polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗରେ ଏହି ପର୍ବକୁ ଲୋଖୀ ପୂଜୋ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହି ଦିନ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ଅତି ଆଡ଼ମ୍ବରରେ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଅପୂର୍ବ ସାହସିକତା ଓ ବୁଦ୍ଧିମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ପିଲାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସାହସର ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ୧୯୫୭ ମସିହାରୁ ଜାତୀୟ ସାହସିକତା ମମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି ୤ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାରତ ସରକାର ଓ ଇଣ୍ଡିଆନ କାଉନ୍ସିଲ ଫର ଚାଇଲ୍ଡ ୱେଲଫେୟାର ପକ୍ଷରୁ ମିଳିତ ଭାବେ ସାହସୀ ଭାରତୀୟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଆସୁଅଛି ୤ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୨୪ଜଣ, ୧୬ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ପିଲାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ୤ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସଞ୍ଜୟ ଚୋପ୍ରା ଓ ଗୀତା ଚୋପ୍ରା ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ୤ ଏହି ଦୁଇଟି ସମ୍ମାନ ୧୯୭୮ରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି ୤ ସେମାନଙ୍କ ଅପହରଣକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ି ଜୀବନ ଦେଇଥିବା ଚୋପ୍ରା ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦୁଇଟି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ୤ ଏହି ବିଭାଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ହେଉଛି ଭାରତ ସମ୍ମାନ ଓ ବାପୁ ଗୟାଧାନୀ ସମ୍ମାନ ୤ ଏହି ସମ୍ମାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସମାନ
ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଦିବସର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥାନ୍ତି ୤ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରିସେପ୍ସନ୍ ପାର୍ଟି ରଖିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପିଲାମାନେ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଭେଟନ୍ତି ୤ ଜାନୁଆରୀ ୨୬, ଜନରାଜ୍ୟ ପରେଡ଼ରେ ଏହି ପିଲାମାନେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ୤ଏହି ସମ୍ମାନ ବାବଦରେ ଏକ ପଦକ, ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଓ ଅର୍ଥ ରାଶି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ୤ ଭାରତ ସମ୍ମାନ ବିଜେତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ୤ ଆଇ ସି ସି ଡବ୍ଲ୍ୟୁ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ବୃତ୍ତି ଯୋଜନାରେ ଡାକ୍ତରୀ ଓ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ ୤
୧୯୫୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ତାରିଖରେ ଦିଲ୍ଲୀର ରାମଲୀଳା ପଡ଼ିଆରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତତ୍କାଳିନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସେଠାରେ ସଜ୍ଜିତ ଏକ ତମ୍ବୁରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତୃଟିଯୋଗୁଁ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଇଥିଲା ୤ ଏହା ଦେଖି ୧୪ବର୍ଷିୟ ସ୍କାଉଟ ଛାତ୍ର ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ନିଜ ଛୁରୀରେ ସେହି ତମ୍ବୁକୁ କାଟି ଅନେକଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିପାରିଥିଲା ୤ ଏହି ଘଟଣା ନେହେରୁ ଏହିଭଳି ସାହସୀ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିବା ନେଇ ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କଲେ ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷଠାରୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ଦିଆହୋଇ ଆସୁଛି ୤ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାରେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ୤
ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ବମ୍ବେର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରେ ମୂଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ।
ବମ୍ବେରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ମରାଠିମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିବାଲାଗି ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଆନ୍ଦୋଳନ ତିବ୍ରତର ହେବାରୁ ପୋଲିସ ଗୁଳି ଚଳେଇଥିଲେ ଓ ଏଥିରେ ୧୦୫ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।
ଶାସ୍ତ୍ରିଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ୧୯୬୬ରେ ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରି ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ ।
ବାଲ୍ୟଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପରେ ବମ୍ବେର ୱିଲସନ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସେ ଚାକିରୀ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ୧୯୨୪ରେ ଚାକିରୀ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ତଥା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତାଙ୍କର ଅତିପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
ଗୁଜରାବେନ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ଦେଖିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଦେଶାଇଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଇହଧାମ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ନାତି ମଧୁକେଶ୍ୱର ଦେଶାଇ, ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଯୁବ ମୋର୍ଚ୍ଚାର ଜାତୀୟ ଉପ-ସଭାପତି ଅଟନ୍ତି ।
୧୯୭୭ରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପରେ ହୋଇଥିବା ନିର୍ବାଚନରେ ଜନତା ପାର୍ଟିକୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ଭୋଟ ଦେଇ ଲୋକେ ଜୟଯୁକ୍ତ କରାଇଥିଲେ ।
ଜନତା ପାର୍ଟି ତରଫରୁ ଦେଶାଇଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ସେ ସର୍ବଦା ଉଦ୍ୟମ କରିଆସିଥିଲେ ଏଥି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ "ନିସାନ-ଇ-ପାକିସ୍ତାନ" ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପାକିସ୍ତାନର ଏଭଳି ସର୍ବଚ୍ଚୋ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପାଇବାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ତଥା ଏକମାତ୍ର ଭାରତୀୟ
ମୁମ୍ବାଇର ୱିଲସନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉତ୍ତୀନ୍ନ ହୋଇ ସେ ଗୁଜରାଟର ସିଭିଲ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୨୭-୨୮ରେ ହୋଇଥିବା ଗୋଧ୍ରା ଦଙ୍ଗାରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ନରମ ମନୋଭାବ ଯୋଗୁଁ ସେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଉପ-ଜିଲ୍ଲାପାଳ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।
ଏଥିରେ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ମୁତ୍ରାର ସୁଗୁଣ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ, ଦେଶାଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହିଭଳି ଚିକିତ୍ସା ଯେଉଁମାନେ ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା ଲାଭ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ତାଙ୍କ ମାଇଁ ବରଦାନ ସଦୃଶ୍ୟ ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ସହ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଜୀବନରୀତି ଓ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ବୟସ ସ‌ହ ଅଳ୍ପ କେତେକ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଜେନେଟିକ ବିକାର ଯୋଗୁ କୋଲୋରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ ହୁଏ ।
ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ଥୌଲ୍ୟତା ବା ମୋଟାପଣ, ଧୁମ୍ରପାନ ଓ ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ସମୂହ ଏହି ରୋଗର ସଙ୍କଟାବସ୍ଥା ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଲାଲ ମାଂସ, ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ମାଂସ ଓ ମଦ ଉଲ୍ଲେଖ‌ଯୋଗ୍ୟ ।
କ୍ରନ୍ସ ଡିଜିଜ ଓ ଅଲ୍‌ସରେଟିଭ କୋଲାଇଟିସ ଭଳି ପ୍ରଦାହ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଖାଦ୍ୟ ନଳୀ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସଙ୍କଟସୃଷ୍ଟକାରୀ ରୋଗ ।
ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ସଙ୍କଟଜନ‌କ ରୋଗର ନାମ ଫାମିଲିଆଲ ଆଡେନୋମାଟସ୍ ପଲିପୋସିସ୍ ଓ ହେରେଡିଟାରି ନନ୍-ପଲିପୋସିସ କୋଲୋନ କର୍କଟ ଯାହା ଏହି ରୋଗରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୫ % ।
ବିନାଇନ୍ କୋଲୋରେକ୍ଟାଲ ପଲିପ ରୋଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସମୟକ୍ରମେ କୋଲୋରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ ରୋଗରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
ସିଗମଏଡୋସ୍କୋପି ଓ କୋଲୋନୋସ୍କୋପି ସାହାଯ୍ୟରେ ବାୟୋପ୍ସି କରି କୋଲୋରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ଶୀଘ୍ର ହୋଇପାରୁଥିବାରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୭୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।
ଆସ୍ପିରିନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନନ୍ ସ୍ଟିରଏଡାଲ୍ ଆଣ୍ଟିଇନଫ୍ଲାମେଟରି ଔଷଧ ଦେଇ ଏହାର ସଙ୍କଟ ଦୂର କରାଯାଇପାରେ ।
ଏହି ଔଷଧମାନଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଧିକ ଥିବାରୁ କେବଳ ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।
କୋଲୋନ କର୍କଟ , ଅନ୍ୟ ନାମ କୋଲୋନ କର୍କଟ , ରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ କିମ୍ବା ବାୱେଲ କର୍କଟ ରୋଗ ବୃହଦନ୍ତ୍ରର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଏକ କର୍କଟ ରୋଗ ।
ଏହି ରୋଗରେ କିଛି ଜୀବକୋଷର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଓ ତାହାର ନିକଟ ଓ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ‌କୁ ବ୍ୟାପିବା କ୍ଷମତା ଥାଏ ।
ଏହି ରୋଗରେ ନିମ୍ନ ବୃହଦନ୍ତ୍ରରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇ ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ ପଡ଼େ, ଅନିୟମିତ ଝାଡ଼ା ଅଭ୍ୟାସ ବାହାରେ, ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ଓ ସବୁବେଳେ ଥକ୍କା ଲାଗେ ।
ସାଧାରଣତଃ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ବୁଣାବୁଣି କରିଥାନ୍ତି ।
ବୁଣାକାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷତଃ ମେହେର ଜାତିର ଲୋକମାନେ ଅଧିକ ବୁଣାବୁଣି କରିଥାନ୍ତି ।
କୋରାପୁଟ, ମାଲକାନାଗିରି ଆଦି ଜିଲ୍ଲା ଗୁଡିକରେ କନ୍ଧ, କୋହ୍ଲ, ସାନ୍ତାଳ ଜାତିର ଆଦିବାସୀମାନେ ବହୁତ ପରିମାଣରେ ଏହି ବୃତ୍ତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ।
ଯେଉଁମାନେ କି ବୁଣିବା, କଞ୍ଚାମାଲ ଯୋଗାଇବା ଏବଂ ବୁଣାଯିବା ପରେ ତାକୁ ବଜାରକୁ ପଠାଯିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଚାଳନା କରିଥାନ୍ତି ।
ହସ୍ତତନ୍ତରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ସିଲ୍କ, ଖଦି, ଟସର, କପା, ତୁଲାର ହୋଇଥାଏ ।
ରେଶମ ପୋକର ଅଣ୍ତା, ଖୋଳ, ଏବଂ ପ୍ୟୁପାରୁ ସିଲ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ଏହାକୁ ସୂତାର ଆକାର ଦିଆଯାଏ ।
ସିଲ୍କ ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ବଜାରରେ ବହୁତ ପରିମାଣରେ ବିକ୍ରୀ ହୁଏ ।
ଓଡ଼ିଶାର ବୟନ ଶିଳ୍ପ କେଉଁ ବୈାଦ୍ଦ ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଇତିହାସର କୂଳେ କୂଳେ ଆଧୁନିକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତରି ଆସିଛି ।
ନୈାବାଣିଜ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳିଙ୍ଗ ବଣିକ କାରପାଶ ବସ୍ତ୍ର, ରେଶମ ବସ୍ତ୍ରକୁ ନେଇ ଯେପରି ପୃଥିବୀ ବାଣିଜ୍ୟର ମାନଚିତ୍ରରେ ଯେଉଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ,ତାହା ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଚମତ୍କୃତ କରେ ।
ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରଠାରୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଧ୍ୱଂସ ଅର୍ଥ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ କୂଟୀର ଶିଳ୍ପ , ହସ୍ତତନ୍ତ ଏବଂ କାରିଗରୀ ଯେପରି ମୁମୂର୍ଷ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଗଲା ତାହା ଆଜି ଯାଏ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ଆସୁଛି ।
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ କୃତାର୍ଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ର ନିଜେ ହଜାଇଥିବା ଗୈାରବକୁ ଫେରିପାଇଥିଲା ।
ପରେ ପରେ ଅନ୍ୟ କ୍ଲଷ୍ଟର ଗୁଡିକର ବିକାଶ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଏବଂ ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ହସ୍ତତନ୍ତ, ବୟନ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ବୟନ ଶିଳ୍ପ, ତାର କାରବାର ସହ ଏଥିଲାଗି ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ କରିଥାଏ ।
ସତ୍ୟନଗରଠାରେ ଥିବା ହସ୍ତତନ୍ତ ଏବଂ ବୟନ ଶିଳ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ସାରାରାଜ୍ଯରେ ବୁଣା କାରବାରକୁ ନିଯନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ ।
ସରକାରଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ବୁଣାକାର ବୀମା ଯୋଜନା, ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନତୀକରଣ ଯୋଜନା, ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଟେକନୋଲୋଜି ବୃଦ୍ଧି ଅର୍ଥ ଯୋଜନା ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ୟତମ।
ଅନ୍ୟ କେତେକ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଦିନ ଦୟାଲ ହାତକାରିଗର ପ୍ରୋସାହନ ଯୋଜନା, ଶ୍ରମିକ ଘର ଯୋଜନା, ହସ୍ତତନ୍ତ ବୁଣାକାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନୟନ ଯୋଜନା ।
ବୟନ ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ସାଧାରଣତଃ ତୁଳାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୂତାରେ ଏବଂ ସିଲ୍କ ସୂତାରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାଳିତ ତନ୍ତ ତଥା ସ୍ୱଂୟଚାଳିତ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ନାହିଁ ।
ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଗୁଡିକର ରଙ୍ଗ ସାଧାରଣତଃ କଳା, ଧଳା , ସବୁଜ , ନାରଙ୍ଗୀ, ନୀଳ, ମାଟିଆ, ହୋଇଥାଏ ।
ଚିତ୍ର ଏବଂ କଳାକୃତୀରେ ଅଧିକାଂଶ ଭାବରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମନ୍ଦିର , ଚକ୍ର, ଫୁଲ, ପତ୍ର, ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି , ତାଙ୍କର ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ହାତହତିଆର, ପାଳନ କରୁଥିବା ପର୍ବପର୍ବାଣି , ପଶୁପକ୍ଷୀ, ଝୋଟି ଚିତ୍ର ତଥା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ଏଥି ମଧ୍ୟରେ ୧ ପ୍ରତିଶତ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି, ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ଜନଜାତି ଏବଂ ୬୯ ପ୍ରତିଶତ ସାଧାରଣ ବର୍ଗ ଲୋକମାନେ ଏହି ଶିଳ୍ପ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ହସ୍ତତନ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡିକ ହେଉଛି ସମ୍ବଲପୁର , ବରଗଡ଼, ସୋନପୁର, ବୈାଦ, ନୂଆପାଟଣା, ଜଗତସିଂହପୁର, କୋଟପାଡ଼, ପୁରୀ, ନୟାଗଡ଼, ବଲାଙ୍ଗୀର , ଢେଙ୍କାନାଳ , କଟକ , ଫକୀରପୁର, ମାଙ୍କିଡିଆ, ମାଲକାନଗିରି ଇତ୍ୟାଦି ।
ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ହେଉଛି ବୟନ ଶିଳ୍ପ ।
ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ,ବରହମପୁରୀ ପାଟ , ସକତାପର ଶାଢ଼ୀ, ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଟ, କୋଟପାଡ ବସ୍ତ୍ର ଆଦି କେବଳ ଦେଶରେ ନୁହେଁ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଜନାଦୃତ ।
ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ବୟନ ଶିଳ୍ପକୁ କେବଳ ବ୍ୟବସାୟିକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଆମ ସଂସୃତିର ଏକ ପରିଭାଷା ।
ପିଢି ପିଢି ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଗ୍ରାମ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୟନ କଳାକୁ ପରମ୍ପରା, ବୃତ୍ତି ତଥା ରୋଜଗାର ଭାବରେ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶାର ବୟନ ଶିଳ୍ପରେ ଟାଏ ଡାଏ ପ୍ରଣାଳୀରେ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ଥାଏ।
ଏହାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ର, ରଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୋରାପୁଟର କୋଟପାଡ ବସ୍ତ୍ର ରଏକ ଖାସ ଗୁଣ ହେଉଛି ଏହାର ରଙ୍ଗ ଗଛର ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଚେର , ପନିପରିବାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ରଙ୍ଗକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ, ତେଣୁ ଶରୀର ତଥା ଚର୍ମ ପାଇଁ ଏହା ଅଧିକ ହିତକର ।
ବୁଣାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ବସ୍ତ୍ର ଆକାରରେ ଏକ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ , ଯେଉଁଥିରେ ସୂତାକୁ ଟଣି ସାହାଯ୍ୟରେ ଛନ୍ଦି ଛନ୍ଦି ଲୁଗା ବୁଣାଯାଇଥାଏ ।
ତନ୍ତ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଡବି ସାହାଯ୍ୟରେ ଲୁଗା ଉପରେ ଚିତ୍ର, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ବୟନ ଶିଳ୍ପରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ବହନ କରୁଥିବା କେତେକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛନ୍ତି :
ବୟନିକା : ଏକ ପ୍ରମୂଖ ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା ଯାହାକି ଗ୍ରାମମାନଙ୍କର ବୁମାକାରଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ବସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦନ କରିଥାଏ ଏବଂୱ ଏହାର ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ ସେହି କରେ ।
ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଅତାବିରା, ବରଗଡ଼, ବରପାଲି, ପଦ୍ମପୁର,ଭାଟ, କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼ମ୍ବା, ତିଗିରିଆ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କୋଇଲି, ବାଙ୍କୀ
ତୁଳା ପାଇଁ କପା ଚାଷ ପ୍ରାୟ ରା଼ଜ୍ୟର ମୋଟା ମୋଟା ଏକ ଲକ୍ଷ ହେକ୍ଟର ଜମିରେ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏଥିରୁ ବର୍ଷାକୁ ପ୍ରାୟ୩ ଲକ୍ଷ ବେଲ ତୁଳା ବାହାରିଥାଏ।
ତୁଳା ଉତ୍ପାଦାନ ମୁଖ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି କଳାହାଣ୍ଡି, ବଲାଙ୍ଗୀର , ରାୟଗଡ଼ା ଓ କୋରାପୁଟ।
ଏହା ମଧ୍ୟ ସମବାୟ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବସ୍ତ୍ର ଗୁଡିକୁ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରୟ କରିଥାଏ ।
ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରାଳୟ : ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଗୁଡିକର ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରେ ।
ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ଭାରତର ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟର ଚେନ୍ନାଇ ନଗରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ତିରୁତ୍ତାଣି ଗ୍ରାମରେ ୧୮୮୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫ ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ରାଧାକୃଷ୍ଣନ‌ଙ୍କର ବାଲ୍ୟ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ତିରୁତ୍ତାଣି ଓ ତିରୁପତିଠାରେ କଟିଥିଲା ।
ତିରୁତ୍ତାଣିର ପ୍ରାଇମେରି ବୋର୍ଡ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ପିତା ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଦାରଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧସ୍ତନ କର୍ମଚାରୀ ଭାବେ କାମ କରିବା ସହ ସାମୟିକ ଶିକ୍ଷକତା କରି ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ସନ୍ତାନକୁ ବଢାଇଥିଲେ ।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେତେକ କୁଳାଚାର ଅନୁସାରେ ଗ୍ରାମର ନାମ ବା ଗୋତ୍ର ସାଙ୍ଗିଆ ପରି ପ୍ରତି ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ନାମର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ରହେ ।
ସେ ୧୯୨୬ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଯାତ୍ରା କରି ଚିକାଗୋଠାରେ ହସ୍କେଲ୍ ବକ୍ତୃତାମାଳା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଜଟିଳ ତଥ୍ୟର ସରଳ ତର୍ଜମା, ଶୁଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ ଓ ସାବଲୀଳ ଢଙ୍ଗରେ କଥାବସ୍ତୁର ଉପସ୍ଥାପନ ଥିଲା ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟର ବିଶେଷତ୍ୱ ।
ଆଲ୍‌ଜେରିଆ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ବେଳେ ଉପୁଜିଥିବା ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ନିମନ୍ତେ ସେ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ।
୧୯୪୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଆମେରିକା ଗସ୍ତ ଅବସରରେ ସେ ହାଭାର୍ଡ, ୟେଲ୍, ଲସଏଞ୍ଜେଲସ୍, ମିଚିଗାନ୍, କର୍ଣ୍ଣେଲ ପ୍ରଭୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବକ୍ତୃତା ଦେଇଥିଲେ ।
ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଆୟୋଗ ବସିଲା ଓ ସେ ଏହାର ଅଧକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଧାକୃଷ୍ଣନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ମିଶନାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କରେ ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ।
୧୯୦୯ ମସିହାରେ ସେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏମ୍.ଏ. ପାଶ କରି ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜରେ ଅଧାପକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକଲେ ।
୧୯୧୭ ମସିହାରେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେଠାରେ ଅଧାପନା କରିବା ପରେ ମହୀଶୁର ରାଜ୍ୟର ଦେୱାନ୍ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରାୟ ମୋକ୍ଷଗୁଣ୍ଡମଙ୍କ ଅନୁରୋଧକ୍ରମେ ସେ ମହୀଶୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।
କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଆଶୁତୋଷ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସେ ଉକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଆସନ ୫ମ କିଙ୍ଗ ଜର୍ଜ ଚେୟାର ଅଫ ମେଣ୍ଟାଲ ଆଣ୍ଡ ମୋରାଲ ସାଇନ୍ସ ପଦରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।
" " ନିବନ୍ଧଟି ତତ୍କାଳୀନ ଯୁଗର ବିଶିଷ୍ଟ ଦାର୍ଶନିକ ଏ ଜି ହଗ୍‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇଥିଲା ।
ସେ ୧୯୨୬ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଯାଇ ମାଞ୍ଚେଷ୍ଟର କଲେଜରେ ଅପଟନ୍ ବକ୍ତୃତାମାଳା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟର କଥାବସ୍ତୁକୁ ନେଇ "ହିନ୍ଦୁ ଭିଉ ଅଫ ଲାଇଫ" ନାମକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ କରାଗଲା ।
ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଦର୍ଶନ କଂଗ୍ରେସରେ ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ୍ ଗୀତାର ଜ୍ଞାନ-କର୍ମଭକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱ ସହ ବୌଦ୍ଧ ମତର ନୈମିତ୍ରୀବାଣୀ ଆଦିରେ ସେ ବକୃତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୪ରେ ଭାଟିକାନର ପୋପ୍ ପର୍ଲି ବମ୍ବେ ଆସି ରାଧାକୃଷ୍ଣନ‌ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ଭୂଷିତ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ୟା ଭବନ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଭାସ୍କର ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।
ଭେଲୋରଠାରେ ପଢୁଥିବାବେଳେ, ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ସେ ଶିବକାମୁଆମ୍ମାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ନାତ୍ତକର ଶେଷ ବର୍ଷରେ, ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ଯାଯାବର କଥାଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଅନୀତା, ନିଜ ପ୍ରଥମ ସଂଳାପରେ ଅଭିଜ୍ଞ ହେମନ୍ତ ଦାସଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ କ‌ହିଥିଲେ, ତୁମର ତ ଆସିବାର ନଥିଲା, କେମିତି ଆସିଲ ?
୧୯୭୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନାଗଫାଶରୁ କିନ୍ତୁ ସେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ଏଥିରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ରମ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ 'ନାଥ ନାଥ ହେ ନାଥ, ମୋ ପ୍ରାଣ ନାଥ' ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିବା ସ‌ହ ତାଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ‌କୁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତେ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।
୧୯୮୩ରେ 'ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମା' ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନରେ ଭିନ୍ନ ମୋଡ ଆଣିଥିଲା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ପୁଅ ମୋର କଳାଠାକୁର ଓ ଏହା ପରେ ସେ ସିନେ ଜଗତରେ ମା' ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେଉଛି, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା, ଏକ୍ସ୍‌କ୍ୟୁଜ୍ ମି ।
ଗାଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠପଢି ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ସେ କଟକ ଆସିଥିଲେ ଓ ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ସ‌ହ କଳା ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ଛାତ୍ରାବାସରେ ରହି ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ସେହି ସମୟରେ ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓ ରଘୁନାଥ ଦାଶଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ତ‌ତ୍‌କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମଶାଳା ଆସନରେ ପାର୍ଥୀ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୧୯୯୨ରେ କଂଗ୍ରେସ ତରଫରୁ ସେ ଯାଜପୁର ରୋଡ଼୍‌ରୁ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ପାର୍ଥୀ ହୋଇ ଅଳ୍ପକେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେଥିପାଇଁ ନିଜର ମନ, ବଚନ ଓ କର୍ମଦ୍ୱାରା ହିଂସାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହୁଥିବା ମଣିଷକୁ ହିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଏ ।
ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟି ସମୟରୁ ହିଁ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ଆବିର୍ଭାବ ହେଇଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉପକରଣରେ ୧୦୮ ସଂଖ୍ୟାର ବ‌ହୁଳ ବ୍ୟବ‌ହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ତେଣୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ୧୦୮ ସଂଖ୍ୟାର ଗଭୀର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ରହିଛି ।
ଏହି ସଂଖ୍ୟାଟି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ, ରୀତିନୀତି ଓ ପରମ୍ପରାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ରୂପେ ବିବେଚିତ ହୁଏ ।
ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଏକ ଧାର୍ମିକ ମତବାଦ ବା ଧାରା ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଅନୁସରଣ ହୋଇଥାଏ ।
୯୨ କୋଟି ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ସହିତ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଓ ଇସଲାମ ଧର୍ମ ପରେ ଦୁନିଆର ୩ୟ ବଡ଼ ଧର୍ମ ।
ଆରବୀ ଭାଷାରେ ଅଲ୍‌-ହିନ୍ଦ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଉଥିଲା ଓ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ୟୁରୋପ ଦେଶମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସିନ୍ଧୁନଦୀ ତୀରରେ ପଶ୍ଚିମରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ପାରସୀ, ଆରବୀ ଅଧିବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ସିନ୍ଧୁନଦୀର ପୂର୍ବଦେଶ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ,ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଅଧିବାସୀ ହିନ୍ଦୁ ।
ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ପରି ଏଇ ଧର୍ମରେ କୌଣସି ସଂସ୍ଥାପକ ନାହାନ୍ତି, ଏହାର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, ନୈତିକ ଉପଦେଶ, ଦେବତା, ଶାସ୍ତ୍ର କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନୁହେଁ, ଏହାର କୌଣସି ମୌଳିକ ଧର୍ମୀୟ ଅଧିକାରୀ ବା ମୁଖ୍ୟ ନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଏଥିରେ ମସିହା ବାଦ ନାହିଁ।
ରାଜାଙ୍କର ବଡଦୁଃଖ ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନ ଥିଲେ ମହାନ ଇକ୍ଷାକୁ କୁଳରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବାକୁ ।
କୁଳଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠ ପ୍ରାର୍ଥିତ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଋଷିଶୃଙ୍ଗଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ।
ରାଜା କୁଳଗୁରୁ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ମହାନ୍ ଋଷି ଋଷିଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।
ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଋଷିଶୃଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ ସମାପନ ପରେ ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରୁ ଆବିର୍ଭୁତ ହୋଇ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଏକ ଚରୁଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରି ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସେବନ କରିବାକୁ କହିଲେ ।
ଦଶରଥ ଅଧା ଚରୁଅନ୍ନ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟଅଧା ଭାଗକୁ କୈକେଇଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ ।
କୌଶଲ୍ୟା ଓ କୈକେୟୀ ନିଜନିଜର ଚରୁଅନ୍ନର ଅଧାଭାଗରୁ କନିଷ୍ଠା ରାଣୀ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ସେବନ କରିବାକୁ ଦେଲେ ।
ପବିତ୍ର ଚୈତ୍ର ନବମୀଦିନ ଦ୍ୱିପ୍ରହରରେ କୌଶଲ୍ୟା ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, କୈକେୟୀ ଭରତଙ୍କୁ ଓ ସୁମିତ୍ରା ଯମଜ ସନ୍ତାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସପ୍ତମ ଅବତାର ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଅଧର୍ମର ବିଲୋପ ଓ ରାବଣ ଆଦି ରାକ୍ଷାସମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଟରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ ।
ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ହେବାପରେ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଥିଳା ନରେଶ ରାଜର୍ଷି ଜନକଙ୍କ ଦୁହିତା ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା ।
ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ ମତେ ମାର୍ଗଶିର ଶୁକ୍ଳପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ସେହି ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ରାଜସୁଖକୁ ପରିହାର ପୂର୍ବକ ପିତୃସତ୍ୟ ପାଳନ କରି ଚଉଦ ବର୍ଷ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବୀସୀତା ଓ ଅନୁଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ବନବାସ ଯାଇଥିଲେ ।
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କାଳରେ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଅନୁଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଦୁରାଚାରୀ ରାବଣ ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଏକାକିନୀ ଦେଖି ଅପହରଣ କରିନେଲା ।
ରାବଣ ଓ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷାସମାନଙ୍କୁ ନିଧନ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର ବେଳକୁ ଚଉଦ ବର୍ଷର ବନବାସ ପୂରିଯାଇଥିଲା ।
ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ରାଜସିଂହାସନରେ ଅଭିସିକ୍ତ ହୋଇ ରାଜଧର୍ମ ପାଳନ ଅବସରରେ ପ୍ରଜାକୁଳକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବାକୁ ଯାଇ ଲଙ୍କାରୁ ଉଦ୍ଧାର ସମୟରେ ସୀତା ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ବାସନ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ ।
ରାମନବମୀ ଉପଲକ୍ଷେ ନଅଦିନ ବ୍ୟାପୀ ଭଜନ କୀର୍ତ୍ତନ, ଅଖଣ୍ଡ ପାଠ ଆଦି ଚାଲେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ରାମଚରିତ ମାନସ ପାଠ କରାଯାଏ ।
ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କଙ୍କ ଜନ୍ମନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଶୀଜଗନ୍ନାଥ ମାତା ରୂପରେ ବିଳମ୍ବିତ ରାତ୍ରରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେବେ, ତେଣୁ ପ୍ରସବ ବେଦନାକୁ ଲାଘବ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାଧୂପ ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯେଉଡ଼ ଭୋଗ କରାଯିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଗର୍ଭଉଦକ ଦିଆଯାଏ ।
ନବମୀ ଦିନ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ଜନ୍ମନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ଗୁପ୍ତନୀତିକୁ କେହି ଯେପରି ଦେଖି ନ ପାରିବେ ସେଥିଲାଗି ଗର୍ଭଗୃହରେ ଥିବା ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାରକୁ ବନ୍ଦକରାଯାଇଥାଏ ।
ଶ୍ରୀରାମ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ କର୍ପୁର ଆଳତି ବନ୍ଦାପନା ହୋଇ ମହାସୁଆର ଗଣ୍ଡୁସ ମସଲା, କ୍ଷୀର ମଣୋହୀ କରାଯାଏ ।
ଏହା ପରେ ପଣ୍ଡା ଶୀତଳଭୋଗ କରାଇବା ସହ ମହାସୁଆର ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାରଠାରେ ଚରୁଭାତ ମଣୋହୀ କରାଇଥାନ୍ତି ।
ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ସଦରମ‌ହକୁମାଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ୧୫କିଲୋମିଟର ଦୂର ତିହିଡ଼ି ବ୍ଳକର ପାଳିଆବିନ୍ଧାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ମନ୍ଦରର ଉପସ୍ଥିତି ପୁରୁଣା ଯୁଗରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜାର ମୂକସାକ୍ଷି ।
ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସାଳନ୍ଦୀ ନଦୀରୁ ବାହାରିଥିବା ଶାଖା ନଦୀ କୁଣ୍ଡୀ ନଦୀ ବହିଯାଉଛି ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହିନ୍ଦୁ ବସ୍ତି ରହିଛି ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ କଳାପାହାଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାହାର ସେନାପତି ମନସୁର ଅଲ୍ଲୀ ମରିଯିବାରୁ ବିରଞ୍ଚି ନାରାୟଣଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ କବର ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ୧୩ଶହ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ବୋଲି ଏହାର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରୁ ଜଣପଡ଼େ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୨୦ଶହ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେଠାକାର ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଦାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ମନ୍ଦିରଟିର ମରାମତୋ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏଠାରେ ଏକ ଦେଉଳ, ବେଢ଼ା ରହିଛି ଏବଂ ମୁଖ୍ୟଦ୍ୱାର ସ‌ହ ଚାରିପଟରୁ ବାଡ଼ାଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ ହୋଇଛି ।
ଏହି ନିର୍ମାଣଶୈଳୀରେ ଜଗମୋହନ ଏବଂ ନାଟମନ୍ଦିର ମନ୍ଦିର ସାମ୍ନାରେ ରହିବା ପ୍ରାୟ ଗଙ୍ଗ ବଂଶ ସମୟରେ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ମନ୍ଦିରର ବିଚିତ୍ରତା ହେଉଛି ଏହାର ଦୁଆର, ଯହାକି ପୂର୍ବରୁ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇଥିଲା, ମାତ୍ର ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟବେଳେ ଏହି ଦ୍ୱୟକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଛି ।
ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ୧୦ଶ ବା ୧୧ଶହ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।
ଏଠାରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରଟିରେ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା ଭାବରେ ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ଅର୍ଥାତ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କର ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶାର ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜାର ପ୍ରମୁଖ କୀର୍ତ୍ତି ହେଉଛି କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ।
ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ସଦରମହକୁମାଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ଭଦ୍ରକ-ଚାନ୍ଦବାଲି ରାସ୍ତାରେ ୧୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ବିଦ୍ୟାଦାନ ବ୍ଯତୀତ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା କୃଷି ଗବେଷଣା ପାଇଁ ୮ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର , ୪ଟି ଉପକେନ୍ଦ୍ର , ୭ଟି କୃଷି ଜାତ ବିପଣୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର, ୧୩ଟି ଯୋଗଯୋଗୀକୃତ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟର ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।
ଏହା ସହ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରର ସମନ୍ନିତ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହାଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥାଏ ।
ବିଭିନ୍ନ ବହିଃ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କୃଷି ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପ କାମ ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ ।
ମରୁଡି ଗ୍ରସ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି , ବଲାଙ୍ଗିର ଓ କୋରାପୁଟ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଜଳରେ ହଉଥିବା ଫସଲ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗବେଷଣା ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସମ୍ପାଦନ ହେଇ ଆସୁଛି ।
କୃଶକ ମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ନିରୀକ୍ଷୟନ ଓ ପ୍ରତିକାର ଦିଗରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅନେକ କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଇଆସୁଛି ।
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ଉନ୍ନତ ମାନର କୃଷି ଓ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ସହ କୃଷିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନୂତନ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
ତେବେ କେବଳ କୃଷି ବିଷୟ ନ ରହି ଅନ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟରେ ଉପାଧୂତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷ୍ଯାଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ ବି .ଏସସି , ଏମ . ଏସସି ବି.ଏସସି . , ବି . ବି . .ଏସସି ଆଣ୍ଡ ଏ.ଏହ, ବି .ଟେଚ.ଏମ .ଟେଚ .ଇତ୍ୟାଦି ଡିଗ୍ରୀ ସହ କୃଷି ପରିଚାଳନା , , ଅଣୁ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ , ଜୈବିକ ତଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ , ଗଣିତ , ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ , ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ , ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ , ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଉପାଧ୍ଯୁତ୍ତର ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଶାର ବିଭନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ୪ଟି କେମ୍ପସ ରହିଛି ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ, ସମ୍ବଲପୁର ନିକାୟସ୍ଥ ଚିପିଳିମାଠାରେ , ବରହମପୁର ନିକଟସ୍ଥ ରଙ୍ଗେଇଲୁଣ୍ଡାଠାରେ ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଭାବନିପାଟଣାଠାରେ ରହିଛି ।
ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଭାବନିପାଟଣା କେମ୍ପାସ ସର୍ବନୂତନ ଓ ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଜୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି ।
କଲେଜ ଅଫ ଅଗ୍ରୀକଲ୍ଚରାଲ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଗୀ , ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆମ ଦେଶ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରାତନ ତଥା ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମାତ୍ର କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଟେ।
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଗୁଡିକରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଗବେଷଣା, ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରାଯାଇଥାଏ।
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ୮ଟି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଶିରିପୁରଠାରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ରାଜ୍ୟର କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତି ଓ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦିତ ହେବା ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅଦ୍ୟାବଧି ୧୨,୯୩୪ ଜଣ ଗ୍ରାଜୁଏଟ , ୩,୮୮୩ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ , ୨୧୩ ଜଣ .ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ଓ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭାଗମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଏହା ସହିତ କଲେଜ ଅଫ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲଗି ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା , ତେବେ ତାହା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ . ଅଧୀନକୁ ଗଲା ।
ଭଜନ, ଜଣାଣ, ଗଜଲ, ଆଧୁନିକ ଇତ୍ୟାଦି ସଂଗୀତର ସବୁ ଦିଗରେ ସେ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିପାଦନ କରି ଖୁବ କମ ସମୟରେ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୨ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀରେ ସଂଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିବା ଗୀତଟି , 'ଆରତ ସୁରେ ବାରେ', ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ବହୁ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ସେ ମଧ୍ୟରୁ ଅମଡ଼ା ବାଟ, ଅଦିନ ମେଘ,ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି, ମମତା, ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ, ପୂଜା ପ୍ରଭୃତି ଅନ୍ୟତମ ।
ନିଜ ପତ୍ନୀ ନାଇମା ଓ କନ୍ୟା ନାଜିଆ ଆଲାମଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ 'ଆଲ୍ଲା କେ ହୁଜୁର' ନାମରେ ଏକ ଆଲବମ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
କଟକର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ କଲେଜିଏଟ ସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ଓ ଷ୍ଟିୱାର୍ଟ କଲେଜରୁ ବିଜ୍ଞାନରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ ପାସ କରିଥିଲେ ।
ତା'ପରେ ନିଜ ପିତା ଓ ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗନ୍ଧର୍ବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ହିଁ ସେ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଲୁଶକର ଏବଂ ଉସ୍ତାଦ କୁନ୍ଦଳ ଆଦୀନାରାୟଣ ରାଓଙ୍କ ଅଧିନରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତରେ କୃତିତ୍ୱର ସହ ସଂଗୀତ ବିଶାରଦ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ସମେତ ସେ ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଯଥା ଜଗନ୍ନାଥ ଜଣାଣ, ଭଜନ, ଛାନ୍ଦ, ଚମ୍ପୂ, ଚଉପଦୀ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପରିଚିତ ।
ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନାଇମା ଆଲାମ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଗାୟିକା ତଥା ଆକାଶବାଣୀର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ କଳାକାର ।
ଦୁଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ସୋଫିଆ ଆଲାମ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ସାନ ନାଜିଆ ଆଲାମ ଜଣେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ।
ଏତଦ ବ୍ୟତିତ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ 'ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ'ର ଉପସଭାପତି ଓ ସଂଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ସଭାପତି ପଦବୀ ମଧ୍ୟ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ ।
ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସାରଳା ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଦିକବି ରୂପେ ସ୍ୱୀକୃତ ।
ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଓଡ଼ିଆ ମହାଭାରତ, ବିଲଙ୍କା ରାମାୟଣ, ଚଣ୍ଡୀପୁରାଣ ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥ ମୂଳ ବିଷୟବସ୍ତୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ସହିତ ସେ ସମୟର ସାମାଜିକ ଓ ଐତିହାସିକ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନକରନ୍ତି ।
ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ସମୟର ପଞ୍ଚସଖା (ବଳରାମ ଦାସ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ, ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଦାସ, ଯଶୋବନ୍ତ ଦାସ ଓ ଅନନ୍ତ ଦାସ) ଭକ୍ତିରସାତ୍ମକ କାବ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ସେମାଙ୍କ କୃତି ମଧ୍ୟରୁ ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ଦାଣ୍ଡି ବା ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ, ଓ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଦାସଙ୍କ ଶୁନ୍ୟସଂହିତା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟ ରୀତିଯୁଗୀୟ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ, କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ, ଭକ୍ତ କବି ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ବିଦଗ୍ଧ କବି ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର, ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ, ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନା, ଗଙ୍ଗାଧର ଗୁରୁ ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ, ଲାବଣ୍ୟବତୀ, ପ୍ରେମ ସୁଧାନିଧି, କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ରସିକ ହାରାବଳୀ, ବଳଦେବ ରଥଙ୍କ କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ରାନନ ଚମ୍ପୂ, ସଙ୍ଗୀତ କଳ୍ପଲତା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା, ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦ୍ୟାବଳୀ, ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି, ଦିନକୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କ ରସକଲ୍ଲୋଳ, ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନାଙ୍କ ସମର ତରଙ୍ଗ, ଗଙ୍ଗାଧର ଗୁରୁଙ୍କ କୋଶଳାନନ୍ଦ କାବ୍ୟ ଆଦି ଏହି ସମୟର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନାବଳୀ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ମନ୍ଦିର ମାଳିନୀ ରାଜ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ ଶୈଳୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ "କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀ" ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ।
କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ।
ମନ୍ଦିରର ଶିଖର ଓ ଶୀର୍ଷ ଭାଗର ଗଠନ ଶୈଳୀକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଏଭଳି ବିଭକ୍ତିକରଣ କରାଯାଇଛି ।
କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀଠାରୁ ପଞ୍ଚଦଶ-ଷୋଡ଼ଷ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏସବୁ ବିଶେଷକରି ଶୈଳୋଦ୍ଭବ, ଭୌମକର, ସୋମବଂଶୀ, ଗଙ୍ଗବଂଶୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଚୀନ ଏକାମ୍ରକ୍ଷେତ୍ର , ଶଙ୍ଖକ୍ଷେତ୍ର , ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର , ବିରଜାକ୍ଷେତ୍ର , ଖିଂଚି, ବୌଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧରାଡ଼ି, ରାଣୀପୁର ଝରିଆଲ, ନୃସିଂହନାଥ, କୂଆଳ, ବରଗାଁ, ଚଉରାଶି, ନିଆଳି ଏବଂ ପାପଡାହାଣ୍ଡିଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର, ରାଜାରାଣୀ ଓ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ପୋଡ଼ାଇଟାରେ ତିଆରି ଅନେକ ମନ୍ଦିର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ବୁଦ୍ଧିକୋମା, କୋମନା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଲାଧ ମନ୍ଦିର ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ।
ଧଉଳି ପାହାଡ଼ରେ ଥିବା ଅଶୋକଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କଳିଙ୍ଗ ଅନୁଶାସନ ନିକଟରେ ପଥର କାନ୍ଥରେ ଖୋଦିତ ହାତୀର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରସ୍ତର କଳାକୃତି ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
ଧଉଳିଠାରୁ ପାଞ୍ଚ କି.ମି. ଦୂର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅଶୋକଙ୍କ ସମୟର ଏକ ଭଗ୍ନ ସ୍ତୁପ ଅରାଗଡ଼ଠାରେ ଆବିଷୃତ ହୋଇଛି ।
ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କୀର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରିଠାରେ ଅନ୍ୟତମ ।
ଉଦୟଗିରିର ହାତୀଗୁମ୍ଫାରେ ଖାରବେଳଙ୍କ ରାଜତ୍ୱର ବିଶିଷ୍ଟ ଘଟଣାବଳୀ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ପ୍ରସ୍ତର ଗାତ୍ରରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ।
ଏଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ମଧରୁ ଦ୍ୱିତଳ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଣୀଗୁମ୍ଫା ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପୁରୀ-ମଞ୍ଜପୁରୀ କଳାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରଧାନ ।
ଖଣ୍ଡଗିରିର ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନନ୍ତଗୁମ୍ଫା, ନବମୂନି ଗୁମ୍ଫା, ବାରଭୂଜି ଗୁମ୍ଫା ଓ ଲଲାଟେନ୍ଦୁକେଶରୀ ଗୁମ୍ଫା ଦଶମ-ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।
ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ଜୈନ ତୀର୍ଥଙ୍କରମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କୁମାରୀ ଓ କୁମାର ପର୍ବତ ରୂପେ ଯଥାକ୍ରମେ ପରିଚିତ ଥିବା ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଅଭିଲେଖରୁ ଜଣାଯାଏ ।
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଧର୍ମର ବିକାଶ ଘଟି ବିଭିନ୍ନ ମତବାଦର ପାଇଲା ।
ଶୈବ, ଶାକ୍ତ, ବୈଷ୍ଣବ ମତବାଦର କ୍ରମଶଃ ବିକାଶ ସହିତ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ହେଲା ।
ଶିବ, ଦୁର୍ଗା, ବିଷ୍ଣୁ, ଗଣେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ବରାହ, ନୃସିଂହ ଓ ବାମନ ପ୍ରଭୃତି ଦେବଦେବୀମାନେ ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ତଥା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୂଜା ପାଇଲେ ।
ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ପୁରୀରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନୀଳମାଧବ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ ।