polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Aprofichant sei drechs per adreiçar de remarcas au rèi durant l'enregistrament deis edictes per lei Parlaments provínciaus, la noblesa va donc venir, ai s uelhs de l'opinion, lo defensor principau de la populacion en fàcia de l'absolutisme reiau meme se la motivacion premiera de l'aristocràcia èra la proteccion dei privilègis.
Aquò va causar una aumentacion de la pauretat dins certaneis endrechs e, subretot, l'aparicion d'inegalitats qu'èran la fònt d'un maucontentament quasi permanent còntra lo sistèma politic quand leis assais de refòrmas dei govèrn Turgot, Calonne e Necker foguèron rebutats per lei classas pus privilegiadas.
Es la familha de las perdises, de las catlas, dels faisans, dels pavons e de las espècias aparentadas : lerva, tetraofasis, tetraogals, francolins, perdiculas, ofrisia, xenoperdritz, torqueolas, rolols, Gallinèta, bambusicòls, galloperdritz, itagina, tragopans, eulòfa, lofofòras, gals, hokkis, esperonièrs e argus.
Montcarles es un dei quartièrs dont si parla mai tradicionalament l'occitan niçard (en realitat, i a probable una transicion entre l'occitan niçard e l'occitan vivaroaupenc), ja que lo ligur monegasc si parla puslèu au quartièr centrau de La Ròca, segon li enquistas lingüistiqui de Carles de Tortolon e de Ramon Arveiller.
En foncion dei condicions de temperatura e de pression, lo glaç pòt adoptar d'autreis estructuras cristallinas, generalament pus compactas que lo glaç ordinari ; d'unei d'aquelei varietats de glaç se pòdon trobar dins lei condicions extrèmas que rèinan a la superfícia d'autrei planetas, o de satellits, dau Sistèma Solar :
Pauc après sa naissença, Montanha foguèt deishat dins un maset, ont visquèt las tres purmeras annadas de sa vita dab la sola companhia d'un familha paisana, "dins la tòca de ", segon son paire de "lo far venir pus pròche del pòble, e de sas condicions de vida, qu'a plan de besonh de la nòsta ajuda."
La Guèrra de Sèt Ans entre Anglatèrra e França coneguèt un episòdi decisiu en America del Nòrd amb la desfacha en 1759 de l'armada de Loís Josep de Montcalm per l'armada del general anglés James Wolfe a la Batalha de las Planas d'Abraam, prèp de la vila de Quebèc.
Quebèc es situat a l'èst de Canadà, environat per la província d'Ontàrio e la baia d'Hudson a l'oèst, per las províncias de Tèrranòva e Labrador e de Nòu Brunswick a l'èst, los Estats Units (los Estats de Maine, Nòu Hampshire, Vermont e lo de Nòva York) al sud e l'Ocean Artic al nòrd.
A mai se la pizza deriva de preparacions analogas difusidas dempuèi l'antiquitat coma la focaccia , una de las primièras pizzas modèrnas foguèt preparada a Gènoa: La "Pissa d'Andrea" apareguèt en 1490, nomenada aital en onor a l'amiralh genovés Andrea D'Oria que n'èra particularament gormand.
La recèpta originala s'es long dels sègles enriquida dels ingredients novèls en començar per la tomata que èra aponduda a las olivas rivierasche, de ceba, a un formatge de pasta mòla ligura gaireben liquida que se coneis tanben jol nom squaquarone, que s'emplega tanben dins la recèpta del la Focaccia al formatge genovesa e a las anchòias, un dels peisses tipics de la tradicion ligura.
A una epòca mai recenta nasquèt la pizza napolitana que foguèt ideada e preparada, tala coma la conéissem, a l'entorn dels ans 1730 dins la varianta Marinara e, pendent lo primièr decenni del sègle XIX, dins la varianta Margherita, que peraltro prenguèt aqueste nom a la fin del sègle XIX a l'ocasion d'una visita a Nàpols de la reina d'Itàlia Margherita de Savoia.
Lo Pacte de Varsòvia , oficialament dich Tractat d'Amistat, de Collaboracion e d'Assisténcia Mutuala, foguèt una aliança militara defensiva signada en 1955 entre leis uechs estats dau blòt sovietic : URSS, Polonha, RDA, Albania , Bulgaria, Romania, Ongria e Checoslovaquia.
Lei dirigents locaus transnistrians son en conflicte amb l'estat moldau e autoproclaman Transnístria coma un estat independent, maugrat una abséncia de reconeissença internacionala: revendican per Transnístria lo nom "oficiau" de Republica Moldava de Dnièstre (e dins sa forma corta, revendican lo nom de Pridnestrovie en lenga anglesa, totun en anglés corrent se ditz solament Transnistria).
Com exemple deu poder d'infléncia de Drovetti, un còp que l'egiptològ britanic e volèva har l'aquesida d'ua estela (coneguda com lo Decret de Canòpe, arrevirada come la Pèira de Roseta) Drovetti que travè l'operacion diplomatica britanica en tot convéncer Mehemet Alí de l'auherir au rei de França per que cadesse enter las mans de Champolion.
Bernerdino Michele Maria Drovetti avocat, aventurèr e egiptològ italian, diplomata francés e òmi politic egipcian qui acompanhè l’armada de napoleon durant Campanha d’Egipte e, un còp vadut consul de França en Egipte que he tot çò qui podó entà aquesir artefactes arqueologics per har pravar la soa collecions egiptologica qui, fin finala, acabè partatjada mei que mei enter las colleccions deus musèus egiptologics deu Lovre, de Berlin e de Turin.
Comencèt posteriorament a botar en plaça d'unas politicas economicas destinadas a restaurar l'estabilitat dels prèses e la sostenibilitat de la balança de pagaments, en melhorant la capacitat installada, en reabilitant l'infrastructura, en restaurant los incentius pels productors a travèrs de politicas de prèses e en melhorant la mobilizacion e la localizacion de recorses dins lo sector public.
Bastida sus la forma Mulcedonum de l'an 830, l’eidéia comunament admesa d’una origina gallesa fondada sus lo sufixe -dunum pausa problema : d’una man perqué lo prumier element demorava escur, e de l'autra a causa de l’evolucion fonetica de la -d- latina intervocalica, que sovent se manten pas dins los toponims occitans se 'chabant per -dunum .
Joan Fuster nasquèt en 1922 a Sueca, un vilatjòt del litoral valencian pas gaire alunhat de Valéncia, la capitala del país, al sen d'una familha de classa mejana, filh de Joan Baptista Fuster i Seguí, que malgrat sas originas pagesas èra vengut un dessenhaire e fabricaire d'imatges religioses, e de Maria Ortells i Morell, sortida d'una familha de proprietaris rurals.
Dins lo domeni dels ensages, publiquèt Figures de temps, prèmi Yxart , Judicis finals , Diccionari per a ociosos , Causar-se d’esperar , L’home, mesura de totes les coses , etc, de longa dins la tradicion d’origina morala de l’umanisme classic a l’alè dels moralistas e reformadors franceses , critic, sceptic e amb un umor corrosiu.
Dins los trabalhs d’istòria, de critica e de divulgacion literària publiquèt La poesia catalana , Poetes, moriscos i capellans , Heretgies, revoltes i sermons e Literatura catalana contemporània , e a mai tres gròsses prològs per l’òbra de Joan Salvat-Papasseit , Salvador Espriu e Josep Pla , amassats dins Contra el noucentisme .
A partir de 1989, sa decision d'arrestar d'intervenir dins leis afaires interiors dei país dau Pacte de Varsòvia entraïnèt una revòuta generalizada dei populacions d'Euròpa Orientala, l'afondrament dau blòt de l'Èst e lo revelh dei nacionalitats de la region desirosas d'independéncia après de decennis de dominacion sovietica.
Fins a 1953, una guèrra saunosa va entraïnèron mai d'un milion de mòrts, la participacion chinesa ai combats au sen dei fòrças comunistas, la destruccion de la màger part dau nòrd de Corèa per l'aviacion estatsunidenca e la conclusion d'un alta-au-fuòc basat sus lo statu quo iniciau marcant la revirada de l'ofensiva comunista e de la còntraofensiva anticomunista.
Après son rebutament en 1955, son successor, Khrushchov, contunièt aquela analisi renfòrçats per sa politica de destalinizacion que li permetèt d'eliminar divèrseis opausants e per lei succès tecnologics e politics sovietics d'aquela epòca : bomba H en 1953, signatura dau Pacte de Varsòvia en 1955, Spotnik I en 1957, vòl d'Iurii Gagarin en 1961.
Per eu, lo desvolopament de l'arma nucleara limitava d'ara endavant lei possibilitats d'una guèrra dirècta e aquò transformava donc la logica de l'afrontament e lei rapòrts Èst-Oèst a l'avantatge de l'Union Sovietica que podiá d'aqueu biais faire la demonstracion de la superioritat de son modèl.
Dins leis autrei país dau blòt sovietic, ocupats per de garnisons de l'Armada Roja, aquò entraïnèt una tièra de purgas còntra de caps comunistas sospichats de divergéncias ambé la politica de Stalin coma Rajk en Ongria, Clementis o Slansky en Checoslovaquia o Gomulka en Polonha.
Lei pèrdas estatsunidencas , lei metòdes de son armada (chaples, execucions somaris de presoniers, discriminacions entre soudats blancs e negres.) e la corrupcion de la societat sudvietnamiana entraïnèron una condamnacion morala de la guèrra e una contestacion dei valors de la societat estatsunidenca deis annadas 1960-1970 .
La Guèrra Freja , generalament datada de 1947-1948 a 1991, èra un periòde de tensions politicas e militaras entre l'Organizacion dau Tractat de l'Atlantic Nòrd, dominada per leis Estats Units d'America e tanben dicha blòt de l'Oèst, e l'Organizacion dau Pacte de Varsòvia, dominada per l'Union Sovietica e tanben dicha blòt de l'Èst.
Lei consequéncias d'aquela rompedura entraïnèron l'aparicion de tensions novèlas entre Èst e Oèst e la fin progressiva de la Coexisténcia Pacifica car la competicion sinosovietica per lo contraròtle dau blòt comunista va possar Sovietics e Chinés a marcar dei ponchs còntra leis Estatsunidencs.
Lei principaus foguèron l'acòrd frontalier entre Sovietics e Turcs a prepaus de la vila de Kars , la creacion de relacions diplomaticas entre Moscòu e Atenas d'una part e Moscòu e Tel Aviv d'autra part, la signatura d'un alta-au-fuòc en Corèa , la fin de la Guèrra d'Indochina , lo reglament de la question austriana e la retirada dei tropas d'ocupacion e l'establiment de la relacions diplomaticas entre l'URSS e la RFA .
Lo reglament de la crisi acomencèt lei 26 e 27 d'octòbre e s'acabèt lo 28 : Moscòu acceptèt de retirar sei missils sota lo contraròtle de l'ONU en cambi de la promessa estatsunidenca de pas envaïr Cuba e dau retirament dei missils estatsunidencs desplegats en Turquia.
D'efèct, lo president estatsunidenc definiguèt dins un discors au Congrès lei diferéncias entre lo « monde liure » menat per leis Estats Units d'America, basat sus d'eleccions liuras e l'expression de la volontat de la majoritat, e l'autre camp menat per l'URSS, basat sus « l'imposicion de la volontat d'una minoritat gràcias a la terror ».
D'efèct, en fòra de l'afondrament de l'Union Sovietica e de l'afebliment de la Federacion de Russia que li succediguèt, l'annada 1956 e la Crisi de Suez aviá vist la confirmacion de l'afebliment e dau declin dau Reiaume Unit e de França, lei dos poissanças colonialas dau sègle XIX, reduchs au ròtle de poténcias segondàrias e satellits de Washington.
Èra una respònsa a la doctrina Truman : « Dos camps se son estats formats dins lo monde : d'un caire lo camp imperialista e antidemocratic e, d'autre caire, lo camp antiimperialista e democratic, que son but essenciau consistís de sapar l'imperialisme, de renforçar la democracia, de liquidar lei rèstas dau faissisme ».
Aprèp d'aver desradicalizat sas posicions inicials, lo partit a participat d'un biais decisiu dins lo procès autonomic basc (tant pendent la Segonda Republica Espanhòla coma pendent lo periòde de transicion democratica), en èsser lo partit principal de govèrn dins totas las experiéncias autonomicas d'Euskadi dempuèi la fondacion del partit.
Qu'ei conegut com lo "pont de la legenda" per'mor qu'ua princessa e s'i seré sauvada d'ua ordalia : com avèva dat lo dia a un mainatge difòrme e mort a la neishença mentre qui lo son òmi e s'èra mort a las crotzadas, que ho acusada d'adultèri e condemnada a estar getada deu pont dab las mans ligadas.
Fins a sa mòrt en 768, sa politica será fòrça similara a aquela de son fiu e foguèt caracterizada per una aliança politica ambé la Glèisa — per legitimar son títol de rèi — la proteccion militara de la Papautat còntra lei Lombards e l'expansion militara de l'Empèri Franc en direccion dau sud .
Ansin, pensant lei Francs immobilizats per d'annadas en Itàlia, lo duc Tasilon III assaièt — d'un biais prudent — de rompre la tutèla franca sus son territòri : en 774, rompèt oficialament l'aliança ambé lei Carolingians mai l'ajudèt durant una expedicion en Espanha en 778 e acceptèt de jurar fidelitat a Carlesmanhe en 781.
Leis aspècts principaus d'aquel objectiu foguèron una tièra de reformas monetàrias, la creacion d'una administracion basada sus lo grop de sei fidèus, lo desvolopament de l'educacion per formar una elèit capabla d'ocupar lei pòstes d'aquela administracion e una òbra importanta au nivèu teologic per la Glèisa Occidentala .
Après lei dificultats de la conquista de Saxònia, Carlesmanhe poguèt pas contuniar sa politica d'expansion en direccion dau nòrd-èst : lo pòble deis Obotrites qu'èra installat dins lei regions balticas èra un aliat tradicionau dei Francs e una guèrra dins aquela region auriá benlèu entraïnat de revòutas novèlas dei Saxons.
Enfin, lei guèrras e lei tributs — maugrat lei despens de la logistica e de l'equipament de certanei soudats — foguèron una fònt importanta, especialament au començament dau rèine, car permetián de pilhar dirèctament de richessas malaisadas de trobar o de produrre coma de pèças de moneda o de metaus preciós.
Alavetz que'm virè de cap au passat e qu’interroguèi un òmis enter los serviciaus de l’ibis, lo capdau deus prèstes legedors, Imhotep : _« En quin endret e vad lo Nil ? », e’u demandèi, « Quau diu e i demora, entà qui m’ajudi ? » _« Que i a ua vila au bèth miei de l’aiga : lo Nil que l’entorneja.
L’Estela de la Hami qu’ei un arròc quilhat au ras de la ciutat d’Elefantina, a l’entorn de -187, ostendent inscripcions deu temps deu rei Ptolemèu V Epifan, mei de dus mil ans après lo temps de qui parla : lo regnat du faraon Djòser , protagonista, dab lo son famós arquitècte Imhotep, de la hèita contada:
La XVIIIau dinastia egipciana (a còps aperada dinastias totmossida, per'mor deus sons farons vodats au diu Djehoti, Thòt peus grècs) qu'ei la purmèra disnatia de l'Empèri Navèth egipcian, ua tempora qui s'obreish dab la reconquesta de tot lo País de la duas tèrras sus l'envisidor Icsòs qui ocupava enqüera lo nord d'Egipte.
Pedro Guerra, d'aquel temps conegut coma Pedro Manuel, venguèt lèu un dels referents mai vesedors de la novèla generacion de Nueva Canción Canaria, caracterizada per una bèla reivindicacion tant sociala coma nacionalista e internacionalista, e per son emplec de las sonoritats del folclòre canari, fusionadas amb la musica modèrna, la musica latina e la musica nòrdafricana.
Amb Taller enregistrèt los disques Trapera , Identidad (que tot bèl just aprèp lo grop partiguèt far una virada amb Marisa a Cuba, Venezuela, Nicaragua, Madrid e al País Basc), A por todas (1989, en contar amb la collaboracion de Silvio Rodríguez sus la cançon Encubrimiento de América), Rap a duras penas (1991, amb las collaboracions de Joaquín Sabina dins Con pinta de tipo que busca heroína, Luis Morera de Taburiente dins Berlín 90, Natxo de Felipe de Oskorri en Garaldea, Luis Eduardo Aute dins Sobre la luna e Cecilia Todd dins A que cantar).
Per son disc Mararía foguèt nomenat per l'Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España e prèmi a la Melhora Benda Sonora d'Òbra Cinematografica dels Prèmis de la Musica annadièrament decernits per la Sociedad General de Autores y Editores e la Sociedad de Artistas, Intérpretes o Ejecutantes .
E mai que diverses marins europèus, coma John Cabot e Alonso Sánchez durant lo sègle XV e los vikings 500 ans abans, exploren lo golf de Sant Laurenç, lo primièr europèu que se sap que naveguèt pel pel riu Sant Laurenç foguèt Jacques Cartier, durant son segond viatge a Canadà en 1535, amb l'ajuda dels dos filhs del cap iroqués Donnacona.
Delamarre cita pasmens le nom de persona Orcios, a l'origina d'Orsay ; mas per un nom de persona d'aquela epòca, n'òm pòt pas evitar la question de son sens concret, benliau derivat d' orco-, « petiòt pòrc » , çò que permetriá d'utilizar un nom comun pusliau qu'un nom de proprietari, que Dauzat refusa mai o mens per de noms achabats per -ate".
Au contre de l'ADN polimerasa (qui, en vertat, b'ei un complexe enzimatic on mei d'un enzim e realiza sengle partida de las operacions qui desbocan sus la sintèsi d'ua navèra molecula d'ADN), l'ARN polimerasa qu'ei constituida d'un sol tròç e que realiza sola totas las operacions de sintèsi de l'ARN ; aquestas que son :
Se designan las femnas e los òmes que se'n van dins l'espaci diferentament en foncion de la poténcia o estat que ne son membres: a mai d'astronautas qu'es lo nom mai emplegat actualament, s'emplega tanben cosmonautas pels païses de l'ex-blòc sovietic e França ensagèt lo nom d'espacionauta per ensajar de demostrar son poder e son independéncia de las grandas poténcias mondialas, nom qu'es actualament a se morir.
Lo virus de l'immunodeficiéncia umana qu'ei un retrovirus responsable, en çò deus umans, deu sindròm de l'immunodeficiéncia aquesida e qui's multiplica en parasitant las cellulas immunitàrias umanas en tot utilizar la loa maquinaria cellulara entà reprodúser lo son cabau genetic e prodúser las soas proteïnas en tot panar los lipids de la membrana cellulara per se'n har ua.
L'endom deu nuclèu que pòt estar devut a la grana activitat de sintèsi de la neuròna, qui las soas sinapsis e foncionan mercés a la liberacion massiva de proteïnas aperadas neuromediators La preséncia importanta de reticulum endoplasmic (amb rediculum endoplasmis lis e reticulum endoplasmic granulós, aqueths darrèrs corpuscul de Nissl) que testimònia tanben d'aquesta activitat de sintèsi proteïca.
Las duas versions de la Carte des sept provinces basques montrant la délimitation actuelle de l'euscara en dialectes, sous-dialectes et variétés (Mapa de las sèt províncias bascas qui mòstra la delimitacion actuala de l'euscarà en dialèctes, sos-dialèctes e varietats) dessenhadas en 1863 per lo prince Loís Lucian Bonaparte que plaçan Biàrritz hòra de l'aira bascofòna.
La descobèrta del petròli, l'arribada de l'industria cinematografica a Hollywood, la nauta tecnologia, lo clima aculhent traguèron d'abitants novèls entre 1900 e 1970, Califòrnia passèt d'1 milion a 20 milions d'abitants e l'estat foguèt reconegut en 1980 coma l'ochena economia del mond per òrdre d'importància.
A comptar de 1998 s'instaurèron de mesuras de contraròtle de la despensa publica e politicas d'atraccion a l'inversion estrangièra mejançant estimulacions que comprenián de mesuras fiscalas, qu'en lo domeni de las intradas supausèt l'entratge d'un tipe unic d'impòst d'un 19% qu'aumentèt l'incentiu per far de negòcis e amendriguèt lo evasion fiscala.
Los primièrs ans de l'independéncia eslovaca foguèron fòrça caotics, entre 1993 e 1998 se caracterizèt per èsser una epòca de grandas privatizacions e de creacion d'una classa empresariala nacionala, qu'acabèt amb una grèu crisi bancària, la resolucion que n'aguèt un naut còst per las arcas del país.
mai de 100 villàs : Concordia Junior, Les Dryades, Giroflée-Girofla, Le Goéland, Lydéric, Mars, Les Naïades, Les Néréïdes, Phinaert, Rayon Vert, Le Roi d'Ys, Rose des Alpes, Rose-Mousse, La Royana, La Sapinière, Les Sapins, Les Sarcelles, Saturne, Suzette, Vénus
de villàs : Bécassine, Cendrillon, Chat perché, Clairoix, Clos fleuri, Datcha, Fadette, Flabeau Ninove, la Floride, l'Heure espagnole, Mon Chaume, Mon Pignon, Le Nain Jaune, Les Mutins, Narcisse Bleu, Nine, Phébé, Pige-vent, Pomme d'Api, Les Pommiers, La Prairie, Scarabée, Ric et rac, The Sandhill , Sauvageonne, Sunny Beach, Sunshine, Tournebride, Venvole
Es de notar la preséncia d'una comunautat francesa pichona e anciana, mai que mai sortida del Massís Central , coma o pròva lo nom de las carrièras (lo nom de la passejada en riba de mar: Boulevard du Docteur Pouget, ancian cònsol), lo nom de las villàs e residéncias (las villàs L'Oustal, L'Oustalet, Lou Paradou, Résidence L'Oustal) o los comèrcis .
Se pensa que foguèt la darrièra capitala del reialme visigòt quand los sarrasins ja avián conquerit tota Tarraconesa e gaireben tota Septimània, e se crei qu'aquí s'amaguèt lo tresaur visigòt que pas jamai s’es trobat mas qu'a donat pè a de legendas e a la preséncia de cercaires de tresaurs dins la vila.
Rènnas del Castèl (Reno o localament Rennos en grafia mistralenca; Rennes-le-Château en francés) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, dins lo parçan de Rasés e administrativament dins la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, lo departament d'Aude, l'arrondiment de Limós e lo canton de de La Val Nauta d'Aude , ancianament dins lo canton de Coisan.
Practicament, lo sit Toponimia occitana preconiza Viá, al lòc que Patrici Pojada escriu Biò o, en nòta e ambe un punt d'interrogacion, Biá; se basa sus una fòrma que presenta coma ipotetica, Bia (que tanplan poiriá representar Via, estant que lo parlar carcinòl es betacista).
En 1914-1918 pera mobilizacion de òmes sus eth fronts e de "arsenalistas" entàth esfòrç de guèrra, era creacion d’ua podrèra a Lanamesa, era glòria entath hilh deth país Ferdinand Foch, eth " vencedor dera guèrra ", mès tanben era mort de 6000 òmes – d’aquiu eth minimum demografic absolut de 1921 .
Pendent 5 sègles eths Romans qu’ocupan eth territòri Bigerrion e desvelòpan ua remirabla mesa en valor deth espaci basada sus un hialat plan sarrat de "villas", poderosas entrepresas agricòlas tostemps ath mes pròche der’Ador, der’Eishés, der’Arròs e enas arribèras deras vaths pirenencas.
Se ua bona lançada economica e s’anonça de cap a 1500, eras guèrras de religion de 1569 tà 1589 que botan era Bigòrra dera planha en ua tarribla horrèra militara : pilhatge, violéncia, destruccion e mort entà Tarba, Rabastens e Vic… Eths responsables que’n son cada un a son torn Montgomerry entaus prostestants o Blasi Montluc entaus catolics.
Nascut a Tolosa en Occitània, l'11 de decembre de 1890 dab lo nom de Charles Romuald Gardès ( a maugrat d'ua controvèrsia suu lòc e la data de la soa neishença, devuda, mei que mei, a la necessitat entad eth, de viatjar dab documents faus per'mor de n'aver pas arrecotit en Euròpa entà har la Guèrra de 14), e que's morí en un accident d'avion a l'aeropòrt de Medellín en Colómbia lo 24 de junh de 1935.
En matematicas, una particion d'un ensemble E es un ensemble P de sosensembles non vueges de E, desjonchs a cha dos, que forman un recurbiment de E. Autrament dich, P es una particion de E se e solament se lei sosensembles que constituisson P son non vueges, e per tot element x de E, existís un solet d'aquelei sosensembles qu'a x per element.
Las fòrmas anticas son Corterate e Corteratis , çò que s'interprèta coma rate, « fortalesa » en gallés pel segond element, lo primièr podent èsser lo latin vulgar cortem, « mas, maine, bòrda, propietat »; l'ensemble, un bocin pleonasmic, auriá lo sens general de « lòc fortificat ».
Las ipercorreccions medievalas qu'afèctan lo nom de Cotràs an un interès general : lo d'explicar perqué, dins lo cas dels nombroses vilatges concernits per la confusion -ac/-ats, es normalament impossible de trobar de varianta -acs : l'exemple mòstra que los escribas avián costuma de restablir sistematicament la fòrma singulara, o que cresián tala, en -ac, se gardavan pas simplament la finala en -ts.
Acid ribonucleïc de transferiment : qu'ei ua molecula d'ARN plagada capabla, au còp, de reconéisher un codon (un ensemble de tres nucleotids qui codan, mercés au còde genetic, pas sonque per un aminoacid particular de la futura proteïna) de l'ARNm e de reconéisher e carrejar l'aminoacid qui'u corresponeish.
Totun, l'ADN n'ei pas lo sol acid nucleïc ; los acids ribonucleïcs qu'existeishen tanben : l'acid ribonucleïc messatgèr qui ei ua copia de l'ADN qui ei lejuda per l'acid ribonucleïc de transferiment qui transpòrta los aminoacids utilizats per la sintèsi de las proteïnas en ligats enter eths dens un organit aperat ribosòma e constituit d'un assemblatge d'acid ribonucleïc ribosomiau e de proteïnas.
Antau, cau destacar l'emplec de dos sistèmas d'escritura diferents, au nòrd e au sud, l'emplec exaustiu de l'escritura au nòrd, l'abséncia d'escultura au nòrd que contrasta amb lei manifestacions brilhantas au sud, l'emplec de falcatas au sud e d'espasas celticas dau tipe de la cultura de La Tène au nòrd, de grands cavòts e monuments funeraris au sud, en contrast amb de pichons tumuls e estelas inscrichas au nòrd, de decoracion ceramica geometrica au nòrd e figurada au sud.