polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ମହାଭାରତ ମହାକାବ୍ୟରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟାୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସବୁ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ତଥା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ ।
ମହାଭାରତର କାହାଣି ଅନୁସାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ କୌରବଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହସ୍ତିନାପୁରର ରାଜା ହେଲେ ସିନା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା କଥାକୁ ନେଇ ସେ ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ଦୋଷୀ ଭାବିବାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତ ରହୁଥିଲା ।
ଇତ୍ୟବସରରେ ସାଧୁମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସେ ଅଶ୍ୱାମେଧ ଯଜ୍ଞର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଯଜ୍ଞର ବିଧି ଅନୁସାରେ ଏକ ସଜ୍ଜିତ ଘୋଡ଼ା ଅନ୍ୟ ସବୁ ରାଜ୍ୟକୁ ପଠାଯିବ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବି ସେହି ଘୋଡ଼ାକୁ କେହି ଅଟକାଇବାର ସାହସ କରନ୍ତି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେହି ରାଜ୍ୟ ବିଜୟ କରି ସେହି ଦେଶକୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଅଣାଯିବ ।
ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ଯଜ୍ଞ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ବବ୍ରୁବାହନ ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲେ ।
ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ ଘୋଡ଼ାକୁ ଅଟକାଇବାର ଅର୍ଥ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଡାକରା ଦେବା ।
ମଣିପୁର ଏବଂ ହାସ୍ତିନାପୁର ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଶତ୍ରୁତା ନ ଥିବାରୁ ଅର୍ଜୁନ ବବ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ା ଛାଡିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।
ଅଧିକନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ ବବ୍ରୁବାହନଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ପାଇ ନ ଥିଲେ ।
ବବ୍ରୁବାହନ ଘୋଡ଼ାକୁ ଛାଡିବାକୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଶପଥ ନେଇଥିବା କଥା କହିଥିଲେ ।
ମହାଭାରତ ମହାକାବ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ ମଣିପୁର ତତକାଳୀନ ଭାରତର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ।
ମଣିପୁର ରାଜବଂଶରେ ଏକାଧିକ ପୀଢି ପାଇଁ, ରାଜବଂଶର ଏକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନଥିଲେ ।
ଚିତ୍ରବାହନଙ୍କର ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନ ଥିବାରୁ ସେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ବିଷୟରେ ତାଲିମ ଦେଇଥିଲେ ।
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ଯୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଲିଖିତ ନାଟକ 'ଚିତ୍ରା'ରେ ଏହି ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଟାଗୋର ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କୁ ପୁରୁଷ ପୋଷାକ ପରିହିତ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି ।
ଅର୍ଜୁନ ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦାଙ୍କୁ ଛାଡି ଚାଲିଯିବା ପରେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ପୁତ୍ର ବବ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ ।
ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ନନା ଅନୁସାରେ, ନିର୍ବାସନ କାଳରେ ରାଜକୁମାରୀ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ମାଧ୍ୟମରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ବବ୍ରୁବାହନ ।
ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କ ସହିତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିବାହରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀ ନାଗକନ୍ୟା ଉଲୂପି ଇର୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ଏପରିକି ଉଲୂପିଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ହେତୁ ଅର୍ଜୁନ ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବବ୍ରୁବାହନ ତାଙ୍କ ଅଜାଙ୍କଘରେ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ରଭାବେ ପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସମୟକ୍ରମେ ସେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ଅର୍ଜୁନ ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ପିତା, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଆସିଲେ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିନଥିଲେ ।
ମହାଭାରତ ଏହି କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଲଗାତାର ଦୁଇଟି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ୧୯୫୧ରେ ନାନାଭାଇ ଭଟ୍ଟଙ୍କଦ୍ୱାରା 'ବୀର ବବ୍ରୁବାହନ',ଯେଉଁଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଶଶି କପୁର, ଏସ ଏନ ତ୍ରିପାଠୀ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ 'ବୀର ଅର୍ଜୁନ' ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମହୀପାଲ୍, ନିରୁପା ରୟ ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକ କପୁରଙ୍କ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୪ର ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସାମୁଦ୍ରାଲା ରାଘବଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ଏନ୍. ଟି. ରାମାରାଓ, ଏସ୍. ବାରାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ଚାଲାମ୍ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକରେ ଥିବା ଐହୋଲ ମନ୍ଦିର ମନେ ପକେଇଦିଏ ।
ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ପିଣ୍ଡି ଉପରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି ଓ ସ୍ଥାନୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଏକ ବିରାଟ ଅହିରାଜ ସାପ ସେହି ସ୍ୱଳ୍ପ ଆଲୋକିତ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବରେ ରହିଛି ।
ମନ୍ଦିରରେ ଗର୍ଭଗୃହ, ଅନ୍ତରାଳ ଓ ବାସାଲ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତର ନିର୍ମିତ ନନ୍ଦୀ ମଣ୍ଡପ ଅଛି ।
ଏହି ମଣ୍ଡପ ଚାରୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ହାତୀ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି ଓ ଶିଲିଙ୍ଗରେ ଅଷ୍ଟୋକେନ ପଦ୍ମ ପୁଷ୍ପ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି ।
ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ମସ୍ତକ ବିହୀନ ନନ୍ଦୀ ବିଗ୍ରହ ଅଛି ଯାହା ପାଖରେ ଚାରୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି ।
ଗୋଟିଏ ସ୍ତମ୍ଭର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ‘କଦମ୍ବ’ ରାଜ୍ୟର ‘ଘୋଡ଼ାକୁ ଦଳୁଥିବା ହାତୀ’ର ଚିହ୍ନ ଚିତ୍ର ଅଛି ।
ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମହାଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ଏଠାରେ ସମବେତ ହୋଇ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
ଗୋଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଅପେକ୍ଷା ଏହା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଓ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ।
ଦକ୍ଷ ଓ କୁଶଳୀ କାରୀଗରମାନେ ସେହି କୋଠରୀ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଶରେ ମୂର୍ତ୍ତି ଆଙ୍କିଛନ୍ତି ।
ମନ୍ଦିର ପାର୍ଶ୍ୱ କାନ୍ଥରେ ପ୍ରଭୁ ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କନ କରି ସୁଶୋଭିତ କରିଛନ୍ତି ।
ମନ୍ଦିର ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଖ ହୋଇଥିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ପ୍ରଥମ କିରଣ ଠାକୁରଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼େ ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏକ ଛୋଟ ମଣ୍ଡପ ଅଛି ଯାହା ଉପରେ ତିନି ଥାକ ବିଶିଷ୍ଟ ଗମ୍ବୁଜ ଅଛି ।
ଏହି ମନ୍ଦିର କଦମ୍ବ ଶୈଳୀ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ବାସାଲ୍ଟ ପଥରରୁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ଓ ସେହି ପଥର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ପର୍ବତମାଳା ଉପର ଭାଗରୁ ଆନୀତ ହୋଇଛି ।
ଗୋଆରେ ନିର୍ମିତ ଏହା ଏକମାତ୍ର କଦମ୍ବ ଶୈଳୀର ନମୁନା ମନ୍ଦିର ଯାହା ନିର୍ମିତ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଛି ।
ଏହି ମନ୍ଦିର ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ପାଦ ଦେଶରେ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଅଣ-ସ୍ପର୍ଶିତ ହୋଇ ରହିଛି ।
ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର, ତାମ୍ବଡ଼ି ସୁରଲା ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଯାହା କଦମ୍ବ ଶୈଳୀ ତିଆରି ହୋଇଛି ଓ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି ।
ଆର୍କିଓଲୋଜିକାଲ ସର୍ଭେ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ଏହାକୁ ଗୋଆର ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ମାରକୀ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛି ।
ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ଶୁଳ୍କ ଯଥାର୍ଥ ନୁହେଁ ତେଣୁ କାରବାରରେ କୌଣସି ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଶୁଳ୍କ ନାହିଁ।
କିଛି ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ୍ ଏକ ଷ୍ଟୋର୍ ହୋଇଥିବା ମୂଲ୍ୟ ବହନ କରେ ଯାହା ସହିତ ଏକ ଦେୟ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଡଧାରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ପାଣ୍ଠି ବାହାରକରିବାକୁ କାର୍ଡଧାରୀଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ରିଲେ କରନ୍ତି।
କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଦେୟ କାର୍ଡ୍ ନମ୍ବର୍ କେବଳ ଇଣ୍ଟର୍ନେଟରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ନ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ କୌଣସି ଶାରୀରିକ କାର୍ଡ୍ ନାହିଁ।
ନ୍ୟାସନାଲ ପେମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରୁପେ ନାମକ ଏକ ନୂତନ କାର୍ଡ ଲଞ୍ଚ କରିଥିଲେ।
ଅବନ୍ତୀବାଇ ଲୋଧୀ ରାଜପୁତ ପରିବାରରେ ୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ମନଖେଡ଼ି ଗ୍ରାମ, ସେଓନିରେ ଜମିନ୍ଦାର ରାଓ ଜୁଜହର ସିଂଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ରାମଗଡ଼ର ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜକୁମାର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
୧୮୫୦ ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବାପରେ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହାସନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂ ଅସୁସ୍ଥ ହେବାପରେ ଦୁଇ ସନ୍ତାନ ନାବାଳକ ହୋଇଥିବାରୁ ଜଣେ ରାଣୀ ଭାବରେ ଅବନ୍ତୀବାଇ‌ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ରାଜତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
ଏହି ଖବର ଶୁଣି ନାବାଳକ ପୁଅମାନଙ୍କର ଅଭିଭାବକ ଭାବରେ, ବ୍ରିଟିଶମାନେ ରାମଗଡ ରାଜ୍ୟରେ "କୋର୍ଟ ଅଫ୍ ୱାର୍ଡ" ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଖ ସରବରାହକରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଣୀ ଅବନ୍ତୀବାଇ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାର ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ ।
ସେ ରାଜ୍ୟର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ ନକରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ଗୋଣ୍ଡ ରାଜା ଶଙ୍କର ଶାହାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଆୟୋଜିତ ବିଶାଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଚାର-ପ୍ରସାର କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଅବନ୍ତୀବାଇଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ।
ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧ ମଣ୍ଡଳା ନିକଟସ୍ଥ ଖଇରୀ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଡେପୁଟି କମିଶନର ୱାଡିଙ୍ଗଟନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟବାହିନୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ।
ବ୍ରିଟିଶ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ରାମଗଡରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଦେବଗଡ ଆଡକୁ ମୁହାଁଇଥିଲେ ।
ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରାଜୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାପରେ, ସେ ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୫୮ ମସିହାରେ ନିଜ ଖଣ୍ଡାଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ମାତୃଭୂମିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ।
ବଳପୁର ଏବଂ ରାମଗଡ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସୁଖୀ-ତଲାଇୟା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରାଣୀ ଅବନ୍ତୀବାଇ ବୀରଗତି ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାମଗଡ ମଧ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀଙ୍କୁ ଆସିଗଲା ।
ସେ ୧୮୫୭ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀର ଜଣେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଥିଲେ ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ୧୮୫୭ ମସିହାର ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ସାହସିକ ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି ।
ରାଜପ୍ରାସାଦର ଧ୍ୱଂସାବଶେଷଠାରୁ କିଛି ଦୂରରେ ପାହାଡ ତଳ ଆଡ଼କୁ ରାମଗଡ଼ରେ ରାଣୀଙ୍କର ଏକ ସମାଧି ରହିଛି ।
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଅବନ୍ତୀବାଇଙ୍କୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ଲୋକନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛି ।
ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷକ ବାବା ମହାରାଜଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଏବଂ ପରେ ପଣ୍ଡିତ ବିର୍ଜୁ ମହାରାଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ନାହିଦ ସିଦ୍ଦିକି କଥକକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଶିଖିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ପାକିସ୍ତାନୀ ହୋଇ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ନୃତ୍ୟର ଶାରୀରିକ ତଥା ତତ୍ତ୍ୱଗତ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ।
ନାହିଦ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ବାବା ମହାରାଜ ଗୁଲାମ ହୁସେନଙ୍କଠାରୁ କଥକ ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୧୯୭୬ ମସିହାରେ, ନାହିଦ ସିଦ୍ଦିକି ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୁଲଫିକର ଅଲି ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ସହ ଭ୍ରମଣ କରିବା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନକୁ କଥକ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାର ଗୌରବ ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନରେ କଥକକୁ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା ।
ନାହିଦ ସିଦ୍ଦିକି ପାକିସ୍ତାନରେ ବକ୍ତୃତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ କର୍ମଶାଳା କରିଆସୁଛନ୍ତି ।
୨୦୦୫ ମସିହାରୁ ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଲାହୋର ଚିତ୍ରକର ଏବଂ ଲାହୋରର ନ୍ୟାସନାଲ୍ କଲେଜ୍ ଅଫ୍ ଆର୍ଟସ୍ ଅଫ୍ ମ୍ୟୁଜିକୋଲୋଜି ବିଭାଗରେ କଥକଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସେ କରାଚିରେ ଥିବା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଆଗା ଖାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ବହୁ ପରିଶ୍ରମ କରି ସେଠାରେ ଏକ କର୍ମଶାଳା କରିଥିଲେ ।
ସେ ପାକିସ୍ତାନର ଲାହୋରରେ ରୁହନ୍ତି ଏବଂ ଯୁବ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନୃତ୍ୟକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି ।
ସେ ନାହିଦ ସିଦ୍ଦିକି ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ନାମକ ଏକ ସଂଗଠନ ଚଳାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ନୃତ୍ୟ, ଯୋଗ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।
ସେ ଦୁଇଜଣ ମହାନ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି: ମହାରାଜ କଥକ ଏବଂ ବିରଜୁ ମହାରାଜ ।
ନିଷ୍ଠାପରତାଦ୍ୱାରା ସେ କେବଳ ଜଣେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କଳାକାରଙ୍କ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିନାହାଁନ୍ତି ବରଂ ଏକତରଫା ଭାବରେ ଗୁଣବତ୍ତାର ଏକ ମାନକ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଏକ ବିଶୋଧିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳର ଏକ ଜଟିଳ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ଯାହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବହୁ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଛି ।
ସେ ନିଜର ଶୈଳୀ, କୌଶଳ, ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ, ଯାହା ଇସଲାମ ଏବଂ ସୁଫି ନୈତିକତା, ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ଚରମ ଏକତା ପାଇଁ ଲାଳାୟିତ ।
ସିଦ୍ଦିକ ସର୍ବଦା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ, ପର୍ବପର୍ବାଣି ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବାବେଳେ ନିଜ ଶିଳ୍ପକୁ ସର୍ବଦା ବିକଶିତ କରିଥାନ୍ତି ।
ସେ ଅଭିନେତା ତାଲାତ ସିଦ୍ଦିକି ଏବଂ ମହମ୍ମଦ ବଶିର ସିଦ୍ଦିକିଙ୍କ ବଡ଼ ଝିଅ ଅଟନ୍ତି ।
୧୯୬୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ, ସେ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ଲାହୋରକୁ ଯାଇ ହୋମ ଇକୋନୋମିକ୍ସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ହୋମ ଇକୋନୋମିକ୍ସ କଲେଜ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା ।
ସେ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରାଇଡ୍ ଅଫ୍ ପରଫର୍ମାନ୍ସ, ବ୍ରିଟେନର ବ୍ରିଟିଶ ସାଂସ୍କୃତିକ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନୃତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସମେତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି ।
କେ ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା ୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୯ ମସିହାରେ କେରଳର ତ୍ରିଭାନ୍ଦ୍ରମ ସହର ନିକଟସ୍ଥ କୁନ୍ନୁମ୍ପୁଜା ନାମକ ଏକ ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ପୃଥମାନଭପିଲ୍ଲା ଏବଂ ମାତା କାର୍ତ୍ତିୟାନୀ ଆମ୍ମାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏବଂ ସାନ ଝିଅ ଥିଲେ ।
୧୯୩୬ ମସିହାରେ, ସେ ପ୍ରଥମ ପଦବୀରେ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।
ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ଅବଶ୍ୟ, ଏହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ଥିବା ତିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଭାବପ୍ରବଣ କରି ଥକେଇ ଦେଇଥିଲା ।
ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କେ.ଆର. ନାରାୟଣନ ତଥା ମାଲାୟାଲମରେ ରୋମାଣ୍ଟିକ କବି ଚାଙ୍ଗାମୁଜା କୃଷ୍ଣ ପିଲ୍ଲାଇ ତାଙ୍କ କଲେଜ ସାଥୀ ଥିଲେ।
ସେ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଟ୍ରାଭାନକୋରର ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣ୍ଠି ଅଡିଟ୍ ବିଭାଗରେ ଏକ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଥିଲା ।
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଜଟିଳ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା ।
ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଉପାସନା କରେ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଭାବରେ; ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ମହିଳାଙ୍କ ଭକ୍ତିର ଆଧାର ହେଉଛି ସେହି ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ଥିବା ପ୍ରେମ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜର ଆତ୍ମ-ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା।
” ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କ କାଳ୍ପନିକର ଏକ ଚୟନ, ଏହାର କିଛି ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦିତ, ଏକ ଭୁଲିଯାଇଥିବା ନାରୀବାଦୀଙ୍କ କାହାଣୀ ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଜାନସି ଜେମ୍ସ କୁହନ୍ତି, "କାହାଣୀରେ ସେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ମହିଳାଙ୍କ ଭ୍ରମକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷ ତଥା ପରମ୍ପରାକୁ କଟୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ପୁତୁରା ଚାକିରି ପାଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମା ସାଧାରଣ ଜୀବନରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ।
୧୯୬୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁତୁରା ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ଯାହା ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ ଆଡକୁ ଠେଲି ଦେଇଥିଲା ।
କେ. ସରସ୍ୱତୀ ଆମ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ତା’ପରେ ୧୨ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପର ଗ୍ରନ୍ଥଖଣ୍ଡ, ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ଏକ ନାଟକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପରେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ, ପୁରଷାନମରିଲଥା ଲୋକମ୍ ନାମକ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ "ପୁରୁଷ ଘୃଣାକାରୀ" ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ନାରୀବାଦୀ ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।
ଛତିଶଗଡ଼ର ନାଇଟାଅଙ୍ଗେଲ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ମମତା ଚନ୍ଦ୍ରକର ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଏପରି କଳ୍ପନା କରିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତକୁ ବୁଝୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ସମର୍ଥନ କରିବେ ।
କଳାପ୍ରେମି ଛତିଶଗଡ଼ୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ମାତା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଜଣେ ଭଲ ଗୀତିକାର ଭାବରେ ସେ ପ୍ରେମ ଚନ୍ଦ୍ରକରଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ।
ପରେ ମମତା ପ୍ରେମ ସହିତ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନିଂସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନସାଥୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇ ମମତା ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଜି ସେ ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ସଙ୍ଗୀତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇନ୍ଦିରା କଳା ଏବଂ ସଂଗୀତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଅଟନ୍ତି ।
ମମତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଯେ ଯେଉଁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ, ଆଜି ସେ ଉପ-କୁଳପତି ହୋଇ ଆଗାମୀ ଯୁବ ପିଢି ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାରିୟରର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସୁଦୃଢ କରୁଛନ୍ତି ।
ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ଶିଖିବା ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁବକ ମଞ୍ଚରେ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହାକୁ ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଛତିଶଗଡ଼ର ଲୋକ ସଂଗୀତ ଦେଶ ତଥା ବିଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ।
ମମତା ଚନ୍ଦ୍ରକର ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀ ଦାଉ ମହା ସିଂ ଚନ୍ଦ୍ରକରଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ନିଜେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ବଲିଉଡ ସଂଗୀତ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ସଂଗୀତ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିଲା, ସେ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ "ସୋନହା-ବିହନ" ନାମକ ଏକ କମ୍ପାନୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ସୋନହା-ବିହନ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୪ରେ ଚାଳିଶରୁ ପଚାଶ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଲୋକ ସଂଗୀତର ପ୍ରାଣକୁ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟ ଏବଂ ମନରେ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବା ପାଇଁ ସୋନା-ବିହନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ଲୋକ ସଂଗୀତକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଦାଉ ମହା ସିଂ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ।
ତା’ପରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦିରା କଳା ସଂଗୀତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ ।
୧୯୮୬ ମସିହାରେ ସେ ଛତିଶଗଡ଼ ସିନେମାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ନିର୍ମାତା ପ୍ରେମ ଚନ୍ଦ୍ରକରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ମମତା ଚନ୍ଦ୍ରକର ଛତିଶଗଡ଼ର ଜଣେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକ ଗାୟକ ।
ମମତା ଚନ୍ଦ୍ରକର ଇନ୍ଦିରା କଳା ସଂଗୀତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗୀତରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।
ମମତା ଚନ୍ଦ୍ରକର ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ କେନ୍ଦ୍ର ରାୟପୁର ସହିତ ଲୋକ ଗାୟକ ଭାବରେ ବୃତ୍ତିଗତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୨୦୧୬ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି,ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରେମ ଚନ୍ଦ୍ରକର ଚଲିଉଡର ଜଣେ ନିର୍ମାତା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି ।
୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ସେ ଏକ ଟଲ୍ ଟେଲ୍ସ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାହାଣୀ ଇଭେଣ୍ଟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତିରୁ ଏକ କାହାଣୀ ସଭିଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ, ଦି ଆରିଥମେଟିକ୍ ଅଫ୍ ବ୍ରେଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ, ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ, ଗୋଆର ପ୍ରକାଶନଦ୍ୱାରା ଡିଜିଟାଲ୍ ବୁକ୍ ଅଫ୍ ଦି ଇୟର ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୪ ପାଇଁ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ।
2014 ରେ, ସେ କାପ୍ୟୁକିନୋ ରିଡିଂ ର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ, ଯାହା ମୁମ୍ବାଇର ହର୍ନିମାନ ସର୍କଲର ଏକ ଷ୍ଟାରବକ୍ସରେ ଏକ କବିତା ପଠନ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ।
ଏହି ସମୟରେ, ସେ ଭାରତରେ କବିତା ପଠନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଘବେନ୍ଦ୍ର ମଧୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏକ କବିତା କାଉଚରରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନେସା ପତ୍ରିକାର ସହ-ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଏବଂ କବିତା ପୁସ୍ତକ, ପତ୍ରିକା ଏବଂ ପୁରାଣରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।
ସେ କଲ୍ୟାଣରୁ ମୁମ୍ବାଇ ଯିବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ "ମେଟାମର୍ଫୋସିସ୍ ଅଫ ଜୋ ପେରେରାର" ଲେଖିଥିଲେ ।
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ସୁରଟରେ ଥିବା ତାପ୍ତି ନଦୀ ମୂହାଣ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାଳ୍ପନିକ ଲେଖା କର୍ମଶାଳାରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ସେ କାହାଣୀ "ଟ୍ରପିକାଲ୍ ଏଷ୍ଟୁରି" ଲେଖିଥିଲେ ।
ସେ ବାଣିଜ୍ୟରେ କଲେଜ ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ୱିଗାନ ଏବଂ ଲେ କଲେଜରୁ ବିଜ୍ଞାପନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ରୋଚେଲ ପୋଟକର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗଳ୍ପ ଲେଖିକା ତଥା କବି ଯିଏକି ଭାରତର ମୁମ୍ବାଇରେ ରୁହନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଆରିଥମେଟିକ୍ ଅଫ୍ ବ୍ରେଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ ଓ ବମ୍ବେ ହ୍ୟାଙ୍ଗଓଭର ଏବଂ କବିତା ସଂଗ୍ରହର ଫୋର ଡିଗ୍ରୀ ଅଫ ସେପ୍ରେସନ ଓ ପେପର ଆସ୍ୟୁଲୁମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ସେ ଆର୍କସ୍-ଅଫ୍-ସର୍କଲ୍ କଳାକାରଙ୍କ ଆବାସିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଟନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ହେଲା "ଦସ ମେନେ ପ୍ୟାର ବିଚୋନ କାଟ୍ୟା" ଏବଂ "ସତଗୁର ନାନକ ତେରୀ ଲୀଳା ନ୍ୟାରୀ ଆଏ" ଏବଂ "ହ୍ୱିସ୍କି ଦି ବୋଟଲ ୱର୍ଗୀ" ।
ସେ ମୋଲନ୍ଦରଜିତ କୌର ସେଖୋନଙ୍କ ସହ କିଛି ଯୁଗଳ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଜଲନ୍ଦର ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ ରେ ରେକର୍ଡିଂ କଳାକାର ଥିଲେ ।
ସେ ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟୀ, ଶାହାନୀ କୌଲାନ ଏବଂ ପୁରାଣ ଭାଗବତର ଗୀତକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଲାମ ଲୋହରଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଥର ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ପାରମ୍ପାରିକ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ତୁମ୍ବିକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ସଂଗୀତ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଭାଙ୍ଗ୍ରା ଆଲବମ ଲିଗାଲାଇଜଡରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଏମସିଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି ।
ପରେ, ୨୦୧୮ ରେ, ଷ୍ଟେଜ ନାମ 'ଗୌରୀ' ସହିତ ପାକିସ୍ତାନର ଜଣେ ସଂଗୀତ ନିର୍ମାତା ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ "ଦସ୍ ମେନ୍ କି ପ୍ୟାର୍ ଭିଚନ୍ ଖଟ୍ଟି"କୁ ଏକ ଆଧୁନିକ ସ୍ପର୍ଶରେ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭିଡିଓ ସେୟାର ସୋସିଆଲ ନେଟୱାର୍କିଂ ସେବା ଟିକଟକରେ ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତା ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀମାନେ ଛୋଟ ଭିଡିଓ ତିଆରି କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଥିଲା ଲୟାଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଛକ ନମ୍ବର ୩୮୪, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବର ଫୈସଲାବାଦ ଏବଂ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ଭାରତର ଲୁଧିଆନା ଜବାହର ନାଗର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲେ ।
ସେ ପଣ୍ଡିତ ଦିନଲ ଏବଂ ଚୌଧୁରୀ ମାଜିଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଇବାରେ ତାଲିମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଦକ୍ଷତାକୁ ସୁନ୍ଦର ଦାସ ଆସି ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୩୦ରେ ରାମ ରାଖୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଥିଲେ ।
ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାରତୀୟ ଲୋକ ଗାୟକ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଟ୍ରେଡ୍ ମାର୍କ ଥିଲା ତୁମ୍ବିର ନରମ ଷ୍ଟ୍ରମିଂ ଏବଂ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ "ତୁର୍ଲା" ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ପଗଡି ବାନ୍ଧିବାର ଶୈଳୀ ।
ଅନେକେ ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତର ଶିଖର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ କଳାକାର ଯିଏ ଯୁକ୍ତିତର୍କରେ ଭାରତରେ ସମକାଳୀନ ପଞ୍ଜାବୀ ସଙ୍ଗୀତର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
ବେଦ ପ୍ରକାଶ, ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ଗୁରୁ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରିଥିଲେ ।
ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ୱାଲେଟରେ ୟମଲା ଜାଟ୍ଟଙ୍କ ଚିତ୍ର ରଖିଛନ୍ତି ।
ମେଟାଭର୍ସ ଏବଂ " ବିଶ୍ବ " ଶବ୍ଦର ସମନ୍ୱିତ ଏକ ଶବ୍ଦ) ହେଉଛି ହେଉଛି ଇଣ୍ଟରନେଟର ଏକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଯାହା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଅନଲାଇନ୍ ୩-ଡି ଅନଲାଇନ ଆଭାସୀ ପରିବେଶମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ।
ଏହାକୁ ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟର କିମ୍ବା ଆଭାସୀ ଏବଂ ଅଗମେଣ୍ଟେଡ୍ ରିଅଲିଟି ହେଡ଼ସେଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଯୋଗ କରିହେବ ।
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଏବଂ ଅଗମେଣ୍ଟେଡ୍ ରିଅଲିଟି ଡିଭାଇସ୍ ସହିତ ବୈଷୟିକ ସୀମିତତାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଉପରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମେଟାଭର୍ସ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ।
୧୫୬୨ ମସିହାରେ ଆକବର ମାଲୱା ଶାସକ ବାଜ ବାହାଦୂରଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ମାଲୱାକୁ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଅଧୀନରେ ରଖିଥିଲେ ।
ସେ ଜଣେ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ରେୱାର ଶାସକ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ରାଣୀ ଦୁର୍ଗାବତୀଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧତା ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା, ପରେ ସେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବା ପରେ ରାଣୀଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ମୋଗଲ ଆକ୍ରମଣର ଏହି ଯୋଜନା ଆକବରଙ୍କ ବିସ୍ତାରବାଦ ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦର ଫଳାଫଳ ଥିଲା ।
ଶତ୍ରୁ ରାଜ୍ୟ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ ରାଣୀଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ଉଭୟ ଦଳ କିଛି ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଣୀ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରାଣୀ ନିଜ ପରାମର୍ଶଦାତାମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜର ରଣନୀତି ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ରାତିରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷମାନେ ତାଙ୍କ ପରାମର୍ଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ।
ଦଳପଟ ଶାହା ୧୫୫୦ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା ପରେ କୁମାର ନାରାୟଣଙ୍କ ବୟସ କମ ହେତୁ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଗୋଣ୍ଡୱାନା ରାଜ୍ୟର ରାଜତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ରାଣୀ ଦୁର୍ଗାବତୀ ନିଜର ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଶାନ୍ତି, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ରାଣୀ ଦୁର୍ଗାବତୀ ନିଜ ରାଜଧାନୀ ସିଙ୍ଗୋରଗଡ଼ ଦୁର୍ଗରୁ ଚୌରଗଡ଼ ଦୁର୍ଗକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୫୪୨ ମସିହାରେ ଗରହ ରାଜ୍ୟ ର ରାଜା ସଂଗ୍ରାମ ଶାହାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦଳପଟ ଶାହାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ଦୁର୍ଗାବତୀ ୫ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୫୨୪ ମସିହାରେ କଳିଞ୍ଜର ଦୁର୍ଗରେ ମହୋବା ରାଜ୍ୟକୁ ଶାସନ କରୁଥିବା ଚାନ୍ଦେଳର ରାଜା ଶାଲିଭାହନଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ବିଷ୍ଣୁପ୍ରସାଦ ରାଭା, ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱସ ଓ ଯୁଗଳ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସଙ୍ଗଠିତ "ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ"ରେ ଖଗେନ ମହନ୍ତ ସକ୍ରୀୟ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ସେ "ହାରମୋନି" ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ସୁମଧୁର କଂଠସ୍ୱର ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୧ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାମୋଫୋନରେ ରେକର୍ଡ଼ ହୋଇଥିବା ଗୀତ ଗୁଆହାଟି ଆକାଶବାଣୀ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସେ ଲୋକଗୀତ, ଓକୋନି ଗୀତ, ଗୀତିନାଟ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକ ଆଦି ଆସାମ ସଂଗୀତର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଧାରାରେ ନିଜର ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ ।
ଆସାମରେ ତାଙ୍କର ବିହୁ ଗୀତ, ବୋର୍ଜିଟ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକଗୀତ ଲୋକପ୍ରିୟ ।
ପତ୍ନୀ ଅର୍ଚ୍ଚନା ମହନ୍ତ ଏବଂ ପୁଅ ଅଙ୍ଗରାଗ ମହନ୍ତ ପାପନ ଙ୍କୁ ନେଇ ଖଗେନଙ୍କ ପରିବାର ଆସାମର ଅନ୍ୟତମ ଜଣାଶୁଣା ସଙ୍ଗୀତ ପରିବାର ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ ।
ସେମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଏକାଠି ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଯୁଗଳ ଗାୟକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଖଗେନ ମହନ୍ତ ଆସାମର ନାଗାଓଁରେ କଳିତ ଜାତିର ହରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମହନ୍ତ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ଦେବୀଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।
ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଶିଲଂରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ସମାରୋହର ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରି ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ ।
୧୯୫୮ ମସିହାରେ, ନୂତନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦିଲ୍ଲୀ ଦୂରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମୃତ୍ୟୁର ପୂର୍ବ ରାତ୍ରିରେ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ପାଖକୁ କୃଷ୍ଣ ସମବେଦନା ଜଣେଇବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ଭାବନା ଅନୁସାରେ କୃଷ୍ଣ ଜାଣିଶୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରେଇନଥିଲେ ।
କ୍ରୋଧର ଆବେଗରେ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, “ଯାଦବ ବଂଶ ସମେତ କୃଷ୍ଣ ୩୬ ବର୍ଷ ପରେ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପତିତ ହେବେ ।
” ଜାଦବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବୀ ଓ ଅଧର୍ମୀ ହୋଇଥିବାରୁ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତାହା ଇଚ୍ଛା କରି “ତଥାସ୍ତୁ” କହିଲେ ।
ଛତିଶ ବର୍ଷ ପରେ ସେହି ଅଭିଶାପ ଫଳବତୀ ହେଲା ଓ ଗୋଟିଏ ପର୍ବ ପାଳନ ସମୟରେ ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା ।
ବଣରେ ଶିକାରୀ ଶିକାର ନିମନ୍ତେ ବୁଲୁ ବୁଲୁ ପତ୍ର ଗହଳ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାମ ପାଦ ଦେଖି ତାହାକୁ ହରିଣର କାନ ଭାବି ତୀର ମାରିଦେଲା ଓ ସେହି ତୀରବିଦ୍ଧ ହୋଇ କୃଷ୍ଣ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଜାରା ବାଳୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ଓ ରାମଙ୍କ ତିରବିଦ୍ଧ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲା ।
ରକ୍ତାକ୍ତ କୃଷ୍ଣ ଏକଥା ଜରାକୁ କହିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସାଂସାରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ନିମନ୍ତେ ଜରା ଦୁଃଖ ନ କରିବା ନିମନ୍ତେ କହିଲେ ।
ଏହା କହି ସଶରୀରେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ଧାରା ଧାମ ତ୍ୟାଗ କରି ତାଙ୍କର ଗୋଲୋକ ଧାନକୁ ପ୍ରୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ ।
ଦେଖଣାହାରୀମାନେ କୃଷ୍ଣ ମୃତ୍ଯୁ ଖବର ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଉଭୟ ହାସ୍ତିନା ଓ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲେ ।
ସେହି ସ୍ଥାନ ଅଧୁନା ଭାଲକା ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଓ ତାହା ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା କୁହାଯାଏ ।
ଭାଲକା ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଗୁଜରାଟ, ଭାରତର ସୌରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଥିବା ଭେରାଭାଲର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହା ସେହି ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠାରେ ଜାରା ଶବର ତୀର ମାରିବାରୁ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ମର ଶରୀର ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥଲେ ଯାହାକୁ ପୁରାଣରେ ‘ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ନିଜଧାମ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଲୀଳା’ . କୁହାଯାଏ ।
ମଥୁରା, ବୃନ୍ଦାବନ, ବର୍ଶନା , ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ୪୮ ଥର ପରିକ୍ରମା ଓ ଦ୍ୱାରକା ଭଳି ଏହି ସ୍ଥାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏକ ଲୀଳା ଧାମ ।
ଗୁଜରାଟ, ଭାରତରେ ଥିବା ଏକ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ମାତ୍ର ୪ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏକଦା ବାଳୀ ନିଜ ଭାଇ ସୁଗ୍ରୀବ ସାଥିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ ନିଜ ସୁରକ୍ଷାକାରୀ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଗୋଟେ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚି ରହି ରାମ ବାଳୀକୁ ଲକ୍ଷ କରି ଏକ ତୀର ମାରିଥିଲେ ଓ ବାଳୀର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ତାହାରି ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ନିମନ୍ତେ ରାମ ବାଳୀକୁ ପରଜନ୍ମରେ ଜରା ନାମରେ ଜନ୍ମ ହେବା କଥା କହିଥିଲେ ଓ ତାହା ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା ।
ଭାଗବତ ଅନୁସାରେ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ପୃଥିବୀ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା କ୍ଷଣି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ସମାପ୍ତ ହୋଇ ୧୭/୧୮ ତାରିଖ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୩୧୦୨ରୁ କଳି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ କଟକ ମେୟରଙ୍କଦ୍ୱାରା "ବିପ୍ଳବୀ ଲୋକ କବି"ର ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶାର ତତ୍କାଳୀନ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କଳ ଜ୍ୟୋତି ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି "ଜିଆନି ଜେଲ୍ ସିଂ"ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଭାରତ ହରମୋନି ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ କବିତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ସେ ପ୍ରଥମେ କୋରାଇ ଏମ.ଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏବଂ ପରେ ବରଗଡ ଜିଓର୍ଜ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢିଥିଲେ ।
ହୁସେନ ସମ୍ବଲପୁରର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ ସେ ସମ୍ବଲପୁରର ଲଜପତ ରାୟ ଆଇନ କଲେଜରୁ ନିଜର ଏଲ.ଏଲ.ବି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ହେତୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ବିଭିନ୍ନ ଉପଭାଷା ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା ।
ପରେ ସେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପି.ଏଚ.ଡି କରିଥିଲେ ।
ସେ ଚୌଧୁରୀ ମହମ୍ମଦ ମୋଜାମିଲ ହୁସେନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଏବଂ ତାରାକୋଟେ ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ଶାସକ ଚୌଧୁରୀ ମହମ୍ମଦ ଦାବିରୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ନାତି ଅଟନ୍ତି ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଲେଖକ ମହମ୍ମଦ ହୁସେନ ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ଅଟନ୍ତି ।
ହୁସେନ କଟକର ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସୟୀଦ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ନାତୁଣୀ ତବସୁମ ଅମିନ ସୁଲତାନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ଧାଗମୱାର; ପ୍ରଫେସର ଉପେନ୍ଦ୍ର ବକ୍ସୀ, ପ୍ରଫେସର ଲୋତିକା ସରକାର ଏବଂ ରଘୁ ନାଥ କେଲକରଙ୍କ ସହ ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ଖୋଲା ଚିଠିରେ ଦେଇଥିବା ଦସ୍ତଖତକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ ।
ମଥୁରା ଓପନ୍ ଲେଟର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ବଳାତ୍କାରକାରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷରେ ଖଲାସ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ମଥୁରା ବଳାତ୍କାର ମାମଲା, ଯାହା ପରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ପରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା ହୋଇଗଲା ।
ଭାରତରେ ଲିଙ୍ଗ ଭିତ୍ତିକ ହିଂସା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏହା ଏକ ନିରନ୍ତର ଅଭିଯାନର ଏକ ସ୍ଥାନ ପାଲଟିଥିଲା ।
ଡଃ ବସୁଧା ବାସନ୍ତୀ ଧାଗମୱାର ଜଣେ ଓକିଲ, ପଣ୍ଡିତ, ଗବେଷକ, ଲେଖକ ଏବଂ ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ।
ସେ "ମଲ୍ଟିପୁଲ୍ ଆକ୍ସନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଗ୍ରୁପ" ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଏବଂ ମଥୁରା ବଳାତ୍କାର ମାମଲାରେ ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ମଥୁରା ଖୋଲା ଚିଠିର ଚାରିଜଣ ଦସ୍ତଖତକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ, ଯାହା ଯୌନ ବିରୋଧରେ ଭାରତରେ ହିଂସାକୁ ଅନୁକରଣ କରି ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ପିତା ନରସିଂହ ଧାଗମୱାର ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ।
ସେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ, ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏବଂ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଷ୍ଟଡିଜରୁ ଆଇନ ଇତିହାସରେ ପିଏଚଡି କରିଥିଲେ ।
ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରେ ଏବଂ ପୁଣେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଆଇନ ବିଭାଗରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବିସ୍ଥାପିତ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାର ବନ୍ଦୀ ତଥା ଆଇନଗତ ବୁକଲେଟ୍ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ବସୁଧା ବେସ ଜଣାଶୁଣା ।
ସେ ଜାତୀୟ ମହିଳା ଆୟୋଗର ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ତଥା କମନୱେଲଥ ମାନବ ଅଧିକାର ଅଭିଯାନର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସଂସ୍ଥାର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
୧୯୮୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ସେ ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ଏବଂ ଆଇନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଆକ୍ରାନି ଏବଂ ଅକଲକ୍ୟୁଭାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଆଦିବାସୀ ବେଲ୍ଟରେ ଯାତ୍ରା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୮୫ ରେ, ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ଏନଜିଓ "ମଲ୍ଟିପଲ୍ ଆକ୍ସନ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଗ୍ରୁପ୍" ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଇନଗତ ସଚେତନତା, ଓକିଲାତି ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ମକଦ୍ଦମାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସ୍ନେହପ୍ରଭା ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ଅନେକ ଉପନ୍ୟାସ ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଆର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ “ପଦ୍ମମାଳୀ”କୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଚନା ଭିତରେ "ଦି ୱାର୍ଲଡ ଉଇଦିନ", ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ “ମନେ ମନେ”ର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ରାମଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କ “ବିବସିନୀ, ଏ ହିଷ୍ଟୋରିକାଲ ରୋମାନ୍ସ” ଅନ୍ୟତମ।
ସେ ସାକି ଏବଂ ଓସ୍କାର ୱାଇଲ୍ଡଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ବ୍ୟତୀତ ଏଲିଜାବେଥ ଜେନିଙ୍ଗ୍ସ ଏବଂ ପି.ବି ଶେଲିଙ୍କ କବିତା ଆଦି ବିଶ୍ୱ କ୍ଲାସିକ ରଚନା ଇଂରାଜୀରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆତ୍ମଜୀବନୀ "ବନ୍ଦିର ଆତ୍ମକଥା" ସମେତ ଅନେକ କବିତା ଏବଂ କାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଜୀବନୀ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।
ସ୍ନେହପ୍ରଭା ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅନୁବାଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ତୁଳନାତ୍ମକ ସାହିତ୍ୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଜଣେ ସହକାରୀ ପ୍ରଫେସର ଭାବେ ସେ ଅନେକ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁରସ୍ଥିତ ବିନାୟକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ କରିଥିବା ପାରମିତା ସତପଥୀଙ୍କ "ରଙ୍ଗ ଏକାକୀ"ର ଅନୁବାଦ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ସମୀକ୍ଷା ହୋଇଛି ।
ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସମୀକ୍ଷା ହୋଇଥିବା ରଚନା ହେଉଛି "ୱାନ ଥାଉଜେଣ୍ଡ ଇୟର୍ସ ଇନ ଏ ରେଫ୍ରିଜରେଟର" ।