polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
यदि रोहित इपिएल टिममा अनुबन्ध भएकोमा भए नेपाली फुटबल इङ्लिस प्रिमियर लिगलाई व्यावसायिक खेलाडी दिने दक्षिण एसियामै पहिलो टोली हुने थियो ।
इङ्लिस प्रिमियर लिगका दुई महारथी आर्सेनल र टोटेनह्यामले रोहित भित्र्याउने इच्छा देखाएपछि केही युरोपेली सञ्चारमाध्यमले बहुचर्चित सरुवा बजारमा उनीलाई पनि स्थान दिएपछि उनी निकै चर्चित भएका थिए ।
यिनी हाल इन्डोनेसियन क्लब पर्सिजा जाकर्ताबाट व्यवसायिक रूपमा फुटबल खेल्ने गर्छन्, भने नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीका नियमित खेलाडी हुन ।
पुनः एनएमबी बैङ्क मछिन्द्रमा मासिक १ लाख ५० हजार रुपैयाँमा आबद्ध रोहित चन्द सर्वाधिक पारिश्रमिक पाउने नेपाली फुटबलर का रूपमा स्थापित भएका थिए।
अस्पताल स्थापनालाई नेपालस्थित ब्रिटिस रेजिडेन्ट, ब्रिटिस गभर्मेन्ट र अन्तर्राष्ट्रियजगतले जनस्वास्थ्यका क्षेत्रमा भएको उल्लेख उपलब्धिका रूपमा चित्रण गरेको थियो।
त्यतिखेर काठमाडौँ उपत्यका भित्रका जिल्लाहरूलाई केन्द्रीय प्रशासन अन्तर्गत राखिएको थियो भने पहाडी इलाकालाई तहसिल र तराई इलाकालाई जिल्ला भन्ने प्रचलन थियो।
त्यसअघि दूषित खानीपानीका कारण देखिने गरेका झाडापखाला र हैजाजस्ता संक्रमण बन्द भएको समाचार त्यतिबेला ब्रिटिस मेडिकल जर्नलमा समेत छापिएको थियो।
वि.सं. १९४४ असार १४ गते श्री ३ महाराज वीरशमशेर जबराले देशका विभिन्न स्थानमा तैनाथ गढी–गौँडाका हाकीमहरूलाई सती पठाउनपूर्व अनिवार्यतः स्वीकृति लिनैपर्ने, पठाइंदा नारीको स्वीकृति चाहिने, छोराछोरी हुर्केका हुनुपर्ने, गर्भवती हुन नहुने लगायतका कडा नियम तर्जुमा गरी कार्यान्वयन गर्न लिखित निर्देशन दिएका थिए।
पछि उनलाई वि.सं. १९४५ मा पश्चिम नेपालको रुपन्देही, कपिलवस्तु, बाग्लुङ र पर्वत्को जिम्मेवारीकासाथ पाल्पाको गौंडामा पश्चिम कमाण्डरको पुनः जिम्मा दिइयो ।
मृत्युको अन्तिम क्षणमा खड्ग शमशेरले रानीलाई उनको सम्झनामा भारतको आग्रा जस्तै ताजमहल निर्माण गरी स्मृतिलाई ताजै राख्ने वचन दिएका रहेछन् ।
यिनको जन्म हुँदा यिनको आमा चन्द्रकुमारी बस्न्यात (पहलमान सिंह बस्नेत कि छोरी/ काजी ललितमानसिंह बस्न्यातकी बहिनी) सुत्केरी अवस्थामा नै मृत्यु भयो र आठ वर्ष सम्म बाबुसंग बस्न नहुने भएकाले यिनको लालन पालन जंगबहादुरको थापाथली दरबारमा भयो ।
प्रधानमन्त्री रणोद्दीप सिंहको समयमा वि.सं. १९४२ मा भारतको इस्ट इन्डिया कम्पनी सरकारले रावलपिन्डीमा आयोजना हुने परेडमा सहभागी हुन नेपाललाई समेत निम्तो दियो।
उनले भादगाँउ र काठमाडौँमा वीरधाराको व्यवस्था, पुलहरूको निर्माण, वीर अस्पताल , वीर पुस्तकालयको स्थापना, घण्टाघरको निर्माण आदी गरेका थिए ।
श्री ३ जंगले वीर शमशेरको चिना ज्योतिषीलाई देखाउँदा राजयोगको लक्षण देखिँदा सोको प्रभाव कम गर्नलाई उनलाई पाल्पाको बडाहाकिम बनाएका थिए।
यसै गरी भारतको कुमाउँबाट नेपाल भित्रियका गौतम गोत्रिय तिवारीहरू नेपालका झापा, मोरङ, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, भोजपुर, नुवाकोट, धादिङ, लमजुङ, तनहुँ, कास्की, स्यांजा, पर्वत, मकवानपुर, पाल्पा, रुपन्देही, नवलपरासी, चितवन लगायतका ४५ वटा जिल्लाहरूमा बसोवास गरेको पाइएको छ ।
पहिलेका रजौटाहरू आफ्नो राज्यबाट विस्थापित भइ वा भागेर जाँदा आफ्ना केही सहयोगी तथा सल्लाहकारहरू र पूरोहितहरूलाई साथमा लिएर हिड्ने गरेको पनि पाइन्छ ।
गौतम गोत्रिय सूर्य चन्द्र तिवारी र बलभद्र तिवारी पाल्पाका सेनवंशिय राजा मणि मुकुन्दसेन र रुद्रसेनले वि.सं. १४८३ को दशकमा राज्य गरेको र त्यही दरबारमा सूर्य चन्द्र तिवारी र बलभद्र तिवारीले कामकाज गरी बसेका भन्ने कुराहरू सुन्नमा आएको छ ।
किन भने १५ औँ सताब्दिभन्दा पछि ब्राह्मण र क्षेत्रिहरू नेपालमा पसेको पाइदैन र यी जातिहरूको नेपाली नागरितामा वंशजको नाता भन्ने पाईन्छ ।
गौतम गोत्रिय युग पुरूष महर्षि चौमुखी श्रदेह दयानन्द सरस्वती भनिने मुल शंकर तिवारीको जन्म गुजरात राज्यको टंकरा गाउँमा भएको थियो र उनका पिताको नाम आकर्षण तिवारी थियो ।
गौतम गोत्रिय तिवारीहरूको पुर्खाको विषयमा विभिन्न गाथा, ग्रन्थमा सुन्दा विद्वान यजस्वी आत्ममा विस्वास भएका वेदलाई भगवान मान्ने, वेदको विशुद्ध व्याख्यान गर्न सक्ने र गाईलाई गौमाताको रूपमा सेवा गर्ने गरेको पुराना ग्रन्थ र पूस्तकमा पाईन्छ ।
हाल गौतम गोत्रिय तिवारीहरू नेपालको भू-भाग भित्र आठ जिल्लामा उल्लेखित उपस्थिती जनाउन सक्ने र ४५ जिल्लामा फाटफूट राम्रो बसोवास गरेको पाइन्छ ।
वैतडी तल्लो स्वराड लडा मौजा मल्ला गाउँमा बस्ने तिवारीहरूको मुल पुर्खा भारतको कन्नौज देखी कत्युर हुँदै साइचन तिवारी कुसुविण्डा, वडे, चम्पावतबाट तल्ली स्वराड लडा मौजा गाउँमा आएका हुन् ।
पर्वत जिल्लाको शंकरपोखरीमा बसोवास भएका तिवारीहरू भारतको कुमाउँबाट लुम्बिनी नाका हुँदै शंकर पोखरीको रालेपानी भन्ने ठाउँमा बसोवास गर्न थाले ।
ईसाई धर्मका अनुसार ईसा मसीहा स्वयं परमेश्वर थिए उनी पतन भएका सबै मनुष्यहरूलाई पाप तथा मृत्युबाट बचाउनको लागि जगतमा देहधारण गरेर आएका थिए।
उनी कलकत्ता विश्वविद्यालयबाट ऐतिहासिक भाषाशास्त्रमा स्नातकोत्तर उपाधि प्राप्त गरी वि. सं. २०१९ देखि त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापन कार्यमा संलग्न रहेका देखिन्छन् ।
वि. सं. २०२७ सालदेखि २०३६ सालसम्म महेन्द्र मोरङ आदर्श बहुमुखी क्याम्पसमा र स्नातकोत्तर क्याम्पस खुलेपछि सोही क्याम्पसमा भाषाविज्ञान प्राध्यापन गर्ने पोखरेलले वि. सं. २०४६ मा अवकास लिएर स्वतन्त्र रूपमा अध्ययन गरेको पाइन्छ ।
उनी रूपावासी, वसन्त, वत्सल, ईर्सावापुर, लक्ष्मीविलास पाध्या, केकेमनुक्च्यो पोखरेल, गढतिरे साहिलो, हिमालपाने बराल आदि उपनामबाट पनि नेपाली साहित्यका क्षेत्रमा चिनिन्छन्।
नेपाली भाषाको अमूल्य निधि मानिने ५२ वर्षको लगातारको खोज, संकलनपछि मूल शब्द साठी हजार र व्यूत्पन्न शब्द पन्ध्र हजार गरी जम्मा पचहत्तर हजार शब्दको ‘बृहत् नेपाली–अंग्रेजी–नेपाली कोश’ प्रकाशित छ।
वरिष्ठ साहित्यकार एवं भाषाविद् प्राध्यापक बालकृष्ण पोखरेलको विराटनगरको श्री अस्पतालमा मिति वि. सं. २०७५ फाल्गुण १२ गते आईतबार निधन भएको हो ।
जस्ता पत्रे चट्टानहरूमा र पातका जीवाशेषहरू पनि पाइएका छन्, यी चट्टानहरू आजभन्दा १ करोड ८० लाख वर्षपहिलेदेखि बन्न शुरू गरेका हुन् र सबैभन्दा कम उमेरको चट्टानहरू १० लाख वर्षसम्मको पाइएको छ।
यस हिमालयमा , , , , आदि विभिन्न जीवाशेष पाइन्छन्, किनकि यो हिमालय तेथिस महासागरको बाट बनेको हुनाले महासागरमा भएको जीवित प्राणीहरू रहेको प्रमाण जीवाशेषले बताउँछ।
दक्षिणतिर अवस्थित भारतीय प्लेट उत्तरतिर गतिशील भई एशियन प्लेटसँग ठक्कर खाएपश्चात भारतीय प्लेट एशियन प्लेटभित्र घुस्न वा छिर्न शुरू भयो।
नेपालको भौगर्भिक बनावट नेपालको भौगर्भिक बनोटबारे चर्चा गर्नुअघि सिङ्गो हिमालय क्षेत्रको भौगर्भिक बनोटको बारेमा वर्णन गर्न आवश्यक छ।
त्यसैगरी करिब २४०० कि.मी. लामो हिमालयलाई पश्चिमबाट पूर्वतिर क्रमशः पञ्जाब हिमालय, कुमाउ हिमालय, नेपाल हिमालय, सिक्किम-भुटान हिमालय
कास्कीमा आफूलाई प्रभावकारी राजखानदानको रूपमा स्थापित गरिसकेपछि त्यसबाट अत्यन्तै प्रभावित बनेका लमजुंगेहरूले आफ्नो राज्यमा राजाको रिक्तता पूरा गर्न कास्कीका राजा कुलमण्डन शाहका छोरा यशोब्रम्ह शाहलाई ल्याई राजा बनाएका थिए ।
श्रोतहरूको आधारमा शाह वंशका पूर्खाहरू भारतको चितौडबाट मुश्लिम आक्रमणबाट बच्न नेपाल पसेका भूपाल तथा उनका छोराहरू हरिहरसिंह र अजयसिंह थिए ।
