polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଶତ୍ରୁକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଦ୍ରାସ ଉପତ୍ୟକାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ମନୋଜ ପାଣ୍ଡେ ନିଜ ଜୀବନବଳି ଦେଇଥିଲେ ।
ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ମନୋଜ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାହସିକତା, ଅଦମ୍ୟ ସାହସ, ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବୀରତ୍ୱ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସେନାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପରମ୍ପରାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
ସେ ନ୍ୟାସନାଲ ଡିଫେନ୍ସ ଏକାଡେମୀରୁ ୯୦ତମ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାଇକ୍ ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ଅଡିଟୋରିୟମ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ।
୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ମାସୁମ ଅଲି ଖାନ ନାମରେ, ସାତ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଗ୍ୱାଲିଅର କୋର୍ଟର ସଂଗୀତଜ୍ଞ ହାଫିଜ ଅଲି ଖାନ ଏବଂ ରାହତ ଜାହାନଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନାମ ଏକ ସାଧୁଦ୍ୱାରା ଅମଜାଦରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଖାନ ଘରୋଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସଙ୍ଗୀତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗଠନ ହାଫିଜ ଅଲି ଖାନଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇଥିଲେ ।
ହାଫିଜ ଅଲି ଖାନ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ କୋର୍ଟରେ 'ନବ-ରତ୍ନ' ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଯାଦୁକର ସଂଗୀତଜ୍ଞ ତାନସେନଙ୍କ ବଂଶଧରଙ୍କଠାରୁ ତାଲିମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଖାନଙ୍କୁ ୨୧ ତମ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ସଦଭାବନା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଉସ୍ତାଦ୍ ଅମଜାଦ ଅଲି ଖାନ , ଗୁଲଜାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଭାରତୀୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅମଜାଦ ଅଲି ଖାନ ୧୯୯୦ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପାଇଁ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କ ପେଶାରେ ତାଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି ।
ଖାନ ହଂକଂ ଫିଲହର୍ମୋନିକ୍ ଅର୍କେଷ୍ଟ୍ରାକୁ ବାଜେଇବା ସହିତ ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭ୍ରମଣକାରୀ ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ରେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଆୟାନ ଅଲି ଖାନ ଏବଂ ଅମାନ ଅଲି ଖାନଙ୍କ ସହ ସେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର କନକ୍ଲେଭରେ 'ରାଗା ଫର୍ ପେସ' ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ ।
ଅମଜାଦ ଅଲି ଖାନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସରୋଦ ବାଦକ ଅଟନ୍ତି, ଯାହା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଇଖରା ଟାନ୍ସ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।
ଖାନ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୦ ଦଶକରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରକାଶ ରିଷି ଭ୍ୟାଲି ସ୍କୁଲ ଏବଂ ମହିଳା ଶ୍ରୀ ରାମ କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବଡ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କର ଅଧିକ ଓଜନ ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ହଇରାଣ କରାଯାଇଉଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ବିତୃଷ୍ଣା ଭାବ ଆଣିଥିଲେ ।
ଏହା ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଏକ ଜିମରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜଣେ ଫିଟନେସ କୋଚଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଏକ ସୁସ୍ଥ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।
ମହିଳା ଶ୍ରୀ ରାମ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ, ପ୍ରକାଶ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ସୁଦ୍ଧା, ପ୍ରକାଶ ହେଲ୍ଥସେଟଗୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତର ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁସ୍ଥ ଆଚରଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲା ।
କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରର ଭାରୋତ୍ତୋଳକ, ଟେଡକ୍ସ ସ୍ପିକର, କ୍ରସଫିଟ୍ ଏଲ୧ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଉତ୍ସାହୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ଲଗର ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
ପ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀ ତଥା କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଟନ୍ତି ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମା ପଠେଇଲେ; ସେ ଦେବତା, ସନ୍ୟାସୀ, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ଇତ୍ୟାଦି ନିଜ ମନରୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏହା ପରେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବାକୁ ଅକ୍ଷମ ହେଲେ ।
ତପସ୍ୟା କରିବାରୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଆସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଦାନ କରି ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ।
ଆସିକ୍ନୀ ଦେବୀ ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକ ମହିଳାଙ୍କର ନାମ ଯିଏ ଦକ୍ଷଙ୍କର ( ଏକ ସହଚରୀ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚଜନୀ ଓ ବିରାଣୀ ନାମ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।
ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଆସିକ୍ନୀ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଅନ୍ଧକାର ବା ରାତ୍ରି; ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ଝିଅ ମହିଳା ହେବାକୁ ଯାଉଛି ।
ଚେନାବ ନଦୀର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୦୦ରେ ଏହି ନାମଟିର ସାହାଯ୍ୟ ଋଗବେଦରେ ନିଆଯାଇଛି ।
ଦେବୀ ଭାଗବତ ପୁରାଣ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ, ବାୟୁ ପୁରାଣ, କାଳୀକା ପୂରାଣ, କୂର୍ମ ପୁରାଣ, ପଦ୍ମ ପୁରାଣ, ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ, ଓ ଶିବ ପୁରାଣ ଇତ୍ୟାଦିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ବିରାଣୀ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।
ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ନ୍ୟୁସାଟେଲରେ ହଙ୍ଗେରିଆର ପିତା ଆଣ୍ଡ୍ରେ ଡି ମାଦାୟ, ଜେନେଭା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସମାଜବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଫେସର ତଥା ସୋସିଏଟେ ଡି ସୋସିଓଲଜି ଡି ଜେନେଭଙ୍କ ଘରେ ଏବଂ ରୁଷୀୟ ମା' ମାର୍ଥେ ହେଣ୍ଟଜେଲଟ, ଯିଏ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଜିନ୍-ଜାକ୍ ରୁସୋ ରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପିଲାଦିନ ଜେନେଭାରେ ବିତାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ବାହାରେ ଭଲ ପାଇବା ସହିତ ଏକ ଦୟାଳୁ ଝିଅ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୨୯ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ କିଶୋର ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବିକ୍ରମ ରାମଜୀ ଖାନୋଲକରଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ।
ଏକ ମରାଠୀ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ଖାନୋଲକର ଜଣେ ଯୁବ ଭାରତୀୟ ସେନା କ୍ୟାଡେଟ୍ ଥିଲେ, ଯିଏ କି ବ୍ରିଟେନର ରୟାଲ ମିଲିଟାରୀ ଏକାଡେମୀ, ସାଣ୍ଡହର୍ଷ୍ଟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଉଥିଲେ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବିରତି ସମୟରେ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲେ ।
ଯଦିଓ ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲେ, ଇଭ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ।
ତେବେ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ଭଳି ଦୂର ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ରାଜି ହୋଇନଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଇଭ ଜଣେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ଯୁବତୀ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ଦୃଢ଼ ଥିଲା ।
କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ସେ ବିକ୍ରମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଭାରତ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୨ରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଋଷି ଦଧିଚିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବିଲେ - ଜଣେ ବୈଦିକ ଋଷି ଯିଏ କି ଦେବତାଙ୍କୁ ଚରମ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଭଗବାନମାନେ ତାଙ୍କ ମେରୁଦଣ୍ଡରୁ ଏକ ମାରାତ୍ମକ ଅସ୍ତ୍ର - ବଜ୍ର ବା ବଜ୍ରପାତ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
ସାବିତ୍ରୀବାଇ ମେଜର ଜେନେରାଲ ହୀରା ଲାଲ ଅଟଳଙ୍କୁ ତିବ୍ଦତରେ ପ୍ରଚଳିତ ଡବଲ ବଜ୍ରର ଡିଜାଇନ ଦେଇଥିଲେ ।
କୁହାଯାଏ ଯେ ସାବିତ୍ରୀ ବାଇ ଖାନୋଲକର ଭାରତର ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପରେ ଶିବାଜୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିନ୍ଦୁ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଶିବାଜୀ ତରବାରୀ ଭବାନୀଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ପଦକରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ, ସେ ଏକ ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଶିବାଜୀଙ୍କ ଖଣ୍ଡା ଭବାନୀଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରକୁ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘେରି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସାବିତ୍ରୀ ବାଇ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଓ ଆଦର୍ଶ ସହିତ ଏତେ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ତାଙ୍କର ଏକୀକରଣ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଓ ସହଜ ଥିଲା ।
ସେ ନିରାମିଷ ଥିଲେ, ଦୃଢ଼ ମରାଠୀ, ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କହିବା ଶିଖିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଚିତ୍ରକଳା ଶିଖିଥିଲେ ।
ସେ ସର୍ବଦା ଦାବି କରୁଥିଲେ ଯେ ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆତ୍ମା ହୋଇଥିବାରୁ "ଭୁଲବଶତଃ ୟୁରୋପରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ", ଏବଂ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ "ବିଦେଶୀ" କହିବାକୁ ସାହସ କରିଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ!
ସେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ଏତେ ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ ଯେ ସେ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ଏବଂ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିଲେ ।
ଏହି ଜ୍ଞାନ ହିଁ ପରମବୀର ଚକ୍ରର ରଚୟିତା ମେଜର ଜେନେରାଲ ହୀରା ଲାଲ ଅଟଳଙ୍କୁ ଏକ ପଦକ ଡିଜାଇନ କରିବାରେ ସାବିତ୍ରୀ ବାଇଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ିଥିଲା ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାହସିକତାର ପ୍ରତୀକ ହେଇଥିଲା ।
ସାବିତ୍ରୀ ବାଇ ଖାନୋଲକର (ଜନ୍ମ ନାମ: ଇଭ ୟୋନେ ମାଦୟ ଦେ ମାରୋସ୍, ୨୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୩ - ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦) ଜଣେ ସ୍ୱିସ୍ ଜନ୍ମିତ ଭାରତୀୟ ଡିଜାଇନର ଥିଲେ, ଯିଏ କି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୀରତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପରମବୀର ଚକ୍ରର ଡିଜାଇନ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ।
ଅଶୋକ ଚକ୍ର, ମହାବୀର ଚକ୍ର, କୀର୍ତ୍ତି ଚକ୍ର, ବୀର ଚକ୍ର ଏବଂ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ବୀରତା ପଦକ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହସିକତା ପାଇଁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର ପରମବୀର ଚକ୍ର ରଚନା କରିବାକୁ ଆଡଜୁଟାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ମେଜର ଜେନେରାଲ ହୀରା ଲାଲ ଅଟଳ କହିଥିଲେ ।
ମେଜର ଜେନେରାଲ ଅଟଳଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ନୂତନ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ନାମକରଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଖାନୋଲକରଙ୍କୁ ବାଛିବା ପଛରେ ତାଙ୍କର କାରଣ ଥିଲା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ବେଦ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଏବଂ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ଡିଜାଇନକୁ ପ୍ରକୃତରେ ଭାରତୀୟ ଆଦର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିବ ବୋଲି ସେ ଆଶା କରିଥିଲେ ।
ମଝିରେ, ଏକ ଉଚ୍ଚ ଚକ୍ରରେ, ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତୀକ ଅଛି, ଯାହାଚାରିପଟେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଚାରିଟି ପ୍ରତିକୃତିରେ ଘେରି ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଖଣ୍ଡା ରହିଛି।
ସାଜସଜ୍ଜାକୁ ଏକ ସିଧା ଝୁଲନ୍ତା ସସ୍ପେନ୍ ସନ୍ ବାର‌ରୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ୩୨ ମିଲିମିଟର ବେଗୁନି ରିବନ୍ ଧରିରଖାଯାଏ ।
ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ନ୍ୟସାଟେଲରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଇଭ ୟୋନେ ମାଦୟ ଦେ ମାରୋସ୍ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସେନା କ୍ୟାପଟେନ୍ ବିକ୍ରମ ରାମଜୀ ଖାନୋଲକରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ନାମ ସାବିତ୍ରୀ ବାଇ ଖାନୋଲକର ରଖିଥିଲେ, ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
୧୯୪୭ ମସିହା ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୭ରେ କଶ୍ମୀରରେ ହୋଇଥିବା ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା ୪ କୁମାଉଁ ରେଜିମେଣ୍ଟର ବଡ଼ ଝିଅ କୁମୁଦିନୀ ଶର୍ମାଙ୍କ ଭିଣୋଇ ମେଜର ସୋମନାଥ ଶର୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ପିଭିସି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ରେ ବିଶ୍ୱ ଜୁନିଅର ଚେସ ଚାମ୍ପିଅନସିପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ୪ର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ ।
ସେ ୧୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ରେ ଗୀସରେ ହେରାକଲିଅନ୍ ଫିସର ମେମୋରିଆଲ୍ ଜିଏମ୍ ନର୍ମା ଟୁର୍ନାମେଣ୍ଟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟ ଉପରାଧୀ ପାଇଥିଲେ ।
୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଜଣେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାଷ୍ଟର ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାକି ସେତେବେଳେ ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ ବୟସ ଥିଲା ଏବଂ ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କନିଷ୍ଠ ଥିଲେ ସେ ।
୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ, ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ର‍୍ୟାପିଡ୍ ଚେସ୍ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସେ ତତ୍କାଳୀନ ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନ୍ ମାଗ୍ନସ୍ କାର୍ଲସେନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବାରେ ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ଖେଳାଳି ହୋଇଥିଲେ ।
ଚେସ ବିଶ୍ୱକପ ଇତିହାସରେ ବିଶ୍ୱନାଥ ଆନନ୍ଦଙ୍କ ପରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାବରେ ଫାଇନାଲ ଖେଳିଥିଲେ ।
୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ, ସେ ଚମ୍ପିଆନସ୍ ଚେସ୍ ଟୁର୍ ୨୦୨୦ରେ ତୃତୀୟ ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି ଭାବରେ ଯେକୌନସି ଫର୍ମାଟରେ ବିଶ୍ୱ ଚମ୍ପିଆନ୍ ମଗ୍‌ନୁସ ଯେକ ଣସି ସମୟରେ ଫର୍ମାଟରେ ୱାର୍ଲ୍ଡ ଚାମ୍ପିଅନ୍ ମାଗ୍ନସ୍ କାର୍ଲସେନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ମଇ ୨୦୨୨ରେ ଚେସେବଲ୍ ମାଷ୍ଟର୍ସ ଅନ୍ଲାଇନ୍ ରାପିଡ୍ ଚେସ୍ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସେ ପୁଣି ଥରେ ମାଗ୍ନସ୍ କାର୍ଲସେନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଫାଇନାଲକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୩ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଜୟ ଥିଲା ।
୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଆୟୋଜିତ ଆଠ ବର୍ଷରୁ କମ ବିଶ୍ୱ ଯୁବ ଚେସ ଚମ୍ପିଆନସିପ୍‌ର ବିଜେତା ହୋଇ ସେ ଏଫ୍ଆଇଡିଇ ମାଷ୍ଟର ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ ।
ସାନ୍ତାଳମାନେ ପ୍ରଥମେ କିଛି ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଉପାୟ ବାହାର କରିଥିଲେ ।
ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ବାହାରକୁ ଆସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇଂରେଜମାନେ ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ ହାତୀରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ପାଦଦେଶରେ ନିଜକୁ ମୁତୟନ କରିଥିଲେ ।
ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା କ୍ଷଣି ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗୁଳି ବୋଝେଇ ନକରି ସିଧା ଗୁଳି ଚଳାଇବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଦ୍ଧ ରଣନୀତିଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ଜାଲରେ ସନ୍ଦେହ କରିନଥିବା ସାନ୍ତାଲମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ ।
ପାହାଡ଼ ପାଦଦେଶ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ପୂରା ଶକ୍ତି ସହ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏଥର ସେମାନେ ଗୁଳି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
ଶେଷରେ ବିଦ୍ରୋହକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଦମନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତାଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ ସାନ୍ତାଳ ସମୁଦାୟ ପାଳନ କରିଥାଏ ।
ସିଦୋ ମୁର୍ମୁ ଏବଂ କାହ୍ନୁ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଦୁହିଙ୍କ ନାମରେ ସିଦୋ କାହ୍ନୁ ମୁର୍ମୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ।
ରାଞ୍ଚିରେ ଏକ ସିଦୋ କାହ୍ନୁ ମେମୋରିଆଲ ପାର୍କ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କଲିକତାର ଏସପ୍ଲାନେଡରେ ଥିବା ସିଦୋ-କାହ୍ନୋ ଡାହର ଦୁଇଭାଇଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।
ସିଦୋ ମୁର୍ମୁ ଏବଂ କାହ୍ନୁ ମୁର୍ମୁ ଉଭୟ ଭାଇ ବ୍ରିଟିଶ ଔପନିବେଶିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ବିରୋଧରେ ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ର ନେତା ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର କାହାଣୀ ଯେପରିକି "ଅପରାଧି ୟାରୁ" , "ଭାନିଆ ସମାସେ", "ଆହୁତି" ଏବଂ "ମନୁଭିନା ରାନୀ" ଆଧୁନିକ ଏବଂ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଥିଲା ।
ମାଦିକେରିରୁ ତାଙ୍କର ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାହାଣୀର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଗୌରମ୍ମା କ୍ୟାଥେଗାଲୁ ରିଲିଜ୍ ହୋଇଥିଲା ।
ଗୌରମ୍ମାଙ୍କ କାହାଣୀର ଏକ ଭଲ୍ୟୁମ ମାରେୟାଲାଗଡା କାଥେଗାଲୁ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ କନ୍ନଡ ଲେଖକ ବୈଦେହୀ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଦୀପ ଭସ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୌରମ୍ମାଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର କାହାଣୀ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ୟୋଡା ପ୍ରେସଦ୍ୱାରା "ଭାଗ୍ୟର ଖେଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ" ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଗୌରମ୍ମା ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ମାଦିକେରିରେ ଏନ. ଏସ ରାମୟା ଏବଂ ନଜମାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ କୋଡାଗୁ ଜିଲ୍ଲାରେ ସୋମୱାରପେଟ ତାଲୁକର ବି.ଟି ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରଦେଶ କୋରଗ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲା ।
କୋରଗରେ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ହରିଜନ କଲ୍ୟାଣ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ଦାନ କରିଥିଲେ ।
କନ୍ନଡ ସମାଲୋଚକ ତଥା ଲେଖକ ଏମଏସ ଆଶା ଦେବୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରେମ, ବଳିଦାନ ଓ ଅହିଂସା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜ ବଦଳାଇବା ସମ୍ଭବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ।
ସେ ରଙ୍ଗାଭାଲୀ ନାମକ ପ୍ରଥମ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହକୁ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେଖକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ସେ ଯୋଗ୍ୟର ଶ୍ରେୟ ପାଇଲେ ପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ଗାନ୍ଧୀ ଦର୍ଶନର ଜଣେ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଚିନ୍ତକ ତଥା ବିଶ୍ୱାସୀ ଗୌରମ୍ମା ତାଙ୍କ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ଅଗଣିତ ମହିଳାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ ।
କନ୍ନଡ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତ ପିଢ଼ିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣା ହୋଇ ରହିବ ।
ଭବାନୀପାଟଣାର ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀର ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକର ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୩୬ ବର୍ଷ କାଳ ଅଧ୍ୟାପନ କରି ସେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ରେଜିଷ୍ଟାର ଓ ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅତିଥି ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ସେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଶୋଧପତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ଼ ଲିଟରେଚର ଆଣ୍ଡ କଲ୍ଚରର ସମ୍ପାଦକ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଆସୋସିଏସନ ଅଫ କମନୱେଲ୍ଠ ଲିଟରେଚର ଆଣ୍ଡ ଲାଙ୍ଗୁଏଜ ଷ୍ଟଡ଼ିଜର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ, ଆସୋସିଏସନ ଅଫ ଷ୍ଟଡ଼ିଜ ଇନ ଲିଟରେଚର ଆଣ୍ଡ କଲ୍ଚରର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସିନେଟ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆକାଶ ଓ ରାଜା ନାମରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଓ ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ନାମରେ ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି ।
ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ନିଜର ସ୍ନାତକ, ସମ୍ବଲପୁରରୁ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ।
୧୯୧୦ ମସିହାରେ ବିପ୍ଳବୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ୍ ସହ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ସାବରକରଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ଭାରତକୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଭାରତ ଫେରିବା ସମୟରେ ସାବରକର ଷ୍ଟିମସିପ୍ ଏସ୍ ଏସ୍ ମୋରିଆରୁ ଡେଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ବେଳେ ଜାହାଜଟି ମାର୍ସେଲିସ ବନ୍ଦରରେ ଅଟକି ରହିଥିଲା ।
ତେବେ ଫ୍ରାନ୍ସ ବନ୍ଦର ଅଧିକାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ସାବରକରଙ୍କୁ ୫୦ ବର୍ଷ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇ ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ସେଲୁଲାର ଜେଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୨୪ ମସିହାରେ ସେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଏକାଧିକ କ୍ଷମା ଆବେଦନ ଲେଖିବା ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିବା ପରେ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର କୌଣସି ସମାଲୋଚନାକୁ ଏକପ୍ରକାର ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୩୭ ମସିହା ପରେ ସେ ହିନ୍ଦୁ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଏକତାକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବକ୍ତା ଓ ଲେଖକ ଭାବରେ ବ୍ୟାପକ ଭ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭାର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସାବରକର ଭାରତକୁ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ବିଚାରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।
ସାବରକର ଶିଖ ମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ, "ଯେତେବେଳେ ମୁସଲମାନମାନେ ପାକିସ୍ତାନର ଦିବାସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବେ, ସେମାନେ ପଞ୍ଜାବରେ ଏକ ଶିଖସ୍ତାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେଖିବେ" ।
ସାବରକର କେବଳ ହିନ୍ଦୁବାଦ, ହିନ୍ଦୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ ବିଷୟରେ କହୁନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ପଞ୍ଜାବରେ ଶିଖମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଶିଖସ୍ତାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ସାବରକର ୧୯୨୨ ମସିହାରେ ରତ୍ନଗିରିରେ ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱର ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ରାଜନୈତିକ ଆଦର୍ଶ ବିକାଶ କରିଥିଲେ ।
ସେ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଲେଖିବା ପରଠାରୁ ସମ୍ମାନଜନକ ଉପସର୍ଗ 'ବୀର' ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ସାବରକର ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭାରେ ଯୋଗ ଦେଇ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ ଶବ୍ଦକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରି ଭାରତର ସାରସ୍ୱରୂପ ଏକ ସାମୂହିକ "ହିନ୍ଦୁ" ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।
ସାବରକର ଜଣେ ହାଇସ୍କୁଲ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପୁଣେର ଫର୍ଗୁସନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏହା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।
ସେ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅଭିନବ ଭାରତ ସୋସାଇଟି ନାମରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସୋସାଇଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରିଟେନ ଯାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଇଣ୍ଡିଆ ହାଉସ୍ ଏବଂ ଫ୍ରି ଇଣ୍ଡିଆ ସୋସାଇଟି ଭଳି ସଂଗଠନ ସହିତ ନିଜକୁ ଜଡ଼ିତ କରିଥିଲେ ।
ବିପ୍ଳବୀ ଉପାୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସେ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
୧୮୫୭ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହ ବିଷୟରେ ସେ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପୁସ୍ତକକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଔପନିବେଶିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ।
୧୯୩୯ ବେଳକୁ ଉଭୟ ସାବରକର ଓ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହେବା ହେତୁ ସେ ଲିଗ୍ ସହ ମେଣ୍ଟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ଆହ୍ୱାନକୁ ବିରୋଧ କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ବର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ଏପରିକି ସେ "ଆପଣଙ୍କ କର୍ମସ୍ଥଳୀରେ ରୁହନ୍ତୁ" ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଚିଠି ଲେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୪୮ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ସାବରକରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସହ-ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରକାରୀ ଭାବରେ ମୋକଦମା ହୋଇଥିଲା ।
୨୦୧୫ ମସିହାରେ, ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ "ଫେମିନିଷ୍ଟ ରାଣୀ" ନାମକ ଏକ ମାସିକ ପ୍ୟାନେଲ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର ହୋଇଥିଲା ।
ତିନି ବର୍ଷର ଆଲୋଚନା ପରେ, ସେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସହ-ଲେଖକ ଶୈଳୀ ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ସହ ମିଶି ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅଣ-କାଳ୍ପନିକ ପୁସ୍ତକ ଫେମିନିଷ୍ଟ ରାନୀରେ ସାକ୍ଷାତକାରର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ନାରୀବାଦୀ ରାଣୀଙ୍କୁ କମଳା ଭାସିନ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଯେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଉଦ୍ରେକକାରୀ ପୁସ୍ତକ ଯାହା ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷ ସମାନ ବୋଲି ଭାବୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତଥା ସମାନ ବୋଲି ଭାବୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ପଢ଼ିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ।
ଫ୍ରାଙ୍କ ଓ’କନୋର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର - ଲଙ୍ଗଲିଷ୍ଟ
ସାହିତ୍ୟ, ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି ।
୨୦୧୨ରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ୱାନ ଆଣ୍ଡ ଏ ହାଫ ୱାଇଫ ପାଇଁ ମ୍ୟୁଜ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୁବ ଲେଖକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ହାପି ବାର୍ଥଡେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକର ସଂଗ୍ରହ ଫ୍ରାଙ୍କ ଓ’କନୋର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ପନ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟିରେ ଟାଇମ୍ସ ନ୍ୟୁ, ଏନଡିଟିଭି ଏବଂ ବ୍ଲୁମବର୍ଗ-ୟୁଟିଭି ସହିତ ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ସମ୍ବାଦ ଉପସ୍ଥାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୮ ମସିହା ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ସେ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରୁ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ୱାନ ଆଣ୍ଡ ଏ ହାଫ ୱାଇଫ ଜାତୀୟ ମ୍ୟୁଜ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ୟଙ୍ଗ ରାଇଟର୍ ଆୱାର୍ଡ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ଆମାଜନ ବ୍ରେକରୁ ନୋଭେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ଉପରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଲାଡଲି ମିଡିଆ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଫ୍ରାଙ୍କ ଓ’କନୋର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ପନ୍ତଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ହାପି ବାର୍ଥଡେ ର ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ 'ଦି ଟ୍ରବୁଲ ଉଇଥ୍ ଓମ୍ୟାନ' ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପାରିବାରିକ ହିଂସା ଅଙ୍ଗେ ନିଭାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ସେ ସମେତ ଅନେକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିଜ୍ଞତା ବାବଦରେ କଥା ହୋଇ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଘରୋଇ ହିଂସା ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।
ନ୍ୟୁଜ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଫର୍ଷ୍ଟପୋଷ୍ଟ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ମହିଳା-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶୋ’କୁ ମଧ୍ୟ ଆଙ୍କର୍ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ପନ୍ତ ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନଙ୍କ ସହ ସୋ କୌନ ବାନେଗା କରୋଡପତୀରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଇଥିଲେ ।
ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଏବଂ ବହୁଜନ ସମାଜ ପାର୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ମେଣ୍ଟ ଯୋଗୁଁ ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେପିକୁ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲା ।
କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଜନତା ଦଳର ସମର୍ଥନରେ ସେ ୨ୟ ଥର ପାଇଁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ।
୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ତାଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଯେତିକି ବିବାଦୀୟ ଥିଲା ସେତିକି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ହୋଇହଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ତାଙ୍କର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସେତିକି ବିଦାଦୀୟ ଥିଲା ।
୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୪ରେ ମୁଜାଫରନଗରରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ଦାବି କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗୁଳି ବିନିମୟ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଦାୟୀ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଦେଉଥିବା ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ ମେଣ୍ଟରୁ ଓହରି ଯିବାରୁ ଜୁନ ୧୯୯୫ରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା ।
ରାମ ମନୋହର ଲୋହିଆ ଏବଂ ରାଜ ନାରାୟଣଙ୍କ ପରି ନେତାଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ମୁଲାୟମ ସିଂ ଯାଦବ ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ବିଧାନ ସଭାକୁ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୭୫ ମସିହାରେ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ୧୯ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରାଗାରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ପରେ, ୧୯୮୦ ମସିହାରେ, ସେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଲୋକ ଦଳର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ଯାହାକି ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଜନତା ଦଳର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଯେତେବେଳେ ଲୋକ ଦଳ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥିଲା, ସେ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ମୋର୍ଚ୍ଚା ନାମକ ଏକ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଆଶାରେ ସେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବାବେଳେ ମୈନପୁରୀ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨୦୦୪ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ।
ସେ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହେବା ସହିତ ତାଙ୍କ ଦଳ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦଳ ଅପେକ୍ଷା ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ଅଧିକ ଆସନ ଜିତିଥିଲା ।
ତେବେ ନିର୍ବାଚନ ପରେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମିଳିତ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିବା କଂଗ୍ରେସ ଦଳ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳର ସମର୍ଥନରେ ଲୋକ ସଭାରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରିଥିଲା ।
ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସେ କେନ୍ଦ୍ରରେ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିନଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଲୋକ ସଭାରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୭ ମସିହାର ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ତଥା ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ।
ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କ୍ରମାଗତ ତିନି ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୧୦ ଥର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାକୁ ସାଂସଦ ଭାବରେ ୭ ଥର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ସାଂସଦ ଭାବରେ ମୈନପୁରୀ, ଆଜମଗଡ଼ ଓ ସମ୍ଭାଲ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୦୨ ମସିହାରେ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିସ୍ଥିତି ପରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ଏବଂ ବହୁଜନ ସମାଜ ପାର୍ଟି ମିଳିତ ଭାବରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ ଓ ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ତଥା ଦଳିତ ନେତା ମାୟାବତୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୩ରେ ବିଜେପି ସରକାରରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବହୁଜନ ସମାଜ ପାର୍ଟିର ଅନେକ ବିଦ୍ରୋହୀ ବିଧାୟକ ତଥା କିଛି ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ଛୋଟଛୋଟ ଦଳର ବିଧାୟକଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ ପୁଣିଥରେ ୩ୟ ଥର ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦ରେ ଭିପି ସିଂଙ୍କ ସରକାରର ପତନ ପରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖରଙ୍କ ଜନତା ଦଳ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସହଯୋଗରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।
୧୯୯୧ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସରେ କଂଗ୍ରେସର ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା ।
୧୯୯୧ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭା ପାଇଁ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ମୁଲାୟମ ସିଂଙ୍କ ଦଳ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ କ୍ଷମତା ହରାଇଥିଲା ।
୨୦୦୩ରେ ୩ୟ ଥର ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସମୟରେ ସେ ଲୋକ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।
ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ହେବାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୪ରେ ଗୁନ୍ନୌର ବିଧାନ ସଭା ଆସନରୁ ବିଧାନ ସଭା ଉପ-ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ।
ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦ ୧୯୩୯ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ୨୨ ତରିଖରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଏଟାୱା ଜିଲ୍ଲାର ସାଇଫାଇ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ରାଜନେତା ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ମାଲତି ଦେବୀଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ।
ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ତିନିଥର ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ— ଏଟାୱାର କର୍ମ କ୍ଷେତ୍ର ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ କଲେଜରୁ ବି.ଏ., ଶିକୋହାବାଦର ଏ.କେ. କଲେଜରୁ ବି.ଟି., ଏବଂ ଆଗ୍ରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ବି.ଆର୍. କଲେଜରୁ ଏମ୍.ଏ. କରିଥିଲେ ।
ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ ୧୯ ଥର ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଏବଂ ୭ ଥର ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ଐତିହ୍ୟର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଜୟପୁରର ରାଜ ପରିବାରର କଳା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ରାଜକୁମାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ସେ ପାରିବାରିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସଜାଇବା ଏବଂ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ଯେଉଁଥିରେ ସିଟି ପ୍ୟାଲେସ୍, ଜୟପୁର, ଜୟଗଡ ଦୁର୍ଗ, ଆମେର ଏବଂ ଦୁଇଟି ଟ୍ରଷ୍ଟ: ମହାରାଜା ସାୱାଇ ସିଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଟ୍ରଷ୍ଟ, ଜୟପୁର ଏବଂ ଜୟଗଡ ପବ୍ଲିକ ଚାରିଟେବୁଲ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ।
ସେ ଦୁଇଟି ବିଦ୍ୟାଳୟର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି: ପ୍ୟାଲେସ ସ୍କୁଲ ଏବଂ ମହାରାଜା ସାୱାଇ ଭବାନୀ ସିଂ ସ୍କୁଲ ।
ସେ ତିନୋଟି ରାଜ ଭବନ ହୋଟେଲ; ରାଜମହଲ ପ୍ୟାଲେସ, ଜୟପୁର, ହୋଟେଲ ଜୟପୁର ହାଉସ, ମାଉଣ୍ଟ ଆବୁ ଏବଂ ହୋଟେଲ ଲାଲ ମହଲ ପ୍ୟାଲେସ, ଜୟପୁରକୁ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ଜେଜେମା ରାଜମାତା ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ରାଜକୁମାରୀ ଦିୟା କୁମାରୀ ଶେଷରେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ସେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଜୟପୁରର ଏକ ରାଲିରେ ତତ୍କାଳୀନ ଗୁଜରାଟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ, ତତ୍କାଳୀନ ବିଜେପି ସଭାପତି ଶ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ ଏବଂ ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ସେ ସାୱାଇ ମାଧୋପୁରରୁ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ୨୦୧୩ ମସିହାର ରାଜସ୍ଥାନ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ​​ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରି ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅ ରାଜକୁମାର ଲକ୍ଷ ରାଜ ସିଂ ଏବଂ ସାନ ଝିଅ ରାଜକୁମାରୀ ଗୌରବୀ କୁମାରୀ ଅଟନ୍ତି ।
ଜୟପୁରର ରାଜକୁମାରୀ ଦିୟା କୁମାରୀ ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଅଧିକାରୀ ତଥା ହୋଟେଲ ବ୍ୟବସାୟୀ ଭବାନୀ ସିଂ ଏବଂ ମହାରାଣୀ ପଦ୍ମିନୀ ଦେବୀଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ ସମୟରେ ଜୟପୁରର ଶେଷ ଶାସକ ମହାରାଜା ମାନ ସିଂ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଅଟନ୍ତି ।
ସେ ରାଜସମନ୍ଦ ସଂସଦୀୟ ଆସନରୁ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
କୁମାରୀ ଆଧୁନିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ , ଜି.ଡି ସୋମାନି ମେମୋରିଆଲ ସ୍କୁଲ, ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ମହାରାଣୀ ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ ଗ୍ୟାର୍ଲସ ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲ, ଜୟପୁରରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
କାଶ୍ମୀରୀ ଚଣ୍ଡୁଳ - ରିଖାର୍ଡ୍ ମାଇନେର୍ଟଜ୍‍ହାଗେନ୍ ଓ ଆନ୍ନି ମାଇନେର୍ଟଜ୍‍ହାଗେନ୍, ୧୯୨୬: ଏମାନେ ପାମିର ମାଳଭୂମି ଓ ପଶ୍ଚିମ ହିମାଳୟରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି
ଭାଲେଣ୍ଟିନ୍ ବିଆଞ୍ଚି, ୧୯୦୫: ଏମାନେ ତିବ୍ବତୀୟ ମାଳଭୂମି ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଚୀନରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚଣ୍ଡୁଳ ବା ତୁର୍କ ଚଣ୍ଡୁଳ - ନିକୋଲାଇ ସେୱେର୍ତ୍ସୋଭ୍, ୧୮୭୩: ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିଲା ।
ଏମାନେ ଦକ୍ଷିଣ କାଜାକ୍‍ସ୍ତାନରୁ ନେଇ ପୂର୍ବ ଇରାନ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ଉତ୍ତର ଭାରତରୁ ନେଇ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ଇଣ୍ଡୋଚୀନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ଦେଖାଯାଏ ।
ୱିଲିୟମ୍ ଏଡ୍ୱିନ୍ ବ୍ରୁକ୍‍ସ୍, ୧୮୭୩: ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିଲା ।
ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଚୀନ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭିଏତନାମରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିକୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତିର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଚୀନର ହାଇନାନ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିକୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତିର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ପୂର୍ବ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ନେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଭିଏତନାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ଦେଖାଯାନ୍ତି ।
ତାଇୱାନରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିକୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତିର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ମାସୌଜି ହାଚିସୁକା, ୧୯୩୦: ଉତ୍ତର ଫିଲିପାଇନ୍ସର ଲୁଜନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ଦେଖାଯାଏ ।
ଚଣ୍ଡୁଳ ପକ୍ଷୀ ବା ଚଣ୍ଡୂଳ ପକ୍ଷୀ ବା ଭରତିଆ ପକ୍ଷୀ ସ୍କାଏଲାର୍କ୍ ପ୍ରଜାତିର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ରାକାର ପକ୍ଷୀ ।
ଦକ୍ଷିଣ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ପୂର୍ବ ୟୁରେସିଆରେ ଏହି ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତି ବ୍ୟାପ୍ତ ।
ନିଜ ପ୍ରଜାତିର ଅନ୍ୟ ସ୍କାଏଲାର୍କ୍ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପରି ଏହି ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ତୃଣଭୂମିରେ ବିଚରଣ କରେ ଏବଂ କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ ମଞ୍ଜି ଇତ୍ୟାଦି ଆହରଣ କରିଥାଏ ।
ଇଂରାଜୀ ସୈନ୍ୟ ଓ ପରିବେଶବିତ୍ ଜେମ୍‍ସ୍ ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ୍ ୧୮୩୧ ମସିହାରେ ଚଣ୍ଡୁଳ ପ୍ରଜାତି ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ ଓ ସେ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ଅଲୌଡା ଗୁଲ୍‍ଗୁଲା ବୋଲି ରଖିଥିଲେ ।
ଲାଟିନ୍ ଭାଷାରେ ଗୁଲା ଶବ୍ଦ ଗଳା ବା ତଣ୍ଟିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ଓ ଗୁଲ୍‍ଗୁଲା ବୋଧହୁଏ କଣ୍ଠର ସଙ୍ଗୀତରୂପୀ ପରିପ୍ରକାଶ ।
ଏମାନଙ୍କ ଉପର ପଟର ରଙ୍ଗ ହଳଦି ମିଶା ମାଟିଆ, ଲାଞ୍ଜର ବାହାର ପଟଟି ଧଳା ଓ ଏହା ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଛୋଟ ଶିଖା ରହିଥାଏ ।
ଚଣ୍ଡୁଳ ପକ୍ଷୀର ଅନ୍ୟ କିଛି ସାଧାରଣ ନାମ ହେଉଛି “ଭାରତୀୟ ସ୍କାଏଲାର୍କ୍”, “ପ୍ରାଚ୍ୟ ସ୍କାଏଲାର୍କ୍”, “କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍କାଏଲାର୍କ୍” ।
ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରମ ଚନ୍ଦ୍ରଖୁରିରେ ୧୦ ଟଙ୍କା ପାରିଶ୍ରମିକ ପାଇ ପ୍ରଥମ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପଣ୍ଡବାନିର ବେଦମତୀ ଶୈଳୀରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗାଇଥିଲେ ଓ ତା' ପୂର୍ବରୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ମହିଳାମାନେ ବେଦମତୀ ବୈଠକି ଶୈଳୀରେ ଗାଉଥିଲେ ।
ପୂର୍ବରୁ ଏହିଭଳି ଗୀତ କେବଳ ପୁରୁଷମାନେ ଗାଉଥିଲେ ଯାହା ସ ଅତି ବଡ଼ ପାଟିରେ ଠିଆ ହୋଇ ତାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗଳାରେ ଗାଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଅଜା ବ୍ରିଜଲାଲ ପାଢ଼ି ମହାଭାରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଶୁଣିଥିଲେ ଯାହା ଛତିଶଗଡ଼ି ଲେଖକ ସବଲ ସିଂ ଚୌହାନ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ସେ ତା ମଧ୍ୟରୁ ଆନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଲେଖା କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିଥିଲେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଉମେକ ସିଂ ଦେଶମୁଖଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଥିଲେ ।
ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ ତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଭିଲାଇର ୧୪ କିମି ଉତ୍ତରକୁ ଥିବା ଗନିୟାରି ଗ୍ରାମର ଚୁନୁକ ଲାଲ ପାଢ଼ି ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଖବତୀଙ୍କ ଔରଷରୁ ତୀଜାନ ବାଇ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତୀଜନ ବାଇ ଛତିସଗଡ଼ର ଜଣେ ପାରମ୍ପରିକ ପଣ୍ଡବାନି କଳାକାର ଥିଲେ ଯିଏ ମହାଭାରତ ଗାଥାକୁ ବାଦ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ ।
ଏହି ଘଟଣାର ଅଳ୍ପ ଦିନ ପରେ ସେ ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରମାମାନଙ୍କରେ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇଗଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷ ଘଟଣାରେ ଓ ଉତ୍ସବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।