polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
୧୯୯୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୪ ତାରିଖ ଭୋର ସମୟରେ ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଓ ୧୮ ଜଣ ଗ୍ରେନେଡି଼ୟରଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଘାତକ ଫୋର୍ସକୁ ଟାଇଗର ହିଲରେ ତିନିଟି ମୁଖ୍ୟ ବଙ୍କରକୁ ନିଜ ଅଧିକାରକୁ ନେବାପାଇଁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଯାଦବ ପର୍ବତ ତିଖକୁ ଚଢ଼ି ସେଠାରୁ ତଳକୁ ଦଉଡ଼ି ପକେଇବା ପାଇଁ ଅଣ୍ଟା ଭିଡ଼ିଥିଲେ ।
ଅଧା ବାଟ ଚଢ଼ିଥିବା ସମୟରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷରୁ ମେସିନ ଗନ ଓ ରକେଟଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଗୁଳିଚାଳନା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଗୁଳିବର୍ଷଣଦ୍ୱାରା ଘାତକ ଭାରତ ପକ୍ଷର ପ୍ଲାଟୁନ କମାଣ୍ଡର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଗୁରୁତ୍ୱର ଆହାତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଘୁଷୁରି ଘୁଷୁରି ଯାଇ ପ୍ରଥମ ବଙ୍କର ଉପରେ ଗ୍ରେନେଡ଼ ମାଡ଼ କରି ପାକିସ୍ଥାନର ୪ ଜଣ ସିପାହିଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ଥାନ ପକ୍ଷରୁ ଚାଲିଥିବା ଗୁଳିବର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା ।
ଗୁଳିବର୍ଷଣ ବନ୍ଦହେବାରୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ି ଉପରକୁ ଯିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଗଲା ।
ଏହାପରେ ଭାରତୀୟ ସୌନ୍ୟମାନଙ୍କର ପାକିସ୍ଥାନ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ହାତାହାତି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେମାନେ ବାକି ୪ ଜଣ ପାକିସ୍ଥାନୀ ସୈନଙ୍କୁ ମାରିପକେଇଥିଲେ ।
ଯୋଗେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରେ ୧୨ଟି ଗୁଳି ବାଜିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ସାହସର ସହିତ ଲଢ଼ି ଟାଇଗର ହିଲ ଜିତିବାରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସୁବେଦାର ଯାଦବ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବୁଲନ୍ଦସହର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଔରଙ୍ଗାବାଦ ଅହିରଠାରେ ୧୯୮୦ ମସିହା ମେ ମାସ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସୁବେଦାର ମେଜର, ଏବଂ କ୍ୟାପଟେନ ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଯାଦବ ଜଣେ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ସେବାନିବୃତ ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନା ଅଧିକାରୀ ।
କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସାହସିକତାପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପରମବୀର ଚକ୍ର ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ମରଣୋପରାନ୍ତ ଭାବରେ ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବଙ୍କ ନାମ ପରମବୀର ଚକ୍ର ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ, ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି ଓ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଛନ୍ତି ।
ମିଖାଇଲ୍ ଏସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରୋନୋଭଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୦ ବେଳକୁ ତେଲୁଗୁ ପ୍ରୋଟୋ-ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଥିଲା।
ତେଲୁଗୁ ଶବ୍ଦ ଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିଳାଲେଖ ଗୁଡ଼ିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୪୦୦ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଭଟ୍ଟିପ୍ରୋଲୁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ , ସାତବାହନ ଓ ବିଷ୍ଣୁକୁଣ୍ଡିନାସଙ୍କ ଶିଳାଲେଖରେ ମଧ୍ୟ ତେଲୁଗୁ ଶବ୍ଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
ପୁରୁଣା ତେଲୁଗୁ ଲିପିରେ ଥିବା ଶିଳାଲେଖ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ମିଆଁମାରଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ମିଳିଥିଲା ।
ତେଲୁଗୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଜବଂଶ ଯଥା କାକଟିଆ, ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ପୂର୍ବ ଚାଲୁକ୍ୟ, ପୂର୍ବ ଗଙ୍ଗା, କୁତୁବ ସାହି, ମଦୁରାଇ ନାୟକ, ତଞ୍ଜାଭୁର ନାୟକମାନଙ୍କର ଅଦାଲତଭାଷା ଥିଲା ।
ତାମିଲନାଡୁର ତଞ୍ଜାଭୁର ମରାଠାଙ୍କ ଭଳି ଅଣ-ତେଲୁଗୁ ରାଜବଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ ତେଲୁଗୁକୁ ନିଜ ମାତୃଭୂମି ବାହାରେ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ଭାଷା ଭାବରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
ତେଲୁଗୁ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନାର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କର ଏକ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷା ଅଟେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ସରକାରୀ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ଅଟେ ।
ପାଖାପାଖି ୯୬ ନିୟୁତ ଲୋକ ଙ୍କଦ୍ୱାରା କହୁଥିବା ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ପରିବାରର ସର୍ବାଧିକ କଥିତ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ୨୨ଟି ଅନୁସୂଚିତ ଭାଷା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା ବ୍ୟତୀତ ଏକାଧିକ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ସରକାରୀ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିବା ଅଳ୍ପ କେତେକ ଭାଷା ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ ।
ତେଲୁଗୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା ଭାବରେ ମନୋନୀତ ଛଅଟି ଭାଷା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
ଆଧୁନିକ ମାନକ ତେଲୁଗୁ ଉପକୂଳ ଆନ୍ଧ୍ରର କ୍ରିଷ୍ଣା-ଗୋଦାବରୀ ତ୍ରିକୋଣଭୂମୀ ଅଞ୍ଚଳର ଉପଭାଷା ଉପରେ ଆଧାରିତ ।
ତେଲୁଗୁ ଭାଷା କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ତାମିଲନାଡୁ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଛତିଶଗଡ଼ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପୁଡୁଚେରୀ ଏବଂ ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ ।
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ମାଲେସିଆ, ମରିସସ, ୟୁଏଇ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରେ ଥିବା ତେଲୁଗୁ ପ୍ରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାଷା କହୁଛନ୍ତି ।
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଭାଷା ଅଟେ ।
ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ଭାଷା ଏବଂ କ୍ୱାଜୁଲୁ-ନାଟାଲ ପ୍ରଦେଶର ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ବିକଳ୍ପ ତୃତୀୟ ଭାଷା ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ।
ତେଲୁଗୁର ଏକ ହଜାର ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟର ଏକ ଅଖଣ୍ଡ, ବିଶାଳ ଏବଂ ବିବିଧ ସାହିତ୍ୟ ପରମ୍ପରା ରହିଛି ।
ପାବୁଲୁରି ମଲ୍ଲାନାଙ୍କ ସାର ସାଙ୍ଗରାହା ଗଣିତାମୁ କୌଣସି ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷାରେ ଗଣିତ ଉପରେ ପ୍ରଥମ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଟେ ।
ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତି ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ଓ ପ୍ରୋସୋଡି ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଏକ ସାହିତ୍ୟ ପରିବେଷଣ 'ଅବଧାନ' ପାଞ୍ଚ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ତେଲୁଗୁ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଚାଷ କରାଯାଉଥିଲା ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂ ଟିପାନିୟା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ, ଯିଏ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ମାଲଭି ଲୋକ ଶୈଳୀରେ କବୀର ଭଜନରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।
ସେ ତମ୍ବୁରା, ଖର୍ତାଲ, ମଞ୍ଜିରା, ଢୋଲକ, ହାରମୋନିୟମ ଏବଂ ଭାଓଲିନ ବାଦକଦ୍ୱାରା ଏକ ସଂଗୀତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ।
ଲୋକ ସଂଗୀତରେ ଫିଲ୍ମି ଟ୍ୟୁନ୍ ଏବଂ ସିନ୍ଥେଟିକ ଧ୍ୱନି ମିଶ୍ରଣର ଧାରାଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାତ ହୋଇ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଜୀ ଏକ ମାଲୱି ଲୋକ ସଂଗୀତ ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି ।
ସେ ପରିବେଷଣ କରିଥିବା ଏକ ନୂତନ ଧ୍ୱନି ବାୟୋଲିନ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ଭଜନ ମାଣ୍ଡାଲିସ ପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରେଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂ ତିପାନ୍ୟା ବ୍ରିଟେନ, ଆମେରିକା ଏବଂ ପାକିସ୍ଥାନ ତଥା ଭାରତରେ “ଆମେରିକାର କବୀର ଯାତ୍ରା” ଏବଂ “ହାଡ-ଅନହଦ” ନାମକ ବିଭିନ୍ନ ଯାତ୍ରାରେ ଭ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଇନ୍ଦୋର ଇସର ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନରେ ବଜାଯାଇଥିଲା ।
ଭୋପାଳ, ଜବଲପୁର, ପାଟନା, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, କାନପୁର ସମେତ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।
ସେ ବିଏସସି ସ୍ନାତକ ଏବଂ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗଣିତ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନର ଶିକ୍ଷକ ଅଟନ୍ତି ।
ସେ ୧୯୮୦ରେ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଦେୱାସ ବିକ୍ରମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଉଜ୍ଜଇନରୁ ବିଏ ଏବଂ ଏମ କରିଛନ୍ତି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ କନସିଆ ମିଡିଲ ଗ୍ୟାର୍ଲ ସ୍କୁଲରେ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି ।
"ଅଜବ ସହର- ଦି କବୀର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ" ନାମକ ଏକ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଶବନମ ବିର୍ମାନୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ନିର୍ମିତ ୩ଟି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ସେ ବାର୍ଷିକ ସୁଫି ସଂଗୀତ ମହୋତ୍ସବ, ରୁହାନିଆତ୍ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ କବୀର ମହୋତ୍ସବରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ "ସଦଗୁରୁ କବୀର ଶୋଧ ସଂସ୍ଥାନ" ନାମକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଟିପାନିୟା ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୪ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଲୁଣିଆଖେଡି, ତାରାନା, ମାଲୱା, ମାଲଭି ବାଲାଇ ଜାତି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ବାଗଚି ୧୯୮୩ ମସିହାରୁ ଇଂରାଜୀ ବିଭାଗରେ ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ୧୯୮୬-୧୯୮୮ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସହାୟତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ଇଂରାଜୀରେ ଆଡଭାନ୍ସ ଷ୍ଟଡିଜ୍ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।
ଅନୁସନ୍ଧାନର ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନ, ମହିଳା ଲେଖା, ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟ, ବଙ୍ଗଳାରେ ପଜିଟିଭିଜିମ୍ ଗ୍ରହଣ, ମାତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଭାରତର ବିଭାଜନ ।
ସହ-ସମ୍ପାଦକ ସୁବୋଧନଜନ ଦାସଗୁପ୍ତଙ୍କ ସହ ସେ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଏବଂ ପରେ ବଙ୍ଗୀୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ଅନୁସନ୍ଧାନ ତଥା ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ।
ପ୍ରଫେସର ସଜନୀ ମୁଖାର୍ଜୀ ଏବଂ ସୁପ୍ରିୟା ଚୌଧୁରୀ, ତାଙ୍କର ଏହି ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସହକର୍ମୀମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଫେଷ୍ଟଷ୍କ୍ରିଫ୍ଟ: ଲିଟ୍ରେଚର ଆଣ୍ଡ ଜେଣ୍ଡର ଜସୋଧରା ବାଗଚିଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ ।
ଏଥିରେ ଯୋଗଦାନକାରୀ ବାଗଚିଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଶିକ୍ଷକ, ବନ୍ଧୁ, ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ର ଏବଂ ସହକର୍ମୀ ଯେପରିକି ପିଟର ଡ୍ରୋଙ୍କେ, କିଟି ସ୍କୋଲାର୍ ଦତ୍ତା, ହିମାନୀ ବାନାର୍ଜି, ମଲିନୀ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶିଲା ଲାହିରୀ ଚୌଧୁରୀ, ସୁପ୍ରିୟା ଚୌଧୁରୀ, ତନିକା ସରକାର, ଭାସ୍ୱତୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟ ଦାସଗୁପ୍ତ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଫେସର ବାଗଚି ନିଜର ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଂରାଜୀ ବିଭାଗରେ ସେମିନାର ଓ ଅଧ୍ୟାପନାରେ ନିୟମିତ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ରହିଥିଲେ ।
ଅବସର ପରେ କିଛି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ ।
ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ତଥା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅହେତୁକ ଉତ୍ସର୍ଗ ପାଇଁ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଅନୁସନ୍ଧାନର ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇଂରାଜୀ ବିଭାଗରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ଯଶୋଧାରା ବାଗଚି ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରଫେସର, ଲେଖିକା, ସମାଲୋଚିକା ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ।
ସେ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକରେ ଲଭ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଅନଲଭ୍ - ଗାର୍ଲ ଚାଇଲ୍ଡ ଏବଂ ଟ୍ରମା ଏବଂ ଟ୍ରିଉମ୍ଫ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଯଶୋଧାରା ବାଗଚି ୧୯୬୪ ମସିହାରେ କଲିକତାର ଲେଡୀ ବ୍ରାବୋର୍ନ କଲେଜରେ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପରେ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ସେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମହିଳା ଅଧ୍ୟୟନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେଲେ ।
୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ମହିଳା ଷ୍ଟଡିଜ‌ରେ ଏମିରିଟସ୍ ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ।
ସେ କଲିକତାର ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜ , ସୋମେରଭିଲ୍ କଲେଜ, ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ଏବଂ କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ର ନ୍ୟୁ ହଲରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ମହିଳା ଷ୍ଟଡିଜ‌ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ବଙ୍ଗଳା ମହିଳା ଲେଖକ ପୁନଃପ୍ରକାଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଅବସର ପରେ ସେ ଭାରତର ଅନେକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ବିଭାଗ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ ।
୧ ଜୁନ ୨୦୦୧ରେ, ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଣୀ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ସମେତ ରାଜ ପରିବାରର ନଅ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ରାଜଭବନରେ ଗୁଳିକରି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପଛରେ ଯୁବରାଜ ଦୀପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ଥିବା କଥା ଏକ ସରକାରୀ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ଅଧିକାଂଶ ନେପାଳୀ ଲୋକ ସଠିକ୍ ବୋଲି ମାନନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଘଟଣା ପଛରେ ବୀରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତ ଥିବାର କିଛି ପ୍ରମାଣ ମିଳିନଥିଲା ।
ତା' ଛଡ଼ା ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗୁଳି କରିବା ପରେ ନିଜେ ନିଜକୁ କରିଦେଇଥିବାରୁ ଏହା ପଛରେ ଅନ୍ୟ କାହାର ହାତ ଥିବା କଥା ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ।
ଏହି ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଦୀପେନ୍ଦ୍ର କୋମାରେ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନେପାଳର ରାଜା ଘୋଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କ କାକା ପ୍ରିନ୍ସ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର ଏହି ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଜା ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୀପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ସିଂହାସନର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ରାଜା ହୋଇଥିଲେ ।
୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୫ରେ, ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଫଳରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିବା ପରେ ରାଜା ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର ଜରୁରୀକାଳିନ ପରିସ୍ଥିତିର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେଶର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିଜ ଅଧିନକୁ ଆଣିଥିଲେ ।
୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୦୬ରେ, ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ, ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଏବଂ ଲୋକ ସଭା ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ ।
୧୫ ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୦୭ରେ, ନୂତନ ଭାବରେ ଗଠିତ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିଧାନ ସଭାଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଭାରରୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଶେଷରେ, ୨୮ ମଇ ୨୦୦୮ରେ, ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭାଦ୍ୱାରା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ରାଜତନ୍ତ୍ର ରଦ୍ଦ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ନେପାଳର ଫେଡେରାଲ୍ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୮ରେ ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ, ବଝାଙ୍ଗ, ସାଲୟନ୍ ଏବଂ ଜାଜରକୋଟ ଆଦି ଉପ-ରାଜତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ରଦ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସେ ଶାହା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଅଧିନରେ କାଠମାଣ୍ଡୁ, ପତନ ଏବଂ ଭକ୍ତପୁର ରାଜ୍ୟକୁ ମିଶାଇ ଏହି ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ନେପାଳ ରାଜ୍ୟ ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ଇତିହାସ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଥିଲା ।
ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦ରେ, ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଏକ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତ ହେଲା ଏବଂ ଦେଶ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ପଦରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନେପାଳର ରାଜତନ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।
ସେହି ବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବରରେ ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ, ବଝାଙ୍ଗ, ସାଲୟନ୍ ଏବଂ ଜାଜରକୋଟ ଭାବରେ ଥିବା ପଦବୀଗୁଡ଼ିକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।
୧୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୬ରେ, କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ୍ ନେପାଳ ଦ୍ୱାରା ନେପାଳ ଗୃହଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜତନ୍ତ୍ରକୁ ରଦ୍ଧ କରାଯାଇ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ବୋଷ, ନନ୍ଦ ଲାଲ ବୋଷ, ଜାକିର ହୁସେନ, ବାଲାସାହେବ ଗଙ୍ଗାଧର ଖେର, ଜିଗ୍ମେ ଦୋର୍ଜି ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍ ଏବଂ ଭି.କେ.କ୍ରିଷ୍ଣା ମେନନଙ୍କୁ ୧୯୫୪ମସିହାରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।
କେତେକ ଗ୍ରହଣକାରୀ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଦାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଫେରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।
ପି.ଏନ୍.ହକସର, ବିଲାୟତ ଖାଁ, ଇ.ଏମ୍.ଏସ୍.ନମ୍ବୁଦିରିପଦ, ସ୍ୱାମୀ ରଙ୍ଗନାଥାନନ୍ଦ ଓ ମଣିକୋଣ୍ଡା ଚଲାପତି ରାଉ ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚାନ୍ଦ ଜୈନ ଏବଂ ଶରଦ ଅନନ୍ତରାଓ ଯୋଶୀ ଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ମରଣୋତ୍ତର ସମ୍ମାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବାବା ଆମ୍ଟେ ୧୯୮୬ରେ ତାଙ୍କର ୧୯୮୬ ପୁରସ୍କାର ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ।
ଏହି ପଦକର ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଲଗାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଲିଖିତ "ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ" ଲେଖାଟି ପଦକର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।
ତଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୁଷ୍ପ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏବଂ ଉପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୀର୍ଷରେ ପଦ୍ମ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ଭାରତର ପ୍ରତୀକକୁ ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱର ମଝିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ "ଦେଶ ସେବା" ଲେଖା ଥିଲା ।
ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ରିବ୍ୟାଣ୍ଡ ୧+୧/୪ ଇଞ୍ଚ ଚଉଡ଼ାରେ ଧଳା ଲମ୍ବା ରେଖାଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ପଦକ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ମେ ୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ସୁପାରିସ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର କମିଟି ନିକଟରେ ଦାଖଲ କରାଯାଏ ।
ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସରକାର, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଉତ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମେତ ସଂସଦର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସୁପାରିସ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ।
ପରେ କମିଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ସୁପାରିସ ଦାଖଲ କରିଥାଏ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ସାଜସଜ୍ଜା ଗୋଲାକାର ଆକୃତିର ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଢ଼ଳେଇ ପଦକ ୧+୩/୪ ଇଞ୍ଚ ବ୍ୟାସ ଏବଂ ୧.୮ ଇଞ୍ଚ ମୋଟା ଅଟେ ।
୧+୩/୧୬ ଇଞ୍ଚ ପାର୍ଶ୍ୱର ଏକ ବର୍ଗର ବାହ୍ୟ ରେଖାରେ ନିର୍ମିତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଢାଞ୍ଚାକୁ ଢାଞ୍ଚାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହ୍ୟ କୋଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୋବ୍ ଖୋଦିତ କରାଯାଇଛି ।
ପଦକର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଲିଖିତ "ପଦ୍ମ" ଲେଖାକୁ ଉପରକୁ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ପଦ୍ମ ତଳେ "ବିଭୂଷଣ" ଲେଖା ରଖାଯାଇଛି ।
ଜାତି, ବୃତ୍ତି, ପଦବୀ କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗର ଭେଦଭାବ ନକରି "ଅସାଧାରଣ ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସେବା" ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ।
ଏହି ମାନଦଣ୍ଡରେ "ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ସେବା ସମେତ ଯେକୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା" ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତର ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି।
୧୯୫୪ ମସିହାର ଆଇନରେ ମରଣୋତ୍ତର ପୁରସ୍କାରକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ ଆଇନରେ ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା ; ଆଦିତ୍ୟ ନାଥ ଝା, ଗୁଲାମ ମହମ୍ମଦ ସାଦିକ ଓ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ ଏବଂ ଭାରତର ଗେଜେଟ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରାଯାଏ- ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରକାଶନ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ସାପ୍ତାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ପ୍ରକାଶନ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ଗେଜେଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ନହୋଇ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନକୁ ସରକାରୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ନାହିଁ ।
ଯେଉଁ ମାନଙ୍କର ପୁରସ୍କାର ରଦ୍ଦ କିମ୍ବା ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି, ଉଭୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଆବଶ୍ୟକ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗେଜେଟରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ରେଜିଷ୍ଟରରୁ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଆସିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଦକ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ପଡିବ ।
ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସରକାର, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଉତ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମେତ ସଂସଦ ସଦସ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସୁପାରିସ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ମେ ୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିଥିବା ସୁପାରିସଗୁଡିକ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଡକାଯାଇଥିବା ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର କମିଟିନିକଟରେ ଦାଖଲ କରାଯାଏ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର କମିଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ସୁପାରିସ ଦାଖଲ କରିଥାଏ ।
ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ଭାରତ ରତ୍ନ ପରେ ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଅଟେ ।
ଜାତି, ବୃତ୍ତି, ପଦବୀ କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
ତେବେ ଡାକ୍ତର ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
ଜାନୁଆରୀ ୨, ୧୯୫୪ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଚିବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ଏକ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାର - ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାର ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ଯାହାକୁ "ପହେଲା ବର୍ଗ" , "ଦୁସ୍ରା ବର୍ଗ" ଏବଂ "ତିସ୍ରା ବର୍ଗ" ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ରେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣକୁ ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାରରେ ପୁନଃବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଥିଲା: ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ତିନୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଏହା ପରେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଏବଂ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ।
୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୨ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ସମସ୍ତ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାରକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ।
ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଖଣ୍ଡପୀଠ ୫ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା: ଏ.ଏମ୍.ଅହମ୍ମଦୀ ସି.ଜେ., କୁଲଦୀପ ସିଂ, ବିପି ଜୀବନ ରେଡ୍ଡୀ, ଏନ.ପି.ସିଂହ ଏବଂ ଏସ.ସଗିର ଅହମ୍ମଦ ।
୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୫ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ "ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୮ ଅନୁଯାୟୀ ଶୀର୍ଷକ ନୁହେଁ"।
ଉଭୟ ଆବେଦନକାରୀ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୮ ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାରକୁ 'ଟାଇଟଲ୍' ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଏହି ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଇତିହାସରେ ଦୁଇ ଥର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା; ୧୯୭୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
୨୦୨୩ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଚାରି ଜଣ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣରେ ବିଭୀଷିତ କରାଯାଇଛି, କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର , ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର , ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ସାହୁ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେ ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୧ରେ ଫତେଗଡ଼ ରେଜିମେଣ୍ଟାଲ ସେଣ୍ଟରରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାର ସପ୍ତମ ରାଜପୁତ ରେଜିମେଣ୍ଟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ତାଲିମ ସରିବା ପରେ ସିଂହଙ୍କୁ ରେଜିମେଣ୍ଟର ପ୍ରଥମ ବାଟାଲିୟନରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୪୨ ମସିହାର ଶେଷ ଭାଗରେ ବର୍ମା ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଆରାକାନ ପ୍ରଦେଶରେ ଏହି ବାଟାଲିୟନ ମୁତୟନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଜାପାନୀମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ବାଟାଲିୟନ ୧୪ତମ ଭାରତୀୟ ପଦାତିକ ଡିଭିଜନକୁ ନିୟୋଜିତ ୪୭ତମ ଭାରତୀୟ ପଦାତିକ ବ୍ରିଗେଡର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା ।
ଯଦିଓ ରାଜପୁତମାନେ ୧୯୪୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ କୋଣ୍ଡାନ ନାମକ ଏକ ଗାଁ ଚାରିପାଖରେ ଅଟକି ରହିଥିଲେ, ତଥାପି ଧୀରେ ଧୀରେ ଡନବାଇକ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରଗତି ଜାରି ରହିଥିଲା ।
ସେଠାରେ ହିଁ ବ୍ରିଗେଡର ଆକ୍ରମଣ ସ୍ଥଳ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୪୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ୫୫ତମ ଭାରତୀୟ ପଦାତିକ ବ୍ରିଗେଡ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା।
୪୭ତମ ବ୍ରିଗେଡ୍ ଇଣ୍ଡାନ୍ ଚାରିପାଖରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଆଲାଇଡ୍ ଲାଇନ୍କୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲା।
୧୯୪୫ ମସିହାରେ ସିଂହଙ୍କ ବାଟାଲିୟନକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ପଦାତିକ ବ୍ରିଗେଡ‌ରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇ ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୪୫ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୭ ତାରିଖରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିବା ଜାପାନୀ ସୈନ୍ୟମାନେ ଏହି ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜକୁ ଆଂଶିକ ଭାବେ ଦଖଲ କରି ନେଇଥିଲେ।
ଦେଶ ବିଭାଜନ ପରେ ସପ୍ତମ ରାଜପୁତ ରେଜିମେଣ୍ଟକୁ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସିଂହ ନବଗଠିତ ଭାରତୀୟ ରେଜିମେଣ୍ଟରେ ରହି ଏହାର ପ୍ରଥମ ବାଟାଲିୟନରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଇନ୍ ଧର ରିଜ‌ରେ ଥିବା ପୋଷ୍ଟରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନିକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥିଲେ।
ତାଇନ୍ ଧରଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପିକେଟ‌ର ଫରୱାର୍ଡ ପୋଷ୍ଟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିବା ୯ ଜଣ ଯବାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସିଂହ ଥିଲେ।
ସିଂହ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାର କ୍ରମାଗତ ତିନୋଟି ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ।
ତୃତୀୟ ଲହର ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା, ପୋଷ୍ଟରେ ଥିବା ୨୭ ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୨୪ ଜଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସିଂ ଏହି ପଦରେ ଜଣେ ସେକ୍ସନ କମାଣ୍ଡର ହୋଇଥିବାରୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆହତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥିଲେ ।
ନୌସହରର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରିଗେଡିୟର ଉସମାନ ତାଇନ ଧରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ରାଜପୁତ ରେଜିମେଣ୍ଟର ତୃତୀୟ ବାଟାଲିୟନର ଏକ କମ୍ପାନୀ ପଠାଇଥିଲେ ।
ଯଦି ସିଂହ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସମୟ ଧରି ନିୟୋଜିତ ନ କରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଏହି ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ଦଖଲ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇଥାନ୍ତା।
ଖରାପ ପାଣିପାଗ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ରୋକିଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ୨୪ରେ ନୌସହର ସେକ୍ଟରରେ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲାଭଦାୟକ ସ୍ଥାନ ଥିବା ଝାଙ୍ଗରକୁ ପାକିସ୍ତାନୀମାନେ ଦଖଲ କରିଥିଲେ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ମୀରପୁର ଏବଂ ପୁଞ୍ଚ ପୁଞ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ଲାଇନ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ଯେଉଁଥିରୁ ନୌସହର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇପାରିବ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ନୌସହରାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଅପରେସନ କରିଥିଲା।
୫୦ତମ ପାରା ବ୍ରିଗେଡର କମାଣ୍ଡିଂ ଅଫିସର ବ୍ରିଗେଡିୟର ମହମ୍ମଦ ଉସମାନ ଏହି ଆକ୍ରମଣର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷରେ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ମୁତୟନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଯଦିଓ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଧିକ ଥିଲା, ତଥାପି ସିଂହ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୋଷ୍ଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ତିନୋଟି ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
ଷ୍ଟେନ୍ ବନ୍ଧୁକ ଧରି ସେ ଏକାକୀ ତୃତୀୟ ଆକ୍ରମଣକୁ ଏପରି ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଆରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ।
ଶାହଜାହାନପୁରର ଏକ କ୍ରୀଡ଼ା ଷ୍ଟାଡିୟମ ଏବଂ ଏକ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ସିଂହଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ସିଂହ ନିଜ ଗାଁର ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍କୁଲରେ ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ସେ ଆଉ ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିପାରିନଥିଲେ।
ସେ ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଚାଷ ଜମିରେ ଚାଷ କାମ କରି ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାରେ ବିତାଇଥିଲେ ।
ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ସେ କୁସ୍ତି କରି ଶେଷରେ ନିଜ ଗାଁର କୁସ୍ତି ଚାମ୍ପିୟନ ହୋଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ "ହନୁମାନ ଭଗତ ବାଲ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ" ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୪୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତୀୟ କ୍ୟାବିନେଟର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମିଟି ସେନା ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ସାମରିକ ଜବାବ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ସେନା ଅନେକ ଅପରେସନ ଯୋଜନା କରିଥିଲା।
ଏଭଳି ଏକ ଅପରେସନରେ ରାଜପୁତ ରେଜିମେଣ୍ଟକୁ ଯେଉଁ ୫୦ତମ ପାରା ବ୍ରିଗେଡ୍ ସହ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା, ତାହାକୁ ନଭେମ୍ବର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନୌସହରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ଝାଙ୍ଗରଠାରେ ଏକ ବେସ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ନୌସହରର ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ତାଇନ ଧର ଏଭଳି ଏକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସିଂହଙ୍କ ବାଟାଲିୟନ ଦାୟୀ ଥିଲା।
ସକାଳୁ କୁହୁଡ଼ି ରହୁଥିବା ଅନ୍ଧାର ଆକ୍ରମଣକାରୀ ପାକିସ୍ତାନୀମାନଙ୍କୁ ପିକେଟିଂରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
୧୯୪୧ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବର୍ମାରେ ଜାପାନୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ସେ ୧୯୪୭ ମସିହା ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।
୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ନୌସହରର ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ତାଇନ ଧରଠାରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନାୟକ ସିଂଙ୍କୁ ପରମବୀର ଚକ୍ରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଯଦୁନାଥ ସିଂହ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନା ବାହିନୀର ସୈନିକ ଥିଲେ, ଯିଏ କି ୧୯୪୭ ମସିହା ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ସୌର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ, ପରମବୀର ଚକ୍ରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଶାହାଜାହାନପୁରର ଖଜୁରୀ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ରାଠୋର ରାଜପୁତ ପରିବାରରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
୬ ଭାଇ ଓ ଗୋଟିଏ ଭଉଣୀଙ୍କ ସହ ସେ ଆଠଟି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ ଥିଲେ ।
ଶିବ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଏକଦା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପାଳନକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘କିଏ ବଡ଼’ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ଯୁକ୍ତିତର୍କ ଲାଗିଲା ।
ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ନିମନ୍ତେ ତିନି ଲୋକକୁ ଶିବ ଏକ ଆଲୋକ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ ଯାହାକୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ କୁହାଗଲା ।
ବ୍ରହ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ଦୁହେଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ସେହି ଆଲୋକ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ମାପିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଦିଗକୁ ଯାଇ ତାହାର ଶେଷ ଅଂଶ ଦେଖି ଆସିଛନ୍ତି କହିଲେ ଯାହା ଏକା ମିଥ୍ୟା ଥିଲା ବୋଲି ମାନିଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ ଶିବ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ଏ ସେ କୌଣସି ପୂଜାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ରହିବେନି ।
ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଏକ ସୁପ୍ରିମ ଅଦୃଶ୍ୟ ବାସ୍ତବତା ଯେଉଁଥିରେ ଶିବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି ।
ସେହି ସ୍ଥାନରେ ମୂଳ ଠାକୁର ହେଉଛନ୍ତି ଲିଙ୍ଗ ଯାହା ଅସୀମ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ବୁଝାଏ ।
ବାରଟି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ସ୍ଥାନ ଯଥାକ୍ରମେ: ଗୁଜରାଟରେ ଥିବା ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର, ଶ୍ରୀଶୈଲମର ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ, ଉଜ୍ଜୟନୀ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ମହାକାଳେଶ୍ୱର, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଓଁକାରେଶ୍ୱର, ହିମାଳୟର କେଦାରନାଥ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଭୀମଶଙ୍କର, ବାରାଣସୀର ବିଶ୍ୱନାଥ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ତ୍ର୍ୟମ୍ବକେଶ୍ୱର, ଦେଓଘରର ବୈଦ୍ୟନାଥ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଉନ୍ଧ ନାଗନାଥ ମନ୍ଦିର, ରାମେଶ୍ୱରର ରାମନାଥ ସ୍ୱାମୀ, ଓ ଅଉରଙ୍ଗାବାଦର ଗ୍ରୀସନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ।
ଶିବ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଭାରତର ଏକ ଜଙ୍ଗଲର ପୁରାତନ ନାମ ହେଉଛି ଦାରୁକବଣ ଯେଉଁଠାରେ ନାଗେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ଦାରୁକବଣ ପୁରାଣ ମାନଙ୍କରେ କାମ୍ୟକବନ, ଦୈତବଣ, ଓ ଦଣ୍ଡକବଣ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।
ନାଗେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଏକ ପୌରାଣିକ ମନ୍ଦିର ଯାହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଶିବ ପୁରାଣରେ ଅଛି ।
ଗୁଜରାଟର ଦାରୁକାବନମ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ନାଗେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ ।
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେଖା ହେଉଛି ମାର୍କ୍ସ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ପାରିକାୟମ୍, ଯାହା ୩ ଖଣ୍ଡରେ ମାର୍କ୍ସଙ୍କ ଦାସ କ୍ୟାପିଟାଲଙ୍କ ପରିଚୟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
ପ୍ରଥମ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ୧୯୭୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେତେବେଳେ ଦାସ କପିଟାଲଙ୍କ ତେଲୁଗୁ ଅନୁବାଦ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲା ।
ମାର୍କ୍ସବାଦ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ପାଇଁ ସଠିକ ପଥ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇ ସେ ଏକ ତିନି-ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଉପନ୍ୟାସ ଜାନକୀ ଭିମୁକ୍ତି ଲେଖିଥିଲେ ।
ମାର୍କ୍ସବାଦ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ଲୋକଙ୍କୁ ମାର୍କ୍ସବାଦ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି ସେ ଅନୁଭବ କରି ଧିରେ ଧିରେ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା କମ୍ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ପ୍ରୋଲେଟାରିଏଟ୍ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟର ମୌଳିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଜାଣି ନଥାଏ, ତେବେ କୌଣସି ବିପ୍ଳବ ବଜାୟ ରହିବ ନାହିଁ ।
ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧, ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ପଶ୍ଚିମ ଗୋଦାବରୀ ଜିଲ୍ଲାର ତାଡେପାଲିଗୁଡେମ ନିକଟ ବମ୍ମିଡି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଛଅ ଭାଇଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି - ଗୋଟିଏ ବଡ ଭାଇ , ଗୋଟିଏ ବଡ ଭଉଣୀ ଏବଂ ଚାରି ସାନ ଭଉଣୀ ।
ସେ ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନ ଜାରି ରଖିପାରିନଥିଲେ କାରଣ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୂର କଲେଜକୁ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇନଥିଲେ ।
ମୁପ୍ପାଲା ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଲେଖକ ତଥା ସମାଲୋଚକ ଅଟନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ଏବଂ ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାରିବାରିକ ଜୀବନର ଚିତ୍ର ।
ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରାୟ ୧୫ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୭୦ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଛନ୍ତି ।
ସେ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ବାଲିପିତମ୍ ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସରକାର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୭୩ରେ ମାର୍କ୍ସବାଦ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ସେହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ପୁସ୍ତକ ଏକ ତିନି-ଭଲ୍ୟୁମ୍ ସିରିଜ୍ ଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ରୟାଲ୍ ଆକାରରେ ୭୪୬ ପୃଷ୍ଠା ସହିତ ଏକକ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ।
ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମାଙ୍କ ଲେଖାର ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବରେ ଲେଖନ୍ତି, ଏବଂ ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଦଳ ଏକ ୱେବସାଇଟ୍ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ଯାହାକି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
ଅସଙ୍ଗତି ହେତୁ ସେ ୧୨ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରଥମ ବିବାହ ଛାଡି "ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମା" ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।
ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାଦୀୟ ସୀମାକୁ ନେଇ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମତଭେଦ ରହିଥିଲା ।
ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନର ଅନୁପ୍ରବେଶକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ସେମାନଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ରଣନୀତି ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ, ଭାରତୀୟ ସେନାଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହା ବଦଳରେ ସେ "ଫରୱାର୍ଡ ପଲିସି" ନାମକ ଜଣେ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏକ ଯୋଜନାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି ।
ଚୀନ ଆକ୍ରମଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସମାଲୋଚନାର ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ଶ୍ରୀ ନେହେରୁ ସେନାବାହିନୀ ପରାମର୍ଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ “ଅଗ୍ରଗାମୀ ନୀତି”କୁ ଲାଗୁ କରିଦେଲେ ।
ଚୀନର ଭଔଗୋଳିକ ସୁବିଧା ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ସେନାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଥିଲା ।
ଅତ୍ୟଧିକ ଚୀନ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଅନେକ ଛୋଟ ପଦବୀ ବଜାୟ ରଖିବା ଅସୁବିଧାଜନକ ଥିଲା ।
ଏହାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଶ୍ରୀ ନେହେରୁ ଅନୁମାନ କରିଥିଲେ ଯେ ଚୀନମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ ନାହିଁ ।
ମେଜର ଧନ ସିଂହ ଥାପାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ୮ ଗୋରଖା ରାଇଫଲ୍ସର ପ୍ରଥମ ବାହିନୀଦ୍ୱାରା ପାଙ୍ଗୋଙ୍ଗ ହ୍ରଦର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ସିରିଜାପ-୧ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ମେଜର ଥାପା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ଏହି ପୋଷ୍ଟ ଉପରେ ତିନୋଟି ଆକ୍ରମଣରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀ ଥାପାଙ୍କ ସମେତ ବଞ୍ଚିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦୀ ଭାବରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ଥାପାଙ୍କ ସମେତ ବଞ୍ଚିଥିବା ସୈନିକମାନେ ଚୀନ ସେନାଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ଅନେକ ଦଣ୍ଡର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ; ଯଥା- ପ୍ରଥମେ ଚୀନ ସୈନିକଙ୍କ ହତ୍ୟା ପାଇଁ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ; ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିବୃତ୍ତି ଦେବାକୁ ମନା କରିଥିବାରୁ ।
ଭାରତ ଦଖଲ କରିଥିବା ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନର ଅନୁପ୍ରବେଶକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାର “ଅଗ୍ରଗାମୀ ନୀତି” କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ ।
ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସିନୋ-ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା; ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ରେ, ଚୀନମାନେ ସିରିଜାପ ଏବଂ ୟୁଲେକୁ କାବୁ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପାଙ୍ଗୋଙ୍ଗ ହ୍ରଦର ଉତ୍ତରରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ କର୍ଣ୍ଣେଲ ଧନ ସିଂହ ଥାପା ମାଗର, ପିଭିସି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ପଦକ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ବୁଟାଲିଆ ହରିୟାଣାର ଅମ୍ବାଲାରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଯୋଗୀନ୍ଦର ସିଂ ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଚାରି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ ଥିଲେ ।
ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଜଣେ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ବେଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇ ପଙ୍କଜ ଏବଂ ରାହୁଲ ଅଛନ୍ତି ।
ପଙ୍କଜ ବୁଟାଲିଆ ଜଣେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଯିଏକି ବୃନ୍ଦାବନରେ ରହୁଥିବା ବିଧବାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି ।