polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
A la Revolucion, la parròquia de Nòstra Dòna de Massugàs e son annèxa de Massugàs, Sainte-Cécile de Bouffiagues aurién format la comuna de Massugàs , mes las informacions son contradictòrias e sembla que Bofiagas sisca finalament dens Pelagrua; lo nom se vei sus la mapa, près deu castèth de La Roqueta, dens la coeta de padèla de la comuna de Pelagrua situada entre Cobeirac e Listrac , mes la glèisa a dispareishut.
Dauzat e Rostaing qu'explican lo nom per lo gascon mouscar , « tavan », deu latin musca, « mosca » e sufixe pejoratiu -ard; dab lo sufixe -és, l'ensemble qu'auré lo sens de « lòc on i a hòrt de tavans »; mès los autors qu'ajustan ua auta solucion, lo nom germanic d'òmi *Musk-hard.
En coïncidint amb lo numèro 9 Llengües Vives edita un suplement especial amb motiu de la segonda Jornada Europèa de las Lengas Minorizadas, que compta la participacion de las principalas autoritats normativas de las sièis lengas: Maria do Carmo Henríquez Salido , Xosé Lluís García Arias , Jean Haritschelhar , Francho Nagore , Joan Thomas , Joan Albert Argente (President de la Seccion Filològica de l’Institut d’Estudis Catalans).
La varianta pujòu/pujòl, probablament pus espandida, s'explica per una ipercorreccion au moment deu passatge de la prononciacion de u de a : aquí ont aqueth passatge se fit tard, la prononciacion s'espandit dens deus cas qu'èra pas etimologica (per puòg/puèg/pug, la preséncia de -u- s'explica autrament, per una diftongason condicionada per iòd).
En Còli èra dau canton de Terrasson e La Vila Diu e i demoret en 2015; èra tanben de la Comunautat de comunas dau Terrassonnés en Perigòrd Negre Tenon Autafòrt; après la fusion emb Sench Amand de Còli, ancianament dau canton de Montinhac, qu'èra dau canton de la Vau de l'Òme e de la CC de la Val de l'Òme, lo decret dau 5 de març de 2020 fai que tota la comuna novela es dau canton de la Vau de l'Òme e las doas comunas decidisson que la comuna novela sera dins la comunautat de comunas de la Vau de l'Òme.
Còli tira son nom del nom dau riu que i passa ; l'origina d'aqueu nom seriá lo preceltic *kol ; l'occitan en, preposicion locativa, completa lo nom ; per Chantal Tanet e Tristan Hordé, l'origina seriá benleu un ancian occitan colinar, desvolopat a partir dau latin colare e de mesme sens; colare ven de collus, « cruveu, sedaç », dont la raiç col- es inexplicada .
Dempuèi alavetz qu'aquela rota i aguèt liurat a las diligences, de contunh als camions en venent de la Primaube e de Rodez, Cassagnes, consagrat a la misèria e a la décrépitude, veirè los sieus ostals s'elevar, lo sieu comèrci e lo sieu artisanat se desvolopar.
Jan Boset (en francés Jean Bouzet, en bearnés que's signava Yan de Bouzet en grafia de l'Escòla Gaston Febus, e segon la nòrma classica qu'ajudè a establir : Joan de Boset - Pontac, 11 de genièr de 1892 - 26 d'octobre de 1954) que ho un escrivan occitan, un professor agregat, un lingüista, un gramatician e un ispanista bearnés.
Semblan en acòrdi ambe Ernèst Negre, que dona las meteissas explicas e qu'interprèta Alzona per un idronime preceltic *alis ambe'l sufixe gallic -ona; Alzona seriá lo nom antic de Fresquèl , aiga que travèrsa Alzona; Negre dona la meteissa explica per la Font d'Alzonne e Saint Pierre d'Alzonne, anciana parròquia de la comuna de Montferrand, prèp del Pas de Naurosa .
Aquò's Aculius, çò que supausa l'aglutinacion de l'article definit masculin singular, per Dauzat e Rostaing; Chantal Tanet et Tristan Hordé accèptan *Aculius, derivat de Aculeo, « l'agulhada », mas perpausan tanben Lucculeus, derivat de Lucculus, qu'a pas besonh de l'aglutinacion de l'article, mas que necessita l'atraccion dau mot agulha .
Fuguet descuberta lo 12 de setembre de 1940 per quatre adolescents a la recercha dau chen d'un d'entre ilhs desparegut dins un trauc estrech revelat per la chasuda d'un pin fulminat : Marcel Ravidat, Jacme Marsal, Jòrdi Agniel e Simon Coencas avertigueren rapidament lor ancian professor, Leon La Val.
Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, postula un nom de persona gallés Agillius, tractat coma *Aguillius, + -acos, solution que refusa Bénédicte Boyrie-Fénié, perqué *Aguillius es pas atestat e que *Agilliacos auré donat Agilhac e Gilhac , fòrma orala constatada.
L'impression demòra que B. Boyrie-Fénié a d'informacions dens la literatura toponimica que dona pas e que justificarén son interpretacion de Seroa, nom que a vista de nas haré puslèu pensar a un *Serona damb tombada de -n- intervocalica, nom parent daus nombrós Sera, Serena, Siron, Seron, etc.
Las fòrmas ancianas daus diferents Néronde asseguran lo passatge per Nigr-, Negr-, mas de totas las que citan Dauzat e Rostaing, una sola es en -ande, la dau Puèi de Doma, Neyrande, e enquera en 1789 ; i a donc una dificultat a pausar un etime en -anda per de luòcs qu'an tots una finala en -ond e de las fòrmas ancianas, sovent dau prumier millenari, en -ond-, -und-, -omt-, quitament en supausant l'atraccion d'un mot coma onda, que podiá dificilament èsser generala.
Una -s s'ajusta au nom d'una parròpia per donar lo nom daus abitants; après, au cap d'un moment, lo collectiu format atau se confond, definitivament o pas, emb lo nom de la comunautat: *Ardenacs es prononciat regularament Ardenatz , pui lo nom deu vilatge ven Ardenatz o se consèrva coma Ardenac.
Que cita tanben lo punt de vista de J.B. Orpustan, qui precisa la basa sam- es pas coneishuda en basco, a despart de samats, « palhada de toja e heuguèra esplandida l'ivèrn davant los estables per hèr hemada »; Orpustan qu'arreliga dab aqueth sens generau Samas, Samadèt, Samau , Samakoitz, a Sharrita, Zamarce, a Arakil en Navarra
Per eth, una solucion pus economica e pus en acòrd damb las atestacions medievalas serè, en partent deu sufixe -acum, *Mairinhacs, prononciat *Meirinhats , (lo diftongue pretonic ai s'afeblís normalament en ei e lo plurau a una valor collectiva, la deus abitants de *Mairinhac).
Las fòrmas ancianas que son ecclesia Sancti Petri Sanagorensis, en latin, cap a 1050, St Gorbs, en 1242, Sengohor, shens data, par Sancti Petri de Seint-Gor in Marciano, en latin, en 1274, de Sent-Gor, en 1274, terra de Tartas in parochia de Sent-Gor, en 1276, de Sengor, cap a 1320, S. Go, mapa deu començament deu sègle XVIII.
Que vieneré de *sen agor, format d'un prumèr element *sen, d'origina aquitanica, qui auré lo sens de situacion dominanta, de promontòri, de mus, çò qui correspón a la realitat geografica, e d'un segond element qui ei lo gascon agor, mot probablament manlevat au basque, ací au sens de « sec, eishuc ».
Lo canonge Durengues cita le pouillé de Valeri en 1520 : In archipresbyteratu Vesalmensi : Prior de Lignerio, rector ejusdem, de Cluzello et Sancti Pardulphi, çò que demanda d'explicacions : Lo Clusèu correspond a La Roquilha, Liguers èra un priorat de l'abadiá perigòrda deu meteis nom e i a pas de Sent Pardó a l'entorn, mès i a benlèu una identitat entre Sent Pardó e Sent Marçau; enfin Lignerio deuriá se lugir Liguerio.
En 1793, la municipalitat es Sainte Foy, Appelles, Ligueux, Pineuilh, La Roquille, Saint André, Saint Avit, Saint Nazaire, Saint Philippe et Thoumeyragues , donc en occitan Senta Fe la Granda, Apèla, Ligüers, Pinuelh, La Roquilha, Sent Andreu, Sent Avit, Sent Nazari, Sent Filipe deu Senhal e Tomeiragas.
Las atestacions medievalas dau nom de Sent Sulpici, benlèu a despart de la segonda, permeten pas de saber quina èra la fòrma locala exacta : Sancti Sulpicii Inter duo Maria, en latin, en 1285, Sancti-Suplicii , en latin, en 1326, Sanctus Sulpicius, en latin, en 1361.
Las fòrmas ancianas son Nariian, Naruan, aus sègles XI-XIII, de Nariiano, Nariganum, Narijanum, en latin, aus sègles XI-XIII, parrochia de Nairjano, en latin, en 1273, Narriano, Narijano, en latin, en 1273, Nairiono, en latin, en 1273, Narigano, en latin, en 1339, Sanctus-Martinus-de Nariyan, en 1339, Nereyan, en 1361 .
La dificultat, que Bénédicte Boyrie-Fénié relèva a bon dret, es que las fòrmas ancianas son en Na- e menan a un etime *Naridius, malurosament inatestat, avant que la sillaba iniciala s'afeblisse en Ne- ; i a pr'aquò un nom gallés Narios que benlèu permetré d'inferir un *Naridios.
La Rochèla es avant tot 'na comuna litòrala, situada au bòrd de l'ocèan Atlantic, e caracterisada per 'na granda diversitat de sites naturaus (costas bassas, costas sablonosas e costas a bauç, ansas litòralas, petits caps, promontòris), dont quauqu'uns an pogut estre amenagats per fixar e desvelopar las activitats umanas e economicas .
Senta Eulàlia , qu'es atestada Sancte-Eulaye-in Baresio, en 1273-1289, e Sancte Euladie-Embares, en 1311 ; la diferéncia es la prononciacion de la finala de senta, en , que fai que la comuna girondina podiá gardar lo E- iniciau d' Eula ia).
L'Eneïda ", de Virgili, es considerada coma la primièra òbra de pes de la literatura latina, e foguèt escricha qualques ans abans l'èra crestiana, a la manera dels cants epics grècs, per contar las peripecias d'Enees, sobrevivent de la guèrra de Tròia, fins a son arribada en Itàlia.
Lo vocable de la gleisa fuguet Sent Avit, puei Sent Roman, segon Chantal Tanet et Tristan Hordé o, pusleu, per'mor de certanas fòrmas ancianas [e de la conservacion dau vocable de la gleisa, demorat Sent Avit], una villa antica qu'aviá per mestre Romanius, nom latin antic qu'era pas un agionime e una error dins la fòrma de 1365 e dins la mapa de Cassini.
lo nom que demòra inexplicat, mès d'origina versemblablament basca, vienuda benlhèu deu basco ahur, « curat, cau », probablament au sens topografic, o auta solucion, de aur, aurki « avant, davant », benlhèu dens lo sens d'ua posicion « avant », cap a l'Ador au nòrd-èst .
Las duas versions de la Carte des sept provinces basques montrant la délimitation actuelle de l'euscara en dialectes, sous-dialectes et variétés (Mapa de las sèt províncias bascas que muisha la delimitacion actuala de l'euscarà en dialèctes, sos-dialèctes e varietats) dessenhadas en 1863 per lo prince Loís Lucian Bonaparte que plaçan Urt hòra de l'aira bascofòna.
Lo determinant Andòrta, etimologicament endòrta o andòrta, deu latin intorta, sovent comprés coma en Dòrta per maishanta copadura e sovent omés (perqué èra pas mèi necessari, tanlèu que l'aute lòc cambièt de nom), a lo sens d'una branca plegadissa e torçuda, com la d'un vime, que sèrv a estacar los hagòts.
En realitat, coma los vilatges en -ac son venguts sovent -ats en Vasadés e en Bordalés, çò que representa una confusion entre lo nom deu vilatge e lo deus abitants, Castèths èra Castèt a l'origina e lo gentilici, bastit shens sufixe, èra los castèthS, e après, per confusion, la vila medisha vengut Castèths .
Dauzat e Rostaing qu'explican Pimbo per lo gascon pimbou, « thymus vulgaris » , idèa arrefusada per B. Boyrie-Fénié : aquera planta mediterranèa ei pas pro abondosa en Gasconha per donar lo nom a ua parròpia e los noms de plantas en toponimia qu'an normaument sufixes collectius .
Per Dauzat, Lestiac pòt venir d'un nom latin d'òme *Lastius, inferit de Lastus, damb lo sufixe -acum , mes Dauzat precisa a bon dret que la conservacion dau t pausa un problèma ; *Lastiācon, en efècte, doneré *Lassac o *Laishac, pr'amor de l'accion perturbatritz de i, vengut après iòd .
Los parlars gascons au nòrd de Garona son hòra de l'isoglòssa de la tombada de -n- intervocalica, mes daus toponimes bordalés , vasadés e dau quite Agenés , gascons mes situats adara lonh de l'isoglòssa, s'explican sonque per aquera tombada e donc la fau admetre tanben per Lestiac, anciana granda propietat antica qu'avé probablament per mèste Lestinus.
En prenent au seriós la fòrma Gasnac e en supausant que la fòrma orala es tradicionala, Gasnac pòt venir *Garnac lús venen Carlús) e, dens lo procès de rotacizacion de s-, la vocala de la prumièra sillaba se pòt drubir en devath l'influéncia de -r-, s'alongar mèi o mens, en donant eventualament quauqua ren coma , probablament dens un contèxte de hòrt polimorfisme.
Genís es lo resultat de Genesius, nom de mèi d'un sent, dont un martir a Roma a l'epòca de Dioclecian, autes dus martirs a Arle e en Auvèrnhe, un arquevesque de Lion e un avesque de Clarmont, tots dus au sègle VII, mès saben pas quau es lo sent qu'es onorat dens lo nom de la glèisa e de la comuna.
Pr'amor de la prumèira atestacion, Bénédicte Boyrie-Fénié causís puslèu lo nomen Ortelius, rare mès qu'a l'avantage d'estat atestat, damb lo sufixe -anum (una propietat d'Ortelius, villa romana, estona pas dens una comuna traversada per un ancian camin, la Levada).
Bénédicte Boyrie-Fénié, maugrat las atestacions, se basa sus lo cas de Rimont e de Rimont e Savèl per acordar una preféréncia, aquò sense certitud, a un compausat de mont e de ric, adjectiu qu'a lo sens de « fòrt, redobtable »; B. Boyrie-Fénié tend donc a rebutar la proposicion de P.H. Billy, que vesèva dens lo nom lo mot rumors, « bregas, riòtas, baralhas », motivat per de conflictes de possession.
Observem plan la curiosa finala deu mot Rumodz, en 1274 : dona l'impression d'un esfòrç per conservar lo nom dens sa plenor, e sustot la letra -r-, menaçada d'amudiment, un pauc coma a Cors de Vertuèlh, la prumèira de las duás atestacions, Cozs e Cols, s'interpretava coma la pròva d'una dificultat a conservar lo grope -ls en finala.
Estève/Esteve es lo resultat de l'evolucion fonetica, present dins los petits noms e los patronimes qu'en derivan, Estèfe/Estefe es una fòrma mieg-sabenta de l'oest occitan, probablament d'origina eclesiastica, presenta dins los noms de gleisas e los noms de vilatges e de comunas qu'en derivan, absenta daus autres usatges, çò que fai pròva.
au sud de Montbadon, la mapa pòrta lo nom de Pey Amat, que sembla estar un oronime; dins la comuna de dei Salas de Castilhon, trobèm tanben Pey Landry, enquèra una tuca; i a pas de certitud absoluda, perqué Pey pòt representar tanben lo petit nom Pèir, mes la proximitat de Pueinarmand, fòrma lemosina, es un argument de mèi.
Bénédicte Boyrie-Fénié, part d'atestacions que son un còp per Broqueiran, un còp per Beucoiran, a Molís de Medòc : Becoiran , en 1242-1255 , Brouqueyran , en 1261 , Bolcayran, shens data , Belcorano, shens data , Bolqueran / Bolqueyran, shens data .
Lo sens de bròc (cf. gallés broccos, « taish » e latin brochus, « lo qu'a las dents prominentas o la boca prominentas, que despassan) e lo de bèuc, mot sonque medoquin, es prumèrament « espina » e los derivats del prumèir designan bartàs, lòcs plens de bròcs blancs o de brucs.
Cau acordar au mot oppidum lo sens de « plaça fòrta » shens idèia de « lòc haut », compte tengut deu relèu planèir de las comunas de Marions e de Silhàs , emèi enqüèra i a un dobte sus la localizacion de talas fortalessas, coneishudas setze sègles après que las bastiguèn - ipoteticament.
Una autra possibilitat es fornida pr'aquò per Xavier Delamarre, que postula un morgo-riton-, de morga, morgia, morgonos, « frontièra » e ritu-, « ga, passatge d'un cors d'aiga, passatge », puèi que Margairon es a la frontièra dels Nitiobroges e dels Vasates e lo nom seriá estat reinterpretat sus lo modèle deu latin margarita, « pèrla » .
Lo supausat Ladaussa, que faudriá benleu escriure La Douça o La Dòuça, es pas dins una comba, que justificariá un idronime , mas i a una vau significativa a quauques centenats de mètres au sud-oèst, la de Nisona, e una comba afluenta au sud-èst; Douça o Dòuça èra benlèu los noms locaus d'aqueu riu, o pusleu un mot que voliá dire « riu » .
Lo nom de la comuna (atestacions S. Pardulphus en 1298, Saint Perdhou de Causac en 1742, Saint-Perdoux-d'Issigeac al sègle XIX) ven del nom de Pardulphus, latinizacion del nom germanic Pard-wulf o Bard-wulf, que correspond a un ermita garit miraculosament de la ceguesa, puèi que venguèt abat de Garait ; a tombat sistematicament, en Occitània, dins l'atraccion de perdon, adaptat en francés en Pardoux, Perdon, Pardon, etc .
Fau acordar au mot oppidum lo sens de « plaça fòrta » shens idèia de « lòc haut », compte tengut deu relèu planèir de las comunas de Marions e de Silhàs , emèi enqüèra i a un dobte sus la localizacion de talas fortalessas, coneishudas setze sègles après que las bastiguèn - ipoteticament.
Negre, citat per B. Bénédicte Boyrie-Fénié, causís lo nom latin d'òme Rubellius, dab lo sufixe -anum, solucion acceptada per la medisha, qu'obsèrva que Rubellius + -anu dona regularament *Roelhan, mès l'atraccion de la comuna vesina de Noalhan a poscut jogar.
Lo 12 de junh, durant la reconaissença de luòcs novèls e la denominacion de rius novèls, Jacques Cartier e sos marins apercebèron, un pauc à l'escart de la ribièra que venián de nomenar Saint-Jacques, un grand naviri originari de La Rochelle, que l'équipatge, après una longa campanha de pesca a la merluça, aviá perdut son camin al mitan de las illas nombrosas del golf del Sant Laurenç.
Segon los regents Dòna e Sénher Durieux, l'escòla de Landerroat arribet a 92 escolans dens duás classas pendant las annadas 50 (una partida venièn de las comunas vesinas perqué l'escòla de Landerroat èra pus près que la de lurs comunas respectivas e que venièn a pé o a bicicleta); pr'aquò, l'escòla barret pendent las annadas 80.
Localament, la ruia màger, que conten la màger part de la zòna d'abitat massat, es apelada lo borg e los ostaus deu camin departementau Senta Fe-Esclòtas son qualificats de fauborg (faux bourg dens un tèxte de l'abat Miramond, curat de Landerroat abans la Revolucion).
Dauzat e Rostaing e d'autres toponimistas citats per Bénédicte Boyrie-Fénié probable que, coneishèvan pas aquera atestacion e cèrcan deu costat deus diferents Sents Aubin, mès escriu curiosament que l'identitat deu sent eponime es la medisha qu'a Saint-Aubin-de-Blaye, Sancti-Albini en 1360 .
Sembla pr'aquò, se l'atestacion de 1273, importanta coma testimòni de l'existéncia deu Barçanés, es pas una error, que lo sent ancianament onorat dens lo nom deu vilatge e, probablament de la parròpia dens lo passat, èra Auban, en latin Albanus, martir anglés deu sègle III o IV .
Lo passatge de Sent Auban a Sent Aubin es aisit per tres rasons, per la proximitat deus noms, per lo càmbiament de dedicacion de la glèisa, adara vodada a Nòstra Dòna, que hèi que lo clergat empacha pas l'error de se har, enfin per l'adaptacion deus noms occitans en -an en nom francés en -ain, que se pòt prononciar coma -in (per exemple, omonimia de pin, « pin » e de pain, « pan ».
Maridat a Marguerite de Montmorency , filha aînée de François, comte de Bouteville e sœur del maréchal pòrti de Luxemborg, a creat marques de Fiennes per cartas brevets de febrièr 1643 (alias del 14 de març de 1644, mas aquela segonda opcion poiriá revenir pas a las cartas mas a la data de enregistrament de las cartas).
La Bastida - Bielefranque cap a 1360, Vielefranque en 1375, Bielefranque en 1442, Bielefranca en 1472, La Bastide de Vielafranca en 1538, La Bastida , La Bastida de Béarn , La Bastida de Bearn (mapa deu començament deu sègle XVIIIau e mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .
Lo nom de 1538, La Bastide de Vielafranca, que combina en fòrma de tautologia tots los aspèctes de las bastidas, construccion navèra e vila a qui an autrejadas franquesas; lo nom La Bastida de Béarn que s'explica pr'amor lo vilatge èra a la frontièra de Bearn e de Navarra; qu'èra precisament ua enclava bearnesa en Navarra .
L'apogèu d'Atenas es tanben considerat coma aqueu de la civilizacion grèga antica gràcias a la represa dei ribatges de la mar Egèa encara tenguts per lei Pèrsas en 479, la formacion d'un « empèri » maritim, una produccion intellectuala fòrça importanta, l'esplendor dei monuments construchs e la reüssida de son sistèma democratic.
A data recenta , i a la fòrma locala coneishuda dens l'ALG , que la comuna ne'n estut un punt d'enquèsta, qu'es La Seuga, una autra, atestada per escrit a Julhac , 45km, confòrma a l'evolucion fonetica « normala », qu'es La Seuva , benlèu n'i a mèi.
Bernòs que's pòt explicar per un nom gallés, Vernus, dab lo sufixe -ossum, o peu nom gallés d'aubre, verno-, « vèrnhe » o simplament un nom de persona, Bernus o Vernus e sufixe aquitanic -otze, dab ua preferéncia peu segond ; Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, que's contenta deu nom d'aubre, dab lo sufixe -oss .
Las replicas modèrnas que son generaument inspiradas de trompetas simplament plegadas dus còps entà formar ua bocla ; a l'epòca barròca, se un heish de trompetas b'èra efectivament hèitas atau, non i avèva pas nada nòrma e la famosa trompeta de Gottfried Reiche, sancerament enrollada, qu'èra hèra desparièra ad aqueth modèl.
Com las armonicas naturaus e son los multiples d'ua medisha frequència dita fondamentau e que cada multiple de dus d'aquesta frequència que's puja d'ua octava, la nòta de la seria que son mei numerosas e mei tanhentas quan òm puja dens los aguts e suberaguts ; aquò que vòu díser que mei òm puja dens los aguts e mei òm dispausa de nòtas entà interpretar ua melodia mei complèxa.
Observem que lo borg es puslèu dens una comba, que los escribas se son gardats de latinizar un nom que comprenèvan pas gràcias au latin, que lo sufixe -au pòt venir tanben, en occitan, dau sufixe gallés -avo-, que -s finala es tròp anciana per estar la marca d'un ancian gentilici e que certanas atestacions balançan entre e , signe que si lo vilatge èra pas dens aquera partida de la Gasconha lingüistica, seré benlèu *Lasaus.
Segon una etimologia populara , Beishavela volriá dire "baissa vela" e auriá estat adreçat als batèls remontant Gironda, que passavan davant lo castèl dins l'estuari, selon l'exigéncia del duc d'Epernon, proprietari del castèl, grand amiral de França, d'un salut dels batèls passant davant l'edifici.
Beishavela es lo nom del castèl eponim, que segon Boyrie-Fénié ven del gascon 'vaisherèra', del latin vascellella, derivat de vascellumu, autrament dich un endreit ont se regropavan los batèls pichons, valent a dire las gabarras, solament justament Beychevelle es tanben un pòrt sus Gironda.
Coma l'òrdre deus Antonins i fondèt au sègle XII, un espitau-ospici per los pelegrins, a la crosada de dus grands camins, e que los Antonins furen fondats perqué las relíquias de Sent Antòni Abat èran supausadas garir l'ergotisme , lo Sent Antòni en question es lo fondator de l'eremetisme .
Las fòrmas ancianas son Pompenacum, Pompeniacum, en latin, aus sègles XI-XIII, Pompeinag, aus sègles XI-XIII, Pompenhac, en 1273, Sancti-Martini de Pompinhaco, en latin, en 1326, Sancti-Martini de Pompenhaco, en latin, en 1332, Pompenhac, en 1361 .
Lo nom de la comuna ancianament donat en títol e acceptat per divèrs sitis, Varía, es devut a una error de Bénédicte Boyrie-Fénié, perqué l'accent agut sus l'i pòrta pas cap d'informacion suplementària e es donc una fauta; l'anciana grafia deu tipe haría, cosía, s'utilizava en cas de tombada d'una -n- intervocalica; escriven Varia coma escriven geometria e pas *geometría, Arua e pas *Arúa, etc.
La comparason dab las causidas de B. Boyrie-Fénié per la comuna omofòna d'Òut e Garona es instructiva : a l'exemple de Virac , B. Boyrie-Fénié causeish mèilèu lo nom latin de persona Virus e escriu Virac de Trec; mès una bona partida de las fòrmas ancianas de la comuna agenesa son en V- e los derivats (Viraguet, comuna de Sent Bertomiu d'Agenés, anciana parròpia annèxa, Viraselh) son tanben en V-, en francés e per las fòrmas ancianas de Viraselh .
Lo 17 d'agost 2005, aplicant ua decision presa plusors mes au davant, lo govèrn israelian gavidat per Ariel Sharon qu'ordonè a l'armada e a la polícia de har evacuar las colonias judivas de la Listra de Gaza, oficiaument dens l'encastre deus esfòrç en vista de l'aplicacion de la huelha de rota entà la patz iniciada peu quartet - Estats Units d'America, ONU, Russia e Union Europèa.
Totun, com dauvuas localitats deus Territòris Palestinians, qu'ei au dia de uei administrada en dret per l'Autoritat Palestiniana, mes lo poder que l'exerceish en fèit un govèrn deu Hamas, arron la victòria d'aqueth partit a las eleccions legislativas de 2006 e la formacion d'un govèrn gavidat per Ismail Haniyya.
Al sègle IV, Roma aviá 29 bibliotècas publicas que l'invasion dels barbars destruiguèt gaireben completament, e sens dobte que dins d'autras vilas romanas se trobavan tanben de colleccions magnificas de libres pr'amor qu'a Herculanum per exemple, ne foguèt descobèrta una amb mai de 1800 pèças de papirus que deguèron compausar d'unes 800 rotlèus.