polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
तारालाई शायद यस कुराको बोध भएको थियो कि सुग्रीवलाई रामको संरक्षण हासिल छ किन भने एक्लै त सुग्रीव वालिलाई दोबारा हाँक दिने हिम्मत कदापि गर्दैन ।
वालि हाँक सुनेर बाहिर आए दुइटैमा घमासान युद्ध भयो, किन भने दुवै भाइहरूको मुख तथा देह रचना समान थियो, यस कारण रामले को बालि हो र को सुग्रिव हो भनेर नचिनेका कारण आफ्नो बाण चलाएनन् ।
लगभग छैठौं शताब्दी ए०डी०मा यस ठाँउमा बैजनाथ, उत्तराखण्डको स्थापना भयेको थियो र ११औं शताब्दी ए० डी०मा लामाखेतका चन्द राजाहरूले कुमाउँलाई आफ्नो अधिनमा लियेको थिए ।
गढवाल अधिराज्यको स्थापना ८२३ ए०डी०मा भएको थियो, जब मालवाको राजकुमार कनकपाल बद्रीनाथ दर्शनको लागि बद्रिनाथ मन्दिर गएका थिए तब उनको भेट चन्द्रपुर गढीको राजा भानु प्रतापसँग भयेको थियो ।
सन् १३५८ मा ३७ औँ शासक अजय पालले आफ्नो शासनकालमा सबै स-साना क्षेत्रहरूलाई गढवालमा गाभे र गढवाल अधिराज्यलाई स्थापित गरे र यसको राजधानी देवलगढलाई बनाए ।
भंगिनीको युद्ध १८ सितम्बर १६८८ मा लडियेको थियो, जहाँ एका तिर शिवालिक पहाडका राजाहरू थिए भने आर्को तिर गोबिन्द सिंहको आर्मी थिए, यस युद्धमा फतेह शाहको हार भयो ।
उनकै बेलामा औरङ्गजेबको आश्रा पायेर सिख गुर र हर रायको जेठा छोरा राम राय यहाँ आएर बस्न थाले, उनिहरूले नै यहाँ देहरादुन शहर बसाउनमा अहम भूमिका खेले ।
आक्रमणबाट बचेर प्रद्युमन शाह पहिला श्रीनगरबाट भागेर देहरादुन पुगे र पछि त्याहाँबाट भागेर सहारनपुर पुगे, त्याहाँ सन् १८०४ मा जब गोर्खाहरूले उनको भाइ प्रितम शाहलाई पक्रेर नेपाल लगे र गढवालका अन्य मन्त्रीहरूलाई तराईमा लखेटेको थिए त्यति बेलानै खुर्बुरा को लडाईंमा प्रद्युमन शाह मारिएका थिए ।
जब सम्म गढवाल र कुमाउँमाथि नेपालको शासन रह्यो त्यति बेला सम्म गढवालको अन्तिम शाह राजाको छोरा सुदर्शन शाह हरिद्वार नजिकज्वालपुरमा ब्रिटिश छत्र-छायामा रहे ।
यस अधिराज्यको स्थापना ८८८ ए०डी०मा भयेको थियो र यो राज्य गोर्खाली ले यस अधिराज्यलाई नेपाल एकिकरण अभियानमा सामिल गरुन्जेलसम्म रहेको थियो ।
पछि यो अधिराज्य सुगौली सन्धि अन्तरगत नेपालले अंग्रेजलाई दिनु पर्यो र अंग्रेजहरूले एउटा सानो हिस्सा गढवालको राजालाई फर्काइदिए जुन टिहरी गढवालको नामबाट पुनः स्थापित गरियो।
पछि अंग्रेजले यस अधिराज्यलाई ब्रिटिश भारतको पञ्जाब पहाडी क्षेत्र मा सामिल गरी दिए, गढवाल अधिराज्यमा आजको टिहरी जिल्ला र उत्तरकाशी जिल्लाको क्षेत्र सामेल थिए ।
सन् १८१४मा ब्रिटिशहरूले नेपालमाथि आक्रमण गरे र नेपाल-अङ्रेज युद्ध भयो, नेपाल – अङ्रेज युद्ध पाँच ठाँउबाट लडियो जसमा तीन ठाँउमा नेपालको जीत भयो र दुई ठाँउमा नेपालको हार भयो ।
त्यही हार स्वरूप नेपाल सुगौली सन्धिमाथि हस्ताक्षर गर्न विवश भयो र काली नदी भन्दा पश्चिमको सबै भू-भाग ब्रिटिश भारतमा विलय भयो मात्र गढवालको पश्चिमको हिस्सा शुदर्शन शाहलाई फर्काईयो र पश्चिम गढवालको नाम टिहरी राख्यो जुन पछि गयेर टिहरी गढवालको नामले प्रसिद्ध भयो ।
अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय (कानूनी रूपमा द चान्सलर, मास्टर्स एन्ड स्कलर्स अफ द युनिभर्सिटी अफ द अक्सफोर्ड) अक्सफोर्ड, अक्सफोर्डसायर, इङ्ल्यान्डमा रहेको एउटा कलेजिएट अनुसन्धान विश्वविद्यालय हो।
यहाँ सन् १०६९ देखि नै अध्यापन हुँदै आइरहेको प्रमाणहरू भेटिएका छन्, जसले यस विश्वविद्यालयलाई अङ्ग्रेजी-बोल्ने विश्वको सबैभन्दा पुरानो विश्वविद्यालयको तथा नियमित सञ्चालनमा रहेको विश्वको दोस्रो पुरानो विश्वविद्यालयको रूपमा चिनाउँछन्।
यसको द्रुतदर विकास सन् ११६७ देखि भएको पाइन्छ जति बेला हेनरी द्वितीयले अङ्ग्रेज विद्यार्थीहरूलाई पेरिस विश्वविद्यालयमा भर्ना हुनबाट रोक लगाएका थिए।
सन् १२०९ मा विद्यार्थीहरू र अक्सफोर्ड नगरवासीहरू बीच विवास पश्चात् केही शिक्षाकर्मीहरू उत्तर-पूर्वी क्षेत्र क्याम्ब्रिज गए जहाँ उनीहरूले छुट्टै शिक्षालयको स्थापना गरे जुन क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय बन्यो।
यो विश्वविद्यालय ३९ वटा अर्ध-स्वायत्त आङ्गिक क्याम्पसहरू, ५ स्थायी नीजि हलहरू, र चार वटा प्रभागमा व्यवस्थित विभिन्न शैक्षिक विभागहरूले बनेको छ।
सबै कलेजहरू विश्वविद्यालय भित्र रहेका स्वशासित संस्थाहरू हुन्, जसले आफ्नो सदस्यता तथा आन्तरिक संसचना र क्रियाकलापहरूको व्यवस्थापन स्वयं गर्दछन्।
अक्सफोर्डमा स्नातक शिक्षण साप्ताहिक रूपमा साना-समूहमा कलेजहरू र हलहरूमा ट्युटोरियलहरूको रूपमा चलाइन्छ - यो अक्सब्रिज प्रणालीको एउटा नितान्त फरक विशेषता हो।
यसको अलावा केन्द्रीय विश्वविद्यालय फ्याकल्टी र विभागहरूले कक्षाहरू, लेक्चरहरू, सेमिनारहरू, प्रयोगात्मक कृयाकलाप र कहिलेकाँही थप ट्युटोरियलहरू समेत प्रदान गर्ने गर्दछन्।
अक्सफोर्डले विश्वको सबैभन्दा पुरानो विश्वविद्यालय सङ्ग्रहालय सञ्चालन गर्दछ, साथै यसले विश्वकै ठूलो युनिभर्सिटि प्रेस र सबैभन्दा ठूलो देशव्यापी शैक्षणिक पुस्तकालय प्रणाली समेत सञ्चालन गर्दछ।
एलेक्जेन्ड्राटको जन्म २४ नोभेम्बर १९८६ मा बुबा केफालोनिया निवासी जिसिमोस एलेक्जेन्ड्राटस् र आमा ईङ्ग्ल्याण्ड निवासी एलिसन हन्ट-एलेक्जेन्ड्राटसका छोरीको रुपमा भएको थियो ।
सात वर्षको उमेरमा, उनले नृत्य नाटकको सिकाईमा भर्ना लिएकी थिइन् र पछी पार्श्व-गायिकी र अभिनय प्रशिक्षणमा भर्ना लिएकी थिइन्, जहाँ उनलाई भनियो कि उनको क्षमता धेरै नै छ।
सन् २००२ मा, मात्र १६ वर्षको उमेरमा, एलेक्जेन्ड्राटले "मिस यङ्ग" सौन्दर्य प्रतियोगितामा प्रवेश गरिन्, जहाँ उनले पहिलो स्थान प्राप्त गरेकी थिइन्।
एलेक्जेन्ड्राटले प्रतियोगितामा पहिलो स्थान हासिल गर्नमा असफल रहिन्, त्यतिबेला परिणामप्रति उनको अनुहारको भावबाट नकारात्मक प्रतिक्रियाको बोध भएकोले मीडियाद्वारा उपहास गरियो।
उनले ग्रीक रियलिटी शो फेम स्टोरी-४ को लाइभ शो मा प्रतियोगितापछी आफ्नो पहिलो उपस्थिति दर्ता गराएकी थिइन् र ग्रीक गीत, "मोनो ये सेना" , फेम स्टोरी-३ को प्रतियोगी एन्ड्रियास कन्स्टेन्टिनिडिसका साथ एक अतिथि गायिका थिइन्।
त्यस समयअवधिमा, उनले अनेकौं टेलिभिजन शो गरिन् र एक वर्षको समयावधिमा, १० भन्दा बढी म्यागजीन कभरमा देखिएकी थिइन्, जसमा भोग, नाइट्रो, डिभा र सेलेब्रिटी जस्तो पत्रिकाहरु शामिल थियो।
ग्यारीफेलिया "जूलिया" एलेक्जेन्ड्राट एक ग्रीक सोशलिएट, मीडिया व्यक्तित्व, ग्ल्यामर मोडेल, गायिका, अभिनेत्री र अश्लील चलचित्रकी अभिनेत्री हुन्।
त्यस पश्चात काठमाडौँ फर्किएर उनले आफ्नो अध्ययन त्रिचन्द्र कलेजमा अघि बढाए र त्यहींको विधार्थीको हैसियतले पटना विश्वविद्यालयबाट परीक्षा दिई आई-ए उत्तीर्ण गरेका थिए।
आफ्ना हजुरबुवा गजेन्द्र ध्वजको दर्शन र साहित्यमा भएको लगावबाट प्रभावित भएर राम राजले बनारसमा हुँदा त्यहाँ हुने साहित्यिक कार्यक्रमहरूमा भाग लिनुका साथै आफ्नो लेखनको शुरुवात पनि गरे।
एम-ए उत्तीर्ण गरिसके पछि पनि अध्ययन कार्यलाई अगाडि बढाएका पन्तले नेपाली भाषा विज्ञानको विकासको सम्बन्धमा गहन अध्ययन र अनुसन्धान गरेका थिए।
बाँँकी जीवन काठमाडौँमा बिताउँदा पनि उनी आफ्नो अध्ययन र बैचारिक संलग्नतालाई अगाडि बढाइ राख्न प्रत्येक वर्ष बनारस भ्रमण गर्दथे।
दरबार हाई स्कुलकै घरमा बेलुका पढाउने गरी नेपाल ल कलेजको स्थापना गर्ने राम राजले लगनशील, प्रतिबद्ध र उत्साही विद्वानहरूको समुहलाई एकत्रित गरी एक बलियो संस्था खडा गरे।
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको कानुन संकाय अन्तर्गत आए पछि नेपाल ल क्याम्पस नामाकरण गरिएको उक्त संस्थालाई बलियो बनाउन त्यही पदमा रही उनले अर्को दुई दशक अथक कार्य गरे।
राम राजको मन:सृष्टिबाट खडा भएर देशकै पहिलो र सबैभन्दा ठूलो कानुनी शिक्षालयको रूपमा रहेको नेपाल ल क्याम्पसका कैयौँ सफल स्नातकहरू छन्, जो नेपाल भित्र र बाहिरका धेरै संस्थाका अगुवा भएका छन्।
बि. सं. २०००मा बनारस हिन्दू विश्वविद्यालयमा नेपाली विषयको अध्ययन, अध्यापनको शुरुवात गर्नुका साथै उनी त्यस कार्यक्रमका पहिला अतिथि प्रध्यापक थिए।
बि. सं. २००४मा उनलाई त्रिचन्द्र कलेजको नेपाली विभागको प्रोफेसर तथा विभागीय प्रमुखका रूपमा नियुक्ती गरियो, जहाँ पछि उनले बि-ए अनर्स पाठ्यक्रमको शुरुवात गराउन सफल भएका थिए।
साथै राम राज पन्त बनारस हिन्दू विश्वविद्यालयमा नेपाली भाषाको अध्ययन, अध्यापन कार्यक्रमका संस्थापक अध्यक्ष तथा पहिला प्राध्यापक पनि हुन्।
उनी दुईको कोखबाट पाँच छोरा- शिव राज, आनन्द राज, दुर्गा राज, राजेन्द्र राज र विनायक राज पन्त, तथा दुई छोरी- प्रभा पाण्डे र प्रतिभा तिवारीको जन्म भएको थियो।
यसै समयमा राजा त्रिभुवनले नेपालस्थित भारतीय राजदूत सिंहमार्फत भारतका प्रधानमन्त्री नेहरुको पूर्ण आश्वासन पाएर नै सन् १९५० को ०६ नोभेम्बरको बिहान ०९:४५ तिरै भारतीय दूतावास (त्यतिबेला भारतीय दूतावास हालको राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवासमा थियो।
राजाले भारतीय दूतावासमा शरण लिएको खबर थाहा पाएपछि राजालाई फकाउन भनी राजाका भानिज मेजर जनरल अर्जुनशमशेर (राजा त्रिभुवनकी दिदी अधिराजकुमारी रमा दिव्यश्वरी र भारतका लागि तत्कालीन नेपाली राजदूत सिंहशमशेरका छोरा) र मेजर जनरल विजयशमशेर त्यहाँ पुगेका थिए।
अर्को दिन ०७ नोभेम्बरमा प्रधानमन्त्री मोहनशमशेरले भारदारी सभाको निर्णयबाट राजा त्रिभुवनलाई गद्दीच्युत गराई उनका नाति ज्ञानेन्द्रलाई नयाँ राजा घोषित गराए।
राणाहरू पूर्णनिष्ठाले ब्रिटिसहरूका पक्षमा थिए र ब्रिटिसहरूलाई १८५७ को सेपोई रेबेल्योन , र पछि दुबै विश्व युद्धहरूमा सगाएका थिए।
सन् १९२३ मा संयुक्त अधिराज्य र नेपालबिच आधिकारिक रूपमा मित्रताको सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो, जसमा नेपालको स्वतन्त्रतालाई संयुक्त अधिराज्यले स्विकार्‍यो।
देशमा विद्यमान एकतन्त्रीय राणा शासन विरूद्ध सुरू भएको जनताको क्रान्ति २००७ फागुन ७ गते नेपालमा राणा शासनको अन्त्य गरी प्रजातन्त्रको स्थापनामा आएर रोकिएको थियो।
ती ती ठाउँमा जनताको सरकार स्थापना हुँदै आयो र अन्त्यमा तत्कालिन भारतीय प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूको संयोजकत्त्वमा नयाँदिल्लीमा राणा, कांग्रेस र राजा बीच त्रिपक्षीय सम्झौता भएपछि कांग्रेसले आन्दोलन रोकेको थियो।
फलस्वरूप राजा त्रिभूवनलाई भारतले समर्थन गरी १९५१ मा सत्ता दिलाए, र नयाँ सरकार निर्माण भयो, जसमा धेरैजसो नेपाली कङ्ग्रेस पार्टिको सहभगिता थियो।
तात्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूको मध्यस्थतामा राणा, नेपाली काङ्ग्रेस र राजा त्रिभुवनबिच १२ फेबु्रअरी १९५१ मा त्रिपक्षीय दिल्ली सम्झौता भयो ।
यस दिन बिहानै उठेर नित्यकर्मबाट निवृत्त भई गाई र बहरको विधिवत् पूजा गर्नुपर्दछ, तर अहिले सहरी जीवन धान्ने क्रममा कतिपय व्यक्तिहरूका घरमा गाई हुँदैनन्, त्यस्ता व्यक्तिले गौशालामा वा छरछिमेकीका घरमा गएर पनि गाईको पूजा गर्दा हुन्छ ।
घर छेउछाउमा गौशाला पनि छैन र छरछिमेकीका घरमा पनि गाई पालिएको छैन भने माटो भिजाएर गाईको प्रतिमा बनाई वा कुनै धातुबाट निर्मित गाई र बहरको प्रतिमाको पूजा गर्ने चलन पनि छ ।
बिहानै स्नानादिबाट निवृत्त भई स्वच्छ वस्त्र धारण गर्नुपर्दछ र आफुले पूजा गर्ने जीवित वा प्रतिमाको गाई र बाच्छालाई पनि नुहाई दिनुपर्छ ।
नुहाएपछि ती दुबै गाई र बाच्छालाई नयाँ लुगा ओढाउनु पर्दछ, गाई र बाछा दुबैलाई फूलको माला पहिर्याउनु पर्दछ, अनि दुबैको टाउकोमा चन्दनको तिलक लगाई दिनुपर्दछ, सिङलाई सिंगारी दिनुपर्दछ ।
त्यसपछि तामाको भाँडामा सुगन्ध, अक्षता, तिल, पानी र फूल मिसाएर तलका मन्त्र पढी गाईलाई अभिषेक गर्नु पर्दछ, मन्त्र निम्नानुसार छन :-
यस मन्त्रको अर्थ हो - समुद्रमन्थनका समयमा क्षीरसागरबाट उत्पन्न देवता र असुरहरूद्वारा नमस्कार गरिएकी देवस्वरूपिणी माता हजुरलाई बारम्बार नमस्कार छ ।
गौमाताको पूजा गरेपछि गोवत्सद्वादशीको कथा सुन्नुपर्दछ, दिनभरि निराहार व्रतसम्पादन गरी सायंकालमा आफ्ना इष्टदेव र गौमाताको बाछोसहित आरती गर्नुपर्दछ, त्यसपछि भोजनादि ग्रहण गर्नुपर्दछ ।
यस कृत्यपछि गाई र बाछालाई कालो दाल मिसाएको अन्नचामलद्वारा खाद्यपदार्थ खान दिनुपर्छ अनि तलका मन्त्र उच्चारण गर्दै प्रार्थना गर्नुपर्दछ, मन्त्र यस प्रकार छ -
विक्रम संवत् २००९ सालमा नेपाल भाषामा पहिलो उपन्यास मिसा प्रकाशित गर्नुभएका सायमीका नेपाल भाषामा १३ वटाभन्दा बढी उपन्यास, तीनवटा कवितासङ्ग्रह र दुर्इवटा नाटक प्रकाशित छन्।
आफूलाई यथास्थितिवादको विरोधी भन्न रुचाउने सायमीका खिलँ, मतिना, हृयाउँ स्वाँ, मैजु, गंकी, पासा, दीपा, पल्पसा, फिसवा लिस, माखा, अगति, निभा, दिशा, त्याना चँगु ल खुशी जी, न्याफो स्वाँ, मुँ स्वाँ, ब्वालालगायत नेपाल भाषामा कृति प्रकाशित छन्।
खरानीको बस्ती, मंगा, दीपालगायत प्रकाशित छन् भने हिन्दी अनुवादमा मै दासी मै सराय, अग्नीर्गर्भ, रेपकी दरार, जलजला, कविताओंका जङ्गल, शब्दोंका आकासलगायत प्रकाशित छन् ।
नेपालकै पहिलो पीएचडी डाक्टर नारायणबाबु मानन्धर र दानमाया मानन्धरका छोरा धूस्वाँले २००८ सालमा 'हिमाली क्रन्दन' एकाङ्की प्रकाशित गर्नुभएको थियो।
उहाँले आफ्नो चर्चित उपन्यास गंकी र श्रीमती वसुन्धराको नामबाट उपन्यास विधाका र्सजकलाई प्रदान गर्नेगरी 'गंकी-वसुन्धरा' पुरस्कार स्थापना गर्नुभयो।
भारती शास्त्रमा एमए गर्नुभएका उपन्यासकार सायमीले पछिल्लोपटक गोरखापत्र संस्थानको साहित्यिक प्रकाशन मधुपर्क मासिकद्वारा प्रदान गरिने 'मधुपर्क सम्मान-०६४' प्राप्त गर्नुभएको थियो ।
सरुभक्त वि.सं. २०१२ सालमा तीजपर्वका दिन बागबजार, पोखरा, कास्कीमा बुबा गणेशबहादुर श्रेष्ठ र आमा लक्ष्मी श्रेष्ठका सुपुत्रका रूपमा जन्मेका हुन्।
कथा, कविता, नाटक आदि क्षेत्रमा कलम चलाउने सरुभक्तको पहिलो रचनाका रूपमा वि.सं. २०३४ मा आह्वान साप्ताहिकमा 'मलाई दुइटा सूर्य देउ' शिर्षकको कविता प्रकाशित भएको थियो।
यो सब कुराहरुको सुरुवात तेस्रो शताब्दीतिर प्राचीन ग्रीसमा च्याल्सीडोनको हेरोफिलस र सीओसका एरासिस्ट्रेटसको नाम गरेको दुईटा चिकित्सकका साथ सुरु भएको थियो।
१२औं शताब्दीसम्म यस प्रयोगलाई पुनर्जीवित गरिएको थिएन र यो १७औं शताब्दीमा यस प्रक्रियामा लोकप्रिय आएको थियो र त्यसबेला देखि यसको उपयोग गर्न प्रारम्भ भएको थियो।
क्याडाभर एउटा मृत मानव शरीर हो जसको उपयोग मेडिकल विद्यार्थीहरु, चिकित्सकहरु र अन्य वैज्ञानिकहरुद्वारा शरीर रचना विज्ञानको अध्ययन गर्न, रोग स्थलहरुको पहिचान गर्ने, मृत्युको कारणहरुको निर्धारण गर्न र जीवित मनुष्यमा तन्तुलाई ठीक गर्नका लागि गर्ने गरिन्छ।
उमेरको माध्यमले शरीर रचना विज्ञानको अध्ययन र शिक्षण, मानव शवहरुका साथ काम गर्ने बेलामा स्केच र खोज-अनुसन्धानको विस्तृत चित्रको बिना सम्भव नहुने थियो।
शरीरको अङ्गको स्थानहरुको कलात्मक चित्रणले शरीर रचनाको अध्ययन गर्न र मानव शरीरहरुले कसरी काम गर्छन् भने कुराहरुको सहायता गर्नमा एक महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ।
क्याडाभर शब्दको प्रयोग कानुनको अदालतमा एउटा मृत शरीरलाई सन्दर्भित गर्नलाई गर्ने गरिन्छ, साथै रिकभरी टीमद्वारा प्राकृतिक विपत्तिमा शवहरुको खोजी गर्ने गरिन्छ।
तपाईँलाई थाहा छ हामी चन्द्रमाको गतिका आधारमा नक्षत्रचक्रमा निर्धारित आद्यक्षरका आधारमा नामाकरण गर्दछौँ र यसैका आधारमा राशी निर्धारित हुने गर्दछ।
'वृहज्जातक' नामक प्रसिद्ध ज्योतिष ग्रन्थमा चन्द्रकुण्डलीको द्वितीय र द्वादश भावमा कुनै ग्रह नरहँदा केमद्रुम योगको सिर्जना हुन्छ।
वास्तविक केमद्रुम योगको सिर्जना हुनका निम्ति चन्द्रमाका साथमा पनि कुनै ग्रह रहनु हुन्न र उसलाई कुनै ग्रहको पूर्ण दृष्टि पनि परेको हुनुहुन्न।
आफ्नो जन्मपत्रिका हेर्नुस्, चन्द्रमा बसेको अङ्कभन्दा एउटा अङ्कमुनि र एउटा अङ्कमाथिको कोठामा कुनै ग्रहको नाम लेखेको छैन भने तपाईँको जीवनमा पनि यस योगको प्रभाव हुनसक्छ, तपाईँले त्यस्तो स्थिति देखिएमा यसको सुस्पष्टताका लागि कुनै विज्ञ ज्योतिर्विदको सुझाव प्राप्त गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
त्यस्तै लग्नकुण्डलीकै छैठौं, आठौँ वा बाह्रौँ घरको मालिक बाहेक अन्य ग्रह पनि केन्द्रमा बस्दा केमद्रुम योग प्रभावविहीन बन्न पुग्छ।
चंद्रमालाई सबै शुभ ग्रहले देखेको अवस्थामा, चन्द्रमा उच्चस्थ रहँदा, चन्द्रमाको उपस्थिति नवम वा पञ्चम भावमा हुँदा वा चन्द्रकुण्डलीको केन्द्रमा कुनै ग्रह उपस्थित हुँदासमेत यस योगको अन्त्य हुने विश्वास ज्योतिषीहरू माझमा पाइन्छ।
अर्को एउटा मान्यताबमोजिम लग्नकुण्डलीमा र नवांशक कुण्डली दुबैमा केमद्रुम योगको सिर्जना भएको छ भने पनि केमद्रुम योग निष्फल हुन्छ, अनि सामान्यतया जन्मकुण्डलीमा चन्द्रमा शुभ ग्रह का घरमा अर्थात् बृष, तुला, धनु र मीन राशी हुने व्यक्तिमा यस योगको दुष्प्रभाव नहुने बताइन्छ।
'केमद्रुम योग' कुण्डलीमा हुँदाहुँदै पनि व्यक्तिले आफ्नो कार्यक्षेत्रमा पूर्ण सफलता प्राप्त गर्नुका साथै सामाजिक यश र प्रतिष्ठा पनि प्राप्त गर्दछन्।
अधिकांश विद्वानहरू यस योगको नकारात्मक पक्षको चर्चा गर्दछन्, तर ज्योतिषमा त्यस्ता विशेष योग पनि हुन्छन्, जसले यस योगको खराब पक्षलाई परिवर्तित गरेर राजयोगसरह योगको सिर्जना गर्नसक्छन्।
त्यसैले कुनै पनि व्यक्तिको कुण्डलीलाई अध्ययन गर्दा केमद्रुम योगको सम्भावना देखिएमा यस योगलाई भङ्ग गर्ने अवस्था छ छैन विचार गरेर मात्र फलादेश गर्नु राम्रो हुन्छ।
यस योगले नकारात्मक फलमात्र प्रदान गर्दछ भन्ने होइन, यसको सकारात्मक पक्षका रूपमा जातकले प्राप्त गर्ने जुझारुपना, सङ्घर्ष गर्नसक्ने क्षमता र सामर्थ्यलाई लिन सकिन्छ।
जातकले जुझारुपना, सङ्घर्ष गर्नसक्ने क्षमता र सामर्थ्य जस्ता विशेषता अपनाउँदा आफ्नो भाग्य निर्माण गर्ने सक्षमता प्राप्त गर्न सक्छ र समस्त बाधा र अड्चनहरूसँग पौंठाजोरी गर्दै समयलाई आफ्नो मुठ्ठीमा अड्याउन सक्दछ।
घटना लगतै पुगेको सुरक्षाकर्मीहरूको टोलीले विमान दुर्घटनामा मृत्यु भएकाको मृत शरिलाई सङ्कलन गरी शप परीक्षणका लागि शिक्षण अस्पताल महारागन्ज पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ ।
दुर्घटनामा परी मृत्यु भएका अन्य नेपाली यात्रुहरूमा नेपाली सेनाको श्रीदल गुल्मका सिपाही कुमार मगरसहित, डी राई, एल एन शेर्पा, एम के. तामाङ रहेका छन् ।
काठमाडौँबाट लुक्लातर्फ उडेको सीता एयरको डोर्निएर ९ एन.एन.एच.ए नामको विमान दुर्घटना हुँदा विमानको पछाडीको भाग बाहेक पुरै जलेर नष्ट भएको थियो ।
प्रत्यक्षदर्शी सविता बानियाँका अनुसार एक्कासी विमान असन्तुलित भइ जमिनमा खस्न लागेको आफूले देखेको र हेर्दा हेर्दै विमान जमिनमा खसेको बताउनुभयो ।
” विमान चालकले सुरक्षीत अवतरणका लागि खोलामा विमान अवरण गराउन अत्याधाकि प्रयास गर्दा गर्दै पनि असफल भएपछि स्थानीय वस्तीलाई जोगायर खुल्ला चौरमा विमान अवतरण गराउने क्रममा विमान दुर्घटना भएको उहाँले बताउनुभयो ।
त्रिभुवन विमानस्थल एरपोर्टबाट छुटेको सीता एयरको विमान चालकले सुरक्षित अवतरण गराउन नसक्दा विमान दुर्घटना भएको प्रत्यक्षदर्शीले बताएका छन् ।
विमान दुर्घटना हुँदा चालक दलका क्याप्टेन विजय तण्डुकार, सहचालक ताकेसिंह थापा, एयर होस्टेज रुजा शाक्य सहित १९ जनाको मृत्य भएको सशस्त्र प्रहरीका उपरीक्षक दुर्गा भट्टराईले जानकारी दिनुभयो ।
अर्का प्रत्यक्षदर्शी स्थानीय शारदा खड्का अनुसार विमान घरै माथिबाट उडेको आफूले देख्दा देख्दै अगाडिको भाग गएर भुइमा जोतियो र विमानमा एक्कासी आगो लाग्न थाल्यो ।
चालकले स्थानीय वस्तीलाई जोगाएर विमान अवतरण गराउन सक्दो प्रयास गरी थप मानवीय क्षती हुन रोकेको आफूले प्रत्यक्ष देखेको खड्काले बताउनुभयो ।
सधै बिहान सबेरै त्यस क्षेत्रमा स्थानीय बालबालिका बल खेल्ने जाने गरेको तर विहीबार बल हराएपछि शुक्रबार बल खेल्न नगाएकाले थप मानविय क्षती हुन रोकेको स्थानीय प्रत्यक्ष दर्शीको भनाइ छ ।
तर जसरी समुद्रको उर्लदो लहरमा बारम्बार बालुवामय किनारामा ठक्कर खाएर छरिन्छ , सोही प्रहारले वीरहरू अभिमन्यु संग ठक्कर खाएर प्रत्येक पटक छारिन्थे।
भीष्म पितामह घाइते भएर शरशैयामा धारासायी भएपछि दुर्योधन र कर्णले विचार गर्न थाले-"अब सेनापति कसलाई बनाउने?" कर्णले भने-"यहाँ जति क्षत्रिय छन्।
यसबाट क्रोधित भएर कर्णका भाइले कभिमन्युमाथि आक्रमण गर, तर दोस्रो क्षणमा नै अभिमन्युले वाणहरूद्वारा उनको शिरलाई शरीरबाट छुट्ट्याए।
" दुर्योधनले अधर्मबाट प्रेरित भएर युद्धको यो झ्याउलो जो आफ्नो शीरमा लिए, त्यसकारण उनलाई प्रायः द्रोण, भीष्म आदिमा अविश्वास भइरहन्थ्यो।
दुर्योधन अभिमन्युसँग लड्न गएका छन् भन्ने थाहा पाउनासाथ द्रोणाचर्यले दुर्योधनको रक्षाको लागि तत्कालै कयौँ सेना उनको सहयोगका लागि पठाइदिए।
विदुर-हस्तिनापुर राज्यका मन्त्री र ऋषि व्यास मृत्यु र भावनात्मक क्षतिमा एउटा ग्रन्थका साथ आफ्नो दुःख लाई सान्त्वना दिने गर्दछ।
कृपा हस्तिनापुरा गईन्, कृतवर्मनले आफ्नो राज्यको मरम्मत गरे, जबकि द्रोणका पुत्रले व्यासका शरणका लागि पुनर्निर्माण गरे, जहाँ उनले पछी सौतिका पर्वमा पाण्डुका पुत्रहरुको सामना गरे अनि तिनीहरुद्वारा वशीभूत भए।
कृष्ण र ऋषिहरुका साथ पाण्डव त्यसपछि, युद्धमा कौरव माता, जो आफ्नो सबै पुत्र और पौत्रहरुलाई गुमाएकी थिइन् अनि हैरानी गर्दै र रुँदै हेर्नलाई गईन्।
ऋषि व्यास आएर उनलाई उनको आफ्ना छोरालाई सिकाउन गईन् , ज्ञानको स्मरण गराए, "विजय धार्मिकतालाई अनुसरण गर्दछ", फेरी यो उद्घोष गर्दछ कि युद्ध धर्मका लागि लडिएको थियो।
गान्धारी जवाफ दिन्छन् कि वहाँ युद्धलाई क्षमा गर्दछन्, तर युद्धका समयमा गरिएका कार्यहरुलाई क्षमा गर्न अप्ठ्यारो हुने गर्दछ जो कि अन्यायपूर्ण थियो।
उनी बहस गर्दैछन् कि किन त्वरित शान्तिको वाचा ती हतियारहरुको उपयोगलाई सही ठहराएका हुन् जो कि अन्धाधुन्ध हत्या गर्दछ, अन्य युद्ध अपराधहरु अनि अर्को तर्फका विरुद्ध भयावहता किन गरियो।
फेरी उनी आफ्ना छोराका साथ द्वन्द्वको समयमा भीमसेनाको गतिविधिबाट रुष्ट भएका छन् र साथै दुर्सासनको रगतलाई चाहियो नै गरेर जस्ता युद्धमा उसले अन्य क्रूर कार्य गरे।
गान्धारीपछी, पाण्डव भाई पाण्डवहरुका तर्फबाट दुई महिला कुन्ती र द्रौपदीसँग भेटे, जो कि युद्धका लागि आफ्ना-आफ्ना दुख व्यक्त गरिन्।
उनी दुःखी हुने गर्दछिन् र सुझाव दिने गर्दछिन् कि युद्ध शुरू गर्नलाई सजिलो छ तर युद्ध कहिल्यै पनि समाप्त हुँदैन र यसको परिणाम दर्दनाक रूपले लम्बिने गर्दछ।
स्त्री पर्व पछी अध्यायहरुमा, गान्धारी दु:ख मा लीन भए, उनले केसवालाई हरेक गलतीका लागि बाध्य बनाएँ, यद्यपि उनी युद्धका समयमा वध अनि अन्यायपूर्ण कार्यहरुलाई रोक्ने शक्ति थिएन्।
कृष्ण उसको श्रापलाई स्वीकार गर्दछन्, अनि मन्द मुस्कानका साथ उसले भनिन् कि उसले आफ्नो कार्यको सिद्धिमा सहायता गरे, यस संसारमा सम्पूर्ण मनुष्यहरुको वध गर्नका लागि, जसका लागि वहाँ धरतीमा आएका थिए, सम्पूर्ण हतियारहरुको ज्ञान राख्ने गर्दछ।
दुवै पक्ष फेरी एकै साथ गङ्गा नदीमा संस्कार गर्दछन्, ती मानिसहरुका स्मरणका लागि, जसले युद्धमा आफ्ना जीवनलाई अन्त नायकका जीवनसाथीका साथ गरेका थिए, जो दुःख र हर्षोल्लासलाई प्रस्तुत गर्दथे।
तब सबै स्त्री जोर-जोरले विलाप गर्न थालिन् अनि राजा युधिष्ठिर, फेरी कर्णका परिवारका पत्नीहरु र अन्य सदस्यहरुलाई उनको सामुने ल्याएका थिए।
स्त्री पर्वमा मृत्यु र शोकका बारेमा व्यास र विदुरको ग्रन्थ समावेश रहेका छन्, पछिल्लो दुई अध्यायहरुमा संस्कार साथै पुरुष, वन, मौरी, मह, हात्ती र कुँवाका कथाहरुका माध्यमले ७ को माध्यमले अध्याय २ मा समावेश छन्।
देबरोयले सन् २०११ मा, स्त्री पर्वका महत्वपूर्ण संस्करणलाई अपडेट गर्ने नोट, छन्द र अध्यायलाई हटाएपछी, अझसम्म साधारणतया स्वीकार गरिने गरिन्छ अनि मूलमा सम्मिलित गरिएका छन्, त्यसमा ४ उप-पुस्तक, २७ अध्याय र ७ अंक श्लोक रहेका छन्।
अध्यायहरुमा विदुर र व्यास द्वारा एउटा अनुष्ठान समावेश गरिएको छ जो कि ती प्रियजनहरुका लागि विश्राम शब्दले परिभाषित हुने संस्कारहरुका साथ नै गरिएको थियो, साथै यो मानिसहरुको मुक्ति अथवा पुनर्जन्म र एउटा कुँवासँग सम्बन्धित रहेको दन्त्यकथा रहेको छ।
उहाँले स्पष्ट रूपमा भन्नुभयो कि उहाँ परमेश्वरको पुत्र हुनुहुन्छ, उहाँ ख्रीष्ट हुनुहुन्छ र स्वर्ग र मुक्ति को बाटो हुनुहुन्छ।
ईसाइयहरूको मानन छ कि क्रूसमा मरते समय ईसा मसीहले सबै मान्छेहरूको पाप स्वयंमाले लागि थिए र यसैले जुन पनि ईसामा विश्वास गर्नेछ, उसलाई नै स्वर्ग मिलेगा।
२०१७ साउन ६ गते स्वर्गवासी मेजर लीलाविर राना र जोगमाया रानाको कोखबाट जन्मनु भएका महानिरीक्षक रानाका चार दिदीबहिनी, सात दाजुभाई मध्ये पाँचौ हुन् ।
पदक, प्रहरी सेवा पदक, दुर्गम सेवा पदक, त्रिशक्ती पट्ट चौथो, वीरेन्द्र ऐश्वकर्य सेवा पदक, सु-प्रवल जनसेवा पदक लगायतका झण्डै एक दर्जन पदक प्राप्त गर्नुभएको छ ।
पनामा नहरको निर्माणको सबै भन्दा पहिलो योजना स्पेनका राजा राजा र पवित्र रोमन साम्राज्यका सम्राट चार्ल्स पाँचौ ले सन् १५३४ पास गरे र यसको हेतु सर्वेक्षण गर्नको लागि निर्देश जारी गरे ताकि स्पेनी व्यापारि र सेनालाई पोर्चुगिजहरूको भन्दा राम्रो जलमार्ग मिलोस् र यसको लाभ उठाउन सकियोस्।
स्त्रतेजिक र व्यापारिक हितको महत्व र खोजिएका दुवै महाद्वीप को मध्य स्थित पनामा जलसन्धि को कम चौडाईको बाबजुद यहाँ व्यापारिक मार्ग बनाउने पहिलो प्रयास १६५८ मा स्कटल्यान्ड राज्य द्वारा भयो जुन एक स्थल मार्ग थियो र खराब पर्यावरणीय परिस्थिति र उच्चावच को विषम अवस्थाको कारण यो योजना १७०० मा रद्द गरियो।
यस तालको जलस्तर समुद्र सतह बाट २६ मिटर माथि छ, यसमा जहाज प्रवेश गर्नको लागि तीन लक को निर्माण गरिएको छ जसमा जलपोतको प्रवेश गराएर र पानी भएर जहाजलाई माथि उठाइन्छ, ताकि जहाज ताल हुँदै पार हुन सकोस।
१८५५ मा विलियम कनिश नामक इंजीनियरले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सरकारको लागि ज्काम गर्दा यास इलाकाको सर्वेक्षण गरे र रिपोर्ट प्रस्तुत गरे पुनः १८७७ मा अरमांड रेक्लस नामक फ्रेन्च सैन्य अधिकारी र लूसियान नेपोलियन नामक इंजीनियरले मिलेर नहर निर्माण मार्गको सर्वेक्षण गरे यसको पछाडी फ्रेन्चद्वारा निर्माण गरिएको स्वेज नहर निर्माणको उपलब्धिको उत्साह थियो।
अंततः १८८९ मा यो निर्माता कंपनी टाट पल्टियो र फर्डिनेंड डी लेसपका छोरा चार्ल्स डी लेसपलाई वित्तीय अनियमितताको आरोपमा पाँच वर्षको कैद सजाय भयो।
पछी अमेरिकी सरकारले कोलंबिया सरकारको साथ सन्धि गरेर यस क्षेत्रको अधिग्रहण गर्यो र १९०४ मा अमेरिकी इन्जिनियरले काम सुरु गरे जसमा यस नहरलाई तीन लक् को साथ साथ बनाउने कामको शुरूआत भयो ।
भूगर्भिक र जलवैज्ञानिक अध्ययनको बिना आरम्भ गरिएको यास कार्यमा अन्य कयौं बाधाहरू थिए, जसमा यहाँ की असह्य जलवायवीय परिस्थिति र लामखुट्टे को प्रकोप को कारण महामारी तथा अन्य दुर्घटनामा करिब २२,००० जनाको ज्यान गयो।
सारा परिवर्तन, विवाद र अंतर्राष्ट्रीय व्यापारमा यसको निष्पक्ष स्थिति कायम गरिराख्ने उद्देश्यले लगभग ८० किलोमीटर लामो यस नहरको प्रशासन ३१ डिसेम्बर १९९९ मा पनामा लाई सुम्पिइयो।
फ्रान्सद्वारा द्वारा यहाँ नहर बनाउने कार्य १ जनवरी १८८१ मा फर्डिनेंड डी लेसपको नेतृत्वमा शुरू भयो जो स्वेज नहर का निर्माणकर्ता थिए ।
प्राचीनकालका खसमल्ल राजाहरूले यस तीर्थलाई पञ्कोशी भनेर नामांकन गरी तीर्थ यात्राको थालनी गरे यता यस तीर्थको नाम पञ्चकोशी रहन गएको अनुमान छ।
पश्चिम नेपालका हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले यस क्षेत्रमा देव कर्म, पितृ कर्म लगायतका धार्मिक अनुष्ठान गर्नाले सिद्धी प्राप्त हुने विश्वास गर्दछन्।
वि.सं. २०७२ को चैतमा नेपाल र चिन बीच भएको द्विपक्षिय सम्झौता अनुसार यस क्षेत्रमा पेट्रोलियम ग्यास खानीबारे विस्तृत अन्वेषण गर्न दिन बनेको परियोजनालाई नेपाल सरकारले स्विकृत गरेको थियो।
नेपाली भाषाको उत्पत्ति स्थान जुम्लाको सिंजालाई मानिए पनि नेपाली भाषाको सबैभन्दा पुरानो अभिलेख यसै पञ्चकोशी क्षेत्रको दुल्लुमा रहेको छ ।
अहिलेसम्मको अध्यायन अनुसार सबैभन्दा पुरानो मानिएको दामुपाल, अढईपाल द्वारा शाक्य ९ सय तिन तदानुशार वि.सं. १ हजार ३८ को शिलालेख यसै क्षेत्रमा रहेको छ।
यसका साथै पादुकामा रहेको अशोक चल्लको स्तम्भ शीरस्थानमा रहेको अभिलेखका साथै बाटोभरि जताततै गाडिएका वीरखम्बाहरूमा भएका अभिलेखहरूले नेपाली भाषा तथा पश्चिम नेपालको इतिहास केलाउनमा धेरै महत्त्व राख्दछन्।
यस क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्यता, यहाँको संस्कृति र यस क्षेत्रमा रहेका अगण्य धार्मिक, ऐतिहासिक तथा प्राकृतिक सम्पदाहरूले यस क्षेत्रमा आउने कुनै पनि बाह्य तथा आन्तरिक पर्यटकहरूको मन लोभ्याउन सफल भूमिका निर्वाह गर्ने भएकाले यस क्षेत्रले पर्यटकीय महत्त्वलाई पनि त्यत्तिकै अंगालेको छ।
अर्को अर्थमा भन्नुपर्दा धुलेश्वर मन्दिरबाट पाँच कोश पूर्व, पाँच कोश पश्चिम, पाँच कोश उत्तर र पाँच कोश दक्षिणभित्र पर्ने सम्पूर्ण भूभाग पञ्चकोशी क्षेत्र कहलाइन्छ।
आफ्नो ध्यान भङ्ग भएकोले क्रोधमा आएर ध्यानमग्न शिवले आफ्नो तेश्रो नेत्र खोल्दा नेत्रबाट निस्केकी अग्निज्वालाले कामदेवलाई भस्म पारिन्।
पौराणिककालमा महादेवकी पत्नी सतिदेवीले आफ्ना पिता दक्ष प्रजापतिको यज्ञकुण्डमा हामफालेर आफ्नो प्राण दिएका बेला पत्नी वियोगमा परेका महादेवले पत्नीको मृत शरीरलाई बोकेर चौध भुवन घुम्ने क्रममा सतीदेवीको मृत शरीर गलेर विभिन्न ठाउँमा झरेको कुरा स्वस्थानीव्रत कथालगायत हिन्दु धर्मका सबै धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख भएको पाइन्छ।
यसै क्रममा पञ्चकोशीको पादुकामा पाउ खसेको, नाभिस्थानमा नाभि खसेको, कोटिलामा कोखा खसेको, श्रीस्थानमा शिर खसेको र धुलेश्वरमा धुलो खसेको, भन्ने भनाई छ।
महाभारत का पात्र पाँच पाण्डवहरू वनवास गएका बेला भिमसेनलाई सर्प रुपी राजा नहुषले बाधा गर्दा पाण्डवहरूका जेठा भाइ युधिष्ठिरले सर्परुपी राजा नहुषलाई सर्प रूपबाट मुक्त गरेका थिए।
यसै बेला सर्परूपी राजा नहुषको पादुकामा पाउ खसेको, नाभिस्थानमा नाभि खसेको, कोटिलामा कोखा खसेको, श्रीस्थानमा शिर खसेको र धुलेश्वरमा धुलो खसेको, भन्ने भनाइ छ।