polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ମାଗଣା ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମେଙ୍ଗରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେଙ୍କ ଅର୍ଥ ଏବଂ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଗ୍ରନ୍ଥ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଅର୍ଥର ଭିନ୍ନ ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ପୃଥକ କରିବା ବିଷୟରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ମତ ମେଙ୍ଗରଙ୍କ ଅର୍ଥର ବିକ୍ରୟ-କ୍ଷମତା ର ଧାରଣା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ମେଙ୍ଗରଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧ 'ଅର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ' ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମାଗଣା ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ପାଇଁ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ସୁପାରିସକୁ ଉଭୟ ରୟାଲ କମିଶନ ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର ଅଣଦେଖା କରିଥିଲେ।
୧୯୦୭ ମସିହାରେ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷା ରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ଷ ସେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଅନୁବନ୍ଧିତ ଏଲଫିନଷ୍ଟନ କଲେଜରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମତରେ ଏହା କରିବାରେ ତାଙ୍କ ମହାର ଜାତିର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କର ଇଂରାଜୀ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ କାରଣ ସେମାନେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ସେ "ମହାନ ଉଚ୍ଚତା"ରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଯାହା "ଅନ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶିକ୍ଷାର ସ୍ଥିତି ତୁଳନାରେ ଏକ ସୁଯୋଗ ନୁହେଁ"।
ତାଙ୍କ ସଫଳତାକୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପକ୍ଷରୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ସମାରୋହ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହି ଅବସରରେ ତାଙ୍କୁ ଲେଖକ ତଥା ପାରିବାରିକ ବନ୍ଧୁ ଦାଦା କେଲୁସ୍କର ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜୀବନୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
ଜଗଜୀବନ ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଜଗଜୀବନ ରାମ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଆମ୍ବେଦକର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ନେହେରୁଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ରାଜି କରାଇଥିଲେ।
ପ୍ରଥମେ ଜଗଜୀବନ ରାମ ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ କ୍ୟାବିନେଟରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ନେହେରୁଙ୍କୁ ସୁପାରିସ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ଆମ୍ବେଦକର "କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁତା ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି"।
ଗାନ୍ଧୀ ନେହେରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନାମ ସୁପାରିସ କରିବା ପରେ ଶେଷରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ନେହେରୁ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ଭାରତର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।
୨୦୧୨ମସିହାରେ ପଟେଲ ଓ ନେହେରୁଙ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇ ଇତିହାସ ଟିଭି୧୮ ଏବଂ ସିଏନ୍ଏନ୍ ଆଇବିଏନ୍ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ ଭାବେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅର୍ଥନୀତିରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଯୋଗୁଁ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ନରେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମ୍ବେଦକର ସର୍ବକାଳୀନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷିତ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ।
ଆମ୍ବେଦକର ମୋ ଅର୍ଥନୀତିର ପିତା ଏବଂ ସେ ନିଜ ଦେଶରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିବାଦୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ, ଯଦିଓ ଏହା ବାସ୍ତବତା ନୁହେଁ ବୋଲି ଅମର୍ତ୍ୟ ସେନ୍ କହିଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଚମତ୍କାର ଏବଂ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ।
ଚାଷ ଜମି ବିଷୟରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ମତ ଥିଲା ଯେ ଏହାର ଅତ୍ୟଧିକ ଅଚଳ ଅଛି, କିମ୍ବା ଏହାର ସଠିକ ଉପଯୋଗ ହେଉନାହିଁ ।
ଏଥିପାଇଁ ସେ ସମୟରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶକୁ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ।
ତେଣୁ ଅର୍ଥନୀତିର ଶିଳ୍ପାୟନ କରି ଏହି କୃଷି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ।
ଆମ୍ବେଦକର ଙ୍କ ମତରେ ଅତିରିକ୍ତ ଶ୍ରମକୁ କୃଷି ଚ୍ୟାନେଲରୁ ଅଣକୃଷି ଚ୍ୟାନେଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
ବି.ଭି.ବାଘଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ।
ଜେବା ଅମରୋହବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ରିତ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭି.ପି. ସଂସଦୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ସଂସଦ ଭବନର ଅଭିଲେଖାଗାରରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଆଉ ଏକ ଚିତ୍ର ଲଗାଯାଇଛି।
ଆମ୍ବେଦକର ୧୯୫୨ ମସିହାର ବମ୍ବେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ସହାୟକ ତଥା କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି ପ୍ରାର୍ଥୀ ନାରାୟଣ କାଜରୋଲ୍କରଙ୍କ ଠାରୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଆମ୍ବେଦକର ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ବୋଧହୁଏ ନିଯୁକ୍ତ ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଭଣ୍ଡାରାରୁ ହୋଇଥିବା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପୁଣି ଥରେ ଲୋକସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ ।
୧୯୫୭ ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ବେଳକୁ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଏଥିରେ ହିନ୍ଦୁ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ଜାତିପ୍ରଥାକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ "ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା" କରାଯାଇଥିଲା।
ପରେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ବିବିସିର ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା କାଗଜପତ୍ରରେ ଜାତି ପ୍ରଥା ବିରୋଧରେ ଲେଖିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା କାଗଜପତ୍ରରେ ଏହାର ସମର୍ଥନରେ ଲେଖିଥିଲେ।
ଆମ୍ବେଦକର ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ସଚେତନ ଥିବା ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ଜାତି ପ୍ରଥାର ରୀତିନୀତିରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ଜାତି ରହୁଥିବା ଶୁଦ୍ର ଓ ଅତି ଶୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଦେଖିଥିଲେ ।
ଆମ୍ବେଦକର ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ମହାସଂଘରେ ପରିଣତ କରିବାର ତଦାରଖ କରିଥିଲେ, ଯଦିଓ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଏହା ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ବଙ୍ଗଳାର ସମ୍ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ କ୍ଷମତାରେ ଥିଲା ।
ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆଇନ ଅଧ୍ୟାପନା କରିବା ସମୟରେ ସେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଂଗଠିତ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା ଶିକ୍ଷା ଓ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ସେହି ସମୟରେ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ କୁହାଯାଉଥିବା "ବହିଷ୍କୃତ"ମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବହିଶ୍କୃତ ହିତାକାରିଣୀ ସଭା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ।
ଦଳିତ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ମୁକ୍ ନାୟକ, ବହିଶ୍କୃତ ଭାରତ ଓ ସମାନତା ଜନତା ଭଳି ଅନେକ ପତ୍ରିକା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଆମ୍ବେଦକର ତିନି ମାସର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରେ କଳାରାମ ମନ୍ଦିର ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାୟ ୧୫,୦୦୦ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ କଳାରାମ ମନ୍ଦିର ସତୀଗ୍ରହରେ ଏକାଠି ହୋଇ ନାସିକର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।
ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ ଏକ ସାମରିକ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏକ ସ୍କାଉଟ୍ ଦଳ; ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଚାଲିଥିଲେ।
ସେମାନେ ଗେଟ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ।
ଆମ୍ବେଦକର ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ସଂସଦ ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରତି ନିଜର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଥିଲେ ଯେ "ଲୋକମାନେ ମୋତେ ସବୁବେଳେ କହୁଛନ୍ତି "ହେ ତୁମେ ସମ୍ବିଧାନର ନିର୍ମାତା"।
ଆମ୍ବେଦକର ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି ଯେ ମୁଁ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବି ଯିଏ ଏହାକୁ ପୋଡ଼ିଦେବି।
୧୯୧୬ ମସିହାରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ନ୍ୟାସନାଲ ଡିଭିଡେଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ - ଏ ହିଷ୍ଟ୍ରିକାଲ ଆଣ୍ଡ ଆନାଲିଟିକାଲ ଷ୍ଟଡି ନାମକ ଦ୍ୱିତୀୟ ମାଷ୍ଟର ଥିସିସ୍ ଶେଷ କରିଥିଲେ ।
ମେ' ୯ ତାରିଖରେ ସେ ମାନବବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଗୋଲଡେନୱେଜରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ଆଲୋଚନାଚକ୍ର ପୂର୍ବରୁ 'କାଷ୍ଟସ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ: ସେମାନଙ୍କର ମେକାନିଜମ୍, ଜେନେସିସ୍ ଆଣ୍ଡ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ' ନାମକ ଏକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଆମ୍ବେଦକର ୧୯୨୭ ମସିହାରେ କଲମ୍ବିଆରେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପିଏଚଡି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ଆଇନ ୧୯୧୯ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ସାଉଥବରୋ କମିଟି ଆଗରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବା ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଆମ୍ବେଦକର ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ପୃଥକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ।
୧୯୨୦ ମସିହାରେ ସେ କୋହ୍ଲାପୁରର ଶାହୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଶାହୁ ଚତୁର୍ଥ ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ସାପ୍ତାହିକ ମୁକ୍ନାୟକ ର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଔଷଧର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଖରାପ ଥିବାରୁ ସେ ୧୯୫୪ ମସିହା ଜୁନ୍ରୁ ଅକ୍ଟୋବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶଯ୍ୟାରେ ରହିଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ପାଣ୍ଡୁଲିପି 'ବୁଦ୍ଧ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଧମ୍ମ' ଶେଷ କରିବାର ତିନି ଦିନ ପରେ, ଆମ୍ବେଦକର ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ଶୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଭୀମରାଓ ରାମଜୀ ଆମ୍ବେଦକର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ, ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ, ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଥିଲେ ଯିଏ ସମ୍ବିଧାନ ସଭା ବିତର୍କରୁ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା କମିଟିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଆଇନ ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ଦଳିତ ବୌଦ୍ଧ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୨୬ ମସିହାରେ ସେ ତିନି ଜଣ ଅଣବ୍ରାହ୍ମଣ ନେତାଙ୍କୁ ସଫଳତାର ସହ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଉପରେ ଭାରତକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପମାନଜନକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଧନଞ୍ଜୟ କିର ଲେଖିଛନ୍ତି, "ଏହି ବିଜୟ ଉଭୟ ସାମାଜିକ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଇଁ ଚମତ୍କାର ଥିଲା"।
ଆମ୍ବେଦକର ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ 'ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ଅର୍ଥର ବିକାଶ' ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, "ସମଗ୍ର ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଏହା ଅଧୀନରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିର ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ତେଣୁ ଏହା ଅସ୍ଥାୟୀ ସରକାରଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ପ୍ରଶାସନ ର ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ କମ୍ ଦକ୍ଷ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପାଲଟିଯାଏ ।
୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବରୋଦା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଚାକିରି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୩ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ତାଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମୁମ୍ବାଇ ଫେରିବାକୁ ପଡିଲା ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ଯୁବ ପରିବାରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ ଏବଂ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ବାର୍ଷିକୀ ରେ ଏବଂ ନାଗପୁରରେ ଧମ୍ମ ଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ଦିନ ରେ ମୁମ୍ବାଇସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ସ୍ମାରକୀରେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେବା ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା "ଶିକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ, ଆନ୍ଦୋଳନ କରନ୍ତୁ, ସଂଗଠିତ କରନ୍ତୁ!"
