polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ତାହା ପରଠାରୁ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଓ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି, ରକେଟ୍ ଓ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ବଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରି ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ରିୟାକୁ ଖୁବ୍ ପାଖରୁ ଦେଖାଯାଇଛି ।
ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ଗୁଡ଼ିକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଶେଷରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କିପରି ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ତାହା ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ମିଳିପାରିଥିଲା ।
ଏହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ରେଖା ଦିଗରେ ରହିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସାମୟିକ ଭାବେ ଏମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିସ୍ତରରେ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଘଟୁଥାଏ ।
ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପର ଭାଗରେ ଆୟନୀଭୂତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ପରମାଣୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ବା ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ପରମାଣୁ ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲେ କିଛି ଶକ୍ତି ସହିତ ଫୋଟନ୍ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଯାହା ନିଜ ପରି ଅନ୍ୟ ଫୋଟନ୍‍ମାନଙ୍କ ସହିତ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଚାର୍ଜିତ କଣିକାମାନଙ୍କ ଧକ୍କା ଯୋଗୁଁ ଏମାନେ ଆୟନୀଭୂତ କିମ୍ବା ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ଏପରି କ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ରେଖା ପରସ୍ପରଠାରୁ ଛାଡ଼ି ଛାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ସୌର କଣିକା ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି (କାରଣ ଲାଗି ଲାଗି ରହିଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ ରେଖା ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାମାନଙ୍କୁ ବିକର୍ଷିତ କରିଥାନ୍ତି)।
ପୂର୍ବରୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ଅଟକି ରହିଥିବା ଚାର୍ଜିତ କଣିକା ମଧ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ।
ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ କଣିକା ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲେ ଆୟୋନୋସ୍ଫିଅର୍‍ରୁ ନୂତନ କଣିକା ପୁଣି ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପଶନ୍ତି ।
ଭୂଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରବାହରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କୁଣ୍ଡଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ କ୍ରାନ୍ତିବୃତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ନିମ୍ନତର ଅକ୍ଷାଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ।
ସାଧାରଣତଃ ଚୁମ୍ବକୀୟ ମେରୁରୁ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ଧାର ଅଂଶ ପଟକୁ ୩-୫ ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ ।
ଚୁମ୍ବକୀୟ ମଧ୍ୟରାତ୍ରରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାକୃତିକ ଜ୍ୟୋତି ।
ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ କୁମେରୁ ବୃତ୍ତ/କୁମେରୁ ଓ ସୁମେରୁ ବୃତ୍ତ/ସୁମେରୁ ପରି ଉଚ୍ଚ ଅକ୍ଷାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଈଂରାଜୀରେ "ଔରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍" ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ “ଔରୋରା ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ୍” ‍‍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଓ ତାହା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଚାର୍ଜ୍ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ୧୫୦ କିଲୋହର୍ଜ୍ ଆବୃତ୍ତିର ବେତାର ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ଏହାକୁ ଈଂରାଜୀରେ ଔରୋରାଲ୍ କିଲୋମେଟ୍ରିକ୍ ରେଡ଼ିଏସନ୍ କୁହନ୍ତି ଓ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ରିୟା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ରଞ୍ଜନ ରଶ୍ମୀ ବିକିରଣ ହେବା ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଥର ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିଙ୍କୁ କ୍ୟାମେରାଦ୍ୱାରା ନିରୀକ୍ଷଣ କଲା ପରେ କାର୍ଲ୍ ଷ୍ଟୋର୍ମର୍ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ କେତେ ଉଚ୍ଚତାରେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଯାଏ ତାହା ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସେମାନଙ୍କ ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟାନୁସାରେ ପ୍ରାୟତଃ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ସର୍ବାଧିକ ଭାଗ ୯୦-୧୫୦ କି.ମି. ଉଚ୍ଚତା ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ଶୁଣାଯାଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଧ୍ୱନି ଅତି କ୍ଷୀଣ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୭୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଶୁଣାଯାଏ ।
ଶୀତ ରାତିରେ ଆକାଶରେ ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା ଚାର୍ଜ କଣିକା ସ୍ତରରେ ସୌର ପ୍ରବାହରୁ ଜାତ କଣିକା ଆସି ଧକ୍କା ହେଲେ ଏପରି ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ମାନର ଓ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଡିଜିଟାଲ୍ କ୍ୟାମେରା ଉଦ୍ଭାବିତ ହୋଇପାରିଥିବାରୁ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଅନେକ ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇପାରିଛି ।
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ଆଲୋକର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀଚିତ୍ର ବା ଗତିଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ବେଳେ କିଛି ଅସୁବିଧା ଦେଖାଦେବା ସ୍ୱାଭାବିକ ।
ସୌର ପ୍ରବାହ ଓ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଗୋଲକ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର କ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମ୍ପର୍କରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି ।
ସୌର ପ୍ରବାହର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲେ ବା କମିଲେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଆସେ ।
ସୌର ପ୍ରବାହ ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୂଚୁମ୍ବକୀୟ ସନ୍ତୁଳନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ରେଖାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ।
ପୃଥିବୀର ଆଲୋକିତ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ପଟରୁ ଅନ୍ଧାର ପଟର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ପଟକୁ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ ।
ଏପରି ସମୟରେ କିଛି ସୌର କଣିକା ମଧ୍ୟରାତ୍ର ବେଳକୁ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ।
ପରମାଣୁ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସୁଥିଲେ ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ଓ ଆୟନୀଭୂତ ହୋଇସାରିବା ପରେ ପରମାଣୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍କୁ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରୁଥିଲେ ନୀଳ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଏକ ଗୋଳେଇ ହୋଇଯାଇଥିବା ଆଲୋକ ବା ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ବିରାଟ ପରଦା ବା ଧନୁ ପରି ଆକାରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି ।
ଏମାନଙ୍କ ଆକାର କ୍ରମାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିଲେ ତାହାକୁ "ସକ୍ରିୟ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି" କୁହାଯାଏ ।
ପୂର୍ବେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଊଷାର ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ ବୋଲି ଲୋକେ ଭାବୁଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହାର ଏପରି ନାମ ରହିଯାଇଛି ।
ପୁଣି ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୃଷ୍ଟ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାର୍ଜିତ କଣିକାମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଲେ ବି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ।
ଅମ୍ଳଜାନ ବିକିରଣରେ କେତେ ପରିମାଣର ଶକ୍ତି ବିକିରିତ ହେଉଛି ତାହା ଅନୁସାରେ ସବୁଜ ବା କମଳା-ଲୋହିତ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ଦିଶେ ।
ଗିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁର୍ମୁ ଜଣେ ୧୯୮୫ ମସିହାର ଗୁଜରାଟ କ୍ୟାଡର ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ।
ସେ ଏଥି ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବାର ମାସରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଥମ ଉପ-ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ, ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ, ମୁର୍ମୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୁର୍ମୁ, ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ବେତନଟୀ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖଡ଼ିଶୋଳ ପଞ୍ଚାୟତର କଞ୍ଚତୋଳ ଗ୍ରାମର ଏକ ସାନ୍ତାଳ ଜନଜାତି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।
ବର୍ମିଂହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ, ସେ ଏମବିଏ ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।
ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର, କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ସ୍ଥିରିକୃତ ହେବାପରେ, ୨୦୧୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ତାରିଖରେ ମୁର୍ମୁ ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରର ପ୍ରଥମ ଉପ-ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ସେ ଖଣି ସଚିବ ଓ ଗୁଜରାଟ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗର ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟର ଗୃହ ବିଭାଗର ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତାକାର ଶୈଳୀ : ଏପରି ଶୈଳୀରେ କଳାକାରମାନେ ଗୋଲାକାର ସଂରଚନାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଭାବ ଓ ଭଙ୍ଗୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନାଚନ୍ତି ।
କେନ୍ଦ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ବା ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣକାରୀ ଛିଡ଼ା ହୁଅନ୍ତି ।
ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ରେ ନାଚିବା ଶୈଳୀ : ଏପରି ଶୈଳୀରେ କଳାକାରମାନେ ଗୋଟିଏ ରଣପାରେ ଭାରସାମ୍ୟ ରଖି ଛୋଟେଇ ଛୋଟେଇ ନାଚନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟ ବାଉଁଶଟିକୁ ସେମାନେ ଉଠାଇ ଧରି ରଖିଥାନ୍ତି ଓ ଭାରସାମ୍ୟ ହରାଇବା ପରି ବିପଦ ଦେଖାଦେଲେ ତାହାର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ଦୌଡ଼ିବା ଶୈଳୀ : ଏପରି ଶୈଳୀରେ କଳାକାରମାନେ ଏକ ପଂକ୍ତିରେ ଛିଡ଼ା ହୁଅନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୌଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।
ଯୁଦ୍ଧ ଶୈଳୀ : ଏପରି ଶୈଳୀରେ ଦୁଇ ଜଣ କଳାକାର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ସାଜି ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ।
ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ରହିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।
ତଥାପି ଅନ୍ୟକୁ ବିପଦରେ ବା ଅସୁବିଧାରେ ନ ପକାଇବା ପରି ସାମାନ୍ୟତମ ନିୟମର ପାଳନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
କିଛି ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ବହୁ ଲୋକ ଏହି କୌଶଳ ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଥିଲେ ।
ଇଂରେଜଙ୍କ ଶାସନ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ଏବଂ ଏହି କୌଶଳଦ୍ୱାରା କାରାଗାରର ଉଚ୍ଚ ପାଚେରୀ ଲଂଘି ପଳାୟନ କରିହେଉଥିବାରୁ ଏହି କୌଶଳ ଶିକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଲୋକ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ ।
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଲୋକ ନୃତ୍ୟ ଓ ଆଦିବାସୀ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଅନୁରକ୍ତି ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ଓ ନୃତ୍ୟଗୁରୁଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ରଣପା ନାଚ ତିଷ୍ଠି ରହିପାରିଛି ।
କିଛି ପରମ୍ପରାକୁ ଯଥାବତ୍ ରଖାଯାଇ ଆଧୁନିକ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ଅନେକ ନୂତନତା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ।
ବିଶ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚରେ ରଣପା ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେ ନିଜର କଳାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଗୌରବ ହାସଲ କରିବା ସହ ଏହି ନାଚ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିଛନ୍ତି ।
ବିଭିନ୍ନ ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ରଣପା ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ।
ରଣପା ନାଚ ସମୟରେ ଶଙ୍ଖ, ମହୁରୀ, ଚାଙ୍ଗୁ, ଢୋଲ ପ୍ରଭୃତି ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ନାଚ ସମୟରେ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଗୀତ ମଧ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଏହି ଗୀତଗୁଡ଼ିକ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଲୀଳା ଓ କାହାଣୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲୋକକଥା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ।
ହିନ୍ଦୁ ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ ନନ୍ଦ ରାଜା ଓ ଯଶୋଦାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ବାଲ୍ୟକାଳରେ ଜଣେ ଗାଈ ଚରାଳିର ଭୂମିକା ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ ।
ତେଣୁ ଗୋପାଳକ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଜୀବନର କଥା ସହ ଏହି ନାଚର ସମ୍ପର୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଚିତାଲାଗି ଅମାବାସ୍ୟା ପରି ପୂଜା ପର୍ବାଣି ସମୟରେ ରଣପା ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଘରରୁ ଘର ବୁଲିବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି ।
୬ ଫୁଟ ଲମ୍ବା ବାଉଁଶରେ ଭୂମିରୁ ପ୍ରାୟ ୨ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏକ ପାଦୁକା ଖଞ୍ଜି ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଧାନ ଉପକରଣ ରଣପା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ପାଦକୁ ଏହି ପାଦୁକା ଉପରେ ରଖି ଦଉଡ଼ିରେ ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
ବାଦ୍ୟ ଓ ଗୀତର ତାଳ ସହିତ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବାଉଁଶର ଉପର ଅଂଶକୁ ହାତରେ ଧରି ଓ ତଳ ପଟେ ଭୂମିରେ ସନ୍ତୁଳନ ରଖି ଆଗକୁ ଓ ପଛକୁ ଚାଲିବା, ବୁଲିବା, ଡେଇଁବା, ଲଢ଼ିବା ଏପରି ଅନେକ କଳା କୌଶଳ ଦେଖାଇଥାନ୍ତି ।
ନାଚିବା ସମୟରେ ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଦୁଇ ଧାଡ଼ିରେ ପରସ୍ପରକୁ ମୁହଁ କରି ପଂକ୍ତି ସଂରଚନା କରି ଛିଡ଼ା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ନାଚ ସମୟରେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭଙ୍ଗୀର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।
ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗୀ, ମୟୂର ଭଙ୍ଗୀ, ଚଢ଼େଇଆ ଭଙ୍ଗୀ, ବାନର ଭଙ୍ଗୀ ପ୍ରଭୃତି ଅନ୍ୟତମ ।
ପ୍ରାୟ ୬ ଫୁଟ ଲମ୍ବା କାଠ ବା ବାଉଁଶରେ ଭୂମିରୁ ଦୁଇ-ତିନି ହାତ ଉଚ୍ଚତାରେ କରାଯାଇଥିବା ଖାନ୍ଦି ଉପରେ ଗୋଡ଼ ରଖି, ଦ‌ଉଡ଼ିରେ ଏହା ସହିତ ଗୋଡ଼ବାନ୍ଧି ଚଲାଯାଏ ବା ନାଚ କରାଯାଏ ।
ରଣପା ନାଚ ଏକ ପ୍ରକାରର ଯୁଦ୍ଧ ନାଚ ଓ ରଣପା ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଭଙ୍ଗୀରେ ଚାଲିବା ଓ ନାଚ କରିବା ସମୟରେ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେ ନିଜ ଅପୂର୍ବ ସନ୍ତୁଳନ କୌଶଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।
କଳାହାଣ୍ଡିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ କଳାହାଣ୍ଡିରେ ଏହାକୁ ଲୋକେ ଏକ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ଜାଣନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାଠ ବା ବାଉଁଶ ନିର୍ମିତ ଡେଙ୍ଗା ପାଦୁକାକୁ ରଣପା ବା ରଣପାୟ ବା ରଣପାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ।
ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ରଣପା ଉପରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ନାଚୁଥିବାରୁ ଏପରି ନାମକରଣ ହୋଇଛି ।
ରଣପା ନାଚର ସୃଷ୍ଟି ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରୁ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ କୃଷକ ଓ ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ବେଉସାର ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ବା ଦେଶ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ବାଉଁଶରେ ଠିଆ ହୋଇ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା ପାହୁଣ୍ଡ ପକାଇ ଯାଉଥିଲେ ।
୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଭାରତର ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଉପଲକ୍ଷରେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିବା ପରେଡ୍ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷରୁ ରଣପା ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନ ସହରରେ ଭାରତ-ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବରେ ରଣପା ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ୱେଲିଂଟନ୍ ସହରରେ ମଧ୍ୟ ରଣପା ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଦୋଳଯାତ୍ରା, ଗିରି ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୂଜା, ଚିତାଲାଗି ଅମାବାସ୍ୟା, ସପ୍ତପୁରୀ ଅମାବାସ୍ୟା ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ରଣପା ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଶାରଳା ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ସେବକମାନେ ରଣପା ପିନ୍ଧି ଓ ଘଟ ମୁଣ୍ଡାଇ ନାଚିବାର ପ୍ରଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ଶ୍ରାବଣରୁ ଭାଦ୍ରବ ଅମାବାସ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ବସନ୍ତ, ମିଳିମିଳା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଚର୍ମ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଭୂଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ ଓ ସେ ସମୟରେ ଗ୍ରାମରେ ରଣପା ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।
ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରୁଥିବା ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଭୂମିରୁ ଅଳ୍ପ ଉଚ୍ଚତାରେ ପାଦୁକା ବାନ୍ଧି ନାଚିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ।
କାନ୍ଥ ବା ଅନ୍ୟ ସାଥୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଭରା ଦେଇ ପ୍ରଥମେ ସନ୍ତୁଳନର ସହିତ ଛିଡ଼ା ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ବାଉଁଶରେ ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବାର କୌଶଳ ଶିଖିବା ପରେ ତାଙ୍କ ମନରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଯିବାର ଭୟ ଦୂର ହୁଏ ।
ରଣପା ନାଚ ସମୟରେ କଳାକାରମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧୋତି ଏବଂ କୁର୍ତ୍ତା ପରି ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି ।
କଳାକାରମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ମୟୂର ଚୂଳ ପରି ରଙ୍ଗୀନ ପଗଡ଼ି ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି ।
ଏହା ସହ ସେମାନେ ପାଦରେ ଘୁଙ୍ଗୁର ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି ଯାହା ନାଚିବା ବେଳେ ଝଣ ଝଣ ତାଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ରଣପା ନାଚକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ନାଚ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ ।
ରଣପା ନାଚରେ ବାଉଁଶ ବା କାଠ ଭୂମି ଉପରେ ଘୋଡ଼ା ଟାପୁର ଶବ୍ଦ ପରି ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି ।
ପୁଣି ଏହି ନାଚ ସମୟରେ ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ବଢ଼େ ଓ ଶରୀରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପରି ଉତ୍ତେଜତା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ରଣପା ନାଚ ସମୟରେ ବେଶୀ କଣ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରାଯାଉ ନଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ରଣପା ନାଚର ବିବର୍ତ୍ତନ ଘଟି ସେଥିରେ ବାଦ୍ୟ ସହ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ପରିବେଷଣ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ସେଠାରେ ଏକ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଆପିଲେଟ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଅଛି ଯାହା ଏକ ତିନି ଜଣିଆ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମେଘାଳୟ ହାଇକୋର୍ଟର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ତରୁଣ ଅଗ୍ରୱାଲାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରକାଶ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନଦଣ୍ଡକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବାରେ ସେବି ଏକ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ।
ଏହା ଜୟପୁର ଏବଂ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ସ୍ଥାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଛି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୧୩-୧୪ରେ ଗୁଆହାଟି, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ପାଟନା, କୋଚି ଏବଂ ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ରେ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଛି।
ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡିକର ପୁସ୍ତକଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଫେରସ୍ତ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା
କିଛି କମ୍ପାନୀକୁ ଏକ କିମ୍ବା ଅଧିକ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶଧନ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବା
ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଞ୍ଚଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଭାରତ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମନୋନୀତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି କମରେ ତିନିଜଣ ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ ସଦସ୍ୟ ହେବେ
ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ଡିସଚାର୍ଜ ପାଇଁ, ସେବିକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି:
ସେବିକୁ ତିନୋଟି ଗୋଷ୍ଠୀର ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ହେବାକୁ ପଡିବ, ଯାହା ବଜାର ଗଠନ କରେ:
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଦେବୀ ପୂଜା ଓ ତନ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ମାତୃକାମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ଥିତି ଥାଏ ।
ଶକ୍ତି ଧର୍ମରେ ସେମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଦେବୀ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ବେଳେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ ।
ମାତୃକାମାନଙ୍କୁ ଅଶୁଭ ମନେକରିବା ଅନେକ ପୁରାଣରେ ଥାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ବିପଦଜନ‌କ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ।
ମାତୃକାମାନେ ଭୟାବ‌ହ ଦେବୀ, ଅପ‌ହର୍ତ୍ତା, ଶିଶୁ ଖାଦକ, ଜ୍ୱର, କ୍ଷୁଧା ଓ ରୋଗମାନଙ୍କର ଠାକୁରାଣୀ ଅଟନ୍ତି ।
ପିଲାମାନେ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ପ‌ହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବିପଦମାନଙ୍କରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ନିମନ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ସେମାନେ ରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଓ ବନ୍ୟ ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ପ୍ରକୃତିର ଉର୍ବରତା ଓ ବିନଷ୍ଟକାରୀ ବଳ, ଉଭୟ ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ଥାଏ ।
ମାତୃକା ଅନ୍ୟ ନାମ ମାତର ବା ମାତ୍ରି ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ଦଳକୁ ବୁଝାଏ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସର୍ବଦା ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ ।
ହିନ୍ଦୁ ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଗୁଡ଼ିକ ସାକାର ହୋଇ ମାତୃକା ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଯେପରିକି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରୁ ବୈଷ୍ଣବୀ, ଶିବଙ୍କଠାରୁ ମାହେଶ୍ୱରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କଠାରୁ କୁମାରୀ, ବରାହଙ୍କଠାରୁ ବରାହୀ ଓ ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ଚାମୁଣ୍ଡା ଓ ଅଧିକ ନରସିଂହି, ବିନାୟକୀ
ବୃହତସଂହିତାରେ ବରାହମିହିର ଲେଖିଛନ୍ତି, "ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କର ନାମାନୁସାରେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ରଖାଯାଏ ।
ମୂଳତଃ ସେମାନେ ସାତ ତାରାଙ୍କର ଅବତାର ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଦେବୀ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଗଲେ ।
ମାତୃକାମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦଳରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ସପ୍ତମାତୃକା କୁହାଯାଏ ।
ଗଙ୍ଗୁବାଇ ହଙ୍ଗଲ ଧରୱାଡରେ ଚିକକୁରାଓ ନାଡିଗର, କୃଷି ବିଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଙ୍ଗୀତର କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଅମ୍ବା ବାଇଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ହଙ୍ଗଲ କେବଳ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ହୁବଳିକୁ ଯାଇଥିଲେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗୁବାଇ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରିଛନ୍ତି ।
ସେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଅଧ୍ୟୟନ କରି କିନ୍ନରୀ ବାଦକ କୃଷ୍ଣଚାର୍ଯ୍ୟ ହୁଲଗୁରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଲିମ ନେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ହୁଲଗୁରୁ ଠାରୁ, ଗଙ୍ଗୁବାଇ ତାଙ୍କ ଦେୟ ବିଷୟରେ ଯୁକ୍ତିତର୍କ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ବନ୍ଦ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଷାଠିଏ ରଚନା ଶିଖିଥିଲେ ।
ସେ ସମ୍ମାନିତ ଗୁରୁ ସାୱାଇ ଗନ୍ଧର୍ଭାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଦତ୍ତୋପାଣ୍ଟ ଦେଶାଇଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ହଙ୍ଗଲ କେବଳ ଗନ୍ଧର୍ଭାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ହୁବଳିକୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ତିନି ବର୍ଷର ତୀବ୍ର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମିଳିଥିଲା ।
ହଙ୍ଗଲଙ୍କ ମା’ଙ୍କ ପରିବାର ନିମ୍ନ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତିରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିଢିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇବା ଉପଯୁକ୍ତ ନିଯୁକ୍ତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉ ନଥିଲା; ହଙ୍ଗଲ ଏହି କୁସଂସ୍କାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଘର୍ଷ କରି କ୍ୟାରିୟର କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୪୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଏବଂ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ହଙ୍ଗଲ ପ୍ରଥମେ ଭଜନ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଧାରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ହଙ୍ଗଲ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସମ୍ମାନଜନକ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ହଙ୍ଗଲଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇ ଦିନ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
୨୨ ଜୁଲାଇ ପାଇଁ ହୁବଳିରେ ଧରୱାଡ ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲା କମିଶନରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
ହଙ୍ଗଲ ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓକିଲ ଗୁରୁରାଓ କୌଲଗୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ନାରାୟଣ ରାଓ ଏବଂ ବାବୁ ରାଓ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ କୃଷ୍ଣ ଥିଲେ ।
ଗଙ୍ଗୁବାଇ ହଙ୍ଗଲ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଖୟାଲ ଧାରାବାହିକର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟକ ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ସ୍ୱର ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଥରେ କୋଉଦିନୟପୁରର ନିଃସନ୍ତାନ ରାଜା ଭୀମ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଜଙ୍ଗଲକୁ ତପସ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଆସି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଭେଟକରିଥିଲେ ।
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଜପ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଓ ଏହା ଫଳରେ ତାଙ୍କର ରୁକ୍ମଗଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ପୁତ୍ର ଓ ଦାୟାଦ ଜାତ ହେଲେ ।
ଋଷିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୁକୁନ୍ଦ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରେମାସକ୍ତ ହୋଇ କାମନା ପୂର୍ତ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ।
ରାଜପୁତ୍ର କିନ୍ତୁ ଅତି ସାଧୁ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଆଶ୍ରମ ତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଗଲେ ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବ ସେହି ମହିଳାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ରୁକ୍ମଗଣ୍ଡ ବେଶ ଧରିଲେ ଓ ତାଙ୍କର କାମନା ପୂରଣ କଲେ ।
ଗ୍ରିତସମଦଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଗଣେଶ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିବାକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ ଯାହାକୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ହରେଇ ପାରିବେନି ।
ସେଠାରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ସର୍ବଦା ଫଳବତୀ ହେବାକୁ କହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ସେଠାରେ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।
ମାଘ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଯିଏ ସେଠାର ନଡ଼ିଆ ପ୍ରସାଦ ସେବନ କରିବ, ତାର ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ହେବ, ଏହି କଥା ଶୁଣାଯାଏ ।
ସେହି ପୁତ୍ର ସମୟକ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଜାଣିପାରି ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଏକ ଭୋର ଗଛରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ।
ମୁକୁନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ ପୁତ୍ର ଜାତ କରିବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ।
ଗ୍ରିତସମଦ ଅପମାନିତ ଓ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ପୁଷ୍ପକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।
୧୬୯୦ ମସିହାରେ ଗଣେଶଙ୍କ ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ବିଗ୍ରହ ପାଖ ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ମିଳିଥିଲା ।
ଏଥିରେ ଥିବା ଗଣେଶ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ମୁଖ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଅଛି ଓ ତାଙ୍କ ଥୋଡ଼ ବାମ ଦିଗକୁ ଅଛି ।
ବରଦାବିନାୟକ ବା ବରଦବିନାୟକ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁର ଗଣେଶଙ୍କର ଅଷ୍ଟବିନାୟକ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ।
ଭାରତର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଥିବା ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଖଲପୁର ତାଲୁକାରେ ଥିବା ମାଁଡ଼ ଗ୍ରାମରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।
ଅଲଗା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଣ୍ଡ କିଛି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ କଲେଜ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ ବାଜୁଥିଲା ।
ଶେର୍ଗିଲ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ୟାମାହା - ମୋଟରବାଇକ ଏବଂ ଟାଇମ୍ସ ଏଫଏମ ପରି ବିଜ୍ଞାପନ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଜିଙ୍ଗଲ୍ସ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ସୋନି ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଏବଂ ତେହେଲ୍କା ସହିତ ୨୦୦୪ରେ ଫାଟ୍ ଫିସ୍ ରେକର୍ଡସ୍ ଅଧୀନରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆଲବମ ରବୀ ରିଲିଜ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ଏକ ଅସଫଳତା ଥିଲା ।
ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚାର ଏବଂ ଏକ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଭିଡିଓ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ତାଙ୍କର ଏକ ଚାର୍ଟ ଟପ୍ପର ଗୀତ "ବୁଲା କି ଜାନା" ଥିଲା ।
ଆଲବମରେ ଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଗୀତ ପଞ୍ଜାବୀ ସୁଫି ସାଧୁ ବୁଲେହ ଶାହାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ "କାଫି" କବିତା ଉପରେ ଆଧାରିତ “ବୁଲା କି ଜାନା” ବ୍ୟତୀତ ନିଜେ ଶେର୍ଗିଲ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଲେଖିଥିଲେ ।
ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଡେଲ୍ଲି ହାଇଟ୍ସରେ ଶେର୍ଗିଲଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୀତ "ଦିଲୀ" ଥିଲା ।
ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୮ ରେ, ଶେର୍ଗିଲ ୟଶରାଜ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଅଧୀନରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଲବମ ଭେଙ୍ଗି ଜା ନେହିଁ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଆଲବମରେ ନଅଟି ଗୀତ ରହିଛି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା, ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ "ସାମୂହିକ ନୈତିକତା"ର ଆବଶ୍ୟକତା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି ।
ସେ ୟଶ ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ୨୦୧୨ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଜବ ତକ ହୈ ଜାନ"କୁ ଏ.ଆର ରେହେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଗୀତ "ଚ୍ଛଲ୍ଲା" ଏବଂ ଗୁଲଜାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଗୀତକୁ ନିଜର କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ରବୀ ଶେର୍ଗିଲ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଯିଏକି ତାଙ୍କର ଆଲବମ ରବୀ ଏବଂ ୨୦୦୫ର ଚାର୍ଟ-ଟପ୍ ଗୀତ ବୁଲା କି ଜାନା ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ସଂଗୀତକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରକ, ପଞ୍ଜାବୀ, ବାନି ଷ୍ଟାଇଲ ମେଲୋଡି ଏବଂ ସୁଫି-ଷ୍ଟାଇଲ୍ ଏବଂ "ବହୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସେମି-ସୁଫି ଅର୍ଦ୍ଧ-ଲୋକକଳା ସଂଗୀତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
" ଶେର୍ଗିଲଙ୍କୁ "ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରକୃତ ସହରୀ ବାଲାଦିର" ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ଲାଓସର ଐତିହାସିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ଲାନ୍ ଜାଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରୁ ଉଧୃତ୍ତ ।
ଏହି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ଥିଲା।
ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହେତୁ, ଲାଓସ୍ ସଡକ ପରିବହନ୍ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳି ଥିଲ।
ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ପରେ, ଲାନ୍ ଜାଙ୍ଗ ତିନୋଟି ପୃଥକ ରାଜ୍ୟ - ଲୁଆଙ୍ଗ ଫ୍ରାବାଙ୍ଗ, ଭିଏଣ୍ଟିଆନ୍ ଏବଂ ଚମ୍ପାସକ୍ରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ ।
୧୮୯୩ ମସିହାରେ, ଏହି ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳ ଫରାସୀ ଉପନିବେଶ ଭାବରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଲାଓସ୍ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଜାପାନୀ ଦଖଲ ପରେ ଏହା ୧୯୪୫ରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କଲା, କିନ୍ତୁ ଫ୍ରାନ୍ସ ଏହାକୁ ପୁନର୍ଧିକାର କଲ।
ରାଜା ସିସାଭାଙ୍ଗ ଭୋଙ୍ଗଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଏହା ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ହୋଇଥିଲା।
ମାତ୍ର ଏହା ପରେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନେ ରାଜତନ୍ତ୍ର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
୧୯୭୫ରେ ଭିଏତନାମ ଯୁଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ନେତା ପାଥେ ଲାଓ କ୍ଷମତାକୁ ଆସି ଗୃହଯୁଦ୍ଧକୁ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଏହାର ସ୍ଥଳଭାଗ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘେରା ପ୍ରାୟତଃ ଦୁର୍ଗମ ପର୍ବତକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ଯାହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର ହେଉଛି ୨,୮୧୮ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଫୋ ବିୟା ପର୍ବତ ।
ମେକୋଙ୍ଗ ନଦୀ ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ଯାହାକି ଥାଇଲାଣ୍ଡ ସହ ସୀମା ନିର୍ଧାରଣ କରେ।
ଅନ୍ନାମାଇଟ୍ ଶୃଙ୍ଖଳାର ପର୍ବତଗୁଡିକ ଭିଏତନାମ ସହିତ ପୂର୍ବ ସୀମାରେ ସ୍ଥିତ।
ଚାରୋଟି କାଠ ଖମ୍ବ ଉପରେ ପତ୍ର-ବାହୁଙ୍ଗା ଛାତବିଶିଷ୍ଟ ଛୋଟ ଅସ୍ଥାୟୀ କୁଡ଼ିଆ ଘରେ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ରହନ୍ତି ।
ଧାତୁରୁ ଉପକରଣ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଅନୁଭବ ରହିଥିବାରୁ ଏମାନେ ଧାତବ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ।
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ନ୍ୟାସନାଲ ଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ସୋସାଇଟିର ଲୋକମାନେ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା ଆଲୁମିନିୟମ୍ ବାସନକୁସନ ନେଇ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।
ସମୁଦ୍ରରୁ ମାଛ ମାରିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଡଙ୍ଗା ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଆହୁଲା ପରିବର୍ତ୍ତେ କାତର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ଦ୍ୱୀପରୁ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଡଙ୍ଗା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଗଛ ବକ୍କଳ ପରିଧାନ କରନ୍ତି ଓ ଅଣ୍ଟା ପାଖରେ ଏକ ଛୁରି ଖୁଞ୍ଚିଥାନ୍ତି ।
ଗଳାହାର, ମୁଣ୍ଡବନ୍ଧା ପରି କିଛି ଅଳଙ୍କାରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି ।
ସେଣ୍ଟିନେଲି ମହିଳାମାନେ ବସିବା ପରି ନଇଁଯାଇ ତାଳରେ ଗୋଡ଼ ବାଡ଼େଇ ଏବଂ ପାପୁଲିକୁ ଜଂଘରେ ବାଡ଼େଇ ନାଚିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।
ଏହି ସର୍ବେକ୍ଷଣ କିଛି ଦିନ ଧରି ଦ୍ୱୀପରୁ ସାମାନ୍ୟ ଦୂରରେ ରହି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ସଠିକ ସଂଖ୍ୟା ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ ।
ଉଭୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଡଙ୍ଗା ଏକା ପ୍ରକାରର ପଦ୍ଧତିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
ସମସ୍ତ ଆଣ୍ଡାମାନୀ ଜନଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଓଂଗେ ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି ହିଁ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି ।
ଜାରୱା ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନଙ୍କ ଧନୁର ସଜ୍ଜା ଏକ ପ୍ରକାରର ଯାହା ଓଂଗେମାନଙ୍କ ଧନୁଠାରୁ ଭିନ୍ନ ।
ଉଭୟ ଜାରୱା ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ଭୂମିରେ ଶୋଉଥିବା ବେଳେ ଓଂଗେମାନେ ଏକ ଜଗତି ବା ସାମାନ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ପୀଠ ଉପରେ ଶୁଅନ୍ତି ।
ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନଙ୍କ ତୀରର ଅଗ ଧାତବ, ବଡ଼ ଓ କୋଡ଼ିକୋଦାଳ ପରି ଆକାରର, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଆଣ୍ଡାମାନୀ ଜନଜାତି ଏପରି ଓଜନିଆ ତୀର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ଶିକାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରି ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ।
ପକ୍ଷୀ ବା ଗଛ ଉପରର ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶିକାର ପାଇଁ ଏମାନେ ଧନୁତୀର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ପଙ୍କରେ କଙ୍କଡ଼ା, ଶାମୁକା ଜାତୀୟ ଜୀବଙ୍କୁ ବା ଅନ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କୁ ଧରିବା କିମ୍ବା ମାରିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି ।
ଏମାନଙ୍କ ବସତି ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ବହୁ ପୋଡ଼ା ଶାମୁକା ଖୋଳପା ପଡ଼ିରହିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଓ ଏଥିରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ଏମାନେ ଗେଣ୍ଡା, ଶାମୁକା, ଶଙ୍ଖ ପ୍ରଭୃତି ଅଧିକ ଖାଇଥାନ୍ତି ।
ସେମାନଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର କିଛି ଅଭ୍ୟାସ ଏଯାବତ ପାଷାଣ ଯୁଗର ଜୀବନ ପରି ଏବଂ ଏମାନେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
ନିଆଁ ଜଳାଇବା ପଦ୍ଧତି ଏମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନା ନାହିଁ ତାହା ଅସ୍ପଷ୍ଟ କିନ୍ତୁ କିଛି ଗବେଷଣା ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କୁ ନିଆଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ୱୀପର ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ବାସ କରନ୍ତି ।
ଏହି ଦ୍ୱୀପ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଭାରତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶାସିତ ।
ଦକ୍ଷିଣ ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ୱୀପର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ପଟକୁ ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପ ରହିଛି ।
ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟରଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପ୍ରାୟ ୬୪ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପର ଅବସ୍ଥିତି ।
ଏହି ଦ୍ୱୀପର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ୫୯.୬୭ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଏହା ଏକ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ପରି ।
ଉତ୍ର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପର ଉପକୂଳରେ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି ଓ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଚିରହରିତ ଅରଣ୍ୟ ରହିଛି ।
କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜଳବାୟୁବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଦ୍ୱୀପର ଚାରିପଟେ ପ୍ରବାଳ ଶିଳାଭିତ୍ତି ରହିଛି ।
ଓଂଗେ ଜାତିର ଲୋକେ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ଚିଆ ଡାକୋୱେୟେ ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ଦେହର ରଙ୍ଗ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ତୁଳନାରେ ସେମାନେ ଅଳ୍ପ ଗେଡ଼ା ।
ହାଇନ୍ରିଖ୍ ହାରରଙ୍କ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୧.୬ ମିଟର୍ ଏବଂ ଏକ ଦ୍ୱୀପରେ ସୀମିତ ରହିଥିବାରୁ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ପ୍ରଭାବ ତଥା ଏକ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏମାନଙ୍କଠାରେ ଏପରି ବାମନତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱୀପକୁ ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଚାରିପଟୁ ଘେରା ଯାଇ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରର ବର୍ଣ୍ଣ ଚିକ୍କଣିଆ କୃଷ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତ ସାମାନ୍ୟ ଭାବେ ବିକଶିତ ।
ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ମେଦବହୁଳତା ପ୍ରାୟ ଦେଖାଯାଇନଥିଲା ବରଂ ସୁଗଠିତ ମାଂସପେଶୀ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।
ସେଣ୍ଟିନେଲିଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଇନାହିଁ ଓ ଏମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ଅନୁମାନ ଅନୁସାରେ ଏମାନଙ୍କ ସମୁଦାୟ ସଂଖ୍ୟା ୧୫ରୁ ୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ ।
ଆଧୁନିକ ମାନବ ସଭ୍ୟତାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିବାରୁ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷା ବିଷୟରେ ବେଶୀ କିଛି ତଥ୍ୟ ଜଣାନାହିଁ ଓ ଏହି ଭାଷାକୁ ଅବର୍ଗୀକୃତ ଭାଷାଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି ।
କିନ୍ତୁ ଓଂଗେ ଭାଷା ସହିତ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷାର ସମାନତା ଅଛି ନା ନାହିଁ, ଥିଲେ କେତେ ସମାନତା ଅଛି ତାହା ଅନିଶ୍ଚିତ ।
୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମାନବବିଜ୍ଞାନ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତିକାରେ ଓଂଗେ ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷା ପରସ୍ପରକୁ ଅଜ୍ଞାତ ବୋଲି ଲିଖିତ ଅଛି ।
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି ବା ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଜନଜାତି ବା ସେଣ୍ଟିନେଲୀୟ ଭାରତରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏକ ଆଦିମ ଜନଜାତିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
ଆଧୁନିକ ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିନଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆଦିମ ଜନଜାତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମାନେ ଅନ୍ୟତମ ।
ଆଣ୍ଡାମାନର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ଏକ “ଅନୁସୂଚୀତ ଜନଜାତି” ଓ ଏମାନଙ୍କ ଜନଜାତିର ସ୍ଥିତି ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।
ମହା ଆଣ୍ଡାମାନୀ, ଜାରୱା, ଓଂଗେ, ଶୋମ୍ପେନ୍, ନିକୋବରୀ ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି ହେଉଛନ୍ତି ଆଣ୍ଡାମାନ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ୬ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନୀୟ ଜାତି ।
ବାହ୍ୟ ସମାଜରୁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱୀପକୁ ଆସିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ କରନ୍ତି ଓ ଅତୀତରେ ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ନେଇଛନ୍ତି ।
୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ଏକ ଜନଜାତି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ରୂପେ ଘୋଷିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ୩ ମାଇଲ୍ ପରିଧି ମଧ୍ୟକୁ ଯିବା ନିଷିଦ୍ଧ ।
ବାହାରୁ କେହି ଏହା ନିକଟକୁ ନ ଆସିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ଅନେକ ବନ୍ଧୁକଧାରୀ ପ୍ରହରୀ ଜଗି ରଖିଥାନ୍ତି ।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଫଟୋଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧାଦେଶ ରହିଛି ।
ପାଣ୍ଡ୍ୟଙ୍କ ମତରେ ନିକଟ ଅତୀତର କୌଣସି ଜନଜାତିର ବିସ୍ଥାପନ ବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଆଣ୍ଡାମାନର ଭୂସଞ୍ଚଳନ ପରେ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି ଅସ୍ଥିତ୍ୱକୁ ଆସିଥିବ ।
୧୯୪୮ ମସିହାରେ, ସେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଭବନଗର ସମଲଦାସ କଲେଜରୁ ଇତିହାସ ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ ବିଏ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ସେ ମୁମ୍ବାଇ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସରୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୀତିରେ ଏମଏ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇପାରିନଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କ ସହ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଭାଲସାଦ ନିକଟ ଭାନକାଲ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଆଶ୍ରମ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ପାରୋଧ ଥାଟା ପାହେଲା ଥିଲା, ପରେ ଅଗ୍ନିପିପାସା ନାମକ ଉପନ୍ୟାସ ଆସିଲା ।
ସେ ସତ୍ ପାଗାଲା ଆକ୍ସମା ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ନାରୀବାଦକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପନ୍ୟାସ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।
କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆ ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଔପନ୍ୟାସିକ, କାହାଣୀ ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧକ ଥିଲେ ।
୧୯୫୨ ମସିହାରେ, ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ଗୋପୀ କୃଷ୍ଣ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ କୋରିଓଗ୍ରାଫର ହୋଇଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ସାକିରେ ମଧୁବାଲା ପାଇଁ କୋରିଓଗ୍ରାଫ୍ ଡ୍ୟାନ୍ସ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
୧୯୫୫ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଝନକ ଝନକ ପାୟଲ ବାଜେରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଗୀରିଧର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଯୁବ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, ଯାହାର ସାଥୀ ପ୍ରତି ଥିବା ପ୍ରେମ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ କ୍ୟାରିୟରକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥାଏ ।
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁଖ୍ୟତ ନୈନ ନେହିଁ ମିଲାଓ ଭଳି ଗୀତ ଯୋଗୁଁ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଗ୍ରହକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ​​।
ସେ ଗ୍ରହସ୍ତି , ଦାସ୍ତାନ, ମେହବୁବା, ଉମ୍ରାଓ ଜାନ, ନାଚେ ମୟୁରୀ ଏବଂ ଦି ପରଫେକ୍ଟ ମର୍ଡର ଭଳି ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କୋରିଓଗ୍ରାଫି କରିଥିଲେ ।
ପରେ ଗୋପୀ କୃଷ୍ଣ ଖର ମୁମ୍ବାଇରେ ନାଥଶ୍ୱର ଭବନ ନୃତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ନାଥଶ୍ୱର ନୃତ୍ୟ କଳା ମଣ୍ଡପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
୧୯୭୫ରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଦୀର୍ଘ ୯ ଘଣ୍ଟା ୨୦ ମିନିଟରେ ଦୀର୍ଘତମ କ୍ରମାଗତ କଥକ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଏକ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବି.ଆର ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ଫିଲ୍ମ ହମରାଜରେ ନା ଚାନ୍ଦ ଛୁପକେ ଜିୟୋ ଏବଂ ଅସିତ ସେନଙ୍କ ଫିଲ୍ମ ଅନ୍ନଦାତାରେ ଚମ୍ପାବତୀ ତୁ ଆଜାରେ ମାଷ୍ଟର ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଉଭୟ ଥର ସେ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନୃତ୍ୟ ସାଥୀ ମଧୁମତିଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।