polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ସେ ଅସୀମ ସଂଖ୍ୟକ ମହୁମାଛି, ବିରୁଡ଼ି, ଉଈ, ମାଛି, ବୁଢିଆଣୀ, ମଶା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୀଟ ପତଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଆକାଶରୁ ଡକେଇଲେ ।
ସେମାନେ ଆସି ଦେବୀଙ୍କର ବିରାଟ ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦେଲେ ଓ ସେତେବେଳ ତାଙ୍କ ଭ୍ରାମରୀ ନାମ ସାର୍ଥକ ହୋଇଗଲା ।
ବିରାଟ ଆକାର ଯୋଗୁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଖଣ୍ଡା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବୀଙ୍କର ଶରୀର ଭେଦ କରି ପାରିଲାନି ।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଦେବୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ ହାତଗୁଡିକ ବିରାଟ ଅସୁର ସୈନ୍ୟବାହିନୀଙ୍କର ଅଶେଷ କ୍ଷତି ସାଧନ କରି ମାରି ପକେଇଲେ ।
ମହୁମାଛି, ବିରୁଡ଼ି, ଉଈ, ମାଛି, ବୁଢିଆଣୀ, ମଶା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୀଟ ପତଙ୍ଗମାନ ଢେଉ ଆକାରରେ ଯାଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ବିନାଶ ସାଧନ କରିଦେଲେ ।
ଅସୁର ମରିଗଲା ପରେ ପୋକମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଗଲେ ଓ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଭ୍ରାମରୀ ଆକାର ଧରିଲେ ।
ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ପୁନଶ୍ଚ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭବନକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ସେ ଆଦି ଶକ୍ତିଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଏ, ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ଭାବରେ ତାଙ୍କ ନାମ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଶୈବ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ମାନ୍ୟତା ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି ।
ମହୁମାଛି, ବିରୁଡ଼ି ଓ କୀଟମାନେ ତାଙ୍କ ଦେହ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥାଆନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ଚତୁର୍ଭୁଜରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ବାହାରୁଥିବା କୁହାଯାଏ ।
ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣରେ ଭ୍ରାମରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମ୍ମାନକୁ ଲକ୍ଷ କଲେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ସେ ଧନର ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଟନ୍ତି:
କୁସୁମ ଶିକଦାର ଜଣେ ବାଂଲାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଗାୟିକା ତଥା ମଡେଲ, ଲେଖିକା ଏବଂ ଜଣେ କବି ।
୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଆନନ୍ଦଧାରା ଫଟୋଜେନିକ୍ ଚମ୍ପିଆନ୍‌ରେ ବିଜୟୀହୋଇ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୧୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ଶଙ୍ଖରଚିଲ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ପରେ ସେ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଖାଲିଦ ମହମ୍ମଦ ମିଥୁଙ୍କ ଗହିନେ ଶୋବ୍ଦ ଏବଂ ସ୍ୱପ୍ନ ଅହମ୍ମଦଙ୍କ ଲାଲ ଟିପ୍‌ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଲାଲ ଟିପ୍‌ରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମେରିଲ୍ ପ୍ରଥମ ଆଲୋ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
୨୦୧୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ଶଙ୍କଚିଲ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମେରିଲ୍ ପ୍ରଥମ ଆଲୋ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ସମୀକ୍ଷକଙ୍କ ପସନ୍ଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହାପରେ ସେ ଯୋଗାଜୋଗ, ବୋଇ ପାଗଲ୍, ଶାରୀ, ଓପାରେତେ ଶର୍ବ ଶୁଖ୍, ବନ୍ଦି, ତ୍ରିଭୁଜ, ସୁପରମାନ୍, ସୁବଲେତ୍ ଗୁବଲେତ୍, ଆସ୍ଥା ଆଦି ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଏକକ ଆଲବମ୍ ତିମି ଆଜ୍ କତ ଦୂର୍ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ସେ ନଜରୁଲ ଏକାଡେମୀରୁ ନଜରୁଲ୍ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ପରେ ସେ ଓସ୍ତାଦ ଗୁଲ ମହମ୍ମଦ ଏବଂ ଓସ୍ତାଦ ମୋରଶେଦଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ଏହାର ଏକ ଗର୍ଭ ଗୃହ ଓ ଏକ ମଣ୍ଡପ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ସ୍ତମ୍ଭ ଲାଗିଛି ।
ଗର୍ଭ ଗୃହରେ ଥିବା ଶିବ ବିଗ୍ରହର ଉଚ୍ଚତା ୧.୫ ଫୁଟ ଓ ଏହା ଭିତରକୁ ଯିବା ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଶୈବ ଦ୍ୱାରପାଳ ରହିଛନ୍ତି ।
ମଣ୍ଡପର ସ୍ତମ୍ଭରେ ଭୈରବ, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ନର୍ତ୍ତକୀ, ସଂଗୀତଜ୍ଞ, ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିବା ଦେବୀ ଦୂର୍ଗାଙ୍କର ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତିମୁଖ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି ।
ମନ୍ଦିର ବାହାର ପାଖ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଗଜ, ଅଶ୍ୱ ଓ ନରମାନଙ୍କ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି ।
ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ ଶିବ, ଗଜନ୍ତକ ଶିବ, ନୃସିଂହ, ରାଧା କୃଷ୍ଣ, ଗଣେଶ, ବରାହ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କର ଛବି ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି ।
ଏହି ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରୁଥିବା ସ୍ଥପତି ନିଜ କାମରେ ଏତେ ମଗ୍ନ ରହୁଥିଲା ଯେ ନିଜ ଲୁଗାପଟା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ରହୁନଥିଲା ।
ଭଉଣୀକୁ ଦେଖି ଲଜ୍ଜାରେ ନିଜ ଉଲଗ୍ନତା ଲୁଚେଇବା ପାଇଁ ଭାଇ ଛାତ ଉପରୁ କୁଣ୍ଡକୁ ଡିଆଁ ମାରିଦେଲେ ।
ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ମନ୍ଦିର ଯାହା ଭାରତର ଛତିଶଗଡ଼ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ଦେଓବାଲୋଦାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭାରତର ଆର୍କିଓଲୋଜିକାଲ ସଂସ୍ଥା ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ।
ମହାଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ଶିବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ବହୁତ ଭକ୍ତ ଆସି ଜମା ହୁଅନ୍ତି ।
କଥିତ ଅଛି, ଏହି ମନ୍ଦିର ମାତ୍ର ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ୬ ମାସି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ଏହି ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଏକ ଜଳ କୁଣ୍ଡ ଅଛି ଯାହା ଛତିଶଗଡ଼ର ଅରଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ଟାଉନ ସହ ଏକ ଟନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଏ ।
ଅରଙ୍ଗ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଏକ ମନ୍ଦିରର କୁଣ୍ଡ ସହିତ ଏହି ଲିକକାୟିତ ଲୁକ୍କାୟିତ ସୁଡଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଏଠାକାର କୁଣ୍ଡ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ସୁଡଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ସ୍ଥପତି ଯାଇ ଅରଙ୍ଗରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ସେଠାରେ ସେ ପଥର ପାଲଟିଗଲେ ।
ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନରେ ପୂରାତନ ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ରଖାଯାଇଛି ଯାହା ଖୋଳିବା ସମୟରେ ମିଳିଥିଲା ।
ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖର ନନ୍ଦୀ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ଯାହା ମନ୍ଦିରକୁ ଜଗିଥିବା ଭଳି ଲାଗେ ।
ଆଇ ଓ ‌ଟି କମ୍ପାନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କରିବା ଏବଂ ଶ୍ରମ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ଏହା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ଏବଂ ସେବା ବିତରଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଥାଏ ।
କମ୍ପାନୀ ସେନ୍ସରରୁ ତଥ୍ୟ ପାଇପାରିବ ଏବଂ ଏକ ଉପାଦାନ କେବେ ବିଫଳ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ଏବଂ ଏହା ନଷ୍ଟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ବଦଳାଇ ପାରିବ ।
କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ଏହି ସେନ୍ସର ଉତ୍ପାଦିତ ତଥ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।
ସ୍ମାର୍ଟ ଘର ଯାହା ସ୍ମାର୍ଟ ଥର୍ମୋଷ୍ଟାଟ, ସ୍ମାର୍ଟ ଉପକରଣ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଆଲୋକ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଉପକରଣ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂରରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଏହା ଉତ୍ପାଦିତ ତଥ୍ୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ତଦାରଖ କରିଥାଏ ।
ଉଭୟ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ସ ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ଯନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଇନଭେଣ୍ଟୋରୀ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଡାକ୍ତରଖାନାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତ ଆଇ ଓ ‌ଟି ସିଷ୍ଟମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ସ୍ମାର୍ଟ ବିଲ୍ଡିଂଗୁଡିକ ସେନସରଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ କୋଠରୀରେ କେତେଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଛନ୍ତି ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରି ଶକ୍ତି ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିପାରନ୍ତି ।
କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ,ଆଇ ଓ ‌ଟି- ଆଧାରିତ ସ୍ମାର୍ଟ ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂଯୁକ୍ତ ସେନ୍ସର ବ୍ୟବହାର କରି ଫସଲ କ୍ଷେତର ଆଲୋକ, ତାପମାତ୍ରା, ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ମୃତ୍ତିକାର ଆର୍ଦ୍ରତା ଉପରେ ନଜର ରଖିପାରେ ।
ଜଳସେଚନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କରିବାରେ ଆଇ ଓ ‌ଟି ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।
ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଅଫ୍ ଥିଙ୍ଗ୍ସ, କିମ୍ବା ଆଇ ଓ ‌ଟି ଯେଉଁଠାରେ ସାରା ବିଶ୍ୱର କୋଟି କୋଟି ଭୌତିକ ଉପକରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ।
ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଅଫ୍ ଥିଙ୍ଗ୍ସ ହେଉଛି ଭୌତିକ ବସ୍ତୁର ନେଟୱାର୍କ ଯାହା ଏମ୍ବେଡ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଧାରଣ କରି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ବାହ୍ୟ ପରିବେଶ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ଥାଏ ।
ସେନ୍ସରଦ୍ୱାରା ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟ କ୍ଲାଉଡ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଂଶୀଦାର ହୁଏ ଏବଂ ସଫ୍ଟୱେର୍ ସହିତ ଏକୀଭୂତ ହୁଏ ।
ସଫ୍ଟୱେର୍ସ ତା ପରେ ଏକ ଆପ୍ କିମ୍ବା ୱେବସାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରେ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଥାଏ ।
ନେଟୱର୍କରେ ତଥ୍ୟ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ମଣିଷଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ କିମ୍ବା ମଣିଷଠାରୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ପାରସ୍ପରିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆବଶ୍ୟକ କରେ ନାହିଁ ।
ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ ଏବଂ ଅଧିକ ଗତିଶୀଳ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆଇ ଓ ‌ଟି କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା ଏବଂ ମେସିନ୍ ଲର୍ନିଂର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବି ।
ଉମା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକ ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଅଟନ୍ତି ।
୧୮୮୦ ଦଶକରୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଉପରେ ଲିଙ୍ଗ, ଜାତି ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଷୟଗୁଡିକ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିଅରରେ ସାତୋଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
କେରଳର ପାଲଘାଟରୁ ଜଣେ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ବାଙ୍ଗାଲୋରରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ଶେଷ କରି ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ - ସୋସିଆଲ୍ ଡିମେନସନ୍ସ ଅଫ ୟର୍ଲିକୁ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ନିଜର ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଅଧ୍ୟୟନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ଉପମହାଦେଶରେ ମହିଳା ଏବଂ ନାରୀବାଦୀ ଇତିହାସ ଲେଖିବାରେ ସେ ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ପଣ୍ଡିତ ଅଟନ୍ତି ।
ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜଡ଼ିତ ହେବା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଗୁଜରାଟ ପାଇଁ ଜଷ୍ଟିସ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ସମେତ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କମିଟିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।
ମହିଳା ତଥା ମାନବିକ ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସାମୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ଖବରକାଗଜ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଲେଖନ୍ତି ।
ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଚାରିଟି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଛନ୍ତି - "ଏକ୍ କ୍ୱାଇଟ୍ ଲିଟିଲ୍ ଏଣ୍ଟ୍ରି, ଫ୍ରାଗମେଣ୍ଟସ୍ ଅଫ୍ ଏ ପାଷ୍ଟ, ଏକ ଇଙ୍କ୍ୱିଲାବ ଅର ଆୟା: ଲକ୍ଷ୍ନୌ ୧୯୨୦-୧୯୪୯, ଏବଂ ପ୍ରୀଜନ ଡାଏରୀ, ଯାହାକି ଭାରତର ମହିଳା ଇତିହାସ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ ।
ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ସେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ, ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଏବଂ ସମସାମୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୭୦ ଦଶକରୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ।
ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଦମନ ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବା ଦଳରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଐତିହାସିକ କୁମ୍କୁମ୍ ରୟ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ବହୁ ପରିମାଣର ପଣ୍ଡିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ପାଦନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଶିକ୍ଷକ, ଛାତ୍ର ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ନ୍ୟୁୟର୍କର ସିଟି ୟୁନିଭରସିଟିର ଆଶଲି ଟେଲିସ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନର 'ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମାତା' ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଇତିହାସ ଲିପି ଉପରେ ତଥା ଯୁବ ପଣ୍ଡିତ ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଜୀବନ ତଥା ବୃତ୍ତି ଉପରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା ।
ଉମା ଦିଲ୍ଲୀ ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲରେ ଏବଂ ପରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ମାଉଣ୍ଟ କାର୍ମେଲ କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ, ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର କଲେଜ୍ ଅଫ୍ ଲ'ରେ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବନାରାସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ ।
ସେକ୍ରେନି, ଯାହାକୁ ସୋକ୍ରେ-ଏନ୍ ଏବଂ ଫୋସାନି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗାମି ନାଗଙ୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଅଟେ ।
ଅଙ୍ଗାମି ଜନଜାତି ସଂଗଠନର ତତ୍ତ୍ୱବଧାନରେ "କେଜେ" ର ୨୫ ତମ ଦିନରୁ ଏହା ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ଏହି ଉତ୍ସବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗାଁର “ଶରୀର ଏବଂ ଆତ୍ମା”କୁ ପରିଷ୍କାର କରି ନାଗଲାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଆଣିବା ।
ଏହା ମଧ୍ୟ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ବୟସ୍କ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ "ଅଙ୍ଗାମିର ପରିଚୟ ଚିହ୍ନ" ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ରୀତିନୀତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ ।
ଗ୍ରେଗୋରିଆନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଉତ୍ସବ ସାଧାରଣତ ୨୫ ଫେବୃଆରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହାକୁ ଉଭୟ କ୍ରୁନା ଅଙ୍ଗାମି / ପୁଫସାନା ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଅଙ୍ଗାମି ପାଳନ କରନ୍ତି ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅବଧି ପାଞ୍ଚ ଦିନକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସମାନ ଜାତିର ଥିଲେ; ସେମାନେ ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ରୀତିନୀତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
କେଜି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ଲୋକମାନେ ଜୁମୋ ନାମକ ଏକ ହାଣ୍ଡିରୁ ଟଣାଯାଇଥିବା ଚାଉଳ ପାଣିରେ ନିଜକୁ ଛିଞ୍ଚିଥିଲେ ।
ପାଣି ବୁନ୍ଦା ପ୍ରଥମେ ପତ୍ରରେ ସଂଗୃହିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଘରର ମୁଖ୍ୟ ମହିଳା ସମ୍ମାନର ସହିତ ଘରର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପତ୍ରଗୁଡିକ ଠିକ କରନ୍ତି ।
ସେମାନେ ନିଜକୁ ଦୁଇଟି ନୂତନ ଶାଲ ସହିତ ସଜାନ୍ତି, ଏବଂ ତା’ପରେ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ଛାତି, ଆଣ୍ଠୁ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତରେ ଛିଞ୍ଚିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଧୋଇଥାନ୍ତି ।
ସେକ୍ରେନି ହେଉଛି ଏକ ଯୌଗିକ ଶବ୍ଦ ଯାହା ସେକ୍ରେଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ପବିତ୍ରତା" ଏବଂ ନିଇର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ପର୍ବ" ।
ଉତ୍ସବର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର କୃଷି ଚକ୍ର ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ଯାହା ଗାଁଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହିପରି, ଡିସେମ୍ବର - ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଅବଧି ମଧ୍ୟ ଦଶରୁ ପନ୍ଦର ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବଦଳିଥାଏ ।
ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ୨୨ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୬୨ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଶ୍ରୀ ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାରୀ ଦେବୀଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ବିଏ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ସେ ଜେଏନୟୁରେ ଥିବା ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟଡିଜରୁ କୂଟନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏମ ଫିଲ୍ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ପରେ ସେ ସ୍ଲୋଭେନିଆର ଲୁବୁଲଜାନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅର୍ଥନୀତି ବିଭାଗରୁ ଏମବିଏ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ବରୋଦାର ମହାରାଜା ସାୟାଜିରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ "ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଚାଳନା: ଗୁଜରାଟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବୋର୍ଡର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ଷେତ୍ର ସଂସ୍କାର ଏବଂ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣର ଏକ ଗୁରୁତର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ" ଉପରେ ତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପାଇଁ ପିଏଚଡି ଡିଗ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ର ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଯିଏ ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସରକାରରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ।
କୋଭିଡ-୧୯ କାରଣରୁ ଜୁନ୍ ୨୦୧୧ରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ସମୟରେ ସେ ଭାରତର ସରକାରୀ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବିଭାଗ ବିଭାଗର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୧ ରେ, ସେ ନିଜେ କୋଭିଡରେ ପୀଡିତ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦିନରାତି ଅମ୍ଳଜାନର ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ କୋଭିଡ ମହାମାରୀ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଏବଂ ଏହି ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସରକାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଯାହାକି କୋଭିଡ ରୋଗୀଙ୍କ ଦୁଖ ଦୂର କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ଥିଲା।
ଜିଲ୍ଲାପାଳ ସେବା ପରେ ସେ ଗୁଜରାଟ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ନିଗମର ଯୁଗ୍ମ ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଅତିରିକ୍ତ ବିକ୍ରୟ କର କମିଶନର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ସେ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କମିଶନର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କଙ୍କରିଆ ହ୍ରଦ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ସାବରମତି ନଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା।
ୟୁନେସ୍କୋରେ ଦାଖଲ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦଲିଲ ୨୦୧୭ରେ ଅହମ୍ମଦାବାଦକୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସହର ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର ୧୯୮୬ରେ ଗୁଜରାଟ କ୍ୟାଡରରେ ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ଆଇ ଏ ଏସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନିଯୁକ୍ତି ସୁରେନ୍ଦ୍ରନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଗୁଜରାଟର ଲିମ୍ବଡି ତାଲୁକାରେ ଉପ-ବିଭାଗୀୟ ଜିଲାପାଳ ଭାବରେ ହୋଇଥିଲା।
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଗୁଜରାଟର ପ୍ରଥମ ଜିଲ୍ଲା ଭାବରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସମନ୍ୱିତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲା।
ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜୁନାଗଡ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ରାଜକୋଟ ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଲଳିତ ତ୍ରିପୁରା ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେପାଳୀ ପରିବାରରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ସେନା ଓ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ସମାଜ ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା ।
ସାଧାରଣତଃ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ତ୍ରିପୁରାସୁନ୍ଦରୀ ଥାପା ପରିବାରର ଥିଲେ; ଏବଂ ବାବୁରାମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁମାନ କରିଥିଲେ ଯେ ତ୍ରିପୁରାସୁନ୍ଦରୀ ସମ୍ଭବତଃ ଭୀମସେନ ଥାପାଙ୍କ ଭାଇ ନୈନ ସିଂ ଥାପାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଭାଇଭଉଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଥାବରସିଂହ ଥାପା ଏବଂ ଜଙ୍ଗ ବାହାଦୁର ରାଣାଙ୍କ ମାତା ଗଣେଶ କୁମାରୀ ଦେବୀ ସାମିଲ ଥିଲେ, ଯିଏ ନେପାଳ ଉପରେ ରାଣାର ଆଧିପତ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଯାହା 100 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଅର୍ଥାତ ୧୮୪୬-୧୯୫୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ​।
ତାଙ୍କ ବିବାହ ଅନ୍ୟ ଜାତିରେ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଭୀମସେନ ଥାପାଙ୍କର ବଢୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ।
ସେହି ସମୟରେ ବାହାଦୂର ଶାହା ତାଙ୍କ ପୁଅ ତଥା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବିକ୍ରମ ଶାହାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଖିଆ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।
ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପରେ, ରାଣା ବାହାଦୂର ଶାହାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସାବତ ଭାଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଭୀମସେନ ଥାପାଙ୍କର ଜଣେ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ, ହୁଏତ ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ହୋଇଥାଇ ପାରନ୍ତି ।
ବିକ୍ରମ ଶାହାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ, ତ୍ରିପୁରାସୁନ୍ଦରୀ ଏକ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ବିଚାରାଳୟରେ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମାନିବା ଉଚିତ ।
ରାଣୀ ତ୍ରିପୁରାସୁନ୍ଦରୀ ନେପାଳର ରାଜା ବାହାଦୂର ଶାହାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ନେପାଳର ମହାରାଣୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ବହୁତ କମ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ବିଧବା ଏବଂ ସନ୍ତାନହୀନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେପାଳର ରାଜପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୧୮୦୬ ମସିହାରେ ରାଣା ବାହାଦୂର ଶାହାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯିବା ପରେ ରାଣୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ, ଯିଏକି ତାଙ୍କ ସାବତ ପୁଅ ବିକ୍ରମ ଶାହାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ବିକ୍ରମ ଶାହା କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବିକ୍ରମ ଶାହା ରାଜା ହୋଇଥିଲେ ।
ପଥର ତିଆରି ଭୋରାମଦେଓ ମନ୍ଦିର ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ଯାହା ଖଜୁରାହୋ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ପୁରୁଣା ଓ ଏକ ଅନିର୍ବଚନୀୟ କଳାକୃତି ଭାବରେ ସ୍ୱିକୃତ ହୋଇଛି ।
ଏଠାରେ ଗୁରୁର ଶ୍ରେଣୀର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ନାଗରା ସ୍ଥାପତ୍ୟଠାରୁ ଭିନ୍ନ ।
ମନ୍ଦିର ଏକ ମଞ୍ଚରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ୬୦ ଫୁଟ୪୦ ଫୁଟ, ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଶୈଳୀରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ, ଅନ୍ତରାଳ, ମୂଖ୍ୟ ଗର୍ଭଗୃହ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି ।
ଚତୁଷ୍କୋଣୀୟ ମଣ୍ଡପର ଚାରୋଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ବେଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶାବତାର ଓ ଶିବ ତଥା ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଗଙ୍ଗା ଯମୁନାଙ୍କ ଖୋଦିତ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ଏହାର ଏକ ୫ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ବେଦୀ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ଦେବା ଦେବୀଙ୍କର ଖୋଦିତ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ଏଗୁଡିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ତିଆରି ହୋଇଛି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଉଚ୍ଚତା ୧.୫ରୁ ୨ଫୁଟ ।
ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଚାରୋଟି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ଶକ୍ତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।
ବାହାର କାନ୍ଥର ତଳ ଧାଡ଼ିରେ ସିଂହ ଓ ହାତୀ ଚିତ୍ର ଅଛି ଯାହା କଳା ଓକ୍ରେ ପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ମୂଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦୁଇ ପାଖରେ ଏକ ବା ଦୁଇ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର ପୌରାଣିକ ଛବି ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ପଥର ସ୍ତମ୍ଭରେ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଚିତ୍ର ଅଛି ।
ମୁଖ୍ୟ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ପାଖରେ ଫଣା ଟେକିଥିବା ସାପ, ଗଣେଶ, ଶିବ, ରାଜା ଓ ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ମନ୍ଦିରର ଗମ୍ବୁଜ ଦେଖିବାକୁ ଖଜୁରାହୋ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ମୈକାଳ ପର୍ବତମାଳା ଭଳି ଲାଗେ ।
ମୂଳ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ଏକ କିମି ଦୂରରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ମୁହାଁ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି ।
ଏହା ଏକ ବିବାହ ମଣ୍ଡପ ଭଳି ଦେଖିବାକୁ ଅଟେ ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ମାଡ଼ୱା କୁହାଯାଏ ।
ନାଗବଂଶୀ ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଓ ହୈହୱନ ବଂଶୀ ରାଜ କୁମାରୀ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ୧୩୪୯ ମସିହାରେ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ।
ମଣ୍ଡପର ଶିଖର ଓ ପ୍ରବେଶ ପଥର ସିଲିଂ ବା ଛାତ ତଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଓ କିଛି ଅଂଶର ପୁନରୁତ୍ଥାନ କରାଯାଇଛି ।
ଗମ୍ବୁଜର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ସ୍ଥାନୀୟ କଳାକାରମାନେ କେତେକ ଉତ୍ତେଜକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଅଙ୍କନ କରିଛନ୍ତି ।
ମନ୍ଦିର ବାହାର କାନ୍ଥରେ ୫୪ଟି କାମ ସୂତ୍ର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଉତ୍ତେଜକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ଏହି ମନ୍ଦିର ଗୁଚ୍ଛର ଇତିହାସ ଅଛି ଓ କଲାଚୁରି ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ (୧୦ମ-୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନରେ ଏହାର ଶାସନକୁ ଚେଦି ବା ହୈହେୟା କୁହାଯାଉଥିଲା) ଥିବା ଜନଜଗିରି, କାଳଚୂରି, ନାରାୟଣପୁର ଓ ରତନପୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସ୍ଥାପତ୍ୟମାନଙ୍କର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି ।
ପଣ୍ଡୁ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଇଟା ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କର ଖରୋଦ, ପଲରି, ରାଜିମ ଓ ସିରପୁର ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି ।
ଫଣୀନାଗ ବଂଶର ରାଜା ଲକ୍ଷଣ ଦେବ ରାୟ ଓ ଗୋପାଳ ଦେବ ଏହି ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେଇଥିଲେ ।
ଏହି ମନ୍ଦିର ଗୁଚ୍ଛର ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ‘ପ୍ରସ୍ତରରେ ମନୋରମ କବିତା’ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହାର ଶ୍ରେୟ ତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧନା କରୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି ଯେଉଁମାନେ ଦକ୍ଷିଣ କୋଶଳ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।
ଗଣ୍ଡ ଜନଜାତିର ଲୋକମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଭୋରାମଦେଓ କୁହାଯାଉଥିବାରୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଭୋରାମଦେଓ ନାମ କରଣ ହୋଇଛି ।
ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଓ ଖଜୁରାହୋ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଏହାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥାଇ ଉଦ୍ଦୀପକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଥିବାରୁ ତାହାକୁ ଛତିଶଗଡ଼ର ଖଜୁରାହୋ ଭାବରେ ପରିଚୟ ମିଳିଛି ।
ଭୋରାମଦେଓ ସ୍ଥାନରୁ ପ୍ରାୟ ଏକ କିମି ଦୂରରେ ମାଡ଼ୱା ମହଲ ବା ବିବାହ ହଲ ବା ଦୁଲହାଦେଓ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି ଯାହାକୁ ଭୋରାମଦେଓ ମନ୍ଦିର ଗୁଚ୍ଛରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।
ଏହା ୧୩୪୯ ମସିହାରେ ନାଗବଂଶୀ ରାଜବଂଶର ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଓ ସେଠାରେ ୧୬ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ମୈକାଳ ପର୍ବତମାଳାର ପାଦଦେଶର ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଭାରତର ଛତିଶଗଡ଼ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ଦକ୍ଷିଣ କୌଶଳ ଇଲାକାରେ ଭୋରାମଦେଓ ମନ୍ଦିର ଗୁଚ୍ଛ ଅବସ୍ଥିତ ।
କବିରଧାମ ଜିଲ୍ଲାର କୱର୍ଧ ତହସିଲ ଟାଉନରୁ ୧୮ କିମି ଦୂରରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।
ରାୟପୁରଠାରୁ ୧୩୪ କିମି ଦୂରରେ ଏହାର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଏୟାରପୋର୍ଟ ଅଛି ଓ ଦେଶର ଅନେକ ସହର ସହିତ ରାୟପୁର ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି ।
ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଉମା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାଜା ରାଣୀ ହାତ ଯୋଡି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ।
ଭୋରାମଦେଓ ମନ୍ଦିର ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଗୁଚ୍ଛ ଯାହା ଭାରତର ଛତିଶଗଡ଼ ପ୍ରଦେଶର ଭୋରାମଦେଓ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏଠାରେ ଚାରୋଟି ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଇଟାରେ ତିଆରି ମନ୍ଦିର ଅଛି ।
କାହ୍ନା ଜାତୀୟ ପାର୍କ ପାଖ ଦେଇ ରାୟପୁର-ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ହାଇୱ୍ୟେ ରାସ୍ତା ଅଛି ।
ମନ୍ଦିରର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀ ଦେଖିଲେ ଏହା ତିନି ଥର ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଇଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସରଖେଲ କନହୋଜି ଅଙ୍ଗରେଜ ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତିର ମନ୍ଦିର ତୋଳିଥିଲେ ଯାହା ଶିବଙ୍କ ପିଣ୍ଡି ଚାରିପାଖରେ ଥିଲା ଓ ଅତି ଭଲ ପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ “ଗଭର” କୁହାଯାଏ ।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ସରଦାର ଶମ୍ଭାଜି ଅଙ୍ଗରେ ଓ ସନଖୋଜି ଅଙ୍ଗ୍ରେ ଗଭର ସାମନାରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରେଇଥିଲେ ।
ଏହି ମଣ୍ଡପ ବିରାଟ କାଷ୍ଠରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଓ ତା ଉପରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।
ମନ୍ଦିରର ଶାସନ ଭାର ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ସିଭିଲ କୋର୍ଟ ଏକ ପାଞ୍ଚ ଟିକିଆ ଟ୍ରଷ୍ଟି ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।
ମୁମ୍ବାଇର ଶ୍ରୀ ରାମେଶ୍ୱର ଦେବସ୍ଥାନ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ମଣ୍ଡଳ ଓ ରାମେଶ୍ୱର ବିକାଶ ମଣ୍ଡଳ ଏହାର ବିକାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦେଖରେଖ କରନ୍ତି ।
ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ଦେବସ୍ଥାନ ଏକ ଇନାମ ସ୍ଥାନ ଓ ବାର୍ଷିକ ୩୩୪ ଟଙ୍କା ପାଆନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀ ଦେବ ରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଭାରତର ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ସିନ୍ଧୁଦୂର୍ଗ ତାଲୁକାର ରାମେଶ୍ୱର ୱାଡ଼ି ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ମାଘ ମାସରେ ଛଅ ଦିନ ଧରି ସେଠାରେ ଏକ ମେଳା ଲାଗେ ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟ ୫୦୦୦ ଲୋକ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ ଓ ସହରରୁ ଆସି ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ୭ଟି ପ୍ରସ୍ତର ରଖାଯାଇଛି ଯାହା ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରିରଖିଛି ।
ରୋଗୀଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ସେମାନଙ୍କ ପିଠି ତଳକୁ କରି ରଖାଯାଇଥାଏ, ଶେଜର ମୁଣ୍ଡ ପାଖ ଉପରକୁ ଟେକି ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପଛ ପାଖରେ ହାତ ରଖାଯାଏ ।
ନଳୀ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା ସ୍ଥାନକୁ କ୍ଲୋରହେକ୍ସିଡାଇନ ସାହାଯ୍ୟରେ ସଫା କରାଯିବା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ନିଶ୍ଚେତକ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦିଆଯାଏ ଓ ପରେ ଚତୁର୍ଥ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚମ ପଞ୍ଜରା ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଓ ଆଣ୍ଟିରିଅର ଆକ୍ଜିଲାରି ରେଖାରେ ଏକ ଦୁଇ ସେମି ଭୁସମାନ୍ତର ଭାବରେ ଚର୍ମକୁ କାଟିଦିଆଯାଏ ।
କେଲି ଫୋରସେପ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଇଣ୍ଟରକୋଷ୍ଟାଲ୍ ସ୍ପେସ୍ ଏବଂ ପ୍ଲୁରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଛିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ଛାତି ନଳୀକୁ ଗାଇଡ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସେହି ଗାତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ରଖାଯାଇପାରେ ।
ଏହି ନଳୀର ଅପର ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ବାୟୁ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ଉପରକୁ ଏବଂ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ତଳ ଆଡ଼କୁ ରଖାଯାଏ ।
ତା' ପରେ ନଳୀକୁ ଚର୍ମ ସ‌ହିତ ସେଲେଇ କରିଦିଆଯାଇ ଗଜ ଦିଆଯାଏ ଓ ଟେପ ଲଗାଯାଏ ।
ଅପସାରଣ ହେବା ଉଚିତ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ନେଇ ଧରି ରଖିପାରନ୍ତି ।
ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ମତଳ ଏମ୍ଫିସେମା, ନଳୀ ଅବରୋଧ, ରକ୍ତସ୍ରାବ, ସଂକ୍ରମଣ, ଫୁସଫୁସ ଇଡିମା ଏବଂ ଫୁସଫୁସ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟଚ୍ଛଦା ଆଘା ତ ହୋଇପାରେ ।
ଛାତି ନଳୀ ହେଉଛି ଏକ ନମନୀୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନଳୀ ଯାହା ଛାତି କାନ୍ଥ ଦେଇ ପ୍ଲୁରା ଆବରଣ ମଧ୍ୟକୁ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଟେନସନ ନିମୋଥୋରାକ୍ସ ଥିଲେ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଛୁଞ୍ଚି ଥୋରାସେଣ୍ଟେସିସ କରାଯାଇପାରେ ।
ନିଜର ତିରିଶି ଦଶକରେ ବାଲାପ୍ପା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
ସେ ଗାଁରୁ ଗାଁକୁ ଦେଶଭକ୍ତ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ୬ ମାସ ଜେଲରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ଚୀନ୍ ସହିତ ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେ ପରିବାରର ସୁନା ଓ ରୂପା ଜାତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଣ୍ଠିକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ ।
ସେ କୃଷି ବିଭାଗରେ କ୍ଷେତ୍ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଗାଁରୁ ଗାଁକୁ ଯାଇ ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ପରିବାର ଯୋଜନା ଉପରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ।
ଏହି ସମୟରେ ବାଲାପ୍ପା କନ୍ନଡରେ ନବୋଦୟ ଲେଖକଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ଯେପରିକି ଡି.ଆର. ବେନ୍ଦ୍ରେ, ବେଟାଗେରି କୃଷ୍ଣଶର୍ମା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ କଣ୍ଡା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କବିତା ଉପରେ ଆଧାର କରି ଭବିତା ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ବାଲାପ୍ପା ବେଲାଗାଭି ଜିଲ୍ଲାର ସାଭାଦତ୍ତୀର ଏକ ଛୋଟ ଗାଁ ମୁର୍ଗୋଡରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପାରିବାରିକ ପ୍ରଭାବ ହେତୁ ବାଲାପ୍ପା ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ଥିଏଟର ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ଅଭିନେତା-ଗାୟକ ଭାବରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଡ୍ରାମା କମ୍ପାନୀଗୁଡିକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଯଦିଓ ସେ ଶିବଲିଙ୍ଗିଆ ଗାଭାଇଙ୍କଦ୍ୱାରା ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଂଗୀତରେ ତାଲିମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ତଥାପି ତାଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ଥିଏଟର ଗୀତ, ମରାଠୀ ଅବଙ୍ଗ, ଭାଚାନ ଏବଂ ଲୋକଗୀତ ଭଳି ହାଲୁକା ସଂଗୀତ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା ।
ବାଲାପ୍ପା ହୁକ୍କେରୀ କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ ଲୋକ ଗୀତ ଏବଂ ଭାବନାର ଗାୟକ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ ।
ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉତ୍ତର କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ସୁଗମ୍ ସଂଗୀତକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରି ପି. କଳିଙ୍ଗା ରାଓଙ୍କ ଭଳି ଦକ୍ଷିଣ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ କଳା ରୂପକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲେ ।
ସଂଗୀତ ନଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ "କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର" ସମେତ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ସମ୍ମାନଜନକ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।
ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନା ଓଡ଼ିଶାର ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଉଚାପୁରର ଛୋଟ ଗାଁରେ ରହୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତା କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ଜେନା ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ଶ୍ରୀମତି ଗୁଖୁନି ଦେବୀ ଜେନା ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରେ ପନିପରିବା ଏବଂ ମାଛ ବିକ୍ରି କରି ତାଙ୍କର ଭରଣ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମା ସ୍ଥାନୀୟ ଗାୟକ ଏବଂ ଯାତ୍ରା ଅଭିନେତାମାନଙ୍କର ଏକ କଳାକାର ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବାରେ କମ ଆଗ୍ରହ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ହେବା ଯୋଗୁଁ, ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ମା ତାଙ୍କୁ ଅସୁରା ମଠରେ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପିଲାମାନେ ରହି ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକ ଶିଖୁଥିଲେ ।
ଖୁବ୍ କମ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ସେ ମହାଭାରତ, ପୁରାଣ ଏବଂ ରାମାୟଣ ଆଧାରିତ ଯାତ୍ରା କାହାଣୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ପ୍ରାୟ ତିରିଶ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ଯାତ୍ରା ଦଳ ସହିତ ବଳଦ ଗାଡ଼ିରେ କିମ୍ବା ବେଳେବେଳେ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ଓଡ଼ିଶା ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାତିର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ସେମାନେ ରାତିରେ ବାଉଁଶ ଟର୍ଚ୍ଚ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଟର୍ଚ୍ଚଧାରୀମାନେ ଅଭିନେତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆଗକୁ ବଢୁଥିଲେ ।
ଗୁରୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନା, ବାଳ କୃଷ୍ଣ ମେନନଙ୍କଠାରୁ କଥକଲିର କଳା ଶିଖିବା ପାଇଁ କୋଲକାତାରେ ୬ ମାସ ବିତାଇଥିଲେ ।
ଏହି କେରଳୀନୃତ୍ୟ ଯାତ୍ରା ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଆଧୁନିକ ଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ସେ ଏହାକୁ ଶିଖିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ ।
ସେ ପ୍ରଥମେ ଦେବଦାସୀ/ ମାହାରୀ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଗୋଟିପୁଅ ନୃତ୍ୟରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଶୈଳୀକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଯଥା ମନ୍ଦିର ମୂର୍ତ୍ତି, ପ୍ରାଚୀନ ନୃତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ, ଯୋଗ, ପାରମ୍ପାରିକ ଚିତ୍ର, ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଏବଂ ଦର୍ଶନ ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଏହି ରଚନାଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଗୀତ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ କୋରିଓଗ୍ରାଫି ଜେନା ନିଜେ କରିଥିଲେ ।
ଜେନା ଓଡ଼ିଶା ଛାଡି ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସେ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ନୃତ୍ୟ ନିକେତନରେ ସହକାରୀ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ କଳା ଅନୁଷ୍ଠାନ ତ୍ରିବେଣୀ କଳା ସଙ୍ଗମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କର ବାକି ଜୀବନ ଏଠାରେ ଅତିବାହିତ କରି ବହୁ ବିଦେଶୀ ତଥା ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।
ସେ ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସ, ବମ୍ବେରୁ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଅଫ୍ ଆର୍ଟ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
୧୯୭୦ର ଶେଷ ଭାଗରୁ ୧୯୯୦ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭାରତରେ ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ମହିଳାମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ଗୁଣ ଗଠନ, ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ନଜର ଏବଂ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଚାରୋଟି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଦୁଇଟି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ନାରୀବାଦୀ ଅଭିଯାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
୧୯୯୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ସେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ବାହାରେ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯଥା: ଫୋର୍ଡ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସହିତ ଏକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଅଫିସର ଭାବରେ, ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି; "ଟ୍ରାନ୍ସନାଲ୍ ସିଭିଲ୍ ସୋସାଇଟି, ବିଶେଷତଃ ଟ୍ରାନ୍ସନାଲ୍ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଗତିବିଧି ଉପରେ" ହାଉସର ସେଣ୍ଟର୍ ପାଇଁ ଅଣ-ଲାଭ ସଂଗଠନ ପାଇଁ ସିଭିଲ୍ ସୋସାଇଟି ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫେଲୋ; ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ; ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କ ସହରର ମହିଳା ପରିବେଶ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନର ବୋର୍ଡର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ବଟଲିୱାଲା ମହିଳା ଅଧିକାର ସହ ଜଡିତ ଅନେକ ସଂଗଠନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜଡିତ ଅଛନ୍ତି ଯେପରିକି ଆସୋସିଏସନ୍ ଫର୍ ମହିଳା ରାଇଟ୍ସ ଇନ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ସହିତ ସ୍କୋଲାର୍ ଆସୋସିଏଟ୍, "ଲିଙ୍ଗ ଅଫ୍ ୱାର୍କ" ବୋର୍ଡର ସହ-ଚେୟାର୍ ଏବଂ ସଦସ୍ୟ "ସାମୁଦୟ ନିର୍ମନ ସାହାୟକ" ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇରେ ବୋର୍ଡ ଯାହାକି ସହରାଞ୍ଚଳର ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସେ ବାଙ୍ଗାଲୁରୁର ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଆଡଭାନ୍ସ ଷ୍ଟଡିଜ‌ରେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ସଶକ୍ତିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଭୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ଗରିବ ଏବଂ ଦଳିତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରିଛି ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାରେ ଗ୍ରାମର ଗରିବ ଏବଂ ଅଶିକ୍ଷିତ ମହିଳାଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନରେ ସହଜ କରିବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ; ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩% ସଂରକ୍ଷଣର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା ।
ଶ୍ରୀଲତା ବଟଲିୱାଲା, ଜଣେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ମହିଳା ଅଧିକାରର ଓକିଲ, ପଣ୍ଡିତ ତଥା ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଉପରେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକର ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି ।
୧୯୮୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ପରିଭାଷିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବଟଲିୱାଲାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଯାହା "କଲ୍ୟାଣ, ଉନ୍ନତି, ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ"କୁ ସୂଚିତ କରିଥାଏ ।
ବଟଲିୱାଲା‌ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ସଶକ୍ତିକରଣ ଆଇନ ସହଜରେ ଭାରତରେ ଆଗେଇ ଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା କଠିନ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟର ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇପାରେ ।
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ମହିଳାଙ୍କ ଗତିବିଧିକୁ ସଂଗଠିତ ତଥା ସଂଗଠିତ କରିବାରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ସମୟ ତୁଳନାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।
ବଟଲିୱାଲାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି "ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା, ଲିଙ୍ଗଗତ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅସମାନତାକୁ ଦୃଢ ତଥା ଚିରସ୍ଥାୟୀ କରିବା ପାଇଁ ସଂରଚନାକୁ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଉଭୟ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସୂଚନା ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତଥା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା" ।
ବେଗମ ଜାଫର ଅଲି ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ମହାରାଜା ହରି ସିଂଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଗୃହ ତଥା ନ୍ୟାୟିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଖାନ ବାହାଦୁର ଆଗ ସୟଦ ହୁସେନ୍ ଠାକୁରଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ବାଳିକା ମିଶନ ହାଇସ୍କୁଲ ରେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ନିଜର କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାରରେ ଜଣେ ଦୃଢ ବିଶ୍ୱାସୀ ଜାଫର ଅଲି, ଉପତ୍ୟକାରେ ବାଳିକାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଘର ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଇ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ ।
ସାର୍ବଜନୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ଭାଷଣ ସେହି ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପଠାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।