polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ପ୍ରଥମେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇ ତାହା ତତ୍କାଳୀନ ୩ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ , ଯଥା , ଆଲିଗଡ , ବନାରସ ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଦେଖ ରେଖ କରୁଥିଲା ।
କ୍ରମଶଃ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ପରିବର୍ଧିତ ହେଇଥିଲା ।
ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ରେ " ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ କମିଶନ ଆଇନ , ୧୯୫୬ " ଗୃହିତ ହେଲା ପରେ ଏହା ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହେଇ ରହିଲା ।
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ ନିମ୍ମ ଉଲ୍ଲିଖିତ ୧୫ଟି ସ୍ୱଯାଂଶାସିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ସହାୟତା ନେଇଥାଏ ।
ମୁଖ୍ଯତଃ ଲୋକମାନେ ଚାଷ କାମରେ ଥିବା ବେଳେ କିଛି ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲିପ୍ତ ରହନ୍ତି ।
ପରେ ସମ୍ବଲପୁରର ରାଜା ଜଣେ କୁଳିତା ଜାତିର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହାର ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଅମଳରେ ତାଙ୍କୁ ତାହା ୧୮୬୩ ମସିହାରେ "ଗଡ଼ତିଆ" ଉପାଧି ସହ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟଠାରୁ ଏହାର ଦୁରତ୍ୱ ୨୬ କିଲୋମିଟର ହେଇଥିବାବେଳେ ଏହାର ଜନଘନତ୍ୱ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଅଧିକ ରହିଥାଏ ।
କୃଷି ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା ହେଇଥିବାରୁ ଫସଲ ଅମଳ ଉପରେ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥିତି ନିର୍ଭରଶୀଳ ।
ତେବେ ଏଠାରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରର ବୟନ ଓ ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ହେଇ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇ ଥାଏ ।
ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ କଥା ଏହା ଯେ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସମ୍ବଲପୁରୀ ହସ୍ତତନ୍ତ୍ର ବସ୍ତ୍ରର ବୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ଏହି ବିଜେପୁରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା ।
ବିଜେପୁର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର ଓ ବ୍ଲକ ଅଞ୍ଚଳ ।
ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଉପଜାତିର ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ପଛୁଆ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା କୃଷି ।
ବିଜେପୁରଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟାରେ ସ୍କୁଲ ତଥା ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଡିଗ୍ରୀ କଲେଜ ରହିଛି ।
ଜବଲପୁର ଜଙ୍କସନ ,ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ।
ହଉଦା -ଇଲାହାବାଦ-ମୁମ୍ବାଇ ଲାଇନରେ ଏହି ଷ୍ଟେସନଥିବା ସହ ଜବଲପୁର - ନାଗପୁର ଲାଇନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ଜବଲପୁର ଜଙ୍କସନ ଓ ମଦନ ମୋହନ ବଡ ଷ୍ଟେସନ ସହ ଏହି ସବୁ ଷ୍ଟେସନ ମେଟ୍ରୋ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି ।
ତରୁଣା ବୟସରୁ ରିଷଭ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିବାର ଆଗ୍ରହ ପାଇଁ ଭଲ ଦଳ ଓ କୋଚ ପାଇବାକୁ ସହରରୁ ସହର ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେଇ ପରିଶେଷରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ ।
ବିକେତକିପର - ବେଟସମେନ ଭାବରେ ସେ ଭାରତୀୟ 19 ବର୍ଷରୁ କମ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ 2016 ବିଶ୍ୱ କପରେ ଓପନିଂ ବେଟସମେନ ଭାବରେ ନେପାଲ ବିରୁଦ୍ଧ ମେଚରେ 18 ବଳରେ ଅର୍ଦ୍ଧଶତକ କରିଥିଲେ ଯାହା ଏକ ରେକର୍ଡ ।
ପୁନଶ୍ଚ ନାମିବିଆ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଶତକ କରି ଭାରତକୁ ସେମିଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚାଇ ଥିଲେ ।
ରିଷଭ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପନ୍ଥ ଜଣେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି , ଯିଏ ଦିଲ୍ଲୀ ଦଳ ପାଇଁ ଘରେଇ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥାନ୍ତି ।
ମୁଖ୍ଯତଃ ଜଣେ ବେଟସମେନ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରିଷଭ ଜଣେ ନିୟମିତ ବିକେଟକିପର ଭାବରେ ଖେଳି ଥାନ୍ତି ।
ସେଥିରେ ସେ ଏକ ମେଚରେ ମାତ୍ର 18 ବଲରୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତକ କରିଥିଲେ ଯାହାକି ସେହି ସ୍ତରରେ ଦ୍ରୁତ ତମ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତକର ଏକ ରେକର୍ଡ ।
19 ବର୍ଷରୁ କମ ବିଶ୍ୱ କପରେ ସେ ଶତକ ଅର୍ଜନ କରିବା ଫଳରେ ଭାରତ ସେମି ଫାଇନାଲରେ ପହଞ୍ଚି ପାରି ଥିଲା ।
ପ୍ରଥମେ ଏହାର ନାମ ଟାଇଗର ଫୋର୍ସ ରଖା ଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ତାକୁ ବଦଳାଇ ଗରୁଡ଼ ଫୋର୍ସ ରଖାଗଲା।
୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ଥଳବାହିନୀର ପାରା କମାଣ୍ଡୋ ବାହିନୀ ଓ ଜଳବାହିନୀର ମର୍କୋସ୍ ଢାଞ୍ଚାରେ ୧୦୮୦ ଜଣିଆ ଏକ ଗରୁଡ଼ ବାହିନୀ ସ୍ଥାପନକୁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ସେହି ଅନୁସାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏକ ନମ୍ବର ଟ୍ରେନିଂ ସେଣ୍ଟର୍ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବେଲଗମ୍ରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଉଥିବା ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଭିତରୁ ୧୦୦ ଜଣଙ୍କୁ ସେଥିପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଗଲା।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏହି ବାହିନୀକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ୨୦୦୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୮ ତାରିଖରେ ପାଳିତ ହୋଇଥିବା ବାୟୁସେନା ଦିବସ ପାଳନ ଅବସରରେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରର ଟ୍ରେନିଂ ସେମାନେ ସ୍ପେଶାଲ୍ ଫ୍ରଣ୍ଟିୟର୍ ଫୋର୍ସ,ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳବହିନୀ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ ବ୍ଲାକ୍ କ୍ୟାଟ୍ ସହିତ ମିଶି ପାଆନ୍ତି।
ଯେଉଁମାନେ ସଫଳତାର ସହ ପୁରା କରିଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗ୍ରାସ୍ଥିତ ପାରାଚ୍ୟୁଟ୍ ଟ୍ରେନିଂ ସ୍କୁଲ୍କୁ ଯାଆନ୍ତି।
ସେଠିକାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପୁରା ହେବାପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଜୋରାମ୍ରେ ଥିବା ସେନାର କାଉଣ୍ଟର୍ ଇନ୍ସରଜେନ୍ସି ଆଣ୍ଡ ଜଙ୍ଗଲ ୱାରଫାୟର ସ୍କୁଲକୁ ପଠାଯାଏ।
ସେଠି ସେମାନଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ ନିପାତ କରିବାର ସାମରିକ କଳାରେ ଆହୁରି ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
ଗରୁଡ଼ କମାଣ୍ଡୋମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥଳବାହିନୀର ପାରା କମାଣ୍ଡୋ ଓ ଜଳବାହିନୀର ମର୍କୋସ୍ ବାହିନୀ ଶୈଳୀରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଏ।
ସେମାନେ ଅକାଶମାର୍ଗରେ ଅପରେସନ୍ ସହିତ ସ୍ଥଳସେନା ଭଳି ପାହାଡ ପର୍ବତରେ ଏବଂ ଜଳସେନା ଭଳି ପାଣି ଭିତରେ ବି ଶତ୍ରୁ ସହ ଲଢ଼ିବାକୁ ସକ୍ଷମ।
ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାର ଶୈଳୀ,ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ କାବୁ କରିବାର କୌଶଳରେ ଟ୍ରେନିଂ ଦିଆଯାଏ।
ଅତୀତରେ ସେମାନେ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ କାବୁ କରିବାରେ ସଫଳ ହେବା ସହ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତାର ସହ କାମ କରିଛନ୍ତି।
ଶାନ୍ତି ସମୟରେ ସେମାନେ ବାୟୁସେନାର ବେସ୍ ଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥାନ୍ତି।
୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସୀମାନ୍ତ ଅଂଚଳରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଦୁଇଟି ବେସ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା।
ସେହି ଘଟଣା ପରେ ବାୟୁସେନାର ଏକ ନିଜସ୍ୱ କମାଣ୍ଡୋ ବାହିନୀର ଆବଶ୍ୟକତା ସମସ୍ତେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ।
କୋୖଣସି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ଥଳସେନାର କୌଣସି ବାହିନୀର ସାହାଯ୍ୟ ନେବା କଷ୍ଟକର ଓ ସମୟସାପେକ୍ଷ ଥିଲା ତାହା ଛଡା ବାୟୁସେନାର ବେସ୍ ଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସହିତ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥଳସେନା ୟୁନିଟ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା, ତେଣୁ ବାୟୁସେନା ନିଜସ୍ୱ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜରୁରୀକାଳୀନ କମାଣ୍ଡୋ ବାହିନୀ ଗଢିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ନୌବାହିନୀ ଓ ସ୍ଥଳବହିନୀର କମାଣ୍ଡୋ ବାହିନୀ ଗୁଡିକରେ ସେମାନଙ୍କର ସୈନ୍ୟମାନେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଗରୁଡ଼ ବାହିନୀର କମାଣ୍ଡୋମାନଙ୍କୁ ସେହି କାମ ପାଇଁ ହିଁ ପ୍ରଥମରୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥାଏ।
ଥରେ ଗରୁଡ଼ ବାହିନୀରେ ଯୋଗଦେଲେ ଜଣେ କମାଣ୍ଡୋ ତାଙ୍କ ଚାକିରୀ ଶେଷ ଯାଏଁ ସେଇଠି ହିଁ ରହନ୍ତି।
ଏହି ବାହିନୀର ତତ୍କାଳୀନ ଶକ୍ତି ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଏହାକୁ ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକ ଅଜେୟ ପକ୍ଷୀ ଗରୁଡ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଗରୁଡ଼ ମାନଙ୍କ ତାଲିମର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥଳବହିନୀର ପାରା଼ କମାଣ୍ଡୋ ମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏକାଧିକ ବାସ୍ତବିକ ସେନା ଅପରେସନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଦିଆଯାଏ।
ଏସବୁ ଶେଷ ହେବା ପରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କୁ କମାଣ୍ଡୋମାନେ ତାଙ୍କ ଟୋପିରେ ଏୟାରମ୍ୟାନ ବ୍ୟାରେଟ ବ୍ୟାଚ୍ ଲଗାନ୍ତି।
ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ସୀମାକୁ ଲାଗି ରହିଛି ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ସବୁ ମାଲକାନଗିରି , କୋରାପୁଟ , ନବରଙ୍ଗପୁର , କଳାହାଣ୍ଡି , ରାୟଗଡା , ନୂଆପଡା , ବଲାଙ୍ଗିର ଓ ସୁବର୍ଣପୁର , ଏହି ପରି ୮ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲା ଭାବେ ଗଠିତ ହେଇଥିଲା ।
ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇପାରେ ଯେ ରାଜ୍ୟର ଜନ ଘନତ୍ୱ ହାରାହାରି ୨୩୬/ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ରହିଥିଲା ।
ଏହାର ସମୁଦାୟ ଆୟତନ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀଯାଂଶ ବା ୧୬, ୧୩୧ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ ।
୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଦାରିଦ୍ରତା ସୀମା ରେଖା ତଳେ ଥିବା ପରିବାର ମାନଙ୍କ ଗଣନାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ୭୨ % ପରିବାର ଦାରିଦ୍ରତା ସୀମା ରେଖା ତଳେ ରହିଥିବାର ଜଣାଯାଇଥିଲା ।
ଅଞ୍ଚଳର ୪୯ଟି ବ୍ଲକକୁ "ଅତ୍ୟନ୍ତ ପଛୁଆ " ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ୨୮ଟି ବ୍ଲକକୁ "ପଛୁଆ "ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କ୍ରମାଗତ ବୃଷ୍ଟିହୀନତା ଜନିତ ମରୁଡି ଗ୍ରସ୍ତ ରହିବା ସହ ଅନାହାର , ପୃଷ୍ଟିହୀନତା , ସାଧାରଣ ସେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବା ପରି କଠୋର ସମସ୍ୟା ସବୁ ରହିଆସିଛି ।
ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଯୋଗାଯୋଗ , ଜଳସେଚନ , ଚିକିସ୍ଥା ସୁବିଧା , ଶିକ୍ଷା ସୁବିଧା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ ସେବା ବିଷୟରେ ସାଧାରଣ ମାନ ଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ଖୁବ ପଛୁଆ ରହିଛି ।
କଳାହାଣ୍ଡି , ବଲାଙ୍ଗିର , କୋରାପୁଟ ଅଞ୍ଚଳ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳ ।
ଏହି ଚିର ମରୁଡି ଗ୍ରସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତର ଏକ ସର୍ବାଧିକ ଅନଗ୍ରସର ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
ସ୍ପିନ ବୋଲର ଭାବେ ଭେଙ୍କଟ 1970 ମସିହା ସମୟରେ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ସ୍ପିନ କୁଆର୍ତେଟ , ଯହିଁରେ ବେଦି , ପ୍ରସନ୍ନା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମଧ୍ୟଥିଲେ ,ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।
ସେ ଜଣେ ବଳିଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ରକ୍ଷକ ଥିବା ସହ ଜଣେ ଭଲ ତଳ ଓଡର ବେତସ ମେନ ଥିଲେ ।
ମାତ୍ର 20 ବର୍ଷ ବଯଶରେ ସେ ଟେଷ୍ଟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇ ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଦଳ ବିପକ୍ଷରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଟେଷ୍ଟରେ 12ଟି ୱିକେଟ ନେବା ସହ ନିଜକୁ ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରର ସ୍ପିନର ହିସାବରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ ।
ଭେଙ୍କଟ ତ୍ରିନିଦାଦ ଟେଷ୍ଟରେ 5 ୱିକେଟ ନେବା ସହ ଇଂଲଣ୍ଡରେ 3ଟି ଟେଷ୍ଟରେ 13ଟି ୱିକେଟ ନେଇ ଭାରତୀୟ ବିଜଯରେ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।
1985 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ପରେ ସେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ପ୍ରଶାସକ ତଥା ଭାରତୀୟ ଦଳର ମେନେଜର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ତାଙ୍କୁ 2003 ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅମପାୟର ଭାବରେ ଭେଙ୍କଟ ଜଯପୁରରେ 1993ମସିହାରେ ଭାରତ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ ମେଚରେ ପ୍ରଥମ ପଦାର୍ପଣ କଲେ ।
ସେହି ମାସରେ ସେ ଟେଷ୍ଟ ଅମପାୟରେ ଭାବରେ କଲିକତାରେ ଭରତ ବନାମ ଇଂଲଣ୍ଡ ମେଚ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ।
2002 ମସିହାରେ ନୂତନ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ 8 ଜଣ ଅମପାୟରଙ୍କୁ ନେଇ ଏଲାଇଟ ପ୍ଯାନେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଓ ଭେଙ୍କଟ ସେଥିରେ ପୁରଣକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।
ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ପରେ ପାନେଲରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅମପାୟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ , ସେ ଇଂଲଣ୍ଡର ଡର୍ବିସାୟର କ୍ଲବ ପାଇଁ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ ,ସେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ .
ଏହି ଅନୁସାରେ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଉଭୟ ସଢେଇକେଲା ଓ ଖରସୁଆଁର ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସହ ସମ୍ମିଶ୍ରଣ ହେଇଥିଲା ।
ତେବେ ଏହି ଦୁଇ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠ ରହିଥିବା ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ଏହି ମିଶ୍ରଣ ବିରୁଦ୍ଧ ରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ।
ସେମାନଙ୍କୁ ପଟାୟତ ସାହେବ ମହାରାଜ କୁମାର ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ ସମର୍ଥନ ଯୋଗେଇ ଗିରଫ ହେଇଥିଲେ ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଶ୍ରୀ ବଉଦକରଙ୍କୁ କମିଶନର ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ଦେଇ ଏହି ବିଷୟରେ ତର୍ଜମା କରିଥିଲେ ।
ପରେ ଏହି ଦୁଇ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ନଭେମ୍ବର , ୨୦୦୦ ମସିହାର ବିହାର ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଖରଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ ଅଧୀନରେ ରହିଲା ।
୧୯୧୨ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ ହେଇ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଜିଲ୍ଲା ସମୂହକୁ ନେଇ ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଭିନ୍ସ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା ପରେ ଖରସୁଆଁ ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଭିନ୍ସ ଅଧୀନକୁ ଆସିଥିଲା ।
୧୯୩୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଭିନ୍ସ ସୃଷ୍ଟି ହେଲାପରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଭିନ୍ସ ଅଧୀନରେ ରହିଲା ।
୧ ଜାନୁୟାରୀ , ୧୯୪୮ରେ ସଢେଇକେଲା ସମେତ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟ ଏଜେନ୍ସିର ୨୪ଟି ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସହ ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ସମ୍ମତି ସହ ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସମର୍ପଣ ପାତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ।
ଖରସୁଆଁ ରାଜ୍ୟ, ଖରସୁଆ ବା ଖରସ୍ୱାନ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ , ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ ସମୟର ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ।
ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ ସମୟର ବେଙ୍ଗଲ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଛୋଟନାଗପୁର ଡିଭିଜନର ୯ଟି ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ରହିଥିଲା ।
ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆ ରହିଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ଭାରତର ଓଡ଼ିଆ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ନିକଟସ୍ଥ ସଢେଇକେଲା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଶାସକ ପୋରାହାଟର କୁଆଁର ବିକ୍ରମ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର କୁଆଁର ପଦମ୍ ସିଂହଙ୍କୁ ଖରସୁଆଁର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କୁହାଯାଏ ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଏହା ଝାଡଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ଭାବରେ ଖରସୁଆଁ ଜିଲ୍ଲା ହେଇ ରହିଛି ।
ସୟଦ ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ସୟଦ ମେହେଦି ଥିଲା , ପରେ ସେ ମୋଦୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।
ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଚଉରୀ ଚଉରି ପାଖରେ ଏକ ମଫସଲ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲେ ।
ଛ ଭାଇ ଓ ଦୁଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ସବୁଠୁ ସାନ ସୟଦ ପିଲା ଦିନରୁ ହିଁ ତାଙ୍କର ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳିବାର ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ପାଠ ପଢାରେ ସାଧାରଣ ଥିବା ମୋଦୀ କିନ୍ତୁ ଖେଳରେ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିଭା ଦେଖାଉଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଚେହେରା , ଭଦ୍ର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଖୁବ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲ ବେଡମିଣ୍ଟନ କୋଚ ସେହି ସମୟରୁ ହିଁ ମୋଦୀ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଖେଳାଳି ହେଇପାରିବେ ବୋଲି ଭବିଷ୍ୟ ବାଣୀ କରିଥିଲେ ।
ସୟଦ ତାଙ୍କ ବେଜିଂ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ଦଳର ମହିଳା ସହଖେଳାଳି ଅମିତା କୁଲକର୍ଣୀଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହେଇଥିଲେ ।
ଅମିତା ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରର ଝିଅ ଥିଲେ ଓ ସୟଦ ସାଧାରଣ ମୁସୁଲିମ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାରର ପୁଅ ଥିଲେ ।
ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରେମ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ଓ ଉଭୟ ପରିବାରର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନେ ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହେଇଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ବିବାହ ସଫଳ ହେଇ ନଥିଲା ଓ ଅମିତା ଜଣେ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ରାଜ ବଂଶୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ସଞ୍ଜୟ ସିଂହଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମରେ ପଡିଲେ ।
ସେହି ୧୯୮୭ରୁ ସୟଦ ତାଙ୍କର ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ଆଉ ବେଡମିଣ୍ଟନରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହି ।
ସୟଦ ପ୍ରକୃତରେ 14 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଜାତୀୟ ଜୁନିୟର ବେଡମିଣ୍ଟନ ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଗର୍ବିତ କରେଇଥିଲେ ।
ତତ୍ ପରେ ସୟଦ ଜାତୀୟ ବେଡମିଣ୍ଟନ ତାଲିମ ଶିବିରରେ ଜାତୀୟ କୋଚ ଦିପୁ ଘୋଷଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
ଏହି ସଫଳତା ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଭାଗରେ ବିକାଶ ଅଧିକାରୀ ହିସାବରେ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ ।
ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଖେଳରେ ୧୯୮୨ କମନୱେଲଥ ଖେଳରେ ଶିଂଗଲ ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇ ଭାରତ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଆଣିଥିଲେ ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ବଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପରଠୁ ସୟଦ ଲଗାତାର 8 ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟାନ ହେବାର ବିରଳ କୃତି ଅର୍ଜନ କଲେ ।
ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୧୯୮୧ରେ ଖେଳ ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ସେ ସମୟର ସର୍ବୋଛ ସମ୍ମାନଜନକ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୮୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେ କାଂଷ୍ୟ ପଦକ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବର୍ଷ କମନୱେଲଥ ଖେଳରେ ବେଡମିଣ୍ଟନରେ ଭାରତ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ ।
ଆଡ୍ରେନାଲ ଅନ୍ତସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ଟିରଏଡ ହରମୋନ କର୍ଟଜୋଲ ଓ ସମ୍ଭବତଃ ଆଲ୍‌ଡୋସ୍ଟିରନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନ ହେଲେ ଆଡିସନ୍ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥି ନିଜ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟ ସିସ୍ଟମଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗଦ୍ୱାରା କ୍ଷ‌ୟ ହେଲେ ଏହି ଆଡିସନ୍ ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ଔଷଧ, ପୂତି , ଓ ଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥି ଭିତରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।
ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ଏସିଟିଏଚ ଓ ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ରୁ କର୍ଟିକୋଟ୍ରପିନ ରିଲିଜିଙ୍ଗ ହରମୋନ୍ ସ୍ରାବ ଯଥେଷ୍ଟ ନ ହେଲେ ଗୌଣ ଆଡ୍ରେନାଲ ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆଡ୍ରେନାଲ ଅଭାବ ହେଲେ ଆଡ୍ରେନାଲ କ୍ରାଇସିସ୍ ହୁଏ ।
ରକ୍ତ ଓ ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷା ତ‌ଥା ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ଏହି ରୋଗୀଙ୍କୁ ହାଇଡ୍ରୋକର୍ଟିଜୋନ ଓ ଫ୍ଲଡ୍ରୋକର୍ଟିଜୋନ ଭଳି କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ ଦିଆଯାଏ ।
ଏହି ରୋଗ ସକାଶେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ଆଜୀବନ ନିୟମିତ ଅନୁସରଣ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ଲକ୍ଷଣ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କଲେ କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ ଓ ଏହି ଇଞ୍ଜେକସନରୁ ଗୋଟିଏ ସର୍ବଦା ପାଖରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ବେଳେ ବେଳେ ବ‌ହୁତ ପରିମାଣର ଡେକ୍ସଟ୍ରୋଜ ସ‌ହିତ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ଆଡିସନ୍ ରୋଗ, ଅନ୍ୟ ନାମ ପ୍ରାଇମେରୀ ଆଡ୍ରେନାଲ ଇନ୍‌ସଫିସିଏନ୍‌ସି (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ , ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅନ୍ତସ୍ରାବୀ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥି ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ଟିରଏଡ ହରମୋନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରେ ନାହିଁ ।
ଏଥିରେ ଲକ୍ଷଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଦୁର୍ବଳ ଲାଗେ, ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଓଜନ ହ୍ରାସ ହୁଏ ।
କେତେକ ଅବସ୍ଥାରେ ଆଡ୍ରେନାଲ କ୍ରାଇସିସ୍ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ, ବାନ୍ତି, କଟି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଚେତନା ଶୂନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ହୁଏ ।
ଆଘାତ, ଅପରେଶନ ବା ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ଆଡ୍ରେନାଲ୍ କ୍ରାଇସିସ୍ ସକ୍ରିୟ ହୁଏ ।
ସନ ୧୮୫୫ରେ ଥୋମାସ ଆଡିସନ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହି ରୋଗର ନାମକରଣ ହୋଇଛି ।
ଆଡିସୋନିଆନ ଶବ୍ଦ ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣକୁ ଦେଖାଇବାକୁ ବା ଏହି ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରସ୍ଥ ଅଷ୍ଟାଦଶ ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ ମଣ୍ଡପ ଅନ୍ୟତମ ।
ଗଜପତି ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ମନ୍ଦିର ଗଲାବେଳେ ଦର୍ଶନ ସାରି ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ପଟେ ଫେରିଲା ବେଳେ ମୁକ୍ତ ମଣ୍ଡପରେ ମୁଣ୍ଡ ଲଗାଇ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ।
ସେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲାବେଳେ ବୀର କାହାଳୀ ଯେପରି ବାଜିଥାଏ ଠିକ ସେହିପରି ମୁକ୍ତମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରଣାମ କଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ କାହାଳୀ ବାଜେ ।
ଏଠାରେ ମୁଣ୍ଡିଆଟିଏ ମାରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କଲେ ମଣିଷର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ।
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେବର ସମୟରେ ଦଇତାପତିମାନେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଦାରୁ ଆଣିସାରିବା ପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ହୋମ, ଯଜ୍ଞାଦି କରିବାରେ ମୁକ୍ତମଣ୍ଡପର ଗୁରୁଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି ।
କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନର ପୁରୋହିତ ଓ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ପୂଜାପଣ୍ଡାମାନେ ହିଁ ଏଠାରେ ବସି ପାରନ୍ତି ।
ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ ଜଗତଗୁରୁ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ପଣ୍ଡିତ ସଭାର ସ୍ଥାୟୀ ସଭାପତି ।
ତାଙ୍କ ସମେତ ନୈଷ୍ଠିକ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତ ବେଦଜ୍ଞ ବୟୋପ୍ରାପ୍ତ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଏଥିରେ ବସିବାର ଅଧିକାର ଅଛି ।
ଏତଦ୍ୱାବ୍ୟତୀତ ରାଜଗୁରୁ, ରାୟଗୁର, ଦେଉଳ ପୁରୋହିତ, ଚଣ୍ଡୀ ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପରେ ବସିପାରନ୍ତି ।
ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପରେ ଆମ ପ୍ରଦେଶର ଧର୍ମାଚାରଣ ସଂପର୍କୀୟ ନାନାଦି ସମସ୍ୟାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମତେ ସମାଧାନ କରି ପନ୍ଥା ଓ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଧାନ ନିମନ୍ତେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଉଥିଲା ।
ତଦନୁଯାୟୀ, ତତ୍କାଳୀନ ସମୟରେ ବହୁ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ପଣ୍ଡିତମାନେ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ପଣ୍ଡିତ ସଭାରେ ସ୍ଥାନ ପାଉଥିଲେ ।
ପରେ ଷୋଳ ଶାସନର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପରେ ବସିବାର ଅଧିକାର ମିଳିଲା ଏବଂ ଏହା ଅଦ୍ୟାବଧି ପ୍ରଚଳିତ ରହିଛି ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଚଳିତ ପାଞ୍ଜିକୁ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ସଭାରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
ଖୁବ୍ ମସୃଣ ଓ ଗାଢ଼ କଳାବର୍ଣ୍ଣର ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡିକର ଗୋଲେଇ ହେଉଛି ୫ ଫୁଟ ୫ ଇଞ୍ଚ ।
କେହି କେହି କହନ୍ତି ଓଜନ ସମ୍ଭାଳିବା ପାଇଁ ମଝି ସ୍ତମ୍ଭ ୪ଟିରେ ସିମେଣ୍ଟ ଦିଆଯାଇ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ମୋଟ କରାଯାଇଛି ।
ମଣ୍ଡପର ଉପର କାନ୍ଥରେ ନୃସିଂହ, ଗଣେଶ, ଦୁର୍ଗା, ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛନ୍ତି ।
କେତେକ ଚାମର ଧାରିଣୀ ମୂର୍ତ୍ତି କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରରୁ ଅଣାଯାଇ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଆଲୋଚକମାନେ କହନ୍ତି ।
ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା କଲାବେଳେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏହାର ପଶ୍ଚିମରେ ରୋହିଣୀକୁଣ୍ଡ, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଓ ଭୁଷଣ୍ଡକାକକୁ ଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।
ମନ୍ଦିର ଚଟାଣଠାରୁ ପ୍ରାୟ ସାଢ଼େ ପାଞ୍ଚଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏଥିରେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଦୁଷ୍ପ୍ର୍ୟାପ୍ୟ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି, ପୁରାଣ, ସଂହିତା ଆଦି ମହଜୁଦ ଅଛି ।
ଧାର୍ମିକ ନିଷ୍ଣତ୍ତି ସଂପର୍କୀୟ ସମସ୍ତ ବ୍ୟୟ ମନ୍ଦିର ପାଣ୍ଠିରୁ ବହନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶ୍ରାବଣ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀଠାରୁ ପ୍ରତିପଦା ଯାଏଁ ୭ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା ହୁଏ ।
ଏହି ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରାରେ ମଦନମୋହନ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଝୁଲଣ ମଣ୍ଡପକୁ ବିଜେ ହୁଅନ୍ତି ।
ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପ ଉପରେ ୧୬ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ରହିବାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଦେବମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ୧୬ ଗୋଷ୍ଠୀର ଯାଞ୍ଜିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆବଶ୍ୟକ ।
ସେମାନେ ହେଲେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରଚାରକ, ବ୍ରହ୍ମା, ଚରୁ, ସମିଦ୍ଧ, ନ୍ୟାସାଚାର୍ଯ୍ୟ, ମଣ୍ଡଳାଚାର୍ଯ୍ୟ, ପୁସ୍ତକାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଚାରିଦ୍ୱାରରେ ଚାରିବେଦ ପାଇଁ ହୋତ୍ରୀ, ଅଗ୍ନିରକ୍ଷକ, ଜ୍ୟୋତିଷ ଓ ତାପକ ।
ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପର ଷୋହଳଗୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଷୋଳଶାସନକୁ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସଂପ୍ରତି ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାୟ ୨୩ ଶାସନ ଓ କରବାଡର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପରେ ବସିବାର ନଜିର ରହିଛି ।
ରାଜାମାନେ ବେଦ ଏବଂ ଯଜ୍ଞରେ ଅବହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତତ୍କାଳୀନ ଶାସନରେ ଆଣି ରଖାଉଥିଲେ ।
ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ନିନ୍ମୋକ୍ତ ଶାସନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପରେ ବସିବା ପାଇଁ ଅଧିକାରୀ ଅଟନ୍ତି ।
ସେଗୁଡିକ ହେଲା- ବୀର ହରେକୃଷ୍ଣପୁର, ବୀର ପ୍ରତାପପୁର, ବୀର କିଶୋରପୁର, ବୀର ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର, ବୀର ବଳଭଦ୍ରପୁର, ବୀର ନରସିଂହପୁର, ବୀର ଗୋବିନ୍ଦପୁର, ବୀର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର, ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର, ଶ୍ରୀମୁକୁନ୍ଦପୁର, ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର, ପ୍ରତାପ ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର, ବିଶ୍ୱନାଥପୁର, ବିଶ୍ୱନାଥପୁର ସାମିଲ ନୁଆଗାଁ, ଗୋପୀନାଥପୁର ଶାସନ, ଦାମୋଦରପୁର ଶାସନ, କାଶୀ ଜଗନ୍ନାଥପୁର, ରାୟଚକ୍ରଧରପୁର, ଜଗନ୍ନାଥବିଦ୍ୟାଧରପୁର, ଗୋବିନ୍ଦପୁର ବାସୁଦେବପୁର, ପାଟଯୋଶୀପୁର, ରାୟଗୁରୁପୁର, ସରିକିଆ ବୀରକିଶୋରପୁର, କହ୍ନେଇବିଦ୍ୟାଧରପୁର ।
ଉକ୍ତ ମଣ୍ଡପଟି ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗଜପତି ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ ।
କିନ୍ତୁ ମାଦଳା ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଭୋଇ ବଂଶର ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ୪୩ ଅଙ୍କେ ମାନସିଂହଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗୌରୀ ରାଣୀ ବଡ଼ ଦେଉଳ ମୁକୁତ ମଣ୍ଡପ ଗଢ଼ାଇଥିଲେ ।
ପଣ୍ଡିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ଦାଶଙ୍କ ମତରେ ମଣ୍ଡପଟି ୧୫୮୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
ତେବେ ଆକବରଙ୍କ ରାଜସଭାରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ରାଜପୁତ ବୀର ମାନସିଂ ଖୋରଧା ରାଜବଂଶର ବିବାଦ ସମୟରେ ଆସି ଭୋଇବଂଶ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କୁ ରାଜା ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି ଯାଇଥିଲେ ।
ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଧାର୍ମିକ ବିବାଦଗୁଡିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଗୌରୀ ରାଣୀ ବ୍ରହ୍ମାସନକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ବିବେଚନା କରି ସମ୍ଭବତଃ ୧୫୯୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ତାହାକୁ ଏକ ଭବ୍ୟ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ ।
ସ୍ୱର୍ଗତ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କ ମତରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଚୋଳଗଙ୍ଗଦେବ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧୂକାରୀ ଅନଙ୍ଗ ଭୀମ ଦେବ ମୁକ୍ତ ମଣ୍ଡପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଇ ପାରେ ।
ଏହାର ଛାତ ରାଜା ବୀରକିଶୋର ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ଅର୍ଥାତ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମରାମତି ହୋଇଥିଲା ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କହେ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଏବଂ ବିଗ୍ରହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବେଳେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଭସ୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରାନଯାଇ ତା’ ଉପରେ ହିଁ ଏହି ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥଲା ।
କେତେକଙ୍କ ମତରେ ଏଠାରେ ଧର୍ମଧାରା ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଧାତ୍ମିକ ବିଚାର ଆଲୋଚନା ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ଅର୍ଥାତ ମୁକ୍ତଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ ‘ମୁକ୍ତମଣ୍ଡପ’ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ସମୟରେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଉପବେଶନ କରି ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟ ସଂପନ୍ନ କରିଥିଲେ ।
ତେଣୁ ଏହା ବ୍ରହ୍ମବେଦୀ, ବ୍ରହ୍ମାସନ, ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ଓ ମୋକ୍ଷମଣ୍ଡପ ଏପରି ଏକାଧିକ ନାମରେ ନାମିତ ।
ମତାନ୍ତରେ, ପୂର୍ବେ ଏହା ଉପରେ ସ୍ତମ୍ଭ ଏବଂ ଛାତ ନଥାଇ ଏକ ଖୋଲା ବେଦୀ ପରି ମୁକ୍ତ ଥିବାରୁ ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ‘ମୁକ୍ତମଣ୍ଡପ’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୬ ଗୋଟି ସୁନ୍ଦର କଳା ମୁଗୁନି ପଥରର ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଏହାର ଛାତ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ।
ମୁକ୍ତମଣ୍ଡପ ହେଉଛି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଷୋଡ଼ଶ ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସାସ୍କୃତିକ ପୀଠ ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତର ବେଢ଼ାର କଳ୍ପବଟ ଏବଂ ରୋହିଣୀ କୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଟି ଅବସ୍ଥିତ ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱ ଲିପିର ଉଲ୍ଲେଖ ପ୍ରକାରେ ବଡ଼ଦେଉଳ ପ୍ଳଟ ନମ୍ବର ୮୨ରେ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଉକ୍ତ ଷୋଳଟି ସ୍ତମ୍ଭକୁ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ଅଣ/ପଣନାତି ଷୋଳଜଣ ଅଧିକୃତ କଲେ ।
ସ୍ୱଜାତୀୟ ବ୍ରତୋପନୟନ,ବିବାହ ଇତ୍ୟାଦି କରିବା ପାଇଁ ଓ କୌଣସି ଦୋଷଜନିତ ପାପାପନୋଦନ ସକାଶେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ବିଧାନ ତଥା ସାମୂହିକ ବ୍ରତ ଓ ବିବାହ ଇତ୍ୟାଦି କର୍ମସାଧନରେ ସହାୟତା ସକାଶେ ଗଠିତ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ତାଲିକାରୁ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି କରାଯାଉଥିଲା ।
ତେବେ, - - 1993 ମାମଲା ବଳରେ ନ୍ୟାୟତନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ତାଲିକାରୁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥିଙ୍କ ନାମ ବାଦ ଦେଇପାରିବେ ବୋଲି ଏକ ବେଶେଷ ଅଧିକାର ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା ।
କେତେକଙ୍କ ମତରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏହି ବିଶେଷ ଅଧିକାରକୁ .ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିନିଯୋଗ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ନ୍ୟାୟୀକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚତମ ତଥା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡିକରେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ନିମିତ୍ତ କଲିଜିୟମ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଚଳନ ଅଛି ।
କଲିଜିୟମ ଅର୍ଥାତ ଉଚ୍ଚତମ ଅଦାଲତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣ ବରିଷ୍ଠ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ କମିଟିଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ତାଲିକାରୁ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବିଚାରପତିମାନଙ୍କର ନିଯୁକ୍ତି କରିଥାଆନ୍ତି ।
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନିମ୍ନ ତିନିଗୋଟି ଫଇସଲା ଉପରେ ଆଧାରିତ ।
ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟର ମୌଳିକ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ସବୁ ହେଉଛି ଏହିଭଳି:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୨୬ ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ରାଜ୍ୟର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହାର ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମାଧ୍ୟରେ ରିଟ ମାଧମରେ ନାଗରିକର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରୀ କରିପାରିବେ ।
ବରିଷ୍ଠ ଦେୱାନୀ ଅଦାଲତର ଦେୱାନୀ ମକଦ୍ଦମାର ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅପିଲ ତଥା ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତର ଦେୱାନୀ ମକଦ୍ଦମାର ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଅପିଲ ସଂପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ହିଁ ଦାୟର ହେବ ।
ଭାରତୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ହେଉଛି ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ।
ସମ୍ବିଧାନର ୧୨୪ ଧାରାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବା ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଗଠନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଓ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ସମ୍ବିଧାନର ଅଭିଭାବକ ଓ ସଂରକ୍ଷକ ହିସାବରେ କ୍ଷମତାଧାରୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ସୀମିତ କରି ସମ୍ବିଧାନର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଲା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଧର୍ମ ।
କୌଣସି ଆଇନ ବା ହୁକୁମନାମା ସମ୍ବିଧାନର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କଲେ, ନ୍ୟାୟାଳୟମାନେ ତାକୁ ନାକଚ କରିଦେବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି ।
ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମାପକାଠି ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟମାନ ଆଇନ ବା ହୁକୁମନାମାକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରନ୍ତି ଓ ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ ହୋଇଥିଲେ ତାହା ନାକଚ ବା ରଦ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି ।
ଏହି କ୍ଷମତାକୁ ଜୁଡ଼ିସିଆଲ ରିଭ୍ୟୁ ବା ନ୍ୟାୟାଳୟ ପୁନରାବଲୋକନ କ୍ଷମତା କୁହାଯାଏ ।
ଭାରତ ପରି ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।
ଭାରତରେ ବିଚାର ବିଭାଗ ଓ ନ୍ୟାୟ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଶାସନର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନତା ରହିଛି ।
ଭାରତୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗର ଅନନ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଗଢାଯାଇଥିବା ଢଞ୍ଚାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
ସମ୍ବିଧାନ ତଥା ଏହାର ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିଧିବିଧାନର ତର୍ଜମା କରନ୍ତି ବିଚାରପତିମାନେ ।
ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତରେ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତ ସରକାର କଲିଜିୟମ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନର ୯୯ତମ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନ୍ୟାୟୀକ ନିଯୁକ୍ତି ଆୟୋଗ ବା ' ' ସଂସଦରେ ଆଗତ କରିଥିଲେ ।
ତେବେ ଭାରତ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହି ଅଧିନିୟମକୁ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ଦର୍ଶାଇ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଖାରଜ କରିଦେବା ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁଣି କଲିଜିୟମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଳବତ୍ତର ରହିଛି ।
ରାଜ୍ୟରେ ହାଇକୋର୍ଟ ବ୍ୟତୀତ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରରେ ଅଧସ୍ତନ ବା ନିମ୍ନ ଅଦାଲତ ରହିଛି ।
ଯଥା : ଦେବାନୀ ଅଦାଲତ ଓ ଫୌଜଦାରୀ ଅଦାଲତ ଏହି ଅଦାଲତଗୁଡିକ ହାଇକୋର୍ଟର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ଦେବାନୀ ଓ ଫୌଜଦାରୀ ମକଦ୍ଦମା ପାଇଁ ଯଥାକ୍ରମେ ଦେୱାନୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତା ଓ ଫୌଜଦାରୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତା ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ ।
ରାଜ୍ୟ ହାଇକୋର୍ଟର ସୁପାରିଶ କ୍ରମେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଜିଲ୍ଲା ଜଜଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେଓଛି ହାଇକୋର୍ଟ ବା ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟଳୟ ।
ସମ୍ବିଧାନର ୨୧୪ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରାଜ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ହାଇକୋର୍ଟ ରହିବ ବୋଲି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
୨୩୧ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅନୁସାରେ ସଂସଦରେ ଆଇନ କରି ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ରାଜ୍ୟ ବା କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ହାଇକୋର୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇପାରିବ ।
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାରର ୩ଟି ଅଙ୍ଗ ବା ଶାଖା ଥାଏ, ଯଥା ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ।
ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରୁଥିବାବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରେ ।
ସେହିପରି ବିଚାରବିଭାଗ ଏହି ଆଇନ ଗୁଡିକର ତର୍ଜମା, ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ସମୀକ୍ଷା କରେ ତଥା ଦୋଷୀକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରେ ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୨୪ ଏବଂ ଉପଧାରା ୪ରେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମହାଭିଯୋଗ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।
ଏହି ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ଯେ କୌଣସି ଗୃହରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରାଯାଇପାରିବ ।
ତେବେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି ରାଜ୍ୟ ସଭା ଏବଂ ଲୋକ ସଭାରେ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଭ୍ୟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ବହୁମତରେ ପାରିତ ହେବା ଦରକାର ।
ଦୌରା ଜଜ୍/ଅତିରିକ୍ତ ଦୌରାଜଜ୍- ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ଅପରାଧ ଯଥା- ନରହତ୍ୟା, ଧର୍ଷଣ, ଲୁଣ୍ଠନ ତଥା ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଚାଲାଣ ଭଳି ଅପରାଧର ବିଚାର ଏହି ଅଦାଲତରେ ହୁଏ ।
ତେବେ ଫାଶି ଦଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟିକରଣ ହେବା ଦରକାର ।
ସମସ୍ତ ଦେୱାନୀ ମକଦ୍ଦମାର ପ୍ରଥମ-ଅପିଲ୍ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଜଜ୍ ଅଦାଲତରେ ହୁଏ ।
ହତ୍ୟା ଭଳି ସଂଗୀନ ମାମଲାକୁ ବିଚାର କରୁଥିବାରୁ,ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୌରାଜଜ୍ ଅଦାଲତ କୁହାଯାଏ ।
ମହାଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଏକ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯଦ୍ୱାରା ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତଥା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅବଧି ପୂରଣ ପୂର୍ବରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇପାରିବ ।
ଅନୁବିଭାଗୀୟ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ/ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ-ସବଡିଭିଜନାଲ୍ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅତିବେଶୀରେ ୩ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଓ ଦଶ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ କରିପାରନ୍ତି ।
ସହକାରୀ ଦୌରା ଜଜ୍-ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ଦଣ୍ଡ ଓ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଅପରାଧ ଏହି କୋର୍ଟରେ ବିଚାର ହୁଏ ।
ଏହି ଅଦାଲତ ସର୍ବାଧିକ ଦଶ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ତଥା ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ ।
ଏହି ଅଦାଲତରେ ଫୌଜଦାରୀ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ତଥା ମାନବ ଶରୀରରେ ଆଘାତ, ସମ୍ପତ୍ତି ଜନିତ ଫୌଜଦାରୀ, ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧ, ଯୌନ ଅପରାଧ, ହତ୍ୟା ଜନିତ ଅପରାଧର ବିଚାର କରାଯାଏ ।
ସିନିୟର୍ ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍-ଟ.୫୦,୦୦୦ଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୁଲ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ ବିବାଦଗୁଡ଼ିକ ବରିଷ୍ଠ ଦେୱାନୀ ବିଚାରପତି ଙ୍କ ଅଦାଲତରେ ବିଚାର କରାଯାଏ ।
ଏହି ଅଦାଲତରେ ବିଚାରପତିମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦେୱାନୀ ଆଇନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମକଦ୍ଦମାଗୁଡିକୁ ବିଚାର କରିଥାନ୍ତି ।
ଯେଉଁ ଅଦାଲତରେ ଜମିବାଡି, ଧନ ସଂପତ୍ତି, ସୀମା ଓ ଚୁକ୍ତି ଜନିତ ମକଦ୍ଦମା ବିଚାର କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଦେୱାନୀ ଅଦାଲତ କୁହାଯାଏ ।
ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍-ଟ.୫୦,୦୦୦ଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଲ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ ମାମଲା ଗୁଡିକର ବିଚାର ସିଭିଲ୍ ଜଜ୍‌ଙ୍କ ଅଦାଲତରେ କରାଯାଏ ।
ଯେଉଁ ଅଦାଲତରେ ଡକାୟତି, ନରହତ୍ୟା ଓ ମାଡପିଟ ଇତ୍ୟାଦି ମକଦ୍ଦମା ବିଚାର କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଫୌଜଦାରୀ ଅଦାଲତ କୁହାଯାଏ ।
ମୁଖ୍ୟ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ଦଣ୍ଡାଧୀକାରୀ-ଏହି ଅଦାଲତ ସର୍ବାଧିକ ସାତ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ତଥା ଜୋରିମାନା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ ।
ଟି.ଏ. ଗୋପୀନାଥ ରାଓ - ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ବହି 'ଏଲିମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ହିନ୍ଦୁ ଆଇକନୋଗ୍ରାଫି'ରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।
କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଏ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ରହିଛନ୍ତି, କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କ ଆକୃତି, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗଢ଼ଣ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ସବିଶେଷ ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବେଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ମତରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଯେମିତି ସୁନ୍ଦର ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରପାଳ କାମ ମଧ୍ୟ ସେମିତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ।
ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର - କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଯଦି ଅନ୍ଧାରରେ ରହିବେ, ତେବେ କ୍ଷେତ୍ରର ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶ ହେବ ନାହିଁ ।
ତାଙ୍କ ମତରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତୁତି ରହିଛି:
'ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ଭୀଷଣ' କୁରଲୋଚନମ ତ୍ରିଶୁଳ ପାନ ପାତ୍ରୀ ଚ ଦଧାନମୁଗ୍ର ଭୈରବମ୍ କ୍ଷେତ୍ର ଦର୍ଶନଂ ମେ ଦେହି
ସିଂହଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବାଇଶି ପାହାଚ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ଭିତର ବେଢ଼ାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ ।
ସେଠାରୁ ବାମପଟେ ଅଚିନ୍ତା ପାହୁଣ୍ଡ ଅତିକ୍ରମ କରି ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ପଛପଟେ କୁରୁମ ବେଢ଼ାକୁ ଲାଗି ଦକ୍ଷିଣକୁ ମୁହଁ କରି ରହିଛନ୍ତି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରପାଳ କାମ ।
ସହର ଗ୍ରାମରେ ଅପଦେବତାଙ୍କ କବଳରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସହରର ଐଶାନ୍ୟ କୋଣରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହେବା ବିଧି।
କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ମୂର୍ତ୍ତି , ରାଜସିକ ଓ ତାମସିକ ମୂର୍ତ୍ତି ଏହିଭଳି ତିନପ୍ରକାର ରୂପରେ କଳ୍ପିତ ।
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଶୈବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ରହିଥାନ୍ତି ଓ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିବ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଭାବେ ରହନ୍ତି ।
ଜୁଲାଇ ୭, ୧୯୯୨ରେ ତତ୍କାଳୀନ ସ୍ୱୀଜରଲାଣ୍ଡର ଭାଇସ କାଉନ୍ସିଲର ଓ ଭାରତର ସ୍ୱୀଜରଲାଣ୍ଡର ଦୂତାବାସର ମୁଖ୍ୟ ୱିଲିଟି ॰ ବ୍ଳାଜର ଖଜଯର ଭ୍ରମଣରେ ଆସି ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଜ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀଜରଲାଣ୍ଡ ସହ ତୁଳନା କରିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ 'ମିନି ସ୍ୱୀଜରଲାଣ୍ଡ ' ନାମ ଦେଇଥିଲେ ।
ସେ ସେଠାରେ ଏକ ବୋର୍ଡ ମଧ୍ୟ ଲଗେଇଥିଲେ ଯହିଁରେ " ଏଠାରୁ ସ୍ୱୀଜରଲାଣ୍ଡର ଦୂରତା ୬୧୯୪ କିଲୋମିଟର ବୋଲି ଲେଖା ଥିଲା ।
ତାଙ୍କରଦ୍ୱାରା ଖଜ୍ଜିଆର ବିଷୟ ପ୍ରଚାର ହେଲା ପରେ ଖଜ୍ଜିଆର ବିଶ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମେପରେ ଆସିଲା ।
ସ୍ମାରକୀ ହିସାବରେ ବ୍ଳାଜର ଏଠାରୁ ସିଲାଖଣ୍ଡ ମନ ନେଇଥିଲେ , ଯାହା ଆଜି ଭି ସ୍ୱିସ ପାର୍ଲାମେନ୍ଟ ଭବନ ବାହାରେ ସଜ୍ଜିତ ହେଇ ଅଛି ।