polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ପୁରୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବୀ ମନ୍ଦିରରେ ଶକ୍ତି ରୂପେ ପୀଠ ଠାକୁରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏଘି ଦେବୀମାନଙ୍କର ୧୨ଟି ମାସରେ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା ପାର୍ବଣ, ଯାନି ଯାତ୍ରା ଲାଗି ରହିଥାଏ।
ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଆଶ୍ୱିନମାସର ମୂଳାଷ୍ଟମୀଠାରୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୬ ଦିବସ ବ୍ୟାପୀ ଶାରଦୀୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା ଉତ୍ସବ ଏହି ପୀଠ ଠାକୁରାଣୀମାନଙ୍କର ଏକ ଅନନ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ରୂପେ ସାଧାରଣରେ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥାଏ।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃଣ୍ମୟୀ ଦୁର୍ଗା ଉପାସନା ଉତ୍ସବର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏନାହିଁ ।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ଏହି ମୃଣ୍ମୟୀ ଦୁର୍ଗା ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଗୋଷାଣି ରୂପେ ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଥାଏ।
ତେବେ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କୈଣସି ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀ ମାଆମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ଗୋଷାଣୀ ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିବା ଦେଖାଯାଇନଥାଏ।
ପୁରୀରେ ଥିବା ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମା' ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ମୃଣ୍ମୟୀ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା ପାଆନ୍ତି।
ମହିଷାସୁରର ପତ୍ତନ ପରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସହଚରୀ ଯୋଗିନୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୀଠରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ ।
ସପ୍ତମୀଠାରୁ ମହାନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ପୂଜା ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କର ପୂଜା ସପ୍ତମୀ ଏକାଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋସାଣୀମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯଥା କାକୁଡ଼ିଖାଇ, ବାରହାଟି, ଜହ୍ନିଖାଇ, ଶୂନ୍ୟଗୋସାଣୀ, ବଜ୍ରକୋଟ, କଣ୍ଟାକାଢି, ପଣାପ୍ରିୟା, ବେଳବାଇ, ହଜୁରି, ନାଗକୋଟ ଇତ୍ୟାଦି ।
ମହାଦେବଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସତୀଙ୍କ ଦଶବିଧ ରୂପ ଗୋସାଣୀ ରୂପରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଜିତ ହେଉଥିବା କୁହାଯାଏ ।
ତନ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାର ମହାଦେବୀ ମାଆ ସତୀଙ୍କର ଦଶ ମହାବିଦ୍ୟାର ସ୍ୱରୂପ ତନ୍ତ୍ରପୀଠ ପୁରୀରେ ଅଷ୍ଟଭୂଜା, ଦଶଭୂଜା ଆଦି ରୂପରେ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ମହିଷାସୁରକୁ ବିନାଶ କରିବା ମୁଦ୍ରାରେ ପୂଜିତ୍ର ହୋଇଆସୁଛନ୍ତି ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ।
ହରଚଣ୍ଡୀ ଓ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ସାହିର ମାଆ ବାରବାଟୀ ଗୋସାଣୀ : ବାରବାଟୀ ଗୋସାଣୀ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ସର୍ବ ବୃହତ୍ତମ ଗୋସାଣୀ ଅଟନ୍ତି ।
ଏହାଙ୍କ ବିଗ୍ରହର ଶାଢ଼ୀ ଉପରେ ଯେଉଁ ଅନେକ ବର୍ଗାକାରର ଡିଜାଇନ ହୋଇଥାଏ ତାହା ପାରମ୍ପରିକ ଚାନ୍ଦିର ଟିକିଲିଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଏ ।
ଗୋସାଣୀମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିବର୍ଷ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ ।
ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରର ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥ ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ।
ସେଠାରେ ସେ ଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଆଦି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
କସ୍ତୁରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଜଣେ କଳାକାର, ସଙ୍ଗୀତକାର, ଶିକ୍ଷକ ଓ କୋରିଓଗ୍ରାଫର।
ଓଡ଼ିଶି ନୃତ୍ୟ ନାଟକ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ରହି ସେ ଉଭୟ ଏକକ ଏବଂ ସମୂହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।
ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଏବଂ ଲୋକ ପରମ୍ପରା, ଭାରତୀୟ ପୁରାଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ମିଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ।
ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱରୁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସ୍ୱର୍ଗତ ଗୁରୁ ରଘୁନାଥ ଦତ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗତ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ କୁମକୁମ ମହାନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗତ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ, ଗୁରୁ ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ଜେନା, ସ୍ୱର୍ଗତ ଦୟାନିଧି ଦାସଙ୍କଠାରୁ ସେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ।
କସ୍ତୁରୀ ଏବେ ବି ସଂକଳ୍ପ ରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଜେ. ଏସ୍. ବର୍ମାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ରହିଥିବା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କମିଟି "ଅତି ଉତ୍ତମ" " " " ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରିଛନ୍ତି।
ସଂସ୍କୃତିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ହିସାବରେ ସେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଚାର କରୁଛନ୍ତି।
ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର , ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହିତ ବିଶେଷକରି କୋରିଓଗ୍ରାଫି ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣପାଇଁ ପାଖାପାଖି ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସମ୍ପୃକ୍ତ।
ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଚ୍‌ର ଜଣେ ଛାତ୍ରା।
ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାନପାଇଁ ସେ ହଂକଂ, ଋଷିଆ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଥାଇଲାଣ୍ଡ, ସିଂଗାପୁର ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ସମେତ ସମଗ୍ର ଏସିଆ ମହାଦେଶ ପରିଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
ସେ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶର ଅନେକ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନେକ ଏବେ ଗୁରୁ ହୋଇ ସାରିଲେଣି।
କସ୍ତୁରୀ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଜାତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଚ୍ୟାନେଲର ଦେବଦାସୀ ପରି ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି।
ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରମାଣନ ବୋର୍ଡ କମିଟି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଜଣେ ସଦସ୍ୟା ଥିଲେ।
ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ସାମୟିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ‌ହ ସ୍ଥାନିକ ବିତରଣରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଏ ।
କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ପିଛା ଏକ ବା ତ‌ହିଁରୁ କମ୍ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବର୍ଗକିଲୋମିଟରରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ ବା ତା'ଠାରୁ ବେଶି ଲୋକ (ଉଦାହରଣ: ଗାଙ୍ଗେୟ ସମତଳଭୂମି, ପଶ୍ଚିମ ୟୁରୋପ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳ) ବାସ କରନ୍ତି ।
ତେଣୁ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ତା'ର ବଣ୍ଟନ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।
ଦକ୍ଷିଣ ତ‌ଥା ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଘନ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତି କମ୍ ମଜୁରିରେ ଶ୍ରମିକ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଅଧିକ ଶ୍ରମ‌ଭିତ୍ତିକ କୃଷି ତ‌ଥା କଳକାରଖାନାମାନ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି ।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାହା, ରବର, କଫି ଆଦି ବ‌ହୁ ଶ୍ରମ‌ଭିତ୍ତିକ ରୋପଣ କୃଷି ହୋଇଥାଏ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରମ‌ଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ, ଯଥା: ଝୋଟ ଓ ଲୁଗାକଳ ଆଦି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଧାନ ଶିଳ୍ପ ରୂପେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି ।
ତେବେ ଅତି ଘନ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଣ୍ଡପିଛା ଚାଷ ଜମି ଭୁତ କମ୍ ହୋଇଥିବାରୁ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ ।
ତେଣୁ ଶିଳ୍ପ ତ‌ଥା ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ଆଦି ଲାଭଜନ‌କ ଅଣକୃଷିଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀମାନ‌ଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା ହୋଇଥାଏ ।
ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଜଳ, ସ୍ଥଳ, ବାୟୁ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନ‌ଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ।
ପୃଥିବୀ ସ‌ହିତ ମନୁଷ୍ୟର ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ‌କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭୌଗୋଳିକମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାରୋଟି ମଣ୍ଡଳରେ ବିଭାଜନ କରି ଆଲୋଚନା କରିଥାନ୍ତି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ଜନବସତିର ଘନତା ଓ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଚେତନା ଭଳି ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପରିବେଶର ବିଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମଣିଷ କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ବସବାସ କରିପାରି ନ ଥିଲା ।
ବଡ଼ ବଡ଼ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ କାଳକ୍ରମେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ସ‌ହରରେ ପରିଣତ ହେଲା ।
ଗ୍ରାମ ତ‌ଥା ସ‌ହରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ତ‌ଥା ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ରାସ୍ତାଘାଟର ପ୍ରସାର ଘଟିଲା ।
ଆଜିକାଲି ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଜନବସତି କ୍ରମେ ଅଧିକ ଘନ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶକୁ କ୍ରମାଗତଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି ।
ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଅନବରତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ।
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି, ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି, ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦ୍‌ଗୀରଣ, ସୌରତାପ, ଭୂ-ଅଲୋଡ଼ନ‌କାରୀ ଶକ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ତର୍ଗତ ।
ଏହି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ବିଭିନ୍ନ ଭୌତିକ ତ‌ଥା ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ ।
ବାୟୁପ୍ରବାହ, ଭୂବିକିରଣ, ନଗ୍ନୀଭବନ, ପରିବ‌ହନ, ଅବକ୍ଷେପଣ, ଭୂ-ଗଠନ, ମୃତ୍ତିକା-ଗଠନ ଆଦି ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଚାଲିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର କେତେକ ଉଦାହରଣ ।
ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଭଳି ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଘନ ଜନବସତି ସାଙ୍ଗକୁ ଉନ୍ନତ ସାମାଜିକ ତ‌ଥା ରାଜନୈତିକ ସଙ୍ଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ ।
ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବିରଳ ଜନବସତି ସାଙ୍ଗକୁ ସାମାଜିକ ତ‌ଥା ରାଜନୈତିକ ସଙ୍ଗଠଙ୍ଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ତ‌ଥା ନିମ୍ନମାନର ହୋଇଥାଏ ।
କୌଣସି ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ତ‌ଥା ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ତାହାର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତି ତ‌ଥା ଅଭିବୃଦ୍ଧି ନିର୍ଭର କରେ ।
ଦୃଢ଼ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍ଗଠନ ତ‌ଥା ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥିରତା ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତିରେ ବିଶେଷ ସ‌ହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
ଫଳରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ ।
ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ମଣିଷ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ନିର୍ମାଣ ତ‌ଥା ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ଜୈବମଣ୍ଡଳର ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନ‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ମଣିଷକୁ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଘେରି ରହି ତାର ଜୀବନ ତ‌ଥା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ପରିବୃତ୍ତିକୁ ପରିବେଶ କୁହାଯାଏ ।
ପୃଥିବୀର ସ୍ଥଳ, ଜଳ, ବାୟୁ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଜଗତ ଏହି ପରିବୃତ୍ତିର ଅଂଶବିଶେଷ ।
ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଓ ବାୟୁ ଭଳି ନିର୍ଜୀବ ବା ଭୌତିକ ଉପାଦାନ‌କୁ ନେଇ ଏହି ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ଏଥିରେ ଥିବା ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଣାଶୁଣା ବିଭିନ୍ନ ନାଗା ପରମ୍ପରାକୁ ନେଇ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ।
ଏହାର ସଙ୍ଗୀତରେ ବ୍ୟବହୃତ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରସବୁ ହେଲା ମାଦଳ, ଧୁମସା ଓ ପଖଉଜ ।
ସାଧାରଣତଃ ଯୁବବର୍ଗର ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରୀ ଓ ଚିତ୍ରିତ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ନାଚିଥାନ୍ତି ।
ସେମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପଟେ ବାଉଁଶ-ତିଆରି ମୟୂର ଆକାର ଧନୁଦ୍ୱୟ ଓ ଶର, ତ୍ରିଶୂଳ, ଶୂଳ ଆଦି ଲାଗିଥାଏ ।
ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଚ ସହିତ ନାଗା ନାଚ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ନାଗା ନାଟରେ ବିଭିନ୍ନ ବୀରବାଦ୍ୟ ବାଦନ ସହିତ ବୀର ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ ନର୍ତ୍ତକଗଣ ନୃତ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସମର-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଦେଖାଇଥାନ୍ତି ।
ସେମାନେ କଣ୍ଠରେ ମାଳି ସହିତ ବାହୁରେ ଶୁଆ ପର, କଚଟିରେ ମାଳି ଓ ଆଇନା ପିନ୍ଧି, କପାଳରେ ସିନ୍ଦୁର ମାଖି ଜାନୁରେ ଘଣ୍ଟା ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି ।
କଳିଙ୍ଗ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆ ଛଡ଼ା ଆଧୁନିକ ଭାରତର ଉତ୍ତରରୁ ପୂର୍ବଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଯାଏ ବ୍ୟାପିଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ନାଗା ଜନଜାତିଙ୍କ ଏହି ନାଚ କ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ହିଁ ରହିଯାଇଥିଲା ।
ନାଗା ନାଟରେ ବିଭିନ୍ନ ବୀର ବାଦ୍ୟ ବାଦନ ସହିତ ବୀର ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ ନର୍ତ୍ତକଗଣ ନୃତ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସମର କଳା ଚିତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଏଥିରେ କୌଣସି ଗୀତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ କରି ନାଚିଥାନ୍ତି ।
ଏଥିରେ କେବଳ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ବାଦନ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଯନ୍ତ୍ରସଙ୍ଗୀତ ରହିଥାଏ ।
ଏଥିରେ ପ୍ରଧାନତଃ ମାଦଳ, ଧୁମସା ଓ ପଖଉଜ ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।
ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ଆଗରପଡ଼ାର କୁଆଁସମଜ୍ଜିଆ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ବାସସ୍ଥାନ ।
ଅଜା, ଲେଖକ ନିମାଇଁ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମାତା ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରେରଣା ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଆଗଧାଡ଼ିର ଗବେଷକ ଓ ଲେଖକ ହେବାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ପଣ୍ଡିଚେରୀସ୍ଥିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସ୍କୁଲ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ହାଇଦ୍ରାବାଦରୁ ସେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥଲେ ।
ପରେ ଆଇଆଇଟି କାନପୁରରୁ ‘ଡି.ଏଚ. ଲରେନ୍ସ ଆଣ୍ଠ ଟ୍ୱେଣ୍ଟିଥ ସେଞ୍ଚୁରୀ ଫିକ୍ସନ' ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ପିଏଚଡି ଉପାଧ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ଫୁଲ ବ୍ରାଇଟ ବୃତ୍ତି ପାଇ ପୋଷ୍ଟ ଡକ୍ଟରାଲ କରିବା ଲାଗି ଯେ ଆମେରିକାର ଅଷ୍ଟିନସ୍ଥିତ ଟେକ୍ସାସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଯାଇଥଲେ ।
ସେହିଭଳି ଅନ୍ୟ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ଡକ୍ଟରାଲ କରିବା ସକାଶେ ଯେ ବ୍ରିଟେନର ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ ନଟିଂହାମ ଯାଇଥଲେ ।
ତେବେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିବା ପରେ ସେ ୧୯୭୯ରୁ ୧୯୮ ଭିତରେ ଏସସିଏସ ସନ୍ଧ୍ୟା କଲେଜ, ପୁରୀ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିଜେବି ସନ୍ଧ୍ୟା କଲେଜରେ ଆଡ଼ହକ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଏଥି ସହିତ ସେ ବହୁ ବିଦେଶୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି ।
ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିବା ପ୍ରଫେସର ମହାନ୍ତି ପରେ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଲେ ।
ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତି ଯେତିକି ଆଗ୍ରହ ରହିଛି ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂଲିଶ ଭାଷା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ସକାଶେ ଅଛି ଗଭୀର ଅନୁରାଗ ।
ମାତା ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ଦେବୀଙ୍କ ଲେଖାର ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଏ ।
ହେଲେ ମା’ଙ୍କ ଭଳି କବିତା ମନସ୍କ ନ ହୋଇ ସେ ସାହିତ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଓ ସମାଲୋଚନା ପରିଧାରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ।
ନିଜର ଗବେଷଣା ଓ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ପାଇଁ ସେ 'ବ୍ରିଟଶ କାଉନସିଲ', 'ଦି ସାଲବର୍ଗ', 'ଦି କଥା ଆଣ୍ଡ ଦି ଫୁଲବ୍ରାଇଟ' ଭଳି ଅନେକ ଜାତୀୟ
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତର ଗବେଷଣା ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଏହାର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ଦିଗରେ ବ୍ରତୀ ଥିବା ସେ ଅଭିଲେଖାଗାର ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖିକାଙ୍କ ଅପନ୍ତରା ନିବାସରେ ଅତି ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ି ରହିଥବା ପୁରୁଣା ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପୂର୍ବକ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଇଂଲିଶ ଭାଷାରେ ଜୀବନ୍ତ ରୂପ ଦେଇ ସେ ୨୬ରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଏକ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟ କରିଥଲେ ।
ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗ ଓ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଆ ନାରୀ ଲେଖିକାଙ୍କ ଲେଖାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଏବେର ସମୟରେ ରହିଥିବା ଅନୁଭବ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ପୁସ୍ତକ 'ଆର୍ଲି ଓମେନ ରାଇଟିଂ ଇନ ଓଡ଼ିଶା ୧୮୯୮-୧୯୫: ଏ ଲଷ୍ଟ ଟ୍ରାଡିଶନ' ।
‘ବିସ୍ମୃତ ପରମ୍ପରା, ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନାରୀ ପ୍ରତିଭା' ନାମକ ଏହି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ୨୦୦୬ରେ କଟକ ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲେଖକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଜାତିସଙ୍ଘ ଶିକ୍ଷା, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗଠନ ସହାୟତାରେ ୧୯୪୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ଓ ୟୁନେସ୍କୋ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ କୋରାପୁଟସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କୂଳପତି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ୟୁନେସ୍କୋ ଶିକ୍ଷା କମିଶନର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତା କେ.ଡି. ଚନ୍ଦ୍ରନ୍ ଇରିଞ୍ଜଳକୁଦା ଏବଂ ମାତା ଥଙ୍କମ୍ ପଲକ୍କଡ଼୍ ଠାରେ ଥିବା କୁଝାଲ୍‌ମନ୍ନମ୍ର ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ।
ସେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଥିବା ମିଠିବାଇ କଲେଜ୍ରୁ ନିଜର ବି.ଏ. ପଢ଼ା ଶେଷ କରି ଅର୍ଥନୀତିରେ ଏମ୍.ଏ. କରିଥିଲେ।
୧୯୮୧ ମସିହା ଜୁନ ମାସରେ ତାମିଲ୍‌ନାଡ଼ୁରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।
ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ତାଙ୍କର ଜରୁରୀକାଳୀନ ଆଶୁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇ ଥିଲା ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କୁ ମାଡ୍ରାସ୍ଠାରେ ଥିବା ବିଜୟ ହସ୍‌ପାତାଳ ରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇ ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ଗୋଡ଼ରେ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଅଭାବରୁ କ୍ଷତ ସ୍ଥାନଟି ପଚିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ତେବେ ସେ ଜୟପୁରର କୃତ୍ରିମ ଅଙ୍ଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି କଠିନ ସମୟକୁ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ କରି ପାରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇପାରିଥିଲେ।
ଦୁଇ ବର୍ଷର ବିଶ୍ରାମ ପରେ ତାଙ୍କର ପୁନର୍ବାର ନୃତ୍ୟ କରିବାର ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ବିଶାଳ କରତାଳିଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇ ଥିଲା।
ବିଶ୍ୱର କୋଣ ଅନୁକୋଣରୁ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇ ଥିଲା।
ସେ ଇଉରୋପ, କାନାଡ଼ା ଏବଂ ମଧ୍ୟ-ପୂର୍ବୀୟ ଦେଶ ମାନ‌ଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।
ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସେ ବିଶ୍ୱ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନ ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ନିଜ ଗୋଡ଼ ହରାଇଲା ପରେ ସେ ନିଜର ଚେଷ୍ଟା ଏବଂ ସାହସ ବଳରେ ଖ୍ୟାତି ଏବଂ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରି ପାରିଥିଲେ।
୧୯୮୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ସୁଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଭିନୀତ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୟୂରୀ ତାଙ୍କ ଜୀବନ କାହାଣୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ।
୧୯୮୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ନାଚେ ମୟୂରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଉପରୋକ୍ତ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ଅନୁବାଦ ଥିଲା।
ଏଥିରେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଛାପ ଆଣିବା ପାଇଁ ସୁଧାଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଚରିତ୍ର ମାନ‌ଙ୍କୁ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା।
ମୟୂରୀରେ ନିଜର ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସେ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହ ରେ ପାଇଥିଲେ।
ସୁଧା ଚନ୍ଦ୍ରନ୍ ଜଣେ ନିପୁଣ ଭରତନାଟ୍ୟମ୍ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍ର କଳାକାର।
୧୯୮୧ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ନିଜ ପିତା-ମାତାଙ୍କ ସ‌ହ ଚେନ୍ନାଇରୁ କାର୍ରେ ଫେରୁଥିବା ସମୟରେ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ତିରୁଚିନାପଲ୍ଲୀ ନିକଟରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।
ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନିଜଦ୍ୱାରା ଅଭିନୀତ କ‌ହିଁ କିସି ରୋଜ୍ରେ ରାମୋଲା ସିକନ୍ଦ୍ର ଚରିତ୍ର, ନାଗିନ୍ରେ ୟାମିନୀର ଚରିତ୍ର ଏବଂ ହମ୍ ପାଞ୍ଚ୍ ରେ ଆନନ୍ଦର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀର ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ପରିଚିତ।
ଏଥିରେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଭିନୀତ ଚରିତ୍ରଟି "ଗଭୀର ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି"ର ପ୍ରତୀକ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ତାମିଲ୍ ଧାରାବାହିକ ଥେଣ୍ଡ୍ରାଲ୍ରେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ବଦଳରେ ଭୁବନା ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି।
ନଈରୀ ଗ୍ରାମର ହରେଶ୍ୱର ମଣ୍ଡପକୁ ଦୁଇଥର ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ବିଜେ କରି ଲୀଳା କରିଥିଲେ ।
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟବାର ବ୍ରହ୍ମଲୀଳା ୧୬୨୨ ମସିହାରେ ମିର୍ଜା ଅହମ୍ମଦ ବେଗ ସମୟରେ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ୨୫୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ବାହାରେ ଲୀଳା କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଲୀଳାରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ବାହାରେ ନଈରୀଠାରେ ଗୋଟିଏ ଥର ରଥଯାତ୍ରା ହୋଇଥିଲା ।
