polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମାଚାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଶୀ ତାଙ୍କ ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ରେକର୍ଡିଂ କରିବା ପାଇଁ ବମ୍ବେ ଯାଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀ ଭୀମସେନ ଯୋଶୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମାଚାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଶୀ କିଛି ଗୀତ ରେକର୍ଡିଂ କରିବା ପରେ ବାଗାଲକୋଟକୁ ଫେରିଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଭୀମସେନ୍ ଯୋଶୀଙ୍କୁ ବାକି ଗୀତଗୁଡିକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ, ଯାହା ଶ୍ରୀ ଭୀମସେନ୍ ଯୋଶୀ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ତାଙ୍କ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀ ଭୀମସେନ୍ ଯୋଶୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଶିଶୁ ବୟସରୁ ହିଁ ଭିମସେନଙ୍କର ସଂଗୀତ ତଥା ହାରମୋନିୟମ ତଥା ତାନପୁରା ଭଳି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳତା ରହିଥିଲା ।
ସଂଗିତ ମୋହରେ ଶିଶୁଟି ଅନେକ ସମୟରେ ସଂଗୀତ ଦଳର ପଛେ ପଛେ ଚାଲି ଚାଲି ବହୁ ଦୂର ଯାଉଥିଲା ।
ଅନେକ ଥର ଏପରି ହେବାପରେ ପିତା ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନ ପାଇ ଶେଷରେ ଶିଶୁଟିର ସାର୍ଟରେ "ଯୋଶୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପୁଅ " ବୋଲି ଲେଖି ଦେଇଥିଲେ ।
ଫଳରେ ଗାଁ ଲୋକେ ପିଲାଟିକୁ ଶୋଇବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ ବାପା ମାଅଙ୍କ ପାଖେ ଛାଡିଦେଉଥିଲେ ।
ପଣ୍ଡିତ ଭୀମସେନ ଜୋଶୀ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶୈଳୀର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତ ଗାୟକ ।
୧୯୯୮ରେ ସେ କଳା, ସଂଗୀତ ଓ ନାଟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋଶିପଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ପରେ ପରେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଭାରତ ରତ୍ନଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ପଣ୍ଡିତ ଭିମସେନ ଗୁରୁରାଜ ଜୋଶୀ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଗଡାଗ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ରନ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ମାଧ୍ୱା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପରିବାରରେ ୧୬ ଜଣ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିମସେନ ଥିଲେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ।
ଅତି ଛୋଟ ବୟସରୁ ହିଁ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ହରାଇ ସାବତ ମାଆଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ ତାମିଲନାଡୁସ୍ଥିତ କୋଏମ୍ବାଟୁର ଜିଲ୍ଲାର ପୋଲ୍ଲାଚି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା କଙ୍ଗୁ ଭେଲ୍ଲାର ଗୋଉଣ୍ଡେର ପରିବାରରେ ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୦ରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପୋଲ୍ଲାଚିରେ ସମାପ୍ତ କରି ଚେନ୍ନେଇସ୍ଥିତ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ୱାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲେ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ମାଡ୍ରାସ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କଲେ ।
ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା କାଳରେ ସେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଅଭିଯାନ " " ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ , . . , . . . . , ସହ ମିଶି ପିଠାନ ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନ କଲେ ।
ଏସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ମାମୁଁ ସ୍ୱମୀ ଚିଦ୍‌ଭାବାନନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥିଲେ ।
ଚିଦାମ୍ବରମ ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ।
ସେ ଭାରତର ସରକାରଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟରେ ଅର୍ଥ ତଥା ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସଂପାଦନ କରିଛନ୍ତି ।
କୃଷି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀଭାବେ ସେ ଭାରତରେ ସବୁଜ ବିପ୍ଳବର ଅୟମାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତକୁ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ଆତ୍ମ ନିର୍ଭରଶୀଳ କରାଇପାରିଥିଲେ ।
ସବୁଜ ବିପ୍ଳବରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ପାଇଁ ୧୯୯୮ରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଭାରତ ରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ ତାଙ୍କ କଲେଜ ଜୀବନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ନିମିତ୍ତ ଗଠିତ କନଷ୍ଟିଚୁଏଣ୍ଟ ଆସେମ୍ଳିର ଏକ ସଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ସେ ।
୧୯୬୨ରେ ସେ ସାଂସଦଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଇସ୍ପାତ ଓ ଖଣି ମନ୍ତ୍ରୀଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇ ଥିଲେ ।
ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘର ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଜାଭା ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସୀମିତ ।
ଗୁଣ୍ଟୁଂଗ୍ ହାଲିମୁନ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ଉଜୁଂଗ୍ କୁଲୋନ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ଗୁନୁଂଗ୍ ଗେଡ଼େ ପାଂଗ୍ରାଂଗୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ସେରେମାଇ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ମେର୍ବାବୁ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ମେରାପି ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ବ୍ରୋମୋ ଟେଙ୍ଗେର ସେମେରୁ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ମେରୁ ବେଟିରି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ଇଜେନ୍ ପର୍ବତ, ବାଲୁରାନ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଆଲାସ୍ ପୁରୱୋ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଜାଭା କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ରହୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।
ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ୨୫୪୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ବୃଷ୍ଟିବନ ଓ ଶୁଷ୍କ ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଅରଣ୍ୟରେ ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ରହିପାରନ୍ତି ।
ପରିବାସ କ୍ଷୟ, ଶିକାର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ, ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଅବୈଧ ଶିକାର ଇତ୍ୟାଦି ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ଅସ୍ଥିତ୍ୱ ପାଇଁ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି ।
ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଓ କଲରାପତରିଆ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇ ବହୁ ଜୀବଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନି ଘଟୁଛି ।
ଜାଭା ଦ୍ୱୀପର ୯୦% ସବୁଜିମା ଉଜୁଡ଼ି ସାରିଛି ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ଘନ ଦ୍ୱୀପ ।
ଜାଭା କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ କୁଟୁରା, ବାରହା, ଜାଭା କୁଜି ହରିଣ, ମାଙ୍କଡ଼, କଙ୍କଡ଼ାଖିଆ ମାଙ୍କଡ଼, ରୂପେଲି ଲୁଟୁଂଗ୍, ଜାଭା ଗିବନ୍ ପ୍ରଭୃତି ଜୀବଙ୍କୁ ଶିକାର କରି ଆହରଣ କରିଥାଏ ।
ଏମାନେ ଜନବସତି ନିକଟକୁ ଆସି ପୋଷା କୁକୁର, କୁକୁଡ଼ା, ଛେଳି ପ୍ରଭୃତି ମାରି ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।
ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟର ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଗୁଣ୍ଟୁଂଗ୍ ହାଲିମୁନ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ଦୁଇଟି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କୁ ରେଡ଼ିଓ କଲାର୍ ବନ୍ଧା ଯାଇଥିଲା ।
ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଜାଭା ଦ୍ୱୀପରେ ବାସ କରୁଥିବା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତି ।
୨୦୦୮ ମସିହାରୁ ଏହି ଉପପ୍ରଜାତିକୁ ନାଲି ତାଲିକାରେ ଅତି ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ୨୫୦ଟି ଜାଭା କଲରାପତ୍ରିଆ ଜୀବିତ ଥିବା ବେଳେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ହାରରେ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ସର୍ବମୋଟ କଲରାପତରିଆ ସଂଖ୍ୟା ୪୨ରୁ ୫୮ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଗଲା ।
ଏକ ବୟସ୍କ ମାଈ କଲରାପତରିଆ ହାରାହାରି ୯.୮୨ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ କ୍ଷେତ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ।
ଜାଭା କଲରାପତ୍ରିଆଙ୍କ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି ଯେପରିକି ଏହି ଉପପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟ ଜାଭା ଦ୍ୱୀପରୁ ବିଲୁପ୍ତ ନ ହେଉ ।
ଶିକାରକୁ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ଓ ବନ୍ୟଜୀବ ଶିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଛି ।
ଜାଭା କଲରାପତରିଆ, ରୂପେଲି ଗିବନ୍ ଓ ଜାଭା ହକ୍-ଇଗଲ୍ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଗୁଣ୍ଟୁଂଗ୍ ହାଲିମୁନ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ତାହାର ମୂଳ ଆକାରର ୩ ଗୁଣ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘକୁ ପ୍ରଥମେ ରୂପେଲି ବା ପାଉଁଶିଆ ଆଖି ଓ ଗାଢ଼ କଲରାପତ୍ର ଦାଗ ଥିବା କଳା ବାଘ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଜିନ୍‍ଗତ କାରଣରୁ କିଛି କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କ ରଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଳା ହୋଇଥାଏ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଜୀବଙ୍କ ପରିବାସ କ୍ଷୟ ଅଟକାଇବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡୋନେସୀୟ ସରକାର ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଜନା ଚଳାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ।
ଏହି ଯୋଜନାନୁସାରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଗର୍ଭ ନିରୋଧକ ବଟିକା ଓ ସାମଗ୍ରୀ ସୁବିଧାରେ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି ।
୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ବ୍ୟାପକ ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ସମୟରେ ଏମାନେ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ କମ୍ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।
ଜାଭା କଲରାପତରିଆ ବାଘ ର ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଜୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୫୦ ମସୀହାରେ, ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲିଆକତ ଅଲି ଖାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ଥାନରେ ଗସ୍ତ ଅବସରରେ ଆୱାମୀ ମୁସଲିମ ଲିଗ ଢାକାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ବିରୋଧୀ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ।
୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୨ରେ, ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ନାଜିମୁଦ୍ଦିନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ପାକିସ୍ତାନର ଏକମାତ୍ର ସରକାରୀ ଭାଷା ହେବ ।
ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ଜେଲରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ବେ ବିରୋଧର ଆୟୋଜନରେ ମୁଜିବ ଏକ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ଜେଲରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରି ରାଜ୍ୟ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ଏଥି ସହିତ ମୁଜିବ ୧୪ ଫେବୃଆରୀରେ ଜେଲରୁ ଉପବାସ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।
୧୯୫୬ ମସିହାରେ ମୁଜିବ ଏକ ମିଳିତ ସରକାରରେ ଶିଳ୍ପ, ବାଣିଜ୍ୟ, ଶ୍ରମ, ଦୁର୍ନୀତି ନିବାରଣ ତଥା ଗ୍ରାମ ସହାୟତା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଦଳର ସଂଗଠନ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଜେନେରାଲ ଆୟୁବ ଖାନ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସାମରିକ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ।
ଏହାର ପ୍ରତିରୋଧର ସଂଗଠନ ପାଇଁ ମୁଜିବଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ୧୯୬୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରାଗାରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ମୁଜିବ ଆୟୁବ ଖାନଙ୍କ ଶାସନକୁ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଛାତ୍ର ନେତାଙ୍କୁ ନେଇ ସ୍ୱାଧୀନ ବଙ୍ଗଳା ବିପ୍ଲବୀ ପରିଷଦ ନାମକ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ ସୃଷ୍ଠି କରିଥିଲେ ।
ବଙ୍ଗୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ଥାନର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଶେଖ ମୁଜିବୁର ରହମାନ ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀୟ ରାଜନୈତିଜ୍ଞ ତଥା ଜାତୀୟ ନେତା ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ "ଜାତିର ପିତା" ଓ "ବଙ୍ଗବନ୍ଧୁ" ଉପାଧିରେ ଭୁଷିତ କରାଯାଇଛି ।
ସେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନର ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ ଭିତ୍ତିକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଆୱାମୀ ଲିଗର ଅଗ୍ରଣୀ ନେତା ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ସେ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଝିଅ ଶେଖ ହସିନା ଆୱାମୀ ଲିଗର ବର୍ତ୍ତମାନର ନେତା ତଥା ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି ।
ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୦ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପାକିସ୍ତାନ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ମୁଜିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ପ୍ରାଦେଶିକ ବିଧାନ ସଭାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ନୂତନ ଜାତୀୟ ସଂସଦରେ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନର ଦୁଇଟି ଆସନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆସନ ଜିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରିଥିଲା ।
ପାକିସ୍ତାନୀ ସାମରିକ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଇସଲାମୀୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ମୁଜିବଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୧ରେ ମୁଜିବ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଢାକାର ରେସ କୋର୍ସ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ଜନସମାବେଶରେ ନାଗରିକ ଅସହୋଯୋଗ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ତଥା ଲୋକଙ୍କୁ ସଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରୋଧର ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ।
ଭାରତ ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ନିଜକୁ ଢାକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ନାମ ଲେଖେଇଥିଲେ ।
୧୯୪୯ ମସିହାର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ହେତୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଶୃଙ୍ଖଳା ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ୟାହ୍ୟା ଖାନ ସାମରିକ ଆଇନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ଆୱାମୀ ଲିଗକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁଜିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବଙ୍ଗୀୟ ନେତା ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାକୁ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପରେ ମୁଜିବଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ଥାନକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ।
ଶୃଙ୍ଖଳା ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେନାର ଅଭିଯାନ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଆତଙ୍କ ଏବଂ ରକ୍ତପାତରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।
ମୁଜିବ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶର ଗୋପାଳଗଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଟୁଙ୍ଗିପାରାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ ଶେଖ ଲୁଥଫୁର ରହମାନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶେଖ ସାୟେରା ଖାତୁନର ।
୧୯୨୯ ମସିହାରେ, ମୁଜିବ୍ ଗୋପାଳଗଞ୍ଜ ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲରେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ମଦାରିପୁର ଇସଲାମିଆ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
୧୯୩୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଆଖିରେ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ହୋଇଥିଲା ଓ ସେଥିପାଇଁ ସେ ଚାରି ବର୍ଷ ପାଇଁ ସ୍କୁଲରୁ ବୀରତି ନେଇଥିଲେ ।
ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ମସଲାକୁ ଫ୍ରିକ୍ କେନ୍ ଫେଟ୍ କୁହନ୍ତି ଓ ଏହାକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଶିଳରେ ବାଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ଫ୍ରିକ୍ ଚି ଫା ନାମକ ଲାଲ୍ ମରିଚକୁ ଶୁଖାଇବା ପରେ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନଙ୍କ ସହିତ ବଟାଗଲେ ଏହି ଲାଲ୍ ବଟା ମସଲାଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କା, ରସୁଣ, ଅଦା, ଶାଲଟ୍ ପିଆଜ, ଶୁଖିରା ଲଙ୍କା, ଗାଲାଙ୍ଗଲ, ଛୋଟ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ବଟା, ଲୁଣ, କାଫିର୍ ଲେମ୍ବୁ କୋରା ବା ପତ୍ର, ଧନିଆ ଚେର, ଧନିଆ, ଗୋଲ ମରିଚ, ଜୀରା, ଶତବେଧି ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ବଟା ମସଲାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ।
ଆଜିକାଲି ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀର ମସଲା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ତା’କୁ ବୋତଲରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି ।
ବଜାରରେ ଏହି ମସଲା ବୋତଲ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଓ ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ତରକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବହାର କରିହେବ ।
ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀରେ କୁକୁଡ଼ା, ବତକ, ଗୋରୁ, ଘୁଷୁରୀ, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ପ୍ରଭୃତି ମାଂସ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।
କିନ୍ତୁ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ, ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ଓ ଗୋମାଂସର ବ୍ୟବହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ ।
ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀରେ ମାଛ ସସ୍, ଚିନି, କଟାଯାଇଥିବା କାଫିର୍ ଲେମ୍ବୁ ପତ୍ର, ବାଇଗଣ, କରଡ଼ି, ଥାଇ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ପକାଯାଏ ।
ଥାଇ ଲାଲ୍ ତରକାରୀ ବା ଥାଇ ରେଡ୍ କରି (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ , ଥାଇ ଭାଷାରେ ็, ଉଚ୍ଚାରଣ - କେନ୍ ଫେଟ୍}}, ଅର୍ଥ: 'ମସଲାଯୁକ୍ତ ତରକାରୀ') ଏକ ଥାଇ ରାନ୍ଧଣା ଯେଉଁଥିରେ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ବଟା ମସଲା ଓ ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ, ଗୋମାଂସ, ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ, ବତକ ମାଂସ କିମ୍ବା ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ପକାଇ ଆମିଷ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପନିପରିବା, ଟୋଫୁ ଇତ୍ୟାଦି ପକାଇ ନିରାମିଷ ଲାଲ୍ ତରକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ନିରାମିଷାଶୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାଂସ ସ୍ଥାନରେ ଟୋଫୁ, କଖାରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ପନିପରିବା ଉପାଦାନ ରୂପେ ନିଆଯାଏ ।
କିନ୍ତୁ ଲାଲ୍ ବଟା ମସଲାରେ ମାଛ ସସ୍ ବା ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ବଟା ମିଶାଇଲେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାମିଷ ତରକାରୀ ହେବ ନାହିଁ ।
ଥୋଟ୍ ମାନ୍ ପ୍ଲା ମାଛ କେକ୍ ଓ ଚିଆଂଗ୍ ମାଇ ଅଞ୍ଚଳର ସାଇ ଉଆ ଗ୍ରିଲ୍‍ଡ୍ ସସେଜ୍ ପ୍ରଭୃତିରେ ଥାଇ ଲାଲ୍ ବଟା ମସଲା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ସାଧାରଣତଃ ଭାତ ସହିତ ଖାଇବା ପାଇଁ ଏହି ତରକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଓ ଗିନା କିମ୍ବା ସାନ କଂସା ପରି ପାତ୍ରରେ ବଢ଼ାଯାଏ ।
ସ୍କଟଲାଣ୍ଡର ଗ୍ଲାସଗୋ ନିକଟରେ ଏକ ଅଙ୍କାବଙ୍କା ପାହାଡ଼ିଆ ସଡ଼କ ରହିଛି ଯାହାକୁ ଖାଇବର ପାସ୍ ଟ୍ରେଲ୍ କୁହାଯାଏ ଓ ଏଠାକାର ସାଇକେଲ ଆରୋହଣକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଜଣାଶୁଣା ସଡ଼କ ।
ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ୱେଷ୍ଟ କ୍ଲିଫରେ ରହିଥିବା ଏକ ଅଙ୍କାବଙ୍କା ପାହାଡ଼ିଆ ସଡ଼କ
୧୯୮୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଂଗ୍ସ କ୍ରସରେ ଏକ ସବ୍ ୱେ ଟ୍ୟୁବ୍ ଷ୍ଟେସନ ଏହି ନାମରେ ରହିଥିଲା ।
ଖାଇବର ଗିରିପଥ ପାକିସ୍ତାନର ଖାଇବର-ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱା ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଗିରିପଥ ।
ସ୍ପିନ ଘର ପର୍ବତକୁ ଲଂଘିଥିବା ଏହି ଗିରିପଥଦ୍ୱାରା ଲାଣ୍ଡି କୋଟାଲ ସହର ପେଶାୱର ଉପତ୍ୟକାରେ ଥିବା ଜାମ୍ରୁଦ ସହର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି ।
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏହି ଗିରିପଥ ରେଶମ ସଡ଼କର ଅଂଶ ଥିଲା ; ତେଣୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଡ଼କପଥ ଥିଲା ।
ମଧ୍ୟ-ଏସିଆରୁ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ହୋଇଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଶାସକ ଏହାର ସାମରିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ।
୨୦୦୧ ମସିହାରୁ ଧରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ବେଳେ ନାଟୋର ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର, ଉପକରଣ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଥିଲା ।
ନାଟୋ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ସୈନ୍ୟଙ୍କ ୮୦% ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଦେଇ ଆସୁଥିଲା ।
ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକଙ୍କ ଗମନାଗମନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖାଇବର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
୨୦୦୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଫ୍ରିଦିମାନଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦେଉଥିବାରୁ ସେମାନେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିନଥିଲେ ।
୨୦୦୭ ପରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ତାଲିବାନ ଅଧୀନକୁ ଯିବାରୁ ଅନେକ ବିବାଦ ଓ ସଂଘର୍ଷର ସୂତ୍ରପାତ ଘଟିଥିଲା ।
ପାକିସ୍ତାନୀ ତାଲିବାନର ସମର୍ଥକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ୨୦୦୮ ପରଠାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଯୋଗାଣ ସାମଗ୍ରୀ ଇତ୍ୟାଦି ଲୁଟ କରୁଛନ୍ତି ।
୨୦୦୯ ମସିହାରେ ତାଲିବାନ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀଙ୍କ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଖାଇବରର ଏକ ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା ।
ତାଲିବାନ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀଙ୍କ ସହାୟକମାନଙ୍କ ନିପାତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ।
ଏହି ସାମରିକ ପଦକ୍ଷେପରେ ୭୦ ଗିରଫଦାରୀ, ୪୫ଟି ଘର ଧ୍ୱଂସ ହେବା ସହିତ ଜଣେ ମହିଳା ଓ ଦୁଇଜଣ ଶିଶୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।
ଏହାର ଜବାବରେ ୨୦୦୯ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ତାଲିବାନ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀମାନେ ଖାଇବରର ଏକ ପୋଲ ବିସ୍ଫୋରଣ କରି ଉଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଖାଇବରରେ ସାମୟିକ ରୂପେ ପରିବହନ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଇଥିଲେ ।
ଏପରି ଜଟିଳ ଓ ସଂଘର୍ଷମୟ ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରହୁଥିବାରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ନାଟୋ ମଧ୍ୟ-ଏସିଆରୁ କିମ୍ବା ଇରାନର ଛାବାହାର ବନ୍ଦରରୁ ସେମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।
ତାଲିବାନର ସେନାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଇଆସୁଥିବା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ସର୍ବଦା ଅଭିଯୋଗ କରିଆସୁଥିଲା ।
୨୦୧୦ରେ ତାଲିବାନ ବିପକ୍ଷରେ ନାଟୋର ଏକ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ତିନି ଜଣ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଜଟିଳ ହୋଇଥିଲା ।
୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ଖାଇବର ଗିରିପଥ ବନ୍ଦ କରି ନାଟୋର ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ କରି ଦେଇଥିଲା ।
ରାସ୍ତାରେ ବନ୍ଦ ରହିଥିବା ଏହି ଯୋଗାଣ ଗାଡ଼ିମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଲ୍ କାଏଦା ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରି ୨୯ରୁ ଅଧିକ ତେଲ ଟାଙ୍କି ଧ୍ୱଂସ, ଲୁଟ ତରାଜ ଓ ଜୀବନହାନି ଘଟାଇଥିଲେ ।
ନାଟୋ ମୁଖ୍ୟମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ପରେ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ପୁଣି ଖୋଲିଥିଲା ।
ମହମ୍ମଦ ଘୋରୀ, ମାମୁଦ ଗଜନୀ, ମଙ୍ଗୋଲ୍ ଓ ତୁର୍କୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଦେଇ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ୧୮୩୪ ମସିହାରେ ରଞ୍ଜିତ ସଂହଙ୍କ ରାଜୁତି ସମୟରେ ଶିଖ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଅକ୍ତିଆର କରିନେଇଥିଲା ।
ଶିଖ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ହରି ସିଂହ ନାଲୱା ବହୁ ବର୍ଷ ଖାଇବର ଗିରିପଥର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦାୟିତ୍ତ୍ୱରେ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା ।
ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନାଧୀନ ଭାରତରେ ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ବ୍ୟାପ୍ତିକୁ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ‘’ଖାଇବର ସେ କନ୍ୟାକୁମାରୀ’’ ବୋଲି ଏକ ବାକ୍ୟାଂଶ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।
ଗିରିପଥର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଆଫ୍ରିଦି ତିରାହା ଓ ଗିରିପଥରେ ରହିଥିବା ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରେ ପସ୍ତୁନ ଆଫ୍ରିଦି ଜାତିର ଲୋକେ ରହନ୍ତି ।
ପୁରାତନ କାଳରୁ ପସ୍ତୁନ ଆଫ୍ରିଦି ଓ ଆଫଗାନି ଶିନୱାରୀମାନେ ଖାଇବରକୁ ନିଜର ଅଞ୍ଚଳ ବୋଲି କହି ତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବଣିକ ଓ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କର ଆଦାୟ କରି ଆସୁଥିଲେ ।
ଆଦିମ ସମୟରୁ ଖାଇବରର କର ଏହି ଜାତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆୟର ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବାରୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖାଇବର ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ ଏହି ଜାତିର ଲୋକେ ସର୍ବଦା ବିରୋଧ କରି ଆସିଛନ୍ତି ।
ପୂର୍ବେ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଚୀନର ସାଂଘାଇ ସହରରୁ ନେଇ ସ୍ପେନ ଉପକୂଳର ପୂର୍ବସ୍ଥ କାଡିଜ୍ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ରେଶମ ସଡ଼କର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା ।
ଚୀନରୁ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଓ ୟୁରୋପକୁ ଯାଉଥିବା ରେଶମ, ମୁକ୍ତା, ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ତଥା ଅନ୍ୟ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମଗ୍ରୀର ବାଣିଜ୍ୟର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ପହଲବୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା ।
ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଯୋଗୁଁ ତକ୍ଷଶିଳାରୁ ବାଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତୀ ଦାନ୍ତ, ଲଙ୍କା, ଗୋଲମରିଚ ଓ କପଡ଼ା ଆଦି ପରିବହନ ହୋଇପାରୁଥିଲା ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଗାନ୍ଧାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହେଲା ।
ଅନେକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଓ ଜାପାନୀ ଭ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ମହଲରେ ଏହି ଗିରିପଥ ପରିଚିତ ଥିଲା ।
କାବୁଲରୁ ବସ୍ ବା କାର୍ ଯୋଗେ ଆଫଗାନି ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସି ସେମାନେ ଖାଇବରର ଜନଜାତିଙ୍କ ବସବାସ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହୁଥିବାରୁ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କ ସୂଚନା ଦିଆଯାଉଥିଲା ।
ଏଯାବତ ବ୍ରିଟିଶ୍‍ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଖାଇବରରେ ଦେଖିହେବ ।
ସ୍ଥାନୀୟ କମାରମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖାଇବର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ଧୁକ ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ନକଲ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଭାରତରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ବ୍ରିଟିଶ୍‍ମାନେ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଦେଇ ଏକ ରେଳପଥ ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ।
୧୯୨୫ ମସିହାରେ ପେଶାୱର ନିକଟସ୍ଥ ଜାମ୍ରୁଦରୁ ଆଫଗାନି ସୀମାରେ ରହିଥିବା ଲାଣ୍ଡି କୋଟାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ରେଳପଥର ଉଦ୍‍ଘାଟନ ହୋଇଥିଲା ।
ଅତୀତରେ ସାଇରସ୍, ପ୍ରଥମ ଡାରିୟସ୍, ଚେଙ୍ଗିଜ୍ ଖାଁ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦୁୱା, କୁତ୍ଲୁଘ୍ ଖ୍ୱାଜା ଓ କେବେକ ପରି ଅନେକ ମଙ୍ଗୋଲ୍ ଶାସକଙ୍କ ଅନୁପ୍ରବେଶରେ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।
କୁଶାଣ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଖାଇବର ଗିରିପଥ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ବାଣିଜ୍ୟ ସଡ଼କ ନଥିଲା ।
୨୦୧୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଆକ୍ରମଣ ଆଶଙ୍କାରେ ଖାଇବର ଗିରିପଥରେ ତେଲ ଯୋଗାଣ ପୁଣି ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା ।
ସ୍ଥାନୀୟ ତେଲ ଯୋଗାଣକାରୀ ସଂସ୍ଥାମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସରକାରଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜର୍ମାନ ସେନା ଓ ଟ୍ୟାଂକ୍ ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଆଶଙ୍କା କରି ବ୍ରିଟିଶ୍‍ମାନେ ଖାଇବରରେ ଦୁର୍ଗୀକରଣ କରାଇଥିଲେ ଯାହାକୁ ଡ୍ରାଗନ୍‍ର ଦାନ୍ତ କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଫ୍ରିଦି ଜାତି ଓ ପସ୍ତୁନମାନଙ୍କ ଶିନୱାରୀ ଜାତିର ।
ମିରର ସୀଣ୍ଡ୍ରୋମ ସାଧାରଣତଃ ଭ୍ରୂଣ ହାଇଡ୍ରୋପ୍ସ କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଭ୍ରୂଣରେ ଦ୍ରବର ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ ।
ଏହି ଦ୍ରବ ଚର୍ମ ତଳେ, ପେଟରେ, ଫୁସଫୁସ ପାଖାପାଖି କିମ୍ବା ହୃଦୟ ପାଖାପାଖିରେ ତିଆରି ହୋଇପାରେ ।
ଏଟିଓଲୋଜି ଏକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଇମ୍ୟୁନୋଲୋଜିକାଲ ଡିସଅର୍ଡରରୁ ଆରେଚ-ଆଇସୋଇମ୍ୟୁନାଇଜେସନ ସହିତ, ଭ୍ରୂଣର ସଂକ୍ରମଣ, ପଚନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିକାର ଏବଂ ଭ୍ରୂଣର ବିକୃତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ।
ବ୍ୟାଲେଣ୍ଟାଇନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ମାତୃଭ୍ରୂଣ ପ୍ରତିକ୍ରୀୟାର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ହୀମୋଗ୍ଲୋବିନ ବାର୍ଟ୍ସ ଦୁଇ ମାତା-ପିତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧୀକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ମିଳିଥିବା ଆଲ୍ଫା ଥ୍ୟାଲେସୀମିୟା ଲକ୍ଷଣ କାରଣରୁ ଏହି ରୋଗ ହୋଇଥାଏ ।
ମିରର ସୀଣ୍ଡ୍ରୋମର ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିବା ଏକ ସଙ୍କେତ ହେମୋଡିଲ୍ୟୁଶନ ରହିଛି, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିଥାଏ ।
ହେମୋଡିଲ୍ୟୁଶନ ସେତେବେଳେ ହୋଇଥାଏ ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ଅଧିକ ପ୍ଲାଜ୍ମା ରହିଥାଏ ଏବଂ ଲାଲ ରକ୍ତ କୋଶିକାର କମ ମାତ୍ରା ରହିଥାଏ ।
ମିରର ସୀଣ୍ଡ୍ରୋମ , ଟ୍ରିପଲ ଏଡିମା କିମ୍ବା ବ୍ୟାଲେନଟାଇନ ସୀଣ୍ଡ୍ରୋମ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ବିକାର ଅଟେ ।
ଏହା ମାତୃ ସହିତ ପ୍ରୀ-ଏକ୍ଲାମ୍ପସିଆ ସହିତ ଭ୍ରୂଣ ଏବଂ ପ୍ଲାସେଣ୍ଟା ହାଇଡ୍ରୋପ୍ସ ଅସାମାନ୍ୟ ସଙ୍ଗତର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ ।
"ଜିଓଭାନ୍ନିନିଙ୍କ ମିରର ସୀଣ୍ଡ୍ରୋମ" 2007 ମସିହାରେ ଇଟାଲୀର ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଔପଚାରୀକ ସ୍ଥିତିର ଏକ ଉଚ୍ଚ କାଳ୍ପନିକ ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ ।
"ମିରର ସୀଣ୍ଡ୍ରୋମ"ର ନାମ ମାତୃ ଏଡେମା ଓ ଭ୍ରୂଣ ହାଇଡ୍ରୋପ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତାକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।
ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ୧୮୯୨ ମସିହାରେ "ଜନ ୱିଲିୟମ ବ୍ୟାଲେଣ୍ଟାଇନ"ଙ୍କଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା ।
ବ୍ୟାଲେଣ୍ଟାଇନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମର "ଏଟିୟୋପାଥୋଜେନେଟିକ" ତନ୍ତ୍ର କିପରି ହୁଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଏଁ ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି ।
୧୩ ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠରେ ଥିବା ତଦାନୀନ୍ତନ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପରତି ଜଷ୍ଟିସ୍ , ଜଷ୍ଟିସ୍ . . , ଜଷ୍ଟିସ୍ . , ଜଷ୍ଟିସ୍ . , ଜଷ୍ଟିସ୍ . , ଜଷ୍ଟିସ୍ . , ଜଷ୍ଟିସ୍ , ଜଷ୍ଟିସ୍ . ଜଷ୍ଟିସ୍ . ଉକ୍ତ ରାୟରେ ହସ୍ତାକ୍ଷର କରିଥିବା ବେଳେ ହସ୍ତାକ୍ଷର କରି ନ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣ ବିଚାରପତି ହେଲେ ଜଷ୍ଟିସ୍ . , ଜଷ୍ଟିସ୍ . , ଜଷ୍ଟିସ୍ . ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ . . ।
ବହୁମତରେ ପ୍ରକାଶିତ ରାୟରେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୩ ତଥା ୨୪ତମ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନରେ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯାଇଥିବା ଧାରା ୩୬୮ ର ବୈଧତା କାୟମ ରଖିବା ସହ ଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ କି ସମ୍ବିଧାନରେ ମୌଳିକ ଅଧିକାରର ସଂଶୋଧନ କରିବାର ଅଧିକାର ସଂସଦର ରହିଛି ।
ତେବେ ଏହି ରାୟ ସହ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ କି ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ସଂରଚନା ତଥା ଏହାର ମୂଳ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଆଘାତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ଏଭଳି ସ୍ଥଳେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟୀକ ପୁନରାବଲୋକନ କ୍ଷମତା ବଳରେ ଏଭଳି ହୀନ ଚକ୍ରାନ୍ତକୁ ପଣ୍ଡ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱାମୀ କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ, ଯିଏ କି କେରଳର ଏଦନୀରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମଠର ମଠାଧୀଶ, କେରଳ ସରକାର ଜାରୀ କରିଥିବା ଦୁଇଟି ଜମିଜମା ସୁଧାର ଅଧିନିୟମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ମାମଲା ଦାୟର କରିଥିଲେ ।
ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା, କେରଳ ସରକାର ଏହି ଅଧିନିୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ମଠର ସମ୍ପତ୍ତି ପରିଚାଳନାରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି କରି ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ହନନ କରିବା ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି ।
ସରକାର ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୧ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇ ଏଭଳି ଅଧିନିୟମ ଜାରୀ କରିପାରିବେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଆଇନବିତ୍ ନାନାଭୋୟ୍ ପାଲକିବାଲା କେଶବାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି ଅଧିନିୟମ ସମ୍ବିଧାନ ବିରୋଧୀ ଏବଂ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାମଲା ଦାୟର କରିବାପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଥିଲେ ।
ମାମଲାରେ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ମାସ ଶୁଣାଣୀ ପରେ ଯେଉଁ ରାୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ତାହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ସୀମା ରେଖା ସ୍ଥିର କରିବା ସହ ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୂଳ ସଂରଚନାର ଏକ ଆଇନଗତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କଲା ।
"କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ବନାମ କେରଳ ସରକାର" ବା କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ମାମଲା ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଏକ ଐତିହାସିକ ମାମଲା ଯେଉଁଥିରେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ସଂରଚନା ବା ମୌଳିକ ଢାଞ୍ଚା ସଂବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ରାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ ।
ବିଚାରପତି ହଂସରାଜ ଖାନ୍ନା ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ କି ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ମୌଳିକ ସଂରଚନା ତଥା ମୂଲ୍ୟବୋଧର ମୂଳଦୁଆ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ।
ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତାଙ୍କର ଏକ ପୂର୍ବ ମାମଲା ର ରାୟକୁ ଆଂଶିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ ଯେ, କେବଳ ସେହି ସଂବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଯାହା କି ସଂବିଧାନର ମୌଳିକ ସଂରଚନାକୁ ଆଘାତ କରୁଛି ବା ବଦଳାଇବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଭଳି ସାଂବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ପୁନରାବଲୋକନ କ୍ଷମତା ବଳରେ ରିଭ୍ୟୁ ବା ପୁନରବଲୋକନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ ।
ଏହି ଐତିହାସିକ ରାୟ ଏକଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ କି ସଂବିଧାନର ଅସଲ ସଂରକ୍ଷକ ହେଉଛି ନ୍ୟାୟପାଳିକା ।
ମାମଲାରେ ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର କ୍ଷମତା କଣ ଅସୀମୀତ ?
ତେବେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟର ୧୩ ଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ବିଚାର କରି ଉକ୍ତ ରାୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ କି କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ଏହି କ୍ଷମତା ଅସୀମୀତ ନୁହେଁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିଜର ନ୍ୟାୟୀକ ପୁନରାବଲୋକନ କ୍ଷମତା ବଳରେ ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ସଂରଚନାକୁ ଆଘାତ କରିଥିବା ସଂଶୋଧନକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦେଇପାରିବେ ।
ପୃଥିବୀର ଭୁପୃଷ୍ଠରେ ପବନ ବୋହିବା ଅର୍ଥ ବାୟୁର ଅଧିକ ପରିମାଣର ଚଳନ‌କୁ ବୁଝାଏ ।
ଅନ୍ତରୀକ୍ଷରେ ସୋଲାର ପବନ ଅର୍ଥ ଗ୍ୟାସ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଆସୁଥିବା ଚାର୍ଜ ହୋଇଥିବା କଣିକା, ପ୍ଲାନେଟାରୀ ପବନ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ହାଲୁକା ରାସାୟନିକ ଏଲିମେଣ୍ଟର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷକୁ ପ୍ରବାହ ।
ପବନର ସ୍ପାସିଆଲ ସ୍କେଲ , ବେଗ, ତାକୁ ସୃଷ୍ଟିକରୁଥିବା ବଳ, ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରଭାବ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନେଇ ପବନର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ ।
ସୌର ମଣ୍ଡଳରେ ନେପଚ୍ୟୁନ ଓ ଶନି ଗ୍ରହରେ ସର୍ବାଧିକ ଜୋରରେ ପବନ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
ପବନ ବୋହୁଥିଲେ ତାହାର ଭେଲୋସିଟି ପବନ ବେଗ ), ସେଥିରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସମାନଙ୍କର ଘନତ୍ୱ ଓ ପବନର ଶକ୍ତି ପରିମାଣ ହିସାବକୁ ଆସେ ।
ପବନ ମାଧମରେ ମଞ୍ଜି ଓ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ହଜାର ହଜାର ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇପାଅନ୍ତି ।
ମେଟେରିଓଲୋଜି ବିଜ୍ଞାନରେ ପବନ‌କୁ ତାର ବଳ, ପ୍ରବାହର ଦିଗ ଅନୁସାରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଏ ।
ଇଂରାଜୀରେ ଉଚ୍ଚବେଗ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟର ପବନ‌କୁ ଗସ୍ଟ, ବଳଶାଳୀ ଓ ପ୍ରାୟ ଏକ ମିନିଟର ପବନ‌କୁ ସ୍କ୍ୱାଲ କୁହାଯାଏ ।
ଅଧିକ ସମୟବ୍ୟାପୀ ଓ ସାଧାରଣ ବଳଥିବା ପବନ‌କୁ ବ୍ରିଜ , ଗେଲ ଓ ଅଧିକ ବଳଶାଳୀ ପବନ‌କୁ ସ୍ଟର୍ମ ଓ ହରିକେନ ନାମ ଦିଆଯାଏ ।
ବଡ଼ ପରିମାଣର ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସଞ୍ଚାଳନର ଦୁଇଟି କାରଣ ଥାଏ ଯଥା:- ମେରୁ ଓ ଭୁମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ତାପ ଅନ୍ତର ଓ ଗ୍ରହର ଘୁର୍ଣ୍ଣନ ଯାହାକୁ କୋରିଓଲିସ ପ୍ରଭାବ କୁହାଯାଏ ।
ଭୂମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ଭୂଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ତାପ ସଞ୍ଚାଳନ ଯୋଗୁ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
ସାଗର କୂଳରେ ସ୍ଥଳ ଓ ଜଳ ଭାଗର ତାପ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପବନ ବୁହେ; ସେହିଭଳି ଅସମାନ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପବନ ବୁହେ ।
ଭୂପୃଷ୍ଠର ବାୟୁ ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ପବନ ନିମ୍ନ-ଚାପ ସ୍ଥାନ‌କୁ ସଞ୍ଚାଳିତ ହୁଏ ।
ମାନବ ସଭ୍ୟତାରେ ପୁରଣମାନଙ୍କରେ ପବନର ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା; ଏହା ଇତିହାସର ଘଟଣାବଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା, ପରିବ‌ହନ ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲା ଓ ଯାନ୍ତ୍ରିକ କାମ, ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଓ ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗେଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ।
ଧରିତ୍ରୀର ସମୁଦ୍ରରେ ପାଲଟଣା ଜାହଜ ଚଲେଇବାରେ ପବନ ଶକ୍ତିକୁ ବ୍ୟବ‌ହୃତ କରାଯାଉଥିଲା ।
ଅଳ୍ପ ଦୂର ଯିବା ଆସିବା ନିମନ୍ତେ ଗରମ ପବନ ବେଲୁନରେ ପବନ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ, ଉଡ଼ାଜାହଜ ଉପରକୁ ଉଠିବା ନମନ୍ତେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରେ ।
ଶକ୍ତ ପବନ ପ୍ରବାହ ହେଲେ ମାନବ ତିଆରି ଘରଦ୍ୱାର ଓ ବୃକ୍ଷ ଇତ୍ୟାଦି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ।
ବିବାହ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବନ୍ଧ-ବିବାହ ସାଧାରଣ ଏବଂ ସମଗୋତ୍ରୀ ବିବାହ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ବିବାହ ।
ତେବେ ବିବାହ କରିବାର ଅନ୍ୟ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଇଲାରାକାଓଁ , ମାଗାନାଲୀ ଏବଂ କନ୍ୟା ବଦଳରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିନିମୟ କରିବା ।
ଜାତାପୁ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର, ବିଧବା ବିବାହ ଏବଂ ଛାଡପତ୍ର ହୋଇଥିବା ସ୍ତ୍ରୀର ପୁନଃବିବାହ ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଓ ବହୁବିବାହ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନାହିଁ ।
ଜାତାପୁ ସଂପ୍ରଦାୟ କନ୍ଧ ଜନଜାତିର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ।
ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ପାହାଡ଼ରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଜାତାପୁମାନେ କୁଇ ଏବଂ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜାତାପୁମାନେ ତେଲୁଗୁ କହନ୍ତି ।
ମୁଖ୍ୟତଃ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଏବଂ ବିଜୟନଗରମ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହୁଥିବା ଏହି ଜନଜାତି ସମୟକ୍ରମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବଂଶରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଏବଂ ଜାତାପୁ ଦୋରା ଏବଂ ସାମନ୍ତୁଲୁ ଇତ୍ୟାଦି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ସେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ପାଦ ଦେଶରେ ରହନ୍ତି ।
ଜାତାପୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପୋଙ୍ଗଲ ପର୍ବ ପାଳନ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ନୂଆ ଘର ତିଆରି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ।
ଜଣେ ଡିସାରୀ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଠିକ୍ କରିଥାନ୍ତି ।
ପ୍ରାୟତଃ ବୁଧବାର ଦିନ ଗୃହ କର୍ମର ଶୁଭକର୍ମ ଭାବେ ଗୃହର ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ତମ୍ଭ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ।
ଘର ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ଯଥା କାଠ, ବାଉଁଶ, କାଦୁଅ, ସିଆଳି ଲତାର ଦଉଡ଼ି ଏବଂ ଛଣ ଆଦି ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଆସୁତିବା ବେଳେ ଅଧୁନା ଇଟା ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି ।
ବଡ଼ କୋଠରୀକୁ ବାସଗୃହ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ଫସଲ ସାଇତି ରଖିବା ପାଇଁ ଛୋଟଛୋଟ କୋଠରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ଜାତାପୁମାନେ ନିଜ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଘର ପଛପଟରେ ଏକ ଅଲଗା ଗୁହାଳରେ ରଖନ୍ତି ।
ଜାତାପୁଘରେ ସେମାନେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ପଛ ବାରଣ୍ଡାରେ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ପୃଥକ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଦୁଇ କୋଠରୀବିଶିଷ୍ଟ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଆକୃତିର ଆୟତାକାର ହେବା ସହ ଉଭୟ ଆଗ ଏବଂ ପଛ ପାର୍ଶ୍ୱ ଚଉଡ଼ା ବାରଣ୍ଡାଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପିଣ୍ଡାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଘରକରଣା ସାମଗ୍ରୀ ଭାବେ କିଛି ସିଲଭର ବାସନକୁସନ, କିଛି ମାଟି ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଲାଉତୁମ୍ବା ବା ଡଙ୍କି ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି ।
ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜାତାପୁମାନେ କୁଇ ବ୍ୟତୀତ ତେଲୁଗୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଦେବୀ ଆଦି ପରାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଉଭୟ ଦକ୍ଷ ଓ ରାଣୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉପଦେଶ ଦେଲେ ।
ସେ ଦୁଇଜଣ ସନ୍ୟାସୀ ପୋଷାକ ଧାରଣ କରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବସି ଆଦି ପରାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଅନେକ ଦିନର ଧ୍ୟାନ ପରେ ଆଦି ପରାଶକ୍ତି ଆବିର୍ଭୂତା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରୁ ଉଠେଇଲେ ଓ ବର ମାଗିବାକୁ କ‌ହିଲେ ।
ବର ଦେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦେବୀ ଏକ ସର୍ତ୍ତ ରଖି କ‌ହିଲେ ଯଦି ଉକ୍ତ କନ୍ୟାକୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅପମାନିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କ ନିଜ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବାସସ୍ଥାନ‌କୁ ଫେରିଆସିବେ ।
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଆସି ପରାଶକ୍ତି ଧରାଧାମରେ ମାନୁଷୀ ରୂପରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ।
ଦକ୍ଷ ଓ ପ୍ରସୁତିଙ୍କର ସତୀ ୨୩ତମ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ଓ ସେଥି ଯୋଗୁ ତାଙ୍କୁ ଦାକ୍ଷାୟଣୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ଆଦି ପରାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ମାନବୀ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ କ‌ହିବା ପଛରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥଲା, ସେ ଭକ୍ତିପୂତ ହୋଇ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ଶିବଙ୍କୁ ବିବାହ କରନ୍ତୁ ।
ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ଶିବଙ୍କ କାହାଣୀ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଶୁଣି ଶୁଣି ସତୀ ଶିବଙ୍କର ଭକ୍ତ ହୋଇଗଲେ ।
ଝିଅ ସ‌ହିତ ଯେ କୌଣସି ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷକୁ ବିବାହ କରେଇବାକୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିଲାନି ।
ଆନନ୍ଦିତା ସତୀ ପିତା ଗୃହକୁ ଫେରିଆସିଲେ କିନ୍ତୁ ପିତାଙ୍କ ମୁଖରେ ଆନନ୍ଦର ଚିହ୍ନ ନଥିଲା ।
ଦକ୍ଷ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଶିବ ଓ ସତୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ।
ଯଜ୍ଞ କଥା ଶୁଣି ସତୀ ପିତା ଗୃହକୁ ଯିବାକୁ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତେଇଲେ କିନ୍ତୁ ଶିବ ଏଥିରେ ଅରାଜି ହେଲେ ।
ସତୀ ଏକାକୀ ପିତା ଗୃହକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦକ୍ଷ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇଗଲେ ।
ଦକ୍ଷ ପାଟିତୁଣ୍ଡ କରିବା ଜାରୀ ରଖିବାରୁ ସତୀ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତା ହୋଇ ଦେବୀ ଆଦି ପରାଶକ୍ତି ସ୍ୱରୂପ ଧରିଲେ ।
ସମସ୍ତ ଦେବାଦେବୀ ଓ ପରିବାର ସ୍ୱଜନ ଭୟାତୁର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଆଦି ପରାଶକ୍ତି ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟ ବରଣ କରିବା ଅଭିଶାପ ଦେଇଥଲେ ।
ତାହାର ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଅବସ୍ଥା ଦୂରିଭୂତ ହୋଇ ତାମସିକ ଅବସ୍ଥା ଆସିବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ।
ଶିବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ରାଜପ୍ରାସାଦର ସୁଖ ଓ ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସତୀ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ ଓ ସେଠାରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଧୀରେ ଧୀରେ ସେ ଖାଦ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ, ଏମିତି ସମୟ ଆସିଲା ଯେ ସେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପତ୍ର ଆହାର କରି ରହୁଥିଲେ ।
ଶିବ ଅବଶେଷରେ ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେବାରୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଫଳବତୀ ହେଲା ଓ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କନ୍ୟା କରିବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ।