polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Namoota agarsiisa kana qindeessuu keessatti hirmaatan keessaa Kumaa Ida'ee, Mahdii Hamid Muudee, Kuwee Kumsaa, Ibraahim Hajii Alii, Bushraa Warquu, Birkaa Bulloo, Kinfaa Hindheessaa, Daansamoo Mi'eessoo, Oloo Ilmii, Anshaa Aagoo, Saamunaa Rakkisoo, Yoseef saaddoo, Bakaree Bantaa, Daaluu Baqulee, Tasammaa Nagarii, Taaddasaa Dabalaa, Ahmad Muussaa Haaji faadha.
Santiyaagoo kutaa asoosamichaa isa jalqabaa keessatti Andaaluusiyaa irraa gara Taanjarsiitti kan imalu yoo ta’u, namoota hedduu waliin kan wal argan yoo ta’u, isaanis gara Faaroo dhuunfaa isaa, kan kaayyoo jireenya isaa isa dhugaa ta’etti isa qajeelchan.
Sana booda, karaa bitaa galtuusaa guddicha kan ta'e Lagni Garmaamaa Awaashitti makama, achii boodas naannoo 11 Ka 40 30' B ttii gara kaaba-bahaatti jallatee erga deemee booda bakka 12 guutummaan gara bahaatti jallatee Haroo Gargoriitti namma.
Lagni kun guutumaan guututti Itoophiyaa keessatti kan hafu yoo ta'u dhumarratti haroowwan tarreedhan walqabatanii argmanitti namma, kunis Haroo Gargoriitin jalqabee Haroo Abbee kan daangaa Jibuutitti argamuun xumurama, naannon haroo dhumaa kun galoo galaanaa Taajuraarraa 100 km fagaate argama.
Barreessaan Encyclopædia Britannica bara 1911 yaa'aa gara gidduu laga kanaa yoo ibsu, Awaash "Laga guddaa kan yeroo caamaa 60m bal'atuu fi 1.2m gadi fagaatu, yeroo roobaa ammoo iddoo bona turerratti hanaga 15-20m dabaluudhan lafa naannoo laga sanaa jiru lolaadhan uwwisa" jedha.
Gossi Shark garagara kan jirru yoo ta'u, kunis sharkii diqqa harka ga'u pygmy shark kan gossa "Euprotomicrus bispinatus" ta'an kan jalla gallanatti argaman, kan 22 centimetres ga'anii jalqabe hanga whale shark, kan gossa Rhincodon typus ta'e, qurxumii gudinan tokkoffa ta'e fi kan yoo guddatte tilmaman hanga 12 metres ga'u danda'u jirra.
Akka seera siinqeetti, dubartiin sagalee ililfannaa dhageesse, kan daa’ima hoosisaa jirtus, kan sa’a elmitus, kan okkotee ibiddarraa qabduus, hojii of harkaa qabdu battalatti dhiistee, siinqee ofii luqqifattee, hatattamaan birmachuuf dirqama qabdi.
Godina Mootummaa shanan gibee jedhamuun kan beekamtuu fi bakka argama Buna Arabikaa kan taate Godinni Jimmaa, Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shaayii Itoophiyaa irratti hunda'uudhaan Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa akka gabaasetti tooniin buna hanga 26,743 bara dhuma 2005tti oomishama.
Taba Olompiikii Landan 2012 irratti, meetira 10,000 warra fuuldura jiran wajjiin fiigaa turuyyuu meetira 150 kn dhumaarratti isaan wajjin itti fufuu dadhabee duubatti hafee arfaffaa ta'ee xumure, sa'aatinsaas 27:32.44 yoo ta'u obboleessa isaa kan sadaffaa ba'ee Taarikuu biraa sekendii 1.01 duubatti hafe.
Qananiisaan, kiilomeetira 12n medaaliyaa warqii 6, kiilomeetira 4n medaaliyaa warqii 5, dorgommii ol-adeemtotaatin medaaliyaa warqii 1, fi medaaliyaa warqii 4 gareedhaan nyaachuun walumaagalatti medaaliyaa warqee 16 nyaate.
Qananiisaan seenaa Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa IAAFn keessatti atileetii kan morkataa hin qabnedha; shaampiyoonaa kanarratti kiilomeetira 12n si'a ja'a wayita moo'atu kiilomeetira 4n ammoo si'a afur moo'ateera.
Hagayya 23, 2008, Olompiikii Beejiingirratti, Qananiisaan dorgomtoota isaa gatuun meetira 5000 moo'ate; dorgommii kanarratti riikardii olompiikii duraan Saïd Aouitan qabamee ture cabsuun riikardii haaraa sa'aatii 12:57.82 galmeesse.
Qananiisaanis dorgommii kana moo'achuuf furguffama ittiin beekkamu sanatti fayyadamuun dirqama ture, meetira 400 sekendii 53.42n xumure (kunis Olompiikii Ateensirratti warqee nyaachuuf meetira 400 sekendii 53.02 kan fiige wajjin wal fakkataa).
Dorgommii deebi'ee gaafa Amajjii 29 kan itti fufe yoo ta'u, meetira 3000 mana-keessaa lammii Aayerlaandi Alistair Craggn moo'atame; achirratti Qananiisaan odoo marsaan tokkoo fi walakkaan hafuu marsaa walakkaatu hafa jedhee yaadudhaan dafee fiigee waan ba'eef humnasaa fixatee moo'ame.
Qananiisaan dandeetti dhuma fiigicha dheeraarratti gara dhummaatti furguffamee ba'ee xumuruuf qabuun beekkama; Waxabajjii 2003 Oslootti, Qananiisaan lammii Keeniyaa Abrahaam Cheebii hordofuun yeroo fiigu meetira 400 kan dhumaa sekendii 54.64tti fiigudhaan walumatti 12:52.26tti xumuree moo'ate.
Yeroo dorgommii kanaa, Qananiisaan meetira 800 kan dhumaarratti waan gatamuuf jiru fakkaata ture, garuu meetirri 150 yeroo hafu sanarra bayyanachuudhaan Silashii Sihiin dhaqqabee bira darbuun yeroo sadaffaaf walitti aansee shaampiyoonaa addunyaarratti moo'ate.
Waggaa shaniif walitti aansee, 2002 amma 2006tti, Qananiisaan fiigichaa gabaabaa fi fiigicha dheeraa Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa IAAFn irratti moo'ate, kana namni kana dura gochuu danda'e hin turre, tokkollee.
Qanaaniisaan waggaa haaraatti jalqabbii yaraadhan jalqabe, kunis Qaxxaamura Biyyaalessaa Edenbiraa ka ni moo'ata jedhamee eeggamerratti arfaffaa ba'e - atileetonni Keeniyaa sadi'itu marsaa dhumaarratti itti wal furaa isa dadhabsiise ture.
Olompiikii Beejiingirratti, Qananiisaan dorgommii meetira 10,000 fi 5,000n warqee lama nyaachuun tarree atileetota warra ciccimmoo kan akka Hannes Kolehmainen , Emil Zátopek , Vilaadimiir Kuutsi , Lasse Virén , Miruuts Yifxar , fi Mahaammad Faaraah taa'e.
Tiyaatirri taatee, mudanoo sochii dhallii namaa guyyaa guyyaan isa mudatuu yeroo fi bakkaa murtawaattin daangessee kallattidhaan seenaa waltajjii irratti dawataaf dhiyaatu/taateffamudha kunis gochaalee jireenya dhala namaa keessatti raawataman haala miira dawataa harkisuu danda’uun waltajjii irratti kan dhiyeesu dha.
Akkeekni Waldaa Maaccaa fi Tulamaa beekumsaa fi qabeenya qaban wareeganii uummata Oromoo dukkana keessa jiru kana keessaa gara ifaatti baasuu waan ta'eef, kan lafa qabu lafa isaa kennee, akka manni baruumsaa irratti banamu waan waliigalameef jalqaba duraatiif gochaan kun Koloneel Alamuu Qixeesatiin hojii irra ooleera.
Haaluma kanaan Koloneel Alamuun, bakka dhaloota isanii nannoo Jalduu manni barumsaa tokkollee waan hin jirreef ijoolleen aanaa Jalduu akka barnoota ammayyaa argattee ija banattuuf lafa magalaa Jalduu qabanirraa kaare meetira 10,000 ol eebbisanii ummata Jalduuf keennudhan manni barumsaa kutaa 1-6 itti bananiiru.
Rakkoo uummanni Oromoo qabu, amma tokko irraa saliphisuuf, misooma maqaa godhatee kan dhaabbate kana keessatti, Koloneel Alamuun jalqaba irraa eegalanii hanga gaafa addunyaa kanarraa darbaniitti, pirezidaantii waldaa kanaa ta'anii halkani fi guyyaa hojjachaa turan.
Gootni Oromoo Dirribsaa Faayyisaa Alamuu Qixxeessaa erga mana hidhaatii hiiksifateen booda, gootota bara sana naannoo Jalduutti argaman, kan akka Xanqeessaa Keelloo, Mi’eessaa Jombaa, Niigisaa Faajjii, Dinqaa Urgoo fi kanneen biroo waliin warana Mosoloonii kan Jalduu keessa qubatee jiru irratti lola banuudhaan hanga dhumaatti lolaa turaniiru.
wahiyyoota garagaraa heddu kan qabdu yoo taatu, isaanis oksijiinii 42%, Soodiyamii 29%, Haydroojiinii 22%, Hiiliyamii 6%, Potaashiyamii 5% fi gaaziiwwan biroo kan akka naaytroojin, argon, carbon daayoksayidii, bishaanii fi kan biroos bifa xiqqaa ta'een qabdi.
Haa ta’u malee carraan hidhamuu, dararamuu fi ajjeefamuu barattoota Oromoo irra ga’aa turee fi ga’aa jiru Mararaa Guddinaa irras ga’uu dhaan Mootummaan Dargii badii tokko malee mooraa barnootaa keessaa qabuudhaan waggaa torbaa oliif mana hidhaa keessatti isaan darare.
Bara Jireenya isaanii keessatti abdii kutatanii kan hin beekne Dr. Maraa Guddinaa waggaa torbaa oliif badii tokko malee mana hidhaa keessatti dararamanii erga ba’anii booda gara Kaayiroo Ijiiptitti imaluudhaan barnoota addaan kutan itti fufanii Yuunivarsiitii Kaayiroo irraa barnoota Saayinsii Siyaasaatiin Digirii Jalqabaa fudhatan.
Daldala garbaa yeroo sana tureen, ijoolleen hedduun maatii isaanii jalaa hatamanii ykn ammoo waraana gosota jidduutti uumamuun fudhatamanii garbummaatti gurguramu ture jechuun barsiisaan afaanii fi og-barruu Obbo Tafarii Nigusee BBC’tti himaniiru.
Algata Ijaarroo soqollafa (Afaan Greek tektōn jedhamu irra kan dhufee yoo ta'u hikaan "ijarra" jechu dha) yaad-hiddama saayinsawaa akkaataa baqqaanni alaa lafaa, Qaamqassoo jedhamu, algatawwan gurguddaa waggoota biliyoonaan lakkaa'amaniif suuta socho'aa turanitti akka qoodamu ibsudha.
Sana booda Agarii namichas Wardiyyoota isaa walitti hidhee erga garafaa turee booda mana tokkotti galchee balbala itti cufuudhan meeshaa waraana isaani fi maallaqa fudhatee deemudhan waan ta’e sana akka bulchaa godinichaatti Fiichee deemudhan itti himu ajajee yoo himuu baate garuu yeroo biroo deebi’uudhan akka ajjeessu akkeekkachiise.
Sana booda “akka ana qabuuf yookan ajjeesuuf dhuftan dhaga’een dhufe, akkanumaan dhaamaatan malee ana rasaasni na hin ajjeessu jechuudha isaan fuuldura dhaabbatee rasaasa sobaa kan yeroo kubur zabanyaa ture argate qawwee isaa keessa galchuun ofitti dhukaase du’uu didnaa jaarrii baayye rifatte.
Wayita looltuu kubur Zabanyaa ta’ee hojjeechaa jiru kanattii loogin sanyii biyya kana keessatti dagaagee jiru fi cunqursa uummata Oromoo irra gahaa ture sana arguudhan garaan isaa caalatti murtii qabsoo hidhannoo gochuuf murteesse sanarra akka ga’uuf gumaacha guddaa godhe.
Gochaan Agarii kun kan rifachiise fi baayyee aarse bulchaa aanaa kuyyuu yeroo sanii kan ture fitawurarii Muluu Asanuu anuu Agarii nan qaba jedhee dhaadachuudhan bulchaa godinichaatif waadaa galee, akka ittiin qabuuf qawwee Domoftorri Ameerikaa shan kennameefi.
Qawween kunis ashkarootasaatii hiruun barbaacha Agariitiif Aanaalee Kuyyuu, Warra Jaarsoo, Giraar Jaarsso, Dagam, Hidhabuu Abootee fi Yaayyaa Gullallee lafa kanaa dura Agariin keessa socha’uun qabsoo gaggeessa ture keessa ka’an.
Wayita loltuu Kubur zabanyaa ta’uun Finfinneetti tajaajila ture sana miseensa Waldaa wal-gargaarsa Maccaa Fi Tuulama ta’uudhan sochii sabboonummaa Oromoo waldichaan jalqabame sana keessattillee qooda fudhachaa akka ture seenaa jireenya isaa irra mirkaneeffannee jirra.
Sochiin Agarii jalqabe kun hirriiba kan dhoowwe mootummaan Hayila sillasee loltoota baayyina gara Salaalee naannoo Agariitti qabsoo hidhannoo gaggeessaa jiru sanatti bobbaasee, Agarii bakka jiru nutti himaa jechuu uummata daraaruu fi hidhuu itti cimsan.
Bara 1959tti wayita hooggantoonni Waldaa Maccaa fi Tuulama mootummaa Hayilasillaasetiin yakkamanii mana hidhaa gala sanatti Agarii Tulluu immoo hojii loltummaa kubur Zabanyaa hojjecha jiru sana dhiise meeshaa waraanaa hidhatee jiru fudhachuudhan gara bosona Salaaleetti qajeele.
Gosoota gosoota gaameetii morfoloojiidhaan adda ta’an lama uumuun, fi tokkoon tokkoon namaa gosa tokko qofa kan oomishan keessatti, dubartiin nama dhuunfaa kamiyyuu gosa gaameetii guddaa— Hanqaaquu jedhamu—fi dhiirri gosa xiqqaa— sanyii kormaa jedhamu oomishuuf .
Jireenya Xuxee Bisil facaatii Gibee laga Uumaa booda keessa baay'achuusaaniitiin lafti loon isaanii irra dheechifatan,irra jiraatan waan isaan barbaachiseef Makkoon gaggeessummaasa atiin,ummatasaa sochoosee lafa haaraarra qubachiisuuf dirqamullee,jireenyi Xuxee Bisil waan isaanitti toleef, mormiin Makkoo akka mudachaa dhufetu yaadatama.
Seerri tumame hin jigu hin dhangala'u Hin cabu hin dabu Yoo muran seera Yoo tumamee cuqqaalame bar'uudha Seerri muramuuf aggamame Utuu hin muramiin Utuu Bokkuudhaan,Duddubbisan hin rukutamiin Utuu Qacceedhaan hin quwaafamiin Yoo 'qaphe,qaphe'jedhe deebi'ee akka mar'atamu ta'a.
Leeqaa Gudayyaa ilma sadaffaa Gudayyaa Jaawwwii Maccaati.ilmaan lama;-Soolee Leeqaa fi Baabbuu Leeqaa godhateera.kudha lamaan Soolee Leeqaa Gudayyaa fi Sadan Baabbuu Leeqaa Gudayyaa Aanaa Waayyuu Tuqaa har'aa tulluu Koomtoon gaditti Wallaggaa bahaa ,lixaa fi Qeellam Wallaggaa keessa hanga Tulluu Walalitti qubataniiru jedhama.
Maqooti Ayyaanaa 27n akka itti aanan kana dha: Innika, Lumaasa, Gidaadaa, Ruudaa, Areeri, Areerii Lammaffaa, Aduulaa, Aduulaa Lammaffaa, Garba, Garba Deettii, Bitaa, Sorsa, Algajima, Arba, Walla, Basaa duraa, Baasaa Lammaafaa, Carawaa, Dureettii, Salbaan, Salbaan Deettii, Dullatti, Gardaaduma, Buusaa, Bal’oo, Qaraa fi Rurruma.
Ambaan seenaa fi aadaa Oromoo durii qormaata kan waa’ee Urjii fi ambaa seenaa duriitiin kaaba Keeniyaa keessatti argame, akka Oromoon dhaloota Kiristoos waggaa 300 dura Dhahaa Urjiin guyyaa, ji’aa fi bara lakkaawaa akka ture ibsa.
Innis ta’iinsa seenaa beekamaa ta’e tokko bara eenyuufaa akka raawwatame waan yaadatamuuf sanyiin sanyii namoota seenaa ciccimaa hojjetanii gaafa aangootti dhufan seenaa akaakilii fi abaabilii isaanii dabaluuf jecha seenaa wal fakkaataa hojjetu.
Fillannoo kanarrattis sooreeyyiin beekkamoon gosoota bakka bu’an kan argaman yoo ta'u isaaniis Anniiyyarraa Hargaaya, Afran Qalloorra Wedaay Galmoo Kormoosoo, Orfoo, Katabee Wadaay Dugaa fi Mareenyi yoo ta'u kana keessahiis Hargaayaa fi Wadaay Galmoo Amiir Abdulaahii waliin ta'anii haala walii gala waraana kanaa akka hogganan gaafatan.
Keessattuu dhaddacha mooraa Fugug kan teessuma man-bultii gorguddoo kudha lamaan Alaa: Nuunnu, Meettaa, Diiramu, Goollo, Buubbu, Abbay, Galaan Abbaadho, Ere, Kaako, Arroojjii, Gutayyu keessatti haala sochii siyaasaa fi hawaasummaa irrattii adda durummaadhaan murtii fi hoggansa kennaa ture.
Gossi Qurxumcuqaa garagara kan jirru yoo ta'u, kunis Qurxumcuqaaii diqqa harka ga'u pygmy Qurxumcuqaa kan gossa "Euprotomicrus bispinatus" ta'an kan jalla gallanatti argaman, kan 22 centimetres ga'anii jalqabe hanga whale Qurxumcuqaa, kan gossa Rhincodon typus ta'e, qurxumii gudinan tokkoffa ta'e fi kan yoo guddatte tilmaman hanga 12 metres ga'u danda'u jirra.
Namoraatungaa II utubaa dhagaa baazaaltii 19 kan qabu yoo ta'u dhagoonni kunis kallattii urjiiwwan torban Dhahaa Booranaa keessatti fayyadanitti garagaree argama; urjiiwwan kunis Lamii , Busan , Algajima , Bakkalcha , Arba Gaddu , Urji Walla fi Basa jedhamu.
liifaawwan qaamolee fi tishuu addaa hin qaban; seelonni 'flagelated' ta'an bishaan gara qaawwa giddugaleessaatti karaa boollaa sochoosu, seelonni dhuunfaa nyaata (baakteeriyaa, maaykiroo-orgaanizimoota biroo fi caccabaa orgaanikii) daakuun, balfa baasuu fi oksijiinii xuuxu.
Shaldaan barreffama qajeelfama amantii qabate kan fakkeeffame yoo ta'u garuu jalqabaa qabee amma dhumaatti waa'ee bitta garbumma Amaaraa fi hacuuccaa Oromoorra ga'e fi rakkina sirna Hayilasillaase jalatti uummata Oromoorra ga'aa jiru kan qabate ture.
Amantii Islaamaa Afrikaa keessatti baballisuu keessatti shoora guddaa kan tabate warra Suufii yoo ta'u yeroonsaas jaarraa 9ffaa hanga 14ffaatti; kunis daandii daldalaa Kaaba Afrikaa fi mootummoota Sahaaraa-gadii Gaanaa fi Maalii gidduu jiru hordofuun babal'ate.
Abuurraan Afrikaa Sahaaraa-gadii Bara Abuurraa jaarraa 15ffaatti jalqabe, kunis baayyinaan mootummoota naannoo qarqara galaanaa jiranirratti kan murtaa'e yoo ta'u yeroon kunis yeroo Addunyaa Haaraa itti abuuranii fi gabroomsan ture.
1455 fi 1456tti abuurtonni Xaaliyaanii lama, Alvise Cadamosto Veenisirraa fi Antoniotto Usodimare Jeno'aarraa, kaapiteenii maqaasaa hin dha'amin kan Piriinsi Heenriif hojjatu Poorchugaalirraa dabalatanii Laga Gaambiyaa hordofanii deemun Senegaal daawwatan.
Bara 1488tti, Baartoloomiyoo Diyaas fi hooftuu bidiruusaa Pêro de Alenquer, erga fincila bidiruu keessaa dhaamsanii booda, lafa bishaan keessa gadi seenu tokko qaxxaamuran yeroo deeman buubbee hamaan qabaman, lafa kanas Keeppi oof Istoorms jedhanii moggaasan.
Eegasii hanga dhuudhuma tokkoo gara mirga kiyyaa siqee asaab abuu bakrirratti salaammadhe { assalaam aleyka yaa abaa bakrissiddiiq yaa khaliifata rasuulillaahi radiyallaahu anka wa an ashaabi rasuulillaahi ajma'iin wa jazaakallaahu anil'islaami kheyraljazaa' } je'e .
Eegasii hanga dhuudhuma tokkoo gara mirga kiyyaa siqee asaab umarirratti salaamadhe { assalaamu alayka yaa umarbnilkhaxaab yaa khaliifata rasuulillaahi radiyallaahu anka wa an ashaabi rasuulillaahi ajma'iin wa jazaakallaahu anil'islaami kheyraljazaa'} .
waanin achitti je'erraa { obboleeyyan kiyya yoo ar'a kan yaadannaa mawlida yookaa dhaloota nabiitif kan asitti wal geenyu taane sun haqa keenya maalif nabiinu guyyaa dhaloota isaa yaadatuu ture guyyaa san keessa ibaadaa rabbi godhee galata rabbii galchee tanaaf guyyaa isniinaa hunda soomana .
Ammoo nuti barattoonni islaamaa san hin argamu ammoo darasaan habasha'aa ta kiristaanaa tan diin kiristaanaa baratu'uuf mangistiin habashaadhaa ergite safaara'arraa horii guddaa argatti duuba Jamaal abdulnaasir bilisummaa barbaadaf sosso'utti nu kaasee safaaraa habasha'aa marsineeti caccabsina haa tayuu humaa irraa hin argannu .
Jidda keessatti wannin arge nama adii tokko kan nama guraacha tumu hoggaa sanan utaalee harka isaa qabe maa tumte je'ee hoggaa san na dhawu'uu natti gara gale hoggaa san namni tokko utaalee narraa dhoowwee harka na qabee achi naan deemee namni kun gabricha ifiiti tumaa ati maaltu siin gaye naan je'e .
beekkomsa usuulaa hanga jam'uljawaami'itti akkasuma wannii hisaaballee qara'ee kanarrattin ijaazaa ulamaa'iidhaa argadhe waanin hangan suuriyaa jiru dalagerraa kitaaba lama kan sheekh abdullaahii waan harar naasirul'albaani'irratti deebisu'uu jecha barreesse maxxansuu .
ulumalhadiis musxalah , uluumalqur'aan , tafsiira , beekkomsa haala namaa kan laalchaa beekkomsa haala namaa kan taliga'aa , nahwii heera taliga'aa , ilminnafsi , ilmil'ijtimaa'a , jograafiyaa , ingilliiz , barmoota miya lolaa balaaghaa , taariikha islaama duraa taariikha islaamaa taariikha amma kan zamana jiddu jireysatiin wajji taariikha warraaqota addunya'aa .
warri Hargiisaa kan afaan keenya kana afaan beeku, afaan qottu'uu je'eeti yaama nus qottu je'eeti yaama namni hedduun afaan kanaan dubbatuu sodaata akka joolle'eefii warri waan beekne amaara je'ee isa hin arrabsineef jecha an hogga'an warra Misraatin wajji dalaguu dhiisu bu'ro'orraa ka'eetan Moqdishoo dhaqe.
Kanaafan afaan keenya kana raadiyoona seensisuu barbaaduuf iyyata barreessee mootummaa Soomalerraa afaan keenya raadiyoo Maqdishoo nuu seensisuu barbaade akkan waan beekkumsa taye ummata keenyaa dabarsu duuba irraa argadhee raadiyoona maqdishoorraa Afaan Arabaatifii Afaan Oromootin waan diinifii taariikhatti rarra'u hunda dabarsuu ture.
kan diina isaanitti akkaan roorrisuu turan maqaa gaalla'aatin beekkaman ammas gaafa diinni isaanii humna argatee akka hama'atti ummata keenyatti roorrisee maqaa gaalla'aatin beekkame gaalla shawaa gaalla sidaamoo gaallaa harar gaallaa itu'uu gaalla aruusi'ii gaalla walloo gaallaa wallagaa gaalla jimmaa .
Duuba achirraa {malaan malaan } yookaa mudiirri azhara bakka dalagaa itti naa qopheessan bura'otti na erge akkan mana bormoota islaamaa kan bura'oo jirutti barsiisee masjida guddaa mandara bura'oo keessatti khuxbaa jum'aadhaa qara'uuf jecha .
saddaffaan : mangistii alaa wajji dalaga'aa waan biyyaa dubbatuun hin dandayamu an wannin biyya soomale'ee dhufeef waan biyyaa dalagu'uufii duuba dantaa tanaa jechan azhariin wajji dalaguu dhiisee mangistii soomaale'eetin wajji dalaguu barbaadee akkasitti soomaalen na fudhatte .
duuba nama kana fuuteti mana hundaan seentee intalti qahwaa fiddii akkaan laalladhu jettiin isi'iinis nama kanan sii fidee laalladhu jettiin duuba hoggaa biraa bayan sii taatemoo siin taane jettiin yoo naa taate je'e gaafa kaan itti deebi'an isi'iinis sii tayemoo siin taane jettee gaafatti .
ammallee gaafam seenan ammallee karaa kamiin seenan jechaa laaltun wajji filame sanii jecha biyya yaman iraaq kuweyti su'uudii dhaqee eega dalagaa ergamneef sanirraa raw'adhee maqdisho'otti hin deebinee su'uudii keessatti hafee afaan arabaatifii afaan oromo'ootin kitaabban dantaa oromo'oo qabu barreessuu itti fufe .
buro'oodhatti kitaaba zaadussuwaar li tahriiril'aqxaar } je'u tokkon tolche inni kitaaba guddaaa gaarii inni mujjallada lama ni gaya maqaan isaa afaan oromo'otti { sinqii yookaa galaa warra biyyaafii ummata bilisoomsu'uuf qabsoo godhuuti }jechu kan waan taariikhaa kan qabso'orratti isaan gargaaru keessatti argatan inni biyya soomale'eti jira .
Ammas akka maqaan ummataa heddommaatun waan rakkkoo fidu hin tayin beekuu qabna tanaaf jecha akka maqaan { gaalla } je'uufii maqaan { oromoo } yookaa { ilma orma } je'u maqaa orma keenyaa taye beekuu qabna haa tayuu yaroo garii maqaa gaalla'aatu mul'ata yaroo garii maqaa oromo'ootu mul'ata .
Qandhoon Zikkaakan akksumasd huukkuba vaayrassii Zikkaa jedhamun kan bekkamud hukkuba sababavaayrassii Zikkaadhan kan dhuffuu dha.yerroo baay'ee malatoo hin qabuu, garruu yoo jirraatte bay'inaan salphaafi Qnadhoo bussaa wajin walfakkachuu danda'a.
Innis maayikroo-orgaanizimoota seel-qeenxee adda addaa kan akka baakteeriyaa, paaraamisiyamii akkasumas sanyii kormaa yeroo jalqabaaf Shifargaa isaa fayyadamuun kan daawwate yoo ta’u, fakkii isaanii kaasuun waa’ee isaanii ibsuu danda’eera
Maaykirooskooppii Ykn Shifargaaa ykn Mijaara ykn Fullee guddiftuu (danuu: maaykirooskooppoota ykn Fulleewwan Guddisoo ykn Mijaarota) meeshaa wantoota xixiqqoo ijaan arguu hin dandeenye guddisan ykn walnyaatinsa isaanii adda baasuu fi qorachuuf jecha bal’ina gaarii wantootaa agarsiisuudha.
” Jechi “Maayikirooskopawaa” ykn “Shifargaawaa/shifaawaa” jedhu waan gargaarsa Shifargaa qofaan ilaalamuu danda’u ibsuuf kan itti fayyadamnu yoo ta’u, Shifargaa meeshaalee baayoloojii keessatti baay’inaan itti fayyadaman keessaa tokko yoo ta’u, ogeeyyiin baayoloojii lubbu qabeeyyii, seelii, .
Hariiroowwan baayoloojikaalaa gareewwan orgaanizimootaa adda addaa gidduu jiru kan akka walutubbii , Soorachiisuu ykn utuubamuu ykn wal-jiraachisaa-baaqee ykn bu'eeffanna Addiyyoo , amensaalizimii, dorgommiifi maxxantummaa fa’a dha.
Inni asoosamaa, keeyyata, fiqh fi saayinsii ti’ooloojii yeroo sanaa harka caalu Ibnu Marzuq El Hafid keessatti barate, hayyuu Maghreb fi Tlemcen kan Qosxanxinoos beekumsa isaa lallabuuf daawwate, abbaa isaa Ibn waliin akka hin burjaajofneef Marzuq El Khatib jedhamuun beekama.
Hidhattoonni kun fincila kana hundee irraa buqqisuu fi dantaa qubsiistota Faransaay magaalaa tarsiimoo Ménerville kana, kan ganda dhalootaa Boushaki Soumâa jedhamtu irraa gara kaabaatti km 3 qofa fagaattee argamtu haleeluudhaan itti fufsiisuu qabu turan.
Sirni Impaayera koloneeffataa Faransaay ulfaataa fi ukkaamsaan jiraatus, Boushaki dhuma irratti qormaata mana barumsaa sadarkaa tokkoffaa waggaa jahaffaa isaa July 6, 1948tti gahumsaan darbe, hiriyyaa isaa kan biraa pied-noir, Yvon Rocamora fi pireesii dursee.
Dhugumatti obboleessi isaa angafni Boualem Boushaki mana barumsaa sadarkaa tokkoffaa waggaa afraffaa irraa June 1942tti ari’amee ture, magaalattii keessatti hojii xiqqoo pieds-noirs waliin argachuuf, garuu abbaan isaa Mahamed Boushaki dafee daandii barnoota Qur’aanaa irratti isa kaa’e bara a Zawía naannoo Alma , Zawía kan Sidi Salem jedhamu.
Bouzid obboleessa isaa angafaa Boualem Boushaki booda maatii keessatti mucaa lammaffaa yoo ta'u, lamaan isaanii iyyuu mana maatii keessatti kan dhalatan yoo ta'u, viila guddaa Rue Verdun irratti Cité Siegwald keessatti argamu, naannoo kan buufata baaburaa magaalattii, manneen Faransaay pieds-noirs gidduutti.
Hiriyaan isaa daree isaa keessaa ilma obboleessa isaa kan abbaa Rabah Boushaki, ilma Ali Boushaki fi Fatma Bouchou, akkasumas namoota amantii isaa waliin qaban Musliimaa Omar Rahmoune, Chakir Tadjer, Noureddine Mokhtari, Mohamed Bourenane, Ali Bouhaddi, Mohamed Belaïd fi Ali Laoufi ture.
Bouzid Boushaki waggaa jalqabaa barnoota sadarkaa tokkoffaa Adoolessa 1942 mana barumsaa ijoollee dhiiraa Ménerville keessatti ijoollee Faransaay kudhanootaan lakkaa'aman kanneen qubsiistota pieds-noir magaalaa niwuraaljikii keessaa namoota dhalattoota Aljeeriyaa hedduu waliin seene.
Bouzid Boushaki - nama waraanaa fi nama siyaasaa Aljeeriyaa kan waraana walabummaa Aljeeriyaa irratti hirmaate yoo ta'u, yeroo sanatti hogganaa gamtaa gamtaa Gamtaa Waliigalaa Hojjetoota Aljeeriyaa fi hogganaa olaanaa dhaabbilee mootummaa Aljeeriyaa ture.
Kolonoonni ummata dhalataa biyya sanaa baayyee qaban madda humna waraanaati; Biriiten dhalattoota Indiyaa baayyee waraanagita bittaaf geggessiterratti akka loltootaatti itt fayyadamte, Firaansi ammoo dhalattoota Kaaba Afrikaa hedduu fayyadamte.
Bara sabboonummaa keessa, biyyoonnii impaayera akka mallattoo guddina isaanii ittiin agarsiisaniif impaayera qabachuuf dhiibbaa keessa turan; yaadni "guddaa" ta'uus biyyoonni akka impaayera godhataniif akka dirqamaatti tarsiimoosaanii keessatti baasutti geesse.
Michooma garee-lamaa Oostiriyaa-Hangaarii wajiniitinii fi ittaansee Michooma garee-sadi'ii Xaaliyaanii waliinitiin erga Firaansi qophaatti ambisee booda, Otoo Voon Bismaarki Kora Barliin 1884-85 akka geggeeffamuuf yaada dhiyeesse; korri kun seera ittiin lafa ormaa qabatanii fi too'atan baase.