polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
रिपोर्टको पर्खाइमा बसेकी श्रीमती इन्दिरा गान्धी समक्ष गुप्तचरले यथेष्ट रिपोर्ट पेश गरेपछि गान्धीले तत्काल विधानसभाको निर्वाचनका लागि आदेश दिइन्।
पोलिटिकल अफिसर र प्रमुख प्रशासकले नेताहरूसँग सम्पर्क र समन्वयका साथ निर्वाचन क्षेत्रको सिमाना तर्जुमा र मतदाताहरूको नामावली संशोधनका साथै लेप्चा र भोटेका लागि १५ स्थान नेपाली भाषीका लागि १५ स्थान दलितका लागि १ स्थान र लामाहरूका लागि १ स्थान गरी जम्मा ३२ स्थानको व्यवस्था मिलाएपछि निर्वाचन अप्रिल १९७४मा सम्पन्न गरिने घोषणा भयो।
यसपछि पोलिटिकल अफिसर शंकर बाजपेयीको स्थानमा परराष्ट्र मन्त्रालयबाट गुरूवचन सिंह र प्रमुख प्रशासक बीएस दासको स्थानमा योजना आयोगका सचिव बीबी लाल प्रमुख कार्य साचालक भएर सिक्किम पुगे।
राजाले चीन र पाकिस्तानका कुटनीतिज्ञसँग गोप्य सम्पर्क गरिरहेको आशंका भारतले गरिरहेका बेला भारतको स्वतन्त्र दिवसका दिन १५ अगस्ट १९६८मा सिक्किममा भएको भारत विरोधी प्रदर्शनमा उनको सहभागिता थियो भन्ने थप आशंकाले भारतले खतराको संकेतमा लियो।
"गरीबी नै कमजोरी हो" भन्ने भनाइको अनुशरण गरी नेता र जनतालाई आर्थिक जालमा पार्ने काम बढ्दै गएपछि सन् १९६९मा राजाले एउटा महत्त्वपूर्ण अभिव्यक्ति दिए- 'जुन तरिकाले भारत सरकारले सिक्किमका चोग्याल राजालाई लोलोपोतो गरेर बरताव गरिरहेछ ढिलोचाँडो त्यसको गम्भीर प्रतिफल मिल्नेछ र त्यसबेला भारतलाई ठूलो समस्याको सामना गर्नुपर्नेछ।
' भारतीय प्रधानमन्त्री श्रीमती इन्दिरा गान्धीले सन् १९७०मा भारतको विपक्षमा गतिविधि नबढाउन राजालाई हप्काउने काम गरिन् र सन् १९७२ सम्म नियालेर बसिन्।
नेपालका राजा वीरेन्द्रको २४ फेब्रुअरी १९७५मा हुने राज्याभिषेकमा सहभागी हुनका लागि सिक्किमका राजालाई निम्तो पठाइए अनुसार काठमाडौंमा रहेको बेला सिक्किमका राजाले विभिन्न देशका राष्ट्राध्यक्षहरूसँग वार्तालापका क्रममा चीनका उप-प्रधानमन्त्री चेन सि लियनसँग भेट गरेपछि पत्रकार सम्मेलनमा "आफ्नो देशको अस्तित्व बचाउन कुनै कसर बाँकी राखिने छैन।
'जनताको आकांक्षा अनुरूप ल्याइएको प्रजातान्त्रिक प्रणालीमा राजाले कहिल्यै साथ नदिएको र ध्वंसात्मक कि्रयाकलापमा लागेको हुँदा उनलाई निष्काशन गर्नुपर्छ।
माटोको उर्वराशक्ति कम भएपनि जिविकाका लागि भीरपाखामा हलो-कोदालो गर्दै आधा पेटका लागि भोटे लेप्चा र नेपालीभाषीहरू एक-आपसमा सुखदुःख बाँडेर बस्दै आए।
यिनीहरूको मूलथलो कहाँ थियो भन्ने बारेमा यकिन र प्रामाणिक इतिहास भेट्न कठिन भए पनि उनीहरू तिब्बत वा आसामको सुदूर क्षेत्रबाट आएका हुन् भन्ने भनाई रहेको छ।
विज्ञान त्यो व्यवस्थित ज्ञान अथवा विद्या हो जो विचार, अवलोकन, अध्ययन, र प्रयोगले प्राप्त गर्न सकिन्छ, जो कि कुनै अध्ययनको विषयको प्रकृति वा सिद्धान्तहरू जान्नका लागि अध्ययन गरिन्छ।
विज्ञान शब्दको प्रयोग ज्ञानको यस्तो शाखाको निम्ति पनि गरिन्छ, जो तथ्य, सिद्धान्त र तरीकाहरूलाई प्रयोग र परिकल्पनाद्वारा स्थापित अनि व्यवस्थित गरिन्छ।
व्यास ऋषिको जन्म बारेको प्रसङ्गमा दमौलीदेखि ८ कि.मि. पूर्व छाब्दी बाराहको मन्दिरदेखि करिब ५० मिटर पश्चिम पट्टिको कुण्डमा ब्यासकी माता सत्यवतीको जन्म भएको थियो ।
सत्यवती ६,७ वर्षकी सानी बालिका छदा घुम्दै, फिर्दै दमौलीमा माझीहरूको डुंगा चलेको ठाउँमा पुगीछिन् र ती माझीहरूले यति सानी माया लाग्दी बालिकालाई देखेर घरमा लगी केही दिन पालेछ्न् ।
भेटमा परासर ऋषिले उनी अत्यान्तै अद्भुत रहेको थाहा पाएपछि भेटको सिलसिलामा तत्काल पराशर ऋषिले ऋतुदान लेउ भनी सत्यवतीसँग अनुरोध गर्नुभयो ।
सबै अद्भुत इश्वरिय शक्ति थाहा पाईसक्नु भएको पराशर ऋषिले तिमीलाई म जस्तै जवान बनाइदिने र तिमिसङ्ग रहेको मत्स्यगन्ध हटाई सुगन्धित हुने बरदान दिन्छु भनेर र सत्यावतिसङ्ग अनुरोध गर्नुभयो ।
यसपश्चात समागम गरी ऋतुदान का लागि पराशरले अनुरोध गर्नुभयो तर सत्यवतिले यस्तो खुला आकाशमुनि सुर्य र बायुको अघाडि यो सम्भव नहुने बताएपछी ऋषि पराशरले हामिलाई छोप्नको लागि कुहिरो उत्पन्न गरिदिन्छु भन्नुभयो र तत्कालै कुहिरो उत्पति गराई ऋषि पराशर र सत्यवतीको समागम भई उनै सत्यवतीको कोखबाट व्यासलाई जन्म दिएकी हुन ।
र ब्यासको साधना तथा तपस्या स्थल ब्यास गुफा यहि सेदि र मादी नदीको दोभानमा रहेको छ जहाँ बसेर ब्यासले बेद लगायत महाभारतको रचना गरेको किम्बदन्ती छ ।
यस्तै ‘नेपाल देशको इतिहास सङ्ग्रह’मा यसबारे यस्तो लेखिएको छ, यस लडाइँमा सल्यानी अम्बर पाँडे, बले द्वारे प्रभृति धेरै बीर खति भए ।
तीमध्ये धर्मपानीको बाटोबाट चौतारिया महोद्दामकीर्ति शाहको नेतृत्वको फौज, अशोकबारीको बाटो बलभद्र शाह र कालु पाँडेको नेतृत्वको फौज र गेर्खुको बाटो जहाँगिर शाहको नेतृत्वको फौज अगाडि बढेको थियो ।
एकिकरण अभियान शुरू गर्न खर्च नभएर विलखवन्दमा परेका राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई यिनले थोरै थोरै खर्चले पनि कसरी ठूलो काम गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा उदाहरण सहित सिकाएका थिए ।
आँकको वोट हर्षा, रक्तविकार, टाउको र कान दुखेको, दुबी, बाबासीर, अल्सर, शरीरमा गाँठागुठी आएको कुष्ठरोग, भिरिङ्गी, रगतमासी, आंऊ, बान्ता, पखाला, पेटमा जुका परेको, हातखुट्टाको जोर्नी र मांसपेशी दुखेकोसुन्निएको शरीरभित्रका मुटु, कलेजो, फियो, पित्तथैली, फोक्सो आदि अङ्गहरू सुन्निएको अवस्थामा उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ।
चोप तीतो र तातो हुन्छ एवं कब्जियत, दुबी, शरीरको गाँठागुठी, शरीर भित्र आन्तरिक श्राव जम्मा भएको तथा पेटको रोगहरूको उपचार गर्न र पिलोलाई पकाउन प्रयोग गरिन्छ।
आँकको बोटको सम्पूर्ण भागलाई धूलो पारी एसिटोनसँग मिसाई त्यसबाट निस्केको रसले उपचार गरेको अनाजलाई धानमा लाग्ने घुनको आक्रमणबाट बचाउँछ।
यसको काण्डलाई ५ प्रतिशतको अल्कोहलको उपचारबाट निस्केको रसले पिठ्यूँमा ईंटाको आकार भएको पुतली का लाभ्रेहरूलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।
५० ग्राम सुकाईएको आँकको पातको धूलो प्रति किलोग्राम मुसुरो र गहुँमा अलग अलग मिसाएर राख्दा तिनमा लाग्ने क्रमशः बोडीको घुन र धानको घुन नियन्त्रण भएको पाईएको छ।
त्यस्तै आँकको २०० ग्राम हरियो पातलाई दगल्च्याएर १ लिटर पानीमा १२ देखि १५ घण्टा सम्म ढड्याएर प्राप्त भएको रसले उपचार गरेको प्रत्येक हप्तामा १ पटकको दरले ४ देखि ५ पटक सम्म बन्दाकोपीमा लाग्ने कीराहरूलाई केही मात्रामा नियन्त्रण गर्न सकेको अनुसन्धानबाट प्रमाणित भएकॊ छ।
यो वनस्पति नेपालभरी पाईएतापनि खासगरी यो पूर्वाञ्चल मध्यमाञ्चल र पश्चिमाञ्चल क्षेत्रका प्रशस्त घामलाग्ने ठाउँहरू राजमार्ग, बगर तथा बाटो छेउछाउका ठाउँहरू बगर र बाँझो, पर्ती जग्गा एवं सुक्खा बारीहरूमा हुर्केको पाइन्छ।
यसको अर्थ यो हो की सुरक्षा परिषदका बहुमतद्वारा स्वीकृत कुनै पनि प्रस्ताव यी पाँच मध्येका कुनै पनि एक सदस्यले यो शक्ति प्रयोग गरी प्रस्ताव पारित हुनबाट रोक्न सक्छ ।
जापान र जर्मनीले संयुक्त राष्ट्रलाई धेरै आर्थिक सहायता गर्दछन्, र ब्राजिल तथा भारत जनसङ्ख्यामा ठूला भएको कारण संयुक्त राष्ट्रको विश्वशान्तिको लक्ष्यको लागि सैन्य-दलको सबभन्दा ठूलो योगदान गर्नेहरूमा पर्छन्।
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद संयुक्त राष्ट्रको छः प्रमुख अंगहरूमध्येको एउटा अङ्ग हो, जसको उत्तरदायित्व अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षा बनाई राख्नु हो।
यो रहस्य ब्रह्माजी र ऋषिमा मात्र सीमित थियो भने अरूले अहिल्यालाई गौतम ऋषिकी धर्मपत्नी सम्भिए पनि ऋषिले कुनै वास्ता गरेका थिएनन्।
आफ्ना पतिको यस्तो रूप देखेर विह्वल भएकी इन्द्राणीले आफ्ना गुरु वृहस्पतिका सामु यो श्राप कसरी हटाउने भनी बिन्ती चढाउँदा ब्रह्माजीको आज्ञा लिएर तिमी र इन्द्रले कुञ्जपर्वत -हालको गोरखनाथ डाँडा)को फेदीमा लीलावती र पद्मावतीको सङ्गममा जहाँ सुकेको बाँस गाड्दा टुसाएर आउँछ त्यहाँ प्रत्येक ज्येष्ठ शुक्ल पूणिर्माका दिन स्नान गरी १२ वर्षसम्म महादेवको तपस्या गरे यो श्रापबाट मुक्त मिल्ने सल्लाह पाए।
गुरु वृहस्पतिको उपदेशले पनौतीको गोरखनाथ पर्वत नजीकै पुण्यवती र लीलावती खोलाको सङ्गममा इन्द्रले शिवको र शचीले पार्वतीको १२ वर्षसम्म तप गरे।
त्यही शिवलिङ्गबाट महादेव प्रकट भै इन्द्रलाई भने-'यहाँ इन्द्राणीले तपस्या गरी रुद्रावती नदीको उत्पत्ति भएकाले यो ठाउँको नाम शची तीर्थ रहन गएको हो।
मकर मेला, त्रिवेणीस्नानले शरीर र मन दुवैको रोग नाश हुन्छ भन्ने पौराणिक कथनअनुसार सत्ययुगमा देवताका राजाले आफ्नो शरीरमा लागेको श्राप जन्य रोग पनौती उपासनाबाटै निको पारेका थिए भन्ने भनाई रहेको छ।
स्कन्दपुराणको हिमवत् खण्डमा पनि यस प्रसगंमा -गौतम ऋषिकी पत्नी अहिल्यासँग अनैतिक सम्बन्ध राख्ने इन्द्रको समेत श्रापमोचन पद्मावती र लीलावती को सङ्गममा पूणिर्माका दिन बिहान सबेरै नुहाउनाले भयो भनी उल्लेख छ।
त्यसैगरी धेरै वर्षअघि पनौती र पाटनमा लामो समयसम्म वर्षा नभई खडेरी परेकाले पनौतीका राजा दिर्गरथ र काठमाडौंका राजा सत्यवर फूलचोकी माईको दर्शन र पानी वरदान माग्न गए।
ललितकलाका धनी काठमाडौंका राजा आफ्नो देशमा प्रशस्त कालिगढहरू हुनाले खुसी भए तर कालिगडहरूको अभावले चिन्तित पनौतीका राजाले मन्त्री, भाइ-भारदारहरूको सल्लाहअनुसार सुन र चाँदीको फूलको सट्टामा क्रमशः तोरी र मुलाको फूल फूलचोकी माईलाई चढाएछन्।
सूर्य मक्कर राशिमा रहेका बखत अर्थात् प्रत्येक १२ वर्षमा पनौती(काठमाडौंबाट करिब ३० किमि पर पर्ने बनेपा सहरको दक्षिणतिर रहेको शहर)मा मकर मेला लाग्छ।
लिच्छवि कालीन राजा मानदेवको पालादेखि नै सुरू भएको अनुमान रहेको यो मेलामा असङ्ख्य भक्तजनको जमघट रहँदै आएको ऐतिहासिक प्रमाण छ तर पनौती मेलाको चर्चा स्कन्द पुराणमै पनि भेटिनु र लक्ष्मणलाई बचाउन हनुमानले ल्याएको बुटी यहीँ खसेको थियो भन्ने चर्चा पाइनुले त्योभन्दा पनि अघिदेखि चल्दै आएको अनुमान गर्न सकिन्छ।
पनौतीका बासिन्दाहरू प्रयागमा गङ्गा र यमुनाको सङ्गममा गुप्त रूपले सरस्वती मिसिन आएझैं यहाँ पनि पुण्यमाता र रोशीको सङ्गममा गुप्त रूपले रुद्रावती मिसिन आएकी छिन् भन्ने विश्वास गर्छन्।
भुईँचालो कतिखेर कहाँ कत्रो जान्छ भनेर अनुमान गर्न सकिंदैन तर पनि वैज्ञानिकहरूका अनुसार चराचुरुङ्गी एकाएक कराउनु, गाइवस्तु आत्तिनु, कुकुर भुक्नु जस्ता अस्वाभाविक अवस्था देखिएमा भुईँचालो जानसक्ने सङ्केत हुन सक्छ।
केही समयसम्म यस्तो शक्ति सञ्चित भएर रहन्छ, तर जब यस्तो शक्ति उक्त क्षेत्रमा रहेको चट्टानले थाम्ने क्षमताभन्दा बढी हुन्छ, तब पृथ्वीको माथिल्लो तहमा रहेका चट्टानसमेत फोरेर भएभरको ऊर्जा एकैचोटि बाहिर निस्कन्छ।
यस्ता सिमानाहरूमा प्लेटहरू एकआपसमा ठोकिने, एक प्लेट अर्कोमा घोटिएर तेर्सो गरी चिप्लिने, दुई प्लेट टाढा जाने र एक प्लेट अर्कोमुनि घुस्ने क्षेत्र पर्दछन्।
करिब पाँच करोड वर्ष पहिले दक्षिणतर्फबाट आइरहेको इन्डियन प्लेट उत्तरमा रहेको युरेसिएन प्लेटसँग ठोक्किन पुगेको विश्वास प्राविधिकहरूको छ।
काठमाडौँदेखि पूर्वको क्षेत्रमा गएका ठूला भुईँचालोमा विसं १९९० को महाभुईँचालो , विसं २०४५को उदयपुर केन्द्रविन्दु रहेको भुईँचालो हुन् भने त्यसपछिका भुईँचालोमा असोज एक गते आइतबार गएको भुईँचालो पर्छ।
असोज एक गते गएको भुईँचालो विसं २०४५मा गएको भुईँचालोभन्दा ठूलो हो, तर पनि यसले ०४५ सालको जस्तो ठूलो क्षति पुर्‍याएको पाइएन जो एक चासोको विषय भएको छ।
त्यसैगरी २०४५ सालमा गएको भुईँचालोबाट सात सयभन्दा बढी मानिसको ज्यान गएको थियो भने असोज १को भुईँचालोबाट हालसम्म नेपालमा ८ जना र भारतमा ५० भन्दा बढीको ज्यान गएको छ।
आठ रेक्टर स्केलभन्दा धेरै परिमाणका भुईँचालोलाई ठूला भुईँचालो र त्योभन्दा साना ६ रेक्टर स्केलसम्मका भुईँचालोलाई मझौला भुईँचालो भनिन्छ।
भारतीय भू-खण्ड प्रत्येक वर्ष करिब ४ सेन्टिमिटरका दरले उत्तरतर्फ हिँडिराखेको छ र करिब २ सेन्टिमिटरका दरले हिमालय क्षेत्रमा दबाब सञ्चित भइरहेको छ।
यसरी सञ्चित भएको दबाब चट्टानले थेग्न सक्नेभन्दा बढी भएमा भौगर्भिक दरारहरूमा अकस्मात विस्थापन हुन्छ र भुईँचालोका तरङ्गहरूको चारैतिर प्रसारण हुन थाल्छ।
आठ दशमलव चार रेक्टर स्केल क्षमताको सो भुईँचालोमा परी नेपालमा मात्र तीन हजार आठ सय ५० पुरुष र चार हजार ६ सय ६९ महिला गरी जम्मा आठ हजार पाँच सय १९ जनाको ज्यान गएको थियो भने घर, विद्यालय, देवालय र पाटीपौवा तथा सार्वजनिक भवनसमेत दुई लाख सात हजार ४० वटा संरचना भत्किएको अभिलेख छ।
यदी परकम्पन मुख्य भुइँचालो भन्दा ठुलो भएमा ठुलो लाई मुख्य भुइँचालो भनिन्छ अनि पहिले आएको मुख्य भुइँचालो लाई भुइँचालोको पुर्व कम्पन भनिन्छ ।
यदि बालबालिकाहरूको शरीरमा बिमिराहरू देखिएमा तथा ज्वरो आएमा तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीसँग सम्पर्क राख्नुहोस् र बिरामीलाई सकेसम्म अरु बालबालिकाको नजिकमा नराख्नुहोस् ।
बिरामी हुँदा भएको कमजोरीबाट तङ्गरिनकोे लागि र कम हुन गएको पोषणको भरपाइ गर्नका लागि बालबालिकालाई अरु बेला भन्दा बढी खाना र झोल पदार्थ दिनुहोस् ।
उक्त झोलामा यी वस्तु हुनुपर्छ: टर्च र व्याट्री, सानो रेडियो, एक दिनका लागि पुग्ने चिउरा तथा तयारी चाउचाउजस्ता पर्याप्त मात्रामा सुक्खा खाना, खानेपानी भएको प्लास्टिकको एक बोतल, जरुरी औषधिहरू र आफ्नो परिचयपत्रको फोटोकपिहरू ।
क.कडा झाडापखाला लागेमाः १ घण्टाभित्रमा तारन्तार पातलो दिसा भएमा, दिसामा रगत देखिएमा, बिरामीको आँखा गडेमा, तिर्खा लाग्ने तर पानी पिउन नसक्ने भएमा, पेटको छाला तानेर छोड्दा बिस्तारै फर्कने, शिशु सुस्त भएमा वा मूर्छा परेमा, तारन्तार बान्ता भइरहेमा, ज्वरो आएमा
यस्तो खाडल घर र पानीको स्रोतबाट टाढा हुनुपर्छ शिशु/बालबालिकाको दिसा पिसाबलाई पनि चर्पीमा हाल्नुहोस् वा खाडल खनेर त्यसमा हाली माटोले पुरिदिनुहोस्।
नवजात शिशु बालबालिका र बुढाबुढीलाई छिटो छिटो श्वासश्वास फेर्ने, कोखा हान्ने, धेरै ज्वरो आउन,खोकी लागिरहने जस्ता लक्षणहरू देखापरेमा, तुरुन्त नजीकको स्वास्थ्यकर्मी/स्वास्थ्य संस्था/अस्पतालमा सम्पर्क राख्नुहोस र उनीहरूको सल्लाह अनुसार उपचार गराउनुहोस।
बारम्बार पातलो दिसा हुने, बान्ता हुन,पेट कटक्क काट्ने, ज्वरो आउने, शरीरमा पानीको मात्रा कम हुने आदि भएमा प्रशस्त झोलिलो खानेकुराहरू तथा पुर्नजलीय झोल पिउनुहोस ।
गर्भवती महिलाहरूलाई, योनिबाट अलिकति पनि रगत बग्ने, ८ घण्टाभन्दा बढी प्रसव व्यथा लागेमा, धेरै ज्वरो आएमा, आँखा तिर्मिराउने भएमा, टाउको दुखेमा वा मूर्छा परेमा उनीलाई तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था/अस्पताल लग्नुहोस् ।
भू-गर्भ तथा भौगर्भिक बनावटः काठमाडौँ तथा तराईजस्तो कालो माटोमाथि रहेका बस्तीमा भुईँचालोका तरङ्गको 'एम्प्लिच्युड' बढेर क्षति हुनसक्छ भने बालुवामाथि रहेका बस्तीहरूमा जमीनको तरलीकरण भई अस्वाभाविक क्षति हुनसक्छ।
सुत्केरी महिलाहरूलाई योनिबाट धेरै रगत बगेमा, धेरै ज्वरो आएमा,आँखा तिर्मिराउने भएमा, मूर्छा पर्ने जस्ता खतराका लक्षणहरू देखिएमा तुरुन्त स्वास्थ्य संस्था/अस्पतालमा सम्पर्क गर्नुहोस् ।
रोग लाग्नबाट बच्न, दिसापिसाब गरेपछि, बच्चाको दिसा सफा गरेपछि, फोहर कुरा छोएपछि, खाना खानु र खुवाउनुअघि, छोएपछि साबुनपानीले राम्रोसँग हात धुनुपर्छ।
भुईँचालो पछि सञ्चारमा अवरोध तथा लाईन व्यस्त हुनसक्ने भएकाले फोन गर्ने प्रयास गर्नुृभन्दा लिखित सन्देसहरू पठाएर सुचना लिने प्रयास गर्नुहोस् ।
१९औँ शताब्दीको मध्य सम्म ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी भारतीय उपमहाद्वीपको ठूलो सैन्य शक्ति र ठूलो राजनीतिक शक्ति बनी सकेको थियो।
सन् १८७७ पछि ब्रिटिस भारत ब्रिटिस भारतीय साम्राज्यको हिस्सा बन्यो, जसमा सयौं यस्ता प्रान्तहरू थिए जहाँका शासक भारतीयनै थिए तर उनीमाथि ब्रिटिस सरकारको अधिपत्य थियो यस्ता प्रान्तहरूलाई रियासत प्रदेश भनिन्थ्यो।
यसैबेला, पूर्वी भारतमा मुगल सम्राट शाहजहाँबाट ब्यापार गर्ने अनुमति प्राप्त गरी सके पछि कम्पनीले आफ्नो प्रथम कारखाना हुगलीमा १६४०मा स्थापित गर्‍यो।
१८ औँ शताब्दीको मध्यतिर तीन प्रमुख ब्यापारिक उपनिवेश स्थापित भयो, मद्रास रियासत वा फोर्ट सेन्ट जर्जको रियासत, बम्बे रियासत र बङ्गाल रियासत वा फोर्ट विलियमको रियासत जुन सरकारद्वारा प्रशासित थियो।
सन् १६१२ मा इस्ट इन्डिया कम्पनीले मुगल सम्राटबाट अनुमति लिएर भारतमा प्रथम स्थायी कारखानाको स्थापना गर्‍यो र अन्य युरोपेली कम्पनीहरूसँग व्यापारमा प्रतिस्पर्धा गर्न थाल्यो।
बम्बे, जुन ब्रिटिस सरकारलाई पोर्चुगलले ब्रेगेंजाको कैथरीनलाई 1661मा दाइजोको रूपमा दिएको थियो, सरकारले ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनीलाई सुम्पी दियो।
भारतका प्रदेशहरू, त्यो भन्दा पहिला ब्रिटिस भारतका रियासतहरू त्यो भन्दा पनि पहिला रियासत सहरहरू यी सबैलाई संयुक्त रूपमा ब्रिटिस भारत भनिन्थ्यो।
यि सबै भारतका प्रशासनिक क्षेत्रहरू थिए जुन ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी वा ब्रिटेनका प्रतिनीधीहरूको अधिकारमा सन् १६१२ देखि सन् १९४७ सम्म प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा रह्यो।
तर 'ट्राफिक इण्डिया'को एक प्रतिवेदनमा सन् २००३ मा चीनमा भित्रिएको सय टन रक्तचन्दनमध्ये नेपालबाट ९६ टन गएको भन्ने कुरा लेखिएपछि विगत चार–पाँच वर्षयता नेपालको बाटो रक्तचन्दनको व्यापार हुने विश्वास गर्न थालिएको छ।
तर 'ट्राफिक इण्डिया'को एक प्रतिवेदनमा सन् २००३ मा चीनमा भित्रिएको सय टन रक्तचन्दनमध्ये नेपालबाट ९६ टन गएको भन्ने कुरा लेखिएपछि विगत चार–पाँच वर्षयता नेपालको बाटो रक्तचन्दनको व्यापार भन विश्वास गर्न थालिएको छ।
यो वनस्पति प्रायः दक्षिण भारतमा मात्र पाइने तर भारत, चीन, जापान, कोरियालगायत विश्वका धेरै देशमा प्रयोग हुने भएकाले यसलाई विश्वमा सङ्कटापन्न वृक्षहरूको सूचीमा राखिएको छ।
अवैध व्यापारबाट यसको संरक्षणमा प्रतिकूल प्रभाव नपरोस् भनेर भारत सरकारको पहलमा दुर्लभ वन्यजन्तु तथा वनस्पतिको व्यापार नियमन र नियन्त्रण गर्ने विश्व महासन्धि 'साइटिस'को अनुसूची–२मा पनि अङ्कित गरिएको छ।
यस अनुसूचीभित्र परेका बिरुवाको व्यापार गर्नु परेमा आयातकर्ता तथा निर्यातकर्ताले आ–आफ्नो देशका 'साइटिस' अधिकारीबाट अनुमति लिनुपर्छ।
फलमा पखेटा पलाउने भएकोले रक्तचन्दनलाई ल्याटिन शब्द 'टेरो' र 'कार्पस्' को सन्धिका आधारमा 'टेरोकार्पस् स्यान्टालाईनस' भन्ने वैज्ञानिक नाम दिइएको छ भने विजयसाललाई 'टेरोकार्पस् मार्सुपियम' ।
साइटिस अभिसन्धिअनुसार त्यसरी बरामद भएको रक्तचन्दन जहाँबाट ल्याइएको हो, त्यहीं फर्काउनुपर्ने वा जलाएर नष्ट गर्नुपर्ने हुन्छ।
अजीर्ण र पातलो दिसामा लाभकारीः प्याज जीवाणुरोधी, तनावरोधी तथा दर्द निवारक, मधुमेह नियंत्रक, प्रदाह निवारक, पथरी हटाउँने र गठियारोधी पनि हो।
नेपाली भारतिय तथा खासगरी दक्षीण एसियामा अत्यधिक खानामा प्रयोग हुने प्याजका कारण शरीरमा भएको खराव कोलेस्ट्रोल शरीरबाट बाहिर निकाल्न मदत गर्दछ।
हांगकांगका वैज्ञानिकले रातो प्याजबाट शरीरमा पर्ने प्रभावको बारेमा अध्ययन गरेकोमा वैज्ञानिकहरूले उच्च-कोलेस्ट्रोल युक्त आहारमा प्याजलाई पनि सामिल गरेर यसको प्रभाव जान्ने कोशीस गरेकोमा वैज्ञानिकहरूले आठ हप्ता सम्म विभिन्न व्यक्तिहरूमा प्याजको सेवन गराएर परीक्षण गर्दा उनिहरूको शरीरमा २० प्रतिशत ब्याड कोलेस्ट्रोलको स्तर घटेको पाइयो।
यो अध्ययनको आधारमा हांगकांग स्थित चाइनीज यूनिवर्सिटीका वैज्ञानिक झेन यू चेनले प्याज को नियमित सेवन गर्नाले ह्रदय सम्बन्धी विमारी कम हुन सक्ने जानकारी गराए।
कोलेस्ट्रॉल नियन्त्रणः प्याजमा हुने मिथाइल सल्फाइड तथा अमीनो एसिडले खराब कोलेस्ट्रॉललाई घटाएर राम्रो कोलेस्ट्रॉललाई बढाउँने गर्दछ।
शहरी क्षेत्रमा बढ्दो माग धान्न आयातमै भर पर्नुपर्ने अवस्थाले अभियानकै रूपमा प्याज उत्पादन गरे बजारको खाँचो नपर्ने भन्ने देखाउँछ।
बिहानै पालुङ-६, पालुङ बजारबाट पकाएको चामलको गोजा इन्द्रायणी मन्दिरमा पुर्‍याएपछि रथलाई खेल्पु डाँडामा रहेको इन्द्रायणी मन्दिरमा लैजाने चलन रहेको छ।
धार्मिक किम्बदन्तीअनुसार इन्द्र र रावणबीच लर्डाईँ हुँदा हारेका इन्द्रले स्वर्ग छाडेपछि इन्द्रपत्नी इन्द्रायणीले श्रीमान युद्धमा मरेको आशंकामा इन्द्रायणी मन्दिर नजीकै रहेको सतीघाटमा सती जान लाग्दा आकासवाणीमा इन्द्रले आफू नमरेको जानकारी दिएपछि खुसीयालीमा जात्रा मनाउन थालिएको हो।
उत्तरी मकवानपुरको सबैभन्दा बढी बलि दिने मेलाको रूपमा लिइने इन्द्रायणी मेला इन्द्रायणी चौरमा ल्याएको रथ फिर्ता गरेपछि नाचगान भजनका साथ रमाइलो गर्दै समापन गरिन्छ।
वंशावली का अनुसार कलिगत संवत् ३८२५ मा काठमाडौँ नगर निर्माण गर्दा राजा गुणकामदेवले देशरक्षार्थ नगरको चारैतिर लुमडी अजिमा, कङ्ग अजिमा, म्हेपी अजिमा, मैती अजिमा, तकती अजिमा, ङेतमरु अजिमा, बछला अजिमा, लुती अजिमा स्थापना गरी खटजात्रा चलाएका हुन्।
उनका प्रकाशित पुस्तक लुम्बिनी, कपिलवस्तु, देवदह, काठमाडौँ वर्णन , नेपालका शाक्यहरू, बुध्द धर्म र शाक्यहरू, जापानको इतिहास, जापानी धर्म, ड्रयागनको देश, स्वयम्भू, उपत्यकाका केही सांस्कृतिक छिर्का–मिर्का, शहिद शुक्र, शहिद गंगा-दशरथ आदि हुन्।
तुलसी घिमिरेले कुसुमे रुमाल,कोसेली, सम्झना,लाहुरे जस्ता एक्दम सफल फिल्म बनाएका थिए येस फिल्म को नाइका थिइन् तृप्ती नांडकर जो तुलसिको फिल्मबाट एक सफल नाइका बनेकी थिइन् तर बिवाह पछी सन्तानको हेरचाहको लागि फिल्म क्षेत्र बाट तृप्तिले टाढा भएपछि तुलसिले नया नाइका खोज गरे ।
तब उनले रन्जित गजमेरको मार्फत निरुतालाइ भेटाइन् निरुतालाई फिल्म दक्षिणा मा भुवन केसी संँग राखे छोटो भुमिका रहेको यो फिल्ममा यिनी माथी फिल्माएको गीत सपना भइ आँखामा आउने को होला जनमाझ परिचीत गराइदियो।
येस पछी यिनी तुलसीको नेपाल को एतिहासिक फिल्म दर्पणछाया मा देखिन् यो फिल्म पछी यिनी त सबै नेपाली युवाको माझ मा स्वप्नसुन्दरी समान लोकप्रिय भइन्।
राजेस हमाल सरह को नाइका भनिथ्यो यिनलाइ त्यो समय दिलिप रायमाझी, श्रीकृष्ण श्रेष्ठ , उत्त्म प्रधान,राजेश हमाल जस्ता नायक सग यिन्को जोडि खुब रुचाइयो।
तर सम्य परिवर्तन सगै यिनको फिल्मबाट निरु बाट अभिनय यात्रा सुरु गरेकी रेखा थापा ले एक लाचारी महिला को सट्टा सशक्त महिलाको भुमिकामा देखे पछी जनता ले रेखालाइ मनराउन थाले येसरी निरुता को लोकप्रियतामा कमि भो।
उनी नवशहरका वैद झण्डा मलका छोरा थिए, दीवान बन्ना मल अवधमा कपूरथलाको एस्टेटका महामहिम महाराजा सर रणधीर सिंह बहादुरको पूर्ण सार्वभौम शक्ति भएका प्रबन्धक थिए र कपूरथला राज्यका मुख्यमन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए।
कपूरथला राज्यका दीवान बन्न मल्लका छोराहरू दीवान अछ्रु मल गौतम र दीवान सुन्द्री मल गौतम ले कपूरथलाको शालीमार बाग पछाडि ब्रह्मकुण्ड मन्दिर बनाएका थिए।
दीवान बन्ना मल ले कपुरथलाको मण्ड क्षेत्रमा ब्यास नदीको किनार बाना मलवाला मा ३००० एकड जग्गा आर्जन गरे दीवान बन्ना मल ले गौतमको नाम र तहमील फगवाराको ब्रह्मपुर, फगवारा गाउँको।
बन्ना मलका वंशज आज कपुरथला, फगवारा, नयाँ दिल्ली र देहरादूनमा बस्छन्, कपूरथलाका प्रख्यात सिविल वकील कपूरथलाका पंडित दलजित पार्शाद गौतम अधिवक्ता कपूरथलामा वर्ष २०१० मा उनको मृत्यु सम्म, दीवान अम्बिका परशाद छोरी सावित्री शोरी महाजन एक इतिहासकार भारत को महान इतिहासकार र एक वकील विद्या धर महाजन साथ विवाहित थिइन, उनकी छोरी मृदुला मुखर्जी र सुचेता महाजन को इतिहासकार हुन र जेएनयू नयाँ दिल्ली मा भारतीय इतिहास को एक प्रोफेसर को रूप मा काम गरिरहेका छन।
लाला परमानन्दलाई महारानी एलिजाबेथले महारानी एलिजाबेथले आफ्नो दरबारमा महाराजको पटियालाको उपस्थितिमा शहरमा ईंट कारखाना ​​को स्थापना को लागि कृतज्ञता को प्रतीक को रूप मा दिए।
लाला परमानन्दले १९२० को आसपासमा पहिलो योजनाबद्ध मण्डी निर्माण गरे जसको नाम ईट्टामा "पीएन" र पुरानो दाना मण्डी गेटमा फाउन्डेशन स्टोनमा नाम छ।
मोहल्लाको आफ्नो हवेली त्यहाँ एक साझा हवेली संगै छ जुन १०० परिवारहरूको बसोबास थियो, त्यो मोहल्लाको ऐतिहासिक स्थल नानकशाही ईंटहरू बाट बनेको छ।
नवशहर १९९५ मा एस हरचरण बरार सरकारको बखत एक जिला बनेको थियो, स्वर्गीय एस दिलबाग सिंह, पूर्व कैबिनेट मन्त्री र नवाशहर को तत्कालीन विधायक को बलियो प्रयास संग।
दोआबा क्षेत्र को समृद्धि यस तथ्य द्वारा सराहना गर्न सकिन्छ कि यहाँ जग्गा को मूल्य उच्च छ, र लुधियाना र चण्डीगढ़ बाहेक राज्य मा धेरैजसो जिल्लाहरू भन्दा धेरै।
शहीद भगत सिंह नगर जिल्ला ७ नोभेम्बर १९९५ मा पन्जाब को होशियारपुर र जालन्धर जिल्लाहरू बाट बनेको थियो, पन्जाब राज्य को १६ औं जिल्ला को सदरमुकाम शहर नयाँशहर बाट नामकरण गरीएको थियो।
२७ सेप्टेम्बर २००८ मा नवाशहरबाट ८ किलोमिटर दूर खट्कर कलानमा पन्जाब सरकारले घोषणा गर्‍यो कि राज्यको एउटा जिल्ला स्वतन्त्रता सेनानी भगत सिंहको नाममा राखिने छ।
सबै भन्दा सरल मुद्रा विनिमय संरचना केवल मूलधनको प्रतिपक्षको साथमा, यस समय स्वीकृत दर मा, भविष्यमा कुनै निश्चित समयमा विनिमय गर्नु पर्छ।
एक प्रतिपक्ष प्राप्त गर्ने लागतको पता लगाउन , एवं उनको साथ समझौता गर्न, लघु अवधिको अगाऊ विनिमय दरहरूलाई निश्चित गर्ने एक विधिको रूपमा वैकल्पिक व्युत्पन्नहरूको तुलनामा विनिमयलाई धेरै महंगो बनाइदिन्छ।
हुनत, धेरै लामो अवधिको भावी सौदाको लागि, साधारण तरिकामा १० वर्ष सम्म, जहाँ डेरिभेटिव विकल्प हुनत लामो अवधिको भविष्यको लागि व्यापक, आमतौरमा माथिबाट १० सालको लागि छन् जहाँ क्रय-विक्रय दरहरूको अन्तर वैकल्पिक व्युत्पन्नहरूको लागि धेरै व्यापक हुन्छ, मात्र मूलधन वाला मुद्रा विनिमयहरूको प्रयोग अक्सर अगाऊ दरहरूलाई निर्धारित गर्नको लागि एक किफायती तरिकाको रूपमा गरिन्छ।
उदाहरणको लागि, स्विस फ्रयाङ्कमा कर्जा लिनु पर्ने आवश्यकता भएको अमेरिका स्थित एक कम्पनी र अमेरीकी डलर समान वर्तमान मूल्यमा कर्जा लिन पर्ने आवश्यकता भएको स्विजरल्याण्ड स्थित एक कम्पनी, दुवै नै कम्पनीहरु निम्नांकित हरूमा कुनै एकलाई अपनाएर विनिमय दरहरूमा उतार-चढावको प्रति आफ्नो जोखिमलाई कम गर्न सक्छन्:
यदि कम्पनीहरूले पहिले नै आफ्नो आवश्यकताहरूको अनुसार मूलधन वाला मुद्राहरूमा कर्जा लिएको छ भने, त जोखिमको केवल नगद प्रवाहको विनिमयको द्धारा कम गर्न सकिन्छ, जसले गर्दा प्रत्येक कंपनीको वित्तीय लागत ती कंपनीको घरेलू मुद्रामा रहोस्।
वैकल्पिक रूपमा, कम्पनीहरु आफ्नो स्वयंको घरेलू मुद्राहरूमा कर्जा लिन सक्छन् , र तब केवल मूलधनको विनिमयको द्धारा आफ्नो वांछित मुद्रामा मूलधन प्राप्त गर्न सक्छन्।
जबकि मुद्रा विनिमयमा यस्ता तरिकाका प्रतिबंधहरु दुर्लभ भइसकेका छन्, तुलनात्मक लाभको कारण अघि-पछि ऋणबाट अझै पनि बचत उपलब्ध छन्।
यहां सबै भन्दा अन्त मा, तर निश्चित रूपमा कम महत्त्वपूर्ण नभएर, समान आकार एवं अवधि वाला ऋणको लागि केवल ब्याज भुगतान नगद प्रवाहको विनिमय गर्नु पर्छ।
पुन:, किन भनें यो एक मुद्रा विनिमय हो, विनिमय गरिएको नगद प्रवाह अलग-अलग मूल्यवर्गमा हुन्छन् र यसैले तिनिहरूबाट खर्चको कटौती गरिंदैन ।
यस्तै गरी एक विनिमयको उदाहरण नियत-दर वाला अमेरिकी डलरको ब्याजको भुगतानको यूरोमा अस्थायी-दर वाला ब्याज भुगतानको साथ विनिमय गर्नु पर्छ।
यस्तो विनिमय मा, ब्याजको नगद प्रवाहको प्रतिपक्ष वालाले भुगतान गर्नु पूर्व तिनिहरुमध्ये खर्चको कटौती गरिंदैन किन भनें विभिन्न मुद्राहरूमा तिनमाथी अधिकार राखिन्छ।
मुद्रा विनिमय दुइ पक्षहरूको बीच एक मुद्रामा ऋणको विनिमय सम्बन्धी पहलुहरु को अन्य मुद्रामा ऋणको शुद्ध वर्त्तमान मान वाला समतुल्य पहलुहरूको लागि एक विदेशी मुद्रा विनिमय अनुबंध हो।
हेर्नुहोस विदेशी मुद्रा डेरिभेटिव मुद्रा विनिमय तुलनात्मक लाभको द्धारा प्रेरित हुन्छन्. मुद्रा विनिमयको केन्द्रिय बैङ्कलाई नगदी विनिमयसँग अलग सम्झिनु पर्छ।
सस्तो कर्जा प्राप्त गर्न (मुद्राको परवाह नगरिकनै सबै भन्दा राम्रो उपलब्ध दरमा कर्जा लिनु र फेरि अघि-पछि ऋणको उपयोग गरेर वांछित
अयोध्याको नवाब सुजाउद्दौलाको राजसभाका पर्सियन रेजीडेन्ट एम गेन्टिलले सन् १७५५ मा प्रसिद्ध फ्रेञ्च दार्शनिक र विश्व यात्रु एन्क्वेटिल डुपेर्रिनलाई दाराशिकोहद्वारा गराइएको उपनिषदको पर्सियन अनुवाद उपलब्ध गराए ।
उपनिषद ग्रन्थहरूको विषय अन्य भाषामा व्यक्त गर्न गाह्रो भएको म्याक्समुलरले यसरी व्यक्त गरेका छन् आधुनिक शब्द गोला छन् तर उपनिषदहरूको विषय वस्तु चारकुने छ ।
तर यसको अंग्रेजी अनुवाद गर्ने पहिलो व्यक्ति ब्रह्म समाजका संस्थापक तथा संस्कृत, अंग्रेजी, र फारसीका विद्वान राजा राममोहन राय हुन्, जसलाई भारतमा सती प्रथाको अन्त गर्ने अगुवा व्यक्ति मानिन्छ ।
व्यासले माण्डूक्य उपनिषदलाई शुक्ल यजुर्वेदबाट पृथक गर्दा के स्पष्ट गरेका छन् भने वेदको प्रत्येक शाखाबाट एउटा उपनिषद् बनेको छ ।
आस्तिक तथा वेद पण्डितहरूको मनमा के शंका र भय उत्पन्न भएको छ भने बांकी उपनिषद्हरु पनि अप्राप्त हुन गए भने ज्ञानका अतुल भण्डार मात्र समाप्त हुने छैनन् धर्मको पनि लोप हुन जाने छ ।
जर्मन संग्रालयमा २६० उपनिषद छन् भनिन्छ तथापि सन्त, विद्वान र ज्ञानपिपासुहरूले खोजी गरेर हाल १०८ उपनिषदहरु सुरक्षित राखेका छन् ।
आदि शंकराचार्यले १०८ उपनिषद्मध्ये १०वटा उपनिषदहरूको भाष्य गरेर तिनीहरूलाई सुरक्षित राख्ने काम गरे पछि यी १० उपनिषदहरु ज्यादै प्रसिद्ध भएका छन् ।
प्रसिद्ध दार्शनिक हयूमले भनेका छन्, सोक्रेटिज, एरिस्टोटल, प्लेटो आदि धेरै दार्शनिकका ग्रन्थहरु मैले पढें तर जस्तो शान्तिदायिनी विद्या मैले उपनिषदमा पाएं त्यस्तो अन्यत्र कहीं मैले भेटिनं ।
यूरोपेली विद्वानहरूले प्रशंसा गरेकोले उपनिषद्हरूको महत्त्व बढेको भन्ने होइन बरु उपनिषद् पढेर उनीहरू धन्य बनेकोमा हामीहरु गौरवान्वित भएका छौं ।
रामकृष्ण मठको तर्फबाट बेलायतमा पठाइएका संन्यासी स्वामी परमानन्दले चार उपनिषदहरु ईशा, कठ, केन, र मुण्डक उपनिषद्को मूल संस्कृतबाट अंग्रेजी अनुवाद गरी सन् १९०९मा ब्रिटिश शिष्यहरूलाई प्रवचन गरेका थिए ।