polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଜ୍ଞାନୁ ରାଣା ଜଣେ ଗାୟିକା ଓ ରିଏଲିଟି ସୋ'ର ବିଚାରପତି ଥିଲେ ଯିଏ କାଠମାଣ୍ଡୁ, ନେପାଳର ଥାମେ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଅନେକ ଯୁଗଳ ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ ଓ ଗାଇଥିଲେ ଯେପରିକି "ସିରି ମା ସିରି ନି କାଞ୍ଚା" ଓ "ମଞ୍ଛେ କୋ ମାୟା ୟାହେ" ଗୀତ ଯାହା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନେପାଳୀ ଗାୟକ ନାରାୟଣ ଗୋପାଳଙ୍କ ସାଥିରେ ମିଶି ଗାଇଥିଲେ ।
୧୯୭୦ରୁ ୨୦୦୬ ମସିହାର ମଧ୍ୟରେ ରାଣା ସରକାରୀ ରୟଲ ନେପାଳ ଏକାଡେମୀରେ ସଙ୍ଗୀତ କଳାକାର ଭାବରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରି ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ଗେଜେଟେଡ ସ୍ତରର ସ‌ହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାମ କରି ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତ, ଭୁଟାନ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ, ଚୀନ, ଥାଇଲାଣ୍ଡ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ରୁଷିଆ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଓ ଜାପାନ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
୧୮୩୨ ମସିହାରେ ବିଇଆଇସି ଆଧୁନିକ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଦାମିନ-ଇ-କୋହ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା ।
ଜମି ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁବିଧାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଯୋଗୁଁ ଧଳଭୂମ, ମନଭୂମ, ହଜାରିବାଗ, ମେଦିନୀପୁର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ସାନ୍ତାଳ ଏଠାକୁ ବସବାସ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ।
ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର, ବିଇଆଇସିଦ୍ୱାରା କର ଆଦାୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ ମହାଜନ ଜମିଦାରମାନେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଆଧିପତ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ।
ସେମାନେ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଜମିକୁ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ନିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ଦାଦନ ଶ୍ରମିକ ଭାବେ କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ଦୁଇ ଭାଇ ସିଦ୍ଧୁ ଏବଂ କାହ୍ନୁ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଅନେକ ଗାଁରେ ଜମିଦାର, ସାହୁକାର ଓ ସେମାନଙ୍କ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରଥମେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀ ଏକ ଛୋଟ ସେନା ପଠାଇଥିଲା ହେଲେ ସେମାନେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ବିଦ୍ରୋହର ଭାବନାକୁ ଆହୁରି ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା ।
ପରେ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାର ହେବାରୁ ଶେଷରେ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରଶାସନ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଦାର ଏବଂ ମୁର୍ଶିଦାବାଦର ନବାବଙ୍କ ସହାୟତାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ ପଠାଇଥିଲା ।
ସିଧୁ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ କାହ୍ନୁ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ପାଇଁ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ।
ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ଆଧୁନିକ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ, ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ବିଦ୍ରୋହ ।
ଏହି ତାରିଖରେ ମାର୍ଶାଲ ଆଇନ ସ୍ଥଗିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ବିଦ୍ରୋହକୁ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସୀ ସୈନ୍ୟମାନେ ଦମନ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଚାରି ଭାଇ ସିଦ୍ଧୁ, କାହ୍ନୁ, ଚାନ୍ଦ ଓ ଭୈରବ ।
ସେତେବେଳର ବେଙ୍ଗଲ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ନାମରେ ପରିଚିତ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ର ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା, କରଦ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଭାରତରେ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥାର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ସାନ୍ତାଳମାନେ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଥିଲା ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଦମନକାରୀ ଔପନିବେଶିକ ଶାସନର ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୋଧରେ ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଦାର ଓ ପୋଲିସଦ୍ୱାରା ଏକ ବିକୃତ ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଅଦାଲତଦ୍ୱାରା ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହାପରେ ଅନେକ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇ ସାନ୍ତାଳ ବାହିନୀର ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା ।
ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସାନ୍ତାଳ କୁଡ଼ିଆ ଓ ଘର ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ମୁର୍ଶିଦାବାଦର ନବାବ ଯୋଗାଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ହାତୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ୧୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ, ଶତାଧିକ ଗାଁ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ଅନେକ ଲୋକ ଏକାତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସୁଲତାନା ଜମାନ ୧୯୩୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୨ ତାରିଖ ଦିନ ବ୍ରିଟିଶ ଇଣ୍ଡିଆ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାଂଲା ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ନଥୋର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ବାପା ଅବଦୁର ରଜାକ୍ ନାଥୋର ଜିଲ୍ଲାର ଜଣେ ଜମିଦାରଙ୍କର ଅଫିସର ଥିଲେ ଏବଂ ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ରାହିମା ଖାତୁନ୍ ।
ସେ ନାଥୋର ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା, ରାଜସାହି କଲେଜରୁ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ ।
୧୯୫୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ସୁଲତାନା ଜମାନ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ବାଂଲାଦେଶ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉନ୍ନୟନ ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟ ସଭାପତି କ୍ୟୁଏମ୍ ଜମାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପତି ଜଣେ ଚିତ୍ରତ୍ତୋଳକ ଥିଲେ, ଯିଏକି ଅନେକ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁଖ ଓ ମୁଖୋଶରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ ।
୧୯୭୮ ମସିହାରେ ସୁଲତାନା ଜମାନ ଜଣେ ପ୍ରଯୋଜିକା ଭାବରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ୧୯୬୯ରେ ଭାନୁମତି ଏବଂ ଛଦ୍ମବେଶୀ ନାମକ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜନା ବ୍ୟତୀତ ସୁଲତାନା ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ତ‌ଥା ରେଡ଼ିଓର ଜଣେ ଉପସ୍ଥାପିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ରେଡ଼ିଓରେ ଛାୟାଛନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉପସ୍ଥାପିକା ଭାବରେ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ମାଟିର ପଥର, ଯାହାର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏସ୍ଏମ୍ ପର୍‌ଭେଜ୍ ଓ ମୋହିଉଦ୍ଦିନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୬୪ ମସିହାରେ ସେ ଖାନ ଆତୁଆର ରହମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଅନେକ ଦିନର ଚେନା କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ବଦଳାଇ ସୁଲତାନା ଜମାନ ରଖିଥିଲେ ।
ମୁସାମ୍ମତ ହୋସ୍‌ନେ ଅରା ସରିଫା ବେଗମ ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜିକା ଥିଲେ ।
୨୦୦୯ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଲାଇଫ୍‌ ଟାଇମ୍ ଆଚିଭ୍‌ମେଣ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
୨୦୧୧ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମହିଳା ପରିଷଦ ତରଫରୁ ସୁଲତାନାଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଦେବୀ ଭାଗବତ ଅନୁସାରେ ଅମ୍ବିକା ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କର ରୈଖିକ ସ୍ରଷ୍ଟା ।
ସତୀ ହେଉଛନ୍ତି ଆମ୍ବିକାଙ୍କର ଏକ ରୂପ ଓ ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ନିଜକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲେ ।
ପାର୍ବତୀ ଅମ୍ବିକାଙ୍କର ଏକ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରୂପ ଯାହାଙ୍କୁ ଗୌରୀ ଓ ଉମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ଦୂର୍ଗା ହେଉଛି ପର୍ବତୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପର ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଦୁର୍ଗମାସୁରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
କାଳୀ ହେଉଛି ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଭୟାନକ ରୂପ ଯାହା ନିରିତ୍ତି ନାମକ ଏକ ବୈଦିକ ଦେବୀଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ ।
ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ନାମରେ ଡକାଯାଏ ଯେହେତୁ ମାଆ ଦୂର୍ଗାଙ୍କର ଚଉଷଠି ପ୍ରକାର ଆକାର ଅଛି ।
ଅମ୍ବିକା ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତି, ଆଦିଶକ୍ତି ବା ଦୁର୍ଗା ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ସ୍ୱୟଂ ସଦାଶିବ ।
ତାଙ୍କର ଆଠଟି ବାହୁ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟଭୁଜା କୁହାଯାଏ ଓ ସେହି ବାହୁମାନଙ୍କରେ ସେ ଆଠ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଧରିଥାଆନ୍ତି ।
ତାଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକା ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ସେ ନିଜେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମାତା ।
ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଅସୁର ଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକା ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ଅମ୍ବା, ଦୂର୍ଗା, ଭଗବତୀ, ତ୍ରିପୁର ସୁନ୍ଦରୀ, ଲଳିତାମ୍ବିକା, ଭବାନୀ, ଆମ୍ବେ ମାଆ, ସେରାୱାଲି, ମାତା ରାଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ନାମରେ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ: - ବିରଜା, ମଙ୍ଗଳା, ଶାରଳା, ହରଚଣ୍ଡୀ, ତାରା ତାରିଣୀ, ବ୍ୟାଘ୍ର ଦେବୀ ।
ଜୈନ ଧର୍ମ ପିଲାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଯକ୍ଷିଣୀ ସ୍ୱରୂପ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତର ଗାତ୍ରରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ।
ଅଙ୍ଗ ସାନ ସୁ କି ଗଣତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
ସେହି ବର୍ଷ ବର୍ମାର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ସାମରିକ ନେତା ତଥା ଶାସକ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ନେ ୱିନ୍ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ।
ସୁ କି ଉଭୟ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅହିଂସା ଦର୍ଶନ ଓ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ବର୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟରେ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉ ନୁ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାର ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗଦେବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ।
ମାତ୍ର ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି ୟୁ "ବିରୋଧୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର କରାଯିବ" ବୋଲି କହି ଊ ନୁଙ୍କ ଯୋଜନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ।
ସୁ କିଙ୍କ ମାତା ଖିନ କି ନୂତନ ଭାବେ ଗଠିତ ବର୍ମା ସରକାରରେ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଖିନ କି ୧୯୬୦ରେ ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳରେ ବର୍ମା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ସାନ ସୁ କି ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ।
ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର "କନଭେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଜିସସ୍ ଏବଂ ମେରି ସ୍କୁଲ"ରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୪ ମସିହାରେ ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଲେଡି ଶ୍ରୀ ରାମ କଲେଜରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ସୁ କି ଅକ୍ସଫୋର୍ଡର ସେଣ୍ଟ ହ୍ୟୁଗ୍ କଲେଜରେ ଦର୍ଶନ, ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକ ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ସେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ତିନି ବର୍ଷ ମୁଖ୍ୟତଃ ବଜେଟ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ସେହି ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସ୍ୱାମୀ ଡଃ ମାଇକେଲ୍ ଆରିସଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଚିଠି ଲେଖୁଥିଲେ ।
୧ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୭୨ରେ, ଭୁଟାନରେ ରହୁଥିବା ତିବ୍ଦତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟର ବିଶେଷଜ୍ଞ ମାଇକେଲ୍ ଆରିସ୍ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଅଙ୍ଗ ସାନ ସୁ କି ୧୯୮୮ର ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ କ୍ଷମତାସୀନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ଲିଗ ଫର ଡେମୋକ୍ରାସିର ସାଧାରଣ ସଚିବ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି ଦଳକୁ ସେ ସାମରିକ ହୁଣ୍ଟାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଆସୁଥିବା ଅନେକ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ନୂତନ ଭାବେ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ସେନା ଶକ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିବାରୁ ଫଳାଫଳକୁ ନାକଚ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।
୧୯୯୯ରେ ଟାଇମ ପତ୍ରିକା ତାଙ୍କୁ "ଗାନ୍ଧୀ ସନ୍ତାନଗଣ"ଙ୍କ ଭିତରୁ ଏକ ବୋଲି ଏବଂ ଅହିଂସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।
ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟେନରୁ ବର୍ମାର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ବୁଝାମଣା କରିଥିଲେ; ସେହି ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ।
ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ମା ଖିନ କି ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇ ଅଙ୍ଗ ସାନ ଲିନ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ସାନ ଊଙ୍କ ସହ ରେଙ୍ଗୁନରେ ବଢିଥିଲେ ।
ଅଙ୍ଗ ସାନ ଲିନ ଆଠ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏକ ହ୍ରଦରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ କାଲିଫର୍ନିଆର ସାନ ଡିଏଗୋକୁ ଯାଇ ଆମେରିକାର ନାଗରିକତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସେ ପିଲାଦିନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ମେଥୋଡିଷ୍ଟ ଇଂରାଜୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ​​ରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୭୨ରେ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ମାଇକେଲ ଆରିସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ।
ଯେହେତୁ ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି ବର୍ମାରେ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ବର୍ମା ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ଆରିସଙ୍କୁ ଆଉ ପ୍ରବେଶ ଭିସା ମନା କରିଦେଇଥିଲା ।
ଅଙ୍ଗ ସାନ୍ ସୁ କି ଜଣେ ବର୍ମୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ, କୂଟନୀତିଜ୍ଞା, ଲେଖିକା, ଏବଂ ୧୯୯୧ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିଜୟିନୀ ।
ମିଆଁମାରର ସାମରିକ ଶାସନଠାରୁ ଆଂଶିକ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାରେ ସେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଲିଗ୍ ଫର ଡେମୋକ୍ରାସି ଦଳର ନେତ୍ରୀ ଓ ମିଆଁମାରର ପ୍ରଥମ ତଥା ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି ।
ସବିତା ବେହେନ ଶରଣାର୍ଥୀ ବିଧବା ସୁରକ୍ଷା କମିଟିର ସଭାପତି ଥିଲେ ଏବଂ ଶରଣାର୍ଥୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ମହିଳା ପରିଷଦ, ଦିଲ୍ଲୀର ମହିଳା କଲ୍ୟାଣ ସଂଘ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର ସୁପର ବଜାର କୋଅପରେଟିଭ ଷ୍ଟୋର ଲିମିଟେଡର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କମିଟିର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ୧୯୫୬ ମସିହାରୁ ୧୯୫୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲେ ।
"ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ହୋମିଓପାଥି ପ୍ରତିଷ୍ଠା" ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସଂସଦଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ମିଳିତ କମିଟିର ୧୫ ଜଣ ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ ।
ସେ ସରକାରୀ କଲେଜ, ଲାହୋର ଏବଂ ପି.ଏଲ. କଲେଜ ଶିମଲାରେ ନିଜର ପାଠପଢା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇ ସେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ମହିଳା ସେବିକା ଦଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହରିଜନ ଆଡଲ୍ଟ ଏଜୁକେସନ ସେଣ୍ଟର, ଟେଲରିଂ ଓ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ ସେଣ୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ସେ ହରିଜନ ଏବଂ ଦଳିତ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତିନୋଟି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ସବିତା ବେହେନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା, ସାମାଜିକ କର୍ମୀ, ଶିକ୍ଷାବିତ ତଥା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ଉପ ଗୃହ ରାଜ୍ୟସଭାର ପୂର୍ବତନ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।
ସେ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଏବଂ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତାର ସମର୍ଥକ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ପ୍ୟାରିଟି ଡେମୋକ୍ରାସି ପରିଷଦଦ୍ୱାରା ୩୩୦୦ ବିଶିଷ୍ଟ ଜୀବନ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।
ବେଳେବେଳେ, ବାଦକମାନେ ଉଭୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି ଯେପରିକି ଗାୟନ-ବାୟନ, ବୋର୍ତାଳ ନୃତ୍ୟ ।
ବେଳେବେଳେ ବାଦ୍ୟକାରମାନ କେବଳ ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି, ଯଥା ହରିନାମ, ଦିହାନାମ, ଇତ୍ୟାଦି ।
ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଭାରତରେ ପାରମ୍ପାରିକ, ଲୋକ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ଭରତନାଟ୍ୟମ୍, କୁଚିପୁଡ଼ି, ମଣିପୁରୀ, ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ୍, ଆନ୍ଧ୍ରନାଟ୍ୟମ୍, କଥକଳୀ ଆଦି ନୃତ୍ୟରେ ଖୁଟିତାଳର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ଏହି ଯନ୍ତ୍ରର ଅନ୍ୟ କେତେକ ନାମ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯେପରିକି; ଥାଲେଜ୍ , ତାଲମ୍, ତାଳ, ଜାଲ୍ରା, ଇତ୍ୟାଦି ।
ରାମତାଳ କିମ୍ବା ଖୋରିତାଳ ହେଉଛି ଦୁଇଟି କାଠ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଏକାଧିକ ଛୋଟ ଗିନି ଯୁଗଳ ଥାଏ ।
ଗିନି ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ଯାହାକି ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି ।
ଏହା ଦୁଇଟି ଛୋଟ ବା ବଡ଼ ସମ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ପିତ୍ତଳ ଥାଳିଆ ସଦୃଶ୍ୟ ଉପକରଣକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ଯାହାକୁ ପରସ୍ପର ସହ ବାଡ଼େଇଲେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର ବିଶିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ବାହାରେ ।
ଦୁଇଟି ଥାଳିଆ ସଦୃଶ ଗିନିକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି ପରସ୍ପର ସହିତ ବାଡ଼େଇଲେ ଏଥିରୁ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହାକୁ ତାଳ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହାର ଉତ୍ପନ୍ନ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ତାଳରୁ ଆସିଛି ।
ଏହା ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହାକି ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
କିରାଟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହାକୁ ଢୋଲ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯଥା ସାକେଲା, ଚିଆବ୍ରଙ୍ଗ, ଉଧଉଲି, ଉଭଉଲି ଆଦିରେ ବଜାଯାଏ ।
ହିନ୍ଦୁ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନିତିରେ ଏହା ଭଜନ ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତନ ପରିବେଷଣ ବେଳେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଭକ୍ତମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
ପେରିନ ବେନ ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୮୮ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟର କୁଚ୍ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାଣ୍ଡଭିର ପାର୍ସୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତା ଆର୍ଦେଶୀର ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଦାଦାଭାଇ ନାଓରୋଜିର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ବିରବାଇ ଦଦିନା ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ ।
ପରେ, ସେ ପ୍ୟାରିସର ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସୋରବୋନ ନୋଭେଲରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରୁ ସେ ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ୟାରିସରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ଭିକାଇଜୀ କାମାର ସର୍କଲକୁ ଆସି ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଭାଗ ନେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଲଣ୍ଡନରେ ଗିରଫ ହେବା ପରେ ସେ ବିନାୟକ ଦାମୋଦର ସାବରକରଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଯୋଜନାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ଜଣାଯାଇଛି ।
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ସାବରକର ଏବଂ ଭିକାଇଜୀ କାମାଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରୁସେଲ୍ସରେ ଇଜିପ୍ଟର ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ପେରିନ ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ଓକିଲ ଧୁଞ୍ଜିଶା ଏସ. କ୍ୟାପଟେନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ ।
ସେ ବିବାହ ପରେ ନିଜର ସାମାଜିକ ସକ୍ରିୟତା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅନେକ ପରିଷଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଏହି ପଦବୀକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବାପରେ ବମ୍ବେ ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଭାପତି ହେଲେ ।
ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ କାରାଗାରରେ ରହିଥିଲେ ।
୧୯୧୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ପେରିନ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଦର୍ଶଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୨୧ ମସିହାରେ, ସେ ଗାନ୍ଧୀ ଆଦର୍ଶ ଉପରେ ଆଧାରିତ ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନ ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ସ୍ତ୍ରୀ ସଭା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ।
ପେରିନ ବେନ କ୍ୟାପଟେନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସାମାଜିକ କର୍ମୀ, ଜଣାଶୁନା ଭାରତୀୟ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ତଥା ନେତା ଦାଦାଭାଇ ନାରୋଜିଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଥିଲେ ।
ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଦେଶର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରଥମ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲା ।
ରଙ୍ଗାରାଓ ଏକଦା କଳା ରଙ୍ଗର ରାମଙ୍କୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ଗର୍ଭରେ ପଡ଼ିଥିବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ ।
ତାହାପରେ ସେ କଳା ରାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଖୋଜିବାକୁ ଯୋଜନା କରି କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନଳ ଭାବରେ ସେ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ।
ରଙ୍ଗାରାଓ ନଦୀ ବକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ଓଧେକରଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।
ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମନ୍ଦିରଟି ଅତି ପୁରାତନ ଯାହା ସପ୍ତମରୁ ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ହିସାବ କରାଯାଏ ।
ରାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିରୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ୨୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରାତନ ହୋଇଥିବା ଆଲୋକପାତ ହୁଏ ।
ମୂଳ ମନ୍ଦିରକୁ ମୁସଲମାନ ଶାସକମାନେ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ ଓ ସେହି ମନ୍ଦିର ଭଙ୍ଗା ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲା ।
ମୁସଲମାନ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ଗର୍ଭକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ ।
ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ରଙ୍ଗ କଳା ।
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଅତି ପୁରାତନ ବୃକ୍ଷ ଅଛି ଓ ତାହା ପାଖରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରସ୍ତର ଖଣ୍ଡ ଉପରେ ପ୍ରଭୁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଏହି କଳାରାମ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା କପାଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରକୁ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ।
ଏଠାରେ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି କଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥିବା ହେତୁ ମନ୍ଦିରର ନାମ କଳାରାମ ବା କଳାରାମ ମନ୍ଦିର ହୋଇଛି ।
ଭାରତରେ ହୋଇଥିବା ଦଳିତ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ମୂଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ ହୋଇଥିଲା ।
ବି. ଆର. ଆମ୍ବେଦକର ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଦଳିତମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ସେହି ମନ୍ଦିର ସାମନାରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨ ତାରିଖ ଦିନ ଏକ ପ୍ରତିବାଦ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଦଶ ବର୍ଷର ବନବାସ ପରେ ସେ ନାସିକ ପାଖ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଅଢେଇ ବର୍ଷ ଧରି ବାସ କରିଥିଲେ ।
ଏହା ଭାରତର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଥିବା ନାଶିକ ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାକି ସେହି ସହରରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ।
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା, କେରମଣୀ ପିଆନୋ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ଶ୍ରୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀମତୀ ଘନଶ୍ୟାମଙ୍କଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଉପସ୍ଥାପନା କନଭେଣ୍ଟ ରାୱଲପିଣ୍ଡିରୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
କନଭେଣ୍ଟ ଅଫ ଜିସୁ ଏବଂ ମେରି, କରାଚିରୁ - ସ୍ତର କରିବା ପରେ, ସେ କରାଚି ବ୍ୟାକରଣ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ - ସ୍ତର ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଚିତ୍ରକଳା ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଲଣ୍ଡନର କ୍ରୋଡନ କଲେଜ ଅଫ ଆର୍ଟକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ସେ ଲାହୋରର ପଞ୍ଜାବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ କରାଚି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ମାଷ୍ଟର ଏବଂ ଏମ.ଫିଲ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପି.ଏଚ.ଡି ପାଇଁ ନାମ ଲେଖାଇଛନ୍ତି ।
ସେ ତେହେରିକ୍-ଇ-ନିସୱାନ୍ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆକ୍ସନ ଗ୍ରୁପ ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଟନ୍ତି ।
ସେ ପାକିସ୍ଥାନର କରାଚିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, କୋରିଓଗ୍ରାଫର, ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ, ଥିଏଟର ଅଭ୍ୟାସକାରୀ, ଅଭିନେତା, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ନିର୍ମାତା ଏବଂ ଟିଭି ଅଭିନେତା ଅଟନ୍ତି ।
୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସେ ଆଇସିଆରସି ଛାତ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଭାରତକୁ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଲୀଳା ସାମସନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଭରତନାଟ୍ୟମ, ରାମ ମୋହନଙ୍କ ଅଧୀନରେ କଥକ ଏବଂ ଗୁରୁ ମାୟାଧର ରାଉତ ଏବଂ ଆଲୋକ ପାନିକରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
ସେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସମାଜର ମହିଳାମାନେ ସମାଜରେ ସମାନତା ପାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ନୁହଁନ୍ତି ତେଣୁ ସେ 'ତେହେରିକ-ଇ-ନିସୱାନ' ନାମକ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସମାନତା ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।
କେରମଣୀଙ୍କ ପିତା ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ରିଗେଡିୟର ଏବଂ କରାଚି ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ ନିଗମର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଥିଲେ ।
୧୯୭୮ ପରଠାରୁ ପାକିସ୍ଥାନରେ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ନାଟ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ରଗାମୀ ଅବଦାନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଛି ।
ସେ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରେ ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି ।
ସେ ୟୁନେସ୍କୋ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନୃତ୍ୟ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧୀ, ସାର୍କ ପ୍ରତିନିଧୀ, କୂଟନୀତିଜ୍ଞ, ସୋଭିଏତ୍ ପ୍ରତିନିଧୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରିଚାଳନା କରିଛନ୍ତି ।
ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ଗଭୀରତା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ, ସେ ବ୍ୟାପକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ୧୯୪୦ ଦଶକ ଆରମ୍ଭରେ ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ମୌଳିକ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ପିନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୋଷାକକୁ ପୁନଃ ସଂଗଠିତ କରିଛନ୍ତି ।
ସେ ଭାରତରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମର ଆଗମନ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ସହିତ ବାଇବେଲ ଥିମଗୁଡିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଏବଂ କୋରିଓଗ୍ରାଫ କରିଛନ୍ତି ।
କଳାମଣ୍ଡଳମ ରାଧିକା ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ଚାର୍ଟାର୍ଡ ​​ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ କେ.କେ ନାୟାରଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଗୁରୁ ରାଜନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ତିନି ବର୍ଷ ବୟସରେ ନୃତ୍ୟ ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମୁତାର ଶ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ କଥକଳୀ ଶିଖିଥିଲେ ।
ଚିନ୍ନାମ୍ମୁ ଆମ୍ମା, କଳାମଣ୍ଡଳମ ସତ୍ୟଭାମା ଏବଂ କଳାମଣ୍ଡଳମ ପଦ୍ମନାଭନ ନାୟାରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଅଭିନେତ୍ରି ଭାବରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲେ ।
ସ୍ୱର୍ଗତ କଳାମଣ୍ଡଳମ କଲ୍ୟାଣିକୁଟ୍ଟୀ ଆମ୍ମାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ କଥକଳୀରେ କଳାମଣ୍ଡଳମ ପଦ୍ମନାଭ ଆଶାନଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତାକୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲା ।
ରାଧିକା ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ, ୟୁରୋପ, ଆଟଲାଣ୍ଟା ଏବଂ ଜର୍ମାନୀରେ କର୍ମଶାଳା କରିଛନ୍ତି ।
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଚଲ୍କେଟସ୍, ତିନୋଟି ବର୍ଣ୍ଣାମ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ୟାଡାମ ରଚନା ଏବଂ କୋରିଓଗ୍ରାଫ୍ କରିଛନ୍ତି ।
ସେ ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମରେ ବାଇବଲ ଥିମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭେରାପପ୍ ମୋଇଲି, କୁଭେମ୍ପୁ, ଆବେଲ୍, ଅମୃତ ସୋମେଶ୍ୱର ଏବଂ ସେଣ୍ଟ ଚାଭାରାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ମାଧ୍ୟମରେ, ସେ ୧୯୪୦ ଦଶକରେ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଦେଖାଯାଇଥିବା ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ପୋଷାକ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାରର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ସହିତ ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମରେ ବହୁତ ଅବଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
କଳାମଣ୍ଡଳମ ରାଧିକା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, କୋରିଓଗ୍ରାଫର, ଅନୁସନ୍ଧାନ ପଣ୍ଡିତ, ଶିକ୍ଷକ, ଲେଖକ ଏବଂ ଚାଣକ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଅଣ-ବାସିନ୍ଦା କେରାଲାଇଟ୍ ଯିଏକି ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ ପାଇଁ କେରଳ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ।
ସେ କୁଚିପୁଡ଼ି, ଭରତନାଟ୍ୟମ, କଥକଳୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ଧର୍ମ ଶିଖିଛନ୍ତି ।
୧୯୯୬ ମସିହା ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୬ରେ ସିବିଆଇ ଏକ କ୍ଲୋଜର ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ କୌଣସି ଗୁପ୍ତଚରତା ନାହିଁ ଏବଂ ସନ୍ଦିଗ୍ଧଙ୍କ ସାକ୍ଷ୍ୟକୁ ନିର୍ଯାତନା ଦିଆଯାଉଛି ।
ସମ୍ପୃକ୍ତ ମାମଲାରେ ପୂର୍ବ ଆଦେଶରେ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ, ଯିଏ କି ପଚରାଉଚରାର ଭିଡିଓ ଦେଖିଥିଲେ, ନିର୍ଯାତନା ଅଭିଯୋଗକୁ ଖାରଜ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ ପାଳନ କରିବାରେ ସିବିଆଇର ବିଫଳତା ବିଷୟରେ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ।
ସିବିଆଇ କ୍ଲୋଜର ରିପୋର୍ଟରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟି, ଜଣେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ ଏସ ବିଜୟନଙ୍କଦ୍ୱାରା କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟରେ ରିପୋର୍ଟକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଚାପ ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ କେରଳ ସରକାର ଏହି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ସିବିଆଇକୁ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁମତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ କେରଳ ପୋଲିସକୁ ଏହାକୁ ପୁନର୍ବାର ବିଚାର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ୧୯୯୮ ଏପ୍ରିଲରେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି କହିଥିଲେ ଯେ "ସିବିଆଇ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା ଯେ କୌଣସି ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇନାହିଁ" ଏବଂ କେରଳ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୯ରେ ଜାତୀୟ ମାନବାଧିକାର ଆୟୋଗ ମହାକାଶ ଗବେଷଣାରେ ନାରାୟଣନଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କ୍ୟାରିୟରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ସହ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା ଦେଇଥିବାରୁ କେରଳ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଖାରଜ ହେବା ପରେ ଦୁଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଶଶିକୁମାର ଓ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ୍ ବାହାରକୁ ବଦଳି କରାଯାଇ ଡେସ୍କ ଚାକିରି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରିଥିବା ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋର ଅଧିକାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଇସ୍ରୋର ଶୀର୍ଷ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଇବିର ଦୁଇ ଜଣ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାଲିକ ତଥା ଲିକ୍ୱିଡ୍ ପ୍ରୋପଲସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସେଣ୍ଟର ର ତତ୍କାଳୀନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏଇ ମୁଥୁନାୟାଗମଙ୍କୁ ଫସାଇବାକୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଏହାକୁ ମାନିବାକୁ ମନା କଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା।
ସେ କହନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରୋ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ଇସ୍ରୋ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିନଥିଲା ।
ସେତେବେଳେ ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିବା କେ କସ୍ତୁରୀରଙ୍ଗନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରୋ କୌଣସି ଆଇନଗତ ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ସିବିଆଇର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବିଜୟ ରାମା ରାଓ ଡିସେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଜେଲରେ ଭେଟିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ରକେଟ୍ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନର ଚିତ୍ର ବର୍ଗୀକୃତ ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ସିବିଆଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ମାମଲା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେମିତି ପହଞ୍ଚିଲା ଏବଂ ସେହି ବୈଠକରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ।
୧୯୯୪ ମସିହାରେ କେରଳ ପୁଲିସ ହେପାଜତରେ ଥିବା ବେଳେ ଗୁପ୍ତଚରତା ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୬ରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତ ବ୍ୟୁରୋ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଭିତ୍ତିହୀନ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲା।
ଫଳରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗକୁ ଖାରଜ କରି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବୈଷୟିକ କାରଣ ଦର୍ଶାଇ କେରଳ ସରକାରଙ୍କୁ ଏହାର ତଦନ୍ତ ଜାରି ରଖିବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୮ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଦୀପକ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ଖଣ୍ଡପୀଠ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଆର୍. ମାଧବନ୍‍ଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ରକେଟ୍ରୀ: ଦଇ ନମ୍ବି ଇଫେକ୍ଟ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ ୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୧ରେ ତାମିଲ ହିନ୍ଦୁ ପିତାମାତାଙ୍କ ଘରେ ତତ୍କାଳୀନ ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋର ର ନାଗରକୋଇଲଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ମଦୁରାଇର ଥିୟାଗରାଜର କଲେଜ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରୁ ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ନାରାୟଣନ ମଦୁରାଇରେ ଡିଗ୍ରୀ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କ ମା' ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ।
ନମ୍ବି ମୀନା ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ।
ସେମାନଙ୍କ ଝିଅ ଗୀତା ଅରୁଣନ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ମଣ୍ଟେସୋରୀ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ।
ଗୀତା ଅରୁଣନ, ଇସ୍ରୋ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ମଙ୍ଗଳ ଅର୍ବିଟର ମିଶନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସୁବ୍ବିୟା ଅରୁଣନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।
୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ "ଦୁଃଖଦାୟକ" ଗିରଫଦାରୀ ଏବଂ ନିର୍ଯାତନାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଦୀପକ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ତିନି ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି 'ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା' ପାଇଁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ସେହି ମାସରେ ନାରାୟଣନଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ତତ୍କାଳୀନ ବିଜେପି ସାଂସଦ ରାଜୀବ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସୁପାରିସ କରିଥିଲେ ।
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ମୋଦି କହିଥିଲେ ଯେ ନମ୍ବି ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନର ବିଷୟ ।
୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବିଜେପିର ପ୍ରଚାରରେ ଏହି ମାମଲା ଏବଂ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା, ଥିରୁବନନ୍ତପୁରମରେ ଏକ ରାଲିରେ ମୋଦୀ ପଚାରିଥିଲେ "ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ଯେ କଂଗ୍ରେସ କେରଳର ନିଜ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନମ୍ବି ନାରାୟଣଙ୍କ ସହ କ'ଣ କରିଛି ତାହା ଆପଣ ଜାଣିଥିବେ"।
୧୯୯୪ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ କେରଳ ପୁଲିସ ଓ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏକ ଦଳ ମାଳଦ୍ୱୀପର ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା ମରିୟମ ରସିଦା ଏବଂ ଫୌଜିଆ ହାସନଙ୍କୁ ରକେଟ ଇଞ୍ଜିନର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଦସ୍ତାବିଜ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ପାଇଥିବା ଜଣେ ସହକର୍ମୀଙ୍କ ଭିଡିଓଗ୍ରାଫି ବୟାନ ଆଧାରରେ ଗିରଫ କରିଥିଲେ ।
ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ ଏହି ମାମଲା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତ ବ୍ୟୁରୋ କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବା ଘଟଣାକୁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ କେରଳର ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ସିବିଆଇରେ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପିଭି ନରସିଂହ ରାଓଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ତଦନ୍ତରେ ନାମିତ କିଛି ଲୋକ କେରଳର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଓ ଏବଂ କେ କରୁଣାକରନଙ୍କ ନିକଟତର ଥିଲେ।
୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୧ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରରେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ନେଇ ସିବିଆଇ ତଦନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ସମ୍ପୃକ୍ତ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ କେରଳର ବିଭିନ୍ନ ଅଦାଲତରେ ପିଟିସନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ନାରାୟଣନଙ୍କଦ୍ୱାରା ୨୦୦୪ରୁ ୨୦୦୮ ମଧ୍ୟରେ ତଦନ୍ତରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସିବିଆଇ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିବାର ଅନେକ ଦସ୍ତାବିଜ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।
କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ ଜମି କାରବାରର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ ।
ଏଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ଯେ ଦସ୍ତାବିଜଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଆବେଦନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବିକ୍ରୟ ରେକର୍ଡ ସହିତ ଏକ ନୂତନ ମାମଲା ଦାୟର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ ।
ମଦୁରାଇରେ ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଢିବା ପରେ ନାରାୟଣନ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ଇସ୍ରୋରେ ତୁମ୍ବା ଇକ୍ୱେଟୋରିଆଲ ରକେଟ୍ ଲଞ୍ଚିଂ ଷ୍ଟେସନରେ ବୈଷୟିକ ସହାୟକ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିନ୍ସଟନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଡେପୁଟେସନରେ ପଠାଯାଇଥିଲା ।
ସେ ସେଠାରେ ପ୍ରଫେସର ଲୁଇଗି କ୍ରୋକୋଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରାସାୟନିକ ରକେଟ୍ ପ୍ରୋପଲସନରେ ମାଷ୍ଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଶେଷ କରିଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ରକେଟ୍ କେବଳ କଠିନ ପ୍ରୋପେଲାଣ୍ଟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିବା ବେଳେ ସେ ତରଳ ପ୍ରୋପଲସନରେ ପାରଦର୍ଶିତା ସହ ଭାରତ ଫେରିଥିଲେ।
ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ ସାରାଭାଇଙ୍କୁ ତରଳ ପ୍ରୋପଲସନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଷୟରେ ଶିଖେଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ସୋସିଏଟ୍ ୟୁରୋପେନ୍ ଡି ପ୍ରୋପଲ୍ସନ୍ ଇସ୍ରୋଠାରୁ ୧୦୦ ବର୍ଷର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କାମ ବଦଳରେ ଭାଇକିଙ୍ଗ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ।
ଏହି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ତିନୋଟି ଦଳଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ନାରାୟଣନ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ୫୨ ଜଣ ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଟିମର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଦଳ ଭାରତରେ ହାର୍ଡୱେରକୁ ସ୍ୱଦେଶୀକରଣ କରିବା ଏବଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ କାମକରିବାର ସୁବିଧା ପ୍ରବନ୍ଧନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ସେଲ‌ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ତଦନ୍ତକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା ।
ନମ୍ବି ନାରାୟଣନ୍ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯିଏ କି ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିକାଶ ରକେଟ ଇଞ୍ଜିନ ବିକଶିତ କରି ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଭାରତ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ପୋଲାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍ ରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିକାଶ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିଥିବା ଦଳର ସେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
ଇସ୍ରୋର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ସେ କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ସ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିଲେ ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଭୂଷଣରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ଏନ୍ଏଚ୍ଆର୍ସି ଇଣ୍ଡିଆର ଆବେଦନ ଆଧାରରେ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ ନମ୍ବି ନାରାୟଣନଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କ୍ଷତିପୂରଣ ରାଶି ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
ତିରୁବନନ୍ତପୁରମରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ନାରାୟଣନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୈଠକ ପରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ୨୦୧୪ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରଚାର ଅଭିଯାନରେ ଏହି ମାମଲା ଏବଂ ନାରାୟଣନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର, ବିଶେଷକରି ଶ୍ରୀକୁମାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।