polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਜਿਹਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਾਂਙ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਰੈਮ ਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਾਈਲ ਐਕਸਪਲੋਰਰ , ਉੱਨਤ ਸੰਗੀਤ ਚਾਲਕ, ਜੀ.ਪੀ.ਐਸ, ਉੱਨਤ ਕੈਮਰਾ, ਗੈਲਰੀ, ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੂਲ ਰੂਪ 'ਚ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੌਰਨਿੰਗ ਸੱਯਦ ਰਿਕਵਰੀ ਰੀਹੈਬਲੀਟੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ 16 ਘੰਟੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ 144 ਮਿੰਟ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਛੇ ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈਲ ਫ਼ੋਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫੈਡਰਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੈਂਡਸੈੱਟਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗ਼ਲਤ ਪੈਟਰਨ ਵਰਤ ਕੇ ਲੌਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਫੋਨ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਗੂਗਲ ਵਿਚ ਖਾਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੈਟਰਨ ਲੌਕ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਨਾਲ ਫੋਨ ਵਿਗਾੜ, ਬਕਾਏ ਵਿਚ ਕਟੌਤੀ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ 'ਤੇ ਝਰੀਟਾਂ ਆਦਿ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁੱਕੇ ਅਨਾਜ ਦੂਜੇ ਮੁੱਖ ਖਾਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਉ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਟਾਰਚ ਫਲ ਅਤੇ ਕੰਦ ।
ਇਸ ਪਾਏਦਾਰੀ ਨੇ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤੀ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਰੇਲ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਟੇ ਲਈ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂ ਤੇਲ ਲਈ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੱਕੀ, ਚੌਲ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਕਣਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਕੰਦ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਅੰਨ, ਕੈਰੀਓਪਸਿਜ਼, ਘਾਹ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਉਹ ਕੈਰੀਓਪਸਿਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਮਰਾੰਥ ਨੂੰ "ਅਨਾਜ ਅਮਰਾੰਥ " ਵਜੋਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰਾੰਥ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ "ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਂਡੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀ-ਹਿਸਪੈਨਿਕ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨਾਜ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਐਂਡੀਜ਼ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਦਾਣੇ ਮੱਕੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਕਣਕ ਵਰਗੀਆਂ ਘਾਹਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੌੜੇ ਪੱਤੇਦਾਰ ਪੌਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਜ ਇੱਕ ਘਾਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੋਨੋਕੋਟ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਯੋਗ ਦਾਣਿਆਂ ਲਈ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਣਕ, ਚਾਵਲ ਜੌਂ, ਓਟਸ, ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਰੀਆਲ ਖੇਤੀ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੋਮਨ ਦੇਵੀ ਸਿਰਸ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।
ਅਨਾਜ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ, ਸਖ਼ਤ, ਸੁੱਕਾ ਬੀਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਜੁੜੇ ਹਲ ਜਾਂ ਫਲ ਦੀ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਸੈਮੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ, ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਲੀਗ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਦਿੱਲੀ ਸਮੈਸ਼ਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ 2016 ਦੇ ਅਗਲੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਤਕ ਖੇਡਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ 'ਚ ਦੀਜੂ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਨੇ ਖੱਬੇ ਗੋਡੇ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਕਾਰਨ ਇੰਚੀਓਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ।
ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।
ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਨੇ ਡਬਲ ਮੁਕਬਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਪੋਨੱਪਾ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਜਵਾਲ ਗੁੱਟਾ ਜੋ ਕਿ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਡਬਲ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਗੁੱਟਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।
ਜਵਾਲਾ ਨੇ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਿਨੀ ਕੌਮੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਡਬਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ।
ਜੋਹਾਨ ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅਲਜਬਰਾ, ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਭਿੰਨਤਾਸੂਚਕ ਜੁਮੈਟਰੀ, ਜੀਓਡੇਸੀ, ਜੀਓਫਿਜਿਕਸ, ਮਕੈਨਕੀ, ਇਲੈਕਟਰੋਸਟੈਟਿਕਸ, ਖਗੋਲ, ਮੈਟਰਿਕਸ ਥਿਊਰੀ, ਅਤੇ ਆਪਟਿਕਸ ਸਹਿਤ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸੇਪਸ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕੋਰਮ ਅਤੇ "ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿਸਾਬਦਾਨ," ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੌਸ ਦਾ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਆਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱਝੇ ਰੱਖਣ ਲਈ 1 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100 ਤੱਕ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਜੋੋੜ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਗਲਤ ਲਾਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ।
ਜਦੋਂ ਗੌਸ 23 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸੀਰਸ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਪਥ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾ ਸਕਣ।
ਇਸ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੌਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਔਖਾ ਸੀ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਜੈ ਸ਼ਿਰੀ', ‘ਡਾ. ਦੇਵ', ‘ਪਿੰਜਰ', ‘ਆਲ੍ਹਣਾ', ‘ਆਸ਼ੂ', ‘ਇੱਕ ਸਵਾਲ', ‘ਬੁਲਾਵਾ', ‘ਬੰਦ ਦਰਵਾਜਾ', ‘ਰੰਗ ਦਾ ਪੱਤਾ', ‘ਇੱਕ ਸੀ ਅਨੀਤਾ', ‘ਚੱਕ ਨੰਬਰ 36', ‘ਧਰਤੀ', ‘ਸਾਗਰ ਤੇ ਸਿੱਪੀਆਂ', ‘ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ', ‘ਧੁੱਪ ਦੀ ਕਾਤਰ', ‘ਏਕਤਾ ਤੇ ਏਰੀਅਨ', ‘ਜੇਬ ਕਤਰੇ', ‘ਪੱਕੀ ਹਵੇਲੀ', ‘ਅੱਕ ਦਾ ਬੂਟਾ', ‘ਅੱਗ ਦੀ ਲਕੀਰ', ‘ਕੱਚੀ ਸੜਕ', ‘ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ', ‘ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ', ‘ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ', ‘ਤੇ ਰਵਾਂ ਸੂਰਜ', ‘ਉਵੰਜਾ ਦਿਨ', ‘ਕੋਰੇ ਕਾਗਜ਼', ‘ਹਰਦੱਤ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ', ‘ਨਾ ਰਾਧਾ ਨਾ ਰੁਕਮਣੀ', ‘ਤੇਰਵ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਉਵੰਜਾ ਦਿਨ', ‘ਯਾਤ੍ਰੀ ਅਦਾਲਤ ਤੇ ਕੋਰੇ ਕਾਗਜ਼', ‘ਏਕਤ', ‘ਐਨੀ ਤੇ ਜੇਬ ਕਤਰੇ', ‘ਕੰਮੀ ਨੀਨਾ ਤੇ ਮੁਕਤਾ', ‘ਰਤਨਾ', ‘ਬੇਟੂ ਤੇ ਉਰਮੀ' ਆਦਿ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਮਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਝੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ‘ਪਤਵੰਤੇ ਕਾਤਲ', ‘ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੋਅ' ਅਤੇ ‘ਵਿਯੋਗਣ' ਆਦਿ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
1947 ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ‘ਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ' ਅਤੇ ‘ਈਚੋਗਿਲ ਨਹਿਰ ਤੱਕ' ਦੋਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਭਾਵਪੂਰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਜੁੱਗ ਬਦਲ ਗਿਆ' ਉੱਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਧਾਰਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਆਦਾਰਾਂ, ‘ਨਹੁੰ ਤੇ ਮਾਸ', ‘ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ', ‘ਇੱਕ ਦਿਲ ਵਿਕਾਊ ਹੈ', ‘ਦਿਲ ਦਰਿਆ', ‘ਹਾਲ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦਾ', ‘ਮਨ ਪਦਰੇਸੀ', ‘ਅਬਕਾ ਬਸੋ ਇਹ ਗਾਉਂ', ‘ਮਾਂ ਪਿਉ ਜਾਏ', ‘ਸਰਦ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦੀ ਰਾਤ', ‘ਅੰਮੀ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ‘ਦਰਦ ਨਾ ਜਾਣੇ ਕੋਇ, ‘ਮੈਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਵਾਨੀ', ‘ਪੁੱਤ ਸਪੁਤ ਕਰੇਨਿ', ‘ਤੈ੍ਰਲੜੀ', ‘ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ, ‘ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ' ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਇਸ ਕਾਲ ਦਾ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ ਹਸਤਾਖਰ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ (ਮੜ੍ਹੀ ਦਾ ਦੀਵਾ, ‘ਅਣਹੋਏ', ‘ਕੁਵੇਲਾ', ‘ਰੇਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ', ‘ਅੱਧ ਚਾਨਵੀ ਰਾਤ', ‘ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ', ‘ਆਥਣ ਉੱਗਣ', ‘ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ' ਅਤੇ ‘ਪਰਸਾ' ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਰੇਤ ਦਾ ਪਹਾੜ', ‘ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਗੱਲ', ‘ਕੰਧੀ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖੜਾ', ‘ਸੈਲ ਪੱਥਰ', ‘ਇਕ ਖਾਲੀ ਪਿਆਲਾ', ‘ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹੇਗਾ', ‘ਆਬਰਾ ਕ ਦਾਬਰਾ', ਤੇ ‘ਡੁਬਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਲਾਮਾ' ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲਕਾਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:-
ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ 1978 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੂਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਪੰਜ ਟੀਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ 1978 ਵਿੱਚ 17 ਤੋਂ 24 ਨਵੰਬਰ ਤਕ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।
ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ 6 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੋਵੇਗਾ:-
ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੀ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ, ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੋਂਦ ‘ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦਾ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ 6 ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 1980 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 5ਵੀਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਮਹੇਂਦ੍ਰਵਰਮਨ ਖੁਦ ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ ਜੈਨ ਅਤੇ ਬੋਧ ਮੱਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਸ਼ੂਪਤ ਅਤੇ ਕਪਾਲਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ ’ਤੇ ਖੂਬ ਕਰਾਰਾ ਵਿਅੰਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਹਿਮ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਨ।
ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ’ਚ ਪੱਲਵ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਟਕ ਦਾ ਧੁਰਾ ਕਪਾਲਿਕ ਭਿਖਸ਼ੂ ਸੱਤਯਸੋਮ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਾਸੋਮ ਹਨ।
ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਤਯਸੋਮ ਦਾ ਭਿਖਸ਼ਾਪਾਤਰ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸੰਗਣੀ ਦੇਵਸੋਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਭਿਖਸ਼ਾਪਾਤਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਰ-ਦਰ ਭਟਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਪਾਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤਾਂ ਕਪਾਲਿਕ ਦੀ ਕੋਈ ਪਹਿਚਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੋਮ ਭਾਵ ਸ਼ਰਾਬ ਹੀ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਪਾਲਿਕਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਬੋਧ ਭਿਖਸ਼ੂ ਨਾਗਸੇਨ, ਸ਼ੈਵਮੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੈਰੋਕਾਰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਆਦਮੀ ਨਾਟਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੁਖ ਪਾਤਰ ਹਨ।
ਸੱਤਯਸੋਮ ਨੂੰ ਇੱਹ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਭਿਖਸ਼ਾਪਾਤਰ ਨੂੰ ਬੋਧ ਭਿਖਸ਼ੂ ਨਾਗਸੇਨ ਨੇ ਚੁਰਾਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਕੀਕਕਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਭਿਖਸ਼ਾਪਾਤਰ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਰੇ ਨਾਟਕ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀਂ ਦੰਭਾਂ ਦਾ ਰੱਜ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੱਤਵਿਲਾਸ ਦੀ ਇਸੇ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਤਯਸੋਮ ਨੂੰ ਸ਼ਕ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਜਾਂ ਫੇਰ ਕੋਈ ਬੋਧ ਭਿਖਸ਼ੂ ਉਸਦਾ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਬੋਧ ਭਿਖਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਤੇ ਚੋਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਧਮਤ ਉੱਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਭਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਚਾਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤਯਸੋਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਧ ਭਿਖਸ਼ੂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ, ਮਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਭੋਗ ਦੀਆਂ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਪਾਲਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਧਰਮ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਰਖੀ ਹੈ।
ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦਬੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਝੂਰਦਾ ਤੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਕਿਉਂ ਬੁਧ ਧਰਮ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਅਤੇ ਸੰਭੋਗ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੀ ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।
ਸਤਯਸੋਮ ਦਾ ਜਾਣੂ ਇੱਕ ਪਾਸ਼ੂਪਤ ਭਿਖਸ਼ੂ ਦੋਹਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੁਲਾਹ-ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ’ਚ ਹਾਰ ਕੇ ਬੋਧ ਭਿਖਸ਼ੂ ਆਪਣਾ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਅੜੀਅਲ ਸਤਯਸੋਮ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਸਮਝ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਮੱਤਵਿਲਾਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ’ਚ ਧੁੱਤ ਦੋ ਕਪਾਲਿਕ, ਸਤਯਸੋਮ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਸੋਮਾ ਮੰਚ ’ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਸ਼ੇ ’ਚ ਝੂਮਦੇ ਤੇ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਠੇਕੇ ਵੱਲ ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ’ਚ ਮਸਤ ਦੋਹੇਂ ਕਪਾਲਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ।
ਇੰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਪਾਲਿਕ ਮੱਤ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਖਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਸ਼ਰਾਬਨੋਸ਼ੀ, ਜੰਗਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨੱਚਣਾ-ਗਾਣਾ ਤੇ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨਾ।
ਭਿਖਸ਼ਾ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਸਤਯਸੋਮ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਭਾਵ ਕਪਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਪਾਲਿਕ ਸਤਯਸੋਮ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਪਾਲਿਕ ਦੀ ਹੋਂਦ ਉਸਦਾ ਵਜੂਦ ਉਸਦੇ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਦੇਵਸੋਮਾ ਉਸਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੱਛਲੇ ਠੇਕੇ ’ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਭੁੱਲ ਆਏ ਹੋਣ।
ਮੱਤਵਿਲਾਸਪ੍ਰਹਸਨ ਪੱਲਵ ਖਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਜਾ ਮਹੇਂਦ੍ਰਵਰਮਨ ਪਹਿਲਾ।
ਮਹੇਂਦ੍ਰਵਰਮਨ ਜਿਸਨੇ ੬੨੮ ਈਸਵੀ ਤੋ ੬੩੦ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੱਲਵੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਰਾਜਕਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਵਿਅੰਗ ਨਾਟਕ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਮਹੇਂਦ੍ਰਵਰਮਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਨਾਟਕ ਮੱਤਵਿਲਾਸ ਦਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਦਾ ਫ਼ਾਰਸ ਆਫ਼ ਡ੍ਰੰਕਨ ਸਪੋਰਟਸ" ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ’ਤੇ ਸਤਯਸੋਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਿਖਸ਼ਾ ਪਾਤਰ ਉਸਦਾ ਕਪਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਦਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਮਾਲਕਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੁਆਂਡੀ ਸੀ।
ਪਰੰਤੂ ਨਵੇਂ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬਧ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਚਾਨਕ ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਮਾਲਕਿਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ ਵਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਉਮਾ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ. ਸਾਸਾਜਿਮਾ,ਉਮਾ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਕੇ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਰਹੀ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਉਹ ਭੱਜ-ਭੱਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ,ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਤੇ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਾਸਾਜੀਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਮਾ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਲਈ ਕੇ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ।
ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪ੍ਰੋ. ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਮਾ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਰਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ।
ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਗੈਸਟ-ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਮਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਉਮਾ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਾਰਨ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਲਸਲਾ ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਚਲਣ ਲਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਪ੍ਰੋ. ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰੇ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰੇ ਦੱਸ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ।
ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕੰਮ ਕਰਣ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਬੀਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਮਾ,ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਲਗੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਦੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਛੱਡ ਆਉਣ ਲਈ ਦੋ ਟਿਕਟਾਂ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ।
ਉਮਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋ. ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਸੀ।
ਉਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖਿੜਕਿਆਂ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋ. ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਿਨ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਲਈ ਕੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ ਔਰਤ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਹਨ।
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਭਾਵ ਅਤੇ ਤਹਿ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਜ਼ਾਈ ਰਹਿਮਦਿਲੀ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਦਿਲੀ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮੈਂ ਪਾਤਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਿਨ,ਔਰਤ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ,ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਮਾ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਿਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਉਮਾ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਦਾ ਪਤੀ ਟੋਕੀਯੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੌਜੀ-ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਦੱਖਣੀ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਥੋਂ ਉਹ ਕਦੀ ਲੋਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦਾ ਵੱਖ ਰਹਿਣਾ ਉਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਸੂਲ ਹੈ,ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਘੁਂਮਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿ ਰਹਿਣਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਖਾਂ ਅਤੇ ਹਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਦਿਸਦਾ ਹੋਵੇ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਵੇਬਸਾਇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੈ,ਭਾਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜਰੀਆ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਵਖਰਾ ਕੋਈ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਪੱਤਰ ਨਹੀੰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ,ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਉਸ ਦੇ ਮਰਦ ਸਾਥੀ ਦੇ ਕਾਰਡ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾ,ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਕ਼ਾਇਦਾ ਟੁੱਟਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਕਮ ਕਾਰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ,ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਂਮ ਉਸ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਡਾਕਟਰ,ਨਰਸ,ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਬੈੰਕਾਂ,ਅਧਿਆਪਣ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕਂਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਨੇ।
ਮਗਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਮਰਦ ਦੇ ਸਂਮਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਗੁਨਾਹ ਹੈ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਔਰਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਮਗਰ ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਦੁਆਰਾ ਹਿ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਗਾਨੇ ਮਰਦ ਨਾਲ ਦੂਰੀ ਹੀ ਰਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,ਸਂਮਪਰਕ ਸਜ਼ਾ ਯੋਗ ਗੁਨਾਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਬਹੁਤੇ ਕਂਮਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰਖ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਕਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ ਜਾਂ ਹੱਦਬੰਦੀ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸ ਇਸਲਾਮੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਦਰਾਂ ਕ਼ੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਜੁਆਬ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਹੇਠਾਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਕ਼ਮ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਕਈ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਫੇਰ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਸਰਵਿਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਈ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ,ਕੁੜੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ-ਕਾਇਦਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਨ ,ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕ਼ਾ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਜਾਂ ਸੁਰਖੀਅਤ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਔਰਤ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਚੀਜ਼ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਕਈ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਲੈ ਕੇ ਦਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਮੁਤਾਵੀਨ ‎ ਭਾਵ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਲੀਸ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਉਣ ਢੰਗ,ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕ਼ੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕ਼ੈਦ,ਕੋੜੇ ਮਾਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਂਮ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਸਂਬਂਧੀ ਇਹਨਾਂ ਕਨੂਂਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਹਿਲੂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਜ਼ਤ ਤੋਂ ਹੈ,ਪਰੀਵਾਰ ਦੀ ਅਣਖ,ਮਾਣ ਦੀ ਰਖਿਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸਤਹ ਸਿੰਚਾਈ ਜਾਂ ਸਰਫੇਸ ਸਿੰਚਾਈ, ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਮੀਨਾਂ ਦੀ ਸਤਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਗਿੱਲੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਲਈ।
ਸਤਹੀ ਸਿੰਚਾਈ ਨੂੰ ਫ਼ਰ, ਬਾਰਡਰ ਸਟਿਪ ਜਾਂ ਬੇਸਿਨ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੜ੍ਹ ਸਿੰਚਾਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਖੇਤੀ ਰਹਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡ੍ਰਿਪ ਸਿੰਚਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਰਿੱਕਲ ਸਿੰਚਾਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਪੌਦੇ ਦੇ ਰੂਟ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡਰਾਪ ਸੁੱਟੋ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਿੰਜਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਣੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਅਤੇ ਢੋਆ ਢੁਆਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟ੍ਰਿਪ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਫੀਲਡ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 80 ਤੋਂ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈਕਰੋ ਸਿੰਚਾਈ, ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਥਾਨਿਕ ਸਿੰਚਾਈ, ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੀ ਸਿੰਚਾਈ, ਜਾਂ ਟ੍ਰਿਕਲ ਸਿੰਚਾਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਿੰਚਾਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਾਈਪਡ ਨੈਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਛੱਡੇ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ , ਸਬਜ਼ਫਰਸ ਡਰਿਪ ਸਿੰਚਾਈ , ਮਾਈਕਰੋ ਸਪਰੇਅ ਜਾਂ ਮਾਈਕਰੋ-ਸਿੰਲਨਲ ਸਿੰਚਾਈ, ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ-ਬੱਬਖਰ ਸਿੰਚਾਈ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਡ੍ਰਾਇਪ ਸਿੰਚਾਈ, ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਸਿੰਚਾਈ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਸਿੰਚਾਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਟੀ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਸਲ ਉਗਾਉਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਸਮਰੱਥ ਵਰਖਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਨਿਮਨ ਕਾਰਣਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:-
ਉਹ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰੇਕ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੋਹਰਾ ਜੀਐਸਟੀ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ,ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ।
ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਵਾਲੇ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੀਐਸਟੀ ਖਪਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਟੈਕਸ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਖਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਆਈਜੀਐਸ ਟੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਅਸਬਾਬ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਗ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਗਠਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਅਜਿਹਾ ਟੈਕਸ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਵੇਗਾ।
ਇਸ ਟੈਕਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਚਲ ਰਹੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਸਿੱਧੇ ਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਕਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਤੌਰ ਕੇਂਦਰ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਟੈਕਸ ਸੋਧ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਬਕਰੀ ਕਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਪਧਰ ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਗੁਣਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਿਆਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਿਧੇ ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਨਿਯੋਜਨ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਦਾ।
ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੋ ਉਤਪਾਦ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਖਪਾਏ ਜਾਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 270 ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੀ ਕੁੱਲ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਧਾਰਾ 271 ਦੇ ਪਰਦੇ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੈੱਸ ਤੇ ਸਰਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਖੁੱਲਾ ਖੁਰਾਕ ਅਨਾਜ, ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਆਟਾ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਮੈਦਾ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਬੇਸਣ, ਗੁੜ, ਦੁੱਧ, ਅੰਡੇ, ਦਹੀਂਂ, ਲੱਸੀ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪਨੀਰ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਹਿਦ, ਖਜ਼ੂਰ ਦਾ ਗੁੜ, ਨਮਕ, ਕਾਜਲ, ਝਾੜੂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਇੰਗ ਤੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ।
ਖੰਡ, ਚਾਹ ਪੱਤੀ, ਕਾਫ਼ੀ ਦੇ ਭੁੰਨੇ ਦਾਣੇ,ਖੁਰਾਕ ਤੇਲ, ਸਕਿਮਡ ਦੁੱਧ ਪਾਊਡਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਆਹਾਰ, ਪੈਕਡ ਪਨੀਰ, ਕਾਜੂ, ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼, ਪੀ ਡੀ ਐਸ ਕਰੋਸੀਨ, ਘਰੇਲੂ ਐਲ ਪੀ ਜੀ, ਜੁੱਤੇ , ਕੱਪੜੇ , ਅਗਰਬੱਤੀ, ਕੋਆਇਰ ਮੈਟ
ਜੋ ਉਤਪਾਦ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਕੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਪਾਏ ਜਾਣਗੇ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੀ ਐਸ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਉਸ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਨਿਯੋਜਨ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
ਮੋਬਾਇਲ, ਮੱਖਣ, ਘਿਉ, ਬਦਾਮ, ਫਰੂਟ ਜੂਸ, ਪੈਕਡ ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ,ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪਦਾਰਥ ,ਛਤਰੀ.
ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀ, ਉਤਪਾਦਕ ਕਰਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜੀਐਸਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਚੋਣ ਕਰਨ ਤੇ ਇਕ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੂਡਜ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ, ਬਹੁ-ਪੜਾਅ, ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਟੈਕਸ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇਕ ਮੁੱਲ ਜੋੜ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਰ ਮੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ/ਵਪਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ 18% ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਅਲਕੋਹਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ।
ਕੰਪਿਊਟਰ, ਪ੍ਰਿੰਟਰ, ਸਾਬਣ, ਟੁੱਥਪੇਸਟ, ਪਾਸਤਾ, ਸੂਪ, ਆਈਸਕਆਈਸਕ੍ਰੀਮ
ਓਰਛਾ ਤੋਂ ਖਜੂਰਾਹੋ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ 180 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਫ਼ਰ ਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤੋਂ ਪੰਜ ਬੰਦਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਰੇਟ 1090 ਰੁਪਏ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਝੰਜਟ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ 85 ਮੰਦਿਰ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਮੰਦਿਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹਰ ਮੰਦਿਰ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ’ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯੋਧਿਆਂ, ਅਸਲੀ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਖੋਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਉੱਚੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਬਣੇ ਮੰਦਿਰ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਏ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਟੀ.ਐੱਸ. ਬਰਟ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਕੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ 1838 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।
ਖਜੁਰਾਹੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ।
ਖਜੁਰਾਹੋ ਦੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਮੰਦਰ ਆਪਣੇ ਨਗਾੜਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਵਪਾਰਕ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਸਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਤਜਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ।
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੁਨੇਹੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜ਼ਾਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਭਵ ਮੀਡੀਆ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਉਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਬਣਾਉਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ, ਮੈਨੇਜਰ, ਖੋਜਾਰਥੀ ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਕਲਾਇਟ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਮਿਲ ਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੋ ਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਜਾਂ ਜੀਵ ਵਖਰੇਵਾਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਨੀ ਸੰਤੁਲਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ/ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਜਾਂ ਜੀਵ ਦਾ ਫਾਲਤੂ ਪਦਾਰਥ, ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਜੀਵ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮੁਆਫ਼ਕ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ, ਫੁੱਲ ਬੂਟੇ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਜੀਵਾਣੂ, ਉੱਲੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਨਾ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਸਬੰਧ ਹਨ।
ਪੌਦੇ, ਜਾਨਵਰ, ਊਲੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ‘ਚੋਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ‘ਚੋਂ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫਾਲਤੂ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਜੇ ਸੰਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੌਖਣ ਕ੍ਰਿਆ ਸੰਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੰਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜਿਵੇਂ ਭੂਮੀ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੰਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵੀ ਹੈ।
ਭੂਮੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਹੀ ਸਹਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਖਣਿਜਾਂ, ਗੈਸਾਂ, ਪਾਣੀ, ਜੀਵਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਯੋਗਿਕ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਊਲੀਆਂ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਵਾਇਰਸ, ਅਲਗੀ, ਗੰਡੋਏ, ਨਿਮਾਟੋਡ ਆਦਿ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਹੜੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਵਸੀਲੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਦੇ ਜਦੋਂ ਵਧਦੇ- ਫੁਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭੂਮੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤਿਕ ਸੌਖਿਕ ਜੋੜ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੇੜੇ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।