polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଏହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ପୂରକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିହିସାବରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି, ଯାହାର ସାମାନ୍ୟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ମୁଖ୍ୟ ଧାରାରେ ଥିବା ଟେକନିକ ବା କୌଶଳର ସଂଯୋଗରେ ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଉଥିବା ସମାନ ହସ୍ତକ୍ଷେପ, ଯେଉଁ ଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରକ ତଥା ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ବା କେମ ହିସାବରେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ।
ବୈକଳ୍ପିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିର କିଛି ଅନୁସଂଧାନକର୍ତା ଏହି ସମୂହୀକରଣର ବିରୋଧ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଏଇ ବିଧିଗୁଡ଼ିକର ଭିତରେ ଫରକ ରଖିବା ପସଂଦ କରିଥାନ୍ତି, ତଥାପି ସେମାନେ କେମ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ମାନକ ହୋଇ ସାରିଛି।
ବରାହମିହିରଙ୍କ ଜନ୍ମ ସନ ୫୦୫ରେ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନିକଟସ୍ଥ କପିଥ୍ୟ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା।
ତାଙ୍କର ପିତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଗବାଙ୍କଙ୍କ ଉପାସକ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କରିଠାରୁ ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
କୁସୁମପୁର ଯିବା ପରେ ଯୁବ ବରାହମିହିରଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ମହାନ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଓ ଖଗୋଳ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ତଥା ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନକୁ ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ ବୋଲି ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ।
ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ଶାସନ ସମୟରେ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ରର ସ୍ଥଳୀ ରୂପେ ପରିଚିତ ଥିଲା; ଯେଉଁଠାରେ କଳା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଅନେକ ବିଦ୍ୱାନ ଏକତ୍ର ହେଉଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଗାଢ଼ ଜ୍ୟୋତିଷ ଜ୍ଞାନର ଖବର ପାଇ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ନବରତ୍ନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ।
ବରାହମିହିରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରଚନା ଭାବେ ପଞ୍ଚ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତିକାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ଯାହାକି ପ୍ରାୟତଃ ସନ ୫୭୫ରେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ପୂର୍ବ-ପ୍ରଚଳିତ ପାଞ୍ଚଟି ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଅବତାରଣା ରହିଛି।
ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ରୋମକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ପୌଳିଷ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ବଶିଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ପିତାମହ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ।
ଏହି ରଚନାଟି ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ୟୋତିଷ ଏବଂ ହେଲେନୀୟ ଜ୍ୟୋତିଷ ର ଏକ ସମାହାର ରୂପେ ଜଣାଶୁଣା।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟିରେ ଅନେକ ତ୍ରିକୋଣମିତୀୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁତ୍ର ରହିଛି।
ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରବୀୟ ଗବେଷକ ଆଲବେରୁନି ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି:
ବରାହମିହିର ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ମହାନ୍ ଭାରତୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞ, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଓ ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀ।
ପିତା ଆଦିତ୍ୟଦାସଙ୍କଠାରୁ ପାରମ୍ପାରିକ ଗଣିତ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରି ସେଥିରେ ଅନେକ ସଂସ୍କାର ଆଣିଥିଲେ।
ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଙ୍କ ରାଜସଭାରେ ସେ ନବରତ୍ନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ।
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟିରେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଚଳ-ପ୍ରଚଳନ, ବାସ୍ତୁବିଦ୍ୟା, ଭବନ ନିର୍ମାଣ କଳା, ବୃକ୍ଷାୟୁର୍ବେଦ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ପ୍ରକୃତି ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ବିଶଦ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି।
ବୃହତ-ସଂହିତାରେ ବରାହମିହିର କୁହନ୍ତି : "ଗ୍ରୀକମାନେ ବିଦେଶୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ଯେହେତୁ ସେମାନେ ଆମ ଭାରତୀୟ ବିଜ୍ଞାନରେ ଅଭୁତପୂର୍ବ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଛନ୍ତି." (" ମ୍ଳେଚ୍ଛା ହି ୟବନଃ ତେସୁ ସମ୍ୟକ ଶାସ୍ତ୍ରମ କଦମସ୍ଥିତମ/ଋଷ୍ୱାତ ତେପି ପୂଜ୍ୟନ୍ତେ କିଂ ପୁନର୍ଦୈବାବିଧ ଦ୍ୱିଜଃ" )
ରୋମକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ରୋମକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ରୋମାନୀୟ ଏବଂ ଗ୍ରୀକ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ତଥ୍ୟଟି ଏକ ତର୍କର ବିଷୟ ଯେହେତୁ; ପ୍ରଥମଥର କରି ଭାରତୀୟ ବୈଦିକ ବିଚାର ବିଦେଶୀ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଅନୁପ୍ରେରିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇ ଭାରତକୁ ପୁଣିଥରେ ଆସିଥିଲା।
ସେ ଫଳିତ ଜ୍ୟୋତିଷର ତିନିଟି ଗ୍ରନ୍ଥ - ବୃହତ-ଜାତକ, ଲଘୁ-ଜାତକ, ବୃହତ-ସଂହିତାର ରଚୟିତା।
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପୃଥୁୟାସାସ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ରର ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ ହୋର ସାରର ରଚନା କରିଛନ୍ତି।
ଶୈଳପୁତ୍ରୀ: ଆଦିଶକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱରୂପା ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ଉପାସନା ସହ ନବରାତ୍ରର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।
୤ପୌରାଣିକ ମତେ ହିମାଳୟଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବୀ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଏହିଦିନ ଭକ୍ତ ଓ ସାଧକ ନିଜର ମନକୁ ମୂଳାଧାର ଚକ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି।
୤ ଏହି ରୂପରେ ଦେବୀ ଅଷ୍ଟଭୂଜା ଓ ହାତରେ କମଣ୍ଡଳୁ, ଧନୁ, କମଳ, ଅମୃତ କଳସ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଜପାମାଳି ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ପାଇବାକୁ ବ୍ରଜଗୋପୀମାନେ ଦେବୀ କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ ତେଣୁ ବିବାହ ହୋଇପାରୁନଥିବା
ଏହି ରୂପରେ ତ୍ରୀନେତ୍ର ଧାରିଣୀ, ଶରୀରର ବର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାର ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା ଚତୁର୍ଭୁଜା ଦେବୀ ଗର୍ଦଭ ଉପରେ ଆରୁଢ ହୋଇ ହାତରେ ଲୌହ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଏହି ରୂପରେ ବୃଷଭ ବାହିନୀ ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରର ବର୍ଣ୍ଣ ଗୌର, ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୂଜା ଓ ଦୁଇ ହାତରେ ଡମ୍ବରୁ ଓ ତ୍ରିଶୁଳ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ହାତରେ ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି।
ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ: ନବରାତ୍ରର ନବମ ବା ଶେଷ ଦିବସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ।
ଏହି ରୂପରେ ପଦ୍ମାସନା ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୂଜା ଓ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
୤(କେତେକ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥରେ ତାଙ୍କର ବାହାନ ସିଂହ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଉପବେଶନ କରିଥାନ୍ତି୤) ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ପୂଜା ସହିତ ନବରାତ୍ରରେ ନବଦୁର୍ଗା ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ।
ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦଠାରୁ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଗଗୌରୀ ବା ନବଦୁର୍ଗା (ଶୈଳପୁତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟା, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା, ସ୍କନ୍ଧମାତା, କାତ୍ୟୟନୀ, କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାଗୌରୀ)ଙ୍କ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ୤
ଗଣିତଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଆଧାରିତ ପୌରାଣିକ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ନାମରେ ହିଁ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
୧୫୮୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ଫୈଜୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାର୍ସୀଭାଷାରେ ଏହା ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଫୈଜୀଙ୍କ ମତରେ ଲୀଳାବତୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ଜାତକରୁ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ, ସେ ଅବିବାହିତା ଓ ନିଃସନ୍ତାନ ହେବେ ।
ଝିଅର ଭାଗ୍ୟକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ସେ ବିବାହର ଶୁଭମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ସଠିକ୍ ସମୟରେ ସତର୍କ/ସଚେତନ କଲେ ।
ସେ ଏକ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଉପରେ କ୍ଷୁଦ୍ରଛିଦ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ କପ୍କୁ ରଖି ଗୋଟିଏ କୋଠରୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯେପରିକି କପ୍ ମଧ୍ୟରେ ଧିରେ ଧିରେ ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରି ଶୁଭମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୁଡ଼ିବ।
କିନ୍ତୁ ଲୀଳାବତୀ ଉତ୍କଣ୍ଠାର ସହିତ କୋଠରୀ ମଧ୍ୟକୁ ଯାଇ ନିଜର ବିପଦକୁ ଡାକି ଆଣିଲେ ।
ତାଙ୍କ ବିବାହ ପୋଷାକରୁ ଗୋଟିଏ ମୁକ୍ତା ସେ କପ୍ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲା ଏବଂ କପ୍‌ଟି ଶୀଘ୍ର ବୁଡିଗଲା , ବିବାହର ସେହି ଶୁଭମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ସାଗରରେ ନିକ୍ଷେପ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା ।
ତା’ପରେ ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକଲେ ଯେ ନିଜ ଝିଅ ନାମରେ ଏପରି ଏକ କାଳଜୟୀ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିବେ ଯାହାକି ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତ କାହିଁକି ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବି ରହିବ ।
୧୩ ଅଧ୍ୟାୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୀଳାବତୀ ପୁସ୍ତକରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସଂଜ୍ଞା, ଗାଣିତିକ ଶବ୍ଦାବଳୀ, ସୁଧକଷା, ଗାଣିତିକ ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ପ୍ରଗତି, ସରଳ ଏବଂ କଠିନ ଜ୍ୟାମିତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଘଡ଼ି ବା ଛାୟାଘଡ଼ିର ଶଙ୍କୁ, କୁଟକ ଏବଂ ପଦାର୍ଥର ମିଳନ ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ଏଥିରେ ସର୍ବବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା ପରାର୍ଦ୍ଧ ଅଟେ ଯାହାକି ଏକଶତ ସହସ୍ର ମହାପଦ୍ମ ଅଟେ ।
ଲୀଳାବତୀ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ବୁଝିବା ଭଳି ରାଜା, ହାତୀ ଆଦିଙ୍କୁ ନେଇ ଗୁଣନ, ବର୍ଗ ଏବଂ ଗାଣିତିକ ପ୍ରଗତିର ପ୍ରଣାଳୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
ଲୀଳାବତୀ ପୁସ୍ତକର ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ୫୪ପଦରେ ଏକ ଭଗ୍ନାଂଶ ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
ଅନେକ ମୀମାଂସା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଶ୍ନ ଲୀଳାବତୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସେଥିରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।
ସେ ପୁନଶ୍ଚ ତାଙ୍କୁ ଏଣୀ-ନୟନା ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ “ହେ ଲୀଳାବତୀ ! ମୋତେ କୁହ ଯେ ୧୩୫ରୁ ୧୨ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କଲାବେଳେ ଗୁଣନକୁ କେତୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କରିପାରିବ ଏବଂ ହରଣ କଲାବେଳେ କେତୋଟି ଭାଜକଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଇ ପାରିବ ।
ଭାରତୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ମହାନ୍ ଗାଣିତିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲୀଳାବତୀ ।
ବିଶ୍ୱର ଗଣିତ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନଜଗତକୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅବଦାନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଶିରୋମଣିର ଏହାର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଅଟେ ।
ଲୀଳାବତୀ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ କଥ କରି ସେଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଗାଣିତିକ ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ସମସ୍ୟାର ସରଳ ସମାଧାନ କରି ପାରିଲେ ଏ ଦୁନିଆର ଲୀଳାଭୂମିରେ ଖୁସି ଏବଂ ଆନନ୍ଦର ଉଜ୍ଜଳ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୋଇପାରିବ ।
ସେଥିପାଇଁ ଗରିବ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ମଜୁରୀ ନ ଦେଇ ବେଠି ବେଗାରିରେ କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଗଲା ।
ସେତେବେଳେ କେନ୍ଦୁଝର ଗଡ଼ର ଦେବାନ୍ ଥା’ନ୍ତି ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି, ଏବଂ ଏହି କେନାଲ ଖୋଳାର ତଦାରଖ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥା’ନ୍ତି ସହକାରୀ ଦେବାନ୍ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ ।
ଧୂର୍ତ୍ତ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କର କ୍ରୂର ବ୍ୟବହାର ଓ ନିର୍ମମ ଅତ୍ୟାଚାର ନିରୀହ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଆହୁରି ଉତ୍ୟକ୍ତ କଲା ।
ରାଜାଙ୍କଠାରେ ଅଭିଯୋଗ କରି ନିରାଶ ହେଲା ପରେ ଉତ୍ୟକ୍ତ ଆଦିବାସୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ଘୋଷଣା କଲେ ।
ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଗୋପାଳଙ୍କ ସମେତ ୨୦ଜଣ ଭୂୟାଁ ସର୍ଦ୍ଦାରଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରାଗଲା ।
ଏସବୁ ଘଟଣାରେ ଖୁବ୍ ମର୍ମାହତ ଓ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇ ଧରଣୀଧର ସମଗ୍ର ଭୂୟାଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ରାଜାଙ୍କର ଏପରି ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଶୋଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିପ୍ଳବ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ ।
ଏଥିରେ କେନ୍ଦୁଝର, ବଣାଇ, ସିଂହଭୂମ ଅଞ୍ଚଳର ହଜାର ହଜାର ଆଦିବାସୀ ଆସି ଯୋଗଦେଲେ ।
ଅତ୍ୟନ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ଧରଣୀଧର ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ, ସାଧୁତା, ପରିଶ୍ରମ ଓ ଅଧ୍ୟବସାୟଦ୍ୱାରା ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ଭିତରେ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟଭାଜନ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
ଏଥିରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ କିଛି ସ୍ୱାର୍ଥପର କର୍ମଚାରୀ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଏ ସବୁର ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ଥିଲେ ସେ ସମୟର ରାଜାଙ୍କର ସହକାରୀ ଦେବାନ୍, କ୍ଷମତାଲୋଭୀ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ ।
ଧରଣୀଧରଙ୍କୁ ବଦନାମ କରିବା ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ତାଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କରାଇବା ଥିଲା ଏମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।
ଏହି ସମୟରେ ୧୮୯୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝର ଓ ସିଂହଭୂମ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଉଠିଥିଲା ।
ସେଥିପାଇଁ ମପାମପି କାମ ପାଇଁ ରାଜା ଧରଣୀଧରଙ୍କୁ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପଠାଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଧରଣୀଧରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଖଚମିଛ କହି, ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ କରି ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ବିଷ ଭରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେହି କାରଣରୁ ସୀମାନ୍ତରୁ ସୂଚାରୁ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପନ କରି ଆସିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପଦବୀ ହରାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।
ଇଂରେଜ ସରକାର ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଚାଇଁବସାର ଡେପୁଟି କମିଶନର ଏଚ. ଡାଉସନଙ୍କୁ କେନ୍ଦୁଝର ପଠାଇଲେ ।
ଏପଟେ ଧରଣୀଧର ରାଜାବିହୀନ କେନ୍ଦୁଝରର ଟିକାୟତଭାବେ ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରି ରାଇସୁଆଁର ଏକ ଆମ୍ବତୋଟା ମଧ୍ୟରେ ଦରବାର ବସେଇଲେ ।
ତାଙ୍କ ପରି ଜଣେ ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ ନକରି ଧରଣୀଧର ଫକୀରମୋହନଙ୍କୁ ନିଜର ପରମର୍ଶଦାତାରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ କରି ବିଦ୍ରୋହ ଚଳାଇଲେ ।
ଡାଉସନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ତନାଘନା ଉଦ୍ୟମ ଚଳାଇଥାନ୍ତି ।
ଏହି ସମୟରେ ଧରଣୀଧର ପୁଣିଥରେ ରାଜନଅର ଅକ୍ତିଆର କରିବାକୁ ଯୋଜନା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ବିଚକ୍ଷଣ କୂଟନୀତି ଯୋଗୁଁ ତାହା ବିଫଳ ହେଲା ।
ପୁଣି, ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସେ ଡାଉସନଙ୍କୁ ଦେଖାକରି ସବୁ କଥା ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଯିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଗଲେ ।
ସରଳ ବିଶ୍ୱାସୀ ଧରଣୀଧର ଏହା ଭିତରେ ଥିବା ଷଡଯନ୍ତ୍ରକୁ ବୁଝି ନପାରି ଅଳ୍ପକିଛି ସାଥୀଙ୍କୁ ଧରି ଡାଉସନଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବନ୍ଦୀ ହେଲେ ।
ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧର ୧୮୬୪ ମସିହା ମଇ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ, କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆଦିବାସୀ ପଲ୍ଲୀ କୁସୁମିତାରେ ଏକ ପାହାଡ଼ି ଭୂୟାଁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।
ମାତା ପିତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଧରଣୀଧର ଖୁବ ମେଧାବୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ପଢାପଢିରେ ତାଙ୍କର ଖୁବ ଆଗ୍ରହ ଥିଲା ।
ସେଥିଯୋଗୁଁ, ଏକ ଦରିଦ୍ର ଆଦିବାସୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବାଧାବିଘ୍ନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଏ ଆଗ୍ରହ ଯୋଗୁଁ, କେନ୍ଦୁଝରର ସେ ସମୟର ରାଜା ଧନୁର୍ଜୟ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ତାଙ୍କୁ କଟକରେ ଜମିଜମା ସର୍ବେକ୍ଷଣ ପାଠ ପଢିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ ।
ସେଠାରୁ ସଫଳତାର ସହ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ଫେରିବା ପରେ, ରାଜା ଧନୁର୍ଜୟ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ନିରୀକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଧରଣୀଧର ନିଜ ମେଳି ସହାୟତାରେ ସଶସ୍ତ୍ର ଲଢେଇ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଗାଦିରୁ ହଟେଇ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଏବଂ ତା ସହିତ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।
ବିଦ୍ରୋହ ପୂର୍ବରୁ ଧରଣୀଧର କଟକରେ ଥିବା କମିଶନର, କଲିକତାର ଇଂରେଜ କର୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମ୍ୟାନେଜରଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାର ବିଷୟରେ ଜଣାଇଥିଲେ ।
ସେଥିପାଇଁ, ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ପରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ରାଜାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଥମେ ମନା କରିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଚତୁର ଦେବାନ୍ ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ବିଚକ୍ଷଣତା ଯୋଗୁଁ ପରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ ।
ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ରାଜବାଟୀ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଆଗରୁ ରାଜା ଓ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଆନନ୍ଦପୁରକୁ ଲୁଚି ପଳାଇଲେ ।
୧୮୬୮ ମସିହାରେ ରାଜାଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ବିରୋଧ କରି ବିପ୍ଳବୀ ରତ୍ନା ନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭୂୟାଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଯେଉଁ ମେଳି କରିଥିଲେ ତାକୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଖୁବ ନିଷ୍ଠୁରତାର ସହ ଦମନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ତା’ ସହିତ ରାଜା ଓ ରାଜକର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢୁଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ତା’ ସହିତ ପ୍ରଚଳିତ ବେଠି ପ୍ରଥା ଧରଣୀଧରଙ୍କ ମନକୁ ଖୁବ୍ ଆନ୍ଦୋଳିତ ଓ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିଥିଲା ।
ଏହି ସମୟରେ କେନ୍ଦୁଝରର ଏକ ଘଟଣା ତାଙ୍କ ମନରେ କୁହୁଳୁଥିବା ବିପ୍ଳବର ନିଆଁକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା ।
୧୮୯୧ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝରର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜାଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଜାମେଳି ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧର ।
ଏହି ବିଦ୍ରୋହ କେନ୍ଦୁଝର ରାଜ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଏପରିକି ସାରା ଭାରତବର୍ଷରେ ଚହଳ ପକାଇଥିଲା ।
ଧରଣୀଧରଙ୍କ ବନ୍ଦୀ ହେବାପରେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହର ଅକାଳ ଅବସାନ ଘଟିଲା ।
ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିବା ଅପରାଧରେ ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧରଙ୍କୁ ସାତ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଗଲା ।
ସପ୍ତମାତୃକା ପୀଠଟି ଯାଜପୁରର ବୈତରଣୀ ନଦୀ ତଟ ଦଶାଶ୍ୱମେଧ ଘାଟ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ଘାଟ ନିକଟରେ ବାରୁଣୀ ସ୍ନାନର ଯୋଗ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଅନେକ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।
ଦଶାଶ୍ୱମେଧ ଘାଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ସପ୍ତମାତୃକା ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ମାତୃକାମାନେ ହେଲେ ଚାମୁଣ୍ଡା, ବାରାହୀ, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବ୍ରହ୍ମୀ, କୌମାରୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, ନରସିଂହୀ ।
ଏହି ଦେବୀ ରକ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ବଧ ସମୟରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତି ସ୍ୱରୂପ ଏହି ଦେବୀ ବଜ୍ର ଧରି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମୀ, ଯାହାଙ୍କର ବାହାନ ହେଉଛନ୍ତି ହଂସ ।
ଏହି ଦେବୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି ମୟୂର ବାହାନରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।
ସର୍ବୋତ୍ତମ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରିଣୀ ସର୍ପରାଜ ବାସୁକୀଙ୍କୁ ବଳୟ କରି କର କଙ୍କଣ ରୂପେ ଧାରଣ କରି ମା’ ସେଠାରେ ବିରାଜମାନ ।
ଶେଷରେ ନରସିଂହଙ୍କ ଶକ୍ତି ନରସିଂହୀ ନୃସିଂହଙ୍କ ପରି ଭୟଙ୍କର ଶରୀର ଧାରଣ କରି ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଦଶାଶ୍ୱମେଧ ଘାଟ ଉପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ତଥା ତା’ର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସିଦ୍ଧି ଗଣେଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୁଖ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଥିବା ବେଳେ ଗଣେଶଙ୍କର ମୁଖ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତରକୁ ଅଛି ।
ଏପରି ବିଶାଳକାୟ ଗଣେଶ ମୂର୍ତ୍ତି ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ ।
ଏହି ମୁକ୍ତିଦାତା ଗଣେଶଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ବିନାଶ ହୁଏ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।
ଗଣେଶ ମନ୍ଦିରର ପଶ୍ଚିମ ପାଖରେ ଜଗନ୍ନାଥ ବେଢାରୁ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଆସିଲେ ପାଞ୍ଚ ପାବଚ୍ଛ ପଡ଼େ ।
ଏହି ବେଦୀରେ ମୃତ୍ୟୁଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶୁଆଇ ଦେଇ ତାକୁ ମନ୍ତ୍ରଜଳ ପିଆଇଲେ ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ଜନମାନସରେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ସବୁ ସମୟରେ ଏହା ସମ୍ଭବ ହେଉନଥିବାରୁ ଶବଦାହ ପାଇଁ ଶ୍ମଶାନକୁ ନେବା ସମୟରେ ସେହି ବେଦୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରାଇ ନିଆଯାଏ ।
ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୂଜା ପାଇବା ଭଳି ବାରୁଣୀ ପଡ଼ିଆରେ ଶ୍ରୀବରାହ ଭଗବାନ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ଏଠାରେ ଯଯାତି ବଂଶର ରାଜା କେଶରୀ ସୁଦୂର କୋୖନୁଜରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ ଏବଂ ଅସ୍ଥିବିସର୍ଜନ ନିମନ୍ତେ ଏହି ସ୍ଥାନର ଅନେକ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ରହିଛି ।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାଦ୍ଧିର ଅୟମାରମ୍ଭ କାଳରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆନନ୍ଦପୁର ତାଲୁକ ଓରାଳି ଦଣ୍ଡପାଟ୍ଟ ଅଧିନସ୍ଥ ଇଞ୍ଚୋଳ ମୌଜାର ୨୦ ଏକର ପରିମିତ ଅନାବାଦି ଜମି ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ମାର୍ଥା ।
ରାଜତନ୍ତ୍ର ସହାୟତାରେ ବାରମ୍ବାର ମରୁଡି ସହିତ ପାନୀୟ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟୁନ ୧୦ ଏକର ପରିମିତ ଜମିରେ ଜଳ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦନା କରାଯାଇଥିଲା ।
ପୋଖରୀ ପାର୍ଶ୍ୱ ହୁଡା ଓ ଜମିରେ ଗୋଚାରଣ ପାଇଁ ବିସ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ତୃଣଭୂମି ସହ ଗୋସମ୍ପଦର ଉନ୍ନତି କଳ୍ପେ ଚାରଣ ଭୂମି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
ପୋଖରୀ ଖନନ ପରେ ଇଞ୍ଚୋଳ ଗ୍ରାମର ଅନଥି ଦୂର ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ପ୍ରଭୁ ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣଙ୍କ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ଏକାଦିକ୍ରମେ ପୋଖରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପୂର୍ବକ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଦେବ ପ୍ରବେଶ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୭୮ରେ ଆନନ୍ଦପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକ ସ୍ୱର୍ଗତ ମକର ସେଠୀ ଓ ଅଭିଭକ୍ତ ରମ୍ପାସ ପଞ୍ଚାୟତ ଥିବା ସମୟରେ ସରପଞ୍ଚ ତଥା ଇଞ୍ଚୋଳ ବାସୀନ୍ଦା କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁଆରଙ୍କ ଉଦ୍ୟମକ୍ରମେ ପ୍ରଥମ ଥର ଓ ୨୦୧୭ରେ ବିଧାୟକ ମାୟାଧର ଯେନା ଓ ଇଞ୍ଚୋଳ ସରପଞ୍ଚ ବିନୋଦ ବିହାରୀ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ୟମକ୍ରମେ ଦ୍ୱିତୀୟଥର ପଙ୍କୋଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିଷ୍କରଣ, ଘାଟ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ଏକ ଆଦର୍ଶ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ପାରିନାହିଁ
ପୋଖରୀଟିକୁ ଶୁଖାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୂରୁହ ବ୍ୟାପାର ହୋଇଥିବା ସହିତ ଶୁଖାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ କୌଣସି ମାଛ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ଗତ ଦୁଇ ଥର ଶୁଖାଇବାରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପୋଖରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାଳରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପାନୀୟ ଜଳ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ମନ୍ଦିର କରାଯାଇ ଜଳଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏବଂ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉକ୍ତ ପୋଖରୀରେ କେହି ବୁଡି ପ୍ରାଣ ହରାଇବାର ନଜିର ନାହିଁ ।
ଏଣୁ ଉକ୍ତ ପୋଖରୀର ନାମକରଣ ମାତୃ ଶକ୍ତିର ସାମର୍ଥ୍ୟ ପରିପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ମା'ଙ୍କର ସର୍ବକାଳୀନ ସମର୍ଥନ ପୂର୍ବକ " ମାର୍ଥା" ।
ଉକ୍ତ ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମା'ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଜନଜୀବନରେ ଅଖଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ବିଗତ ଦିନମାନଙ୍କରେ ପୋଖରୀର ଜଳ ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣଙ୍କ ପୂଜାବିଧିରେ ଲାଗିବା ପୂର୍ବକ ଏକ ନିଆରା ପରମ୍ପରା ପାଦୁକ ଓ ବିରଞ୍ଚିମାଟି ଚର୍ମରୋଗର ଔଷଧ ରୂପେ ବହୁ ଆଶ୍ରୀତ ଗ୍ରହଣ କରି ଭଲ ହୁଅନ୍ତି ।
କେନ୍ଦୁଝରର ଭଞ୍ଜ ରାଜପରିବାରର ସୁଯୋଗ୍ୟ ଦାୟଦ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭଞ୍ଜଙ୍କ କାଳରେ ସମଗ୍ର ଗଡଜାତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନାରାୟଣ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପେ ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥଳେ ଇଞ୍ଚୋଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମିଳିତ ଅବୟବ ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବା ସହିତ ଅନତି ଦୂରରେ ଏକ ଗଭୀର ପୁଷ୍କରଣୀ ଖନନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଯାହାର ନାମ ମାର୍ଥା ଗାଁ ଶେଷ ମୁଣ୍ଡରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ସହ ଶୋଭା ବର୍ଦ୍ଧନ କରେ ଏହି ପୋଖରୀ ।
ତତ୍କାଳୀନ ସମଗ୍ର ମୋଗଲ ବନ୍ଦୀ ଓ ରାଜା ରାଜୁଡାଙ୍କ ଗଡରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅବୟବ ପୂଜିତ ହେଉନଥିବା ବେଳେ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥ ପାଳିଆ ଓ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବୁଗୁଡାଠାରେ ଏକ ମାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର ସେହି କାଳରୁ ଅବସ୍ଥାପିତ ଓ ଅପୂଜିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିଲେ ।
ଅଗ୍ନିଉତ୍ସବ ,ଅଗିରାପୂର୍ଣ୍ଣମୀର ପରଦିନ ଖୋଲାଯାଇ ଗୋଟିଏ ଦିନ ମାତ୍ର ପୂଜା କରାଯାଏ ।
ମାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମିଳିତ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଅଞ୍ଚଳେଶ୍ୱର ଆବିର୍ଭୁତ ହୋଇଥିଲେ ବ୍ରହ୍ମାବିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ୱର , ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତିପ୍ରଳୟର ପ୍ରତୀକ ଥିବା ଧାମକୁ ପ୍ରଭୁ ଅଞ୍ଚଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଇଞ୍ଚୋଳ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଭାବେ ବଡଓଷା ,ରାହାସ ପୂର୍ଣିମା ,ରାଜା ପର୍ବ ଓ ଜାଗର ଅମାବାସ୍ୟା ଆଦି ଖୁବ୍ ଧୁମ୍‌ ଧାମ୍‌ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ଇଞ୍ଚୋଳ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଆନନ୍ଦପୁର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ହାଟଡିହୀ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଗାଁ ଓ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ।
ଅନୁମାନ କରାଯାଏ କି ଏହା ଏକ ଦେବଦେବୀ ସ୍ଥଳୀ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହାର ନାମକରଣ ଏପରି କରାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ପରେ ଖିଡିସିଙ୍ଗିର ଶେଷ ରାଜା "ବଳିୟାର୍ ସିଂହ" ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ୧୫୭୪ରେ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭାଜନ କରି ନିଜ ଚାରି ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।
ଫଳରେ ବଡ଼ଗଡ଼, ଧରାକୋଟ୍ଟ, ସୁରାଡା଼ ଏବଂ ଶେରଗଡ଼ ନାମରେ ନୂଆ ଗଡ଼ଜାତର ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନ ଘଟିଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନ ବଡ଼ଗଡ଼ ଏକ ଗାଁର ଆଖ୍ୟା ପାଇ ସୋରଡା ବ୍ଲକ୍ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଓ ଧରାକୋଟ୍ଟ ଏବଂ ଶେରଗଡ଼ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବ୍ଲକ୍ ଭାବେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଛି।
ଯେଉଁ ସମୟରେ ଇଂରେଜମାନେ ସୁରାଡାକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ଆଣିଲେ ସେହି ସମୟରେ ଏହାକୁ ଅବିଭାଜିତ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ରଖି ମାଡ୍ରାସ୍ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ଶାସନ କ୍ଷମତାରେ ରଖାଗଲା।
ଯାହାକି ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଭଞ୍ଜନଗର ଉପଖଣ୍ଡରେ ଥିବା ସୋରଡ଼ା ବ୍ଲକ୍ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
କଣ୍ଟାକୁସୁମ ହେଉଛି ଖାଲି ପଡ଼ିଆ ଓ ବିଲରେ ଖରାଦିନେ ଉଠୁଥିବା ବର୍ଷାୟୁ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ।
ଏହି ଗୁଳ୍ମ ଜଳାଭାବ, ଅନୁର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ପରି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ ।
ଏହାର ଡେମ୍ଫ ଧଳା, ପତ୍ର ଇଷତ୍ ସବୁଜ, କଣ୍ଚାଳିଆ ଓ ଦନ୍ତୁରିତ, ଫୁଲ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଓ ଛଅ ପାଖୁଡ଼ା ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ଗଛଟି ବିଷାକ୍ତ ଓ ତୃଣଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ କ୍ୱଚିତ୍ ଏହାକୁ ଖାଇଥାନ୍ତି ।
ମେକ୍ସିକୋ ତଥା ପଶ୍ଚିମ ଆମେରିକାର ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି।
ଗୋଟିଏ କଣ୍ଟାକୁସୁମ ମଞ୍ଜିରେ ୨୨ରୁ ୩୬% ‌ଯାଏଁ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ତୈଳ ରହିଥାଏ ‌ଯାହାକୁ ଆଗ୍ରାମନ ତେଲ ବା କଟକର ତେଲ କୁହା‌ଯାଏ।
ଏଥିରେ ସାଙ୍ଗୁଇନାରାଇନ ଓ ଡିହାଇଡ୍ରୋସାଙ୍ଗୁଇନାରାଇନ ନାମକ ବିଷାକ୍ତ ଆଲ୍କାଲଏଡ ରହିଥାଏ।
ଏହି ଗୁଳ୍ମରେ ଚାରିଟି କ୍ୱାଟରନେରି ଆଉସୋକ୍ୱିନୋଲିନ ଆଲକାଲଏଡ ‌ଯଥା ଡିହାଇଡ୍ରୋକୋରିଡାଲମାଇନ, ଜାଟ୍ରୋରାଇଜିନ, କଲୁମ୍ବାମାଇନ ଓ ଅକ୍ସିବର୍ବରାଇନ ରହିଥିବାର ପରୀକ୍ଷଣରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି।
ଭାରତ, ଫିଜି, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ କଣ୍ଟାକୁସୁମ ମଞ୍ଜି ଜନିତ ବିଷକ୍ରିୟାର ଅନେକ ନଜିର ରହିଛି।
ଏକ ଭାଗ ଏହି ମଞ୍ଜିର ତେଲକୁ ୯୯ ଭାଗ ସୋରିଷ ତେଲରେ ମିଶାଇ ଭେଜାଲ କରିବାଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଡ୍ରପ୍ସି ନାମକ ଭୟାନକ ରୋଗ ଜନ ସାଧାରଣଙ୍କୁ ଆତଙ୍କିତ କରିଦେଇଥିଲା।
ଭାରତର ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ନିମ୍ନଲିଖିତ ରୋଗ ବା ଅବସ୍ଥାରେ କରା ଯାଇଥାଏ।
ମେକ୍ସିକୋ ଓ ସୋନୋରାର ସେରି ଜନଜାତିମାନେ ଏହାକୁ ବୃକ୍​କର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରୋଗ ତଥା ଶରୀରର ଶୁଦ୍ଧିକରଣରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି।
ବଣ୍ଡା ସମାଜରେ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ଅନ୍ୟ ସମାଜପରି ପରିବେଶ ଓ ଋତୁ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ।
ଏହାଛଡା ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି ଶିକାର ଓ ବନ୍ୟଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରିଥାନତି ।
ଚାଉଳ, ମାଣ୍ଡିଆ ,କାଙ୍ଗୁ ଓ ସୁଆଁ ଆଦି ବଣ୍ଡା ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ।
ଏହା ଛଡା ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଯଥା ମହୁଲ, ବାଉଁଶ ଗଜା, ଛତୁ, କନ୍ଦମୁଳ, ସାରୁ ଇତ୍ୟାଦି ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ କରିଥାନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଫଳ ଯଥା ଆମ୍ବ, ପଣସ, କେନ୍ଦୁ, କଦଳୀ, ତେନ୍ତୁଳି ଓ ଜଙ୍ଗଲି କୋଳି ଇତ୍ୟାଦି ବଣ୍ଡା ଖାଦ୍ୟର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଭାଗ ।
ବଣ୍ଡାମାନେ କେତେକ ଜଙ୍ଗଲୀ କୀଟ ଯଥା ନାଲି ପିମ୍ପୁଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ବଣ୍ଡା ସମାଜରେ ପାନୀୟ ବିଶେଷ କରି ମାଦକ ପାନୀୟର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ ।
ବଣ୍ଡାମାନେ ସାପୁଙ୍ଗ , ପେଣ୍ଡମ , ସାଗୁର୍ ଓ ପଣସ ମଦ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ।
ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି ପ୍ରାୟ ୬୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଫ୍ରିକାରୁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ ମନୁଷ୍ୟ ଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତଙ୍କ ମତରେ ସେମାନେ ଅଷ୍ଟ୍ରୋଏସିଆଟିକ ଜନଜାତିର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟ ।
ସେମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଅତୀତରେ ଜୟପୁର ପାହାଡ଼଼ରେ ପ୍ରାୟ ୧୩୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜର ସ୍ଥାୟୀ ବାସସ୍ଥଳୀ କରିଥିଲେ ।
ବଣ୍ଡା ଜନଜାତି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଯଥା ଉପର ବଣ୍ଡା ଏବଂ ତଳୁଆ ବଣ୍ଡା ।
ସେମାନେ ଖଇରିପୁଟ ବ୍ଲକରେ ଥିବା ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆସିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ବଣ୍ଡା ଲୋକେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଘାଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି ।
ଅବକ୍ଷୟକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ବଣ୍ଡା ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମଟି ହେଲା ସଲାକ୍ ବୋଇ ଡିଓସିଙ୍ଗ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ବୁଝାମଣା ବିବାହ ଓ ଗୁବାଇ ଡିଓସିଙ୍ଗ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଧରା ବାହାଘର ।
ବରପକ୍ଷକୁ ବିବାହ ପୁର୍ବରୁ ଗିନିଙ୍ଗ୍ ଅର୍ଥାତ୍ କନ୍ୟାସୁନା କନ୍ୟାର ପରିବାରକୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ ।
ବଣ୍ଡା ଘରଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କ୍ରମ ବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ବଣ୍ଡା ଭାଷା ପାଇଁ କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ଲିପି ନଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ରହୁଥିବା ବଣ୍ଡାଭାଷୀମାନେ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି ।
ପୁରୁଷ ବନ୍ଧିତ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଗୁଫାମ-ରେମ ଓ ମହିଳା ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଗୁଫାମ-ବୟ କୁହାଯାଏ ।
ବାୟୁ ପୁରାଣ ଓ ମହାଭାରତ ଅନୁସାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳୀରେ ଦକ୍ଷ ଶିବଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିଥିବା ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଭଦ୍ରକାଳୀ ଜାତ ହେଲେ।
ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ଙ୍କ ଅନୂଦିତ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ, 1840. . 62, " ପୁରାଣ କାଳରେ ହିମବନ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ‘‘ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ’’ ଦକ୍ଷ ଋଷିମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ଯଜ୍ଞାନୁଷ୍ଠାନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ସେଥିରେ ଭାଗ ନେବାପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ସେମାନଙ୍କର ଅଭିପ୍ରାୟ ବ୍ୟକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ସେଠାକୁ ଯିବାପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ମାଗିଲେ।
” 62:2 ଲିଙ୍ଗ ରେ ଏହି ଜାଗାକୁ କନଖଲ, ହରିଦ୍ୱାର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
68 ମୁଁ ବିରଭଦ୍ର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସମ୍ଭୂତ. ଭଦ୍ରକାଳୀ ଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସମ୍ଭୂତା…
ଏହି ଦେବୀ ମଧ୍ୟ କେରଳରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ।
କେରଳରେ ତାଙ୍କୁ କାଳୀଙ୍କର ଶୁଭ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟପ୍ରଦାୟିନୀ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ରୂପ ଭାବେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ।
କାହାରି କାହାରି ମତରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ସ୍ଥାନଦେବୀ ଯିଏ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟଧାରାରେ, ବିଶେଷକରି ଶିବ ପୁରାଣରେ ସାମିଲ୍ ହୋଇଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କର ତିନିଟି ଆଖି ରହିଛି, ଚାରିଟି, ଆଠଟି ଅଥବା ବାରଟି ହାତ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରସବୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କର ମୁଖମଣ୍ଡଳରୁ ଅଗ୍ନି ନିର୍ଗତ ହେଉଛି ତଥା ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦୀର୍ଘ ଦନ୍ତ ରହିଛି।
ଗାଆଁର ବିପତ୍ତି ଯଥା, ବସନ୍ତ ଆଦି ମହାମାରୀକୁ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଏଇ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଇଥାଏ।
ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କର ଦାରୁକ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ଓ ତା ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଅନେକ ଆସୁରିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ବିଜୟ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଭଦ୍ରକାଳୀ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଆୟୁଧ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ବୋଲି ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ସେ ସବୁ ଅସ୍ତ୍ରର ପୂଜା ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି।
ଭଦ୍ରକାଳୀ' , ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଜଣେ ମହା . ସଂସ୍କୃତରେ ଭଦ୍ର ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା "କୃପାପ୍ରାପ୍ତ", "ଶୁଭ", "ଗୌର", "ସୁନ୍ଦର", "ଉତ୍ତମ", "ଭଗ୍ୟଶାଳୀ", "ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ".
ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କର ଏଇ ରୂପକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଙ୍ଗିରା ଦେବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯିଏ ତାମିଲନାଡୁରେ ବିଗତ ଦଶନ୍ଧିର ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇ ପାରିଛନ୍ତି।
ସେ ଗୁଣୀ ଟୁଣୀ/ ର କୁପ୍ରଭାବକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥାନ୍ତି ବୋଲି ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି।
ଯଦିଓ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନେକ ସମୟରେ କାଳୀ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଏ, ତଥାପି ଏହି ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ଭଦ୍ରକାଳୀ।
କେତେ ଜାଗାରେ ତାଙ୍କୁ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ସହଚରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଏଝାବଟି ପୁରୋହିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କେରଳର ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜକ ରୂପରେ କାମ କରିଥାନ୍ତି।
ତନ୍ତ୍ର ରହସ୍ୟ ମତରେ ସେ ଶିବଙ୍କର ଉତ୍ତର ମୁଖରୁ ଜାତ, ଯାହା ନୀଳ ବର୍ଣ୍ଣର ଓ ତ୍ରିନେତ୍ର ଯୁକ୍ତ.
ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଉଭୟ ଡବଲ୍ସ ରେ ଭୂପତି ୧୨ଟି ଏବଂ ଲିଆଣ୍ଡର ପେସ ୧୩ଟି ଟାଇଟଲ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିବା ମହେଶ ମିକ୍ସଡ ଡବଲ୍ସରେ ସର୍ବାଧିକ ୮ଟି ଟାଇଟଲ ଜିତିଛନ୍ତି ।
ନିଜ କ୍ୟାରିଅରରେ ୯୦ଥର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଡବଲ୍ସ ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଭୂପତି ୫୦ଟି ଟାଇଟଲ ଜିତିଛନ୍ତି।
ଏହା ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପାର୍ଟନର ଲିଆଣ୍ଡର ପେସ ଅଧିକ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଟାଇଟଲ ଜିତିବାରେ ସହାୟତା କରିଛନ୍ତି।
ଭୂପତିଙ୍କର ଖେଳର କୌଶଳ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି ସେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ଖେଳାଳୀଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିହେଇ ସଫଳତା ପାଇବାରେ ଆଗୁଆ ରହିଛନ୍ତି ।
୨୦୦୬ରେ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ମାର୍ଟିନା ହିଙ୍ଗିସଙ୍କ ସହ ୱାଇଲ୍ଡ କାର୍ଡ ସହୟତାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ ଓପନ ଖେଳିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ ଚାମ୍ପିୟନ ହେଇଥିଲେ ।
ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଓପନରେ ୧୯୯୭ର ମିକ୍ସ ଡବଲ୍ସରେ ମହେଶ ଭୁପତି ଜାପାନର ରିକା ହିରାକୀଙ୍କୁ ସାଥି କରି ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିଲେ।
ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମରେ ଯେ କୌଣସି ଟାଇଟଲ ଜିତିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ପ୍ରଥମ ଅବସର ।
କିନ୍ତୁ ଯେ କୈଣସି ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମରେ ପ୍ରଥମ ଟାଇଟଲ ଜିତି ମହେଶ ଭୂପତି ଭାରତ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ସଫଳତାର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ।
ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ସଫଳତା ପାଇବା ପରେ ୧୯୯୫ରେ ପେସାଦାର ଖେଳାଳୀ ଭାବେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
ସେ ତିନିଥର ୱିମ୍ବେଲଡନ ଖେଳି ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲା ବେଳେ ଡବଲ୍ସ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖେଳାଳିର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା ।
୧୯୯୭ମସିହାରେ ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ଜିତି ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟିକରିବା ପରେ ଆଉ ପଛକୁ ଫେରି ଚାହିଁନଥିଲେ।
୯୦ ଦଶକର ଶେଷଭାଗ ଏବଂ ପରେ ଡବଲ୍ସ ଓ ମିକ୍ସ ଡବଲ୍ସରେ ଏକ ନମ୍ବର ଖେଳାଳୀଭବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ।
ମଡେଲ ଶ୍ୱେତା ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ସାତ ବର୍ଷ ବୈବାହିକ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବାପରେ ୨୦୦୧୧ରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା ।
ସେହି ବର୍ଷ ସେ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଲାରା ଦତ୍ତଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।
ନିଜର ଏକ ସ୍ପୋର୍ଟସ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀ ଗ୍ଲୋବା ସ୍ପୋର୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଟେନିସର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାଚଳାଇଛନ୍ତି।
କେବଳ ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ଭୂପତି ନିଜର କମାଲ ଦେଖାଇଛନ୍ତି ।
ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡାରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ,ଏସିଆନ ଗେମ୍ସରେ ୨ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ,୧୪ଟି ର୍ଔପ୍ୟ ଓ ୨ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
ଧନୁଷ୍ଟଙ୍କାର ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ହନୁ ହାଡ଼ରେ ଲାଗିଥିବା ମାଂସପେଶୀର ସ୍ୱଳ୍ପ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ସଙ୍କୋଚନ ହୁଏ ।
ରୋଗ ଅଧିକ ଆଗେଇ ଗଲେ ପିଠି ପେଶି ଅତ୍ୟଧିକ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା ଯୋଗୁ ଦେହ ଧନୁ ଭଳି ବଙ୍କା ହୋଇଯାଏ ଯାହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଓପିସ୍ଥୋଟୋନସ୍ କହନ୍ତି ।
ଶ୍ୱାସ କ୍ରିୟା ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ମାଂସପେଶୀ ସଙ୍କୋଚନ ଯୋଗୁ ଶ୍ୱାସ କ୍ରିୟା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ଓ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ହଠାତ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି କଷ୍ଟ ଦାୟକ ଶକ୍ତ ପେଶୀ ସଙ୍କୋଚନ ହେଲେ ତାହାକୁ ଟେଟାନି କହନ୍ତି ।
ଖାଇ ହୁଏ ନାହିଁ, ଝାଳ ବୁହେ, ଜ୍ୱର ହୁଏ, ହାତ ତଥା ପାଦ ପେଶୀ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଝାଡ଼ା ପରିସ୍ରା ହୁଏ ।
ନବଜାତ ଶିଶୁ ଓ ୬୦ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କର ଟୀକା ନ ନେଇଥିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ହାର ଅଧିକ ହୁଏ ।
ମୁଖମଣ୍ଡଳର ପେଶୀ ସମସ୍ତ ସଙ୍କୋଚନ ହେଲେ ମୁହଁର ଚାହାଣି ବଦଳି ଯାଏ ଓ ତାହାକୁ ରାଇସସ୍ ସାର୍ଡୋନିକସ୍ କହନ୍ତି ।
ରକ୍ତଚାପ, ବଢ଼େ ଜ୍ୱର ହୁଏ, ସଙ୍କୋଚନ କିଛି ମିନିଟ ଧରି ରହେ ଓ ବାରମ୍ବାର ହୁଏ ।
ଏହି ରୋଗ ଚାରି ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଗି ରହେ, ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ହେବା ନିମନ୍ତେ ମାସ ମାସ ସମୟ ଲାଗେ ।
ରୋଗ ସାଙ୍ଘାତିକ ହେଲେ ହୃତପିଣ୍ଡ ଗତି ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ଅନିୟମିତ ସ୍ପନ୍ଦନ ହୁଏ ।
ଏ ଭଳି ଅନେକ ରୋଗ ଅଛନ୍ତି ଯାହା ଦେହରେ ସଂକ୍ରମଣ ହେଲେ ସେହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଦେହରେ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରତିରୋଧ ବା ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଧନୁଷ୍ଟଙ୍କାର ରୋଗରେ ଏହା ହୁଏ ନାହିଁ ।
ସାତ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ଟେଟାନସ୍ ଟକ୍ସଏଡ ଟିକା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କରି ହୁଏ ।
ଟେଟାନସ୍, ପର୍ଟୁସିସ ବା ହୁପିଙ୍ଗ୍ କଫ୍ ଓ ଡିଫ୍‌ଥେରିଆ ଟିକା ସହ ମିଶ୍ରଣ କରି ଡି.ପି.ଟି. ଟିକା ନାମରେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଷଷ୍ଠ ସପ୍ତାହ, ୧୦ମ ସପ୍ତାହ, ଓ ୧୪ତମ ସପ୍ତାହ ବୟସ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ କରି ଡି.ପି.ଟି. ଟିକା ଦିଆଯାଏ ।
ଏହି ପ୍ରତିରୋଧକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ବୁଷ୍ଟର ଡୋଜ ୧୫ରୁ ୧୮ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଥରେ ୫ ବର୍ଷ ବୟସ ବେଳେ ଥରେ ଟିକା ଦିଆଯାଏ ।
ସାତ ବର୍ଷ ପରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଓ ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ଟେଟାନସ୍ ଓ ଡିଫ୍‌ଥେରିଆ ଟି.ଡି ଟିକା/ ଅଥବା ଟିଡିଏପି ଟିକା ଦିଆଯାଏ ।
ବୟସ୍କ ଲୋକ ଯଦି ପିଲା ଦିନରୁ ଟିକା ନେଇଛନ୍ତି ତାହା ହେଲେ ପ୍ରତି ୧୦ ବର୍ଷ ଅନ୍ତରରେ ଥରେ ଟିକା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଯଦି ଆଗରୁ ଟିକା ନେବା କଥା ଜଣା ନାହିଁ, ତାହା ହେଲେ ଖଣ୍ଡିଆ/ କ୍ଷତ ହେଲେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଟେଟାନସ୍ ଟକ୍ସଏଡ ଦିଆଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ୨ ସପ୍ତାହ ପରେ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ିଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ ଏ.ଟି.ଏସ୍. ବା ଆଣ୍ଟିଟେଟାନସ ସେରନ ଦିଆଯାଏ ।
ପୃଥିବୀବ୍ୟାପୀ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ଓ ଉଷ୍ଣ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁର ମାଟିରେ ଅଧିକ ଜୈବିକ ବସ୍ତୁ ଥିବାଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।
ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହିପୋକ୍ରେଟ୍ସଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାରୁ ସେ ଯୁଗରେ ଏହି ରୋଗ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ଏହି ଜୀବାଣୁ ଟେଟାନୋସ୍ପାଜ୍ମିନ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ନାୟୁ ବିଷ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସ୍ନାୟୁକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା ଫଳରେ ମାଂସପେଶୀ ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଏ ।
ଶରୀରରେ କ୍ଷତ ହେଲେ ସେହି ପଥରେ ଜୀବାଣୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଓ ଘାଆ ପଚିଗଲେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଭାବ ହୋଇ ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ସଂକ୍ରମଣ ବଢ଼ିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପେଶୀ ସଙ୍କୋଚନ ହୋଇ ପାଟି ଜାବ ପଡ଼ିଯାଏ ଯାହାକୁ ଲକ୍ ଜ କ‌ହନ୍ତି ତାହା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ପେଶୀ ସଙ୍କୋଚନ ହୁଏ ।
ଏହି ରୋଗ ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଟୀକା ଦିଆଯାଏ ଓ ଦେହରେ କ୍ଷତ ହେବା ପରେ ରୋଗ ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ}} ।
ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରପର୍ଟି ଯୋଗୁ ଏହା ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ପେଶୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ନାହିଁ ।
ରୋଗ ଜୀବାଣୁର ବିଷ ବା ଟକ୍ସିନ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ସ୍ନାୟୁ ଅଗ୍ରଭାଗ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।