polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Lèu la Companhiá Neerlandesa de las Índias Orientalas li cambièt lo nom, amor que veniá de descobrir la Tèrra dels Estats vertadièra , e la nomenèt "Nieuw Zeeland" en remembrança de la província neerlandesa, del comtat de Zelanda, separada per l'estuari de Ren e de Mòsa de la província de Olanda, coma la Nòva Zelanda es separada de la Nòva Olanda per la mar.
Aqueles colons desvolopèron l'agricultura sus la nòva tèrra e entre los sègles XIII e XIV, lo besonh d'obténer mai de tèrra per cultivar favoriguèt la proliferacion de guèrras entre las divèrsas tribús maòris fixadas en Nòva Zelanda, fòrça d'elas foguèron chapladas e lo canibalisme se faguèt mai present.
Que's pòt pensar a nocions ligadas a divèrsas esséncias vegetalas, a garrolha, present enqüèra en gascon medoquin, damb lo sens de « copa o de talhadís de casses », au lengadocian garrossa, « toja » o a garrús, « rebrotada, barta », o a toponimes com La Garròssa, aus Jarossas nòrd-occitans, « lòc on i a veces » .
En eras regions pirenencas, eths noms de país que son formats dab un nom de persona seguit d'eth sufixe -anum (implicitament, en aqueth cas particular, eth sufixe qu'ei dejà contengut en eth nom de persona): Tursan, Marsan , Gavardan, Lavedan; mei au nòrd, qu'ei eth sufixe -acum : Fesençac , Pardiac , Astarac , Armanhac .
10 d'octòbre de 2007: Demandi de suprimir SVP: Modèl:Branca occitan, Modèl:Branca oc, Modèl:Nivèl occitan, Modèl:Nivèl oc, Modèl:Nivèl ibero-romanica, Modèl:Nivèl ibero-romanic, Modèl:Nivèl romanica (aquestei modèls son faus sus lo plan scientific e son ingeribles sus lo plan tecnic, perdon de o dire tan francament).
Adonc commanda le duc de Bourbon l’assault, et lors les gens d’armes se mirent à pié ; et de tous coustés, tant des gens au duc de Bourbon comme de ceulx qui repairoient d’Espaigne fut commencié l’assault aspre et fort, et gens d’armes à entrer ès fossés et rompre palis, et villains à eulx deffendre vigoureusement, et tant s’efforcèrent les François que esrachièrent les palis.
Qu'arreliga Brassens a un vilatge de la comuna de Granada d'Ador deu medish nom, e au Brassenx , anciana baronia prèp de Morcens; Brassens que seré l'ancian nom deu lòc; l'origina de Brassens que seré lo nom d'òmi galloroman *Braccius , associat au sufixe preceltic -incum.
Lo sègle XIIau que vedó la construccion de la glèisa de Sent Sernin, dab lèu après l’embarrament deu borg : castèth sus mòta a l’estrem sud de l’unica carrèra, pòrta de vila au cap nòrd, galihonhas suu penent èst e hossats suu penent oèst, qui apèran enqüèra uei « los embarrats ».
La Província de Trent (Provincia autonoma di Trento en italian; Autonome Provinz Trient en alemand; Provinzia Autonoma de Trent en ladin, Sèlbstendig Provintz vo Tria en cimbro, Autonome Provinz va Trea't en mocheno, Provincia de Trent en dialècte de Trentin), comunament Trentino, es un província italana del Trentin e Aut Adige de 542214 abitants, amb per capitala Trent; confronta al nòrd la província del Sud-Tiròl, a l'èst e al sud las províncias venètas de Belluno, Vicença e Verona, e a l'oèst las províncias lombardas de Brescia e Sondrio.
La region istoricogeografica del Trentin èra ja un municipium roman, ducat lombard e comtat carolingian, puèi faguèt partit de l'avescat de Trent dins lo Sant Empèri Roman Germanic , enfin pendent aperaquí un sègle la partida sud, lingüisticament romana, de Tiròl, foguèt d'en primièr austriaca, puèi austroongresa.
Coma província autonòma del Trentin e Naut Adige, amb Venèt e Friol-Venècia Júlia, aparten a la macrozona de Triveneto o Tre Venezie, que lo nom es inspirat de la Regio X Venetia e Histria a l'epòca imperiala romana e es tanben un de las tres las entitats territorialas que, amb lo Tiròl austrian e lo Naut Adige, constituisson l'Euregion Tirolo-Alto Adige-Trentino.
Aquela victòria dobriguèt las pòrtas de l'Orient Mejan a Alexandre: dediquèt los ans seguents a la conquista de Fenícia, ont assetgèt Tir, d'Israèl, ont prenguèt Jerusalèm, e d'Egipte, ont fondèt una ciutat novèla, Alexàndria, la primièra d'una sèria longa d'aquel nom, e visitèt l'oracle de Zeus Ammon, que li profetizèt de grandas victòrias.
Quand tot l'Empèri Pèrsa tombèt entre sas mans, Alexandre adoptèt lo tipe de cort e la condicion d'un prince oriental, factor que provoquèt una oposicion violenta entre lo grop de sos generals macedonians, e una conjuracion contra el, resolguda amb l'execucion de Parmeni, un de sos generals mai ancians que datava tre lo règne de son paire.
Aquela conjuracion foguèt la rason de la mòrt de Filotas, filh de Parmeni, e Amintas, cosin d'Alexandre considerat pels insurgents coma lo rei legitim (Felip arribèt al tròn per que son fraire, lo regent de Macedònia, èra mòrt, e son filh, Amintas, èra encara tròp jove per governar).
Lo cambiament de volontat d'Alexandre, agrandit pel sosmentement dels pèrsas e per son elevacion a personatge de reng divin coma rei grand, li portèt a preferir lo continuament de la politica tradicionala pèrsa al luòc de son idèa primitiva, e mentre que son armada e totes los grècs consideravan complit lor dever de destrusir l'enemic ancestral, el optèt per la conquista de territòris pus a l'Orient.
Se lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe celtic -*ako-, s'emplega normalament amb un nom de persona, lo caractèr montanhòl e traversut de Melagas fa pensar çaquelà a l'etime preceltic *mel-, o al gallés *metlo, *meclo, totes de caractèr oronimic (que se referisson al relèu e mai que mai als puèges e a las montanhas).
Lo sistèma descentralizat Zhou a de semblanças amb l'Euròpa medievala amb un domeni reial relativament pichon (las comarcas amb las vilas de Hao e Mièg Feng e cap a l'èst la comarca de Lo-e), e amb de comarcas concedidas a la familha reiala e de comarcas concedidas a d'autras familhas, en totes los cases ereditàriament.
Un grand creissement economic se produsiguèt pendent aquel temps en çò que China dintrèt a l'edat del fèrre que permetèt desvolopar de tecnicianas d'irrigació e bastir nòvas arades melhoras e mai productivas; s'aumentèt tanben la populacion e comencèron d'aparéisser los comerçants e negociants de tota sòrta; la siá existéncia fasiá necessària lo melhorament dels camins, qu'èran transitats ara principalament per de cavals.
Los elements feudales amendriguèron amb lo temps e lo govèrn aumentèt lo sieu contraròtle; las vilas estadas venguèron mai centralitzades e establiguèron un sistèma economic impersonal, qu'èra mai facilament taxat pel govèrn central, qu'al meteis temps aviá mai contraròtle sus las vilas; aiçò venguèt a la darrièra part del periòde Zhou occidental.
Eth 1662 fondèc en Roma era Riformella, un movement de reforma deth Orde des Fraires Mendres Reformadi dera Estricta Observança, entà per'mor que es fraires e prevederes franciscans que se dedicauen ath apostolat popular podessen arrecuelher-se en cases de reculhiment e retir espirituau, en tot víuer atau er esperit constitutiu deth orde franciscà.
Dempús de maridar-se damb 18 ans, per desir deth sòn pair, e demorar veude en pòqui mesi, entrèc ath convent des franciscans de Sant Miquel d'Escornalbou e hec era profession religiosa eth 14 de junhsèga de 1641 on cambièc eth sòn nòm peth de Bonaventura.
Miquel Baptista Gran Peris (Riudoms, Catalonha, 24 de noveme de 1620 - Roma, Itàlia, 11 de seteme de 1684), coneishut actuament coma Beat Bonaventura Gran o coma Fra Bonaventura de Barcelona ena sua vida, siguec un fraire franciscan, proclamat beat pera Glèisa catolica.
Segon Boisgontier, Vath lonca que pòt passar a Vai lonca : vocalizacion de -t palatau davant -l, com Bètlòc prononciat , puei passatge normau de a ; la vath en question qu'ei, totjorn segon Boisgontier, ua vath seca, mei bassa de 20 m, situada au nòrd deu borg e que's ved despuish aqueste.
Es tropes castelhanes dirigides per Juan de Beamont obliguen a lheuar eth sètge de Barcelona mès Joan II utilize es divisions dera noblesa castelhana qu'acabarà en tot forçar Enric, peth Tractat de Baiona e damb Lluís XI d'arbitre, a renonciar en Principat e, era compensacion, se li liure era batllia de Estèra.
Era intransigència d'aguesti darrèri e era sua resisténcia ath cambiament precipitèren era crisi economica e dividiren es barcelonesi, a compdar de 1450, eth dus grops claraments diferenciadi: era Biga e la Cerque: * Era Biga, integrada pera majoria des ciutadans aunoradi e bèri mercaders, se considère, actue e viu coma un grop nobiliari, an tèrres, castèths e drets senhoraus e viuen des rendes.
Aguesta enèrgica actitud, junhuda ath suslhèuament des beamontesos navarresos e ara mobilizacion castelhana ena termièra de Aragon, obliguèren eth rei a cedir, en tot liberar a Carles e en tot acceptar es capitulacions de Vilafranca deth Penedès , a on s'arrecuelhien es reivindicacions politiques dera oligarquia catalana, entre d'autes, era proïbicion ath rei d'entrar en Catalonha sense permís dera Generalitat.
Per Dauzat e Rostaing, qu'es un nom escur, mès Ernèst Negre que s'azarda a supausar lo gascon lamoû , ipotèsi guaire plausibla per B. Boyrie-Fénié qui la cita, pr'amor de la prumèra atestacion, deu patrimòni arqueologic e d'ua glèisa consacrada a Sent Pèir, qui arremandan cap a ua fondacion antica.
A començaments de 1839, es membres dera Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies que hugien de Misuri coma resultat dera Guèrra Mormona de 1838, e ua proclamacion legau coneishuda coma era òrde d'exterminación, sentenciada per alavetz governador d'aguest estat, Lilburn W. Boggs, Arribèren a Quincy.
Pera sua part, era Glèisa de Jesucristo de Santos des Útlimos Dies son proprietària dera majoritat des lòcs istorics restants en Nauvoo, en tot includir era casa de Brigham Young, Heber C. Kimball E d'auti membres dera glèisa des dies des sòns inicis, atau coma d'autes bastisses istorics d'importància.
Compde damb ua poblacion de 1,071 abitants des 20,121 abitants deth comtat de Hancock, Nauvoo atrè un gran nombre de visitants cada an per arrason deth sòn legat istorico-religiós, tant entàs membres dera Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies e d'auti grops derivadi deth movement des Sants des Darrèri Dies, atau coma er auer estat ua des notables comunitats utopiques icarianas nòrd-americanes.
Era ciutat siguec fondada per Joseph Smith , e nomentada per eth der idiòma ebrèu damb ortografia anglosajona, mot que proven deth libre d'Isaías 52:7, «Quin polida ei er envolòpa des montanhes .!» Er aspècte religiós que dominaue eth passat de Nauvoo a perdut ímpetu aué en dia, ara ei ua region mès que mès productora de vin, en tot auer eth vitatge mès ancian der estat.
Bénédicte Boyrie-Fénié que pensa tanben a un derivat deu vèrbe arbecar, *arbecau"', influenciat per arbo. Per exemple, Coromines qu'explica Arbeca « antiga vila fortificada prop del cim d'un tossal punxegut » com un celtic *are-becc-a, derivat de beccon" « bèc » : situada près deu mus d'un tuc; mès la prumèra solucion que'u sembla mei segura
E la cal pas cap confondre amb lo Challenge de l'Esperança , competicion creada en 1953 per ambedós clubs occitans de Tula , lo SCT o Sporting Club tulista e lo TOEC, çò es lo Tolosa Olimpic Emplegats Club, lo club dels emplegats de la comuna a la debuta e que lo grand segonda linha occitan, nascut a L'Isla de Baish, en Gasconha, n'Elias Cester, ne foguèt lo jogaire mai famós e emblematic., reservada ara als clubs de Federala 1, tresena division del rugbi exagonal, darrièr las doas divisions professionalas que son lo Top 14 e la Pro D2.
Com que sia, que s'ageish, per Bénédicte Boyrie-Fénié, de pèira , d'un lòc peirós, e pus precisament, benlèu, de calc-/carc- dab un sufixe locatiu latin -ariceu, qui dona -arés [çò qui explica pas la prumèra atestacion, qui haré supausar un sufixe -ariu].
Bénédicte Boyrie-Fénié que hornèish fòrmas ancianas, mès n'i a talament que las arregroparam dens la seguenta lista : le Boere en 1254 , Laboherie, en 1254, Laboheria , en 1254, en latin, erba/e Faveria , Esbeyfauerys , en 1527, La Boyre, la Bohaire, au sègle XVII, La Boere , La Bouhere , La Boheire , La Bohere , la Bohaire , la Bouhaire .
Que i a tanben un lòc escrit in loco vocato Asuer in parochia de Montibus, qui poderé estar Asur; en Baisha Navarra, que i a hens lo cartulari de Dacs ua parròpia Sancta Gratia de Azurdoi ; lo radicau que poderé estar lo basco ezur « çò qui demòra en tèrra quan an copat lo toi »; aquò que hè pensar a un toponime d'eishartigatge, mès que i a ua dificultat : lo mot basco qu'a ua -rr finau hòrta e dens lo nom lanusquet -r que s'ei amudida.
La primièra part del mot, Occ-, ven de l'occitan òc e de l'expression lenga d'òc, autre tèrme aparegut vèrs la meteissa epòca per designar l'occitan segon lo sieu biais de dire de "òc" (per oposicion a la lenga de si qu'es l'italian e a la lenga d'oïl qu'es lo francés).
En lo 1963, Nkrumah aguèt un ròtle major dins la creacion de l'Organizacion de l'Unitat Africana mas l'oposicion de mai d'un cap d'Estat african a la creacion d'una organizacion federala, especialament aquela de Léopold Sédar Senghor, demenissèt l'eficacitat de l'organizacion.
Maurici André (quartièr de Ròca Bèla, Alès, lo 21 de mai de 1933 ; en francés Maurice André) qu'ei un trompetista occitan de nacionalitat francesa e un deus màgers virtuòses d'aqueth instrument au long de la soa istòria per'mor de la soa poténcia dens lo registre suberagut qui ne he un mèste de l'interpretacion barròca o deus capricis escrivut per la trompeta .
Concebut per una còla dirigida per Ralph Baer, foguèt seguida per de maquinas concurrentas coma la Fairchild Channel F qu'adoptèt la cartocha coma supòrt de jòc, l'Atari 2600 que foguèt venduda a 30 milions d'exemplars e l'Intellevision de Mattel venduda a 6 milions d'exemplars.
La companhiá japonesa confiermèt sa premiera plaça en 1989 e 1990 amb la comercializacion de la Game Boy, consòla portabla venduda a 120 milions d'unitats, e de la Super NES, consòla 16-bits que resistiguèt a l'arribada de Sega coma rivau de Nintendo gràcias a la qualitat de sei jòcs .
Las comunas tòcatocantas que son Jatsu Garazi au nòrd, Buztintze-Hiriberri au nòrd-èst, Bussunarits-Sarrasqueta a l'èst, Izpura a l'èst, Ahatsa-Altzieta-Bazkazane au sud-èst, Sent Joan Pè de Pòrt e Zaro au sud-oèst e Aintzila au sud.
Durant son istòria cambièt de nom : foguèt batejat tornar Club de Esgrima per una brèva estona de l'annada 1897 e Club Gimnasia y Esgrima de Eva Perón en 1952 quand La Plata foguèt egalament tornada batejada Eva Perón a l'escasença del decès de la primièra dòna argentina.
Per çò qui es deu nom deu país, « Gòssa », que procedeish d’un ancian « Gonòssa », coneishut suu Cartulari de Dacs aus sègles 11au e 12au, dab lo sens de « tèrras las mei hautas », çò qui correspon efectivament en ua realitat suu terrenh, medish quan las altituds e son hòrt relativas.
Lo vilatge tipic de Sent Laurenç de Gòssa qu’a mantuns centres d’interès : lo castèth privat de Ròl-Montpelhèr , ua hòrt bèra glèisa gotica, pòrtas-a-desbondada e un sistèma hòrt particular de desaigatge de las bartas d’Ador, o enqüèra bòrdas de neurissatge de guits gras.
Lo pont d’Urt, aperat tanbenh d’auts còps « Pont de Pitres », qu’estó bastit a la fin deu sègle XIXau preu Gustave Eiffel tà ligar las duas arribas d’Ador, arremplaçar l’anciana gabarra de truversar, e perméter aus Landés de’s rénder mei aisidament au Bascoat vesin.
La bastida de Viana estot fondada lo 21 de seteme de 1284 per un acte de pareatge enter Jordan de l’Illa e lo Senescau de Guiana Jan de Grailly, qui representava lo duc d'Aquitània Edoard Ièr d'Anglatèrra Lo nom de la ciutat estot causit per Jordan de l'Illa ende onorar sa tanta Viana de Gontaud Biron, qui lo avèva dat quauques annadas avants sos drets sus la senhoria de Montgalhard, qu’en dependèva lo vilatge de Vilalonga.
J-B Orpustan que cita un ostau nòble medievau de Garrüze deu nom d'Arangoitz e qu'explica goiz que significa « matin » tanben en basco; qu'explica goiz ei present dens Irigoiz e dens lo nom d'ostaus d'Ossés plaçadas seu costat orientau de la vath; que deduseish la possibilitat d'un sens « vila, vath virada cap a l'èst » o « vila hauta » .
Josèp Romanilha (Jóusè Roumaniho en nòrma mistralenca, Joseph Roumanille en francés; Sant Romieg de Provença, lo 8 d'agost de 1818 - lo 24 de mai de 1891) foguèt un escrivan provençau, professor de Frederic Mistral e fondador amb eu dau Felibritge.
Los Féniés explican Nonede per un mot occitan, nòna o nona, « ròc en fòrma d'obelisque », que representariá le chastèl jucat sobre son pic ; mas coma l'atestacion dau sègle IX conten le sufixe -ate, chaudriá supausar qu'aquel mot es d'origina celtica o preceltica.
Era crisi e era escassetat qu'assolà es explotacions de metaus des colònies pendent aguest sègle afectèc grèvaments ara Reiau Audiéncia de Quito, que perdec ua grana quantitat des sòns mercats tradicionaus e, ath delà, li calec començar a patir era competéncia de productes europèus de major qualitat e mès barati.
Eth 1734 arribèc en Quito era mission geodèsica francesa, dirigida, entre de de autes, per Charles-Marie dera Condamine, que representèc un vertadèr revulsiu entara activitat culturau de Quito, damb era promocion d'estudis scientifics e era divulgacion des naues inventes illustrades qu'influïren eth çò geògraf Pedro Vicente Maldonado.
Er aguesta epòca tanben comence a aparéisher, nauaments enllaçant damb es idèes illustrades, ua clara consciéncia quitenya, que se pòt observar ne les òbres istoriques deth jesuïta Juan de Velasco e, sustot, damb era incansable activitat culturau progressista e emancipadora de Eugenio Espejo, dilhèu çò de mès de gran illustrat quiteny.
Era ofensiva s'inicièc pes volts de 1450 e a banda des arrasons tradicionaus politiques e economiques, s'i junhien bères arrasons de caractèr mitològic e dinàstic, donques que segons bères tradicions es inques e es quitus compartien ua origina comuna ne la figure mitica de Quitumbe; ath delà es regions equatoriaus, domeni deth Solei segons es inques, auien un compausant religiós de grana importància per eri.
Ua d'aguestes confederacions se forme iniciauments a compdar dera cultura dera Tolita e acabe en tot abastar tota era zòna andina deth nòrd der actuau Eqüator: ei era confederacion caranqui (des quitus, caras o caranquis, tanben nomentadi shiris o scyris), qu'auie a Quito e es sòns voltants un des sòns nuclèus principaus.
Aguesta agropacion politica, qu'es espanhòus nomentaràn damb er equívoc nòm de Reiaume de Quito, s'espandís cap ath nòrd enquiara zòna de Pasto , peth sud enquiara zòna de Quevedo, damb contactes damb era rica cultura Milagro-Quevedo, e cap ar autan pera val der arriu Napo .
Era istòria dera Eqüator se pòt dividir eth tres grani periòdes: eth periòde prehispànic, dempús dera arribada der èsser uman ena zòna enquiara invasion e integracion deth territòri ath empèri inca ; eth periòde coloniau, qu'eth territòri actuau der Eqüator corresponec pendent eth apuprètz ara Reiau Audiéncia de Quito ; fin finau eth periòde republican, dempús dera independéncia, integracion ara Gran Colómbia e posteriora separacion, enquiara actualitat.
Quan los piquèirs se formèn, lo nivèu de las aigas deu riu Gorga que montè e lo lac s'installè; los establiments umans que's desplacèn; qu'an trobat atau tres sites arqueologics sublacustres (prumèra Edat deu Hèr, segonda Edat deu Hèr e epòca galloromana), dab un important mobiliari, dont desenas de pirògas monoxilas.
Las fòrmas ancianas que son ecclesia Sanctae Mariae de Mimizan en 1009, de Mimisano, en latin, en 1255, in stagno nostro Mimisano, en latin, en 1281, de Mimisano, en latin, en 1289, Monte Misano, en latin, en 1305, la ciutad antiqa de Mimisan en 1400, Memisan , Mamisan , Memisã , Menisan , Memisan , Mimissan , Memisan , Mimissan .
Mamisan qu'ei situat a quauques lègas de la via litorau antica e de la mutatio de Segosa mentavuda per l'itinerari d'Antonin, adara coneishuda au nòrd-èst de la comuna vesia de Sent Pau de Bòrn e que guarda traças d'ua ocupacion permanenta entre la prumèra Edat deu Hèr e l'epòca romana .
Dins la glèisa desafectada de Sant Firmin, lo musèu del Carreg ( mòstra a l'entorn de la ròda, del laur e del cambe, veiculs de totas menas abans lo motor: rebala, carri, carreta, tombarèl, carruga, e mai d'apleches dels fabre, rodièr, esclopièr e cordaire eca.).
En 1273 o 1274, que tròbam Eytz Arnaut de Sèrraslós qui hè aumenatge au rei d’Anglatèrra per la soa caveria de Sèrraslós, hens la parròpia de Sent Bertomiu d’Arribans ; mes com aquera caveria que n’aucupa la màger part, la parròpia qu’es autan plan aperada Sent Bertomiu de Sèrraslós .
Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'arreliga lo mot a arriba, shens poder explicar las fòrmas ancianas, en contradiccion dab la fòrma actuala , çò qui es normau pr'amor B. Boyrie-Fenié que s'engana dab las duas fòrmas qui balha : Arrimblar que's tròba a Bastenas, e Arrimblés que's tròba enter Horcs Arriu e Doasit e n'an pas arren a véder dab Arribans.
La glèisa actuau qu’estó bastida en 1882, au centre de la comuna, çò qui n’estó pas deu gost deus parropians d’Arribans enqüèra estacats a la soa independéncia d’un còp èra, sustot que despitàn la vielha glèisa tà recuperar tot çò qui’n podè estar, et servir-se’n tà arrehar -dejà- la navèra glèisa, mensh de dètz ans arron la construccion.
Las fòrmas ancianas que son Sanctus Johannes de Suseiaus sègles XI-XII, Sanctus Johannes de Salbuza, en latin, aus sègles XI-XII, Saubuce, Sabuce au sègle XII, Saubussa, en latin, en 1242, Saubusa, en latin, en 1261, Saubusse, Séùbist, en 1289, Sobusse , Saubusse , Sanbusse , Sobuse , Saubusse .
Las decisions de l'AVL, en l'exercici de las foncions que li corresponen, auràn d'ésser observadas per totas las Institucions de la Generalitat, pels Poders Publics, per la resta d'Administracions Publicas, lo sistèma educatiu, e los mediàs de comunicacion, las entitats, los organismes e entrepresas, de titolaritat publica o que comptan damb finançament public.
Dels primers vint-e-un academics, coma minim doas tresenas partides seràn saberudi en valencian damb una acreditada competéncia scientifica e academica, segontes critèris d'avaluacion objectiva, e la rèsta seràn de distinguides personalitats de las letras o de l'ensenhament damb una competéncia lingüistica o una produccion reconeguda en lo camp del valencian.
Qu'ei situada dens lo vinhau deus Costalats de Sent Mont a 150 km capsús de Bordèu, 50 km capvath de Pau e 30 km cap Sud-Èst deu Mont, a l'endret on l'Ador entra dens lo departament de las , on se tòcan las regions de Tursan, d' e de Vic Vilh.
Sas òbras non romanescas, especialament The Road to Wigan Pier , que documenta son experiéncia de la vida de la classa obrièra dins lo nòrd d'Anglatèrra, e Homage to Catalonia , un compte rendut de sas experiéncias de soldat per la faccion republicana de La Guèrra Civila Espanhòla es tant respectat coma sos ensages sus la politica e la literatura, la lenga e la cultura.
Un toponime es pas un apellatiu e lo nom del vilatge auriá pogut gardar sa fòrma tradicionala, coërenta ambe las fòrmas medievalas, que manifèstan clarament que lo nom del vilatge èra Falguièira o un derivat, doncas un producte de *filicaria, comprés probablament a las epòcas mai ancianas coma lo luòc ont i a de felzes.
La comuna, dab sonque 17 km² -petitona tau parçan- embarrada preu miei de gigantas de 64, 90, 81 e 72 km², qu'a quitut hà's chapar per aquestas : que's parlava, dens lo periòde 1816-1820, sii de restacar-la a Lon, sii de copar-la en dus entà balhar Sent Miquèu a Lon, e Escalús a Linça.
En realitat, Negre qu'auré devut consultar l'Atlàs Lingüistic de la Gasconha, mapa 2086, ò obèrt tonic, diftongason condicionada per iòd : lo resultat en Medòc qu'èi dens lo centre deu Bordalés); puèi qu'ei donc lo resultat medoquin de podium e non pas un mot particular.
Que s'èi atau ganhat l'epitèt de Libertador, partajat dab l'argentin José de San Martín qui las loas armadas respectivas e's juntèn hens la ciutat de Guayaquil abans que San Martín, desprovesit deu sostien deu son quite país, e deishasse a Bolívar lo comandament de la liberacion deu continent sud-american.
En particular, aquò menèt a la descubèrta de la tetravaléncia dau carbòni e de l'estructura dau benzèn per Friedrich Kekulé von Stradonitz , de l'existéncia de moleculas opticament activas per Louis Pasteur ò de l'existéncia d'atòms de carbòni dissimetric per Joseph Le Bel e Jacobus Van't Hoff .