polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
मनो_विद्या वा मनों बैज्ञानिकको रूपमा पनि लिन सकिन्छ मन्त्र भनेकै मनबाट उत्पन्न हुने शक्ती हो हाम्रो शरीरमा विभीन्न उर्जाको स्रोत हुन्छ जसमा धामी झांक्रीको कुण्डली चक्र सामान्य मानीसको भन्दा फरक र जागृत अवस्थामा हुन्छ त्यसैले उ कसैको मनको कुरा पता लगाउन सक्षम हुन्छ भने अरुको मनलाई समेत नियन्त्रण गर्न सक्छ ।
कहीले काही विमारीको उपचार गर्दा विमारीको शरिरमा भएको वाधा गर्ने विर वेताल पिचाष मसान डंकीनी मरमसान नाग नगीनी भुत प्रेत छेद भेद अनुसार फरक-फरक बिधीले पुजा गरी विमारीलाई निको पारीन्छ कहीले काही यसमा वलीको विधी समेत हुन्छ तर यो झांक्री वा देउताको लागि नभै राक्षसी शक्तीको लागि हो
मंसिरको धानाय पुर्णीमा देखि उभौली पूजा त जेष्ठ या बैसाखको बुद्ध पूर्णीमा देखि उधौली पूजा सुरू हुन्छ जुन मौसम प्रकृतीको परीवर्तनलाई महान चाण्डी पुर्णे : रीषी तरपानी को दिन लाई धामी झांक्रीको विशेष पर्व मनाईन्छ गुरु पूर्णिमाको दिन गुरु सामु गै गुरु भेटी चढाईन्छ ।
भविष्यका काम र परिस्थितिहरू पहिलै देख्न सक्ने क्षमता धामी झांक्रीको विशेषता भनेको भविष्यमा मानीसको जिवनमा कस्ता समस्या कस्ता उपलव्धी आउछन कुन स्थानमा दैवी प्रकोप माहामारी देखापर्न सक्छ आदीको जानकारी वा दुरदर्शीता हुन्छ।
धामी झांक्रीले आफ्नो देउता अनुसार साल धुप गोकुल धुप गाईको नौनी घ्यु टोटलाको फुलधुप तितेपाती, हीमार पाती बिमार पाती चामल अक्षेता जनै सुपारी भेटी तामा सुन वा चादीको दियो कलशमा मनाउछन वा पुजा गर्छन ।
बितिसकेका कामकुराहरु निर्क्यौल गर्न सक्ने क्षमता मानीसको जिवनमा जे कुरा विते र कुन कुराले उसको जिवनमा के समस्या उत्पन्न गराएको हो र त्यसको कसरी समधान गर्ने यो खुवी उसमा हुनुपर्छ
यि दुबै श्रोतले सन जुको जन्म बसन्त तथा शरद ऋतु अवधिको अन्तिम तिर र उनी क्रियाशिल जनरल र रणनीतिज्ञ रहेको र वु प्रान्तका राजा हेलुको सेवामा कार्यरत रहेको स्विकारेका छन् ।
सन जु द आर्ट अफ वारको लेखकको रूपमा स्थापित हुन्, यो एक व्यापक प्रभावशाली सैन् रणनीतिको कार्य जसले पश्चिमी र पूर्वि दर्शनलाई प्रभाव पारेको छ ।
सिमा क्युवेन तथा अन्य परम्परागत इतिहासकारहरूले उनलाई वु का राजा हेलुको मन्त्रीको रूपमा र उनको जीवनकाल ५४४-४९६ इसा पूर्व उल्लेख गरेका छन् ।
उक्त सूचीको अन्तिममा सुचिकृत चलचित्रमा शीर्ष भूमिका निर्वाह गरेका हुनाले उनले सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको श्रेणीमा राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार जितेका थिए ।
द लन्चबक्स , पीकू र तलवार मा प्रमुख भूमिका र द अमेजिङ स्पाइडर-म्यान , लाइफ अफ पाई , जुरासिक वर्ल्ड र इन्फर्नो मा सहायक भूमिका निर्वाह गरेकाले उनी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चर्चित बन्न पुगेका थिए ।
उनका अन्य चर्चित कार्यहरू अन्तर्गत स्लमडग मिलियनेयर , न्यू योर्क , हैदर र गुण्डे जस्ता चलचित्रहरू र इन ट्रीटमेन्ट जस्तो टेलिभिजन शृङ्खला पर्दछन् ।
उनको सर्वाधिक कमाइ भित्र्याउने चलचित्र हिन्दी मिडियम का लागि उनले सर्वोकृष्ट अभिनेताको श्रेणीमा फिल्मफेयर पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए ।
उनले दूरदर्शनमा प्रसारित मिखाइल शात्रोवको कथामा आधारित उदय प्रकाशद्वारा अनुवाद गरिएको लाल घाँस पर नीले घोडें कार्यक्रममा लेनिनको भूमिका निर्वाह गरेका थिए ।
उनले अली सरदार जाफरीद्वारा निर्मित कहकशाँमा क्रान्तिकारी उर्दू कवि र मार्क्सवादी राजनीतिज्ञ मखदूम मोहिउद्दीनको भूमिका खेलेका थिए ।
उनले सन् १९९० को दशक भरि चाणक्य, भारत एक खोज, सारा जहां हमारा, बनेगी अपनी बात, चन्द्रकान्ता, श्रीकान्त, दूरदर्शनमा प्रसारित अनुगूँज, स्टार प्लसमा प्रसारित स्टार बेस्टसेलर, स्पर्श र डीडी नेशनलमा प्रसारित द ग्रेट मराठा जस्ता टेलिभिजन कार्यक्रमहरूमा काम गरे ।
एउटा चलचित्र समालोचकले लेखेका थिए, "इरफानका आँखाले उनका शब्द भन्दा बढी प्रभाव पार्छन् र जुन पनि दृश्यमा उनले अभिनय गरिरहेका हुन्छन्, उनका साथी बड्डीसँग कुरा गरिरहेको होस् वा सुहेलसँग झगडा गरिरहेको होस्, उनले आफ्नो अभिनय गर्ने क्षमताको स्पष्टसँग पुष्टि गर्छन् ।
भारत र चीनमा रातारात प्रसिद्ध भएको हिन्दी मिडियमले खानको सर्वाधिक कमाइ भित्र्याएको चलचित्रको स्थानबाट द लन्चबक्सलाई प्रतिस्थापन गरेको थियो ।
त्यसपछि उनी पार्वती तिरुवोतद्वारा अभिनित प्रथम हिन्दी चलचित्र करीब करीब सिङ्गलमा प्रमुख भूमिका निर्वाह गरे जसका लागि उनले सकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया पाएका थिए ।
सन् २०१२ मा नै सार्वजनिक गरिएको खेलाडीबाट डकैत बनेका पान सिंह तोमरको कथामा आधारित चलचित्रमा पान सिंह तोमरमा उनले शीर्ष भूमिका निर्वाह गरेको हुनाले सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको श्रेणीमा राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए ।
सन् २०१३ मा उनले द लन्चबक्समा अभिनय गरे जसले कान चलचित्र उत्सवमा सर्वोत्कृष्ट चलचित्रको उपाधि र बाफ्टा पुरस्कार जिती उनको सर्वाधिक कमाइ भित्र्याएको हिन्दी चलचित्र बनेको थियो ।
खानले सन् २००८ मा स्लमडग मिलियनेयरमा प्रहरी निरीक्षक खेलेका थिए जसका लागि उनले र चलचित्रका अन्य कलाकारहरूले सर्वश्रेष्ठ चलचित्र प्रदर्शनका लागि स्क्रीन एक्टर्स गिल्ड पुरस्कार जितेका थिए ।
उनका बारेमा ड्यानी बोयलले भनेका थिए, "कुनै पनि पात्रको 'नैतिक केन्द्र' खोज्ने विशेष र प्राकृतिक क्षमता छ उनमा, जसले गर्दा स्लमडग हेर्दा पनि उनको पात्रले जमाललाई निर्दोष भनेर छोड्छन् भन्ने हामीलाई विश्वास रहिरहेको हुन्छ ।
खानकी आमा, राजस्थानको टोङ्ककी मूल निवासी सईदा बेगम र पिता, राजस्थानको टोङ्क जिल्लामा पर्ने खजुरिया गाउँका मूल निवासी यासीन अली खान मिलेर टायर व्यवसाय चलाउँथे ।
इरफान क्रिकेट खेल्नमा पनि उत्कृष्ट थिए र भारतमा प्रथम श्रेणी क्रिकेटको क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि मानिने सीके नायडू ट्रोफीमा २३ वर्ष मुनिको वर्गमा खेल्न छानिएका थिए ।
भारतीय चलचित्र जगतका उत्कृष्ट अभिनेता मानिने इरफान खानले आफ्नो ३० वर्षको कार्य जीवनमा एक राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार, एक एसियाली चलचित्र पुरस्कार र चार फिल्मफेयर पुरस्कार जितेका थिए ।
द गार्डियनका पिटर ब्र्याडशले खानलाई "हिन्दी र अङ्ग्रेजी भाषाका चलचित्रका प्रतिष्ठित र मनोहर कलाकार जसको मिहिनेतले दक्षिण एसिया र हलिउड सिनेमा जगतलाई जोड्ने काम गरेको छ" भनी वर्णन गरेका थिए ।
सन् १९९० मा एक डाक्टर की मौत र सन् १९९८ मा सच अ लङ वे लगायत अन्य कयौँ ध्यान नदिइएका चलचित्रमा काम गरेका खानले सञ्जय खानको टेलिभिजन शृङ्खला जय हनुमानमा वाल्मीकिको भूमिका खेलेका थिए ।
बलिउडमा काम गर्ने सबैभन्दा प्रतिभाशाली कलाकार थिए राजेश खन्ना र उनलाई देख्दा मेरो खुट्टा जमीनमा थिए, मलाई अर्कै जगतमा पुगेको अनुभूति भएको थियो ।
उल्लिखित दोस्रो चलचित्रमा उनको र कोङ्कणा सेनको प्रेम प्रसङ्गले गर्दा उनले फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेता पुरस्कार जितेका थिए ।
खानले अभिनय सिक्न सन् १९८४ मा नयाँ दिल्लीमा अवस्थित राष्ट्रिय नाट्य विद्यालयमा भर्ना हुनु अघि जयपुरमा कलामा मास्टर्स उत्तीर्ण गरेका थिए ।
सन् २००३ र सन् २००४ को बीचमा उनले अश्विन कुमारको लघु चलचित्र रोड टू लदाखमा काम गरेका थिए जसका लागि उनले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सकारात्मक प्रतिक्रिया पाएका थिए ।
उनले मीरा नायरद्वारा निर्देशित नटाली पोर्टम्यान भएको न्यू योर्क, आइ लभ यू नामक १२ भागमा विभाजित चलचित्रमा गुजराती हिरा व्यापारी खेलेका थिए ।
आसिफ कपाडियाले उनलाई द वारियरमा अभिनय गर्ने अवसर दिएका थिए र त्यसको छायाङ्कन हिमाञ्चल प्रदेश र राजस्थानमा ११ हप्ताको समयावधिमा पूरा भएको थियो ।
सन् २०१० मा उनले इन ट्रीटमेन्ट नामक एचबीओ शृङ्खलामा श्रीमतीको मृत्यु पछि महसुस भएको एक्लोपनलाई कम गर्न न्यू योर्क सहरको ब्रुकलिनमा बसाइ सरेका सुनिलको भूमिका निर्वाह गरे ।
हिन्दी मिडियमको उत्तरकथाको रूपमा १३ मार्च २०२० मा सार्वजनिक गरिएको होमी अदजानियाद्वारा निर्देशित अङ्ग्रेजी मिडियम खानले खेलेको अन्तिम चलचित्र थियो ।
त्यो वर्षको अन्त्यमा, स्पेसएक्सले फाल्कन ९ र ड्कोरयागन स्पेसक्राफ्ट लागि अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनमा व्यवसायिक आपूर्ति सेवा कार्यक्रम को १.६ बिलियन डलरको ठेक्का प्राप्त गर्यो ।
२०१७ मा, स्पेस एक्सले अर्को पिँढीको गाडी तथा स्पेसक्राफ्ट सिस्टम, बिग फाल्कन रकेट लन्च गर्ने कुरा सार्वजनिक गर्यो बिग फाल्कन रकेटलाइ पछी स्टारसिप नामाकरण गरियो, र यसले स्पेसएक्सको सबै प्रक्षेपणलाई धान्न सक्छ।
२०२० मा, स्पेसएक्सले पहिलो मानवसहितको उडान डेमो-२ प्रक्षेपण गर्यो, र स्पेस एक्स मानवलाई कक्षमा लैजाने र अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा पुग्ने पहिलो निजी कम्पनी बन्यो।
२००१ अक्टोबर मा, मस्क पुरानो अन्तरमहादेशीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र, जसबाट हरितगृह पेलोड अन्तरिक्षमा पठाउन सकिन्थ्यो, खरिद गर्नको लागि मस्को भ्रमण गरे।
उनले एन.पी.ओ लाभोच्किन र कोस्मोत्रास कम्पनीसँग छलफल गरे; यद्यपि उनीहरूले मस्कलाई सिकारुको रुपमा हेरे र एक जना रुसी प्रमुख डिजाइनर सँग त मस्कको विवाद नै भयो।
आफ्नो प्रारम्भिक सम्पत्तिको १०० मिलियन डलरबाट, मस्कले स्पेस एक्सप्लोरेसन टेक्नोलोजीज कोर्प., (स्पेस एक्सको नामले कारोबार हुने, कम्पनी २००२ मे मा स्थापना गरे।
मस्कले बताएका छन् कम्पनी सफल हुनु अगाडी, उनले अपार्टमेन्ट जुटाउन सक्दैनथे र उनी अफिसमा नै सुत्ने गर्थे र एउटा कम्प्युटर भाइसंग साझा गर्थे।
" मस्क दाजुभाइले द न्युयोर्क टाइम्स र सिकागो ट्रीब्युन बाट ठेक्का पाए, र सिटि सर्च कम्पनीसंग गाभिने योजना त्याग्न बोर्ड अफ डिरेक्टरलाई सहमत गराए ।
कम्पनीका अध्यक्ष रिच सर्किनले सम्हालिरहेको सिइओको पद हासिल गर्ने मस्कको प्रयास बोर्डबाट अस्वीकृत भयो १९९९ फेब्रुअरीमा कम्प्याकले ३०७ मिलियन अमेरिकी डलरमा जिप टु खरिद गर्यो मस्कले उनको ७ प्रतिशत शेयरको लागि २२ मिलियन अमेरिकी डलर प्राप्त गरे।
इलोन रिभ मस्क एक दक्षिण अफ्रिकामा जन्मिएका क्यानडेली-अमेरिकी व्यवसायी, लगानीकर्ता, इन्जिनियर, औद्योगिक डिजाइनर, प्राविधि उद्यमी र परोपकारी हुन् ।
टेस्ला इन्कको सुरुवाती लगानीकर्ता, सि.इ.ओ र प्रोडक्ट आर्किटेक्ट ; द बोरिङ कम्पनीको संस्थापक; न्युरालिंकको सह-संस्थापक; र ओपन ए आइको सह-संस्थापक तथा सुरुवाती अध्यक्ष हुन् उनी २०१८ मा फेलो अफ रोयल सोसाइटीको रूपमा निर्वाचित भएका थिए।
टेस्ला इन्क, —सुरुमा टेस्ला मोटर्स — २००३ जुलाईमा मार्टिन इबरहार्ड र मार्क टार्पेनिंग द्वारा स्थापना गरिएको थियो र उनिहरूले कम्पनीमा पैसा राखेका थिए कम्पनीको प्रारम्भिक विकासमा मस्कको संलग्नता सँगै दुवै जनाले सक्रिय भूमिका खेलेका थिए मस्कले २००४ फेब्रुअरीमा सिरिज ए राउण्ड अफ इन्भेस्टमेन्टको नेतृत्व गरे; उनले $६.५ मिलियन लगानी गरे, सबैभन्दा ठुला लगानीकर्ता बने, र अध्यक्षको रुपमा टेस्लाको सञ्चालक समितिमा प्रवेश गरे मस्कले कम्पनीमा सक्रिय भूमिका लिए र रोडस्टार प्रोडक्ट डिजाइनको निरीक्षण गरे यद्यपि उनी दिन दैनिक व्यापार संचालनमा त्यति संलग्न थिएनन् २००७ का कम्पनी भित्रको बढ्दो तनाव र २००८ को वित्तीय सङ्कट पछी, इबरहार्ड कम्पनीबाट बाहिरिए २००८ मा सिइओ र प्रोडक्ट आर्किटेक्टको रुपमा कम्पनीको नेतृत्व लिए २००९ मा इबरहार्ड संगको कानुनी सहमति अनुसार, टार्पेनिंग र अन्य दुई जनाको साथ साथै, मस्क टेस्लाको सह-संस्थापक भए
२०१५ मा स्पेसएक्सले स्याटेलाइट इन्टरनेट एक्सेस प्रदान गर्न पृथ्वीको तल्लो कक्ष उपग्रहको स्टारलिङ्क कन्स्टिलेसनको विकास प्रारम्भ गर्यो ।
यसको पहिलो दुई प्रोटोटाइप स्याटेलाइट २०१८ फेब्रुअरीमा प्रक्षेपण गरियो २०१९ मे मा परिक्षण स्याटेलाइटको दोस्रो खेप र कन्सटिलेसनको पहिलो ठूलो परिचालन भयो, त्यसमा पहिलो ६० स्याटेलाइट प्रक्षेपित गरिएका थिए दशक लामो यस परियोजनाको डिजाइन, निर्माणम तथा कन्सटिलेसन परिचालनको कुल लागत स्पेसएक्सले कटिब १० अर्ब डलर अनुमान गरेको
घुम्दा-घुम्दै एक दिन त्यो मार्कण्डेय ऋषिका आश्रममा पुग्यो, मार्कण्डेय ऋषि ब्रह्मा भन्दा पनि अधिक वृद्ध थिए र उनको आश्रम ब्रह्माकै सभा झैं लाग्दथ्यो ।
राजा कुबेरले क्रोधमा आएर भने- ‘अरे पापी! नीच! कामी! तँहिले मेरो परम पूजनीय ईश्वरहरूका ईश्वर श्री शिवजी महाराजको अनादर गरेको छस्, यसैले म तँलाई श्राप दिन्छु कि तँ स्त्रीको वियोग सहने छस् र मृत्युलोकमा गएर कोढी हुनेछस् ।
यस दिन नेपाल र भारत लगायत विभिन्न मुलुकहरूमा बसोवास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले व्रत राख्नुका साथै पर्वको रूपमा मनाउने गर्दछन् ।
त्यस्तै फेयर प्लेमा झापा ११, उत्कृष्ट प्रशिक्षकमा सहाराका किरण श्रेष्ठ, उत्कृष्ट स्ट्राइकरमा सहाराका शिव सुवेदी, सर्बाधिक गोलकर्तामा झापा ११ का कर्ण लिम्बु, उत्कृष्ट मिडफिल्डरमा
मनाङमस्र्याङ्दीका सुजल श्रेष्ठ, उत्कृट डिफेन्डरमा मनाङमस्र्याङदीका कमल श्रेष्ठ र उत्कृष्ट गोलकिपरमा सहाराका सुजित गुरुङ भएका थिए ।
सहारा क्लबको आयोजनामा माघ ४ गतेबाट १५ गतेसम्म पोखरा रंगशालामा संञ्चालन भएको प्रतियोगितामा अमेरीका, बङ्गलादेश र भारतका तीन टिमहरू र नेपालको ९ टिमहरूको सहभागिता रहेको थियो ।
भोजपुर जिल्ला अन्तर्गत अखुवा खोला पूर्व, पिखुवा खोला उत्तर, अरुण खोला पश्चिम र यङवा खोला दक्षिण पश्चिम किल्ला भित्र रहेको पौवाखेसाङ थुमका हाल गा.वि.स.हरु आम्तेक, श्याम्शिला, तिवारीभन्ज्याङ, याकु, जरायोटर, चम्पे, प्याउली, याङपाङ, चरम्वी, च्याङग्रे, बस्तिम, सानोदुम्मा र ठुलोदुम्माका गा.वि.स.हरूमा बोलिन्ने भाषालाई पृथ्वी नारायण शाहको एकिकरण भन्दा आगाडि पौवाली भाषा भनिन्थ्यो ।
यसमा पौवा खेसाङलाई पनि पृथ्वी नारायण शाहको फौजले अक्रामण ग¥यो र उनीहरूको र्वचश्व कायम गरे पछि त्यहाँका भुमिपुत्र किरातीहरूको भाषा, लिपी, धर्म, परम्परा, संस्कारहरु विस्तारै विस्थापित हुदै गए र यी किरातीहरूलाई जवरजस्ती उनीहरूको धर्म, संस्कृति, पराम्पराहरूलाई त्याग्ना लगाई हिन्दुकरण गरी दशैमा किरातीहरूको घर घरमा पाइने रगतको पान्जा वा खुट्टाको छाप हो ।
यसरी जवरजस्ती हिन्दुकरण गर्न थाले पछि पृथ्वी नारायण शाहको ज्यदाती सहन नसकेर कयौ पौवा खेसाङ थुमका भुमिपुरत्रहरू अन्य ठांउहरूमा पलायन भए र उनीहरूको मिश्रित बसोवासले गर्दा यो भाषा विस्तारै विस्तारै लोप हुदै गईरहेको थियो ।
आफ्नो लिखित संस्कार कला, र संस्कृतिहरुका कागजजातहरु नमोनिशान नहुने गरी जलाई दिए पछि किरातीहरु मर्नु भन्दा बहुलाउनु राम्रो भनी आफ्नो भाषा ,लिपी, संस्कार, परम्परा र संस्कृतिहरु छोड्दै गएका थिए ।
एकिकरण पछि उनीहरूको भाषा, संस्कार र संस्कृतिहरु लिखितमा बन्देज लगाए– जस्तै किरात राईहरूको चाड साकेला जस्ता आफ्ना परम्पराका चाडहरु बन्देज लगाएका कारणले आजसम्म पनि किरात राई दुङमाली भाषीको लिखित भाषा र पौवा खेसाङ थुमका गा.वि.स.हरूमा सकेला चाड जस्ता पर्वहरूमा धुमधाम नमाउनुको कारण समेत बुढा पाकाहरूको भनाई छ ।
दशै मनाए वा मनाएनन् भन्ने संकेतको लागि प्रत्यक किरातहरूको घरघरको भित्तामा बोका, राँगा, सुंगुरको रगतको पन्जा वा खुटटाको छाप अनिवर्य लगाउनु पर्ने नियम जस्ता पृथ्वी नारायण शाहले गराए ।
हालसम्म बस्तिम,जरायोटार,तिवारी भन्ज्याङ,सानोदुङमा र ठुलोदुङमा बाहेक अरु गा.वि.स.हरूमा यो भाषा अत्यधिक बोलिन्दैन र पौवाली भाषा लोप हुदै गईरहेको बेला अहिले केही वस्तीहरूमा मात्र दुङमाली भाषा बोलीन्छ ।
यिनै पौवाली भाषा अत्यधिक रूपमा सानोदुम्मा,ठुलोदुम्माले बोल्ने गरेको छ यही दुई गा.वि.स.ले बचाई रहेको भाषा नै दुङमाली भाषा भनिन थालियो ।
दुङमाली भाषालाई विभिन्न शोधकर्ताहरूले लामो समयसम्म खोज, अध्ययन र अनुसान्धन पश्चात यो दुङमाली भाषा नै हो भन्ने भाषा बिज्ञहरूको अनुसान्धनबाट देखाएको हो ।
भोजपुर जिल्ला अन्तर्गत अखुवा खोला पूर्व, पिखुवा खोला उत्तर, अरुण खोला पश्चिम र यङवा खोला दक्षिण पश्चिम किल्ला भित्र रहेको पौवा खेसाङ थुमका हाल गा.वि.स.हरु आम्तेक, श्याम्सीला, तिवारीभन्ज्याङ, याकु, जरायोटर, चम्पे, प्याउली, याङपाङ, चरम्वी, च्याङग्रे, बस्तिम, सानोदुम्मा र ठुलोदुम्माका गा.वि.स.हरूमा बसोवास गर्ने किरात राईहरूले बोलिन्ने भाषालाई दुङमाली भाषा भन्निछ ।
सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी कानुन धेरै केटी वा महिलाहरूमा आफू किशोरी वा युवा अवस्थामा हुँदा नचाहँदा नचाहँदै पनि विभिन्न कारणवश गर्भ रहेको हुन सक्छ ।
यदि गर्भवती महिलाको जीवन वा उनको शारीरिक मानसिक अवस्था अस्वस्थ छ र महिलाको जीवन खतरामा पर्न सक्छ भन्ने प्रमाणित भयो भने वा गर्भको शिशुमा अपाङ्गता वा असामान्यता देखिएको खण्डमा चिकित्सकको सल्लाह अनुरूप पुरै विकसित भइ सकेको गर्भको पनि गर्भ पतन गराउन सकिन्छ ।
तपाईद्वारा परिवार नियोजन, एच.आई.भी. लगायतका यौनजन्य सङ्क्रमण र सुरक्षित गर्भपतन सम्बन्धी सूचना र सल्लाहमा सजिलै पहुच पुर्याउन सकियोस् भन्ने हेतुले सरकारले किशोर किशोरी मैत्री स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइ रहेको छ ।
किशोर किशोरी मैत्री सेवा उपलब्ध नभइ सकेका स्वास्थ्य संस्थाहरूमा समेत तपाईलाई चाहेको बेला तपाईले खोजेको जानकारी र सेवा पाउने अधिकार छ ।
अन्य संस्थाहरू जस्तै; महिला तथा बालबालिका कार्यालय, महिला कानुनी तथा विकास मञ्च जस्ता अन्य धेरै निकायहरूले पनि तपाईहरूले स्वस्थ यौन तथा प्रजनन जीवन निर्वाह गर्न पाउनु पर्छ भन्ने हेतुले विभिन्न सेवा उपलब्ध गराउदै आइरहेका छन् ।
यौन र प्रजनन स्वास्थ्य विश्वव्यापी अधिकारको एक महत्त्वपुर्ण तत्व हो जसलाई मानव अधिकार विश्वव्यापी घोषणा पत्र र अन्य मानव अधिकारका सम्मेलन, घोषणा तथा सहमतिहरूमा प्रतिष्ठापित गरिएका छन् ।
हरेक व्यक्तिले आफ्नो स्वास्थ्य सुधार सँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरूमा सहभागि हुन पाउने देखि लिएर बच्चा जन्माउने वा नजन्माउने / कहिले जन्माउने र शिशुको जन्म भइसकेपछि शिशुको उचित पालनपोषण कसरी गर्ने, त्यस सम्बन्धि आवश्यक जानकारी र उचित शिक्षा पाउनु पर्दछ।
विवाहित जोडीमा पनि कसैको अनुमतिविना जबरजस्ती यौन सम्पर्क राख्ने प्रयास गरेमा त्यसलाई पनि बलात्कारै मानिएको छ तर दुर्भाग्यवश, दुबै श्रीमान् श्रीमतीले जबरजस्ती सम्भोग गर्ने प्रयास भएमा नेपालको कानुनले ३ देखि ६ महिनासम्मको सजाय मात्र तोकेको छ ।
सुरक्षित गर्भपतन सेवा क्षेत्रीय, अञ्चल र जिल्ला अस्पताल लगायत प्राथमिक स्वास्थ्य सेवा केन्द्रसम्मका स्वास्थ्य संस्थामा उपलब्ध छ ।
१९९४ मा ईजिप्टको कायरोमा भएको सम्मेलनमा जनसङ्ख्या र विकास कार्यक्रममा अर्न्तगत यौन र प्रजनन स्वास्थ्य अधिकार लाई स्पष्ट व्याख्या गरिएको छ।
गर्भको शिशुको लिङ्ग हेरेर छोरी रहिछन् भन्ने आधारमा मात्रै गर्भ पतन गराउँदा, केटी वा महिलालाई आफ्नो इच्छाविना जबरजस्ती गर्भ पतन गराउन लगाउँदा अवैधानीक गर्भपतन भएको मानीन्छ ।
यस एसिया कपको फाइनलमा जापानले अस्ट्रेलियालाई १-० को संघर्षपुर्ण तरिकाले जितेको थियो ,भने २०१३ मा ब्राजिलले आयोजना गरेको २०१६ फिफा कन्फेडेरेसन कप मा एसियाको तर्फबाट जापानले भागलिने सुवर्ण अवसर समेत प्राप्त गरेको थियो।
नगर तवी नदीको किनारहरूमा बसेको छ र अगाडि फैलिएको छ तथा पुरानो शहर दाया तटमा उत्तर दिशामा बसेको छ तथा नया बसा शहर नदीको दक्षिणी तटबाट लगेको छ ।
जम्मू शहर, जसलाई आधिकारिक रूपले जम्मू-तवी पनि भनिन्छ, यस प्रभागको सबैभन्दा ठुलो नगर हो र जम्मू एवं कश्मीर राज्यको शीतकालीन राजधानी पनि हो ।
जम्मू शहरलाई "मन्दिरहरूको शहर" पनि भनिन्छ, किनकि यहा धेरै मन्दिर एवं तीर्थ छन् जसको चमकते शिखर एवं दमकते कलश नगरको क्षितिजरेखामा सुवर्ण बिन्दुहरू जस्तै देखिन्छ र एक पवित्र एवं शान्तिपूर्ण हिन्दू नगरकोका वातावरण प्रस्तुत गर्दछ ।
सवाई जयसिंहले यो शहर बस्नुभन्दा पहिले यसको सुरक्षाको पनि धेरै चिन्ता गरेका थीए र सुरक्षा सुनिश्चित गरे पछि नै सात दह्रो ढोकाहरूको साथ किलाबन्दी गरेका थीए ।
जयसिंहले मराठहरूको हमलाको चिंताले आफ्नो राजधानीको सुरक्षाको लागि चारदीवारी ढोका बनाएका थीए, तर उनलाई शायद मौजूदा समयको सुरक्षा समस्याहरूको भान थिएन ।
इतिहासको पुस्तकहरूमा जयपुरको इतिहासको अनुसार यो देशल्प् पहला पूरा योजनाले बनेको शहर थियो र स्थापनाको समय राजा जयसिंहले आफ्नो राजधानी आमेरमा बढाएर आबादी र पानीको समस्यालाई ध्यानमा राखेर नै यसको विकास गरेका थिए ।
प्राचीन भारतीय शिल्पशास्त्रको आधारमा निर्मित यस नगरको प्रमुख वास्तुविद थियो एक बङ्गाली ब्राह्मण विद्याधर ]], जो आमेर दरबारको 'कचहरी-मुस्तफी' मा आरम्भमा महज एक नायब-दरोगा थिए, तर उनको वास्तुकलामा गहिरो दिलचस्पी र असाधारण योग्यताले प्रभावित भएको महाराजाले उनलाई नया राजधानीको लागि नया नगरको योजना बनाउनको निर्देश दिए ।
सन् १८७६ मा तत्कालीन महाराज सवाई रामसिंहले इङ्ल्याण्डको महारानी एलिजाबेथ प्रिंस अफ वेल्स युवराज अल्बर्टको स्वागत मा पुरा शहरलाई गुलाबी रङ्गले आच्छादित गराएका थिए ।
१७ शताब्दीमा जब मुगलले आफ्नो सक्ति गुमाउन थाले, तब समूचे भारतमा अराजकता सिर उठाउन लागे, यसै दौरमा राजपूतानाको आमेर रियासत, एक बढा ताकतको रूपमा निक्ले ।
यस शहरको नींव पहिले पहिले भनियो, यसको बारेमा मतभेद छ, तर केहि इतिहासकारकरूको अनुसार तालकटोराको निकट स्थित शिकारको होदीदेखि यस शहरको निर्माणको सुरुवात भयो ।
यो शहर प्रारम्भदेखि नै 'गुलाबी' नगर थिएन तर अन्य सामान्य नगरहरू जस्तै थियो, तर सन् १८७६ मा जब वेल्सको राजकुमार आए तब महाराजा रामसिंह को आदेशमा पूरा शहरलाई गुलाबी रङ्गले जादुई आकर्षण प्रदान गर्ने कोशिश गरिएको थियो ।
सुदर भवनहरूको आकर्षक स्थापत्य वाला, दुई सय वर्ग किलोमीटरभन्दा अधिक क्षेत्रफलमा फैलिएको जयपुरमा जलमहल, जन्तर-मँअन्तर, आमेर महल, नाहरगढको किला, हवामहल र आमेरको किला राजपूतहरूको वास्तुशिल्पको बेजोड नमूने छ ।
ग्राफिक कला सँग, कथा एवम् पात्रका वस्तुगत वास्तविकताको संयोजन, दृश्यजन्य शैली, र विविध कलात्मक पक्षले एनिमेले लौकिक र पारलौकिक कथात्व बोकेको हुन्छ ।
आफ्नो पचास वर्षभन्दा लामो लेखनजीवनमा उनले नेपाली भाषा, व्याकरण, ध्वनिविज्ञान, संस्कृतशिक्षा, संस्कृतध्वनिविज्ञान, वेदाङ्गज्योतिष, तथा अनेक वैदिक शास्त्रीय संस्कृत ग्रन्थ एवं पद्धतिको सङ्ग्रह, व्याख्या, तथा परिमार्जनको क्षेत्रमा योगदान दिएका छन् ।
नेपाली भाषाका आदिकवि भानुभक्त आचार्य जन्मेकै कुलमा जन्मेका उनले आफ्ना पिता नरनाथ आचार्यले लेखेको आदिकवि भानुभक्त आचार्यको सच्चा जीवनचरित्र सम्पादन तथा भानुभक्तकृत भाषारामायणको सम्पादन समेत गरेका छन् ।
प्राथमिक शिक्षा पछि उच्च अध्ययनको लागि काठमाडौंमा आएका उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट वेदान्त तथा साहित्यमा आचार्य तथा संस्कृतमा एम.ए. गरे ।
पछि भारतको आगरा विश्वविद्यालयबाट दर्शनशास्त्र मा एम.ए. उत्तीर्ण गरे पछि उनले वाराणसी को सम्पूर्णानन्द संस्कृत विश्वविद्यालयबाट वैदिक यज्ञ तथा वेदान्त विषयमा विद्यावारिधि तथा वैदिक शिक्षाशास्त्र विषयमा वाचस्पति उपाधि प्राप्त गरे।
उनले आफ्नो शाखाका वेद, सूत्र र परिशिष्टको गुरुमुख गरेर अध्ययन गरेका छन् र स्मृति पुराण आदि अनेक ग्रन्थको उनले स्वाध्ययन गरेका छन् ।
दन्तकाली देखि केही पूर्व सेउती खोलाको डिलमाथि रहेको उक्त स्थानमा टुप्पा नभएका बाँसहरू पाइन्छन् जसलाई बूढासुब्बाले गुलेलीले मट्याङ्ग्रा हानेर टुप्पा भाचिदिएको भन्ने मान्यता राखिन्छ।
नेपालका विभिन्न स्थानमा बसोबास गर्ने जाति जनजति आफ्नो मनोकामना सिद्धिका लागि भाकल गर्ने र सो प्राप्त भएमा पशुबलि चढाउने प्रथा रहिआएको पाइन्छ।
नेपालको एकीकरणताका पृथ्वीनारायण शाहबाट विजयपुर लगायत लिम्बुवान क्षेत्रको एकीकरण गर्ने क्रममा उनलाई कुटनीतिक रूपले विजयपुरमा मारिएको हुनाले उनका जनताहरूले राजाको मृतआत्माको चिरशान्तीका लागि समाधिस्थल निर्माण गरे ।
बाँसमा नाम लेख्दा प्रेमी प्रेमिकाको माया प्रेम सफल हुन्छ भन्ने किमादन्ती रहेकाले मन्दिरमा दर्शन गर्न आएका युवायुवतीले बाँसमा नाम लेखेर मात्र फर्कन्थे ।
कसैका अनुसार भगवान शिव र देवी पार्वतीलाई हाङ्साम र युमामाङको भेषमा किरात राजा र रानी भइ शिकार गर्ने क्रममा विजयपुर आइपुगेका थिए जहाँ उनीहरूले आफ्ना धनुहरू रखेर तपस्या गरे।
उनका अनुयायीहरूले उनको उक्त समाधिस्थललाई माटोले पुरिदिएको र पछि त्यसलाई बुढा सुब्बाको नाम दिई सिद्धपीठको रूपमा पँजा गर्दै प्रचार प्रसारसमेत गर्न थालेका श्रुतिकथा छन् ।
आगलागी, डढेलोका कारण अस्ट्रेलियामा जनजीवन नै अस्थव्यस्त भएको समयमा अस्ट्रेलियामा मानवीय संवेदनाका दुःखद् घटना भइरहेका बेला पर्यटनमन्त्री भट्टराई भने नेपाल भ्रमण वर्षको प्रचार
तत्कालीन पर्यटन मन्त्री रविन्द्र अधिकारीको पदमा बहाल रहेकै बेलामा एयर डाइनेष्टी हेलिकप्टर दुर्घटना परि २०७५ फागुन १५ गते मृत्यु भएपछि भट्टराईलाई रिक्त रहेको रहेको पदमा दोस्रो ओली मन्त्रिमण्डलको पर्यटन मन्त्रीको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो।
क्याउ हुण्डुर रोतालि द्यौंला, अरिहाल्या ध्याउना रे धिउना, मानुकी वत्थि मानुकी सेरी दुदेरुपो बुकि हेराउनी धुलौटो पाति बोललिय रनमुख लुकुडा सुजाइ खणेखाली लकुडा अन रे यिबार पुतैबर ढल्या चिउणेली लुछिहाल्योवाड ध्यकाइ चल म्वाख आदि ।
सन् २००६, मोंटे कार्लो मोनाको का अनस्ट एण्ड यंग उद्यमी पुरस्कार मा भारतको प्रतिनिधित्व गरे, जहाँ उनलाई अर्न्स्ट एण्ड यंग वर्षका विश्व उद्यमी एकाडमी का एक सदस्यका रूपमा सामिल गरेका थिए ।
र भारतीय व्यापार मा आफ्नो उद्यमी उत्कृष्टता तथा अनुकरणीय योगदान को अभिवादन को लागि, अल इन्डिया म्यानेजमेन्ट एसोसिएशन ले उनलाई आफ्नो "मानद फेलोशिप" प्रदान गर्यो ।
"सन् १९९८", कुमार मंगलम बिरला एकमात्र यस्ता उद्योगपति थिए जसलाई अर्थ मन्त्रालय द्वारा भारत को प्रतिभूति तथा विनिमय बोर्ड को शासी बोर्ड मा एक सार्वजनिक पद को उम्मेदवार को रूप मा नियुक्त गरिएको थियो ।
कुमार मंगलम बिरला विभिन्न नियामक तथा व्यावसायिक बोर्ड मा विभिन्न महत्त्वपूर्ण र जिम्मेदार पद मा प्रतिष्ठित रूपमा अहिले पनि रही आएका छन्।
चार्टर्ड एकाउन्टटेन्ट कुमार मंगलम बिरलाले लण्डन बिजनेस स्कूलबाट एम बी ए को डिग्री हासिल गरे जहाँ उनी एक मानार्थ सदस्य पनि छन् ।
२०५६ सालको शुभजन्मोत्सव कपको सेमिफाइनलमा आफ्नो पुर्व टिम आरसीटि क्लब विरूद्व एक्लैले ५ गोल गरेका थिए, साथै उनी उक्त प्रतियोगिताका उच्च गोलकर्ताको पुरस्कारबाट सम्मानित भएका थिए, भने क्लबलाई तेस्रोपटक यो उपाधि जिताउन उनले अब्बल स्तरको खेल प्रदर्शनी गरेका थिए ।
उनी अध्यायनका क्रममा प्राय समय जापान रहने हुदा उनको खाचोलाई महसुस गरी सन् २००६ मा पाकिस्तानको कराँचीमा आयोजना भएको चौथो साफ च्याम्पियनसिपमा उनलाई जापानबाट बोलाइएको थियो ।
रूपन्देही जिल्लाबाट खुकुरी गोल्डकप प्रतियोगिता खेल्दा आरसिटी क्लबका तत्कालीन प्रशिक्षक बैजू कपालीले उनको खेल मन पराएर उनलाई वि.स.२०५४ सालमा उक्त क्लबमा अनुबन्ध गरेका थिए ।
उनले २०५४ सालमा बुटवलमा सम्पन्न दोस्रो खुकुरी गोल्डकपमा हाई स्कोरर भई नगद रू. १० हजार प्राप्त गरेका थिए, भने क्लबलाई खुकुरी कपको उपाधि तथा नगद रू.२ लाख पनि जिताएका थिए ।
अम्बानीको नेतृत्वमा, रिलायन्सले आफ्नो पूर्ण स्वामित्व वाला सहायक कम्पनी रिलायन्स रीटेलको अन्तर्गत खुद्रा बाजारमा प्रवेश गर्यो ।
मुकेश अम्बानीले सन् १९८१ मा रिलायन्समा काम सम्हाले र रिलायन्सको पुरानो ढर्राको टेक्सटाइल कारोबारलाई पोलिएस्टर फाइबर र त्यसपछि पेट्रोकेमिकलमा अघि बढाए ।
यस प्रक्रियामा उनले ६० नयाँ, विश्वस्तरको गरे, विभिन्न प्रविधिले युक्त निर्माण सुविधाका रचनालाई निर्देशित गरे, यसले रिलायन्सको जुन उत्पादन क्षमता १० लाख टन प्रति वर्ष पनि थिएन, त्यो १ करोड २० लाख टन प्रतिवर्ष भयो ।
मा उनको केमिकल इन्जीनियरिङ्गमा स्नातकसम्मको अध्ययन पछि एमबीए गर्न स्टेनफोर्ड विश्वविद्यालय गए तर पहिलो वर्ष पछि नै उनले पढाई छोडिदिए ।
त्यसैगरी धादिंग जिल्लाको कर्किडाडा, सिम्ले ,रानिबारी तथा रामेछाप जिल्लाको भलुवाजोर अनि सिन्धुली जिल्लाको अमारेमा पनि बगाले थापा धेरै अघि देखि बसोबास गर्दै आएका छन् सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको बतासे र थाङपाल्कोटमा धेरै अघि देखी बसोबास गर्दै आएका छन् ।
नौ मुरी चामल नङले उधार्नुपर्ने र अमलाको पातको सङग्रह गर्ने झन्झटले मष्टो पुजा त्यागी भीमसेनको पाँच पत्थर घरमा स्थापित गरी पुजा गर्न थाले।
कालरात्रीको दिन प्रत्येक बगालेको घरबाट एक पुरूष प्रचण्ड व्रत बस्छन् र रातमा कालरात्रीमा मौलो पुजा गरी राँगो बली दिई विधिपूर्वक मनाउँछन्।
त्यसैले पलाञ्चोकका बगाले थापाहरूका अग्रज काजी काशीराम थापालाई कान्तिपुरका राजा जयप्रकाश मल्लले राज्य नियन्त्रण गर्न र गोरखाली सेनाहरूलाई पराजित गर्न नियुक्त गरेका थिए ।
तर चन्द्रप्रकाश बानियाँले ३ भाइहरू पुण्याकर, तारापति र धर्मराज क्रमशः पुला, ताकम र ज्यामरुककोटका राजा हुन् भनी लेखेका छन् भने रुकुमकोटका विरुको नाम उल्लेख छैन।
उपधारा बमोजिमको गाउँ कार्यपालिकामा एक जना उपाध्यक्ष, प्रत्येक वडाबाट निर्वाचित वडा अध्यक्ष र उपधारा बमोजिम निर्वाचित सदस्य रहनेछन् ।
अध्यक्ष र उपाध्यक्षको निर्वाचन सम्बन्धित गाउँपालिका क्षेत्रभित्रका मतदाताले एक व्यक्ति एक मतको आधारमा गोप्य मतदानद्वारा पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली बमोजिम गर्नेछन् ।
स्पष्टीकरणः यस धाराको प्रयोजनका लागि “अध्यक्ष र उपाध्यक्ष” भन्नाले गाउँ कार्यपालिकाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष सम्झनु पर्छ ।
धारा २२२ बमोजिमको गाउँ सभाको निर्वाचनको अन्तिम परिणाम प्राप्त भएको मितिले पन्ध्र दिनभित्र गाउँ सभाका सदस्यहरूले आफूमध्येबाट निर्वाचित गरेका चार जना महिला सदस्य र उपधारा बमोजिमको योग्यता भएका दलित वा अल्पसंख्यक समुदायबाट गाउँ सभाले निर्वाचित गरेका दुई जना सदस्य समेत गाउँ कार्यपालिकाको सदस्य हुनेछन् ।
अध्यक्ष वा उपाध्यक्षको एक वर्षभन्दा बढी पदावधि बाँकी रहेको अवस्थामा उपधारा बमोजिम पद रिक्त हुन गएमा बाँकी अवधिका लागि रिक्त पदको पूर्ति उपनिर्वाचनद्वारा हुनेछ ।