ନଈରୀ ଗ୍ରାମର ପୂର୍ବ ପଟେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ କାଟି ସଫାକରି ଏକ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ସେତେବେଳେ ଖୋଳାଯାଇଥିବା ଗୁଣ୍ଡିଚା କୂଅ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ି ରହିଛି ।
ମହାପ୍ରଭୁ ନଈରୀ ଗ୍ରାମର ଶ୍ରୀହରି ହରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରୁ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଫେରି ଆସିବା ପରେ କେବଳ ମହାପ୍ରଭୁ ବସିଥିବା ଚକାଗୁଡ଼ିକ ସେଠାରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ପ୍ରକାଶ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଗଞ୍ଜାମର ଚିକିଟି, ବାଣପୁରର ବଡ଼ହନ୍ତୁଆଡ଼ ଓ ଚିଲିକାର ଗୁରୁବାଈ ଗଡ଼ଠାରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଚକା ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହ ରହିଛନ୍ତି ।
ମହାପ୍ରଭୁ ସେହି ଗ୍ରାମକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ହେଉନଥିଲା ଓ ମହାପ୍ରଭୁ ସେଠାରୁ ଆସିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ହେଉନାହିଁ ।
ସେତିକିବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀର ଦୋବନ୍ଧା ପେଣ୍ଠରୁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ପରମାନନ୍ଦ କୁଅଁର ମହାପାତ୍ର ଓ ସାନ ପରୀକ୍ଷା ବିଷ୍ଣୁ ପଶ୍ଚିମ କବାଟ ଚିଲିକା ବାଟଦେଇ ନଈରୀ ଗ୍ରାମର ମଣ୍ଡପରେ ଗୋପନରେ ବିଜେ କରାଇଥିଲେ ।
ମହାପ୍ରଭୁ ସେଠାରେ ନାହାନ୍ତି ସତ ମାତ୍ର ଚକା ସମ୍ମୁଖରେ ଯୋଡ଼ ହସ୍ତରେ ଗରୁଡ଼ ଏବେବି ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି ପୋଖରୀ ପାଣି ମଧୁର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଜଳରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ସେବାପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା ।
ସେତେବେଳେ ପ୍ରଥମେ ମହାପ୍ରଭୁ ଏହି ଗ୍ରାମଠାରୁ ୧ କିମି ଦୂରରେ ଚିଲିକା ମଝିରେ ଥିବା କାଙ୍କଣ ଶିଖରୀ ବା କାଙ୍କଣ କୁଦରେ ରହି ପୂଜା ପାଉଥିଲେ ।
ସେବକମାନେ ନାଆରେ ଏହି ଯମୁନା ନିର୍ଝରରୁ ମଧୁର ଜଳ ନେଇ କାଙ୍କଣ କୁଦରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରୁଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରି ଆସିବା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଏହି କାଙ୍କଣ ତୋଳି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ରୋଷଘରକୁ ପଠାଉଥିଲେ ।
ନଈରୀ ଗାଁ ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିଲିକା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଗାଆଁ ।
ବାଣପୁର ତହସିଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଙ୍ଗାଧରପୁର ଷ୍ଟେସନରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ୨ କିମି ଗଲେ ନଈରୀ ଗ୍ରାମ ପଡ଼େ ।
ସପ୍ତଦଶ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଯବନମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ କାଳରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ଏହିଠିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସେ ୧୧୧୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀର ଉତ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉତ୍କଳ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ।
ଉତ୍କଳ ଅଧିକାର ପରେ ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇ ଗଙ୍ଗାକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ମନ୍ଦାର ଦୁର୍ଗ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ।
ସେ ଦକ୍ଷିଣରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରି ବିରାଟ ଗଙ୍ଗସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ପୁରୀ, ଯାଜପୁର, ଆନ୍ଧ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୁଖଲିଙ୍ଗମ୍ , ଶ୍ରୀକର୍ମ, ସିଂହାଚଳ ବା ସୀମାଚଳଓ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ତୀରବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ରାକ୍ଷାରାମଠାରେ ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱକାଳର ଶତ ଶତ ଶିଳାଲେଖ ଅଦ୍ୟାବଧି ବିଦ୍ୟାମାନ ।
ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଭୂଖଣ୍ଡ ଅଧିକାର କରିବାପରେ ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ କଳିଙ୍ଗ ନଗର ପରିବର୍ତ୍ତରେ ଉତ୍କଳର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ କଟକରେ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ତେଣୁ ଗଙ୍ଗା ତୀରବର୍ତ୍ତୀ ପୁରାଣପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାରାଣାସୀର ସମକକ୍ଷ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ନିଜ ରାଜଧାନୀର ନାମ ଦେଇଥିଲେ ଅଭିନବ ବାରାଣସୀ କଟକ ।
ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱକାଳରୁ ୧୯୪୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ଆଠଶହ ବର୍ଷକାଳ କଟକ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଗଙ୍ଗବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରୁ ବଂଶଧାରା ଓ ନାଗାବଳୀ ନଦୀ ଦୁଇଟି ପ୍ରବାହିତ କଳିଙ୍ଗରାଜ୍ୟରେ ରାଜତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
କଳିଙ୍ଗ ନଗର ବା ବଂଶଧାରା ନଦୀ ତୀରବର୍ତ୍ତୀ ମୂଖଲିଙ୍ଗମ୍ ଠାରେ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା।
ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହି ବଂଶର ରାଜା ରାଜରାଜଦେବ ପ୍ରଥମେ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ।
ଅନନ୍ତବର୍ମନଙ୍କ ମାତା ରାଜସୁନ୍ଦରୀ ଚୋଳବଂଶୀୟ ଓ ପିତା ଗଙ୍ଗବଂଶୀୟ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ଏପରି ନାମକରଣ ହୋଇଥିଲା ।
ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱକାଳରେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମପ୍ରଚାରକ ରାମାନୁଜାଚାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗମନ କରି ସେଠାରେ ନିଜ ମତ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ମଠ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବ ଶ୍ରୀରାମାନୁଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ ସେ ପୁରୀରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଏକ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ମନ୍ଦିର ଫଳରେ ପୁରୀ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୈଷ୍ଣବକ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଲା ।
ସେ ଧଉଳି ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧର୍ମର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ କେତେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାସନ ଓ ବହୁ ଶିବ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ଧଉଳିର ଅଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ କୈଶଲ୍ୟା ଗଙ୍ଗା ନାମକ ବିରାଟ ଜଳାଶୟ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରଧାନ କୀର୍ତ୍ତି ।
ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟବିସ୍ତାର, ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ, କଟକରେ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରଭୃତି କୀର୍ତ୍ତିକଳାପ ପାଇଁ ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବ ଉତ୍କଳର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ସମ୍ରାଟ ରୂପେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ ଭାବେ ବିଶେଶ୍ୱରୟାଙ୍କୁ ସେହି ବର୍ଷ ୧୮୮୪ ମସିହାରେ ବମ୍ବେ ପ୍ରଦେଶର ପୂର୍ତ୍ତ ବିଭାଗରେ ସହକାରୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲା ।
ଭାରତରେ ବମ୍ବେ ଭଳି ଏକ ଜନବହୁଳ ନଗରର ରାସ୍ତଘାଟ, ପାନୀୟ ଜଳ, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିର ସହ ଖୁବ୍ ସଫଳତା ପୂର୍ବକ ନିର୍ବାହ କରି, କେବଳ ବମ୍ବେ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଦେଶର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିପାରିଥିଲେ ଇଂ ବିଶେଶ୍ୱରାୟା ।
ସାରା ଭାରତ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସହ ଖୁବ୍ ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ସିନ୍ଧୁ ପ୍ରଦେଶର ସୁକୁର୍ ଓ ଗୁଜରାଟର ସୁରଟ୍ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ପୁନା ଜଳସେଚନ ବିଭାଗରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଜଳସେଚନ ପଦ୍ଧତିର ପ୍ରଚଳନ, ପୁନା ସହରକୁ ଜଳଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଖଡ଼କ୍ ଭାସ୍ଲା ହ୍ରଦ ଯୋଜନା ଏବଂ ଜଳଯୋଗାଣ ପଦ୍ଧତିର ସୁନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ପଦ୍ଧତିର ସ୍ଲୁଇସ୍ ଗେଟ୍ର ପରିକଳ୍ପନା ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରି ପରାଧୀନ ଭାରତରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
ଉକ୍ତ ସ୍ଲୁଇସ୍ ଗେଟ୍ ଇଂ ବିଶେଶ୍ୱରାୟାଙ୍କ ନାମରେ ବିଶେଶ୍ୱରାୟ ଗେଟ୍ ନାମରେ ସୁପରିଚିତ ।
ଏତଦ୍ ଭିନ୍ନ ଗୋଆଲିୟର ଡିକ୍ରୀ ବନ୍ଧ, ମହୀଶୂରର କ୍ରିଷ୍ଣରାଜ ସାଗର ବନ୍ଧ ଓ କୋହ୍ଲାପୁରର ପାନୀୟ ଜଳଯୋଗାଣ ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କୃତୀ ଓ କିର୍ତ୍ତୀ ।
ହାଇଦ୍ରାବାଦ ନିଜାମଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସହରକୁ ବନ୍ୟା ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ସହିତ ଉକ୍ତ ସହରକୁ ଜଳଯୋଗାଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସେ କରିଥିଲେ ।
କେବଳ ଭାରତ ଭିତରେ ନୁହେଁ, ଭାରତ ବାହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ବିଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ଦକ୍ଷିଣ ୟେମେନର ଏଡେନ ବନ୍ଦର ପାଇଁ ଜଳଯୋଗାଣ ଓ ସହର ଭିତରୁ ଜଳନିଷ୍କାସନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ ।
ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ, ନିଜ ରାଜ୍ୟ ମହୀଶୂରର ଜଳସେଚନ, ବିଦ୍ୟୁତକରଣ ଓ ଭଦ୍ରାବତୀଠାରେ ଏକ ଲୌହ କାରଖାନା ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ମହୀଶୂରରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଯାନ୍ତ୍ରିକ, କଳା ଓ ବିଜ୍ଞାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।
୭୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶା ଆସି ବନ୍ୟା ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଓଡ଼ିଶାର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଲାଘବ ନିମିତ୍ତ ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାର ଉପର ମୁଣ୍ଡରୁ ତଳମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗମ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କୁ ହାତୀରେ ଯାଇ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାକୁ ବନ୍ୟା ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାନଦୀରେ ହୀରାକୁଦ ସମେତ ତିନୋଟି ସ୍ଥାନରେ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ସେତେବେଳେ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ମୋକ୍ଷଗୁଣ୍ଡମ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୟା ଏକାଧାରାରେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ସ୍ଥପତି, ଦକ୍ଷ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ, ସୁଦକ୍ଷ ପ୍ରଶାସକ ଓ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଦେଶହିତୈଶୀ ଥିଲେ ।
ସେ ୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୬୦ରେ , ପୂର୍ବତନ ମହୀଶୂର ରାଜ୍ୟ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ପ୍ରଦେଶର କୋଲାବା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ନିପଟ ମଫସଲ ଗାଁ ମୁଦ୍ଦେନହାଲ୍ଲୀର
ପିତା ସଂସ୍କୃତ ପଣ୍ଡିତ ଶ୍ରୀ ନିବାସୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଓ ମାତା ଭେଙ୍କଟାଚାମ୍ ଥିଲେ ସାଧାରଣ ଗୃହିଣୀ ।
୧୮୮୪ ମସିହାରେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସିଭିଲ ଇଂଜିନିୟରିଂରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନମ୍ବର ରଖି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନିଜର ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିଭାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ ।
ବିଟ୍ରିଶ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନଜନକ ସାର୍ ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କରିଥିବା ବେଳେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଭାରତ ରତ୍ନ ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଜନ୍ମଦିବସ ୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରକୁ ବେସରକାରୀ ଭାବେ ଇଂଜିନିୟର ଦିବସ ଭାବେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପାଳନ କରାଯାଉଅଛି ।
୧୮୬୯ ମସିହାରେ ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଉପନ୍ୟାସିକଙ୍କ କାହାଣୀରେ ହିଁ ପ୍ରଥମେ ମନୁଷ୍ୟବାସୀ ଏକ ମହାକାଶ ଉପଗ୍ରହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।
ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମଙ୍ଗଳକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ପାଇଁ ମହାକାଶରେ ଚକ୍ର-ସଦୃଶ ଏକ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହର ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ କହିବାକୁ ଯାଇ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ରୋମାନର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରଥମେ " " ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ।
୧୯୫୨ ମସିହାରେ ୱେର୍ନର ଭନ ବ୍ରୁଆନ କୋଲିୟର୍ସ ପତ୍ରିକାରେ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ବିଷୟରେ ନିଜର ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
ମହାକାଶକୁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରେରଣର ଦଶନ୍ଧି ପରେ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘ ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସେଲୟୁତ-୧।
ଏହାର ବର୍ଷେ ପରେ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏହାର ପ୍ରଥମ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍କାଇଲାବ୍ର ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା ଓ ପରେ ୩ଜଣ ମହାକାଶବାସୀଙ୍କୁ ପଠାଇଥିଲା।
ରୁଷିଆ ନିଜର ମହାକାଶ ଗବେଷଣାକୁ ତ୍ୱରାନିତ କାରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ମିର୍ ନାମକ ବୃହତ୍ତର ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଥମ ଉପକରଣାଂଶର ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା।
୧୯୯୮ ମସିହାର ଶେଷ ବେଳକୁ ପ୍ରଥମେ ରୁଷିଆ ଓ ପରେ ଆମେରିକାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ଉପକରଣାଂଶ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣାଂଶଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇ ମହାକାଶରେ ସେଗୁଡିକୁ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା।
୨୦୦୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨ରେ ଏହି ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ୩ଜଣ ମହାକାଶବାସୀଙ୍କୁ ପଠାଗଲା ଏବଂ ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ଏଯାବତ ଅହରହ ଭାବେ ମହାକାଶବାସୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଆସିଛି।
୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୧: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୋଡ଼ାଗଲା ଆମେରିକୀୟ ଗବେଷଣାଗାର ଉପକରଣାଂଶ ଡେଷ୍ଟିନୀ।
୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୮: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୋଡିହେଲା ୟୁରୋପୀୟ ଗବେଷଣାଗାର ଉପକରଣାଂଶ କଲୋମ୍ବସ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ନିକଟତମ କକ୍ଷପଥରେ ଥିବା ବାସଯୋଗ୍ୟ ଏକ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ ବା ମହାକାଶ ଯାନ।
ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟକୃତ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବୃହତ୍ତମ ଅଟେ।
ପୃଥିବୀର ନିକଟତମ କକ୍ଷପଥରେ ଥିବାରୁ ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ।
ଏହି ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା,ରୁଷିଆ,ଜାପାନ,ୟୁରୋପ ଓ କାନାଡାର ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କର ଏକ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମ।
୨୦୦୩ରେ ଅର୍ଜୀକୁ ମାନି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଏବଂ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମକୁ ସରକାରୀ କରଣରୁ ଘରୋଇ କରଣ କରିବାକୁ ସାଂସଦରେ ବିନା ବିଲ ଆଗତ କରି।
ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାଚାର ଏବଂପ୍ରଶାନ୍ତ ଭୂଷଣ କହିଥିଲେ,କେବଳ ରାସ୍ତା କମ୍ପାନୀ ଯଦି ପୁଞ୍ଜି ହ୍ରାସ କରିବା/ବିକ୍ରି କରିବ,କମ୍ପାନୀକୁ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ଖାରଜ/ରଦ୍ଧ କରାଯିବ ଯାହା ୧୯୭୦ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟକରଣ ହୋଇଥିଲା।
ଫଳାଫଳ ହେଲା କି ,ସରକାର ମୁଖ୍ୟ ଯିଏ କି ଦୁଇଟି ଯାକକୁ ବାଧ୍ୟ କରି ଘରୋଇ କରଣ କରି ପାରିବେ।
ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ କର୍ପୋରେଟ ଲିମିଟେଡ ଇଣ୍ଡିଆ ନିଜସ୍ୱଅଏଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ କମ୍ପାନୀର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଳୟ ମୁମ୍ବାଇ,ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ତା ସହ ।
୨୫% ମାର୍କେଟ ସେୟାର ଭାରତର ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ମଜଭୁତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସରାଂଚନା ମାର୍କେଟ ରେ।
ଭାରତ ସରକାର୫୧.୧୧% ସେୟାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସବୁ ବିତରଣ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ପବ୍ଲିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୁଞ୍ଜିଲଗାଣକାରୀ।
ଡିଜେଲ : . ପ୍ରଦାର୍ଥ ମାର୍କେଟରେ ପମ୍ପଦ୍ୱାରା ଦେଶ ସାରା ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହଉଚି ।
ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ନିତିଦିନ ବ୍ୟବହାର କରୁନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପରିବହନ ସଂସ୍ଥା, ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ଇତ୍ୟାଦି।
ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବିଶୋଧନଗାର କାଯ୍ୟ କରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଓ ବହୁତ ପରିମାଣର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଅଏଲ ଏବଂ ବିଶେଷ ମାନର, ଗୋଟେ ମୁମ୍ବାଇ ତାର କ୍ଷମତା୬.୫ ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ।
ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ବିଶାଖାପାଟଣା ତାର କ୍ଷମତା୮.୩ମିଲିୟନ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ପ୍ରତି ବର୍ଷ
ପ୍ରଦାର୍ଥ ମାର୍କେଟରେ ପମ୍ପଦ୍ୱାରା ଦେଶ ସାରା ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହଉଚି।
ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କମ୍ପାନୀତଳେ ହଉଚି, ଯାହାକୁ -ରାଜସ୍ଥାନ ରେଫିଇନାରୀ ଲିମିଟେଡ଼ କୁହାଯାଏ।
ଏଲପିଜି : ଏଚପି ଗ୍ୟାସ, ର ଏଲପିଜି ମାର୍କ ପ୍ରମୁଖ ସାରା ଭାରତରେ ଘରୋଇ ଓ ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଉତ୍ପାଦନ ୩୦୦+ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାରର ତୈଳ ଓ ବିଶେଷ ମାନର ଗ୍ରୀଜ୍।
ମାର୍କ ଇଲିଅଟ ଜୁକରବର୍ଜ ଜଣେ ଜନ ହିତକାରୀ, ଇଣ୍ଟରନେଟ ଉଦ୍ୟୋଗୀ , ଆମେରିକାର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମର୍ ଓ ସାମାଜିକ ଯୋଗାଯୋଗ ସାଇଟ ଫେସବୁକର ଆବିଷ୍କାରକ ।
ହାଭାର୍ଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତଳ-ସ୍ନାତକ ଶ୍ରେଣୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷର ଛାତ୍ର ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ଅକଟୋବର ୨୮, ୨୦୦୩ରେ ଫେସମାସ ର କୋଡ଼ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଏଭଳି ଫେସବୁକଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହେଇ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ହାର୍ଭାର୍ଡସ୍ଥିତ ନିଜ ଶୟନ କକ୍ଷରୁ ଫେସବୁକ ସାଇଟ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ।
ଫେସବୁକର ସଫଳତା ଯୋଗୁଁ ଜୁକରବର୍ଗ ୨୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରଥମ ବିଲିୟନାରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କ କିଛି ସହକର୍ମୀଙ୍କ ସହ ଆଇନଗତ ବିବାଦରେ ଫସି ରହିଥିବାରୁ କମ୍ପାନୀର କିଛି ଅଂଶ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୧୦ ସୁଧା ସମୟ ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ପୃଥିବୀର ଏକ ଶତ ଧନୀଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଲିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ସେହି ବର୍ଷର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ହାଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ ପୁର୍ବରୁ ହିଁ ମାର୍କ ପ୍ରତିଭାବାନ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମର୍ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ହାଭାର୍ଡରେ ଦ୍ୱୀତୀୟ ବର୍ଷରେ ସେ କୋର୍ସମ୍ୟାଚ୍ ନାମରେ ଏକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଓ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପଢିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ।
ତାର କିଛିଦିନ ପରେ ସେ ଆଉଏକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହାର ନାମ ରଖା ଯାଇଥିଲା ଫେସମ୍ୟାଚ୍ ।
ଫେସମ୍ୟାଚ୍ଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରମାନେ କିଛି ଫଟୋ ମଧ୍ୟରୁ ଭଲ ଦେଖାଯାଉ ଥିବା ଫଟୋଟିକୁ ବାଛୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ସହପାଠୀ ଆରୀ ହସିୀତ୍ଙ୍କ ଅନୁସାରେ ସେ କୌତୁହଳ ପାଇଁ ସାଇଟ୍ଟି କରିଥିଲେ ।
ହସୀତ୍ କୁହନ୍ତି ଯେ ଏକ ବହିରେ ତାଙ୍କ କଲେଜର ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଓ ଫଟୋ ରଖାଯାଇଛି ଯାହାକୁ ଫେସବୁକ କୁହାଯାଉଛି ।
ପ୍ରଥମେ ସେ ଏକ ୱେବ୍ ସାଇଟ୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ ସେଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଦୁଇଟି ଫଟୋ ଦିଆଯାଉଥଲା, ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଗୋଟିଏ ଫଟୋ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ।
ଏକ ସପ୍ତାହ ଚାଲିବା ପରେ ଏହାର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଏତେ ବଢିଯାଇଥିଲା ଯେ ହାଭାର୍ଡର ଏକ ନେଟୱର୍କ ସିଷ୍ଟମ ଅଭିଭୂତ ହୋଇପଡିଥିଲା ଯଦ୍ୱାରା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସହ ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ତେଣୁ ସୋମବାର ଦିନ ସକାଳେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ।
କିଛି ଛାତ୍ର ବିନା ଅନୁମତିରେ ତାଙ୍କ ଫଟୋ ବ୍ୟାବହାର କରାଯାଉଛି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ବାଢିଥିଲେ ।
ତାହାର ୬ ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କ ବରିଷ୍ଠ ଶ୍ରଣୀର ୩ ଛାତ୍ର , , ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗାଯୋଗ ଯନ୍ତ୍ର . ତିଆରିରେ ସହଯୋଗ କରିବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ତାଙ୍କ ଉପାୟକୁ ଚୋରି କରି ଦଫେସବୁକ୍ ତିଆରି କରାଯାଇଛି।
ଏହି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ପରେ ମାର୍କ ଫେସବୁକର ୧.୨ମିଲିୟନ ଅଂଶ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଦଫେସବୁକକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ସେ ହାଭାର୍ଡ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ ।
ଜୁକରବର୍ଗ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସଫ୍ଟୱେର୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଡାଭିଡ୍ ଜୁକରବର୍ଗଙ୍କୁ ଅସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁବେଳେ ଆଗୁଆ ରହିବା ପାଇଁ କହୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୋଗ୍ରମ୍ ଲେଖିବା ପ୍ରାଧାନତଃ ଯୋଗାଯୋଗ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଗେମ୍ ତିଆରି କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳୁଥିଲା ।
ସେ ଜ୍ୟୁକ୍ ନେଟ ନାମରେ ଏକ ସଫ୍ଟୱେର୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ ଯାହା ଘର ଓ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ କମ୍ପ୍ୟୁଟରକୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିଲା।
ଲେଖକ ଙ୍କ ଅନୁସାରେ "ମାର୍କ ତିଆରି କରିଥିବା ଗେମ୍ ଗୁଦିକୁ ପିଲାମାନେ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ଖେଳନ୍ତି" ମାର୍କ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର କିଛି ସାଥି ଚିତ୍ରକର ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ରଣକୁ ନେଇ ସେ ଗେମ୍ ତିଆରି କରନ୍ତି ।
ସେ ଓ ତାଙ୍କ ୩ ଭଉଣୀ ମନ୍ଥାନା ସହର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ୨୧ ମାଇଲ୍ ଦୁରରେ ଥିବା ଡବ୍ସ୍ ଫେରିରେ ବାସ କରୁଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମେ ଈହୁଦୀ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୩ ବୟସରେ କୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମେ ଓ ପରେ କନିଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ନିୟୁ ହାମ୍ପସାୟର୍ର କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବିଜ୍ଞାନ,ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ,ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ଗଣିତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ।
କଲେଜ ସମୟରୁ ସେ ଫ୍ରେଞ୍ଚ୍,ଈହୁଦୀ ପୁରାତନ ରୋମାନ୍ ଓ ପୁରାତନ ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାରେ ଲେଖାପଢା କାରିପାରୁଥିଲେ ।
ହାଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନରତ ବେଳେ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କବିତା ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ ।