polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ତେଣୁ ରାଓ ଯୋଧା ଚରଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜଣେ ମହିୟସୀ ଯୋଦ୍ଧା ତଥା ସାଧ୍ୱୀ ଦେଶ୍ନୋକ୍‍ନିବାସିନୀ ଶ୍ରୀ କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ିଲେ ।
ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତା ଆସି ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ କହିଥିଲେ ।
କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତା ଜଣେ ମହିୟସୀ ଓ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳିନୀ ତପସ୍ୱିନୀ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି ଚିଡ଼ିଆନାଥଜୀ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଅବିଳମ୍ବେ ଚାଲିଯିବାକୁ ବସିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଗଲାବେଳେ ସେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, “ଯୋଧା ! ତୁମ ଦୁର୍ଗରେ ସର୍ବଦା ଜଳାଭାବ ଲାଗି ରହୁ !” ଏହା ଶୁଣି ରାଓ ଯୋଧା ସାଧୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ଓ ଏକ ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଇବାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ତାଙ୍କ ରାଗ ଶାନ୍ତ କରିଥିଲେ ।
କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ରାଓ ଯୋଧା ମାତାଙ୍କ ହାତରେ ମେହେରାନଗଡ଼ର ଆଧାର ଶିଳା ସ୍ଥାପନ କରାଇଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ରାଠୋର୍ ବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ କେବଳ ଯୋଧପୁର ଓ ବିକାନେର୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ।
ଉଭୟ ଦୁର୍ଗର ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ରାଜସ୍ଥାନର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗ କୌଣସି ନା କୌଣସି କାରଣରୁ ରାଜପୁତ ଶାସକମାନେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
ଏହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ଚମତ୍କାର ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ।
କର୍ଣ୍ଣୀ ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଗମନର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନେଇ ଯାଇଥିବା ଦୁଇ ଚରଣ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ରାଜା ରାଓ ଯୋଧା ମଥାନିଆ ଓ ଚୋପାସନି ଗ୍ରାମ ଦୁଇଟି ଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଜୟପୁର ଓ ବିକାନେର୍ ରାଜ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଯୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ତାହାର ବିଜୟ ସମାରୋହ ଓ ସ୍ମାରକ ପୂର୍ବକ ଏହି ଦ୍ୱାର ନିର୍ମିତ ହେଲା ।
ଦେଢ଼ କମ୍‍ଗ୍ରା ପୋଲ୍ ନାମକ ଦ୍ୱାରରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୋପଗୋଳାରୁ ସୃଷ୍ଟ କ୍ଷତ ଦାଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
୧୮୪୩ ମସିହାରେ ମହାରାଜ ମାନସିଂହଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜାଙ୍କ ସବୁ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଚିତାଗ୍ନିରେ ଯେଉଁ ଝାସ ଦେଇ ସତୀ ହେବା ବରଣ କରିଥିଲେ ।
ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ମୋତି ମହଲ, ଫୁଲ ମହଲ, ଶୀଶା ମହଲ, ସିଲେଖାନା ଓ ଦୌଲତଖାନା ଅନ୍ୟତମ ।
ମେହେରାନଗଡ଼ର ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରବୁହା ପାଲିଙ୍କି, ହାତୀ ପାଲିଙ୍କି, ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର, ବସ୍ତ୍ର, ଆସବାବପତ୍ର, ରାଜଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଝୁଲଣା ଇତ୍ୟାଦି ରହିଛି ।
ଦୁର୍ଗର ଏକ ଅଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କିଲିକିଲା ତୋପ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁତଗୁଡ଼ିଏ ତୋପ ରଖାଯାଇଛି ଯେଉଁଠାରୁ ଯୋଧପୁର ସହରର ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ସହରର ସ୍ତରରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଗଟି ନିର୍ମିତ ଓ ଏହାର କାନ୍ଥ ବହୁ ବଳିଷ୍ଠ ।
ଦୁର୍ଗ ଓ ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ଯୋଧପୁର ସହର ଏକ ସର୍ପିଳ ସଡ଼କଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ।
ଜୟପୁରର ଶାସକମାନଙ୍କ ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଅକ୍ତିଆର କରିବା ଚେଷ୍ଟା ସମୟର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ତୋପ ଗୋଳାର ଚିହ୍ନ ଦୁର୍ଗର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ଦେଖାଯାଇପାରିବ ।
ମେହେରାନଗଡ଼ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମୟରେ ସହୀଦ ହୋଇଥିବା ସୈନ୍ୟ କିରତ୍ ସିଂହ ସୋଡ଼ାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ଛତ୍ରି ଦୁର୍ଗର ବାମ ପଟେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଯୋଧପୁରରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଏଠାରେ ସଂଗୃହିତ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ।
କିଛି ଖଣ୍ଡାର ହାତର ବେଣ୍ଟ ହରିତାଶ୍ମ, ଗଣ୍ଡା ଶିଙ୍ଗ, ହାତୀ ଦାନ୍ତ, ରୂପା ଆଦି ବହୁ ମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ ନିର୍ମିତ ।
ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ ଖଣ୍ଡା, ତୈମୁରଲଂଗଙ୍କ ଖଣ୍ଡା ଓ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଖଣ୍ଡା ।
ମେହେରାନଗଡ଼ ସର୍ବଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ ରହୁ ବୋଲି ମେଘୱାଲ୍ ଗୋଷ୍ଠୀର ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କୁ ଜୀବିତାବସ୍ଥାରେ ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ସମାଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ରାଜା ରାମ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ସମାଧି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହି ପ୍ରକାର ବଳିଦାନ ସେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ।
ରାଠୋର୍ ରାଜାମାନେ ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କ ପରିବାରର ଚିର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ ।
ରାଜା ରାମ ମେଘୱାଲଙ୍କ ପରପୁରୁଷ ଓ ଦାୟାଦମାନେ ଏବେ ମଧ୍ୟ “ରାଜ ବାଗ୍”ରେ ରହି ଆସୁଛନ୍ତି ।
ଯଦିଓ ଯୋଧପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଓ ଯୋଧା ୧୪୫୯ ମସିହାରେ ମେହେରାନଗଡ଼ର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅତୁଟ ରହିଥିବା ଦୁର୍ଗର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗର ନିର୍ମାଣର ଶ୍ରେୟ ମାରୱାର୍‍ର ରାଜା ଯଶୋବନ୍ତ ସିଂହଙ୍କୁ ଯାଏ ।
ସହରର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ୫ କିଲୋମିଟର୍ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏହି ଦୁର୍ଗର କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୩୬ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ଓ ୨୧ ମିଟର୍ ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ ।
ରାଜସ୍ଥାନର କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସ ଏହି ଦୁର୍ଗର ଚାରି କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ବଦ୍ଧ ।
ତାଙ୍କ ପିତା ରାଣା ରଣମଲ୍ଲଙ୍କର ୨୪ ଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଓ ରାଓ ଯୋଧା ରାଠୋର୍ ବଂଶର ୧୫ତମ ରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ରହୁଥିବା ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା “ମଣ୍ଡୋର୍ ଦୁର୍ଗ” ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଉ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଥିଲା ।
ତେଣୁ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣର ବର୍ଷେ ପରେ ରାଓ ଯୋଧା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନିଜ ରାଜଧାନୀ ଉଠାଇନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ।
ରାଓ ସମରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଓ ନରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମଣ୍ଡୋର୍‍ଠାରେ ମେୱାର୍‍ର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଇପାରିଲା ।
ରାଓ ନରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ପରାମର୍ଶରେ ୧୪୫୯ ମସିହା ମଇ ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ମେହେରାନଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ଆଧାର ଶିଳା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ।
ମଣ୍ଡୋର୍‍ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୯ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ଥିବା ଭକୁର୍‍ଚିଡ଼ିଆ ନାମକ ଏକ ପଥୁରିଆ ପାହାଡ଼କୁ ଦୁର୍ଗ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ମେହେରାନଗଡ଼ର ସଂଗ୍ରହାଳୟ ରାଜସ୍ଥାନର ସମସ୍ତ ସଂଗ୍ରହାଳୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ।
ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟର ଗୋଟିଏ ଅଂଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରାଜକୀୟ ପାଲିଙ୍କି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛନ୍ତି ।
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗମ୍ବୁଜ ରହିଥିବା ମହାଦୋଳ ପାଲିଙ୍କି ୧୭୩୦ ମସିହାର ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜସ୍ଥାନର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକାରକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ରାଠୋର୍ ରାଜବଂଶର ଐତିହାସିକ ଗାଥା ବହନ କରୁଥିବା ବହୁ ହାତହତିଆର, କବଚ, ଚିତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ଜୟପୁର ଓ ବିକାନେର୍‍ର ସେନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ମହାରାଜା ମାନସିଂହ ଏହି ବିଜୟ ଦ୍ୱାରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ।
ମହାରାଜା ଅଜିତସିଂହଜୀ ମୋଗଲମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ଏହି ବିଜୟ ଦ୍ୱାରର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ।
ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ରହିଥିବା ହାତ ପାପୁଲି ଛାପ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ ।
ଦୁଇଟି ଖୋପ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ କାଠ ତିଆରି ପାଲିଙ୍କିରେ ସୁନା ରୂପାର ପତଳା ପାତ ଚଢ଼ାଯାଇ ଏହି ପାଲିଙ୍କି ତିଆରି ହେଉଥିଲା ।
ଆଗ ପଟର ବଡ଼ ଖୋପରେ ରାଜା ବା ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଲୋକଙ୍କ ବସିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପଛ ପଟର ଖୋପଟି ଦାସ ପରି ଛଦ୍ମବେଶରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଜଣେ ଅଙ୍ଗରକ୍ଷକ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ।
ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ “ମିହିର” ଓ “ଗଡ଼” ର ମିଶ୍ରଣରୁ 'ମିହିରଗଡ଼' ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ।
ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜସ୍ଥାନୀ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ‘ମିହିରଗଡ଼’ ଶବ୍ଦ ଅପଭ୍ରଷ୍ଟ ବା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ‘ମେହେରାନଗଡ଼’ ହୋଇଯାଇଛି ।
ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଣୀ ବା ରାଜ ପରିବାରର ନାରୀମାନେ ଗମନାଗମନ ପାଇଁ ପାଲିଙ୍କିର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
କିଛି ପୁରୁଷ ସଭାଷଦ ଓ ରାଜ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଅବସରରେ ପାଲିଙ୍କି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
ରାଜସ୍ଥାନର ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ, ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ତଥା ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବରେ ଲୋକେ ପିନ୍ଧୁଥିବା ପଗଡ଼ିମାନଙ୍କର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ମେହେରାନଗଡ଼ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମାରୱାର୍-ଯୋଧପୁର ରାଜ୍ୟରେ ରଙ୍ଗବିରଙ୍ଗ ସୁନ୍ଦର ମାରୱାର ଚିତ୍ରକଳାର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଏହି ପ୍ରଜାତିର ମୃଗ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲା ଘୁମୁସର ଦକ୍ଷିଣ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଆସିକା, ବୁଗୁଡ଼ା ତହସିଲର ଭଞ୍ଜନଗର ରାଜସ୍ୱ ଉପଖଣ୍ଡରେ ଦେଖାଯା’ନ୍ତି ।
ପୂର୍ବରୁ ପୁରୀ ଜିଲାର କୋଣାର୍କ ବନଖଣ୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନିମାପଡ଼ା, କାକଟପୁର ଅଂଚଳରେ ଏହି ମୃଗ ଦେଖାଦେଉଥିଲେ ହେଁ ଏବେ ସେଠାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ ।
ଗତ ୨୦୧୫ ଗଣନାରେ କୋଣାର୍କ ବନଖଣ୍ଡ ଅଂଚଳରେ କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗ ନଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ।
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏମାନେ ରାଜସ୍ଥାନ, ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତାମିଲନାଡୁରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାନ୍ତି ।
ତେବେ ଅଣ୍ଡିରା କୃଷ୍ଣସାରର ଦେହସାରା କଳା, କେବଳ ପେଟ ଧଳା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମାଈ କୃଷ୍ଣସାରର ଦେହ ପାଉଁଶିଆ ।
ଶାବକର ରଙ୍ଗ ହଳଦିଆ ହୋଇଥିବାବେଳେ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସାଙ୍ଗକୁ ଦେହର ରଙ୍ଗ କଳା ପଡ଼ିଯାଏ ।
ଚିତା ପରେ ଏମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଧାଇଁ ପାରନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମତ ।
କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗ ପାଇଁ ଗଞ୍ଜାମର ଭେଟନଈ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି ।
ନ’ ଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ୪/୫ଟି କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗ ଗଞ୍ଜାମର ଭେଟନଈ ଅଂଚଳକୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ ।
ସେମାନେ ଆସିବା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଚଳରେ ବର୍ଷା ହେବା ସହ କୃଷିଜୀବୀଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟି ଉଠିଥିଲା ।
ଫଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ଏହି କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଦୂତ ବୋଲି ବିବେଚନା କଲେ ।
ସେହିଦିନଠାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଆଉ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକଭାବେ ଲୋକେ ବିବେଚନା କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।
୧୮ଶହ ଶତାଦ୍ଧୀରେ ଇଉରୋପ ଉଦ୍ୟାନ ମାନଙ୍କରେ ଫୁଲଗଛ ମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନଟ, ବର୍ଗୀକରଣ ଏବଂ ନାମକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଥିଲା।
ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରିବା କାର୍ଯରୁ ଆଧୁନିକ ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନର ଅୟମାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ଜନ୍‌ ‌ରେ କାମ୍ବ୍ରିଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଭ୍ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ଫୁଲକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।
ପରେ ୧୭୫୩ରେ କ୍ୟାରୋଲସ୍ ଲିନିୟସ୍ ଉଦ୍ଭିଦ ମାନଙ୍କୁ ବିଭ୍ଭିନାତାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ବାଇନୋମିଆଲ୍ ନୋମେନକ୍ଳେଚର୍ ପଦ୍ଧତି ସିଷ୍ଟେମାନଚୁରେ ନାମକ ପୁସ୍ତକରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।
ଦୁଇଟି ପଦରୁ ପ୍ରଥମ ପଦଟିକୁ ପ୍ରଜାତି ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦଟି ଜାତି କୁ ବୁଝାଏ।
ସମୟକ୍ରମେ ୧୮୫୯ ମସିହାରେ ଚାର୍ଲସ୍ ଡାରୱିନ୍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିବର୍ତ୍ତନବାଦ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲାପରେ ଆଧୁନିକ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଗଲା।
କିନ୍ତୁ ଆଦିମ କାଳରୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାରେ ବିଶେଷତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀ ରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ।
୧୮ଶହ ଶତାଦ୍ଧୀରେ ଇଉରୋପର ଉଦ୍ୟାନ ମାନଙ୍କରେ ଫୁଲଗଛ ମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନଟ, ବର୍ଗୀକରଣ ଏବଂ ନାମକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଥିଲା।
ଏହା ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା।
କ୍ୟାରୋଲସ୍ ଲିନିୟସ୍ ଉଦ୍ଭିଦ ମାନଙ୍କ ବିଭ୍ଭିନାତାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ପଦ୍ଧତି ସିଷ୍ଟେମାନଚୁରେ ନାମକ ପୁସ୍ତକରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।
ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ଜୀବଜଗତ ତିଷ୍ଠିରହିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଭିଦ ମାନଙ୍କ ଗୁରୂତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି।
ମନୁଷ୍ୟ ତଥା ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ଉଦ୍ଭିଦଜାତ ପଦାର୍ଥକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି।
ତାଛଡା ଅନେକ ଦରକରୀ ବସ୍ତୁ ଯେପରିକି ଝୋଟ, ତୂଳା, ବିଭ୍ବିନ୍ନ ଔଷଧ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦଠାରୁ ମିଳିଥାଏ।
ପରିବେଶରେ ବିଭ୍ଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ ଯେପରିକି ଅଙ୍ଗାରକ, ଯବକ୍ଷାରଜାନର ପୁନ୍ଃଚକ୍ରଣରେ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକ ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତି।
ମାଟିରୁ ଜଳ, ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବାଷ୍ପ ଏବଂ ସୁର୍ଯ୍ୟାଲୋକକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆଲୋକଶ୍ଲେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଶର୍କରା ଓ ଜୀବନଦାୟୀ ଅମ୍ଳଜାନ ବାଷ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି।
କାଠ, ରବର, ଝୋଟ, ମହୁ, ଔଷଧଜାତୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇँ ଆମେ ଉଦ୍ଭିଦ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ତେଣୁ ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନରେ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ମହତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି।
ସବୁଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ଧରା ପୃଷ୍ଠରେ ମଣିଷ ତଥା ଅନ୍ଯ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବଞ୍ଚିବା ପାଇँ ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ।
ବିଜ୍ଞାନର ଯେଉଁ ବିଭାଗରେ ଉଦ୍ଭିଦ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ବିଶେଷତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ ।
ଏହି ବିଷୟକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଭିଦବି଼ଜ୍ଞାନୀ ବା ଉଦ୍ଭିଦବି଼ଜ୍ଞାନବିତ୍ କୁହାଯାଏ ।
ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ସାଧାରଣରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଛ, ଲତାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଶୈବାଳ ଓ ଫିମ୍ପିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥାନ୍ତି।
ଆଦିମକାଳରୁ ଉଦ୍ଭିଦଜାତ ପଦାର୍ଥକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ ତଥା ବିଭ୍ଭିନ୍ନ ନିତ୍ୟବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରି ଭାବେ ବ୍ୟବହର କରାଯାଇଛି।
ଉଦହରଣ୍ ସ୍ୱରୂପ ୧୧୦୦ ବି.ସି. ପୂର୍ବରୁ ଲେଖଯାଇଥିବା ଚରକ ସଂହିତାରେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତକୁ ଚାରୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ସେହିପରି ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନରେ ମଧ୍ଯ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନର ପ୍ରାମଣ ମିଳିଛି।
୧୬ଶହ ଶତାଦ୍ଧୀରେ ଈଟାଲୀରେ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ବଟାନିକାଲ୍ ଉଦ୍ୟାନ ର ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ୟାନ ମାନଙ୍କୁ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମାନେ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନର ପ୍ରାସ୍ଛହିତ କରିଥିଲେ।
୧୬୨୧ରେ ଇଉରୋପରେ ପ୍ରଥମ ବଟାନିକାଲ୍ ଉଦ୍ୟାନ ଇଂଲଣ୍ଡସ୍ଥିତ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ଥାପନ କରଗଲା।
ଏହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନର ଔଷଧୀୟ ବିଜ୍ଞାନର ଅଂଶ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିଲା।
ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ, ଉଦ୍ଭିଦ ରୋପଣର ବିଭ୍ଭିନ୍ନ ଶୈଳୀ, ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରଜନନ, ବଣୁଆ ବୃକ୍ଷ, ଲତା ପ୍ରଜାତି, ବିଶାଳ ଗଣ୍ଡିଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷ, ଗୁଳ୍ମ, ଶସ୍ୟ ତଥା ଡାଲି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂର୍ପକରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ବିସ୍ଫୋରଣ ତଥା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ଖଦ୍ୟାଭାବ ଆଜି ଉଦ୍ଭିଦବି଼ଜ୍ଞାନୀ ମାନଙ୍କ ପାଇँ ନୂଆ ଚ୍ଯାଲେଞ୍ଜ୍ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
ଜୈବପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଉପଯୋଗ କରି ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅନେକ ନୂଆ ଓ ଉନ୍ନତ କିସମ ଉଭ୍ୱିଦ ତିଆରି କରିବରେ ଲବିଛନ୍ତି।
ଜାଟ୍ରୋଫା ପରି ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଜାଳେଣି ବାହାର କରି ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଦୂର କରିବରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।
ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ କାଳରେ ଅନେକ ଇଉରେପୀୟ ଉଦ୍ଭିଦବି଼ଜ୍ଞାନୀ ଭରତୀୟ ଉପମହଦେଶର ଉଦ୍ଭିଦ ସମୂହକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୱିଲିୟମ୍ ରକ୍ସବର୍ଗ୍‌ଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନର ଜନକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସେହିପରି ଜେ ଡି ହୁକର ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଫ୍ଲୋରା ଅଫ୍ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
୧୬୬୫ ମସିହାରେ ରବର୍ଟ୍ ହୂକ୍ ସ୍ୱବିକଶିତ ଅଣୁବିକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦ ବକ୍କଳ କୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ କୋଠରୀ ପରି ଆକୃତି ପାଇଥିଲେ।
୧୯ଂଶ ତଥା ୨୦ଂଶ ଶତବ୍ଦୀରେ ଉନ୍ନତ ବୈଷୟିକ ତଥା ବୈଜ୍ଞାନିକ କ୍ଔଶଳରେ ଅଗ୍ରଗତି ଯୋଗୁँ ଉଦ୍ଭିଦକୋଷ, ରସାୟନବିଜ୍ଞାନ, ବଂଶାନୁକ୍ରମର ଅଧ୍ୟୟନ କରଗଲା।
ଗତ ଦୁଇ ଦଶକରେ . ପଦ୍ଧତି ଦ୍ୱରା ଉଦ୍ଭିଦର ବିକାଶ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରଯାଉଛି।
ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟମାନେ ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ସହଯୋଗରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ମୁକ୍ତ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ ବିବନ୍ଧିତ କରି ମୃତ୍ତିକାକୁ ଉର୍ବର କରିଥାନ୍ତି।
ମହେଶ ବାବୁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବିଜୟ ସୂରିୟା ନାମକ ନିର୍ଦ୍ଦୟୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯିଏକି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରୁ ମୁମ୍ବାଇ ଜଣେ ମାଫିଆ ଡନ୍ ହେବାକୁ ଆସିଥିଲେ ।
ମୁମ୍ବାଇରେ ପୂର୍ବରୁ ମାଫିଆ ରାଜ ବ‌ହୁତ ଚାଲିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୁମ୍ବାଇ ପୋଲିସ ସବୁ ମାଫିଆମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆର ଆଣିବାରେ ଲାଗିଥିଲା ।
ମୁମ୍ବାଇ ସ‌ହରର ପୋଲିସ୍ କମିଶନର ଅଜୟ ଭରଦ୍ୱାଜ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବାପରେ ମୁମ୍ବାଇ ସ‌ହର ମାଫିଆ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ସ‌ଫଳ ହୋଇ ମୁମ୍ବାଇ ସ‌ହର ମାଫିଆମାନଙ୍କ ଅଧିନରୁ ମୁକ୍ତ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବାପରେ ସୁରିୟା ମୁମ୍ବାଇ ଆସିଥିଲା ।
ଏହାପରେ ସେ ସେଠାକାର ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜନେତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରି ନିଜର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇବାରେ ଲାଗିଲା ।
ତେଣୁ ପୋଲିସ କମିଶନରର ଝିଅ ଚିତ୍ରାକୁ ସୂରିୟା ଚକ୍ରାନ୍ତ କରି ନିଜ ପ୍ରେମ ଜାଲରେ ପକାଇଦେଲା ।
ଧୀରେ ଧୀରେ ସେ ମୁମ୍ବାଇରୁ ତା'ର ଦଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ବିସ୍ତାର କରିଦେଲା ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ଛିଡ଼ା କରାଇ ତାଙ୍କୁ ବିଜୟୀ କରାଇଲା ଓ ତା'ର ବାପାମାଆଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାର୍ଥୀ ଜୟ ଦେବକୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରି ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଲା ।
ତେଲୁଗୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ସେମାନେ ଅମଳର ପର୍ବ ଭାବରେ ଏହି ଦିନଟି ପାଳନ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ କେବେକେବେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଗ୍ରହ ଚଳ‌ନ‌କୁ ନେକ ୧୩ କିମ୍ବା ୧୫ ଜାନୁଆରୀରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼େ ।
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ ପରେ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଏହାକୁ ନେଇ ଦୁଇପ୍ରକାର ମନ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିଲେ, ମାତ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟରେ ସ‌ଫଳ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ସମୁଦାୟ ୫୫ କୋଟି ଆୟ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ୨୦୧୨ରେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆୟକାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ।
ସେହି ବର୍ଷ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ସେହି ସମାନ ଶୀର୍ଷକରେ ତାମିଲ ଓ ମାଲାୟଲମ ଭାଷାରେ ଡବିଂ କରାଯାଇ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୩ରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଶୀର୍ଷକ ରଖାଯାଇଥିଲା ବସ୍: ବର୍ଣ୍ ଟୁ ରୁଲ୍ ।
ଶ୍ୟାମ କେ. ନାଇଡ଼ୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରୋତ୍ତଳନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ ।
୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୧ରୁ ଏହାର ଚିତ୍ରୋତ୍ତଳନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ମୁମ୍ବାଇ ଓ ଗୋଆରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କିଛି ଗୀତର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟଙ୍କ‌କ୍‌ରେ ସୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା ।
ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ସବୁଠାରୁ କମ ଦିନରେ ସୁଟିଂ ହୋଇଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ ଥିଲା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଧ ଏବଂ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଆର୍. ଆର୍. ମୁଭିଜ୍‌ ବ୍ୟାନନରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଆର୍. ଆର୍. ଭେଙ୍କଟ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ମହେଶ ବାବୁ ଓ କାଜଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ ।
ପ୍ରକାଶ ରାଜ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଖଳନାୟକ ଭୂମିକା ଅଭିନୟ କରିଥିବାବେଳେ ନ‌ସାର, ସିୟାଜି ସିନ୍ଧେ, ରାଜା ମୁରାଦ୍, ବ୍ରହ୍ମାଜୀ ପ୍ରମୁଖ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଚିତ୍ରର କିଛି ଦୃଶ୍ୟର ସୁଟିଂ ପାଇଁ ନାୟକ ଅନୁଭବ, ନାୟିକା ଶିବାନୀଙ୍କ ସମେତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତାପସ ସରଘରିଆ, କ୍ୟାମେରାମ୍ୟାନ୍‍ ପ୍ରମୁଖ ଜମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ଯାଇଥିଲେ ।
ସେଠାରେ ଥିବା ଦୁଧ୍‍ପଥ୍ରିରେ ୧୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ସୁଟିଂ ସାରି ଫେରୁଥିବାବେଳେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅନୁଭବ ଆସୁଥିବା ଗାଡ଼ିଟି ହଠାତ୍‍ ବ୍ରେକ୍‍ ଫେଲ୍‍ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ସହ ଗାଡ଼ିରେ ଥିବା କ୍ୟାମେରାମ୍ୟାନ୍‍ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ବର୍ତ୍ତି ଯାଇଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ‘ପ୍ରେମ୍‍ କୁମାର’ ୟୁନିଟ୍‍ର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ଏକ ଗାଡ଼ିରେ ସେଟ୍‍ରୁ ଫେରୁଥିବାବେଳେ ବାରମୁଲା ନିକଟରେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ହାମ୍‍ଲା ଚାଲିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥିଲେ ।
ସେମାନଙ୍କ ଗାଡ଼ିର ଚାଳକ କୌଶଳ କରି ରାସ୍ତାର ଗତି ବଦଳାଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗ୍ରାମ୍ୟ ରାସ୍ତାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଅଭିମୁଖେ ପଳାଇ ଆସିଥିଲେ ।
ଫଳରେ ଏହି ସଦସ୍ୟମାନେ ଏକପ୍ରକାର ବର୍ତ୍ତି ଯାଇଥିଲେ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ସରଘରିଆ କହିଛନ୍ତି ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି, ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା ଓ ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ ।
ଆହାତ କାରଣରୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସୁଟିଂ ଅଧାରେ ଅଟକିଯାଇଥିଲା, ଫଳରେ ୨୦୧୮ ରଜ ସମୟରେ ପୂର୍ବ ଯୋଜନା ମୁତାବକ ଏହା ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିପାରିନଥିଲା ।
ମନୋଜ ମିଶ୍ର, ଶୁରେଶ ମିଶ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ତରଙ୍ଗ ସିନେ ପ୍ରଡକ୍ସନ୍‍ର ‘ପ୍ରେମ୍‍ କୁମାର’ ଚିତ୍ରର ସୁଟିଂ ପ୍ରଥମେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାବେଳେ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ ଅନୁଭବ ଦୁର୍ଘଟଣାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ।
ପରେ ଯେବେ ସୁଟିଂ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ପ୍ରଯୋଜକ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କାଙ୍କ ପିତୃ ବିୟୋଗ, ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଗିରୀଶ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ମାତୃ ବିୟୋଗ ପରି ଘଟଣା ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା କହିଛନ୍ତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ସରଘରିଆ ।
ସଞ୍ଜୟ ମହାକୁଡ଼, ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ଏବଂ ଶକ୍ତି ବରାଳ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ତାପସ ସରଘରିଆ ଓ ଦେବୀଦତ୍ତ ମହାନ୍ତି ।
ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା, ବାସ୍ତବ ଭାବରେ ସମାନଷ୍ପଦ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବେ ବିଶ୍ୱରେ ସମ୍ମାନିତ ।
ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଏହି ‘ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର’ର କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସମୟରେ ତାହାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ ଥିଲା ଯେ, ଏଥିରେ କେବଳ ସଦାଚାର ତଥା ନିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକଥା ହିଁ ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେବ ।
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଜଗତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଧ୍ୟୟନ ପୂର୍ବକ ସେଥିରୁ ସମସ୍ତ ସାର ରସତକ ସଂଗ୍ରହ କରି ଏପରି ଏକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ କଲେ ଯେଉଁ ପୁସ୍ତକର ନାମ ହେଉଛି ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ।
ଏପରି ଶାସ୍ତ୍ରର ଭାଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରଳ ଏବଂ ନୀତି ଆଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି ।
ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଜଣେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୂଳରେ ଜାତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଆଉ ମଧ୍ୟ ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, କ୍ଷତ୍ରିମାନ ଯେପରି ନିଜ ନିଜର ସେବା ଓ କର୍ମକୁ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏ ସମାଜରେ ଅଗ୍ରାଧିକାର ପାଇଥିଲେ ସେହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସମାଜରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିବେଚିତ ହେବାର କାରଣ ଥିଲା ଯେ, ସେମାନେ ଥିଲେ ବେଦବିତ୍ତ ପଣ୍ଡିତ ।
ନିଜକୁ ଜଣେ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଆଣିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ନିମନ୍ତେ ସେ ମଧ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ, ବ୍ୟାସ, ବାଚସ୍ପତି ଏବଂ ମନୁଙ୍କ ପରି ବହୁ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଣିତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ପଠନ କରି ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ କାହାଣୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ରହିଛି ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥଟି ଅନ୍ୟତମ ।
ସଂସ୍କୃତ ନୀତିକଥା ଗୁଡିକରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଥମ ଅଟେ ।
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟି ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ତଥା ଉଦାହରଣ ବିଶିଷ୍ଟ କାହାଣୀ ରହିଛି।
ଯଦ୍ୟପି ଏହି ପୁସ୍ତକ ଏବେ ନିଜ ମୂଳ ରୂପରେ ନାହିଁ ତ‌ଥାପି ବି ଉପଲବ୍ଧ ଅନୁବାଦଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସାରେ ଏହା ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।
ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁ ଶର୍ମା ଏହି ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ପୁସ୍ତକଟିରେ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ରକୁ ଏଭଳି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଅଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁଥିରେ କି ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଜୀବନ ଗଠନ କରିବାର ପ୍ରଣାଳୀର ସଠିକ୍ ପଥଟିକୁ ଆହରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ।
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର କେବଳ ମାତ୍ର ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ବେଦ ଉପନିଷଦ ପରି ମହାପୂଣ୍ୟ ପୁସ୍ତକମାନଙ୍କରେ ମିଳୁଥିବା ଜ୍ଞାନମଧ୍ୟ ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ସ୍ଥାନପାଇଛି ।
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟି ସମାପ୍ତ ହେଲା ସେତେବେଳେ ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁ ଶର୍ମାଙ୍କ ବୟସ ୮୦ ବର୍ଷ ଥିଲା ।
ଏହି ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ପଲ୍ଲବୀ ଭାଷାରେ ସିରିଆ,ପାର୍ସୀ,', ତୁର୍କୀ,ଜାଭାନିସ୍ ଆରବୀ ଭାଷାରେ ପୈଶାଚୀ ଭାଷାରେ ନେପାଳୀ ପ୍ରଭୃତି ବହୁ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରମତରେ କୁହାଯାଇଅଛି ।
ସେହିଭଳି ଭାବରେ "ମିତ୍ରଭେଦ" ନାମକ ଏହି ପ୍ରଥମ ତନ୍ତ୍ରରେରେ ରାଜା ଅମରଶକ୍ତିଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହା ଯାଇଅଛି।
ଯେଉଁଥିରେ ଏହା କୁହା ଯାଇଅଛି ଯେ ସେ ନିଜ ମୂର୍ଖ ପୂତ୍ର ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ସେ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ନାମକ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କୁ ନିଜ ପୂତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶିଖିତ କରାଇବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ସେମାନଙ୍କୁ ୬ ମାସରେ ହିଁ ନୀତିକଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଖିତ କରାଇବାରେ ସଫଳ ହେଲେ ।
ମିତ୍ରଭେଦ ନାମକ ଭାଗର ଅଙ୍ଗୀକଥାରେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ବିଲୁଆଦ୍ୱାରା ପିଙ୍ଗଳକ ନାମକ ଏକ ସିଂହ ସ‌ହିତ ସଂଜୀବକ ନାମକ ଏକ ଷଣ୍ଢର ଶତୃତା ଉତ୍ପତିର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।
ଯାହାକୁ ସିଂହ ଆପତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚାଇଥିଲା ଏବଂ ନିଜର ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀ କରକଟ ଏବଂ ଦମନ‌କଙ୍କ ବିରୋଧ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେବି ନିଜର ମିତ୍ରା ବନାଇଥିଲା ।
ଏହି ତନ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଶିକ୍ଷଣୀୟ କଥା ଦିଆ ଯାଇଅଛି ଯେପରିକି ଧର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ମଣିଷ କଠିନରୁ କଠିନତମ ପରିସ୍ଥିତିର ମଧ୍ୟ ମୁକାବିଲା କରିପାରିବ ।
ଏହି ତନ୍ତ୍ରରେ ମିତ୍ରଲାଭର ପ୍ରାପ୍ତିରୁ କେତେ ସୁଖ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ମିଳିଥାଏ ତାହା କପୋତରାଜ ଚିତ୍ରଗ୍ରୀବଙ୍କ କଥା ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ଏହି ତନ୍ତ୍ରରେ ଉପଦେଶ ଦିଆ ଯାଇଛି ଯେ ଉପଯୋଗୀ ମିତ୍ରଙ୍କ ସ‌ହିତ ସାଙ୍ଗ ହେବା ଦରକାର ଯେପରି ଏହି ତନ୍ତ୍ରରେ କାଉ, କଇଁଛ,ହରିଣ ଏବଂ ମୂଷା ମିତ୍ରତାର ବଳରେ ହିଁ ସୁଖରେ ଥିଲେ ।
ଏହି ବିଭାଗ ମାନଙ୍କରେ ନୈତ୍ତିକତାପୂର୍ଣ ଶାସନର ବିଧି ଲେଖାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ତନ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହା ଯାଏ ।
ଏହି ତନ୍ତ୍ରରେ ମିତ୍ରଭେଦ ,ମିତ୍ରଲାଭ ,କାକୋଲୁକୀୟମ ,ଲବ୍ଧପ୍ରଣାସ ,ଅପରିକ୍ଷିତକାରକ ରହିଛି ।
ଚୀନର ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହାସିକ ଶିମା ଚିଆନ୍ ନିଜ ଲେଖା ଶିଜିରେ ଏହି କବରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି ।
ତେବେ ତାଙ୍କ ଲେଖା କବର ନିର୍ମାଣ ସମାପ୍ତ ହେବାର ପ୍ରାୟ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ।
ଚିନ୍ ସମ୍ରାଟ ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିବା ପରେ ପରେ ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୪୬ ବେଳକୁ କବରର ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।
୬ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ଭୂଗୋଳଶାସ୍ତ୍ରୀ ଲି ଡାଓୟୁଆନ୍ ଶ୍ୱି ଜିଂ ଝୁ ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ, "ହରିତାଶ୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲି ପାହାଡ଼କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ହିଁ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଓ ରାଜାଙ୍କ କବର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିବ ।
ଏହି ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ପଟରେ ସୁନା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ ହରିତାଶ୍ମ ରତ୍ନ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି ।
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହେତୁ ଚିନ୍‍ ବଂଶର ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ ଏଠାରେ ସମାଧୀ ନେବାକୁ ମନସ୍ଥ କରିଥିବେ ।
" ଶିମା ଚିଆନ୍ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ ବହୁ ବହୁମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତୁ, ପ୍ରାସାଦ, ମୀନାର, ସଭାଷଦ ଓ ସୁନ୍ଦର କୃତିର ନମୁନା ସହ ଏଠାରେ ସମାଧୀ ନେଇଥିଲେ ।
ପାରଦ ବ୍ୟବହାର କରି ୧୦୦ଟି ପ୍ରବହମାନ ନଦୀର ନମୁନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା, କବରର ଛାତର ଭିତର ପଟେ ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ରାଦିଙ୍କ ଚିତ୍ର ଓ ତାହା ତଳକୁ ତାଙ୍କ ଦେଶର ସଙ୍କେତ ବହନ କରୁଥିବା କିଛି ନମୁନା ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା ।
ଶିମା ଚିଆନ୍‍ଙ୍କ ଲେଖାର କିଛି ଅନୁବାଦମାନଙ୍କରେ ନମୁନା ବା ମଡେଲ୍ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ମୂଳ ଲେଖାରେ ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଟେରାକୋଟା ସେନାର କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ ।
କବର ଢିପର ମାଟିତଳୁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପାରଦ ମିଳିଥିଲା ଯାହା ଶିମା ଚିଆନ୍‍ଙ୍କ ଲେଖାର ସମର୍ଥନ କରେ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର କିଛି ଐତିହାସିକ ଦସ୍ତାବିଜ ଅନୁସାରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ରହିଆସିଥିବା ଓ ସିଂହାସନ ଆଶାୟୀ ଜିଆଂଗ୍ ୟୁ ଏହି ସମାଧୀସ୍ଥଳକୁ ଲୁଣ୍ଠନ କରିଥିଲେ ।
ତେବେ ସମାଧୀସ୍ଥଳରେ ଏତେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଭଙ୍ଗାରୁଜା ବା ଲୁଣ୍ଠନର କୌଣସି ସୂଚନା ବା ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ ।
ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍‍ର ସଫଳତମ ବର୍ଷ ଥିଲା ଏବଂ ୨୦୦୭-୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ।
୧୯୭୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ରାଜା ତୁତାନ୍‍ଖାମୁନ୍‍ଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ପରେ ଏହି ଟେରାକୋଟା ସେନା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍‍କୁ ସର୍ବାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା ।
ଏତେ ଶୀଘ୍ର ୪ ଲକ୍ଷ ଆଗୁଆ ଟିକଟ ବିକ୍ରି ହୋଇଯିବାରୁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଖୋଲା ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ।
ଦ ଟାଇମ୍‍ସ୍ ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ସମୟ ଖୋଲା ରଖାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବହୁ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।
ଚୀନୀ ନବବର୍ଷ ସମୟରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଜମୁଥିବାରୁ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ସବୁବେଳେ ବନ୍ଦ ରଖାଯାଉଥିଲା ।
ଟାଇଟାନିକ୍ ଯାହାଜର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପରେ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଆଉ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ବସ୍ତୁ ଥିଲା ଯାହାର ନାମ ମାତ୍ର ବହୁ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା ।
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନତା ପରି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା, କେଶସଜ୍ଜା, ବେଶଭୂଷା ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ।
ପୁଣି ପଦବୀ ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ଏସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ଯଦିଓ ସବୁ ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଖ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ, ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ ୧୦ଟି ରୂପକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।
ଏହି ମୁଖ୍ୟ ରୂପଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ : କବଚଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧା, କବଚହୀନ ସୈନିକ, ପିଲ୍‍ବକ୍ସ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ମୁକୁଟ ଓ କବଚଧାରୀ ସାରଥୀ, ବର୍ଚ୍ଛାଧାରୀ ରଥାରୋହୀ, ଆଣ୍ଠେଇ ବସିଥିବା ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ, ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧନୁର୍ଦ୍ଧାରୀ, ସେନାପତି ଓ ତଳତଳିଆ ସେନା ଅଧିକାରୀ ଇତ୍ୟାଦି ।
ଯଥା : କିଛି ସୈନ୍ୟ ଜଂଘକବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ବେଳେ ଆଉ କିଛି ସୈନ୍ୟ ତାହା ପିନ୍ଧିନଥାନ୍ତି, କିଛି ସୈନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଜାମା ଛୋଟ ତ ଆଉ କିଛିଙ୍କ ପାଇଜାମା ଲମ୍ବା, ପଦବୀ ବା ପଂକ୍ତିରେ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ସୈନ୍ୟଙ୍କ କବଚ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
କିଛି ସୈନ୍ୟ ପଂକ୍ତିମଧ୍ୟରେ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିଏ ମଧ୍ୟ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଚିନ୍ ରାଜବଂଶ ପୂର୍ବରୁ ଚୀନରେ ଜୀବନ୍ତବତ୍ ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ମିଳିନଥିବାରୁ କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହି କିର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ଭବତଃ ହେଲେନିଷ୍ଟିକ୍ ଗ୍ରୀକ୍ ସମୟର ଶିଳ୍ପକଳାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ବା ତାହାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ବୋଲି ମତ ରଖିଛନ୍ତି ।
କଳାକାରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ କଂସାର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଛାଞ୍ଚରେ ଯେପରି ଭାବରେ ଢଳାଯାଇଛି ତାହାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣରେ ରହିଥିବା ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଭାବକୁ ମନା କରିହେବ ନାହିଁ ।
ତେବେ ବହୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହି ମତର ବିରୋଧ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତତ୍କାଳୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଓ ଚୀନ ଦେଶରେ ସମାଧୀ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିବାର କୌଣସି ଦୃଢ଼ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ ବୋଲି ମତ ରଖିଛନ୍ତି ।
ୟୁରୋପ୍‍କୁ ସଭ୍ୟତାର କେନ୍ଦ୍ର ବୋଲି ପରିଗଣିତ କରିବାର ଅପଚେଷ୍ଟା ସମ୍ବଳିତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଏପରି ମତ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କର ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଅସାମର୍ଥ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏପରି ମହାନ କଳାକୃତି ସେଠାରେ ଏକାକୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ବିକଶିତ ନହୋଇ ୟୁରୋପୀୟଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ହୋଇଥିବାର ମତବାଦକୁ ଅନେକେ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି ।
ତା'ପରେ ମାଟି ଲେପାଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚେହେରାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୂପ ଦିଆଗଲା ଯେପରିକି ସବୁ ସୈନ୍ୟ ଅଲଗା ଦେଖାଯିବେ ।
ଗୋଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କାସନ ପାଇପ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ତେଣୁ ମାଟିରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ତାହାକୁ ପୋଡ଼ିବା ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନଥିଲା ।
ବରଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କାରଖାନା ପରି ଉପାଦାନ ବା ଅଂଶ ସବୁ ଅଲଗା ନିର୍ମିତ ହୋଇସାରିଲା ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା ।
ତତ୍କାଳୀନ ଶାସନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଉଥିଲା, ତେଣୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଦୋଷୀ ଚିହ୍ନଟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କେଉଁ ଅଂଶ କେଉଁ କର୍ମଶାଳାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ତାହା ଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ବା ସଙ୍କେତ ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଯାଉଥିଲା ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷଆଡ଼କୁ ନିର୍ମିତ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଚୀନର ଶାଂଜି ଅଞ୍ଚଳର କିଛି ଚାଷୀ ମାଟି ଖୋଳିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଠାବ କରିଥିଲେ ।
ସତରଞ୍ଜ ବା ଚେସ୍ ଖେଳର ଗୋଟି ପରି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାର ଓ ଉଚ୍ଚତାରୁ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦର୍ଶିତ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପଦବୀ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳେ ।
ଅନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଦାତିକ ବାହିନୀ, ରଥାରୋହୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଇତ୍ୟାଦି ମୂର୍ତ୍ତିମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ରାଜ ଦରବାରର କିଛି ବେସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, କଳାକାର, ନର୍ତ୍ତକ, କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ ଓ ସଙ୍ଗୀତକାରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହି କବରରୁ ମିଳିଥିଲା ।
୧୯୭୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖରେ ଲି ପାହାଡ଼ ବା ଢିପ ରେ ରହିଥିବା ସମ୍ରାଟଙ୍କ ସମାଧୀରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୫ କିଲୋମିଟର୍ ପୂର୍ବ ପଟକୁ କିଛି କୃଷକ ପାଣି ପାଇଁ ଏକ କୂପ ଖୋଳୁଥିବା ସମୟରେ ଟେରାକୋଟା ସେନା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।
ପୂର୍ବରୁ କେତେ ଥର ଏଠାରୁ ଚିନ୍ ସମୟର ଟେରାକୋଟା ଖଣ୍ଡ ସବୁ ମିଳୁଥିବାର ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଚୀନୀ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଝାଓ କାଂଗ୍‍ମିନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‍ଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ମାଟିନିର୍ମିତ ମୂର୍ତ୍ତି ପୋତା ହୋଇ ରହିଥିବାର କଥା ପଦାକୁ ଆସିଥିଲା ।
ତାହା ପରେ ଏଠାରେ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ଓ ସମାଧୀର ବୃହତ୍ତମ ଗହ୍ୱରକୁ ଆବୃତ୍ତ କରି ଏକ ବିଶାଳ କୋଠରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ।
୩ ମିଟର୍‍ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଗାତଗୁଡ଼ିକର କାନ୍ଥ ଛୋଟ ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ଓ ବଡ଼ ସ୍ତମ୍ଭମାନ ଏହାର କାଷ୍ଠନିର୍ମିତ ଛାତକୁ ଧରି ରଖିଥିଲେ ।
ଏହି ପ୍ରକାରର ଗଠନ ଅନ୍ୟ ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମାଧୀରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ବୋଧହୁଏ ଏହା ରାଜପ୍ରାସାଦର ହଲ୍‍ ଆକାରର ଅନୁକରଣ କରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
କାଠର ଛାତକୁ ଜଳନିରୋଧକ ସାମଗ୍ରୀର ଲେପ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ତାହା ଉପରେ ଆହୁରି ମାଟି ପକାଯାଇଥିବାରୁ ଏହା ସାଧାରଣ ସ୍ତରଠାରୁ ୨-୩ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଥିଲା ।
୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ଏହି ସ୍ଥଳର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାର ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ବାଲୁଆ ମାଟି ଜମି ଯାଇଥିଲା ।
କିଛି ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‍ ଏହି ସ୍ଥାନର କିଛି ଅଂଶରେ ଛୋଟମୋଟ ଖୋଳାଖୋଳି ହୋଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ପାଇଲେ ।
ପୁଣି ଲି ପାହାଡ଼ ପାଖରେ କରାଯାଇଥିବା ଖନନରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ, ୧୮ଶ ଓ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏଠାକାର ଅନେକ କବର ଖୋଳାଯାଇଥିଲା ଓ ସେଥିରୁ ଟେରାକୋଟା ଖଣ୍ଡ ସବୁ ମିଳିଥିଲା ମଧ୍ୟ ।
କିନ୍ତୁ ପରେ ଏହି ସବୁ କବର ମୂଲ୍ୟହୀନ ବିଚାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ମାଟି ପକାଇ ପୋତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ରାଜକୀୟ ସ୍ଥପତି ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କର୍ମଶାଳାରେ ସ୍ଥାନୀୟ କଞ୍ଚାମାଲର ଉପଯୋଗ କରି ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇସାରିଲା ପରେ ସମାଧୀ ପୀଠକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରତି ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଣ୍ଡ, ଅବୟବ ଓ ଗଣ୍ଡି ପୃଥକ୍ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧୀ ସ୍ଥଳର ଗହ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ସେନାବାହିନୀର ପ୍ରକୃତ ପଂକ୍ତି ପରି ସଜାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ପଦବୀ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପଂକ୍ତିରେ ରହିଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗହ୍ୱରର କିଛି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ନିଆଁ ଯୋଗୁଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାର ସୂଚନା ମିଳିଛି ଓ ଛାତର କିଛି ଅଂଶ ପୋଡ଼ିଯାଇଥିବାର ଅବଶେଷାଂଶ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି ।
ହଜି ଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର, ମାଟିରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିବା କିଛି ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପୋଡ଼ାଯିବାଦ୍ୱାରା ଛାତ ଭୁଷୁଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଜିଆଂଗ୍ ୟୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲୁଣ୍ଠନ ଓ ଏହି ସମାଧୀ ସ୍ଥଳର ପୋଡ଼ାଜଳା କରାଯାଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିବା କେତୋଟି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ ଦେଶର ଚିନ୍ ରାଜବଂଶର ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟ ଚିନ୍ ଶି ହୁଆଂଗ୍‍ଙ୍କ କବରରୁ ମାଟି ବା ଟେରାକୋଟା ନିର୍ମିତ ଶହ ଶହ ସୈନିକ ମୂର୍ତ୍ତି ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ମାଟି ନିର୍ମିତ ସୈନ୍ୟ ବାହିନୀ ମୃତ୍ୟୁର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କରିବ ବୋଲି ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଥିଲା ।