polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
२६ अप्रिल २०१३ मा प्रदर्शन गरिएको, नयाँ आगमनहरूद्वारा अभिनीत भएपनि, 'आशिकी २' बक्स-अफिसमा व्यावसायिक सफलता भएको थियो, र सन् २०१३ को सबैभन्दा बढी कमाई गर्ने बलिउड चलचित्रहरू मध्ये एक थियो, जसले पहिलो चार हप्तामा विश्वव्यापी कमाएको थियो।
चलचित्रको साउन्डट्र्याक जारी गरेपछि धेरै लोकप्रिय भयो; "तुम ही हो" र "सुन रहा है" गीतहरू भारतको विभिन्न प्लेटफर्महरूमा चार्टमा शीर्ष स्थानमा थिए, साथ साथै "चाहुँ मेँ या ना" र "मिलने है मुझसे आयी" गीतहरू पनि चार्टमा शीर्ष स्थानमा थिए।
मुख्य भूमिकामा आदित्य रोय कपूर र श्रद्धा कपूर अभिनीत, यसलाई मुकेश भट्ट र भूषण कुमारले विशेष फिल्म्स र टी-सिरिज फिल्म्सको ब्यानर अन्तर्गत निर्माण गरेका थिए।
सन् १९५४ को प्रेमलीला'अ स्टार इज बर्न'को रूपान्तरण, यसले सन् १९९० को साङ्गीतिक चलचित्र 'आशिकी'को आध्यात्मिक उत्तराधिकारीको रूपमा काम गर्दछ, र शाद रन्धावा र महेश ठाकुरले सहायक भूमिकामा अभिनय गरेका छन्, साथै सलिल आचार्य पनि चलचित्रको सुरुवातमा एक क्यामिको उपस्थितिमा देखा परेका छन्।
सन् २०१० को दशकको सुरुवातमा स्थापित गरिएको, 'आशिकी २' एक असफल गायक राहुल जयकर र उनकी आश्रित, महत्वाकांक्षी गायिका आरोही केशव शिर्के बीचको अशान्त प्रेमप्रसङ्गयुक्त सम्बन्धमा केन्द्रित छ, जुन राहुलको मदिरा सेवन र स्वभावका मुद्दाहरूबाट प्रभावित छ।
जंगबहादुर को समयमा मुलुकी ऐनको निर्माण भयो, त्यस पछिका शासकहरूबाट वैदेशिक रोजगारीको प्रारम्भ, पात्रो प्रकाशन, पुल निर्माण, स्कूल, कलेज र अस्पतालहरूको स्थापना, पुस्तकालय स्थापना, र घण्टाघरको निर्माण जस्ता कामहरू भए ।
सरकारी समाचार पत्रको प्रारम्भ, आन्तरिक हुलाक सेवाको प्रारम्भ, विद्यालयहरू स्थापना, कर्मचारीहरूलाई कार्यालय समयको निर्धारण, सती प्रथा उन्मूलन, विद्युत केन्द्रको स्थापना, अस्पतालको स्थापना, नेपाली भाषा प्रकाशिनी समितिको स्थापना, रेलवे र रोपवेको निर्माण तथा नेपालको नक्शा निर्माण जस्ता कामहरू रणोद्दीपदेखि चन्द्रशम्शेर को समयसम्म भइसकेको थियो ।
भीम शम्शेरको समयदेखि मोहन शम्शेरको समय सम्ममा नेपाली शिक्षालाई भारतमा मान्यता प्रदान, कपास खेतीको विकास, ठूलो उद्योगको रूपमा जूट उद्योग र संयुक्त पू“जी कम्पनीको रूपमा नेपाल बैङ्क लिमिटेडको स्थापना, उच्च अदालत, र आगो निभाउन संस्थागत दमकल व्यवस्थाको सुरुआत भयो ।
अर्थव्यवस्थालाई आत्मनिर्भर र स्वदेशी अर्थतन्त्रका पक्षधर उनले घरेलु उत्पादन, कला, संगीत र संस्कृतिलाई अभिवृद्धि गर्न निर्देशन जारी गरे ।
घरेलु उद्योगधन्दालाई राष्ट्रिय दृष्टिकोणबाट प्रोत्साहन दिइएको मात्र नभइ स्वदेशी वनसम्पदा र जडीबूटीको पनि सदुपयोग र निर्यात गरी राष्ट्रिय आय बढाउने निर्देश दिइएको छ ।
पृथ्वीनारायण शाहले उपत्यका जितेपछि यातायात बढाउने जुन नीति लिइएका थिए त्यो दिव्य उपदेशमा व्यक्त छ– पुरुब पछिम्को रस्ता चलाइ दिउंला ।
राजा पृथ्वीनारायण शाहको सैनिक परिचालन, विस्तार र एकीकरणको प्रक्रियाबाट वर्तमान नेपालको भौगोलिक सीमानाको जग निर्माण भएको मानिए तापनि व र्तमान भौगोलिक स्वरूप सुगौली सन्धिद्वारा निर्धारित भएको हो ।
सिलभां लेभीको ‘नेपाल’ पुस्तकमा उद्धृत नक्शाको दृष्टिले सुगौली सन्धिमा नेपालले वर्तमान क्षेत्रफलभन्दा पनि बढी भौगोलिक क्षेत्र त्याग गर्नु परेको स्पष्ट हुन्छ ।
कृषियोग्य जमीनमा घर बनेका भए त्यस्ता घरहरू भत्काउनु पर्दछ भन्ने र जमीन जोगाउन धेरै तला भएका भवन निर्माण गर्ने पक्षमा उनी रहेको पाइन्छ ।
उनले नेपाली अर्थव्यवस्थाका महत्त्वपूर्ण प्राकृतिक र मानवीय स्रोतहरूको सर्वेक्षण मात्र गरेनन्, ती स्रोतको संभाव्यता समेत अध्ययन गरी प्रधानमन्त्री बी पी कोइराला को समयमा आफ्नो अनुसन्धानलाई नेपाल भन्ने पुस्तकमा प्रस्तुत गरे ।
तथापि कौटिलीय अर्थशास्त्रमा वयाापरिक क्रियाकलापको सन्दर्भमा नै नेपाल र नेपालको प्रमुख उत्पादनको उल्लेख भएकोले किरांतकाललाई ऐतिहासिक आधार मान्न सकिन्छ ।
युद्धको प्रारम्भ साधारण तरिकामा १ सेप्टेम्बर १९३९ मानिन्छ, जर्मनीले पोल्यान्ड माथि आक्रमण गर्न र परिणामस्वरूप बेलायती साम्राज्य र राष्ट्र मण्डलको अधिकांश देशहरू र फ्रान्स द्धारा जर्मनी बिरुद्ध युद्धको घोषणाको साथ।
धेरै देश यस समय भन्दा पहिले नै युद्धरत थिए, अन्य घटनाहरूको परिणामस्वरूप, र धेरै जुन शुरुवातमा शामिल थिएनन्, पछिमात्र युद्धमा शामिल भए।
युद्धको कुनै मुख्य घटनाहरू हुन: मार्को पोलो पुल घटना , अपरेशन बारबोसा को शुरुवात, र पर्ल हार्बर आक्रमण र ब्रिटिश रडच कोलोनिहरूमा दक्षिण पूर्व एसियामा हमला.
सोभियत सङ्घ र संयुक्त राज्य अमेरिका युद्ध पछि विश्वको महाशक्तिहरूको रूपमा अगाडि आए, जसबाट शीत युद्धको पृष्ठभूमि तैयार भयो, जुन अर्को ४५ वर्षसम्म चल्यो।
आत्म निर्णयको स्वीकृतिले एसिया र अफ्रीकामा उपनिवेशवाद बिरोधी आन्दोलनलाई गति प्रदान गर्‍यो, जबकि पश्चिमी यूरोप स्वयं एकीकरण तिर अघि बढन शुरू भयो।
ब्रिटिस इतिहासकार एन्टोनी बिवोर मे देखि सेप्टेम्बर १९३९ सम्म भएको जापान र सोभियत र मंगोलियाको सेना बीचको खाल्खिन गोलको लडाइँ लाई दोस्रो विश्वयुद्धको सुरुवात मान्छन्।
विश्वयुद्ध, अथवा द्धितीय विश्वयुद्ध यिनीहरू एक वैश्विक सैन्य संघर्ष थियो जसमा, सबै महाशक्तिहरू समेत विश्वको अधिकांश देश शामिल थिए, जुन दुई परस्पर विरोधी सैन्य गठबन्धनहरूमा सँगठित थिए: मित्र राष्ट्र एवं धुरी राष्ट्र ।
"पूर्ण युद्ध"को अवस्थामा, प्रमुख सहभागिहरूले नागरिक र सैन्य संसाधनहरूको बीचको अंतरलाई समाप्त गरेर युद्ध प्रयासको सेवामा आफ्नो पुरै औद्योगिक, आर्थिक र वैज्ञानिक क्षमताहरूको लगाई दिए।
यसमा सात करोड भन्दा धेरै मानिस मारिएका थिए, जसमध्ये अधिकांश सर्व साधारण नागरिक थिए, यसैले यसलाई मानव इतिहासको सबै भन्दा खूनी संघर्ष मानिन्छ।
१९३५ मा इंग्ल्याण्डले भर्सेलिजको सन्धिलाई समाप्त गर्दै जर्मनीसँग एउटा स्वतन्त्र सम्झौता गरेर केही शर्तहरूलाई कम्ति बनाइदियो।
१९३५ अक्टूबरमा इटलीले इथियोपिया माथि आक्रमण गरयो र जर्मनीले यस आक्रमणलाई वैध मान्यो र यता इटलीले जर्मनीको अस्ट्रिया माथि कब्जा गर्ने चाहनालाई स्वीकृति दियो, १९३६ मा जब हिटलरले रयानलैंडमा दोस्रो पटक आफ्नो सेनाको गढ बनाउने कोशिश गर्‍यो त्यसमा आपत्ति उठाइएन।
सोही वर्ष स्पेनमा गृह युद्धमा जर्मनी र इटलीले त्यहाँका राष्ट्रवादी शक्तिहरूलाई समर्थन गरे जुन सोभियत संघको सहायता प्राप्त स्पेनिश गणराज्यको विरुद्ध थियो।
दोस्रो विश्वयुद्धको शुरुवात सेप्टेम्बर १९३९ मा भयो, जुनबेला जर्मनीले पोल्यान्डमाथि हमला गर्‍यो र त्यसपछि जब अमेरिका, फ्रान्स र इंग्ल्याण्डले जर्मनीमाथि हमला गरे ।
यो सन्धिको कारण उसले आफुले कब्जा गरेको धेरै भूभाग छोड्नुपर्यो, अरु देशमाथि आक्रमण नगर्ने शर्त मान्नुपर्यो, आफ्नो सेना-संख्या सीमित गर्नुपर्यो र प्रथम विश्वयुद्धमा भएको नोक्सानी भरपाईको रूपमा अरू देशलाई दिनुपर्यो।
जापान र सोभियत संघ वीच अहिले सम्म कुनै औपचारिक शान्ति सन्धि भएको छैन, यद्यपि १९५६ मा भएको सोभियत-जापान संयुक्त घोषणापत्रबाट दुई देशको युद्धको स्थिती समाप्त र पूर्ण कुटनैतिक सम्बन्ध कायमभएको थियो।
सन् १९३३ मा जर्मनीको शासक अडोल्फ हिटलर बने र चाडैं नै उसले जर्मनीलाई पुनः एक शक्तिशाली सैन्य शक्तिको रूपमा प्रर्दशित गर्न शुरू गर्‍यो, यसमा फ्रान्स र इङ्ल्यान्ड चिन्तित भए जसले पहिलेको लडाईमा धेरै नोक्सानी खपिसकेका थिए।
जर्मनीलाई काबूमा ल्याउन इङ्ल्यान्ड, फ्रान्स र इटलीले स्ट्रेसा नामक सहर मा एक घोषणा-पत्रमा हस्ताक्षर गरे जसमा लेखिएको थियो- अस्ट्रियाको स्वतन्त्रता कायम राखियोस् र जर्मनीलाई भर्सेलिजको सन्धि तोडनबाट रोकियोस्।
सोही समय सोभियत सङ्घ जुन जर्मनीको पूर्वी यूरोपको ठूलो हिस्साको कब्जा गर्ने इच्छा जानेर धेरै नैं डराएको हुंदा फ्रान्ससँग हात मिलाउन पुग्यो।
जर्मनीले ५३ लाख सैन्य क्षति व्यहोर्यो, धेरै जसो पूर्वी मोर्चामा र जर्मनीको अन्तिम लडाईहरूमाजर्मनीले 5.3 मिलियन सैन्य हानि सहयो, धेरै जसो पूर्वी मोर्चामा र जर्मनीको अन्तिम लडाईहरूमा
मा एक हँसिलो बहिरो र बोल्न नसक्ने मानिसको रूपमा कपुरको प्रदर्शनले उनलाई लगातार दुईवटा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार प्राप्त भएको थियो।
पछिल्लो उनको सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने चलचित्र बनेको थियो, र यसमा सञ्जय दत्तको उनको चित्रणले उनलाई अर्को फिल्मफेयर पुरस्कार जिताएको थियो।
अभिनेता ऋषि कपुर र नीतु सिंहका छोरा, र अभिनेता-निर्देशक राज कपुरका नाति, कपुरले क्रमशः स्कुल अफ भिजुअल आर्ट्स र ली स्ट्रेसबर्ग थिएटर एन्ड फिल्म इन्स्टिच्युटमा फिल्म निर्माण र विधि अभिनयको अध्ययन गरेका थिए।
त्यसपछि उनले फिल्म ब्ल्याक मा सञ्जय लीला भन्सालीको सहायक निर्देशकको रूपमा काम गरेका थिए र भन्सालीको दुखद रोमान्स सावरिया बाट आफ्नो अभिनयको सुरुवात गरेका थिए, जुन एक आलोचनात्मक र व्यावसायिक असफलता थियो।
कपुर कमिङ-अफ-एज चलचित्र वेक अप सिड, प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य अजब प्रेम की गजब कहानी , र राजनीतिक नाटक राजनीती बाट प्रख्यात भएका थिए।
रणवीर राज कपुरको जन्म २८ सेप्टेम्बर १९८२ मा बम्बई, महाराष्ट्र, भारतमा चलचित्र फिल्म उद्योगका कलाकारहरू ऋषि कपुर र नीतु सिंहको घरमा भएको थियो।
सलेनाको देउरो, डाणागुमको देउरो, मल्लिगुमको देउरो, वेलडुमराको देउरो, खचाडाको देउरो, खाती गाउँको देउरो सहितका यहाँका ठूला ठूला देवताका देउराहरु यहाँ आउछन् ।
त्यो वर्षको अनिकाल, भूईचालो, खोला पैरो, भोकमरी, असिना पानी, खेती पाती के हुने के नहुने के गर्नु पर्ने के गर्न नहुने जस्ताकुरा कटारी मल्लले सुनाउने गर्दछन् ।
डोटी खत्याडीका अत्रि गोत्रिय मष्टो कुलदेवता भएका मिश्रथरका ब्राह्मण र कटारी मल्ल देवताका धामी दुवै जना साथै देवताको माडौको धुरीमा चढेर तामाका गाग्रीभरेको घीउ धुरीवाट आगामा खन्याउछन् ।
डोटी दिपायल देखि दक्षिण तर्फ रहेका तीन गाउँ विकास समितिहरु भूमिराजमाण्डौ, कपल्लेकी र मुडेगाउँका बीचमा स्थापित र तीनवटै गाउँ विकास समितिका मान्छेका साझा देवता कपल्लेकी देवता हुन् ।
श्री हरिमन्दिर साहिब (पञ्जाबी भाषा: ਿੰ ਾਿ; हरिमन्दर साहिब, हरमन्दिर साहिब,अन्य नाम : दरबार साहिब वा संवरण मन्दिर) एक सिख धर्मावलम्बीको पावनतम धार्मिक स्थल वा प्रमुख गुरूद्वार हो ।
स्वर्ण मन्दिरमा प्रवेश गर्नुभन्दा पहिले मन्दिरको अगाडि शिर झुकाउछन्, अनि खुट्टा धोएर भर्याङ्गबाट मुख्य मन्दिरसम्म जान्छन् ।
उक्त समय पनि समाज चार जातिमा विभाजित थियो र धेरै जातिलाई अनेक मन्दिर आदिमा जान अनुमति थिएन, तर यो गुरूद्वारको चारै ढोकाहरूमा चारै जातिलाई आउनको लागि आमन्त्रित गरिथ्यो ।
ओके जानु मणि रत्नमको पटकथा र कहानीमा आधारित सन् २०१७ को भारतीय हिन्दी भाषाको प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक चलचित्र हो जसको निर्देशन शाद अलीले गरेका थिए, र रत्नम र करण जोहरले उनीहरूको ब्यानर मद्रास टकिज र धर्मा प्रोडक्सन्सको अन्तर्गत क्रमशः निर्माण गरेका छन्।
यो दुलकर सलमान र नित्या मेनन अभिनीत रत्नमको तमिल चलचित्र 'ओ काढल कनमानी'को पुनर्निर्माण हो, र आदित्य रोय कपूर र श्रद्धा कपूरले मुख्य भूमिकामा अभिनय गरेका थिए जसमा नसीरुद्दीन शाह र लीला स्यामसनले सहायक कलाकारका रूपमा अभिनय गरेका थिए, जसले नायकको घरधनीहरूको निबन्ध गर्छन्।
यो मन्दिर डोटी बोगटान मान्ना कापडी गाउँ विकास समितिको पूर्वउत्तर, धिर्कमाण्डौ र सातफरी गाउँ विकास समितिको दक्षिण,लाना केदारेश्वर गाउँ विकास समितिको उत्तर र सिमचौर गाउँ विकास समितिको उत्तरवाट पश्चिमको शिखर गरी पाँच गाउँ विकास समितिको बीचमा पर्ने २८९१ मिटरको अग्लो केदारेश्वर लेकमा भगवान ठूलाकेदार विराजमान रहेका छन् ।
तल्लो बोगटानमा रहेको मोहन्याल ल्याउँन वडातडो देवता कुमाऊँ गढवालको कत्यूर गएको भनाई खापरेसँगको युद्ध हुँदाको लोक आख्यानले पनि सही भएको पुष्टि गर्दछ ।
पूजाको दिनमा साजी मथाउतका रूपमा घरबाट हिँड्दा हिँड्दै मन्दिरमा नपुग्ने र दूध दहीमा परिणत हुने भएका कारण अथवा अति दूरीका कारण यिनै केदारले त्यस ठाउँको एक मुठ्ठी माटो लगेर श्रद्धा भक्ति र आस्था पूर्वक जसले जस ठाउँमा स्थापना गरेको छ ।
ठकुरीहरूमा बैतडीबाट पूर्व आएर बसेका भानादेवको सन्तानका झापर देउका वंशज मानिने गौतम गोत्रीय ,चन्द्रवंशी प्रतिहार चन्द ठकुरीहरूले केदारको जाँतमा अनिवार्य जानु पर्ने हुन्छ ।
यहाँ खापरेपक्ष मानिने उपल्लो पूर्सिल गर्खाकाहरूले आप्नो ठाउँबाट काठ ल्याएर खापरे को माडौ बनाउने र तल्लो पूर्सिल गर्षाको “दवातल सौडी” ले देख्ने वितिकै भत्काई फालिदिने प्रचलन रहेको छ ।
तर खापरमाडौ जसलाई स्थानिय स्तरमा मुसे माडौ भनिन्छ त्यो बनाउने फुर्सिलाहरूले खापरेको माडौ त्यहाँ बनाए पछि तिनीहरूलाई सुःख शान्ति र राम्रो हुने भएका कारण त्यस्तो गर्दछन् भने केदारको स्थानमा खापरेको स्थापना गरिए वैदिक देवगणकाहरूलाई नराम्रो हुने भएका कारण केदार पक्षकाहरु भत्काउने र फालिदिन्छन् ।
बाँकी केदारको वरिपरि रहेका गा०वि०स०हरू क्रमश सिमचौर केदारअखडा कानाचौर चवाराचौतारा सातफरी मान्नाकापडी बर्छैन निरौली गा०वि०स० का मानिसहरु धेरै जसो आउने गर्छन ।
श्री केदार बाबाले मनोकामना पूरा गरिदिन्छन भन्ने जनिबश्वासका कारणले यहाँ धेरै टाढाबाट समेत निष्ठा काष्ठाका साथ भगवान शिवजीको नामले ब्रत गरी केदारबो द्शन गर्न आउने गर्दछन ।
अझै उल्लेख्य पक्ष त के छ भने नजिकको तिर्थ हेला भनेझैँ यो मन्दिर आसपासका भन्दा टाढाबाट श्रद्धा र भक्तिभावका साथ आउने मानिसहरूको मनोकाँक्षा पूरा हुने गरेको पाईन्छ ।
त्यसैमा पनि जसको सन्तान छैनन् त्यस्ता दम्पत्ति एक चोटी ब्रत लिएर आएपछि अर्को पटक कुनै न कुनै सन्थान ल्याएर केदार आउने गरेको वास्तविकता सबै सामू घाम जस्तै छर्लङ्ग छ ।
यस्तै युरोपका राष्ट्रहरूले तेस्रोपटक कन्फेडेरेसन कप आयोजना गर्न लागेको अवस्थामा आयोजकको हैसियतले रसियाले भन् पहिलेनै प्रतियोगितामा सहभागीता जनाउने अवसर प्राप्त गरेको थियो ।
यस्तै छ वटा महादेशका छ वटै महादेशीय फुटबल प्रतियोगिता विजेताहरू सहित २०१४ फिफा विश्व कप विजेता जर्मनीले पनि यो प्रतियोगितामा सहभागी जनाउने छ।
जसले युरो २०१६ को फाइनलमा आयोजक फ्रान्सलाई अतिरिक्त समयमा ०-१ ले पराजित गरी पहिलोपटक कन्फेडेरेसन कपमा सहभागी जनाउने सौभाग्य पाएको थियो ।
जसले २०१३ कन्फेडेरेसन कपमा तत्कालीन विश्व विजेता स्पेनलाई फाइनलमा पराजित गर्दै सर्वाधिक ४ पटक कन्फेडेरेसन कप जित्न सफल भएको थियो ।
अनेकौँ लोकप्रिय टी भी धारावाहिक र चलचित्र अरेबियन नाइट्सका कथाहरूमा आधारित छन् जस्तै अलीबाबा र चालीस चोर, अलादीन र त्यसको जादुई दियो, सिन्दबादका समुद्री यात्रा, इत्यादि ।
अब उसको कुनै पत्नीले उ प्रति घात गर्न नसकोस् भनेर उसले प्रत्येक दिन एउटी महिलासंग विवाह गर्छ र अर्कादिन बिहान उसलाई मृत्युदण्ड दिन्छ ।
उल्छेयपानीमा पुगेर पानी खाँन्छु भन्दा पानी नपाएर जोगीले आप्ना घुँडा धसेर पानी निकालेछ र त्यो पानी खाँदा खाँदै लाटो त्यहाँ पुगेछ ।
लाटो पुग्ना साथ जोगीले थाहा पाएर जोगी त्यहाँबाट हिडेर देउथलादेउली भन्ने स्थानमा पुगेर ठाकुरज्यूको पूजा गर्दा गर्दै लाटो पुगेछ ।
फर्कि आएपछि भनेछन त यस्तो चीसो ठाउँमा जाडो ठण्डी नभनी आई हालीस अव श्रावण पुर्णिमामा मलाई यही आई पुजा गर्नु भनेपछि त्यहाँ ठाकुरज्यू महाराजको पुजाहुन थालेको मानिन्छन ।
ठाकुरज्यू महाराजले आप्नो चीनो स्वरुप सुनको हलो र जुवा त्यो लाटालाई दिएछन र भनेछन् तँ मलाई श्रावण पर्णिमामा भेट्न र पुजा गर्न आएस भने पछि लाटो पर्केर घर आएछ ।
उदैनी भन्ने स्थान गडसेरा गाउँ विकास समितिको वार्ड नम्बर ६ को पूर्वउत्तर र मान्नाकापडी गाउँ विकास समितिको पश्चिम उत्तरको तेलेको लेकमा पर्दछ ।
निरयपाल राजाको कोट निरोली देखि ३/४ घण्टाको पैदलदुरीमा उत्तर पूर्व क्षेत्रमा रहेको यो स्थानमा खापरेगणले बास गरेका कारण यहाँ रहेका केदारले यो स्थान छोडेर देउवानको चाका भन्ने स्थानमा आई बसेका हुन् ।
खापरे गणलाई रैका राजाको तेडीले भनसुन र दलवलले नियन्त्रणमा ल्याउँने भएकाले यस स्थानमा कुनै कारणले केदारको पूजा/जाँत गर्नु पर्ने अवस्था आयो भने निमाउन भन्ने रैकाको देवतालाई भनेपछि निमुनले फकाई-फूलाई आफ्ना काँधमा बोकेर तेडीलाई त्यहाँ लग्छ ।
निमुन एक किलोमिटर तलै बस्छ भने तेडी त्यहाँ गएर केदारको जाँत र पूजा हुने समयसम्म हातमा ठूलो गाँण भएको चाँदीको लट्टी समातेर चारैकुना घुम्दै आफ्ना गणकाहरूले आक्रमण नगरुन् भनि सुरक्षा दिन्छ ।
उदैनीपुरी भन्ने स्थानमा जुम्लीराजा पृथिवी मल्ल, सूर्यमल्लको निर्देशन र अभयमल्लको नेत्रृत्वमा नागी मल्ललाई सहयोग पुगाउँन आएको रैकाराजाको “सर्वगामिनिवाहीनी” भनिने सैन्य फौजको युद्ध अवधिभर मुकाम रहेको स्थान मानिन्छ ।
यस उदैनीपुरीलाई नेपालका इतिहासकार भएको दावि गर्नेहरूले निरयपाल राजाको कोटस्थल भएको निरोलीबाट ३/४ दिनको पैदल यात्राको दूरीमा उत्तर क्षेत्रको विकट स्थान मानिने बझाँङ्गको डुमराकोट हो, भनेर नरहरीनाथले भनेका कुराको वैज्ञानिक अध्ययन नै नगरी गलत रूपमा त्यही स्थानलाई मान्न पुगेका छन् ।
घरमा विशुभट्ट की बामनी एक्लै भएका कारण जोगीलाई भित्र बास दिईनन् र बाहिरै बस्न भनिन् ती जोगीले खाना पनि खाएनन् रातभरि विशुभट्ट ब्राह्मणको घरको पूर्वउत्तरमा रहेको ढुङ्गाको पर्खाल भएको नमूना छ ।
यस उदैनी स्थलमा खापरे गणले प्रवेश गरेर लथालिङ्ग र भताभूङ्ग गरी अशुद्ध गरिदिएका कारण चाकाकेदारको जाँत हाल उदैनीमा नभएर गडसेरा गाउँ विकास समितिको वार्ड न.–३, देउवान क्षेत्रमा रहेको कुनेगडा गाउँ देखिमाथिको अग्लो डाँडाको टाकुरामा हुन्छ ।
धामी गाउँमा अर्को वर्ष मष्टाको जात्रा त्यहीनै भयो त्यस जाँतमा त्यताबाट पँरणे देवताको नाम र शक्तिीले वुरुङ्गी बजाएर त्यसको शक्तिले पिपलको हाँङ्गो टुटेर मष्टाको दाईनो घुम्टाई दियो ।
यिनको एउटा ताम्रपत्र तिब्बतसँग युद्ध लड्न जाँदा बासा गाउँको एउटा गुम्म्बामा भेटिएको छ, त्यसमा शाके १२४३ (बि.स १३७८ उल्लेख छ र "राइका " आदेश शब्द पनि उल्लेख छ ।
क) शाही र शाह लेख्नेहरूको बसोबास स्थल — डोटी जिल्लाको राजपुर, केदारगाउँ, चैकोट, डुमराकोट, मुडेगाउँ, वनलेख, झुण्डा, गुठुरी, गडसेरा चौकी, जोरायलको लिड्केकोट, मान्नाकापडीको गर्खा, डडेल्धुरा जिल्लाको बोगटाकोट , डिलेली, चोरेला कैलालीको सहजपुर मस्से, भारतको सिहाई, तुर्कौली र गोरखपुरमा रहेकाछन् ।
ख) रैकामल्ल वंशजका मल्ल लेख्नेहहरू — डोटीको पचनाली, दियाली, तिछडा, धुरकोट, झुण्डा, डडेल्धुराको लुलानगर्षा गाङखेत र पस्से गर्खा चमसाल
रैका राजवंश नागराजका वंशज मानिने जुम्ला र दुल्लुमा राज्यमुकाम राखेर कर्णालीक्षेत्रमा राज्यगरी बसेका राजाका पूर्वजहरू चापिल्ल, चल्ल हुँदै मल्ल, पदवी, पद, थरबाट परिचित रहन पुगेका थिए ।
विभिन्न नामका मस्टो अन्तर्गतका देबी देवतासँग सम्बन्धित यी राजाले आफ्ना ताम्रपत्रमा राईका भाषा भई, राईका माया चितोई, राइका, रायका, रैका, भनेर आफुलाई परिचित गरेको कारण यी राजालाई राइका अथवा रैका राजा भनिन्थ्यो ।
जुम्ला र दुल्लुवाट डोटी कत्युरी पाल राज्य बिजय गरेर डोटीमा स्थापित भएको यो वंशजले डोटीमा रैका राजा नागीमल्लको समयदेखि रैकाराजा शाके १४८० रैका राजा भूपति मल्लको राज्यकालसम्म मल्लथरले परिचित भयो ।
पानी कम खाने, हरियो सागपात नखाने, शारिरिक व्यायाम कम गर्ने, धेरै व्रत बस्ने, बढि चिया पिउने, माछामासु तथा सुख्खा खानेकुरा जस्तै चाउचाउ, बिस्कुट, चाउमिन बढि खाने, अनियमित खानपान, अनिन्द्रा, धेरै तनाव लिने, रक्सी, चुरोट, सूर्तीको अत्यधिक प्रयोग कलेजोको खराबी, तथा भुटेतारेका कुरा बढी खाने गर्नाले पायल्स तथा दिसाबाट रगत आउने, मासु पलाउनेजस्ता समस्या बढी हुन्छ।
दिसा कब्जियत, वा दिसा थोरै आउनु, गोटा पर्नु, नियमित दिसा नहुनु, दिसा तथा पाद रोक्नु, दिसा पिसाब लागेको बेलामा नगर्नु, अत्यधिक गर्मी वातावरणमा बस्नु, चिल्लो तथा तेलको प्रयोग बढी हुनु पनि यसको कारण हो।
अदुवा, मासको दाल, पिरो, अमिलो, चिल्लो तथा मसला बढी भएको, माछामासु, बासी खानेकुरा, चना, भन्टा, आलु, बोतलबन्द खानेकुराहरु, पूरानो अचार, रेडिमेड खानेकुरा, चियाकफी, चुरोट रक्सीजस्ता चिज उपभोग नगर्ने, स्त्री सम्भोग कम गर्ने, खाली पेट नबस्ने, बिहान अबेरसम्म नसुत्नेलगायतका कुरामा ध्यान दिने।
हरियो सागपात काँचै खाने, चोकरसहितको गहुँको पिठो, रोटी, जौ, ब्राउन राइस, रहर तथा मुगको दाल खाने, पानी प्रशस्त पिउने, फलफुल को सेवन पनि प्रशस्तै गर्ने ।
गोर्खाली आक्रामणबाट कान्तिपुर र ललितपुरका राजाहरु जयप्रकाश मल्ल र तेज नरसिंह मल्लले भक्तपुरमा शरण लिन जाँदा रणजीत मल्लले टोलका सारा प्रजापञ्चहरूको भेला डाकी उनीहरूकै राय बमोजिम तिनीहरूलाई सरण दिएका थिए ।
तर चौदण्डीको सानो शक्तिबाहेक सबै योजना निष्फल भएको हुनाले शरणको मरण हुन नदिने भन्ने नीतिका साथ एक्लै गोरखालीसँग युद्ध गर्ने निर्णय रणजीत मल्लले आफ्ना प्रजाहरूबाट लिए ।
यता पृथ्वीनारायणले ढिलोचाँडो मीतबा मिल्न आउँछन् भन्ने सोची आफूले जितेका देशमा सुव्यवस्था कायम गर्दै वसन्तपुर दरबार निर्माणमा एक वर्ष विताए।
राजा जयप्रकाश मल्ल भने पाटनका प्रधानहरूलाई जस्तै फेरि अंग्रेजबहादुर सहायता गर्न अवश्य आउँछ, गोरखालीलाई धपाएर हामीलाई नै राजगद्दीमा बसाउँछ अनि तिमीहरूलाई भक्तपुरको उत्तराधिकारी बनाउँला भनेर रणजीतका मठ्याहा छोरा अजितसिंह र अवधूतसिंहलाई उक्साई आत्मसमर्पण नगर्न जोड लाइराखेका थिए।
त्यसैले उनले 'मेरा दुई छोरा थिए, एक प्रयोगमा परेर वितेपछि तिमी एक मात्र मीतछोरा बाँकी रह्यौ, यो राज्य अब तिम्रै भयो' भनेर पहिल्यै भनिसकेका थिए।
रणजित मल्लले 'म सनातन धर्मको पक्षपाती हुँ, शरण पर्न आएका राजालाई सुरुक्क कसरी सुम्पनु! मेरो धर्म पुग्दैन, शरणको मरण कसरी गरौं, तिमी नै भन' भनेर प्रत्युत्तर पठाएका थिए।
यश अनुसार अब अघिल्ला २ सीज़न मा न त चेन्नई सुपर किङ्स खेल्न पाउछ नत राजस्थान रोयल्स, यिनको ठाँउमा राजकोट तथा पुणे को टीम खेल्नेछन ।
वेस्ट इन्डिज २०१६ वर्ल्ड ट्वान्टी२० विजेता टीमका सदस्य ड्वेन ब्रावो ले, च्याम्पियन डान्समा पर्फर्म गरेका थिए जुन आइपिएल अध्यक्ष राजीव शुक्ला का अनुसार, समारोहको "विशेष आकर्षण" थियो।
२०१६ इन्डियन प्रिमियर लिग को लिलामी बेङ्गलोर मा ०६ फ़रवरी २०१६ मा गरिय‍ो जसमा सबभन्दा महङ्गा खेलाडीका रुपमन अस्ट्रेलिया टीम का शेन वाट्सन लाई रोयल च्यालेन्जर्स बेङ्गलोर ले ९.५ करोड़ मा खरीद्यो जबकि भारतीय टीम का अलराउन्डर युवराज सिंह लाई सनराइजर्स हैदराबाद ले मात्र ७ करोड़मा खरिद्यो ।
२९ मे मा चिन्नास्वामि स्टेडियम बेङ्गलोर मा सञ्चालन भएको अन्तिम म्याचमा सनराइजर्स हैदराबाद ले रोयल च्यालेन्जर्स बेङ्गलोर लाई पराजित गर्दै भिवो आइपिएल २०१६ को उपाधी सुरक्षित गरेको थियो।
नेपाली कला साहित्यका नेपाली मनमनमा बस्न सफल सहयात्री द्वय हरिवंश आचार्य र मदनकृष्ण श्रेष्ठ लाई सम्बोधन गर्दा जन्मिएको शव्द 'महजोडी' ले पनि मदनकृष्ण र हरिवंशको सफलता संगै लोकप्रियता पाएको हो।
नेपालको एकीकरण बेलामा पृथ्वी नारायण शाहको एकीकरण अभियान बढाउने कुशल प्रशासक राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीले नायबी शासन) पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियनलाई सफल बनाउदै गएको कुरा नेपाली इतिहासको प्रमुख इतिहास अन्तर्गत रहेको छ ।
त्यसै क्रममा शक्तिशाली चौबिसे राज्यहरु कास्की, लमजुङ र तनहुँ माथि बिजय हासिल गरिसकेपछि चौबिसे राज्य मध्यको एक शक्तिशाली राज्य हाल स्याङ्जा जिल्लाको नुवाकोट माथि पनि आक्रमण गरेको थियो ।
नुवाकोट माथि पनि बिजय गरेर राजेन्द्र लक्षमीको टोली कालिगण्डकी सम्म पुगेपछि त्याँहाका राना पद सम्हालेर प्रसासनिक क्षेत्र सम्हालेका केहि ग्यान्द्रिस रानाका केही मगरहरु बाच्न सफल भएका थिए ।
त्यसरी आफ्नो ज्यान जोगाउन भागेका एक भाइ स्याङ्जाको बर्जा भन्ने ठाउँमा गएर बसेको र अर्को भाइ सर्बजित राना उपयुक्त बसोबासको खोजि गर्दै वि. सं. १८३६ तिर सालडाँडा हालको ज्ञान्द्रिस राना थरमा आई बसोबास गरेका थिए ।
अझ ग्यान्द्रिस नाम थार गरेका र एकै गोत्र भएका राना मगरहरु दाजुभाई हुनेहुदाँ एकिरणका बेला पीडित बनेका गोर्खाका ग्यान्द्रिस राना मगरहरु पनि गोर्खा छाडेर यसै ठाउँमा मिलेर बसोबास गर्न आएको ईतिहास रहेको छ ।
पंच्यायत कालसम्म जिम्माल मुखियाका पद सम्हाल्दै आएका जिम्माल मुखियाहरुनै यस ठाउँको पहिलो बासिन्दा भएको ईतिहास साक्षी रहेको पाईन्छ ।
नेपाल एकीकरणको बेलामा पृथ्वी नारायण शाहको एकीकरण अभियान बढाउने कुशल प्रशासक राजेन्द्र लक्ष्मी शाहले नायबी शासन) पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियनलाई सफल बनाउदै गएको कुरा नेपाली इतिहासको प्रमुख इतिहास अन्तर्गत रहेको छ ।
त्यसै क्रममा शक्तिशाली चौबिसे राज्यहरू कास्की, लमजुङ र तनहुँ माथि बिजय हासिल गरिसकेपछि चौबिसे राज्य मध्यको एक शक्तिशाली राज्य हाल स्याङ्जा जिल्लाको नुवाकोट माथि पनि आक्रमण गरेको थियो ।
सोहि पद लिएबापत सो क्षेत्रमा ५ वटा समाजसेवा सम्बन्धि काम गर्नुपर्ने भएकाले जसमध्ये वि. सं. १९३० मा हाल मुख रूपमा सालडाँडा गाउँ भनेर चिनिने उत्तरी हट्टिया वा सानो हत्तियामा अबस्थित चामुण्डा देवीको मन्दिर काठमाडौँबाट ल्याई स्थापना गरेका थिए ।
नेपाल एकीकरणको बेला मगर जातिहरूसँग सम्बन्ध राम्रो नभएको कारणले त्यतिबेलाको सरकारले सैनिक सेवामा कार्यरत मगर जातिहरूलाई सुबेदार भन्दा माथिको पद नदिनु भन्ने उर्दी जारि गरेको थियो ।
त्यही उर्दी जारि गरेकोले तत्कालिन अबस्थामा गोर्खा सैनिकमा मगर जातिले सो भन्दा माथिको पद हासिल गर्न सक्ने अबस्था नरहेको अवस्थामा तत्कालिन नेपाली सेनामा कार्यरत जमदार भुवन राना ले गोर्खा सेनामा देखाएको बिरताको उच्च मुल्यांकन तथा कदर गर्दै तत्कालिन सरकारले मोहर प्रदान गरी भुवन रानालाई जिम्माल मुखियाको पद पनि सम्हाल्नका लागि आदेश दिएको थियो ।
त्यसै अन्तर्गत तत्कालीन भुवन रानाले जिम्माल मुखियाको पद प्राप्त गरेमार्फत उनले हाल हटिया नेवार बस्तीमा रहेको चामुण्डा देविको मन्दिर नेपालबाट ल्याई सबैलाई पाएक पर्ने भनि त्येतिबेलाको चौबाटो तथा मुलबाटोमा लगेर चामुण्डा देबी मन्दिरको स्थापना गराएका थिए ।
यस गाउँको मगरजातिहरू प्राचिनकाल देखिने सैनिक पेशामा कार्यरत रहनेहुदा हाल सम्म पनि भारतीय सेना र केहि नेपाली सेनालाईनै यस ठाउँको मगरहरूले मुख्य पेशा का रूपमा अपनाउदै आएको पाइन्छ ।
साथै हाल आएर वैदेशिक रोजगारीलाई पनि यस ठाउका मगर जातिले प्रमुख पेशाका रूपमा अपनाएको देखिन्छ भने पछिल्लो समयमा मगरहरूको शैक्षिक स्तर बढ्दै गएकोले प्रशासन क्षेत्रमा, मेडिकल क्षेत्र तथा शैक्षिक पेशामा पनि आबद्ध रहेका छन् ।
यस क्षेत्रमा बसोबास बसाउने मगर जाति नै भएको कारणले शुरुशुरुमा मगरहरूको जग्गा जमिनहरु मलिलो अनि घरको आसपास तथा पाएक पर्ने ठाउँमा रहेको पाइन्छ तर त्यसको पछिलो केहि समयमा राजनीतिक प्रभाब राख्ने केहि टाठाबाठा आर्यनजातिहरूले विभिन्न प्रलोभन तथा चलाखिपुर्बक तरिकाले मगर जातिहरूबाट केहि घर पाएक पर्ने र ममिलो जग्गाजमिनहरू आफ्नो बनाएको भन्ने छनकहरु अझै पनि भेट्न सकिन्छ ।
उदाहरणको लागि भूमिदान गरेको जग्गा कुनैपनि भाबी सन्ततिले खरिद गरेर भोगचलन गरेमा पापलाग्छ भन्ने कुरा – त्यसमा एक राम्रो जग्गा भूमिदान मागेर सित्तैमा लिनु-दोस्रो राम्रो जग्गा पैसा तिरेरपनि किन्नबाट बन्चित गराउनु)
पहिले यसको नजिकैको क्षेत्रका नगरपालिका को गोथिंङग्बाट आफ्नो बासस्थान र खेतीको लागि उपयुक्त जमिनको खोजि गर्दै ठाउँ-ठाउँमा बसोबास परीक्षण गरिसके पछि ब्राह्मणहर यस क्षेत्रमा आईपुगेका हुन् भन्ने गरिन्छ ।
त्यस समयमा उनीहरूले कृषि उपयुक्त जमिन ठहर गरेर यस ठाउँमा बसोबास गरेका भएतापनि हाल याँहाको जमिन खेतिका लागि पानि र माटोको कारणले त्यति उपयुक्त भने देखिदैन ।
यस भेगमा अधिकारी थर गरेका ब्राह्मणहरूको बढी बाहुल्यता रहेको छ, भने शर्मा, पोख्रेल आदि थरका ब्राह्मणहरू पनि यस भेगमा बसोबास गर्ने गर्दछन् ।
यी जातिहरू सुरुसुरुमा कृषिमा निर्भर रहने भएतापनि पछि यिनीहरु शैक्षिक योग्यता हासिल गरेका कारण सरकारी प्रशासन क्षेत्र र शैक्षिक पेशामा आबद्ध रहेका छन् साथै पछिल्लो समय वैदेशिक रोजगारी पनि प्रमुख पेशाका रूपमा रहेको छ ।
त्यसैले यस गाउँमा मानिसहरू बसोबास गर्नु पूर्व यहाँ सालको रुखहरूको जंगल भएकोले गर्दा यस ठाउँको नाम सालडाँडा रहन गएको भन्ने गरिन्छ, भने मध्यकालतिर गाउँको झण्डै मध्य स्थानमा एउटा ठूलो सालको रूख थियो, त्यही ठूलो सालको रूखबाट नै यस गाउँको नामाकरण सालडाँडा रहन गएको हो पनि भनिन्छ ।
साथै ती अन्य जातिहरूले आफ्नै प्राचिन पुर्खेउली पेशालाई अंगाल्दै आएता पनि हालको समयमा शैक्षिक स्तर वृद्धि भएका कारणले जिबनस्तरमा सुधार देखिदै आएको छ ।
केहि सरकारी सेनामा छन् भने केहि शैक्षिक पेशामा पनि रहेका छन् त प्राय वैदेशिक रोजगारीका कारण आफ्नो जिबनस्तरमा सुधार गरिरहेको भेट्न सकिन्छ ।
पहिले यस ठाउँका नेवारहरू भक्तपुर, नुवाकोट आदि क्षेत्रबाट आफ्नो बासस्थान परीक्षण गर्दै यस ठाउँमा अईपुगेपछी स्थाई रूपमा ब्याबसाय गरी बसोबास गर्न सुरू गरेको पाईन्छ ।
ब्यापार ब्याबसाय, कृषि कार्य, पशुपालनमा बढी बिस्वास राख्ने यो जाति पछिल्लो समयमा शैक्षिक स्तरमा वृद्धि भएसंगै केहि प्रसासनिक क्षेत्र तथा शैक्षिक पेशामा पनि आबद्ध रहेका छन् भने वैदेशिक रोजगारी नै यिनीहरूको पनि प्रमुख रोजगारी रहेको पाईन्छ ।
इतिहासमा फर्किदा यो गाउँ पञ्चायत कालमा सालडाँडा पञ्चायत तथा साबिकको किचनास गाविसको वडा नम्बर-९ मा पर्दथ्यो, तर हाल भने यो गाउँ हरिनास गाउँपालिका वडा नम्बर १ अन्तर्गत पर्दछ ।
समुन्द्री सतहबाट झन्डै १५०० मिटर उच्चाईमा मध्य स्तरको हावापानी भएको यो गाउँ स्याङ्जा जिल्लाको उत्तर-पूर्वी भेगमा तनहुँ जिल्लाको शुक्लगण्डकी नगरपालिका साथै साबिक राइपुर गाविस सँग जोडिएर रहेको छ ।