ଏହି ସମୟରେ ଆମ୍ବେଦକର କୋଙ୍କଣରେ ପ୍ରଚଳିତ ଖୋଟି ପ୍ରଥା ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଖୋଟ୍ ବା ସରକାରୀ ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହକାରୀମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ କୃଷକ ଏବଂ ଭାଗଚାଷୀଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରୁଥିଲେ।
୧୯୩୭ମସିହାରେ ଆମ୍ବେଦକର ବମ୍ବେ ବିଧାନସଭାରେ ସରକାର ଓ କୃଷକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରି ଖୋଟି ପ୍ରଥାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ବିଲ୍ ଆଗତ କରିଥିଲେ।
ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ନୋଟ୍ ଏବଂ କାଗଜପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଇପସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଏବଂ ହସ୍ତଲିଖିତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ।
୧୮୯୭ ରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ପରିବାର ମୁମ୍ବାଇ ଚାଲିଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଆମ୍ବେଦକର ଏଲଫିନଷ୍ଟନ ହାଇସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ।
ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ପିତାମାତା ଏହି ଯୋଗାଡ଼ କରିଥିଲେ।
୧୯୨୫ ମସିହାରେ ସର୍ବ-ୟୁରୋପୀୟ ସାଇମନ କମିଶନସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବମ୍ବେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କମିଟିରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି କମିଶନ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ରିପୋର୍ଟକୁ ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ଅଣଦେଖା କରିଥିବା ବେଳେ ଆମ୍ବେଦକର ନିଜେ ଭବିଷ୍ୟତ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପାଇଁ ଏକ ପୃଥକ ସୁପାରିସ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ବାସଭବନରେ ୨୬ ଅଲିପୁର ରୋଡରେ ଏକ ସ୍ମାରକୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିନକୁ ଆମ୍ବେଦକର ଜୟନ୍ତୀ ବା ଭୀମ ଜୟନ୍ତୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ସରକାରୀ ଛୁଟି ଦିନ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
୧୯୯୦ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଭାରତ ରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଅନେକ ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ନାଗପୁରର ଡକ୍ଟର ବାବାସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର, ଯାହା ଅନ୍ୟଥା ସୋନଗାଓଁ ବିମାନବନ୍ଦର ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଆମ୍ବେଦକର ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଜଳନ୍ଧର, ଆମ୍ବେଦକର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦିଲ୍ଲୀମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ନାମିତ ହୋଇଛି।
୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖରେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ଭାରତର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ; ଏହାର ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତଭାରତ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନର ଡ୍ରାଫ୍ଟିଂ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୯୦ମସିହାରେ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
ତାଙ୍କୁ ବାବାସାହେବ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଏ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ସମ୍ମାନଜନକ ପିତା"।
ଡିସେମ୍ବର ୭ ରେ ଦାଦର ଚୌପାଟି ବେଳାଭୂମିରେ ଏକ ବୌଦ୍ଧ ଶବ ସତ୍କାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଦୁଃଖୀ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୫୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଏକ ଧର୍ମାନ୍ତରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶବଦାହକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଆମ୍ବେଦକର ଶିଖ୍ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟାଚାରର ବିରୋଧକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ତେଣୁ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ନେତାମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଶିଖ ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିବା ପରେ ସେ ନିଷ୍ପତି ନେଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ଶିଖ୍ ମାନ୍ୟତା ମିଳିପାରେ ।
ଆମ୍ବେଦକର ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଭାବରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୨୧ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ବୃତ୍ତିଗତ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଜଣେ ରାଜନୈତିକ ନେତା ହୋଇଥିଲେ ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ଲଣ୍ଡନରେ ଏକ ଘର ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଆମ୍ବେଦକର ୧୯୨୦ ଦଶକରେ ଛାତ୍ର ଥିବା ସମୟରେ ରହୁଥିଲେ ।
ଏହି ଘରକୁ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍-କମ-ସ୍ମାରକୀରେ ପରିଣତ କରାଯିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଭାରତ ବିଭାଜନକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଦର୍ଶାଇ ସେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅସଦାଚରଣକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ।
ତଦୁପରାନ୍ତ ପର୍ବତାରୋହଣରେ ପ୍ରାମାଣିକ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବାପାଇଁ ସେ ୨୦୦୧ରେ ଦାର୍ଜିଲିଂର ହିମାଳୟ ପର୍ବତାରୋହଣ-ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାନରେ ୩୫ ବର୍ଷର ପରିଣତ ବୟସରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରତିଦିନ ସେ ନିଜ ସହର ଢେଙ୍କାନାଳ ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ୧୩୫୨ ପାହାଚଯୁକ୍ତ କପିଳାସ ପାହାଡ଼କୁ ନିଜ ପିଠିରେ ୩୦ କିଲୋ ଓଜନ ବୋହି ଚଢ଼ିବା ଓ ଓହ୍ଲାଇବାର ଅଭ୍ୟାସ ଦିନକୁ ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚଥର କରୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ଆରୋହଣ ନିପୁଣା ବଚେନ୍ଦ୍ରୀ ପାଲଙ୍କର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
ପର୍ବତାରୋହଣ କରିବାର ପ୍ରେରଣା କଳ୍ପନା ନିଜ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗତ ଗୁଣନିଧି ଦାଶଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲେ ।
ଢେଙ୍କାନାଳର ଆଖ ପାଖରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପାହଡ଼ ଚଢା ସମୟରେ କଳ୍ପନା ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ।
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଯିଏ ଏଭରେଷ୍ଟର ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁବାପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅର୍ଥ ନିଜ ଉଦ୍ୟମରେ ଯୋଗାଡ଼ କରିଥିଲେ।
ଏଭେରେଷ୍ଟ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିବା ଆଉ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଆରୋହଣକାରୀ ହୁଏତ ସେନା ବାହିନୀ ତରଫରୁ କିମ୍ବା କୌଣସି ସଂସ୍ଥା ତରଫରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ପାଇଥିଲେ।
ପର୍ବତାରୋହଣ କରିବାରେ ଅନେକ ଅର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ, ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନ ଥିଲା।
ଢେଙ୍କାନାଳର କତିପୟ ବାସିନ୍ଦା ଏବଂ ଢେଙ୍କାନାଳର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ତାଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯାହା ଯଥେଷ୍ଟ ନ ଥିଲା।
ଏପରିକି ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ମଧ୍ୟ ଯାହା ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଲା ତାହାଥିଲା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶଙ୍ଖେ ପାଣି ପରି।
ଯଦିଓ ସେ ପେଶାରେ ଜଣେ ଓକିଲ, ତଥାପି ଓକିଲାତି ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟଥିଲା, କାରଣ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରାଥମିକତା ଥିଲା ପର୍ବତାରୋହଣ।
କଳ୍ପନା ତାଙ୍କର ଅଭିଯାନରେ ବାହାରିବା ଆଗରୁ ସେ ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଠାକୁରଙ୍କ ଆଶିଷ ନେବାପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ।
‘ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଏଭରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣକାରୀ ଜଣେ ନାରୀ କେମିତି ହୋଇ ପାରିଲେ’ ବୋଲି ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପଚରାଗଲା, ସେ କହିଥିଲେ ‘ଏହା ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଇଚ୍ଛା’ ।
ନିଜ ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ସେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶୁଭକାମନା ଯୋଗୁଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇ ପାରିଲା।
ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ, ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ବେସାମରିକ ଓ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କା ମହିଳା ଏଭରେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗ ଆରୋହଣକାରୀ ।
ସେ ପ୍ରଥମେ ୨୦୦୮ ମସିହା ମଇ ୨୧ ତାରିଖରେ ପ୍ରଥମଥର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, କାନାଡ଼ା ଓ ନେପାଳର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଏକ ପାଞ୍ଚଜଣିଆ ଦଳର ଅଂଶ ଭାବେ ଏଭରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁର ବଳୟ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଇଲାକା ଯେଉଁଠି ଅମ୍ଳଜାନର ମାତ୍ରା ପାଖାପାଖି ଶୂନ୍ୟ ଥାଏ ଓ ଉତ୍ତାପ ଶୂନ୍ୟଡିଗ୍ରୀରୁ କମ ଥାଏ, ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲା ପରେ, ଅତି ପ୍ରତିକୂଳ ପାଣିପାଗ ଯୋଗୁଁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ।
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଯିଏ ଏଭେରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣରେ ସଫଳ ହୋଇ ପାରିଛନ୍ତି।
ଆର୍ଥିକ, ଶାରୀରିକ ତଥା ସାମାଜିକ ଆହ୍ୱାନକୁ ସାମନା କରି ଜଣେ ନାରୀ, ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଆ ହିସାବରେ ଏମିତି ଏକ ଉପଲବ୍ଧି ହାସଲ କରିବାର ଉଦାହରଣ ଅତି ବିରଳ।
ଦାଶ ଶେଷଥର ପାଇଁ ଏଭରେଷ୍ଟ ଶିଖରରେ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମଇ ୨୩ ତାରିଖରେ ଆରୋହଣ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ଫେରିବା ସମୟରେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ଏଭରେଷ୍ଟ ବାଲକୋନି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।
ଇଂରାଜୀ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ୧୭୮୦ ମସିହାରେ "ବେଙ୍ଗଲ ଗେଜେଟ" ନାମକ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୮୬୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ କର୍ମବୀର ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କ ରଚିତ "ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା"ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାଜ, ମାତୃଭୂମି, ଧରିତ୍ରୀ, ସମ୍ବାଦ, , , ପ୍ରଗତିବାଦୀ ଓ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ଖବରକାଗଜ ପାଠକ ମାନଙ୍କୁ ଖବର ପରିବେଷଣର ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି।
ଏହାର ଉପଯୋଗିତା - ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ଦୋକାନ, ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡ, ଅଫିସ୍ ୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍୍ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଏହା ୍ର୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍ର୍୍ର୍୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍ର୍୍ର୍ର୍୍୍ର୍୍ର ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିଥାଏ।
ଖବରକାଗଜରୁ ପାଣିପାଗ, ବଜାର ଦର, ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା, ଖେଳ, ସିନେମା, ସାହିତ୍ୟ, ଟ୍ରେନ ଓ ବସ୍ର ସମୟ, ରାଶିଫଳ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ଜାଣିହୁଏ।
ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ମରୁଡି, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଭୂମିକମ୍ପ ପରି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପତ୍ତି ଓ ବିପନ୍ନରେ ଲୋକଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଖବରକାଗଜରୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥାଉ।
ବ୍ୟବସାୟକୁ ଦ୍ରୁତତର ଓ ସମୃଦ୍ଧତର କରିବା ପାଇଁ ଖବରକାଗଜର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜନସାଧାରଣ ଶାସନର ଭଲମନ୍ଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଖବରକାଗଜ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି।
ସମ୍ବାଦ ପତ୍ରର ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବା ଯେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଟାଲୀର "ଭେନିସ୍ " ସହରରେ ଏହାର ପ୍ରଚଳନ ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ "ୟୁରୋପ ଓ ଆମେରିକା "ମୁଦ୍ରଣ ଯନ୍ତ୍ରର ଉନ୍ନତି ଘଟିବା ଫଳରେ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜର ପ୍ରକାଶ ସମ୍ଭବ ହେଲା।
ନିଜ ଜଗତ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର‌ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମେ ଆଗ୍ରହୀ ହେବାକୁ ଲାଗିଥାଉଁ , ଫଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଆଜିର ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର।
ସମ୍ବାଦ ବା ଖବର ବଛାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ବା ନଗଦ ଘଟଣାର ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ଯାହା ଛପା, ପ୍ରସାରଣ, ଇଣ୍ଟରନେଟ କିମ୍ବା ମୁହଁର ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ବା ଏକାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ।
ଟର୍ଣ୍ଣର୍ କାଟ୍ ଲେଜ୍ଙ୍କ ମତରେ"ଯାହା ତୁମେ ଗତକାଲି ଜାଣି ନ ଥିଲ ଆଜି ହଠାତ୍ ଜାଣିଲ ତାହା ହେଉଛି ସମ୍ବାଦ"।
ବରଗଡ଼ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ନୁହେଁ ବରଂ କଂସ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ।
କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା କଳାକାରଙ୍କ ନିଖୁଣ ଅଭିନୟ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ମନୋରଞ୍ଜନର ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଥାଏ ।
ଧନୁଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭର ପ୍ରଥମବର୍ଷ ବିନ୍ଦୁରଥଙ୍କୁ କଂସ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯିବା ସହ ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କରଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଓ ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ମୁରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବଳରାମ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ବିନ୍ଦୁରଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ଲୁପୁରସିଂହର ଯୁଧିଷ୍ଟିର ଶତପଥୀ ଲଗାତାର ୩୦ ବର୍ଷ ଧରି ବରଗଡ଼ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ପରେ ଭୀମସେନ ତ୍ରିପାଠୀ , ରାଧେଶ୍ୟାମ ଦାସ, ନୀଳାଞ୍ଚଳ ଦାଶ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରମୁଖ କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୮ମସିହାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମ୍ବାଭୋନା ବ୍ଳକ ଚିଚୋଲି ଗ୍ରାମର ହୃଷୀକେଶ ଭୋଇ କଂସ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।
ଧନୁଯାତ୍ରା ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ ନାଟକ-ଭିତ୍ତିକ ଖୋଲା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଯାତ୍ରା ।
ବରଗଡ଼ ପୌରାଞ୍ଚଳର ୭କିମି ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଯାତ୍ରା ପୃଥିବୀର ବିଶାଳତମ ଖୋଲା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଭାବେ ଜଣା ।
ପୌରାଣିକ କଥାବସ୍ତୁ ହରିବଂଶର ମଥୁରା ବିଜୟକୁ ନାଟ୍ୟ ରୁପାନ୍ତର ଆକାରରେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ କରାଯାଇଥାଏ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ ।
ଧନୁଯାତ୍ରା ମାତୁଳ କଂସର ଧନୁଯାତ୍ରାରେ ଭାଗନେବାପାଇଁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମଥୁରାଯାତ୍ରାର ସ୍ମୃତି ବହନ କରେ ।
ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବରଗଡ଼ ସହର କଂସଙ୍କ ମଥୁରା ପାଲଟୁଥିବାବେଳେ ପୌରାଞ୍ଚଳର ୧୭ନଂ ୱାର୍ଡ଼ ଅମ୍ବାପାଲି ପାଲଟି ଥାଏ ଗୋପପୁର, ବରଗଡ଼ ସହରବାସୀ ଓ ଦର୍ଶକ ପାଲଟିଥାନ୍ତି ପ୍ରଜା ।
ମହାରାଜା କଂସଙ୍କ ଆଦେଶ ଅବମାନନା କଲେ ଯେତେବଡ଼ ପଦପଦବୀରେ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଦଣ୍ଡଭୋଗିବାକୁ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ମଞ୍ଚରେ କଂସ ଦୋଷ ନିମନ୍ତେ ଲୋକଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ କଂସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏଗାର ଦିନ ଧରି ଗୋପ ଓ ମଥୁରାଲୀଳାର ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପରିବେଷିତ ହୋଇ ପୁଷ୍ ପୁନେଇ ଦିନ କଂସବଧ ସହ ଏହା ଉଦ୍‌ଯାପିତ ହୋଇଥାଏ ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଅପରାହ୍ଣ ୨ଟାରୁ ରାତି ୧୦ଟା ଯାଏ ଯାତ୍ରା ଚାଲେ ଓ ତା’ ପରେ ପରେ ସାରାରାତି ବିଭିନ୍ନ ମନୋରଞ୍ଜନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚାଲୁରହେ ।
ଏହି ଯାତ୍ରା ନିମନ୍ତେ ବରଗଡ଼ ସହରକୁ ମଥୁରା ନଗର ଭାବେ, ପଞ୍ଚାୟତ ଧର୍ମଶାଳାକୁ ରାଜପ୍ରସାଦଭାବେ, ହାଟପଦାକୁ ରାଜଦରବାରଭାବେ, ଲୋକମଣ୍ଡପକୁ ରଙ୍ଗମହଲଭାବେ, ରାମ ମନ୍ଦିରକୁ ଦେବକୀ ବସୁଦେବଙ୍କ ବିବାହ ମଣ୍ଡପଭାବେ, ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ କାରାଗାରଭାବେ, ମନାବନ୍ଧକୁ ନାବକେଲିଭାବେ, ଅମ୍ବାପଲୀକୁ ଗୋପପୁରଭାବେ, ଜୀରା ନଦୀକୁ ଯମୁନା ନଦୀଭାବେ ଓ ଫକୀରାବନ୍ଧକୁ କାଳନ୍ଦୀ ହ୍ରଦ ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଭାଗବତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଘଟଣାକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଅଭିନିତ ହୁଏ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଂଶ ।
ଏଇଟା ଏତେ ଜୀବନ୍ତ ହୁଏ ଯେ, ଅଭିନୟ ଓ ବାସ୍ତବତା ଭିତରେ ଫରକ ବାରିବା ଦୁରୂହ ହୋଇଯାଏ ।
କଂସବଧ ହେଉଛି ଧନୁଯାତ୍ରାର ଅନ୍ତିମ ଦୃଶ୍ୟ, ଏହାପରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ମୁକ୍ତାକାଶ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଉଦ୍‌ଯାପିତ ହୋଇଥାଏ ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ ଅଭିନୀତ ହେଉଥିବା ଧନୁଯାତ୍ରାର ଏହି ଅନ୍ତିମଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରବଳ ଜନଗହଳି ହୋଇଥାଏ ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କଂସ ବଧ କରିବାବେଳେ ଦର୍ଶକମାନେ ଏକ ସ୍ୱରରେ କହି ଉଠନ୍ତି କଂସ ରାଜା ବଂଶ ବୁଡୁ, କଂସ ମଲେ ଖାଏମା ଲଡୁ ।
ବରଗଡ଼ ସହରର କିଛି ହେମାଲି ଏହି ବିଜୟ ଉତ୍ସବକୁ ନିଆରା ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଧନୁଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟମତେ କେତେକ ଉତ୍ସାହୀ ଯୁବକ ସମ୍ବଲପୁରରୁ ଶୀତଳଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା ଦେଖି ଆସିବା ପରେ ବରଗଡ଼ ନାଏକପଡ଼ା ରାମଜୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଙ୍ଗଣରେ ଏକ ବୈଠକ କରି ଧନୁଯାତ୍ରାର ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ।
କଂସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଅଭିନେତା ଧନୁଯାତ୍ରାବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅବତାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନିତ କରିବା ସହ ହତ୍ୟା କରିବା ନିମନ୍ତେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରୁଥିବାରୁ ଯାତ୍ରା ପରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ଯାଚନା କରିଥାନ୍ତି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଧନୁ ଯାତ୍ରାରେ , ହୃଷୀକେଶ ଭୋଇ କଂସଙ୍କ ଭୂମିକାଟି ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି ।
ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ସାତଟି କବିତା ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା – କେତେ ଦିନର , ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମୃଗୟା , ସପ୍ତମ ରତୁ , ସଚିତ୍ର ଅନ୍ଧାର , ଶ୍ରୀରାଧା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିତା ।
ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ କବିତା ସଂକଳନ "ସପ୍ତମ ଋତୁ" ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲା ।
୧୯୫୭ରୁ ସେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସଚିବ ଭାବରେ ଅନେକ ବର୍ଷ କାମ ତୁଲାଇଥିଲେ ।
ରମାକାନ୍ତ ରଥଙ୍କ ଲେଖାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ଆଦିଭୌତିକ କଳ୍ପନାର ବ୍ୟବହାର ଦେଖାଯାଏ ।
ଏହା ତାଙ୍କର ରାଧାଙ୍କୁ ନେଇ ଲେଖା ଶ୍ରୀରାଧା ଓ ସପ୍ତମ ଋତୁରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଥୁରା ଗମନ ପରେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ମାତୃହୃଦୟର କରୁଣ ବିଳାପର ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଏହି କୋଇଲି ରଚିତ ଘଟିଛି ଏହି କୋଇଲି-ଚଉତିଶା ମାଧ୍ୟମରେ ।
କଂସର ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇ ଧନୁଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଅକୃର ସହିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ମଥୁରା ଗମନ କରିଛନ୍ତି ।
ଯାତ୍ରା ଶେଷରେ ଗୋପପୁରକୁ ଫେରିଆସିବା ପାଇଁ ମାତା ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତ୍ରିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କରିପାରି ନାହାନ୍ତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ।
କେଶାବଙ୍କୁ ମଥୁରା ପଠାଇଥିବା ଯୋଗୁଁ କେତେବେଳେ ସେ ନନ୍ଦଙ୍କ ପାଷାଣ ହୃଦୟକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ତ ଆଉ କେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଛାଟରେ ମାରିଥିବା ଯୋଗୁଁ ନିଜକୁ ଧିକ୍କାର କରିଛନ୍ତି ।
ଅସହାୟା ଯଶୋଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ ବାହୁନି କୋଇଲି ଆଗରେ ନିଜର ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି କବିତାରେ ଜଣେ ମାଆର ମମତା ଓ ପୁଅର ବିଚ୍ଛେଦ ହେତୁ ଶୋକ ସରଳ ଭାଷାରେ ବଖଣାଯାଇଛି ।
ଏହି ଚ‍ଉତିଶାରେ "କ"ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ "କ୍ଷ" ଯାଏଁ ଚ‍ଉତିରିଶ ଗୋଟି ପଦାବଳୀ ରହିଛି ।
ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏହାର ଧର୍ମତାତ୍ତ୍ୱିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଅର୍ଥ କୋଇଲି ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସର୍ବପୁରାତନ ରଚନା ଭାବେ ଜଣା ଶିଶୁ ବେଦ ଓ ସପ୍ତାଙ୍ଗ ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ରଚନା ଓ ମାର୍କଣ୍ଡ ଦାସଙ୍କ ରଚନାରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗ ଦର୍ଶାଇଥାଆନ୍ତି ।
ସେ ତାଙ୍କ ଅଧିନସ୍ଥ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଜ କ୍ଷମତାର ଉପଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବହୁମତ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ରାଜନୈତିକ ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କୁ ସରକାର ଗଠନ କରିବାପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଦଳକୁ ବହୁମତ ମିଳି ନ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ କେତେଗୋଟି ଦଳ ପରସ୍ପର ସହିତ ମିଶି ସରକାର ଗଠନ କରିଥାନ୍ତି ।
ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଗଠନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଭାରତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ହାତରେ ହିଁ ସବୁ ଶକ୍ତି ରହିଥାଏ।
ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଥରେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ବାଛିଥାନ୍ତି।
୧୮ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ସାଂସଦ ଓ ବିଧାୟକ ମାନଙ୍କର ନିର୍ବାଚନ କରିଥାନ୍ତି।
ଏହି ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ଚଲାଇବା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସ୍ଥାପନା କରା ଯାଇଛି।
ସରକାରୀ ତନ୍ତ୍ରର ଢାଞ୍ଚା ଭାରତରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଏକା ପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ।
ଲୋକ ସଭାର ସଞ୍ଚାଳନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ରାଜ୍ୟ ସଭାର ସଞ୍ଚାଳନ ଉପ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କରିଥାନ୍ତି।
ସେହିପରି କେତକ ରାଜ୍ୟର ବିଧାୟିକା ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ – ବିଧାନ ସଭା ଓ ବିଧାନ ପରିଷଦ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ନ୍ୟାୟ ପାଳିକାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଏବଂ ନିଷ୍ପକ୍ଷତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।
କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ତରରେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
ଉଚ୍ଚତମ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାର ପତିମାନଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଯୁକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି ।
ବିଧାୟିକାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦାୟିତ୍ୱ ହେଲା ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦେଶପାଇଁ ଆଇନ ଗଢିବା ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ, ଦେବୁ ବୋଷ 'ଦିଗନ୍ତ' ନାମକ ନାଟ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହି ବହୁ ନାଟକରେ ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଧ୍ୟ ସାଜିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ସେ ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକ ସତ୍ୟ ଜରିଆରେ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଶେଷ ଧାରାବାହିକ ଥିଲା ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ଦୁର୍ଗା ।
ଦେବୁ ବୋଷ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଧାରାବାହିକ ବୋହୂରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଶ୍ରମ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ସେ ଚାକିରୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଉନ୍ନୟନ ନିଗମର ସାଧାରଣ ପ୍ରବନ୍ଧକ ଭାବରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପାଦ ଦେବା ଆଗରୁ, ସେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆକାଶବାଣୀରେ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦ ପଢୁଥିଲେ ।
୧୯୫୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଗୌର ଘୋଷଙ୍କ ଭାଇ ଭାଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଓ ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଛଦ୍ମ ନାମରେ ସେ ଯାଯାବର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନକୁ ନେଇ ‘ସୁଲୋଚନା’ ନାମରେ କରୁଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିକୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ତାଙ୍କର ଶେଷ ଲକ୍ଷ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥାଭାବରୁ ସେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ପାରିନଥିଲେ ।
ହେମନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ କଟକର ବାଙ୍କୀ ଉପଖଣ୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖମାରଙ୍ଗ, ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା ।
ହେମନ୍ତ ବାଙ୍କୀର ବରେନ୍ଦ୍ର କୃଷ୍ଣ ବିଦ୍ୟାପୀଠରେ ମାଟ୍ରିକ ଓ କଟକର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥରର ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ବିବାହ କ‌ହିଲେ ସାଧାରଣତଃ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସ‌ହିତ ସାମାଜିକ ଓ ଆଇନ‌ଗତ ସ୍ୱିକୃତି ସ‌ହିତ ସ‌ହାବସ୍ଥାନ‌ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ତ‌ଥା ସେମାନଙ୍କର ପିଲାମାନଙ୍କ ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ ।
ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ବିବାହର ସଂଜ୍ଞା ଭିନ୍ନ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯେଉଁଥିରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦିଆଯାଏ ।
ଏହା ସ‌ହିତ ପାରିବାରିକ, ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ, ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାବୁକତା ମଧ୍ୟ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ।
କେତେକ ସଂସ୍କୃତିରେ ସ୍ଥିରିକୃତ ବିବାହ, ବାଲ୍ୟ ବିବାହ, ଏକାଧିକ ବିବାହ ଓ ବଳପୂର୍ବକ ବିବାହ ପ୍ରଥା ଅଛି ।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଏହି ଭଳି ବିବାହ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବେନିୟମ ଓ ଦଣ୍ଡନୀୟ କାରଣ ଏହା ମହିଳାଙ୍କ ଅଧିକାରର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମର ପରିପନ୍ଥି ।
ବିବାହକୁ ସ୍ୱୀକୃତ ଦିଏ ରାଜ୍ୟ, ସଂଗଠନ, ଆଦିବାସୀ ଦଳ, ସ୍ଥାନୀୟ ଗୋଷ୍ଟି ବା ସମ୍ମାନନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ।
ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆଗରୁ ଅଣସ୍ୱିକୃତ ଥିବା ଭିନ୍ନ ଜାତି ବିବାହ, ଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱାସ ବିବାହ ଓ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବିବାହକୁ ଅନେକ ଦେଶ ସ୍ୱିକୃତି ଦେଇସାରିଛନ୍ତି ।
ବିବାହ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଦଶବିଧ ସଂସ୍କାର(ଗର୍ଭାଧାନ, ପୁଂସବନ, ସୀମାନ୍ତୋନ୍ନୟନ, ଜାତକର୍ମ, ନାମକରଣ, ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ, ମୁଣ୍ଡନ, ଉପନୟନ, ସମାବର୍ତ୍ତନ, ବିବାହ) ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ।
କନ୍ୟାପିତା କନ୍ୟାକୁ ବସ୍ତ୍ରାଳଙ୍କାରଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ କରି ବିଦ୍ୱାନ ଓ ସଦାଚାରସମ୍ପନ୍ନ ବରକୁ ସ୍ୱୟଂ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ପୂର୍ବକ ବେଦୋକ୍ତ ବିଧିରେ କନ୍ୟାଦାନ କରିବା ।
ଯାଗାଦି ଅବଶ୍ୟକର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମର ସାହାଯ୍ୟାର୍ଥେ ବରଠାରୁ ଗୋଟିଏ ବା ହଳେ ବଳୀବର୍ଦ୍ଦ ନେଇ ତାହାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ବିଧି ଅନୁରୂଅ କନ୍ୟାଦାନ କରିବା ।
ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟୋମାଜି ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦୈବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି କାମନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ କନ୍ୟାକୁ ସମ୍ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
ନିର୍ଜନରେ ନିଦ୍ରା ବା ମଦ୍ୟପାନଦ୍ୱାରା ଅଚେତନା ବା ଉନ୍ମତ୍ତା କନ୍ୟାର ସହବାସ ପୂର୍ବକ ତାହାକୁ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ ।
ତୁମ୍ଭେମାନେ ଉଭୟେ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କର କନ୍ୟାପିତା ଏହା କହି ଯଥାବିଧି ବରକୁ କନ୍ୟାଦାନ କରିବା ।
କନ୍ୟାପକ୍ଷୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ କନ୍ୟାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରି ବିବାହ କରିବା ।
କେତେକ ଶିକ୍ଷିତ ଆଦିବାସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲିପି ଅଲ ଚିକିର ଉଦ୍ଭାବନ ହେଲା ।
ଫଳରେ ଭାଷାରେ ଏକ ନୂଆ ଜୀବନ ସଂଚାର ହୋଇ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଆଗେଇଥିଲା ।
କିଛି ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମୀ ସାନ୍ତାଳ ଅଲ ଚିକି ପରିବର୍ତ୍ତେ ରୋମାନ ଲିପିର ବହୁଳ ପ୍ରସାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।
ଶେଷରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସରକାର ଏକ ଭାଷା କମିଟି ଗଠନ କରି ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ।
ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ପାକୁଡ଼ାଠାରେ ଏକ ସଭା ଆୟୋଜନ ହୋଇ ଆଲଚିକ ଲିପିକୁ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନିଆଗଲା ।
ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ସରକାରୀ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଁ ଦାବୀ ଜଣାଇବା ।
ବସ୍ତୁତଃ, ସାନ୍ତାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନବଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ତୁଲାଇଥିଲା ।
ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆନ୍ଦୋଳନ, ରେଳରୋକ, ବିକ୍ଷୋଭ ଆଦି ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇଥିଲା ।
ଶେଷରେ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ କାଳରେ ୨୦୦୩ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ମୈଥିଳୀ, ବୋଡ଼ୋ, ଡୋଗ୍ରୀ ଓ ସାନ୍ତାଳ ଏପରି ୪ଟି ଭାଷାକୁ ଏକକାଳୀନ ସରକାରୀ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା ।
ଏହି ଭାଷା କହୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଭାରତର ଆସାମ, ଓଡ଼ିଶା, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ତ୍ରିପୁରା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ବିହାର ଆଦି ରାଜ୍ୟରେ ବସବାସ କରିଥାଆନ୍ତି ।
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଭାବେ ସାନ୍ତାଳୀ ଓ ବୋଡ଼ୋ ଭାଷା ୨୦୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୨ତାରିଖରେ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଅଷ୍ଟମ ସୂଚୀରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ।
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗଦାନ ଓ "ସମାଜର ବିଶେଷ ସମ୍ବାଦଦାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ।
ଅନୁଗୁଳଠାରୁ ପୁରୀ ଓ ପୁରୀରୁ ଭଦ୍ରଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାପୁଜୀଙ୍କ ପାଖେ ପାଖେ ରହି "ସମାଜକୁ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପଠାଇବା ।
ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ରମାଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ବରୀ ଆଶ୍ରମରେ ରହି ନାନାପ୍ର କାର ସଙ୍ଗ ଠନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ "ସମାଜ' ଛାଡ଼ିଦେଇ ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ।