polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
यस भन्दा अगाडि सन् २०१७ मा यो प्रतियोगिताको आयोजना गरिएको थियो जसमा आयोजक नेदरल्यान्डले डेनमार्कलाई ४-२ गोल अन्तरले पराजित गर्दै उपाधि चुमेको थियो।
पहिलो विश्वयुद्ध र रूसी गृहयुद्ध पछि हँसिया-हथौडा सोवियत सङ्घ भित्रको श्रम र अन्तर्राष्ट्रिय सर्वहारा एकताको प्रतीकको रूपमा धेरै प्रयोग भयो।
आज, सोभियत संघको विघटन पछि पनि हँसिया-हथौडा रूस र अन्य पूर्व सङ्घीय गणतन्त्रहरूमा सामान्य रहेको छ तर केही अन्य पूर्व कम्युनिष्ट मुलुकहरूमा र साम्यवादलाई कानूनले प्रतिबन्धित गरेको देशहरूमा, यसको प्रदर्शन निषेध गरिएको छ।
विजेता डिजाईन हँसिया-हथौडा सूर्यको किरणमा ग्लोबको शीर्ष भागमा हथौडा र हँसिया जसको चारैतिर अन्नको मालाले घेरिएको थियो र पाँच-पोइन्ट तारा मुनि छ भाषाहरूमा , " विश्वका सर्वहारावर्गहरू, एक हौँ " भन्ने शिलालेख भएको डिजाइन बिजेता भयो।
सोभियत सङ्घले यसको राजनीतिक इन्स्ट्रुमेलाइजेसन गर्नु भन्दा पहिले यसको प्रयोगको एउटा उदाहरण १८९५ देखि चिलीको मुद्रामा प्रसारण भएको पाइन्छ।
नेपालको संविधानमा सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरूलाई जनाउन "लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक" शब्दावलीको प्रयोग गरिएको छ ।
समयौनिक वा द्वियौनिक यौन व्यवहारलाई परम्परागत धारणाले असमाजिक मानिएकाले 'यौन अल्पसंख्यक' भनेको जस्तै बहुस्नेही अभ्यास, दम्पत्ती अदलाबदली अभ्यास, ठूलो उमेर खाडल भएका व्यक्तिहरू बीचको सम्बन्ध, गुनुत्वरीडाष्टी सम्बन्ध राख्ने व्यक्तिहरू लगायतका थुप्रै गैर-मूलधारका यौन अभ्यास गर्ने व्यक्तिहरूलाई समेत 'लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक' शब्दावलीले जनाउँछ ।
अङ्ग्रेजी भाषामा पहिले सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरूलाई अवहेलना गरिने शब्द सन् १९८० पश्चात् ती व्यक्तिहरू आफैले पुनःदाबी र पुनःव्याख्या गरी अपनाएको शब्द हो ।
सन् २००० देखि समाजमा 'सामान्य' नकहलिएका लैङ्गिक तथा यौनिक विविधाहरूलाई सम्बोधन गर्ने एउटा छाता शब्दका रूपमा 'क्वयेर' शब्दको स्थापना भयो ।
सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरू अन्तर्गत पनि पाँचवटा पहिचान समयौनिक महिला , समयौनिक पुरुष , द्वियौनिक र पारलैङ्गिक व्यक्ति गरी एलजिबिटी भन्ने अङ्ग्रेजी सांक्षेपिकरण पनि प्रचलित छ ।
यस बाहेक अयौनिक सहित एलजिबिटीआइए, सर्वयौनिक सहित एलजिबिटीआइपि र 'लगायत' सहित एलजिबिटीआइ प्लस जस्ता अङ्ग्रेजी सांक्षेपिकरणहरू पनि प्रचलित छन् ।
यद्यपि यी अङ्ग्रेजी सांक्षेपिकरणले सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरूको यावत् विविधता सबैलाई समेटी सम्बोधन गर्न सक्दैन ।
सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्ति भन्नाले यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र/वा यौन विशेषताका आधारमा सामाजिक सिमान्तिकरणमा परेका व्यक्तिहरू हुन् ।
यौन अभिमुखिकरणमा विपरीत लैङ्गिकता तर्फ हुने आकर्षण बाहेकका विविधताहरू, लैङ्गिक पहिचानमा जन्मँदा यौनाङ्गको आधारमा इङ्गित गरिएको लैङ्गिकतासँग मेल खाने लैङ्गिक पहिचान बाहेकका विविधताहरू र यौन विशेषतामा अन्तरलिङ्गी विविधताका व्यक्तिहरूलाई यो छाता शब्दले जनाइन्छ ।
आधिकारिक सङ्गीत श्रव्य दृश्य जोसेफ केन द्वारा निर्देशन गरिएको थियो जसले पहिले १९८९ एल्बमको दोस्रो र चौथो एकल सङ्गीत श्रव्य दृश्यहरूमा निर्देशन गरेका थिए।
यस गीतको आधिकारिक श्रव्य दृश्यमा स्विफ्टले मार्गी फिन नामक एक काल्पनिक अभिनेत्री भूमिकामा रहेकी छिन् जो उनको हजुरआमाको नाम मार्गी फिन्लेको नामको सन्दर्भमा राखिएको थियो भने स्कट इस्टउड रबर्ट किङ्गस्ली नामक एक काल्पनिक अभिनेता रूपमा रहेका छन्।
स्विफ्टले एभा गार्डनर र पिटर इभेन्सको द सिक्रेट कन्भर्सेसन नामक पुस्तक पढेर उक्त नामको खोजी गर्दै त्यस कथा अनुसार भिडियो बनाउँने अवधारणा ल्याएकी थिइन्।
सन् १९५० को दशकमा सामाजिक सञ्जाल नहुने भएकाले अफ्रिकामा यदि प्रेमी प्रेमिकालाई एक आपसबाट टाढा राखियो भने उनीहरूको मिलन नहुने धारण स्विफ्टले व्यक्त गरिकी छन्।
केनका अनुसार श्रव्य दृश्य एलिजाबेथ टेलर र रिचर्ड बर्टन जस्तै अभिनेत्री र अभिनेताको प्रेम कथा चित्रण गरिएको छ भने यस गीतको आधिकारिक श्रव्य दृश्य एक प्रमपूर्ण सुखान्तमा आधारित छ।
यस सङ्गीतकोआधिकारिक श्रव्य दृश्य सन् १९५० को दशकमा अफ्रिकाको साभानामा चलचित्रको सुनौली युगको समयमा कैद गरिएको छ जसमा स्विफ्ट एक काल्पनिक मार्गोरी फिनको भूमिकामा छिन् भने स्कट इस्टउड रेबर्ट किङ्गसीको भूमिकामा छन्।
यस साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य सन् १९८५ मा सार्वजनिक गरिएको एक अमेरिकी चलचित्रको सन्दर्भमा पनि निर्माण गरिएको थियो जुन अफ्रिकाको विभिन्न स्थान र देशहरूमा खिचिएको थियो।
यो साङ्गीतिक भिडियोमा अफ्रिकी वन्यजीवन र प्राकृतिक दृश्यहरूसँगको मानिसको सम्बन्ध झल्काइएको छ जसमा एक ठूलो झरना र स्विफ्टसँग एक सिंह रहेको देखाइएको छ।
यस श्रव्य दृश्यमा फिन र किङ्गस्लीको प्रेम सम्बन्ध देखाइएको छ तर एक चलचित्रको छायाङ्कन गर्ने क्रममा फिनले उनको लागि काम गर्ने एक युवती जो किङ्गस्लीकी पत्नी थिइन् तर त्यस कुरा फुनलाई थाह थिएन तर जब फिनले उक्त कुरा थाहा पाइन र उनीहरूलाईसँगै देखेपछि फिन र किङ्गस्लीको सम्बन्ध टाढिएको थियो।
फिन र किङ्गस्लीलेसँगै बसेर चलचित्र हेर्छन् तर फिन भनेआवेगमाआएर उक्त स्थानबाट उठ्दै एक पर्खिरहेका गाडिमा बस्छिन भने किङ्गस्ली चाहिँ उनलाई बोलाउने कोसिस गर्दै बाहिरआउने क्रममा फिन सवार गाडि टाढा गइसकेको हुन्छ भने फिन चढेको गाडिको ऐनामा किङ्गस्ली देखिन्छन् त्यसैको साथसाथै श्रव्य दृश्य समाप्त हुन्छ।
स्लेट फरेस्ट पत्रिकाका विकमेनले यस गीतको श्रव्य दृश्य एकदमै आकर्षक रहेको र यसको गीत तथा दृश्यको तालमेल राम्रो मिलेक‍ जानकारी दिएका थिए।
उनले यस गीतक‍ आधिकारिक श्रव्य दृश्यले "श्वेत उपनिवेशवाद" फिर्ता ल्याउने खोजिएको भनि आलोचना गरेका थिए तर एक एक गीतको आधिकारिक श्रव्य दृश्य निर्माता र यसका सम्पादक दुवै अफ्रिकी तथा अमेरिकी थिए।
डुकाले भनेका थिए "सांस्कृतिक विनियोजनको सट्टा जुन आजको पप सङ्गीतमा लगभग यथास्थिति बनेको छ, स्विफ्टले वास्तवमै एउटा क्षेत्र र यसको जनताको राजनीतिक शोषणको मूर्त रूप दिने विकल्प बोकेकी छन्।
यो श्रव्य दृश्यका निर्देशिक जोसेफ केनले उक्त श्रव्य दृश्यले औपनिवेशवादको महिमा भएको आरोप लगाउँदै जवाफ दिए: “यो उपनिवेशवादको बारेमा होइन तर अफ्रिकामा सन् १९५० को अवधिमा चलचित्र छायाङ्कनका बेला भएको प्रेम कहानी हो"।
यस गीतलाई पछि आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएपछि यसको आधिकारिक साङ्गीतिक भिडिओको साथमा गीत पुनः १९ सेप्टेम्बर २०१५ का दिन बिलबोर्डको शीर्ष १५ मा आएको थियो।
१९८९ साङ्गीतिक सङ्गालोको सार्वजनिकसँगै यो संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा र अस्ट्रेलियाका आधिकारिक एल्बम तालिकाहरूमा शीर्ष स्थानमा पुगेको थियो।
वाइल्डेस्ट ड्रिम्स गीतको सार्वजनिक पनि यस गीतले बिलबोर्ड हट १०० सङ्गीत तालिकाको शीर्ष ५ मा पर्न सफल हुँदै तालिका प्रवेश गरेको थियो जुन १९८९ एल्बमको शीर्ष दश र टेलर स्विफ्टको एकल सङ्गीत मध्य शीर्ष १९ मा पर्न सफल भएको थियो।
डे हिलिल्यान्ड टाइगर मोथ नामक जहाज माथिबाट तलको दृश्यहरूका लागि प्रयोग गरिएको छ भने हरियो पर्दा र जमिनको दृश्य ८०% स्केल प्रतिकृतिका लागि फिसर आर-८० टाइगर मोथको प्रयोग गरिएको छ।
स्विफ्टले भिडियोबाट उनको सम्पूर्ण आयलाई दान गरेकी छन् जुन अमेरिकाको अफ्रिकी पार्क फाउण्डेसन माध्यमबाट जङ्गली पशु-पंक्षिको संरक्षण प्रयासहरूमा लगानी गरिएको थियो।
"वाइल्डेस्ट ड्रिम्स" अमेरिकी गायिका-गीतकार टेलर स्विफ्टको गीत हो जुन उनको पाँचौँ स्टुडियो एल्बम '१९८९'को लागि रेकर्ड गरिएको थियो।
एल्बमको पाँचौँ एकल रूपमा यस गीत ३१ अगस्ट २०१५ मा बिग मेसिन रेकर्ड्स र रिपब्लिक रेकर्ड्सद्वारा रेडियोमा सार्वजनिक गरिएको थियो।
१९८९ को विश्व भ्रमण एक भागको रूपमा स्विफ्टले उनको तेस्रो स्टुडियो एल्बम स्पिक नाउको एक गीतसँग वाइल्डेस्ट ड्रिम्स गीतको पनि प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।
स्विफ्टले उनको रेपुटेसन विश्व भ्रमणको बेलामा पनि क्यालिफोर्नियाको सान्टा क्लरा र जापानको टोकियोमा दुईपटक यस गीत प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।
सन् २०१५ अक्टोबर ११ का दिन मा नेदरल्यान्डेली डीजे रिहब द्वारा वाइल्डेस्ट ड्रिम्सलाई डिजिटल रूपमा सार्वजनिक गरेका थिए भने उनको समायोजन सङ्गीतले आलोचकहरूबाट सकरात्मक टिप्पणी प्राप्त गरेको थियो।
राजनीतिक र सामाजिक मुद्दाहरूमा व्यापक रूपमा ध्यानाकर्षण, र वर्तमान मामिलाहरूमा तटस्थ विश्लेषणको साथ, आज न्युजले सधैं निष्पक्ष हुन सफल भएको छ दवी गरेको छ।
उक्त सूचनामा यस दूर्दशन च्यानलले सर्वोच्च अदालत न्यायिक समिति सम्बन्धमा विचाराधीन विषयको समाचार, अन्तरवार्ता कार्यक्रममा पाकिस्तान इलेक्ट्रोनिक सञ्चार माध्यम नियामक प्राधिकरण अध्यादेशको उल्लङ्घन गरेको बताइएको थियो।
पाकिस्तानको सूचना, प्रसारण र राष्ट्रिय सम्पदा मन्त्रालयको बाह्य प्रचार शाखा मार्फत सूचनामा यस च्यानलले गैर आपत्तिजनक प्रमाणपत्र उत्पादन गर्न पनि असफल भएको बताइएको थियो जून छोटो अवधिको अनुमति पत्र प्रशोधनको लागि आवश्यक पर्दछ।
२२ अप्रिल २००७ मा पाकिस्तान इलेक्ट्रोनिक सञ्चार माध्यम नियामक प्राधिकरण ले आज् न्यूजमा न्यायिक सङ्कट सम्बन्धी समाचार, अन्तरवार्ता कार्यक्रम र अन्य कार्यक्रमहरू प्रसारणको लागि कारण बताइएको सूचना पेश गरेका कारण यसलाई बन्द गरिदिने धम्की दिइएको थियो।
हालसालै यस च्यानलको ढाँचा एक उन्नत च्यानलबाट समाचार च्यानलमा परिणत गरिएको थियो, यद्यपि यसले द फोर म्यान सो जस्ता केही मनोरञ्जन कार्यक्रमहरूको सञ्चालन गरिरहेको छ।
जुलाई २००३ मा, जुङ्ह्वा डियानसिनले न्यु योर्क सेयर बजार "सीएचटी" अन्तर्गत आफ्नो सेयरलाई सूचीबद्ध गरेको र आफ्नो सेयरको ११.५% बेचको थियो।
सन् २००७ मा, जुङ्ह्वा डियानसिनले शेनाओ अन्तर्राष्ट्रियको सेयरधनी बनेको थियो, र शेनाओ अन्तर्राष्ट्रियले विशेष रूपमा जुङ्ह्वा डियानसिनलाई मोबाइल फोन र नम्बर बेचेको थियो त्यसपश्चात्, जुङ्ह्वा डियानसिन व्यवसायमा स्थापित भएको थियो।
सन् २००९ मा, जुङ्ह्वा डियानसिनले अङ्कीय सामग्री खण्ड" लाई रद्द गर्दै, जुङ्ह्वा डियानसिन एमओडी व्यवसाय मुख्य कार्यालयबाट ताइवानको उत्तर जिल्ला दूरसञ्चार शाखामा हस्तान्तरण गरेको थियो।
दूरसञ्चार उद्योगहरू खोल्नका लागि, गणतन्त्र चीनको सरकारले १९८० को दशक पछि "दूरसञ्चार उदारीकरण नीति प्रवर्द्धन गर्दै बिस्तारै निजी उद्यमहरूलाई दूरसञ्चार उद्योग खोल्नलाई प्रोत्साहन गरेको थियो।
दूरसञ्चार उदारीकरण योजनामा ​​सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको दूरसञ्चार उद्योगको "सरकार र उद्यमको बिभाजन" हो जसले दूरसञ्चार उद्योगको व्यवस्थापन तथा सञ्चालनलाई घटाउँछ।
जुङ्ह्वा डियानसिन ताइवानको सबैभन्दा ठूलो दूरसञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनी हो र राजस्वको आधारमा एसिया सबैभन्दा ठूलो दूरसञ्चार कम्पनी मध्येको एक पनि हो।
ग्राहक र राजस्वका हिसाबले, जुङ्ह्वा डियानसिन ताइवानको गृह दूरभाष सेवाहरू, मोबाइल सेवा, विस्तृत पट्टि पहुँच सेवा, र इण्टरनेट सेवाको सबैभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता हो।
मकैवारीको बीचबाट एउटी युवतीले पछाडि फर्केर हेर्छिन् र त्यो देखेर एउटा युवक उनी भएको ठाउँमा पुग्छन् र उनलाई भेटाउन नपाउँदै उनी दौडेर भाग्छिन्।
गीतमा देखाइएकी प्रमुख पात्र एक महिला उनलाई गीत गाइरहेको क्रममा पछाडिबाट अङ्गालो हाल्छिन् र त्यसपछि सजावटका लागि झुण्डाइएको सामग्रीहरूको दृश्य समावेश हुन्छ।
गीतकी प्रमुख महिला पात्र गायकको पछाडि लुक्छिन् र उनलाई गीतका प्रमुख पुरुष पात्रले हेर्छन् र उनी पछि पछाडिबाट दृश्यमा देखा पर्छिन्।
एसके दूरसञ्चार, सन् १९८८ मा कोरिया मोबाइल दूरसञ्चार सेवाको नामले स्थापित भएको थियो तर पछि फेरि मे १९८८ मा कोरिया मोबाइल दूरसञ्चार निगमको रूपमा नामकरण गरिएको थियो ।
कोरिया मोबाइल दूरसञ्चार निगमले आधिकारिक रूपमा जनवरी १९९७ मा एसके समूहमा सामेल भएको थियोे र त्यस वर्षको मार्चमा एसके दूरसञ्चारको रूपमा यसले आफ्नो नाम परिवर्तन गरेको थियोे ।
अक्टोबर २००० मा, डब्लू-सिडिएमए प्रविधि प्रयोग गरी एक व्यावसायिक ३ जी सेवा सुरु गर्ने, एसके दूरसञ्चार संसारमा एनटिटि डोकोमो पछिको दोस्रो सञ्चालक बनेको थियोे ।
नोभेम्बर २०१५ मा यसको आफ्नै केबल एकाई, एसके ब्रोडब्यान्डसँग मिलाउनको लागि, एसके दूरसञ्चारले देशको सबैभन्दा ठूलो केबल र इन्टरनेट सञ्चालक सीजे होलो भिजन प्राप्त गर्न सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको थियोे ।
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ मार्च २९ मा सुरु भएको थियो भने यस युद्ध भरि बङ्गलादेशका लागि लडिरहेका लडाकु र पाकिस्तानी सेना बीच थुप्रै प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्ध भएको थिए।
८ डिसेम्बर देखि १० डिसेम्बर सम्म पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकु बीच शोमादार पुलमा प्रत्यक्ष गोलि हानाहान भएको थियो जहाँ थुप्रै पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकुहरू घाइते भएका थिए।
एक प्रत्यक्ष गोलि हानाहानमा बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेको एक सङ्गठनले ४० पाकिस्तानी सेनालाई पक्राउ गरेका थिए जसमा १ कप्तान पनि समावेश थिए।
पाकिस्तानी सेनाले सेण्डिया जिल्लामा ५० सर्वसाधारणहरूको मृत्यु भएको थियो भने पाकिस्तानी सेनाले थुप्रै मानिसहरूको हत्या, बलात्कार तथा घरटहरामा आगजनी गरेका थिए।
यस जिल्लालाई फरिदपुर र मुन्सिगञ्ज जिल्लाले उत्तर, बरिशाल र गोपालगञ्ज जिल्लाले दक्षिण, शरियतपुर जिल्लाले पूर्व र ढाका र फरिदपुर जिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ।
शाहजदपुर जामे मस्जिद, बदरुद्दीन मस्जिद, पुतजियामा रहेको नवरत्न हिन्दु मन्दिर आदि यस उपजिल्लाको प्रख्यात धार्मिक स्थलहरू हुन्।
यस उपजिल्लामा १ अस्पताल, १ उपजिल्ला स्वास्थ्य केन्द्र, १ प्रहरी अस्पताल, १ छाती रोग सम्बन्धित अस्पताल, १ ग्रामीण स्वास्थ्य केन्द्र, ९ परिवार नियोजन केन्द्र, १ आमा तथा शिशु अस्पताल, १ आँखा स्वस्थ्य जाँच अस्पताल, १ मधुमेह स्वास्थ्य केन्द्रहरू रहेका छन्।
यस उपजिल्लालाई उल्लापाडा र बेलकुचि उपजिल्लाले उत्तर, साँथिया र बेडा उपजिल्लाले दक्षिण, चौहाली उपजिल्लाले पूर्व, पाबना जिल्लाको फरिदपुर र उल्लापाडा उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ।
ढाका प्रिमियर लिगमा विभिन्न क्लबहरूमा खेलाडी आवद्ध गराउनका निमित्त खेलाडी किन बेच गरिन्छ भने एक संस्करणमा एउटा क्लबमा आवद्ध भएका खेलाडीहरू अर्को संस्करणमा अर्को क्लबसँग पनि आवद्ध हुन सक्छन्।
ढाका प्रिमियर लिगको अौपचारिक स्थापना सन् १९७४–७५ मा भएको थियो भने तात्कालिक समयमा बङ्गलादेशका क्रिकेट क्लबहरूले प्रतिस्पर्धा गर्ने गरेका थिए।
यस प्रतियोगिताका उपाधि विजेता महम्मदेन स्पोर्टिङ क्लब , बिमन बङ्गलादेश एयरलाइन्स , भिक्टोरिया स्पोर्टिङ क्लब , ओल्ड डिओएचएस स्पोर्टिङ क्लब र ब्रदर्स युनियन हुन्।
सन् २०१५-१६ को संस्करणमा भने १ विदेशी खेलाडीलाई खेल खेल्न दिइने भनिएता पनि क्लबहरूले खेलाडीको सूचीमा केही विदेशी खेलाडीहरू समावेश गर्ने गरेका छन्।
सन् २०१६-१७ को ढाका प्रिमिय, लिगमा भने ३ खेलकुद मैदानहरू; खान साहेब ओसमान आली रङ्गशाला र बङ्गलादेश क्रिडा शिखा प्रतिष्ठाका ३ नम्बर मैदान र ४ नम्बर मैदान प्रयोग गरिएको थियो।
ढाका प्रिमियर विभाग क्रिकेट लिग बङ्गलादेशको एक प्रथम श्रेणीको क्रिकेट प्रतियोगिता हो जसमा बङ्गलादेशका राष्ट्रिय स्तरका क्रिकेट टोलीहरूले भाग जनाउँछन्।
जलदापाडा राष्ट्रिय निकुञ्ज जसलाई पहिला जलदापाडा वन्यजन्तु आरक्ष पनि भनिन्थ्यो, भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यको अलिपुरद्वार उप मण्डल अन्तर्गतको जलपाइगुडी जिल्लामा पर्ने एक राष्ट्रिय निकुञ्ज हो जुन टोरसा नदीको किनारमा अवस्थित छ।
सन् १९४१ मा यसलाई राज्यको वनस्पति तथा वन्यजन्तु सुरक्षा गर्नका लागि आरक्ष केन्द्र घोषित गरिएको थियो भने यस राष्ट्रिय निकुञ्जमा एकसिङ्गे गैँडा पनि रहेको थियो जसको पश्चिम बङ्गालमा सबैभन्दा बढी सङ्ख्यामा रहेको छ।
यस राष्ट्रिय निकुञ्जमा हात्ती सफारीको सुविधा रहेको छ भने त्यसको साथसाथै यस निकुञ्ज भित्र निकुञ्ज द्वारा सञ्चालन गाडी तथा साना सवारीसाधनहरूमा पनि सफारी गर्दै वन्यजन्तुको अवलोकन गर्न सकिन्छ।
जलदापाडा वन्यजन्तु आरक्ष सन् १९४१ मा एक सिङ्गे गैँडाको रक्षा गर्ने उद्देश्यले स्थापना गरिएको थियो भने मे २०१२ मा यो एक राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा घोषित भएको थियो।
जलदापाडा राष्ट्रिय निकुञ्जमा हरेक वर्षको जुन १ देखि सेप्टेम्बर ७ सम्म बाहेक अन्य सबै महिनामा पर्यटकहरूलाई प्रवेश आज्ञा दिइन्छ।
कनैया कुमार जवारलाल नेरु विश्वविद्यालय विद्यार्थी युनियनका पूर्व अध्यक्ष, अखिल भारतीय छात्र परिषद्का राष्ट्रिय अगुवा र हाल, भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीका राष्ट्रिय कार्यकारी परिषद्का सदस्य हुन् ।
बङ्गाल विभाजनको परिणाम स्वरूप पूर्वी बङ्गालमा आएको शिक्षाको आमूल परिवर्तनलाई छिट्टै ढाकामा विश्वविद्यालयको स्थापना आवश्यक परेको थियो तर बङ्गालको विभाजन रद्दको परिणाम स्वरूप त्यसको सम्भावना निकै न्यून बनेको थियो।
यस भ्रमणको क्रममा उनले ढाकाका केही प्रमुख व्यक्तित्वहरूसँग भेट गरेका थिए भने उनले बङ्गाल विभाजन रद्द गरिएको कारण हुने नोक्सानीको बारेमा जानकारी गराएका थिए।
भारतका सचिवले सन् १९१३ मा नेथन समितिको प्रतिवेदनलाई अनुमोदन गरेका थिए तर त्यसै समय पहिलो विश्वयुद्धको सुरुवात भएकाले ढाका विश्वविद्यालयको स्थापनामा बाधा उत्पन्न भएको थियो।
सन् १९१७ मार्चमा टाङ्गाइल धनबाडीका नवाब सैयद नवाब आली चौधुरीले सरकारलाई ढाका विश्वविद्यालय विधेयक तत्काल इम्पेरियल विधान परिषदमा पेश गर्न आग्रह गरेका थिए।
सन् १९१७ मा कलकत्ता विश्वविद्यालयका तत्कालीन प्रमुख लर्ड चेम्सफोर्डले कलकत्ता विश्वविद्यालयको समस्याहरूको छानबिन गर्न एक समिति गठन गरेका थिए।
आयोगले ढाका विश्वविद्यालय स्थापना गर्न सिफारिस गरेतापनि यसले विश्वविद्यालयलाई सरकारी वा राज्य विश्वविद्यालय बनाउने नेथन समितिको प्रस्तावलाई असमर्थन गरेको थियो तर ढाका कलेज कानुन विभागका प्रमुख नरेशचन्द्र सेनगुप्ताले पूर्ण स्वायत्ततालाई विश्वविद्यालयको मुख्य शक्तिका रूपमा अभिहित गरेका थिए।
सोही कलेजको राजनीति विज्ञान र अर्थशास्त्रका प्राध्यापक टिसी विलियम्सले आर्थिक मामिलामा ढाका विश्वविद्यालयको पूर्ण स्वतन्त्रताको माग गरेका थिए।
विभिन्न आवासीय हलहरूलाई ढाका सहरको कलेजको सट्टा ढाका विश्वविद्यालयको इकाईमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ भन्दै कलकत्ता विश्वविद्यालयले सिफारिस गरेको थियो।
कलकत्ता विश्वविद्यालय आयोगले ढाका विश्वविद्यालय स्थापना गर्न तेह्रौँ सिफारिस गरेको थियो भने सन् १९२० को भारतीय विधान सभामा केही संशोधन सहित यस सिफारिसलाई पारित गरिएको थियो।
यसलाई सन् १९२० मार्च २३ का दिन भारतका तत्कालीन गभर्नर जनरलले अनुमोदन गरेका थिए भने स्याड्लर आयोगका सदस्यहरू मध्ये एक लन्डन विश्वविद्यालयका शैक्षिक प्रमुख पिजे हार्टग थिए।
महोदय डब्ल्यु होरनेल, महोदय नीलरतन सरकार, महोदय आशुतोष मुखर्जी, नवाब शामसुल हुदा र नवाबजादा खान बाहादुर केएम आफजालले उनलाई प्रस्तावित ढाका विश्वविद्यालयमा शिक्षकहरूको नियुक्तिमा मद्दत गरेका थिए।
बाङ्ला तथा संस्कृत विभागको पहिलो विभागीय प्रमुखको रूपमा प्राच्यविद्, बाङ्ला साहित्यकार, प्राचीनतम निदर्शन 'बौद्ध गीन र दोहा'का आविष्कारक तथा कलकत्ता संस्कृत क्याम्पसका पूर्व अध्यापक महामहोपाध्याप हरप्रसाद शास्त्रीले काम गरेका थिए।
यस विभागका पहिलो प्रवक्ताको रूपमा बेलायती साम्राज्यका प्रथम तुलनात्मक फिलोलोजी वा तुलनात्मक भाषाविज्ञान विभागका प्रथम विद्यार्थी मुहम्मद शहीदुल्लाह र श्री राधागोविन्द बसाक यस सम्मिलित भएका थिए।
प्राध्यापक नरेशचन्द्र सेनगुप्ता पहिलो पटक कानुन विभागका विभागीय प्रमुखको रूपमा नियुक्त भएपछि सन् १९२१ जुलाई १ का दिन कला सङ्काय तर्फ २८ जना शिक्षक, विज्ञान सङ्काय तर्फ १७, ऐन सङ्काय तर्फ १५ शिक्षकहरूको नियुक्तिका साथ ढाका विश्वविद्यालयले आफ्नो शैक्षिक यात्रा सुरु गरेको थियो।
ढाका विश्वविद्यालयले अङ्ग्रेजी, संस्कृत तथा बाङ्ला, अरबी र इस्लामी अध्ययन, फारसी र उर्दू, इतिहास, अर्थशास्त्र र राजनीति विज्ञान, दर्शन, गणित, भौतिक विज्ञान, रसायनशास्त्र कानुन र शिक्षा गरी थप १२ विभागहरूको साथ ऐतिहासिक शैक्षिक यात्रा सुरु गरेको थियो।
विभिन्न विभागहरूका बिए, बिएससी र अन्य क्षेत्रमा गरी कुल ८७७ विद्यार्थीहरूको साथमा ढाका विश्वविद्यालयले पठनपाठन सुरु गरेको थियो৷ सुरुमा सबै विद्यार्थीहरू कुनै न कुनै छात्रावासमा बस्नु परेको थियो।
पहिलो ३ वर्षे स्नातक ढाका विश्वविद्यालयमा सुरु गरिएको थियो भने यस भन्दा पहिला दुई वर्षे अध्यापन कार्यक्रमहरू कलकत्ता विश्वविद्यालयबाट सुरु भएको थियो।
सन् १९५२ जनवरी २६ का दिन पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री ख्वाजा नाजिमुद्दिनले ढाकामा अखिल पाकिस्तान मुस्लिम लिगको अधिवेशनमा आफ्नो भाषणमा उर्दु पाकिस्तानको राष्ट्रभाषा हुने घोषणा गरेका थिए।
यसको विरोधमा जनवरी ३० का दिन ढाकामा एक विद्यार्थी हडताल गरिएको थियो जहाँ अताउर रहमान खानको अध्यक्षतामा आवामी मुस्लिम लिग, युवा लिग, छत्रा लिग, विश्वविद्यालय सङ्ग्राम परिषद् र खिलाफते रब्बानी पार्टीको प्रतिनिधित्व गर्दै एक सर्वदलीय कार्य परिषद्को गठन गरिएको थियो।
आबुल हाशिमको अध्यक्षतामा नवाबपुरको आवामी लिगको कार्यालय कक्षमा १४४ धारालाई भङ्ग नगर्ने निर्णय गरिएको थियो यद्यपि विश्वविद्यालय सङ्घर्ष परिषद् धारा १४४ लाई भङ्ग गर्ने पक्षमा कटिबद्ध रहेको थियो।
विद्यार्थीहरू भाषाको माग गर्दै परिषद् भवनतिर जाँदै गर्दै परिचालित प्रहरीहरूको समूहले उनीहरूलाई अवरोध गर्दै गोली चलाउन सुरु गरेका थिए।
२४ फेब्रुअरी बिहान सहिद शफीउर रहमानका बुबाले अनधिकृत रूपमा सहिद मीनारको उद्घाटन गरेका थिए भने फेब्रुअरी २६ का दिन आबुल कालाम शामसुद्दिनले आधिकारिक रूपमा सहिद मीनारको उद्घाटन गरेका थिए।
यसैबीच प्रहरीले सुरक्षा ऐन अन्तर्गत आबुल हाशिम, आब्दुल हामिद खान भासानी, प्राध्यापक मुनिर चौधुरी, प्राध्यापक अजीत कुमार गुह, पुलिन दे, अध्यापक पृथ्वीश चक्रवर्ती, ली आहाद र अन्यलाई पक्राउ गरेको थियो।
सन् १९४० २३ मार्चका दिन लाहोरको प्रस्ताव गरिएपछि पाकिस्तान आन्दोलनले ढाका विश्वविद्यालयका मुसलमान विद्यार्थीहरूको बीचमा प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका थिए।
सन् १९४३ मा मुसलमान विद्यार्थीहरूले विश्वविद्यालयको विद्यार्थी कार्यक्रममा सजावटको विरुद्ध विरोध प्रदर्शन गरेकाले हिन्दु र मुसलमान विद्यार्थीहरू बीचको साम्प्रदायिक दङ्गा सुरु भएको थियो।
सन् १९४३ फेब्रुअरी २ का दिन दङ्गामा पाक्षिक पाकिस्तान मुस्लिम लिगका संस्थापक तथा साहित्य संसदका कार्यकर्ता नजिर आहमेदलाई छुरा प्रहार गरिएको थियो।
दोस्रो विश्वयुद्धको क्रममा विश्वविद्यालयका अधिकांश भवनहरू सेनाले कब्जा गरेको थिए जसको फलस्वरूप ढाका विश्वविद्यालय ढाका हल , फजलुल हक हल र कर्जन हलमा सिमित गरिएको थियो।
मुनिर चौधुरी, शमशुर रहमान खान, सुल्तानुज्जामान खान, अरविन्द सेन, मदनमोहन बसाक, कल्याण दासगुप्ता, आब्दुल्लाह अाल-मुति शरफुद्दिन र अन्य व्यक्तिहरू यस संस्थाका सक्रिय कार्यकर्ता थिए।
विश्वविद्यालयको स्थापनाकालदेखिनै ढाका हल , लिटन हल, कार्जन हल, विज्ञान भवन, ढाका हलको पूर्वपट्टि विशाल पोखरी र अर्कोपट्टि फजलुल हक मुस्लिम हलको निर्माण गरिएको थियो।
विश्वविद्यालय मैदानको मुख्य प्रवेशद्वार ढाका हल हुँदै प्रवेश गर्न सकिन्छ भने त्यसको दायाँ व्यायामशाला र बाँयामा पोखरी रहेको छ र त्यहाँ दुई फुटबल खेल मैदानहरू रहेका छन्।
सचिवालय भवनको दोस्रो तल्लामा, पहिलो मुस्लिम हल र पछिको तल्लाहरूमा विशेष गरी विज्ञान विभाग बाहेकका कला सङ्कायको विभाग र कक्षा कोठाहरू रहेका छन्।
दोस्रो विश्वयुद्धको क्रममा यस विशाल भवनको पूर्वी भाग बाहेक सबै कुना सेनाको अस्पताल र मेडिकल कलेजमा विभाजन हुनुभन्दा अघि नै परिवर्तन भएको थियो।
सन् १९४७ देखि ढाका विश्वविद्यालयमा अन्तर्राष्ट्रिय सम्पर्क विभाग नामक नयाँ विभागको स्थापना गरी उक्तशि विषयमा अध्ययपन सञ्चालन गरिएको थियो।
यस विभागमा कार्यरत अध्यापकहरू मध्ये एम शाहिदुज्जामान, समुद्र ऐन विषय तर्फ विशेषज्ञ अध्यापक मोहाम्मद रमजुल हक, अन्तर्राष्ट्रिय सम्पर्क विश्लेषक अध्यापक डाक्टर इमतियाज आहमेद, अध्यापक डाक्टर आकमल होसाइन, अध्यापक मोहाम्मद आब्दुल हामिद, अध्यापक डाक्टर देलोवार होसाइन, अध्यापक डाक्टर आमेना महसिन तथा मनवाधिकार विशेषज्ञ अध्यापक डाक्टर सिआर आबरार उल्लेखनीय अध्यापकहरू हुन्।
जर्नल अफ आइआर नामक एक नियमित पत्रिका यस विभाग मार्फत प्रकाशन हुँदै आएको छ भने हाल यस पत्रिकाका लागि अध्यापक इमतियमज आहमेदले मुख्य सम्पादकको रूपमा काम गरिरहेका छन्।
स्थापनाकालमा यस विभागमा स्नातकसम्मका अध्यापन कार्यक्रमहरू सञ्चालनमा रहेता पनि पछि यस विभागमा स्नातकोत्तर अध्यापनका कार्यक्रमहरूलाई पनि सञ्चालनमा ल्याइएको थियो।
यस विभागका थुप्रै विद्यार्थीहरू विश्वको प्रख्यात प्राविधिक कम्पनीहरू जस्तै गुगल, माइक्रोसफ्ट, मोटोरोला, नोकिया, सिएमेन्स इत्यादिमा कार्यरत छन्।
यस विभागले ढाका विश्वविद्यालय र राष्ट्रिय विश्वविद्यालय प्रवेश भर्ना गतिविधिहरूको लागि स्वचालित प्रणाली सहित धेरै महत्वपूर्ण प्राविधिक क्षेत्रमा योगदान दिएको छ।
सन् १९२६ फेब्रुअरी महिनामा ढाका विश्वविद्यालयको आमन्त्रण कार्यक्रममा रवीन्द्रनाथ ठाकुर ढाका आएकन थिए भने उनले कार्जन हलमा १० फेब्रुअरीका दिन आयोजित दि मिनिङ अफ आर्ट र १३ फेब्रुअरीका दिन आयोजित द बिग एन्ड द कम्प्लेक्स विषयमा आफ्नो प्रस्तुति दिएका थिए।
बङ्गाली मुसलमान समाजमा स्वतन्त्र बौद्धिक चर्चा तथा बौद्धिक मुक्तिको आन्दोलन ढाका विश्वविद्यालय र मुस्लिम हलबाट सुरु भएको थियो भने यो ढाका विश्वविद्यालय स्थापना भएको केही वर्ष पछि नै आयोजित भएको थियो।
मुस्लिम हल सङ्घ कक्षका डाक्टर मुहम्मद शहीदुल्लाहको सभापतित्वमा सन् १९२६ जनवरी १९ का दिन आयोजित एक सम्मेलनमा मुस्लिम साहित्य समाजको गठन गरिएको थियो।
यस संस्थानको स्थापना प्राध्यापक आबुल होसेनले गरेका थिए भने उनका साथ आब्दुल कादिर, काजी आब्दुल ओदुद, काजी आनोवारुल कादिर, शमशुल हुदा, काजी मोताहार होसेन, आबुल फजल लगायत अन्य शिक्षक र विद्यार्थीहरू उपस्थित भएका थिए।
पाकिस्तानको स्थापना हुनु भन्दा अगाडिनै आलिगड विश्वविद्यालयका डाक्टर जियाउद्दिनले उर्दु भाषालाई पाकिस्तानको राष्ट्रभाषा बनाउने प्रस्ताव गरेका थिए भने यसको विपक्षमा ढाका विश्वविद्यालयका डाक्टर मुहम्मद शहीदुल्लाहले बङ्गला भाषालाई राष्ट्रभाषा बनाउने प्रस्ताव गरेका थिए।
सोही समय ढाका विश्वविद्यालयका अध्यापक आबुल कासेमको नेतृत्वमा तमद्दुन मजलिसले बङ्गला भाषालाई पाकिस्तानको राष्ट्रभाषाको रूपमा दावि गर्दै प्रचार अभियान सुरु गरेका थिए।
सन् १९४८ मार्च ११ का दिन ढाका विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले पाकिस्तानको संविधानसभामा बङ्गला भाषालाई राष्ट्रभाषाको रूपमा स्वीकार नगर्नेको विरोधमा प्रदर्शन र ठाउँठाउँमा हड्ताल गरेका थिए।
सोही दिन परिचालित प्रहरीहरूको समूहले प्रदर्शनलाई रोक्दै थुप्रै विद्यार्थीहरूलाई पक्राउ गरेको थियो जसमध्ये शमशुल हक, शेख मुजिबुर रहमान, अली अाहाद, शओकत आली, काजी गोलाम माहबुब प्रमुख थिए।
त्यसपछि ढाका विश्वविद्यालयमा केन्द्रित रहेर देशभर विद्यार्थी आन्दोलन सुरु भएको थियो जसको परिणामस्वरूप प्रधानमन्त्री ख्वाजा नाजिमुद्दिनले मार्च १५ का दिन विद्यार्थीहरूसँग एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए।
हाल यस विभाग विश्वविद्यालयको विज्ञान सङ्काय भवनको प्रथम तथा द्वितीय तलामा बिएससी अनार्स, एमएस, एमफिल र विद्यावारिधी अध्यापन भैरहेको छ जहाँ लगभग २५० विद्यार्थीहरूका लागि शिक्षा र अनुसन्धान कार्यक्रम सञ्चालित रहेका छन्।
यस विभागका २४ शिक्षकको रेखदेखमा प्रत्येक वर्ष करीव ४० विद्यार्थी यहाँबाट अध्ययन सम्पन्न गरेपश्चात् सफलतापूर्वक देश र विदेशका प्रतिष्ठित संस्थानहरूमा भाग लिई योगदान दिइरहेका हुन्छन्।
सन् २००४ अप्रिलसम्मको तथ्याङ्कका अनुसार विभाग मा २८५ एमएससी स्नातकोत्तर धारकहरू मध्ये करीव ४५ प्रतिशत विद्यार्थीहरूले विदेशमा विद्यावारिधी गर्न छात्रवृत्ति प्राप्त गरेको थिए।
राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान अनुदान विभागले विभिन्न क्षेत्रहरू जस्तै; विषाणु विज्ञान, माइक्रोबियल जैव प्रौद्योगिकी, वातावरणीय सूक्ष्म जीव विज्ञान, आणविक पारिस्थितिकी, बायोटेक्नोलोजी, खाद्य तथा औद्योगिक माइक्रोबायोलोजी, प्रदुषण नियन्त्रण र जैविक टेक्नोलोजी आदिलाई समेट्छ भने यसले त्यस क्षेत्रमा अनुसन्धान गरिरहेको हुन्छ।
यी मध्ये आइसिडिडिआरबी, बङ्गलादेश जुट अनुसन्धान आयोग, बिसिएसआइआर , बङ्गलादेश आणविक अनुसन्धान प्रतिष्ठान , सार्वजनिक स्वास्थ्य संस्थान, अन्तर्राष्ट्रिय आणविक उर्जा आयोग आदिले उल्लेखनीय कार्यहरू गरिरहेका छन्।
पहिलो वर्ग पश्चिम बङ्गालका मुसलमानहरूको एउटा समूह थियो जसले यदि ढाकामा विश्वविद्यालय स्थापना भयो भने उनीहरू लाभान्वित नभएतापनि पूर्वी बङ्गालका मुसलमानहरू लाभान्वित हुनेछन् भन्ने सोचाइका साथ अघि बढेका थिए।
दोस्रो वर्ग पश्चिम बङ्गालका ती मुसलमानहरू हुन् जसले पूर्वी बङ्गालमा विश्वविद्यालयको स्थापनाको सट्टा पश्चिम बङ्गालमा प्राथमिक र उच्च विद्यालयको स्थापनालाई महत्त्व दिएका थिए।
ढाकामा विश्वविद्यालय स्थापना भएपछि मुसलमानहरूका लागि विनियोजित सरकारी बजेटको रकम घटाइनेछ र कोषको अभावले पश्चिम बङ्गालमा प्राथमिक र उच्च विद्यालयहरू बन्द हुनेछन्।
तेस्रो वर्ग पश्चिम बङ्गालमा रहेका हिन्दु समुदाय थिए जसको अनुसार यदि ढाकामा विश्वविद्यालय स्थापना भयो भने कलकत्ता विश्वविद्यालयको विनियोजित बजेट कम हुनेछ।