polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
मुलुकको मुद्रा तथा मौद्रिक नीति तर्जुमा गर्ने, विदेशी विनिमय नीति तर्जुमा गर्ने, अन्य बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाको नियमन, निरीक्षण तथा सुपरिवेक्षण गर्ने एक मात्र सर्वोच्च बैङ्क केन्द्रीय बैङ्क हो।
त्यसै गरी बैङ्क अफ फ्रान्स सन् १८०० मा स्थापित भएको थियो पछि गएर नेपोलियन बोनापार्ट ले यो बैङ्कलाई केन्द्रीय बैङ्कको रूपमा पूर्णता दिएका थिए।
विभिन्न मुलुकका सरकारहरूले यात कार्यरत वाणिज्य बैङ्कहरू मध्ये कुनै एकलाई नोट छाप्ने सरकारका विशेष अधिकार र जिम्मेवारी दिएर केन्द्रीय बैङ्कको रूपमा रुपान्तरण गरे या त यस्ता विशेष कार्य गर्ने गरी विशेष सुबिधा र अधिकारहरू दिएर छुट्टै नयाँ बैङ्क स्थापना गरे।
कुनै पनि विकसित भाषा लेख्न, पढन र बोल्नलाई निश्चित नियम हुन्छन् भाषाको शुद्धता अनि सुन्दरतालाई बनाई राख्नका लागि यी नियमहरूको पालन गर्नु आवश्यक हुन्छ।
विद्यालय पढ्दैदेखि फाट्टफुट्ट हास्यव्यङ्ग्यमा कलम चलाउन थालेका लक्ष्मण गाम्नागेका वि. सं. २०४३ सालदेखि अलिअलि गर्दै रचनाहरू प्रकाशन हुन थालेका हुन् र वि. सं. २०४४ सालदेखि यिनले नै सम्पादन गरेका रकेट र पछि चड्कन भन्ने हास्यव्यङ्ग्यका पत्रिकाहरूमा भने यिनका रचनाहरू बाक्लै प्रकाशित हुन थालेका हुन्।
वि. सं. २०५५ सालमा यिनी सहितको युवा हास्यव्यङ्ग्यकारहरूको टोलीले सिस्नुपानी नेपाल नामको संस्था सञ्चालन गर्न थाले पछि भने यिनको लेखनले तीब्रता र गुणस्तरीयता दुवै प्राप्त गर्दै यिनी हाजको स्थानमा आइपुगेका हुन्।
हिमालय टाइम्स, अन्नपूर्ण पोष्ट आदि पत्रिकामा स्तम्भकारको रूपमा कार्यगर्दै वि. सं. २०६३ सालदेखि कान्तिपुर प्रकाशनको नेपाल साप्ताहिकमा झटारो स्तम्भ शुरु गरेका यिनले आजसम्म बिसाएका छैनन्।
स्थायी ठेगाना गौरादह नगरपालिका वडा नं. ४, झापा भएका गाम्नागेका एक छोरी, एक छोरा पत्नी देवीमाया दहालका साथ हाल काठमाण्डौको सिनामंगलमा बसोबास गर्दछन्।
लामो समयसम्म नेपाल दूर सञ्चार कम्पनीमा कार्य गरी हाल स्वेच्छिक अवकास लिई यिनी लेखन तथा हास्यव्यङ्ग्य साहित्यको प्रवर्द्धन अभियानमा संलग्न छन्।
अर्को यो कि चूँकि प्रतिज्ञानबद्ध समझौ्दै र विक्षति दुइटै नैं मामलहरूमा अन्तर्निहित उद्देश्य अभावपूर्तिको नैं हुन्छ एक यो नियम आफ्नो आज नि:सृत हुन्छ कि यदि वादीले हानि छैन उठाई छ भनेंत्यो कुनै क्षतिपूर्तिको पनि दावेदार छैन।
जस्तै, गलत प्रचारमा कहे गए शब्दहरु द्वारा कुनैलाई पनि, कमभन्दा कम, मात्र कहे जाने शब्दहरुदेखि कुनै आर्थिक हानि हुँदैन तर त्यसमा कार्रवाई गर्न सक्छ।
कुनै व्यक्तिले यदि कुनै अन्यको कनपटीमा एक मुक्का मारा त यसबाट पीडित व्यक्तिको केही पनि व्यय भएन, परन्तु एतदर्थ त्यसमा कार्रवाई हुन सक्छ।
हानि विषयक विधि मा ‘ग्रीन ल्यान्ड बनाम चैप्लिन’ भएका मामलेमा बताइएको छ कि प्रतिवादीदेखि केवल उनै क्षतिपूर्तिहरूको अपेक्षा गर्न सक्छ जसको पूर्वकल्पना कुनै सामान्यत: बुद्धिमान समझा जाने व्यक्ति गर्न सकता छ।
यसमा तय भएको थियो कि असावधानी को स्थितिमा दोषी सबै प्रकारका परिणामहरुका लागि उत्तरदायी छ; चाहे तिनलाई त्यसले पहिलादेखि सोचमा राखेका छन् अथवा छैन।
एकले शहतीरका एक तख्तेलाई ठोकर मारी र त्यो तख्ता जहाजका पेट्राल -वाष्प रगड खाता तलतर्फ गए यस क्रियादेखि त्यसमा आगो लग गई र यो आगो केही देरमा पूरा जहाजमा फैल गई।
कुनै पनि क्रियामा असावधानी सिद्ध हो जानेका पश्चात्‌ प्रतिवाद ती सबै परिणामको उत्तरदायी हुनेछ जसको सम्बन्ध सीधै तौरमा उक्त कार्यदेखि जोडियो जा सक्छ।
‘एक जहाज यदि कुनै अर्का जहाजदेखि टकरा जाए त जहाजको स्वामी दिवालिया हो नैं जानेछ, पछिलाई त्यसका परिवार पनि शिक्षा एवं अवसरहरुका अभावदेखि पीडित हुन सक्छ’।
यिनको अनुसार केवल तिनै क्षतिहरूको पूर्ति हुनुपर्छ जो वा त स्वभवत: उत्पन्न छन् (अर्थात्‌ त्यस समझौतेका उल्लंघनदेखि हुने स्वाभाविक व्यापारहरूको उपज छन्) वा जसको विषयमा तर्कसंगत उपायहरूबाट यो बुझियो कि उभय पक्षले सम्झौता गर्दै समय नैं त्यसको उल्लंघनदेखि उत्पन्न, यी परिणामहरूको कल्पना गरेको थियो।
पहिलो यो कि शर्तबंध समझौतेको विधिमा क्षतिपूर्तिको आधारभूत उद्देश्य हुन्छ-हानि सहने पक्षलाई उपयुक्त धनराशि दिलाउनएर त्यसै स्थितिमा ले आना जस मा त्यो सम्झौता भंग हुनको बदलामा त्यसको पूर्ति हो जाने दशामा पुग पाता।
जहाँ क्षति अज्ञानवश पुगाई गई छ अथवा वादी त्यस्तो भोगदंडका उपयुक्त छ, त्यसलाई धेरै सानो रकमदेखि क्षतिपूर्ति गर्नलाई भनिन्छ।
क्षतिपूर्ति कुनै अन्य व्यक्तिका व्यवहारले जब कुनैलाई केही हानि पुग्दछ तब त्यसमा एक स्वाभाविक प्रतिक्रिया यो जान्ने हुन्छ कि यसको उपचार के हुनेछ?
अत: क्षतिपूर्ति त्यो वस्तु हो जसदेखि प्रतिवादीका कर्तव्योल्लंघनदेखि भएको हानिको पूर्ति त्यसको नैं द्वारा वादीलाई दिए जानवाली एक निश्चित धनराशि ले गरिंदै जान सकियोस्।
अर्को समस्या छ क्षतिपूर्तिका स्वरूप एवं सीमाको निर्धारित गर्न दिनेका पछि त्यसका मूल्य रुपहरूमा कूतने गरे क्षतिपूर्तिको मूल्यांकन लिखे नियमहरु द्वारा हुन्छ:
बीउ राख्नुअघि धानलाई केलाउने, निफन्ने गरिन्छ र यही दिन एउटा तामाको खड्कुलो वा हुड्डीमा धान भिजाएर घरको कुनै ठाउँमा यसलाई सुरक्षित राखिन्छ ।
किनभने यसरी रास बनाएर राखिएको बीउलाई २० गतेका दिन ब्याडमा छर्ने काम हुन्छ र स्थानीय नाचगानसहित यसै दिन चेलीबेटीलाई बोलाएर मिठो मिठो खाना खुवाइन्छ ।
संसारमै सवैभन्दा उंचाई अर्थात समुन्द्र सतहबाट करीव ३ हजार मिटरसम्म उत्पादन हुने जुम्ली मार्सी धान जुम्लाको हावापानिमा मात्र हुने दुर्लभ प्रजातिको धान हो ।
राणाकालमा केन्द्रमा रहेका शासकहरूका लागि यही मार्सी धानको चामल हुलाक चलान गरी काठमाडौंसम्म आउने गरेको कुरा अति ज्येष्ठ नागरिकबाट सुन्न पाइन्छ ।
बाबा चन्दननाथले काश्मिरबाट धानको बीउ ल्याएर सुरुमा लाछु जिउरो भन्ने ठाउमा रोपेका र पछि अरूहरूले पनि यसैगरी रोप्दै जाँदा मार्सी धान यहाँ फैलिएको हो भन्ने भनाइ पनि रहेको छ ।
उत्तर वैदिक ग्रन्थहरू, जस्तै ताण्डय र जैमिनीय ब्राह्मणमा सरस्वती नदीलाई मरुस्थलमा सूखा भयो बताइएको छ, महाभारतमा पनि सरस्वती नदीका मरुस्थलमा 'विनाशन' नामक जग्गामा विलुप्त हुने वर्णन आउँछ।
महाभारतमा सरस्वती नदीका प्लक्षवती नदी, वेदस्मृति, वेदवती आदि धेरै नाम छन्. महाभारत, वायुपुराण अदिमा सरस्वतीका विभिन्न पुत्रहरूका नाम र उनीसित जोडिएका मिथक प्राप्त हुन्छन्. महाभारतका शल्य-पर्व, शान्ति-पर्व, वा वायुपुराणमा सरस्वती नदी र दधीचि ऋषिका पुत्र सम्बन्धी मिथक केही केही अंप्रकाररुसित मिल्दछन् तिनलाई संस्कृत महाकवि बाणभट्टले आफ्नो ग्रन्थ 'हर्षचरित'मा विस्तार दे दिएका छन्. त्यो लिख्दै हहरू- " एक पल्ट बारह वर्षसम्म वर्षा न हुनको कारण ऋषिगण सरस्वतीको क्षेत्र त्याग गर्न यता-उता भए,परन्तु माताका आदेशमा सरस्वती-पुत्र, सारस्वतेय वहाँदेखि कहीं छैन गया. फेरि सुकाल भएमा जबसम्म ती ऋषि वापस फर्के त ती सब वेद आदि भूल चुके थिए. तिनको आग्रहको मान रख्दै सारस्वतेयले तिनलाई शिष्य रूपमा स्वीकार गरे र पुनः श्रुतिहरूको पाठ गराए. अश्वघोषले आफ्नो 'बुद्धचरित'काव्यमा पनि यसै कथाको वर्णन गरेकोछ।
दसौं शताव्दीका प्रसिद्ध विद्वान राजशेखरले 'काव्यमीमांसा'का तेस्रो अध्यायमा काव्य सम्बन्धी एक मिथक दिएका छन् कि जब पुत्र प्राप्तिको इच्छादेखि सरस्वतीले हिमालयमा तपस्याको त ब्रह्माले प्रसन्न हो गर्न त्यसको लागि एक पुत्रको रचनाको जसको नाम था- काव्यपुरुष. काव्यपुरुषले जन्म लेती नैं माता सरस्वतीको वंदना छन्द वाणीमा हरू की- हे माता!मा तेरा पुत्र काव्यपुरुष तेरी चरण वंदना गरता हूँ जसका द्वारा समूचा वाङ्मय अर्थरूपमा परिवर्तित हुन जान्छ।
वैदिक कालमा सरस्वतीको ठूलो महिमा थियो र यसलाई 'परम पवित्र' नदी मानिन्थ्यो, किन कि यसका तटका नजिकरह गर्न तथा यसै नदीका पानीको सेवन गर्दै ऋषिहरूले वेद रचे औ‍र वैदिक ज्ञानको विस्तार गरे।
ऋग्वेदका 'नदी सूक्त'मा सरस्वतीको यस प्रकार उल्लेख छ कि 'इमंमा गंगे यमुने सरस्वती शुतुद्रि स्तोमं सचता परूष्ण्या असिक्न्या मरूद्वधे वितस्तयार्जीकीये श्रृणुह्या सुषोमया' सरस्वती, ऋग्वेदमा केवल 'नदी देवी'का रूपमा वर्णित छ (इसकी वंदना तीन सम्पूर्ण तथा अनेक प्रकीर्ण मन्त्रहरूमा गरिएको छ), परन्तु ब्राह्मण ग्रथहरूमा यसलाई वाणीको देवी वा वाच्का रूपमा देखिएको, किनभनें तबसम्म यो लुप्त हो चुकी थियो परन्तु यसको महिमा लुप्त छैन भएको र उत्तर वैदिक कालमा सरस्वतीलाई मुख्यत:, वाणीका अतिरिक्त बुद्धि वा विद्याको अधिष्ठात्री देवी पनि मानिएको छ।
ऋग्वेद तथा अन्य पौराणिक वैदिक ग्रन्थहरूमा दिये सरस्वती नदीका सन्दर्भहरू का आधारमा धेरै भू-विज्ञानी मान्दछन् कि हरियाणादेखि राजस्थान भएर बहने उपस्थिता सूखी भएको घग्घर-हकरा नदी प्राचीन वैदिक सरस्वती नदीको एक मुख्य सहायक नदी थियो, जो ५०००-३००० ईसा पूर्व पूरा प्रवाहदेखि बहती थियो।
त्यस समय सतलुज तथा यमुनाको केही धाराहरू सरस्वती नदीमा आ गर्न मिलती थियों. यसका अतिरिक्त दुइ अन्य लुप्त भएको नदीहरू दृष्टावदी र हिरण्यवती पनि सरस्वतीको सहायक नदीहरू थियों ,लगभग १९०० ईसा पूर्वसम्म भूगर्भी बदलावको वजहदेखि यमुना, सतलुजले आफ्नो बाटो बदल दिए तथा दृष्टावदी नदीका २६०० ईसा पूर्व सूख जानेका कारण सरस्वती नदी पनि लुप्त हो गयी।
भूगर्भी बदलावको वजहदेखि सरस्वती नदीको पानी गङ्गामा चलिएको, धेरै विद्वान मान्दछन् कि यसै वजहदेखि गङ्गाका पानीको महिमा भएको, भूचाल आउनेका कारण जब जमीन माथि उठी त सरस्वतीको पानी यमुनामा गिर गए यस कारण यमुनामा सरस्वतीको जल पनि प्रवाहित हुने लगा।
वाल्मीकि रामायणमा भरतका कैकय देशदेखि अयोध्या आउनेका प्रसंगमा सरस्वती र गंगालाई पार गर्ने वर्णन छ- 'सरस्वतीं च गंगा च युग्मेन प्रतिपद्य च, उत्तरान् वीरमत्स्यानां भारूण्डं प्राविशद्वनम्' सरस्वती नदीका तटवर्ती सबै तीर्थहरूको वर्णन महाभारतमा शल्यपर्वका ३५ वहरूदेखि ५४ वहरू अध्यायसम्म सविस्तार दिइएको छ।
"मंदाकिनीयमुनासरस्वतीदृषद्वदी गोमतीसरयु" "मेघदूत पूर्वमेघ"मा कालिदासले सरस्वतीको ब्रह्मावर्तका अन्तर्गत वर्णन गरेकोछ।
"कृत्वा तासामभिगममपां सौम्य सारस्वतीनामन्त:शुद्धस्त्वमपि भविता वर्णमात्रेण कृष्ण:" सरस्वतीको नाम कालोंतरमा यति प्रसिद्ध भयो कि भारतको अनेक नदीहरूलाई यसैका नाममा 'सरस्वती' भने जाने लगा।
महाभारतमा यो पनि वर्णन आउँछ कि निषादहरू र मलेच्छहरूदेखि द्वेष हुनको कारण सरस्वती नदीले यिनको प्रदेसहरूमा जाना बंद गरिदिए जो यसका सूखने प्रथम अवस्थालाई दर्शाउँदछ।
यो तथ्य सतलुज नदीका आफ्नो पुरानो मार्गलाई परिवर्तन गर्ने घटनालाई प्रमाणित गर्दछ, किनभनें प्राचीन वैदिक कालमा सतलुज नदी सरस्वतीमा नैं जा गर्न आफ्नो प्रवाह छोडती थियो।
ऋग्वेदका पछिका वैदिक साहित्यमा सरस्वती नदीका विलुप्त हुने उल्लेख आउँछ, यसका अतिरिक्त सरस्वती नदीका उद्गम स्थलको 'प्लक्ष प्रस्रवन'का रूपमा पहचान गरिएको छ, जो यमुनोत्रीका नजिकनैं अवस्थित छ।
यजुर्वेदको वाजस्नेयी संहिता ३४.११मा भनिएको छ कि पाँच नदीहरू आफ्नो पूरा प्रवाहका साथ सरस्वती नदीमा प्रविष्ट हुन्छन्, यी पाँच नदीहरू पञ्जाबको सतलुज, रावी, व्यास, चेनाव र दृष्टावती हुन सक्छन्।
साम्राज्य, - फारसी साम्राज्य , सेलयूसिद र अन्तिम पार्थियन साम्राज्य क्रमिक अश्शूरियों साम्राज्य नव अश्शूरियों द्धारा शासित र शास्त्रीय पुरातनता, इराक थियो।
विजय प्राप्त द्धारा खलीफा रशीदुन रको एक केंद्र बन्यो इस्लामी स्वर्ण युग मध्ययुगीन दौरान अबु खलीफा. हमलाहरू र मंगोलों र द्धारा विजयको एक शृङ्खला पछि, इराकको तल गिर गयो तुर्क इराकमा १६ औँ शताब्दीमा शासन, रहएर अंतर्गत पर्न नियम ​​र नियन्त्रीत।
अति नै उब्जाउ अर्धचन्द्राकार भूखण्ड अन्तर्गत रहेको मेसोपोटामिया, कांस्य युग तथा लौह युगको समयमा मानिने भूभागको महत्त्वपूर्ण हिस्सा थियो ।
समग्रमा कविताको विषय, उद्देश्य र धड्कन सम्पूर्णतः मान्छे नै रहेको उनका कविताहरु मान्छेकै परिधिमा महकिन्छन् अर्थात अहङकारहीन प्रेमजस्तो ईश्वरत्वको अनुभूत गर्न सकिने उनका कविताहरु स्वयम् प्यास र पानी दुवै हुन्।
उनका कविताको रसास्वादनपछि भावकका आँखामा अत्मतुप्तिको चमक प्रसारित हुनु कविताले मोक्ष प्राप्त गर्नु हो र यही सत्यकवितको काव्यिक सफलताको जीवन्त साक्ष्य पनि हो।
कवि अधिकारी जीवनका विसङ्गत अँध्यारा पक्षहरूलाई अत्यन्त हिस्सीलाग्दो कलात्मक पाराले मिहिन बुनोटमा अभिव्यक्त गर्न सक्ने सीमान्त शिल्पी हुन्।
यद्यपि नाम छोपेर पढे पनि उनका कविताको आत्मगत सौन्दर्यले सम्मोहित पारिरहन्छ र उनको काव्यिक अस्तित्वले स्वतः पाठकको मनमस्तिष्कमा उच्च आसन ग्रहण गरेको हुन्छ।
कुनै वाद र विवादको पछि लागेर भन्दा केवल मान्छे हुनुको अर्थमा लेख्ने मानवीय सूक्ष्म संवेदनका कवि अधिकारकिा कविताहरु निश्चय नै प्रकृति र जीवनसंगको सुरुचिपूर्ण संवाद हुन्ः समयचेतनाको प्रेमपूर्ण तादाम्त्य हुन्।
यसर्थमा उनका कविताहरु केमल छन्, सौम्य छन्, बौद्धिकभन्दा बढी हार्दिक छन् र भावकका अन्तर्मनका कन्दरामा शालीन भएर ध्वनित भइरहन्छन् ।
नेपालमा पहिलोपटक लेखिएको र सबै वर्ग, पेशा र उमेरका मानिसले रुचाउने पुस्तक भनेर अभि सुवेदीले र प्रसिद्ध गायक प्रेमध्वज प्रधानले ऐतिहासिक महत्त्व भएको पुस्तक भनेर पुस्तकबारे टिप्पणी गरेका थिए।
दिनेश अधिकारीले पुराना तथा नयाँ आफ्ना चर्चित गीतहरूको सङ्ग्रहलाई पुस्तकको आकार दिई २०७५ सालमा साङ्ग्रिला बुक्सद्वारा प्रकाशनमा ल्याएका थिए।
कक्षा १ र २ सोही विद्यालयमा अध्ययन गरी कक्षा ३ र ४ उनले हरिऔन, सर्लाही स्थित हालको महादेव जनता माध्यमिक विद्यालयबाट पुरा गरेका हुन् भने कक्षा ६ र ७ हरिऔन, सुखेपोखरी स्थित चतुर्भुजेश्वर जनता माध्यमिक विद्यालयबाट उत्तीर्ण गरेका हुन्।
कक्षा ८ काठमाडौँको नक्सालमा अवस्थित नन्दीरात्रि माध्यमिक विद्यालयबाट अध्ययन पूरा गरी ९ र १० का लागि उनी फेरि सर्लाही, हरिऔन कै चतुर्भुजेश्वर माध्यमिक विद्यालयमा पुगी सोही विद्यालयबाटै प्रवेशिका उत्तीर्ण गरेका उनले २०३४ सालमा नेपाल ल क्याम्पस, काठमाडौँमा भर्ना भई २०३५ सालमा प्रवीणता प्रमाणपत्र तह २०३९ सालमा कानुन विषयमा स्नातक गरेका हुन्।
समय, समाज र मानिका अनेकौँ आयामहरूलाई अत्यन्तै सुक्ष्म, सरल तर गम्भीरभावद्धारा अभिव्यक्ति दिने कवि दिनेश अधिकारी उनका रचना शिल्पकै कारण सम्भवतः भूपिपछिका एकमात्र लोकप्रिय कवि भएका हुन्।
समसामयिक भन्दा सार्वकालिक विषयहरुसित बढी रमाउन चाहने कवि दिनेशका अधिकांश रचनाहरूले विद्रोहभन्दा शिष्ट व्यङ्ग्य, कान्तिभन्दा, उच्च मानव्य, प्रेम र दार्शनिकता बढी बहन गरेका हुन्छन् ।
नेपाली कविता एवम् गीति क्षेत्रका श्रष्टा दिनेश अधिकारी उनका कृति "अतिरिक्त अभिलेख" ले कविता विधामा मदन पुरस्कार प्राप्त गर्ने व्यक्तित्व हुन्।
कवि अधिकारीका कवितामा एकातिर समकालीन सन्दर्भप्रतिको यिनको संवेदनशीलता प्रखर ढङ्गले उजागरित भएको पाइन्छ भने अर्कोतिर मानवजीवनका शाश्वत र नैसर्गिक भावहरूू पनि उत्तिकै टड्कारोसित अनुगुञ्जित भएको सुन्न सकिन्छ ।
विम्व, प्रतीक, व्यञ्जना, वक्रोक्ति, व्यंग, सूक्ष्महास विद्रोह, पीडा, बुद्धि र भावनाबीचको समन्वय, लयसंवेदना आदि सबैको सम्यक् सन्तुलनको कारण दिनेश अधिकारी एक आकर्षक कवि मानिन्छन्।
साहित्यिक लेखनका अतिरिक्त कवि/गीतकार दिनेश अधिकारी सरकारी निजामती सेवामा पनि आबद्ध भई २०३८ साल भदौ २८ गतेदेखि ना.सु. पदबाट सरकारी सेवामा स्थायी रूपमा प्रवेश गरेका हुन् भने २०४१ सालमा अधिकृत स्तरमा न्याय सेवामा प्रवेश गरी बेलाबेलामा बढुवा पाई अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको सहसचिव र महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयमा सहन्यायाधिवक्ताको पदमा कार्यरत रहँदै आएका अधिकारी नेपाल प्रशासन सेवामा आफ्नो सेवा परिवर्तन गरी स्वास्थ्य मन्त्रालयमा सहसचिवको पदमा समेत कार्यरत रहेका थिए।
अधिकारीको जन्म बाबु नन्दनहरि अधिकारी र आमा शारदादेवीका सुपुत्रका रूपमा वि.सं. २०१६ साल मंसिर २२ गते सोमबारका दिन बानेश्वर, काठमाडौँमा भएको हो।
बानेश्वर, काठमाडौँमा जन्मिएका कवि/गीतकार दिनेश अधिकारीको बाल्यकाल पढाईको प्रकृयासँगसँगै कहिले काठमाडौँ त कहिले सर्लाहीको हरिऔँनमा बितेको थियो।
उनी तीन वर्षको हुँदा अर्थात २०२० सालमा सपरिवार सर्लाहीको हरिऔँनमा बसाईं सरेको कारण बाल्यकाल समयको बसाइ अवधि काठमाडौँको तुलनामा सर्लाहीको हरिऔँनमा बढी भएको छ ।
आफ्नो स्थापनाकालको दुईसय वर्ष मनाउने क्रममा अमेरिकास्थित लाइब्रेरी अफ कङ्ग्रेसले विश्वका कृति सङ्कलन गर्दै आइरहेको छ र विश्व साहित्यलाई स्वराङ्कन गर्ने थालनी दक्षिण एसियाबाट थालेसँगै नेपालका पहिलो चरणमा छानिएका ११ जना सहित्यकारमध्ये अन्य केही साहित्यकार लगायत कवि दिनेश अधिकारीको स्वराङ्कन गरिसकिएको थियो।
कवि अधिकारी र कवि विष्णु विभु घिमिरेद्धयले संयुक्त रूपमा लेखिएको कविता समय मिति २२ माघ २०३८ सालको राष्ट्रपुकार मा छापिए वापत उनीहरूको तात्कालीन व्यवस्थाले मुद्दासमेत चलाएको थियो।
उल्लिखित एलबमहरूमा नारायण गोपाल, तारादेवी, गुलाम अली, भक्तराज आचार्यको पुस्तादेखि पछिल्लो पुस्ताका प्रतिनिधि गायक, गायिकाहरु र नातिकाजी, शिवशंकर, अम्बर गुरुङ, गोपाल योञ्जनको पुस्तादेखि पछिल्लो पुस्ताका प्रतिनिधि सङ्गीतकारहरुका स्वर/सङ्गीत रहेको)
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम , टिम नेपाल, गोर्खाली वा द राइनोज जस्ता नामले समेत चिनिने नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट टोली हो ।
क्रिकेट असोसियेसन अफ नेपाल नेपालको राष्ट्रिय खेलकुद मा समावेश गरियो जसले क्रिकेटलाई झन् सम्पूर्ण नेपालीमाझ पुग्न सरल बनाइदियो ।
सन् १९२० तिर जब बेलायतबाट राणाहरु पढाइ सकेर फर्के तिनीहरूलाई यस खेलले आकर्षित गरेको हुँदा उनीहरूले नेपालमा पनि यस खेलको सुरुवात गरेका हुन् ।
काठमाडौंको कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय क्रिकेट मैदान, कागेश्वरी–मनोहराको मुलपानी क्रिकेट रंगशाला, काठमाडौं र पोखराको पोखरा रंगशाला हालसम्म अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरू आयोजना हुने स्थान हुन् ।
चार वर्षर्कै उमेरदेखि नेपाली वर्णमाला पढ्न थालेकी वानिरा गिरीले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा स्कट मिसन स्कुलबाट उत्तीर्ण गरेकी हुन्।
६ कक्षासम्मको अध्ययनपछि उनी सेन्ट जोसेफ स्कुलमा भर्ना भई सोही स्कुलबाट उनले वि.सं. २०१६ सालमा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरिन्।
स्नातक तहसम्मको अध्ययन गरिसकेपछि श्री ५ महेन्द्र छात्रवृत्ति पाएर उनी मानविकी विषय लिएर स्नातोकोत्तर पढ्न वि.सं. २०२२ सालमा काठमाडौँ आएकी थिइन्।
उनले आफ्नो मन पर्ने कवि गोपाल प्रसाद रिमालको काव्यहरूमाथि सोध गरि ‘गोपालप्रसाद रिमालका काव्यमा स्वच्छन्दतावाद’ लाई विद्यावारिधीको विषय बनाइन् जसले गर्दा उनी नेपाली साहित्यमा विद्यावारिधी गर्ने प्रथम नारी हुन सफल भइन्।
ल्होसारको दिन गुरूङ जातिहरू आफ्नै शैलीका भेषभुषा जस्तै शिरवन्दी, मखमली चोली, घलेक्क, पटुकी, छिट्को गुन्यु र मजेत्रो महिलाहरूले लगाएर सजिन्छन् भने पुरूषहरूले शिरमा टोपी, भोटो माथि भाङ्ग्रो लगाउँछन् र त्यसको साथमा कछाड अनि पटुकी बाँध्छन् ।
अन्य जातले जस्तै गुरूङ जातिहरूको पनि पर्वहरू मनाउने एउटा आफ्नै शैली छ, यी जातिहरूमा घाटु, सोरठी स्थानीय भाषामा चुड्का भनेर प्रचलित नाच कौडा नाच नाचेर आफ्ना परिवार, साथीभाईहरूसँग रमाइलो गर्छन् ।
गुरुङ जाति देशको विभिन्न ठाउँमा छरिएर बसेका छन् जस्तै- कास्की, गोरखा, लमजुङ, तनहुँ, चितवन, दैलेख, बाँके, सुर्खेत, मनाङ, रुम्जाटार, खोटाङ काठमाडौँ आदि ।
नेपाल बाहेक विश्वका विभिन्न देशहरू जस्तै- बेलायत, अस्ट्रेलिया, हङकङ, बुर्नाई, जर्मनी, भारत आदि देशहरूमा पनि गुरूङ जातिको बसोवास रहेको छ ।
वर्गहरूको नाम विभिन्न जनावरहरूको नामबाट नामाकरण गरिएको छ र यी वर्ग आफूलाई फाप्ने नफाप्ने र त्यस वर्गको शुभ समय र अन्य विशेस्ता सबै लामा शास्त्र र पच्यु शस्त्र अनुसार थाह पाउन सकिन्छ ।
ब्लगस्पट मा अन्य केही ब्लगिङ सेवाहरू जस्तो सुविधाहरु उपलब्ध हुँदैन, तर यसको सर्वसाधारण टुल्स र अन्य सुविधाले ब्लगिंगलाई अत्यन्त सरल बनाई दिन्छ।
अधिकांश उन्नत प्रयोक्ता आफ्नो ब्लगमा धेरै परिवर्तन ल्याउन सक्दछन्, जसमा आफ्नो साँचो डिजाइन गर्न र गुगलको वेबसाइट विश्लेषण कार्यक्रमको प्रयोग गर्ने सुविधा समेत छ ।
ब्लगर एक ब्लग होस्टिङ सेवा हो, जो गूगल ब्लगर प्रोग्रामद्वारा उपलब्ध गराइन्छ र जसद्वारा ब्लगर्स आफ्नो नयाँ ब्लग छिटै बनाउन सक्छन् ।
ब्लग कुनै पनि कार्यको लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ, चाहे त्यो निजी दैनिकीको रूपमा होस् वा व्यावसायिक कार्यको लागि वा सामान्य रूपमा आफ्नो विचार अरुसम्म पुर्‍याउने कार्यको लागि होस् ।
१८ फरवरी, २०१० मा, ब्लगर ले स्वतः-पृष्ठांकन "ऑटो-पेजिनेशन" आरम्भ गरेको छ, जसमा प्रति पृष्ठ प्रदर्शित पोस्ट सीमित भएको छ।
थाइरोइड ग्रन्थीमा एक वा बढी गिर्खा भएको कारणले गर्दा धेरै हर्मोन उत्पादन गरिरहेको हुन सक्छ जसले गर्दा हाइपरथाइरोडिजमको लक्षण देखिन्छ ।
थाइरोइड बनाउन निर्देशन दिने हर्मोन टीएसएच जस्तै खालका एन्टिवडिजले थाइरोइड ग्रन्थीलाई हर्मोन बनाइरहन निर्देशन गरिरहन्छ, यस्तो अवस्थालाई ग्रेभस् रोग भनिन्छ ।
मुटु ढुकढुक गर्ने, हात काम्ने, पसिना खलखली आउने,झाडापखाला हुने, वजन घट्ने, थकान महसुस हुने, जीउ गल्ने, हातखुटा दुख्ने आदि समस्या देखिन्छ ।
रक्तपरीक्षण गर्दा यदि रगतमा टी फ़ोर र टी थ्री हर्मोन बढी देखिने र टी एस एच हर्मोन घटेको देखिएमा हाइपरथाइरोडिजम भएको बुझिन्छ ।
थाइरोइड ग्रन्थीमा एक वा बढी गिर्खा भएर र ग्रेभस् रोग भएर हाइपरथाइरोडिजम देखिएको अवस्थामा निम्न ३ उपायहरूबाट निदान गर्न सकिन्छ:
हिमाल आरोहण, पदयात्रा, जलयात्रा र रमणीय प्राकृतिक सौन्दर्यका कारण विकसित नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा पछिल्लो समयमा पर्यटक लोभ्याउने नयाँनयाँ गन्तब्य सम्पदा र खेलले पर्यटक तान्ने क्रममा क्यान्योनिङको प्रवर्द्धन हुन थालेको हो ।
राफ्टिङ, प्याराग्लाईडिङ, अल्ट्रालाईट बेलुनमा उड्ने, बन्जी जम्पिङका साथै ज्यानकै बाजी लगाएर खेलिने क्यान्योनिङ खासगरी युरोप अमेरिका र अपि्रुकी मुलुकका पर्यटकका लागि आकर्षण बनेको छ ।
विश्वप्रसिद्ध अन्नपूर्ण पदयात्रा मार्गमा पर्ने मर्स्याङ्दी उपत्यका, भोटेकोसी नदी, सुनकोसी नदी, सुन्दरीजल र ककनीमा चट्टानी पहाराबाट झर्ने झरना र खोलाका छाँगाहरू क्यान्योनिङ गर्ने प्रमुख स्थल हुन् ।
हिमालपारीको जिल्ला मनाङको फू गाविसमा हिमालबाट झर्ने ५,२१५ मिटर उचाइको लुगा खोलाको छाँगा क्यान्योनिङको लागि विश्वकै सबैभन्दा उचाइको भनी पहिचान भएको छ ।
नेपाली प्राविधिक प्रशिक्षक टोलीले सो छाँगा व्यवहारिक रूपमै क्यान्योनिङ गर्न उपयुक्त भएको सफल परीक्षणपछि नेपाल विश्वमा क्यान्योनिङका लागि नयाँ र सर्वाधिक रोमाञ्चक गन्तब्य बन्ने भएको छ ।
डरलाग्दो चट्टानी पहरामा डोरीको सहायतामा झुण्डिदै हाम्फाल्दै चिप्लिदै झरना र खोलाका छाँगाबाट खस्दै खेलिने साहसिक खेल क्यान्योनिङ नेपालमा साहसिक पर्यटकीय आकर्षणका रूपमा विकसित हुँदँछ ।
युरोप र अमेरिकामा निकै लोकप्रिय यो अति साहसिक खेल नेपालका पहाडी र हिमाली भेगमा प्रशस्त मात्रामा हुने झरना र खोलाको छाँगाका कारण नेपाल नयाँ पर्यटकीय आकर्षणका रूपमा विदेशीहरूको रोजाइमा परेको छ ।
पदयात्राको लागि विश्वमै प्रख्यात अन्नपूर्ण चक्रीयमार्गको लमजुङमा पर्ने मर्स्याङ्दी उपत्यका छेउछाउका खोला र झरना पनि क्यान्योनिङप्रेमी पर्यटकको रोजाइमा पर्छन् ।
लमजुङको सदरमुकाम बेसीसहरबाट छोटो सडक र पदयात्रापछि पुगिने भुलभुले, कविन्द्र, चिप्ला, तातोपानी, रेन्दु, स्याँगे, जगत, च्याम्चे ताल र साचुप झरना साहसिक एवम् व्यावसायिक खेलाडीले बढी रुचाउँछन् ।
एउटा गाइडले छ जनासम्मलाई खेलाउन सक्ने यहाँको चार हजार २०० मिटरमा पर्ने च्याम्चे झरना क्यान्योनिङ गर्न संसारकै सबैभन्दा लामो दूरीको मानिन्छ ।
छोटो समयको लागि काभ्रेपलाञ्चोकको सुनकोसी-तिमालक्षेत्रमा पर्ने बोल्दे, कल्लेरी, बन्दिवा र टाङटुङ खोला पनि यो साहसिक खेलको केन्द्र बनेको छ ।
भारतिय उपमहाद्वीप माथि सिख सम्राट एउटा प्रमुख शक्ति थियो, जुन महाराजा रणजित सिंहको नेतृत्वमा खडा भयेको थियो जसले १७९९ मा लाहौरलाई कब्जा गर्यो र पन्जाब क्षेत्रको आस-पासलाई आधार बनायेर साम्राज्य स्थापित गर्यो।
यस साम्राज्यको चरममा १९औं शताब्दीमा यो साम्राज्य पश्चिममा खैबर पास देखि पूर्वमा हिमाचल र उत्तरमा कश्मिर देखि दक्षिणमा सिंध, सम्म फैलियेको थियो
१२ अप्रैल १८०१ मा गुरू नानकलाई मान्ने एक व्यक्ति द्वारा रणजित सिंहलाई तिलक लगाउनको साथै उनको राज्यभिषेक भयो धेरै कम समयमा उनी एक बलियो राजाको रूपमा प्रकट हुनु भयो।
उसको नाती अकबर धार्मिक स्वतन्त्रतालाई धेरै सहयोग गर्थ्ये, अकबर गुरू अमर दासको लंगरमा जाने गर्थे त्यस कारण सिखहरू उनिबाट धेरै खुशी र प्रभावित थिये।
जब उनी लंगरमा जान्थे सिखगुरुहरू र लंगरको लागि जमिनको टुकडा भेट स्वरूप दिने गर्थे यस कारण मुगल सम्राटसँग सिखहरूको साकारात्मक सम्बन्ध बनी सकेको थियो, यो मधुर सम्बन्ध सन् १६०५ मा अकबरको मृत्युको समय सम्म चल्यो।
उसले गुरु अर्जुन देवलाई गिरफ्तार गरी हाल्यो र किनकी सिखहरूको सहयोग खुसरो मिर्जालाई थियो, अर्जुन देवलाई कष्ट पुर्यायेर मार्न आदेश दियो।
गुरु अर्जुन देवको स्वधर्म प्राण त्याग पछि छैठो गुरु बने हर गोबिन्द, अकाल तख्तलाई संगठित गर्दा खेरीनै हर गोबिन्दले सिख स्वाधिनता घोषित गरे र अमृतसरलाई बचाउनको लागि एउटा किलाको निर्माण गरे।
जहाँगिरले ग्वालियरमा गुरु हर गोबिन्दलाई कारावासमा हालेर सिखहरूमाथि अधिकार जमाउन कोशिश गर्यो र केही वर्ष पछि रिहा गरी दियो जब उसलाई लाग्यो कि उसको राज्यमाथि अब कुनै सङ्कट छैन।
जहाँगिरको छोरा शाह जहाँले गुरु हर गोबिन्दको “स्वाधिनता” माथि रोष फैलाउन थाल्यो र अमृतसरमा लगातार आक्रमण पछि सिखहरू शिवालिक पहाडतिर जान बाध्य भये।
गुरु हर गोबिन्दको क्रमानुयायी, गुरु हर रायले पहाडी क्षेत्रमा आफ्नो गुरुताको भूमिका राम्ररी पालन गर्यो उसले कुनै पनि आक्रमणकारी द्वारा सिखको भूमि माथि कब्जा हुन दियेन।
र मुगल साम्राज्यको टिमुरिड वंशलाई काबुमा ल्याउनको लागि गुरु हर रायले शाहजहाँको दुई छोरा औरङ्गजेब र दारा सिकोह बीच निष्पक्ष भूमिका निभायो।
सन् २०११ मा, कम्प्लेक्सले अकिरालाई "द टप १०० हटेस्ट पोर्न स्टार्स राइट नाउ" को सूचीमा चौथो स्थानमा र "द टप ५० हटेस्ट एसियन पोर्न स्टार्स अफ अल टाइम" को सूचीमा छैठौं स्थानमा राखेको थियो।
यो एक युवा वयस्क दर्शकहरुका लागि लक्षित रहेको थियो, यसको लक्ष्य युवाहरुमा उनीहरुको कामुकता, करियर, सम्बन्ध, आदिबाट सम्बन्धित समस्याहरुमा सहयोग गर्नु हो।
जुलाई २०१५ मा, उनले आफ्नो अर्को पुस्तक प्रकाशित गर्नलाई क्लीस प्रेससँग एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्, जसको शीर्षक थियो डर्टी थर्टी: ए मेमोरर, निबन्धहरुको एक संग्रह, जो सन् २०१६ को अन्त्यतिर जारी गरिएको थियो।
सन् २०१५ मा, अकिराले एक रियलिटी शो, द सेक्स फ्याक्टरको होस्टका रूपमा बेले नक्सको स्थान लिएकी थिइन् ली, जहाँ आठ पुरुष र आठ महिला १ मिलियन डलरको पुरस्कार र तीन वर्षको अश्लील सम्झौताका लागि प्रतिस्पर्धा गरेकी थिइन्।
६ अप्रैल, २०१५ मा द हन्डरेडसले आसा अकिराका साथ एक श्रृङ्खलाका लागि एपिसोड जारी गर्न शुरू गरेको थियो, जसमा अकिरा ट्याटूइङ्, मुक्केबाजी, ट्याक्सीडर्मी र आइस स्कल्पिङ् जस्तो विभिन्न गतिविधिहरु गर्ने कोशिश गरेकी थिइन् ।
गिना लिन प्रोडक्सन्सका लागि उनको पहिलो युवा-युवती दृश्य ट्रयाभिस नाइटका साथ थियो, पहिले देखि नै धेरै युवती-युवतीको दृश्यहरुमा, मुख्य रूपले लिन सँग कार्य गरिन्।
उनको स्टेजको नाम "आसा अकिरा" यसरी रहन गएको थियो, आसा उनको असली पहिलो नाम हो, जसको अर्थ जापानीमा "बिहानी" हुन्छ, र अन्तिम नाम "अकिरा" एनिमेटेड चलचित्रबाट लिईएको थियो।
उनी सोहो मा बसोबास गर्ने गर्थी र नौ वर्षको उमेरमा टोक्यो गएकी थिइन्, त्यतिबेला उनको पिता, एक पोर्ट्रेट फोटोग्राफरका रुपमा त्यहाँ कामका लागि स्थानान्तरित भएका थिए।
जनवरी २०१४ मा, अकिरा, ड्याना डेअर्मोन्ड, च्यानेल प्रेस्टन र जेसी एन्ड्रयूजको साथमा कस्मोपोलिटन पत्रिकाका एक लेखमा "फोर पोर्न स्टार्स अन हाउ दे स्टे फिट" शीर्षकबाट चित्रित गरिएकी थिइन्।
यो लेख अभिनेत्री ग्याब्रिएल यूनियनको क्यानन ओ'ब्रायनको टक शो मा उनको जिममा देखिएकी पोर्न स्टार्सको फिटनेस रूटीनलाई पालन गर्नका लागि प्रयास गर्नबाट प्रेरित थियो।
उनलेले पोर्नोग्राफिक अभिनेता र निर्देशक टोनी रिबाससँग पनि विवाह गरेकी थिइन् र उनी भन्छिन् कि उनको अन-स्क्रीन कामबाट अलग, उनीहरुको सम्बन्ध एक पत्नीत्व र एक पतित्वमा आधारित थियो।
अकिरा म्यानह्याट्नमा संयुक्त राष्ट्र इन्टरनेशनल स्कूलमा सहभागी हुनको लागि छात्रवृत्तिलाई सुरक्षित राख्नमा सक्षम थिइन् किन कि उनको हजुरबुबा ४५ वर्ष देखि एक जापानी राजनयिक थिए।
आफ्नो खराब ग्रेडका कारण उनलाई आमन्त्रित गरिएको थिएन् त्यसैले उनी फर्केर ग्रामर्स्की पार्कमा वासिङ्गटन इरविङ्ग हाई स्कूलमा भर्ना लिएकी थिइन्।
पन्तले नेपाली पात्रोलाई आकाशमा देखिने वास्तविक ग्रह स्थितिअनुसार शुद्ध पार्ने योजना बनाए र तत्कालीन सरकारसमक्ष प्रस्तुत गरे, तर पञ्चायती सरकारले उनको त्यो योजनालाई कुनै सहयोग गरेन ।
साथै उनले त्रिभुवन प्रज्ञा पुरस्कार, आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार, मदन पुरस्कारलगायत विभिन्न प्राज्ञिक, वाङ्मयी र सामाजिक सङ्घसंस्थाबाट सम्मान, अभिनन्दनहरू ग्रहण गरिरहे।
पन्तको जन्म बाबु कृष्णदत्त पन्त तथा आमा यज्ञयुवादेवीका सुपुत्रका रूपमा वि. सं. १९७० साउन २६ गते महाबौद्ध, काठमाडौँमा भएको थियो।
" वेदव्यास तिनको आज्ञा मान गर्न बोले, "माता! तपाईँ ती दुइटै रानिहरूदेखि कह दिनुहोस् कि ती एक वर्षसम्म नियम व्रतको पालन गर्दै रहहरू तब उनको गर्भ धारण हुनेछ।