polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Russia ocupèt la Livònia interiora e lei regions nòrd e èst de la Bielorussia actuala, Àustria prenguèt lo contraròtle Galícia e Prússia s'estendèt dins lei regions de Pomerèlia e dins leis ancians fèus de l'Òrdre Teutonic per assegurar la continuitat de son territòri entre Brandeborg e lo ducat de Prússia.
Un noble polonés e integrada au sen de la vida politica austriana, Agenor Goluchowski, foguèt nomat coma governador de la Polonha Austriana en 1850 e lo regime se liberalizèt pauc a pauc ambé lo sostèn dau poder ais universitats de Cracòvia e de Lvov ò la restauracion de l'estatut oficiau dau polonés en 1861.
Lo Grand Ducat foguèt donc devesit entre una Republica de Cracòvia fòrça autonòma e plaçada sota lo protectorat dei tres poissanças , un Grand Ducat de Posen que venguèt una region autonòma de Prússia e un Reiaume de Polonha, tanben dich Reiaume dau Congrès, dirigit per lo tsar que venguèt tanben rèi de Polonha.
De 1700 a 1738, doas guèrras, la Granda Guèrra dau Nòrd e la Guèrra de Succession de Polonha , confirmèron lo declin de la Republica dei Doas Nacions e permetèron ai Rus d'aquistar una influéncia fòrça importanta sus leis afaires intèrnes polonés e, finalament, de dirigir la politica dau país.
Puei, lo movement s'accelerèt a partir de 1935 ambé l'adopcion dei lèis de Nuremberg que prenguèron fòrça mesuras antisemitas : exclusion dau servici militar, interdiccion d'anar dins certanei luòcs publics coma lei cinèmas, interdiccion dei maridatges entre judieus e « Alemands », supression dau drech de vòte. etc. 13 decrets completèron aquelei lèis qu'entraïnèron la disparicion de 80% dei comèrcis tenguts per de judieus.
A la cima de la piramida raciala compausada per Hitler, se trobava la « raça alemanda » (tanben dicha « raça dei Senhors », « raça nòrdica », « raça superiora » ò « raça ariana ») que necessitava d'èsser « purificada » de totei leis elements estrangiers, es a dire « non alemand », judieus, omosexuaus ò malauts.
Ansin, aprofichant lo caòs economic e de tematicas vagas coma la « comunautat dau pòble » , Hitler capitèt de melhorar rapidament lei resultats electoraus dau NSDAP : 6,4 milions d'electors e 107 deputats en 1930, 13,75 milions de votz e 230 elegits en julhet de 1932 e 11,75 milions de sufragis e 196 parlamentaris en novembre de la meteissa annada.
Ansin, en causa de l'amplor sensa precedents dei destruccions, dei pilhatges, deis atrocitats e dei crimes que son de sa responsabilitat, dau racisme radicau de son ideologia, dei tractaments inumans infligidas a sei victimas e dau traumatisme morau liat a sei crimes, especialament lo chaple de milions de judieus, d'Eslaus e de presoniers de guèrra dins de camps d'exterminacion, son imatge es fòrça negatiu e son nom es vengut, dins la consciéncia collectiva e per l'istoriografia, un sinonim dau Mau absolut.
Per çò qui èra de la vassalitat bearnesa de cap a Anglatèrra, que sabó ganhar temps en purmèras en pretextant que non podèva pas arrecéber los messatgèrs deus Princi Negre, puish, quan non podó pas mei evitar de's presentar davant eth, qu'arreconegó la vassalitat de quauques uas de las soas possessions gascoas mes pas brica per Bearn, en tot acceptar, totun, de tornar sus aquesta posicion en cas qu'ua pròva de vassalitat passada e hosse portada.
Lo son regnat que ho entà Bearn un temps de patz e de grana pression fiscau (l'istorian Pèir Tucoo-Chala que soslinha que Gaston Febus non s'estimava pas la pena capitau per'mor los morts non pagan pas cap impòsts) qui permetó la construccion d'ua cadena de castèths e de hortalessas (mantun que pòrta enqüèra la mencion "Febus me fe" talhada en las loas pèiras); enter los castèths febusians que podem mentàver: Pau, Ortès , Bètlòc, Morlana, Montanèr e, en dehòra de Bearn, Lorda, Mauvesin, l'ancian Castèth de Maseras e lo castèth de Fois.
Que sabó profieitar d'aquesta posicion en bèth desplegar talents diplomatics deus géncers ; en purmèras, quan lo rei de França e'u demandè lo son aumenatge, shens díser que non, qu'arresponó que Bearn n'èra pas devath la soa vassalitat, mes que'u s'ac calèva tornar presentar aquera demanda en e peu son país de Fois.
Se simplamenton organizèssem las nòstras vidas amb las paraulas sublimas que 2000 ans a diguèt aquel umil carpentièr de Galilèa tan simple, descalç, sens frac nimai decoracion , aimatz-vos, aimatz-vos los uns los autres mas, per desgràcia o vos comprenguèretz mal e vo'n confondèretz los tèrmes.
Los elefants èran d'autres còps classats dins la familha dels Pachydermata (los paquidèrmas etimologicament los animals "de pèl espessa" conten tanben los hippopotamidae, tan val direr los ipopotams) mes lo concèpte d'aquesta familha es auèi abandonat pr'amor qu'amassava bèstias d'origina filogenetica diferentas.
Malgrat la malescaduda del quorum pendent lo referendum de confirmacion del 30 de setembre, lo parlament macedonian a aprovat en genièr de 2019 un emendament constitucional per adoptar lo nom de Macedònia del Nòrd, vengut oficial lo 12 de febrièr seguent e poder atal aderir a la denominacion novèla de l'OTAN lo 27 de març de 2020 e obrir la via a la dintrada dins l'Union Europèa, essent lo país demest los candidats oficials a l'adesion a l'UE.
Abans de son cambiament de nom en rason d'un desacòrdi de Grècia sus sa denominacion — una de las provincias grègas pòrta tanben lo nom de Macedònia — la màger part de las organizacions internacionalas e dels Estats estrangièrs apelavan oficialament aqueste país l'Anciana Republica Iogoslava de Macedònia, o en forma abreujada, la FYROM .
'Lestodelphys, Lestoros,Liberiictis, Lichonycteris ,Limnogale,Limnomys,Liomys,Lionycteris ,Lissodelphis,Litocranius,Lobodon,Lonchophylla ,Lonchorhina ,Lonchothrix,Lontra,Lophiomys, Lophocebus, Lophuromys,Lorentzimys,Loris , Loxodonta, Lutra,Lutreolina,Lutrogale,Lycaon, Lyncodon,Lynx,
Tanben presenta de variantas particularas coma:agudre , antau/antal , 'atal' en narbonés e a l'oèst o 'ansin' en provençal); detràs al costat de darrièr ; manaira , masca ; pòta (que s'opausa a 'frigola' present tre lo montpelhierenc occidental); rabàs ; putnaisa , fureta . e dòrs /dòus/dèus o daus: vèrs .
Telemac en çò de Calipso reçaup Minerva sota la forma de Mentor, la saluda :E sans ie dire una paraula,La prend e la fai metre a taulaLo repais seguèt fin e bèu :Avián fach la sopa ambe un lèuAssasonat d'una codenaQu'auriá bercat una lesena ;Puòi presenteron tres missonsUn sanquet e quatre garrons,Aquí lo gras.
Segon Loís Alibèrt dins sa gramatica de 1935 lo mantenement de la -n, caracteristic el parlar provencal, existís en concurréncia amb l'amudiment d'aquesta consonanta dins l'airal de lengadocian de Cevenas, Montpelhièr, Besièrs oriental, etc., e nos dona los exemples: pan, alen, molin, carbon, comun a costat de pa, alé, molí, carbó, comú .
ben contra plan qu'apareis abans e a l'entorn de Mesa; coma , amarina , escoba (mas i a 'balaja' tre lo montpelhierenc occidental e 'engraniè ra' en narbonés ), escòndre ), sartan ('padena' a l'oèst tre lo montpelhierenc occidental, o 'padèla' dins d'autras varietats coma lo cevenòl ), se taisar , nòn , ò , promier, promièira .
Lo sufix -cion es prononciat a l’oèst del domeni dit país dau tambornet dins Montpelhièr per Figairòlas, los Arceus), e a l’èst del domeni, dit país dau buòu dins Montpelhièr pel Pont Trencat, Las Aubas, Merdanson) amb ja de traches del provençal: ex. nacion e , television e .
Mas los cambiaments internacionals après la desaparicion dels blòcs militèsses, supausèt que lo regim de Banda comencèsse a recebre de pressions per acabar amb tanta repression e assassinat politic, çò que jonhut a l'aumentacion del malcontentament popular per la desastrosa situacion economica de la populacion e l'ascens de la preséncia dels partits de l'oposicion, forcèron la realizacion en 1993 d'un referendum subre la fin de l'unipartidisme e la democratizacion de la vida publica.
"La caissa toracica deu èsser dobèrta, las espatlas regetadas en rèire e la colomna vertebrala ben drecha." Mas per dessús tot, coma un entraïnament esportiu, lo cant "exigís un bon tonus muscular e nos obliga a melhorar nòtre igièna de vida - plan manjar, far d'exercici, defugir lo tabac e los excèsses d'alcòl, etc.- per far de progrèsses e los manténer."
A l'arribada dei premiereis explorators europèus, sièis grops principaus dominavan lo territòri canadenc actuau : leis Inuits lòng dins lei regions pus nòrdicas, leis Atabascans dins l'oèst, leis Algonquins dins l'èst, leis Iroqués dins la vau de Sant Laurenç, lei Salish au sud-oèst e de populacions siox dins lo sud.
Inquietas de pas renovelar l'experiéncia estatsunidenca dei « guèrras indianas », leis autoritats canadencas decidèron d'establir un contraròtle estricte dei colons, d'establir un relevat precís dei tèrras e dei proprietats, de signar de tractats ambé leis Amerindians e de crear un còrs de polícia per mantenir l'òrdre.
Aquò permetèt d'establir lo contacte ambé lei grops principaus d'amerindians : ojibwes dins lei seuvas au nòrd dei Grands Lacs, cris a l'oèst deis ojibwes, assiniboines a l'oèst dei cris, pès negres vèrs lei Rocassosas e atabascans au nòrd-oèst.
Mai tre qu'es passada aquesta fasa d'aprendissatge , vèn fòrça apreciable lo fach de se poder concentrar sus lo contengut en fisant la composicion a LaTeX : lo document produch es de qualitat remarcabla, quasi professionala (per exemple : respècte dei règlas tipograficas, formulas matematicas), la gestion dei referéncias bibliograficas , lei numerotacions e la taula dei matèrias son coerentas sensa que l'òm ague de se'n preocupar.
Segon Carbona, citat per Patrici Pojada, lo nom de la vila es d'origina sorotaptica segon la terminologia de Coromines, la dels Urnenfelder, d'un pòble que parlava una lenga indoeuropèa anteriora al celtic; dins aquela lenga, le mot indoeuropèu BUX « boish » se seriá adaptat en F-; atal Foish seriá una varianta de boish, venguda pus ancianament en çò nòstre abans lo mot d'origina latina.
Mohandas Karamchand Gandhi (en gujarati: ોા ં ાંી; romanizat: mohandās karamcaṃd gāndhī, AFI: ) (Porbandar, Gujarat, 2 d'octobre de 1869 - Delhi, 30 de genièr de 1948) foguèt un grand menaire politic e espiritual e un dels paires fondators de l'estat d'Índia.
Belgica, oficialament lo Reialme de Belgica (en neerlandés Koninkrijk België; en francés Royaume de Belgique; en alemand Königreich Belgien) es un estat sobeiran del nòrd-oèst d'Euròpa que confronta los Païses Basses al nòrd, Alemanha a l'èst, Luxemborg al sud e França al sud.
Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas - : Cogne, de villa Majan, Homejan) - Homegianus fiscus en 867; Cum ante S. Majani adventum Cognense monasterium diceretur, nunc autem monasterium Vallismagnæ, post villæ Majani nominetur en 893; Villa Magnensis en 966; Villamagna en 966 e 977; S. Martinus de V. M. en 974 e 1092; Majanum villa en 990; S. Mart.
Segon Frank R. Hamlin, lo nom foguèt creat en latin sabent quand se fondèt l'abadiá, villa magna « grand domèni »; lo luòc èra nomenat tanben a l'Edat Mejana villa Majani « domèni de Majanus », nom de sant Majanus, de qui las relíquias foguèron transferidas a Vilamanha en 893.
Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX, lei tensions demorèron vivas entre cantons catolics e protestants en causa de la question dau pagament dau deute de guèrra unicament assegurat per lei vencuts fins a 1852, dau sistèma electorau que sa consequéncia èra l'eliminacion dei conservadors e de la separacion constitucionala de la Glèisa e de l'Estat.
Soïssa (en alemand Schweiz; en francés Suisse, en italian Svizzera; en romanch Svizra), oficialament Confederacion Soïssa (en alemand Schweizerische Eidgenossenschaft; en francés Confédération suisse; in romancio Confederaziun svizra) o Confederacion Elvetica , es un estat del centre de l’Euròpa sens accès a la mar.
Es aparegut a Marselha dins leis ans 1980 e a sauput desvolopar una version « provençala » dau reggae / rub-a-dub jamaican a travèrs de tèxts cantats en occitan e en francés, e un sòn que se reconeis entre mila, a basa de boitas de ritmes e de samples pescats dins la tradicion locala o en cò de sei collègas.
"Lo Massilia" a sauput repopularizar la vila de Marselha dins leis ans 1990, en conjoncion amb lei bòns resultats de l'Olimpic de Marselha e d'autrei grops de la scèna marselhesa e balhar ansin una identitat positiva a una generacion entiera de marselhés joves, fièrs de sa ciutat e de sa capacitat a bracejar lei culturas.
resumiguèt atal : La fòrma pus anciana qu'avèm del nom de Viena es lo latin Vienna, transcripcion d'un nom d'origina celtica o preceltica que dins el s'isòla sense dificultat lo sufixe — enna, frequent dins d'autres noms de lòcs de la Gàllia, pr'aquò de foncion mal definida : es impossible de determinar ambe certitud la significacion de l'element tematic vi — que demòra ; se pòt pas tirar qu'una ipotèsi inverificabla de la comparason ambe de noms de rius o de localitats que presentan tanben la fòrma latina Vienna .
L'occitan es la lenga de las dissimilacions vocalicas, donc Vienés pòt passar a Vianés, coma Ròcafòrt passa a o enterrar a entarrar; e aprèp, sul modèl Vianés, los locutors luènh de la vila pòdon tornar bastir un "Viana" analogic (varianta malurosament seguida per Sèrgi Granièr en complement al diccionari de Cristian Laus) e que presenta pas d'interès per la lenga generala.
« Un òme aviá dos filhs. Lo pus jove li diguèt : « Mon paire donatz-me la part de que me deu revenir » ; lo paire lor partetgèt lo ben ; e pauc de jorns après quand aguèt tot assemblat, lo pus jove partiguèt per anar dins un país eloanhat e l-i dissipèt son ben, en vivent dins la desbaucha.
Mès lo paire diguèt a sos domestics : « Portatz viste la pus genta rauba e abilhatz-lo, metètz-li un anèl al det e de solièrs als pès. Prenètz un vedèl gras e tuatz-lo per minjar e nos regalar. Per tau que mon filh èra mòrt e es ressuscitat : èra perdut e es trobat ».
Certans vèrbs en occitan se conjugan amb 'aver' e d’autres amb 'èsser', d’autres encara amb l’un o l’autre auxiliar: "eriam partits d’ora", "auràs o seràs montat", "ai tombat o siei tombat", l’auvernhat possa aquesta facultat a son darrièr limit: "ai morit ou "sei mòrt", "mas sòrs son naissidas o an naissidas", "aviá o èra sortit", "fuguèssem o aguèssem dormit", "la pòrta a badada". Amb 'èsser' tanben: "sei estat o ai estat".
L'auvernhat o auvernhàs es le dialècte occitan parlat dins la majura part d'Auvèrnhe , dins la majura part de Velai e dins la mitat sud dau Borbonés, 'quo-es dire le departament entèir dau Puèi de Doma e 'na part dau Cantau, dau Naut Léger, d'Alèir e de Cruesa (petita partida entre Bòrt e Ausança, Aubuçon, Aiun, La Saunièra, Sent Laurenç e 'na partida dau terme d’Ajain situada au sud de la RN 145).
« Un òme aviá mas dos garçons. Lo pus joine diguèt a son paire: "Lo moment es vengut que siáie mon mèstre e que age d'argent; chal que puesche me n'anar e que vege de país. Partatjatz vòste ben e bailatz-me çò que duve avedre." "Ò mon garçon," diguèt lo paire, "coma voudràs; siás un maissant e saràs punit."
« Diguet bei son paire : dempuei tant d'annadas que vos serve e vos ai jamai manca , per acò m'avètz jamai dunat/bailat un chabri par me javar bei mos ami s; ma ta tlhèu que vòste autre garçu , que z'a manja son be bei de filhas, z-ei riba , avètz tina per z-elh un vedelh gras.
Après de tensions novèlas causadas per una secta extremista dei donadonistas, lo movement foguèt declarat eretic per l'emperaire en 409 e exterminat durant la premiera mitat dau sègle V. Pasmens, en 430, lo nòrd d'Africa foguèt envaït per lei Vandals qu'i formèron un estat e i installèt lo crestianisme arian.
Argeria o Algeria , oficialament la Republica Argeriana Democratica e Populara (; en tamazight: ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⴷⵣⴰⵢⵔⵉⵜ, Tagduda tamegdayt taɣerfant tazzayrit), es lo país mai grand d'Africa del Nòrd.
Las principalas excepcions a aquesta disposicion son formadas 1º per la Val d'Aran, una valada occitana que depend d'Espanha mas que se situa sul pendís nòrd del massís; 2º per lo vilatge catalan de Llívia qu'es una enclava espanhòla dins l'estat francés; 3º per la comarca catalana de Cerdanha situada sul pendís sud de la cadena, mas partejada entre França e Espanha.
Lo nòrd del país es format de montanhas cobèrtas de glaç, amb crestas de mai de 7000 m e un clima extrèmament freg; lo punt pus naut es probablament lo Kula Kangri , mas poiriá èsser en Tibet; lo Gangkhar Puensum, pas jamai escalat, fariá vertadièrament 7570 m.
Conven tanben de mencionar la grafia -ig (, quand i a abans una vocala, , quand i a abans una consonanta) representada dins pauques mots o la representacion amb t+consonant las consonantas doblas en: tm, tn, tl i tll e l'africament en: ts, tz, tg i tj (setmana, cotna, Betlem, bitllet, potser, dotze, jutge, platja).
A l'ora d'ara e per evitar los conflictes qu'aiçò pòt crear coma arma politica per afeblir la lenga, l'AVL es arribat a la conclusion, lo 9 de febrièr de 2005 que: "Es un fach qu'en Espanha i a doas denominacions egalament legalas per designar aquela lenga: la de valencian, establida dins l'Estatut d'Autonomia de la Comunitat Valenciana, e la de catalan, reconeguda dins los Estatuts d'Autonomia de Catalonha e las Illas Balearas".
I a tanben d'autras divergéncias coma l'usatge de tl en qualques mots per l'AVL allòc de tll coma en ametla/ametlla, espatla/espatlla o butla/butlla, l'usatge dels determinants demonstratius elidits a l'aital coma los refortilhats o l'usatge de fòrça formas verbalas comunas en valencian, e fòrça estendudas pel blòc occidental, coma las formas del subjontiu o l'escritura dels incoatius tant en -ix- cossí en -eix- o l'usatge preferencial del morfema -e de la 1a persona singulara del present d'indicatiu.
Lo clima de l'estat sofrís de l'influéncia de l'altitud: dins la ciutat de Campos do Jordão per exemple, situada a 1600 m sobre lo nivèl de la mar, dins la sèrra de la Mantiqueira, las temperaturas pòdon davalar jos los dins los jorns pus freds d'ivèrns rigoroses, e mai qu'al dintre de l'estat , las temperaturas pòdon superar aisidament los pendent l'estiu.
Las industrias se concentran dins la megalopòli formada per las regions metropolitanas de São Paulo, Campinas e Baixada Santista), dins la region de Sorocaba, dins las vilas de São Carlos, Ribeirão Preto e dins la val del riu Paraíba do Sul (principalament dins las vilas de São José dos Campos, Taubaté, Jacareí, Pindamonhangaba e Guaratinguetá).
Aprèp la construccion del camin de fèrre entre Santos e Jundiaí en 1867, seguida de l'installacion de las primièras industrias e de l'immigracion (principalament d'italians, portugueses, espanhòls e, aprèp 1908, japoneses), São Paulo coneguèt una creissença fòrta de sa populacion: en 1900 i aviá 240 000 abitants; en 1940 èran 1,3 milions.
A partir deis annadas 1990, lei Talibans deguèron faciar de criticas importantas per lo sostèn donat a certaneis islamistas coma Osama Ben Laden acusat per leis Estats Units de divèrseis atemptats còntra d'interès estatsunidencs : destruccions deis ambaissadas americanas de Nairobi e Dar es Salaam , ataca còntra lo naviri de guèrra USS Cole en 2000.
La vila foguèt fondada al sègle VIII abC, colonia grèga del nom de Parthenope, e mai tard Neápolis , Nàpols es una de las vilas pus vièlhas al mond, que joguèt un ròtle important dins la Magna Grècia; la cultura grèga de Nàpols foguèt essenciala dins la societat romana.
En Afganistan, l'annada se pòu devesir en dos periòdes fòrça diferents : genier-setembre veguèt lei Taliban perseguir seis avançadas còntra l'Aliança dau Nòrd e octòbre-decembre veguèt lo regime taleb s'afondrar rapidament après l'ataca estatsunidenca consecutiva ais atemptats dau 11 de setembre.
A causa de son isolament geografic envèrs las autras lengas romanicas (se tròba enrodat de lengas eslavas, de lengas finoogricas e de lengas turquesas), lo romanés es una de las lengas romanicas mai desconegudas e diferentas dintre lo grop de las lengas romanicas, amb d'influéncias eslavas, del turc e de l'ongrés.
Seguiràn nombrosas reviradas, demest las qualas, Los evangèlis a partir del tèxt grèc original, lo Libre de la Jungla, lo Cantic dels cantics, Las Letras de mon molin, Lo Vièlh òme e la Mar, Reprim de Giono, De Mirgas e d’Òmes de Steinbeck ; en mai de bendas dessenhadas d’Asterix per ne citar que las mai remarcablas.
Escotatz-lo : “Un matin de setmana, a la sacrestia, me cargavi la casubla per dire la messa. Qualqu’un tustèt a la pòrta. Una femnòta ennegresida dintrèt, acompanhada per cinc o sièis domaisèlas pimparèlas e mirgalhadas “Soi Edith Piaf, me diguèt l’ennegresida. M’agradariá que diguèssetz la messa per mon grand amor Marcèl Cerdan”.
Nomenat mèstre d’internat al Pichon Seminari de Sant Pèire a Rodés, sa set d’aprendre, d’anar al davant dels autres, lo quitarà pas pus : sejorns en Anglatèrra, licéncia en letras classicas e licéncia d’anglés obtengudas a Tolosa, sejorn al licèu anglés de Chichester en qualitat de professor de francés.
L'evolucion de Ausseruna mòstra autres dos accidents : la rotacizacion de -d- intervocalic ), que faguèt passar lo nom d'Anseduna a Anseruna, e la vocalizacion, pus tardiva, de -n- davant -s-, frequenta en Albigés e Besierés , que donèt Ausseruna d'una fòrma Anseruna precedenta.
La preséncia de la "rota reiala", un grand axe desvolopat a l'epòca de Loís XIV a fin de facilitar las communicacions entre Besièrs e Narbona, e lo traucament del canal del Miègjorn ajudèron a faire viure lo vilatge, e mai se sonque los vilatges long del canal profitan de son atrach toristic a l'ora d'ara.
Lo CLO escriu : « Se manten las grafias d’Alibèrt quand son confòrmas a l’etimologia: Niça amb ç . Se desconselha las grafias non etimologicas coma Nissa*. S’accèpta una grafia non etimologica solament quand s’es socializada de manièra indefugibla: . Nissa d’Ausseruna » .
Segon Frank R. Hamlin, cal escartar l'ipotèsi d'Enric Guiter (Fédération Historique du Languedoc Méditerranéen et du Roussillon, 1971, pp. 99-101), que pensa que lo nom s'explicariá per la finala -sarYi o -saruni atestada dins d'inscripcions ibericas que venon d'Ausseruna, perqué -r- intervocalica es tardiva.
Dos aspècts la dominèron : l'autonòmia politica defenduda per lo grop parlamentari de Charles Parnell , deputat anglican que sostenguèt ò reversèt mai d'un govèrn en foncion de sei concessions en favor d'Irlanda, e la reforma agrària car la resisténcia dei païsans ai proprietaris terrencs preniá una amplor preocupanta per lo poder britanic.
Daissa los Pirenèus après aver asagat lo site antic de Sent Bertran de Comenge, puèi recep la Nesta, càmbia de direccion cap al nòrd èst dins una val larga, asaga Sent Gaudenç passa los pichons Pirenèus entre Sent Martòri e Martras Tolosana, recep lo Salat davalat de Sent Guironç.
Emmascat per la capitala francesa e sa vida culturala, escriu fòrça vèrses abans de tornar en Ongria en 1905, mas a Budapèst ont ven lo cap d'un movement d'escrivans e poètas ramosats al torn de la revista «Nyugat» , fondada en 1908: Mihály Babits, Zsigmond Móricz, Dezsö Kosztolányi.
Se canta seriá en fait non solament un imne d'amor e de nostalgia envèrs la femna aimada, mas egalament, e sens dobte sustot, una cançon que fa secretament allusion a la celèbra Crosada contra los albigeses, lo rossinhòl simbolizant l'accés a la dimension mistica en çò dels catars, las montanhas e los obstacles materials e interiors entravant aquesta, l'amor per la femna aimada reenvia finalament a la quista de l'amor espiritual.
Navarra, oficialament la Comunautat Forala de Navarra (Nafarroa, Nafarroako Foru Komunitatea en basco, Navarra, Comunidad Foral de Navarra en espanhòl), es una una comunautat autonòma espanhòla uniprovinciala de regim foral pròpri, sustot las institucions eissidas del Reialme de Navarra.
Es evident qu'existisson d'autres monds, d'aquò segur; mas, e coma ja o diguèri mantun còp, aqueles autres monds son dintre lo nòstre, se n'estan sus tèrra e precisament en dil centre de la copola del Musèu Dalí, ont es tot lo novèl mond insospiechat e allucinant del surrealisme.