polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
राष्ट्रिय टोलीका गोलरक्षक किरण चेम्जोङ व्यवसायिक फुटबल खेल्ने क्रममा माल्दिभ्समा थिए,त्यसैले उनको अवार्ड आमालाई प्रदान गरिएको थियो।
उनीसँगै एथलेटिक्सकी कान्छीमाया कोज, आर्चरीकी ज्ञानु अवाले, फुटबलकी सावित्रा भण्डारी र एथलेटिक्सकी सरस्वती भट्टराई मनोनयनमा परेकी थिइन् ।
समूह उक्त गायन प्रतियोगिताको तेस्रो स्थानमा आएसँगै लोकप्रिय बन्न पुगेको थियो भने उक्त प्रतियोगिता लगत्तै समूहले संयुक्त रेकर्ड सम्झौतामा साइको साङ्गीत र एपिक रेकर्ड्ससँग हस्ताक्षर गरेको थियो।
फिप्थ हार्मोनीमा सदस्यको रूपमा रहेकी उनले क्यानडेली गायक शन मिन्डेजसँग "आई नो ह्वाट यु डिड लास्ट समर" र अमेरिकी गायक मेसिन गन केलीसँग "ब्याड थिङ्ग्स" लगायतका गीत जारी गर्दै आफू एकल गायिकाको रूपमा उभ्याएकी थिइन्।
सन् २०१६ को मध्य तिर, फिप्थ हार्मोनीबाट छुट्टिँदै उनले द फेट अफ फ्युरियसको गीतमा पिटबुल र जे बाल्भिनसँग सहकार्य गर्दै "हे मा" जारी गरिएको थियो र उनले लगत्तै आफ्नो पहिलो एकल गीत "क्राइङ इन द क्लब" जारी गरेकी थिइन्।
तालिन सङ्गीतको प्रभाव परेको उक्त पप गिती सङ्गालोले समीक्षकहरूद्वारा राम्रो प्रतिक्रिया प्राप्त गरेको थियो भने यसलाई अमेरिकी रेकर्ड उद्योग सङ्घले प्लाटिनम प्रमाणपत्र प्रदान गरेको थियो।
काबेयोले सन् २०१९ मा, शन मिन्डेससँग "सेनोरिता" एकल कलाकारको रूपमा उनको बिलबोर्ड हट १०० मा पर्न सफल दोस्रो गीत थियो भने उक्त गीत विभिन्न युरोपेली मुलुकहरूमा पनि शीर्ष स्थानमा रहेको थियो।
कामिलाले हालसम्म विभिन्न पुरस्कारहरू प्राप्त गर्नका साथसाथै मनोनयनमा पनि परेकी छिन् जसमा २ पटक तालिन ग्रामी पुरस्कार, ५ पटक अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार र १ पटक बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार समावेश छ।
जस्तै:पहिलो प्रश्न सोघ्नेले १ मीनेट भित्र,पहिले प्रश्न सोघ्नेले नजानेको प्रश्नमा दोस्रोले ३० सेकेन्ड,र बाँकी समुहले १५-१५ सेकेन्ड भित्र उत्तर दिनुपर्ने हुन्छ।
नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोलीले ११ फेब्रुअरी २०१९ मा हिरो गोल्डकपअन्तर्गत समूह चरणको दोस्रो खेलमा आयोजक भारतलाई २-१ ले पराजित गर्दै ऐतिहासिक जित दर्ता गर्दा नेपालका लागि दुवै गोल सावित्रा भण्डारीले गरेकी थिइन्।
खेलको पाँचौ मिनेटमा हिराकुमारी भुजेलको लामो पासमा सावित्राले गरेको प्रहार भारतकी गोलरक्षक अदिति चौहानले छोएपनि पोस्टको दिशा लिँदै गोल भएको थियो भने त्यसको दुई मिनेटमै सावित्राले दोस्रो गोल गरेकी थिइन्।
मनमाया लिम्बूले पेनाल्टी क्षेत्रभित्र दायाँ भागबाट दिएको क्रस गोलरक्षक अदितिले खुट्टामुनिबाट फुत्काएपछि सावित्राले गोललाइनबाट खाली पोस्टमा गोल गरेकी थिइन्।
साथै सावित्राले दोस्रो हाफको ५९औँ मिनेटमा नेपालको अग्रता दोब्बर पारेकि थिइन् खेलको अन्तिम मिनेटमा व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेकि थिइन्।
किर्गिस्तानमा आयोजना भएको २०१९ नादेझ्दा कप फुटबल प्रतियोगितामा नेपाले दोस्रो स्थान हात पार्दा सावित्रा भण्डारीले ७ गोल सहित प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन् उनले पहिलो खेलमा किर्गिस्तानविरूद्व ४ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।
खेलको ५३औँ मिनेटमा सावित्राले पेनाल्टी क्षेत्रको ठिक बाहिर प्राप्त फ्रिकिकलाई सिधै गोलमा परिणत गर्दै नेपाललाई ५ गोलको स्थितिमा पुर्‍याएकी।
सावित्राको उक्त निर्णायक गोल सहित नेपालले ताजिकिस्तानलाई १-० ले पराजित गर्दै प्रतियोगिताको फाइनलमा पुग्न सफल भएको थियो भने बाँकी दुई गोल उज्बेकिस्तान विरूद्व फाइनल खेलमा गरेकी थिइन्।
उज्बेकिस्तानसँगको खेलमा दुई गोल गरेसँगै उनले पुर्व नेपाली टोलीकी कप्तान अनु लामाको ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमानसँग बराबर गर्न सफल भएकी थिइन्।
यस खेलमा अनिता बस्नेतले प्रदापण गर्ने मौका नपाएको अवसरमा सावित्राले प्रदापण गरेसँगै आधिकारिक व्यावसायिक अन्तर्राष्ट्रिय क्लब फुटबलमा पहिलोपटक खेल्ने नेपाली महिला खेलाडी हुन समेत सफल भएकी थिइन्।
यस खेलमा सेतु क्लबले मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबलाई ६-४ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गर्दै ४ गोल तथा एक गोलका लागि अवसर पनि निर्माण गरेकि थिइन्।
त्यसपछि १६ औँ मिनेटमा दोस्रो गोल गरेकी सावित्राले ३४ औँ मिनेटमा ह्याटि्रक पूरा गरेकी थिइन् भने चौथो गोल पहिलो हाफको थप समयमा गर्न सफल भएकी थिइन्।
दोस्रो हाफमा नेपाली खेलाडी अनिता बस्नेतक‍ो स्थानमा मैदान प्रवेश गरेकी उनले १ गोल गर्दा सेथुले समग्रमा स्पोर्टस् एकडेमी अफ इन्डिया क्लबलाई ९-० को फराकिलो गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो।
२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप अन्तर्गत सावित्राले भुटानविरुद्धको पहिलो खेलमा ६ गोल गरेकी थिइन् जसका कारण नेपाल ८–० ले विजयी हुन सफल भएको थियो।
तर पनि नेपालले खेलको अन्तिम समय तिर पुन: १ गोल खादै समग्रमा ३-१ गोल अन्तरको हारसँगै प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो. भारतमा भएको यस महिला साफ च्याम्पियनसिपमा नेपाली टोलीले सफल हुन नसके पनि व्यक्तिगत प्रर्दशनीको आधारमा भने सावित्र अगाडि रहन सफल भएकी थिइन्।
साथै उनी उक्त माल्दिभ्स राष्ट्रिय लिगमा उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी समेत हुन सफल भएकी थिइन् भने अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी अनिता बस्नेतसँगै उनी माल्दिभ्स गएकी थिइन्।
पुलिस टोलीबाट माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा खेलेका साबित्रासँगै अर्की नेपाली खेलाडी अनिताको उत्कृष्ट प्रदर्शनीले आफ्नो टोलीलाई फाइनल सम्म पुर्‍याउन सफल भएका थिए।
नेपाली महिला फुटबल टोलीले २०२० ग्राषमकालीन ओलम्पिक फुटबल खेल अन्तर्गत छनोट अन्तर्गतको पहिलो चरण पार गरी दोस्रो चरणमा पुग्दा साबित्रा भण्डारीको योगदान र भूमीका पनि अतुलनीय रहेको थियो।
आयोजक म्यानमारसँग ११ नोभेम्बरमा भएको समुह चरणको दोस्रो खेलको तेस्रो मिनेटमा उनले पेनाल्टी मार्फत गोल गरिकी थिइन् भने खेलमा उनकै गोलबाट अग्रता लिएको नेपालले पछि १४ मिनेटमा गोल व्यहोर्नुपरेको परेको थियो।
२०७४ सालमा एपीएफ क्लबले राष्ट्रिय लिग जित्दा सुपर लिगको अन्तिम खेलमा साबित्राले १ गोल गरेकी थिइन् भने एपीएफले समग्रमा पुलिस क्लबलाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै लिग उपाधि जितेको थियो।
प्रतियोगिताको अन्तिम खेलमा एपीएफले चिरपरिचीत प्रतिद्वन्द्वी नेपाल आर्मी क्लबलाई ३-१ गोलअन्तरले पराजित गर्दा उनले ह्याटि्रक समेत गर्न सफल भएकी थिइन्।
सेथु क्लबले चौथो खेलमा कोल्हापुर सिटीलाई ९–० ले हराउँदा सावित्राले ३ गोल तथा प्रतियोगितामा व्यक्तिगत दोस्रो ह्याटि्रक गर्न सफल भएकी थिइन्।
उनले बरोडा फुटबल एकेडेमीविरुद्धको पाचौँ खेलमा भने कुनै गोल गर्न नसक्दा समेत उक्त खेल सेथु क्लबले ७-० ग‍ोल अन्तरले जित्दै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको थियो।
साथै फाइनलमा समेत उनले मनिपुर पुलिस विरुद्ध २ गोल गर्दै सेथुलाई ऐतिहासिक रूपमा उपाधि जिताउन महत्त्वपूर्ण भुमिका खेलेकी थिइन्।
यसो त साबित्रा नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीमा आउनु भन्दा पहिले भलिबल खेलमा आबद्ध रहेकी थिइन्, भने उनी एथलेटिक्स खेलमा पनि उत्तिकै सक्रिय अनि सफल रहेकी थिइन्
२०७७ फागुन ४ गते साबित्रा प्रतियोगिताको दशौं खेलमा पुलिसविरुद्ध खेलमा गम्भिर चोटका कारण घाइते भएकि थिइन्, चोट कै कारण खेलको ७९ औं मिनेटमा साबित्राले मैदान छाडेकी थिइन्।
कुल २६ अन्तर्राष्ट्रिय गोलसँगै उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीका लागि सर्वाधिक गोलगर्ने खेलाडीका रूपमा दोस्रो स्थानमा उक्लिएकी थिइन्।
सावित्रा भण्डारी सन् २०१९ का लागि भारतीय महिला फुटबल लिगका लागि नेपाली अर्कि महिला खेलाडी अनिता बस्नेतसँग सेतु क्लबमा अनुबन्ध भएकी थिइन्।
सेतुसँग अनुबन्ध पछि क्लबको पहिलो खेलमा अनिता बस्नेत भन्दा अगाडि नै प्रदापण गरेका कारण सावित्रा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा आधिकारिक व्यवसायीक महिला फुटबल लिग खेल्ने प्रथम महिला बनेकी थिइन्।
यस अघि उनले देशबाहिर माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी तथा माल्दिभ्स पुलिस क्लब क्लबबाट माल्दिभ्स महिला फुटसल लिगमा सहभागीता जनाए पनि उक्त प्रतियोगिता आधिकारिक फुटबल प्रतियोगिता भने थिएन।
उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एउटै प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी मात्र नभई, एउटै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने महिला तथा पुरूष खेलाडी पनि बन्न पुगेकी थिइन्।
साग गेम २०१९ अन्तर्गतको नेपाली टोली माल्दिभ्स विरूद्ध ०-३ गोल अन्तरले विजयी भएको दोस्रो खेलमा सावित्रा भण्डारीले ह्याटि्रक पुरा गरी नेपाली महिला फुटबलको सर्वाधिक उच्च अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ताको कीर्तिमान बनाउन सफल भएकी थिइन्।
सावित्रा भण्डारी २०७५ सालमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेको कारण नेपाली खेलकुद जगतको सर्वाधिक उच्च पुरस्कार पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५ उत्कृष्ट महिला वर्ष खेलाडीबाट सम्मानित भएकी थिइन्।
अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले २०५६ सालमा साबित्रा भण्डारीलाई राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मान गरेको थियो।
सन् २०१९ मा भारतमा आयोजना भएको २०१९ हिरो महिला गोल्डकपमा नेपालले दोस्रो स्थान हासिल गर्दा सावित्राले प्रतियोगिताको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्।
उनले उक्त प्रतियोगिता अन्तर्गत नेपालले इतिहासमै पहिलोपटक भारतलाई हराएउने क्रममा २ गोल गरेकी थिइन् भने बाँकी दुई गोल भने इरान विरूद्व गरेकी थिइन्।
उनलाई हाल नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीको मुख्य अग्रपङ्क्तिको खेेलाडीको रूपमा लिइने गरिन्छ भने वर्तमानमा नेपाली टोलीका लागि उनलाई सदावहार गोल यन्त्रमा रूपमा पनि लिने गरिन्छ।
एपीएफले फाइनलमा अर्को विभागीय टोली नेपाल आर्मी क्लबलाई टाइब्रेकरमा ४-३ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले पनि गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।
दक्षिण एसियाकी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी मध्येकी एक सावित्रा २०१७ सालको संस्करणमा प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएकी थिइन्।
सावित्रा नेपाली महिला फुटबल जगतमा सधैं सशस्त्र प्रहरी बलको महिला टोलीबाट खेल्ने गर्दछन्, त्यस बाहेक नेपाल बाहिर रहेर सावित्रा सहभागीता जनाएको क्लब तथा खेलेका खेल तथा गोलका विवरणहरू :-
अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त बाहेक अन्य टोलीसँग नेपालले प्रतिस्पर्धा गर्दा सावित्रा भण्डारीले नेपालका लागि सहभागी जनाएका खेलहरू :-
वर्तमान समयमा पोर्ट मोरेस्बी को रूप मा चिनिने क्षेत्रका मोटुआन मानिसहरूले सागो, अन्य खाद्य र क्यानो लगहरू, हनुआबाडा देखि जलयात्रा गरी आफ्नो भाँडा-बर्तनको कारोबार गरे ।
१५ मार्च २०११ मा दमास्कस र एल्लेप्पो मा सुरु भएको युद्ध विभिन्न पक्षमा लडिए: सिरियन आर्म्ड फोर्स र यसका अन्तरास्ट्रिय सहयोगी, सुन्नी सिरियन बिपक्षी विद्रोही समुह , कुर्दिस-अरब समुह, सिरियन डेमोक्रेटिक फोर्स , र आइ.एस.आइ.एस।
"ह्युमन राइट वाच" २०११ मा विद्रोह सुरु हुनु केही अगाडि मात्र सत्ता सम्हालेयता बसर अल असदले सिरियाले मानवअधिकारको अवस्था सुधार गर्न नसकेको प्रतिवेदन जारी गरेको थियो।
यो नीतिले, सेवा क्षेत्रलाई प्राथमिकता दियो, केहि मानिस मात्र, जो सरकारसँग जोडिएका थिए र दमास्कस तथा एलेप्पोमा रहेका सुन्नी व्यापारी वर्गका मात्र, लाभान्वित भए।
बसर र उनका पनि अस्मा अल असद बेलायतमा पढेकाले, सुरुमा प्रजातान्त्रिक सुधारको अपेक्षा गरिएको थियो; यद्यपि उनका आलोचकहरूका अनुसार, बसर अल असद आफ्नो सुधारको वाचा निभाउन असफल भए।
राष्ट्रपति बसर अल असदके "नरम बिपक्षी" नभएको बताएक थिए र सबै बिपक्षीहरू जिहादी रहेको बताए र तिनको उद्देश्य अहिले सहिष्णु नेतृत्वलाई अन्य रहेको बताए।
प्रदर्शन बढ्दै गएर सशस्त्र द्वन्द भएपछि, विपक्षीहरूले साबिहा शब्द बसर अल असदलाई समर्थन गर्ने सर्वसाधारणलाई पनि प्रयोग गर्थे।
द्वन्द्व सुरु हुनुभन्दा पहिला सिरियामा राष्ट्रपति बसर अल असदको राष्ट्रपतिकालमा उच्च बेरोजगारी एवम् भ्रष्टाचार भएको र राजनीतिक स्वतन्त्रता नभएको भनेर गुनासो सुनिने गरिन्थ्यो।
शिमला चिसो जलवायु, सुरम्य प्राकृतिक दृश्य, हिमाच्छादित पहाडी दृश्य, चीड र देवदार को जुङ्गल र औपनिवेशिक वास्तुको आकर्षक शहरी भूदृश्यको लागि विख्यात छ।
आयरल्यान्डको भोकमरी, औद्योगिक क्रान्तिको फलस्वरुप उत्पन्न बेरोजगारी, इंग्ल्याण्डमा उत्पन्न गरीबी, राजनीतिक अस्थिरता, बेलायतको अन्न कानुनको समर्थन र विरोधको विवाद, जनसङ्ख्याको वास्तविक स्वरूपको बारेमा मतभिन्नता भएको यस्तो समयमा जनसङ्ख्या, अन्न उत्पादन र जनसङ्ख्या वृद्धिको बारेमा माल्थसले एउटा अज्ञात लेखकको रूपमा पुस्तक लेखे ।
चाल्र्स डार्विनको ओरिजिन अफ् स्पेसिज पुस्तक जीव विज्ञानमा प्रसिद्ध भए जस्तै माल्थसको यो पुस्तक सामाजिक विज्ञानहरूमा प्रसिद्ध भएको छ ।
इतिहासकार थोमस ग्रीनका अनुसार खराब शासनको कारणले आयरल्यान्डमा दरिद्रता बढ्दै गएको थियो र जनसङ्ख्या वृद्धि यति बढी भएको थियो कि भोकमरीले गर्दा देश नर्क जस्तो भइसकेको थियो ।
वणिकवादी विचारकहरूका अनुसार जनसङ्ख्यामा वृद्धि हुँदा कम ज्यालामा धेरै श्रमिकहरू प्राप्त हुन सक्छन् र उत्पादन लागत घट्दा उद्यमीहरूको नाफामा वृद्धि हुन्छ ।
संक्षेपमा, वणिकवादीहरूले जनसङ्ख्या वृद्धि चाहन्थे किनभने उनीहरूले जनसङ्ख्या वृद्धिलाई राजनीतिक, आर्थिक र सैनिक दृष्टिकोणले लाभदायक मानेका थिए ।
प्रकृतिवादीहरु वणिकवादीहरूको विपरीत विचारका थिए तर कृषिको उन्नतिका लागि जनसङ्ख्या आवश्यक पर्ने हुनाले उनीहरू जनसङ्ख्या नियन्त्रणको पक्षमा थिएनन् ।
माल्थसको जनसङ्ख्या सिद्धान्तको सारांशलाई यस प्रकार व्याख्या गर्न सकिन्छ– मानिस लगायत सबै प्राणीहरूमा सन्तान उत्पादन गर्ने शक्ति स्थायी हुन्छ र जीवन स्तरमा वृद्धि हुँदा सन्तान उत्पादन गर्ने शक्तिमा पनि वृद्धि हुन्छ ।
यी दुवै कुराको अत्यन्त सुन्दर तर प्रभावशाली गणितीय तुलना गर्दै माल्थसले भनेका छन्– जनसङ्ख्या ज्यामितीय क्रममा तथा खाद्य सामग्री अंकगणितीय क्रममा बढ्छ ।
प्रत्येक २५ वर्षमा जनसङ्ख्या ज्यामितीय क्रममा र खाद्य सामग्री अंकगणितीय क्रममा बढछ भने १०० वर्षमा खाद्य सामग्री ४ हुँदा जनसङ्ख्या ८ हुन्छ ।
माल्थसभन्दा अघि सर म्याथु हेलले जनसङ्ख्या वृद्धिको ज्यामितीय क्रमको प्रवत्तिबारे वि.सं.१७२३ मा के भनेका भनेका थिए भने प्रत्येक दम्पत्तिले आफ्नो पुनरुत्पादन अवधिमा २० सन्तान उत्पादन गर्न सक्छ तर ६ वटा मात्र जन्माउंछ ।
सर वाल्टर रैले, सर म्याथु हेल, रबर्ट वेलास, जोसेफ टाउनशेन्ड, ह्यूम, आर्थर यंग, मीराब्यु द एल्डर, जस्ता विद्वानहरूको विचार उनीमाथि परेको थियो ।
कोही जनसङ्ख्या वृद्धिले बेलायतमा समस्या ल्याएको भनेर चिन्तित थिए भने कोही कोही जनसङ्ख्यामा कमी भएकोले उत्पादन ह्रँस चिन्ताजनक भएको भनेर चिन्तित थिए ।
निक्सनको कार्यकालको पहिलो वर्षमामा सोभियत संघ र चीनको सम्बन्ध सिमा विवादको कारणले खराब अवस्थामा थियो - निक्सनले सम्बन्ध सुधार गर्ने आफ्नो चाहाना व्यक्त गर्दै चिनियाँ पक्षलाई आफ्नो नीजि पत्र लेखे।
१९७१ को प्रारम्भमा जब चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी अध्यक्ष माओ त्से तुङ ले अमेरिकी टेबल टेनिस खेलाडी टोलीलाई चीन भ्रमणको लागि आमन्त्रण गरेपछि निर्णायक बदलाव देखियो।
वाल्टर आइज्याकसन अनुसार, पदभार ग्रहण गर्ने बित्तिकै निक्सन भियतनाम युद्ध जित्न नसकिने निष्कर्षमा पुगेका थिए र उनी तुरुन्तै युद्ध अन्त्य गर्ने मनसायमा थिए।
उनको दोश्रो कार्यकालमा, उनले योम किपुर युद्धमा इजरायलको सहयोगार्थ हवाइ मद्दत पुर्याए, यसको कारणले अमेरिकामा तेल सङ्कट, १९७३ सिर्जना भयो।
यिनी २०१७ पुष १ मा राजा महेन्द्रले जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला लाई हटाई निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था लागू गरेपछि मन्त्री भएका थिए।
पञ्चायतकालीन राज्यसत्ताको पूर्व संन्ध्यामा सुदूरपश्चिमकै हस्तीको रूपमा परिचित व्यक्तित्व मध्ये खड्क बहादुर सिंह पनि एक हुँन् ।
सञ्चारकर्मी महिला मध्ये सबैभन्दा बढी कार्यरत रहेको काठमाडौँ उपत्यकामा पनि छापा, अनलाईन र टेलिभिजनमा कार्यरतको तुलनामा रेडियोमा नै धेरै छन् ।
सञ्चारिका समूहले २०६८ सालमा प्रकाशन गरेको काठमाडौँ उपत्यकामा कार्यरत महिला सञ्चारकर्मीको अवस्था अनुसन्धान प्रतिवेदनमा टेलिभिजनमा २६ प्रतिशत, छापामा ३२ प्रतिशत महिला सञ्चाकर्मी रहेकोमा रेडियोमा सबैभन्दा बढी ४२ प्रतिशत छ ।
समग्र महिलाको विविध सञ्चार माध्यममा आवद्धतामा रेडियो प्रथम स्थानमा रहनुका पछाडि रेडियोमा अन्य सञ्चार माध्यम भन्दा सुविधा तथा सेवाको हिसाबले सहज रहेको पाइएको छ ।
तर महिला सञ्चारकर्मीका क्षेत्रमा क्रियाशील सङ्घ संस्थाहरूले विभिन्न घटनाहरूका आधारमा पनि पत्रकारितामा महिला अझ बढी असुरक्षित रहेको बताइरहेका छन् ।
वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुर्नस्थापना भएपछिको परिवर्तनको रूपमा पनि रेडियोमा सञ्चारकर्मी महिलाको उपस्थिति बढेको मान्न सकिन्छ ।
२०४९सालमा जारी भएको राष्ट्रिय प्रसारण ऐनले निजी तथा स्वतन्त्र रेडियो स्थापना गर्न पाउने व्यवस्था कार्वान्वयन भइ रेडियोहरु स्थापना हुन थालेपछि रेडियोमा महिला सञ्चारकर्मी बढेका हुन् ।
करिब एक दशक अघिको त्यो अध्ययनले विभिन्न सञ्चार माध्यममा काम गर्ने महिला सञ्चारकर्मी मध्ये सबै भन्दा बढी काठमाडौँमा र त्यसपछि क्रमशः कास्की, बाँके, सुनसरी र चितवन जिल्लामा पाइएको थियो ।
स्नातक अध्ययन गर्ने महिला सञ्चारकर्मी ३८ प्रतिशत, प्रविणता प्रमाणपत्र तहका ३३ प्रतिशत र स्नातकोत्तर अध्ययन गर्ने १५ प्रतिशत सञ्चारकर्मी रहेको उसको तथ्यांक छ ।
नेपालमा महिला रेडियोकर्मी भन्नाले रेडियोमा कार्यरत भई पत्रकारिता एवम् अन्य कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने नेपाली महिलाहरूलाई बुझाउँछ ।
सउदी अरब र ओमानको सत्तारूढ राजवंशलाई पोर्चुगल र पर्सिया नियन्त्रण र आक्रमणको अवधि पछि, बहराइन ले १९ औँ शताब्दीको ब्रिटिश आजादी संगसंगै आफुलाई एक स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्यो ।
२० औँ शताब्दीमा, बहराइनका तेलको खपतले छिटो विकास भयो र १९९० को दशकमा एक समृद्ध विविधीकरणले अन्य उद्योगहरूमा विस्तार गर्न थाल्यो र मध्यपूर्वमा मनामालाई महत्त्वपूर्ण वित्तीय केन्द्रमा परिवर्तन गर्न मद्दत गर्यो ।
दिलमुन सभ्यता ईसा पूर्व ३,००० को समयमा बसे, मेसोपोटामिया, मगन र सिन्धुघाँटीको सभ्यता बीच एक महत्त्वपूर्ण क्षेत्रीय व्यापारको रूपमा सेवा गर्दै आएको छ ।
गाउँमा मधेशको समाज, संस्कृति, मनोवृत्ति र राजनीतिको प्रतिबिम्ब उतार्न र विविध जाति, धर्म र समुदायका मानिस आवरणमा फरक देखिए पनि अन्तरहृदयबाट एक रहेको मन छुने चित्रण गर्न लेखक पाण्डे सफल छन् आफ्ना कृतिहरूमा ।
आफ्ना प्रमुख कृति उलारमा सीमान्त तहका जनताको संघर्षकथा, चर्चित उपन्यास लू मा भारतीय सीमावर्ती क्षेत्रको नेपाली जीवनलाई निकटबाट नियाल्ने काम गरेका छन् जसमा मधेशको कथा–व्यथालाई सार्थक औपन्यासिकतामा प्रस्तुत गर्छन् भने घामकिरीमा मिथकको उल्लेख गर्दै गौरवशाली कथावाचन परम्परालाई आधुनिक युगसँग जोडी स्वैरकल्पलाको उत्तम प्रयोग गर्दै पाठकलाई कथानकीय चटकतामा भुलाउन सफल छन् ।
पात्रको भाषा र परिवेशलाई आञ्चलिकताको रङ दिएर लेखिएको उनको उलार उपन्यास सामाजिक अध्ययनका दृष्टिकोणले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ त्यसैले उलारलाई त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्नातक तह, तृतीय वर्षको ऐच्छिक नेपालीको पाठ्यक्रममा समावेश गरिएको छ ।
पिता स्व.डिल्लीराज पाण्डे काठमाण्डौको सूचना विभागमा कार्यरत भएको बेला नयनराज पाण्डे माता भगवतीदेवी पाण्डेको कोखबाट काठमाडौँको प्युखा टोलमा जन्मिएका भए पनि केही समयपछि पिता नेपालगञ्जको एउटा माध्यमिक विद्यालयमा हेडमास्टरमा नियुक्त हुनुभएपछि माता पितासँगै उनी पनि नेपालगञ्ज पुगे र त्यहीँ नै उनको बाल्यकाल बित्न थाल्यो ।
तराई मधेशमा रहँदा त्यहाँको जनजीवन, समाज र संस्कृतिलाई नजिकबाट हेर्न र अनुभूत गर्न पाएकोले उनका रचनाहरूमा तराई मधेशका सुखदुख, समस्या, सरोकार र पीडा मुख्यरूपमा प्रस्तुत हुने गरेको छ ।
करिब दुई दशकसम्म श्रब्यदृश्य माध्यममा संलग्न रहेपछि उनी पुन: साहित्य सिर्जनामै केन्द्रित रहेर पूर्णकालीक लेखकको रूपमा हाल नेपाली साहित्यमा संलग्न छन् ।
अघिल्लो उपन्यास ‘घामकिरी’ मा ‘म्याजिकल रियालिज्म’ को प्रयोग गरेका नयनराजले 'सल्लीपिर'मा यही सिद्धान्तको सहाराले किताब बोकेको चौंरी गाउँसम्म पुर्‍याएका छन् ।
राजनीतिका कारण देशमा ‘पहाड भर्सेज मधेश’ मानसिकता विकसित भइरहेको बेला लेखकका रूपमा नयनराजले मानिस जहाँ भए पनि सीमान्तकृतको दुःख समान भएको अनुभूत गराउन सफल छन् ।
उलार, लू, घामकिरी र सल्लीपिर उपन्यास उनका चर्चित उपन्यासमा पर्दछन् भने निदाएँ जगदम्बा, खोरभित्रको जोकर र चकलेट नामक कथासङ्ग्रह पनि चर्चित छन् ।
आफ्ना कृतिहरूमा रमाइलो पारामा गम्भीर विषय उठान गर्न खप्पिस आख्यानकार पाण्डे उत्कृष्ट लेखन शैलीका कारण भाषाका जादूगर मानिन्छन् ।
कथा लेखनमा उनी समकालीन परिदृश्यमा आफ्नो आक्रामक तेवरसहित सरल, शिल्प, छरितो भाषा र तीक्ष्ण व्यङ्ग्यचेतका कारण सर्वथा पृथक् देखिन्छन् ।
कान्तिपुर दैनिक, नयाँ पत्रिका, राजधानी, नागरिक लगायतका दैनिक, साप्ताहिक पत्रपत्रिकामा नियमित रूपमा साहित्यिक तथा साँस्कृतिक विषय वस्तुमा समसामयिक लेख तथा स्तंभ लेखन ।
मुगल बादशाह शाह आलम द्वितीय ले मुगल पतनलाई उल्टाउने व्यर्थ प्रयासहरू गरे तर अन्ततः अफगानिस्तानका अमीर, अहमद शाह अब्दालीको सुरक्षा खोज्नुपर्‍यो, परिणामस्वरुप सन् १७६१ मा मराठा साम्राज्य र अफगान बीच पानीपताको तेस्रो लडाइँ भयो।
सन् १७७१ मा मराठाहरूले अफगान नियन्त्रणबाट दिल्लीलाई पुनः कब्जा गरे र १७८४ मा उनीहरू आधिकारिक रूपमा दिल्ली बादशाहका संरक्षक बने, यो अवस्था दोस्रो अंग्रेज -मराठा युद्धसम्म जारी रह्यो।
ब्रिटिश ईस्ट इण्डिया कम्पनीले सन् १७९३ मा पूर्व मुगल प्रान्त बंगाल-बिहारलाई नियन्त्रणमा लियो र स्थानीय शासन लाई खारेज गर्यो र यसको निरन्तरता सन् १८५७ सम्म भएको थियो जति बेला भारतीय उपमहाद्वीपमा ब्रिटिश औपनिवेशिक युगको सुरुवात भएको थियो।
गभर्मेन्ट अफ इन्डिया एक्ट १८५८, मार्फत ब्रिटिश क्राउनले ब्रिटिश राजको रूपमा भारतमा ईस्ट इन्डिया कम्पनी-नियन्त्रित क्षेत्रहरू प्रत्यक्ष नियन्त्रण ग्रहण गर्यो।
यद्यपि, यो समय सम्ममा दिल्ली सल्तनतको लोदी वंश कमजोर भैसकेको थियो र उत्तर भारतको मेवाड राज्य सबैभन्दा शक्तिशाली राज्य थियो र यसका शासक राना साँगा थिए।
पश्चिम एसिया, काकेशस र मध्य एसियाका धेरैजसो भूभागमा पहिले नै इरानी आधिपत्य पुनर्स्थापित गारेका नादिर शाहको सुदूर भारतीय अभियान दिल्लीको लुटसँगै टुङ्गियो र मुगल शक्ति र प्रतिष्ठा धुलोमा मिल्यो।
यसैबीच, खण्डित मुगल साम्राज्य भित्रका बढ्दो क्षेत्रीय राजनीतिले साम्राज्यलाई कमजोर बनायो, जसले गर्दा कर्नाटक युद्ध र बंगाल युद्धको दौडान हार भोग्नु पर्यो।
अमेरिकी शहर ओमाहाको नेब्रास्कामा ३० अगस्ट १९३० मा वारेन बफेट लिला स्टाह र हवार्ड बफेटको तीन सन्तान मध्ये दोश्रो सन्तान र एक मात्र छोराको रूपमा जन्मेका थिए।
१९४२ मा उनको पिता पहिलो चार वर्षे कार्यकालको अमेरिकी कंग्रेसमा निर्वाचित भए, र उनको परिवार वासिङ्टन डि.सी. मा सरे पछि वारेनले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा पूरा गरे, अलिस डिल जुनियर हाइ स्कुल भर्ना भए र १९४७ मा वूड्रो विल्सन हाइ स्कुलबाट दिक्षित भए, जहाँ उनले माथिल्लो कक्षाको किताब पढे: " ; ." हाइ स्कुल पूरा गरेपछि र आफ्नो साइड उद्यम व्यापारमा सफल भएपछि , बफेट कलेज छोडेर सिधै व्यापरमा जान चाहन्थे तर उनका पिताले त्यसो गर्न दिएनन्।
उनले अमेरिकाको कोकाकोला, वेल्स फार्गो एण्ड कम्पनी, जिलेट, अमेरिकन एक्प्रेस, प्रोक्टर एण्ड ग्याम्बल, क्राफ्ट फूड्स जस्तो ठुलो कम्पनीहरूमा धेरै लगानी गर्ने गर्थे ।
उक्त समयमा बाफेटको कम्पनी बाफेट पार्टनरसिप लिमिटेडको पूँजी ७ करोड १७ लाख अमेरिकी डलर पुगिसकेको थियो भने त्यसमा अधिकांश हिस्सा उनको थियो।
वारेनले अमरिकाको कोकाकोला, वेल्स फार्गो एन्ड कम्पनी, जिलेट, अमेरिकन एक्प्रेस, प्रोक्टर एन्ड ग्याम्बल, क्राफ्ट फूड्स जस्तो ठूला कम्पनीमा धेरै लगानी गर्ने गर्थे।
कहिल्यै आफ्ना अधिकारीहरू कारोबारीसँग कुनै मिटिङ राख्दैनन् उनको दुई मुलमन्त्र छ, पहिलो शेयर होल्डरको धन कुनै हालतमा नोक्सान नगर्नु र दोस्रो कहिले पनि पहिलो नियम नबिर्सिनु।
बर्कसायर ह्याथवे अन्तर्गत नेटजेट, हल्र्जबर्ग डाईमोन्ड, कोकाकोला, लुब्रीजोल, डेरी क्वीन, फ्लाईट सेफ्टी लगायतका कम्पनीहरू पर्दछन्।
बफेट एक उल्लेखनीय परोपकारी समेत हुन्, उनले ९९ प्रतिशत आफ्नो सम्पत्ति दान गरेका छन्, मुख्यतः बिल एण्ड मेलिन्दा गेट्स फाउन्डेसन बाट. उनले २००९ मा बिल गेट्ससँग मिलेर द गिभिङ प्लेज को स्थापना गरेका थिए , जहाँ अरबपति हरूले आफ्नो सम्पत्तिको आधा भन्दा बढी हिस्सा दाङ गरेका थिए।
करिब १५ वर्षको उमेरमा ओपेन हाईस्कूलका साथीहरूसँग मिलेर एक कपाल काट्ने पसलमा पिन बाल मेसिन लगाएर राम्रो पैसा कमाए, त्यो पैसाबाट वारेनले ४० एकडको एक फार्म किने।
आफ्नो सम्पत्तिको ८० प्रतिशत एक सामाजिक सङ्गठनलाई दान दिएर वारेन बफेट अमेरिकी इतिहासमै यति ठूलो धनी राशी दान गर्ने पहिलो व्यक्ति भएका छ।
वाष्प टर्बाइनको आविष्कारको लागि श्रेय ब्रिटिश ईन्जिनियरिङ् सर चार्ल्स पर्र्सनलाई जान्छ र रिएक्सन टर्बाइनको आविष्कारको लागि स्विडिश इन्जिनियर ग्यासफ डे लावल लाई जान्छ।
आवेग टर्बाइनहरूले उच्च वेगमा बहिरहेको तरल पदार्थ वा ग्यास जेटको प्रवाहको दिशा परिवर्तनगरि टर्बाइन घुमाउँछ र ऊर्जा उत्पादन गर्दछ।
द कोला-कोला कम्पनी वा कोकाकोला कम्पनी, एक अमेरिकी बहुराष्ट्रिय नरम पेय पदार्थ निर्माता कम्पनी हो जसको प्रधान कार्यालय आट्लान्टा, जर्जियामा रहेको छ।
आट्लान्टा, जर्जियामा प्रधान कार्यालय रहेको तथा, डालेवेर सहरबाट सुरुवात गरिएको यस कम्पनीले सन् १८८९ देखि अधिकार प्राप्त वितरण प्रणाली सञ्चालन गरेको छ।
कम्पनीले ठूलो मात्रामा थ्रिग्रिएर रहने चास्नीको उत्पादन गर्दछ, जसलाई पछि विशेष क्षेत्रहरूमा केन्द्रित विश्वभरिका विभिन्न सम्बन्धित सहायकहरूका लागि बिक्री गरिन्छ।
जुलाई १८८६ मा, कोलम्बस, जर्जियाका औषधिसाज जोन स्टिथ पेम्बर्टनले मूल कोका-कोला पेयको आविष्कार गरेका जुन औषधी पेयको रूपमा औषधी पसलहरूमा बिक्रीका लागि राखिएको थियो।
त्यस पश्चात्, पेम्बर्टनले निरन्तर मिश्रण प्रयोग गरिरहेका थिए र उक्त वर्षको मे महिनामा उनी आफ्नो लक्ष्यमा पुगेका थिए जहाँ उनको नाम नखुलेको नयाँ उत्पादन कार्बोनपूर्ण पेय पदार्थ, बजारको लागि तयार र बिक्रीको लागि उपलब्ध गरिएको थियो।
जोन पेम्बर्टनले यस व्यवसायबाट विश्राम लिँदै, रोबिन्सनलाई यसको उत्पादन बढाउन र थप सफलता हासिल गर्नका लागि प्रोत्साहित गरेका थिए र लगत्तै उनले व्यवसायलाई बिक्री गरेका थिए।
सन् १९९९ मा, कोका-कोलाले इन्का कोलाको ५०% सेयर $२० करोड अमेरिकी डलरमा खरिद गरेको थियो भने यसले सो मार्फत ब्रान्डको लागि विदेशी विज्ञापन र उत्पादनको नियन्त्रण कायम गरेको थियो।
सन् २००७ मा, यसले फुज बेभरेज नामक कम्पनीलाई यसका संस्थापक लान्स कोलिन्स र कास्तान्या साझेदारी कम्पनी मार्फत अनुमानित २५ करोड अमेरिकी डलरमा हासिल गरेको थियो।
खरिदसँगै कम्पनीको स्वामित्व २५% पुर्‍याउने विकल्प दिइएको थियो जसको उद्देश भनेको, दीर्घकालीन रणनीतिक साझेदारीको रूपमा विज्ञापन, वितरणमा गठबन्धन, र उत्पादनको फैलावट हो।
५ अक्टोबर २०१८ मा, कोका कोला कम्पनीले मेड समूहबा तीन संस्थापकहरू: लुक मार्गेट, म्याट डेनिस र ब्राड विल्सन मार्फत यसको २२.५% भाग प्राप्त गरेको घोषणा गरेको थियो।
चिनियाँ पेय निर्माता हुयुआन पेय समूहलाई खरीद गर्नका लागि कम्पनीले २.९ अर्बको बोलपत्र जारी गरेको थियो जहाँ यस चिनियाँ कम्पनीले कोकाकोलाको बोलपत्रलाई खारेज गरेको थियो।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अन्तरराष्ट्रिय उडान भर्ने विमानहरु एयरपोर्टमा अवतरण हुँदा ०२ नम्बरको मार्ग प्रयोग गरेर ल्यान्ड हुने गर्छन् ।
कतिपयले धावनमार्गमा विमान चिप्लिएको भन्ने कतिपयले अनुमान गरे पनि त्यसो नभई गलत धावनमार्गबाट समातेर फोर्स ल्यान्डिङ गर्न खोजेको थियो ।
एअर ट्राफिक ‘कन्ट्रोलर’ले दक्षिण तर्फदेखि अवतरण गर्न पटक–पटक निर्देशन दिएपनि पाइलटले उत्तरतर्फबाट अनुमति मागेर जवरजस्ती गरेको विमानस्थल प्रशासनको भनाइ छ ।
एअर ट्राफिक कन्ट्रोलरले ‘एलान्मेन्ट’ मिलेन भनेर जानकारी गराउँदा पनि पाइलट उत्तरतर्फ नै गएपछि विमान नेपाली सेनाको ‘ह्याङगर’तिर गएर ठोक्किएको विमानस्थल प्रशासनको भनाइ छ ।
उपचारको लागि उनलाई राजधानी ढाकाको नेशनल इन्ष्टिच्युट अफ न्युरो साइन्स एण्ड हस्पिटलमा भर्ना गरीएको थियो उनको पनि २३ मार्च २०१८ शुक्रबार विहान साढे ९ बजे मृत्यु भएको थियो ।
दुर्घटनामा परेको यूएस बाङ्ला विमानको अवस्थाका बारेमा जानकारी लिन बङ्गलादेश सरकारको उच्चस्तरीय सरकारी प्रतिनिधिमण्डल काठमाडौँ आएको थियो ।
त्यससमय लेनिनले सशस्त्र विद्रोह सफल हुने विश्वास व्यक्त गरेका थिएबोल्सेभिकले सोभियत प्रमुख लेओन त्रेत्स्कीको नेतृत्वमा क्रान्तिकारी सैन्य समितिको निमार्ण गरेको थियो।
त्यसपछि पुलहरू नियन्त्रण लिनका लागि सैन्य क्रान्तिकारी समिति सम्बद्ध लाल सेना र सरकार प्रति बफादार सेना बीच शृङ्खलाबद्ध झडप भएको थियो।
करिब ५ बजे सम्ममा सैन्य क्रान्तिकारी समितिले केन्द्रिय टेलिग्राफ कब्जा गरी सहरको सम्पूर्ण सञ्चार प्रणाली बोल्सेभिकको नियन्त्रणमा गएको थियो।
मजदुर र लाल सेनाले बाँकी रहेको अन्तिम एउटा टेलिग्रफ स्टेसन पनि कब्जा गर्दै सहर बाहिर रहेको सरकार समर्थित सेना बीचको सञ्चार पनि काटिदिएका थिए।
राति ९:४५ क्रुजर अरोराले हार्बरबाट ब्ल्याङ्क सट प्रहार गरेको थियो चने १०:२५ मा केही क्रान्तिकारीहरू दरबार भित्र प्रवेश गरेेेको ३ घण्टा पछि सबै क्रान्तिकारीहरू दरबार भित्र प्रवेश गरेका थिए।