polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
वि.सं. १३६७ मा यी डोयहरूले काठमाडौँमा भिषण आक्रमण गरेर ध्वस्त प्राय वनाएका हुनाले यस पटक राजा हरिहरसिंहदेव भागेर काठमाडौँ शरणमा जान पनि सकेनन्।
मकवानपुरका राजाहरूले आँफुलाई हिन्दुपतिराज चक्र चुणामणिको प्रसस्ती लेखिएको देखि पृथ्वीनारायण शाहले पनि गिरिराज चक्र चुणामणिको प्रसस्ति राखेका हुन।
१९४५मा उस्ताद गुलाम हैदर आफ्नो आउने फिल्मको लागि लतालाई एक निर्माताको स्टूडियोमा लिएर गए जसमा कामिनी कौशल मुख्य भूमिका निभाई रहेकी थीइन।
यस पछि मजबूर फिल्मको गीत "अङ्ग्रेजी छोरा चला गया" र "दिल मेरा तोडा हाय मुझे कहीं का न छोडा तेरे प्यार ने" जस्तो गीतबाट आफ्नो स्थिति सुदृढ गरिन।
यस क्षेत्रकै प्रसिद्ध शक्ति पिठको रूपमा रहेको सोनामाईमा प्रत्येक वर्षझैँ यस वर्ष पनि बोक्सी नियन्त्रण गर्ने भूतप्रेत मेला लाग्ने भएको छ।
स्थानीयले प्रत्येक वर्षझैँ यस वर्ष पनि भूत मेला समारोह समिति गठन गरेर व्यवस्थितरूपमा आगन्तुकहरूको लागि खाना र बस्ने व्यवस्था मिलाएको स्थानिय युवा रौशनकुमार यादवले बताए।
सोनामाई मन्दिर परिसरलाई अहिले दुल्हीझैँ शृंगारिएको छ भने आगन्तुक श्रद्धालुको लागि नाच तमासा र रात्रिकालीन मनोरन्जनात्मक कार्यक्रमहरूको समेत व्यवस्था गरिएको छ।
सदरमुकाम जलेश्वरदेखि ३२ किलोमिटर पश्चिम उत्तरतर्फ जलेश्वर-बर्दिवास सडक खण्डमा पर्ने सोनामाई-२ भोइल गाउमा अवस्थित सोनामाई मन्दिरमा बोक्सी भूतप्रेत नियन्त्रण गर्ने मेला लाग्ने गर्छ।
तान्त्रिक मान्यताअनुसार, घटस्थापनादेखि महानवमीसम्मको अवधिलाई तन्त्रमन्त्रको साधना अभ्यास र परीक्षण गर्ने महापर्वको रूपमा विश्वास गर्नेहरु वर्षेनि सोनामाई मन्दिरमा ओइरो लाग्छन् र यस्ता महिलालाई स्थानीय भाषामा कारनी भनिन्छ।
सोनामाइस्थानको ८ वर्ग किमी सीमा क्षेत्रभित्र पाइला टेक्नासाथ कारनीहरु काम्न सुरु गर्ने सोनामाई मन्दिरका पूजारी झगरु भनिने चन्द्रहासन झाको दाबी छ।
भूतप्रेत बोक्साबोक्सी र दुष्ट आत्मलाले सताइएका हजारौं पीडित प्रत्येक वर्ष यस मेलामा आउने गरेको सोनामाई २ घर भएका रौशन कुमार यादवले बताए।
सोनामाई नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, जनकपुर अञ्चलको महोत्तरी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति होनेपालको महोत्तरी जिल्ला मा रहेको नव दुर्गा को मन्दिर हो
भुत प्रेत,बोक्सा बोक्सी ,काला जादु ,जादु टोना,र दुष्टआत्मा दुवारा सताइएका का हजारौं पीडित प्रतेक वर्ष यस मेलामा आउने गर्छन् र दर्शनार्थी को ठुलो भिड लाग्ने गर्छ।
यस् मेलामा महोत्तरी ,धनुषा ,सर्लाही ,बारा ,पर्सा लगायत नेपाल का विभिन्न ठाउँ र भारत को सिमाब्र्ती ईलाका लागायत पट्ना सम्मबाट श्राधालु भत जनहरू आउने गर्छ।
बेलुका पुरी, वरी, खवौनी, डुवौवा सोहारी, सोहारी, कचौरी, बैगनी तथा अन्य किसिमका तरुवा भुजुवाका परिकारहरू बनाएर सानो-ठूलोको भेदभाव नगरी खाइन्छ।
किनभने "चैतके रान्हल वैशाखमे खाना" अर्थात् चैत्रमा बनाई वैशाखमा खाने भन्ने लोकोक्ति बमोजिम सतवानीको दिन बनाइएका परिकार शिरुवाका दिन खाने चलन पूर्वाञ्चलका थारू समाजमा निकै प्रचलित छ।
शिरुवाका दिन बिहानै घरका जेठा व्यक्तिले आफ्नो गृहदेवता, ग्रामदेवता र अन्य देवताहरूमा पवित्र जल चढाइ अन्य कुटुम्वहरूलाई पनि जलले टाउकोमा थप्थपाई आर्शीवाद दिने चलन छ।
थारूहरूको वस्तीमा विच्छु वा त्यस परिवारका अन्य ऐतिहासिक व्यक्तिहरू सुब्बई, कारो, मन्नो, शोभा, जिम्दार आदि धामीहरूको पूजा गरिन्छ।
नयाँ दिनको प्रारम्भ राम्रोसँग गरियो भने वर्षभरिकै दिन सुखद हुने विश्वासका साथ मनाइने यो पर्व सामाजिक सद्भाव बढाउनका साथै सांस्कृतिक चलनलाई समेत निरन्तरता दिन सफल
साथै धामीले नम्होनी पनि खेल्दछन् र कष्ट हुनेले विन्तीगोचर चढाउँदा कष्टबाट मूक्ति पाउने उपाय बताउनुका साथ निवारण हुने आशीर्वाद समेत प्रदान गरिन्छ।
शिरुवा पर्वको अघिल्लो रात अर्थात् सतुवाइनको राति धामीले नम्होनी खेल्छन्, गाऊँका भगतीयाहरूले गाऊँका भद्र मानिसहरूको उपस्थितिमा रातभरि हरिनाम किर्तन अर्थात् भगत गाई जाग्रम बस्दछन् र ग्रामदेवतालाई मनाउने काम गर्दछन्।
एक समय उनले भारतीय प्रशासनिक सेवा परीक्षाको लागि पनि अध्ययन गरेकी थिईन, तर १९७७ मा कांशी रामसँग भेट भए पछि उनले एक पूर्ण कालिक राजनीतिज्ञ बन्ने निर्णय लिइन।
उनी द्वारा स्वयं हिंदीमा "मेरे संघर्षमयी जीवन और बहुजन मूवमेंटको सफरनामा" तीन भागमा र " - " अङ्ग्रेजीमा दुई भागमा लेखीएको छ जुन एकदम चर्चित रहेको छ।
वरिष्ठ पत्रकार अजोय बोसद्वारा लेखीएको "बहनजी: अ पोलिटिकल बायोग्राफी अफ मायावती" अहिले सम्मको सर्वाधिक प्रशंसनीय जीवन कथा हो।
अब लखनऊको पत्रकार डा. नूतन ठाकुरले मायावतीको सामजिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक महत्त्वको स्पष्ट गर्दै एक पुस्तक लेख्ने कार्य प्रारम्भ गरेकि छन.
२००७ को विधानसभा निर्वाचनमा यिनको पार्टीले राज्यमा पूर्ण बहुमत प्राप्त गरेकी छन र त्यसपछी उनले मुख्यमन्त्रीको कार्यभार ग्रहण गरेकि हुन।
तकसेरा मध्यपश्चिमाचल विकास क्षेत्र अन्तर्गत राप्ती आचलको रुकुम जिल्लामा पर्ने ४३ गाविसमध्ये सदरमुकाम मुसिकोट २६ कोष पूर्वमा अवस्थित तकसेरा गाविस राजनीतिक विभाजन अनुसार निर्वाचन क्षेत्रन॥ १ इलाका नं।
तकसेरा नाम कसरी रहन गयो भन्ने सन्दर्भमा स्थानीय बुढापाकाहरूका अनुसार तकसेरा बाग्लुङ् जिल्लाको तक भन्ने ठाउँबाट र रोल्पाको सेरा भन्ने ठाउँबाट बसोवास गर्न त्यहाँ आएको हुनाले बसाईसराई गरी आउने मानिसहरूले आफू आएको ठाउँको नाम राखी बसेकाले त्यस ठाउँको नाम तकसेरा रहेको हो।
यस गाविसको लेकाली भागमा बहुमूल्य जडिबुटीहरू यासा्रगुम्बा कटुकी कुरिलो दालचिनी पाँचऔले चिराइतो सुगन्ध वाला आदि जडिबुटीहरू पाइन्छन् भने कस्तुरी नाउर रतुवा घोरल बाघ भालु डाँफे मुनाल जस्ता वन्यजन्तु तथा पाछीहरू गाविसका गहना हुन्।
भने महिलाहरूले गुन्यू चोली कोट साडी ब्लाउज धोती नाकमा फूली गलामा सिक्काको माला हातमा चाँदीको बाला र कानमा ढुङ्ग्री लगाउँछन् भने यूवायुवतीहरूले पाइन्ट सर्ट सुट र कुर्ता सुरुवाल म्याक्सी प्रुाक र मिड्डी कमिज लगाउँछन्।
हरेक वर्ष जेठ १५ गतेदेखि असारको पहिलो सातासम्म सम्पूर्ण यूवायुवतीहरू गाउँको चौतारीमा प्रत्यक दिन भेला भई महिलाहरूले रातो हरियो पहेलो पछ्यौरी र पुरुषहरूले पनि आफ्नो मौलीक पोशाक लगाई पाचैवाजाको तालमा नाच्दै गाउँँदै अन्तिम दिन गाउँ नजीकको अग्लो रमणीय फाँट भेडाको थुमा र सुँगुरको भादेलाई बली दिएर पूजा गर्दछन्।
यहाँ पर्यटकीय महत्त्वको स्थान ढोरपाटन शिकार र आरक्षको धेरै भाग यसै गाविसमा रहेको छ अन्य प्राकृतिक स्रोत साधनहरूको दृष्टिले पनि यो गाविस धनी छ तर पनि दुर्गम ठाउँमा रहेकाले राज्यको जुन रूपमा ध्यान पुग्नुपर्ने हो पुग्न नसक्दा यहाँको जीवनस्तर दयनीय नै छ।
तकसेरामा घरेलु उद्योगबाट बुनिने राडीपाखी विक्री वितरणका व्यवस्था मिलाउन सके र तय पेशाका लागि राज्यबाटै लगामी प्रबद्र्धन गरेमा यस गाविसको जीवनस्तर माथि उठ्न सक्छ।
यहाँ मानिसहरूको मुख्य पेशा कृषि हो सहायक पेशाको रूपमा आय आर्जनका लागि यहाँका मानिसहरू भारत कोरिया जापान अरब कतार मलेसिया जाने र लाहुरेमा भर्ती गर्दछन्।
यहाँ पाइने फलफूलहरूमा कागती आरु आरुवखडा स्याउ र ओखर हुन् न यस गाविसमा पिडालु सिमी बोडी काँक्रो फसर्ी मुला र लसुन जस्ता ताजा तरकारी उत्पादन हुनछन्।
काँक्री वगर लुकुम वगर सयपातुङ खावाङ वगर यस गाविसका उर्वर फाँटहरू हुन् काँक्री गाविसबाट जडीबुटि भाङ्गो खसी बोका भेडा अल्लो ओखर धाजी डोका डाला कम्मल आदि निर्याद हुने गर्दछ।
काँक्री गाविसमा केही पर्यटकीय महत्त्वका स्थानहरू पनि छन् ति मध्य रोगा धुरीदे्खि निसी लेकसम्मको लेकाली भाग चौरीखर्क र जरखान भरणा प्रमुख हुन्।
यहाँ खास गरी वर्षा याममा पशुहरू चराउने बुकी पाटन भएको र यस स्थानमा बुकी लगायतका विभिन्न जातका फलफूल फुल्ने भएकोले अति रमणीय हुनुका साथै यो भूभाग अग्लो स्थानमा रहेकोले चारैतिर देख्न सकिन्छ।
धुपी सल्ला बाँझ खसु्र रईज फलाट गुराँस ओखर पांगर चाप काफल सल्लो उत्तीस कटुस टुनी बाँस निगालो अल्लो खतवरुवा आदि प्रजातिका वनस्पति पाइन्छन्।
यो गाविसको पूर्वमा वाग्लुङ जिल्ला पश्चिममा रुकुमको मोरावाङ गाविस उत्तरमा कोल र तकसेरा गाविस र दक्षिणमा रोल्पा जिल्ला पर्दछन्।
यस जिल्लामा अविरल रूपमा वगिरहने लुकुम गाडको रूपमा चिनिने लुकुम खोलाको दक्षिण भूभागको सिमाङ्कन गर्दै जति शोभा बढाएको छ त्यतिनै धौलागिरी अञ्चलमा पर्ने निसिभुजी पाटन र रोल्पा जिल्लाको उवालेकलाई सँधै यस गाविसले एकनास नियालीरहेको रमाइलो दृश्य छ।
कार्तिक पूर्णिमाका अवसरमा विशेषगरी भारत तिरबाट र मकर संक्रान्तिका अवसरमा नेपालको पहाडी भागबाट मेला भने ज्यादा जसो मानिसहरू बराहक्षेत्रमा आउने गर्दछन्।
यसबाहेक ऋषि पूर्णिमा, ब्यास पूर्णिमा, फागुपूर्णिमा लगायत विभिन्न एकादशी तथा अन्य व्रत र उत्सवका दिनहरूमा पनि तीर्थयात्रीहरू प्रसस्त मात्रामा बराहक्षेत्र पूग्ने गर्दछन्।
वराहक्षेत्र वरपरका छौगा, धारा, पर्वत, वन जंगल तथा त्यहाबाट देखिने रमणीय दृश्यहरूले समेत यस स्थानको पर्यटनको विकासको सम्भावना लाई थप टेवा पुर्याएका छन्।
ब्रह्मपुराण वराहपुराण र स्कन्दपुराण लगायतका पुराणहरू र महाभारत महाकाव्यमा समेत उल्लेखित गरिएको तथा महिमा गाइएको यो स्थान नेपालको सबैभन्दा पुरानो मध्येको एक देवस्थल हो।
बुआईको समय थयोमिथोक्‍जाम ७० डब्‍लू एस. ३ ग्राम दबाइ प्रति किलो ग्राम बिउको दर देखि उपचारित गर्न देखि प्रारम्भिक किराहरूको नियन्त्रण हुन्छ अथवा अङ्कुरणको प्रारम्‍भ होते नै नीला भृंग किरा नियन्त्रणको लागि क्‍यूनालफस १.५ प्रतिशत या मिथाइल पेराथियान २५ किलो ग्राम प्रति हेक्‍टरको दर देखि भुरकाव गर्नु पर्छ।
धेरै प्रकारको इल्लियां पत्‍ती सानो फलियों र फलहरू लाई खाएर नष्‍ट गरेर देती छ यिनी किराहरूको नियन्त्रणको लागि घुलनशील दबाइहरूको निम्‍नलिखित मात्रा ७०० देखि ८०० लीटर पानीमा घोलकर छिडकाव गर्नु पर्छ।
हरियो इल्‍लीको एक प्रजाति जसको सिर पातलो एवं पिछला भाग चौडा हुन्छ भटमासको फूलों र फलियहरूलाई खा जान्छ जसबाट बिरुवाहरू फली विहीन हो जान्छन्।
चूकि खेतिमा तना माखा, चक्रभृंग, माहो हरियो इल्‍ली लगभग एक साथ आक्रमण गर्छन अत: प्रथम छिडकाव २५ देखि ३० दिनमा एवं दोस्रो छिडकाव ४०-४५ दिनको खेतिमा आवश्‍यक गर्नु पर्छ।
१५ देखि २० दिनको खडी खेतिमा घांस कुलको खरपतवारोको नष्‍ट गर्नको लागि क्‍यूजेलेफोप इथाइल एक लीटर प्रति हेक्‍टर अथवा घांस कुल अझ केही चौडी पत्‍ती वाला खरपतवारहरूको लागि इमेजेथाफायर ७५० मिली. ली. लीटर प्रति हेक्‍टरको दर देखि छिडकावको अनुशंसा छ।
नींदानाशकको प्रयोगमा रोप्नेको पूर्व फलुक्‍लोरेलीन २ लीटर प्रति हेक्‍टर आखरी हलोको पूर्व खेतहरूमा छिडके र अवाको पेन्‍डीमेथलीन ३ लीटर प्रति हेक्‍टर या मेटोलाक्‍लोर २ लीटर प्रति हेक्‍टरको दर देखि ६०० लीटर पानीमा घोलकर फलैटफेन या फलेटजेट नोजलको सहायकता भन्दा पुरा खेतमा छिडकाव गर्नुहोस।
अच्‍छी सडी भए गोबरको खाद ५ टन प्रति हेक्‍टर अन्तिम हलोको समय खेतमा राम्रो तरिका मिलयो देवें तथा बोते समय २० किलो नत्रजन ६० किलो स्‍फुर २० किलो पोटाश एवं २० किलो गंधक प्रति हेक्‍टर देवें।
गहिरो काली मिटटीमा जिंक सल्‍फेट ५० किलो ग्राम प्रति हेक्‍टर एवं उथली मिटिटयहरूमा २५ किलो ग्राम प्रति हेक्‍टरको दर देखि ५ देखि ६ खेतिहरू लिन पछि उपयोग गर्नु पर्छ।
खेतमा पानी भरियो भने भटमासको खेतिमा प्रतिकूल प्रभाव पर्दछ अधिक उत्‍पादनको लागि खेतमा पानी निकासको व्‍यवस्‍था गर्न आवश्‍यक हुन्छ।
किराहरूको आरम्भिक अवस्‍थामा जैविक कट नियन्त्रण हेतु बी.टी एवं ब्‍यूवेरीया बैसियाना आधरित जैविक कीटनाशक १ किलोग्राम या १ लीटर प्रति हेक्‍टरको दर देखि बुवाईको ३५-४० दिन तथा ५०-५५ दिन पछि छिडकाव गर्नुहोस।
४ . बैक्‍टीरियल पश्‍चयूल नामक रोगको नियन्त्रित गर्नको लागि स्‍ट्रेप्‍टोसाइक्‍लीन या कासूगामाइसिनको २०० पी.पी.एम. २०० मि.ग्रा; दबाइ प्रति लीटर पानीको घोल र कापर आक्‍सीक्‍लोराइड ०.२ पानीको घोलको मिश्रणको छिडकाव गर्नु पर्छ।
इराको लागि १० लीटर पानीमा १ ग्राम स्‍ट्रेप्‍टोसाइक्‍लीन एवं २० ग्राम कापर अक्‍सीक्‍लोराइड दबाइको घोल बनाएर उपयोग गरेर सकते छन्।
भटमासको खेतिमा बिउ एवं साना बिरुवाहरूको नोकसान पहुंचाने वाला नीलाभृंग पत्‍ते खान वाला इल्लियां, तनेको नोकसान पहुंचाने वाला तनेको माखा एवं चक्रभृंग आदिको प्रकोप हुन्छ एवं किराहरूको आक्रमणले ५ देखि ५० प्रतिशत सम्म पैदावारमा कमी आ जान्छ।
यसको रोकथाम हेतु बिउको थीरम या केप्‍टान २ ग्राम कार्बेन्‍डाजिम या थायोफेनेट मिथीईल १ ग्राम मिश्रण प्रति किलो ग्राम बिउको दर देखि उपचारित गर्नु पर्छ अथवा ट्राइकोडरमा ४ ग्राम एवं कार्बेन्‍डाजिम २ ग्राम प्रति किलो ग्राम बिउले उपचारित गरेर बोयें।
फफूँदनाशक दबाइहरू देखि बीजोपचारको पश्‍चात बिउको ५ ग्राम राइजोबियम एवं ५ ग्राम पी.एस.बी.कल्‍चर प्रति किलो ग्राम बिउको दर देखि उपचारित गर्नुहोस।
यसपछि रोग नियन्त्रणको लागि को आक्रमणले बिउ सडन रोकन हेतु कार्बेन्‍डाजिम १ ग्राम + २ ग्राम थीरमको मिश्रण देखि प्रति किलो ग्राम बिउ उपचारित गर्नु पर्छ।
फलियहरूमा दाना भरते समय अर्थात सितंबर महिनामा यदि खेतमा चिस्यान पर्याप्‍त न हो त आवश्‍यकतानुसार एक या दुई हल्का सिंचाई गर्न भटमासको विपुल उत्‍पादन लिन हेतु लाभदायक छ।
भटमासको खेती अधिक हल्का बलौटे तथा हल्का भूमिको छोडेर सबै प्रकारको भूमिमा सफलतापूर्वक गर्न सकिन्छ तर पानीको उचित निकास भएको चिल्लो दोमट भूमि भटमासको लागि अधिक उपयुक्‍त हुन्छ।
हाल श्री गौतमले नेपालको शान्ति प्रक्रिया, लोकतन्त्रको सुदृढीकरण र आर्थिक-सामाजिक विकासकोबारेमा देशका राजनीतिक र नागरिक समाजको नेतृत्वलाई अनौपचारिक सल्लाह-सुझाव दिनेगर्नुहुन्छ।
सन् २०१०-११मा वहां नेपालको प्रधानमन्त्रीका अन्तर्राष्ट्रिय मामिला र शान्ति प्रक्रिया सम्बन्धि विशेष सल्लाहकार र संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाका लागि नेपालका उम्मेदार पनि हुनुहुन्थ्यो।
त्यस अबधिमा वहां गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति पुरष्कार समितिका संयोजक र नेपालस्थित सिटिजन्स बैङ्क इन्टर्न्यासनलका अध्यक्ष पनि हुनुहुन्थ्यो।
साथै नेपाल सार्बजनिक स्वास्थ्य प्रतिष्ठान, आरोग्य प्रतिष्ठान, मदन पुस्तकालाय प्रतिष्ठान, रातो बंगला शैक्षिक प्रतिष्ठान र रोटरी आदि संस्थाका सदस्य-सल्लाहकार हुनुहुन्छ।
अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा श्री गौतम जापानस्थित बालकल्याणकालागि विश्व अन्तर्धार्मिक प्रार्थना र सेवा दिवस का अध्यक्ष, संयुक्त राज्य अमेरिकास्थित अड्रे हेपबर्न बाल प्रतिष्ठान का अध्यक्ष, रगमार्क-गुडवीभ, का सदस्य र विश्वबैङ्कद्वारा आयोजित दक्षिण एसियाली खाद्य तथा पोषण सुरक्षा कार्यक्रम का सल्लाहकार पनि हुनुहुन्छ।
ल्याटिन अमेरिका तथा क्यरिबियन क्षेत्रका प्रमुख, एसिया र प्रशान्त क्षेत्रका निर्देशक, तथा युनिसेफ मुख्यालयमा योजना, समन्वय र कार्यक्रम विभागका निर्देशक समेत हुनुभएका श्री गौतमले सन् १९९०मा संयुक्त राष्ट्रसंघले आयोजना गरेको विश्वइतिहासमै सबभन्दा ठूलो राष्ट्रप्रमुखहरूको भेला “बालकल्याण सम्बन्धि शिखर सम्मेलन”को घोषणापत्र र कार्ययोजानाको मस्यौदा तयारगर्ने अभिभारा पनि सम्हाल्नु भएको थियो।
संयुक्त राष्ट्रसंघको तीन दशकभन्दा लामो र गरिमामय सेवागर्नुभएका श्री गौतमले वहांको कार्यकालमा विश्वका सरकारी र गैरसरकारी शीर्ष नेताहरू र अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाका उच्च पदाधिकारीहरूसँग भेटवार्ता र सम्झौता गरेर विकाशनिर्माण, मानव कल्याण, वालअधिकार इत्यादि क्षेत्रमा नीतिनिर्धारण गर्न, उक्त नीतिहरूको कार्यान्वयनको लागि योजना तर्जुमा गर्न र आर्थिक श्रोत जुटाउन सरीक हुनुभएको थियो।
पछिफेरि सन् २००२मा संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाको बालबालिका सम्बन्धि उच्चस्तरिय महाधिबेशन सम्पन्न गराउनमा पनि वहांले महत्त्वपूर्ण नेत्रृत्व गर्नुभएको थियो।
यी दुबै शिखर सम्मेलनमा ७० भन्दा बढी राष्ट्रप्रमुख, सयौं बालअधिकार विशेषज्ञ, नागरिक समाजका नेता, विश्वप्रख्यात कलाकार र नोबेल पुरष्कारपाउने प्रतिष्ठित व्यक्तित्वको समेत सहभागिता थियो।
संयुक्त राष्ट्रसंघको तर्फबाट विभिन्न देशको स्थानिय, राष्ट्रिय र क्षेत्रियस्तरमा बिकाश कार्यक्रमको नीतिनिर्माण र कार्यान्वयनगर्ने काममा पनि वहां निकै अनुभवी र क्रियाशील हुनुहुन्थो।
अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा वहांले संयुक्त राष्ट्रसंघका महासभा, सुरक्षा परिषद, आर्थिक र सामाजिक परिषद, युनिसेफको कार्यकारी बोर्ड जस्ता सर्वोच्च निकायको काममा योगदान दिनुकोसाथै, युनिसेफले सहयोग गर्ने १५० भन्दा बढी विकासोन्मुख देशका कार्यक्रमको रेखदेख, नीतिनिर्धारण, मुल्यांकन र निरिक्षण गर्नुहुन्थ्यो।
युनिसेफको सेवामा वहांले क्याम्बोडिया, इन्डोनेसिया, लाओस, हाइटी, भारत, थाइलैन्डजस्ता देशमा अधिकृत देखि कार्यालय प्रमुख, निर्देशक र संस्थाका देशव्यापि प्रतिनिधिको कार्यभार पनि दक्षताका साथ सम्हाल्नु भएको थियो।
स्थानीय बुढापाकाहरूका अनुसार जाजरकोटी राजा दिपनारायण शाहले हालको विजयश्वरी मन्दिर भएको स्थानमा सपनाबाट ज्योतिलिङ्ग उत्पादन भएको देखे।
उक्त स्थानमै गई हेर्दा धातुको ज्योतिलिङ्ग उत्पादन भएको देखि सो स्थानमा विजयश्वरी भगवतीको मन्दिर निर्माण गरेर मन्दिरमा पूज ागर्न स्थानीय गौतम थरका ब्राह्मणलाई पुरोहित तोकी प्रत्येक वर्ष वडादशैँ र चैते दशैँमा माई भगवतीलाई वली चढाउने गर्दथे।
पुजारीको घरमा सुत्केरो परेपछि पोखरेल थरका बाहुनले पूजा गर्दा कालीलाई चढाएको बलीको खुन भगवतीको त्याति लिङ्गमा पर्दा उक्त ज्योतिलिङ्ग फुटेको पाइन्छ।
रुकुमका केही गाविस र छिमेकी जिल्ला जाजरकोट डोल्पा समेतलाई खाद्यान्न आपूर्ति गर्ने चौरजहारी फाँट भित्र लामिछानेगाउँ घारीगाउँ नाखिरा एअरपोर्ट नयाँबजार रुकुमेगाउँ गोतामे गाउँ खहरे वेतनी लहरेसिमल गैरीगाउँ आदि विजयश्वरी गाविसका प्रचुर मात्रामा उत्पादन हुने स्थानहरू हुन्।
यहाँ अत्याधिक मात्रामा धान गहूँ मकै कोदो चना मसुरो तथा विभिन्न किसिमको तरकारी खेती एवं आँप मेवा कटहर नासपाती लगायतका फलफूलहरू उत्पादन हुने गर्दछ।
१९८५मा विजयश्वरी-६ स्यालखोला रुकुम र जगतीपुर-१ मटेला जाजरकोट जोड्ने भेरी नदीमा बनेको पु राणाकालमा अध्यारोभित्रको उज्यालो पक्ष हेर्न सकिन्छ।
विजयश्वरी भगवती मन्दिर मालिका लेक विजयश्वरीको कुशलगङ्गास्थित शिवमन्दिर एअरपोर्टमा रहेको माइकालीका भगवतीको मन्दिर यस गाविसका प्रसिद्ध धार्मिक स्थलहरू हुन्।
रुकुम सल्यान जाजरकोटको त्रिवेणी स्थल तथा ती आचल राप्ती भेरी र कर्णालीको प्रमुख ब्यापारिक क्षेत्र चौरजहारीका विभिन्न ठाउँमा ब्यापार ब्यवसाय गर्नेहरूको संख्या ठूलो मात्रामा रहेको छ।
एक स्नातक स्तरको क्याम्पस एक उच्च मावि सहित एक दर्जन मावि निमावि र प्रावि स्तरका विद्यालय साचालनमा रहेको यो गाविसको शैक्षिक एवं राजनीतिक अवस्था माथि उठेको छ।
सल्लीवजार-कनैकाँडा चौरजहारी सुर्खेत जोड्ने र दाङ्ग जोड्ने सल्यान थारमारे चौरजहारी सड्क खण्ड निर्माण भएपछि यातायातका साधन चल्न थालेका हुन्।
भेरी अञ्चलको जाजरकोटबाट टेलिफोन सुविधा पाएको यस गाविसका मानिसहरूले आफ्नै जिल्लाभित्र फोन गर्दा पनि एसटीडी शुल्क तिर्नुपर्ने बाध्यता रहेको छ।
छिमेकी गाविस खोलागाउँबाट साढे १९ किलोमिटर नहर वनाई ल्याइएको सो सिंचाई आयोजनाबाट उपभोक्ताहरूको बढ्दो आवश्यक्तालाई परिपूर्ति गर्न समस्या उत्पन्न भएकाले पानी बढाउनुपर्ने देखिन्छ।
खानेपानी समस्याबा प्रताडित चौरजहारीवासीहरूले एक घर एक धारोको अवधारणका साथ सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्थाको अनुदानलाई समेत उपयोग गरी स्थानीयस्तरबाटै खानेपानी आपूर्तिका लागि अभियानात्मक रूपमा जुटेका छन्।
अन्य गाविसभन्दा राज्य संयन्त्रको बढ्ता उपस्थितिले गर्दा नमूना गाविसको उपमा पाएको विजयश्वरी गाविस जिल्ला सदरमुकाम मुसिकोटबाट १६ कोस सुदुरपश्चिममा रहेको छ।
समुन्द्र सतहदेखि ६६७ मिटर उचाई भएको भेरी नदीदेखि १५१२ मिटर उचाईमा रहेको मालिका लेकसम्मको भू-भाग रहेको यस गाविसको पूर्वमा कोटजहारी र खोलागाउँ गाविस पश्चिममा जाजरकोटको जगतीपूर गाविस उत्तरमा जाजरकोट जिल्लाकै खलङ्गा गाविस र दक्षिणमा सल्यान जिल्लाको कालागाउँ गाविस रहेको छ।
दुई जना एमवीवीएस डाक्टर सहित ३८ जना विभिन्न तहका प्राविधिक तथा प्रशासनिक कर्मचारीहरूले दैनिक सयौँ विरामीहरूलाई सेवा दिइरहेका छन्।
त्यस्तै एक जना डाक्टरको दरवन्दी रहेको जिल्ला आयुर्वेद अस्पताल चौरजहारी र एक उपस्वास्थ्य चौकीले गाविसवासीलाई भरपूर स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
अठारौँ शताब्दीको पहिलो यात्रामा जेम्स कुक, जो पछि अत्यन्त विकसित हवाई टापुमा पुगेका थिए र पछि उनी ताहिती पुग्दै पहिलो पटक अस्ट्रेलियाको पूर्वी तटको अन्वेषण गर्न सफल भएका थिए।
प्रशान्त मोर्चाले दोस्रो विश्वयुद्ध ताका, मुख्यतया संयुक्त राज्य अमेरिका र अस्ट्रेलियाबीच र अक्ष शक्ति जापानबीच ठूलो कदम चालेको थियो।
त्यसपछिका शताब्दीहरूमा युरोपेली बासिन्दाहरूको आगमनले गर्दा ओसिनियाको सामाजिक तथा राजनैतिक परिदृश्यमा उल्लेखनीय परिवर्तन आएको थियो।
समकालीन समयमा राष्ट्रिय झन्डाहरूबारे झन्-झनै चर्चा बढ्दै गएको छ र कोही-कोही ओसिनियालीहरूले आफ्नो विशिष्ट तथा व्यक्तिगत चिनारी प्रदर्शन गर्ने इच्छा राखेका छन्।
ओसिनियामा अस्ट्रेलिया, न्यु क्यालेडोनिया, न्युजिल्यान्ड, फ्रान्सेली पोलिनेसिया र हवाईका उच्च विकसित र विश्वव्यापी रूपमा प्रतिस्पर्धी वित्तीय बजारहरूबाट अर्थव्यवस्थाहरूको विविध मिश्रण रहेको छ जुन जीवन र मानव विकास सूचकाङ्कको गुणस्तरमा उच्च स्थानमा रहेको छ।
पपुवा न्युगिनी, इन्डोनेसियाली न्युगिनी, किरिबाटी, भानुआटु र टुभालु जस्ता कम विकसित अर्थव्यवस्थाहरू भएका मुलुकहरू पनि यस अन्तर्गत पर्दछन्।
महादेशहरूको तुलनामा भू-भागको सबैभन्दा सानो भूभाग ओसिनिया हो र यो कुमेरू महादेश पछिको जनसङ्ख्यामा दोस्रो सबैभन्दा सानो क्षेत्र हो।
धेरै देशहरूमा भिन्दै संवैधानिक अदालत छैन, बरु यसको सट्टामा उनिहरूको सर्वोच्च अदालतलाई संवैधानिक न्यायिक अधिकार प्रत्यायोजित गरिएको छ।
तथापी, यस्ता अदालतहरूलाई कहिले काही "संवैधानिक अदालत" भनिन्छ, उदाहरणको लागी, कसै कसैले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतलाई, "विश्वको सबैभन्दा पुरानो संवैधानिक अदालत" भनेका छन किन भनें असंवैधानिक भएको भनी कानुनलाई बदरभागी गराउने यो विश्वमा पहिलो अदालत हो ,जबकि यो भिन्नै संवैधानिक अदालत होईन।
यसका मुख्य अख्तियारी चुनौती दिईएको कानुन वास्तवमा असंवैधानिक छ कि छैन, जस्तो कि संवैधानिक रूपमा स्थापित अधिकार र स्वतन्त्रतासँग बिरोधाभास छ छैन भनी अधिकार प्रयोग गर्नु हो।
सुनुवार जातिको मुख्य संस्कृतिको रूपमा रहेको हाल्ली हरेक वर्ष मंसिर महिना औशीको रातमा खेलेर मनाइने खेल नेपालको पूर्वी पहाड खिजी चण्डेश्वरी मा वसोवास गर्ने सुनुवार किराँत समुदायले खेलिने बिश्वको एक मात्रै खेल हो जुन खेल परम्परा, पुर्खाको मौलिके र मान्नेता अनुसर खेल्दै आएको खेल हो जुन खेल खेलेको १५ दिन भित्र आउने पर्व लाई उधौली पर्व भनिन्छ वा मनाइन्छ ।
त्यस औशीको रातमा सुनुवार जातीहरूको मौलिके र मान्नेता आनुसर वर्षकै बढी आधेरो रात भएकोहुनाले यस रातलाई अधेरो हुनबाट जोगाउन र बढी अधेरोमा मनब पशु पन्छी लाई असर पर्न नदिनको लागि साथै सुनुवार युब को तागत्, साहस्, उत्सह र जगर लाई अटल राख्न प्रतेक वर्षा मङ्सिर महिना औशिको रात देखी पूर्णिमाको अघिलो रात सम्मा खेलिने खेल लाई हाल्ली भनिन्छ र त्यस रात सके पछि उधौली पर्व मनाइन्छ ।
चण्डी नाच किराँतका सुनुवार जातिका विभिन्न चाड पर्व मध्य प्रमुख रूपमा मानिने चाड हो, जसलाई सुनुवार बोलिमा चण्डी सिल वा सूरो-गाशो घर-घरमा पुराउने चलनलाई चण्डी नाच भनिन्छ ।
जसमा मूल नासो वा बालि नासो अर्थात् अन्न-बाली नाशो जसले अन्नपात खेतीबालीहरु राम्रो होस भनि सोरो दिइन्छ र भेडा नासोले पनि जनावरहरु होस भनि सोरो दिइन्छ वा ल्याइन्छ यसमा ढोल झ्याम्टा बजाउँ जातिय भेष भुषाका हातमा झुम्के रुमाल, फुलपाती, सेउली लिई बाल, युवा, युबती, वृद्धहरु सबै नाचिन्छ ।
थरहरु: कोर्मोचा भाले र मुलिचा पोथी (खिजीमाझगाउँ मा बस्ने कोर्मोचा सबै भाले डोल र मूलगाउँमा बस्ने कोर्मोचा बाहेक मुलिचाहरु पोथी डोल)
यो खिजी बासीले उपभोका गर्दै आएका छन् भने काठ को पोलबाट बिधुतिय सञ्चार लाई टिकावट नभाका कारण जनतालाई दुख भको पाईन्छन यति मत्र न भयेर सडक भने बर्सौनी भन्किने हुनले हिऊदमा मात्रै आवतजावत हुनेगर्दछ।
कारण सुनुवार बिर्टिश गोर्खा भुतपुर्व सैनिक/आर्मी हरूले सुरुवत गरेका हुन्, गाउँ का युबा हरूलाई खेल को नियम्, कलहरु सबै सुनुवार बिर्टिश गोर्खा भुतपुर्व सैनिकहरूले दिदै आएक थियो ।
ऋखी तरपानी, वा जनैपूर्णीमा बाहुनहरूले सुनुवार जातिहरूको घर-घर मा गएर जनै बाँध्ने चलनहरु पार-पूर्व काल देखिन चलि आएकोले यस दिन मुखिया को वा सुनुवार जुजुमान को घरमा गइ जनै लगाई दिने दिन लाई जनैपूर्णी भनेर खिजीका सुनुवार जातिहरूले मान्ने चलन छ र यस दिन धामी झाक्रीहरूलाई गुरु पुकार्ने वा गुरु भेटि दिने चलन लाई मुधुम भाषामा ऋखी तरपानी भनेर सुनुवारहरूले मान्ने चलनलाई ऋखी तरपानी, जनैपूर्णीमा भनिन्छ वा मनइछ
खिजी मा पुर्खा देखि नै लेख-बेशी मा अ-आफ्नु बन-जंगल र साझा बन भकोले पंचायत कालमा साझा बन जंगल सबै बेचबिख भइ आफ्नु बन वा पेवा बन गरिएको थियो र यस गाउँमा धेरै जसो बन जंगल आफ्नु नाम को जंगल पनि पाइन्छ बाकी बन जंगल सबै अझकल साझा बन जंगल रूपमा उपभोक् गरिएको पाइन्छ।
वर्षेनी धान, मकै, कोदो,जौ, गहु, भटमास, फापर, तोरी, आलु हुन्छन् भने साग, सब्जी, फलफुल आदि पनि यहाँका मनिषले उपभोक् गर्दै अएक छन् सिंचाई न-भाकोले मेसेल्मी मुहानबाट आको पानीले धन रोप्ने र आकासे पानी ले जिबन चालाएको पाइन्छ।
यस समय दशमलव वर्गीकरण पद्धति, द्विबिंदु वर्गीकरण पद्धति, विस्तारशील वर्गीकरण पद्धति, ला इब्रेरी औव कांग्रेस वर्गीकरण, पद्धति, विषय वर्गीकरण पद्धति एवंऔंङ्‌ मय वर्गीकरण पद्धतियाउँ विश्वमा प्रचलित छन्।
उनको सही ढंगबाट परीक्षा गर्नका पश्चात्‌ पुस्तकहरु रजस्टरमा दर्ज गर दी जान्छन् र पुस्तकहरूमा मुहर, लिबिल, तिथिपत्र, पुस्तक पाएरट आदि लागयो दिइएका छन्।
पुस्तकालयमा विशेष प्रकारको फर्नीचर प्रयोगमा ला इन्छ, जस्तै सूची कार्ड केबिनेट, काउंटर, पत्रपत्रिकाहरूको लागि विभिन्न प्रकारका रैक, पढनेको मेज, कुर्सियाउँ, अल्मारियाउँ र वाचनालयको मेज कुर्सियाउँ इत्यादि।
प्रत्येक पुस्तकालयमा केही उपकरणहरू र स्टेशनरी आवश्यक हुन्छ, जस्तै- सुझावपत्र जसपर मान्छे कुनै पुस्तकका किननको सिफारिश गर्दछन्, पुस्तक-चुनाव-पत्रकबाट पुस्तकहरूको खरीदमा आसानी रहन्छ, पुस्तकादेशपत्रका द्वारा पुस्तकहरु पुस्तकालयमा खरीदी जान्छन्।
पुस्तकालय विज्ञान त्यो विज्ञान छ जुन प्रबंधन, सूचना प्राविधिक, शिक्षाशास्त्र एवं अन्य विधाहरुका औजारहरूको पुस्तकालयका सन्दर्भमा उपयोग गर्दछ।
सिन्धुली जिल्ला क्षेत्र नं.३ ईलाका नं. १० को भौगोलिक एवम् प्रशासनिक सीमानाभित्र रहेको कुशेश्वर दुम्जासम्म बनेपा-सिन्धुली-बर्दिवास बीपी राजमार्गको चौथो खण्ड सडक मार्ग पुगिसकेको छ ।
२००८ सालमा स्थापित कुशेश्वर विद्यापीठ मा वि ले उक्त क्षेत्रको शैक्षिक विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको यथार्थलाई नकार्न सकिन्न ।
यसैगरी लीलावती, पुण्यमती र रोसमतीका नामले चिनिने रोशीखोलाको दोभान र सुवर्ण कौशिकी अर्थात् सुनकोसीको तिरमा रहेको कुशेश्वर महादेव सनातन हिन्दू धर्मको आस्था र विश्वासको केन्द्र मानिन्छ ।
धार्मिक रूपमा हेर्दा, यहाँका अधिकतम बासिन्दाहरू हिन्दूहरू छन् , त्यसपछि बौद्ध धर्मवालाम्वीहरूको संख्या पनि कम छैन, तर यी भन्दाबाहेक धर्मका धर्मवालाम्वीहरू सायद छैनन् होला ।
तीन जिल्लाको संगमस्थलको रूपमा रहेको यस गा वि स को पूर्वमा सिन्धुली जिल्लाकै झाँगाझोली, दक्षिणमा नेत्रकाली, तामाजोर र वस्तिपुर गा वि स पर्दछन् भने पश्चिममा काभ्रे जिल्लाको भीमखोरी र मेच्छे गा वि स छन् अनि उत्तरमा रामेछाप जिल्लाको राकाथुम गा वि स रहेको छ ।
सुनकोसीका उन्मुक्त छाल छेउ र रोशी खोलाको दोभानमा विशिष्ट धार्मिक आस्थाका केन्द्रविन्दुका रूपमा रहेका आदिलिङ्ग कुशेश्वर महादेवको नामबाट गा वि स को नाम कुशेश्वर रहन गएको हो ।
राताम्य लालीगुँरास फुल्ने महाभारतको उच्च पहाडी शृंखलादेखि रोसी र सुनकोसीको समथर फाँटले कुशेश्वर दुम्जा गा वि स लाई भौगोलिक विविधता प्रदान गरेको छ ।
यो बिरामीका लागि एक आपत्कालीन अवस्था हो समयमै रोग ठम्याउन सकिएन र तुरुन्त उपचार सुरु गरिएन भने यसले बिरामीलाई चिन्ताजनक अवस्थामा पनि पुर्‍याउन सक्छ।
केही भाइरसको सङ्क्रमणले गर्दा एपेन्डिक्सको कोष सुन्निन्छन् र यसरी सुन्निएको कोषमा ब्याक्टेरियाजस्तै अक्सयुरियस भरमिकुलारिस, ई कोलाई इन्टेरोकोकाई आदिले गएर थप सङ्क्रमण गराउदँछन् अनि एपेन्डिसाइटिस हुन्छ।
एपेन्डिक्स ठूलो आन्द्रासँग सीधै जोडिएको हुनाले कहिलेकाँही ठूलो आन्द्रामा गाँठो पर्दा वा बटारिँदा आन्द्रामा रहेको दिशा फर्केर आई एपेन्डिक्समा पसेर एपेन्डिक्सको सङ्क्रमण गराउन सक्दछ।
यी माथि उल्ल्ोख गरिएका कुनै पनि कारणले गर्दा एपेन्डिक्सको मुख बन्द भएमा त्यसभित्र रहेका जमेका फोहोरको कारणले गर्दा त्यहाँको चापमा वृद्धि हुन जान्छ।
जसले गर्दा रगत प्रवाह गर्ने नलीमा क्षति पुग्न गई पूरै रक्त सञ्चार बन्द हुन्छ र एपेन्डिक्सका कोषमा घाउ लाग्दछ अनि विस्तारै कुहिन सुरु गर्दछन्।
एपेन्डिसाइटिसको समयमै उपचार गरिएन भने यसले हाम्रो पेटमा रहेको आमाशय सानो आन्द्रा र ठूलो आन्द्रालगायतलाई ढाकेर राख्ने तन्तुको एक तह जसलाई पेरिटोनियम भनिन्छ, त्यसलाई फुटाइदिन सक्छ।