polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
यो पङ्क्षी युरोपको सबै भागहरूमा पाइन्छन् भने यसको बासस्थान दायरा सुदुर पुर्वमा रुस देखि जापान सम्म, दक्षिणमा चीन देखि भारत सम्म रहेको छ।
फुस्रो बकुल्ला केबल ३ वर्षसम्म मात्र बाच्ने गर्छन् भने अरु थुप्रै पङ्क्षीहरू विभिन्न प्रकोपबाट ग्रसित छन् र अकालमा ज्यान गुमाउने गर्छन्।
यस प्रजातिको पंक्षी मुख्यतया न्यानो क्षेत्रमा बसोबास गर्छ भने हिउँद महिनाहरूमा उत्तरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने पंक्षीहरू पनि विषेशगरि अफ्रिकी मुलुक र दक्षिण एसियामा बसाइँसराइ गरेको तथ्याङ्क छ।
पश्चिमी युरोपमा एक पटक विषेशगरि यो प्रजातिका पंक्षीलाई १९औँ शताब्दीमा टोपीको सजावटको लागि ठूलो मात्रामा शिकार भएको थियो र उत्तरपूर्वीय युरोपमा स्थानीय रूपमा लोप भएको थियो भने दक्षिण युरोपमा थोरै मात्रामा रहेको थियो।
बीसौं शताब्दीको अन्ततिर युरोपेली र नयाँ विश्वमा सानो सेतोबकुल्लाहरूको प्रजाति उत्तरी क्षेत्रबाट फैलिदै गएको एक तथ्याङ्कले जनाएको छ भने त्यसपछि यस पंक्षीलाई सन् १९५४ मा बार्बाडोसमा देखापरेको थियो र यसले त्यहीँबाट प्रजनन गर्न सुरु गरेको थियो।
सानो सेतोबकुल्ला एकदमै शान्त खालको पंक्षी हो र यसले प्रजननको उपयुक्त सयम आएपछि आफ्नो जोडि बन्नका लागि विभिन्न ध्वनिहरू निकाल्छ भने यसलाई कुनै पन खतराको महसुस भयोभने यसले त्यस वरिपरि रहेका अन्य प्रजातिका पंक्षीहरूलाई समेत विभिन्न आवाज निकाल्दै खतराको सङ्केत दिन्छ।
यो पंक्षी बकुल्ला प्रजातिका अन्य चराहरूसँग पनि सन्देश आदनप्रदान गर्ने गर्छ भने बाँके बकुल्ला र वस्तु बकुल्लाले निकाल्ने ध्वनि मानव जातिको कानले ठम्याउन सक्दैन।
इक्वल एक्सेस नेपालले त्यस्ता कार्यक्रमहरूको निर्माण गर्दछ जसले आम स्रोतामाझ अत्यन्त सुचनामुलक र समाजमा घटेका घटनाहरूलाई आधार बनाइ नेपालका विभिन्न बिकट जिल्लामा अन्य रेडियो मार्फत प्रसारण गर्दछ।
नेपालमा भएका विभिन्न प्राइभेट र सहकारी सँस्थामा आधारित सामुदायिक रेडियोबाट आफ्ना कार्यक्रमहरू प्रसारण गर्ने यस सँस्थाले साथीसँग मनका कुरा कार्यक्रमबाट आफूलाई स्रोतामाझ चिनाउन सफल भयो।
यो सँस्थाले डिजिटल स्याटेलाईट ब्रोडकास्टिङ्घ टेक्नोलोजीलाई आधार बनाइ नेपाल भरिका विभिन्न रेडियो मार्फत आफ्ना कार्यक्रम प्रसारण गर्ने गर्दछ।
काठ्मान्डौमा सर्वप्रथम जुन २४, २००३ मा स्थापना गरिएको यस सँस्थाले नेपालको ग्रामिण छेत्रहरूमा आफ्ना रेडियो कार्यक्रम मार्फत सिछ्या, स्वास्थ्य, विकास, कृषि, मानव अधिकार, एच. आइ.भि. एड्स, महिला हिँसा र अधिकार सम्बन्धि सुचना प्रसारित गरिरहेको छ।
आफ्नो प्रसारणलाई ग्रामिण छेत्रमा पुर्याउन डिजिटल टेक्नोलोजी, सोलर एन्रजी लगायतका अन्य अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरी टेलिफोन, बिद्धुत र निरक्षरता भएको छेत्रमा आफ्ना कार्यक्रमलाई रेडियोबाट प्रसारण गरिरहेको छ।
यस पंक्षीको ठुँड लामो र गाढा खैरो हुन्छ जसमा माथिल्लो भाग गाढा खैरो देखि खरानी रङ्गको हुन्छ भने ठुँडको तल्लो भाग हल्का हरियो हुन्छ तर केही उपप्रजातिमा भने यो भाग हल्ला पहेँलो जस्तो पनि देखिन्छ।
बाँके बकुल्लाको बासस्थान भिन्न भिन्न ठाउँमा भएतापनि यी पंक्षी विषेश गरी बाक्लो घाँसे भूमि, तालको छेउछाउ, नदि, नहर, पोखरीमा आदिमा पाइन्छन्।
यसले आफ्नो सिकारलाई लामो दुरीबाटै ठम्याउन सक्छ र त्यसलाई निकैबेर हेर्छ र सिकार यस पंक्षीको नजिक हुँदै आयो भने यसले अचानक हमला गर्छ।
यस प्रजातिले पुर्वी जगतका एसिया, बङ्गलादेश, पाकिस्तान, भारत, श्रीलङ्का, चीन इन्डोनेसिया र अस्ट्रेलियाबाट प्रजनन सुरुवात गरेको थियो।
यस पंक्षी विश्व छरिएर बस्ने र धेरै मात्रामा पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।
यो पंक्षी विश्व भरी पाइने प्रजाति भएतापनि यो मुख्यतया भारत, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स, न्यु गीनि, सोमाली टापु र दक्षिण पुर्वी एसियामा पाइन्छ।
इन्टरनेट सोसाइटी इन्टरनेट प्रविधिमा विश्वमा भैरहेका विकास तथा परिवर्तनहरूको सन्दर्भमा वहश, छलफल, अनुसन्धान तथा चर्चा गर्ने गर्दछ।
ती दम्पतीलाई आफ्ना अगाडि सेठजीका पतिपत्नीलाई देखेर मन्दमन्द मुस्कुराउँदै आशीर्वाद स्वरूप हात उचाल्दै मुनिले भने - ‘मैले तिमीहरूको अन्तर्मनको व्यथा पहिचान गरिसकेको छु अनि मेरो समाधि खुल्ने प्रतीक्षा गर्दागर्दै तिमीहरूले अज्ञानतामा नै ठूलो पुण्य प्राप्त गरिसकेका छौ।
बरु अहिले तीर्थयात्राका लागि जाओ र फर्किएर सँधै भक्तवत्सल भगवान् भोलेशङ्करको आराधना गरेर सुखी गृहस्थी जीवन आफ्नै घरमा बसेर यापन गर।
साधुका कुरा सुनेर प्रसन्न भएका ती दम्पत्तीले साधु र भगवानको भूरिभूरि प्रशंसा गरे अनि आफूले नजानीकन लिएको प्रदोष व्रतको महात्म्य र व्रतविधान बताइदिन ऋषिसँग प्रार्थना गरे।
साधुले निष्ठापूर्वक विधिविधानले सम्पादन गर्दा सुयोग्य सन्तान दिलाउने शनि प्रदोष व्रतलगायत समस्त प्रदोष व्रतको महात्म्य र विशेषता बताएर व्रतसम्पादन गर्ने विधिविधान र नियम बताइदिए।
मुनिसित आशीर्वाद र विदा प्राप्त गरी ती दम्पती तीर्थयात्रा गर्न गए र यात्राबाट फर्किएपछि घरमा आएर नियमपूर्वक शनि प्रदोष व्रतको दिनबाट सुरु गरी प्रत्येक प्रदोष व्रतका दिन व्रत लिन थाले।
व्रतको दिन दम्पतिसहित व्रतालुले प्रातः ऊषाकालमा स्नान गरेर शिव, पार्वती र गणेशको संयुक्त आराधना गरी शिव मन्दिरमा गई शिवलिङ्गमा जलाभिषेक गर्नु पर्दछ र त्यसपछि पीपलको रूखमा जल चढाई व्रतालुले दिनभरि पानी पनि नखाई व्रत सम्पादन गर्ने नियम छ।
प्रदोष व्रत ती व्यक्तिहरूका निमित्त मनोकाङ्क्षा पूर्ण गर्ने व्रत पनि हो, जसले चन्द्रमा ग्रहको पीडा भोग्नु परेको छ, त्यस्तै चन्द्रमा ग्रहको पीडाबाट मुक्ति प्राप्त गर्न वर्षभरि आउने समस्त प्रदोष व्रतलाई सम्पादन गर्नु, फलाम, तिल, कालोदाल, सुठुनी , मूला, पिंडालु, कम्बल, जूत्ता र कोइला आदि दान गर्दा लाभ प्राप्त हुन्छ।
शनिबार वा मंगलबार परेको प्रदोष व्रतका भगवान् शिवजीको मन्दिर, हनुमानको मन्दिर वा भैरव मन्दिरमा पूजा मात्र गर्दा पनि लाभ प्राप्त हुन्छ।
यद्यपि जुनसुकै बारमा परे पनि प्रदोष व्रतको महत्त्व उत्तिकै हुन्छ, तथापि सोमवार, मंगलवार र शनिवारका दिन परेको प्रदोष व्रतलाई अत्यधिक प्रभावकारी मानिएको छ।
पुत्रको कामना हुने पतिपत्नीले व्रतका दिन गुलिया खाद्यपदार्थहरू गाई, ब्राह्मण र गरिबगुरुबालाई वितरण गर्दा बढी लाभ प्राप्त हुन्छ।
व्रत लिनाले ज्ञानशक्ति, विचारशक्ति, बुद्धि, श्रद्धा, मेधा, भक्ति तथा पवित्रताको अभिवृद्धि हुन्छ र अन्तरात्मा शुद्ध हुन्छ।
विशेष गरी भोजनमा परिवर्तन गरेर ल्याएर त्यसमा सुधार गर्न सकिन्छ, अर्थात् जहां कहीं भोजनमा अन्नको अधिकता हो, अन्नको मात्रा कमको जाए र त्यसको बजाए भोजनमा शरीरको प्रोटीन, भिटामिन र खनिजहरूको आवश्यकता पूर्ण गर्ने तत्व बढाइयोस्।
जहाँ कहीं यस प्रकारका खाद्य पदार्थ उपलब्ध होउन् तिनसित र विज्ञान एवं प्रविधिको प्रयोगले, परिरक्षित भोजनको सहायताले, पौष्टिक आहारमा सुधार ल्याउन सकिन्छ।
यसका अतिरिक्त भोजनमा सबै पोषक तत्व हुनुपर्दछ ; अर्थत् मांसपेशिहरू र उतकहरूलाई सबल बनाउनको लागि प्रोटीन, ऊर्जा वा शक्ति प्रदान गर्नका लागि कार्बोहाइड्रेट र वसा, मजबूत ह्ड्डीहरू र रक्तका विकासका लागि खनिज लवण र स्वस्थ जीवन एवं शारीरिक विकासका लागि भिटामिन आवश्कता पर्दछ।
शरीरमा उत्तकहरू, मांसपेशीहरू र रक्त जस्तै महत्त्वपूर्ण द्रव्यको निर्माण, संक्रमणको सामना गर्नका लागि इन्जाइम र रोग प्रतिकारक तत्वहरूका विकासमा सहायता।
कोशिकाहरूलाई आक्सीजनका उपयोगमा सहायता दिनु, आँखालाई स्वस्थ र साफ राख्नु तथा नाम मुखको छेउछाउ पाप्रा बनिन नदिनु तथा मुखका कोरहरूलाई चिरिनबाट बचाउनु।
इन्टरनेट सञ्जालको विकासको शुरुवात देखि नै नेटवर्क र सो सम्बन्धि सेवाहरूको चित्रांकन गर्दा इन्टरनेट को समग्र नेटवर्क लाई बादल को रूपमा प्रस्तुत गर्ने चलन बस्यो ।
इन्टरनेट को विश्यव्यापी नेटवर्क को कुनै निश्चित स्वरूप, आकार, संख्या आदि निर्क्योल गर्न नसकिने भएर पनि उक्त संजाल लाई सोहि भाव प्रस्तुत गर्ने बादलको रूपले चित्रित गरिएको हुन सक्छ ।
सोहि इन्टरनेट संजाल लाई नै पूर्वाधार को रूपमा प्रयोग गरी सञ्चालन हुने सेवा सुबिधाहरू तथा कम्पुटरिक्रित सूचना तथा तथ्यांक ब्यबस्थापन गर्ने प्रविधि लाई क्लाउड कम्प्युटिंग ले प्रतिनिधित्व गर्छ ।
पारम्परिक रूपमा कम्प्युटिंग सेवा अन्तर्गत एउटा निश्चित क्षमता भएको ठोस कम्प्युटर यन्त्र लाई ल्याएर सो भित्र आफ्ना सूचना तथा प्रोग्रामहरू राखी काम गर्ने गरिन्थ्यो ।
सो अन्तर्गत सम्पूर्ण प्रोग्राम तथा जानकारीहरू सोहि निश्चित कम्प्युटर भित्र मात्र हुने र अन्यत्र जनुपरेमा उक्त कम्प्युटर नै लानुपर्ने वा डाटा मात्र कुनै सानो स्टोरेज मा बोकेर जानुपर्ने हुन्थ्यो ।
यसका अतिरिक्त कुनै ठूलो खालको डाटा वा तथ्यांक प्रशोधन गर्नु परेमा सो को लागि उच्च क्षमताको कम्प्युटर व्यवस्था गर्नु पर्ने हुन्थ्यो जुन जो-कोहीको लागि सजिलै सम्भव हुँदैन ।
यसवाट उक्त डाटा तथा प्रोग्रामहरू इन्टरनेट मार्फत जहाँ सुकैबाट प्राप्त गर्न सकिने र कुनै एउटा व्यक्तिगत कम्प्युटर मा भर पर्नु नपर्ने हुन्छ ।
क्लाउड सेवा प्रदान गर्ने ठूला सेवा प्रदायक हरूले भाडामा निश्चित क्षमता प्रदान गर्न सक्छन र काम सकिए पछो सो पूर्वाधार अरुको लागि पुन-परिचालीत गर्न सक्छन ।
ग्राहक हरूलाई प्रोग्राम र डाटा केहि नभएको खालि कम्प्युटर क्षमता मात्र प्रदान गर्ने वा उनीहरूको कम्प्युटर राख्नलाई विद्युत, वातानुकुलन आदि सुबिधा भएको स्थान उपलब्ध गराउने ।
ग्राहक हरूलाई प्रोग्राम र आधारभूत डाटा सहित उपलब्ध गराउने जसमा उनीहरूले आफ्नो निश्चित प्रोग्राम राख्ने तथा आफ्नो डाटा प्रेषित गरी प्रशोधन गर्न सक्छन ।
प्रोग्रामहरू केहि राख्नु नपर्ने र ग्राहकले आफ्नो निश्चित डाटा प्रेषित गरी नेटवर्क मार्फत सो को प्रशोधित नतिजा मात्र प्राप्त गर्ने ।
यसको अलावा केहि ग्राहक हरूले नेटवर्क मार्फत आफ्ना विभिन्न कार्यालय हरूलाई जोड्ने, सो मा निश्चित क्षमताको लिंकहरू राखी गुणस्तर तथा सम्पर्क कायम गर्ने जस्ता नेटवर्क संरचना बनाउने सेवा पनि लिन सक्छन ।
हाल धेरै चल्ने ड्रप बक्स, गूगल ड्राइव आदि जस्ता सेवा यसै अन्तर्गत पर्छन जसमा कुनै व्यक्ति वा निकायको डाटाहरू स्थानीय कम्प्युटर मा राख्नु सट्टा इन्टरनेट मार्फत यस्ता भर्चुअल भण्डारण एकाइ मा राख्ने गरिन्छ ।
पोन्लोप मिडल ल्हेन्चीघ ढोघ, कुछे मिग्युर स्रा तेन्ङा, स्हाङ्से टोग्युन मिछेकीला छ्योइफेल टाशी श्योगऊ (यसको अर्थहोः गुरु मण्डल र हामीबीच केही गडबढी नभई सधैं मित्रता र साथ रहिरहोस्, आयु र शरीर कहिल्यै नष्ट नहोस्,गाँजबलियो एवम् अटल होस्, राम्रो होस्, हृदयदेखि नै कर्म गर्न मन लागिरहोस्,अनन्तसम्म सुख, शान्ति र धर्म फैलिएर जाओस्) ।
यो मन्त्रको जप गर्नाले समेत देवलोक, असुरलोक, मनुष्यलोक, पशुलोक, प्रेतलोक र नर्कलोकमा पुर्नजन्म लिनुपर्ने कष्टको ढोका बन्द हुन्छ भनिएको छ ।
विद्वानराजनीतिविश्लेषक प्रा. डा. सुरेन्द्र केसीले त ओम मणि पद्मे हुँको मन्त्र समेत प्रकृतिपुजक खसहरूको हो भनेर दाबीगर्नु भएको छ ।
त्यसबाट आकषिर्त भएर अमेरिकाको एउटा फिचर एजेन्सी 'किङ् फिचर्स' ले ली फाकसमक्ष कमिक्सको नयाँ पात्र सिर्जना गर्ने हो भने विभिन्न अखबारहरूमा सुरू गर्ने प्रस्ताव राख्यो ।
कर्फ्यु को आदेश दिंदा प्रमुख जिल्ला अधिकारीले कफ्र्यूको स्थितिलाई नियन्त्रणमा राख्न कफ्र्यू तोड्ने व्यक्ति वा जमातलाई गोली चलाउन प्रहरीलाई आदेश समेत दिन सक्नेछ ।
त्यस्तो स्थितिमा प्रहरीले गोली चलाउनु आवश्यक परेमा गोली चलाउनुभन्दा अगाडि कफ्र्यू तोड्ने व्यक्ति वा जमातलाई प्रहरीले परिस्थिति अनुसार लाठी चार्ज, अश्रुग्यास, फोहरा वा हवाई फायर गर्नु पर्ने छ र त्यति गर्दा पनि कफ्र्यू तोड्ने व्यक्ति वा जमात हटेन भने त्यस्तो व्यक्ति वा जमातलाई हट्दैनौ भने गोली चलाइनेछ भनी स्पष्टसँग बुझिने गरी चेतावनी दिनु पर्नेछ ।
कुनै हिंसात्मक काम कारवाई हुने वा हुलदङ्गा हुने आशंका भएको कार्यलाई रोक्न तलका काम गर्न सक्छ कुनै सभा जुलुस वा भीडले हिंसात्मक वा ध्वंसात्मक प्रवृत्ति लिई त्यसको कुनै काम कारवाईबाट शान्ति भंग हुने संभावना देखिएमा प्रहरीद्वारा रोक्न लगाउने र प्रहरीले नियन्त्रण गर्न नसकेकोमा सम्बन्धित ठाउँमा तुरून्तै आफैं गई वा आफू मातहतका अधिकृतलाई पठाई सकेसम्म सम्झाइ शान्ति कायम गराउने र नसकेमा प्रहरीको मद्दतले लाठी चार्ज, अश्रुग्याँस, फोहरा र हवाई फायर समेत आवश्यकता र परिस्थिति अनुसार जो गर्नु पर्ने बल प्रयोग गरी शान्ति कायम गर्ने गराउने,
६ख. दङ्गाग्रस्त क्षेत्र घोषित गर्न सक्ने : कुनै क्षेत्रमा जुलुस, भीड वा संगठित समूहले हातहतियार समेत लिई वा नलिई लुटपिट गर्ने, घर वा पसलमा आगो लगाउने, सार्वजनिक सम्पत्ति तोडफोड गर्ने जस्ता हिंसात्मक वा विध्वंसात्मक कार्य गर्ने स्थिति देखिएमा र यसको रोकथाम सामान्य प्रहरी कारवाहीद्वारा हुन सक्दैन भन्ने लागेमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीले उक्त क्षेत्रलाई दङ्गाग्रस्त घोषित गर्न सक्नेछ ।
यसरी दङ्गाग्रस्त क्षेत्र घोषित गरेपछि सो क्षेत्रको शान्ति सुव्यवस्था कायम गर्न प्रमुख जिल्ला अधिकारीले देहाय बमोजिमको कुनै वा सबै कारवाही गर्न सक्नेछ :
आफ्नो अधिकार क्षेत्रभित्रको कुनै ठाउँमा गम्भीर अशान्ति भएको छ वा हुने सम्भावना छ र सो ठाउँमा भैरहेको शान्ति रोक्न वा अशान्ति हुन नदिन अन्य प्रहरीको मद्दतबाट मात्र सम्भव छैन भन्ने प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई लागेमा यस सम्बन्धी कारण तथा आधार खुलाई निजले स्थानीय वा नजिकको सशस्त्र प्रहरी वा अवस्था अनुसार नेपाली सेनाको मद्दत माग्न सक्नेछ ।
त्यसरी सशस्त्र प्रहरी वा नेपाली सेनाको मद्दत मागेकोमा क्षेत्रीय प्रशासक र गृह मन्त्तालयलाई चौबीस घण्टाभित्र सबैभन्दा छिटो साधनद्वारा त्यसको सूचना दिनु पर्नेछ ।
६क. कफ्र्यू लगाउन सक्ने : कुनै ठाउँमा आन्दोलन वा हुलदङ्गा भई शान्ति भङ्ग हुन जाने देखिएमा परिस्थितिको विचार गरी आवश्यक भएमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीले त्यस्तो स्थानको सीमाना तोकी सो ठाउँमा कसैले आवतजावत गर्न, भेला हुन र तोकेको अरू कुनै काम गर्न नपाउने गरी कफ्र्यू लगाउन आदेश जारी गर्न सक्नेछ ।
त्यसरी कफ्र्यूको आदेश दिंदा प्रमुख जिंल्ला अधिकारीले सो आदेश, कफ्र्यू लाग्ने क्षेत्र र सो वरिपरिका क्षेत्रका सर्वसाधारण जनताको जानकारीको लागि प्रचार गर्नु पर्दछ ।
कफ्र्यूको आदेश उल्लंघन गर्ने व्यक्तिलाई प्रहरीले गिरफ्तार गर्छर त्यसरी गिरफ्तार गरिएका व्यक्तिलाई तुरून्त प्रहरीले प्रमुख जिल्ला अधिकारी समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ ।
त्यसरी गिरफ्तार गरिएका व्यक्तिलाई प्रमुख जिल्ला अधिकारीले उपयुक्त सम्झेको संक्षित कार्यविधि अपनाई एक महिनासम्म कैद वा एक हजार रूपैयाँसम्म जरिबाना वा दुवै सजाय गर्न सक्नेछ र उक्त सजायको आदेश उपर उच्च अदालतमा पुनरावेदन लाग्नेछ ।
नेपाल सरकारले सो कार्यालयको प्रमुख प्रशासकीय अधिकारीको रूपमा काम समेत गर्ने गरी प्रत्येक जिल्लामा एकजना प्रमुख जिल्ला अधिकारीको नियुक्ति गर्छ।
खण्ड अनुसार शान्ति कायम गर्न नसकिने देखिएमा र गोली चलाउनु पर्ने आवश्यकता परेमा सो गर्नुभन्दा अगाडि भीडलाई हट्दैनौ भने गोली चलाइनेछ भनी स्पष्टसँग सो भीडले बुझ्ने गरी चेतावनी दिने र त्यति गर्दा पनि भीड हटेन र गोली चलाउनु पर्ने नै भयो भने घुँडा मुनि पारी गोली चलाउनको निमित्त आदेश लेखी सही गरी दिने,
जिल्लामा शान्ति सुरक्षा कायम गर्न समयले भ्याएसम्म लिखित र नभ्याएमा मात्र मौखिक आदेश आवश्यकता अनुसार प्रहरी अधिकृतलाई दिने र मौखिक आदेश दिएकोमा समय पाउनासाथ बढीमा चौबीस घण्टाभित्र सो आदेशलाई लिखित रूपमा समर्थन गर्ने,
अदालत र रक्षा सम्बन्धी कार्यालयहरू बाहेक नेपाल सरकारले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी तोकिदिएको जिल्ला स्तरका कार्यालयहरू जिल्ला प्रशासन कार्यालयको शाखाका रूपमा रहनेछन् ।
तर यस उपदफामा लेखिएको कुनै कुराले पनि प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई हिंसात्मक प्रवृत्ति देखाई कफ्र्यू तोड्ने व्यक्ति वा जमातलाई देख्नेबित्तिकै गोली हान्ने आदेश दिन बाधा पुयाएको मानिने छैन ।
उपदफा बमोजिम आदेश जारी भएपछि निषेध गरिएको स्थान र समयभित्र प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट गोप्य संकेत लिएको इजाजत प्राप्त व्यक्ति बाहेक अरू कसैले आवतजावत गर्न हुँदैन ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारीले आदेश जारी गरी लगाइएको कफ्र्यूको अवधिलाई सोही अधिकारीले परिस्थिति अनुसार घटाउँदै लगी स्थिति सामान्य भएपछि कफ्र्यू पूर्णतया हटाइने छ ।
जिल्लामा शान्ति सुरक्षा कायम गर्ने कामको लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालयले प्रमुख जिल्ला अधिकारीको प्रत्यक्षः नियन्त्रण र निर्देशनमा रही काम गर्नु पर्नेछ ।
साथ साथै राजा बिरेन्द्र वीर विक्रम शाह देवले देशलाई राजनीति दल हरूलाई हस्तान्तरण गरिएकोले दिपेन्द्रको रिसको चुमा पुगेको भनि लेखिइएको छ।
यसै गरी यस लेखमा नेपाली इतिहास तथा समाजका धेरै कुराहरु, जुन कुनै पनि रूपले राजपरिवार अथवा राजपरिवार हत्याकाण्डसँग जोडिएको छ, त्यस्को बयान गरिएको छ।
जस्तै, यस किताब मा नेपाली समाजमा राजपरिवार तर्फको विचार, राजकुमार दिपेन्द्र, पारस तथा राजपरिवारका अरु सदस्यहरुका व्यवहार तथा क्रियाकलाप देखि लिएर राणा शाशनको उदय र गिरावट सम्मको बारे लेखिएको छ।
यस विषयहरु को व्याख्या पछि भने किताबमा जेष्ठ १९, २०५८ को दरबार हत्याकाणड र त्यस हत्याकानडको अगाडि, पछडीका घटनाहरू, त्यस बखतको परिस्थिति र गतिविधिका बारे मितिक्रमानुसार वर्णण गरिएको छ।
वयस्कहरूले चल्लालाई प्वाँख दिन्छन् भने उक्त प्वाँख चल्लाहरूले निल्छन् जसले गर्दा उनीहरूको पेट विभिन्न सङ्क्रमणबाट सुरक्ष दिन्छ।
डुबुल्कीचरा, पूर्वजगत मा पाइएको ग्रेब प्रजातीको सबैभन्दा सानो सदस्य हो जसमा ठूला प्रजातीहरू भने दक्षिण र उत्तर अमेरिकामा बसोबास गर्ने गर्दछन्।
ग्रेब प्रजातिका पंक्षी जस्तो डुबुल्कीचराले पनि पानीको छेउछाउमा बस्ने गर्छ र यो पंक्षीको जालि परेको पञ्जाका कारण पानीमा पौडिन सक्षम हुन्छ।
कोत गढी दैलेख जिल्ला सदर मुकाम दैलेख बजारको पुरानो बजारमा अवस्थित एक ऐतिहासिक युद्ध किल्लाको रूपमा चिनिने गढी अथवा बौण्डरी पर्खाल हो।
यथास्थितिमा रहिरहेमा केही वर्षभित्र नै भत्किन सक्ने तथा घरेडी निर्माणका क्रममा जग्गा अतिक्रमण हुँदै कालान्तरमा ऐतिहासिक गढीको अस्तित्व नै समाप्त हुन सक्ने सम्भावना रहेको छ।
बुद्धजस्तो कविले ध्यानजस्तो लेखनमार्फत भेटेका काव्यिक आर्यसत्यहरूले मानिसको हृदयलाई हल्लाएर जाने अचम्मको क्षमता बोकेका हुन्छन्।
~ भन्ने तपस्वीजस्ता लाग्ने उनै सन्त कवि रमेश क्षितिजका गीत कविता तथा कथाहरू पढिसकेपश्चात मिति २०६९मा स्थापित प्रशंसकहरूको समूह हो "फ्यान क्लब अफ रमेश क्षितिज "।
यस विधामा कुनै पनि साहित्यिक सङ्गठनमा आबद्ध नरहेका प्रशंसकहरूद्धारा यस प्रकारको कार्यक्रमको आयोजना गरिएको राष्ट्रमै पहिलोपल्ट हो।
सन् १९६९ मा सल्यान जिल्लामा जन्मिएर जीवनका बाल्यकालिन समय दाङको हेकुली गाविसको मिरौलीमा बिताएका क्षितिजले कक्षा ४मा पढ्दा पहिलो पटक कविता र कक्षा ६ मा पढ्दा नाटक लेखेका थिए।
सिद्धजनता मावि, श्रीगाउँबाट प्रवेशिकासम्मको शिक्षा लिई उच्च शिक्षा अध्ययन नेपाल ल क्याम्पस, काठमाडौंबाट शुरु गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर पुरा गरे।
"तिर्खाएको काकाकुल सरी भएँ, कुनै नमिठो भुल सरी भए." राजेशपायल राईद्धारा स्वरबद्ध यो गीत २०४७ सालमा रेडियो नेपालमा पहिलोपल्ट रेकर्ड भएको थियो।
राजेशपायल राईकै आवाजमा अर्को गीत "नमाग मसंग सहारा नमाग, भुईंमा छु आकाशका जुनतारा नमाग ." गीतले वि.सं २०५० सालमा रेडियो नेपालमा क्षितिजलाई सर्वोत्कृट गीतकारको दर्जा दिन सफल भएको थियो।
"क्षितिज" गीति एलबममा समावेश गरिएको अन्जु पन्तको स्वरमा रहेको यो गीतले भनेजस्तै आफ्ना सिर्जनाहरूमा आशा, दार्शनिक चेतना, नयां विचार एवम सकारात्मक भावना जगाउने आशावादी सन्देश दिन चाहने क्षितिजका करीब १०० गीत रेकर्ड भैसकेका छन् भने रेडियो नेपालमामात्र २५ वटा गीत रेकर्ड भएका छन्।
केही समय पछि अछाम जिल्लाको ढाङ्टा भन्ने स्थानका गंगा र जमुना नाम गरेका बहिनीहरू विवाह नगरी देवपूजा गर्ने मनसायले यस स्थानमा आइपुगेछन्।
पछि श्री ५ पृथ्वीवीरविक्रम शाहका पालामा यस मन्दिरमा रहेको दमाहा, नगरा र निसान उठाएर काठमाडौंको हनुमानढोकामा लगियो र यहाँको गुठी समेत हरण गरियो।
साँझ बिहान सिद्धेश्वर महादेवमा पूजा हुने समयमा हनुमानढोकामा राखेको दमाह आफै बज्न थालेपछी वि.सं. १९६० मा ति दमाह, नगरा र निसान श्री ५ पृथ्वीविरविक्रम शाहले सिद्धेश्वर महादेव मन्दिरमा फिर्ता गर्न लगाए भने मन्दिरको गुठी सहित दुइवटा आशागुर्जा समेत चढाए।
देवकी गङ्गाले सिद्धेश्वर महादेवको मन्दिर बनाइदिएमा आफू ती पदाधिकारीसँग बिहे गर्ने शर्त राखकीले ती पदाधिकारीले वाचा अनुसार मन्दिर बनाएर गङ्गासँग बिहे गरे।
कुनै समयमा छिउडिपुशाकोटको रिजु पोखराबाट दुध पोखरेल थर भएका ज्योतीखर उपाध्याय नाम गरेको एक जना ब्राह्मण दैनिक रूपमा घरबाट बिहानै हिंडेर तल्लो डुङ्गेश्वरस्थित कर्णाली र लोहरेको संगममा पुगी पञ्चक्रिया तथा स्नानादी सम्पन्न गरेर त्यही नजिकैको गुफा भित्र पस्ने गर्दा रहेछन्।
त्यस गुफा भित्र रहेको शिवको प्रतिकमा पूजाआजा तथा ध्यान, जप, तप, सम्पन्न गरेर पुनः आफ्नै घरमा गएर शद्ध भोजन गर्ने ति ब्राह्मणको हातमा एक्कासी अपाङ्गता देखिएछ।
आफ्नो शारिरिक अवस्था कमजोर भए पनि पूजापाठमा निरन्तरता दिएका ति ब्राह्मणको करिब वि.सं. १९३५ मा कर्णाली नदिको किनारामा सागर गिरी नाम गरेको एकजना साधुसँग भेट भएछ।
ती ब्राह्मणले सागर गिरीसँग आफ्नो अपांगताको कारणले गर्दा शिवपूजा नियमीत गर्न सम्भव नभएकाले यस पूजालाई निरन्तर गरिदिन भनी अनुरोध गरेछन्।
ती साधुले आफू मतवाली भए पनि ती ब्राह्मणको अनुरोधलाई स्वीकार गरेपछि गिरी थरका कुमार युवकले पूजा परम्परा चलाउने र दुध पोखरेल थरका ब्राह्मणहरूले मन्दिरको होम पाठादी कार्यहरू गर्ने शर्तमा गुफाभित्र रहेको शिवलिंग ल्याएर त्यस स्थानमा स्थापना गरे र आफुमा भएको दैवी शक्ति पनि सागर गिरीलाई हस्तान्त्रण गरे।
नरोत्तम गिरीको देहावसान पछि यस मन्दिरमा कविराज गिरी , खगेन्द्र गिरी , जयदेव गिरी , सुन्दर गिरी वि.सं. , चिउरा गिरी , चिउरा गिरीकी पत्नी रंगा गिरी , चिउरा गिरीका छोरा सुकदेव गिरी र वि.सं. २०५४ पछि हालसम्म खड्गदेव गिरीले महंतको कार्यभार सम्हाली रहेका छन्।
यसै गरी यस मन्दिरमा रहेका सिद्धेश्वर महादेव, कालिका भगवती, गणेशजी, कालसैनी भैरव, वटुकभैरव र अन्य देवी देवताहरूको नित्यनैमित्य पूजा जोतीखर उपाध्यायकै संतानहरूबाट हुँदै आएकोमा महन्त कविराज गिरीको पालामा महन्तको गद्दीको बिषयमा विवाद उत्पन्न भएकोले केही वर्ष त्यहाँको पूजाप्रार्थनानाको कार्यक्रम रोकियो।
वि.सं. २०३६ पछि भने ज्योतिखर उपाध्यायकै सन्तान विष्णु प्रसाद उपाध्यायले हालसम्म मन्दिरको नित्यनैमित्य पूजा सञ्चालन गर्दै आएका छन्।
कसै कसैले यस यस क्षेत्रलाई दैलेख जिल्लामा पर्ने प्रख्यात पाँच थान पंचकोशी मध्यको एक स्थान हो कोटिलास्थान पञ्चकोशी भित्र पर्दैन भनेर पनि भन्दछन् ।
माथिल्लो डुङ्गेश्वर लगायत मन्दिर नजिकैको पुल पारीको क्षेत्र डुङ्गेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ भने मन्दिर भएको क्षेत्र दुल्लु नगरपालिका भित्र पर्दछ ।
यस मन्दिरको धुनिघरमा नाभिस्थानको ज्वालाबाट अग्नी ल्याएर धुनि प्रज्ज्वलित गर्ने र यो धुनी कुनै कारणवस निभ्न गएमा यस क्षेत्रमा अनिष्ठ हुने, खडेरी पर्ने, अनिकाल र भोकमारी सम्म हुन्छ भन्ने जनविश्वास रहेको छ।
बडादशैंको घटस्थापनाको दिनदेखि बाजागाजाका साथ विधिविधान पूर्वक दियो बाल्ने र विजयादशमीको दिनमा नवरात्र विसर्जन गरी दियोलाई गादीघरमा भित्र्याउने गरिन्छ।
उनको सन् २०११ मा प्रकाशन गरिएको टक द्याट टक नामक गिती सङ्ग्रहलाई अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घले बहु-प्लेटिनम प्रमाणित गरेको थियो।
उनको आठौँ स्टुडियो गिती सङ्ग्रह, एन्टि बिलबोर्ड २०० को शीर्ष स्थानमा पर्ने सफल उनको व्यक्तिगत दोस्रो गिती सङ्ग्रह बनेको थियो।
उनी उत्कृष्ट व्यापार गर्न सफल कलाकार समेत हुन् जसमा उनका विश्वभरि २८ करोड प्रस्तुतिहरू बिक्री भइसकेका छन् जसले गर्दा उनलाई एक उत्कृष्ट पप गायिकाको रूपमा लिन सकिन्छ।
उनका धेरै जस्ता गीतहरू सर्वाधिक बिक्री भएको एकल सङ्गीतको रूपमा प्रख्यात छन् जसमा समावेश केही गीतहरू जस्तै "अम्ब्रेला", "स्टे", र "वर्क"लाई उनले अमेरिकी गायक एमिनेमसँग सहकार्यमा निर्माण गरेकी थिइन्।
उनले सार्वजनिक गरेका १४ वटा गीतहरू बिलबोर्ड हट १०० को शीर्ष स्थानमा पुगेका छन् जसले गर्दन उनी सबैभन्दा सानो उमेरको एकल कलाकार बन्न सफल भएकी छिन्।
विभिन्न पुरस्कार र सम्मानको कुरा गर्ने हो भने, उनले हालसम्म ९ वटा ग्रामी पुरस्कार, १३ वटा अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार र १२ वटा बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार हात पारेकी छिन्।
उनले चार्ल्स एफ ब्रोमे स्मारक प्राथमिक विद्यालय र कोम्बेरमेरे विद्यालयमा अध्ययन गरेकी थिइन् जहाँ उनले भविष्यका अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी, क्रिस जोर्डन र कार्लोस ब्राथवेटसँगै पठनपाठन गरेकी थिइन्।
जहाँ टाइम नामक एक अमेरिकी पत्रिकाले भने उनलाई विश्वकै सबैभन्दा प्रभावशाली व्याक्तिहरूको सूचीमा समावेश गरेको थियो जसमा उक्त पत्रिकाले सन् २०१२ र २०१८ को आफ्नो वार्षिक सूचीमा उनलाई सुचीकृत गरेको थियो।
सन् २०१८ मा बार्बाडोस सरकारको निमित्त उनलाई राजदूतको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो जहाँ उनको कार्य भनेको देशमा शिक्षा, पर्यटन र लगानीको पदोन्नति गर्नु हो।
उनकी आमा, मोनिका , एक सेवानिवृत्त लेखा परिक्षक थिइन् उनी अफ्रिकी-गीनी मुलकी र उनका बुबा रोनाल्ड फेन्टि, एक गोदाम परिवेक्षक थिए र उनी अफ्रिकी-बार्बाडेली र आयरल्यान्डेली मुलका थिए।
सन् २००७ मा गुड गर्ल गन ब्याड नामक आफ्नो तेस्रो गिती सङ्ग्रह सार्वजनिक गरेसँगै रियानाले, मानिसहरूले उनलाई हेर्ने दृष्टिकोणको विकास गरेकी थिइन् जसले गर्दा उनलाई सबैका माझ प्रणय प्रतीकको रूपमा हेरिएको थियो र उनले आफ्ना सङ्गीतहरूमा नृत्य-पपको सुरुवात गरेकी थिइन्।
सन् २००८ वा ५०औँ वार्षिक ग्रामी पुरस्कार समारोहमा रियानाले आफ्नो पहिलो ग्रामी पुरस्कार प्राप्त गरेकी थिइन् तथापि उनका त्यसबेलाका प्रेमी क्रिस ब्राउनले उनीमाथि हमला गरेका थिए।
उनी गैर-नाफामुखी संस्था क्लारा लियोनेल फाउन्डेसन, प्रसाधन सामग्री ब्रान्ड फेन्टी ब्यूटी, र एलभिएमआस-मोएत एन्सी लुई भितोँ अन्तर्गतको फेसन गृह फेन्टीको संस्थापक हुन्।
रियानाले अभिनयमा क्षेत्रमा पनि संलग्न छिन् जहाँ उनले ब्याटलसिप भालेसियन एन्ड द सिटी अफ अ थाउजेन्ड प्लानेट्स र ओसन्स ८ लगायतका चलचित्रहरूमा प्रमुख भूमिकामा अभिनय प्रस्तुत गरेकी थिइन्।
उनको पपमा आधारित पाँचौ गिती सङ्ग्रह, लाउड सन् २०१० मा सार्वजनिक गरिएलगत्तै उक्त गिती सङ्ग्रहले अमेरिकी बिलबोर्ड हट १००मा पर्न सफल तिन वटा गीत उत्पादन गरेको थियो जसमा "अोन्ली गर्ल ", "ह्वाट्स माइ नेम" र "एस एन्ड एम" समावेश छन्।
त्यसबाहेक, उनी सबैभन्दा पहिलो सन् २०१३ मा साङ्गीतिक प्रतिमाहरूका लागि अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार र सन् २०१६ मा माइकल ज्याक्सन भिडिओ भेनगार्ड पुरस्कारकाट सम्मानित हुन पुगेकी थिइन्।
वाणिज्य मुख्यतया व्यापार कै एउटा अङ्ग हो जसले कुनै पनि व्यवसायिक सङ्गठनको आर्थिक कारोबारको लेखा जोखा गर्ने तथा व्यवसाहिक क्रियाकलाप जस्तै, वस्तु तथा सेवाको खरिद बिक्रि र सोसँग सम्बन्धित अन्य क्रियाकलापहरु लाई समेट्ने काम गर्दछ ।
विश्‍वव्यापीकरणको कारणले आज संसार एउटा साँघुरो गाउँ सरह भएको छ र वाणिज्यको सहयोगले नै आज संसारको एक ठाउँमा उत्पादान भएको बस्तु तथा सेवा अन्य जुन सुकै ठाउँमा पुर्याउन सम्भब भएको छ ।
व्यापक परिप्रेक्ष्यमा, राष्ट्रहरू वाणिज्यको प्रबन्ध गर्नका लागि चासो राख्छन् जुन नागरिकहरूको हितलाई राम्रो बनाउँदछ, रोजगारहरू प्रदान गरेर र लाभदायक वस्तुहरू र सेवाहरू उत्पादन गरेर।
मुद्रा मार्गको स्थापनामा ब्याप्टिंगको शुरुवाती दिनदेखि नै व्यापार मार्गहरूको स्थापना गर्न, मानिसहरूले वस्तुहरू र सेवाहरू आदानप्रदान गर्न र त्यस प्रक्रियाको वरिपरि वितरण प्रक्रिया निर्माण गर्ने उपायहरू खोजेका छन्।
वाणिज्य मानव सभ्यताको शुरुआती दिनदेखि नै अस्तित्वमा छ जब मानिसहरूले मालमार्फत व्यापार मार्गहरू र निगमहरूको अधिक जटिल विकासमा प्रतिबन्ध लगाउँथे।
वाणिज्य देशहरूको समृद्धि र जीवन स्तर बृद्धि हुन्छ, तर यदि जाँच नगरिएको वा अनियन्त्रित छोडियो भने यसले नकारात्मक बाह्यता निम्त्याउन सक्छ।
होलीको अन्तिम दिन बुधबार स्नेह सम्मेलनको आयोजना गरेर होलीलाई विदा गर्ने मारवाडी समुदायका पुरुषले पनि यो पर्वलाई धेरै महत्त्व दिन्छन् ।
'होलीको अन्तिम दिन हामी ठूलालाई ढोकेर आशीष लिन्छौं, सानालाई अंकमाल गर्छौं,' युवा व्यवसायी बजरंग अग्रवाल भन्छन्,' तर, यो गनगौरले भने पुरुषको सबभन्दा ठूलो शक्ति महिला भएको देखाउँछ, उनीहरूको उपासनाले परिवारको संरक्षण गरिराख्छ ।
घरका पुरुषहरु रंग खेल्नमा व्यस्त रहेकै बेला होलीका दहनको खरानीमा गोबर मिसाएर शिव र पार्वती को १६ पिण्ड बनाएर महिलाहरू धार्मिक अनुष्ठानको तयारीमा जुट्छन् ।
होलीको समापनसँगै चैत्र शुक्ल तृतीया का दिन राजस्थानी तथा गुजराती समुदाय मा प्रचलित यो गणगौर नेपाल मा पनि मारवाडी समुदाय माझ प्रचलित रहेको छ।
राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय १९३८ सम्म सर्वसाधारणहरूको पहुँचमा थिएन, यो सङ्ग्रहालय केवल राणा प्रधानमन्त्री, परिवारजन तथा राणाहरूका पाहुनाले मात्र अवलोकन गर्न पाउँथे ।
यस कलाशालालाई अझ उत्कृष्ट ढङ्गबाट प्रस्तुत गर्न यस कलाशालालाई तीन भागमा विभाजन गरिएको छ तराई, काठमाडौँ उपत्यका तथा उत्तर हिमाल ।