polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
क्लेमन्सले, यद्यपि, किप्लिङ्गको पुस्तक पढे तर पारिवारिक कथामा दर्शाउन उपयुक्त नहुने वयस्क विषयवस्तु भएको हुनाले पटकथामा सामान्य परिवर्तन ल्याउने निर्णय गरे ।
उनले कथालाई बीचबाट सुरु गरी बीचमा पात्रहरूको मूल कथा देखाउने प्रस्ताव राखेका थिए तर डिज्नीले कथालाई एउटै सुरमा अघि बढाउनु उचित ठाने ।
बिल पीटले रचना गरेको कथाको अधिकतम भागलाई सम्पादन र परिवतन गरेपनि जनावरहरूलाई दिइएको व्यक्तित्व भने उस्तै राखिएको थियो किनभने डिज्नीले कथालाई सरल र समान गतिमा चल्ने किसिमको बनाउनु आवश्यक ठान्थे ।
डिज्नीले यस चलचित्रको निर्माणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरी एनिमेटर तथा कार्टुन निर्माता समूहलाई विभिन्न पात्रका गति र चाल तथा अन्य भावनाको उचित चित्रणका लागि पनि खुब सहयोग गरेका थिए ।
द जङ्गल बुक डिसेम्बर १५, १९६६ मा डिज्नीको मृत्यु हुनुभन्दा अघि डिज्नीले आफैँ निर्माण प्रक्रियामा सहयोग पुर्याएको र सक्रिय रहेको अन्तिम एनिमेटेड चलचित्र पनि हो ।
पीटले पटकथा रचना गर्दा किप्लिङ्गको मौलिक कथाको भयावह र वयस्क विषयवस्तुमा बढी ध्यान दिएका थिए जसमा मानिस र जनावरको बीचको सङ्घर्षलाई दर्शाइएको थियो ।
यद्यपि, चलचित्रको कथा लेख्ने काममा संलग्न अन्य लेखकहरूले पारिवारिक चलचित्रमा दर्शाइने कथा सरल र सबै उमेरका व्यक्तिले हेर्न मिल्ने हुनुपर्छ भनी पुस्तकको कथालाई परिवर्तन गरी हास्य र मनोरञ्जक बनाए ।
किप्लिङ्गको संस्करणमा "म्यान-भिलेज" मा फर्केपछि मोगली र बलदेव नामक सिकारीको बीच झगडा परी रिसको झोकमा मोगलीले मशाल बोकी जङ्गल फर्कन्छन् ।
यद्यपि, बलदेवले कुनै खजानाको खोजीमा लागि मोगलीलाई गाउँमा फिर्ता ल्याउँछन् र शेर खानलाई मार्न जङ्गलमा आगो लगाइदिने निर्णय लिन्छन् ।
बलदेवलाई बचाउने सुरमा मोगलीले बन्दुकले शेर खानको हत्या गरी गाउँको नायक र आधिकारिक संरक्षकका साथै ब्वाँसो समुदायको प्रथम मानव सदस्यको रूपमा स्वीकृत हुन्छन् ।
मौलिक कथामा समावेश गरिएका भयावह र वयस्क विषयवस्तु डिज्नीलाई मन नपरेको हुनाले तिनीहरूलाई हटाउने आग्रह गर्दा पनि पीटले नमानेपछि जनवरी १९६४ मा उनले डिज्नी स्टुडियो छोडे ।
लामो समय देखि डिज्नीसँग काम गरेका गिल्किसनले पुस्तक र मौलिक कथासँग मिल्ने गीत रचना गरेका थिए तर डिज्नीले सो गीतहरू पारिवारिक चलचित्रमा समावेश गर्न योग्य नभएको ठाने ।
डिज्नीले ती दाजुभाइलाई किप्लिङ्गको पुस्तक पढेका छन् कि छैनन् भनेर सोध्दा उनीहरूले "लामो समय अघि पढेको" भन्दै एलेक्जेन्डर कोर्डद्वारा निर्मित सन् १९४२ को संस्करण हेरेको खुलासा गरे ।
डिज्नीले आफ्नो चलचित्रमा ती कृतिहरूमा दर्शाइएका भयावह विषयवस्तु नदर्शाई परिवारले सँगै बसेर हेर्न मिल्ने हास्य साङ्गीतिक चलचित्रको निर्माण गर्न खोजेको व्यक्त गरे ।
उनले उनीहरूलाई कथाका भयावह विषयवस्तु लिई कथामा सुहाउँदो र कथालाई अवरोध गर्नेभन्दा पनि कथालाई अघि बढाउने किसिमको गीत लेख्न लगाउँथे ।
सन् १९७८ मा उत्तर अमेरिकामा पुनः सार्वजनिक गरेपछि यस चलचित्रले २ करोड ३७ लाख अमेरिकी डलर कमाई संयुक्त राज्य र क्यानडामा सर्वाधिक कमाइ भित्र्याएको एनिमेटेड चलचित्रको स्थानबाट स्नो ह्वाइट एन्ड द सेभेन ड्वर्फ्सलाई पुनर्स्थापित गर्यो ।
सन् १९८३ मा स्नो ह्वाइटको पुनः सार्वजनिकीकरण भएपछि त्यस चलचित्रले १४ करोड १० लाख अमेरिकी डलर भित्र्याई द जङ्गल बुकलाई सर्वाधिक कमाइ भित्र्याउने चलचित्रको पदबाट पुनर्स्थापित गर्यो ।
मुद्र स्फितीलाई ध्यानमा राखी मुद्रा रूपान्तरण गर्दा द जङ्गल बुकको कुल कमाइ सन् २०१८ मा ६७ करोड १२ लाख २४ हजार अमेरिकी डलर हुन पुगेको थियोजसले गर्दा यो चलचित्र संयुक्त राज्य र क्यानडामा सर्वाधिक कमाइ भित्र्याएका चलचित्रहरूको सूचीमा ३२ औँ स्थानमा सुचिकृत भएको थियो ।
शर्मन ब्रदर्सद्वारा रचित पाँच गीतहरू र गिल्किसनद्वारा रचित "द बेर नेसेसिटिज" समावेश गरिएको यस चलचित्रको साउन्डट्र्याकको पनि खुब प्रशंसा गरिएको थियो ।
डिज्नीले सन् यस चलचित्रको आधिकारिक पुनः निर्माणका रूपमा सन् १९९४ मा द जङ्गल बुक र सन् २०१६ मा जोन फाव्रोद्वारा निर्देशित द जङ्गल बुकका साथै यसको उत्तरकथाको रूपमा द जङ्गल बुक २ पनि सार्वजनिक गरेको छ ।
सन् १९७० भित्र यस चलचित्रले आन्तरिक स्तरमा १ करोड ३० लाख अमेरिकी डलरको कमाइ भित्र्याई संयुक्त राज्य र क्यानडामा दोस्रो सर्वाधिक कमाइ भित्र्याउने एनिमेटेड चलचित्र बनेको थियो ।
पहिलो प्रदर्शनमा नै यस चलचित्रले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा २ करोड ३८ लाख अमेरिकी डलर भित्र्याई विश्वभरको सर्वाधिक सफलता प्राप्त एनिमेटेड चलचित्र बनेको थियो ।
वुल्फग्याङ रिदरम्यानद्वारा निर्देशित यस चलचित्रको निर्माण प्रक्रियाको बेलामा बितेका वाल्ट डिज्नीको नेतृत्वमा बनेको यो अन्तिम चलचित्र हो ।
यस चलचित्रको प्रमुख पात्र भारतीय जङ्गलमा ब्वाँसोहरूले हुर्काएका मोगली नामक जङ्गली बच्चा हो जसलाई शेर खान नामक खराब बाघ आउनुभन्दा अगाडि उसका साथी बघीरा नामक कालो चितुवा र बलू नामक भालुले जङ्गलबाट भगाउन चाहन्छन् ।
यो चलचित्र पछि सार्वजनिक गरिएका धेरैजसो डिज्नी एनिमेटेड चलचित्रहरूमा एउटा एनिमेटरलाई एउटा पात्रको निर्माणमा लगाइएको थियो भने यस चलचित्रमा सबै पात्रहरू एक अर्कासँग अन्तरक्रिया गर्ने हुनाले सबै एनिमेटर तथा कार्टुन निर्माताहरू एउटै दृश्यको निर्माणमा खटिएका थिए ।
केन एन्डरसनको नेतृत्त्वमा गरिएको यस चलचित्रको निर्माणमा जिरोग्राफी नामक एनिमेसन विधिको प्रयोग गरिएको थियो जसले गर्दा डम्बोमा जस्तै यस चलचित्रमा पात्रहरू गोलाकार छैनन् ।
पटकथा र साउन्डट्र्याकका पहिलेका संस्करणहरूमा किप्लिङ्गको कथामा आधारित भयावह विषयवस्तुहरू थिए जुन डिज्नीलाई आफ्नो पारिवारिक चलचित्रमा दर्शाउन मन थिएन जसले गर्दा लेखक बिल पीट र सङ्गीतकार टेरी गिल्किसनको पुनर्स्थापना गरियो ।
यस चलचित्रमा फिल ह्यारिस, सेबास्चियन क्याबट, जोर्ज स्यान्डर्स र लुई प्रिमा जस्ता लोकप्रिय अभिनेता तथा सङ्गीतकारका साथै डिज्नी चलचित्रहरूमा काम गरिरहने स्टर्लिङ हलोवे, जेम्स प्याट ओम्याली र वर्ना फेल्टन जस्ता कलाकारहरूले काम गरेका थिए ।
द स्वोर्ड इन द स्टोनको सार्वजनिकीकरण पछि पटकथा लेखक बिल पीटले जनावरलाई मानव स्वरूप दिई टन्नै कथा तथा चलचित्र निर्माण गर्न सकिन्छ भनी वाल्ट डिज्नीलाई रुडयार्ड किप्लिङ्गको द जङ्गल बुक बनाउने सुझाव दिए ।
डिज्नीले पीटको योजनामा सहमति जनाई उनलाई वान हन्ड्रेड एन्ड वान डालमेसियन्स र द स्वोर्ड इन द स्टोनको निर्माणमा जस्तै पूर्ण स्वतन्त्रता दिए ।
यद्यपि, द स्वोर्ड इन द स्टोनले नकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया पाएपछि उनी आफैँ पनि आफ्ना भतिजा रोइ ई. डिज्नीका साथ पटकथा लेखन र पर्यवेक्षणमा थप सक्रिय हुने निर्णय गरे ।
रिदरम्यानको पुराना चलचित्रका दृश्यहरूको पुनः प्रयोग गर्ने चलन अनुसार यस चलचित्रका ब्वाँसोका लागि १०१ डालमेसियन्सका कुकुरहरूबाट प्रेरणा लिइएको थियो ।
भारतको एक जङ्गलमा बघीरा नामक कालो चितुवाले एउटा सानो टोकरीमा मोगली नामक अनाथ बच्चा फेला पारी उनलाई रक्षा नामक भर्खर जन्म दिएकी आमा ब्वाँसोकहाँ लग्छन् ।
मोगलीको खुसी देखेर बघीरा खुसी त हुन्छन् तर मोगली कुनै न कुनै दिन उनको घर, उनको गाउँमा फर्कनुपर्ने डरले उनलाई भित्रबाट खाइरहेको हुन्छ ।
मोगलीले बघीरा र बलूलाई आफू "म्यान-भिलेज" मा नै बस्ने निर्णय सुनाएपछि उनीहरू पनि मोगली सुरक्षित रहेको कुरामा सन्तुष्ट हुँदै जङ्गल फर्कन्छन् ।
मोगलीले किङ लुईको दरबारबाट पलायन गरी उठेको दृश्यमा द स्लिपिङ ब्युटीको सङ्गीत र बघीराले बलू शेर खानद्वारा मारिएको सोचेर बलूको बारेमा दुई मीठा शब्द बोलेको दृश्यमा स्नो ह्वाइट एन्ड द सेभेन ड्वर्फ्सको सङ्गीतको प्रयोग गरिएको थियो ।
काको अवयव नभएका हुनाले उनलाई ठूला भाववाहक आँखा दिइएको थियो र उनका हातले गर्नुपर्ने कार्यहरू उनका शरीरका अन्य अङ्गहरूले गर्ने किसिमले उनको चित्र कोरिएको थियो ।
यस बैँकमा इन्टरनेट बैङ्किङ निःशुल्क, मोबाइल बैङ्किङ पहिलो वर्ष निःशुल्क र दोस्रो वर्षदेखि न्युनतम् शुल्क साथसाथै भिजा डेबिट कार्ड पहिलो वर्ष निःशुल्क र दोस्रो वर्षदेखि न्युनतम् शुल्क लागु हुनेछ।
विगत १८ वर्षदेखि निरन्तर सेवा पुर्‍याउँदै आइरहेको कुमारी बैङ्कले देशभरिका १०० शाखा सञ्जाल, ९१ एटिएम्, ३ एक्सटेन्सन काउन्टर र ३ शाखा रहित ईकाईहरु मार्फत प्रभावकारि सेवा प्रदान गर्दै आफ्नो प्रतिबद्वता जनाएको छ।
यस बैङ्कको खुल्ने समय सामान्यतया बिहान १० बजेदेखि बेलुकी ३ बजेसम्म रहेको छ भने सार्वजनिक बिदा र अन्य बिदा शनिबार को समयमा बिहान १० बजेदेखि दिउँसो १ बजेसम्म खुल्दछ।
कुमारी बैङ्कले पूर्व कुमारीको उच्च शिक्षामा सहयोग पुर्याउन काठमाडौँको बसन्तपुर,काठमाडौँको जीवित देवी कुमारी मतिना शाक्यलाई छात्रावृत्ति कोष प्रदान गरेको छ।
इन्द्रावती समुदाय केन्द्रको सहयोगमा सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसेमा कुमारी बैङ्कले धेरै दिन सम्म स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको थियो।
डाक्टर, नर्स तथा सहयोगी कर्मचारीहरूको टोलीले यात्रा गर्न नसक्ने बिरामीहरूको निम्ति चिकित्सा सेवा प्रदान गर्न यस क्षेत्रमा भ्रमण गरेका थिए।
कुमारी बैङ्क लिमिटेडले सन् २०११ मा भारतको नयाँ दिल्लीमा आयोजित मन्थन अवार्ड साउथ एसिया २०११ अन्तर्राष्ट्रिय शिखर सम्मेलनको दौरान मान्यता प्राप्त पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो।
यसले मोबाइल अवधारणाका साथ वित्तिय सेवाहरूको पहुँच प्रदान गर्न मोबाइल फोन प्रयोग गर्दछ जसले प्रयोगकर्ताहरूको मोबाइल फोनमा नगद ब्यालेन्स भण्डार गर्न अनुमति दिन्छ।
अफगानिस्तान,भुटान,भारत,माल्दिभ्स,बङ्गलादेश,पाकिस्तान र श्रीलङ्काबाट ४८ भन्दा बढि आवेदनमध्ये ३८ जनालाई मुख्य कोटीहरूमा फैलाइएको विजेताका रूपमा चयन गरिएको थियो, जसमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने एकमात्र विजेता कुमारी बैङ्क थियो।
सम्झौता अनुसार मेदन्त अस्पताल र कुमारी बैङ्कले सह-ब्रान्डेड भिसा डेबिट कार्ड अस्पतालले प्राथमिकताका साथ सेवा गरिरहेको छ भने कुमारी बैङ्कका खातावालाहरूलाई प्रदान गरिने भएको छ।
कुमारी बैङ्कले रुकुमको मुसिककोट,सल्यानको कपूरकोट,बाँकेको कोहलपुर,बाराको निजगढ,धनुषाको महेन्द्रनगर र ओखलढुङ्गामा नयाँ शाखा खोलेको छ।
नयाँ शाखाहरूको साथ यस बैङ्कले देशका ३४ शाखा २ एक्सटेन्सन काउन्टर र एटीएम स्थानहरु मार्फत ग्राहकहरूलाई आधुनिक बैङ्किङ सेवा प्रदान गर्नेछ।
एउटा होः पश्चिमबाट पूर्वतिर हिड्दै जाँदा आज भन्दा ५००० वर्ष अघि नेपालको पश्चिमी भेग जहाँ हुम्ला जुम्ला वा कर्णाली छ आर्य खस को रूपमा लामो समय व्यतित गरेको पाइन्छ पछि गएर त्यही आर्य खसबाट एउटा समूह जो जुम्लाको संरक भन्ने ठाउँबाट नेपालको पूर्वतिर लाग्ने क्रममा संरक - संरक भन्दा भन्दै संारक अपभ्रंश हुदै पछि सारर्क र सार्की समुदाय मा परिणत हुनपुग्यो भने यिनीहरूले छालाको पेसा अपनाएको पाइन्छ ।
अर्को किम्वदन्ति अनुसार: शाहवंशीय शासनकालमा यिनीहरूले शासनसत्तामा हुदाहुदै यिनीहरूबाट केहि तुच्छ राज्यलाई नसुहाउने गतिविधि र व्यावहार गरेको कारणले पछि यिनिहरूलाई शाहबाट सार्की जातमा तल झारेर बोलाएको भन्ने पाइन्छ ।
लामो समय राज्यबाट दबिएर बाँचेको जाति - जसले पढ्न नपाउने , जग्गा जमिन राख्न नपाउने र माथिल्लो जातिको सेवा गरेर बिताउनुपर्ने जातिको रूपमा रहेको यो जाति विसं १९१० को जंगबहादुरको मुलुकी एेनमा आएर झन पीडामा परेको पाइन्छ ।
यो जातीले छोएको माथिल्लो जातकाले खान नहुने , छोई हालेमा छोइछिटो हाल्नु पर्ने र माथिल्लो जातको सेवा गर्नुपर्ने बाध्यकारी नियम बनाइएको थियो ।
अछुतको सवैभन्दा माथिल्लो जात - विशिष्ट जातिहरूको सूचीमा कोड नम्बर ०१ मा राखेको भएतापनि शिक्षा र आर्थिक हिसाबमा पहाडे अरु जाति भन्दा मध्ययस्तरको अार्थिक अवस्था छ र भुमिमा पनि अन्य जाती भन्दा पछाडि छ ।
सार्की जातिको सबैभन्दा ठूलो बस्ती गोरखा , बाग्लुङ , धादिङ हो जहाँ १०,००० भन्दा धेरै आवदि रहेको छ भने सबैभन्दा कम जनसंख्या रसुवामा छ ।
शिक्षामा यो जात - कुल साक्षरता प्रतिशत ५८ प्रतिशत रहेको छ भने औसत आयु ६० वर्ष रहेको छ यो जाति भूमिहीन ३ देखि ५ % मात्र रहेका छन् ।
तर, समयको परिवर्तनसँगै र शिक्षाको विस्तार अनि गरिबीको कारणले छुवाछूतबाट मुक्त हुने आशाले कोहीकोहीले क्रिश्चियन सम्प्रदायमा प्रवेश गरेको पाइन्छ।
सम्पूर्ण हिन्दुले मान्ने चाडपर्व नै यिनीहरूको आफ्नो चाडपर्व हो भने कुल देउता आफ्नो जातीय वा थर र वंशको हिसाबले पुज्ने र मान्ने गर्दछन्।
पेशागत दक्षता र शील्प ज्ञानको अाधारमा प्राप्त उपाधि चर्मकार भएपनि कालान्तरमा बीभीन्न एतिहासीक एवं साशकीय घटनाक्रमले हाल प्रचलीत शब्द सार्की स्थापीत हुँन पुगेको भन्ने तर्कहरु छन ।
यद्यपी अाज पनि कोही अाफ्नो पुर्खैली पेशा अन्तर्गत छाला प्रशोधन गरेर कच्चा पदार्थ बनाइ बीभीन्न सामग्री उत्पादान गर्ने शील्पी समुदाय भए उक्त पेशाकारीतालइ सम्बोधन गर्ने पेशेवर सही शब्दावली चर्मकार नै हुन्छ ।
जस्तै:जुत्ता -चप्पल, पेटी, झोला, मादल, ड्याङ्रग्रो,दमाहा,ट्यम्को, मुढा आदि तर अहिले आएर यिनीहरूको पेसामा परिवर्तन आएको छ ।
यिनीहरूको आफ्नो पोशाक भने कै आर्य समुदायको कमीज सुरुवाल र चोलो फरिया हो भने अहिले पश्चिमी संस्कृतिको प्रभावले पनि विभिन्न पोसाकको सुरुवात गरेको पाइन्छ।
पीपल गाविसको पूर्वमा पोखरा र प्वाङ पश्चिममा बाँफीकोट उत्तरमा स्यालाखदी र सिस्ने तथा दक्षिणमा स्पालापाखा गाउँ विकास समिति पर्दछन्।
पीपल गाविसको नामाकरण कसरी गरियो भन्ने सन्दर्भमा स्थानीयवासीका अनुसार २०३८ साल पूर्व पोखरा गाउँ पञ्चायतमा रहेको र पछि पोखराबाट अलग भएपछि मात्र छुट्टै अस्तित्वमा रहेको पाइन्छ।
त्यसको नामबाट गाविसको नामाकरण गरिएको भन्ने भनाई छ भने अर्को तिर हालको वडा नं. १मा पर्ने दानीपीपलको नामबाट पछि पीपल गाविस रहन आएको भनाई पनि छ।
उच्च पहाडी भूभाग सिस्ने हिमालको श्रृङ्खलासँग जोडिएकोले हिउँदमा हिउँ पर्दछ भने मानिसहरूको वसोवास सानीभेरी नदीको किनारामा रहेको हुँदा समग्रमा यहाँ अर्ध शितोष्ण मनसुनी हावापानी पाइन्छ भन्न सकिन्छ।
यहाँ न्यूनतम ३ डिग्रीदेखि अधिकतम ३५ डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम रहेको र सरदर १७०० मिलिमिटर वर्षा हुने एक तथ्याङ्कले जनाएको छ।
यस गाविसमा आफ्नो उत्पादनले वर्षभरी खाना पुगेर पनि यहाँबाट उत्पादित अन्न घिउमह वनस्पति घिउ चिउरी बाहिर बिक्रि वितरण गरी आम्दानी गरेको पाइन्छ।
करिब ३२६० हेक्टर वन क्षेत्रफल १४४५ हेक्टर चरण क्षेत्रले ढाकेको पीपलमा विभिन्न प्रजातिका जडिबुटी तिते समायो पाँच औंले कुरिलो टिमुरसमायो तथा बाघ भालु थार स्याल रतुवा दुम्सी बादर गुनो झारल घोरल खरायो कालिज डाँफे मुनाल चाकुरा तित्रा जस्ता वन्यजन्तु तथा पाछीहरू पाइन्छन्।
जुनजुन महिनामा जुनजुन नक्षत्र आकाशमा प्राय: रात्रिका आरम्भदेखि अन्तसम्ममा देखिन्छन् अथवा जुन महिनाको पूर्णिमामा चन्द्रमा जुन नक्षत्रमा हुन्छ, त्यसैका नाममा त्यस महिनाकाे नाम रखिएको हो।
चित्रा नक्षत्रका नाममा चैत्र महिना , विशाखा नक्षत्रका नाममा वैशाख महिना , ज्येष्ठा नक्षत्रका नाममा ज्येष्ठ महिना , आषाढा नक्षत्रका नाममा आषाढ महिना , श्रवण नक्षत्रका नाममा श्रावण महिना , भाद्रपद नक्षत्रका नाममा भाद्र महिना , अश्विनी नक्षत्रका नाममा आश्विन महिना , कृत्तिका नक्षत्रका नाममा कार्तिक महिना , मृगशीर्ष नक्षत्रका नाममा मार्ग महिना , पुष्य नक्षत्रका नाममा पौष महिना , मघा नक्षत्रका नाममा माघ महिना तथा फाल्गुनी नक्षत्रका नाममा फाल्गुन महिना को नामकरण भएको हो।
यसको गणनाका आधारमा हिन्दू पञ्चाङ्गको तीन धाराहरू छन्- पहिलो चन्द्र आधारित, अर्को नक्षत्र आधारित र तेस्रो सूर्य आधारित क्यालेन्डर पद्धति।
कृष्ण पक्षको चतुर्दशी का उत्तरार्धमा शकुनि, अमावस्याका पूर्वार्धमा चतुष्पाद, अमावस्याका उत्तरार्धमा नाग र शुक्ल पक्षको प्रतिपदाका पूर्वार्धमा कुन ्तुघ्न करण हुन्छ।
दूरिहरूका आधारमा बन्ने भएका २७ योगहरूका नाम क्रमश: यस प्रकार छन्:- विष्कुम्भ, प्रीति, आयुष्मान, सौभाग्य, शोभन, अतिगण्ड, सुकर्मा, धृति, शूल, गण्ड, वृद्धि, ध्रुव, व्याघात, हर्षण, वज्र, सिद्धि, व्यातीपात, वरीयान, परिघ, शिव, सिद्ध, साध्य, शुभ, शुक्ल, ब्रह्म, इन्द्र र वैधृति।
तिथिहरूका नाम निम्न छन्- पूर्णिमा , प्रतिपदा , द्वितीया , तृतीया , चतुर्थी , पंचमी , षष्ठी , सप्तमी, अष्टमी, नवमी, दशमी, एकादशी , द्वादशी, त्रयोदशी, चतुर्दशी र अमावस्या ।
मार्क्सवादी र लेनिनवादी दर्शनद्वारा प्रशिक्षित अगुवाहरूको अग्रसरतामा पिस्करको महादेवस्थानमा लाग्ने संक्रान्ति मेलाको उपयोग गरी जनतालाई संगठित र जागरुक बनाउने अभियान अन्तर्गत भएको सांस्कृतिक कार्यक्रमले पञ्चायती शासकको मुटु थर्काएको थियो।
तत्कालीन नेकपा र पिस्करवासीको सशक्तता र जागरणका कारण पञ्चायत र तानाशाही प्रशासन तथा सरकारले आफ्नो वर्चश्वलाई जोगाइराख्न सुनियोजित ढङ्गले पिस्कर हत्याकाण्डको घटना घटाएका थिए।
घटनामा पल्कमाया थामी , साङडोल्मा, बेत्रावती पौडेल, सावित्री बोहरा, कर्णकुमारी बोहरा, चिनी कार्की, शोभा बोहरा, बिर्खमाया थामी, तारा बोहरा, ललितकुमारी बोहरा, मन बोहरा गिरफ्तार भएका थिए।
पिस्कर हत्याकाण्डको क्रममा अरू ५ जनाले सहादत प्राप्त गरे भने छत्रबहादुर बोहरा, मानबहादुर थामी, मेघनाथ पौडेल, अरुण नेपाल, सरेश नेपाल, गोपाल थपलिया लगायत दर्जनौंले जेलको क्रूरताको सामना गर्नुपर्यो।
त्यस घटनापछि वरिष्ठ पत्रकार गोविन्द 'वियोगी', किशोर नेपाल लगायत सञ्चारकर्मीको टोली पिस्कर पुग्यो र त्यहाँको यथार्थ तथ्य सार्वजनिक गर्ने महत्त्वपूर्ण काम भयो।
त्यसैगरी गणेशमान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराई, मनमोहन अधिकारी, तुलसीलाल अमात्य, साहना प्रधान, विष्णुबहादुर मानन्धर, टंकप्रसाद आचार्य, सूर्यबहादुर थापा, हृषिकेश शाह, कर्णबहादुर धिमाल लगायतका दर्जनौं नेताहरूले पिस्करमा भएको दमनको विरोध गरे।
स्यालापाखा गाविसको विच भागबाट सडक पूर्वतर्फ गएको छ भने जीटीजेट को आर्थिक सहयोगमा गएको मंसिर महिना देखि हरेक महिनाको २४ गते हाट बजार गर्ने प्रथाको सुरुवात पनि भएको छ।
मकै, धान, गहुँ, कोदो, जौ आदि यस गाविसमा उत्पादन हुने प्रमुख कृषि बाली हुन भने खुर्सानी, तोरी, अदुवा, बेसार, अलैँची जस्ता नगदे बाली उत्पादन हुनेगर्दछ।
सुन्तला, कागती, आरु, आरुवखडा, जुनार, मेवा, सखरखण्ड, स्याउ, बदाम, केरा यस क्षेत्रमा उत्पादन हुने मुख्य फलफूल तथा कन्दमुलहरू हुन।
स्यालापाखा गाविसमा विभिन्न जातजातीहरू बसोवास गरेको भएपनि यिनीहरूको भेषभुषा लवाइ-खवाई, रिति-रिवाज, चाल-चलन र परम्परामा समानता रहेको पाइन्छ।
समशितोष्ण हावा पानी रहेको यस गाविसमा विभिन्न खालका बोटविरुवा तथा कुरीलो, टीमुर, भलायो, रिठा, पाखनवेत, असुरो, शिल्पु, सिल्पारो, दालचिनी, पदमचाल, तिते, सेतेवा, पाङर, कुट्की, सुगन्धवाल र समायो जस्ता महत्त्वपूर्ण जडिबुटीहरू पनि पाइने गर्दछन।
यस गाविस उत्तरतिर फर्कीएको कारण हिउँदमा ज्यादै मात्रमा कम घाम लाग्ने र ओसिलो भइराख्ने भएकाले स्थानीय भाषा अनुसार स्याला भन्ने गरेको पाइन्छ।
स्यालापाखा गाविसको पूर्वको अन्तिम विन्दु नाथिगाडदेखि परिश्चमको अन्तिम विन्दू कैलदेउ खोलासम्मको करिव पाँच किलो मिटरको दुरीमा सानीभरी नदी बगेको कारणले यस गाविसलाई थप शोभायमान बनाएको छ।
यो गाविसको पूर्वमा खलङ्गा र स्यालापाखा पश्चिममा दुलि र गरायला गाविस उत्तरमा बाँफीकोट र मग्मा गाविस र दक्षिणमा छिवाङ्ग गाविसकॊ विचमा रहेको छ ।
पहाडी भु भागमा बढी भिरालोपन र पाँगो माटो पाइने भएकाले यस क्षेत्रमा खास गरी मकै गहुँ कोदो जौँ फापर र आलु उत्पादन हुन्छ भने बेसीसँगै बहने सानीभेरी नदिको किनारामा रहेका क्षेत्रमा धान गहूँ र तरकारी खेती राम्रो उत्पादन हुने गरेको एक प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेको पाइन्छ।
झुला गाविस नापी शाखाको टप नक्सा अनुसार समुन्द्र सतहबाट करिव नौ सय मिटर ठाँटी वगर देखि दुई हजार पाँच सय ४२ मिटर खामे लेक सम्मको उचाईमा रहेको छ।
कालिका मन्दिर बराह मन्दिर र नाथ नारायण मन्दिर झुला गाविसमा रहेका प्रमुख धार्मीक स्थलहरू हुन भङखोला सीङघा खोला र जारे खोला यस गाविसमा रहेका मुख्य खोलाहरू हुन्।
झुला गाविस खलङ्गा गाविसको नजीकै रहेको भए पनि पुल पुलेसा बाटोघाटोमा अन्य गाविसका जस्तै गरी पछाडी रहेको छ भर्खरै मात्र झुला गाविसको १ प्रतिशत भू-भागलाई छोएर मोटरबाट अगाडि गएको छ।
यस गाविसको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिलाई खोतल्दा स्थानीय बुढापाकाका अनुसार झुला गाविसको नाम परापूर्व कालमा खलङ्गा गाविसको सिस्ने खोलामा रहेको जंगलमा आगलागी भै त्यँहाबाट निस्केको झिल्को सामुन्ने सानी भेरीको पारी गएको र त्यसै झिल्कोबाट अपभ्रंस भएर झुला नाम रहन गएको भनाई रहेको छ।
नेपाल विद्यार्थी सङ्घ"' हाल क्रियाशील रहेका विद्यार्थी सङ्गठनहरू मध्ये सबैभन्दा पुरानो विद्यार्थी सङ्गठन हो नेपाल विद्यार्थी सङ्घ।
तत्कालीन समयमा दलीय राजनीतिलाई प्रतिबन्ध लगाईएको बेलामा नेपाली काँग्रेसले आफ्नो बहुदलीय एजेण्डालाई स्थापना गराउने उद्देश्यले आफ्नो विचारसँग सहमत विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक एजेण्डामा टेकेर विद्रोह गर्न नेपाल विद्यार्थी सङ्घको स्थापना वि. सं. २०२७ सालमा भएको थियो।
देशका विभिन्न स्थानमा रहेका पराजुलि बन्धुहरूको रितिरिवाज, रहनसहन, संस्क्रिति तथा परम्पराको अबलोकन गर्दैजादा धेरै जसो ठाउमा पराजुली मित्रहरूले ऐतिहासिक धरोहरहरूलाई सम्रक्षण तथा सम्वर्धन गरेको पाइयो भने केही क्षेत्रमा आफ्नो चिनारी दिने धरोहर लाई बेवास्त गरेको पाइयो ।
कास्की जिल्ला को कास्कीकोट गाबिस २ मा बस्ने पुर्खाले नेपाल को एकिकरणा मा विभिन्न खाले बैचारिक सहयोग पुर्‍याएको ईतिहास का बिभिन पुस्तकहरूमा सङ्रहित छन ।
सिंह बम्श का युबराज जयदेव खान का मुख्य गुरु सुशरण पराजुली ले सम्वत १११३ बैशाख १४ सुदी ४ मा जयदेव खान लाई राज्याभिषेक गराई कास्कीलाई स्वतन्त्र राज्य घोषणा गरेको पाइयो ।
पराजुली दैलेख जिल्लाको "पराजुल" भन्ने ठाउँबाट उद्गम भएर नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो
मलिक अहमद निजाम म शाह अहमद निजामको बेटा थियो उल मुल्क मलिक हसन अहमदनगरका प्रधानमन्त्री . जब निजाम उल मुल्क मलिकको हत्या गरियो , तिनको बेटे, मलिक अहमद का राज्य का गवर्नर थिए. मलिक अहमद पहिला आफ्नो प्रभुत्व अघिसम्म बढाया थियो र कहरूकण जीतने जब त्यो आफ्नो पिताको हत्याका बारेमा सुनाका कगारमा था. मलिक तुरन्त राज्य देखि स्वतन्त्रताको घोषणाको र आफ्नो राजधानी बनाए. त्यो शेख अरब र पछि जहाँगीरका . प्रकार राज्यका जनरलहरू पराजित हुने खाडीमा राखे अहमद मलिकमा चलिएको र नदीका किनार सिनामा १४९०मा अहमदनगरका सहरको स्थापनाको र आफ्नो राजधानी वहाँ स्थानान्तरित . पछि मलिक अहमद शाहले १४९९मा दौलताबाद फोर्टमा कब्जा गर्न लिया. त्यो सफलतापूर्वक बीमारी द्वारा आफ्नो मृत्युसम्म शक्तिशाली राज्यको स्थापना गरे.
म शाह मलिक शाह, आफ्नो सात साल पुरानो बेटे को मौतका पछि राजा. खान एक दरबारी गरिएको थियो सम्म रीजहरूटका रूपमा परिपक्व अभिनय गरे. खान का भीतर र अहमदनगरका राज्यका बाहिरदेखि आफ्नो शिशु राजाका विरुद्ध हमलहरूका . त्यो १५१० मा बरारका राजाका वश मा. आफ्नो जवानीमा, एक नृत्य लडकी बिहेको र त्यो त्यसलाई सांसारिक सुखको संसारदेखि परिचित गराए.
रोमन लिपि लिखावटको त्यो तरिका हो जसमा अङ्ग्रेजी सहित पश्चिमी र मध्य यूरोपको सारी भाषाहरू लेखिन्छन्, जस्तै जर्मन, फ्रांसिसी, स्पैनिश, पोर्चुगली, इतालवी, डच, नर्वेजियन, स्वीडिश, रोमानियाई, इत्यादि।
आर्य जाति वा वंश वर्तमान रुस, जर्जिया तथा अजरवैजान राज्यको सङ्गम ककेसियाली पर्वतमालाबाट आर्यान वा इरान, आर्याक वा इराक, आरियाना वा अफगानिस्तानबाट सिन्धघाटी हुँदै भारतका सौराष्ट्र , जामनगर, कान्यकुञ्ज , सिसौगढ कुमाउ गढवालबाट भएर जुम्ला प्रवेश गरेका हुन् भनिन्छ ।
शिखरनाथ सुवेदीको थरगोत्र प्रवरका साथै विशिष्ट अन्वेषक योगी नरहरिनाथका अनुसार भट्टराइका पूर्वज कर्णाली प्रदेशको सिञ्जा वा दैलेखको भट्टबाडा भन्ने गाउँ (सुदूर पश्चिममा गाउँ वा टोललाई बाडा भनिन्छ ।
भनिन्छ भट्टराइका पुर्खा गर्भुभट्टले सिञ्जाली राजा अभय मल्ल र अर्का विद्वान् रामदास भट्टले जुम्लाका कल्याल नरेश बलिराज रावलद्वारा सम्मानसूचक पदवी “राई” उपाधि प्रदान गरेपछि विद्वताबोधक “भट्ट” मा “राई” मिलेर भट्टराई बनेको भनिन्छ ।
उनले राजा उदय वर्माको विद्वत्सभामा शास्त्रार्थ गरी सबैलाई प्रभावित गर्नुका साथै एक खुट्टाले उभिइ शुक्लयजुर्वेदको चालीस अध्याय बेद् मुखाग्र पाठ गरेबाट राजाबाट चालिसे उपाधि प्रदान गरिएको हो भन्ने एउटा किम्वदन्ती सुनिन्छ ।
त्यो मन्दिरमा उनै रमण पाध्याय भनिने भट्राई थरका एकजना ब्राह्मण विहान सधैं एउटै खुट्टामा उभिएर चालीस अध्याय बेद मुखाग्र पाठ गर्ने गर्थे ।
राजालाई बेदपाठी ब्राह्मणको नाउँ थाहा नभएकोले ती व्राह्मणलाई नदेखेपछि सोधेछन् – “एक खुट्टाले उभिएर चालीस अध्यया बेद पाठ गर्ने चालिसे बाजे आज कता गए, देखिँदैनन् नि ?”
ब्राह्मणका बारे सबै कुरा बुझेपछि उनले तिनको परीक्षा लिने विचार गरेर भनेछन् – तिमी र तिम्रो मन्त्रमा शक्ति छ भने टुप्पोबाट सुक्दै गएको त्यो वृक्षलाई हरियो बनाऊ त ।
जेहोस्,अहिले पनि दैलेख–जाजरकोटको सीमामा चाल्सा भन्ने ठाउँ रहेको र त्यहाँ चालिसे थरका ब्राह्मणहरूको बसोबास समेत पाइने भएकोले किम्वदन्ती नै भए पनि यसलाई पनि अविश्वास गरिहाल्न मिल्दैन ।
जे होस्, उनै विद्वान् पण्डित रमन पाध्येले अछाम नरेश उदय बर्माबाट चाल्सा भन्ने ठाउँ बिर्तामा पाए पछि चाल्सा नाउँ गरेको गाउँमा बसोबास गर्ने भट्टराई जति चालिसे भनिन थालेको देखिन्छ ।
नेपालमा वाइसे चौवीसे राज्य प्रथा कायम रहँदा पश्चिम नेपालको कुनै राजाको राजदरवारमा शुक्लयजुर्वेदको अध्ययन अध्यापनमा विशिष्टता हासिल गरी ४० अध्याय वेद कण्ठस्थ गरेका भट्टराई थरका विद्वान्को परिचय नै पछि गएर चालिसे बन्न पुगेको भन्न सकिन्छ ।
यसरी ऋषि भटट्देखि भट्टराई बंशका दशौँ पुस्ताका रमन पाध्याबाट भट्टराई थरको एउटा हाँगोले वशिष्ठगोत्री चालिसे थर ग्रहण गरेको देखिन्छ ।
उनका सन्तानहरू अछाम हुँदै पूर्वतर्फ बढ्ने सिसिलामा दैलेख, सुर्खेत, बागलुङ, गुल्मी, कास्की, हुँदै मस्याङ्र्दीको किनारै किनार भएर नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौँभएर रामेछाप तर्फ अघि बढेको देखिन्छ ।
सिन्धुपाल्चोकको जरायोटारबाट काठमाडौँ आएको हाँगो सर्वप्रथम गोकर्णेश्वर नगरपलिका, आरुबारीको माथि जगडोलमा बसोवास गरेको पाइन्छ ।
सनातन हिन्दू समाजमा आध्यात्मिक जानकारी दिने मूल पुस्तकहरू संस्कृत भाषामा भएका र संस्कृत भाषाको अध्यन अध्यापन सिमित रहेकाले नेपाली जन जीवनमा आध्यात्मिक जानकारीपनि सिमित बनेको छ।
नेपाली भाषामा प्रकाशित आध्यात्मिक लेख रचनाहरूमापनि धेरै संस्कृत सब्दहरूका प्रयोग र घुमाउरा वाक्यहरूका कारण सामान्य लेख पढ गर्नेले सहजै बुझ्न सक्ने स्थिति छैन।
प्रकृतिको क्रियाकलाप सञ्चालन गर्ने र समस्त भूतहरूमा स्थित आत्मतत्वको श्रोतलाई परीचालन गर्न एकमात्र परमतत्वको अस्तित्व स्विकार गरीएको छ।
शुन्य समय पार गर्नासाथ यो कारका तत्त्व ब्रह्मको श्रृष्टि, स्थिति एवम लयको सञ्चालन चक्र सामान्य अवस्थामा आएर पुनः गतिशिल हुन्छ र पहिले जस्तै :
आफनो परम सामथ्र्य प्रयाग गरी कुनैपनि कार्य इच्छा र आवश्कता अनुसार समयमा सम्पन्न गराउने, रोक्ने तथा आंशिक वा पूर्णतया प्रतिकुल पार्ने गर्छ।
दफा ९-१: "दलित समुदायको सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने अधिकारको प्रत्याभूति, उनीहरूको हक अधिकारको संरक्षण तथा सम्वर्द्धन, सशक्तीकरण र मूलप्रवाहीकरणका लागि सम्पूर्ण कार्य गर्नु" वाक्यांश थप गर्ने ।
दफा ९-१-क: "मानव अधिकारको मापदण्ड अनुसार दलित समुदायको मानव अधिकार, हक तथा हितका लागि कार्य भए/नभएको अनुगमन गर्ने र सोबमोजिम कार्य गर्न सरकार तथा आवश्यक सम्बन्धित सबैलाई सुझाव तथा सिफारिस गर्ने ।
दफा ९-१-छ: "समुदायको हक, अधिकार तथा हितको संरक्षण तथा सम्वर्द्धन, सशक्तीकरण तथा मूलप्रवाहीकरण लागि आवश्यक पर्ने कानुनका लागि कानुनी अनुसन्धान तथा" थप गर्ने ।
सुझाव: जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत भन्नाले कुनै पनि व्यक्ति, समूह, सङ्घसंस्था, निकाय वा वर्ग समुदायले कसैलाई पनि जुनसुकै नियतले होस्, जन्म, वंश, वर्ण, जातजाति, पेसा तथा जातीय उत्पत्तिका आधारमा कुनै पनि तरिकाले, कुनै पनि स्थानमा जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत, बहिष्कार, अस्वीकार, अवहेलना, अपमान, प्रतिबन्ध, निषेध, नाकाबन्दी, निष्कासन, जातीय प्राथमिकता वा यस्तै अन्य कुनै प्रकार वा तरिकाले जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत वा कुनै पनि उपभोगका वस्तुहरू तथा सेवा सुविधाहरू प्रयोग गर्नबाट वा वञ्चित गर्ने वा जन्म, वंश, जातजाति, पेसा तथा जातीय उत्पत्तिका आधारमा मानव अधिकार तथा आधारभूत स्वतन्त्रताहरूको उपभोग गर्न कम्जोर बनाउने वा रोक लगाउने कुनै पनि जातीय भेदभाव तथा छुवाछुतजन्य व्यवहार सम्झनुपर्छ ।
प्रस्तावित विधेयकको दफा ६ले अध्यक्ष र सदस्यको नियुक्तिका लागि स्थानीय विकासमन्त्री वा राज्यमन्त्रीको अध्यक्षतामा राष्ट्रिय योजना आयोग सम्बन्धित क्षेत्र हेर्ने, सदस्य र दलित समुदायको हकहितसँग सम्बन्धित क्षेत्रमा कार्यरत व्यक्तिहरूमध्ये नेपाल सरकारले तोकेको एक जना व्यक्ति सदस्य रहने गरी सिफारिस समिति गठन हुने र सोही समितिको सिफारिसमा नेपाल सरकारबाट नियुक्ति हुने व्यवस्था रहेको छ ।
विधेयकमा सोसँग सम्बन्धित आवश्यक प्रक्रिया समितिको कार्यविधि समिति आफैँले निर्धारण गरेबमो जिम हुने व्यवस्था गरेको छ तर सो समितिले कुनकुन प्रक्रिया अवलम्बन गरेर पदाधिकारीहरूको छनोट र सिफारिस गर्ने हो भन्ने बारेमा स्पष्टता छैन ।
अध्यक्षका लागि सात वर्ष र सदस्यहरूका लागि पाँच वर्ष दलित समुदायको हकहितको क्षेत्रमा क्रियाशील हुनुपर्ने भन्ने व्यवस्था अव्यावहारिक छ ।