polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
संवैधानिक अदालत, उच्च न्यायालय र तल्लो सङ्घीय अदालतहरू, जसका न्यायाधीशहरू राष्ट्रपतिको सिफारिसमा फेडरल काउन्सिलद्वारा नियुक्ति गरिएका छन्, कानुनी व्याख्या र अनौपचारिक रूपान्तरण गर्न कानुनहरू हटाउन सक्छन्।
उनीहरूले १७५९ सम्म आफ्नो क्षेत्रको अबाधित कब्जा कायम राखेका थिए, जब बढ्दो सिख सरदारहरूले पहाडी इलाकामा अतिक्रमणको एक शृङ्खला शुरू गरे।
सन् १८१८ को अन्त्यसम्म सतलजदेखि ब्याससम्म पूरै देश लाहोर सरकारको अधीनमा आइसकेको थियो, र १८४६ मा पहिलो एङ्लो-सिख युद्ध पछि ब्रिटिश सरकारलाई हस्तान्तरण गरियो।
दातारपुर र जसवानका पदच्युत राजहरूले नयाँ शासकहरू बाट नगद पेन्सन पाएका थिए, तर उनीहरू आफ्नो पुरानो सार्वभौम स्थितिमा बहाल नहुँदा कटु निराशा व्यक्त गरे।
यसको पूर्वी अनुहार सौरसिंह पहाड को पश्चिम तिर ढलान बाट बनेको छ, त्यो पर्वतश्रेणी संग समानन्तर, सिवालिक पर्वतमालाको तल्लो उचाइ को एक रेखा दक्षिण देखि उत्तर सम्म जिल्ला को यात्रा गर्दछ, जबकि दुई चेन को बीच असमान चौडाइ को एक उपत्यका फैलिएको छ, जसवान दुन को नामले परिचित छ।
जबकि सतलज पहाडहरू मा एक ब्रेक को माध्यम बाट यसको तल्लो अन्त मा बग्दछ, र एक दक्षिण दिशा मा बग्छ जब सम्म यो केन्द्रीय दायरा को पल्लो मोड्छ, र मैदानहरूको माथि पश्चिम तिर निक्लदछ।
यो पश्चिमी मैदान जलोढ्य गठन को शामिल छ, एक सामान्य पश्चिमी ढलान संगै उप-पर्वत पथ मा हिमाली टोरेन्टहरू बाट सिल्ट को निक्षेप को कारण।
आनन्दपुर साहिब, दसुया, मुकेरियन र चिन्तपूर्णी मा धेरै धार्मिक मेलाहरू आयोजित हुन्छन, ती सबैले मानिसहरू को एक विशाल जमघट आकर्षित गर्दछन।
जिल्लाका विभिन्न स्थलहरूमा भर्खरै उत्खनन गरीएको छ कि शिवालिक तल्लो पहाड नजिकैको सम्पूर्ण क्षेत्र प्रारम्भिक पालीओलिथिक मानिसले मात्र होइन बरु प्रोटोहिस्टोरिक र ऐतिहासिक कालमा भएकाहरू द्वारा बस्ती को लागि चयन गरिएको थियो।
चिनियाँ तीर्थयात्री हुयान साँगका अनुसार होशियारपुरको क्षेत्रमा चन्द्रबंसी वा यदुवंशी सैनी राजपूतको जनजातिले प्रभुत्व जमाएका थिए, जसले मुहम्मदको विजय हुनुभन्दा पहिले शताब्दीसम्म स्वतन्त्र अस्तित्व कायम राखेका थिए।
होशियारपुर, पन्जाब को सबैभन्दा पुराना जिल्लाहरू मध्ये एक, पन्जाब राज्य को उत्तर-पूर्वी भाग मा स्थित छ र उत्तर-पश्चिम मा गुरदासपुर जिला, जालंधर जिल्ला र दक्षिण-पश्चिम मा कपूरथला जिल्ला, कांगड़ा जिल्ला र उना जिल्ला संग साझा सीमाहरू साझा गर्दछ।
होशियारपुर लगायत नवाशहर, कपूरथला र जालन्धर को केही भागहरूले पन्जाब को एक सांस्कृतिक क्षेत्र को प्रतिनिधित्व गर्दछ, जसलाई दोआबा वा बिस्ट दोआब भनिन्छ - ब्यास र सतलज नामक दुई नदीहरू को बिच भूमि को पथ।
होशियारपुर मा चण्डीगढ-पठानकोट रोड को दाहिने तिर शिवालिक को तल्लो भाग संगै क्षेत्र निम्न पहाड छ र जिल्ला को यो भाग लाई कण्डी क्षेत्र को रूप मा पनि जानिन्छ।
होशियारपुर पुरानो ज्योतिषीय तथ्यहरू को लागि लोकप्रिय छ जहाँ यो भनिएको छ कि पुराना कागजातहरू जहाँ प्रत्येक व्यक्तिको अतीत, वर्तमान र भविष्य को जन्म विस्तार मा लेखिएको छ, सुरक्षित रूप बाट यस ठाउँ मा राखिएको छ।
धेरै मानिसहरू होशियारपुर भ्रमण गर्न को लागि आफ्नो अतीत, वर्तमान र भविष्य को बारे मा जान्न को लागि हरेक जन्म मा उनीहरू लाई अतीत मा लिईएको थियो।
यस प्रतियोगिता थालनीको कथा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ, फिफा सँग जोडिएको छ भने फिफाको कथा विभिन्न देशमा स्थापना भएका राष्ट्रिय फुटबल सङ्घहरूको विकास सँग जोडिएको छ ।
यसरी फुटबल खेल र त्यसका राष्ट्रिय सङ्घहरूको विस्तार हुँदै गएपछि एउटा अन्तराष्ट्रिय फुटबल सङ्घको आवश्यकता सर्वत्र महसुस हुन थाल्यो ।
यही खाँचोको निकास खोज्ने क्रममा फ्रान्स, बेल्जियम, नेदरल्याण्ड्स, डेनमार्क, स्पेन, स्विडेन र स्विट्जरल्यान्डसमेत सात देशका प्रतिनिधि फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा भेला भए ।
यही भेलाले २९ मे १९०४ मा फुटबलको सर्वोच्च संस्था 'अन्तराष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ' -फेडरेसन इन्टरनेशनल डे फुटबल एसोसिएशन, फिफाको औपचारकि गठन भयो ।
ओलम्पिक फुटबलको सफलताले उत्साहित भएका फिफा पदाधिकारीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता ओलम्पिकको घेराभित्र सीमित राख्न नहुने निष्कर्ष निकाले ।
छलफल चल्दै जाँदा अन्ततः २६ मे १९२८ मा बसेको फिफा एम्स्टर्डम कङ्ग्रेसले युगान्तकारी निर्णय गर्‍यो, हरेक चार-चार वर्षको अन्तरालमा फिफा सदस्य देशहरूबीच विश्व कप प्रतियोगिता आयोजना थाल्ने र पहिलो विश्व कप सन् १९३० मा गर्ने कुराको निचोड निकालियो ।
अनि अर्को वर्ष, सन् १९२९ को बार्सिलोना फिफा कङ्ग्रेसले यो ऐतिहासिक जिम्मेवारी पूरा गर्ने दायित्व उरूग्वेलाई प्रदान गर्‍यो ।
फलस्वरूप, राजधानी मोन्टेभिडियोमा एक लाख दर्शक अट्ने नवनिर्मित रंगशाला स्टेडियम देल सेन्टेनारयिोमा आईतबार १३ जुलाई १९३० मा फ्रान्स र मेक्सिकोबीच पहिलो विश्व कपको पहिलो म्याच विधिवत् उद्घाटन खेलको रूपमा सम्पन्न भयो ।
१९३२ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक पछि फिफा र अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीको आपसी सम्झौतामा फुटबल खेललाई ओलम्पिक खेलबाट हटाउने निर्णय गरिएको थियो ।
यस प्रतियोगिताको वर्तमान संरचना अनुसार सुरूमा लगभग तीन वर्ष लगाएर प्रतियोगिताको फाइनल चरणका लागि विभिन्न छनोट चरणका खेल तथा प्रतियोगिताहरू आयोजना गर्ने गरिन्छ ।
सर्वाधिक धेरै ५ पटक फिफा विश्वकप राष्ट्र ब्राजिल मात्र विश्वकपमा एउटा यस्तो राष्ट्र हो जसले विश्वकपका सम्पुर्ण संस्करणहरू अथवा २१ वटै विश्वकपका संस्करणहरूमा सहभागीता जनाएको छ ।
अनि अर्जेन्टिना, फ्रान्स तथा उरूग्वेले दुईदुई पटक विश्वकप जितेका छन्, भने इंग्ल्याण्ड तथा स्पेनले पनि यो फिफा विश्वकप एक-एक पटक जितेको छ ।
सबैभन्दा धेरै सहभागीता युरोप र दक्षिण अमेरिकी टिमहरूको थियो भने तिनीहरूको तुलनामा उत्तर अमेरिकी, अफ्रिकी, एसियाली र ओसिनीयाका टिमहरू कम मात्रामा सहभागी थिए ।
विश्वको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय च्यालेन्ज फुटबल खेल ग्लासगो मा सन् १८७२ मा स्कटल्याण्ड र इङ्ल्यान्ड बिच भएको थियो, यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल भने ०-० गोलको बराबरीमा टुङ्गीएको थियो ।
२० औँ शताब्दीमा पहिलो र दोस्रो ग्रष्मकालीन ओलम्पिक अर्थात १९०० र १९०४ को ओलम्पिकमा फुटबल खेललाई प्रदर्शनीको खेलका रूपमा मात्र आयोजना गरिएको थियो, भने फुटबल खेलमा मेडलको व्यवस्था पनि गरिएको थिएन ।
जसअन्तर्गत ब्राजिल, फ्रान्स, इटाली, जर्मनी तथा मेक्सिकोले दुईदुई पटक तथा उरूग्वे, स्वीजदल्याण्ड, स्वीदेन, चिली, इङ्ल्यान्ड, अर्जेन्टिना, स्पेन, संयुक्त अमेरिका, जापान र दक्षिण कोरिया , दक्षिण अफ्रिका र रसियाले एकएक पटक विश्वकप आयोजना गरेको थियो ।
भने त्यसपछि को विश्वकप २०२६ फिफा विश्वकपका लागि भने क्यानडा, संयुक्त राज्य अमेरिका तथा मेक्सिकोलाई संयुक्त रूपमा विश्वकपको आयोजनाका लागि अधिकार दिइएको छ ।
१९३४ फिफा विश्वकपमा ब्राजिल र क्युबा बाहेक अन्य केही दक्षिण अमेरिकी राष्ट्रहरूले यात्रा वा यातायातको समस्या दर्शाउदै विश्वकपमा सहभागीता जनाएको थीएनन् ।
ओलम्पिक खेलमा फुटबल खेलको लोकप्रियता तथा सफलता पछि, फिफाका संस्थापक अध्यक्ष जुलिस रिमेटले ओलम्पिक खेल बाहि र पनि फिफाले आफ्नै आयोजनामा फुटबल प्रतियोगिता आयोजना गर्ने निर्णय गरेका थिए ।
किनभने उरूग्वेले दुईपटक अनौपचारिक फुटबल प्रतियोगिता जितिसकेको थियो, र त्यसैको खुसियाली व्यक्तका निम्ति पनि यो विश्वकप आयोजना गर्ने जिम्मा दिइएको थियो ।
१९५० फिफा विश्वकप यस अर्थमा निकै स्मरणीय छ कि यो विश्वकपमा पहिलोपटक ब्रिटेनका सबै टिमहरूले सहभागीता जनाएका थिए भने सर्वाधिक विश्वकप विजेता ब्राजिलले यो चोटि पहिलोपटक विश्वकप जितेको थियो ।
यस प्रतियोगितामा १९३० च्याम्पियन उरूग्वे, जसले अघिल्ला दुई विश्वकप बहिष्कार गरेका थिए, र उरूग्वेले प्रतियोगिता ब्राजिललाई हराउदै जितेको थियो ।
साथै ओलम्पिक खेल पछि सबैभन्दा धेरै दर्शकले प्रत्यक्ष तथा टिभीमा हेर्ने एवम् सबैभन्दा धेरै समर्थकहरूले पछ्याउने खेलकुद प्रतियोगिता हो ।
सन् १९०४ मा फिफाको स्थापना भएपछि फुटबल खेललाई ओलम्पिक भन्दा बाहिर पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा गराउने उद्देश्य राखिएको थियोे ।
द्रव्यमान धेरै कम हुनको कारण लामपुछ्रे ताराको नाभि आफ्नो गुरूत्वका अन्तर्गत गोलाकार रूप धारण गर्न पाउँदैन र यसै कारण त्यसका आकार अनियमित हुन्छ।
यिनमा मिथेनोल, हाइड्रोजन साइनाइड, फोर्मेलडेहाइड, इथेनोल र इथेन जस्तै कार्बनिक यौगिकहरूका साथ साथ शायद लम्बी-श्रृंखलाका हाइड्रोकार्बन र एमिनो अम्ल जस्तै जटिल अणु पनि पाइन्छन्।
गिओटटो अन्तरिक्ष यानले पाए कि हेली लामपुछ्रे ताराको नाभि आपतित प्रकाशको लगभग चार प्रतिशत भाग परावर्तित गर्दछ तथा डीप स्पेस १ले खोजको कि बोरेली लामपुछ्रे ताराको सतह आपतित प्रकाशको केवल २.४ %देखि ३.० % नैं परावर्तित गर्दछ।
सानो भ्रमणकक्षा भएका धूमकेतुहरूको कक्षा २०० वर्षभन्दा सानो हुन्छ जबकि लामो भ्रमणकक्षा भएका धूमकेतुहरूको कक्षा धेरै लामो हुनको बावजूद सूर्यका गुरूत्वाकर्षणका भित्र हुन्छ।
एकल भ्रमण लामपुछ्रे ताराहरूको कक्षा परवलयाकार वा अतिवालायाकार हुनाले यस्ता लामपुछ्रे तारा एक पल्ट सूर्यको चक्कर लगाएर सधैंका लागि सौरमण्डल का बाहिर जाँदै छ।
यस्तो मानिन्छ कि सानो कक्षा भएका लामपुछ्रे ताराहरूको उत्पत्ति क्युइपर बेल्टमा जबकि लामो भ्रमणकक्षा भएका लामपुछ्रे ताराहरूको उत्पत्ति ऊर्ट बादलमा हुन्छ।
यस्तो मान्यताछ कि जब सूर्य आकाशगंगाको परिक्रमा गर्दै कुनै ताराहरूका नजीकदेखि गुजर्दछ वा जब सूर्यको संभावित साथी तारा नेमेसिस वा प्लिनेट एक्स त्यसको नजदीक आउँछ तब लामपुछ्रे तारा धेरै लामो भ्रमणकक्षा धारण गर्दछन्।
परन्तु अरस्तूले यस धारणालाई अस्वीकार गरे किनभनें ग्रह आकाशमा एक निश्चित नक्षत्रमा देखिन्छन् जबकि धूमकेतु आसमानमा कहीं पनि देखे जा सक्छौं।
त्यसको पछिदेखि आवर्ती लामपुछ्रे ताराहरू का नाम त्यसको खोज गर्नेका नाममा रखा जाता रह्यो छ परन्तु केवल एक पल्ट देखिने भएका लामपुछ्रे ताराहरू का नाम आज पनि जस वर्ष देखा दिन्छन् त्यसै वर्षका नाममा राखिन्छ।
अघिकतर लामपुछ्रे तारा हिउँ, कार्बन डाईअक्साइड, मीथेन, अमोनिया तथा अन्य पदार्थ जस्तै सिलिकेट र कार्बनिक मिश्रणका बनेका हुन्छन् ।
कहिले कहिले एउटै वैज्ञानिक वा दल दुइभन्दा ज्यादा लामपुछ्रे ताराहरूको खोज गर्दछन् यस्ता लामपुछ्रे ताराहरूका नामका पछि अंक लगाइन्छ जस्तो कि शूमेकर-लेवी १।
सन् १९९४ मा अन्तराष्ट्रिय खगोलीय संघले नयाँ नामकरण प्रणाली अनुमोदितको धूमकेतुहरूका नाम अब त्यसलाई खोजे गए वर्ष द्वारा, त्यसलाई खोजे गए पखवाडेका सङ्केत द्वारा र त्यसै वर्षको खोजको क्रम सङ्ख्या द्वारा दर्शाइन्छ।
ठूलो सङ्ख्यामा यस्ता लामपुछ्रे ताराहरूमा विशेष रूपले बृहस्पतिको असर पर्छ जसको द्रव्यमान सौरमण्डलका अन्य सबै ग्रहहरूका द्रव्यमानदेखि पनि ज्यादा छ।
बाह्य सौरमण्डलमा लामपुछ्रे तारा जमा भयो र धेरै साना आकारको हुन्छ यस कारण पृथ्वीदेखि यसको थाहा लगाउनु धेरै कठिन वा लगभग असम्भव छ।
तर जस्तै नैं यो भित्री सौरमण्डलमा प्रवेश गर्दछ सौर विकिरणका कारण लामपुछ्रे ताराको अस्थिर पदार्थ भाप बनेकार धुलोलाई साथ लिएर धाराका रूपमा नाभिदेखि बाहिर निस्कन्छ।
ब्राह्मण गुरुले शूद्र र आदिवासी जस्ता तल्लो जातका व्यक्तिलाई प्रशिक्षित गर्न नमिल्ने चलन चल्तीमा भएको हुनाले द्रोणाचार्यले उनलाई धनुर्विद्या सिकाउन नमानेपछि उनी आफैँ नै आफूलाई सिकाउनमा दृढ रहे ।
द्रोणाचार्य अचम्मित त परेका थिए यस्तो धनुर्विद्या देखेर तरा अर्जुनलाई विश्वको सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर बनाउने वाचा अपूर्ण रहने उनमा चिन्ता जाग्यो ।
द्रोणाचार्यले एकलव्यलाई कहाँबाट त्यस्तो कुशल धनुर्विद्या सिकेको भनेर प्रश्न गर्दा एकलव्यले द्रोणाचार्यको नै नाम लिँदै उनले माटोले बनाएका द्रोणाचार्यको मूर्ति देखाए ।
त्यसैले द्रोणाचार्यले गुरु दक्षिणाको रूपमा एकलव्यलाई उनको दाहिने हातको बुढी औँला मागे जुन एकलव्यले बिना कुनै हिचकिच द्रोणाचार्यलाई दिए ।
एकलव्यलाई पूजा गरिने यो एक मात्र मन्दिर हो र लोककथा अनुसार वर्तमानमा यस मन्दिर रहेको ठाउँमा नै एकलव्यले द्रोणाचार्यलाई आफ्नो बुढी औँला काटेर दक्षीणा दिएका थिए ।
चिकित्सा तथ्यपत्रअनुसार डन्डिफोर हुनुको वास्तविक कारण हालसम्म थाहा पाउन सकिएको छैन, तर केही मामिलामा एन्ड्रोजन हार्मोनको कारणले यो हुने गरेको छ।
नर्सरी ब्याड १ मिटर चौडाईको र १० से. मी.अग्लो हुनु पर्दछ भने लम्बाई अग्लो हुनु पर्दछ भने लम्बाई जग्गा अनुसार अथवा १० मीटर सम्मको हुनुपर्दछ।
सङ्कलन गर्ने बित्तिकै बाहिरी आवरण निकाली सफा गरी तयार पारिएका ताजा बीऊबाट सबैभन्दा बढी प्रतिशत अर्थात् ७५ प्रतिशत सम्म विरुवा उम्रन्छन् भने बीऊ पुरानो हुँदै गएमा बीऊको उम्रन सक्ने क्षमता घट्दै जान्छ र १ वर्ष पुरानो बीऊबाट विरुवा उम्रदैन।
नेपालमा आयुर्वेदिक औषधि निर्माता कम्पनीहरू सिंहदरबार वैद्यखानाले “सर्पगन्धावटी ” , गोरखा आयुर्वेदिक कम्पनीले “टेन्सारिन ” र भारतको डावर कम्पनीले “रिपर्पिन ” नामको औषधि उत्पादनमा सर्पगन्धा जडीबुटीको खपत गरी राखेका छन्।
नेपालमा जनसङ्ख्या वृद्धिको कारणले वन जंगल माथि अत्याधिक चाप हुनुका साथै वन विनाश समेत हुँदै जाँदा हाल यो जडिबुटी प्राकृतिक अवस्थामा दुर्लभ भैरहेको छ भने बाँकी रहेको जंगलबाट अव्यवस्थित सङ्कलन हुनाले लोप हुने स्थितिमा समेत पुगी सकेको छ।
संसार भरि नै हाल रसायनबाट तयार गरिएको औषधीहरूले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्यलाई हानी गर्न सक्ने सम्भावना बढी भएको कारणले विकसित देशहरूका उपभोक्ताहरूले हाल जडीबुटीमा आधारित औषधीको प्रयोग गर्न सुरु गरेका छन्।
रावलफियाको जरा शताब्दी पहिले देखि नै आयुर्वेदिक औषधीमा प्रयोग हुँर्दै आईरहेको छ भने आधुनिक औषधीमा पनि यसको प्रयोग केही दशक अघि देखि भैरहेको छ।
त्यसैले युरोपिय मुलुकहरूतथा अमेरिकामा यसको आपुर्ति भारत, पाकिस्तान , श्रीलङ्का , बर्मा ,थाईल्याण्ड आदि एसियाली देशहरूबाट निकासीबाट हुने गरेको छ।
उष्ण प्रदेशिय वनस्पति भएकोले यो विरुवा नेपाल लगायत भारत , वर्मा आदि देशहरूमा पाइन्छ यो एसिया बाहेक अफ्रिका र अमेरिकाको उष्ण भूभागमा समेत पाइन्छ।
सर्पगन्धाको जरामा रहेका रिपर्पिन, सर्पेन्टाईन र एजमालिन आदि नामका मुख्य वनस्पति जन्य रसायनहरू उच्च रक्तचाप , निन्द्रा नलाग्ने , पागलपन , मानसिक उत्तेजना र मृगि जस्ता रोगहरूमा समेत उपयोगी भएकोले हानी रहित प्राकृतिक औषधीको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
तसर्थ उपर्युक्त रोगहरू निदान गर्न सर्पगन्धा महत्त्वपूर्ण र हानी रहित कच्चा पदार्थको रूपमा ख्याति प्रा्प्त जडिबुटिको रूपमा चिनिन्छ।
जग्गा छनौट गर्दा प्रशस्त मात्रामा प्रांगारिक मल भएको , पानी नजम्ने र माटोले पानी सोसेर राख्ने क्षमता भएमा जराको उत्पादन राम्रो लिन सकिन्छ।
बैज्ञानिक नाम : . नेपाली नाम : सर्पगन्धा अन्य नाम : चाँदमरुवा , पागल वटी , सर्पगन्धा , चंद्रभामा , छोटाचाँद अङ्ग्रेजी नाम : वानस्पतिक परिवार :
अत्याधिक संकलनले गर्दा यो विरुवा लोप हुने स्थितिमा पुगेकोले प्राकृतिक अवस्थाबाट सङ्कलन गरी व्यापार गर्न प्रतिबन्धित गरिएको छ र यसलाई संकटापन्न विरुवाको सुचीमा समेत राखिएको छ।
प्रभाबकारी भूमिका भएको ग्रामीण क्षेत्र, जसमा छ जिल्लाहरू: दार्जिलिङ, जलपाईगुडी, कूच बिहार, मालदह, उत्तर दिनाजपुर र दक्षिण दिनाजपुर माथिको भौगोलिक क्षेत्राधिकार समाबेश छन, भित्र उच्च शिक्षाको प्रसार र वैज्ञानिक दृष्टिकोणको प्रसार देखी विश्वविद्यालयले अग्रणी भुमिका खेल्यो।
२००८ मा, गौर बंगा विश्वविद्यालय था, मालदह, उत्तर दिनाजपुर र दक्षिण दिनाजपुरको लगभग सबै २८ कलेजहरूको साथ गौर बंगा विश्वविद्यालय स्थापना गरियो।
२०१२-१३ मा, कूच बिहार जिल्ला र जलपाईगुडी जिल्लाको अलीपुर उपखण्डका सबै कलेजहरूको साथ कूच बिहार पंचानन बर्मा विश्वविद्यालय स्थापना गरियो, जुन कलेजहरू यससंग आबद्ध थियो।
उत्तर बङ्गाल विश्वविद्यालयले रसायन विज्ञान, भौतिक शात्र, गणित, कम्प्यूटर विज्ञान, प्राणी विज्ञान, वनस्पति विज्ञान, जैविक प्रविधी, मानव विज्ञान, भूगोल र सूक्ष्म जीव विज्ञानमा दुई वर्षको एमएससी कार्यक्रम प्रदान गर्दछ।
विश्वविद्यालयको सम्बन्धित विभागले अङ्ग्रेजी, बङ्गाली, नेपाली, हिन्दी, अर्थशास्त्र, इतिहास, दर्शनशास्त्र, समाजशास्त्र, राजनीतिक व्यबस्थापन, पर्यटन र होटल व्यबस्थापन, पर्यावरण कानुन, सूचना प्रबिधी , डिजास्टर मैनेजमेंट, आम सञ्चार र वीडियो उत्पादन, सङ्ग्रहालय अध्ययन र सांस्कृतिक पर्यटनमा दुई वर्षको स्नातकोत्तर कार्यक्रम उपलब्ध गराउदछ।
यो विश्वविद्यालय, छ उत्तर बङ्गाल जिल्ला र छिमेकी राज्य सिक्किममा बढ्दो आवश्यक सामाजिक - आर्थिक एवं प्राबिधिक जनशक्ति परिपुर्ती गर्नको लागि ज्ञानको प्रसार गर्ने लक्ष्यको साथ १९६२ मा स्थापित गरिएको थियो।
उत्तरी बङ्गाल, पश्चिम बङ्गालको बाकी भाग सिक्किम, बिहार और भूटान, नेपाल र बङ्गलादेश लगायतका सार्क राष्ट्रहरूबाट छात्रहरू आउदछन।
यद्यपि मुगल अहमद शाह लाई रोक्न सक्षम थिए, आक्रमण पछि मुगलहरूलाई कमजोर गरिदियो, जसले १७६० मा लुधियाना शहर लाई नियन्त्रण लिनको लागि अनुमति दियो।
रणजित सिंह अङ्ग्रेजहरू संग 'सदा मैत्री' को सन्धि मा हस्ताक्षर गर्न बाध्य भए, जसले उनको गतिविधिहरू सतलज को दाहिने किनारमा सीमित गर्यो।
मल्लकालीन राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले हरेक वर्ष कार्तिक महिनामा नृसिँह नाचका रूपमा पाटन दरबारको पश्चिममा रहेको डबलीमा देखाउने गरेकाले यसलाई कात्तिक नाच भनिन्छ।
विष्णु पुराणको नृसिंह अवतारको कथामा आधारित यो नाचमा साताभर पोङ्गा, खीं, ताः र झ्याली बजाउँदै विष्णुका विभिन्न अवतारहरू प्रस्तुत गरिन्छ।
वि.सं. १६९७मा राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले आफ्ना गुरू तथा ज्योतिषहरूको सल्लाहअनुसार देश तथा जनताको कल्याणका लागि कात्तिक महिना पारेर सो नाच चलाएका थिए।
त्यतिबेला श्री बराह र श्री नरसिंह नाचका साथमा अन्य नाचहरू समावेश गरी प्रत्येक वर्ष कात्तिक महिना कात्तिक डबलीमा आठ दिनसम्म सञ्चालन गर्ने गरिन्थ्यो।
उनी पछि उनकै छोरा श्री निवास मल्लको पालामा वि.सं. १७३०मा सात दिन अरु थपेर नैतिक सन्देश दिने खालका लोक नाटकहरू समेत देखाई पन्ध्र दिन सम्म सो नाच चलाएका थिए।
त्यसपछि उनका छोरा योगनरेन्द्र मल्लले उषाहरण तथा माधवनर लगायतका शास्त्रीय नाचसहित पन्ध्र दिन थपी एक महिनासम्म सो नाच सञ्चालन गराएका थिए।
यस नाचले त्यतिबेलाका राजाहरू सिद्धिनरसिंह मल्ल, श्री निवास मल्ल तथा योगनरेन्द्र मल्ल गरी तीन मल्लराजाको शासनकाललाई पनि सम्झना गराएको छ।
वि.सं. २०३८मा कात्तिक नाच प्रबन्ध समितिको गठन भएपछि भने सो समितिले प्रत्येक वर्ष कात्तिक महिनामा आठ दिन सो नाच सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ।
बाथः नाचको कथामा तीनजना देवताहरू सृष्टिकर्ता ब्रह्मा, पालनकर्ता विष्णु तथा संहारकर्ता महादेव धरतीमा मनुष्यको भेषमा अउने कथा समेटिएको छ।
हरेक वर्ष कार्तिक कृष्णप्रतिपदादेखि कार्तिक शुक्ल पूर्णिमासम्म देखाइने यो नाच केही वर्षदेखि कार्तिक शुक्ल षष्ठीदेखि त्रयोदशीसम्म छोट्ट्याएर देखाइँदै आइएको छ।
सन् १९९९ बाट यस इन्स्टिच्युटले विश्वभारती विश्वविद्यालयको सम्बन्धन मार्फत मास्टर अफ बिजनेस एड्मिनिस्ट्रेसनको पढाइ शुरू गरेको थियो।
इस्टर्न इन्स्टिच्युट फर इन्टिग्रेटेड लर्निङ इन म्यानेजमेन्ट युनिभर्सिटी जोरेथाङ, सिक्किम, भारतमा रहेको एउटा निजी विश्वविद्यालय थियो जसको अर्को क्याम्पस मल्बसेय थियो।
विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले यस विश्वविद्यालयलाई डिसेम्बर २०१४ देखि क्रियाशील नरहने सूचना दिएको थियो भने अप्रिल २०१५ मा सिक्किम सरकारले यस विश्वविद्यालयलाई आधिकारिक रूपमा भङ्ग गरेका थियो।
सन् २०१३ मा यस विश्वविद्यालयका उपकुलपति, रजिस्ट्रार, र परीक्षा नियन्त्रकलाई सिक्किम र बङ्गालबाट जालसाजी, ठगी र आपराधिक षडयन्त्रको मुद्दामा गिरफ्तार गरेको थियो।
नेपाली भाषा साहित्यकी प्रथम नारीस्रष्टा ललितत्रिपुरासुन्दरीले महाभारतको शान्ति पर्व अन्तरगतको राजधर्म अनुशासन पर्वलाई संस्कृतभाषाबाट १८८१ सालमा नेपाली भाषामा अनुवाद गरिन् ।
ललितत्रिपुरासुन्दरीका व्यक्तित्वका विविध पाटाका विषयमा योगी नरहरिनाथ, मदनमणि दीक्षित, सत्यमोहन जोशी, श्यामदास वैष्णव, ईश्वरवल्लभ, गोविन्द भट्ट, मोदनाथ प्रश्रित, बालकृष्ण पोखरेल, गणेशबहादुर प्रसाई, कुमारबहादुर जोशी, विष्णुराज आत्रेय, गार्गी शर्मा, देवीप्रसाद सुवेदी, प्रकाश ए. राज आदिले पनि लेखेका छन्।
ललिता घाट— ‘मां गंगा के पावन तट पर मीरघाट एवं जलाओ नी घाट के मध्य ललिता तीर्थ तथा घाट के ऊपर गली मे ललितादेवीका मन्दिर होने से इस घाट का नाम लातिताघाट हुआ ।
घाट पर स्थित प्रमुखभवनों में सिद्धिगिरि मठ उमराबगिरि मत मोक्ष भवन तथा नेपाल के राजा द्वारा निर्मित नेपाली काठी मुरव्य है एव प्रमुख मन्दिरों में ललिता देवी तथा राजराजेश्वरी मन्दिर है ।
थापा खलककी ललित त्रिपुरा सुन्दरीको विवाह राजा रणबहादुर शाहसंग गराएर भीमसेन थापाले सत्तामा आफ्नो पकड जमाउने बलियो अस्त्र बनाएको देखिन्छ।
रणबहादुर शाह र उनका रानीहरूको मृत्युपछि १८६३ मा ललित त्रिपुरा सुन्दरी नाबालक राजा गिर्वाण युद्ध विक्रमकी संरक्षकका रूपमा नायब बनेकी थिईन्।
नइले खिचेको रणकेश्वर शिवलिङ्ग र ललिता गौरीको पाउको चरणको फोटो हेरेपछि ललिताघाट क्षेत्रका क्षेत्राधीश तथा साम्राज्येश्वर पशुपतिनाथ महादेव मन्दिर तथा धर्मशाला सञ्चालक समिति का अध्यक्ष स्वामी ओमकारानन्द गिरी, महासचिव प्रा.डा.गोपालप्रसाद अधिकारी र प्रबन्धक रोहित ढकालले आश्चर्य मान्दै एकै स्वरमा भनेका थिए— ‘यो मन्दिर सधैं बन्द गरेर राखिएको थियो ।
वाराणसीको रजिस्ट्रार कार्यालयमा सन् २०१८ जनवरी १९ मा ‘साम्राज्येश्वर पशुपतिनाथ महादेव मन्दिर तथा धर्मशाला सञ्चालक समिति बाट प्रदत्त निवेदनमा लेखिएको छ— ‘ललिता घाट, दशाश्वमेध, शहर वाराणसी मित्रराष्ट्र, नेपाल की सम्पत्ति है व भारत तथा नेपाल देश के बीच साझा सांस्कृतिक पुरातात्विक विरासत है ।
जिस पर गजानन्द सरस्वती उर्फ गुलाब यादव ने नगर निगम, वाराणसी के कर्मचारियों से मिली भगत करते हुए मृतक नेपाली नागरिक श्रीरामपरशुराम वैद्य को अपना पिता बताते हुए फर्जी, जाली दस्तावेजो की कूटरचना करते हुए अवैध रूप से श्रीरामपरशुराम वैद्य का मृत्यु प्रमाण (पत्र बनवा लिया है . ।
रणबहादुर शाहको हत्या पछी आफ्ना प्रायः सबै विरोधीको एकै पटक संहार पूरा गर्‍ काजी भीमसेन थापा अब नेपाल अधिराज्यका एक मात्र निष्कण्टक अधिनायक बने।
रणबहादुर शाहकी नवविवाहिता किशोरी रानी ललितत्रिपुरा सुन्दरीलाई भने सती जान बाट रोकी राजमाताको हैसियत प्रदान गरेर यिनैलाई बालक राजा गीर्वाण युद्ध विक्रमको संरक्षिकाका रुपमा नियुक्त गर्न पनि यिनी सफल भए।
राजधर्म, जगदम्बा प्रकाशन -२०१९ का अनुसार ललितत्रिपुरासुन्दरीले बनाएको धरहराको अभिलेख यस प्रकार छ, "स्वस्तिश्री सम्वत् १८८२ साल मिति चैत्र सुदि १२ रोज ४ वैशाख महिनाका दिन ९ जांदा श्रीमन्महाराजाधिराज पट्टराज्ञी श्री श्री श्रीमल्ललित त्रिपुरासुन्दरी देवीले यो धरहरा बनाउनु भै तैयार गरी गजुर चढाउनुभयाको हो ।
साम्राज्येश्वर पशुपतिनाथ महादेव मन्दिर तथा धर्मशाला सञ्चालक समिति ले सन् २०१७ मई २९ मा भारतीय नेपाली दूतावासलाई लेखेको पत्र अनुसार ललिता गौरीको मन्दिर मात्र नभएर त्यो क्षेत्र नै कब्जा गर्ने गुलाव यादवको ध्येय रहेको पाइन्छ ।
यिनको बिहेका प्रसङ्गमा इतिहासकारमध्ये कसैकसैले भनेका पनि छन् "रानी ललितत्रिपुरासुन्दरीको रजस्वला नहुँदै बिहे भएको थियो र रजस्वला नहुँदै यिनका पतिको निधन भएको थियो"।
स्वस्तीश्री सम्वत् १८८५ साल मिति फाल्गुण वदि ७ रोज ५ का दिन श्री ५ महारानी ललितत्रिपुरासुन्दरी देवीले यो धारो बनाई श्रीकृष्णार्पण गर्नुभयो शुभम् ।
नेपाल सरकार, पुरातत्व विभाग, हनुमानढोका दरबार हेरचाह अड्डा र गुठी संस्थान, केन्द्रीय लगत तथा अभिलेख शाखा कार्यालयबाट २७-९-१९४७ श्रीरामपर्शुराम वैद्यको नेपालमा मृत्यु भएको अभिलेख ।
यसमा निघण्टुको लक्षण, पदको प्रकार, भावको विकार, शब्दहरूको धातुज सिद्धान्त, निरुक्तको प्रयोजन र एतत्सम्बन्धी अन्य आवश्यक नियमहरूका आधार परि विस्तारका साथ विवेचन गरिएको छ।
ऋग्वेदभाष्य भूमिकामा सायणले कहा छ अर्थावबोधे निरपेक्षतया पदजातं यत्रोक्तं तन्निरुक्तम् अर्थात् अर्थको जानकारीको दृष्टिबाट स्वतन्त्ररूपबाट जहाँ पदहरूको सङ्ग्रह गरिन्छ त्यही निरुक्त छ।
यद्यपि यस शिक्षामा निरुक्तको क्रमप्राप्त चतुर्थ स्थान छ तथापि उपयोगको दृष्टिबाट एवं आभ्यंतर तथा बाह्य विशेषताहरूका कारण वेदहरूमा यो प्रथम स्थान राख्दछ।
यास्कले आफ्नो निरुक्तमा पूर्ववर्ती निरुक्तकारका रूपमा औपमन्यव औटुंबरायण, वाष्र्यामणि; गाग्र्य, आग्रायण, शाकपूणि, और्णनाभ, तेटीकि, गालव, स्थौलाष्ठीवि, कौंष्टुकि र कात्थक्यका नाम उद्धृत गरे छन्।
मन्त्रहरूको तान, राग, स्वर, ग्राम र मूर्च्छता आदिको लक्षण, मन्त्रहरूका ऋषि, छंद एवं देवताहरूको परिचय तथा गणेश पूजाको विधान यसमा बताइएको छ।
ज्योतिष अन्तर्गत गणित अर्थात् सिद्धान्त भाग, जातक अर्थात् होरा स्कंध अथवा ग्रह-नक्षत्रहरूको फल, ग्रहहरूको गति, सूर्य संक्रमण आदि विषयहरूको ज्ञान आउँछ।
भारतीय गुरूकुल अथवा आश्रमहरूमा शिष्यहरूलाई चौदह विद्याहरू सिकाइन्थ्यो- चार वेद, छः वेदांग, पुराण, इतिहास, न्याय र धर्म शास्त्र।
पापीहरूको उल्लेख गर्दै भनिएकोछ-जो व्यक्ति ब्रह्महत्याको दोषी हुन्छ, मदिरापान गर्दछ, मासु भक्षण गर्दछ, वेश्यागमन गर्दछ, तामसिक भोजन खान्छ तथा चोरी गर्दछ; त्यो पापी हो।
पहिलो भागमा चार अध्याय छन् जसमा सुत र शौनकको संवाद छ, ब्रह्माडको उत्पत्ति, विलय, शुकदेवको जन्म, मन्त्रोच्चारको शिक्षा, पूजाको कर्मकाड, विभिन्न मासहरूमा पर्ने विभिन्न व्रतहरूको अनुष्ठानहरूको विधि र फल दिइएकाछ।
अतिथिको स्वागत देवार्चन सम्झेर गरिनुपर्छ वर्णहरू र आश्रमहरूको महत्त्व प्रतिपादित गर्दै यस पुराणले ब्राह्मणलाई चार वर्णहरूमा सर्वश्रेष्ठ मान्दछ।
आश्रम व्यवस्था अंतर्गत ब्रह्मचर्यको कठोरता सित पालन गर्न तथा गृहस्थाश्रममा प्रवेश गर्नेहरूलाई अन्य तीन आश्रमहरू मा विचरण गर्ने हरूको ध्यान राख्ने कुरा बताइएको छ।
क्षत्रिय र वैश्यहरूप्रति यसको स्वार्थी दृष्टिकोण छ जब कि शूद्रहरूप्रति कठोरताको व्यवहार प्रतिपादित छ, जसले गर्दा हिन्दू समाजमा भयङ्कर भेदभावलाई बल मिल्ने गर्छ।
ऐतिहासिक गाथाहरू, गोपनीय धार्मिक अनुष्ठान, धर्मको स्वरूप, भक्तिको महत्त्व दर्शाउने विचित्र र विलक्षण कथाहरू, व्याकरण, निरूक्त, ज्योतिष, मन्त्र विज्ञान, बाह्र महीनाका व्रत-तिथिहरू साथ जोडिएका कथाहरू, एकादशी व्रत माहात्म्य, गंगा माहात्म्य तथा ब्रह्माका मानस पुत्रहरू-सनक, सनन्दन, सनातन, सनत्कुमार आदिको नारदसितको संवादको विस्तृत, अलौकिक र महत्त्वपूर्ण आख्यान यसमा प्राप्त हुन्छ।
यजुर्वेदका संहिताहरू लगभग अन्तमा रचिएका संहिताहरू हुन्, जो ईसा पूर्व द्वितीय सहस्राब्दि देखि प्रथम सहस्राब्दीको आरंभिक शताव्दीहरूमा लेखिएका हुन्।
यजुर्वेदाध्यायी परम्परामा दुइ सम्प्रदाय- ब्रह्म सम्प्रदाय अथवा कृष्ण यजुर्वेद र आदित्य सम्प्रदाय अथवा शुक्ल यजुर्वेद नैं प्रमुख छन्।
यसमा ४० अध्याय, १९७५ कण्डिकाहरू (एक कण्डिका धेरै भागहरूमा यागादि अनुष्ठान कर्महरूमा प्रयुक्त भएको कारण यसमा धेरै मन्त्रहरू हुन्छन्।
अधिक ऊंचाई वाला स्थानहरू यसले धेरै लाभ भेटिन्छ किनकी बिना दाबको वहाँ भोजन पकानेमा पानी १०० डिग्री सेल्सिअस भन्दा पनि कम तापमा उबलने लाग्इन्छ जसबाट भोजन पकानेमा अधिक समय एवं असुविधाको सामना गर्न पडता छ।
ऐसा कुनै पनि वर्तन जसमा भोजन पकानेको लागि वायुमंडलीय दाब भन्दा अधिक दाब उत्पन्न गरेर खाना बनाउन व्यवस्था हो उसलाई प्रेसर कुकर या दाबित रसोइया भन्छन्।
प्रेसर कूकरमा भोजन चाडै बन जान्छ किनकी अधिक दाब भएको कारण पानी १०० डिग्री सेल्सिअस भन्दा पनि अधिक ताप सम्म गरम गरिन सक्छ किनकी अधिक दाबमा पानीको क्वथनांक अधिक हुन्छ।
भनिन्छ तबसम्म जुका उल्टो फर्केको हुँदैन जुका नाकमा भएको पशु तथा मान्छेको नाखबाट पहिले पहिले रगत बगेको देखिन्छ जुका उल्टो फर्कि सके पछि रगत बग्दैन बरु पानी खान लाग्दा पानी खानको लागि जुकाले मुख बाहिर निकालेको देखिन्छ ।
यदी कुनै पशू अथवा मान्छेको नाखमा जुकाको संख्या एक भन्दा धेरै भएमा दिन प्रतिदिन बढ्दै जाने भएका कारण स्वाँस लिन गाह्रो भएर कतिपए पशुहरू त मरेको पनि देखिन्छ ।
यो जुका कम्तीमा पनि तिन चार महिना सम्म नाखमा बसेर रगत चुस्दै रहन्छ यदी पानी खाने बेलामा बाहिर मुख निकालेको मौका हेरी च्याप्प समातेर बाहिर तान्न सकिन्छ तर यो काम धेरै कम सम्भव छ ।
यो जुका पनि पानीमा बस्ने पहाडी जुका जस्तै हुन्छ तर यो जुका टाउको र पुछर टेकेर खानाको खोजीमा एक ठाउँ देखि अर्को ठाउँमा विचरण गर्न सक्छ ।
अरू जीवहरूको आवत जावत बढी हुने ठाउँमा तथा बाटोमा प्रतिक्षा गर्छ र कुनै मान्छे अथवा जीव जनावर आएको थाह पाउने बित्तीकै खुट्टा अथवा शरीरको अन्य भागमा सर्छ।
यो लामो पनि हुन्छ माछा जस्तै पानीमा पौडिन्छ र कुनै अन्य जीव मान्छे अथवा जनावरहरू पानीमा गएमा शरीरमा सर्छ र रगत चूस्न थाल्छ यो जुका पहाडी जुका भन्दा पनि खतरनाक हुन्छ।
शरीरमा खानाबाट पाइने पौष्टिक तत्व खाएर यिनीहरू बढ्न थाल्दछन् भने जसको शरीर भित्र यी हुर्कन्छन् उनीहरू भने दुब्लाउँदै जान्छन् किनकी उनीहरूको शरीरका लागि चाहिने पौष्टिक तत्व जुकाले खाइदिन्छन् ।
यदी बेलैमा उपचार हुन सकेन भने यी जुकाहरूको संख्यामा पेट भित्र नै ठुला हुन्छन् र केटाकेटी र साथै जनावरको पेटमा धेरै मात्रामा फैलिएर बिरामी मर्न पनि सक्छ।
बुद्धको गृहत्यागपछि कत्ति पनि विचलित नभई यशोधराले छोरा राहुललाई हुर्काइन्, शुद्धोधन र प्रजापति गौतमीलाई ढाढस दिई उनीहरूको सेवा गरिन् ।