polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଯ୍ୟୁଧ୍ୟ ପରେ ଆମେରିକାର କମିକ୍ସ ମାର୍କେଟରେ ସୁପରହିରୋମାନଙ୍କର ଫ୍ୟାଶନର ଚାହିଦା ହେଲା।
ଏହା ପରେ ଗୁଡ଼ମ୍ୟାନ ଆହୁରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କମିକ୍ସ ବୋକ ସବୁ ତିଆରି କଲେ,ସେଗୁଡିକ ହେଲା ଭୌତିକ କାହାଣୀ,ଦୁଃସାହସିକ କାହାଣୀ,କୌତୁକିଆ କାହାଣୀ ଇତ୍ୟାଦି।
ଏହାଛଡା ସେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କ୍ରୀଡ଼ା ସମ୍ପର୍କୀୟ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
ଷ୍ଟାନ୍ ଲୀଙ୍କ ମତରେ, ଆଟଲାସ ଏହି ସମୟ ଭିତରେ ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲା,କାରଣ ସେ ସବୁ କାମକୁ ସସ୍ଥାରେ,ଶିଘ୍ରତର ସହ ଏବଂ ନିମ୍ନ ମାନର ଗୁଣ ସହ ତିଆରି କରୁଥିଲା।
ଦ ଆର୍ଟ ଅଫ ଲିଭିଂ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ମାନବବାଦୀ ଶୈଖିକ ବେସରକାରୀ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଅଟେ ।
ଏହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ରବି ଶଙ୍କରଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆର୍ଟ ଅଫ ଲିଭିଂ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ୧୫୬ଟି ଦେଶରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଛି ।
ଏହି ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ମିଳିତ ଜାତିସଙ୍ଘ ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକରୁଛି ।
ରବି ଶଂକର ସ୍ଥାପନା କରିଥିବା ଦ ଇଣ୍ଟରନାସନାଲ ଆସୋସିଏସନ ଫର ହ୍ୟୁମାନ ଭଲ୍ୟୁଜ ଏକ ସହଯୋଗୀ ଏନଜିଓ ଯାହା ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଏ ।
ଭାରତରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଅନେକ ଭାଷାର ସଂଖ୍ୟା ହିଁ ଭାରତର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ବିବିଧତାକୁ ବଢ଼ାଇ ପାରିଛି ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଘ ସରକାରର ସଞ୍ଚାର ପାଇଁ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାରକୁ ଆଧିକାରୀକ ଭାଷା ରୂପରେ ଘୋଷିତ କରିଛନ୍ତି ।
ଘୋଷିତ କରିଛନ୍ତି କି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ତାଙ୍କ ନିଜର ଆନ୍ତରିକ ସଞ୍ଚାର ପାଇଁ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଭାଷା ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।
ଭାରତରେ ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀ ପ୍ରମୁଖ ପରିବାର ରହିଛି - "ଭାରତୀୟ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା ଏବଂ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଭାଷା", ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ଭାଷାର ପରିବାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତର ଉତ୍ତରୀ , ପଶ୍ଚିମୀ , ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୁର୍ବୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘେରିହୋଇଛି , ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଷା ପରିବାର ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ରହିଛି ।
ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭାଷା ପରିବାର ରହିଛି ଅଷ୍ଟ୍ରୋ-ଏସିଆଟିକ ଭାଷା ସମୂହ , ଯେଉଁଥିରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି ଭାରତର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ କୁହାଯାଉଥିବା ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା , ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଖାସୀ ଭାଷା ଏବଂ ନିକୋବାର ଦ୍ୱୀପ ରେ କୁହାଯାଉଥିବା ଭାଷାକୁ ନିକୋବାରୀ ଭାଷା କୁହାଯାଏ ।
ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭାଷା ପରିବାର ହେଉଛି ତିବ୍ବତି-ବର୍ମନ ଭାଷା ପରିବାର ଯାହା ଚୀନୀ-ତିବ୍ବତି ଭାଷା ପରିବାରର ଏକ ଉପସମୂହ ଅଟେ ।
ଭାରତିୟ ମହିଳାମାନେ ମେକପ ଓ ଗହଣା ସହିତ ଆକର୍ଷଣ ଏବଂ ଫ୍ୟାସନର ଭାବନାକୁ ନିଖୂଣ ଭାବେ କରିଥାନ୍ତି ।
ଟିକିଲି, ମେହେନ୍ଦି, ଚୁଡି ଓ ଅନ୍ୟ ଗହଣା ସାମଗ୍ରୀ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଅଟେ ।
ବିଶେଷ ଅବସରରେ, ଯେପରି ବିବାହ ସମାରୋହ ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ମହିଳାମାନେ ବିବିନ୍ନ ରତ୍ନ କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ପଥରର ଗହଣା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ସାଢି ପିନ୍ଧିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି ।
ସାଧାରଣ ଭାବେ "ଟିକିଲି" ହିନ୍ଦୁ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମେକପର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟେ ।
ପାରମ୍ପରିକ ଋପେ ଲାଲି ଟିକିଲି କେବଳ ବିବାହିତ ହିନ୍ଦୁ ମହିଳାମାନେ ଲଗେଇଥା'ନ୍ତି ଓ ଅବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଟିକିଲି ଲଗେଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି ।
କିଛି ମହିଳା ନିଜ ମଥାରେ "ସିନ୍ଦୁର" ଲଗେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ନିଜ କପାଳରେ ଚୁଟିର ମଧ୍ୟ ବିଭାଜନ ଭାଗରେ ସିନ୍ଦୁର ଲଗେଇଥା'ନ୍ତି ।
ମେକପ ଓ ପୋଷାକର ଶୈଳି ହିନ୍ଦୁ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ କିମ୍ବା ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଋପେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ ସାଧାରଣତଃ ୱେଷ୍ଟ୍ରନ ପୋଷାକ ଶୈଳି ଏବଂ ମୁସଲିମମାନେ ଆରବୀ ଶୈଳିକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି ।
ପୁରୁଷ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସିଲେଇ ସଂସ୍କରଣରେ "କୁର୍ତ୍ତା", "ପାଇଜାମା" ଓ "ଶାର୍ଟ" ସାମିଲ ହୋଇଥାଏ ।
ସହର ଓ ଅର୍ଥ ସହର କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାୟତଃ ଜିନ୍ସ, ଶାର୍ଟ, ସୁଟ, କୁର୍ତ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ ଫ୍ୟାସନର ବିବିଧତାରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
ୟୂଜୀନ ଏମ. ମକରଙ୍କ ଅନୁସାରେ , ଭାରତୀୟ ପାରମ୍ପରିକ ସଂସ୍କୃତି ଅପେକ୍ଷାକୃତ କଠୋର ସାମାଜିକ ପଦନୁକ୍ରମଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି ।
ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ , ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଛୋଟ ବୟସରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଏବଂ ସମାଜରେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
ତାଙ୍କର ଏହି କଥାରେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ତାହାର ସ୍ୱରୂପ ଏହିଯେ , ବହୁତ ଲୋକ ଏହି କଥାକୁ ମାନନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଜୀବନକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ଦେବତା ଏବଂ ଆତ୍ମା ମାନଙ୍କର ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ହୋଇଥାଏ ।
ଧର୍ମ ବିଭାଜିତ ସଂସ୍କୃତି ଯେପରି ବହୁ ମତଭେଦ ; ଯେମିତିକି , ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ବହୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଭାଜନ ହୋଇଥାଏ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ , ମାନ୍ୟତା ଅପ୍ରଦୂଷିତ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷିତ ବ୍ୟବସାୟର ।
ସଖ୍ତ ସାମାଜିକ ଅମାନ୍ୟ ଲୋକ ଏହି ହଜାରେ ଲୋକଙ୍କର ସମୂହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିଥାନ୍ତି ।
ସହରରେ ଏଥିମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଶ୍ରେଣୀ ଧୂସର ପଡିଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଉ କିଛି ଉଭାନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ।
ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ ପାରିବାରିକ ସମ୍ବନ୍ଧ ଏତିକି ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ଗୋତ୍ର ର ସଦସ୍ୟ ରହିଥାନ୍ତି , ଗୋତ୍ର ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ପୈତୃକ ମିଳିଥିବା କୁଟୁମ୍ବ କିମ୍ବା ପନ୍ଥ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଜନ୍ମ ସହିତ ହିଁ ଥୟ ହୋଇଥାଏ ।
ଗ୍ରାମୀଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ , ପରିବାରର ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ପିଢ଼ି ମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଛାତ ତଳେ ରହିବ ସାଧାରଣ କଥା ଅଟେ ।
ଭାରତୀୟ ପାରମ୍ପରିକ ସଂସ୍କୃତି ଅପେକ୍ଷାକୃତ କଠୋର ସାମାଜିକ ପଦାନୁକ୍ରମଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ହିନ୍ଦୁ ବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଭାରତୀୟ ଜାତି ପ୍ରଥା ଓ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପ ରେ ସାମାଜିକ ବର୍ଗୀକରଣ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ , ଏହି ପ୍ରଥାରେ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ହଜାର ସଜାତୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଆନୁବଶିକିୟ ସମୂହ ରୂପରେ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଥାଏ ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଜାତି ଏସ୍ କିମ୍ବା କାଷ୍ଟ ର ନାମରେ ଜଣା ଯାଇଥାଏ , ଏହି ଜାତି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜାତୀୟ ସମୂହ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ ।
ଗୋତ୍ର , କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନିଜ କୁଟୁମ୍ବଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିବା ଏକ ବଂଶାବଳୀ ର ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ , ଯଦିଓ କିଛି ଉପଜାତି ଯେପରି ଶକାଦ୍ୱିପୀ ଏହିପରି ଅଛନ୍ତି ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଗୋତ୍ରରେ ବିବାହ ସ୍ୱିକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଏ , ଏହି ଉପଜାତିରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ସଜାତୀୟ ବିବାହମାନେ ଗୋଟିଏ ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ବିବାହକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ଅନ୍ୟ ଉପାୟକୁ ନିଜର କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏହିପରି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଗୋତ୍ରରେ ବିବାହ ସ୍ୱିକାର୍ଯା ଅଟେ ।
ଏହି ଉପଜାତିରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ସଜାତୀୟ ବିବାହମାନେ ଗୋଟିଏ ଜାତି ଭିତରେ ବିବାହକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ଅନ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିଜର କରାଯାଏ ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ - ଗୋଟିଏ ଉପନାମରେ ବଂଶ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ କରିବା) ।
ଭାରତ ଏକ ବହୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସମାଜ ହେବା କାରଣରୁ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ପର୍ବପର୍ବାଣିକୁ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଭାରତରେ ତିନୋଟି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅବକାଶ ରହିଛି; "ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଦିବସ", "ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ" ଓ "ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀ" ଏବଂ ଏହି ତିନିକୁ ହର୍ଷ ଉଲ୍ଲାସ ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ଏହାଛଡା ଭାରତର ପ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ତାହାର ରାଜଧାନୀର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମୁଖ ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ଭାଷାଗତ ଜନସାଂଖିକରେ ଆଧାରିତ ସ୍ଥାନିୟ ପର୍ବ ଓ ଲୋକାପ୍ରୀୟ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କୃତିରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି ।
ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର "ଗଣେଷ ପୂଜା" , "ହୋଲି", "ନବରାତ୍ରୀ", "ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ", "ରଥଯାତ୍ରା", "ମହା ଶିବରାତ୍ରୀ", "ରଜ" "ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା" ଏବଂ "ଦଶହରା" ।
ଏହା ସହିତ ଚାଷୀ ଓ ଫସଲ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ; ଯେପରି "ସଂକ୍ରାନ୍ତି" , "ପୋଙ୍ଗଲ" ଏବଂ "ଓନାମ" ଆଦି ପ୍ରାୟତଃ ଲୋକପ୍ରୀୟ ପର୍ବ ଅଟେ ।
"କୁମ୍ଭ ମେଳା" ପ୍ରତି ୧୨ ବର୍ଷ ପରେ ୪ଟି ଅଲଗା-ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ପାଳନ କରାଯାଉ ଥିବା ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ସାମୂହିକ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଅଟେ , ଯେଉଁଥିରେ କୋଟି କୋଟି ହିନ୍ଦୁମାନେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଉଗାଡି, ବିହୂ, ବିଶୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଆଦି ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ନବବର୍ଷର ପର୍ବ ହୋଇଥାଏ ।
କିନ୍ତୁ କିଛି ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ ମାଂସ: ସାମିଲ ଥାଏ, ମାଛ, ଅଣ୍ଡା ଓ ଅନ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରୀକ ଭୋଜନ ଏହାସହ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ ।
ଭାରତର ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ବିଶେଷ ଋପେ ପଶ୍ଚୀମ ବଙ୍ଗଳା ଓ ପଶ୍ଚୀମ ରାଜ୍ୟ କେରଳରେ ମାଛ ଆଧାରିତ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସାଧାରଣ ଅଟେ ।
ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅଟେ ।
ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହିତ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ପଶ୍ଚୀମ ଏସିଆର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ପକ୍ରୀୟା ଭାରତୀୟ ସହରରେ ପ୍ରମୁଖ ଅଟେ ।
ତେଲେଙ୍ଗାନାର ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ ତେଲୁଗୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହିତ ହାଇଦ୍ରାବାଦୀ ମୁସଲିମ ସମୁଦାୟର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସାମିଲ ଥାଏ ।
ହାଇଦ୍ରାବାଦୀ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଶାକାହାରୀ ଓ ମାଂସାହାରୀ ଉଭୟ ସାମଗ୍ରୀର ମିଶ୍ରଣ ରହିଥାଏ ।
ଭୋଜନ ସାଧାରଣତଃ ତେନ୍ତୁଳୀ ଓ ଲେମ୍ବୁ ରସ ସହିତ ଟାଙ୍ଗୀ ପକ୍ଷରେ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ।
ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣ, ବ୍ୟାପାର ସମ୍ବନ୍ଧ ଓ ଉପନିବେଶବାଦ ପରି ଐତିହାସୀକ ଘଟଣା ଆଦି ଦେଶରେ କିଛି ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଭୂମିକା ରହିଛି ।
ଏହା ପୂର୍ତ୍ତଗାଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରାଭାରତକୁ ଅଣାଯାଇ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଲଙ୍କା ଓ ବ୍ରେଡ ଫୃଟ ମଧ୍ୟ ପରିଚୟ କରାଯାଇ ଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ବନ୍ଧର ଇତିହାସକୁ ଆକାର ଦେଇଛି ।
ମସଲା ବ୍ୟାପାର ଭାରତ ଓ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପତ୍ତୀର ସମୟ ସୀମା ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ପେରକ ଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ଉପଜ, ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତା ଓ ଭାରତର ଜନସାଂଖିକକୁ ଦର୍ଶେଇଥାଏ ।
ସାଧାରଣତଃ, ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନକୁ ପାଞ୍ଚୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭାଜିତ କରାଯାଇ ପାରେ:- ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ଦକ୍ଷୀଣ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ପୂର୍ବ , ପଶ୍ଚୀମ ଓ ପୂର୍ବୋତ୍ତର ।
ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ବିବିଧତାକୁ ବହୁ ଭାରତୀୟ ମସଲାର ସୂଚୀ ଓ ଜଡୀବୂଟି, ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଗୀକରଣର ବିଭିନ୍ନ ଉପ୍ୟୋଗରେ ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଏ ।
ପଣ୍ଡିତ ଶାରଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ରଚିତ ସଙ୍ଗୀତ ରତ୍ନାକର ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ପରିଭାଷାକୁ " ଗୀତମ୍, ବାଦ୍ୟମ୍ ଏବଂ ନୃତ୍ୟମ୍ ତ୍ରୟମ୍ ସଙ୍ଗୀତମୁଚ୍ୟତେ " ଭାବେ ଆକ୍ଷରିତ କରାଯାଇଛି ।
ଗାୟନ, ବାଦ୍ୟ ବାଦନ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ; ଏହି ତିନୋଟି କଳାର ସମାବେଶକୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶବ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।
ତିନୋଟି ଯାକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କଳା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦୁହେଁ ଦୁହିଁଙ୍କ ପରି-ପୂରକ ଅଟନ୍ତି।
ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଦୁଇ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଛି; ପ୍ରଥମ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତ, ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଙ୍ଗୀତ, ଯାହା ଶେଷ ଭାରତରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ ।
ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରାରେ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରଚଳନ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ରହିଛି ।
ବୈଦୀକ କାଳରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସଙ୍ଗୀତକୁ ମାର୍ଗୀ ତଥା ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଦେଶୀ କୁହାଯାଏ ।
ଜଣାଶୁଣା "ଭାରତୀୟ ଲୋକନୃତ୍ୟ" ରେ ପଞ୍ଜାବର "ଭାଙ୍ଗଡା", ଆସାମର "ବିହୁ", ଝାରଖଣ୍ଡର "ଛଉ", ରାଜସ୍ଥାନର "ଘୁମୁରା", ଗୁଜୁରାଠର "ଦାଣ୍ଡିଆ" ଓ "ଗରବା", ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର "ଲାୱନୀ" ଆଦି ଶାମିଲ ରହିଛି ।
ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ଭାରତୀୟ ସଂଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ନାଟକର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ଆଠ ଗୋଟି ନୃତ୍ୟ ଋପ, ବହୁ କଥାଋପ ଓ ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ/ପୌରାଣିକ ତତ୍ତ୍ୱ ପରି ବହୁ ଋପଗୁଡିକୁ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ।
ତାମିଲନାଡୁର "ଭାରତ ନାଟ୍ୟମ୍", ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର "କଥକ", କେରଳର "କଥକେଳୀ" ଓ "ମୋହିନୀ ଆଟମ୍", ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର "କୁଚିପୁଡୀ",ମଣୀପୁରର "ମଣିପୁରୀ", ଓଡ଼ିଶାର "ଓଡ଼ିଶୀ" ଓ ଆସାମର "ସତ୍ରୀୟା" ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଋପେ କହିବାକୁ ଗଲେ କଳାରିପ୍ପୟାଟ୍ଟୁ କିମ୍ବା କଲାରୀକୁ ସଂସାରର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ମାର୍ଶଳ ଆର୍ଟ ଋପେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ।
ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ସନ ୧୯୪୭ ମସିହା ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଉପ-ମହାଦ୍ୱୀପ ଓ ତତ୍ପଶ୍ଚାତ ଭାରତ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ବାଚିକ ଓ ଲିଖିତ ସାହିତ୍ୟରୁ ହେଉଥିଲା ।
ଯେଉଁଥିରୁ ମାତ୍ର ୨ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ସାନ୍ଥଳି ଓ ବୋଡୋକୁ ହିଁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି ।
ଏଥିରେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ପଞ୍ଜାବୀ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଦୁ; ପୂର୍ବରେ ଓଡ଼ିଆ; ବଙ୍ଗଳାରେ ଆସାମୀ; ମଧ୍ୟ-ପଶ୍ଚିମରେ ମରାଠୀ, ଗୁଜୁରାଠୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, କନ୍ନଡ଼, ମାଲୟଲମ ରହିଛି ।
ସେମାନଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ କତିପୟ ଓ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଭାଷା ରହିଛି ଯାହାର ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଭାଷା ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହତ୍ତ୍ୱ କମ ରହି ନଥାଏ, ଯେପରି କାଶ୍ମୀରି, ଡ଼ୋଗରୀ, ସିଂଧୀ, କୋଙ୍କଣୀ, ତୂରୂ ଆଦି ।
ହେଲେବି ଜାତି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇ ଜଣାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପରେ ଅନ୍ୟ ବହୁ ଧର୍ମ ଯେପରି ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଈସାଇ ଧର୍ମର କିଛି ସମୂହରେ ନଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖା ଯାଇଅଛି ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ, ସମାଜବାଦ , ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା , ଲୋକତନ୍ତ୍ର ପରି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଜାତି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଭେଦଭାବକୁ ଗିଅର୍କାନୂନୀ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଅଛି ।
ବଡ଼ ସହରରେ ଅଧିକାଂଶ ଏହି ଜାତି ବନ୍ଧନକୁ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଅଛି , ହେଲାକି ଏହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଶର ଗ୍ରାମୀଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ରହିଛି କିନ୍ତୁ , ଆଧୁନିକ ଭାରତରେ ଜାତି ବ୍ୟବସ୍ଥା , ଜାତିର ଆଧାରରେ ବାଣ୍ଟୁଥିବା ରାଜନୀତି ଏବଂ ଅଲଗା - ଅଲଗା ମାଧ୍ୟମ ପରି ସାମାଜିକ ଧାରଣା ଗୁଡିକୁ ଯେପରି ବହୁ ରୂପରେ ଜୀବିତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଏବଂ ପ୍ରବଳ ମଧ୍ୟ ହେବାରେ ଲାଗିଛି
ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଲୋକାମାନଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହେଉଛି, ନିଜ ମାତା-ପିତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସମ୍ମାନନୀୟ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ବିବାହ ହିଁ କରିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ବର ଓ କନ୍ୟାର ସହମତି ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ ।
ପରିବାରବର୍ଗ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ବିବାହରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଜିନିଷର ମେଳନ କରିବା ଆଧାରରେ ସେସବୁକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଥାଏ, ଯେପରି ବୟସ, ଉଚ୍ଚତା, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ପସନ୍ଦ, ତା'ସହିତ କନ୍ୟା/ବର ପରିବାରର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଜାତି ସହିତ ଯୁଗଳ ର ଅନୁକୂଳତା କରାଯାଇଥାଏ ।
ପ୍ରଣାମ, ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ନମସ୍କାରମ୍ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କିମ୍ବା ଅଭିବାଦନ କରିବାର ସାମାନ୍ୟ ଉପାୟ ଅଟେ ।
ସାଧାରଣତଃ ଏହାକୁ ଭାରତ ଓ ନେପାଳରେ ସନାତନ ଧର୍ମ , ଜୈନ ଧର୍ମ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।
ଭାରତୀୟ ଓ ନେପାଳ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଲିଖିତ କିମ୍ବା ମୌଖିକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭରୁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏହାମଧ୍ୟ କୌଣସି ସଥାଙ୍କୁ ବାହାରିବା ବେଳେ ହାତ ଯୋଡି ଏହି ମୁଦ୍ରା ବିନା କିଛି କଥାରେ ଭଙ୍ଗି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଯୋଗରେ, ଯୋଗ ଗୁରୁ ଏବଂ ଯୋଗ ଶିଷ୍ୟଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଉଥିବା କଥାର ଆଧାରରେ ପ୍ରଣାମର ଅର୍ଥ - "ମୋ ଭିତରର ରଶ୍ମୀ ତୁମ ଭିତରର ରଶ୍ମୀକୁ ସତ୍କାର କରୁଛି" ବୋଲି ହୋଇଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ଭୋଜନ ରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପର ମୂଳ ନିବାସୀ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବିବିଧତା ଶାମିଲ ରହିଥାଏ ।
ମାଟିର ପ୍ରକାର, ଜଳବାୟୁ, ସଂସ୍କୃତି, ଜାତୀୟ ସମୂହ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟରେ ବିବିଧତାର ସୀମାକୁ ଦେଖି ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଦୁହେଁ ଦୁହିଁଙ୍କଠାରୁ କାଫି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଋପେ ଉପଲବ୍ଧ , , ଓ ଆଦିର ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ, ବିଶେଷ ଋପେ ହିନ୍ଦୁ, ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକଳ୍ପ ଓ ପରମ୍ପରା ସହିତ ବହୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହାଛଡା, ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଓ ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ର ଶାସନ ସମୟରୁ ଇତ୍ତରୀ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡିଛି ।
ଅନ୍ୟ ସମାଜ ସହିତ ଦେଶର ସାଂସ୍କୃତିକ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟକଳା ଓ ଏହାର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସର୍ବ ଜନସାଧାରଣ ମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ରଖିପାରିଛି ।
ସମାଜରେ ନାରୀର ଭୂମିକା ପ୍ରାୟତଃ ଘରର କାମ କରିବା ଏବଂ ସମୁଦାୟ ବର୍ଗଙ୍କ ନିଃଶ୍ୱାର୍ଥ ସେବା କରିବାରେ ହୋଇଥାଏ ।
ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ପରିବାରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ସମ୍ପତ୍ତି ମିଳି ନଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପୌତ୍ରିକ ସମ୍ପତ୍ତିର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ମିଳି ନଥାଏ ।
ଆଇନକୁ ଲାଗୁ କରିବାର ଦୁର୍ବଳତା କାରଣରୁ ମହିଳା ମାନଙ୍କୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ଛୋଟ ଅଂଶ ଓ ବହୁ କମ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
ବହୁ ପରିବାରରେ, ବିଶେଷ ରୂପେ ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝିଅ ଏବଂ ମହିଳା ମାନଙ୍କୁ ପରିବାର ଭିତରେ ପୋଷଣ ଭେଦଭାବର ସାମନା କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ ଏବଂ ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତର ଆବଶ୍ୟକତା କମ ରହିଥାଏ ତା'ସହିତ ସେମାନେ କୁପୋଷିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର, ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ସଂସ୍କୃତ ପାଠ, ସଙ୍ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ବର୍ଗୀକୃତ କରିବାପାଇଁ ବର୍ଗିକରଣର ପଞ୍ଚଗୋଟି ପ୍ରଣାଳୀର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ ।
ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏକ କମ୍ପନର ଚାରିଗୋଟି ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତ୍ରୋତ ଅନୁସାରେ ସଙ୍ଗୀତ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଚାରିଗୋଟି ସମୂହରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରିଥାଏ ।
ରିସ ଫ୍ଲୋରା ଅନୁସାରେ, ଏହା ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ପଶ୍ଚିମ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସମ୍ମାନ ଅଟେ ।
ପୁରତତ୍ତ୍ୱବିଦମାନେ ସଙ୍କରଜଙ୍ଗ ରେ ଏକ ୩୦୦୦ ବର୍ଷୀୟ , ୨୦-କୁଞ୍ଜୀ, ଧ୍ୟାନ ରୂପେ ପୋଲିସ୍ଡ ବସଲ୍ଟ ଲିଥୋଫୋନର ଖୋଜିବା ଲାଗି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ମୌର୍ଯ୍ୟ ରାଜବଂଶ ଓ ଗୁପ୍ତ ରାଜବଂଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତରିଧିକାରଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ, ବହୁ ବୌଦ୍ଧ ବାସ୍ତୁଶିଳ୍ପ ପରିସର, ଯେପରି "ଅଜନ୍ତା ଗୁମ୍ଫା" , "ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫା" ଏବଂ ସ୍ମାରକୀୟ "ସାଞ୍ଚି ସ୍ତୁପ" ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।
ପରେ, ଦକ୍ଷିଣ-ଭାରତରେ ବହୁ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ଯେପରି, "ବେଲୁର"ରେ "ଚେନ୍ନାକେଶବା ମନ୍ଦିର", "ହାଲେବେଦୁ"ରେ "ହୋୟସେଲ୍ସବର ମନ୍ଦିର" , "ସୋମନାଥ ପୁର"ରେ "କେଶବ ମନ୍ଦିର" , "ଥଞ୍ଜାବୁର"ରେ "ବ୍ରେହଦୀଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର" , "କୋଣାର୍କ"ରେ "ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର" , "ଶ୍ରୀ ରଙ୍ଗମ"ରେ "ଶ୍ରୀ ରଙ୍ଗନାଥ ସ୍ୱାମୀ ମନ୍ଦିର "ଏବଂ "ଭଟ୍ଟୀପ୍ରୋଲୁ"ରେ "ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ"ଙ୍କ ସ୍ତୁପ ଇତ୍ୟାଦି ।
ଗାଈକୁ ଖାଇବା ବିରୁଦ୍ଧ ଆଦେଶରେ ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ଏକ ଜାତିଚ୍ୟୁତ ମନୁଷ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ମୃତ ଗାଈଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଋପେ ଦିଆ ଯୌଥିଲା ଏବଂ କେବଳ ସେମାନେ ଗାଈମାନଙ୍କର ଚମଡ଼ା କୁ ବାହାର କରିପାରୁଥିଲେ ।
କେବଳ ଦୁଇ ରାଜ୍ୟ: ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗଳା ଓ କେରଳର ଅତିରିକ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଗୋହତ୍ୟା ନିଷିଦ୍ଧ ରହିଛି ।
ହୁଏତ ଗାଈ ବଦ୍ଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନେବାପାଇଁ ଅବଦ୍ଧି ରହିଛି କିନ୍ତୁ ଗାଈକୁ ନିୟମିତ ଋପେ ଯାହାଜଦ୍ୱାରା ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଅଣାଯାଉଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କିମ୍ବା ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ସାମାଜିକ ମାନଦଣ୍ଡ, ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତି, ବିଶ୍ୱାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, କଳାକୃତି ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଐତିହ୍ୟ ।
ଏହି ନାମ ଭାରତ ବାହାରେ ଥିବା, ବିଶେଷ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଦେଶ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିସମୂହ ଭାରତର ଇତିହାସ, ବିସ୍ଥାପନ, ଉପନିବେଶ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବଦ୍ୱାରା ଭାରତ ସହିତ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ ସେସବୁ ଦେଶ ଓ ସଂସ୍କୃତିସବୁ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ।
ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଭାଷା, ଧର୍ମ, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ରୀତିନୀତି ସ୍ଥାନ ଭିତ୍ତିରେ ଭିନ୍ନ ।
ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଇସ୍ଲାମିକ ପର୍ବ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ଓ ଭାରତରେ ସାର୍ବଜନିକ ଅବକାଶ ଘୋଷିତ କରିଥାନ୍ତି ।
"ଇଦ୍-ଉଲ୍-ଫିତର", "ଇଦ୍-ଉଲ୍-ଆଧା", "ମିଲାଦ ଏନ ନବୀ", "ମୁହରମ" ଏବଂ "ଶବ୍-ଏ-ବାରାତ" ଆଦି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ଅଟେ ।
୨୩ ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ଈସାଈ ମାନଙ୍କ ସହିତ ୧୭ ମିଲିୟନ ରୋମାନ କୌଥଳିକ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି ।
ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ "ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ" ଓ "ଗୁଡ୍ ଫ୍ରାଇଡେ" ପରି ପର୍ବକୁ ବହୁ ଜାକଜକମରେ ବନେଇଥା'ନ୍ତି ।
ହୁଏତ ଏବେ ତଲାଖ ଦରରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ହେବାରେ ଲାଗିଛି : ଏହି କଥାରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ମତ ଏହିଯେ, ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ: ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ବଢୁଥିବା ସଂଖ୍ୟା ସମାଜର ବିଘଟନକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ ।
ଏହାସହିତ ଆଧୁନିକ ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନୁଶାରେ ଏଥିରୁ ଏହିକଥା ଜଣାପଡିଥାଏ କି, ସମାଜରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କର ଏକ ନୂତନ ଓ ସୁସ୍ଥ ସଶକ୍ତିକରଣ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଆଜି ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଦେଶ ଯେପରି ଭାରତ ଓ ନେପାଳରେ ଗାଈ କ୍ଷୀରର ଧାର୍ମୀକ ରୀତିରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ରହିଛି ।
ସମାଜର ନିଜର ଏହି ଉଚ୍ଚତର ସ୍ଥାନ କାରଣରୁ ଗାଈ ଭାରତର ବଡ଼ ବଡ଼ ସହର ଯେପରି ଦିଲ୍ଲୀର ଜନଗହଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଲା ରାସ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ବୁଲିଥାନ୍ତି ।
କିଛି ସ୍ଥାନରେ ସକାଳ ଖାଦ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ଋପେ ଲଗେଇବା ଶୁଭ କିମ୍ବା ସୌଭାଗ୍ୟବର୍ଦ୍ଦକ ବୋଲି ମାନିନିଆଯାଏ ।
ଯେଉଁ ଯାଗାରେ ଗୋହତ୍ୟା ଏକ ଅପରାଧ ଅଟେ ସେଠାରେ କୌଣସି ନାଗରିକଙ୍କୁ ଗାଈର ହତ୍ୟା କରିବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।
"ପଦ୍ମଶ୍ରୀ" ମଣି ମାଧବ ଚକୟାର - ଅବିବାଦିତ ଋପେ କଳାର ଏହି ଋପ ଓ "ଅଭିନୟ"ର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
ସେ ଏହି ପୁରୁଣା ନଟ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ଲୁପ୍ତ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚେଇ ଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିଥିଲେ ।
ସେ କାଳିଦାସଙ୍କ ନାଟକ "ଅଭିଜ୍ଞାନ ଶକୁନ୍ତଳ", "ବିକ୍ରମୋର୍ବସିୟା"; ଭାସଙ୍କର "ସ୍ୱପ୍ନବାସବଦତ୍ତା" ଓ "ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର"; ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ "ନାଗନନ୍ଦା" ଆଦି ନାଟକ ଗୁଡିକୁ କୁଟିୟଟ୍ଟମ ଋପେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ବିବିଧ ପ୍ରସ୍ଥରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ମାନବୀୟ ଏବଂ ରସାତ୍ମକ ତତ୍ତ୍ୱ ତାହାର କଳା-ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି ।
ମାନବୀୟ ସମ୍ବନ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ଥିତିର ବିବିଧ ଭାବଲୀଳା ଓ ତାହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଚେତନାକୁ କଳା ଉଜାଗର କରିଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ କଳା ଯେଉଁଠାରେ ଆହୁରି ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ କୌଶଳ ଆଧାର ରଖିଥାଏ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ ଭାବ ଏବଂ ରସକୁ ସର୍ବଦା ମୃତ ରୂପେ ରଖିଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ କଳା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଉପବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ, ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ପୁରାତତ୍ତ୍ୱର ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ପଡିଥାଏ ।
ଉଲ୍ଲେଖନିୟ ଉଦାହରଣରେ "ଦୀପାବଳୀ" ସାମିଲ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ହିନ୍ଦୁ, ଶିଖ ଏବଂ ଜୈନ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଆମ୍ବେଦକର ଜୟନ୍ତି ପର୍ବ ବୌଦ୍ଧ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳନ କରାଯାଏ ।
"ଡ଼୍ରୀ ପର୍ବ" ଭାରତର ଆଦୀବାସୀ ପର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ ଯାହା ଅରୁଣାଞ୍ଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଜୀରୋ ଘାଟୀରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ହୁଏତ "ବାଲ୍ୟ ବିବାହ" କୁ ୧୮୬୦ ମସିହାରେ ହିଁ ଆଇନି ବିରୁଦ୍ଧ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଦିଆ ଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଭାରତର କିଛି ଅଂଶରେ ଏହି ପ୍ରଥା ଆଜିମଧ୍ୟ ଜାରୀ ରହିଛି ।
ୟୂନିସେଫଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂସାରର ପିଲାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବାବଦରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ "ଷ୍ଟେଟ ଅଫ ଦି ୱାର୍ଲଡ ଚିଲଡ୍ରେନ-୨୦୦୧"ରେ ୪୭% ଗ୍ରାମୀଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଯେଉଁମାନେ ୨୦-୨୪ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ପାଇଁ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ କରିଦିଆଯାଏ ।
ରିପୋର୍ଟ ଏହାମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଥାଏ କି, ବିଶ୍ୱରେ ୪୦% ହେଉଥିବା ବାଲ୍ୟ-ବିବାହ କେବଳ ଭାରତରେ ହିଁ ହୋଇଥାଏ ।
ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ପ୍ରସାର କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ବାସ୍ତୁକଳା ପୂର୍ବ1ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷଣ ଯେପରି- ମନ୍ଦିର ସ୍ତୁପ, ମନ୍ଦିର ଶିଖର,
ମନ୍ଦିର ଶିବାଳୟ ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାର କିମ୍ବା ତୋରଣ ଆଦି ଏସିଆ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରତୀକ ତିଆରି ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ବଡ଼ ମାପକ୍ରମରେ କରାଯାଇଛି ।
ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର "ଗୋପୁରମ୍" ନିଜ ଗୃଢ଼ତା ଏବଂ ଐଶ୍ୱର୍ୟ୍ଯ ପାଇଁ ଜଣାଯାଇଥାଏ ।
ସିଖ୍ ଧର୍ମ , ଜୈନ ଧର୍ମ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟରୂପେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ , ପୁରା ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ , ଈସାଈ ଧର୍ମ, ପାରସୀ ଧର୍ମ, ୟହୁଦୀ ଧର୍ମ ଏବଂ ବହାଈ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଟେ , କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ ଅଟେ ।
ଭାରତୀୟ ଜୀବନରେ ଧର୍ମର ଦୃଢ଼ ଭୂମିକା ରହିବ ସତ୍ତ୍ୱେ ନାସ୍ତିକତା ଏବଂ ଅଜ୍ଞେୟବାଦ ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ ।
ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ କପଡ଼ା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁତ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ ଓ ସ୍ଥାନିୟ ସଂସ୍କୃତି, ଭୂଗୋଳ, ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ଗ୍ରାମିଣ/ସହରି ସେଟିଙ୍ଗରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ।
ପୋଷାକର ଲୋକପ୍ରିୟ ଶୈଳୀରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ "ସାଢି" ଓ ପୁରୁଷ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ "ଲୁଙ୍ଗି" ଏବଂ "ଧୋତି" ସାମିଲ ରହିଥାଏ ।
ସାଧାରଣତଃ ମହିଳାମାନେ "ଚୁଡିଦାର" କିମ୍ବା "ସାଲୁଆର କମିଜ"କୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ହିନ୍ଦୀରେ ଅନେକ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ବାସ୍ତୁକଳାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି- ସମୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ସହିତ ଲଗାତାର ନୂଆ ନୂଆ ବିଚାରକୁ ନିଜର କରି ନିଜର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି ।
ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଏହିପରି ବାସ୍ତୁଶିଳ୍ପୀର ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଇତିହାସ ଅନୁଯାୟୀ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ଏକ ନିରନ୍ତରତା ରଖିଥାଏ ।
ଏହାର କିଛି ଉନ୍ନତ ମାନର ଆରମ୍ଭ ଶୈଳୀର ଉଦାହରଣ ସିନ୍ଧୁଘାଟୀ ସଭ୍ୟତା ରେ ମିଳିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସୁନିୟୋଜିତ ସହର ଏବଂ କିଛି ଘର ମିଳିଥିଲା ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ବର୍ଗ ସ୍ୱୟଂକୁ ହୁନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ କବିଜ ହେବାର ଦାବା କରିଥାନ୍ତି ଦଳିତ ଶବ୍ଦ ସେହି ଲୋକ ମାନଙ୍କର ସମୂହ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂଭୁ ପଦନାମ ଅଟେ ଯାହାକୁ ଅଛୁଆଁ କିମ୍ବା ନିଚ୍ଚ ଜାତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାରତରେ ଜାତିବଡ଼ରେ ପ୍ରେରିତ ହିଂସା ଏବଂ ଘୃଣା ଅପରାଧ କୁ ବହୁତ ଅଧିକା ଦେଖା ଯାଇଅଛି ।
ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ସହିତ ଭାରତୀୟ ନାଟକ ଓ ଥିୟେଟରର ମଧ୍ୟ ବହୁ ପୁରାତନ ଇତିହାସ ରହିଛି ।
କାଳିଦାସଙ୍କ ନାଟକ "ଶକୁନ୍ତଳା" ଓ "ମେଘଦୂତ" ପରି କିଛି ପୁରୁଣା ନାଟକ ରହିଛି, ଯାହା ପରେ ଭାସଙ୍କର ନାଟକ ଆୟୁ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା କେରଳର "କୁଟ୍ଟୀୟାଟମ୍" ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଜୀବିତ ଥିୟେଟର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ ।
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏହା ଅନେକ ସହସ୍ରବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ଇତିହାସଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ।
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଅନେକ ଉପାଦାନ ଯଥା ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ, ଗଣିତ, ଦର୍ଶନ, ରୋଷେଇ, ଭାଷା, ନୃତ୍ୟ, ସଂଗୀତ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଇଣ୍ଡୋସ୍ଫିୟର, ବିଶାଳ ଭାରତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି ।
ବୈଦିକ କାଳରେ ସାମବେଦ ମନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚାରଣ ସେହି ସମୟର ବୈଦିକ ସପ୍ତକ ଅନୁସାରେ ସାତ ସ୍ୱର ପ୍ରୟୋଗ ସହିତ କରାଯାଉଥିଲା ।
ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ବେଦ ବେଦର ଜ୍ଞାନ ମୌଖିକ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲା ।
ଏହିପରି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବେଦ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତର କୌଣସି ଲିଖିତ ରୂପ ନଥିବା କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ ସ୍ୱରୂପ ଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ଭାରତୀୟ ନାମ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ନାମକରଣ ସମାରୋହ ପ୍ରଥା ରେ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଅଲଗା-ଅଲଗା କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁଶାରେ ବଦଳିଥାଏ ।
ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ଭାରତୀୟ ଭାଷା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭାଷା ମାନ ଖିଥାନ୍ତି ।
ପଶ୍ଚିମରେ ଇସ୍ଲାମିକ ପ୍ରଭାବର ଆଗମନ ସହିତ, ଭାରତୀୟ ବାସ୍ତୁକଳାରେ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ଧର୍ମର ପରମ୍ପରାକୁ ନିଜର କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ଯୁଗରେ ତିଆରି କିଛି ସ୍ତୁପ - "ଫତେହପୁର ସିକରୀ", "ତାଜମହଲ", ଗୋଲ ଗୁମ୍ବଜ", କୁତୁବମୀନର" ଦିଲ୍ଲୀର "ଲଲକୀଲା" ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାୟ ଭାରତର ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ ।
କହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଏହି ମାତୃଭାଷା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ତାହା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଭାଷାକୁ କହୁଥିବା ସଂଖ୍ୟାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଅଛି ।
ନିମ୍ନ ତାଲିକାରେ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ବକ୍ତା ଯୁକ୍ତ ମାତୃଭାଷାକୁ ସୂଚୀବଦ୍ଧ କରାଯାଇଛି ।
ମହାଭାରତ ଓ ରାମାୟଣ, ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ସଂରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଜଣାଶୁଣା ମହାକାବ୍ୟ ଅଟେ ।
ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ମ୍ୟାଲେସିଆ ଓ ଇଣ୍ଡିନେସିଆ ପରି ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶର ମହାକାବ୍ୟ ଋପେ ସଂସ୍କରଣକୁ ନିଜର କରାଯାଇଛି ।
ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ , ଭାରତ ନିଜ ନିମ୍ନ ସ୍ତରର ଭୌଗୋଳିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗତିଶୀଳତା କାରଣ ଯୋଗୁଁ ବୃହତ ରୂପେ ଦର୍ଶନୀୟ ଅଟେ , ଯେଉଁଠାର ଲୋକମାନେ କିଛି ଏହିପରି ବ୍ୟବସାୟକୁ ବାଛିଥାନ୍ତି ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମାତା-ପିତା ଆଗରୁ କରିଆସୁଛନ୍ତି ଏବଂ କେବେ-କେବେ ଭୌଗୋଳିକ ରୂପରେ ସେମାନେ ନିଜ ସମାଜଠାରୁ ଦୁରେଇ ଯା'ନ୍ତି ।
ଶାବ୍ଦିକ ଅର୍ଥରେ, ଏହାର ଅର୍ଥ - "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି", ଏହି ଶବ୍ଦ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ : "ନଇଁକରି ପ୍ରଣଆମ ହେବା" , , , ଏବଂ ଓ : "ଆପଣଙ୍କୁ"ରୁ ନିଆଯାଇଛି ।
ଅବ୍ରହାମିକ ଧର୍ମ ପରେ ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱ ଧର୍ମରେ ପ୍ରମୁଖ ଅଟେ , ଯେଉଁଥିରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ , ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ , ସିଖ୍ ଧର୍ମ, ଜୈନ ଧର୍ମ,ସାର୍ନା ଧର୍ମ ସାମିଲ ହୋଇଛି ।
ଆଜିର ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ କ୍ରମଶଃ ଦୁନିଆରେ ତୃତୀୟ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧର୍ମ ଅଟେ ।
କୌଣସି ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିବା ସମୟ, ସାଧାରଣ ଋପେ ଏହା ସହିତ ଏପରି ଏକ ମୂଦ୍ରା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଛାତି ଓ ବକ୍ଷ ସାମନାରେ ଦୁଇ ହାତର ପାପୁଲିକୁ ପରସ୍ପର ଜୋଡି ଏବଂ ଆଙ୍ଗୁଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଧା ରହିଥାଏ ।
ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ ଏହା ଜଣାଯାଏ ଯେ, ପରମପିତା "ବ୍ରହ୍ମା" "ନାରଦ"ଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ବରଦାନ ଋପେ ଦେଇଥିଲେ ।
ରଙ୍ଗୋଲି କିମ୍ବା ଏକ ପରମ୍ପରାଗତ କଳଆ ଅଟେ ଯାହା ଭାରତୀୟ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ଲୋକପ୍ରୀୟ ହୋଇଥାଏ, ଲୋକପ୍ରୀୟ ମହିଳା ପତ୍ରିକା ଯେଉଁଥିରେ ଫେମିନା , ଗୃହଶୋଭା , ବନିତା , ବୂମେନସ ଏରା ଆଦି ସାମିଲ ରହିଛି ।
କେବଳ ସଂସ୍କୃତ ଏହିପରି ଏକ ଅନୁସୂଚିତ ଭାଷା ଅଟେ ଯାହାର ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ କମ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି ।
ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଇଂରାଜୀ , କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସରକାରଦ୍ୱାରା ରାଜଭାଷା ରୂପରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।
ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଭାରତର ଧର୍ମରେ ବିଭିନ୍ନତା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ , ଯେଉଁଥିରେ କିଛି ସାଂସ୍କୃତିୟ ସଂସ୍ଥାର ଧର୍ମ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ।
ଆଜି ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭୂମିକା ନିଭାଇ ଥାଏ ।
ପ୍ରଥମ ଭାଷାରୂପେ ବକ୍ତାମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ "ଦେଶୀ ଭାଷା" ମାନଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଶତ ୧୨୭% ଅଟେ ।
ଭାରତର ଗ୍ରୀନବର୍ଗ ଡାଇବାର୍ଷିଟି ଇଣ୍ଡକ୍ସ ୦.୯୧୪ ଅଟେ ଅର୍ଥାତ ଯଦିଓ ଦେଶରେ ଏହିପରି କୌଣସି ଦୁଇ ଲୋକଙ୍କୁ ବଛାଯାଏ ତ ୯୧.୪% ସୁଯୋଗ ହୋଇପାରେ କି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଅଲଗା ହୋଇପାରେ ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଜାତିକୁ ଅଛୁଆଁ ରୂପରେ ଜଣା ଯାଉଥିଲା, ହେଲାକି ଏହି ପ୍ରଣାଳୀର ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର କାନୁନ ଅନୁସାରେ ଏବେ କାନୁନ ଭଙ୍ଗ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଅଛି ।
ଶୁଦ୍ର - "ସେବକ କିମ୍ବା ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ପ୍ରଜାତି"ରେ ଅଧିକତର ପ୍ରଦୂଷିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗୁଥିବା ଶାରୀରିକ ଏବଂ କୃଷକ ଶ୍ରମିକ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ମଣିପୁରର ସେନାପଟୀ ଜେଲର ପାଓମାଟା , ମାଓ-ମରମ ଏବଂ ପୁରୁଲ ଉପା ବିଭାଗର ସଂଖ୍ୟା , ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଜନଗଣନା ରବ୍ଦ ହେବ କାରଣରୁ ଯୋଡ଼ା ଗଲା ନାହିଁ ।
କ୍ଷତ୍ରିୟ - "ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ନିମ୍ନ ମାନ୍ୟବର କିମ୍ବା ସରଦାର" ଯେଉଁଥିରେ ରାଜା, ଉଚ୍ଚପଦବୀର ଲୋକ, ସୈନିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସକମାନେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ।
ବୈଶ୍ୟ - "ବ୍ୟାପାରି ଏବଂ କାରିଗର ସମୁଦାୟ" ଯେଉଁଥିରେ ସୌଦାଗର, ଦୋକାନୀ, ବ୍ୟାପାରୀ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ମାଲିକ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ - "ବିଦ୍ୱାନ ସମୁଦାୟ", ଯେଉଁଥିରେ ୟାଜକ, ବିଦ୍ୱାନ, ବିଧି ବିଶେଷଜ୍ଞ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ।
ବେଦ,ଉପନିଷଦ,କୋରାନ୍,ବାଇବେଲ, ଜେଦ୍ଦାୟଭେସ୍ତା, ବୌଦ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥ ଆଦି ସେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।
ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ପ୍ରବତ୍ତନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ଥିଲା ସ୍ମରଣୀୟ।
ତାଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ କଲିକତାରେ ଇଂରେଜ ସ୍କୁଲ ବେଦାନ୍ତ କଲେଜ ଏବଂ ସିଟି କଲେଜ ଆଦି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଟାନମାନ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା।
'ମିରଟ-ଉଲ-ଅଖବାର' ନାମକ ଏକ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦନାର ସେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
୧ ଏକ ଈଶ୍ୱର,ଯିଏ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ,ତାଙ୍କୁ ପୂଜାକରିବା ଉପରେ ବ୍ରାହ୍ମସମାଜ ଗୁରୁତ୍ୱଆରୋପ କରିଥିଲା।
୬ ଏହା ପ୍ରଚାର କଲା ଯେ ପାପ ଆଚରଣ ନକଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ବାଣ ବା ମୁକ୍ତିପାଇ ପାରିବ।
୮ ଏହା ଆମ୍ମାର ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତି ଓ କର୍ମବାଦ ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମତ ଦେଇ ନଥିଲା।
ରାଜନୌତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ରାମମୋହନ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ପ୍ରତି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଛି।
ତାଙ୍କ ମତରେ ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୄର୍ଣ୍ଣହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଭାରତରେ ରହନ୍ତୁ।
ବିପିନ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଲ କହିଛନ୍ତି :ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ହିସାବରେ ରାଜା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ରାଜନୌତିକ ସ୍ୱାଧୀନତାର ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
ଜଣେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭାବରେ ରାମମୋହନଙ୍କ ଭୂମିକା ଖୁବ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ଭାରତରେ ମୂଲ୍ୟହୀନ ଓ ଅସାମାଜିକ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ଉଛେଦ ବା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିବାକୁ ସେ ବିଟ୍ରିଶ ସରକାରଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ନେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମସମାଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା- "ଧର୍ମମତ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ମନରେ ବଦାନ୍ୟତା,ନୈତିକତା,ଦୟା,ଧର୍ମନିଷ୍ଟା,ପରହିତୈଷା ଓ ପୂଣ୍ୟଭାବ ଉଦ୍ରେକ କରିବା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐକ୍ୟଭାବ ସୁଦୂଢ଼ କରିବା।
ରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଜିଲ୍ଲାର ରାଧାକାନ୍ତପୁର ଗ୍ରାମରେ ଏକ ବାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସେଠାରେ ସେ ଲର୍ଡ଼ ବେଣ୍ଟିଙ୍କୁ ଭେଟି ସତୀଦାହ ପ୍ରଥା ଉଛେଦ ଏବଂ ମୋଗଲ ବାଦଶାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକବରଙ୍କୁ ଉପାଧି ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ତେବେ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କଳ୍ପ ବୃକ୍ଷର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଲା ତାହା ମନୋବାଞ୍ଛା ପୁରଣକାରୀ ଏକ ମହାନ ବୃକ୍ଷଟିଏ ।
ବଟ ମୂଳରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ମନ୍ଦିରରେ କଳାପଥର ନିର୍ମିତ ବାଳକୃଷ୍ଣ ବଟପତ୍ରରେ ଶାୟିତ ।
କଥିତ ଅଛି, ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ରଚୟିତା ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏହି ବୃକ୍ଷମୂଳେ ବସି ଭାଗବତର ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହିଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ସହ ସା଼କ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା ।
ଭକ୍ତଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ, କଳ୍ପବଟ ଚାରିପଟେ ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କଲେ, ନିଜର ମନଷ୍କାମ ପୁରଣ ହୋଇଥାଏ ।
କଳ୍ପବଟ ହେଉଛି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଟ ବୃକ୍ଷ ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ବେଢା ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପବଟ ଅବସ୍ଥିତ ।
କଳ୍ପ ବୃକ୍ଷ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଚାନ୍ଦିନୀ ଏହାର ଶୋଭା ବର୍ଦ୍ଧନ କରୁଅଛି ।
ବଟ ବୃକ୍ଷର ପ୍ରାଚୀନତା ସମ୍ପର୍କରେ ପୌରାଣିକ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାଯାଏ, କଳଜୀବୀ ମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଜଳରେ ବଟ ପର୍ତରେ ଶୟନ କରିଥିବା ବାଳମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ପୁଣି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ପ୍ରକାରେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ଧାର୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବ୍ୟତୀତ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବୃକ୍ଷର ମାନ୍ୟତା ଅଛି ।
ପୌରାଣିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଳୟ ପରେ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ବୃକ୍ଷ ରହିଥିବାରୁ ଏହା କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ।