polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଅତି ଗରିବ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ବହୁମୁଖୀ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଔଷଧ ସେବନଦ୍ୱାରା ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂକ୍ରମଣର ନିରାକରଣ ଓ ଉପଚାର ଏବେ ଏକ ସାମାନ୍ୟ ବିଷୟ ।
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ସଲଫେଟ୍ ପରି ଔଷଧର ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ୍ଲାମ୍ପସିଆରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ମାତାମାନଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଯାଇ ପାରିବ ।
ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ କାରଣ ରହିଛି ।
୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଲେଖା ଅନୁସାରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ବା ପ୍ରସବ ସମୟରେ ଗର୍ଭଜନିତ ସମସ୍ୟାରୁ ଘଟୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇ ପାରିବ; କିନ୍ତୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ପୂର୍ବରୁ ରହିଆସିଥିବା ବା ନୂତନ ରୂପେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଏବଂ ପ୍ରସବ ବା ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ନଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ ତାହାକୁ ପରୋକ୍ଷ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯିବ ।
ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନର ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ “ଚିକିତ୍ସାଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭପାତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଇବା, ଅତି ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶରେ ଗର୍ଭପାତ ଚେଷ୍ଟା କରିବା” ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ଶ୍ରେଣୀରେ ପରିଗଣିତ ।
ଏହି ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କରାଯାଉଥିବା ୪ କୋଟି ୫୦ ଲକ୍ଷ ଗର୍ଭପାତରୁ ୧ କୋଟି ୯୦ ଲକ୍ଷ ଗର୍ଭପାତ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଶ୍ରେଣୀର ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନ ଅନୁମାନ କରିଛି ।
ଏହି ସମସ୍ତ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତର ୯୭% ଶ୍ରେୟ ବିକାଶୋନ୍ମୁଖୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ।
ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇ ଏହି ହାର ହ୍ରାସ ପାଇଛି ସତ, କିନ୍ତୁ ଅବିକଶିତ ଓ ଗରିବ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ଦିଗରେ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ଉନ୍ନତି ଆବଶ୍ୟକ ।
ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶର ଅବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କର ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ହାରର ୮୫% ।
ଯଦିଓ କିଛି ଶିଶୁ ଗର୍ଭରୁ ଜୀବିତ ବାହାରିବାରେ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ।
ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିବିର ଏକ ଉତ୍ତମ ମାଧ୍ୟମ ।
ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ସମିତି ଗଠନ କରି ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିହେବ ।
ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ବହୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ହାରକୁ କମ୍ କରାଯାଇପାରେ ।
ଏହି ସମିତିମାନ ବିଭିନ୍ନ କାରକକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ସବୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।
ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନଦ୍ୱାରା ସଂଜ୍ଞାକରଣ କରାଯାଇଛି:- ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବା ଗର୍ଭ ସମାପ୍ତି ପରଠାରୁ ୪୨ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହିଳାର ଗର୍ଭକାଳ, ଗର୍ଭର ସ୍ଥାନ, ଯେ କୌଣସି ଗର୍ଭ କାରଣରୁ ଅବସ୍ଥାର ଅବନତି ବା ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ଇତ୍ୟାଦି କାରଣମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ତାହାକୁ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ କୁହାଯିବ କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ବା ସମସାମୟିକ କାରଣରୁ ନୁହେଁ ।
୨୦୦୭ ମସିହା ବେଳକୁ ବିଶ୍ଳେଷିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ସବୁ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏଡ଼ାଇବା ସମ୍ଭବପର, ସେମାନଙ୍କ ୧୩% ନିକୃଷ୍ଟ ମାନର ଗର୍ଭପାତ ଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା ।
ଏପରିକି ଯେଉଁ ସବୁ ଦେଶରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁହାର କମ୍ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ୨୫%ରୁ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଆସିଛି ।
ତେଣୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ଚେଷ୍ଟାକୁ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ବୋଲି କହିହେବ ।
ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ ଓ ପରିବାରର ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସବ ପରିଣାମ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିଥାଏ ।
ସାମାଜିକ ଜୀବନରୁ ଉପେକ୍ଷିତ ଓ ବାସନ୍ଦ ପରିବାରମାନଙ୍କରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ଅଧିକ ।
ପ୍ରସବ ସମୟରେ କୁଶଳୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଧାତ୍ରୀ ନରହିବା, ପ୍ରସବ ପାଇଁ ବହୁ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରିବା, ପୂର୍ବରୁ ବହୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ଓ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିବା ଇତ୍ୟାଦି ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ।
ଗୋପନୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ପଞ୍ଜୀକୃତ ତଥ୍ୟ, ଭର୍ବାଲ୍ ଅଟୋପ୍ସିଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଜାଣିବା ଓ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ବା ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ତଥ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ୪ଟି ସୂତ୍ର ।
କାହାର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରି ଏକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଭର୍ବାଲ୍ ଅଟୋପ୍ସି କୁହାଯାଏ ।
ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ନିର୍ଣ୍ଣୀତ ଗର୍ଭପାତରେ ଘଟୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା କିମ୍ବା ପ୍ରତି ୧ ଲକ୍ଷ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଗର୍ଭପାତରେ ଘଟୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁର ଅନୁପାତରୁ ଏହି ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ କାରଣର ଆବୃତ୍ତି ଓ ବୃଦ୍ଧି-ହ୍ରାସ ମାତ୍ରା ଜାଣିହେବ ।
ସମାଜରେ ନିନ୍ଦା, ଚାକିରୀ ହରାଇବା, ପରିବାରରୁ ବିତାଡ଼ିତ ହେବା ବା ନିଜ ପୁରୁଷ ସାଥୀଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେବା ଭୟରେ ବହୁ ମହିଳା ଓ ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କା ଯୁବତୀ ଗର୍ଭପାତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ଓ ଏହି ଗର୍ଭପାତ ଅନେକ ସମୟରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଶ୍ରେଣୀର ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।
ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଗର୍ଭପାତର ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ।
ବିଶ୍ୱରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଗର୍ଭଧାରଣର ୨୬% ଗର୍ଭପାତଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ କରାଯାଏ ବୋଲି ଏକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାଯାଇଛି ।
ଗର୍ଭବତୀ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିନୋଟି ପ୍ରକାରର ବିଳମ୍ବକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ।
ସୁଲଭ ଓ ମାଗଣା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିବିର : ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିବିରମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ, ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ନିରାକରଣ ଉପାୟ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ ଇତ୍ୟାଦି ବିବିଧ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ।
ତ୍ରିକୋଣୀୟ ବିଳମ୍ବ ମଡେଲ୍‍ରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଏପରି ଅନେକ ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ କାରକ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତି ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୋଇପାରନ୍ତି ।
ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏଚଓର ଏହି ସଂଜ୍ଞାରେ ଗର୍ଭ ସମାପ୍ତି ପରେ ସମୟ ଅବଧିକୁ ସିଡିସି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି ।
ପଞ୍ଚ କେଦାର ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ବୃଷଭର ଶିରକୁ ଲୋକମାନେ ୪୦୦୦ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଖୋଜୁଥିଲେ ।
ପ୍ରକୃତରେ ମହାଭାରତର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଏଡ଼େଇବା ପାଇଁ ବୃଷଭ ରୂପରେ ଶିବ ଥିଲେ ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଶହେ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା ।
ଯୁଦ୍ଧର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୟ ଲାଭ କରିବା ପରେ ଭାତ୍ରୁ ହତ୍ୟା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଜନିତ ପାପ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ନିମନ୍ତେ ଶିବ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବାହାରିଲେ ।
ଶିବ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନିୟମିତତା ଯୋଗୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏଡ଼େଇବା ନିମନ୍ତେ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଭୀମ ଚାଲିଗଲେ ଓ ଗୁପ୍ତକାଶୀରେ ଦୁଇ ପର୍ବତ ମଝିରେ ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଠାବ କଲେ ।
ତୁରନ୍ତ ସେ ଶିବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରି ତାଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ ଓ ପଛ ଗୋଡ଼କୁ ମାଡ଼ିବସିଲେ ।
ଶିବ ସେଠାରେ ଅଦୂଶ୍ୟ ହୋଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପାଞ୍ଚ ଜାଗାରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ।
କେଦାରନାଥରେ ଚୁଳ, ତୁଙ୍ଗନାଥରେ ହାତ, ରୁଦ୍ରନାଥରେ ମୁଖ , ମଧ୍ୟମହେଶ୍ୱରରେ ନାଭି ତଥା ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ କାଳପେଶ୍ୱରରେ ( ବାଳ ପାଇଲେ ।
ଉକ୍ତ ପାଞ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିର ତୋଳେଇବାରେ ସେମାନଙ୍କର ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଗଲା ।
ନେପାଳର ଭକ୍ତପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଦୋଲେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ମୁଖ ଭାବ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
କେଦାରନାଥ ଓ ଦୋଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଦେଖି ଗବେଷକ ଭାରତ ଜଙ୍ଗମ ଦାବି କଲେ ଯେ ମହାଦେବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପାଖଟି ଦୋଳେଶ୍ୱରରେ ଅଛି ।
ଉଭୟ ମନ୍ଦିରର ପୂଜକମାନଙ୍କୁ ଭାରତର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଥିବା କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, କେରଳ ଓ ତାମିଳନାଡ଼ୁରେ ଚୟନ କରାଯାଏ ।
ହିନ୍ଦୁ ମତ ଅନୁସାରେ ଉଭୟ ମନ୍ଦିରରେ ଶିବଙ୍କ ସାଥି ବିରଭଦ୍ରଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ଅନ୍ୟ ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ ଭୀମ ବୃଷଭଙ୍କୁ ଧରି ପକେଇଲେ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ବନ୍ଦ କରିବା ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ୫ ଖଣ୍ଡ କରି ହିମାଳୟର ଗରୱାଲର କେଦାରଖଣ୍ଡର ୫ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପୁନଃ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରି ସାରିବା ପରେ ପାପ ମୁକ୍ତି ନିମନ୍ତେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ।
ପଞ୍ଚ କେଦାର ଦର୍ଶନ ପରେ ଶିବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ବଦ୍ରିନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଏକ ଅଲିଖିତ ନିୟମ ଅଛି ।
ଦୋଳେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା ନେପାଳର ଭକ୍ତପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନାୟକ ମୁନିସିପାଲଟି ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭାରତର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଥିବା କେଦାରନାଥ ମନ୍ଦିରର ଏହା ଶିର ଭାଗ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ଶର୍ମା ଅନେକ ମେଲାମରେ ନାରୀ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ର ଯୋଗୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ନୃତ୍ୟ-ନାଟକ ଭାମା କଳ୍ପମରେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଚିତ୍ର ତାଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।
ଗୋଲାବାମା, ମୋହିନୀ, ଶସିରେଖା ଏବଂ ଦେବାଦେବୀ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ।
ସେ ନିଜ ଅଭିନୟରେ ଏକ ନୂତନ ନୈତିକତା ବିକାଶ କରିଥିବା ଜଣା ପଡିଛି, ଯାହାକୁ ଏକକା ପାତ୍ର କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କଳା ଧର୍ମର ବହୁ ପାରମ୍ପାରିକବାଦୀଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ କରିନଥିଲା ।
ସେ କଳାକ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଅରୁଣ୍ଡଲେଙ୍କ ସମେତ ୧୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୭ ମସିହାରେ, ସେ ବେଦାନ୍ତମ୍ ରାଘବୟାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ରହସ୍ୟାମରେ ଏକ ନୃତ୍ୟ କ୍ରମରେ ଗିରିଜା କଲ୍ୟାଣମରେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ଭାଗରେ, ସେ ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରେ କୁଚିପୁଡିକୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଏକ ନୃତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭେଙ୍କଟାରାମା ନାଟ୍ୟ ମାଣ୍ଡଳିରେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିବାରେ ଅଧିକ ଜଡିତ ଥିଲେ ।
ସେ ଡ୍ୟାନ୍ସ ଫର୍ମ ଉପରେ ଅନେକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର, ଅଭିନୟ ଦର୍ପଣମ, ତାଣ୍ଡବ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ ଏବଂ ଳଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ରମର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଭି. ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଶର୍ମା , ସତ୍ୟମ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ କୋରିଓଗ୍ରାଫର୍ ଥିଲେ, ଯିଏ କୁଚିପୁଡିର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ଉଷା , ସତ୍ୟଭାମା , ଦେବା ଦେବୀ , ମୋହିନୀ , ଶସିରେଖା ଏବଂ ଗୋଲବମା ର ଚିତ୍ରଣ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।
ସେ କାଳିଦାସ ସମ୍ମାନ, ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମେତ ଅନେକ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ନୃତ୍ୟରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଶର୍ମା ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୫ରେ କୁଚିପୁଡିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କୃଷ୍ଣ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମରେ ବେଦାନ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାକି କୁଚିପୁଡି ପରମ୍ପରା ବେଦାନ୍ତମ୍ ଭେଙ୍କଟରାଟନମ୍ ଏବଂ ସୁବମ୍ମା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।
ସେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଶର୍ମାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ କୁଚିପୁଡିରେ ତାଲିମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରଦର୍ଶକ ବେଦାନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଅଧୀନରେ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ ।
ଶର୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀନରସମ୍ମାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଏବଂ ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦଲିଲ କରାଯାଇଛି, ମୁଁ ହେଉଛି ସତ୍ୟଭାମା, ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଦୁଲାମ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ।
ବିଦୁର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପଶା ଖେଳରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରୟାସର କୌଣସି ଲାଭ ହୋଇ ନଥିଲା ।
ରାଜକୁମାର ବିକର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟତୀତ ଏକମାତ୍ର ବିଦୁର ହିଁ କୌରବ ରାଜସଭାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଅପମାନକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରି ତାଙ୍କୁ କୃତଘ୍ନ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କକା ବିଦୁରଙ୍କୁ ଅପମାନିତ ଅକରନ୍ତେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅତୀତରେ ଜଣେ ଅନ୍ଧ ରାଜା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ବିଦୁର କହିଥିବା କଥା ମନେ ପକାଇ ସେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରିବା ବଦଲରେ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅପମାନିତ ନ କରିବାକୁ ତାଗିଦ କରି ଛାଡିଦେଇଥିଲେ ।
ଏହା ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଦୁର କୌରବଙ୍କ ସହ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କରି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ ।
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ଯେପରି ହସ୍ତିନାପୁର କିମ୍ବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ ଥିଲା, ବିଦୁରର କିନ୍ତୁ ଆନୁଗତ୍ୟ ଥିଲା କେବଳ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପ୍ରତି ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ୱୀକାର କରୁନଥିବା ଶୁଣିବା ପରେ ବିଦୁର ଧର୍ମ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପକ୍ଷ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଧର୍ମରାଜ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସତ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମର ପ୍ରଭୁ ।
ଲୋକଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ପାରଦର୍ଶିତା ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ବିଦୁରଙ୍କୁ ବହୁତ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ଶାନ୍ତି ଦୂତ ଭାବରେ ହସ୍ତିନାପୁର ଗମନ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ରହିବାକୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯାଇ କୌରବ ରାଜଦରବାରର ଏକମାତ୍ର ନିରପେକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦୁରଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।
କୃଷ୍ଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବଦଳରେ ବିଦୁରଙ୍କ ଗୃହରେ ଆତିଥେୟ ସ୍ୱୀକାର କରିବାର କାରଣ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକାତାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯେ କୌଣସି ଉପାୟରେ କୌରବ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ମନାଇବା ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଏହି ମନ୍ଦ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରି କୃଷ୍ଣ ମନା କରିଦେଲେ ।
କୃଷ୍ଣ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ବିଦୁର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମର୍ପଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିତ ସାଙ୍ଗକୁ ପ୍ରେମ ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା ।
ବ୍ୟାସଦେବ ଏବଂ ପରିଶ୍ରମୀଙ୍କ ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ନିୟୋଗ ସମ୍ଭୋଗରୁ ବିଦୁରଙ୍କ ଜନ୍ମ ।
ଉଭୟ ଅମ୍ବିକା ଏବଂ ଅମ୍ବାଳିକା ହସ୍ତିନାପୁରାର ରାଜା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ନିଃସନ୍ତାନ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
ରାଜକୀୟ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ବ୍ୟଗ୍ର ହୋଇ ମାତା ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଦୁଇ ବିଧବା ରାଣୀଙ୍କୁ ମାତୃତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ଡକାଇଲେ ।
ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ତପନିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ତେଜରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅମ୍ବିକା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଅମ୍ବାଳିକା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶେଠୁଆ ହୋଇଗଲେ ।
ଏଭଳି ସ୍ଥଳେ ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସେମାନେ ଜନ୍ମ କରିଥିବା ପୁଅମାନେ ଯଥାକ୍ରମେ ଅନ୍ଧ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁର ବର୍ଣ୍ଣର ହୋଇଯିବେ ।
ଉଭୟ ସନ୍ତାନ ଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭୟରେ ତଥା ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପାଇବା ଲୋଭରେ ମାତା ସତ୍ୟବତୀ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଉ ଏକ ପୁତ୍ର ଦେବାକୁ କହିଥିଲେ ।
ପୂର୍ବ ଭୁଲକୁ ନ ଦୋହରାଇବା ପାଇଁ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ବାରଣ ସତ୍ତ୍ୱେ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଭୟ କରି ଅମ୍ବିକା ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କ ଚାକରଣୀକୁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ ।
ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ମହିଳା ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ରୂପରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇନଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ସାଧାରଣ, ସୁସ୍ଥ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ କୁରୁ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ପାଣ୍ଡବ ଏବଂ କୌରବଙ୍କ କକା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ବିଦୁର ହିଁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଜତୁଗୃହ ଦାହ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ।
"ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ"ର ସଂକଳନ ନିମନ୍ତେ ଶବ୍ଦସଂଗ୍ରହ, ସଂଶୋଧନ ଆଦି କାମରେ ସେ ୧୯୧୯ ମସିହାରୁ ୨୧ରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ଧରି ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ରଚିତ କାନ୍ତରା ବାବୁ ପୁସ୍ତକର ଅବତାରଣାରେ କୁଳମଣି ଦାଶ ଲେଖିଥିଲେ, "ପୁସ୍ତକର ଭାଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମୁଁ ଏତିକି କହିପାରେଁ ଯେ, ଏହା ସର୍ବଥା କୃତ୍ରିମତା ଦୋଷମୁକ୍ତ ।
ଯେଉଁ ଭାଷାରେ ପୁରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ କଥାଭାଷା କରନ୍ତି ଓ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭାବ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଏହା ଠିକ ସେହି ଭାଷା ।
ନାନା ବୈଦେଶିକ ପ୍ରଭାବରୁ ସ୍ତ୍ରୀମହଲରେ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ କୃତ୍ରିମତା ପଶିଅଛି; କିନ୍ତୁ ଲେଖିକା ସଥାସମ୍ବବ ସେଥିରୁ ନିଜ ଲେଖାକୁ ଦୋଷମୁକ୍ତକରିପାରିଅଛନ୍ତି, ଏହାହିଁ ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ୱ ।
ଓଡ଼ିଆରେ ଶ୍ରୀମତୀ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ଯ କେହି ଏଭଳି ଭାଷାରେ ଲେଖିଥିବା ବହି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ଆଖିରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ।
ତାଙ୍କ ବିବାହର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ସେ "ବାଲ୍ୟବିଧବା" ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।
ଦେବୀଙ୍କ ସାନଭଉଣୀ ମୁକ୍ତାମଣି "ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ"ର ମୁଖ୍ୟ ସଂକଳକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ମୁକ୍ତାମଣିଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହେବା ପରେ ପ୍ରହରାଜ ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ କଟକସ୍ଥିତ ବସାରେ ରହୁଥିଲେ ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ "କାନ୍ତରା ବାବୁ", "ବାଇଦାସଙ୍କ ଭଜନ", "ଉତ୍କଳ କାହାଣୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ", "ଢଗ ଢମାଳୀ ବଚନ" ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ, "ଛାନ୍ଦ କଞ୍ଚନବତୀ" ଆଦି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ, ହେମା ନାଏକ କୋଙ୍କଣୀ ସାହିତ୍ୟରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ଏବଂ ପୁରୁଷବାଦ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
କୋଙ୍କଣୀ ସାହିତ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ନାରୀବାଦୀ ଆଦର୍ଶକୁ ଏକୀଭୂତ କରିବା ପାଇଁ ସେ "ଚିତ୍ରାଙ୍ଗୀ ମେଲାଭ" ନାମକ ଯୁବ ମହିଳା ଲେଖକମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଆଲୋଚନାଚକ୍ର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ସେ କୋଙ୍କଣୀ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଅଂଶ ହେବା ସହିତ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଗୋଆର ରାଜ୍ୟତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରକାଶନ ଗୃହ ଅପୁରବାଇ ପ୍ରକାଶନ ଅଧୀନରେ କୋଙ୍କଣୀରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ହିଂସା ଉପରେ ସରକାରୀ ନିରବତା ବିରୋଧରେ ନାୟକ ଭାରତୀୟ ଲେଖକଙ୍କ ବିରୋଧର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲେ ।
୨୦୧୨-୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଦେଶରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟାଚାରର ବୃଦ୍ଧି ଘଟଣାର ଉତ୍ତରରେ ସେ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ 'ଲଗ୍ ଆଉଟ୍ ଇନ୍ ଡେନିକ୍ ହେରାଲ୍ଡ'ରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ବିଷ୍ଣୁ ୱାଘଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ସୁଧୀର ସୁକ୍ତା ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ଏତଲା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଜାତି ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଆପତ୍ତିଜନକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପାଇଁ ବିତର୍କର ବିଷୟ ପାଲଟିଥିଲା ।
ନାଏକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କୋଙ୍କଣୀ ଉପନ୍ୟାସ ଭୋଗଦାଣ୍ଡ ପାଇଁ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ କୋଙ୍କଣୀରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ହିନ୍ଦୀ ଉପନ୍ୟାସ କାଳୀ କଥାର ଅନୁବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସେ ଭୋଗଦାଣ୍ଡ ପାଇଁ ଟିଏମଏ ପାଏ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ମଣିପାଲଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁସ୍ତକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି ।
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗୀ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରକାଶକଦ୍ୱାରା କାଥା ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲା ।
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ନାଏକ ଜଣେ ଲେଖକ, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଲେଖକ, ଅନୁବାଦକ, ପ୍ରକାଶକ ଏବଂ ନିର୍ମାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ, ଶ୍ରେଣୀ ଏବଂ ଜାତି ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଛନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପରେ ନିମାନ ସାନସ୍କର, ନାୟକ ପ୍ରଣିତା ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତିଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ତାଙ୍କ ମୃତ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲେ ।
ହେମା ଧୁମାତକର୍ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସେ ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକତ୍ତ୍ୱର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ କୋଲକାତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ ମହିଳା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ କୋଙ୍କଣୀରେ ସମାଜରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ।
ସେ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଏବଂ କୋଙ୍କଣୀ ଲେଖକ ପୁଣ୍ଡାଲିକ୍ ନାୟକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଟନ୍ତି ।
ସେ "ଭଲଭୋଇ" ଭିତ୍ତିକ ଆପୁରବାଇ ପ୍ରକାଶନର ବ୍ୟାନରରେ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଜେନେରାଲ ଡଃ ସାହିବ ସିଂ ସୋଖେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଲୀଳା ସୋଖେଙ୍କ ଘରେ ବଢିଥିଲେ ଯାହାକି ମ୍ୟାଡାମ ମେନକା ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ମାନାକା ନିଜର ସନ୍ତାନ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଯୋଶୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।
ମାନାକାଙ୍କ ନାଟକଦଳରେ ସେ ପଣ୍ଡିତ ସୀତାରାମ ପ୍ରସାଦଙ୍କଠାରୁ କଥକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ମେନାକାଙ୍କ ନାଟକଦଳରେ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୧୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ସେ ୟୁରୋପୀୟ ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ସୋଖେମାନେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ମାଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯୋଶୀ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ମ୍ୟାଡାମ ମେନାକାଙ୍କ ସମସାମୟିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଶିରିନ ଭାଜିଫଦାର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଦମୟନ୍ତୀ ଯୋଶୀ କଥକ ନୃତ୍ୟର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରଖ୍ୟାତ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୩୦ ଦଶକରେ ମ୍ୟାଡାମ୍ ମେନାକାଙ୍କ ନାଟକଦଳରେ ନାଚିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଜୟପୁର ଘରାନାର ସୀତାରାମ ପ୍ରସାଦଙ୍କଠାରୁ କଥକ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁବ କମ ବୟସରେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଘରାନାର ଆଚାନ ମହାରାଜ, ଲାଚୁ ମହାରାଜ ଏବଂ ଶମ୍ଭୁ ମହାରାଜଙ୍କ ଅଧୀନରେ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୫୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗ ପରେ ଦମୟନ୍ତୀ ଜଣେ ସଫଳ ଏକକ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି ପଣ୍ଡିତ, ଅଖନ ମହାରାଜ, ଲାଖୁ ମହାରାଜ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଘରାନାର ଶମ୍ଭୁ ମହାରାଜ ଏବଂ ଜୟପୁର ଘରାନାର ଗୁରୁ ହିରାଲାଲଙ୍କଠାରୁ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ ।
ବିଶେଷ କରି ଦିଲ୍ଲୀର କଥକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସେ ଶମ୍ଭୁ ମହାରାଜଙ୍କ ଅଧୀନରେ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ ।
ସେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏକି "ସାଢୀ"କୁ କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ପୋଷାକ ଭାବରେ ପରିଚିତ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଇନ୍ଦିରା କଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ , ଖଇରାଗଡ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ନୌର କଥକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କଥକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।
ସେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡିଥିଲେ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେବା ପରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଶଯ୍ୟାଶାୟୀ ଥିଲେ ।
୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ, ସେ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ, ଯେପରିକି ସେ ମହିଳା ଶ୍ରମିକ, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତୀ ବକ୍ତୃତା ଦେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ତାମିଲନାଡୁରେ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ନାରୀବାଦୀ ପଦକ୍ଷେପ - ତାମିଲନାଡୁ ମହିଳା ସମନ୍ୱୟ କମିଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ, ସେ କମିଟି ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର, ଯେପରିକି ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ହିଂସା , ମହିଳା, ରାଜନୀତି ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଗୁଜରାଟକୁ ମନେ ରଖିବା ଇତ୍ୟାଦି ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତା ସ୍ନେହିଦି ନାମକ ଏକ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ପରିବାରରେ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟ ଆଇନ-ସହାୟତା ବୋର୍ଡ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ୮ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିଲା ।
ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଷୟ ଉପରେ ଲେଖା, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି ।
୧୯୯୮ ରେ, ସେ ସମ୍ପାଦକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ତାରା ପୁସ୍ତକରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପୁରାଣ ତଥା ଆଦିବାସୀ ତଥା ଲୋକ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କଳା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।
ଭି. ଗୀତା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଯିଏ ଜାତି, ଲିଙ୍ଗ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଷୟ ଉପରେ ଲେଖନ୍ତି ।
ସେ ମାଡ୍ରାସ ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏନଜିଓଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପ୍ରସାର ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଛନ୍ତି ।
ସେ ରାଜ୍ୟରେ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀର ଫେଡେରେସନ୍ ଗଠନ କରିବା ସହ ତାରା ପୁସ୍ତକ ର ସମ୍ପାଦକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ପେରୁମାଲ ମୁରୁଗାନଙ୍କ ଦୁଇଟି ଉପନ୍ୟାସକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଉପରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ "ହିଂସା ମୋତେ ଏକ ଅନୁଭୂତି ଭାବରେ ଆଘାତ, ସ୍ପର୍ଶ, ପ୍ରେମ, ଭୟ, କ୍ଷୁଧା ଏବଂ ଲଜ୍ଜାର ଛକଗୁଡିକର ଏକ ବିନ୍ଦୁକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବାକୁ ମନେ ହେଉଥିଲା ।
ଏହା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଦୁଃଖରେ, ଅଭ୍ୟାସଗତ ସ୍ୱର, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶରେ ଯେତିକି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରି ଏହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହିଂସା କାର୍ଯ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା ।
ଭି. ଗୀତା ତାମିଲନାଡୁ ଚେନ୍ନାଇର ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଲେଖକ ତଥା ଐତିହାସିକ ଅଟନ୍ତି ।
ସେ ମାଡ୍ରାସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ କଲେଜ ଏବଂ ଆଇୱା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କଲେଜ ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।
ବିଭିନ୍ନ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଷ୍ଟଲୱାର୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ସେକ୍ସପିୟରଙ୍କ ରଚନା ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ।
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର କାଳ୍ପନିକ ଲେଖକମାନେ ଜର୍ଜ ଏଲିଅଟ୍, ଲିଓ ଟୋଲଷ୍ଟୟ ଏବଂ ଜୋସେଫ କନରାଡ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବୌଦ୍ଧିକ ବୁମଣାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବଙ୍ଗଳା ଲେଖକ ସାବିତ୍ରୀ ରାୟ, ଐତିହାସିକ ଶୀଲା ରୋବୋଥାମ ଏବଂ ସମାଲୋଚକ ମାରିନା ୱାର୍ନର ଅନେକ ମହିଳା ଲେଖକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖୁବ୍ କମ୍, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି ।
ସେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଲେଖା ଏବଂ ଅନୁବାଦ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକା ଏବଂ ନ୍ୟୁଜ୍ ପୋର୍ଟାଲରେ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି ।
ସେ ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତିର ଧାରଣାକୁ ଆଲୋକିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ, "ରାଜ୍ୟ କିପରି ଯୌନ ହିଂସାର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରିବା ପାଇଁ ଆଇନର ଅପବ୍ୟବହାର କରେ ନାହିଁ ବରଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତୃତ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ ।
" ଲେଖକ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କେବଳ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟ ତଥା ନାଗରିକଙ୍କ ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସଦ୍ୱାରା ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ ।
୧୯୨୫ ମସିହାରେ, ସୁଫିଆ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ସରଳ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ବଶନ୍ତୀ ୧୯୨୬ ମସିହାରେ ସାଓଗାଟ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
୧୯୩୧ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ବଙ୍ଗୀୟ ମୁସଲମାନ ମହିଳା ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଫେଡେରେଶନର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପ୍ରକାଶନ ପରେ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ କ୍ୟାରିଅର୍ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ସଞ୍ଝେର ମାୟା ୧୯୩୮ ମସିହାରେ କାଜୀ ନାଜରୁଲ ଇସଲାମଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେହି ପୁସ୍ତକ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ।
ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ସ୍ଥାନୀୟ ମକତାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଆରବୀ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ସେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଦର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଗୃହ ଶିକ୍ଷାକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମା' ସବେରା ବେଗମ ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗାଳୀରେ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଲେଖିବା ଶିଖାଇଥିଲେ ।
ଶାୟେସ୍ତାବାଦ ଜମିନ୍ଦାର ଇଷ୍ଟେଟରେ ଗୃହ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ବଙ୍ଗାଳୀ, ଆରବୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ବେଗମ ସୁଫିଆ କମଲ ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କବି, ନାରୀବାଦୀ ନେତା ତଥା ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୫୦ ଦଶକର ବଙ୍ଗାଳୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ନାଗରିକ ସମାଜ ନେତା ଭାବରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
ସେ ନାରୀବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମହିଳା ପରିଷଦର ସଭାପତି ଥିଲେ ।
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ।
ସୁଫିଆ ବେଗମ ୨୦ ଜୁନ୍ ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗ ଏବଂ ଆସାମର ବକରଗୁଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାହତ ମଞ୍ଜିଲରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ପରିବାର ବ୍ରାହ୍ମଣବରିଆର ଶୀଲାଉରର ଜମିନ୍ଦାର ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଇସଲାମର ଚତୁର୍ଥ ଖଲିଫ ଅଲିଙ୍କ ବଂଶଧର ବୋଲି ଦାବି କରିଥିଲେ ।
ସେ ସାତ ମାସର ହୋଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତା "ସୟଦ ଅବଦୁଲ ବରୀ" ଜଣେ ଓକିଲ ଭାବରେ ଚାକିରି ଛାଡି ସୁଫି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ।
ଏଗାର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସୁଫିଆ ତାଙ୍କ ମାତୃ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭାଇ ସାୟଦ ନେହାଲ ହୁସେନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଆଇନ ଛାତ୍ର ତଥା ଶାୟାବାଦର ମିର ମୋତାର ହୁସେନ୍‌ଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ।
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ସୁଫିଆ କମଲୁଦ୍ଦିନ ଅହମ୍ମଦଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାରିସାଲ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ସେ ଅନେକ ଉପନ୍ୟାସ ଯଥା- ତ୍ରିକୋଣୀ ଟ୍ରାନ ରେଖାଓ , ଥିଜେଲୋ ଆକର , ରାଧା , ଏକ ହଟା ଦିୱାନ ବାହାଦୂର , ବାଟ୍ରିସ ଲକ୍ଷୋ , ଭରାସଦାର , ଅବତୀ କଲନୋ ସୋରାଜ , ବାଟ୍ରିସ୍ ପୁଟାଲିନି ବେଦନା , ଆନେ ମୃତ୍ୟୁ , ଦରିୟାନୋ ମାନସ , ବସନ୍ତ ଛାଲକେ , ନାଗ ପରୀକ୍ଷା, ପାଞ୍ଚ ପାଗଲ୍ ପୃଥଭି ପର୍ , ଦି ନିୟୁ ଲାଇଫ , ପରପୋତନି ଆଙ୍ଖ , ଜିଲି ମେଁ କୁମ୍ପଲ୍ ହାଥେଲିମା ଲେଖିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ବାଦ୍ ରୀତା କୋଠାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଂରାଜୀରେ ଫେନ୍ସ ଭାବରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି ।
ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ବାଟ୍ରିସ୍ ପୁଟାଲିନି ବେଦନା, ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ନିଜର ପରିଚୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ପ୍ରୟାସର କାହାଣୀ ।
ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଅନୁରାଧାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ପୁରୁଷ ଅନ୍ଧ-ଦେଶଭକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜର କ୍ରୋଧକୁ କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆଙ୍କ ସାତ୍ ପଗଲାନ୍ ଆକାଶମନ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା ।
ସେ ସ୍କୁଲରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ସାମାଜିକ ମାନଦଣ୍ଡ, ନିୟମ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥିଲେ ।
ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭ ଦିନରେ ମେହେତ୍ତା, ଅଖଣ୍ଡ ଆନନ୍ଦ, ନବନୀତ୍ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଜୀବନ ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖିଥିଲେ ।
ତେଣୁ ଏହା ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଢା ଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ଶୁଣିବା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅନୁଭୂତି ଅଟେ ।
ସେ ବର୍ଷା ଅଡାଲଜାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଭର୍ତ୍ତୋ , ବର୍ଷା ଅଡାଲଜାଙ୍କ ମନୋନୀତ କାହାଣୀକୁ ସମ୍ପାଦନା କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର କାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହରେ ଏକ ସିଗାରେଟ୍ ଏକ ଧୁପାସାଲୀ , ଭିଏନା-ଉଡ୍ସ , ଭାଗ୍ୟରେଖା , ବାଲଭୋ ବାଲଭି ବାଲଭୋ , ୟୋମ କିପୁର , ବାର୍ତ୍ତା ବୈଭବ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଇଲା ଆରବ ମେହତା‌ ଜଣେ ଗୁଜରାଟୀ ଔପନ୍ୟାସିକ ତଥା ଭାରତର ଗୁଜରାଟର କାହାଣୀ ଲେଖିକା ଅଟନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ସହ କାହାଣୀ ଶୁଣିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମା’ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପରାମର୍ଶ ନେବା, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବର୍ଷରେ ଦୁର୍ଗା ବାଇଙ୍କ କଳା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ଦେଇଥିଲା ।
ଦୁର୍ଗା ବାଇ ବ୍ୟୋମ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଭୋପାଳର ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ମାନବ ସଂଗ୍ରହାଳୟଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ କଳାକାର ଶିବିରରେ ତାଙ୍କର ସୃଜନ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
15 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦୁର୍ଗାବାଇ ଏକ ମାଟି ଓ କାଠ ଶିଳ୍ପୀ ସୁଭାଷ ବ୍ୟୋମଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ଦୁର୍ଗାବାଇ ଏବଂ ସୁବାଶ ଏକତ୍ର ଏକ କର୍ମଶାଳା ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ଗୋଣ୍ଡ ପେଣ୍ଟିଙ୍ଗର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିବାବେଳେ ଆଧୁନିକୀକରଣଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲେ ।
ଦୁର୍ଗାବାଇଙ୍କ କୌଶଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଜଙ୍ଗ ସିଂ ଶ୍ୟାମ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଯାହା କରିଛନ୍ତି ତାହା ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ନୂତନ ଜିନିଷ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ।
ତାଙ୍କ ବିଷୟଗୁଡିକ ଆଦିବାସୀ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଏବଂ ପୁରାଣରେ ମୂଳତଃ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପାନ୍ଥେନ୍ ଏବଂ ଲୋକପ୍ରିୟ ଲୋକନୃତ୍ୟରୁ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଛଅ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ମା’ଙ୍କଠାରୁ ଡିଜିନା କଳା ଶିଖିଲେ, ଯାହା ବିବାହ ଏବଂ ଅମଳ ପର୍ବ ସମୟରେ ଘରର ଭିତର ଓ ବାହାର କାନ୍ଥ ଏବଂ ଚଟାଣରେ ଜ୍ୟାମିତିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ଚିତ୍ର କରିବାର ଏକ ରୀତିନୀତି ଅଟେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଡିଜିନା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଆଦିବାସୀ କଳାର ଗୋଣ୍ଡ ପରମ୍ପରାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭୋପାଳରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ମହିଳା କଳାକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଅଟନ୍ତି ।
ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ମଣ୍ଡଳ ଜିଲ୍ଲାର ବାରବାସପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ଚିତ୍ରକଳା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଛନ୍ତି ।
2022 ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଅର୍ଜୁନ, ଏହି ଛୋଟ ବାଳକ ସହିତ ଲଢିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରି କିଛି ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ ଏହି ବାଲକକୁ ମନାଇ ତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଘୋଡ଼ା ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ।
ହେଲେ, ବବ୍ରୁବାହନ ଘୋଡ଼ା ଫେରାଇବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନା କରନ୍ତେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବବ୍ରୁବାହନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ଜାଣିବା ପରେ ଅର୍ଜୁନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଯେହେତୁ ବିଶ୍ୱକେତୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ ।
କ୍ରୋଧ ଜର୍ଜରିତ ଅର୍ଜୁନ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଲେ ଯେ ସେ ବବ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ ଅଥବା ଯଦି ସେ ପରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି ସେ ନିଜେ ଆତ୍ମହାଦ କରିବେ ।
ଅର୍ଜୁନ ବବ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଐଶ୍ୱରୀୟ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।
ଯୁଦ୍ଧପରେ ବବ୍ରୁବାହନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପରିଚୟ ଜାଣି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁତାପ କରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ସାବତ ମା ଉଲୂପିଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିବା ନାଗମଣି ବ୍ୟବହାର କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜୀବିତ ଫେରି ପାଇଲେ ।
ଅର୍ଜୁନ କିନ୍ତୁ କହିଲେ, ସେ ବୃଷକେତୁଙ୍କ ବିନା ସେ ବଞ୍ଚି ରହିବା ବ୍ୟର୍ଥ, କାରଣ ସେ ହିଁ ବୃଷକେତୁକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ତେବେ କୃଷ୍ଣ ବୃଷକେତୁକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଦେବା ପରେ ବବ୍ରୁବାହନ ବୃଷକେତୁଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ।
ତା’ପରେ ପାଣ୍ଡବ, ଉଲୂପି, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା, ବବ୍ରୁବାହନ ଏବଂ ବୃଷକେତୁ ତଥା ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ହାସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଗଲେ ।