polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ବିଗ୍ରହ, ତାପସଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଉମା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସେଠାରୁ ମିଳିଛି ଓ ତାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ରଖାଯାଇଛି ।
କାୟାବରୋହଣ, ଅନ୍ୟ ନାମ କାର୍ବଣ, ବଡୋଦରା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗ୍ରାମର ନାମ ଯାହା ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ପଶୁପତି ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରବକ୍ତା ଥିବା ଲକୁଳିଶଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ଅଟେ ଯିଏ ଶୈବ ଧର୍ମର ପୁନରୁଦ୍ଧାରକ ଥିଲେ ।
ଗ୍ରାମ ଚାରି ପାଖରେ ଥିବା ସ୍ଥାନର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ମହତ୍ତ୍ୱ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଖୋଲିବାଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ପୁରାତନ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ମିଳିଛି ।
୧୧ଶ-୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବୈଦେଶିକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ କାର୍ବଣ ଶିବ ମନ୍ଦିର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନେତା କୃପାଳବାନନ୍ଦ ସେହି ଲକୁଳିଶ ମନ୍ଦିର ଓ କରବନ ମନ୍ଦିରକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ପୁନର୍ନିମାଣ କରେଇଥିଲେ ।
ପଶୁପତିଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ପାଶୁପତଙ୍କର, ଯେଉଁ ଏହି ସ୍ଥାନର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି ଯେହେତୁ ଏହା ତାଙ୍କର ଏକ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ।
କାୟାବରୋହଣ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହାକୁ ମହର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତିଆରି କରେଇଥିବା ଦାବି ହୋଇଛି ।
ଶିବଙ୍କ ଲକୁଳିଶ ଅବତାର ସମ୍ଭବି ମୁଦ୍ରାରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ସହିତ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଛି ।
ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାଦୀୟ ସୀମାକୁ ନେଇ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମତଭେଦ ରହିଥିଲା।
ଏଥିପାଇଁ ଚାଇନା ପଦବୀ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ପଦବୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଏହାବ୍ୟତୀତ ଉନ୍ନତ ଚୀନ୍ ସେନା ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ପୋଷ୍ଟ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହେବ।
ତେବେ ଚୀନ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ଭାରତ-ଚୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ହୋଇ ଚୀନ୍ ନାମକା ଚୁରେ ଥିବା ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାରତୀୟ ପୋଷ୍ଟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା।
ଯଦିଓ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଗୋଳାବାରୁଦ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଯୋଗାଯୋଗ ଲାଇନ୍ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି କରିଥିଲେ।
ମଝିରେ ସେମାନେ ବମ୍ ଲା ପାସ୍ରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ପୋଷ୍ଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ଶିଖଙ୍କ ୨୦ ପ୍ଲାଟୁନ୍ ଯବାନ ଥିଲେ।
ଚୀନ୍ ଏହି ପୋଷ୍ଟଉପରେ ତିନୋଟି ଲହରରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ୨୦୦ ଜଣ ଯବାନ ଥିଲେ।
ଯଦିଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦୁଇଟି ଆକ୍ରମଣକୁ ସଫଳତାର ସହ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳକୁ ପ୍ଲାଟୁନ୍ ଏହାର ମୂଳ ଶକ୍ତିର ଅଧାକୁ ଖସି ଯାଇଥିଲା।
ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଗୁଳିଗୋଳା ସରିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକମାନେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ଭଣ୍ଡାର ପାଖରେ ରହିଯାଇଥିଲେ।
ସୁବେଦାର ଯୋଗିନ୍ଦର ସିଂହ ସାହନାନ, ପିଭିସି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସେନା ସୈନିକ ଥିଲେ ଯିଏ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ବୀରତା ପୁରସ୍କାର ପରମବୀର ଚକ୍ର ପାଇଥିଲେ ।
୧୯୩୬ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଶିଖ୍ ରେଜିମେଣ୍ଟର ପ୍ରଥମ ବାଟାଲିୟନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୨ ଚୀନ-ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ସୀମାନ୍ତ ଏଜେନ୍ସିର ବମ୍ ଲା ପାସ‌ରେ ଏକ ପ୍ଲାଟୁନ୍ କମାଣ୍ଡ କରୁଥିଲେ।
ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିଲା, ତଥାପି ସେ ସାହସିକତାର ସହ ଚୀନ୍ ଆକ୍ରମଣ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆହତ ଏବଂ ଧରାପଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ଟକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ସେ ଏକାକୀ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଚୀନ୍ ସୈନିକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ସହ ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ଯୁଦ୍ଧ ନାୟକ ପାଲଟିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତା ଶେର ସିଂହ ସାହାନାନ ଏକ କୃଷି ସାଇନି ଶିଖ ପରିବାରର ଥିଲେ, ଯିଏ ହୋସିଆରପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁନାକ କଲାନ ଗ୍ରାମରୁ ମୋଗା ଜିଲ୍ଲାର ମହଲା କଲାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଯୋଗିନ୍ଦର ସିଂହ କୋଟକାପୁରା ନିକଟରେ ଥିବା କୋଥାଇ ରା ସିଂହ ଗ୍ରାମର ଏକ ସାଇନି ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ବିବି ଗୁରୁଦୟାଲ କୌର ବଙ୍ଗାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ସେ ନାଥୁ ଆଲା ଗାଁର ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇ ଦାରୋଲି ଗ୍ରାମର ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଏହା ତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦେବ ବୋଲି ଭାବି ସେ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ।
୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୨ରେ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ରିଷ୍ଣା ମେନନ୍ ଥାଲା ରିଜର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଚୀନ୍ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ।
ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଲଣ୍ଡନରେ ଥିବା ନେହେରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜଣେ ଶିଖ‌ଙ୍କୁ ନେଇ ସପ୍ତମ ପଦାତିକ ବ୍ରିଗେଡ୍କୁ ନାମକା ଚୁକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସାମରିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଶୁଭ ଏବଂ ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ସ୍ଥଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଭାରତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିବା ସହ ଭାରତର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାକୁ ଦର୍ଶାଇ ଏହାକୁ 'ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଶୀର୍ଷକ' ସହ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା।
୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ୟୋଗ ସିପିଂ କର୍ପୋରେସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପିଭିସି ପ୍ରାପ୍ତକାରୀଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଏହାର ପନ୍ଦରଟି ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରର ନାମକରଣ କରିଥିଲା ।
ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏମଟି ସୁବେଦାର ଯୋଗିନ୍ଦର ସିଂ, ପିଭିସି ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଏସସିଆଇକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବନ୍ଦ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ୨୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସିଂହଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ମୋଗାରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନିକଟରେ ଏକ ସ୍ମାରକୀ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଆଇବି ରିଜ‌ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ସ୍ମାରକୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।
ଏହାପରେ ଶିଖ୍ ସୈନିକମାନେ ଚୀନ୍ ଆଡ଼କୁ ଓହ୍ଲାଇ ଥିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ ୱାହେଗୁରୁ ଜୀ କା ଖାଲସା, ୱାହେଗୁରୁ ଜି କି ଫତେହ।
ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ଚାଇନିଜ୍ ଲାଇନ୍ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ବିପୁଳ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗୁଁ ଚୀନ୍ ସିଂହ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବାକି ସୈନିକଙ୍କ ଶେଷ ଚାର୍ଜକୁ ସାମ୍ନା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା।
ସିଂହଙ୍କୁ ଚୀନ୍ ଦଖଲ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଏକାକୀ ୫୬ ଜଣ ଚୀନ୍ ସୈନିକଙ୍କୁ ନିଜ ବୟାନରେ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ଚାଇନା ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।
ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ, ସିଂହ ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୬ରେ ଶିଖ ରେଜିମେଣ୍ଟ ର ପ୍ରଥମ ବାଟାଲିୟନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ସେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଆର୍ମି ଏଜୁକେସନ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ୟୁନିଟ୍ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଯଦିଓ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିଲା, ତଥାପି ସିଂହ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମନୋବଳ ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ।
ପରେ ଏହି କଳସକୁ ମିରଟସ୍ଥିତ ଶିଖ୍ ରେଜିମେଣ୍ଟାଲ ସେଣ୍ଟରକୁ ଅଣାଯାଇ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।
ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ସାତୋଟି ପିଲା; ଅର୍ଥାତ ତିନି ଭାଇ ଏବଂ ଚାରି ଭଉଣୀ ରହିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ସାନ ଥିଲେ ।
ଯୁବକ ଅବସ୍ଥାରେ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ସବୁବେଳେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ କାରଣ ସେ ସୀମିତ ପରିବେଶକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ ।
ଥରେ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଝଗଡା କରିବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକ ତାଙ୍କୁ ଗାଳି ଦେବାପରେ ସେ ସ୍କୁଲରୁ ପଳାଇ ଆସିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଆଉ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଗଲେ ନାହିଁ ।
ଏହା ପରେ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଚାଷ ଜମିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇନଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଥର ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ସେ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ, ୬ଜଣ ରାଜପୁତାନା ରାଇଫଲର ପିରୁ ସିଂହଙ୍କୁ ତିଥୱାଲ, ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରରେ ଶତ୍ରୁଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ପାହାଡ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ସେମାନେ ଏମ.ଏମ.ଜିରୁ ପ୍ରବଳ ଗୁଳି ଚଳାଇ ବିସ୍ଫୋରକ ଗୋଳା ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ ।
ପିରୁ ସିଂହ ତାଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦୁଇଟି ବଙ୍କରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆଉ ଏକ ବିସ୍ଫୋରକ ହାତ-ଗୋଳା ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ରକ୍ତ ଜୁଡୁବୁଡୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ପୂର୍ବରୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ନାୟକ ପଦକୁ ପଦୋନ୍ନତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଜେଲମସ୍ଥିତ ପଞ୍ଜାବ ରେଜିମେଣ୍ଟାଲ ସେଣ୍ଟରରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ପୋଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଶ୍ରୀ ସିଂହ ଜଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ ଥିଲେ, ସେ ଇଣ୍ଟର ରେଜିମେଣ୍ଟାଲ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପରେ ଚାଲୁଥିବା ହକି, ବାସ୍କେଟବଲ୍ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଦେଶରେ ଦୌଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତାଙ୍କର ସେନାଦଳକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜପୁତାନା ରାଇଫଲ୍ସର ଷଷ୍ଠ ବାହିନୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।
ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଘୃଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ଶିକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁତର ସହ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେନାରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପାଇଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ କେତେକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ଲାନ୍ସ ନାୟକ ପଦବୀକୁ ଉନ୍ନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଜାବର ୫ତମ ବାହିନୀ ସହିତ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ ।
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହସିକତା ଏବଂ ଅଦମ୍ୟ ସାହସିକତାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିବାରୁ କମ୍ପାନୀ ହାଭିଲଦାର ମେଜର ପିରୁ ସିଂହଙ୍କୁ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ରାୟପୁରରୁ ଡୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ଭାୟା ରାଜନନ୍ଦଗାଁ, ଦୁର୍ଗ ଓ ଭିଲାଇର ଦୂରତା ୧୦୭ କିମି ।
ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୬ରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ୨୫ କିମି ଡାଇଭର୍ସନରେ ଗଲେ ସବୁଜ ପତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ସାମାନ୍ୟ ବୁଲାଣିଆ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ
ଜିଲ୍ଲା ମହକୁମା ରାଜନନ୍ଦଗାଁରୁ ୪୦ କିମି ଦୂରରେ ଡୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ପଡ଼େ ଯେଉଁଠାରୁ ସୁବିଧାରେ ବସ ମିଲିଯାଏ ।
ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରକୁ ରୋପୱେ ହେଉଛି ଏକ ମୂଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ।
ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ରାଣୀ ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଯାହାର ନାମକରଣ ମଦନସେନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ରାଜା ବିରସେନ ଏହାକୁ ଶିବ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଦାନ ଭାବି ତାଙ୍କ ନାମରେ ସେଠାରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ତୋଳେଇଥିଲେ ।
ସେହି ଗୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ମନ୍ଦିରଠାରେ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଦେବୀ ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ ଆବିର୍ଭୂତା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାରୁ ରୋକିଥିଲେ ।
ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଭାରତର ଛତିଶଗଡ଼ ପ୍ରଦେଶର ରାଜନନ୍ଦଗାଁ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଡୋଙ୍ଗରଗଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ମନ୍ଦିରଠାରୁ ୧/୨ କିମି ଦୂରରେ ଏକ ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହାକୁ ଛୋଟି ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ କୁହାଯାଏ ।
ଛତିଶଗଡ଼ର ଲୋକମାନେ କଭର ନବରାତ୍ରୀ, ରାମ ନବମୀ ଓ ଦଶହରା ଉପଲକ୍ଷେ ମନ୍ଦିରଦ୍ୱୟରେ ଜମା ହୋଇ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
ବିଶେଷ କରି ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଲୋକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟରୁ ନୌଟଙ୍କୀ‌ ଅନ୍ୟତମ ।
ବଲିଉଡର ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ , ନୌଟଙ୍କୀ‌ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଗ୍ରାମ ଏବଂ ସହରମାନଙ୍କରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ ମନୋରଞ୍ଜନ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା ।
ନୌଟଙ୍କୀ‌ର ସମୃଦ୍ଧ ସଂଗୀତ ରଚନା ଏବଂ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ, ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ କାହାଣୀ ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକଙ୍କ କଳ୍ପନା ଉପରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।
ନୌଟଙ୍କୀ‌ର ଉତ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତର ଭାରତର ସଂଗୀତ, ଭାଗବତ ଏବଂ ସ୍ୱାଙ୍ଗ୍ ମ୍ୟୁଜିକାଲ୍ ଥିଏଟର ପରମ୍ପରାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ହରିୟାଣା, ଏବଂ ବିହାରରେ ନୌଟଙ୍କୀ‌ ସର୍ବାଧିକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି ।
ରୋମାଣ୍ଟିକ କାହାଣୀ, ପୁରାଣ, କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ହିରୋମାନଙ୍କ ଜୀବନୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଲୋକ ଥିମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେଉଛି ନୌଟଙ୍କୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ।
ପ୍ରଦର୍ଶନ ପ୍ରାୟତଃ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍ଗ ନାଟକ ସହିତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରେକ୍ ଏବଂ ବ୍ୟଙ୍ଗ ରିଲିଫ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
ଶ୍ରୋତାମାନେ ବେଳେବେଳେ ଶୌଚାଳୟକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଘର କିମ୍ବା ନିକଟସ୍ଥ ଦୋକାନରୁ ଖାଦ୍ୟ ନେବା ପାଇଁ ବିରତିର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟମାନେ ନାଉଟାଙ୍କି ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ସହାୟତା, ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଏବଂ ଦକ୍ଷ ଅଭିନେତା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
କେଉଁ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ସଂପାଦିତ ହେବ ଦର୍ଶକ ସଦସ୍ୟମାନେ ବାଛନ୍ତି ଏବଂ ଏକ ଗୀତ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍ଗ ନାଟକର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦାବି କରିବାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରନ୍ତି ।
ନୌଟଙ୍କୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏକ ଗାଁରେ କିମ୍ବା ଆଖପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ଯେକୌଣସି ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ହୋଇପାରେ ଯାହା ଶହ ଶହ କିମ୍ବା ହଜାରରେ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ସ୍ଥାନିତ କରିପାରିବ ।
ଅନ୍ୟ ସମୟରେ, ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଖେଳ ପଡିଆ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସ୍ଥାନ ହୋଇଯାଏ ।
ପଞ୍ଜାବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ନୌଟଙ୍କୀ ଶୈଳୀ ଶୀଘ୍ର ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବ୍ୟାପିଗଲା ।
ସମାଜର ଉଚ୍ଚ ମାନର ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ 'ଶସ୍ତା' ଏବଂ 'ଅଶ୍ଳୀଳ' ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏହି ଲୋକକଳା ସମାଜରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଲାଗିଲା ।
୨୦୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ବୁଦେପେଷ୍ଟଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ବ ଦୌଡ଼କୁଦ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକରି ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ ।
ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ସେ ହଙ୍ଗେରୀର ବୁଦାପେଷ୍ଟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
କେରଳର ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମଠାରେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ପ୍ରିକ୍ସଠାରେ ସେ ୮୦ ମି ଦୂର ଜାଭେଲିନ ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ ।
ଅଷ୍ଟମ-ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ କିଶୋର ଖେଳକୁଦପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଆରମ୍ଭରୁ ବାପା କେଶବ, ପୁଅର ଖେଳ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଓ ପାଠପଢ଼ାରେ ଅବହେଳେକୁ ନେଇ ପୁଅ ଉପରେ ବିରକ୍ତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ସେ ପୁଅକୁ ସମର୍ଥନ ଓ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।
ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍କୁଲ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭଲ ଜାଭେଲିନ ଫିଙ୍ଗି ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଉନ୍ନତ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଶୀର୍ଷସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ।
+୨ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଫିଟନେସକୁ ଲକ୍ଷ କରି ଅଧ୍ୟାପକ ଭବାନୀ ଶଙ୍କର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମରେ ଭଲିବଲ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମରେ ତାଙ୍କ ଫିଟନେସକୁ ଦେଖି, ସେଠାକାର କୋଚ ତାଙ୍କୁ ଦଳଗତ ଖେଳ ଅପେକ୍ଷା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କ୍ରୀଡ଼ା ଖେଳିବା ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥିଲେ ।
ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡ଼ିଅମରେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ ।
ସେ ୨୦୨୩ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୪ ତାରିଖରେ ଚୀନର ହାଙ୍ଗଝୁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ୮୭.୫୪ ମି ଜାଭେଲିନ ଫିଙ୍ଗି ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ, ଭାରତ ପାଇଁ ରୌପ୍ୟପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ଗାନ୍ଧୀ ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୦ରେ ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ସୁଶୀଲା ମଶ୍ରୁୱାଲାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଡର୍ବାନଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏହି ନାତୁଣୀ ଇଲା ଗାନ୍ଧୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାସ୍ଥ ଫିନିକ୍ସ ସେଟେଲମେଣ୍ଟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଗଠନମୂଳକ ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ନାଟାଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଏ ଡିଗ୍ରୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ୟୁନିସା ମାଧ୍ୟମରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ମାନ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ପୂର୍ବତନ ନାଟାଲ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ରୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସ୍ସଲ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ନାତକ ପରେ ସେ ୧୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭେରୁଲମ୍ ଶିଶୁ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ସମିତି ଏବଂ ଡର୍ବାନ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଶିଶୁ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ସମିତି ସହିତ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଶାନ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ପୂର୍ବତନ ରାଜନେତ୍ରୀ ।
ସଂସଦୀୟ କମିଟି ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହି କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗ ଏବଂ ପବ୍ଲିକ୍ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜେସ୍ କମିଟିର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିବା ସହିତ ଆଡ୍ ହକ୍ କମିଟିର ଦାୟୀତ୍ବରେ ରହି ସେ "ସରୋଗେଟ ମାତୂତ୍ୱ" ଭଳି ବିଷୟ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଜଷ୍ଟିସ କମିଟିର ବିକଳ୍ପ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଏବଂ ଆଇନ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଥିମ୍ କମିଟି-୫ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ଆରମ୍ଭରୁ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହିଳା ନାଟାଲ୍ ସଂଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୋଟ ନଅ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଜଣେ ପୁଅ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଫେବୃଆରୀ ୧୧, ୧୯୯୦ରେ ପୋଲ୍ସମୁର ଜେଲରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ ।
ସଂସଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧୀ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ଘରୋଇ ହିଂସା ବିରୋଧରେ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଗାନ୍ଧୀ ବିକାଶ ଟ୍ରଷ୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟାପାର କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାସିକ ଖବରକାଗଜର ତଦାରଖ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ଗାନ୍ଧୀ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଡର୍ବାନ୍ ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର କୁଳପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ରାଜନୀତି ଏବଂ ସମାଜରେ ଇଲା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅବଦାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ -
ଗୀତ୍ କୁଡ଼ିଆ ଏକ ଲୋକଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରା ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର କଳାହାଣ୍ଡି, ନବରଙ୍ଗପୁର, ମାଲକାନଗିରି ଓ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ବିକାଶଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଏହି ରଚନା ଓ ଗାୟନ ଶୈଳୀ ଲୋକମୁଖରୁ ମୁଖକୁ ପ୍ରସାରିତ ଏବଂ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ ।
ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀଙ୍କ ମତରେ ଦଳିତ ସଂସ୍କୃତି ବିଭିନ୍ନ ବାଦନ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାରେ ସମୃଦ୍ଧ ।
ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ ଜଣା ଦଳିତ ସଙ୍ଗୀତ ମେଘ ଓ ଘଡ଼ଘଡ଼ି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ବୋବାଇବା, ନଦୀର କୁଳୁକୁଳୁ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗଛରୁ ବାହାରୁଥିବା ଶବ୍ଦ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାକୃତିକ ଛନ୍ଦ ଓ ତାଳରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଆସିଛି ।
ଏହି ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ସମାଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଜୀବିକାରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ଏବଂ ସେଥି ସକାଶେ ପ୍ରତି ପର୍ବ, ବାହାଘର ଓ ଶେଷକୃତ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତିରୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଛନ୍ଦ ଓ ତାଳ ନେଇଇ ଗୀତ ବନ୍ଧାଯାଇଥାଏ ଓ ବୋଲାଯାଏ ।
ବାହାଘରରେ ସାଧାରଣଃ ଜଣେ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ଓ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଏନ୍ ଉଭୟ ବର ଓ କନ୍ୟା ପକ୍ଷରୁ ସର୍ବସମ୍ମୁଖରେ ଗୀତ ବାନ୍ଧିଥାନ୍ତି ଏବଂ ବୋଲିଥାନ୍ତି ।
ବୟସ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଭେଦରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତେ ସେ ଗୀତ ଶୁଣି ମିଶି ଗାଇଥାନ୍ତି ଓ ନାଚିଥାନ୍ତି ।
ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ସମୟରେ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ଓ ଗୀତ୍ କୁଡ଼ିଏନ୍‌ମାନେ ଚଇତ୍ ପରବ୍, ପାଲିଆ ଗୀତ୍, ଦଦର ଗୀତ୍ ଓ ବଜସଲିଆ ଆଦି ଗୀତ ବୋଲିଥାନ୍ତି ।
ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ଓ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଏନ୍‌ମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଥାନୀୟ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା-ଧାଙ୍ଗଡ଼ୀ ନୃତ୍ୟଗୀତ ପରିବେଷଣ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱତଃସ୍ପୃତ ଗୀତ ବାନ୍ଧିବା ଓ ବୋଲିବା ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ।
ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ବା ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଏନ୍‌ମାନେ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ପହରିଆ/କମର ଜାତିର ।
ଗୀତ୍ କୁଡ଼ିଆ ଉଭୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟନ ଶୈଳୀ ଓ ଗାୟକଙ୍କୁ ବୁଝାଇଥାଏ, ଓ ଏହି ଗୀତ ସାଧାରଣତଃ ଓଡ଼ିଶାର କଳାହାଣ୍ଡି, ନବରଙ୍ଗପୁର, ମାଲକାନଗିରି ଓ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ଏଥିରେ ବୋଲାଯାଉଥିବା ଗୀତ ସାଧାରଣତଃ ଆଶୁ ଗୀତ ଓ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଦଳିତ ସଂସ୍କୃତିର ଅଂଶ ।
ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ବା ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଏନ୍‌ମାନେ ଆଶୁ କବି ଓ ଗାୟକ, ଏବଂ ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ବାହାଘର ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଶିଆ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଓ ବୋଲିରେ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଗୀତ ବାନ୍ଧି ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ବାହାଘରରେ ବରଯାତ୍ରୀ ପଟରୁ ଜଣେ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ଓ କନ୍ୟା ଘର ପଟରୁ ଜଣେ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ବା ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆନି ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ଗୀତ ବାନ୍ଧି ବୋଲିଥାନ୍ତି ଓ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତେ ସେହି ଗୀତର ତାଳେତାଳେ ନାଚିଥାନ୍ତି ।
ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ପହରିଆ/କମାର ଜାତି ସହ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏବଂ ଉତ୍ତର ପିଢ଼ିଠାରୁ ଯୁବ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ବା ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଏନ୍‌ମାନେ ଗୀତ୍ କୁଡ଼ିଆ ଗୀତବନ୍ଧା ଓ ବୋଲା ଶିଖିଥାନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକଗୀତ ପରିବେଷଣ ଭଳି ଏହି ପରିବେଷଣ ବେଳେ କୌଣସି ବିଶେଷ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧାଯାଇନଥାଏ ।
ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଆ ଓ ଗୀତ୍-କୁଡ଼ିଏନ୍‌ମାନେ ଅଣ-ପେସାଦାର ଓ ଜୀବନ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୃତ୍ତି କରିଥାନ୍ତି ।
ସେମାନେ ଲୋକଗପ ଓ ଗୀତ, ସ୍ଥାନୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଓ ପୁରୁଣା କାବ୍ୟ ଆଦି ଜାଣିଥାନ୍ତି ଓ ସେସବୁକୁ ଆଧାର କରି ଗୀତ ବାନ୍ଧିଥାନ୍ତି ।
ଏଥି ସହିତ ସେମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ବାବଦରେ ମଧ୍ୟ ଅବଗତ ଥାଆନ୍ତି ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କଳାହାଣ୍ଡିର ପରଜା ସମୁଦାୟ ନିକଟରେ ରହୁଥିବା ବାରିକ ପରିବାର ବା ଭୂମିଜ ସମୁଦାୟ ନିକଟରେ ବସବାସ କରୁଥିବା କୁମ୍ଭାର ପରିବାର ଉକ୍ତ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବାବଦରେ ଜାଣିଥାନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଗୀତରେ ତାହା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ସେ ସହରର ଗୋଖଲେ ମେମୋରିଆଲ ସ୍କୁଲରେ ନିଜର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ସେ ରାଜ ପରିବାରର ଗୌରୀପୁର ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢିବା ପାଇଁ ଆସାମକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ସେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ କଲିକତା ଏବଂ ଗୌରୀପୁର "ଗଦାଧର" ନଦୀର ମନୋରମ ପରିବେଶରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରବୀନ୍ଦ୍ରସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜ ପିତା ପ୍ରକୃତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବରୁଆ ଙ୍କ ଉତ୍ସାହଜନକ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟତୀତ ସଙ୍ଗୀତରେ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ତାଲିମ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷାଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ।
୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଡକ୍ଟର ଭୁପେନ ହଜାରିକା ଗୌରୀପୁର ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ଏକ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ବରୁଆଙ୍କ ଜୀବନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା ।
ଡକ୍ଟର ହାଜାରିକା ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସ୍ୱର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଗୋଲପାରିୟା ଲୋକେଗୀତକୁ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେଇଯିବ ।
ମହୋତ୍ସବ ଗୀତ ବ୍ୟତୀତ, ବରୁଆ ପାଣ୍ଡେ ଷ୍ଟେଜ ସୋ’ରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ "ଆମେ ସମାନ ବୋଟରେ ଭାଇ" ଗାଇଥିଲେ ।
ସେ ଗୌରୀପୁର ପି.ବି କଲେଜର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ଗଙ୍ଗା ଶଙ୍କର ପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ସେ ନିଜ ପରିବାରରେ ହାତୀ ବନ୍ଦୀ କରିବାର ପୁରୁଣା ପାରିବାରିକ ପରମ୍ପରାରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଗୋଲପାରିୟା ଲୋକଗୀତକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ରଗାମୀ ଉଦ୍ୟମ ପାଇଁ ପ୍ରତୀମା ବରୁଆ ପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଏବଂ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତଥା ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ପ୍ରବୀଣ ହଜାରିକା, ହସ୍ତିର କନ୍ୟା ୧୯୯୭ ମସିହସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀବନୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମହୋତ୍ସବରେ ତରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ବବି ଶର୍ମା ବରୁଆ ୨୦୧୫ ମସିହାର ଶେଷରେ ବରୁଆ ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ "ସୋନାର ବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷୀ" ନାମକ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସୁଟିଂ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନଦ୍ୱାରା ମିଳିତ ଭାବରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ପ୍ରତିମା ବରୁଆ ପାଣ୍ଡେ ପଶ୍ଚିମ ଆସାମର ଧୁବ୍ରି ଜିଲ୍ଲାର ଗୌରୀପୁର ରାଜ ପରିବାରର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ ଥିଲେ ।
ସେ ହସ୍ତିର କନ୍ୟା ଏବଂ ମୁର ମହୁତ ବନ୍ଧୁର, ପ୍ରକୃତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବରୁଆ ଙ୍କ ଝିଅ ଏବଂ ଦେବଦାସ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା ପ୍ରମଥେଶ ବରୁଆଙ୍କ ଭାଣେଜୀ ଥିଲେ ।
କୋହିମାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା କୋହିମା ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ କିସାମା ହେରିଟେଜ ଗ୍ରାମରେ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ଉତ୍ସବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନାଗାଲାଣ୍ଡର ସମୃଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଏହାର ଅପାରଗତା ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ।
ନାଗାଲାଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ଜାତିସଂଘ ବାସ କରନ୍ତି, ଯାହାର ନିଜସ୍ୱ ପର୍ବ ଅଛି ।
ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଜନସଂଖ୍ୟାର ୬୦%ରୁ ଅଧିକ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ପର୍ବ କୃଷି ଉପରେ ଘେରି ରହିଥାଏ ।
ନାଗାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପର୍ବକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ପର୍ବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି ।
ଜାତିଗତ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ନାଗାଲାଣ୍ଡ ସରକାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି ।
ରାଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ଏବଂ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ଗୋଟିଏ ଛାତ ତଳେ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଏକ ମେଲାଞ୍ଜ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ ।
ଏହି ପର୍ବ ସାଧାରଣତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ରୁ ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟତ କୋହିମା ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋଇଥାଏ ।
ହର୍ନବିଲ ପର୍ବ ହେଉଛି ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଯାହାକି ଡିସେମ୍ବର ୧ରୁ ୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଲୋକ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଏକ ନିକଟତର ବୁଝାମଣା, ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଖାଦ୍ୟ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ରୀତିନୀତି ଅନୁଭବ କରିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ।
ଏହି ପର୍ବଟି ଭାରତୀୟ ହର୍ନବିଲ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି, ବୃହତ ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ ଜଙ୍ଗଲ ପକ୍ଷୀ ଯାହା ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଜାତିର ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।
ଏସିଆରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଫୁଟବଲ ସେମାନଙ୍କ ପୁରୁଷ ସମକକ୍ଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଉଭୟ ସଂଗଠନ ଏସୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଦଳ ପଠାଇବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏଏଫ୍ସି ମହିଳା ଏସୀୟ କପ୍ ର ପ୍ରଥମ କିଛି ସଂସ୍କରଣରେ ବହୁତ କମ୍ ଦଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।
୧୯୮୦ମସିହାରେ ଦୁଇଟି ଭାରତୀୟ ଦଳ , ପଶ୍ଚିମ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ତାଇଓ୍ଵାନ୍, ହଂକଂ ଓ ମାଲେସିଆ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସୁଶୀଲ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ଏହି ସବୁ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା।
୧୯୮୧ ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାରତ ଥାଇଲାଣ୍ଡଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୮୩ରେ ଉପବିଜେତା ହୋଇଥିଲା, ସଂସ୍କରଣପୁଣି ଥାଇଲାଣ୍ଡଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏସୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳ ପାଇଁ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା କାରଣ ୧୯୮୩ ପରଠାରୁ ଫେଡେରେସନରେ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ।
ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ୍ କୁ ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ଥିତିରୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ବହୁତ କମ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା।
ଏହା ସେହି ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଫିଫା ୧୯୯୧ ରେ ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପର ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ କମିଟି ୧୯୯୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ମହିଳା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ।
ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ଅଧିକାରୀମାନେ ବାରମ୍ବାର କହିଥିଲେ ଯେ ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ୍ ର ମାନକୁ ସେମାନଙ୍କ ଏସୀୟ ସମକକ୍ଷଙ୍କ ସ୍ତରକୁ ଉଠାଇବା ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ପୂର୍ବରୁ ୧୯୯୭ରେ ଜର୍ମାନୀଗସ୍ତରେ ଦଳର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତକୁ ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ପ୍ରାୟୋଜିତ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।
ଶେଷରେ ଜର୍ମାନ ଫୁଟବଲ ଆସୋସିଏସନ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀରେ ରହୁଥିବା ଏନଆରଆଇଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସମ୍ଭବତଃ ଏହି ଯାତ୍ରା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଦଳକୁ କୋଟିଫ୍ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ କ୍ଲବ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଓ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ସ୍ପେନର ଭାଲେନ୍ସିଆଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସେମାନେ ୩ଟି ସ୍ପେନିସ୍ କ୍ଲବ୍ ଦଳ ଏବଂ ମୋରୋକ୍କୋକୁ ଭେଟିଥିଲେ।
ପ୍ରଥମେ ଫଣ୍ଡାସିଓନ୍ ଆଲବେସେଟ୍ ଠାରୁ ୧-୪, ପରେ ଲେଭାଣ୍ଟେ ୟୁଡିଠାରୁ ୦-୫, ତା'ପରେ ମରୋକ୍କୋ ଦଳ ୫-୧ ସ୍କୋରରେ ଭାରତକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ମ୍ୟାଚ୍ ରେ ଭାରତ ପରିପକ୍ବତାର ସହ ଖେଳିଥିଲା, ଯଦିଓ ମାଡ୍ରିଡ୍ ସିଏଫ୍ଏଫ୍ ଠାରୁ ୦-୧ ସ୍କୋରରେ ହାରିଯାଇଥିଲା।
୨୦୦୯ରେ ଫିଫା ର ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏଆଇଏଫ୍ ଏଫ୍ ଜାତୀୟ ଦଳ ଏବଂ ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ୍ ର ସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସାଫ୍ ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମହିଳା ଫୁଟ୍ ବଲ୍ କୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା।
ସାଫ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ବିପୁଳ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ସହ ଗୋଟିଏ ବି ମ୍ୟାଚ୍ ନ ହରାଇ କ୍ରମାଗତ ୪ ଥର ସାଫ୍ ମହିଳା ଚାମ୍ପିୟନଶିପ୍ ଜିତିଛି।
ଏହାବ୍ୟତୀତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ।
ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ୍ ରେ ଭାରତ ଗ୍ରୁପ୍ ଆୟୋଜକ ବାଂଲାଦେଶକୁ ୩-୦ ଗୋଲ୍ ରେ ପରାସ୍ତ କରିଛି।
ଦ୍ବିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ଭାରତ ଉଜବେକିସ୍ତାନ କୁ ଭେଟି ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ୍ କୁ ୧-୧ଗୋଲରେ ସମାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧-୫ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ସେମାନେ ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ନ ହୋଇ ଏଏଫ୍ ସି ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ଦଳ ମହିଳା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଫୁଟବଲ ମହାସଂଘ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ ।
ଯଦିଓ ଭାରତ ୧୫-୦ ସ୍କୋରରେ ମାଳଦ୍ୱୀପକୁ ସହଜରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଟି ମ୍ୟାଚରେ ସମାନ ଭାଗ୍ୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଥାଇଲାଣ୍ଡଠାରୁ ସମାନ ସ୍କୋରରେ ୦-୧୦ ସ୍କୋରରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
୨୦୦୯ ଜୁନ୍ ମାସରେ ଫିଫା ୧୮ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଖେଳରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା କାରଣରୁ ଦଳକୁ ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତାରୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପରେ ମହିଳା ଖେଳ ଏକ ନୂତନ ନିମ୍ନସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ସେମାନେ ଚାଇନିଜ୍ ତାଇପେଠାରୁ ୧-୧୩ରେ ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ ୦-୧୬ ର ଲଜ୍ଜାଜନକ ସ୍କୋରଲାଇନ୍ ସହ ଚାଇନା ପିଆର୍ ଠାରୁ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରାଜୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଦଳ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱକପ୍ ଏବଂ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ।
ଫିଫା ମହିଳା ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଦଳର ବର୍ତ୍ତମାନର ମାନ୍ୟତା ୬୧, ଏସିଆର ୧୧ତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଳ।
ନିମ୍ନଲିଖିତ ୨୪ ଜଣ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ସାଉଦି ଆରବ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଡ୍ର'ରେ ପେନାଲ୍ଟି କିକ୍ ରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନକଆଉଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଦେଶାଇ ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯିଏକି, ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।
ଦେଶାଇ ନିଜେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବାନର ସେନାମାନଙ୍କର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ରାଜନୈତିକ ସନ୍ଦେଶର ଭୂତଳ ପ୍ରଚାରରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ପ୍ରକାଶନକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲା ।
ଥିଓସୋଫିଷ୍ଟ ଆଦର୍ଶ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସହ-ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଫେଲୋସିପ୍ ସ୍କୁଲରେ ନୀରା ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଏଲଫାଇନଷ୍ଟୋନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତ ଛାଡିବା ସଂକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେବା ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଶିକ୍ଷା ଛାଡିଥିଲେ ।
ନୀରା ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସାଥୀ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ଅକ୍ଷୟ ରମଣଲାଲ ଦେଶାଇଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ପରିଶେଷରେ, ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ଦୀଶାଇ ସ୍ୱାଧୀନତାର କିଛି ସମୟ ପରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କଲେ ।
ତାଙ୍କର ଏମ.ଏ ଆଧୁନିକ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ପରେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ କରାଗଲା ।
ନୀରା ଦେଶାଇ ଭାରତରେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନର ଅନ୍ୟତମ ନେତା ଏବଂ ଜଣେ ପ୍ରଫେସର, ଗବେଷକ, ଏକାଡେମିକ୍, ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତଥା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସେ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଫେସର ତଥା ସମାଜବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସକ ଦଳର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ ପ୍ରଭାବ ହେଉଛି ଜଣେ ଅଳ୍ପ ଜଣାଶୁଣା ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ତଥା କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ପୁଷ୍ପା ମେହେଟ୍ଟା ।
ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଯିଏକି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉଦ୍ଧାର ଗୃହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ରୋଜଗାର ଉତ୍ସ ଯୋଗାଉଥିଲେ ।
ଦେଶାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତତା ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ।
ଭାରତରେ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନର ଦୃଶ୍ୟ ଉପରେ ଦେଶାଇଙ୍କ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା ଯେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା-ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।
ଦେଶାଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ସାମୂହିକ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେତନା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ, ସାମଗ୍ରୀକ ସୁସ୍ଥତା ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।
ଦେଶାଇଙ୍କର ବୃତ୍ତିଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଅଧ୍ୟୟନର ଉନ୍ନତି, ଅନେକ ନୀତିଗତ ସୁପାରିଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକାଡେମିକ୍ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହାରିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଣିବା, ନାଗରିକ ସମାଜ ଏବଂ ଏକାଡେମିକ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଲିଙ୍କକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଲିଙ୍ଗ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଯୌନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେ ଜଣେ କୁଆଁରୀ ନାରୀବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
ନିରନ୍ତରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ନିରନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯୌନ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ସେ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି, ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଓକିଲାତି ସହିତ ଜଡି଼ତ ଅଛନ୍ତି ।
ସେ କୋଡିଏ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।
ସେ ପିଟାରା ନାମକ ଏକ ଗ୍ରାମୀଣ ପତ୍ରିକାର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶନ କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସାକ୍ଷରତା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲା ।
ସର୍ବଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ ପରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୦ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ସଂସ୍ଥା ମହିଳାଙ୍କ ସହ କାମ କରେ ଯେଉଁମାନେ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଶିଶୁ ଯୌନ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।