polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Puèi, aprèp la casuda del duc de Broglie, lo rei se desbarrassa dels doctrinaires e joue sul Tèrç Partit en vista de neutralizar lo centre-esquèrra d'Adolphe Thiers que forme alara lo govèrn, per melhor tornar apuèi a un ministèri que pòt mai aisidament manipular e que confia a comte Molé, òme de cors que voliá veire arribar a la presidéncia del conselh dempuèi un certan temps.
En setembre de 1795, la Constitucion de l'an III parteja lo poder legislatiu entre doas cambras : lo Conselh dels Cinc Cents (qu'es la primièra cambra legislativa francesa que se vei afectar lo palais Borbon ; çaquelà, fauta d'una sala per las sesilha pron granda per aculhir los 500 deputats, s'installèron dins l'Irangeria del castèl de Saint-Cloud), que discutan de las leis, e lo Conselh dels Ancians (250 membres d'almens 40 annadas que son al palais de las Teuleriás), que las vòta e elegís los Directors.
Compausada ara de 579 membres, nomenats deputats, elegits al sufragi universal dirècte a l'escrutinh uninominal majoritari de dos torns de circonscripcion, ten sesilha al palais Borbon (coma fins ara totas las Cambras bassas del Parlament francés dempuèi 1799), dins lo 7en arrondiment sus la riba esquèrra de Sèina a París.
Lo morcelament politic provòca lo fait que totes los partits son totes loin de la majoritat absoluda, d'aitant que las solas tendéncias politicas a aver de grops vertadièrament importants, los gaullistas d'una part e los comunistas de l'autre, son ostils a la Quatrena Republica e refusan doncas de participar a tota coalicion governamentala.
La primièra legislatura, elegida lo , es brèvament dominada pel Tripartitsme puèi, aprèp lo despart dels comunistas del govèrn en mai 1947, per la Tresena fòrça (apelant a la constitucion d'una tresena votz politica francesa entre los principals opausants a la Quatrena Republica : lo Partit Comunista Francés d'una part e los gaullistas de l'autra, e formats de la SFIO socialista, del MRP democrata-crestian e del partit republican, radical e radical-socialista).
Après aquesta succession al cap del govèrn dels dos leaders dels camps opausats a la Cambra, e qu'a Loís Felip li agrada pas gaire, aqueste darrièr se pòt apiejar sus d' òmes de fisança, nomenats « illustras espadas », coma lo marescal Soult que s'entorna de « talents superiors » eissits dels dos camps : Adolphe Thiers qu'anima lo centre-esquèrra moderat del partit del Movement, lo duc de Broglie o François Guizot que forman lo camp dels doctrinaires al sen de la Resisténcia.
Sul plan del legislatiu, la sola diferéncia demòra que lo poder del Senat aumenta encara un còp sus las autres cambras: doas comissions son creadas en son sen, d'en primièr la comission de la libertat individuala qu'es encargada d'examinar las arrestacions arbitràrias, e la comission de la libertat de la premse destinada a vigilar los abús de la censura.
Los presidents de l’Assemblada Nacionala son estats lo socialista Vincenç Auriòl del fins a son eleccion coma president de la Republica lo , puèi lo radical Édouard Herriot que ven atal oficialament lo primièr president de la Cambra bassa del Parlament de la Quatrena Republica aprèp èsser estat lo darrièr de la de la Tresena Republica, en foncion del al .
Aqueste nòu regim aviá tot en teoria per devenir una monarquia parlamentària a l'anglesa, aqueste que semble d'alhors èsser en partida lo cas dins las premières annadas amb la quita aparicion a la Cambra d'un bipartitisme entre lo partit del Movement, reformista e favorable a una politica d'ajuda a las nacionalitats , e lo partit de la Resisténcia o de l'òrdre, conservator e partesan de la patz amb l'Euròpa .
La Carta consacre doncas una monarquia electiva car aqueste son los deputats que confient lo poder a Loís Felip d'Orleans, e contractuala car per accedir al tròn aqueste darrièr deu al prealable acceptar la novèla Carta que n'es doncas mai vista coma una concession unilaterala faita pel sobeiran a sos subjèctes, coma en 1814.
Lo del 16 thermidor An X establís la Constitucion de l'an X que fa de Napoleon Bonaparte lo Primièr cònsol a vida : nomena sol e sens vejaire los senators, pòt dissòlvre lo Còrs legislatiu e lo Tribunat, a lo drech de gràcia, pòt signar sol los tractats mentre que lo sufragi universal es remplaçat pel sufragi censitari.
Las duas versions de la Carte des sept provinces basques montrant la délimitation actuelle de l'euscara en dialectes, sous-dialectes et variétés (Mapa de las sèt províncias bascas qui mòstra la delimitacion actuala de l'euscarà en dialèctes, sos-dialèctes e varietats) dessenhadas en 1863 per lo prince Loís Lucian Bonaparte que plaçan Bidaishe hòra de l'aira bascofòna.
Segon J.B. Orpustan, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom que vien de *bid -aitz-un o *bid -aitztsu-un, « lòc del camin on la pèira abonda », dab un ligam possible dab las peirèras de Bidaishe, qui servín a bastir Baiona a l'Edat Mejana; que i a tanben benlhèu un ligam dab Bidosa, « flume de Bidaishe ? », e dab Bidassoa .
La lei n2007-224 del 21 de febrièr de 2007 portant disposicions estatutàrias e institucionalas relativas a l'otramar ajusta un cinquen districte a las Tèrras Australas e Antarticas Francesas, lo tropical de las illas Escampilhadas (illa Tromelin, illa Euròpa, Bassas da India, illas Gloriosas e illa Juan de Nova).
Las fòrmas ancianas que son Sanctus Vincentius de Sescosse, de Sescossa, en latin, aus sègles XI-XII, Salosse en 1262, Castelnau de Silossa, en latin, en 1263, Solossa, en latin, au sègle XIII, Sialossa, en latin, probablament au sègle XIII, Castetnau , Castelnau .
Caracterizats per una aumentacion fòrta e rapida de la produccion alimentàrias, aqueleis episòdis favorizèron l'aumentacon de la demografia umana e aguèron d'efiechs importants sus l'estructura de la societat païsana en causa de la demenicion de la quantitat de man d'òbra necessària per assegurar la cultura e la recòlta dau blat.
De cap a 1850, las hargas de Castèths qu’emplegavan de 400 a 500 personas : obrèrs de las hargas, dempuish los bracèrs dinc aus haurs especialisats, mes tanbei los minaires de garluisha, los boèrs, los carboèrs, los tombaires,.En 1867, Charles Boulart, arrèr-hilh deu fondator, qu’es proprietari de las duas hargas de Castèths, mes tanbei de las hargas d’Abesse e d’Ardy a Sent Pau d'Acs ; qu’es lavetz lo màger Mèste de hargas deu departament de las Lanas.
La creacion de l’usia de la « Compagnie des Forges et Aciéries de la Marine », en 1882, au Bocau Nau, que va concurrenciar seriosament las hargas lanusquetas e portar-las lo còp mortau : La harga « deu Borg » de Castèths, qu’ac deisha en 1905, e la de « la Palua » que vira enqüèra en 1907, que s’estanca abans de s’i tornar pendent la Guèrra de 14, puish que barra tà de bon.
Cadun d'eles es fixat a un pichon muscle que lo fa alara se quilhar, e revelar, a mens d'un centimètre de son extremitat, sa bòta secrèta : de desenats de pichons aguilhons negres que se conflaràn amb l'umiditat e penetraràn pel jòc dels muscles dins la carn — a mens d'èsser levats lèu —, çò qu'afeblirà la victima e quitament la poirà empachar de manjar.
A la fin dau sègle XIX, subretot en França, se descubriguèt de pinturas parietalas liadas sens dobte en d'estatuetas, en d'esculturas muralas, e en d'òsses escauprats qu'apertenián en de nivèus arqueologics paleolitics, tot en acompanhant de rèstas d'animaus desapareguts, aumens dins la region, que visquèron au Pleistocèn .
Aquò que pausa la question de la relacion enter lo contiegut morau (adultèri legitimat, seduccion durant la messa en bèth detornar abits de clèrc) e lo contèxte religiós de l'epòca ; la medisha question que's pausar en relacion dab la fin' Amor puish que lo tèxte que mescla intimament amor cortès e carnau.
" Car veramenz sui eu gelos / Plus que null ome ques anc fos; / Los autres n'ai eu vencutz totz, / E per bon dreg serai cogotz, / Mai ja no-m cal dire : serai, / Qu'ades o sui, que ben o sai!" / A si meseis fortmen s'irais, / Tira-s los pels, pela-s lo cais, / Manja-s la boca, las dens lima, / Fremis e frezis, art e rima, / E fai trop mal oils a Flamenca.
A penas si ten que no-il trenca / Sas belas crins luzens e claras; / E dis: "Na Falsa, que-m tens aras / Que no-us aucisse e no-us affole / E vostra penchura non tolle ! / e gens aves levat coaza, / A l'autr'an cuh qu'en fares massa / En sospeisso que la-us arabe; / E ja non cug que-us sía sábe / Quan la-us farai ab forses tondre; / Greu la-us veiría hom rescondre, / Quan venon ist cortejador / Per so que dijan antre lor: / Dieus ! qui vi mais tam bellas cris ! / Plus bella son non es aurs fis. " .
" / Et aitals es totz hom ques ama. / Guillems davan si donz estet; / Quan il lo sauteri baiset, / El li dis suavet: "Hai las!" / Pero ges non o dis tam bas / Ques il fort be non o ausis. / Guillems s'en vai humils e clis / E cuj'aver mout enensat; / S'el agues ara derochat / En un tornei .c. cavalliers / E gasainatz .v.c destriers, / Non agra joia tan perfecha, / Car res el mon tan non delec " .
A la fin deu torneis, Archimbautz qu'ei vadut tan gelós que cabuça dehens la holia : que voda totas las soas pensadas de cap ad aquesta gelosia, qu'abandona totas las soas activitats aunorablas passadas, que s'arrapa los peus, no's lava pas mei, que vad violent, que sopçona tostemps Flamenca d'estar in.hidèu e fin finau, que l'embarra dehens ua tor dab las soas duas daunas de companhia : Alis e Margarida.
Enter temps, Guilhem que hè tribalhar los maçons qui en ua setmana e cavan lo tunèl, un còp lo tribalh acabat, que demanda aus òstes de tornar en çò lor en bèth pretextar que la soa santat qu'ei mièlher e que n'a pas mei besonh de demorar sol dens l'ostau de Pèire Gui.
Que pren la plaça deu caperan çò qui'u da lo parat, au moment de dar la patz, d'escambiar pas sonque ua paraula qui au cap de mantuas messas e forman ua conversacion, ua declaracion d'amor e un plan entà se poder rescontrar au banh mercés a un tunèl ; l'escambi qu'ei lo seguent : —Ailas —Que plans.
Tot sobte, la Reina de França que ved la lança deu son espós ondrada d'un teishut balhat en signe d'amor com aquò e's hè durant lo torneis be n' vad gelosa au punt de sopçonar Flamenca e de'n parlar a Archimbautz qui, au son torn, e comença eth tanben a ne vàder gelós, gelosia aumentada peu hèit que lo Rei e cèrca a l'aunorar en demorant pròche de Flamenca e tanben per la natura excepcionau de la beutat de Flamenca.
Que conda l'istòria d'Archambaut de Borbon, espós gelós, de sa molhèr Flamenca e deu son aimador e liberator, Guilhem de Nivers, qui, desguisat en clèrc, non pòt escambiar pas sonque duas sillabas per messa dab Flamenca ; lo roman que caup dens lo genre deu castia gilos.
Ernèst Negre, d'una part, refusa de confondre Belvés e los nombroses Belvéser o aparentats, d'autra part interprèta lo nom coma « bèl aspècte », puslèu que « bèlas vistas », que sembla çaquelà confirmat per la posicion de la màger part dels vilatges qu'an un nom d'aquel tipe.
Fongalop , atestat Fons Galardus en 1372, e de Fonte Galano, en 1472, seriá format del mot font e d'un nom de persona, Galard, d'origina germanica, Galan o benlèu Galot (segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, que supausan, se sap pas perqué, que Galard es un nom francés que correspond a un nom occitan acabat per -au- o -o-) .
Que coneish mantuas variantas mes, en generau, totas que partajan ua varietat de legums (caulets e havas mei que mei, dab combinasons possiblas de carròtas, naps, pomas de tèrra, porrets, alh, ceba, gerbeta, péber e a còps tomata) qui son borits un par d'òras dehens un topin dab un tròç de carn (tradicionaument lo qui n'èra pas emplegats peus autes plats : cambajon o lo son òs, patas o còth de guit o de garia. a còps simpament remplaçat per òli entà hornir ua hont de graisha).
Lo 1999 li foguèt concedit lo Prèmi Internacional Catalonha]] e lo 2001 foguèt premiada amb lo Prèmi Prince d'Astúrias de las Letras «per una òbra qu'es lo resultat d'una vida consacrada a la narrativa, que la a convertida en una de las indiscutiblas figuras de la literatura universala, e tanben pel fach d'èsser una apassionada luchaira per la libertat, qu'a pas estalviat d'esfòrces en lo sieu compromís amb las causas del Tresen Mond».
La siá frasa pus famosa, , influida per la situacion del sieu país, que se trobava immergit en la Guèrra Civila Anglesa, soslinha la siá vision negativa de las interaccions socialas: l'òme dins l'estat de natura es inclinat a la guèrra de totes contra totes , una idèa de longa tradicion posteriora en l'antropologia filosofica.
Son testament, redigit en 1895, prevei pas cap de legat a sos eretièrs dirèctes, mas Alfred Nobel demanda que siá creada una institucion que s'encargarà de recompensar cada an de personas qu'an rendut de grands servicis a l'Umanitat, tot permetent un melhorament o un progrès considerable dins lo domeni dels sabers e de la cultura dins cinc disciplinas diferentas : patz o diplomacia, literatura, quimia, fisiologia o medecina, fisica.
En 1968, amb l'acòrdi de la fondacion Nobel, la Banca de Suècia a instituit un prèmi en Economia, lo Prèmi de la Banca de Suècia en Sciéncias Economicas en memòria d'Alfred Nobel, sovent batejat « Prèmi Nobel d'Economia » mentre qu'es pas formalament un Prèmi Nobel, decernit per l'Acadèmia reiala de las sciéncias de Suècia.
La comparason enter las fòrmas de 1647 a 1733 e la prononciacion actuau , atau com l'existéncia d'un aute toponime, Bega, au nòrd d'Arjusan, sus la mapa de Cassini, e, per ara, d'un Chemin de Bega a Benessa de Maremne, que harén supausar, shens certitud, una influéncia de la grafia sus la fòrma orala.
ansin ordenam, que la hèsta deu gloriós mártre senhor sent Jòrdi, que caiguèt en XXIII jorns d'abriu, sia en lo dich Reiaume inviolablament, e perpetua, guardada, observada e celebrada solemnement: ansin coma que ne sont las jornadas de diumenge e autas hèstas manadas de guardar. E tots los Prelats deu dich Reiaume siàn cridats d'aquella manar de guardar e d'observar, jus aquellas penas mateishas que an e sont cridats hèr d'observar e de guardar los Diumenges e autas hèstas"
La Jornada Nacionau d'Aragon (oficialament, segont que l'estatut d'autonomia aragonés e dich son que en castelhan, Día de Aragón) que's celebra anuaument lo 23 d'abriu, en coincidint damb la onomastica de Sent Jòrdi, patron de l'actuala comunautat autonoma e l'ancian Reiaume d'Aragon, e qu'ei declarat ansin dinc lo XVè sècle.
La relacion de culte vèrs Sent Jòrdi en Aragon data de l'annada deu 1096, an que s'expanguèt à travièrs deu reiaume la credència que la mediacion deu dich sent en ajoutant de las hòrsas crestianas qu'aveva ben estat de decisiva entà la victoria en la batalha d'Alcoraz; batalha qu'estó determinativa entà la retirada de l'exèrcit musulman que mirava d'auxiliar la ciutat d'Òsca, en garantint ansin la continuitat deu sèti aragonés d'aqueth luòc, e que conduguèt entà la irremisibla reconquesta de la valurosa ciutat entà lo reiaume.
En atencion deu caracter tradicionau e istorian que lo jorn deu 23 d'abriu à entà Aragon, per estar la hèsta deu nòste senhor Sent Jòrdi, se ha d'acord ansin, per unanimitat de tots los senhors conselhèrs, de declarar lo dit jorn de cada an, oficialament, "Jornada d'Aragon"
Lo segond element es ròca, que prenguèt sovent lo sens de « castèl, fortalesa »; pel primièr, Chantal Tanet e Tristan Hordé supausan lo mot occitan viga o Lo Vigan ), adjectiu derivat del latin vicus, « vilatge » e s'apièjan sus la preséncia, a 400 m de Bigaròca, d'un luèc nommat Vic-Bas ; mas la prononciacion de v al començament del sègle XIII, tan luènh de Gasconha, es una dificultat.
Aquela lei segreguèc de divèrses centres e d'ensenhaments de l'Universitat d'Alacant: la Facultat de Medecina, l'Institut de Neurosciéncias e la Diplomatura en Estatistica e de la Universitat Politecnica de Valéncia a Oriola: Engenhariá Agronomica e tres especialitats d'Engenhariá Tecnica Agricòla, que serián restacats a la nòva Universitat.
L'universitat es cabecièra dins congrèsses estudiantils en Sciéncias de la santat en avent lo Congrès nacional d'estudiants de Medecina , lo Congrès d'estudiants de Farmacia e de jornadas nacionalas de Fisioteràpia e las de Podologia en existint tanben congrèsses d'autras disciplinas coma lo Congrès nacional d'estudiants de Psicologia o lo Congrès nacional d'estudiants e licenciats en Sciéncias Ambientalas .
Tot aquò aboquèt a un conflicte politic entre l'Universitat d'Alacant mai PSPV e la nòva universitat mai lo govèrn del PP per la segregacion de la Facultat de Medecina e l'Institut de Neurosciéncias a causa del prestigi que la carrièra de Medecina e la recèrca biomedicala porgissiá a l'UA.
Neishut a Tors d'un pair occitan qui hè carrièra au servici deu rei, que se'n va tà París on mia dab succès estudis de Dret de 1816 a 1819; mes la literatura que'u s'apèra e de 1818 a 1825 que lei hèra e que publica los sons prumèrs libes, shens gran succès.
dens lo segond toponime, lo restabliment de u etimologic d'Arriu, absent pr'aquò de totas las atestacions despuish lo sègle XIV; per un parlar foneticament conservator, qui tant vau díser « ac pronóncia tot », lo sol descodatge possible que seré , donc ua prononciacion erronèa; aquera manca de clartat fonologica qu'ei insuportabla.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'admet l'idèa deus principaus toponimistas, un nom germanic Cano e lo sufixe tanben germanic -ingos, mès que hè remarcar la conservacion de -n- intervocalica necessita un etime dab -nn- ; l'amudiment de -n-, pr'aquò, qu'ei pas sistematic dens los noms gotics de personas o alavetz lo manlèu deu nom de persona qu'e's fixè après l'epòca de validitat de l'amudiment d'aquera -n- intervocalica .
Dauzat evòca sense certitud un nom gallic escur Exito- , Chantal Tanet e Tristan Hordé i ajustan lo latin exitus, « chamin de sortida » , Delamarre bastís un *Exsido-ialon o *Essito-ialon : i a un nom de persona Essidus, una fòrma exido- dau segle VI, interpretable benleu en *Exsito-, « sortit » ?
Qu'èra hilh d'un aute famós mètge bearnés, Antòni de Bordèu e qu'estudiè la medecina a Montpelhièr, que ho lo mètge deu rei Loís XV e un amic de Denis Diderot ; per aquesta rason que participè a la redaccion de L'Enciclopedia e Diderot que'u mentau dens los son Saunei de Dalembert.
Entre 1939 et 1945, l'Estat daissèt d'existir, quora Eslovaquia se proclamèt l'independéncia e que los territòris restants a l'èst venguèron una part de Ongria, mentre que dins la rèsta de las tèrras chècas, lo protectorat alemand de Boêmia e de Moravia foguèt proclamat.
Aqueth nom que pertanh ad un grop de toponimes bròi present per las Lanas : « l’Òmi Mòrt » e « Craba Mòrta » , « L’Aulha Morta » , « Vaca Mòrta » e « Truja Mòrta » , « Gat Mòrt » e « Ase Mort » , Vitali de « Bueu Mort » .
I a sèt sents deu nom de Sent Avit, mès aqueste seriá un ermita deu començament deu sègle VI, soldat deu rèi Alaric II, puèi presonièr de Clodovèu e convertit per la rèina Clotilde; ermita dins diferents luecs, dont lo Perigòrd, près de Sench Avit Senhor .
Las fòrmas ancianas son d'interès inegal: Granol, en 1072, Grainol, en 1099, Granolium, en latin, en 1135 e Granolhium, en 1245, nos ensenhan que lo nom deviá èsser Granhòl, diferent de la fòrma modèrna sonque per l'l finala qu'èra pas enquera vocalizada.
Las atestacions seguentas mòstran una creativitat toponimica que chamnhet probablament pas grand causa a la prononciacion autentica : Granolh a la fin dau sègle XII, Greniols en 1310, Grignaux en 1450 , Grouignouls en 1503, Grignoulx en 1675, , Grignols au sègle XIX.
En particular, Avery Brundage, president de 1952 a 1972, foguèt accusat de racisme e d'antisemitisme en causa de sei posicions sus l'apartheid en Sud-Africa e en Rodèsia, de son refús de boicotar lei Jòcs de 1936 e de sa volontat d'acabar normalament lei Jòcs de 1972.
"Mès, Monsur, jamai, s'es vist, ni se veirà dins Solòrgues, una nòça despensièra coma seguèt aquela. Jujatz, Monsur, se los qu'èran convidats deguèron patir : dison que partiguèt a taula doas grandas olas de farinetas, doas bèlas merluças cuòchas sus lo grilh, una plena gauda de granolhas, un cat de mar que pesava nòu liura, mièja-dotzena d'agaças ; un bon parelh de corpatasses, que viravan a la bròcha ambe un rainard que lo caçaire de la boissièra i aviá pas mens vendut de dotze sòus sens la pèl ; es verai qu'èra una bèla pèça e un fin morcèl."
Pardí, vau ben la penada se tant escaufar per de mòrts de fam Ma grand, qu'ausiguèt aquel compliment, ven sus la pòrta, dins l'acotratge que sabètz, e se met a dire fierament a la mandra qu'aviá parlat ambe tant d'insoléncia :_Aprenètz, conilha, que de mòrts de fam coma nautres son de milòrds per de pesolhoses de vòtra espèça E las doas d'escambiar politessas e reverenças ironicas e grotescas que fan rire lo monde e acaba la disputa generala.
Truqueta seguís lo conselh e, en fasent d'afars malonèstas ambe tres associats fa fortuna abans que lo cònsol e la polícia los descobrin, los prenguin e los faga desparéisser ; e quand demandan, après, al protagonista ont es son paire, lo pichon respond totjorn "l'an près", en se fargant antau son nom.
"Un senhor de la Vaunatge, en se retirant un jorn a son castèl, ausiguèt a dos cents passes davant el, un òme que s'escanava en cantant, e en repetant a tot moment, "la bòna aventura, ò gué ! la bòna aventura". _ L'ami, i diguèt en l'acostant, le refrain que vous chantez ne cadre guère avec l'équipage où je vous vois. Me ferez-vous le plaisir de me dire le mot de l'énigme ?"
Dauzat prepausa, ambe un punt d'interrogacion, un sintagme gallés, *dago-lanum, « bona plana »; lo site de las comunas de Dordonha i apond una segonda possibilitat *dagoglann, « bona riba » pòt explicar l'articulacion de -n finala dins la fòrma actuala, per un parlar lengadocian qu'amudís las autras].
Delamarre precisa dins son diccionari del gallés que lano a benlèu pas lo sens topografic de « plana », mas puslèu lo de « plen », ambe una connotacion mitica o religiosa ; explica Daglan per dago-landon, « bon prat » e considèra que Dago-lānon es possibla foneticament , mas pus improbable semanticament .
Chantal Tanet e Tristan Hordé, lo site de las comunas de Dordonha pensan qu'aqueu nom representan l'occitan charbe, cherbe, dau latin cannabis (Chantal Tanet e Tristan Hordé precisan que lo nom actuau es vengut cambe, carbe !); Dauzat se contenta de dire que la fòrma charve es lo nom sentongés de la charbe e interprèta lo Charves perigòrd coma *cannab-arium; segon lo site de las comunas de Dordonha, Charves representa de terras a charbe.
En Perigòrd, las finalas en modernas, que correspondon a de las nasalas d'autras originas, son nombrosas : Grunh, Montrenc, Nontronh, Vansens, mas per las atestacions citadas dins tot lo libre de Chantal Tanet e Tristan Hordé, n'i a pas fòra de Tregonam , que correspond benleu a la prononciacion d'epòca.
Segon Dauzat, l'etime es lo nom d'òme germanic Sinder; per eus lo sufixe seriá benlèu -osum; mas lo sufixe prepausat explica pas la prononciacion actuala, malgrat la fòrma anciana que citan, qu'es Sendreos , dont l'-e- de -eos es de tot biais pauc compatibla emb lo sufixe -osum.
Lo Duc : A l'ombra dels laurèrs que venètz de culhir,Un tan digne guerrièr non pòt jamai falhirSancho : Sur lo fèit de se sèire a la plaça onorabla,Jo sabí d'un pagés una istòria admirabla,Que, selon mon sicap e que lo monde crei,Pòt èstre recitada a la taula d'un rei.
El es atal, senhor, qu'entre los braves òmesQu'òm met dins nòstre borg al reng de gentilòmes,El i a don Pedro Silva, autrement de Gormás,Que j'èi vist de mons uelhs e tocat de mas mans,D'autant que sa maison que leva assès de crestaN'es pas luenh de la mia que d'un jèct de balèsta.
De faisson que, mainatge, a fadejat damb miE fèit al cotelet, sur lo plat d'un camin,On l'òm ronsa a tots punts una notz esquilhòta,Coma fasián Don Diego e Mossur Don Quichòte ;A tal punt que sovent nos escufit a totsE se'n tornèt chas el lo sèr tot plen de notz.
Sancho : El es donc que nòstre convidaire,Lo bon Diu l'aja près, car es mort n'a pas gairePer l'amor d'una tos dont crachava poiritLi fèt pèrdre l'alena al moment que morit ;Mais fal que de sa mort un cadun lo loangeCar, se viscot en diable, el morit come un ange.