polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
जारी गरिएको दुई हप्ता भन्दा कम अवधिम‌ै, गीत २ करोड २२ लाख भन्दा धेरै पटक हेरिएको थियो जसले गर्दा सअद विश्व किर्तिमानको गिनीज पुस्तकमा सूचीकृत भएका थिए।
यस भन्दा अगाडि अर्का गायक हुसयन अल जसमीले यो सफलता प्राप्त गर्दै किर्तिमनी कायम गरेका थिए भने उनी उक्त सफलता हासिल गर्ने दोस्रो कलाकार थिए।
उनले पछि सन् २०१४ मा, जारी गरेको गीत "इन्ती" विभिन्न अरबी देशहरूमा शीर्ष स्थानमा पुगेको थियो भने जारी गरिएको जम्मा ८ हप्ताम‌ै यसले १.५ करोड अवलोकन प्राप्त गरेको थियो।
सन् २०१५ मा, उनले जारी गरेको अर्को साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य र गीत मआमह् निकै लोकप्रिय बनेको थियो जसले जम्मा ३० दिनमै ३ करोड अवलोकन प्राप्त गरेको थियो र यस गीतले यो सफलता प्राप्त गर्ने पहिलो गीत बनेको थियो।
उनको गीत "लित घु" ले पनि किर्तिमानी कायम गर्दै जारी गरिएको १ घण्टा भित्रमा ५० लाख अवलोकन प्राप्त गरेको थियो भने सार्वजनिकको पहिलो हप्तामै २ करोड ४० लाख अवलोकन प्राप्त गरेको थियो।
एक युवा मोरक्केली गायक सअदले १ जनवरी २०१४ मा, गीत "इन्ती" जारी गर्दै लोकप्रिय बनेका थिए भने जसले युट्युबमा सार्वजनिक गरिएको ३ दिनमै १० लाख अवलोकन प्राप्त गरेको थियो भने उक्त सफलता प्राप्त गर्ने उनी पहिलो अरबी गायक पनि हुन्।
केही सामाजिक सञ्जालहरूमा मानिसहरूले विभिन्न मोरक्केली सङ्गीतका किसिमहरू अन्तर्गत यस गीतलाई पुनर्गायन गरेका थिए भने यसलाई स्पेनी, जर्मनेली, चिनियाँ र यमनी संस्करणमा जारी गरिएको थियो।
उक्त घटना पश्चात्, उनी रबातमा गरिएको एक अन्तर्वार्तामा उनको लोकप्रिय देखेर जलन भएका मानिसहरूले उनी विरुद्ध मुद्दा दायर गरी उनलाई नराम्रोसँग फसाउन खोजेको भन्दै यौन दुर्ववहारलाई सहज तरिकाबाट अस्वीकार गरेका थिए।
लिमुजर्रदको साङ्गीतिक कार्यकाल सन् २००७ मा, अरबी भाषाको गायन प्रतियोगिता सुबर सतारमा भाग लिएको देखि सुरु भएको थियो भने उक्त चौथो संस्करणको प्रतियोगितामा उनी उप विजेता बनेका थिए र प्रतियोगिताको विजेता मरवान अली बनेका थिए।
प्रतियोगिता पश्चात् उनी दुई वर्ष सम्म साङ्गीतिक क्षेत्रमा देखा परेका थिएनन् र उनी उनले सन् २००० मा, पहिलो गीत वाअदिनी जारी गरेका थिए जसले गर्दा उनको चर्चा चुलिएको थियो।
७ मार्च २०१८ मा, उनी मोरक्को फर्किएका थिए र उनको गीत घजालीको प्रचारप्रसारमा जुटेका थिए किनभने उनलाई फ्रान्सेली न्यायलयले उक्त गर्नबाट रोकेको थिएन।
उनको पहिलो विवाह संयुक्त राज्य अमेरिकामा थमिनसँग भएको थियो र उनले सन् २००७ मा, सुबर सतारमा सहभागि हुनु पूर्व सम्बन्ध विच्छेद गरेका थिए।
उनको र इटालीयाली मोडल लउरा फ्रिसनसँगको सम्बन्धलाई लिएर व्यापक चर्चा भएको थियो र उनीसँग उनले एक श्रव्य दृश्य अबलानामा पनि संयुक्त रूपमा देखा परेका थिए र पछि, उनीहरू मात्रै एक आत्मीय साथी भएको बताएका थिए।
उनी सतार अकादिमीको १०औँ संस्करणमा देखा परेका थिए र उनको र मोरक्केली गायिका "इब्तिसाम तस्कात"को सम्बन्ध रहेको भनेर विवरणहरू बाहिर आएका थिए र सअदसँगको अन्तर्वार्तामा उनीसँगको उनको सम्बन्ध लोकप्रिय हुनु भन्दा अगाडि रहेको र अरूसँग सम्बन्ध रहेको सबै अफवाह भनेर दावी गरेका थिए र मिस मध्य पूर्व नसरिन तरुकसँग पनि उनको सम्बन्ध नरहेको बताएका थिए।
प्रतियोगिताका निर्णायकले उनलाई उक्त प्रतियोगिता पश्चात्, उनको साङ्गीतिक कार्यकाल अगाडि बढाउने अभिप्रायका साथ उनलाई भेट्न पुगेका थिए।
उक्त भेट्घाटको दुई वर्ष सम्म उनी निष्क्रिय रूपमा रहेकम थिए र पछि उनले सन् २००९ मा, अन्ततः आफ्नै मौलिक उत्पादन गर्ने निर्णय गरेका थिए र उनको पहिलो श्रव्य दृश्य र गीत वाअदिनी जारी गरेका थिए जसलाई क्यालिफोर्नियामा छायाङ्कन गरिएको थियो।
२६ अक्टोबर २०१६ मा, सअद लिमुजर्रदलाई फ्रान्सेली प्रहरीद्वारा फ्रान्सको राजधानी पेरिसबाट बलात्कारको आरोपमा गिरफ्तार गरिएको थियो।
प्रकरणको अनुसन्धान अघि बढ्दै गर्दा, अर्की फ्रान्सेली महिलाले फेब्रुअरी २०१६ मा, उनी माथि पुन: यौनजन्य क्रियाकलापको आरोप लगाएकी थिइन् र उक्त घटना उनले सन् २०१५ मा घटाएको दावी गरेकी थिइन्।
उनले विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् जसमा मोरक्को सङ्गीत पुरस्कार, दियर घिस्त, अरब सङ्गीत पुरस्कार, अल मुरिक्स दुर आदि समावेश छ।
सन् १०१७ मा, अरबी साङ्गीतिक क्षेत्रका गायकको रूपमा उनका प्रस्तुति घालाताना, इन्ति, माल हाबिबि मलु, लित घु, लमअल्लिम लगायतका गीतहरूबाट उनले श्रव्य दृश्य साझेदारी सेवा युट्युबमा दुई अर्ब भन्दा बढी अवलोकन प्राप्त गरिसेका छन् र सो सफलता प्राप्त गर्ने उनी पहिलो गायक हुन्।
यद्यपि, सअद लिमुजर्रदको व्यक्तिगत जीवनका पक्षहरूले यौन उत्पीडन, बलात्कार, लागूपदार्थ र मदिरा दुरुपयोगको आरोप लगायतका धेरै अफवाह तथा विवादहरू उत्पन्न गरेको छ।
२ मे २०१५ मा, उनले जमाल अल हमदावीको गीत, सङ्गीत र वितरणबाट लम्अल्लिम नामक गीत सार्वजनिक गरेका थिए जसलाई र अमिर अल रवानीले निर्देशन गरेका थिए।
गीत अन्तर्राष्ट्रिय तथा राष्ट्रिय सङ्गीत प्रवाह अनुप्रयोगहरूमा जस्त‌ै अनघामी र आइट्युन्समा पनि सबैभन्दा धेरै पटक बजाइएको थियो।
तथापि, उनको उद्देश तथा सोक भनेको गायक बन्ने थियो र सन् २००७ मा, उनले चौथो संस्करणको सुबर सतारमा सहभागिता जनाएका थिए जसमा उनी उपविजेता बनेका थिए।
त्यस पछि, उसले सन् २०१३ मा गिती सङ्गालो जारी गरेका थिए जसले ठूलो सफलता हासिल गरेको थियो र यसले नेत्रृत्व एकल गीत माली हाबिबि मालुको उत्पादन गरेको थियो जुन पछि श्रव्य दृश्यको रूपमा सर्वाधिक धेरै अभिभारण गरिएको थियो र यसलाई युट्युबलाई ६ करोड भन्दा बढी पटक अवलोकन गरिएको थियो।
पारम्परिक नेपाली समाजमा जन्मेकी तथा छोरीहरूलाई पढाउन हुन्न भन्ने मान्यता व्याप्त रहेको समयमा पनि उनको परिवारले भने उनलाई सानै उमेरमा औपचारिक शिक्षा प्राप्तिको लागि भारतको बेतियास्थित क्याथोलिक स्कुलमा भर्ना गरिदिए।
रगिनीले क्याथोलिक स्कुलबाट प्राथमिक शिक्षा प्राप्त गरेपछि कक्षा ९ देखि प्रमाणपत्र तहसम्मको शिक्षा इलाहाबादको क्रस्थवेट गर्ल्स इन्टर कलेजबाट पुरा गरिन्।
सन् १९८६ मा नेपाल फर्केपछि रागिनीले कला सम्बन्धी थप अध्ययन गर्न सन् १९८७ मा ब्रिटिस काउन्सिलको छात्रवृत्तिमा अवेर्दिन स्कटल्याण्डको 'पिकक प्रिन्टमेकर' र 'अक्सफोर्ड प्रिन्ट मेकर्स इन्स्टिट्युट' गइन् र प्रिन्ट मेकिङमा डिप्लोमा गरिन्।
उनको छोरी शिवताको अचानक मृत्यु भएपछि ज्ञानको ज्योति नै जीवनको पर्याय भएको निष्कर्ष निकालेर प्रतिकात्मक अर्थमा उदाउँदो सूर्यको टीका लगाउन थालिन्।
सन् १९८६ मा तत्कालीन राजा बीरेन्द्रको जन्मोत्सवमा भएको प्रदर्शनीमा रानी ऐश्वर्याले उद्घाटन गर्नु र त्यसैको प्रभावले उनले इङ्ग्ल्याण्डको छात्रवृत्ति पाउनु पनि उनको चित्रकला यात्राको सम्झनलायक मोड हुन्।
उनकै सिफारिसमा रागिनीलाई नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपति लैनसिंह बाङ्देलले बोलाएर नाफामा प्रदर्शनीका लागि तयारी गर्न भनेका थिए।
सन् १९८६ डिसेम्बर २८ मा तत्कालीन राजा बीरेन्द्रको जन्मोत्सवको उपलक्ष्यमा उनको नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठान मा ४९ वटा तैलचित्र प्रदर्शन गरिएको थियो।
एकै विषयलाई आधार मानेर चित्र कोर्ने प्रयोगलाई स्थापित गर्न सफल रागिनीले कला क्षेत्रमा आफ्नो योगदानको कारण विभिन्न राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार तथा सम्मान प्राप्त गरिसकेकी छिन्।
उनी महिला कलाकार समूहकी संस्थापक अध्यक्ष, विपी कोइराला फाउन्डेसन र बार्बारा पिस फाउन्डेसनको कार्यसमिति सदस्य तथा शिवाता लभ फाउन्डेसनकी अध्यक्षसमेत हुन्।
स्थापित कलाकर्मीको रूपमा पहिचान बनाइसकेकी रागिनीले 'छोरीका लागि शिक्षा' कार्यक्रमबाट सामाजिक क्षेत्रमा हात हाल्नुका साथै 'रङ रागिनी' नामक गीती एल्बम प्रकाशित गरिसकेकी छिन्।
रागिनी उपाध्यायको जन्म बुबा कान्तप्रसाद उपाध्याय र आमा सुशीला उपाध्यायकी पाँचौँ तथा कान्छी सन्तानका रूपमा सन् १९५९ नोभेम्बर ९ का दिन काठमाडौँमा भएको थियो।
पुर्ख्यौली घर तनहुँको चुँदी, रम्घा भए पनि उनको बाजे पण्डित देवीप्रसाद उपाध्यायले बच्चाहरूको शिक्षादीक्षा तथा तराईमा खेतीपाती पनि राम्रो हुने भएकोले परिवार साहित रामनगर झरेका थिए।
काठमाडौँको ब्राह्मण परिवारमा बुवा कान्तप्रसाद उपाध्याय र आमा सुशीला उपाध्यायकी पाँचौँ सन्तानका रूपमा जन्मिएकी उनी कान्छी छोरी हुन्।
सन् १९७९ मा पहिलोपटक एकल चित्रकलामार्फत् नेपाली कला आकाशमा उदाएकी रागिनीको जीवनको 'टर्निङ् पोइन्ट' भने सन् १९८६ मा तत्कालीन राजा बीरेन्द्रको जन्मोत्सवको अवसरमा तत्कालीन महारानी ऐश्वर्य शाहद्वारा उद्घाटन गरिएको चित्रकला प्रदर्शनी रहेको थियो।
इलाहाबादस्थित क्रस्थवेट गर्ल्स इन्टर कलेजमा अध्ययन गर्दै गर्दा २५ वटा विद्यालयहरू सहभागी भएको चित्रकला प्रतियोगितामा प्रथम भएर शिल्ड ल्याएपछि विद्यालय प्रशासन र विद्यार्थीको नजरमा परिन्।
प्रतीकात्मक कलाकार भएको कारणले उनी निधारमा कहिले सर्प अङ्कित, कहिले त्रिशूल अङ्कित त कहिले उदाउँदो सूर्य अङ्कित टीका लगाउने गरेकी छिन्।
नेपालमा एउटा आधुनिक र सुविधा सम्पन्न ललितकला सङ्ग्राहलय स्थापना गर्ने उद्देश्यका साथ उनी नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानको पहिलो महिला कुलपति बनेकी थिइन्।
त्यसपछिको दृश्यमा उनी गीतको बोल अनुसार ओठ समक्रमण गर्दै प्रस्तुति प्रस्तुत गर्छन् जसको पृष्ठभूमिमा एउटा सूर्यमुखीको फूल चलिरहेको हुन्छ र उनी दृश्यमा पछाडि फर्किँद‌ै देखा पर्छिन्।
सोही स्थानको दृश्यमा उनीहरू एकपछि अर्को गर्द‌ेै देखा पर्न थाल्छन् र उक्त पृष्ठभूमिमा चलिरहेको सूर्यमुखीको फूल उनको कानमा गई सिउरिन पुग्छ।
यसको आधिकारिक साङ्गीतिक श्रव्य दृश्यमा अनुदान र उषा खड्गीलाई प्रमुख भूमिकामा देख्न सकिन्छ जसको सुरुवाती दृश्यमा सुतिरहेको खाटबाट एउटी महिला उठ्छिन् र उक्त कोठाको पर्दा उघार्छिन् जसको आवाज सुनेर एक पुरुष पनि निन्द्राबाट बिउँझिन्छन्।
उनी मुस्कुराउँछिन् र अर्को स्थानको दृश्यमा प्रमुख पुरुष पात्र गीतको बोल अनुसार ओठ समक्रमण गर्दै उनको हात समाउँदै त्यहाँबाट दुबैजना जान्छन् र गीतमा पहिलो पटक धुनको आगमन हुन्छ।
उनले परालको भुष आफू माथि खन्याउँदै रमाउन थान्छिन् र उनले हात हल्लाउँदै तेसो नगर्न आग्रह गर्छन् र उनले उनलाई भुष छ्याप्दै एकछिनको लुकामारी सुरु हुन्छ।
उनले उनलाई यताउती खोज्छिन् र फेला नपारेपछि उनी एक ठाउँमा गई बस्छिन् र एकछिन पछि उनी परालको थुप्रैबाट बाहिर आउँछन् र दुबैजना हाँस्न थाल्छन्।
दृश्यमा उनी कपको चियामा चिनी घोल्छिन् र उनी पनि त्यही आइपुग्छन् र उनलाई अवलोकन गर्दै खल्तीमा हात हाल्छन् र उनले बनाइरहेको चिया पिउँछन् र सोही दृश्यका साथ यसको आधिकारिक श्रव्य दृश्यको अन्त्य हुन्छ।
शिन्जि कागवा एक जापानी व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन् जो जर्मन क्लब बोरूसिया डर्टमन्ड र जापान राष्ट्रिय फुटबल टिमका लागि मध्यपंक्तिबाट खेल्दछ्न् ।
बोरूसिया डर्टमन्डमा सम्मिलित हुनुभन्दा पहिले २०१० मा आफ्नै देशको क्लब सेरिजो ओसाकासँग आबद्ध भएपछि उनको पेशेवर फुटबल करियर सुरु भएको थियो ।
कागवाको सेरेजोसँग भएको सम्झौता अधिनै क्लब छाडेका कारण उनलाई अपेक्षाकृत न्यूनतम लागतमा सारिएको थियो र जसले उनलाई युरोपमा खेल्ने र सिक्ने मौका पाएका थिए ।
नेपाल राहदानी विभाग नेपालको एक सरकारी आयोग हो जसले नेपाली नागरिकहरूको लागि कानुनी राहदानी जारी गर्ने दायित्व लिएको छ र विदेशी कामकाजहरूका लागि कानुनी रूपमा योग्य व्यक्तिहरूको लागि परराष्ट्र मन्त्रालय अधिनमा यात्रा कागजातहरू प्रदान गर्दछ।
तथापि, अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक विमान सङ्गठनको सदस्यको रूपमा, नेपाललाई मेसिनद्वारा पढ्ने योग्य राहदानी जारी गर्न बाध्य बनाइएको थियोे।
अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त राहदानी र यात्रा कागजातहरू अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन सङ्गठनद्वारा निर्दिष्ट मापदण्डहरूको अनुसरण गरी राहदानी सेवाहरू अधिक चुस्त र प्रभावकारी बनाउनु यसले लक्ष्य लिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन सङ्गठनको कागजात ९३०३ द्वारा तोकिएको मापदण्डको आधारमा यन्त्रले पढ्न सक्ने राहदानी, इलेक्ट्रोनिक राहदानी, बायोमेट्रिक राहदानी र आपतकालीन राहदानी जारी गर्नु
सन् २००७ मा भारत र भुटानले हस्ताक्षर गरेको मैत्री सन्धिको अनुच्छेद २ मा भनिएको छ: "भुटान र भारतको मित्रता र सहयोगको घनिष्ठ सम्बन्धलाई ध्यानमा राखी भुटान राज्य र भारत गणतन्त्र सरकार नजिकबाट सहयोग गर्नुहोस्।
२०१७ को डोकलाम विवाद, डोकलाम एक सडक निर्माण विषयमा भारतीय सशस्त्र बलहरु र चीनको जनता लिबरेशन आर्मी बीच भएको निरन्तर सैन्य सीमाना गतिरोध बुझाउँछ ।
२८ अगस्त २०१७ मा, सेप्टेम्बरमा प्रस्तावित ब्रिक्स शिखर सम्मेलन भन्दा पहिले, दुबै देशले आफ्नो सेना फिर्ता गर्ने निर्णय गरे।
चीन द्वारा सडक को निर्माण क्षेत्र को वर्तमान स्थिति मा महत्वपूर्ण परिवर्तन हुनेछ कि विदेश मामिला को बयान मा उल्लेख गरीएको छ, यो भारत को सुरक्षा को लागी गम्भीर चिन्ताको बिषय हो।
र यो पनि स्पष्ट छ कि भुटानीहरु पीएलए सैनिकहरु को लागी निर्माण रोक्न को स्थिति मा छैनन्, भले ही उनीहरु जमीन मा र कूटनीतिक माध्यम बाट चीन को पक्ष मा धेरै पटक विरोध गरे, भुटानी क्षेत्र भित्र सडक को निर्माण।
जहाँ चीनको विश्वास छ कि उनीहरुको यस क्षेत्र मा अधिकार छ, र यो सडक तिब्बत-सिल्क रोड को एक हिस्सा हो, भारत लाई तुरुन्तै पछाडि हट्नु पर्छ।
एउटै भारत र भुटान चाहन्छन् कि जब सम्म यो विवादित क्षेत्र मा एक निर्णय लिईन्छ, सडक निर्माण को काम रोक्नु पर्छ र भविष्य मा त्यहाँ कुनै निर्माण गर्नु हुँदैन।
अगस्ट २ - चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जवाहरलाल नेहरु द्वारा २२ मार्च १९५९ को भारत चीन सम्मेलनमा भएको सम्झौताको समर्थनमा चौ एन लाइलाई १८९० मा लेखिएको पत्रको हवाला दिँदै भुटान र भारतले डोकलामको दाबी नगर्ने बताएको छ।
यो डुडल अर्जेन्टिना, आयरल्यान्ड, चिली, पेरु, पोल्यान्ड, भारत, संयुक्त अधिराज्य र स्विडेन गरी तीन महादेशमा सात मुलुकमा प्रदर्शन गरिएको थियो ।
आम्बेडकरवादी सामाजिक कार्यकर्ताको समूहले चित्रकला प्रतिस्पर्धा, सामान्य ज्ञान प्रश्नोत्तर प्रतिस्पर्धा, चर्चा, नृत्य, निबन्ध लेखन, परिचर्चा, खेल प्रतिस्पर्धा र नाटक कार्यक्रमको आयोजना गर्छन् ।
प्रत्येक वर्ष भारतको राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, केन्द्रिय मन्त्री, लोकसभापति, राज्यपाल, अन्य मन्त्री, सबै राजनीतिक दलका नेता र आम्बेडकरवादी जनताले नयाँ दिल्लीमा अवस्थित संसद भवनमा रहेको बाबासाहेब आम्बेडकरको मूर्तिको अभिवादन गर्छन् ।
आम्बेडकर जयन्ती, डा. बाबासाहेब आम्बेडकर जयन्ती वा भीम जयन्ती बाबासाहेब आम्बेडकरको जन्मदिनको उपलक्ष्यमा मनाइने एक भारतीय पर्व हो ।
सामाजिक, संस्कृतिक र धार्मिक पर्वको रूपमा मनाइने यस उत्सवलाई महाराष्ट्र लगायत भारतका अधिकतम राज्यमा सार्वजनिक छुट्टी घोषणा गरिएको छ ।
भारतका आन्ध्र प्रदेश, उत्तर प्रदेश, उत्तराखण्ड, ओडिशा, कर्नाटक, केरल, गुजरात, गोवा, जम्मु र कश्मीर, तमिलनाडु, तेलङ्गाना, पञ्जाब, पश्चिम बङ्गाल, बिहार, महाराष्ट्र, राजस्थान, सिक्किम, हरियाणा र हिमाञ्चल प्रदेशमा आम्बेडकर जयन्तीलाई सार्वजनिक बिदा घोषणा गरिएको छ ।
बाबासाहेबको जन्मदिनको अवसरमा प्रत्येक वर्ष उनका अनुयायीहरू उनको जन्मस्थल भीम जन्मभूमि स्मारकका साथै दीक्षाभूमि, चैत्य भूमि तथा सम्बन्धित स्थल, सार्वजनिक स्थल, सहर, गाउँ, शैक्षिक संस्थान, विश्वविद्यालय तथा बौद्ध बिहार जान्छन् ।
यस उपजिल्लाले मुख्यतया कागज, सिमेन्ट, चुनढुङ्गा, सुन्तला, प्राकृतिक ग्यास लगायत मौसमी तरकारी र अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ।
त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ७४, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १७ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या २४६ रहेको छ।
यस उपजिल्लालाई भारतको मेघालय राज्य र कोम्पानीगञ्ज उपजिल्लाले उत्तर, जगन्नाथपुर उपजिल्लाले दक्षिण, कोम्पानीगञ्ज, सिलेट सदर र विश्वनाथ उपजिल्लाले पूर्व, दक्षिण सुनामगञ्ज र दोवाराबाजार उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेका छन्।
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने २९ अप्रिल १९८१ का दिन बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकु र पाकिस्तानी सेना बीच यस उपजिल्लामा प्रत्यक्ष गोली हानाहान तथा युद्ध भएको थियो जहाँ १३ बङ्गलादेशी लडाकु मारिएका थिए भने ११ घाइते भएका थिए।
सन् १७८८ मा छातक उपजिल्लाका मानिसहरूले इष्ट इण्डिया कम्पनी विरुद्ध आन्दोलन गरेका थिए जसको नेतृत्व गङ्गा सिङ्हले गरेकी थिइन्।
इष्ट इण्डिया कम्पनीका सैनिक विरुद्धको गोली हानाहानमा गङ्गा सिङ्ह पक्राउ परेकी थिइन् भने पछि उनले नदीमा फाल हानी आत्महत्या गरेकी थिइन्।
वि.सं. २०२९ सालमा चर्चित विद्वान स्वर्गीय डा. हर्क गुरुङको सहयोगमा स्वर्गीय राजा वीरेन्द्रले मुलुकका सबै क्षेत्रको सुमधुर विकासका लागि क्षेत्रीय विकासको अवधारणा ल्याएका थिए।
तत्पश्चात उनले वि.सं २०२८ मा नेपाललाई ४ वटा विकास क्षेत्रमा विभाजन गरेका थिए, जसलाई पूर्वाञ्चल, मध्यमाञ्चल, पश्चिमाञ्चल र सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र नामकरण गरिएको थिए।
सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र आकारमा निकै ठूलो भएकाले वि.सं २०२७ मा मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र बनाएर यसलाई थप विभाजन गरिएको थियो।
२०७२ असोज ३ गते नयाँ संविधान अङ्गीकृत भएपछि नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषित गरिएको थियो र पुराना प्रशासनिक एकाइहरूको कार्यान्वयन खारेज गरिएको थियो।
वि.सं १८७०-१७ मा भएको सुगौली सन्धिको कार्यान्वयनले नेपाल हालको अवस्थामा फर्किएको थियो जहाँ नेपालले आफ्नो एक तिहाइ भूभाग गुमाएको थियो।
सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र बाहेक नेपालका प्रत्येक विकास क्षेत्रमा ३ वटा अञ्चलहरू रहेका थिए भने सुदूरपश्चिमाञ्चलमा भने २ वटा अञ्चलहरू रहेका थिए।
वि.सं १८७०–७२ मा सुगौली सन्धि अघि नेपालको नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रहरूमा दक्षिण-पूर्वमा दार्जिलिङ, पूर्वमा सिक्किमको, दक्षिण–पश्चिममा नैनीताल र कुमाऊँ अधिराज्य र गढवाल अधिराज्य देखि पश्चिमसम्म फैलिएको थियो।
नागपुरबाट विभिन्न समयकालमा निर्वाचन लडेतापनि उनले एकपटक मात्र सन् १९५७ मा स्वतन्त्र उम्मेदवारको रूपमा महाराष्ट्र विधान सभाको लागि निर्वाचित भएका थिए।
इन्द्रजीत गुप्ता संयुक्त मोर्चा सरकारमा गृहमन्त्रीको रूपमा सामेल भएपछि गुप्ताद्वारा पार्टीको महासचिव पदबाट राजीनामा दिए लगत्तै उनको ठाउमा बर्धन भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीको महासचिव बनेका थिए।
बर्धनको जन्म सन् १९२४ सेप्टेम्बर २४ का दिन ब्रिटिस भारत अन्तर्गत बङ्गाल राज्यको बरिशालमा भएको थियो जुन हाल बङ्गलादेशमा पर्दछ।
संसारका धेरै ठाउँमा, सामुदायिक रेडियोले सामुदायिक क्षेत्र, नागरिक समाज, एजेन्सीहरू, गैरसरकारी संस्थाहरू र नागरिकहरूलाई प्रसारणको अतिरिक्त सामुदायिक विकासका लक्ष्यहरू पूरा गर्न साझेदारीमा काम गर्ने माध्यमको रूपमा काम गर्दछनु।
फ्रान्स, अर्जेन्टिना, दक्षिण अफ्रिका, अस्ट्रेलिया र आयरल्यान्ड जस्ता धेरै देशहरूमा सामुदायिक रेडियोलाई विशिष्ट प्रसारण क्षेत्रको रूपमा महत्त्वपूर्ण कानुनी परिभाषा गरिएको छ।
सामुदायिक रेडियोको विभिन्न देशहरूमा फरकफरक रूपमा विकास भएको थियो र यसैले संयुक्त अधिराज्य, आयरल्यान्ड, संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा र अस्ट्रेलिया मा यसको अलि फरक अर्थ हुन्छ जहाँ अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता कानून र तथ्यगत वास्तविकता फरक हुन्छ।
आयरल्यान्डमा सामुदायिक रेडियो सन् १९७० को दशकको अन्त्यदेखि सक्रिय भएको थियो यद्यपि स्वतन्त्र रेडियो र टेलिभिजन आयोगलाई आयरल्यान्डको सन्दर्भमा सामुदायिक प्रसारणद्वारा प्रस्ताव गरिएको सामुदायिक रेडियोको १८ महिने परियोजनाको सम्भाव्यता अन्वेषण र मूल्याङ्कन गर्न सन् १९९४ सम्म लागेको थियो।
आयरल्यान्डको सामुदायिक रेडियोले प्रक्रिया र उत्पादन (कार्यक्रम उत्पादनको आपूर्ति मार्फत समुदायलाई सेवा प्रदान गर्ने ) दुवैलाई समेट्छ।
पहिलो सामुदायिक रेडियो प्रसारण केन्द्र गैर-सरकारी संस्थालाई इजाजतपत्र प्राप्त भएको थियो जुन १५ अक्टोबर २००८ मा आन्ध्र प्रदेश राज्यको मेडक जिल्लाको पास्तापुर गाउँमा बिहान ११ बजे 'संगम रेडियो' सुरु भएको थियो।
४ मेगाहर्ट्जमा प्रसारण गर्ने संगम रेडियोलाई आन्ध्र प्रदेशका ७५ गाउँमा महिला समूहसँग काम गर्ने गैर-सरकारी संस्था डेक्कन डेभलपमेन्ट सोसाइटी लाई इजाजत दिइएको छ।
भारतको दोस्रो गैर-सरकारी संस्थाद्वारा संचालित सामुदायिक रेडियो स्टेशन मध्यप्रदेश राज्यको ओरछामा २३ अक्टोबर २००८ मा 'ताराग्राम' मा सुरु भएको थियो।
मध्य भारतको बुन्देलखण्ड क्षेत्र जहाँ यो अवस्थित छ, पछि 'रेडियो बुन्देलखण्ड ' नाम दिइएको, यो रेडियो स्टेशनलाई दिल्लीमा रहेको गैर-सरकारी संस्था सोसाइटी फर डेभलपमेन्ट अल्टरनेटिभ्स ) लाई इजाजत दिइएको छ।
ला वोज डेल माइनेरो, रेडियो पीओ , रेडियो वैनगार्डिया डि कोलक्विरी, रेडियो अनिमास, रेडियो 21 डि डिसीम्ब्रे और रेडियो नैसिओनल डि हुअनुनी बोलिभियाका कामदारहरूद्वारा निर्माण गरिएका र तिनीहरूद्वारा वित्तपोषण र व्यवस्थापन गरिएका केही महत्त्वपूर्ण रेडियो स्टेशनहरू थिए।
अर्को १५ वर्षमा, अन्य जिल्लाहरू पनि यसमा सामेल भए: तिनीहरूले आफ्नै उपकरणहरू ल्याए, उनीहरूले आफ्ना गाउँका युवाहरूलाई तालिम दिए, र मजदुरहरूले आफैंले उनीहरूको पारिश्रमिकको अंश तिरेर अनुभवलाई वित्त पोषित गरे ताकि तिनीहरूको रेडियो स्टेशनहरू चलिरहोस्।
विशेषगरी लन्डन, बकिङ्घम, ब्रिस्टल र म्यानचेस्टर जस्ता सहरहरूमा यी प्रसारण केन्द्रहरूको साथ अल्पसङ्ख्यक आप्रवासी समुदायहरूको प्रसारण जोडिन थालेका थिए।
यस्ता रेडियो स्टेसनहरूले प्राय: व्यावसायिक वा आम-सञ्चार प्रसारकहरूले बेवास्ता गरेका स्थानीय, विशिष्ट दर्शकहरूको लागि लोकप्रिय र सान्दर्भिक सामग्री प्रसारण गर्दछन्।
यस्ता स्टेसनहरू सामान्यतया गैर-नाफामुखी हुन्छन् भने व्यक्ति, समूह र समुदायहरूलाई आफ्नै कथाहरू बताउन, अनुभवहरू साझा गर्न र मिडिया-समृद्ध संसारमा मिडियाको सिर्जनाकर्ता र योगदानकर्ता बन्न सक्षम पार्ने संयन्त्र प्रदान गर्दछ।
विश्वका धेरै भागहरूमा सामुदायिक रेडियोले स्वैच्छिक क्षेत्र, नागरिक समाज, आयोग, गैरसरकारी संस्था र नागरिकसँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरू प्रसारणको साथसाथै सामुदायिक विकासका लक्ष्यहरूलाई थप साझेदारीमा काम गर्न एक साधनको रूपमा काम गर्दछ।
सामुदायिक रेडियो स्टेशनहरूले आफ्ना कार्यक्रमहरूको कम्तीमा ५०% स्थानीय रूपमा र सम्भव भएसम्म स्थानीय भाषा वा बोलीमा उत्पादन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, सरकारले भर्खरै स्पष्ट गरेको छ कि रेडियोमा खेल समाचार र टिप्पणीहरू, ट्राफिक र मौसम अवस्थाको जानकारी, सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू र चाडपर्वहरूको कभरेज, शैक्षिक कार्यक्रमहरू, र थप जानकारी, घोषणाहरू लगायतका निश्चित श्रेणीका समाचारहरू रेडियोमा प्रसारण गर्न अनुमति दिइएको छ।
१६ नोभेम्बर २००६ मा, भारत सरकारले गरिएको नयाँ सामुदायिक रेडियो दिशानिर्देश जसले गैर-सरकारी संस्थाहरू र अन्य नागरिक समाज संस्थाहरूलाई सामुदायिक रेडियो स्टेशनको स्वामित्व र सञ्चालन गर्न अनुमति दिन्छ।
सेनाले जब राजधानी र अन्य सहरहरूमा समाचार पत्र, रेडियो र टिभी स्टेशनहरू कब्जा गरे, तब केवल खानीहरूको रेडियो स्टेशनहरूबाट नै सूचनाहरू उपलब्ध भै रहेको थियो ।
तिनीहरू सबै क्याडेना मिनेरा संग जोडिएका थिए जब सम्म कि सेनाले उत्खनन शिविरहरूमा घुसपैठ गरेको थिएन र स्टेशनहरू ध्वस्त नगरेसम्म, जसको रक्षामा कामदारहरूले आफ्नो ज्यान गुमाए।
बोलिभियन फिल्म निर्माता जर्ज सानजिनको फिल्म द करेज ऑफ़ द प्यूपल मा जुन १९६७ मा सेना द्वारा खानी जिल्ला सिग्लो मा गरिएको सैन्य आक्रमणलाई चित्रण गर्दछ।
अर्को फिल्म, अल्फोन्सो गुमुसियो डाग्रोन र एडुआर्डो ब्यारियोस द्वारा भ्वाइस अफ द माइन भनिने वृत्तचित्र, युनेस्को द्वारा निर्मित, तिनीहरूको राजनीतिक र सामाजिक महत्त्व वर्णन गरियो।
२००५ मा अम्माननेट रेडियोलाई एफएम स्टेशनको रूपमा इजाजतपत्र दिइएको थियो र जोर्डनको राजधानी अम्मानका मानिसहरूलाई प्रसारण गर्न सक्षम थियो।
अम्मानेटले लिब र मालेहका जुम्ल्याहा गाउँहरूमा इभिलेजको भागको रूपमा र अर्कोतिर दक्षिणी शहर मानको शाह हुसेन विश्वविद्यालयको भागको रूपमा, अन्य जोर्डन सामुदायिक रेडियो स्टेशनहरूलाई प्रशिक्षण दिनमा पनि संलग्न छ।
नयाँ सामुदायिक रेडियो नीति अन्तर्गत, कुनै पनि गैर-लाभकारी 'कानूनी संस्था' - व्यक्ति, राजनीतिक दल र तिनका आबद्ध, अपराधी र प्रतिबन्धित संस्थाहरू बाहेक - सीआर लाइसेन्सको लागि आवेदन दिन सक्छन्।
इजाजतपत्र सर्तहरू स्पष्ट रूपमा कम महँगो कम क्षमता सञ्चालनहरू भन्दा राम्रो वित्त पोषित स्टेशनहरूको पक्षमा छन्; जबकि यिनीहरू मध्ये धेरै सामुदायिक रेडियो नीतिको आगमन अघि धेरै थोरै पैसामा सफलतापूर्वक सञ्चालित छन्।
२००७ मा, महत्वाकांक्षी स्टेशनहरूको लागि नयाँ सदस्यता कोटिहरू सिर्जना गरियो र तिनीहरूको विकासमा नयाँ स्टेशनहरूलाई सहयोग गर्न "वृद्धि सीढी" स्थापना गरियो।
प्रसारण ऐन २००९ ले सामुदायिक रेडियोलाई कानुनी परिभाषा दियो, पहिले आयरल्याण्डको सामुदायिक रेडियो नीतिको प्रसारण आयोगले निर्धारण गरेको थियो, जसलाई अहिले आयरल्याण्डको प्रसारण प्राधिकरण भनिन्छ।
अस्ट्रेलियाको सामुदायिक रेडियोले व्यापक भूमिकाको निर्वाह गरेतापनि यो भूमिका ठुलो स्तरमा अस्ट्रेलियाली सञ्चार परिदृश्यमा उपेक्षित छ।
रेडियो नाटिन फिलिपिन्सको सामुदायिक रेडियो स्टेशनहरूको सबैभन्दा ठूलो सञ्जाल हो, उत्तरमा बाटानासदेखि टाढा दक्षिणमा तावी-तावीसम्म १५० साना एफएम स्टेशनहरू छन्।
आर.एन. स्टेशनहरू स्वामित्वमा छन् र फ्रेंचाइजी धारकहरू द्वारा संचालित छन्, जो आफ्नै अधिकारमा सार्वजनिक सेवा उन्मुख संचारकर्ताहरू हुन्।
अडियो स्ट्रिमिङको जादुको साथ, अब इन्टरनेट मार्फत विश्वभरका श्रोताहरूसम्म पुग्न राष्ट्रिय फिडहरूको लागि सम्भव भएको छ र हामी आशा गर्छौं कि यी फ्रान्चाइज स्टेशनहरू विश्वभर सुन्न ढिलो हुनेछैन।
देश भरका १०० वटा प्रसारण केन्द्रलाई रणनीतिक रुपमा जोडेर रेडियो नाटिनले यसअघि कुनै पनि रेडियो स्टेशनमा पुग्न नसकेको श्रोतासम्म पुग्न सफल भएको छ ।
पहिलो सामुदायिक स्टेशन चुपचाप सुरु भएको थियो, जसमा समाजवादी प्रणालीबाट बदलाव पछि राजनीतिक रूपमा स्वतन्त्र भाषण र संगीत कार्यक्रहरू को प्रसारण गरिन्थ्यो।
रेडियो लाटाकुंगा एक यस्तो परियोजनासँग जोडिएको छ, जसमामूल निवासीहरुको संगठनहरूलाई साप्ताहिक कार्यक्रमहरू रेकर्डिङ को लागी सरल उपकरणहरू को आपूर्ति गरिन्छ, जसको प्रसारण विहान को समय मा हुदछ।
सामुदायिक रेडियो स्टेसन कहिलेकाहीँ साङ्गीतिक रेडियो स्टेसन बन्दछन् भने उनीहरूले दृढता साथ स्थानीय सङ्गीत र कलाको प्रतिनिधित्व गर्न काम गरेका हुन्छन्।
५३ प्रतिशत सामुदायिक रेडियो स्टेसनहरूले विभिन्न समुदायहरूको हितमा सेवा गर्छन् जसमा जातीय र जातीय समूहहरू, मुद्रण असक्षमता भएका व्यक्ति र समलिङ्गी र पुरुष समुदायहरू समावेश छन्।
बीएनआरआरसी सन् २००० मा स्थापना भएदेखि नै सामुदायिक रेडियोलाई प्रवर्द्धन गर्नको लागी अन्य संगठनहरू को साथ सरकारलाई वकालत गर्दै आएको छ।
बीएनआरआरसी को सामुदायिक रेडियो हस्तक्षेपको उद्देश्य समुदाय स्तरमा सामाजिक मुद्दाहरू मा ध्यान दिनु हो, जस्तो की गरिबी र सामाजिक बहिष्करण, सीमान्त ग्रामीण समूहहरूलाई सशक्त बनाउने , र लोकतान्त्रिक प्रक्रिया र जारी विकास प्रयासहरूलाई उत्प्रेरित गर्नु थियो ।
धेरैजसो रेडियो स्टेशन धेरै नै साधारण साधनहरू को साथ सानो स्तर मा र अनिश्चितता के साथ सुरु भए, तिनीहरूमध्ये केहीलाई विदेशी सहायता प्राप्त भयो र उनीहरुले राम्रो उपकरणहरू र प्रतिष्ठापनहरू को साथ थप परिष्कृत रेडियो स्टेशन विकास गरे।
कतिपयले परिसरहरूको नजिकै आफ्ना थिएटरहरू बनाए, त्यसैले ट्रेड युनियन बैठकहरू त्यहाँ हुन थाले र उनीहरूलाई रेडियोबाट प्रत्यक्ष प्रसारण पनि गरियो।
उदाहरणका लागि, रेडियो भ्यानगार्डियामा ठूला फ्रेस्कोसहितको सुन्दर र राम्रोसँग सुसज्जित थिएटर थियो जसले कोलोक्विरी माइनिङ सेन्टरको कथा बताउँछ।
सूचना तथा प्रसारण मन्त्रालयका अनुसार भारतमा १ नोभेम्बर २००९ सम्म ४७ सामुदायिक रेडियो स्टेशनहरू सञ्चालित थिए जसमा ४५ परिसर-आधारित स्टेशनहरू र गैरसरकारी संस्थाहरूद्वारा सञ्चालित दुई सीआरएस छन्।
डिसेम्बर २००९ सम्म, संगम रेडियो , रेडियो बुन्देलखण्ड , मानदेशी तराङ , सहित नागरिक समाज समूहहरू द्वारा सञ्चालित सीआर स्टेशनहरूको संख्या सम्भवतः सात पुगेको थियो।
बीएनआरआरसी ढाका मा आफ्नो सचिवालयमा रहेको सामुदायिक रेडियोको एक राष्ट्रिय सहायता डेस्क मार्फत करिब २०० संगठनहरूलाई सामुदायिक रेडियो उपयोग प्रक्रियामा प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउँछ।
यस अनुभवको माध्यमबाट, बंगलादेशमा सामुदायिक रेडियोको लागि आवश्यक जनशक्ति जुटाउन, अनुसन्धान र विकास र प्राविधिक सहयोग को निर्माण को लागि एक सक्रिय संस्थालाई उत्प्रेरित गर्नुपर्छ।
एकेडेमीले वर्षभरि सामुदायिक रेडियो प्रशिक्षण, अनुसन्धान, प्राविधिक सहयोग र सामुदायिक रेडियो शुरुवातकर्ताहरूको लागि अन्य सहयोगको आयोजना गर्नेछ।
सुरुमा सरकारले १४ पहलकदमीलाई अनुमोदन गर्‍यो, यसमा सामेल छन सिताकुण्ड चटगाउँको योङ पावर इन एक्सन , सातखिरा को लागि नलता सामुदायिक अस्पताल, बोगराको लागि एलडीआरओ , मौलवी बजार को लागि बीआरएसी, नौगाउँ को लागि बरान्दरो कम्युनिटी रेडियो, छपाई नबाबगञ्जको लागि प्रोयास, राजशाही को लागि सीसीडी, झिनाइदह को लागि सृजोनी, मुन्शीगञ्जको लागि ईसी बंगलादेश, बरगुनाको लागि एमएमसी र कुरिग्रामको लागि आरडीआरएस, कोइरा को लागि सुंदरबन सामुदायिक रेडियो, तेलनाफ र अमातोली को सामुदायिक ग्रामीण रेडियोका लागि कृषि सूचना सेवा।