polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଭାରତୀୟ ନୁକୁରି ପକ୍ଷୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୁକୁରି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ।
ଭାରତୀୟ ନୁକୁରି ପକ୍ଷୀକୁ ଘିଅରଙ୍ଗୀ ନୁକୁରି, ଟେମିଂକ୍ ନୁକୁରି ଓ ବର୍ଶେଲ୍ ନୁକୁରିର ଉପର-ପ୍ରଜାତି ପକ୍ଷୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
୨୦୦୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ସୁପରହିଟ୍ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅନୁକୋକୁଣ୍ଡା ଓକା ରୋଜୁ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସିନେମା' ଆୱାର୍ଡ଼ସ୍ ଓ ନନ୍ଦି ଆୱାର୍ଡ଼ସ୍‌ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିବା ସହିତ ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ତେଲୁଗୁ ପୁରୁସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନନ୍ଦି ଆୱାର୍ଡ଼ସ୍‌ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବୁଢ଼ା ହୋଗା ତେରା ବାପ୍‌ରେ ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ହେଉଛି ନୀ ତୋଡ଼ୁ କାବାଲି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଅଭିନୟ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ।
ସେହି ବର୍ଷ ସେ ତାମିଲ ଓ ମାଲାୟଲମ୍ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର, ମୁଝେ ଦୋସ୍ତି କରୋଗେରେ ମଧ୍ୟ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ତେଲୁଗୁ ସମେତ ତାମିଲ ଓ ମାଲାୟଲମ୍ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ସେହି ବର୍ଷ ଏକ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବରେ ଏକ ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଚାର୍ମି କୌର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜିକା, ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହିତ ତାମିଲ, ମାଲାୟଲମ୍, କନ୍ନଡ଼ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
ପ୍ରାୟ ୭୫ ଭାଗ ସଂଶୋଧନ ଐକିକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ସହର ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଏବଂ କେତେକ କେବଳ ବିଶେଷ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଦରମା ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ୪୮୦ ସଂଶୋଧନ) ।
ତାଛଡା ଏହାର ସମ୍ବିଧାନ ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହୁଥିବା ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ନିଜ ସମସ୍ଯା ସମାଧାନ କରିବାରେ ମଧ୍ଯ ଅନେକ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ।
"ଆଲାବାମାରେ ସଙ୍ଘୀୟ ସମ୍ବିଧାନଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମା ମଧ୍ଯରେ ଶ୍ୱେତ ପ୍ରଭୂତ୍ବ ସ୍ଥାପନ କରିବା" ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯରେ, ରାଜ୍ଯର ଡେମୋକ୍ରାଟମାନେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସମ୍ମୀଳନୀ ଡକାଇଲେ ।
ଏହାର ପ୍ରାବଧାନଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ଯତଃ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଆମେରିକୀୟ ତଥା ଦରିଦ୍ର ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରୁଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ୧୯୬୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସନ୍ଦ ରହିଲେ ।
ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ଆଲାବାମା ବିଧାୟିକାକୁ ଆଲାବାମାର ଅଧିକାଂଶ ଜିଲ୍ଲାକୁ ସିଧାସଳଖ ଶାସନ କରିବା ପାଇଁ କ୍ଷମତା ଦେଇଅଛି ।
ଆଲାବାମା ସମ୍ବିଧାନ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ଯ ସମ୍ବିଧାନ ପରି, କ୍ଷମତାର ବଣ୍ଟନ କରିଥାଏ ।
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କ୍ଷମତା ରାଜ୍ଯର ରାଜ୍ଯପାଳଙ୍କ ଉପରେ, ବିଧାୟିକା କ୍ଷମତା ଆଲାବାମା ରାଜ୍ଯ ବିଧାୟିକା ଉପରେ ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷମତା ଆଲାବାମାର ନ୍ୟାୟତନ୍ତ୍ରଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରଶାସନର ସମସ୍ତ ଶାଖା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ, ଦଳୀୟ, ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ମୁକ୍ତ ନିର୍ବାଚନର ବ୍ଯବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।
ବିଶ୍ୱର ଦୀର୍ଘତମ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ବିଧାନ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଇଂରାଜୀ ରୂପର ଶବ୍ଦ ସଂଖ୍ଯା ୧,୪୫,୦୦୦ ଅଟେ ଯାହାକି ଆଲାବାମାର ସମ୍ବିଧାନର ଅଧାଅଧି ଅଟେ ।
ଆମ୍ଭେ, ଆଲାବାମା ରାଜ୍ଯର ଲୋକମାନେ, ନ୍ଯାୟ ସ୍ଥାପନ, ପାରିବାରିକ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ତଥା ନିଜକୁ ଓ ଭବିଷ୍ଯତ ବଂଶଧରମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତାର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଇବା ପାଇଁ, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଈଶ୍ବରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନର କାମନା ସହ, ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ୱରୂପକୁ ଆଲାବାମା ରାଜ୍ଯ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗୀକୃତ ଓ ପ୍ରଣୟିତ କରୁଅଛୁ ।
ଆଲାବାମା ରାଜ୍ଯର ସମ୍ବିଧାନ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜ୍ଯ ଆଲାବାମାର ମୌଳିକ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଧି ଅଟେ ।
ଏହାକୁ ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଅଙ୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଆଲାବାମାର ଷଷ୍ଠ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ମହାକଳ୍ପ-ତୃତୀୟ କଳ୍ପ ସମୟରେ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟର ଚଳନରୁ ସୃଷ୍ଟ ।
ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଗ୍ନିବଳୟ ଉଭୟ ଆମେରିକୀୟ ମହାଦେଶର ପଶ୍ଚିମାଂଶ ଓ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ପୂର୍ବାଂଶରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି ।
ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ରଷ୍ଟ୍ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ଲେଟଠାରୁ ତଳକୁ ଧସିଯିବାରୁ ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଓ ନାଜକା ପ୍ଲେଟ ଦବିଯିବା ଫଳରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ଲେଟର ପଶ୍ଚିମାଂଶ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିଥିଲା ଓ ଏହା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହୋଇ ଆଣ୍ଡିଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ଆଣ୍ଡିଜର ପୂର୍ବ ପଟକୁ ଓରିନୋକୋ ନଦୀ, ଆମାଜନ ନଦୀ, ମାଡ୍ରେ ଡି ଡିଓସ୍ ନଦୀ ଓ ଗ୍ରାନ୍ ଚାକୋ ନଦୀର ଅବବାହିକାମାନ ରହିଛି ।
ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ରହିଥିବା ପେରୁ-ଚିଲି ଗର୍ତ୍ତକୁ ଆଣ୍ଡିଜର ପଶ୍ଚିମତମ ସୀମା ବୋଲି କହିହେବ ।
ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଣ୍ଡିଜର ପଶ୍ଚିମ ସୀମା କୁହାଯିବ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳା ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ରହିଥିବା ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅକ୍ଷ ପରି ।
ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇନ୍‍କା ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରସାର ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସାଂସ୍କୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଇନ୍‍କାମାନେ ଉତ୍ତମ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ, ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତିର ବ୍ୟବହାର କରି ନିଜ ସଭ୍ୟତାକୁ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ।
ଇନ୍‍କା ସରକାର ସଡ଼କ, ପାଣି ପାଇଁ ନଳ ପ୍ରଭୃତି ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ଯାହାର ଅବଶେଷ ଅଦ୍ୟାବଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ୟୁରୋପରୁ ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗ ଏବଂ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଇନ୍‍କା ସଭ୍ୟତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥିଲା ।
୧୫୩୨ ମସିହାରେ ହୁଆନ୍‍କା, ଚାଚାପୋୟା, କାନାରି ଓ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ପିଜାରୋଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ପେନୀୟ ସେନାର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣରେ ଇନ୍‍କାମାନେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତର ଏକ ଶୃଙ୍ଗ ପଛରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଭାବେ ଇନ୍‍କାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ମାଚୁ ପିଚୁ ବିଷୟରେ କେହି ଜାଣି ପାରିନଥିଲେ ।
ଉଚ୍ଚତା ସହିତ ବୃଷ୍ଟିପାତର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଥାଏ କିନ୍ତୁ ୭୦୦୦ ମିଟର ପାଖାପାଖି ଉଚ୍ଚତାରେ ଅଳ୍ପଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
ପାର୍ବତୀୟ ଉପତ୍ୟକାରେ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବୁଦାଳିଆ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ପ୍ଲୋମୋ ଓ ହୋର୍କୋନ୍ ପରି ବୃହତ୍ତମ ହିମସ୍ରୋତ ୧୦ କି.ମି.ରୁ କମ୍ ଦୀର୍ଘ ଓ ଏମାନଙ୍କ ହିମ ଆସ୍ରଣ ଅତ୍ୟଧିକ ମୋଟା ନୁହେଁ ।
ଆକାଙ୍କାଗୁଆ , ଟୁପୁଙ୍ଗାଟୋ ଓ ନେଭାଡୋ ହୁଙ୍କାଲ ପରସ୍ପରଠାରୁ ମାତ୍ର ୧୦ କି.ମି. ଦୂର ଓ ଏମାନେ ଏକ ହିମ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ।
ଅକ୍ଷାଂଶ, ଉଚ୍ଚତା ଓ ସମୁଦ୍ରରୁ ଦୂରତା ଅନୁସାରେ ଆଣ୍ଡିଜରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥାଏ ।
ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ତାପମାତ୍ରା, ବାୟୁ ଚାପ ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା କମିଯାଏ ।
ଆଣ୍ଡିଜର ଦକ୍ଷିଣାଂଶ ଶୀତଳ ଓ ବୃଷ୍ଟିବହୁଳ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟାଂଶ ଶୁଷ୍କ ।
ଅଳ୍ପ ବ୍ୟବଧାନରେ ଆଣ୍ଡିଜରେ ଜଳବାୟୁରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଇପାରେ ।
କୋଟୋପାକ୍ସିର ତୁଷାରାଚ୍ଛନ୍ନ ଶିଖରରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ବୃଷ୍ଟିବଣ ଦେଖାଯିବା ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳା ଆଖପାଖର ଅଞ୍ଚଳର ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ବହୁ ହିମସ୍ରୋତ ସମୁଦ୍ରପତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ।
ମ୍ୟାଲେରିଆର ଔଷଧ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଉପାଦାନ କୁଇନାଇନ୍‍ ଏଠାରେ ବଢ଼ୁଥିବା କିଞ୍ଚୋନା ପ୍ୟୁବିସେନ୍ସ ଗଛରୁ ବାହାର କରାଯାଏ ।
ପେରୁ, କଲମ୍ବିଆ, ବଲିଭିଆ, ଇକ୍ୱେଡର ଓ ଚିଲିରେ ଆଣ୍ଡିଜର ଉଚ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଗଛକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ କେନୁଆ ବା ୟାଗୁଆଲ୍ ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।
ଠାଏ ଠାଏ ଯାଗାରେ ରହିଥିବା ବଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଏପରି ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି ବା ଇନ୍‍କା ସଭ୍ୟତା ସମୟରେ ଏଠାରେ ବୃକ୍ଷଛେଦନ ହୋଇ ଏପରି ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ତାହା କହିବା କଷ୍ଟକର ।
ସେ ଯାହା ହେଉ, ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଇଥିବାରୁ ପୂର୍ବ ସମୟର କେବଳ ୧୦% ଜଙ୍ଗଲ ବଞ୍ଚି ରହିଛି ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାରେ ବହୁ ପରିମାଣର ଧାତବ ଓର ଏବଂ ଖଣିଜ ଲବଣ ଗଚ୍ଛିତ ହୋଇ ରହିଛି ।
ଆଟାକାମା ମରୁଭୂମି ସଂଲଗ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ପରିମାଣର ତମ୍ବା ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି ଏବଂ ଏହି କାରଣରୁ ତମ୍ବା ରପ୍ତାନୀରେ ଚିଲି ଓ ପେରୁ ବିଶ୍ୱରେ ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅକ୍ତିଆର କରିଛନ୍ତି ।
ହାଇଡ୍ରୋଥର୍ମାଲ ତରଳର ଶୀତଳୀକରଣ ଓ ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଆଣ୍ଡିଜର ପଶ୍ଚିମ ଢାଲୁରେ ତମ୍ବା ଖଣିଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।
ମଧ୍ୟ-ପଶ୍ଚିମ ଆଣ୍ଡିଜର ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ଚିଲି ସଲ୍ଟପିଟର୍ ବା ନାଇଟ୍ରେଟିନ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି ।
ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଉୟୁନି ଓ ଆଟାକାମାର ସାଲାର୍ ଇତ୍ୟାଦି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରୁ ବହୁ ପରିମାଣର ଲିଥିୟମ୍ ମିଳିଥାଏ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାରେ ଥିବା ୪ଟି ଆଗ୍ନେୟଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ସକ୍ରିୟ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ରହିଛି ।
ସକ୍ରିୟ ଆଗ୍ନେୟଗିରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ କିଛି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ନାଜକା ଓ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକ ପ୍ଲେଟ ସମୁଦ୍ର ତଳକୁ ଧସିଯିବା କାରଣରୁ ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାରେ ଆଗ୍ନେୟଶୀଳତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଗ୍ନେୟ ବଳୟକୁ ୪ଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଓ ଏହି ସବୁ ମୁଖ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଆଗ୍ନେୟ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଖଣ୍ଡିତ ।
ଆକୃତି, ଉପାଦାନ ଓ ସକ୍ରିୟାତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଆଣ୍ଡିଜ ଆଗ୍ନେୟ ବଳୟର ଆଗ୍ନେୟଗିରିମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ।
ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରକୃତିରେ ରହିଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ବୁଝିହେବ କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳର ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଓ ଆଖପାଖର ଆଗ୍ନେୟଗିରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ତଫାତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ବଲିଭିଆ ବାଙ୍କ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅବତଳ ଓ ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାରୁ ୧୮ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏଠାରେ ଆଣ୍ଡିଜ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପେରୁରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ଚିଲି ଓ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଆଡ଼କୁ ବୁଲିଛି ।
ଆଣ୍ଡିଜର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଅଂଶ ତଳର ଭୂଭାଗ ପରସ୍ପର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ୧୫ରୁ ୨୦ ବୁଲିଯାଇଛନ୍ତି ।
ବଲିଭୀୟ ଭୂଭାଗ ଓ ଆଲ୍ଟିପ୍ଲାନୋ ମାଳଭୂମି ପ୍ରାୟ ମିଶିଯାଇଛି ଓ କ୍ରଷ୍ଟ୍ କମିଯାଇ ଏପରି ହୋଇଛି ବୋଲି ବ୍ୟାୟାନ୍ ଆଇଜାକ୍ ମତ ରଖିଛନ୍ତି ।
ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଆଣ୍ଡିଜର ପୂର୍ବ ପଟକୁ ଥିବା ଭୂଖଣ୍ଡ ଉପରେ ଚିଲି ଦାବୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଆସୁଥିଲା ।
ବଲିଭିଆ ଓ ପେରୁର ମିଳିତ ସେନା ଓ ଚିଲି ମଧ୍ୟରେ ୧୮୭୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏକ ସନ୍ଧି ଅନୁସାରେ ଚିଲି ନିଜ ଦାବୀ ଫେରାଇ ନେଇଥିଲା ।
ଏହା ପରେ ଚିଲି ପେରୁର କିଛି ଭୂଭାଗ ଓ ବଲିଭିଆର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ନିଜ କବଜାକୁ ନେଇଥିଲା ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାପାର ପାଇଁ ଏହା ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଓ ଉରୁଗୁଏର ବନ୍ଦର ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ବା ଆଣ୍ଡିଜ୍ ପର୍ବତମାଳା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ମହାଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବିଶ୍ୱର ଦୀର୍ଘତମ ପର୍ବତମାଳା ଭାବେ ଖ୍ୟାତ ।
ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତମାଳାମାନଙ୍କ ବର୍ଗରେ ଆଣ୍ଡିଜ ହିମାଳୟ ପଛକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ୭ଟି ଦେଶରେ ବ୍ୟାପି ରହିଛି ଏବଂ ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଏହି ସବୁ ଦେଶ ହେଲେ ଭେନେଜୁଏଲା, କଲମ୍ବିଆ, ଇକ୍ୱେଡର, ପେରୁ, ବଲିଭିଆ, ଚିଲି ଏବଂ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ।
ଇନ୍‍କାଙ୍କ ପରି ଆଣ୍ଡିଜରେ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକେ ୬୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉପଯୋଗ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।
ମକାମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଚାଷ ହେଉଥିବା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଫସଲ ଓ ଏଥିରୁ ଚିଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।
ବୈଧ ଭାବେ କୋକାରୁ ଜଡ଼ିବୁଟି ଚା’ ଓ ଅବୈଧ ଭାବେ ଏଥିରୁ କୋକେନ୍ ନାମକ ମାଦକଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ପେରୁର ଆରେକିପୋ, କୁସ୍କୋ, ହୁଆନ୍‍କାୟୋ, କାହାମାର୍କା, ହୁଲିଆକା, ହୁଆନୁକୋ, ହୁଆରାଜ୍ ଓ ପୁନୋ
କଲମ୍ବିଆର ଆର୍ମେନିଆ, କୁକୁଟା, ବୁକାରାମାଙ୍ଗା, ଇବେଗ୍ୱେ, ପେରେଇରା, ପାସ୍ତୋ, ପାଲମିରା, ପୋପାୟାନ, ଟୁନ୍‍ହା, ଭିଲାଭିସେନ୍ସିଓ ଓ ମାନିଜାଲେସ୍
ଆଲ୍‍ଟିପ୍ଲାନୋରେ ଭିକୁନା ଓ ଗ୍ୱାନାକୋ ବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଲାମା ଓ ଆଲପକା ପରି ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ମାଂସ ଓ ଶୀତ କପଡ଼ା ପାଇଁ ଗୋଠରେ ପୋଷା ମନାଇ ରଖନ୍ତି ।
ଭୋର ଏବଂ ଗୋଧୂଳି ସମୟରେ ସକ୍ରିୟ ରହୁଥିବା ଚିଞ୍ଚିଲା ମୂଷାର ଉଭୟ ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।
ଆଣ୍ଡିଜ କୋଣ୍ଡୋର ପକ୍ଷୀ ଏଠାକାର ସର୍ବବୃହତ ପକ୍ଷୀ କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କ ଘନତା କମ୍ ।
ଅଳ୍ପ ଖୋଲା ଅଧିବାସରେ ହୁଏମୁଲ, କୁଗାର ଓ କୋକିଶିଆଳୀ ପରି ଜୀବ ଏବଂ ଟିନାମୌ, ଆଣ୍ଡିଜ୍ ବତକ, ଜାଏଣ୍ଟ କୁଟ୍, ଫ୍ଲାମିଙ୍ଗୋ, ସାନ ରିଆ, ଆଣ୍ଡିଜ୍ ଫ୍ଲିକର୍, ଫ୍ଲିଞ୍ଚ୍, ମାଇନର୍, ପ୍ଲୋଭର୍ ପରି ପକ୍ଷୀ ବାସ କରନ୍ତି ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାରେ ବହୁ ଜଳବାୟୁ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ – ଶୁଷ୍କ ଓ ଆର୍ଦ୍ର, ଉଷ୍ମ ଓ ଶୀତଳ ।
ଉତ୍ତର ଆଣ୍ଡିଜରେ ପୂର୍ବେ ଉଭୟ ବୃଷ୍ଟିବଣ ଓ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଶୁଷ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଯୋଗୁଁ କଲମ୍ବିଆର ଉପତ୍ୟକା ଓ ଏଲ୍ ଚୋକୋରେ ଏହି ସବୁ ଅରଣ୍ୟ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ କମିଯାଇଛି ।
ପେରୁ, ଚିଲି, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ପଶ୍ଚିମ ପଟେ ଆର୍ଦ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶୁଷ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।
ଆଣ୍ଡିଜର ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଓ ବୁଦାଳିଆ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଥିବା ବେଳେ ଆଟାକାମା ମରୁଭୂମି ପ୍ରାୟ ଜୀବହୀନ ।
ଆଣ୍ଡିଜର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଉଚ୍ଚ ମାଳଭୂମି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଏବଂ କ୍ୱିଟୋ, ବୋଗୋଟା, କାଲି, ଆରେକିପା, ମେଡେଲିନ୍, ବୁକାରାମାଙ୍ଗା, ସୁକ୍ରେ, ମେରିଡା, ଲାପାଜ୍ ପରି ଅନେକ ବୃହତ ନଗର ଏହି ଉଚ୍ଚ ମାଳଭୂମିମାନଙ୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ତିବ୍ବତ ମାଳଭୂମି ପରେ ଆଲ୍‍ଟିପ୍ଲାନୋ ମାଳଭୂମି ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚତମ ମାଳଭୂମି ।
ଜଳବାୟୁ ଅନୁସାରେ ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାକୁ ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି – କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଣ୍ଡିଜ, ଶୁଷ୍କ ଆଣ୍ଡିଜ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ଆଣ୍ଡିଜ ।
ଦକ୍ଷିଣ ଆଣ୍ଡିଜ : ଲୁଲାଇଲାକୋର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଚିଲି ଓ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ ।
ପୃଥକ ଭାବରେ ରହିଥିବା ସାଣ୍ଟା ମାର୍ତ୍ତା ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ବେଳେବେଳେ ଆଣ୍ଡିଜର ଅଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ସ୍ପେନୀୟ ଉପନିବେଶ ଯୁଗରେ ଆଣ୍ଡିଜରେ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଥିବା ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା ।
ଆଣ୍ଡିଜର ଆମେରିଣ୍ଡିଆନ୍ ଜାତି ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁରୁ ଅଳଙ୍କାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଜାଣିଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ବ୍ୟାବସାୟିକ ଭିତ୍ତିରେ ସ୍ପେନୀୟ ଲୋକେ ଏଠାରେ ଖଣି ଖନନ ଆରମ୍ଭ କରାଇଲେ ।
ବଲିଭିଆର ପୋଟୋସି ଓ ପେରୁର କେରୋ ଡି ପାସ୍କୋ ସ୍ପେନୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଖଣି ଥିଲା ।
ରିଓ ଡି ଲା ପ୍ଲାଟା ଓ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଦେଶର ନାମ ଏହି ପୋଟୋସି ଖଣିରୁ ମିଳୁଥିବା ରୂପାରୁ ଗୃହୀତ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଯହାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସ୍ଥାନୀୟ ।
ଏସିଆ ବାହାରର ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତମାଳା ଆଣ୍ଡିଜ ଓ ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ଆକାଙ୍କାଗୁଆ ।
ଇକ୍ୱେଡରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଚିମ୍ବୋରାଜୋର ଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି ପୃଥିବୀର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂର ।
ଟିଟିକାକା ହ୍ରଦରେ ମଧ୍ୟ ଡେଣାହୀନ ଗ୍ରେବେ ଓ ପାଣି ବେଙ୍ଗ ସମେତ ଆହୁରି ବହୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଜୀବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।
କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହୁଥିବା କିଛି ପକ୍ଷୀ ନିମ୍ନାଞ୍ଚଳରେ ଆର୍ଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।
ଆଣ୍ଡିଜର ଜଙ୍ଗଲମାନଙ୍କରେ ବିରଳ ପାର୍ବତୀୟ ଟାପିର, ଚଷମାଆଖି ଭାଲୁ ଓ ହଳଦିଲାଞ୍ଜିଆ ମାଙ୍କଡ଼ ମଧ୍ୟ ବାସ କରନ୍ତି ।
ଚିଲି ଓ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାରେ ଥିବା ଆଣ୍ଡିଜକୁ ଜଳବାୟୁ ଓ ହିମସ୍ରୋତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୨ଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଆଟାକାମା ମରୁଭୂମିରୁ ନେଇ ମାଉଲେ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ଏଠାରେ ଦୋଳାୟମାନ ତାପମାତ୍ରା ସହିତ ଅଳ୍ପ ବୃଷ୍ଟିପାତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ଆଧୁନିକ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆଣ୍ଡିଜର ପଥୁରିଆ ପାହାଡ଼ ଭେଦି ସଡ଼କପଥ ବା ରେଳପଥ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏକ ବ୍ୟୟବହୁଳ ବ୍ୟାପାର ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାରୁ ଚିଲି ଯିବା ପାଇଁ “ଇଣ୍ଟରନାସିଓନାଲ୍ ଲସ୍ ଲିବେର୍ତାଡୋରେସ୍” ଗିରିପଥ ଏବେ ମଧ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ପ୍ରଥମେ ଆରୁବା, ବୋନାଏର୍, କୁରାସାଓ ପରି ଲିୱାର୍ଡ୍ ଏଣ୍ଟିଲିସ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ନିମଜ୍ଜିତ ଉତ୍ତର ଆଣ୍ଡିଜର ଅଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତୀୟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ଲେଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଜଣାପଡ଼ିଥିବା ଜଟିଳ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଖିରେ ରଖି ଏହାକୁ ଉତ୍ତର ଆଣ୍ଡିଜର ଅଂଶ ବୋଲି କହିବା ଏକ ତ୍ରୁଟିଯୁକ୍ତ ସରଳୀକରଣ ମାତ୍ର ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିଲି ଓ ପେରୁର ଆଣ୍ଡିଜରେ ତମ୍ବା ଖଣିମାନ ରହିଛି ଏବଂ ଏମାନେ ଯଥାକ୍ରମେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଓ ତୃତୀୟ ତମ୍ବା ଉତ୍ପାଦକ ଦେଶ ।
ପାରମ୍ପରିକ ସମୟରେ ଆଣ୍ଡିଜର ଖଣିରୁ ବାହାରୁଥିବା ରୂପା ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ୟୁରୋପର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତିରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।
ଅଧିକାଂଶଙ୍କ ମତରେ କେଚୁଆ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ “ଆଣ୍ଟି ”ରୁ ଆଣ୍ଡିଜର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଏହି କେଚୁଆ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ପୂର୍ବ ।
ସେହିପରି କେଚୁଆ ଭାଷାରେ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ବୁଝାଉଥିବା ଆଣ୍ଟିସୁୟୁକୁ ଇନ୍‍କା ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ୪ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ଗଣା ଯାଉଥିଲା ।
ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଆଣ୍ଡିଜ କୋଳରେ ବହୁ ବୃହତ ନଗରୀମାନ ଗଢ଼ିଉଠିଛି ଓ ବୋଗୋଟା, ସାଣ୍ଟିଆଗୋ, ମେଡେଲିନ୍, କାଲି ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
ଆଣ୍ଡିଆନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ସଂଗଠନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଲିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୋଟୋସିର ସ୍ପେନୀୟ ରୂପା ଖଣି ହେଉ ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ଚୁକିକାମାଟା, ଏସ୍କଣ୍ଡିଡା, ଟୋକିପାଲା ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନର ତମ୍ବା ଖଣି ହେଉ, ଏଠାରେ ଖଣି କାମ ସର୍ବଦା ସକ୍ରିୟ ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଲୁହା, ସୁନା, ଟିଣ ଓ ଅନେକ ଅଧାତବ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଆଣ୍ଡିଜରୁ ମିଳିଥାଏ ।
ଆଣ୍ଡିଜରେ ଥିବା ସହର ଓ ଗ୍ରାମରେ କଷ୍ଟକର ପଥ ରହିଥିବାରୁ ମୋଟରଗାଡ଼ି ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ ।
ତେଣୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଗମନାଗମନ ପାଇଁ ଓଟ, ଲାମା, ଆଲପକା, ଗଧ, ଖଚ୍ଚର ଓ ଘୋଡ଼ା ପରି ପଶୁମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦେଖାଯାଏ ।
କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ପଶୁଙ୍କ ପିଠିରେ ଗମନାଗମନ ଓ ପରିବହନ କମ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ବଲିଭିଆ ଓ ପାରାଗୁଏ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏଥିରୁ କିଛି ସଡ଼କପଥ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସେ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ବଲିଭିଆ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପାରାଗୁଏକୁ ସୈନ୍ୟବଳ, ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀ, ଗୁଳିଗୋଳା ପଠାଇବା ପାଇଁ ଏହି ସଡ଼କପଥ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।
ଶୀତ ଋତୁରେ ଶୁଷ୍କ ସମୟରେ ଜମିକୁ ପଡ଼ିଆ ନ ପକାଇ ଗାଜର ବା ପିଆଜ ପରି ଫସଲ ଚାଷ କରାଯାଏ ।
ଜଳସେଚନ ନଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଜମିକୁ ପଡ଼ିଆ ବା ତୃଣଭୂମି ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ ।
ବର୍ଷା ସମୟରେ ଏଥିରୁ କିଛି ଅଂଶକୁ ସାମୟିକ ଫସଲ ଯଥା ଆଳୁ, ବାର୍ଲି, ଗହମ ଓ ଓସାରିଆ ବିନ୍‍ସ୍ ପାଇଁ ଚାଷରେ ଲଗାଯାଏ ।
କୋର୍ଡିଲେରା ଶବ୍ଦଟି ଦଉଡ଼ିକୁ ବୁଝାଉଥିବା ସ୍ପେନୀୟ ଶବ୍ଦ “କୋର୍ଡେଲ୍”ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ।
ଅଧିକ ସୌର ବିକିରଣ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଚିଲିର ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ ଆଣ୍ଡିଜ ଓ ମେଣ୍ଡୋଜା ପ୍ରାନ୍ତରେ ସାଧାରଣ ହିମସ୍ରୋତ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବୃହତ ଆକାରର ପ୍ରସ୍ତରିକୃତ ହିମସ୍ରୋତ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।
ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ଆକାଙ୍କାଗୁଆ ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ପର୍ବତମାଳାର ପ୍ରମୁଖ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ବିଚ୍ଛୁରିତ ଭାବରେ ରହିଛି ।
ଭେନେଜୁଏଲାର କାରାକାସ, ଭାଲେନ୍ସିଆ ଓ ମାରାକେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଓ ପର୍ବତ ସଂଲଗ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପର୍ବତ ଆଣ୍ଡିଜର ଅଂଶ ନା ନୁହେଁ ତାହା ବିବାଦୀୟ ବିଷୟ ।
ଆର୍ଦ୍ର ଆଣ୍ଡିଜ ଜଙ୍ଗଲମାନଙ୍କରେ ପାର୍ବତୀୟ ଟୁକାନ, କିତ୍ଜାଲ, ଆଣ୍ଡିଜ କକ୍-ଅଫ୍-ଦ-ରକ୍, ଟାନାଜର୍, ଟାପାକୁଲୋ, ରେନ୍, ଆଣ୍ଟପିଟା ଆଦି ପକ୍ଷୀ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଓ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିବା ଆମେରିକୀୟ ପର୍ବତ ମହାଶୃଙ୍ଖଳର ଏକ ଅଂଶ ହେଉଛି ଆଣ୍ଡିଜ ।
ଆଣ୍ଡିଜର ନଗର ଓ ସହରଗୁଡ଼ିକ ପିଚୁରେ ତିଆରି ପକ୍କା ସଡ଼କମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂଯୋଜିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଛୋଟ ସହରଗୁଡ଼ିକ କଚା ସଡ଼କ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଯୁକ୍ତ ।
ଆଣ୍ଡିଜ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଚିଲି ଓ ପେରୁକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ରେଳପଥ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
୧୯୮୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସ ଶାସନ କାଳରେ ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତରେ ଖଣିଖନନକୁ ନେଇ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା ।
ବାଲକୋ କମ୍ପାନୀର ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଖଣିଖନନରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ମିଠାପଲ୍ଲୀଠାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନତା ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗାଁରୁ ଗାଁ ବୁଲି ଖଣି ଖନନ ହେତୁ ପର୍ବତ ଓ ଜନଜାତିଙ୍କ ଉପରେ ତାହାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ବାବଦରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଉଥିଲେ ।
ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ବାଲକୋକୁ ଏକ କମ୍ପାନୀ ନୁହେଁ "ଅସୁର" ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ପରିବାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ବାଲକୋ ବିରୋଧରେ ରାସ୍ତା ଉପରେ ବସି ଓ ଶୋଇ ୧୯୮୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ଥାନୀୟ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଓ ପୋଲିସ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାରେ ବିଫଳ ହେବାରୁ କମ୍ପାନୀ ଟ୍ରକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗାଡ଼ିସବୁ ଫେରିଯାଇଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ଛତିଶଗଡ଼ରୁ ଲୋକେ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଗନ୍ଧମର୍ଦ୍ଦନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସହଭାଗିତାରେ ଚାଳିତ ବାଲକୋଦ୍ୱାରା ବକ୍ସାଇଟ ଖଣି ଖନନ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଆସିଛନ୍ତି ।
ସେ ନିଜେ ଓ ତାଙ୍କ ପିଲାମାନେ ବାଲକୋ କମ୍ପାନୀର ଗାଡ଼ି ଆଗରେ ରାସ୍ତା ଉପରେ ଶୋଇ ବିକ୍ଷୋପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଜରିଆରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଋଣଯୋଗାଣ ଏବଂ ତାହାଦ୍ୱାରା ଖଣିଖନନକୁ ବ୍ୟାପକ କରାଇବା ଉଦ୍ୟମକୁ ସେ ବିରୋଧ କରିଆସିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତକୁ "ଡଙ୍ଗର ମାହାପୁରୁ" ବା ଡଙ୍ଗର ଦେବତା ମାନୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଡଙ୍ଗର ମାହାପୁରୁର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଭିତ୍ତିକରି ।
ଜାମ୍ବବତୀ ବିଜିରା ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହ ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ପାଇକମାଳ ବ୍ଲକ ମିଠାପାଲି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଡୁଙ୍ଗୁରିପାଲି ଗ୍ରାମରେ ବାସକରନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ପତି ବାଲକୋ କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ଟ୍ରାକ୍ଟର ଚଳାଉଥିଲେ ଓ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେତୁ କମ୍ପାନୀ ଚାକିରୀ ହରାଇବାର ଧମକ ପାଇଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉର୍ବଶୀ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ପ୍ରିନ୍ସେସ୍ ଏବଂ ମିସ୍ ଟୁରିଜିମ୍ କୁଇନ୍ ଅଫ୍ ଦ ଇଅର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେହି ସମୟରେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଇସକ୍‌ଜାଦେ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା, ମାତ୍ର ସେ ମିସ୍ ଇଉନିଭର୍ସ ପାଇଁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିନଥିଲେ ।
୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମିସ୍ ଇଉନିଭର୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଇ ଆମ୍ ସି ଟାଇଟେଲ୍ ମିଳିଥିଲା, ମାତ୍ର ବୟସ କମ ଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଟାଇଟେଲ୍ ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।
ସେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ଲୁମିଙ୍ଗବେଲ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲରେ, ପରେ ସେଣ୍ଟ ଜୋସେଫ କନ୍‌ଭେଣ୍ଟ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବାପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ସେ ସନମରେ , ଗ୍ରେଟ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଡ୍ ମସ୍ତି , ହେଟ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୪ , ପାଗଲ୍ ପନ୍ଥି ଭଳି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ସିଙ୍ଗ୍ ସାହେବ ଦ ଗ୍ରେଟ୍, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସନ୍ନି ଦେଓଲଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଭାରତୀୟ ମଡେଲ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।
ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବଡ଼ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ ।
ଜଣେ କୈଶର ମଡେଲ ଭାବରେ ଲାକ୍‌ମି ଫ୍ୟାସନ୍ ଉଇକ୍ ଏବଂ ଆମାଜନ୍ ଫ୍ୟାସନ୍ ଉଇକ୍ର ରାମ୍ପରେ ଚାଲିଥିଲେ ।
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ଯିଏକି ମିସ୍ ଉଇନିଭର୍ସ ଦୁଇଥର ଜିତିଛନ୍ତି ।
୨୦୧୫ ମସିହାର ମିସ୍ ଉଇନିଭର୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଉର୍ବଶୀ ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
ତେବେ ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।
ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ କଣାଦ ହିଁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ କଣିକା ହେଉଛି ଅଣୁ ।
ଅତଏବ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜନ ଡାଲଟଙ୍କ ବହୂ ପୂର୍ବରୁ ଋଷି କଣାଦ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବାସ୍ତବରେ ଅଣୁମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ।
ତେବେ ଅଣୁ, ପରମାଣୁ ସହ ଜଗତର ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଏହାର ଦାର୍ଶନିକ ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଗ୍ରନ୍ଥ ବୈଶେଷିକ ସୂତ୍ରରେ ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି ।
ଏହିପରିଭାବେ ସେ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମା ବା ଆତ୍ମନ୍‌କୁ ଅନୁଭବ କରିବା ତଥା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିବା ନିମିତ୍ତ ଏକ ଅଣପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଲୋଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି ।
ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଯାଇ କଣାଦ ଛଅଟି ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଛଅଟି ତତ୍ତ୍ୱ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ବର୍ଣ୍ନନ ତଥା ଅନୂଶୀଳନ କରିହେବ ।
ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଅଣୂ ସମ୍ପନ୍ନ, କିଛି ଅଣୁ ବିହୀନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସବୁ ସର୍ବ ବ୍ୟାପକ ।
କଣାଦ ହେଉଛନ୍ତି ବୈଦିକ ଭାରତର ଜଣେ ମୁନି ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ଦାର୍ଶନିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ବୈଶେଷିକର ପ୍ରଣେତା ।
ବୈଶେଷିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମ, ବିଜ୍ଞାନ ତଥା ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ଅଦ୍ଭୁତ ସମନ୍ୱୟ ଘଟିଛି ।
ଗ୍ରନ୍ଥଟିରେ ମୂଳତଃ ବସ୍ତୁତତ୍ତ୍ୱ ତଥା ଆଣବିକ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ରହିଛି ।
ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ସମକାଳୀନ ପୃଥିବୀରେ ଆଣବିକ ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯାହାସବୁ ପ୍ରଚଳିତ ଧରଣା ରହିଥିଲା କଣାଦଙ୍କ ସୂତ୍ର ସେସବୁ ତୂଳନାରେ ବହୁ ଉନ୍ନତ ତଥା ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଣବିକ ତତ୍ତ୍ୱର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ।
କଣାଦଙ୍କ ଦାର୍ଶନିକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି ତଥା ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ କୁହାଯାଇଛି ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଳ କଣିକା ଯେ ଅଣୁ ଏହା ତର୍କ ତଥା ବାସ୍ତବିକ ସ୍ଥିତି ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝାଇଦିଆଯାଇଛି ।
ସେ ଏକଥା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବସ୍ତୁକୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଅବାୟବ - ଏଗୁଡିକ ବାଧ୍ଯ ଅବାୟବ ଏବଂ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ କରୁନଥିଲେ ମଧ୍ଯ ଅମ୍ଳଜାନ ସହି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସେମାନେ କମ୍ ଅମ୍ଳଜାନ ଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ରହନ୍ତି, ଯଥା- ମାଟି ଓ ସଢୁଥିବା ପରିବା।
ସମୁଦ୍ର ଗଭୀରରେ ସଲ୍ଫେଟ ବିଜାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟନ୍ତି।
ମିଥାନୋକକସ ପରି କିଛି ଆର୍କୀୟ ମିଥାନୋଜେନ କାଦୁଅ, ପ୍ରାଣୀର ଅନ୍ତ୍ରନଳୀ ତଥା ଆନୋକ୍ସିକ ମାଟିରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ କରିଥାନ୍ତି।
ଇଚ୍ଛାଧୀନ ଅବାୟବ - ଏହି ଜାତିଗୁଡିକର ଜୀବମାନେ ଅମ୍ଳଜାନ ଉପସ୍ଥିତି ତଥା ଅନୁପସ୍ଥିତି ଉଭୟରେ ବଢ଼ି ପାରନ୍ତିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅବାୟବିକ ଉପାୟରେ ବିବନ୍ଧନ କରିଥାନ୍ତି।
ଅନେକ ସମୟରେ ମୁକ୍ତ ଅମ୍ଳଜାନର ପରିମାଣ କମ୍ ରଖିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଶୀଘ୍ର ଶୀଘ୍ର ଅମ୍ଳଜାନ ଶ୍ୱସନ କରିଥାନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ - କ୍ଲେବ୍ସିଏଲା ନିମୋନ୍ଯେ, ପେନିବାସିଲସ୍ ପୋଲିମିକ୍ସା, ବାସିଲସ୍ ମାକେରାନ୍ସ ଓ ଇଶ୍ଚେରିଚିଆ ଇଣ୍ଟର୍ମିଡିଆ ଇତ୍ୟାଦି।
ତଥାପି ତାଙ୍କର ନାଇଟ୍ରୋଜେନେଜ ଅମ୍ଳଜାନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ଦୁର୍ବଳ ପଡିଯାଏ।
ଏହି ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ଆଜୋଟୋବ୍ଯାକ୍ଟର୍ ଭିନେଲାନ୍ଦି ଅଧିକ ଗବେଷିତ।
ଏହା ବହୁ ଅଧିକ ଶ୍ୱସନ ବେଗ ତଥା ସୁରକ୍ଷା ଯୌଗିକ ବ୍ଯବହାର କରି ଅମ୍ଳଜାନର କ୍ଷତିରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।
ଅମ୍ଳଜାନ-ଜାୟକ ଆଲୋକ-ଶ୍ଳେଷୀ ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣର ଏକ ଉପାଦାନ ଭାବେ ଅମ୍ଳଜାନ ତିଆରି କରନ୍ତି।
ଅନ୍ୟ ସିଆନୋବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ ପାଖରେ ହେଟେରୋସିଷ୍ଟ ନ ଥାଏ ଏବଂ ସେମାନେ କେବଳ କମ୍ ଆଲୋକ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ସ୍ତରରେ ବିବନ୍ଧନ କରିପାରନ୍ତି ।
କିଛି ସିଆନୋବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ ଯଥା - ପ୍ରୋକ୍ଲୋରୋକୋକସ ଏବଂ ସିନେକୋକୋକସ ଆଦି ସମୁଦ୍ରରେ ବହୁଳ ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରଜାତି ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅପରପକ୍ଷେ ଟ୍ରାଇକୋଡେସ୍ମିଅମ୍ ସିଆନୋଥେସେ ଭଳି ପ୍ରଜାତି ମୁଖ୍ଯ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧକ ଅଟନ୍ତି।
ଅମ୍ଳଜାନ-ଅଜାୟକ ଆଲୋକ-ଶ୍ଳେଷୀ ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ, ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ତିଆରି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏଗୁଡ଼ିକର କେବଳ ଗୋଟିଏ ଫୋଟୋତନ୍ତ୍ର ରହିଥାଏ ଯାହା ଜଳ ଅଣୁକୁ ଭାଙ୍ଗି ପାରେ ନାହିଁ।
ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି ଆମୋନିଅମଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଋଣାତ୍ମକ-ପ୍ରତିପୁଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ।
କିନ୍ତୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ 2 ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଉପାଦାନଟି ତିଆରି ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ 2 ଉପାଦାନଟି ଅବିରତ ତିଆରି ହେବାରେ ଲାଗିଥାଏ।
ଦ୍ୱିଆଜୋଭୋଜୀମାନେ ବାହ୍ଯ ବିବନ୍ଧିତ-ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଉତ୍ସର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ଯ ବଢ଼ିପାରୁଥିବା ଅଣୁଜୀବ।
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଆଜୋଭୋଜୀମାନେ ଲୌହ-ମୋଲିବ୍ଡେନମ୍ କିମ୍ବା ଲୌହ-ଭାନାଡିଅମ୍ ନାଇଟ୍ରୋଜେନେଜ-ତନ୍ତ୍ର ରଖିଥାନ୍ତି।
କ୍ଲେବ୍ସିଏଲା ନିମୋନ୍ଯେ ଓ ଆଜୋଟୋବ୍ଯାକ୍ଟର୍ ଭିନେଲାନ୍ଦିର ନାଇଟ୍ରୋଜେନେଜ-ତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ଯୟନ କରାଯାଇଛି।
ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ କରିପାରୁଥିବା ଜାତି ମଧ୍ଯରେ ମଧ୍ଯ ଏପରି ଉପଜାତି ଅଛନ୍ତି ଯେ ବିବନ୍ଧନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯେତେବେଳେ ଯବକ୍ଷାରଜାନର ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସ ଉପଲବ୍ଧ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ବିବନ୍ଧନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ।
ଦ୍ୱିଆଜୋଭୋଜୀ ଶବ୍ଦଟି ଦ୍ୱିଆଜୋ ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ବିଯବକ୍ଷାରଜାନ 2 ତଥା ଭୋଜୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଖାଉଥିବାରୁ ଆଣାଯାଇଛି।
ଦ୍ୱିଆଜୋଭୋଜୀମାନେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳସ୍ଥ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ ବିବନ୍ଧନ କରି ଜୈବ-ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ଯ ଆମୋନିଆରେ ପରିଣତ କରୁଥିବା ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ ଓ ଆର୍କିଆ ଅଟନ୍ତି।
ଏହି ରୋଗ ୮ ପ୍ରକାର ଜେନୋଟାଇପ ଭାବରେ ପୃଥକ କରିହେବ, ଯାହା ୪ଟି ସାହାଯ୍ୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ଭାବରେ ଲୋକମାନେ ରୋଗଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ସଂକ୍ରମିତ ହେବାର ୨ରୁ ୧୦ ସପ୍ତାହ ପରେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ 2 - 6 ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।
୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ହୋଇଥିବା ବିସ୍ଫୋରଣର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ଋଷିଆର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଜୀବାଣୁକୁ ପୃଥକ୍ କରିଥିଲେ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଙ୍କଟଗୁଡ଼ିକରେ ଅଣ୍ଡାର ତ୍ରୁଟି, ଗର୍ଭାଶୟ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକତା କିମ୍ବା ପୁଷ୍ଟିକର ଅଭାବ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦ ଜନ‌କ କାରଣଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରୋଟିନ୍, ଫୋଲିକ୍ ଏସିଡ୍ ଏବଂ କାରୋଟିନ୍ କମ୍ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
କେବଳ ଡିଏନଏର ଡିପ୍ଲୋଏଡ୍ ସେଟ୍ ଥିବା ଶୁକ୍ରାଣୁର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ସମସ୍ତ କ୍ରୋମୋଜୋମରେ ଜିନ୍ର ଶୁକ୍ରାଣୁ-ନମୁନା ମିଥାଇଲେସନ୍ ଦମନ ଅଛି ।
ଏହା ସିନ୍ସିଟିଓଟ୍ରୋଫୋବ୍ଲାଷ୍ଟର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇଥାଏ ଏବଂ ଦ୍ୱିତ ଅଣ୍ଡା ବିଶିଷ୍ଟ ମିଥାଇଲେସନ୍ ଭ୍ରୁଣରେ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଭକ୍ତିଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ, ଯାହାକି ଏକ ଅଣବିକଶିତ ସିନ୍ସିଟିଓଟ୍ରୋଫୋବ୍ଲାଷ୍ଟ ଉତ୍ସ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ ।
ମୋଲାର ଗର୍ଭ ଏକ ଅସାଧାରଣ ଗର୍ଭ ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ଅଣ-ବିକାଶକ୍ଷମ ନିଷିକ୍ତ ଅଣ୍ଡା ଗର୍ଭାଶୟରେ ରୋପଣ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ପାରେନାହିଁ ।
ଏକ ମୋଲାର ଗର୍ଭଧାରଣ ହେଉଛି ଏକ ଗର୍ଭଧାରଣକାରୀ ଟ୍ରଫୋବ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ରୋଗ ଯାହା ଗର୍ଭାଶୟରେ ଏକ ପିଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଯାହାର କୋରିଓନିକ୍ ଭିଲି ଫୁଲି ଯାଇଥାଏ ।
କୋରିଓକାର୍ସିନୋମା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଯଥା ଶୀଘ୍ର ନିରାକରଣ ପରେ ଗର୍ଭାଶୟ ଅବଶୋଷଣ କରି କିମ୍ବା ସର୍ଜିକାଲ୍ କ୍ୟୁରେଟେଜ୍ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭାଶୟକୁ ବାହାର କରି ହାଇଡାଟିଡିଫର୍ମ ମଲ୍ସର ଚିକିତ୍ସା କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ।
ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସେରମ୍ ମାନବ କୋରିଓନିକ୍ ଗୋନାଡୋଟ୍ରୋଫିନ୍ ସ୍ତର ଏକ ନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ନଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ ।
ଆକ୍ରମଣକାରୀ କିମ୍ବା ମେଟାଷ୍ଟାଟିକ୍ ମୋଲେସ୍ କେମୋଥେରାପି ଆବଶ୍ୟକ କରିପାରନ୍ତି ଏବଂ ମେଥୋଟ୍ରେକ୍ସେଟ୍ ପ୍ରାୟ ଭଲ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ।
ଯେହେତୁ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ପିତୃ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଥାଏ, ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରାୟ ୧୦୦% ଅଟେ ।
ଅଧିକାଂଶ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଲରେ, ସମସ୍ତ ପରମାଣୁ ଜିନ୍ କେବଳ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୁତ୍ରରେ ଆସିଥାଏ ।
ଏହି ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନେଟିକ୍ ମୋଲଗୁଡିକର ପ୍ରାୟ ୮୦% ରେ, ସବୁଠାରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ଯେ ଏକ ଖାଲି ଅଣ୍ଡା ଗୋଟିଏ ଶୁକ୍ରାଣୁଦ୍ୱାରା ଫର୍ଟିଲାଇଜ୍ ହୁଏ, ଏବଂ ପରେ ସମସ୍ତ କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ / ଜିନ୍ର ନକଲ “ଏଣ୍ଡୋରେଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ ” ନାମକ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ।
ଶତକଡ଼ା 20 ଭାଗ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମଲରେ, ସବୁଠାରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏକ ଅଣ୍ଡା ଦୁଇଟି ଶୁକ୍ରାଣୁଦ୍ୱାରା ଫର୍ଟିଲାଇଜ୍ ହୁଏ ।
ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆଲ୍ ଜିନ୍ ସବୁଦିନ ପରି ମା’ଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୁତ୍ରରେ ଆସିଥାଏ ।
ଗୋଟିଏ ଶୁକ୍ରାଣୁ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଶୁକ୍ରାଣୁ ଏକ ଡିଏନେ ହରାଇଥିବା ଅଣ୍ଡା ସହିତ ନିଷିକ୍ତ ହୁଏ ।
ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଶୁକ୍ରାଣୁ ପୁନର୍ବାର ନକଲ କରି ଏକ “ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ” ୪୬ କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ସେଟ୍ ଗଠନ କରେ ।
ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ଅଣ୍ଡା ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଶୁକ୍ରାଣୁଦ୍ୱାରା ଫର୍ଟିଲାଇଜ୍ ହୁଏ ଯାହା ପରେ ନିଜକୁ ନକଲ କରି ୬୯, କିମ୍ବା ୯୨, ର ଜେନୋଟାଇପ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ ।
ଗର୍ଭାଶୟ କ୍ୟୁରେଟେଜ୍ ସାଧାରଣତଃ ନିଶ୍ଚେତକ ପ୍ରଭାବରେ କରାଯାଏ, ହେମୋଡାଇନାମିକ୍ ସ୍ଥିର ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମେରୁଦଣ୍ଡ ଆନାସ୍ଥେସିଆ ପସନ୍ଦ‌ଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ ।
ସାଧାରଣ ନିଶ୍ଚେତକ ଅପେକ୍ଷା ମେରୁଦଣ୍ଡ ନିଶ୍ଚେତକର ସୁବିଧା ହେଉଛି ଏହାର ସହଜତା, ଫୁସଫୁସ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଅନୁକୂଳ ପ୍ରଭାବ, ହାଇପରଥାଇରଏଡିଜିମ୍ ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରାପତ୍ତା ଏବଂ ଅଣ- ଟୋକୋଲାଇଟିକ୍ ଫାର୍ମାକୋଲୋଜିକାଲ୍ ଗୁଣ ।
ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ, ରୋଗୀର ଚେତନାକୁ ବଜାୟ ରଖିବାଦ୍ୱାରା ରୋଗୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ନିଶ୍ଚେତକ ଅପେକ୍ଷା ଗର୍ଭାଶୟ ଛିଦ୍ର, କାର୍ଡିଓପଲମୋନାରି ଚାପ ଏବଂ ଥାଇରଏଡ୍ ଝଡ଼ ଭଳି ଜଟିଳତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ ।
ଏକ ହାଇଡାଟିଡିଫର୍ମ ମୋଲ୍ ହେଉଛି ଏକ ଗର୍ଭଧାରଣ / ଧାରଣା ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ଲାସେଣ୍ଟାରେ ଅଙ୍ଗୁର ଭଳି ଛୋଟ ଥଳି ଥାଏ ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖାଯାଏ ।
କୋରିଓନିକ୍ ଭିଲାଇରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥଦ୍ୱାରା ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଯିବା ଯୋଗୁ ଭେସିକଲ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ଯେତେବେଳେ ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପ୍‌ରେ ଟ୍ରଫୋବ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଟିସୁର ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଏ ।
ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରା ନ ଗଲେ, ହାଇଡାଟିଡିଫର୍ମ ମୋଲ୍ ପ୍ରାୟ ସବୁବେଳେ ଏକ ସ୍ୱତଃପ୍ରବୃତ୍ତ ଗର୍ଭପାତ ହୋଇଯିବ ।
କ୍ୱଚିତ୍ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏକ ସାଧାରଣ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଭ୍ରୁଣ ସହିତ ଗର୍ଭାଶୟରେ ଏକ ହାଇଡାଟିଡିଫର୍ମ ମୋଲ୍ ସହ-ବିଦ୍ୟମାନ ହୋଇପାରେ ।
ଗର୍ଭାଶୟରେ ଦୁଇଟି ଗର୍ଭ ଉତ୍ପାଦ ରହିଥାଏ: ଗୋଟିଏ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ଲାସେଣ୍ଟା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷମ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ଅନ୍ୟଟି ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ପ୍ଲେସେଣ୍ଟା ଏବଂ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ସହିତ ରହିପାରେ ।
ଯତ୍ନର ସହ ନଜରରେ ରହିବାଦ୍ୱାରା ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେବା ଏବଂ ମୋଲରୁ ଆରୋଗ୍ୟ ହେବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।
କେତେକ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଗର୍ଭଧାରଣକାରୀ ଟ୍ରଫୋବ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନିଓପ୍ଲାସିଆରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରେ ।
ଯେଉଁ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହାଇଡାଟିଡିଫର୍ମ ମୋଲ୍ ଅଛି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରଗତିର ଅଧିକ ବିପଦ ରହିଛି, ପ୍ରମାଣ ସୂଚିତ କରେ ଯେ ପ୍ରୋଫାଇଲାକ୍ଟିକ୍ କେମୋଥେରାପି ଦେବାଦ୍ୱାରା ଏହି ଘଟଣା ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମିପାରେ ।