polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ସମାଜ ଏକ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଯାହା ନିୟୁ ୟୋର୍କ ସହରର କୁଇନ୍ସ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଗଣପତି ଦେବସ୍ଥାନମ ମନ୍ଦିରର ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ।
ମନ୍ଦିରର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଗଣେଶ ବିଗ୍ରହ ଥିବାରୁ ଏହା ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରର କୁଇନସ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ।
ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଏହାକୁ ଲୋକ ଭାଷାରେ ହିନ୍ଦୁଙ୍କର ଫ୍ଲସିଂ ମନ୍ଦିର ନାମ ଦେଇ କହନ୍ତି ।
ଡକ୍ଟର ଉମ ମଇସୋରେକର ଏହି ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ସମାଜର ସଭାପତି ଭାବରେ ୧୯୯୪ରୁ ରହିଆସିଛନ୍ତି ।
ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶିବ, ପାର୍ବତୀ, ଦୂର୍ଗା, ସରସ୍ୱତୀ, ହନୁମାନ, ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତ୍ତି, ଗାୟତ୍ରୀ, ସଂମୁଖ , ବାଳୀ, ଦେବସେନା, କାମାକ୍ଷୀ, ନବଗ୍ରହ, ନଗେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାମୀ, ରାଘବେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାମୀ, ରାମା ପରିବାର, ରାଧା-କୃଷ୍ଣ,ଖୋଡିୟାର ମାତା, ଆୟାପା, ଅଗସ୍ତ୍ରୀୟାର ଓ ଲୋପାମୁଦ୍ରା, ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଓ ରମା ଦେବୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରସ୍ୱାମୀ ଓ ଆନଂଦବେଲି, ଲିଙ୍ଗ, ନଟରାଜ, ଶିବକାମୀ, ମାନ୍ୟକ୍କଭଚକର, ଶ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ବୈରାଭର, ସୁଦର୍ଶନ ଓ ନରସିଂହ, ଧନବନ୍ତରୀ ଓ ଗରୁଡ଼ ଓ ଶ୍ରୀଦେବୀ ଓ ବୁଦେବୀଙ୍କର ବିଗ୍ରହ ଅଛି ।
ମାଗଣା ନଗଦ ପ୍ରବାହ ନିବେଶ ପରେ ଏହାର ଅପରେଟିଂ ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ଆଧାର କରି କମ୍ପାନୀର ଉପଲବ୍ଧ ନଗଦକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ:
ଜଣେ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଲାଭାଂଶ ହେଉଛି ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଆୟ ଏବଂ ଆୟକର ଅଧୀନରେ ହୋଇପାରେ ।
ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ, ପ୍ରତି ସେୟାରରେ ଲାଭାଂଶ ଏବଂ ସେୟାର ପିଛା ରୋଜଗାର ଉପରେ ଆଧାର କରି ଦେୟ ଅନୁପାତ ଗଣନା କରାଯାଏ:
ଅରୁଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ପୁରାଣ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମହାଭାରତର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଅଣ୍ଡାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ, କଶ୍ୟପ ଋଷି ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ବିନତା ଏବଂ କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
କଶ୍ୟପ ଋଷି ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛାକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ ।
କଦ୍ରୁ ଏକ ହଜାର 'ଦିର୍ଘଦେହ' ପୁଅମାନଙ୍କର ବର ମାଗିଥିଲେ ଏବଂ ବିନତା କେବଳ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ 'ଦିବ୍ୟଦେହ' ପୁଅ ମାଗିଥିଲେ ।
ପରେ କଦ୍ରୁ ଏକ ହଜାର ଅଣ୍ଡା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ବିନତା ଦୁଇଟି ଅଣ୍ଡା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।
କଦ୍ରୁଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ଉତ୍ସୁକତାର ସହିତ ବିନତା ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରୁଣ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।
ଯେହେତୁ ଅରୁଣ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ହୋଇନଥିଲା ।
ଫଳରେ ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମାଆ ବିନତାଙ୍କୁ ୫୦୦ ବର୍ଷ ଧରି କଦ୍ରୁଙ୍କର ଦାସୀ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ୨ୟ ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମ ହେଲେ ସେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତା ଋଷି କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ରଥର ସାରଥୀ ହେବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ ।
୫୦୦ ବର୍ଷର ଦାସତ୍ୱ ପରେ ବିନତାଙ୍କର ୨ୟ ଅଣ୍ଡାରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାହାନ ଗରୁଡ଼ ଜନ୍ମ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ରାହୁଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ (ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ସମୟରେ ରାହୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗିଳିବା କଥା ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି) ଫଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଉତ୍ତାପ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ଉତ୍ତାପ ଏତେ ତୀବ୍ର ଥିଲା ଯେ ଏହା ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ତେଣୁ, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଅରୁଣଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାରଥୀ ହୋଇ ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଟାଣି ପୃଥିବୀରୁ ଛାଇ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ମହାଭାରତର ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଓ ସାରଥୀ ଅରୁଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ସହାୟତା ପାଇଁ ପଠାଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସେ ପରାସ୍ତ କରିବାକୁ କାହାରି ଆବଶ୍ୟକତା ନ ନେବାକୁ ସେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ଷାନ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଏବଂ ଜୈନ ଧର୍ମ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ କଳାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ଉଭୟ ପୁତ୍ର ରାମାୟଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଦନ୍ତେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଦେବୀ ଦନ୍ତେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ମନ୍ଦିର ଓ ସାରା ଭାରତରେ ଥିବା ୫୨ ଶକ୍ତି ପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ।
ଚତୁର୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗଠିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦନ୍ତେୱାଡ଼ା ଟାଉନର ଅଛି ଯାହା ଛତିଶଗଡ଼ ପ୍ରଦେଶର ଜଗଦଲପୁର ତହସିଲଠାରୁ ୮୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
କାକଟୀୟା ଶାସକମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ତାଙ୍କର କୁଳଦେବୀ ଦନ୍ତେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଦାନ୍ତେୱାଡ଼ା ନାମକରଣ ହୋଇଛି ।
ପୁରାତନ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସତୀଙ୍କର ପିତା ଦକ୍ଷ କରିଥିବା ଏକ ଯଜ୍ଞରେ ଶିବଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କଲାଭଳି କଥା କହିବାରୁ ଦୁଃଖରେ ସେ ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡରେ ଝାସ ଦେଇଥିଲେ ।
ଶିବଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପେଶୀ ସତୀଙ୍କର ଦେହକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ ।
ଜଗଦଲପୁର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚମ ଦିଗରେ ଥିବା ଏହି ଦାନ୍ତେୱାଡା ଟାଉନ ପାଖରେ ଶଙ୍କିନୀ ଓ ଧାଙ୍କିନୀ ନାମକ ଦୁଇଟି ନଦୀ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଭାରତର ଏହା ୬୦୦ ବର୍ଷର ଏକ ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର ଓ ବସ୍ତର ଇତିହାସର ଏକ ଐତିହ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ।
‘ଦନ୍ତେଶ୍ୱରୀ ମାଈ’ ମନ୍ଦିର ଏହି ସ୍ଥାନର ଲୋକମାନଙ୍କର ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର ।
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏହି ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରୁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏଠାରେ ସମବେତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ବିଗ୍ରହକୁ ନେଇ ଟାଉନ ସାରା ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି ଯାହାକୁ ଅଧୁନା ବସ୍ତାର ଦଶହରା ପର୍ବ କୁହାଯାଉଛି ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସତ୍ୟ ଯୁଗରେ ଦେବୀ ସତୀଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଥିଲା ।
ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ବେଳକୁ ୧୪ ଜଣ ରାକ୍ଷୀ ଚତୁର୍ଥ କର୍ପସରେ ସଂଲଗ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ପାଟ୍ରୋଲିଂ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସନ୍ୟମାନେ ରେଳ ଟ୍ରାକରେ ଯାଉଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।
ଉତ୍ତର ପୂର୍ବରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ବିଦ୍ରୋହୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦେଖିଥିଲେ।
୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେ ଗଙ୍ଗାସାଗର ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସାମ୍ନାରେ ବୀରତ୍ୱ ପାଇଁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
ସରକାରୀ ଭାରତୀୟ ସେନା ୱେବସାଇଟରେ ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଭାବରେ ଅଛି:
ଶିବରାତ୍ରି : ଏହାକୁ ଜାଗର ଯାତ୍ରା ବୋଲି କହନ୍ତି ଏହି ଦିନ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଜନ ସମାଗମ ହୁଏ।
ଭକ୍ତମାନେ ସାରାଦିନ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ ରହି ସନ୍ଧ୍ୟାରୁ ଉଜାଗର ରହି ଦୀପ ଜାଳି ବସନ୍ତି।
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦଶ, ଫୁଲବାଣୀ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, କଟକ, ନୟାଗଡ଼, ପୁରୀ ଓ ଗଂଜାମ ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରୁ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭକ୍ତ ଚାଲି ଚାଲି, ମଟର ସାଇକଲ, ସାଇକଲ, କାର, ଜିପ, ବସ୍ ଆଦିରେ ଆସି ପହଁଚନ୍ତି।
ବହୁ ଦୂର ଦୂରାନ୍ତରୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଦୋକାନ, ଅପେରା, ସର୍କସ, କଳାକୁଞ୍ଜ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦୋଳି ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଆସିଥାଏ।
ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନମାନେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ର, ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ କେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ୍ ଓ ନିକଟସ୍ଥ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ମାନଙ୍କରୁ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀମାନେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି।
ସେହିଦିନ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବାହ୍ନ ନୀତି ସକାଳ ସାତଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ କରି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଛଡାଯାଏ।
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇବା ପାଇଁ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଙ୍କ ଧାଡ଼ି ଓ ପୁରୁଷ ଲୋକଙ୍କର ଧାଡ଼ି ବହୁତ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ।
ବେଳେବେଳେ ପ୍ରବଳ ଖରା ସତ୍ତ୍ଵେ ଭକ୍ତମାନେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧାଡ଼ିରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି।
ସନ୍ଧ୍ୟା ସାତଟାରେ ଟେରାଠାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ଯାଏଁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନୀତି କରାଯାଇ ପୁଣି ସାହାଣ ମେଲା କରାଯାଏ।
ରାତିରେ ବେଢ଼ା ପରେ ଚାରି ପ୍ରହରରେ ଶତରୂଦ୍ରରେ ଚାରୋଟି ଅଭିଷକ, ପ୍ରତି ଅଭିଷେକ ଶେଷରେ ଧୂପ ଓ ପ୍ରତି ଧୂପ ପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପାଟ ଲୁଗା ଲାଗି କରାଯାଏ।
ଏହି ଦିନ ବହୁ ଭକ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କଠାରେ ଅଧିଆ ପଡନ୍ତି ଅନେକ ମଧ୍ୟ ହୁକୁମ ଲାଭ କରି ଉଠନ୍ତି।
ବିବାହ ଦିନ ଠାରୁ ସପ୍ତମ ଦିବସରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ସାତମଙ୍ଗଳା ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୁଏ।
ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଦିନ ବାଉଁଶିଆ ରଘୁନାଥପୁର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନରୁ ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ବଡ଼ଭାଇ ସ୍ବପ୍ନେଶ୍ଵର ମହାଦେବଙ୍କ ତରଫରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାଜନମାନେ ଭେଟି ତଥା ବରଣ ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ଧରି ଆସି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବରଣ କରି ଯାଆନ୍ତି।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ତଥା ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ସ୍ବପ୍ନେଶ୍ଵର ମହାଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇ ଓ ଛୋଟା।
ତେଣୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିବାହ ଉତ୍ସବରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇ ପାରି ନ ଥିବାରୁ ସାନଭାଇ ସ୍ବୟଂ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଭେଟି ଆଶୀବାର୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଇଥାଆନ୍ତି।
ଭାଇଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ରକ୍ଷାକରି ମହାପ୍ର୍ରଭୁ ତଥା ମାତା ପାର୍ବତୀ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମନ୍ଦିରରେ ଟେରା ନୀତି ସରିବା ପରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଭାରେ ଘଣ୍ଟ, ଘଣ୍ଟା, ଛତି, ତ୍ରାଶ, ବାନା ବଇରଖ ତଥା ସାଜସଜ୍ଜାରେ ବାଉଁଶିଆ ଯାତ୍ରା କରିଥାଆନ୍ତି।
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ସ୍ବପ୍ନେଶ୍ଵରଙ୍କ ତରଫରୁ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରାଯାଇଥାଏ।
ଭୋଗ ଉପରାନ୍ତେ ବଡ଼ଭାଇଙ୍କ ଠାରୁ ଆଶୀବାର୍ଦ ଗ୍ରହଣ କରି ମହାପ୍ରଭୁ ଫେରିବା ବାଟରେ ବାଉଁଶିଆ ରଘୁନାଥପୁର ଶାସନ ଓ ଭିକାରୀପଡ଼ା ହରିହରପୁର ଶାସନରେ ଦ୍ଵାର ଭୋଗ ଅପିର୍ତ ହୋଇ ମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଥାଆନ୍ତି।
ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମହନ ଭିତରକୁ ନିଆ ଯାଇ ସେଠାରେ ମନ୍ଦିର ପରିଛା ତଥା ପୁରୋହିତଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସାତମଙ୍ଗଳା କର୍ମ କରାଯାଇଥାଏ।
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା- :ଭୋର ପାଞ୍ଚଟାରୁ ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କର ବଲ୍ଲଭ ପରେ ଛତି କାହାଳୀ ସହ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଧାଡ଼ିି ପହଣ୍ଡିରେ ସ୍ନାନ ବେଦୀକୁ ନିଆଯାଏ।
ଅବକାଶ ପରେ ଉକ୍ତ ଜଳକୁ ପୂଜକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ମନ୍ତ୍ରପୁତ କରି ଚନ୍ଦନ କର୍ପୁର ଦେଇ ସୁବାଷିତ କରାଯାଇଥାଏ।
ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କର ସକାଳ ଧୂପ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ସକାଳ ଧୂପ, ଦ୍ଵିପହର ଧୂପ ଓ ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀର ଅଧିକ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ।
ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ପଟ୍ଟିଦିଅଁ ଧବଳ ବର୍ଣ୍ଣ ବାସୁଦେବ , ହରିଦ୍ରା ବର୍ଣ୍ଣା ମାତା ଭୁବନେଶ୍ଵରୀ ଓ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର ମହାନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ ହୁଏ।
ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଭକ୍ତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଯାତ୍ରାରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି।
ବାଣାସୁର ଚରିତ : ଶରଣକୁଳର ଦକ୍ଷିଣରେ କୁସୁମୀ ନଦୀର ଅପର ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅସୁରଢ଼ିପା ନାମକ ଗ୍ରାମ ଅବସ୍ଥିତ।
ସେ ଭଣ୍ଡାର ପାହାଡ଼ର ପୂର୍ବ ମୁଣ୍ଡରେ ଗିଲ ନଟୀ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏକ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶିବଲିଙ୍ଗଙ୍କର ପୂଜା କରୁଥିଲା ଏବଂ ସେହି ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ତା’ର ସମସ୍ତ ଧନରନି ଲୁଚାଇ ରଖୁଥିଲା।
ବାଣା ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ସେ ଏ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ବାଣପୁର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି ଦିନେ ପ୍ରଭୁ ଶିବଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧିଆ ପଡ଼ି ଅନୁମତି ମାଗିଲେ।
ପ୍ରଭୁ ତାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ କିନ୍ତୁ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଲେ ଯେ ସେ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ କେଉଁଠି ହେଲେ ତଳେ ଥୋଇବ ନାହିଁ।
ବାଣାସୁର ତାର ଗଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ସଂପତ୍ତି ନେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନେଇ ଯଥା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରୁ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଧରି ବାହାରିଲା।
ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ସଂପତ୍ତି ଥିବାରୁ ଦ୍ଵାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ବିରାଟ ଶିଳା ଦ୍ଵାରା ଦ୍ଵାର ବନ୍ଦ କରିବା ଦରକାର ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୀଳା, ଗୋଟିଏ ହାତରେ କାନ୍ଧ ଉପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧରି ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଶିଳାଟିକୁ ଦ୍ଵାର ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ସମ୍ଭବ ହେଲା ନାହିଁ।
ବିଧିର ବିଧାନ, ଦ୍ଵାର ବନ୍ଦ କରି ଲିଙ୍ଗକୁ ଉଠାଏ ତ ଲିଙ୍ଗ ଆଉ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।
ସେ ସେଇଠି ଅକର୍ମ କର୍ମ ଦାୟକ ଲିଙ୍ଗ ଭାବେ ଗୁମ୍ଫା ଦ୍ଵାରରେ ସେହି ଦିନଠାରୁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ରହିଲେ।
ନୟାଗଡ଼ ଆସିକା ରାସ୍ତାରେ ନୟାଗଡ଼ଠାରୁ ମାତ୍ର ବାର କିଲୋମିଟର ଦୂର ସ୍ଥିତ ଶରଣକୁଳଠାରେ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ପ୍ରଭୁ ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କର ସୁଦୃଶ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଶୋଭା ପାଉଛି।
ଆଠଟି ପାଟଣାର ସମାହାର ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଗଜେନ୍ଦ୍ରପୁର ପାଟଣା, ସର୍ବରାପାଟଣା, ଶୋଧନ ପାଟଣା ବା ବଡ଼ପାଟଣା, ଏକ ଚାଳିଆ ପାଟଣା, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରପୁର ପାଟଣା, ଭଞ୍ଜ ପାଟଣା, ହାଟ ପାଟଣା ଓ କମଳା ଦେଈ ପୁର ପାଟଣା ନାମକ ଆଠଟି ସାହି ଥିଲା।
ଗଜେନ୍ଦ୍ରପୁର ପାଟଣାର ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ପଥୁରିଆ ସାହି ଯେଉଁଠି ଭଣ୍ଡାରୀ ଜାତିର ସେବକମାନେ ରହୁଥିଲେ।
ସର୍ବରା ପାଟଣାର ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ଗୁଡ଼ିଆସାହି ସେଠି ଗୁଡ଼ିଆ ସେବକମାନେ ରହୁଥିଲେ।
ସେହିପରି ଗୋଧନ ପାଟଣା ବା ରନି ପାଟଣାର ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ବଡ଼ସାହି ଓ ସେଠି ମାଳି ସେବକମାନେ ରହୁଥିବା ବେଳେ ଏକଚାଳିଆ ପାଟଣାର ଏବକାର ନାମ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁର ରନିସାହି ଯେଉଁଠି ବ୍ୟବସାୟୀ ଜାତିର ସେବକମାନେ ରହୁଥିଲେ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ମସଲା ଯୋଗାଉଥିଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପୁର ପାଟଣାର ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ହଳିଆସାହି ସେଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଜମିଚାଷ କରୁଥିବା ହଳିଆମାନେ ରହୁଥିଲେ।
ଭଂଜ ବଂଶୀୟ ରାଜାଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଭଞ୍ଜ ପାଟଣାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ଭଂଜସାହି।
ହାଟପାଟଣା ଯେଉଁଠି ମାଳୀ ସେବଳ ମାନେ ରହୁଥିଲେ ତାହାର ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ଛାମୁସାହି ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେବକମାନେ ରହୁଥିବା କମଳା ଦେଈ ପୁର ପାଟଣାର ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ସୁଆର ସାହି।
ମନ୍ଦିରର ପଛରେ ପଶ୍ଚିମକୁ ଭଣ୍ଡାର ପାହାଡ଼ ରହିଥିବା ବେଳେ ଦକ୍ଷିଣକୁ କୁସୁମୀ ନଦୀ ବହି ଯାଉଛି।
ଥରେ ନଦୀରେ ବିରାଟ ବଢ଼ି ଆସିଛି କିନ୍ତୁ ଗାଈଟି ବଢ଼ିପାଣିକୁ ନ ମାନି କୁଆଡେ଼ ଚାଲିଗଲା।
କେଉଁଆଡେ଼ ଗଲା ବୋଲି ଅନ୍ଵେଷଣ କରି କରି ଯିବା ସମୟରେ ଗଉଡ଼ ଗାଈ ଦେଖିଲା ଗାଈଟି ଏକ ଗିଲନଟି ଭିତରେ ବିଲ୍ଵବୃକ୍ଷ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇରହିଛି।
ତରତରରେ ଗାଈ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇବା ସମୟରେ ତାର ଖୋଜ ଉକ୍ତ ପଥର ଉପରେ ପଡ଼ିଯିବାରୁ ପଥରଟିରୁ ଧାରଧାର ହୋଇ ରକ୍ତ ବହିବାକୁ ଲାଗିଲା ଏପରି ଅସମ୍ଭାବିତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଗଉଡ଼ ଡ଼ରରେ ଗାଁକୁ ଧାଇଁ ଆସି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲା।
ରାଜା ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରି ତା’ର ସତ୍ୟତା ଉପଲବଧି କଲେ ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପୂଜା ନୀତିପାଇଁ ସେବକ ନିଯୁକ୍ତି କଲେ।
ଗଉଡ଼ର ମୂଖାମୀ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଭୁ କଷ୍ଟ ପାଇଥିବାରୁ ପୀଠ ଠାରୁ ଦୁଇକୋଶ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଗଉଡ଼ ବାସ ନ କରିବାକୁ ରାଜା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଯାହାକି ଆଜି ସୁଦ୍ଧା ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି।
ଏବେ ମଧ୍ୟ ଶରଣକୁଳ ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ପାଟକର ଲୋକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଉଡ଼ ବସବାସ କରି ନାହାଁନ୍ତି।
ଶିବ ବିବାହ ଓ ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା: ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଯଥାରୀତି ଶିବ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ପରେ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ନୟାଗଡ ଗଡ଼ଜାତର ଦ୍ଵାଦଶାର୍ଦ୍ଧ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ବିଜେ ପ୍ରତିମାମାନେ, ହରିହରପୁର ଦଧିବାମନ ଜୀଉଙ୍କ ବିଜେ ପ୍ରତିମା, ମା ବିରଜାଙ୍କର ବିଜେ ପ୍ରତିମା ସବୁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ସଂନ୍ଧ୍ୟାରେ ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ମହା ସମାରୋହରେ ଯେ ଯାହାର ଥାଟ ବାଟ ନେଇ ପହଁଚନ୍ତି।
ତା ପରେ ସମସ୍ତ ଦିଅଁମାନେ ଶୋଭା ଯାତ୍ରାରେ ବାଣ ରୋଷଣୀ ଓ ବ୍ୟାଣ୍ଡବାଜା ତଥା ଘଣ୍ଟର ତାଳେ ତାଳେ ଭକ୍ତଜନଙ୍କ ମନ ହରଣ କରି ଯାଇ ଚାଳି ମଣ୍ଡପ ନିକଟରେ ନିର୍ମିତ ଭାଡିମାନଙ୍କରେ ଉପବେଶନ କରନ୍ତି।
ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦାନ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଆତସବାଜୀ ଲାଗି ସାରିଲା ପରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ବାଣ ଲଗାଯାଏ।
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମନାରେ ନିର୍ମିତ ପେଣ୍ଡାଲରେ ଦଣ୍ଡନାଟ, ପାଲା, ଦାସକାଠିଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନାଟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ସେଠୁ ଯାଇ ଭିକାରିପଡା ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ଵ ଶୀତଳଷଷ୍ଠୀ ପଡ଼ିଆରେ ଥିବା ବିଭା ମଣ୍ଡପରେ ପୁଣି ଆଳତି ଓ ସମୂହ ଭୋଗ ହୁଏ।
ସେଠୁ ଫେରି ସମସ୍ତେ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସନ୍ତି ଏବଂ ମହନରେ କୋଠ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରି ଯେ ଯାହାର ଆସ୍ଥାନକୁ ଫେରି ଯାଆନ୍ତି।
ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା- : କ୍ଷୀରାଭିଷେକ ପରେ ଠାକୁର ଠାକୁରାଣୀ ବେଶ ହୋଇ ସୁବାଷ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ଛତିଶାନିଯୋଗରେ ବଡ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ହାତରେ ଥାଇ ଯାହା ଖାଇବେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ଵାରେ ଆଳତି ହୋଇ ଗୋଟିଏ ଘେରା, ବେଢ଼ା ବୁଲି ଠାକୁର ଡଙ୍ଗାରେ ବିଜେ କରି ସରୋବରରେ ଗୋଟିଏ ଘେରା ବୁଲି ଚନ୍ଦନ ଘରେ ଧୂପ ହେବ।
ତା'ପରେ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ସଂନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ଓ ଚତୁସମ ନୀତି ପରେ ପୁଣି ଠାକୁର ଡଙ୍ଗାରେ ବସି ପୋଖରୀରେ ତିନି ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା କରି ଡଙ୍ଗାରୁ ଓହ୍ଲେଇ ଗ୍ରାମ ପରିକ୍ରମାରେ ବାହାରିବେ।
ଚାଳି ମଣ୍ଡପରେ ଚାଳି ଧୂପ ଖାଇ ମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିବେ ଏହି ପରି ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାଠାରୁ ୨୦ଦିନ ଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚାଲେ, ଏହାକୁ ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା କୁହାଯାଏ।
ଏହା ଭିତରେ ଯଦି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପଡେ ତେବେ ଠାକୁର ଚନ୍ଦନରୁ ଫେରିଲେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବେଢ଼ା ହୁଏ।
ଭଉଁରୀ ବାସି ୨୨ତମ ଦିନ ଠାକୁର ଟେରା ପରେ ଡଙ୍ଗାରେ ବସି ଲାଭ ବେଢ଼ାଟିଏ ବୁଲି ତା ପରେ ଗ୍ରାମ ପରିକ୍ରମାରେ ବାହାରନ୍ତି।
ଏଠାରେ ପଞ୍ଚାନନଙ୍କ ସହ ସାଦୃଶ୍ୟ ରକ୍ଷାକରି ମନ୍ଦିର, ମୁଖଶାଳ, ଘଣ୍ଟବଜା, ମହନ ଓ ନାଟ ମନ୍ଦିର, ଏହିପରି ପାଞ୍ଚୋଟି ମନ୍ଦିର ରହିଛି।
ମନ୍ଦିରଟି ଟାଣ ବଉଳମାଳା ପଥରରେ ନିର୍ମିତ ଯାହା ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗୟଳସିଂହ, ଶୁଳିଆ ଓ କୋମଣ୍ଡ ଆଦି ସ୍ଥାନରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା।
ପଥରକୁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀରେ କାଟି ପୃଷ୍ଠକୁ ଘୋରି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିକଣ କରିବା ପରେ ସେଥିରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରସଲେପ ଦିଆଯାଇ ଯୋଡ଼ାଯାଉଥିଲା।
ମୂଳ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରାୟତଃ ଲୁହାର ବ୍ୟବହାର ନାହିଁ କେବଳ ମୂଳ ମନ୍ଦିରର ପଦ୍ମପୃଷ୍ଠର ସ୍ଥାୟିତ୍ଵ ପାଇଁ ସେଥିରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଲୁହାର ଯୋକିଆ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି।
ମନ୍ଦିରଟି ୨୦ଂ ଦକ୍ଷିଣ ଅକ୍ଷାଂଶ ଉପରେ ଥିବାରୁ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସମ ଦିବସ ରେ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ପଡ଼ିବ, ସେଥିପାଇଁ ମନ୍ଦିରଟି ପଦ୍ମପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଉତ୍ତରକୁ ବକ୍ର ଅଛି।
ଏଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ପଟ ପଦ୍ମପୃଷ୍ଠ ଉତ୍ତର ପଟ ପଦ୍ମପୃଷ୍ଠଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶସ୍ତ।
ଗଣଶ, କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ଗଂଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ପାର୍ଶ୍ଵ ଦେବତା ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି।
ଶାଢୀ ବାହାରିବ, ନିମନ୍ତ୍ରିତ ଠାକୁର ମାନେ ବେଢ଼ାରେ ଆସି ପହଁଚିଲା ପରେ ପୂର୍ବ ଦ୍ଵାରଠାରେ ସମସ୍ତ ଠାକୁର ମାନଙ୍କୁ ଆଳତି କରାଯିବ।
ଆଳତି ପରେ ସମସ୍ତ ଠାକୁର ସାଜସଜାରେ ଯାଇ ଚାଳି ମଣ୍ଡପ ପାଖରେ ନିର୍ମିତ ମେଳନ ପଡିଆରେ ଭାଡ଼ିରେ ବସିଲେ ବାଣ ରୋଷଣି ଫୁଟିବ।
ତା ପରେ ମା'ଙ୍କବାଡ଼, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାଡ଼ ଓ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ବାଡ଼ ଏହିପରି ତିନିବାଡ଼ ପାଇଁ ଅଲଗା ଚାଳି ଧୂପ ହେବ।
ଧୂପ ପରେ ସମସ୍ତ ଦିଅ ଭିକାରିପଡା ଶେଷରେ ଥିବା ଶୀତଳଷଷ୍ଠୀ ପଡିଆକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତା'ପରେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ଠାକୁରମାନେ ଫେରି ଯାଆନ୍ତି ଓ ମନ୍ଦିରରେ ଦୈନିକ ନୀତି ରୀତିମତ ହୁଏ।
ନିଜମତ : କିନ୍ତୁ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ ନୟାଗଡ଼ ଗଡ଼ଜାତରେ ଥିବା ଦ୍ଵାଦଶାର୍ଦ୍ଧ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ବା ଫୁଟା ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର ନାମ କରଣ ପ୍ରାୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଲୋକ ଲୋଚନକୁ ଆଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ହୋଇଛି।
‘ଦ୍ଵିତୀକା’ ନାମକ କନ୍ଧୁଣୀ ପିଠଳ ଖୋଳୁଖୋଳୁ ତା ଖଣତି ବାଜି ରକ୍ତ ଝରିବାରୁ ସେଠାରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଏଣୁ ତା’ ନାମାନୁସାରେ ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ସେହି ମହାଦେବଙ୍କ ନାମ ଦ୍ଵୀତିକେଶ୍ଵର ରଖିଲେ।
ସେହିପରି ‘ଫୁଲ’ ନାମକ ଶବରୁଣୀ ନାମାନୁସାରେ ବାହାଡା଼ଝୋଲାସ୍ଥ ଫୁଲେଶ୍ଵର, ଗତିକା କନ୍ଧୁଣୀ ନାମାନୁସାରେ ମାଳିସାହିସ୍ଥ ଗତିକେଶ୍ଵର, ମୁକୁତା ନାମକ କନ୍ଧୁଣି ନାମାନୁସାରେ ଗୋତିସାହିସ୍ଥ ମୁକ୍ତେଶ୍ଵର, ମଧୁ ନାମକ ଚଷାପୁଅ ଅନୁସାରେ ରାବେରାସ୍ଥ ମଧୁକେଶ୍ଵର ମହାଦେବଙ୍କ ନାମ କରଣ ହୋଇଛି।
ଲଡ଼ୁବାବା ସେହିପରି ଲଡୁ ବେହେରା ଗଉଡ଼ର କପିଳାଗାଈ ଯୋଗୁଁ ଲୋକ ଲୋଚନକୁ ଆସିଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ନାମ ଲଡୁବାବା, ଲଡ଼ୁକେଶ ବା ଲଡ଼ୁକେଶ୍ଵର ହୋଇଥିବା ସତ୍ୟର ଅଧିକ ନିକଟତର ବୋଲି ଗବେଷକ ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବରାଡ଼ ମତ ଦିଅନ୍ତି।
ରଣପୁର ରାଜା ଓ ନୟାଗଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ମନ୍ଦିରରେ ସୁତନ୍ତ୍ର ଦର୍ଶନନୀତି ଅନୁସୃତ ହେଉଥିବାର ଜଣାଯାଏ।
ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ଵାର ଦେଇ ଦର୍ଶନ ସେବା ପାଇଥିବା ବେଳେ ରଣପୁର ରାଜାଙ୍କୁ ସିଂହ ଦ୍ଵାର ଦେଇ ଦର୍ଶନ ସେବାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାର ବିବରଣୀ ରହିଛି।
ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଅମଳରେ ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ନାବାଳକ ହେବାରୁ ଉପରୋକ୍ତ ସରକାର ଦ୍ଵାରା ନିଯୁକ୍ତ ସୁପରିଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ତଥା ପ୍ରଶାସକ ଅବଦୁଲ ସତାର ଖାଁ ଏହି ମନ୍ଦିରର ପରି ଚାଳନା ଭାର ପାଇଥିଲେ।
ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ନୟାଗଡ଼ରାଜା ଅନିଚ୍ଛୁକ ହେବାରୁ ଏଣ୍ଡୋମେଣ୍ଟ କମିଶନର ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା ଭାର ନିଜ ହାତକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଏକ ଦେବୋତ୍ତର ବିଭାଗ ଗଠନ କରି ତାହା ହାତରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ଵ ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି।
ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପରିଚାଳନା ନିମନ୍ତେ ଜଣେ ମ୍ୟାନେଜର ଓ ଜଣେ ସୁପର ଭାଇଜରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି।
ଠାକୁରଙ୍କର ବିଜେ ପ୍ରତିମା ଚଉଧଳ ବା ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ଛତିଶାନିଯୋଗରେ ମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ବେଢ଼ା କହନ୍ତି।
ସମସ୍ତ ସୋମବାର, ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଯମ ଦ୍ଵିତୀୟା ଦିନମାନଙ୍କରେ ବେଢ଼ା ହୁଏ।
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ବିଜେ ପ୍ରତିମା ଚଉଧଳ ଚଢ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ଵାର ଦେଇ ବାହାରକୁ ବାହାରନ୍ତି।
ପ୍ରତିଥର ପରିକ୍ରମା ଶେଷରେ ମହାଦୀପ ସେବକ ଥରେ ଲେଖାଏଁ ତିନିଥର ମନ୍ଦିର ଉପରେ ମହାଦୀପ ଜାଳି ନୟାଗଡ଼ ରାଜାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରେ।
ଘଣ୍ଟ ଘଣ୍ଟା ଛତି, ଚାମର, କାହାଳୀ ସହିତ ଏବଂ ବେଳେ ବେଳେ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି।
ଏକଦା ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଲୋହାଶୁର ନାମକ ଏକ ବ୍ରହ୍ମ ଅସୁର ଉତ୍ପାତ ସୃଷ୍ଟିକରି ଅନେକ ମଣିଷଙ୍କୁ ଖାଇଗଲା, ଧନ ଜୀବନ ନଷ୍ଟ କଲା, ଦେବତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟଦେଲା।
ବ୍ରହ୍ମ ରାକ୍ଷସ ମଣିଷଙ୍କୁ ଖାଇସାରିବା ପରେ ଏକ ଲୁହାଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଗୁପ୍ତରେ ଏକ ଆଜ୍ଞାତ ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଏପରି ଦେଖି ନିଜ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଦେବତା ମନୁଷ୍ୟ ମିଳିତ ହୋଇ ବ୍ୟାକୁଳତାର ସହିତ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ଭକ୍ତଙ୍କ ଗୁହାରି ଶୁଣି ତ୍ରିଦେବ ଅସୁରକୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ ପାଞ୍ଚିଲେ, ଭଗବାନ ଶିବ ଲ୍ୟାହୀ ହେଲେ, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ହାତୁଡ଼ି ହେଲେ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋହ୍ୟ ରୂପେ ପଡ଼ିଥିବା ଅସୁରକୁ ସେଥିରେ ରଖି ବ୍ରହ୍ମ ହାତୁଡିରେ ପିଟି ଅସୁରକୁ ବଧ କଲେ।
ବନ୍ଧୁଘରେ କୌଣସି ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଗଲେ ସେଠି ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଟିକେ ସହଯୋଗ କରିବା କଥା।
ଶଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଯାଇ ପରଶୁଣି ଦାୟିତ୍ଵ ତୁଲାଇଲେ ଏବଂ ଲଡ଼ୁ ବାଣ୍ଟିବା ପାଇଁ ବାହାରିଲେ।
ସଙ୍ଗରେ ଯାଇଥିବା ମା’ ଯମୁନା ଶିବଶଙ୍କରଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ବାଳ ଗୋପାଳ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ ଏଣୁ ତାଙ୍କରି ପାଖରେ ସବୁଦିନ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆସ୍ଥାନ ଜମେଇଲେ।
