polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ବିରାଟ ଜେନସ ଡାବଲିଙ୍ଗ ବତକ ଦଳରେ ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନଟେଲର ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପିନଟେଲମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ହଳଦିଆ ଥଣ୍ଟ ପିନଟେଲ ) ଓ ଇଟନ ପିନଟେଲ ) ନାମ ନିଆଯାଇ ପାରେ ।
ଏହା ୟୁରୋପ, ଏସିଆ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଆଦି ଦେଶମାନଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗ ଭଳି ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଜନନ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।
ଏହା ଏକ ଯାଯାବର ପକ୍ଷୀ ଓ ଶୀତ କାଳରେ ନିଜ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଥାନରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ବିଷୁବ ରେଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଚରଣ କରେ ।
ନର୍ଦର୍ଣ୍ଣ ପିନଟେଲ ଜଳାଶୟଠାରୁ ଦୂରରେ ଆର୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ରହେ ଓ ଭୂମି ଉପରେ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ ।
ଅଣ୍ଡା ଦେବା ଋତୁ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଦଳବଦ୍ଧ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ବତକମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ରହେ ।
ମାନବର କୃଷି, ଶିକାର ଓ ମାଛଧରା ଯୋଗୁ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଅସୀମିତ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗୁ କିଛି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େନି ଓ ଫରକ ଆସେନି ।
ଜୀବନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେତେବେଳ ବି ନୈତିକତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଉତ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ସେତେବେଳେ କେବେବି ଉଭୟ ସମାନ ବୋଲି କ‌ହନ୍ତି ନାହିଁ ।
ତାଙ୍କର ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ବକ୍ତବ୍ୟ ଯୋଗୁ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଫେମିନିଷ୍ଟ ଭାବରେ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇପାରେନି କାରଣ ସମାନତା କଳ୍ପନା ତାଙ୍କୁ ମିଳିନଥିଲା ।
ତାଙ୍କର ମହିଳା ଅଧିକାର କଳ୍ପନାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଗ୍ରହଣ କରିନେଇଥିଲେ ।
ଉଇଲିଅମ ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣରେ ଲେଖିକାଙ୍କ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସ୍ମରଣ କରି ଗଡ‌ୱିନ‌ ପ୍ରକାଶିତ କରିବା ପରେ ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଭାବି ପୂର୍ବଭଳି ଗାଳି କରାଗଲା ।
ଜଣେ ଜୀବନୀ ଲେଖକ କ‌ହିଥିଲେ, "ବୋଧହୁଏ ଏହା ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟଙ୍କର ଏହି ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ମୌଳିକ ପୁସ୍ତକ ।
" ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହିଳା ଅଧିକାର ଦାବୀ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଲେଖା ପ୍ରବଳ ପ୍ରଭାବ ପକେଇଥିଲା ।
ସନ ୧୮୪୮ରେ ସେନେକା ଫଲସ କନଭେନସନରେ ଡିକ୍ଲାରେସନ ଅଫ ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟସ ନାମକ ଏକ ଡକୁମେଣ୍ଟ ଲିଖିତ ହେବା ପରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ
ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବ୍ରିଟିଶ-ମହିଳା ଅଧିକାରବାଦୀ ମେରୀ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ମହିଳା ଅଧିକାର ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରଚନା ଥିଲା ।
ଏଥିରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହିଳାମାନେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବାରେ ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକାରୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖୁନଥିବା ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଲେଖିଥିଲେ ।
ମହିଳାମାନେ ସମାଜରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଅନୁରୂପ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବାକୁ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଯୁକ୍ତି କରୁଥିଲେ କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସନ୍ତ‌ତିଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ ଓ କେବଳ ପତ୍ନୀ ନ‌ହୋଇ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇପାରିବେ ।
ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଭାବରେ ବା ବିବାହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ୟବସାୟୀକ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ନ‌ଦେଖି ସେମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଭଳି ଯୁକ୍ତି ସଙ୍ଗତ ସମାନ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପାଇବାକୁ ହକ୍‌ଦାର ବୋଲି ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ କ‌ହୁଥିଲେ ।
ଚାର୍ଲସ ମରିସଙ୍କର ସନ ୧୭୯୧ରେ ଫରାସୀ ଜାତୀୟ ଆସେମ୍ବ୍ଲିର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ମହିଳାମାନେ କେବଳ ଘରୋଇ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବା ଉଚିତ - ଏହାକୁ ପଢ଼ି ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭାବନାତ୍ମକ ହୋଇ ଯୌନ ଦୈତ ମାପଦଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବିରାଟ ଆକ୍ରମଣର ଆହ୍ୱାନ କରି ମହିଳା ଅଧିକାର ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଏହି ଚଳନ୍ତି ଘଟଣାମାନଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ମହିଳା ଅଧିକାର ବିଷୟ ତରତର ହୋଇ ଲେଖିଥିଲେ, ସେ ଏହି ବିଷୟରେ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ବିଷଦ ଭାବରେ ଲେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ଏହା ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ନିର୍ବାଚନରେ ରାଜଶ୍ରୀ ତିର୍ତ୍ତୋଲ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରତିନିଧି ରାଜକିଶୋର ବେହେରାଙ୍କୁ ୩୫,୪୪୮ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତାର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ।
ରାଜଶ୍ରୀ ୨୦୧୪ ମସିହରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
ରୂପମତୀ ଜଣେ କବୟିତ୍ରୀ ଥିଲେ ଯିଏ ମାଲ‌ୱା ସୁଲତାନ 'ବାଜ ବାହାଦୂର'ଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥଲେ ।
ମାଲ‌ୱା ଲୋକ‌କଥାରେ ସୁଲତାନ ଓ ରୂପମତୀଙ୍କର ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥାଏ ।
ରୂପମତୀଙ୍କର ଅଲୌକିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ ଶୁଣି ମାଣ୍ଡୁ ବିଜୟ କରିବାକୁ ଆଦମ ଖାନ : ପ୍ରଲୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଦମ ଖାନ ବିଜୟ ପଥରେ ବାହାରିଲେ ଓ ଫୋର୍ଟରେ ବାଜ ବାହାଦୂର ଅ‌ହିତ ସାକ୍ଷାତ ହେଲା ।
ଏହିପରି ଭାବରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତମୟ, କାବ୍ୟିକ, ପ୍ରେମର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅବଶେଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା ।
ଏହି ପ୍ରେମ କାହାଣୀକୁ ଅନେକ ଲୋକ‌କଥା କ‌ହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବ‌ହୁତ ଲୋକ ଏହାକୁ ସତ୍ୟ କାହାଣୀ କ‌ହନ୍ତି ।
ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର କରୁଥିବା ବେଳେ ବାଜ ବାହାଦୂର ଥରେ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଚରାଳୀ କ୍ରୀଡ଼ାରତା ଝିଅକୁ ତାର ସାଥିମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ ବୁଲୁଥିବାର ଦେଖିଲେ ।
ସେହି ଝିଅର ଅନୁପମ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୀତର କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ସେ ରୂପମତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ତାଙ୍କ ରାଜଧାନୀରେ ଥିବା ଉଆସକୁ ଆସିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ।
ମାଣ୍ଡୁ ଯିବାକୁ ଏକ ସର୍ତ୍ତରେ ରୂପମତୀ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ: ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ଉଆସରେ ସେ ତାଙ୍କ ବାସ କରିବ ଯେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମିକ ବାଜ ବାହାଦୂର ଦେଖିପାରିବେ ।
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ମୁସଲମାନ ରାଜପୁତ୍ର ବାଜ ବାହାଦୂର ସାଥିରେ ସେହି ହିନ୍ଦୁ ଗାଈ ଚରାଳୀର ପ୍ରେମ ଅଧିକ ଦିନ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରିଲାନି ଓ ଅସଫଳ ହୋଇଗଲା ।
ମୁଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ସେହି ମାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରି ରୂପମତୀ ଓ ବାଜ ବାହାଦୂରକୁ ଅଧୀନସ୍ଥ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ ।
ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ସେହି ମାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଅଧିକାର କରିବାକୁ ଆଦମ ଖାନ‌କୁ ପଠେଇଲେ ।
ବାଜ ବାହାଦୂର ଏକ ସ୍ୱଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ ବାହିନୀକୁ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଓ ବିରାଟ ମୋଗଲ ସେନା ବାହିନୀ ଆଗରେ ଠିଆ ନହୋଇପାରି ସ‌ହଜରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଭାକୁର ବା କାଟଲା , ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କାର୍ପ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, କାର୍ପ ପରିବାର ସାଇପ୍ରିନାଇଡାରେ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ମଧୁର ଜଳ ମାଛ ।
ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ, ମିଆଁମାର, ନେପାଳ, ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦର ମୂଳ ମାଛ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ଚାଷ କରାଯାଏ ।
ନେପାଳରେ ଏବଂ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ଭାକୁର କୁହାଯାଏ ।
ଭାକୁର ବା କାଟଲା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଜାତି କାଟଲାରେ କେବଳ ପ୍ରଜାତି ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରଜାତି ଜିବେଲିୟନ ର ଏକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଥିଲା।
ସମ୍ପ୍ରତି, କ୍ୟାଟାଲଗ୍ ଅଫ୍ ଫିସ୍ ଏହି ପ୍ରଜାତିଗୁଡ଼ିକୁ ଲାବେଓକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ବିଶାଳ ବାର୍ ସହିତ ବାରମ୍ବାର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଦୁଇଟି ଟ୍ୟାକ୍ସା ପରସ୍ପର ସହିତ ଏକ ଅସାଧାରଣ ସମାନତା ବହନ କରନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ସେମାନଙ୍କର ବହୁତ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡରେ ।
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳଚର ମଧୁର ଜଳ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
ଏହା ମେଳିରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିମିଶି ରହି ବଢ଼ିଥାଏ, ବିଶେଷତଃ ରୋହି ଏବଂ ପୋହଳା ମାଛଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ।
ବୟସ୍କମାନେ ବଡ଼ ଗାଲି ବ୍ୟବହାର କରି ଜୁପ୍ଳାଙ୍କଟନ ଖାଇଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ଜୁପ୍ଳାଙ୍କଟନ ଏବଂ ଶୈବାଳ/ଫାଇଟୋପ୍ଳାଙ୍କଟନ ଖାଇ ଯୁବକ ମାଛମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି ।
ଭାକୁର ହାରାହାରି ଦୁଇ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏବଂ ହାରାହାରି ଓଜନ ୨ କେଜିରେ ଯୌନ ପରିପକ୍ୱତା ହାସଲ କରେ ।
ଭାକୁର ହେଉଛି ଏକ ମାଛ ଯାହା ବଡ଼ ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ, ଏକ ବୃହତ୍ ତଳ ଦାନ୍ତଯୁକ୍ତ ତୋଡ଼ି ଏବଂ ପାଟି ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ ।
ଏହା ଲମ୍ବାରେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ ଏବଂ ଓଜନରେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିପାରେ ।
କେଦାରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ହେଉଛି ଏକ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର, ଯାହାକି ଭୁବନେଶ୍ୱରରେସ୍ଥିତ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ଦେଉଳରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ପୁଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଇଥାଏ, ଯିଏକି କେଦାରେଶ୍ୱର ନାମରେ ସମ୍ବୋଧିତ ।
ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ଯିବା ପୁରୁଣା ରାସ୍ତାର ଡାହାଣ ପଟେ କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ୪୦ ମିଟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବତା, ବାଲୁକାଶିଳାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ଯୋନିପୀଠ ।
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଟି ୨.୫ ବର୍ଗମିଟର ସ୍ଥାନରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ, ଯାହାକି ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୦.୮ ମିଟର ତଳେ ଅବସ୍ଥିତ ।
କେଦାର ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଥିଲାବେଳେ, ଏକ ବାଘ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ ।
ପରେ ଗୌରୀ, ଏହି ଅଘଟଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରି ଏକ ପୋଖରୀରେ ଡେଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ତତ୍କାଳୀନ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶର ରାଜା ଲଲାଟେନ୍ଦୁ କେଶରୀ ଏହି ବିଷୟରେ ଜାଣି କେଦାରେଶ୍ୱର ବା କେଦାରଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରେମୀଯୁଗଳ ଭବିଷ୍ୟତର ବିପଦଆପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥାନ୍ତି ।
ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ବିମାନଟି ପଭାଗ ଏବଂ କଳସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସରଳ ରେଖା ଭଳି ୧୩.୫୦ ମିଟର ଲମ୍ବର ଅବସ୍ଥାନ କରେ ।
ବାଡ଼ଟିର ପାଞ୍ଚ ଥର ବିଭକ୍ତିକରଣ ହୋଇ, ମନ୍ଦିରର ଏକ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ବାଡ଼ ୫.୪୦ ମିଟରର ରହିଛି ।
ପଭାଗର ତଳେ ପାଞ୍ଚଟି ଆଧାରଯୁକ୍ତ ଢଳାଇ ରହିଛି: ଖୁର, କୁମ୍ଭ, ପଟ୍ଟା, କାନି ଏବଂ ବସନ୍ତ ଯାହା ୧.୨୪ ମିଟର ମାପର ଅଟେ ।
ମନ୍ଦିରଟିର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ୫୦୦ ମିଟର ଛାଡ଼ିକି ଦ୍ୱିତୀୟ କେଦାରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।
ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ୦.୫୦ ମିଟର ଛାଡିକି କେଦାର କୁଣ୍ଡ, ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ୬ ମିଟର ଛାଡ଼ି ଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପରିସରର କାନ୍ଥ ୨୦ ମିଟର ଉତ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
୧୯୮୭ ମସିହାରେ, ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ କଳା ସଂଗଠନ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ଆର୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଟ୍ରଷ୍ଟି ତଥା ସଦସ୍ୟ ସଚିବ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଚିବ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ପଦବୀରେ ଥାଇ ସେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଇଣ୍ଡିଆ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟରରେ ଏସିଆ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ, ସେ ମିଗିଗାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆନ୍ ଆର୍ବରରୁ ଶିକ୍ଷାର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଏବଂ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚଡି କରିଥିଲେ ।
କବି ତଥା କଳା ସମାଲୋଚକ କେଶବ ମଲିକ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ହିନ୍ଦୀ ଲେଖକ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ବାତ୍ସାୟନ 'ଅଜ୍ଞେୟ'ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଫେଲୋସିପ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକ ପାଇଁ ଭାରତର ଜାତୀୟ ଏକାଡେମୀ, କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଅଟେ ।
୨୦୧୧ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
କପିଳା ବାତ୍ସାୟନ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ, କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଏବଂ କଳା ଇତିହାସର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ବିଦ୍ୱାନ ଥିଲେ ।
ସେ ଭାରତରେ ସଂସଦର ସଦସ୍ୟ ତଥା ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ କଳା କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୬ ମସିହାରେ କପିଳା ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେହି ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ସେଠାରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।
କପିଳା, ଦି ସ୍କୋୟାର୍ ଏବଂ ସର୍କଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆର୍ଟସ , ଭାରତ: ଦ ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର , ଏବଂ ମାତ୍ରଲକ୍ଷଣମ ସମେତ ଅନେକ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା ।
ପିଏଚଡି ହାସଲ ପରେ ନାମୱର ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସେ "ସାଗର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ"ରେ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ।
ନିଜ ବାମପନ୍ଥୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଉଭୟ ଚାକିରୀ ହରେଇବାକୁ ପଡିଥିଲା ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଯୋଧପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ।
"ହଜାରୀ ପ୍ରସାଦ ଦ୍ୱିବେଦୀ"ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ସେ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମେତ ଅନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହିନ୍ଦୀ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଜବାହର ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ "ଭାରତୀୟ ଭାଷା କେନ୍ଦ୍ର" ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୨ରେ ଅବସର ନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ "ପ୍ରଫେସର ଅଫ ଏମିରଟସ" ଭାବରେ ଥିଲେ ।
ଜବାହର ଲାଲା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ୱର୍ଦ୍ଧାର "ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ"ର କୁଳପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
"ରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟ ପାଠାଗାର ଫାଉଣ୍ଡେସନ"ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ଚୟନ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୫୯ ମସିହାରେ ସେ "ଚନ୍ଦୌଲୀ" ଲୋକ ସଭା ଆସନରୁ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟୀର ପ୍ରାଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆଦିତ୍ୟ ଚୋପ୍ରା ଏବଂ ୟଶ୍ ଚୋପ୍ରା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପାଖାପାଖି ୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଧୁମ୍‌ ସିରିଜ୍‌ର ୨ୟ ଭାଗ ଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ପୂର୍ବ ଭାଗ ଭଳି ଏହି ଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଶେକ ବଚ୍ଚନ ଏବଂ ଉଦୟ ଚୋପ୍ରା ଯଥାକ୍ରମେ ଜୟ ଦିକ୍ଷୀତ ଏବଂ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍ ନାମକ ପୋଲିସ ଅଫିସର ବନ୍ଧୁ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ପୂର୍ବ ଭାଗର ଅଭିନେତ୍ରୀ ରିମି ସେନ୍ ମଧ୍ୟ ଅଭିଶେକ ବଚ୍ଚନଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୁଇଟ୍ଟି ଦିକ୍ଷୀତ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ହ୍ରିତିକ୍ ରୋଶନ, ଅଭିଶେକ ବଚ୍ଚନ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ରାୟ, ଉଦୟ ଚୋପ୍ରା ଏବଂ ବିପାଶ ବସୁ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଭାରତ, ଡର୍ବାନ ଏବଂ ରିଓ ଦେ ଜନେରିଓରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକି ବ୍ରାଜିଲ୍‌ରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଥିଲା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିତରକ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ ୟଶ୍‌ରାଜ୍ ଫିଲ୍ମସ୍ ଏହାର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ପେପେ ଜିନ୍ସ ଏବଂ କୋକା-କୋଲା ଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ସଂସ୍ଥା ସହ କର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଏକା ସାଙ୍ଗରେ ତାମିଲ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଡବିଂ କରାଯାଇ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଗାୟକ ବିଜୟ ପ୍ରକାଶ ତାମିଲ ଭାଷାର ଡବିଂରେ ଏସିପି ଜୟ ଦୀକ୍ଷିତର ସ୍ୱର ଦେଇଥିଲେ ।
ଧୁମ୍ ୨ ମୁକ୍ତିଲାଭ ପରେ ଏହାକୁ ଉଭୟ ଦର୍ଶକ ଏବଂ ସମୀକ୍ଷକ ଭାବରେ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଉଭୟ ପିଲା ଏବଂ ବୟସ୍କମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷଯାଏଁ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିବା କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ।
ଏଥିସହିତ ବିଦେଶରେ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୭ମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ।
ପାଖାପଖି ୧୫୦ କୋଟିର ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଆୟ କରିବାପରେ ଧୁମ୍ ୨କୁ ଭାରତୀୟ ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ବ୍ଲକବଷ୍ଟର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧୁମ୍ ୨ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ବିଦେଶୀ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିବା ଆକ୍ସନ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ମୁମ୍ବାଇ ପୋଲିସ୍ ସିଟି ପୋଲିସ୍ କମିଶନର୍ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟସାଇକେଲ ଡ୍ରାଇଭିଂ ଉପରେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇ ସେନ୍ସର ବୋର୍ଡ଼ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ।
କଥାଚିତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟରସାଇକେଲର ସ୍ପିଡ୍‌କୁ ଦେଖି ଯୁବବର୍ଗ ଅଧିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ ପାରନ୍ତି ବୋଲି ସେ ଆଶ ପ୍ରକାଟ କରିଥିଲେ ।
ଡ: ଗାୟତ୍ରୀ ଶଙ୍କରନ ଜଣେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଗାୟିକା, ଭାୟୋଲିନ ବାଦିକା ଓ ବୀଣା ବ୍ୟାଖ୍ୟାକାର ଅଟନ୍ତି ।
ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ସମଲକୋଟରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ଦୀର୍ଘ କାଳ ପାଇଁ ଚେନଇର ତିରୁବନମିୟୁର ଯାଇଥିଲେ ।
ସେଠାରେ ୩ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ତାଙ୍କ ମାତା ସୁବ୍ବୁଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗୁରୁନାଥନ ଓ ପରେ ଅଲ୍ଲମରାଜୁ ସୋମେସ୍ୱର ରାଓଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସେଠାରୁ ଯାଇ ସେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଅରୁଣ୍ଡେଲଙ୍କ କଳାକ୍ଷେତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରୁଥିବା ବେଳେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ଦେଖି ଅରୁଣ୍ଡେଲ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେଠରେ ସେ ପୁଦୋକ୍କୋଡୁ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ ଓ ବୈରମଙ୍ଗଳମ ଏସ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ଗାୟନ ଓ ଭାୟୋଲିନ ବାଦନରେ ଡିପ୍ଲୋମା ଓ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଡିପ୍ଲୋମା ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ସେ ଲାଲଗୁଡ଼ି ଜୟରମନ ବିଖ୍ୟାତ ଓ କେଜେ ୟେସୁଦାସଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓର ସ୍ଟାଫ କଳାକାର ପଦବୀରେ ଯୋଗଦାନ କରି ସନ ୧୯୮୮ରେ ପେଷା ଆରମ୍ଭ କରି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତରେ ଟପ ଗ୍ରେଡ କଳାକାର ଓ ଲଘୁ ସଙ୍ଗୀତ ତ‌ଥା ଭାୟୋଲିନ ବାଦନରେ ବି ହାଇ ଗ୍ରେଡ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
'ସ୍ଟାଇଲିସ୍ଟିକ ଆନାଲିସିସ ଅଫ କଲିଦାଇକୁରିଛି ବେଦାନ୍ତ ଭଗବତର' ନାମକ ଏକ ଥେସିସ ଲେଖି ମାଡ୍ରାସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ପିଏଚଡି ଡକ୍ଟରାଲ ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଥିଲେ ।
ସେ ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ୱଂୟ ବା ଅନଲାଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ତିରୁବନମିୟୁର ଘରୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ ।
ଭାରତ ମିନିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ କଲଚର ଦକ୍ଷିଣ ଜୋନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ କମିଟିର ଜଣେ ସଭ୍ୟ ଓ ମିନିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ ସୋସିଆଲ ଜଷ୍ଟିସ ଓ ଏମ୍ପାୱାରମେଣ୍ଟ ( ଅଧୀନରେ ପୁରସ୍କାର ବିତରଣ କମିଟିର ସଭ୍ୟ ହେବାର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତୀୟ କାଉନସିଲ ଫର କଲଚରାଲ ରିଲେସନ ପାନେଲର କଳକାର ଥିଲେ ଓ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଯିତିବାର ଗୌରବ ପାଇଥିଲେ ଯେପରିକି ମିନିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ ସୋସିଆଲ ଜଷ୍ଟିସ ଆଣ୍ଡ ଏମ୍ପାୱାରମେଣ୍ଟରୁ "ରୋଲ ମଡେଲ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର", ସୁର ସିଙ୍ଗର ସମସାଥ, ମୁମ୍ବାଇରୁ ସୁରମଣୀ ପୁରସ୍କାର, ଦକ୍ଷିଣ ଚେନଇରୁ ଲାୟୋନେସ କ୍ଲବର ସ୍ପେସିଆଲ ଇସାଇ ଚୁଦର, କୃଷ୍ଣ ଗଣସଭାରୁ ସ୍ପେସିଆଲ ପଲ୍ଲବୀ ସିଙ୍ଗର, ମାର୍ଗାଥମ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଟ୍ରଷ୍ଟରୁ ବେଷ୍ଟ ଟିଚର ପୁରସ୍କାର, କାନାଡ଼ା ହିନ୍ଦୁ କଲଚରାଲ କାଉନସିଲରୁ ଗନ କୁୟିଲ ଓ ମାଡ୍ରାସ ରୋଟାରୀ କ୍ଲବର ପ୍ରଫେସନାଲ ଏକସେଲ୍ଲେନ୍ସ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ତିନି ଥର ଭାରତୀୟ ସୁକ୍ଷ୍ମ କଳା ସୋସାଇଟି ପୁରସ୍କାର, ପୃଥିବୀ ତେଲୁଗୁ ଫେଡେରେସନ ପୁରସ୍କାର, ପଦ୍ମ ସାଧନା, ଆସେଣ୍ଡାସ ଏକସେଲେନ୍ସ ପୁରସ୍କାର ଓ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ୟୁଥ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟର ସ୍ୱର ତନଙ୍ଗିଣୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ।
ସନ ୨୦୦୬ରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ମହିଳା ଭାବରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଗାୟତ୍ରୀ ଶଙ୍କରନ ଜଣେ ପ୍ରକୃତିଦତ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ, ଭାୟୋଲିନ ବାଦକ ଓ ଗାୟିକା ।
ତାମିଲନାଡ଼ୁ ସରକାରର ଆର୍ଟ ଓ କଲଚର ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ତରଫରୁ ତାଙ୍କୁ କଲାଇମମନି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସଙ୍ଗୀତକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସନ ୨୦୦୬ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।
ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳ‌ ଗଳ୍ପ ଅନେକ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଅଛି ଯେପରିକି ପାଲି, ସଂସ୍କୃତ, ତିବେତ ଓ ଚୀନ ଭାଷାରେ ।
ସଭାତ୍ଥିରେ ବଡ଼ ହୋଇ ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁବକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଛାତ୍ର ଥିଲା ।
ଇର୍ଷ୍ୟାତୁର ସାଥୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମତେଇଲେ ।
ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ ତାଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର କଟା ଅଙ୍ଗୁଳି ଆଣିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଓ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଲକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବାରେ ସ‌ହାୟକ ହେବାକୁ କ‌ହିଲେ ।
ଏଭଳି ଲକ୍ଷ ପୁରଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳ ହୋଇଗଲା ଓ ନିଷ୍ଠୁର ଡାକୁ ହୋଇ ଅନେକ ହତ୍ୟା କରିବା ଫଳରେ ସମୁଦାୟ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରୁ ଲୋକମାନେ ଛାଡ଼ି ପଳେଇଲେ ।
ଏଥି ଯୋଗୁ ସେଠାକାର ରାଜା ପସେନାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଏକ ସୈନ୍ୟ ଦଳ ପଠେଇଲେ ।
ଇତିମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ମାଆ ଏହି କାମରୁ ତାଙ୍କୁ ନିବୃତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ପ୍ରାୟ ନିଜ ପୁଅଙ୍କ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା ଅବସ୍ଥା ଆସିଯାଇଥିଲା ।
ସୌଭାଗ୍ୟକୁ ବୁଦ୍ଧଦେବ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ତାଙ୍କୁ ନିବୃତ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ସଠିକ ମାର୍ଗରେ ଦେଖେଇଦେଲେ ।
ଏହା ପରେ ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳ ବୁଦ୍ଧଦେବଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ହୋଇ ସନ୍ଥା ହୋଇଗଲା ଯାହା ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା ।
ତ‌ଥାପି ଗ୍ରାମ‌ବାସୀମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିବାରେ ଏକ ମାତାକୁ ସାକାକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଏକ ଭୟାନ‌କ ପନ୍ଥ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିବା ବିଦ୍ୱାନମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ।
ଭାରତବିତ୍ ରିଚାର୍ଡ଼ ଗୋମ୍ବ୍ରିଚଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ସେ ପୁର୍ବତନ ତନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ ବୋଧହୁଏ ଆସିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ମତକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ମାନିନଥିଲେ ।
ବୋଦ୍ଧଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ କାହାଣୀ ଏକ ଶିକ୍ଷା ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୀବନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ଇଂଲଣ୍ଡର ସରକାରୀ ବୌଦ୍ଧିକ ଜେଲର ଅଫିସରମାନେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମକରଣ କରିଥିଲେ ।
ନ୍ୟାୟ ଓ ପୁନର୍ବସତିର ବୌଦ୍ଧିକ ଚିଚାର ବିମର୍ଷରେ ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳର କାହାଣୀ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ ।
ହିନ୍ଦୀ ଓ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭାଷାରେ ଅଙ୍ଗୁଳିମା ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କାହାଣୀ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଆତଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ସତିଶ କୁମାରଙ୍କର ବୁଦ୍ଧ ଓ ଆତଙ୍କବାଦୀ ବ‌ହି ଲେଖି ଏହାକୁ ପୃଥିବୀର ଆତଙ୍କ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ ନାମରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।
ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳ (ଇଂରାଜୀରେ, ପାଲି ଭାଷାରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ମାଳ ଚରିତ୍ର ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ଥେରାଭାଡ଼ା ପରମ୍ପରାରେ ଏକ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ।
ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦୟୀ ଡାକୁ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଯିଏ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରେ ଚରିତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନର ସେ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହାରଣ ଥିଲା ଓ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା ।
ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗୁଳିମାଳକୁ ଶିଶୁ ଜନ୍ମର ସଂରକ୍ଷକ ସନ୍ଥ ମାନନ୍ତି ଓ ଦକ୍ଷିଣ ତ‌ଥା ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉର୍ବରତା ସାଥିରେ ଯୋଡ଼ାଯାଏ ।
ନିଉୟୋର୍କର ହଣ୍ଟିଙ୍ଗଟନଠାରେ ଲଙ୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହୁଇଟମ୍ୟାନ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସନ ୧୮୫୫ରେ ତାଙ୍କର ତାଙ୍କର ନିଜ ରୋଜଗାରରେ ପ୍ରଥମ ବ‌ହି 'ଲିଭ୍‌ସ ଅଫ ଗ୍ରାସ' ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆମେରିକାର ସିଭିଲ ୱାର ସମୟରେ ସେ ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଯାଇ ଗୋଟିଏ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ କ୍ଷତଗ୍ରସ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର କାବ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ କ୍ଷତି ଓ ଚିକିତ୍ସା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା ।
ଆବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ 'ଓ କ୍ୟାପଟେନ! ମାଇଁ କ୍ୟାପଟେନ' ଏବଂ 'ହୁଏନ ଲିଲାକ୍‌ସ ଲାସ୍ଟ ଇନ ଦି ଡୋର୍‌ୟାର୍ଡ଼ ବ୍ଲୁମ୍‌ଡ' ନାମକ ବିଖ୍ୟାତ କବିତାଦ୍ୱୟ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଟ୍ରୋକ ହେବା ପରେ ସେ କ୍ୟାମଡେନ, ନିଉଜର୍ସିକୁ ଚାଲିଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇଗଲା ।
ମୃତ୍ୟୁ ୭୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହେବାପରେ ଜନ ସାଧାରଣ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କବି ଭାବରେ ଆମେରିକାରେ ଫ୍ରି ଭର୍ସର ପିତା ଭାବରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଲେଖା ସେହି ସମୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ଥିଲା ବିଶେଷତଃ ତାଙ୍କ କବିତା ସଂକଳନ ଲିଭସ ଅଫ ଗ୍ରାସ କାମୁକ ପ୍ରବଣ ପୁସ୍ତକରେ ଅଶ୍ଳିଳତା ଭରି ରହିଥିଲା ।
ମେରୀ ସ୍ମିଥ ହୁଇଟାଲ କୋସ୍ଟେଓ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ: ହୁଇଟମ୍ୟାନ‌ଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ଆମେରିକାକୁ ବୁଝିପାରିବନି, "ଲିଭ୍‌ସ ଅଫ ଗ୍ରାସ ବ୍ୟତୀତ" ସେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଧୁନିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଭ୍ୟତା ବିଷୟ କୌଣସି ଇତିହାସ ଓ ଫିଲୋସୋଫୀ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ବୁଝିପାରିବେନି ।
" ଆଧୁନିକତାବାଦୀ କବୟୀତ୍ରୀ ଏଜ୍‌ରା ପାଉଣ୍ଡ ହୁଇଟମ୍ୟାନଙ୍କୁ "ଆମେରିକାର କବି' କ‌ହୁଥିଲେ ଓ 'ସେ ହିଁ ଆମେରିକା" କ‌ହୁଥିଲେ ।
ହୁଇଟମ୍ୟାନ‌ ମଇ ୩୧, ୧୮୧୯ରେ ୱେଷ୍ଟ ହିଲ୍‌ସ, ଟାଉନ ଅଫ ହଣ୍ଟିଙ୍ଗଟନ, ଲଙ୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ୱାଲଟର ଓ ଲୁଇସା ଭାନ ହୁଇଟମ୍ୟାନ ଔରସରୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ନଅ ଜଣ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗର୍ଭଜାତ ଥିଲେ, ଓ ତାଙ୍କ ଡାକ ନାମ ୱାଲ୍ଟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଫେଡେରେସନ ଅଫ ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟସ ପରେ ଏହି ପାର୍ଟି ସନ ୧୯୫୬ରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ନ୍ୟାସନାଲିଜ୍ମ ଇନ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ ଲିବରାଲିଜମ ପାର୍ଟି ପରେ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ପଲିଟିକ୍ସର ତୃତୀୟ କ୍ୟାମ୍ପରୂପେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା; ସେମାନେ ସୋସିଆଲିଜ୍ମ ଓ କାଥିଲିକ କ୍ଲରିକାଲିଜ୍ମକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ ।
ଏହି ଦଳର ପ୍ରଥମ ନେତା ଆଣ୍ଟନ ରେନଥଲର ଭୂତପୂର୍ବ ନାଜି ପାର୍ଟିରେ ଏସଏସ ଅଫିସର ଥିଲେ ।
ସାଧାରଣ ସମର୍ଥନ ଥିବା ତୃତୀୟ ଏଫପିଓ ପାର୍ଟି ସନ ୧୯୭୯ରେ ଲିବରାଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ବା ଏଲଆଇ ଦଳ ମଧ୍ୟକୁ ଦାଖିଲ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସୋସିଆଲ ଡିମିକ୍ରାଟିକ ପାର୍ଟି ଅଫ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ସରକାରରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।
ଏଫପିଓର ନେତା ଭାବରେ ସନ ୧୯୮୬ରେ ଜର୍ଗ ହାଇଦର ବଛାହେବାପରେ ପାର୍ଟିର ଏକ ନୂଆ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହେଲା ଓ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ-ପନ୍ଥୀ ପ‌‌ପୁଲିଜ୍ମ ଦିଗକୁ ଗଲା ।
ଏହି ନୂଆ ପାର୍ଟି ଗଠନ ପରେ ଏସପିଓ ସ‌ହ ଥିବା ବନ୍ଧନ କାଟି ଦେଲେ ଓ ବ‌ହୁତ ଲୋକଙ୍କ ସମର୍ଥାନ ପାଇଲେ ।
ସନ ୧୯୯୩ରେ ଇମିଗ୍ରେସନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ମତଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେବାରୁ ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ପାର୍ଟିରୁ ବାହାରିଯାଇ ଏକ ନୂଆ ଲିବରାଲ ଫୋରମ ) ପାର୍ଟି ଗଠନ କଲେ ଓ ପରେ ଏନଇଓ ପାର୍ଟିରେ ମିଶିଗଲେ ।
ଏହି ପାର୍ଟି ଇଟାଲି ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ଟାଇରଲଦ୍ୱୟର ମିଶ୍ରଣକୁ ସମର୍ଥନ କଲେ ଓ ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ଟାଇରୋଲିଆନ ପାର୍ଟିକୁ ମିଶେଇଲା ।
ଏକ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ପୋପୁଲିସ୍ଟ, , ନ୍ୟାସନାଲ କଞ୍ଜର୍ଭେଟିଭ ପଲିଟିକାଲ ପାର୍ଟି ।
ଏହି ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ସନ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୯ରୁ ନେଉଥିବା ନୋରବର୍ଟ ହୋଫର ଯୁରୋପିଆନ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି ଆଣ୍ଡ ଡିମୋକ୍ରାସି ଦଳର ଏକ ସଭ୍ୟ ଓ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି ଆଣ୍ଡ ଡିମୋକ୍ରାସି ପାର୍ଟିର ମଧ୍ୟ ଏକ ସଭ୍ୟ ।
ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଥିବା ଅନେକ ବାସଗୃହ ଭଙ୍ଗାଗଲା ଓ କଞ୍ଚାମାଲ ବୁହା ହେବା ଲାଗି ବିଶପ୍ ଏକ ନୂଆ ସଡ଼କ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଇଥଲେ ।
ରାଜା ସପ୍ତମ ଲୁଇଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ ୧୧୬୩ ମସିହାରେ ଗୀର୍ଜାଘରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ନିର୍ମାଣ ବେଳେ ବିଶପ୍ ସଲି ବା ପୋପ୍ ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍ ତୃତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର ରଖିଥିଲେ ତାହାକୁ ନେଇ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କ ମତ ବିଭାଜିତ ।
ବିଶପ୍ ସଲି ନିଜ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଓ ଧନ ଏହି ଗୀର୍ଜାଘରର ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟୟ କରିଥିଲେ ।
ସାଧାରଣତଃ ଏକ ନୂଆ ଗୀର୍ଜାଘରର ପୂର୍ବ ପଟ ପ୍ରଥମେ ନିର୍ମିତ ହୁଏ, ତା’ପରେ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ଥଳ କଏର୍‍ର ପଶ୍ଚିମ ପଟେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ କାନ୍ଥ ତିଆରି କରି କ୍ରମଶଃ ଅନ୍ୟ ସବୁ ଅଂଶର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରାଯାଏ ।
୧୧୯୬ ମସିହାରେ ବିଶପ୍ ମୌରିସ୍ ଡି ସଲିଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଶପ୍ ଅଏଡେସ୍ ଡି ସଲିଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍‍ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଥିଲା ।
୧୨୦୮ ମସିହାରେ ଅଏଡେସ୍ ଡି ସଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ମୁଖ୍ୟ ଗୃହର କାମ ପ୍ରାୟ ସରି ଆସିଥଲା ।
ଏହି ସମୟରୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ପଶ୍ଚିମ ପଟର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୧୨୪୦ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ।
“ତରୁଣୀ ମେରି ମାତାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଗୀର୍ଜାଘର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଓ ତାରକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଏ ।
କେହି କେହି ସ୍ୱକୀୟ ସ୍ୱାଧୀନ ମତାନୁସାରେ ଏହାଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଗୀର୍ଜାଘର ରହିଥିବା କଥା କୁହନ୍ତି, ହେଲେ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ସେମାନେ ଏହି ଗୀର୍ଜା ବିଷୟରେ ସବୁ ତଥ୍ୟ ଜାଣି ସାରିବା ପରେ ସେମାନେ ନିଜ ମତ ବଦଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ ।
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ ଆଉ କେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଏପରି ଦୁଇଟି ବିଶାଳକାୟ, ଶକ୍ତ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ମୀନାର ଦେଖିବାକୁ ପାଇବେ? ମୁଁ ପଚାରୁଛି ଆଉ କେଉଁଠି ସେମାନେ ଉପରେ ଓ ତଳେ ଏପରି ବହୁମୁଖୀ ସଂରଚନା ଦେଖିବାକୁ ପାଇବେ? ଆଉ କେଉଁଠି ସେମାନେ ଏପରି ଆଲୋକମାଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ପ୍ରାର୍ଥନା ଘର ଓ କୋଠରୀ ଦେଖିପାରିବେ? ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ଥଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏତେ ବିଶାଳ କ୍ରସ୍ ବା ଯୁକ୍ତ ଚିହ୍ନ ସେମାନେ ଆଉ କେଉଁଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବେ ନାହିଁ ।
ଆଉ ସର୍ବଶେଷରେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଜସଜ୍ଜା, ଝରକାର ଲତାବୁଦାର ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ନିଖୁଣ ଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ଏପରି ସୁନ୍ଦର ବୃତ୍ତାକାର ଚିହ୍ନ ଏକ ସରଳ ରେଖାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିଛନ୍ତି ତାହା ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁବି ! ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ବିବେକୀ ଦର୍ଶକର ଆତ୍ମାକୁ ଏହି ଗୀର୍ଜାଘରର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରିବ ।
ପ୍ୟାରିସ୍‍ର ଗୀର୍ଜାଘରକୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ଗୀର୍ଜାଘର ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଗଲା ଓ ୧୧୬୦ ମସିହାରେ ବିଶପ୍ ମୌରିସ୍ ଡି ସଲି ପ୍ୟାରିସ୍‍ର ମୁଖ୍ୟ ପାଦ୍ରୀ ହେବା ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ସନ୍ଥ ଷ୍ଟେଫାନ୍‍ଙ୍କ ପୁରୁଣା ଓ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଗୀର୍ଜାଘରକୁ ଭଙ୍ଗାଇ ଏକ ନୂଆ ଗୀର୍ଜାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇଥିଲେ ।
ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ରହିଥିବା ପୌରାଣିକ କାହାଣୀରେ ସର୍ବଦା କିଛି ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖାଦେଇଥାଏ ।
ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବିଶାଳ ଗୀର୍ଜାଘର ରହିଥିଲା ।
ହୁଏତ ସଲି ଏଥିରେ ରହିଥିବା ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଧାରି ଓ ଏହାର କେତେକ ପାର୍ଶ୍ୱର କାୟାକୁ ବଢ଼ାଇ ଏକ ନୂତନ ଓ ସୁନ୍ଦର ଗୀର୍ଜାଘରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସଲି ପ୍ୟାରିସ୍ ପାଇଁ ଏକ ବୈଭବଶାଳୀ ଗୀର୍ଜାଘର ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିଲେ ଓ ପୁରୁଣା ଗୀର୍ଜାଘରର ପଡ଼ିଆରେ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ଗୀର୍ଜାଘରର ଏକ ନକସା ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ ।
କାନ୍ଥ ବା ସ୍ତମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ତୋରଣ ସଦୃଶ ସଂଯୋଜକ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍‍ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।
ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍ ଗୀର୍ଜାର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ଫ୍ଲାଇଂଗ୍ ବଟ୍ରେସ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଯୋଜନା ନଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ଥଳ ଓ ମୁଖ୍ୟ ଗୃହର ତୋରଣ ସଦୃଶ ଛାତକୁ ଧରି ରଖୁଥିବା ପତଳା କାନ୍ଥର ଉଚ୍ଚତା କ୍ରମଶଃ ବଢ଼ି ଚାଲିବାରୁ କାନ୍ଥମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଚାପ ପଡ଼ିବାରେ ଲାଗିଲା ।
ତେଣୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ସ୍ଥପତିମାନେ ବାହାର ପଟରୁ ଚାପର ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ଗୀର୍ଜାଘରର ସନ୍ତୁଳନରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଫ୍ଲାଇଂଗ୍ ବଟ୍ରେସ୍‍ର ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀର ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଜକ ଗୀର୍ଜାଘରର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗଭାବେ ଉଦ୍ରେକ ହୋଇଛି ।
ଗୀର୍ଜାଘରର ବାହାର ପଟେ ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମିତ କରାଯାଇଛି ଯାହା ସ୍ତମ୍ଭର ସହାୟକ ରୂପେ ବା ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଗୀର୍ଜାଘରେ ନିର୍ମିତ ଗାର୍ଗୋୟଲ୍ ବା ଜୀବଙ୍କ ଶରୀରର ଆକାର ସଦୃଶ ହୋଇଥିବା ନାଳ ଅତିରିକ୍ତ ପାଣି ନିଷ୍କାସନରେ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତି ତଥା ପୌରାଣିକ କଥାର କାଇମେରା ବା କାଳ୍ପନିକ ଜୀବର ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରନ୍ତି ।
ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଏହି ସବୁ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
୩୮୭ଟି ପାହାଚ ଥିବା ଏକ ପତଳା ପଥର ସିଡ଼ି ସର୍ପିଳ ଭାବେ ଏକ କୁଣ୍ଡଳିନୀ ପରି ଗୀର୍ଜାଘରର ଛାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଛି ।
ଏହି ସିଡ଼ିରେ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଲେ ଗୀର୍ଜାଘରର ସମସ୍ତ ଘଣ୍ଟି, ଜୀବାକାର ନାଳର ଗାର୍ଗୋୟଲ୍ ଅତି ପାଖରୁ ଦେଖିହେବ ତଥା ପ୍ୟାରିସ୍ ସହରର ଏକ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଦେଖିହେବ ।
୧୭୯୩ ମସିହା ବେଳକୁ ଫରାସୀ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିଲା ଓ ଏହି ସମୟରେ ଚେତନା, ବିବେକ ଓ ପରମାତ୍ମା ପରମ୍ପରାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଗଲା ।
ବିଦ୍ରୋହ କାଳରେ ଗୀର୍ଜାଘରର ଅଧିକାଂଶ ଧନ ସମ୍ପତ୍ତି ଲୁଟି ନିଆଗଲା ବା ନଷ୍ଟ କରି ଦିଆଗଲା ।
ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ରହି ଆସିଥିବା ଆବର୍ତ୍ତ କପଡ଼ାକୁ ଚିରି ଦିଆଗଲା ଓ ପଶ୍ଚିମ ପଟର ଅଧିକାଂଶ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦିଆଗଲା ।
ପରେ ୧୯୭୭ ମସିହା ବେଳକୁ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ଅନେକ ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଣ୍ଡ ମିଳିଥିଲା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଜି ଡି କ୍ଲୁନିରେ ରଖାଯାଇଛି ।
ସେ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଗୀର୍ଜାଘରକୁ ମାଲଗୋଦାମ ପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ।
ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍ ଡି ପାରି ବା ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍ ଫ୍ରାଂସ୍‍ର ପ୍ୟାରିସ୍‍ରେ ଥିବା ଏକ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ କ୍ୟାଥୋଲିକ୍ ଗୀର୍ଜାଘର ।
ଏହି ଗୀର୍ଜାଘର ଫରାସୀ ଗୋଥିକ୍ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଦର୍ଶନ ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ ।
ଫ୍ରାଂସ୍ ତଥା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଗୀର୍ଜାଘରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ ।
ଗୀର୍ଜା କାନ୍ଥରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଜୀବନ୍ତ ସଦୃଶ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଓ କାଚର ଝରକାରେ ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ରକଳା ଯୋଗୁଁ ଏହା ରୋମାନ୍ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ।
୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅନୁପ୍ରସ୍ଥ ଭାଗକୁ ରେୟୋନାଣ୍ଟ୍ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପ୍ରଚଳିତ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବୋଲି କୁହାଯାଇ ପାରିବ ।
୧୨୪୦ ଦଶନ୍ଧିର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଜ୍ୟନ୍ ଡି ସେଲେ ଉତ୍ତର ଅନୁପ୍ରସ୍ଥ ଭାଗରେ ଗୋଜିଆ ତୋରଣ ବିଶିଷ୍ଟ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଓ ରୋଜ୍ ଝରକା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ୧୨୫୮ ମସିହାରେ ପିଏରେ ଡି ମଣ୍ଟ୍‍ର୍ବି ଦକ୍ଷିଣ ଅନୁପ୍ରସ୍ଥରେ ଅନୁରୂପ ଶୈଳୀ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।
ଦକ୍ଷିଣ ପଟରେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିମା, ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମା, ସନ୍ଥ ଷ୍ଟେଫାନ୍‍ଙ୍କ ଜୀବନୀ ଇତ୍ୟାଦିର ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଥିବା ବେଳେ ଉତ୍ତର ପଟେ ଯୀଶୁଙ୍କ ଶୈଶବାବସ୍ଥା, ଥିଓଫିଲସ୍‍ଙ୍କ କାହାଣୀ ଇତ୍ୟାଦିର ପ୍ରତିମା ରହିଛି ।
ନିର୍ମାଣ ବେଳେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାକ୍ ଓ ଆଧୁନିକ ପ୍ୟାରିସ୍ ସଭ୍ୟତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଐତିହାସିକ ସାମଗ୍ରୀର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ପ୍ୟାରିସ୍ ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍‍ର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୂତଳଗୃହର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।
ମୁଜି କାର୍ଣ୍ଣାଭାଲେ ଏହି ଭୂତଳଗୃହମାନଙ୍କର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଛି ଓ ଏଠାରେ ଅନେକ ମଡେଲ୍ ବା ନକସା, ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଓ ନିର୍ମାଣାଧୀନ ଅବସ୍ଥାର ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।
ରୋମାନ୍‍ମାନଙ୍କ ସମୟରେ ଚଟ୍ଟାଣ ତଳେ ଲଗାଯାଉଥିବା ତାପକ ଯନ୍ତ୍ରର ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
୧୫୪୮ ମସିହା ବେଳକୁ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜାର ବିରୋଧ କରି ବିପ୍ଳବୀମାନେ ନୋଟ୍ରେ ଡାମ୍‍ରେ ଭଙ୍ଗାରୁଜା କରି ଅନେକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ ।
ଇଉରୋପର ସମସ୍ତ ଗୀର୍ଜାର ନବୀକରଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଲୁଇ ଓ ପଞ୍ଚଦଶ ଲୁଇଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ ଏହି ଗୀର୍ଜାଘରର କାୟା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା ।
କେବଳ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣପଟର ରୋଜ୍ ଝରକା ଯଥାପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଗଲା ।
ସ୍ଥପତି ଜ୍ୟନ୍-ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ୍-ଆଣ୍ଟୋନି ଲାସୁ ଓ ୟୁଜିନ୍ ଭିଓଲେ-ଲେ-ଡୁକ୍ ଏହି ଯୋଜନାର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକ ଥିଲେ ।
ଭିଓଲେ-ଲେ-ଡୁକ୍ ଅନେକ ଫରାସୀ ଗୀର୍ଜାଘର, ରାଜ ପ୍ରାସାଦ ଓ ଦୁର୍ଗର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିସାରିଥିଲେ ।