polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
निलम्बन गर्न पर्याप्त आधार फेला पार्न नसकेपछि, अब त्यस विद्यालयबाट नयाँ जवानहरू उनको समूहमा भर्ना गर्न नदिन चाभेजलाई त्यस स्थानबाट सरूवा गरियो ।
उनीभन्दा पहिलाका सैनिकहरूले गरेको नराम्रो व्यवहारका कारण सुरूमा स्थानीय समुदायका मानिसहरूले चाभेजप्रति भरोस गरेनन् तर उनले एक मानवशास्त्रीसँग उक्तस्थानको स्थलगत भ्रमण गरी सबैसँग भेटघाट गरेर उनीहरूको विस्वास जित्न सफल भए ।
उनको त्यही समयको अनुभवबाट प्राप्त प्रेरणाकै कारण उनले सत्तामा पुगेपछि सांगठनिक वसोवासगर्ने जनजातिहरूको अधिकार रक्षाकोलागि कानुन निर्माण गरे ।
एकपटक छुट्टीको समयमा आफ्नो परिवारको इतिहास बुझ्ने चाहनाले चाभेज उनका जिजुबाजेले धेरैवर्ष पहिला भ्रमण गरेको स्थानको भ्रमणमा निस्किए ।
उक्त भ्रमणको समयमा उनले एक आइमाइलाई भेटे जसले चाभेजलाई मैसन्तले कसरी अपहरणमा परेकी एक केटीलाई बचाएर स्थानीय मानिसहरूबिच नायक सावित भएका थिए भन्ने सुनाएकी थिइन् ।
सन् १९८८मा मेजर पदमा बढुवा भएपछि एक उच्च पदमा रहेका जनरल रोड्रिगेज ओचोआले चाभेजलाई मन पराउन थाले र काराकसमा आफ्नो सहयोगीको रूपमा नियुक्त गरे ।
सन् १९९८ मा, मध्यधारको डेमोक्र्याटिक एक्सन पार्टीका उम्मेदवार कार्लोस आन्द्रेस पेरेजले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सरकारले पारित गरेको वासिङटन घोषणापत्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष ले शिफारिस गरेको आर्थिक नीतिको विरोध गर्ने वाचा गरेर राष्ट्रपति पदमा विजयी भए ।
तर राष्ट्रपति पद सम्हालेपछि उनले चुनावमा वाचा गरेअनुसार काम गरेनन् उल्टो अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले सहयोग गर्ने नवउदारवादी आर्थिक नीति लागू गरे ।
सरकारी तथ्याङ्क अनुसार उक्त हिंसाको क्रममा २७६ जनाको मृत्यु, ठूलो संख्यामा हताहाती, धेरै प्रदर्शनकारी बेपत्ता पारिए भने ठूलो मात्रामा भौतिक सम्पत्तिको क्षति भयो ।
तर स्वतन्त्र संस्थाहरूले गरेको अवलोकनका क्रममा धेरै सामूहिक चिहान भेटिएका थिए जसमा सरकारी तथ्याङ्कलाई अपर्याप्त भएको दावी गरिएको थियो ।
सन् १९८१मा चाभेसलाई पहिला उनले नै अध्ययन गरेको सैनिक विद्यालयमा अध्यापन गर्ने जिम्मेवारी दिइयो, त्यतीबेला उनी सेनाको क्याप्टेन भइसकेका थिए।
नयाँ भर्ना गर्दा पनि एमबिआर–२०० को असल सदस्य बन्नका लागि तथा उनले आयोजना गर्ने खेलकुद तथा नाटकहरूका लागि उपयुक्त हुनसक्ने युवकहरू छानेर भर्ना गर्थे ।
यस्तो भर्ना अभियानमा सापेक्षिक रूपमा उनी सफल भएका थिए किनकी विद्यालयको अध्ययन पूरा गर्ने समयमा १३३ जना मध्ये कम्तिमा पनि तीसजवानले उनलाई साथ दिएका थिए ।
कार्डेनस तत्काल सैन्य कारवाही गरी सरकारलाई सत्ताच्युत गराउनुपर्छ भन्ने विस्वास राख्दथे जुन अत्यन्तै खतरनाक र ठूलो सङ्ख्यामा हताहती गराउने खालको थियो तर चाभेज हिंशात्मकबाटो मनपराउँदैनथे ।
उनले सोही क्रममा अर्जेन्टिना, उरुग्वे, चिली, कोलम्बिया र अन्त्यमा क्युवाको भ्रमण गरे जहाँ उनले कम्युनिस्ट नेता फिडेल क्यास्ट्रो सँग भेट्ने मौका पाए ।
शासकवर्गको विरोध गर्ने क्रममा चाभेज राष्ट्रपति क्याल्डेराको पनि आलोचक भए किनकी क्याल्डेराले नव उदारवादी अर्थव्यवस्थाको समर्थन गरेका कारण मूल्यवृध्दिले सीमा नाघेको थियो ।
जीवनयापनको स्तरमा आएको कमि र भेनेजुएलामा रहेको प्रतिनिधिमुलक प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाप्रति जनताको व्यापक असन्तुष्टिले शासित जनता र शासकहरूबिचको खाडल झन् फराकिलो बनाइदिएकै कारण एउटा पपुलिस्ट नेताको उदय सहज भयो ।
राष्ट्रपतिको रूपमा पदभार ग्रहण गर्नासाथ चाभेजले जनताकासामु अत्यन्तै क्रान्तिकारी परिवर्तनको आश्वासन दिएपनि सुरूका दिनहरूमा उनको सरकारले मध्यमार्गी, पूँजिवादी तथा मध्य-वामपन्थी नीति अबलम्बन गर्यो जुन ब्राजिलका राष्ट्रपति लुला दा सिल्भाको सरकार अथवा त्यतिबेलाका ल्याटिन अमेरिकी वामपन्थी सरकारहरूभन्दा फरक थिएन ।
सुरूमा चाभेज पूँजिवाद अझैपनि भेनेजुएलाको लागि उपयुक्त आर्थिक नीतिको ढाँचा भएको, तर पूँजिवाद पनि पश्चिम युरोपमा प्रचलित अथवा दक्षिणपन्थी र वामपन्थी धारलाई मिलाएर बनाइएको तेस्रो बाटोलाई अबलम्बन गर्नु राम्रो हुने कुरामा विस्वास गर्थे ।
उनले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोषले लागू गरेको आर्थिक दिशानिर्देशहरू पालना गरे र विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई भेनेजुएलामा लगानीलाई निरन्तरता दिन हौसला प्रदान गरे ।
त्यसको लागि उनले अमेरिकामा रहेको न्युयोर्क स्टक एक्स्चेन्जको पनि भ्रमण गरी त्यहाँका पूँजीपति लगानीकर्ताहरूलाई भेटेर छलफल गरे ।
उक्त बाउन्न दिनमा उनले विभिन्न राष्ट्रहरूको भ्रमण गरी तत्कालिन अमेरिकी राष्ट्रपति बिल क्लिन्टन, टेक्सास राज्यका गभर्नर जर्ज डब्लु बुस तथा चीनिया प्रधानमन्त्री जियाङ जेमिन लगायत विभिन्न देशका प्रमुख नेताहरूसँग भेटघाट गरे ।
चाभेज र एमबिआर–२०० का अन्य ठूला नेताहरू थुनामा परे, यही समयमा चाभेजको हर्मा मार्क्सम्यानसँगको सम्बन्ध पनि सन् १९९३को जुलाईमा टुट्यो ।
सन् १९९४ मा भएको चुनावमा मध्यधारको नेसनल कन्भर्जेन्स नामक पार्टीका नेता रफाएल क्याल्डेरा भेनेजुएलाका राष्ट्रपतिको रूपमा विजयी भए ।
थुना मुक्त भएर बाहिर आउनेबेलामा स्वतस्फुर्तरूपमा खुसीयाली मनाउन जम्मा भएको ठूलो भिडले चाभेज निकै प्रभावित भए, लगत्तै उनी १०० दिने देश भ्रमणमा निस्किए ।
आफू थोरै आउने सेनाको निवृतिभरण र समर्थकहरूले दिएको सहयोग रकमको भरमा गुजारा गर्नु परेको समयमा पनि उनले आफूसँग सम्बन्ध विच्छेद गरिसकेकी श्रीमती नान्सी र उनका तीन सन्तानलाई आर्थिक रूपमा सहयोग गर्ने गर्दथे ।
देश भ्रमणमा निस्केको बेलामा उनको भेट मारिसाबेल रोड्रिगेजसँग भयो जसले सन् १९९७ मा विवाह हुनुभन्दा केही समय पहिला नै एक छोरीलाई जन्म दिएकी थिइन् ।
चुनावी रस्साकस्सीमा सुरूवातको समयमा प्राय मत सर्वेक्षणले काराकसको सबैभन्दा धनि जिल्ला चकाओका पूर्व मेयर इरेन साएजलाई अग्रस्थानमा देखाएको थियो ।
उनको दक्षिणपन्थी तथा जडसुत्रवादी विचारधाराकोविरूध्दमा चाभेज र उनका समर्थकहरूले तत्कालिन व्यवस्थालाई हटाएर गणतन्त्रको नयाँ जग हाल्ने उद्देश्य अघि सारेका थिए जुन व्यक्ति भन्दा पार्टी प्रधान व्यवस्था बनाउने उनीहरूको लक्ष्य थियो ।
उनीहरूले तत्कालिन अवस्थामा विद्यमान संविधान पुन्टोफिजो सम्झौताको कानुनी तथा राजनीतिक उद्देश्यलाई मात्र समेटेर बनाइएको आरोप लगाएका थिए ।
यो क्रान्तिकारी प्रचारवाजीकै कारण चाभेज र उनको पार्टी एमभिआरले पार्टिया पारा टोडोस , पार्टिडो कम्युनिस्ट भेनेजोलानो तथा मुभिमिन्टो अल सोसियालिज्मो लगायत धेरै वामपन्थी पार्टीहरूको समर्थन प्राप्त गर्यो ।
त्यतिबेला मार्क्सवादी-लेलिनवादीहरूको सरकारविरोधी कृयाकलापहरूलाई सेनाले निर्मूल पारीसकेको हुनाले त्यस युनिटमा फुर्सदको समय धेरै थियो।
फुर्सदको समयमा चाभेजले स्थानीय क्लबमा बेसबल खेले, स्थानीय पत्रिकामा लेखहरू लेखे, बिङ्गो खेल आयोजना गरे र केही सुन्दरी प्रतियोगितामा निर्णायकको भुमिका पनि निर्वाह गरेका थिए।
तर उनको मनपर्ने पुस्तक चाहिँ उनले बाल्यकालदेखि मानेको १९औँ शताब्दीका सङ्घीयतावादी जनरल एजिक्वेल जमोराको बारेमा लेखिएको पुस्तक द टाइम्स अफ एजिक्वेल जमोरा थियो।
चाभेसका बाबुआमाले गरीवीकै कारण जेठा आदान चाभेस र माहिला उगो चाभेजलाई सबानेतामा हजुरआमा रोसा इनेज चाभेस कहाँ पठाउन बाध्य भएका थिए।
केही नेताहरू चुनावमा गएर जनताको समर्थनले शक्ति प्राप्त गर्ने पक्षमा थिए भने केही सैनिक हस्तक्षेप गरेर शक्ति हत्याउनुपर्छ भन्ने पक्षमा थिए ।
चाभेज पछिल्लो तर्कको पक्षमा थिए किनकी उनलाई थाहा थियो कि शासक वर्गहरूले उनी र उनका समर्थकहरूलाई कुनैपनि हालतमा चुनाव जित्न दिनेछैनन् ।
त्यस लगत्तै चाभेज तथा बोलिभारवादी आन्दोलनमा उनका समर्थकहरूले आफ्नो धारणा परिवर्तन गरी आफ्नै अलग पार्टी स्थापना गर्ने निर्णय गरे ।
त्यस अनुरूप सन् १९९८ को राष्ट्रपतीय चुनावमा चाभेजको उम्मेद्वारीलाई लक्ष्यित गरेर सन् १९९७ जुलाईमा पाँचौं गणतान्त्रिक आन्दोलन नामक राजनीतिक पार्टीको स्थापना गरियो ।
सैनिक हस्तक्षेपमा सम्लग्न चाभेजकासेनाले बन्दी बनाएकाहरूलाई छोड्ने सर्तमा चाभेजलाई राष्ट्रिय टेलिभिजनमा सम्बोधन गर्न दिइयो ।
उक्त सम्बोधनका क्रममा उनले सिमोन बोलिभारलाई राष्ट्र नायक मान्दै जनताहरूमाझ आफ्ना कुरा यसरी राखे." कमरेडहरूः दुर्भाग्यवस अहिलेका लागि हामीले हाम्रा लागि तय गरेको उद्देश्य राजधानी काराकसमा पूरा गर्न सकेनौं ।
" धेरै दर्शकहरूले चाभेजले आफूहरू अहिलेका लागि मात्र असफल भएको भन्ने कुरामा जोड दिएका याद गरे र उनी त्यतीबेला नै देशभरका जनतामाझ परिचित हुन पुगे ।
चाभेजले देशमा व्यापक सामाजिक तथा आर्थिक सुधार ल्याउन जनता सामु गरेको प्रतिबध्दताले गरीव र गरिखाने वर्गका मानिसहरूको विश्वास जित्न सफल भयो ।
चाभेजले 'बलियो मान्छे'को रूपमा जनतामाझ बनाएको छवी र अत्यन्तै क्रान्तिकारी प्रचारवाजीले गर्दा नै उनले धेरै समर्थन प्राप्त गरेका थिए ।
चाभेजको बढ्दो लोकप्रियताले उनका विरोधीहरू विचलित हुन थाले, फलस्वरुप शासकवर्गहरू आफ्नो अधिनमा रहेका मुलधारका सञ्चारमाध्यमहरू मार्फत श्रृङ्खलाबध्द रूपमा चाभेज माथि विभिन्न आरोप लगाउन थाले ।
त्यतीबेला उनीहरूले चाभेज अत्यन्तै मुर्ख भएकाले उनलाई बर्खास्त गरिएको तथा उनी बालबालिकाहरूको मासु खाने नरभक्षी भएको जस्ता प्रचारवाजी गरे ।
चाभेजको बढ्दो र साएजको घट्दो समर्थनबाट अतालिएर दुई मुख्य पार्टीहरू कोपेइ र डेमोक्र्याटिक एक्सन पार्टीले अर्को उम्मेदवारको समर्थन गर्ने निर्णय गरे ।
सन् १९९९ को अगस्टमा संविधान सभाले मतदानबाट सरकारी संस्थानहरू खारेज गर्ने तथा भ्रष्टाचार वा व्यक्तिगत स्वार्थका लागि काम गरेको आरोप लागेका सरकारी अधिकारीहरूलाई निलम्बन गर्ने अधिकार प्राप्त गर्यो ।
यसका समर्थकहरूले यो अधिकार संविधान सभालाई गएपछि भ्रष्टाचारी राजनीतिज्ञ तथा कानुनी अधिकारीहरूले रोकेर राखेका सामाजिक सुधारका कार्यक्रमहरू अगाडि बढ्ने विश्वास लिएका थिए भने चाभेजको शासन विरोधीहरूले उक्त कदमले चाभेज र बोलिभारवादीहरूलाई विरोधीहरूमाथि प्रयोग गर्न अत्याधिक शक्ति प्रदान गरेकोले यो तानाशाही भएको आरोप लगाएका थिए ।
सन् १९७७ मा चाभेसले कुनै दिन भेनेजुएलामा पनि वामपन्थी सरकार गठन गर्ने उद्देश्य राखेर सशस्त्र समूहभित्रै एक कान्तिकारी सङ्गठन स्थापना गरेका थिए।
इएलपिभीका तत्कालिन कुनै कार्ययोजना नभएपनि उनीहरू रेड फ्ल्याग पार्टीको उग्रवामपन्थीबाटो र सरकारको पूँजिवादी नीतिको बिचको बाटो खोज्ने चाहना राख्दथे।
त्यतिबेला अस्तित्वमा रहेका अन्य वामपन्थी पार्टीहरूसँग सहकार्य गर्ने चाहनाले चाभेसले थुप्रै ख्यातिप्राप्त मार्क्सवादी नेताहरूसँग गोप्य बैठक गरेका थिए।
भेनेजुएलाको राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित भएलगत्तै उनले देशमा नयाँ सम्विधान लागू गरे जसले सिमान्तकृत वर्गका जनताहरूलाई अधिकार प्रदान गरेको थियो।
राष्ट्रपतिको दोस्रो कार्यकालमा बोलिभारियन मिसन, कम्युनल काउन्सिल तथा कामदारद्वारा व्यवस्थापन गरिने सहकारी संस्थाहरूको व्यवस्था गरेका थिए।
सन् २०१२ अक्टोबर ७ मा भएको राष्ट्रपतिय निर्वाचनमा पनि प्रतिद्वन्दी हेनरिक काप्रिलेसलाई पराजित गर्दै उनी चौँथो पटक छ वर्षीय कार्यकालका लागि निर्वाचित भएका थिए।
भेनेजुएलाको सबानेता भन्ने स्थानमा एक गरीखाने वर्गको परिवारमा जन्मिएका चाभेस एक सैनिक अधिकृतको रूपमा सेवा क्षेत्रमा प्रवेश गरेका थिए।
उनले तत्कालिन भेनेजुएलाको राजनीतिदेखि असन्तुष्ट भएर यसलाई पल्टाउनका लागि सन् १९८० तीर क्रान्तिकारी बोलिभारियन आन्दोलन - २०० नामक भूमिगत सङ्गठन खोलेका थिए।
चाभेस नेतृत्वको उक्त सङ्गठनले सन् १९९२ मा तत्कालिन प्रजातान्त्रिक सरकारको नेतृत्व गरिरहेका राष्ट्रपति कार्लोस आन्द्रेस पेरेजको विरूद्ध कु गर्ने असफल प्रयास गरेका थिए।
देशमा भएका तेल भण्डारबाट निकालिएको तेलबाट राम्रो आम्दानी भएपनि त्यो आम्दानीको हिस्सा भेनेजुएलाका गरीव जनतासम्म नपुगेको उनले महशुस गरेका थिए ।
चाभेस आफैँले प्रतिपादन गरेका बोलिभारवाद तथा २१औँ शताब्दीको समाजवादको सिद्धान्त पालना गर्दै, समाजवादी सुधारलाई व्यवहारमा उतार्नका लागि बोलिभारियन क्रान्ति नामक सामाजिक परियोजना सञ्चालन गरेका थिए।
त्यस्तै सहभागितामुलक प्रजातान्त्रिक मञ्चहरूको गठन, देशका प्रमुख उद्योगहरूको राष्ट्रियकरण, शिक्षा तथा स्वास्थ्यमा सरकारी अनुदान वृद्धि तथा उल्लेख्य मात्रामा गरीवी घटाउन पनि बोलिभारियन क्रान्ति सफल भएको मानिन्छ।
केही समयपछि सान कार्लोस सैनिक बन्दिगृह अगाडि चाभेजको समर्थनमा प्रदर्शन हुन थालेपछि सरकार उनलाई यार बन्दिगृहमा स्थानान्तरण गर्न वाध्य भयो ।
सलास रोमरले ३९.९७% मतसहित दोस्रो स्थान प्राप्त गरे भने इरेन साएज तथा अल्फारो युसेरो लगायत अन्य उम्मेदवारहरूले अत्यन्तै कम मत प्राप्त गरे ।
अध्ययनकर्ताहरूले गरेको चुनावी विश्लेषण अनुसार चाभेजले मुख्यरूपमा विगत केही दशकदेखि जीवनस्तरमा व्यापक गिरावट झेल्दैआएका गरीव तथा अवसरविहीन मध्यमवर्गको मत प्राप्त गरेका थिए भने अधिकांश मध्यमवर्ग तथा उच्च वर्गको मत सलास रोमरलाई गएको थियो ।
उनको चुनावी परिणाम घोषणा लगत्तै एक सम्बोधन मार्फत चाभेजले यस्तो घोषणा गरे- "भेनेजुएलाको पुनर्जिवन सुरू भएको छ, अब केही अथवा कसैले पनि यसलाई रोक्न सक्दैन"
यो जनमतसंग्रहले आदिवासी जनजातिका प्रतिनिधिहरूलाई पनि समेटेर देशको लागि नयाँ संविधान पुनर्लेखनको काम गर्ने उनको योजनालाई मद्दत पुर्याउने विश्वास चाभेजले राखेका थिए ।
सन् २००७ उनको पार्टी अन्य धेरै पार्टीहरूसँग मिलेर भेनेजुएलाको एकीकृत समाजवादी पार्टी गठन भएको थियो जसको नेतृत्व पनि चाभेसले आफ्नो जीवनको अन्तिम अवस्थासम्म गरेका थिए।
सन् २०१३ को अप्रिलमा नेपालको न्युज ट्वान्टी-फोर टेलिभिजनमा निरन्तर ६० घण्टाभन्दा बढी समय टेलिभिजन अन्तर्वार्ता चलाएर उनले गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स कायम गरेपछि उनी चर्चामा आएका थिए।
लामिछानेले सन् २०२१ जनवरीमा न्युज २४ बाट राजीनामा दिएर ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजनमा आफ्नो कार्यक्रमको नयाँ संस्करण सुरु गर्ने घोषणा गरेका थिए।
वि.सं. २०७६ भदौ महिनामा न्युज २४ मा उनको सहकर्मी शालिकराम पुडासैनीको आत्महत्या पश्चात्, उनले रेकर्ड गरेको भिडियोको आधारमा रवि लामिछानेलाई प्रहरीले पक्राउ गरी अदालतमा पेश गरेको थियो।
पछि यथेष्ट प्रमाण नपुगेको भन्दै चितवन जिल्ला अदालतले आगामी दिनमा मुद्दाको बारेमा अन्तर्वार्ता नगर्ने शर्तमा पाँच लाख धरौटीमा उनलाई रिहा गरेको थियो।
सन् २०१३ को अप्रिलमा नेपालको न्युज ट्वान्टी-फोर टेलिभिजनमा निरन्तर ६० घण्टाभन्दा बढी समय टेलिभिजन अन्तर्वार्ता चलाएर उनले गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स कायम गरेका थिए।
वि.सं. २०७९ मा, लामिछानेले ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजनको प्रबन्ध निर्देशकको पदबाट राजीनामा दिएर उनले प्रतिनिधि सभा निर्वाचन लड्न राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी गठन गर्ने घोषणा गरेका थिए।
यो शहर स्थापना भएको वर्ष, जहाज बनाउने ठाउँमा निर्माणकार्य सुरु भयो र यो पछि गएर रूसी सेनाको मुख्यालय भयो र नौसैनिक विभाग भनेर चिनियो।
त्यतिन्जेल, सार्सकोइ सेला, हाल पुस्किन भनिने नजिकैको सहरमा पिटरकी श्रीमतीको लागि भव्य क्याथरिन प्यालेस अर्थात्‌ दरबार निर्माण गरियो।
एउटा अनुमान अनुसार सयौं प्रदर्शन कक्षहरूमा राखिएका प्रत्येक वस्तुको लागि एक मिनेट मात्र बिताउने हो भने पनि यात्रा पूरा गर्न वर्षौं लाग्नेछ।
उदाहरणका लागि प्रख्यात मारिनिस्की रंगमञ्चमा क्रिस्टलका फोहराहरू मुनि बसेर चारैतिर हेर्न सकिन्छ अनि भित्तामा झण्डै ४०० किलोग्राम सुनको लेप लगाइएको छ।
सेन्ट पिटर्सबर्ग युरोपको चौथो-सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो, बाल्टिक सागरमा रहेको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर र १० लाखभन्दा बढी बासिन्दाहरूको विश्वको उत्तरी सहर हो।
मे १६, १७०३ मा तत्कालिन रुसी शासक पिटर पिटर महानले अहिले पिटर-पल फोट्रेस भनेर चिनिने स्तम्भको पहिलो ढुंगा बिछ्याएर सेन्ट पिटर्सवर्गको निर्माण शुभारम्भ गरेका यो शहर तत्कालिन जारको संरक्षक सेन्ट पिटरको नाउँबाट राखिएको थियो।
बिशेष गरि नेपाल जस्तो गरिब र बिकाशोंमुख देशमा हालसम्म पनि महिला शिक्षालाई प्राथमिकता नदिनुलाई महिला शिक्षा र महिला सशक्तिकरणमा एउटा ठुलो अवरोध आउने छ।
जब महिलाहरू शिक्षा जस्ता अङ्गहरुमा लिने निर्णयमा सक्रिय रूपमा भाग लिन्छन्, तिनीहरूले शिक्षा प्रक्रियाको स्वामित्व आफैं प्राप्त गर्दछन् ।
महिलाबिरुद्धका सबै प्रकारका बिभेद र हिंसाको अन्त्यगरी महिलाहरूको हक तथा अधिकारको सुरक्षा र प्रवर्दनको लागि राज्यले अधिकारमा आधरित विकास अवधारणाको अवल्म्बन गरी नीतिगत, कानुनी र संस्थागत सुधारका साथै विकास कार्यक्रमहरू संचालनगरी बिभेदकारी कानुनहरू हटाई हरेक छेत्रमा महिलाहरूलाई सहभागिता गराई महिलाहरूमा भएको अन्तर्निहित् क्षमतालाई बृधि गर्नु नै महिला सशक्तिकरण हो ।
भारतीय सेनाको जागिर छोडेर सन् १९८० देखि मोर्चा गठन गरी 'गोर्खाल्याण्ड' आन्दोलन चर्काएका घिसिङ दार्जिलिङ क्षेत्रका चर्चित नेता हुन्।
सन् २००४ मा दार्जिलिङ गोर्खा पार्वत्य परिषद को निर्वाचनको तयारी भइरहेका बेला राज्य सरकारले चुनाव स्थगित गरी 'छैटाऔ अनुसूची परिषद' स्थापना नभएसम्मका लागि घिसिङलाई पार्वत्य परिषदको 'केयर टेकर' बनाइदियो।
सन् २००७ अक्टोवरमा घिसिङका 'दाहिने हात' मानिने विमल गुरुङले गोर्खा जनमुक्ति मोर्चा पार्टी स्थापना गरेपछि घिसिङले परिषदबाट राजीनामा दिए र सिलिगुडी विस्थापित हुन बाध्य भए।
गुरुङको शक्तिमा आउनु अघिबाटै 'गोर्खाल्याण्ड' राज्यको मागप्रति तटस्थ रहँदै आएका घिसिङले पछिल्लो लोकसभा चुनावमा पश्चिम बङ्गालको सत्तारुढ तृणमूल कंग्रेसलाई सघाएका थिए।
आफूले समर्थन गरेका कांग्रेस उम्मेद्वार भाइचुङ भुटिया पराजित भएसँगै शारीरिक र मानसिकरूपमा थकित भएर घिसिङ पुन सिलिगुडी फर्किएका थिए।
वि.स २०७१ साल कात्तिक महिनामा घाँटीमा गम्भीर समस्या देखिएपछि उनलाई उपचारका लागि भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित गङ्गाराम अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।
दार्जिलिङ गोर्खा पार्वत्य परिषदका पूर्व 'सुपि्रमो' समेत रहीसकेका घिसिङ सन् १९८६ को भारत पश्चिम बङ्गालको नेपालीभाषी बाहुल्य दार्जिलिङमा अलग राज्य गोर्खाल्यान्ड आन्दोलनका नेतृत्वकर्ता थिए।
अग्रवाल सेवा केन्द्र करिब २ रोपनी ९ आनाको क्षेत्रखलमा फैलिएको छ जसभित्र प्यागोडा शैलीमा निर्मित तीनतल्ले कलात्मक मन्दिर एंव विशाल भवन छन्।
चारवटा हल र बीसवटा अतिथिका लागि छुट्टाइएका कोठाहरु भएको अग्रवाल भवनको वार्षिक खर्च करीब २० देखि २५ लाख रुपैँयाको हाराहारीमा पुग्दछ।
यस संस्थाको सञ्चालको लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण बजेट, यस भवनका हलहरु र कोठाहरूको भाडा साथै यस कैन्द्रका सदस्यहरूको योगदानद्वारा पुर्याइन्छ।
अग्रवाल सेवा केन्द्र काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नं. १ र ३१ वडाको बीचमा ऐतिहसिक कमलपोखरीको पश्चिम-उत्तरकोणमा अवस्थित छ।
यस पंक्षी निकै चलाख हुन्छ भने यसले आफ्नो आहारा पाउनका लागि मानिसले फालेका रोटि र अन्य खाद्य वस्तु पानीमा फाल्छ र त्यसलाई माछाले खान आउँद यसले माछालाई छोप्ने गर्छ।
यस पंक्षी विश्व लगभग सबै मुलुकहरूमा सहजै पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।
विभिन्न भाले जातिका ठूलो जुनबकुल्लालाई समावेश गरी एक सर्वेक्षणको सञ्चालन गरिएको थियो र उक्त सर्वेक्षणमा निश्चित ठाउँमा भालेहरूको आवाज टिपोट गरिएको थियो।
तथापि केही सामान्य सोचाइबाट हेर्ने हो भने यसले पराल वा खरमा आवाज दिन्छ र सो आवाज सिधा पानीमा गएर ठोकिएको कारण आवाज चर्को सुनिएको अनुमान गर्न सकिन्छ।
यसका दुईवटा उपप्रजातिहरू रहेका छन्, जसमा एउटा दक्षिणी जातिको चराले भने युरोप, एसिया र अफ्रिकाको उत्तरी तटिय क्षेत्रमा प्रजनन गर्दछ भने अर्को उत्तरी जातिको उपप्रजातिले भने दक्षिण अफ्रिकाको विशेष ठाउँमा मात्रै प्रजनन गर्दछ।
यो पंक्षी हेर्दा खेरी मोटो, चमकिलो, पहेँलो हुन्छ भने यसको प्वाँख हलुका खैरो खालको हुन्छ र शरिरमा धर्सा वा रेसा परेको जस्तो देखिन्छ।
बाघभैरवको उत्पत्ति सम्बन्धमा कुनै खास प्रमाण फेला नपरे पनि पौराणिक लोककथा एवम् जनश्रुतीअनुसार परापूर्वकालमा हाल मन्दिर भएको ठाउँमा जङ्गल थियो ।
त्यस क्रममा बाघको मूर्तिमा भैरव उत्पन्न भई त्यहाँ भएका भेडाबाख्रा खाइदिएको र पात लिएर फर्कदा आफ्ना भेडाबाख्रा नदेखेपछि उनीहरू रुन कराउन थाले पछि आफूहरूले बनाएको बाघको मूर्तिको मुखमा रगत लतपतिएको देखेपछि त्यही बाघले नै आफ्ना भेडाबाख्रा खाएको भन्दै रिसले मूर्तिमा जिब्रो राखेनन् ।
तत्पश्चात पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल उपत्यका जितेको ४३ वर्षपछि नेपाल संवत् ९२३मा रणबहादुर शाहकी धाइआमा हस्तीकलाले बाघभैरवको जीर्णोद्धार गरेको उल्लेख पाइन्छ ।
काठमाडौँ उपत्यकाबाट सात किलो मिटर दक्षिण पश्चिममा रहेको बाघभैरवको मन्दिर समुद्री सतहबाट एक हजार ४ सय ५ मिटर उचाइमा लम्बाइ ५० मिटर र चौडाइ ३० मिटर क्षेत्रफलमा रहेको चोकभित्र छ ।
पूर्व-पश्चिम भागमा लाम्चो आकारमा फैलिएको कीर्तिपुर डाँडाको बीच भागमा फैलिएको बाघभैरव मन्दिर यस क्षेत्रमै सर्वाधिक ठूलो र महत्त्वपूर्ण मन्दिर हो ।
धार्मिक, सांस्कृतिक महत्त्वका साथै प्राचीन प्रस्तरकला र काष्ठकलाको अनुपम सङ्गम बाघभैरव मन्दिर नेपालको ऐतिहासिकताको अध्ययन र पर्यटकीयका लागि पनि महत्त्वपूर्ण स्थल हो ।
विशेष पूजाआजासहित जीर्णोद्धार गर्न सकिने प्राचीन प्रचलनअनुसार मूर्ति निर्माणका लागि कीर्तिपुरका विभिन्न सात स्थान र काठमाडौँको म्हैपीबाट माटो ल्याउने प्रचलन छ ।
२६ जुलाई १९५६ मा अलेक्जेद्रिया मा सबोधन गर्दै नासेरले इजिप्टको सेनालाई स्वेज नहर नियन्त्रण गर्न र नहरको राष्ट्रियकरण कार्वान्ययन गर्न आदेश दिए।
उनले राष्ट्रियकरण कानुन प्रकाशित भएको, स्वेज नहरको सबै सम्पत्ति रोक्का भएको, र सबै शेयरधनीहरूलाई पेरिस स्टक एक्सचेन्जको अन्तिम मूल्य अनुसार को पैसा चुक्ता गरिने घोषणा गरे।
यो मुख्यतया भारतीय हिमालयमा रहेको उत्तरी भारतीय राज्य उत्तराखण्डको गढवाल क्षेत्रमा २५ लाखभन्दा बढी गढवाली मानिसहरूले बोल्ने गर्छन।
यो लोपोन्मुख भाषा होइन, यद्यपि यसलाई युनेस्कोको एटलस अफ द वर्ल्ड्स ल्याङ्ग्वेज इन डेन्जरमा "असुरक्षित भाषा" को रूपमा वर्गीकृत गरेको छ, जसले भाषालाई निरन्तर संरक्षण प्रयासहरू आवश्यक रहेको सङ्केत गर्दछ।
गढवाली मुख्यतया उत्तराखण्ड राज्यको गढवाल मण्डलको टिहिरी गढवाल, पौडी गढवाल, उत्तरकाशी, चमौली, रुद्रप्रयाग र देहरादुन जिल्लाहरूमा मानिसहरूले बोल्छन्।
गढवालीको प्रारम्भिक रूप १०औँ शताब्दीमा पत्ता लगाउन सकिन्छ, अङ्कशास्त्र, शाही छापहरू, तामाका प्लेटहरूमा शिलालेख र शाही आदेशहरू र अनुदानहरू समावेश भएका मन्दिरका ढुङ्गाहरूमा पाइन्छ।
आफ्ना पिता गायक भएका कारण छोरी पनि गायन क्षेत्रमा नै लाग्नुपर्छ भन्ने परिवारको मान्यताविरुद्ध गएर त्यसबेलाको अवस्थामा पनि साहसिक कार्य गर्दै उनी अभिनयतिर लागिन्।
उनले हिजो, आज, भोलि , मनको बाँध , सिन्दुर , जीवन रेखा, के घर के डेरा , पच्चिस बसन्त र शान्तिदीप लगायत अन्य चलचित्रहरूमा काम गरेकिछिन्।
एकेडेमी अफ मोसन पिक्चर आर्टस् एन्ड साइन्सको आयोजनामा सन् २०१२ फेब्रुअरी २४मा अमेरिकाको लस एञल्स स्थित डोल्बि थिएटर मा शेथ म्यक्फर्लेन ले उदघोषण गरेको समारोहमा फिल्म का २४ विधामा पुरस्कार वितरण गरियो।
विश्वको अधिकांश भागमा, अङ्ग्रेजीमा वितरण गरिएको समाचार, महत्त्वपर्ण जनसङ्ख्या जो पूर्ण रूपमा आफ्नो जन्मजात/स्थानीय भाषामा निर्भर हुन्छन सम्म पुग्न असफल भएको हुन्छ ।
त्यसैले नीमोको मुख्य प्रयास भनेको यो भाषा बाधा बन्धनलाई तोड्नु तथा मोजिल्लाको सन्देशलाई स्थान र भाषा भन्दा बाहिर भएर मानिसकहाँ पुराउनु हो ।
यी कामहरू नया मानिसहरूसंग - बिद्यार्थीहरू, शिक्षकहरू, सिनेमानिर्माताहरू, पत्रकारहरू, वैज्ञानिकहरू, कलाकारहरू अथवा जुनसुकै पाठक जो सामान्य इन्टरनेट प्रयोगकर्ता र जसले आफ्नो अनलाईन जीवनलाई गम्भीररूपमा लिन सक्छलाई भेटेर गरिरहेको छ ।
मानिसहरूलाई कसरी फायरफक्सले खुला श्रोतलाई क्रान्ति ल्याको हो, कसरी यसले वेबलाई "खुला" राख्ने भनेर ख्याल गरिरहेको छ र कसरी मानिसहरूको इन्टरनेटमा स्वतन्त्रताको निम्ति लड्छ (केहि ति मानिसहरूसँग मिल्छ जुन प्रविधि र इन्टरनेटमा कुनै पृष्ठभुमि छैन)
किन यी वेब मानाकहरू अवश्यक छन - उनीहरू वेबको कार्यक्षमताकोलागि कति महत्त्वपूर्ण छन, कसरी उनीहरू यो ठाउँ भित्र आए, कसरी उनीहरू कार्य गर्छन, कसरी उनीहरू विकसित र अनुकुलित हुदै छन् र जस्तै प्रविधि पोक्त अथवा विज्ञलाई प्रबन्ध गरेको छ ।
शैक्षिक लेखहरूको एउटा डेटाबेस सृजना गर्ने र तीनीहरूलाई योगदान दिएका लेखहरूको रूपमा विश्वभरीका स्थानीय प्रकाशनमा पठाउने, मोजिल्ला, यसको उत्पाद र खुला श्रोत सफ्टवेरका फाइदाको बारेमा प्रयोगकर्ताहरूलाई शिक्षित गराउने आशा गर्दछ ।
त्यसकारण, यो योजनाको पछाडी भनेको विभिन्न शिर्षकमा नया समाचार लेखहरू सामान्य भाषामा सिर्जना गर्नु, तिनीहरूलाई स्थानीयकरण गर्नु र तिनीहरूलाई समाचारपत्र, पत्रिकामा तथा विश्वभरीको टेक ब्लगमा प्रकाशित गर्न प्रयास गर्नु हो ।
नेपालका तर्फबाट सबैभन्दा कम उमेरमा अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुदमा भाग लिएर पदक जितेकी सिपोरा विक्रम सम्वत २०६७ सालको पपुलर प्लेयर अफ दी इयर उपाधि विजेता हुन् भने उनी चलचित्र द घलेक-द साइन अफ लभ की नायिकासमेत हुन्।
यस सुन्दर चराको प्वाँख सेतो र माटो रङ्गको हुन्छ र यसको ढाडको पछाडिपट्टि खैरो धर्सा हुन्छ भने यसको चुच्चो पहेँलो हुन्छ र चुच्चोको सबैभन्दा तल्लो भाग कालो रङ्गको हुन्छ।
यो चरा पुर्व जगत बाट उत्पत्ति भएको थियो जहाँ यसले दक्षिणमा इरान देखि पुर्वमा पाकिस्तान, भारत, बर्मा, बङ्गलादेश, र श्रीलङ्कामा प्रजनन गर्दथ्यो।
यसको अर्को महत्त्वपूर्ण तथ्य के हो भने, प्रजनन ऋतुमा वा मार्च देखि सेप्टेम्बर महिना सम्ममा यसको खुट्टाको रङ्ग हरियोबाट परिवर्तन भई पहेँलो हुने गर्दछ।
केही चराहरूको भने रातो खुट्टा हुने गर्दछ, दक्षिणी र पश्चिमी भारतका ठाउँहरूमा यस्ता रङ्ग भएका चराहरू २ प्रतिशत मात्रै पाइएको तथ्याङ्क रहेको छ।
तत्कालीन रुसी निरंकुश सत्ताविरोधी साहित्य लेख्ने क्रान्तिकारी कविका रुप प्रख्यात उनलाई प्रजातन्त्रवादीको आरोपमा साइबेरियोको निर्वासित पनि गरिएको थियो ।
सुन्दरीमाथि जो कोहीले पनि 'द्वन्द्व-युद्ध' मा दाबी गरेर जित्न पाइने जारकालीन त्यो समयमा संवेदनशील पुस्किन पत्नीकै अघिल्तिर 'द्वन्द्व-युद्ध' मा ढले, जतिबेला उनी ३८ वर्षा मात्र थिए र यो उनको २९ अओ 'द्वन्द्व-युद्ध' थियो।
'कविको मृत्युमा' शिर्षक कविता लेखेबापत उनी पनि निर्वासित भए र २८ वर्षो उमेरमा उनीसमेत सुन्दरी पत्नीकै अघिल्तिर 'द्वन्द्व-युद्ध' मा मारिए ।
यस्तो मानिन्छ की कि आजको आधुनिक दिल्ली बन्नु भन्दा पहिले दिल्ली सात पटक उजाड भयो र विभिन्न स्थानहरुमा बस्यो, जसको केही अवशेष आधुनिक दिल्ली मा अहिले पनि देख्न सकिन्छ।
हुमायूँ को मृत्यु पछी हेमू विक्रमादित्य को नेतृत्व मा अफ़गानहरु ले मुगल सेना लाई पराजित गरेर आगरा तथा दिल्ली मा पुनः अधिकार प्राप्त गरे।
प्राचीनकाल देखी नै पुरानो दिल्ली मा धेरै राजा एवं सम्राटहरु ले राज्य गरेका छन तथा समय-समय मा यसको नाम मा पनि परिवर्तन गर्ने काम भै रहेको थियो।
१८५७ मा यो प्रथम भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम को आंदोलनलाई पूर्ण रुपमा दवाए पछी अंग्रेजहरुले बहादुरशाह ज़फ़र लाई रंगून पठाइ दिए तथा भारत पूर्ण रुपमाबाट अंग्रेजहरु को अधीन भयो ।
शुरुमा उनीहरुले कलकत्ता बाट शासन सम्हाले तर ब्रिटिश शासन कालको अन्तिम दिनहरुमा पीटर महान को नेतृत्व मा सोवियत रूस को प्रभाव भारतीय उपमहाद्वीप मा तेजी गती मा बढन थाल्यो।
जसको कारण अंग्रेजहरु लाई यो लाग्न थाल्यो कि कलकत्ता जो कि भारत को धुर पूरब मा थियो त्यहाबाट अफ़ग़ानिस्तान एवं ईरान आदि मा सक्षम तरीका बाट सजिलै संग नियन्त्रण गर्न सकिदैन पछी गएर यसै कारण बाट १९११ मा उपनिवेश राजधानी लाई दिल्ली स्थानान्तरित गरियो एवं धेरै आधुनिक निर्माण कार्य गराईयो।
एनसीआर को अन्तरगत पर्ने क्षेत्र मा उत्तर प्रदेश के मेरठ, गाजियाबाद, गौतम बुद्ध नगर , बुलंदशहर,शामली, बागपत, हापुड़ र मुजफ्फरनगर; र हरियाणा के फरीदाबाद, गुड़गांव, मेवात, रोहतक, सोनीपत, रेवाड़ी, झज्जर, पानीपत, पलवल, महेंद्रगढ़, भिवाड़ी, जिंद र करनाल जस्ता जिल्ला शामिल छन।
दिल्लीको इतिहास निकै पुरानो छ करीब ७३० ईसा पूर्वको दौरान मालवाको शासक राजा धन्ना भीलका एक उत्तराधिकारीले दिल्लीको सम्राटलाई चुनौती दिएका थिए।
स्वतन्त्रता प्राप्ति पश्चात् दिल्लीमा विभिन्न क्षेत्रबाट मानिसहरूको प्रवासन भयो, यसबाट दिल्लीको स्वरूपमा आमूल परिवर्तन भयो विभिन्न प्रान्त, धर्म एवं जातिका मानिसहरू दिल्लीमा ओइरिनुको कारण दिल्लीको शहरीकरण त थियो नै साथै यहाँ एक मिश्रित संस्कृतिले पनि जन्म लियो।
यस नगरको नाम "दिल्ली" कसरी रह्यो भन्नेमा कुनै निश्चित सन्दर्भ छैन, यद्यपि यो एक प्राचीन राजा "ढिल्लु" सँग सम्बन्धित भएकोमा व्यापक स्वीकार्य छ।
पोथीले अण्डा समयमा एकपटकमा ३ देखि ५ वटा अण्डा पार्ने गर्छ तर कहिलेकाँही यो सङ्ख्या २ देखि ७ वटा सम्म अण्डा पारेको तथ्याङ्क रहेको छ।
यस प्रजातिले एक छुट्टै क्षेत्रमा प्रजनन गर्ने गर्छ जुन विषेशगरि अग्लो रुखको टुप्पोमा हुन्छ भने कहिलेकाँही यसले मध्यम रुखमा र दलदलको झाडीमा पनि गर्ने गर्छ।
यस प्रजातिले एकै गुणमा पनि दुई पटक सम्म प्रजनन गर्ने गर्छ र दोस्रो प्रयोगमा यसले गुणलाई फैलिएको पहिलाको भन्दा अझै फराकिलो बनाउँछ।
अण्डालाई दुवै पङ्क्षीले २५ दिन सम्म ओथारो बसेर चल्ला कोरल्ने गर्छ भने साना चल्लालाई ७ देखि ८ हप्ता सम्म दुवै भाले र पोथीले आहारा ख्वाउने गर्छन्।