चितोरगढका चन्द्रवंशी राजा भट्टारक ऋषिराज राणाजीको ३३ औँ वंशका राजा भूपति राणाजीका उदयरस, फत्तेसिंह र मनमथ नाम गरेका तीन छोराहरू थिए।
मुसलमानहरूले फत्तेसिंहकी सुन्दरी कन्याका लागि चितोरगढलाई ध्वस्त पारिदिएपछि केवल मनमथ नै जीवित रहे र उज्जयनमा शरण लिई ज्यान जोगाए ।
उनीहरू थिए कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान, विजय मल्ल, पोषण पाण्डे, प्रा. चूडामणि भट्टराई, रत्नध्वज जोशी, जनकविकेशरी धर्मराज थापा, श्यामदास वैष्णव र सत्यमोहन जोशी ।
केदारमानको जन्म बाबु सूर्यमान श्रेष्ठ र आमा पद्‍मकुमारीका पुत्रका रूपमा बाँसबारी, बाहुनेपाटि, सिन्धुपाल्चोकमा वि. स‌ं. १९७१ साल कात्तिक महिनामा भएको हो।
यिनी वि. स‌ं. २०१७ पुष १मा राजा महेन्द्रले जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला लाई हटाई निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था लागू गरेपछि वि. स‌ं. २०१९ चैत २० गते गठीत तुल्सी गिरीको मन्त्रीमण्डलमा मन्त्री भएका थिए।
बिस्मिल गर्‍यो हजुरआमा जी विचित्रा देवीले आफ्नो पतिको हात बटानेको लागि मजदूरी गर्ने विचार गरे किन्तु अपरिचित महिलाको कुनै पनि सजिलै सँग आफ्नो घरमा काममा न रखता थियो।
राम प्रसाद 'बिस्मिल' भारतका महान क्रान्तिकारी तथा अग्रणी स्वतन्त्रता सेनानी मात्र हैनन्, अपितु उच्च कोटिका कवि, शायर, अनुवादक, बहुभाषाभाषी, इतिहासकार तथा साहित्यकार पनि थिए जसले भारतको स्वतन्त्रताको लागि आफ्नो प्राणको आहुति दिए ।
शुक्रवार ज्येष्ठ शुक्ल एकादशी विक्रमी संवत् १९५४को उत्तर प्रदेशको ऐतिहासिक नगर शाहजहाँपुरमा जन्मेका राम प्रसादलाई ३० वर्षको उमेरमा सोमवार पौष कृष्ण एकादशी विक्रमी संवत् १९८४को बेरहम ब्रिटिश सरकारले गोरखपुर जेलमा फाँसी दियो।
राम प्रसाद बिस्मिलका हजुरवुवा नारायणलालको पैतृक गाउँ बरबई ग्वालियर तत्कालीन राज्यमा चम्बल नदीको बीहडहरूमा स्थित तोमरधार क्षेत्र को मुरैना जिल्लामा आज पनि छ।
बरबई ग्राम वासी ठूलो नै उद्दण्ड प्रकृतिको व्यक्ति थिए जुन आये दिन अँग्रेजों तथा अँग्रेजी आधिपत्य वाला ग्राम-वासियहरूलाई तंग गर्थे।
केवल यति परिवर्तन भएको छ कि बरबई गाँवको एक पार्कमा राम प्रसाद बिस्मिल गर्‍यो एक भव्य प्रतिमा मध्य प्रदेश सरकारले स्थापित गरेर दिएको छ।
गोफ्लेले बैङ्कका सुरक्षाकर्मीहरूको नियन्त्रण गर्नेछ, खत्री र पाण्डेले ग्राहक र कर्मचारीलाई कोठाभित्र थुन्ने र नरेशले बैङ्क प्रबन्धकलाई बैङ्कको ढुकुटी खोल्न बाध्य पार्ने, खत्री र पाण्डेले पैसा चोर्ने र त्यसपछि गिरोह बैङ्कबाट भाग्ने योजना बनाएका हुन्छन्।
बस्नेत र उनका सहयोगीहरूले यस छोटो चलचित्रका लागि ५ देखि ७ लाख उठाएका थिए भने यस यसको निर्माण टोलीले यसलाई पूर्ण चलचित्रका बदल्ने निर्णय गरेको थियो।
एक अन्तर्वार्तामा बस्नेतले सौगात मल्लले यसमा थप स्वाद र कालेलाई नेवारी चरित्रमा परिणत गरेर र हाकु नाम जोडेकोमा खुसी व्यक्त गरेका थिए।
अनुमानित बजेट ५ लाख देखि ७ लाख नेपाली रुपैयाँमा निर्माण गरिएको यस चलचित्रले बक्स अफिसमा ५ करोड २० लाख नेपाली रूपैयाँ सङ्कलन गरेको थियो।
चलचित्रमा सौगात मल्ल, दयाहाङ राई, कर्मा शाक्य, प्रतीक राज न्यौपाने, सुशील राज पाण्डे, ऋचा शर्मा, सृजना सुब्बा, प्रवीण खतिवडा र सुष्मा कार्की लगायतको अभिनय रहेको छ।
प्रहरीले हकु कालेलाई बाहेक गिरोहका चार सदस्यको कब्जामा लिन्छन् भने हाकु कालेले भने कुनै अर्को समूहसँग मिलेर बैङ्कलाई लुट्ने योजना बनाएका हुन्छन्।
उनी बैङ्क लुट्नका लागि पैसाको खाँचो परेका मानिसहरूको खोजी गर्छन् र जुवाडे नरेश, लागुऔषध कारोबारी खत्री र बेरोजगार गोफ्ले र पाण्डेलाई उनीसँग लैजान्छन्।
प्रमुख वर्णिक छन्दहरू: अनुष्टुप छन्द, प्रमाणिका ; स्वागता, भुजंगी, शालिनी, इन्द्रवज्रा, दोधक ; वंशस्थ, भुजंगप्रयाग, द्रुतविलम्बित, तोटक ; वसंततिलका ; मालिनी ; पंचचामर, चञ्चला ; मन्दाक्रान्ता, शिखरिणी , शार्दूल विक्रीडित , स्त्रग्धरा , सवैया , घनाक्षरी रूपघनाक्षरी , देवघनाक्षरी , कवित्त / मनहरण ।
तत्कालीन संविधानका मस्यौदाकारहरूले अमेरिकाको राष्ट्रपतीय पद्धति र बेलायतको संसदीय पद्धति दुवैका गुणहरूलाई समेटी बीचको बाटो अवलम्बन गर्दै नयाँ खालको राजनीतिक प्रयोग गर्न खोजेको पाइन्छ।
कार्यकारीणीको दुईवटा शक्तिमध्ये एउटा शक्ति अर्थात् राष्ट्र प्रमुखको चयन र पदमुक्तिमा सामान्यतया व्यवस्थापिकाको कुनै भूमिका रहँदैन भने अर्को शक्ति सरकार प्रमुखको चयन र पदमुक्तिमा व्यवस्थापिकाको समर्थनमा निर्भर गर्दछ।
प्रधानमन्त्री हटाउने सम्बन्धी स्वविवेकीय अधिकार राष्ट्रपतिलाई नभएको र व्यवस्थापिकाले अविश्वासको प्रस्तावको माध्यमद्वारा प्रधानमन्त्रीलाई हटाउन सक्ने एउटा व्यवस्था जसलाई प्रधानमन्त्री-राष्ट्रपतीय ९एचझष्भच-एचभकष्मभलतष्ब०ि व्यवस्था भन्ने गरिन्छ।
यसको विपरीत प्रधानमन्त्रीलाई राष्ट्रपतिले स्वविवेकीय अधिकारका माध्यमद्वारा हटाउन सक्ने र व्यवस्थापिकाले अविश्वासको प्रस्तावको माध्यमद्वारा प्रधानमन्त्रीलाई हटाउन नसक्ने अर्को व्यवस्थालाई भने राष्ट्रपति-संसदीय ९एचभकष्मभलत-एबचष्बिभलतबचथ० व्यवस्था भन्ने गरिन्छ।
प्रधानमन्त्री-राष्ट्रपतीय व्यवस्थामा हेर्दा व्यवस्थापिका र राष्ट्रप्रमुख दुवै जनताबाट प्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित हुन्छन्।
राष्ट्र प्रमुखले मन्त्रिमण्डलको नियुक्ति गर्दछ र दुवै अङ्गबीच कार्यगत र तहगत सम्बन्ध त रहेको हुन्छ तर उत्तरदायित्वको हिसाबले भने मन्त्रिपरिषद् राष्ट्र प्रमुखप्रति नभई व्यवस्थापिकाप्रति उत्तरदायी रहन्छ र व्यवस्थापिकाले उसलाई हटाउन सक्दछ।
यस्तो प्रणाली अपनाउने मुलुकहरू संसदीय व्यवस्थातर्फ बढी नजिकदेखिन्छन् तर फरक के छ भने यी मुलुकहरूको राष्ट्रपति प्रतीकारात्मक स्वरूपको ९ँष्नगचभजभबम० मात्र नभई प्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित र मुलुक अनुसार व्यवस्थापिका भङ्ग गर्न सक्ने, व्यवस्थापिकाले पारित गरेको विधेयकमाथि भिटो प्रयोग गर्न सक्ने, व्यवस्थापिकामा कसैको बहुमत हुन नसकेको अवस्थामा प्रधानमन्त्रीको नियुक्ति गर्नसक्नेमध्ये एक वा बढी अधिकार प्रयोग गर्न सक्ने शक्ति भएको राष्ट्रपति हुन्छ।
मन्त्रिमण्डलका सम्पूर्ण सदस्यहरू आˆनो नीति, कार्यक्रम तथा काम कारवाहीका सम्बन्धमा प्रत्यक्ष रूपमा व्यवस्थापिकाप्रति तथा व्यक्तिगत रूपमा प्रधानमन्त्रीप्रति समेत उत्तरदायी रहन्छन् र सामूहिक जिम्मेवारीको सिद्धान्त अङ्गीकार गरिएको हुन्छ।
द्वैध प्रकृतिको कार्यकारीणी हुने भएकाले राष्ट्र प्रमुख र सरकार प्रमुखका बीचमा कार्यकारी शक्तिको बाँडफाँड कसरी हुने भन्ने कुरामा विभिन्न देशहरूको आ-आˆनै प्रचलन रहेको पाइन्छ।
राष्ट्र प्रमुखमा निर्वाचित व्यक्ति र व्यवस्थापिकाका बहुमत सदस्यहरू एउटै दलको भएको अवस्थामा यो व्यवस्थाको सञ्चालन सहज रूपमा हुन्छ।
यसको विपरीत राष्ट्र प्रमुखको दलको भन्दा अर्को दलका सदस्यहरू बढी भएको व्यवस्थापिका भएको स्थितिमा भने राष्ट्र प्रमुख र सरकार प्रमुख अलग अलग दलको हुने भएकोले एक आपसमा सन्तुलन र नियन्त्रण ९ऋजभअप ७ द्यबबिलअभ० कायम हुन त सक्ला तर शक्ति सङ्घर्ष चर्कने र सहज रूपमा सरकार सञ्चालन हुन गाह्रो पर्दछ।
राष्ट्र प्रमुख र सरकार प्रमुख दुवैले मुलुकको कार्यकारीणी अधिकार प्रयोग गर्ने पद्धति अवलम्बन गरेका मुलुकहरूको शासन व्यवस्थालाई सामान्यतया मिश्रति शासन प्रणाली भन्ने गरिन्छ।
यस्तो शासन पद्धति अँगाल्ने मुलुकहरूमा सामान्यतया प्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित राष्ट्र प्रमुख र संसद्को बहुमत प्राप्त व्यक्ति सरकार प्रमुख हुने गर्दछ।
राष्ट प्रमुख प्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित हुने भएकाले स्वाभाविक रूपमा सरकार प्रमुखको तुलनामा राष्ट्र प्रमुखको पद महवपूर्ण मानिन्छ।
शासन प्रणालीका विभिन्न स्वरूपलाई संवैधानिक कानुन एवं राजनीतिशास्त्रका ज्ञाताहरूले सामान्यतया संसदीय शासन प्रणाली , राष्ट्रपतीय शासन प्रणाली र मिश्रित शासन प्रणाली गरी तीन प्रकारमा वर्गीकरण गर्ने गरेको पाइन्छ।
सम्पर्क भाषा प्रायः मातृभाषीहरूसँग पूर्व-अवस्थित भाषाहरू हुन्, तर तिनीहरू त्यो विशिष्ट क्षेत्र वा सन्दर्भको लागि विकसित गरिएका पिजिन वा क्रियोल भाषाहरू पनि हुन सक्छन्।
पिजिन भाषाहरू द्रुत रूपमा विकसित हुन्छन् र दुई वा बढी स्थापित भाषाहरूको संयोजन सरलीकृत हुन्छन्, जबकि क्रियोलहरूलाई सामान्यतया पिजिनहरूको रूपमा हेरिन्छ जुन पछिल्ला पुस्ताहरूद्वारा अनुकूलनको क्रममा पूर्ण रूपमा जटिल भाषाहरूमा विकसित भएको छ।
त्यस्तै गरी, अरबी, फ्रान्सेली, चिनियाँ, रुसी र स्पेनीले क्षेत्रीय र राष्ट्रिय सीमाहरूमा औद्योगिक र शैक्षिक भाषिक भाषाहरू जस्तै समान उद्देश्यहरू सेवा गर्दछन।
सम्पर्क भाषा एक भाषा हो जुन व्यवस्थित रूपमा स्थानीय भाषा वा बोली साझा नगर्ने मानिसहरूका समूहहरू बीच सञ्चार सम्भव बनाउन प्रयोग गरिन्छ, विशेष गरी जब यो तेस्रो भाषा हो जुन दुबै वक्ताहरूको मातृभाषाहरू भन्दा फरक छ।
सम्पर्क भाषा मानव इतिहास भर संसारभर विकसित भएको छ, कहिले काँही व्यापारिक कारणहरू को लागि, तर सांस्कृतिक, धार्मिक, कूटनीतिक र प्रशासनिक सुविधा को लागि, र वैज्ञानिकहरू र विभिन्न राष्ट्रियताहरू को अन्य विद्वानहरू बीच जानकारी को आदान प्रदान को माध्यम को रूप मा।
शिलालेख र साहित्यिक प्रमाणहरूले सङ्केत गर्दछ कि संस्कृत भाषा पहिले नै दक्षिणपूर्व एसिया र मध्य एसियामा पहिलो सहस्राब्दीमा भिक्षुहरू, धार्मिक तीर्थयात्रीहरू र व्यापारीहरू मार्फत ग्रहण गरिएको थियो।
अङ्ग्रेजी प्रायः गैर-स्थानीय अङ्ग्रेजी वक्ताहरू द्वारा प्रयोग गरिन्छ जसको एकअर्कासँग कुराकानी गर्न विभिन्न मातृभाषाहरू छन्।
युरोपेली सङ्घमा, अङ्ग्रेजीलाई भाषाको रूपमा प्रयोग गर्दा अन्वेषकहरूलाई अङ्ग्रेजीको नयाँ बोली उभिएको छ कि छैन भनेर अनुसन्धान गर्न प्रेरित गरेको छ।
'नेपाल' राज्यका उत्पत्तिको सन्दर्भमा 'ने' मुनिको नाममा नेपाल ऊनको घर भएको नेपाल, पवित्र गुफा भएको देश नेपाल आदि अनेकाँै दन्त्यकथा प्रचलित छन् तर रामायण, महाभारत हिन्दु धर्मग्रन्थअनुसार श्रीकृष्णले कटवालडाँडालाई काटी उपत्यकाको पानी निकासपछि यहाँ मान्छे बस्ने भएको थियो, तिनीहरू नै गोपालवंशी वा आभिरवंशी थिए।
सम्राट चन्द्रगुप्त मौर्यले वैशाली लिच्छविमाथि आधिपत्य कायम गरेपछि पराजित राजपूत क्षत्रीयहरू किरातीलाई परास्त गरी लिच्छवि शासन कायम गरे।
हरिसिंह देवको पालामा बङ्गालका शासक गयासुद्दीन तुगलक मुसलमानले सिम्रौनगढमाथि हमला गरी हरिसिंह देवलाई लखेट्दै काठमाडौंमाथि हमला गरे।
मिथिलाको सङ्क्षिप्त इतिहास : सप्त सैन्धव सभ्यताको विनाशपछि माधवाविदेह आˆना कुलगुरु गौतम ऋषिसँग गण्डकीको पूर्व र कोसीभन्दा पश्चिम हिमालभन्दा दक्षिण र गङ्गाको उत्तरी भागमा विदेह मिथिला राज्य स्थापित गरेका थिए।
रामायण/महाभारत र कौटिल्यको अर्थशास्त्र तथा बुद्धको त्रिपिटक, फाहियान र हुएन साङको यात्रा वृत्तान्तमा उल्लेख भएका जनकपुर मिथिला, कोशल र कोल राज्यको अस्तित्वलाई स्वीकार गरेको पाइन्छ।
युरोपेली इतिहासवेत्ता जसले भारत र नेपालका इतिहास सर्वप्रथम खोजबिन गरी लेखेका हुन्- तिनीहरूले कोशल, कोल, मिथिलाका अस्तित्व स्वीकार गरेका हुन्।
पाँचौँ शताब्दीमा चिनियाँ यात्री फाहियान तथा सातौँ शताब्दीमा यात्रा गरेका हुएन साङले आˆना यात्रा वृत्तान्तमा मधेस भनेको मझिमदेश उल्लेख गरेका हुन्।
कौटिल्य अर्थशास्त्रअनुसार बीस साना-ठूला राज्यको अस्तित्व थियो, जस्तै काशी वाराणसी बत्स-कौशाम्वी, बज्जी-वैशाली-विदेह मिथिला, कोशल-श्रावस्ती-फैजावाद, मल्ल-कुशावती -देवरिया), कठ-रावी-व्यास नदीको साँकल, गान्धार, तक्षशिला, पान्चाल, कुरु मत्स्य, अङ्ग मगध, राजगृह/कुसुमपुर आदि।
विम्बसारको हत्या गरी निजका छोरा अजात सुत्र मगधका राजा भए तथा पाटली पुत्र नगर बसाएका थिए र आˆना मन्त्री वर्षकारका सल्लाहमा वैशालीसहित तिरहुत राज्य समेतलाई आˆनो कब्जामा लिएका थिए।
त्यसैगरी, मिथिलाका दर्जनौं क्षत्रिय- हैसियतका कुलीन र शासक कुलहरू पनि कुलीन वा मुस्लिम आक्रमणबाट भागेका मल्ल दलको भागको रूपमा आएका थिए।
यी बारम्बार बसाइँसराइहरू मध्ये सबैभन्दा उल्लेखनीय भनेको 1324 ईस्वीमा राजा हरिसिंहदेवको शासनकालमा गियाथ अल-दिन तुगलकद्वारा मिथिला राज्यको आक्रमण पछि भएको बसाइसराइ थियो, जसले गर्दा मिथिलाको ठूलो मात्रामा नेपाल बसाइँ सरेको थियो।
यस समयमा आएका पुजारी वर्गहरू उपत्यकाका वर्तमान राजोपाध्याय र जोशी पुर्खाहरू हुन्, जबकि आप्रवासी योद्धा र कुलीन वर्गहरू आजका छथरिया श्रेष्ठ नेवारहरूका पुर्खाहरू हुन्।
अन्य समूहहरू पनि आप्रवासी र अन्ततः नेवार समाजमा समाहित भए, जसमध्ये केही हालका खड्गीहरू ,धोबी,कापाली/जोगी, हलवाई/ र ललितपुर, पोड्या , कुलु हुन्।
मल्ल सेनाको मेरुदण्ड उत्तरी बिहार र तराईका केही भागका तिरहुती सिपाहीहरू मिलेर बनेको थियो,जबकि सैन्य नेताहरू र प्रमुखहरू तत्कालीन क्षत्रिय परिवारहरूबाट भर्ती भएका थिए, जसलाई प्रधान, ग्वंग, लाकौल, नेमकुल जस्ता वंश उपाधिहरू दिइयो।
त्यसैगरी काठमाडौ उपत्यका ३ भागमा विभाजन भए पश्चात कृतिपुरका प्रथम राजा र अन्तिम राजा क्रमश रत्न मल्ल र जयप्रकाश मल्ल,ललितपुरका प्रथम राजा र अन्तिम राजा क्रमश रण मल्ल र देवनर सिंह मल्ल र भक्तपुरका प्रथम राजा र अन्तिम राजा क्रमश राय मल्ल र रणजीत मल्ल थिए ।
मल्ल राजाहरूले मिथिलाको कर्नाट राजवंशबाट वंशज भएको दाबी गरे र प्रायः आफूलाई कर्णाटवंशी, रघुवंशी वा सूर्यवंशीको रूपमा शैलीबद्ध गरे।
काजुको विरुवालाई सुरुको अवस्थामा २ वर्षको उमेर सम्म सु’ख्खा मौसममा ७ दिनको फरकमा हल्का सिंचाइ दिनु पर्दछ तर काजुको बिरुवा पानी डुबान हुने ठाउमा रोप्न हुदैन ।
नेपालमा काजुखेतिको संभावनालाई हेर्दा तराइको उष्ण प्रदेशिय क्षेत्र खासगरी पूर्व देखि पश्चिम तराइको मैदानी भागमा यसकाे खेति गर्न सकिने संभावना देखिन्छ ।
समुन्द्र आसपासको तटिय क्षेत्र तथा सो सरहको हावापानी पाइने क्षेत्र, सापेक्षिक आद्रतायुक्त उष्ण युक्त समन्द्र सतहवाट १००० मिटर उचाइ सम्मको वार्षिक वर्षा ६०० मि.मि.हुने क्षेत्रमा खेती गर्न सकिन्छ ।
हाल आएर संसारका धेरै देशहरुको उष्ण प्रदेशिय हावापानीयुक्त क्षेत्रमा व्यवसायिक खेतिको रुपमा र वैदेशिक मुद्रा आर्जनको प्रम्हख श्रोतजन्य कृषि वालिको रुपमा विश्व वजारको ठुलो हिस्सा ओगटेको फलफूल मानिन्छ काजु
त्यसैले काजुको बिरुवा रोप्नु भन्दा १ महिना अगाडिनै एक मिटर गहिरो र एक मिटर फराकिलो खाडल खनेर सुकेको पत्कर गाई बस्तुको पाकेको मल माटो मोलेर खाडल पुर्नु पर्छ र त्यो पुरेको खडलमा एक बिरुवा रोप्नुपर्दछ।
त्यसैगरी काजु फलको उपयोग विभिन्न प्रकारको मिठाइ, स्न्याक्स खाद्य सामग्री केक, पाउरोटी पेय पदार्थ ‘जुस, अल्कोहल’, अचार, चटनी आदि बनाउन उपयोग गरिन्छ ।
काजुको बिट रोपेको हरेक बर्स माघ महिनमा वोटको वरीपरी गोडमेल गरी झारपात हटाई गाई बस्तुको मल ,हडिको धुलो हालेर माथिबाट मटोले छोपिदिनुपर्छ
नेपालको झापा र चितवनमा कसै कसैले फलाएको प्रमाण हिजोआज भेटिएकोले गर्दा यस्को खेती नेपालको तराइ र पहाडको भलायो फल्ने ठाउमा गर्न सकिन्छ ।
पक्षी त्यस दुनालाई राजाकी पत्नीका नजिक पुर्‍याउन आकाशमा उडेयो, बाटोमा त्यस शिकारी पक्षीलाई एक अर्को शिकारी पक्षी भेट भई दुइटै पक्षिहरू बीच युद्ध हुन लाग्यो।
निषाद ती शिशुहरूलाई लिएर महाराज सुधन्वाका नजिकगए महाराज सुधन्वाका पुत्र न हुनको कारण उनले बालकलाई आफ्नो नजिकरख लिया जसको नाम मत्स्यराज भयो।
हिन्दू धर्म शास्त्रहरूका अनुसार महर्षि व्यास त्रिकालज्ञ थिए तथा उनले दिव्य दृष्टिले देख गर्न जान लिया कि कलियुगमा धर्म क्षीण हुनेछ।
यसैलिये महर्षि व्यासले वेदको चार भागहरूमा विभाजन गरिदिए जसदेखि कि कम बुद्धि एवं कम स्मरणशक्ति राख्ने भएका पनि वेदहरूको अध्ययन गर्न सकुन्।
वेदमा निहित ज्ञानका अत्यन्त गूढ तथा शुष्क हुनको कारण वेद व्यासले पाँचौं वेदका रूपमा पुराणहरूको रचनाको जसमा वेदका ज्ञानलाई रोचक कथाहरूका रूपमा बताइएको छ।
जब-जब अन्तर्द्वन्द्व र संकटको स्थिति आउँथ्यो, माता सत्यवती उनीसित विचार-विमर्श गर्न कहिले उनका आश्रममा पुग्थिन् भने कहिले हस्तिनापुरका राजभवनमा व्यास स्वयंलाई आमन्त्रण गर्ने गर्थिन् ।
पौराणिक-महाकाव्य युगको महान विभूति, महाभारत, अट्ठारह पुराण, श्रीमद्भागवत, ब्रह्मसूत्र, मीमांसा जस्तै अद्वितीय साहित्य-दर्शनका प्रणेता वेदव्यासको जन्म आषाढ पूर्णिमालाई लगभग ३००० ई. पूर्वमा भएको थियो।
महाभारतका सम्बन्धमा स्वयं व्यासजीको नैं उक्ति अधिक सटीक छ- यस ग्रन्थमा जुन केही छ, त्यो अन्यत्र छ, पंरतु जुन यसमा छैन, त्यो अन्यत्र कहीं पनि छैन।
उच्च योग्यताका साथ स्नातक बन्नमा लेनिनले १८८७मा कजान विश्वविद्यालयका विधि विभागमा प्रवेश गरे किंतु शीघ्र नैं विद्यार्थीहरूका क्रान्तिकारी प्रदर्शनमा हिस्सा लिनको कारण विश्वविद्यालयले निष्कासित गरिदियो।
सन् १९००मा निर्वासनबाट फर्की आउनमा एक समाचारपत्र स्थापित गर्नका उद्देश्यले उनले धेरै नगरहरूको यात्रा गरे ग्रीष्म ऋतुमा उनी रूसका बाहिर गए त्यहींबाट उनले "इस्क्रा" नामक समाचारपत्रको सम्पादन आरम्भ गरे।
यसमा त्यसको साथ ""श्रमिकहरूको मुक्ति""का लागि प्रयत्न गरने भएका ती रूसी मार्क्सवादी पनि थिए जसलाई जारशाहीका अत्याचारहरूबाट उत्पीडित भएर देशका बाहिर रहनु परेको थियो।
१९०२मा त्यसले ""हमा के गर्नु छ"" शीर्षक पुस्तक तैयारको जसमा यस कुरामा जोर दिया कि क्रांतिको नेतृत्व यस्ता अनुशासित दलका हाथमा हुनुपर्दछ जसको मुख्य कामकाज नैं क्रांतिका लागि उद्योग गर्नु छ।
अंतमा क्रान्तिकारी योजनाका प्रस्ताव बहुमतबाट मंजूर भयो र रूसी समाजवादी लोकतन्त्र दल दुइ शाखाहरूमा विभक्त भयो - क्रांतिको वास्तविक समर्थक बोलशेविक समूह र अवसरवादी माशेविकहरूको गिरोह।
प्रथम महासमरका समयमा लेनिनका नेतृत्वमा रूसी साम्यवादिहरूले सर्वहारा वर्गको अंतरराष्ट्रियता का, "साम्राज्यवादी" युद्धका विरोध का, झण्डा माथि उठाया।
यसको प्रतिपादन त्यसले आफ्नो दुई पुस्तकहरूमा गरे - "दि यूनाइटेड स्टेट्स अफ यूरोप स्मानिसन" तथा "दि वार प्रोग्राम अफ दि पोलिटिकल रिवाल्यूशन" ।
कठिनाइहरूका बावजूद आफ्नो दलका मानिसहरूको संघटन र एकसूत्रीकरण जारी रखा, रूसमा स्थित दलको संस्थाहरूबाट पुन: संपर्क स्थापित गर लिया तथा र पनि अधिक उत्साह एवं साहसका साथ उनका कार्यको निदेशन गरे।
त्यसले क्रांतिको व्यापक तैयारिहरूको सञ्चालन गरे र श्रमिकहरू तथा सैनिकहरूको बहुसंख्यक सभाहरूमा भाषण गर तिनको राजनीतिक चेतना बढाने र सन्तुष्ट गर्ने प्रयत्न गरे।
यसका पछि लेनिनका क्रैको नामक स्थानमा रहकर दलका पत्र "प्रावदा"को सञ्चालन गरने, त्यसको लागि लेख लिखने र चौथो राज्य ड्यूमाका बोलशेविक दलको निदेशन गर्नमा आफ्नो तपाईँलाई लगाया।
सन् १९०५-०७ मा त्यसले रूसको प्रथम क्रान्तिका समय जनसाधारणलाई उभाडने र लक्ष्यको ओर अग्रसर गर्नमा बोलशेविकहरूका कार्यको निदेशन गरे।
सशस्त्र विद्रोहको तैयारी गराने तथा कहरूद्रीय समितिको गतिविधिको सञ्चालन गर्नमा त्यसले पूर्ण शक्तिबाट हात बँटाया र गरखानहरू तथा मिलहरूमा काम गरनेभएका श्रमिकहरूको सभाहरूमा अनेक बार भाषण गरे।
१८ दिनको आन्दोलनसामु टिक्न नसकेपछि ३२ वर्षदेखि एकछत्र शासन गर्दै आएका राष्ट्रपति होस्नी मुबारकले सेनालाई सत्ता छाडेर निजी निवास साम इल सेकतर्फ लागे।
अरव बसन्त/अरब बसन्त/अरब क्रान्ति अरब जगतमा २०१० को दशकको सुरुवातमा फैलिएको सरकार विरोधी प्रदर्शन, आन्दोलन, विद्रोह र सशस्त्र विद्रोहको लहर हो।
यो विरोधको लहर त्यसपछि पाँच अन्य देशहरूमा फैलियो: लिबिया, इजिप्ट, यमन, सिरिया र बहराइन, जहाँ सत्ता पल्टिने र ठूला बिद्रोह र दङ्गा, गृहयुद्ध, सङ्कटकाल लगायतका सामाजिक हिंसा जस्ता घटना भयो।
अरब क्षेत्रका तीन मुलुक ट्युनिसिया, इजिप्ट र लिबियामा निरङ्कुश तानाशाही सत्ता ढले भने अन्य केही मुलुकमा आन्दोलन उत्कर्ष विन्दुमा पुगे।
एक जना शिक्षित बेरोजगारले रोजगारी नपाएर आत्मदाह गरेपछि सुरू भएको आन्दोलनले २३ वर्षदेखि निरङ्कुश सत्ता चलाउँदै आएका राष्ट्रपति जिन अल अविदिन विन अलीलाई सत्ताच्युत मात्र गरेन, ज्यान जोगाउन उनी भागेर साउदी अरब पुगेका छन्।
मध्यपुर्व र अरब राष्ट्र हरूमा शासन सत्ता परिवर्तनको लागि ट्युनिसियाबाट सन २०११ मा शुरु भएको जन आन्दोलन लाई राजनितिक समीक्षकहरूले अरव क्रान्ति /अरब बसन्तको नाम दिएका छन।
यदि अश्वघोषको काल द्वितीय शताब्दी हो भनें हरिवंशपर्वको काल प्रक्षिप्त स्थलहरूलाई छोडेर द्वितीय शताब्दी भन्दा केही पहिला बुझ्न सकिन्छ।
हरिवंश पर्व महाभारतको अन्तिम पर्व हो यसलाई हरिवंशपुराणका नामले पनि जानिन्छ हरिवंश पुराण भविष्य पर्वमा पुराण पंचलक्षणका सर्गप्रतिसर्गका अनुसार सृष्टिको उत्पत्ति, ब्रह्मका स्वरूप, अवतार गणना र सांख्य तथा योगमा विचार भएको छ।
सूर्यप्रसादले २००६ चैत २७ मा नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेससँग एकीकरण गरी नेपाली कांग्रेस स्थापना गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका थिए।
सूर्यप्रसादको सम्बन्ध नेहरू परिवासँग बढी भएको, जवाहरलाल र इन्दिरा गान्धी दुवैले सूर्यप्रसादलाई प्राथमिकता दिने गरेकाले पनि दुवै बीचको सम्बन्धमा सात सालदेखि नै एकअर्काबीच शंका र ईष्र्याले काम गरेको पाइन्छ।
नेहरूले बीपीलाई अलिक उग्रखालको भन्ने ठानी २००७ सालको राणा कांग्रेसको संयुक्त सरकार ढलेपछि मातृकालाई प्रधानमन्त्री बनाउन राजा त्रिभुवनलाई चार पानाको चिठी लेखेका थिए।
जेलमुक्त भएपछि पनि जेल परेका साथीलाई छुटाउने, भारतमा निर्वासित जीवन बिताइरहेका सहयोगीलाई देश भित्र ल्याउन राजालाई विश्वास दिलाउन प्रयत्न गर्ने, भारत र राजसँग 'प्रजातन्त्र' पुनः बहाली गर्न वातावरण बनाउने काममा उनी लागेको पाइन्छ।
१९७० वैशाख १९ मा काठमाडौँ भाटभटेनीमा जन्मिएका सूर्यप्रसादले दरबार हाइस्कुलबाट मेटि्रक र पटनाबाट एम , बीएल तथा बीटी गरेका थिए।
मजदुरको ज्याला सस्तो पर्ने हुनाले 'टाइटानिक' खिच्न क्यालिफोर्नियादेखि नजीकै रहेको मेक्सिकोको सान्ता रोसारितो भन्ने ठाउँको समुद्री किनारमा सेट बनाइएको थियो ।
सुटिङमा पानीको सम्पर्कमा आउने बित्तिकै क्रिस्टल बन्ने विशेष पाउडर प्रयोग गरिएको थियो भने कलाकारका कपाल र लुगामा मैनको पत्र लेपिएको थियो ।
निर्माण कम्पनी पारामाउन्ट पिक्चर्स् र ट्वेन्टिथ सेन्चुरी फक्सले निर्देशक क्यामेरनलाई फिल्मको लम्बाई दुई घन्टामा सीमित गर्न सुझाव दिएका थिए ।