ଲଡ଼ୁବାବା ପୀଠରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିବା ମା’ଙ୍କ ସିଂହାସନ ଉପରେ କଇଁଛ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖି ଏ ସ୍ଵୟଂ ଯମୁନା ବୋଲି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଗବେଷକ ତାଙ୍କର ଲଡ଼ୁକେଶ ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ପ୍ରବଚନ ସଭାରେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ।
ମାନସିକ କିମ୍ବା ଗ୍ରହପିଡ଼ା ଥିଲେ ଭକ୍ତମାନେ ଲଡୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଜଳଶାୟୀ କରନ୍ତି।
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଫିସ ବାନ୍ଧିଦେଲେ ଯଜମାନମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି ଶିବଶଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ମାଳୀ ସେବକମାନେ ମନ୍ଦିର କୂପରୁ ଗରା ଓ ହଣ୍ଡାରେ ଜଳ ନେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପରେ ଢ଼ାଳି ଜଳରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବୁଡେ଼ଇ ରଖିବାକୁ ଜଳଶାୟୀ କହନ୍ତି।
ଏହା ଦ୍ଵିତୀୟ ଅବକାଶ ବା ପଞ୍ଚାମୃତ ସ୍ନାନ ପରେ ସକାଳେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଅବକାଶ ବା ଫୁଲୁରୀ ମର୍ଦ୍ଦନ ପରେ ସଂଧ୍ୟାରେ କରାଯାଏ।
ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ସୋମବାରରେ ଭକ୍ତମାନେ କଳାଶାୟୀ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
ଏହି ଅଭିଷେକ ନିମନ୍ତେ ନୂଆ ଆଟିକାରେ ବଡମାଳୀ ଜଳ ଆଣିବେ ଓ ସେହି ଜଳକୁ ବଡପଣ୍ଡା ପୁରୋଧାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯୋଗାଇବେ।
ଉକ୍ତ ଘଟଣା ତତ୍କାଳୀନତ୍ରଣପୁର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା ଓ ସେ ଜଙ୍ଗଲ ସଫାକରି ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଛାୟା ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କଲେ ତଥା ନିକଟସ୍ଥ ଅଂଚଳର ବିସ୍ତୃତ ଚାଷୋପଯୋଗୀ ଭୂମି ସେବା ପୂଜା ପାଇଁ ଦାନ କଲେ।
ପରେ ଠାକୁରଙ୍କର ଯଜମାନୀ ଧନର ଏକତ୍ରିକରଣ କରି ଠାକୁରଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଉଳ, ମୁଖଶାଳା ଓ ଘଣ୍ଟବଜା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ ବୋଲି ଲୋକ ମୁଖରେ ପ୍ରବାଦ ରହିଛି।
ସେମାନେ ନିଜର ଉପାଧି ନରେନ୍ଦ୍ର ଅନୁସାରେ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁର ଗ୍ରାମ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ପରେ ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ରଣପୁର ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଠାକୁରଙ୍କର ସେବା ପୂଜା ଓ ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ଵ ନିଜ ହାତକୁ ନେଲେ।
ଏହି ନୟାଗଡ଼ ରାଜାମାନେ ମହନ, ନାଟ ମଣ୍ଡପ, ମା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କର ମତ ଯେ ଏଠାରେ କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଆସି ରାମତାରକ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିଲେ ଏଣୁ ଏହି ସୂତ୍ରାନୁସାରେ ମନ୍ଦିରଟି ନିଶ୍ଚୟ ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବର ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଏ।
ପ୍ରନିତତ୍ତ୍ଵ ବିଭାଗର ଅଫିସରମାନେ ଆସି ମନ୍ଦିରର ପଦ୍ମପୃଷ୍ଠ ପଥରକୁ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା କରି ଏହା ୧୫୦୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିର ବୋଲି ମତ ଦେବା କଥା ମନ୍ଦିର ପରିଚ୍ଛା ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ତୋଷବନ୍ତ କରଙ୍କ ଠାରୁ ପ୍ରକାଶ।
ତେବେ ମନ୍ଦିରର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶିଳାଲେଖ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଏ ସଂପର୍କରେ ତାମ୍ରଫଳକ ବା ସେହିପରି କିଛି ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଆଜି ସୁଦ୍ଧା ମିଳିନାହିଁ।
ଏଣୁ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବା ନିର୍ମାଣ ସମୟ ମତରେ ସଠିକ ତଥ୍ୟ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅନ୍ଧାରରେ ରହିଛି।
ବିଷ୍ଣୁ ଅଳଙ୍କାର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥିବାରୁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କରେ ଉପାସିତ ବିଗ୍ରହମାନେ ନାନାଳଂକାର, ରନିଭୂଷଣ ଓ ଭବ୍ୟ ଆୟୁଧମାନ ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି।
ଏହି ବେଶ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ପୁଷ୍ପ ଶୃଙ୍ଗାର ଓ ରନି ଶୃଙ୍ଗାର ଲଡୁ ବାବାଙ୍କର ଉଭୟ ଶୃଙ୍ଗାର ହୁଏ।
ସେ ସ୍ବୟଂ ହରିହର ମୂର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବାରୁ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ ଓ ହରଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ ଏହି ପରି ଉଭୟଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ବିଧାନ ପାଇଁ ଏଠାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ହରଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ସକାଳ ଅବକାଶରେ ଅଁଳାରସ ଦ୍ଵାରା, ଦ୍ଵିତୀୟ ଅବକାଶରେ ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ଵାରା, ତୃତୀୟ ଅବକାଶରେ ଗୋରସ ଦ୍ଵାରା, ଚତୁର୍ଥ ଅବକାଶରେ ତିଳ ତୈଳ ଦ୍ଵାରା ଓ ପଞ୍ଚମ ଅବକାଶରେ ଗଙ୍ଗୋଦକ ଦ୍ଵାରା ଅଭିଷେକ ହେବାର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ରହିଛି।
ଶ୍ରୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା- : ସକାଳୁ ଅବକାଶ, ବଲ୍ଲଭ ଓ ସକାଳ ଧୂପ ହେବା ପରେ ଛେଣାପଟା ଲାଗି ହୋଇ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ସହ ତିନିଠାକୁର ବୃନ୍ଦାବତୀଙ୍କ ପାଖରେ ଦକ୍ଷିଣକୁ ମୁହଁ କରି ବସନ୍ତି, ସେଇଠି ଆଳତି ହୁଏ।
ପହଣ୍ଡି ସମୟରେ ଲଡ଼ୁବାବାଙ୍କ ପୂର୍ବଦ୍ଵାର ସାମନାରେ ବେଢ଼ାରେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଟିକେ ରୁହନ୍ତି।
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସଦାଶିବ ରଥଶର୍ମାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ: ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ ଗୋପପୁରରେ ନନ୍ଦଘରେ ନନ୍ଦଉତ୍ସବ ଚାଲିଥାଏ।
ସମସ୍ତ ଦେବୀ ଦେବତାମାନେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇ ଉକ୍ତ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ତଥା ବାଳ ଗୋପାଳଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଗୋପପୁର ଅଭିମୁଖେ ଚାଲିଥାନ୍ତି।
ରାସ୍ତାରେ ଯମୁନା ଦେବୀ ଉଭା ହୋଇ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଯେ ସେ ମଧ୍ୟ ନନ୍ଦ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ।
ନିମନ୍ତ୍ରିତ ଅତିଥିଙ୍କ ସହ ଯିବାରେ କିଛି ବାଧା ନାହିଁ ବୋଲି କହି ମା’ ଯମୁନାଙ୍କୁ ଶଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଗୋପପୁରରେ ପହଁଚିଲେ।
ଏହି ଅଲୌକିକ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ କେଉଁ ଆବାହମାନ କାଳରୁ ଟଭାଫଳ, ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଅଁଳାରସ ଆଦି ମର୍ଦ୍ଦନ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଦିନକୁ ଦଶ କୋଡ଼ିଏ ଥର ଲୁଗାରେ ପୋଛା ଯାଉଛି।
ପ୍ରତ୍ୟହ ଶତାଧିକ ଭକ୍ତ ଜଳଶାୟୀ କରାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ମନ୍ଦିର ତରଫରୁ ମଧ୍ୟ ୧୦୮ ଗରା ଲେଖାଏଁ ଦୁଇ ତିନିଥର ଜଳ ଢ଼ଳାଯାଉଛି କିନ୍ତୁ ଆଜିସୁଦ୍ଧା ଲିଙ୍ଗ ଆକାର ବା ରୂପରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ଚିକ୍କଣତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇନାହିଁ।
ବିବାହ- :ଟେରା ଫିଟା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ବୃଷଭରେ ଆରୋହଣ କରି ଯାଇ ପୂର୍ବଦ୍ଵାରରେ ଆଳତି ହେବ।
ତାଙ୍କ ପଛରେ ଗୋପୀନାଥ ପୂର୍ବ ଦ୍ଵାରରେ ଆଳତି ହୋଇ ଛତିଶା ନିଯୋଗରେ ଚାଳି ମଣ୍ଡପରେ ଚାଳି ଭୋଗ ଖାଇ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବିଭାମଣ୍ଡପକୁ ଯିବେ।
ଧୂପ ସରିଲେ ଉଭୟେ ଭିକାରିପଡାରେ ଦ୍ଵାରଭୋଗ ପୂଜା ଖାଇ ପୋଖରୀ ପାଖ ଉଠାଣି ଯାଏଁ ଆସିବେ।
ଦ୍ଵାଦଶୀ ଦିନ ସକାଳୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ବେଶ ହୋଇ ବିମାନରେ ରଥ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି।
ବଡ ଠାକୁର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଯିବେ କିନ୍ତୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦାସୀମାନେ କବାଟ କିଳି ବାହାରେ ରଖିବେ।
ସ୍ମାର୍ତ୍ତ କହିଲେ ନାରାୟଣ, ଗଣଶ, ରୁଦ୍ର, ଅମ୍ବିକା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାଦି ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମାନ ମନେକରି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ମାନିବା।
ସେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପାର୍ଶ୍ଵ ଦେବତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସଂଗେ ସଂଗେ ମା’ଙ୍କୁ ଐଶାନ୍ୟ କୋଣରେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି କୋଣରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରଭୁ ଲଡୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିର କେବେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ସେ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ବି ଅନ୍ଧାରରେ।
ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମନ୍ଦିର ବେଢ଼ାରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଅନେକ ଦେବାଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ମନ୍ଦିର ସବୁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି।
କାଳକ୍ରମେ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ପରି ସେମାନେ ଲଡୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ତଥା ମନ୍ଦିର ନୀତିର ଏକ ଏକ ଅଂଶ ବିଶେଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଲଡୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ନୀତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଗଲାବେଳେ ଏହି ପାର୍ଶ୍ଵଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମ୍ୟକ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିବା ଉଚିତ ମନେ ହୁଏ।
ଗଙ୍ଗୋଦକରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଚନ୍ଦନ କର୍ପୂର ଅଗୁର ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଇତ୍ୟାଦି ଓ ବସ୍ତ୍ର ଲାଗି କରାଯାଏ।
ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଓ ହଳଦୀ ମିଶ୍ରିତ କରି ବନ୍ଦାପନା ନିର୍ମିତ ହୋଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଏ।
ସତ୍ୟ ଘଟଣା ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ବାକଚାତୁରୀ ଫଳରେ କିଛି କିଛି ଅତିମାନୁଷୀ ତଥ୍ୟ ନିଜ ସାଥିରେ ନେଇ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପାଲଟିଯାଏ।
ତେବେ ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଭିତରେ ସତ୍ୟତା ସହିତ ଘଟଣାର ମୁଖ୍ୟଙ୍କର ମହିମା ନିହିତ ଥାଏ।
ସେହିପରି ଲଡୁବାବାଙ୍କର ମହିମା ଦ୍ଵାରା ପୁଷ୍ଟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା କରୁଣା ତଥା ପୀଠର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତ କରେ।
ଲଡୁବାବାଙ୍କୁ ନେଇ ଲୋକ ମୁଖରେ ପ୍ରଚଳିତ କେତେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଯାହାକି ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ପାରିପାର୍ଶ୍ଵକ ସ୍ଥାନ, ଚିହ୍ନ ଓ ନାମ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି।
ଲଡୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଦେବତା ଓ ପାର୍ଶ୍ଵଦେବତାଙ୍କ ପୂଜନ ଏକ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ହୁଏ ।
ଅବଶ୍ୟ ବଲ୍ଲଭ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ କ୍ରମ ଓ ବଡ଼ ସିଂହାରରେ ଗୋଟିଏ କ୍ରମ ଏହିପରି ଦୁଇଟି କ୍ରମ ଏଠାରେ ଅନୁସୃତ ହୁଏ।
ବଲ୍ଲଭ ସମୟରେ ଅନୁସୃତ କ୍ରମ:-ବଲ୍ଲଭ ସମୟରେ ପ୍ରଥମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ହେବାପରେ ଦ୍ଵାରପାଳ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଭିତର ପୂଜା ପରେ ପାର୍ଶ୍ଵ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଗଣଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ଗଙ୍ଗା କ୍ରମରେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ମନ୍ଦିର ବେଢ଼ାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେବାଦେବୀ ମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନ କ୍ରମରେ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ ହୁଏ।
ଶୈବ ସଂପ୍ରଦାୟ ଅନୁସାରେ: ଶୈବ ସଂପ୍ରଦାୟର ଶୈବ, ପାଶୁପତ୍ୟ, କାଳଦମନ ଓ କାପାଳିକ ଏହିପରି ଚାରିଗୋଟି ଶ୍ରେଣୀ ରହିଛି।
ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଶଙ୍କରଙ୍କର ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅବତାର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଅବତାର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
ତାଙ୍କର ରାଜପୁତନା ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଡାହାଣ ହାତରେ ବୀଜପୁର ଫଳ ଏବଂ ବାମହସ୍ତରେ ଦଣ୍ଡ ବା ଲଗୁଡ଼ ଧାରଣ କରିଥିବାର ଦେଖାଯାଏ।
ଏହି ସମୟରେ ମନ୍ଦିରର ସମସ୍ତ ସେବାସୀ, ଥାନା ଅଫିସର ଇତ୍ୟାଦି ନିଜର ସାଧ୍ୟମତ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭେଟି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
ଚାଳି ମଣ୍ଡପରୁ ଭିକାରୀପଡ଼ାସ୍ଥ ବିଭାମଣ୍ଡପକୁ ଯାଇ ଫେରି ପଥୁରିଆ ସାହି ଗାଁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗଖାଇ ଯାଆନ୍ତି।
ଚାଚେରୀ-ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଠାରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଯାଏଁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଚତୁସମ ସରିଲେ ପୂର୍ବଦ୍ଵାର ଦେଇ ବାହାରି ଗ୍ରାମ ପରିକ୍ରମାରେ ଯିବେ।
ପଣ୍ଡାମାନେ ହୋମାଗ୍ନିକୁ ହୁଳାରେ ନେଇ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ପଡିଆରେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବେ।
ପରେ ମହନ ଧୂପ ହୋଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବେଢ଼ା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଧୂପ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ କ୍ରମାନୁସାରେ ହେବ।
ପରେ ଲଙ୍ଗୁଳି କନ୍ଧମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଉପଲବ୍ଧି କରି ଗୁପ୍ତଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ବ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପୂଜାରାଧନା କରୁଥିଲେ।
ସେମାନେ ଶାଳ ପତ୍ର ଠୋଲାରେ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ରଖି ତାକୁ ପୋଡ଼ି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିଲେ।
ଏବେ ବି ସେହି ପତ୍ରପୋଡ଼ା ‘ପୋଡ଼ାଭୋଗ’ ବା ‘ପୁଡ଼ା ଭୋଗ’ ରୂପେ ମନ୍ଦିରରରେ ପ୍ରଚଳିତ ରହିଛି।
କାଳକ୍ରମେ ଏ ସ୍ଥାନରୁ ବିଭିନ୍ନ କାରଣଙ୍କୁ କନ୍ଧମାଳନେ ମଧ୍ୟ କେଉଁ ଆଡେ ଚାଲିଗଲେ ଫଳରେ ପ୍ରଭୁ ପୁୁଣି ଅପୂଜ୍ୟ ହୋଇ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଗିଲ ଲଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲ୍ଵବଣ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଝରଣା କୂଳରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ।
ଏହାର ଅନ୍ୟନାମ ଚନ୍ଦ୍ରଦୀପ ଏକ ମାଟି ସରାରେ ବାଣଦାରୁ ଦିଆଯାଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହା ଏକ ବାଣ ବିଶେଷ।
ବେଢ଼ା ସମୟରେ ପ୍ରତିଥର ବେଢ଼ା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ମହାଦୀପ ମନ୍ଦିର ଉପର ଦଧି ନଉତି ଠାରେ ଲଗାଯାଏ।
ପ୍ରତି ସୋମବାର ବେଢ଼ା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବେଢ଼ା ଓ ନବାଙ୍କ ବେଢ଼ା ସମୟରେ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଦୀପ ଲାଗେ।
ଯମ ଦ୍ଵିତୀୟା ଯାତ୍ରା : ମାର୍ଗଶୀର ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ଵିତୀୟା ଦିନ ଏହି ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମରୁ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ମଣ୍ଡଳୀ ଆସି ହରିନାମ କୀର୍ତ୍ତନ ସହ ବେଢା ପରିକ୍ରମା କରିଥାଆନ୍ତି।
ସଂନ୍ଧ୍ୟାରୁ ରାତ୍ର ଦଶ ଘଣ୍ଟା ଯାଏ ବିଭିନ୍ନ ଗାୟକ ଓ ବାଦକମାନେ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ଭଜନ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି ଶେଷରେ ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ପୂଜା ସଂପାଦିତ ହୁଏ ଅନେକ ବହି ଦୋକାନ ସେମାନଙ୍କ ପସରା ଖୋଲିଥାନ୍ତି।
ନୟାଗଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ନବର ମଧ୍ୟରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଏହି ପ୍ରଭୁ ରାଜାଙ୍କର କୌଣସି ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ନକରିବାରୁ ସେ ଏହାଙ୍କୁ ନିମକହାରାମ କହି ପରିତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ।
ଭିକାରିପଡ଼ାର ସାଧୁ ରାୟଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଆଣି ଲଡୁବାବାଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତରରେ ଏକ ସୁଦୃଶ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଥାପନ କରାଇଥିଲେ।
ଓଡ଼ଗାଁ ରଘୁନାଥ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଜନଶ୍ରୁତି ରହିଛି।
ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଶରଣକୁଳରେ କେଉଁ ଆବାହମାନ କାଳରୁ ଭକ୍ତ ଜନଙ୍କର ସଙ୍କଟମୋଚନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ବୟଂ ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇ ଛତ୍ରାକାର ଲିଙ୍ଗ ସ୍ବରୁପୀ ହରିହର ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି ଲଡୁବାବା, ଲଡୁକେଶ ବା ଲଡୁକେଶ୍ଵର ନାମରେ।
ମୂଳାଷ୍ଟମୀ- : ନୟାଗଡ଼ ବାଉତି ଠାକୁରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ଚାଉଳ ଗୁଆ ପର୍ବ ପୂଜକ ଆଣି ଚଣ୍ଡୀ ପୂଜକଙ୍କୁ ଦେବା ପରେ ସହସ୍ର କୁମ୍ଭ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ମହାରଣା ସେବକ ବୃଷଭଙ୍କୁ ଛତି ଘଣ୍ଟ ବାଜୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନେଇ ରଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ ଦେବେ।
ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ ଦିନ କ୍ଷୀରାଭିଷେକ ପରେ ବିଜେ ପ୍ରତିମା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ପଣ୍ଡାଙ୍କ ହାତରେ ପହଣ୍ଡି ହୋଇ ରଥକୁ ଯିବେ।
ଦଶଅବତାର-ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତରପଟ ବେଢାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଲାଗିଥିବା ବାଡ଼ରେ ମୂଳ ମନ୍ଦିରକୁ ମୁହଁ କରି ଦଶଅବତାର ବସିଛନ୍ତି।
ବେଢ଼ାରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲାବେଳେ ବାମପଟକୁ ଚାହିଁଲେ ଏମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ ହୁଏ।
ଶରଣକୁଳର ଉଦ୍ୟନାଥ ସାହୁ, ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଓ ଶ୍ରୀ ତୋଷବନ୍ତ କର ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଦାନ ସଂଗ୍ରହ କରି, ୧୯୯୮-୯୯ ମସିହାରେ ଏହି ଦଶ ଅବତାର ମାନଙ୍କର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ନବାଙ୍କ ବେଢ଼ା-ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପୂର୍ବଦିନ ଟେରା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ବେଶ ହୋଇ ବୃଷଭ ଚାରିପଟେ ଛଅ ବେଢ଼ା ଓ ବାହାରେ ତିନି ବେଢ଼ା ବୁଲି ଭିତରକୁ ଯିବେ।
ଯଦି ଏ ଦିନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପଡେ ତେବେ ନବାଙ୍କ ବେଢ଼ା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ପୂର୍ବ ଦ୍ଵାରରୁ ଭିତରକୁ ଯିବେ, ପୁଣି ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ଵାରରେ ଆଳତି ହୋଇ ତିନି ବେଢ଼ା ବୁଲିବେ ଓ ନବାଙ୍କ ଓ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଧୂପ ଏକାଠି ହେବାପରେ ସଂନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ହେବ।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ- ଉତ୍ତର ଦ୍ଵାର ବା ହାତୀଦ୍ଵାର ଦେଇ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା ସମୟରେ ବାମ କଡ଼ରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଦୃଶ୍ୟ ବିରାଟ ସିନ୍ଦୁର ବୋଳା ମୂର୍ତ୍ତି ପାଚେରୀ ବାଡ଼ରେ ଦକ୍ଷିଣକୁ ମୁହଁକରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଥିବା ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିବ।