋਂ ਵੱਧ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਲਮੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 70% ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦੇਸ਼ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 2% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ. ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ. ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, 55 ਤੋਂ 75 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੀੜੀ, ਨਿਸ਼ਕਾਤ ਅਤੇ ਐਮਬਰੋਸੀਆ ਬੀਲਲ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਭੋਜਨ, ਫਾਈਬਰ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰੋ।
" ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਯੋਗ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਾਂ ਬਾਗਬਾਨੀ, ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਧਣ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਲਈ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਲੰਮੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਰੋਟੇਸ਼ਨ, ਵਿਆਪਕ ਬਨਾਮ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ, ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਓਵਰਲੈਪ ਹੈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਵਿਚ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਛੋਟੇ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਵੀ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਪਲਾਂਟ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ, ਐਗਰੀਕੋਮਿਕਲ , ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਆਪਕ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਾਹਮਨੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਚੋਣਵੇਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੇ ਮੀਟ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਸ, ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੀਟ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਹੈ।
ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫੂਡ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੈਕਿਫਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਸਮੇਤ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਤਨ, ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਬਾਰੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਦਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੱਟਾਂ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਰੌਲੇ-ਰੁਕਣ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਫਾਰਮਾਂ ਤੇ, ਸੱਟਾਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਕਾਰਨ ਟਰੈਕਟਰ ਰੋਲਓਵਰ ਹੈ।
ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ, ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਘਾਤਕ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਆਮ ਕਾਰਣ ਡੁੱਬਣ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
2007 ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕ ਬਾਇਓਫਿਲ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਆਇਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਮੀਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਵਧਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੰਗ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਧਾ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਅਫਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਸੰਬਰ 2007 ਤਕ, 37 ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 20 ਨੇ ਕੁਝ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ-ਕੀਮਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖਾਣੇ ਦੇ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਸਟੈਪਿਡਜ਼ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ. ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੰਡ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਅਤਨਾਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਅਨਾਜ ਦਰਾਮਦਕਰਤਾ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਧਾਰਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫੀਡ ਸਰੋਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਮਿਕਸਡ, ਅਤੇ ਬੇਖਮੀ. 2010 ਤਕ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਪਾਣੀ-ਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਦਾ 30% ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਤਕਰੀਬਨ 1.3 ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ 1960 ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੋਨਾਂ ਸਦਨਾਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਭਾਰ ਵਿਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੀਫ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 10 ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਸੀ. ਗੈਰ-ਮਾਸ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਡਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਕਨੀਆਂ, ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ. ਗਲੋਬਲ ਪਸ਼ੂ, ਭੇਡ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ 2050 ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ. ਐਕੁਆਕਲਾਚਰ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਫਸਲਾਂ, ਸੀਮਤ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਖਪਤ ਲਈ ਮੱਛੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਔਸਤਨ 9 1 975 ਅਤੇ 2007 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਾਲ।
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਦੀ ਜੀਨੀ ਇਸਦੇ ਜੈਨੋਮ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲਾਈਫੌਸੈਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਬੀਜਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਸਲ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਭਰੂਣ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ-ਆਧਾਰਿਤ ਹਰਜਾਨਾਸ਼ੁਦਾ ਸਪਰੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ ਰੋਧਕ ਬੂਟੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਕੁੱਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੁਝ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ।
ਭੂਮੀ-ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਖੁਰਾਕ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਖਾਦਾਂ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਦੇਸ਼ ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਪੋਕਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਅਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਬਹੁਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਵਪਾਰਿਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹਨ।
"ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ." "ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਪੀ.ਈ. ਦੇ ਉਪਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਗਰਾਹਿਤ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਦਿਹਾਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਵਨਵਾੜੀ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਮਿੱਟੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਸਟੀਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਈਕੋਸਵਰਵਸ ਭੁਗਤਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਣਕ ਦੀ ਜ਼ਬਤ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਕਟੌਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਧੀਆਂ।
ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ "ਉੱਚ ਉਪਜ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ" ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਔਸਤ ਪੈਦਾਵਾਰ ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ 2.5 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਪ੍ਰਤੀ 9.4 ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ. ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 1 99 2 ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ ਘੱਟ / 1 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2.5 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ. ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਔਸਤ ਮੌਸਮੀ ਔਸਤ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤਕਰੀਬਨ 2 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ, ਅਫਰੀਕੀ 1 ਟਨ / ਹੇ. ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ 3.5 ਤੋਂ 4 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ ਤਕ. ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਔਸਤਨ ਕਣਕ 8 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ. ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਹੈ।
ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਲੇਬਰ, ਜਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜੈਵਿਕ, ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ. ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1991 ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਮਨ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਕਮੋਡਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤੀ ਸਬਸਿਡੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੀਕੌਪਲਿੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਬਦਲਵੀਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀੜੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਾਲੀਆ ਮੁੱਖ ਜੀਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਭੋਜਨ ਧਾਰਾ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੁਆਰਾ ਫਸਲ ਸੋਧ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ, ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਣਾਉ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਫਲਾਂ ਜਾਂ ਬੀਜ, ਸੋਕੇ-ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਰੋਧ. ਪੌਦੇ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਰੱਕੀ ਜੈਨਟੀਸਿਸਟ ਗ੍ਰੇਗਰ ਮੈਂਡਡਲ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੱਲੀ. ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਦਿੱਤੀ. ਫਸਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਗੁਣ, ਸਵੈ-ਪਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਸ-ਪੋਲਿਨੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਅਣੂ ਤਕਨੀਕ ਜੋ ਜੀਵਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਣੂ ਨੂੰ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮੀ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਇਓਡਾਇਵੈਂਸੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਅੰਦਾਜ਼ 3 9 ਤੋਂ 50% ਤੱਕ ਬਦਲਦੇ ਹਨ. ਭੂਮੀ ਵਿਗੜਾਈ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਫੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 24% ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਯੂ.ਐੱਨ.-ਐਫ.ਏ.ਐੱਫ.ਓ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਘਟਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ 1.5 ਅਰਬ ਲੋਕ ਘਟੀਆ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਡਿਗਰੇਡੇਸ਼ਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਮਾਰੂਥਲਤਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਖਣਿਜ ਦੀ ਘਾਟ, ਜਾਂ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘਾਹ ਵਾਲਾ ਆਧਾਰਿਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿੱਟਲੈਂਡ, ਰੇਂਜਲੈਂਡ ਅਤੇ ਰਿਊਮਰਨੈਟ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਲਈ ਚੱਪਲਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੂੜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਘਾਹ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ' ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫਸਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਜਲਵਾਯੂ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ 30-40 ਮਿਲੀਅਨ ਪਾਸਟ੍ਰਿਸਟਿਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਮਿਕਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਚਾਰੇ ਦੀ ਫਸਲ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਫੀਡ ਫਾਰਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਈਮਰੈਂਟ ਅਤੇ ਮੋਨੋਸੀਟ੍ਰਿਕ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ. ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਖਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਕ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਜੀ ਐੱਮ ਐੱ ਈ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਰੋਧਕ ਫਸਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਬੇਸੀਲਸ ਥਿਊਰਿੰਗਿਸਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਿਸ਼ੂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਫਸਲਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਕੁਝ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸੇ ਜਾਂ ਬਿਹਤਰ ਕੀਟ-ਰੋਧਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਨੂੰ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਿਏਸ਼ਨ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਾਸ-ਪੋਲਨਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰਵਾਇਤੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਟਮਾਟਰ ਦੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਟਮਾਟਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਟਮਾਟਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ 19 ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਇਹ ਪਲਾਟ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਢਿੱਲੀ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪਲਾਟ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਤਲੀ ਮਿਆਦ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਮੈਨੂਅਲ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਸਲਾਨਾ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਤਲੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਇਸ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।