polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
फेब्रुअरी २१ - गद्दाफीका छोरा सैफ अल इस्लामद्वारा लिबियाली सरकारी टेलिभिजनमार्फत् राष्ट्रका नाममा सम्बोधन, आफ्नो बुबा ट्युनिसिया र इजिप्टका अपदस्त राष्ट्रपति जस्ता नभएको भन्दै आन्दोलन जारी रहे मुलुक गृहयुद्धमा फस्ने चिन्ता व्यक्त
फेब्रुअरी १४ - लिबियाली शासक कर्णेल गद्दाफी विरुद्ध विद्युतीय सामाजिक सन्जाल फेसबुकमार्फत् शान्तिपूर्ण प्रदर्शन गर्न आह्वान
धेरै पुरानो रोग तथा औंलाहरू बाङ्गो भइसकेपछि बाथको पहिचान गर्न गाह्रो पर्दैन तर यस्तो अवस्थामा बाथको उपचार पनि पूरा हुन सक्दैन।
यति मात्र नभई यसले ज्वरो आउने, आलस्य हुने, चाँडै थाक्ने तथा गल्नेजस्ता लक्षण पनि देखाउन सक्छ साथै जोर्नी मात्र नभई यस रोगले शरीरका विभिन्न अंगमा असर देखाउन सक्छ।
छालामा निको नहुने घाउ आउने, आँखा रातो हुने तथा दुख्ने, फोक्सो जाली पर्ने र स्वाँस्वाँ आउने, फोक्सोबाहिर पानी जम्ने यसका अरू लक्षण हुन्।
ओलीहरूको बर्मो गर्दा पण्डित बडा भोजका नाति प्रजापालकका नाति आकाशका गोला पतालका गडमोरा १६ कला ३६ को निधानी डोटी कुमाउको लगनाखाम दयामाछौ भनि उनले गरेका विरगाथाहरू वर्णन गर्दछन् ।
उनी पनि तान्त्रिक भएकाले गाउँमा ओल्को उठाउन हिड्न कठिन भएकाले नाङ्लोको पखेटा लगाई उड्ने र विभिन्न गाउँबाट ओल्को उठाउने गर्दथे ।
त्यतिबेला ९ वर्षकी कन्यालाई केटाको घरमा लगी राख्ने पछाडी उमेर पुगेपछि विधीपूर्वक विवाह गर्ने चलन थियो अर्थात पहिला सरौलो गर्ने दुई चार जना मान्छे आई केटीलाई केटाको घरमा लग्ने चलन थियो ।
आफ्नो गुरूले वरण गरेकी कन्या लग्न दिन्नौं भनी सबै गाउँले एक जुट भई आफ्नो डोली बोक्ने लोहारलाई समेत साथमा लगेर सरौलो गर्न लागेकी देवमतीलाई बाटैबाट फर्काएर ध्यानी पाण्डेको घरमा राखेका थिए ।
यजमानहरूले ध्यानी पाण्डेसँग देवमतीबाट जन्मिएक सन्तानलाई खड्केलो अथवा जैसी नमान्ने, जसरी जसरी पुरोहित मानेकछौं त्यसरी नै मान्नेछौं भन्ने वाचा गरेका थिए ।
त्यस पछि समय बित्दै गयो समयले कोल्टो फेर्यो भित्री मनबाट अर्काले विवाह गर्न लागेकी कन्यालाई बिचैबाट ल्याई विवाह गरी जन्मेका बच्चाहरूमा सामाजिक परिवेशले नैरास्यता ल्यायो ।
ध्यानी पाण्डे ओलीका कान्छा नाति उत्तम पाण्डे ओली भाईहरूसँग जग्गाको बारेमे खिचलो भएका कारण गाउँबाट टाढा दोगडा पातलमा गएर होम कुण्ड थापी होम गर्न थाले ।
बाँकी सन्तान कल्याण, रुद्र, नरेन्द्र, लक्ष्मण, इन्द्र, भूमी, मनोरथ र भगिरथ पाण्डेहरूले कुमाउ क्षेत्रमा नै बसोवास गरेका थिए ।
चार वेदको पुरा अध्यायन गरेका साथै ज्योतिष विद्यामा पनि पारंगत थिए भन्ने कुरा कुमाउका प्रसिद्ध इतिहासकार अटकिन्सनको अन्वेषण गजेटियरमा उल्लेख गरेको पाइन्छ ।
कुमाउँ र डोटी क्षेत्रमा धेरैजसो ब्राह्मणहरूले आफ्नो आसपद तथा आफ्नो पैत्रिक परिचय दिन सकेका थिएनन् ति मध्य केही खस ब्राह्मण पनि थिए ।
कर्मेन्द्रियलाई वसमा राख्ने प्रजापालक शक्तिशाली गायत्री मन्त्रको जप गर्ने ऋषिका रूपमा चिनिने गौतम ऋषिका सन्तान एक जना मूल पूरूष पण्डित बालराज पाण्डे थिए ।
राजा सोम चन्दले कालु तडागी फौजदारको सहयोगले चम्पावतका खस राजालाई हराएर आफ्नो अधिपत्य जमाए पछि झिंगाडका जोशी सुधानिधी चौवेलाई दिवान, सिमल्टिया पाण्डे कश्यप गोत्रीलाई राजगुरू, देवलिया पाण्डे गौतम गोत्रीलाई राज पुरोहित, मण्डिया पाण्डेलाई कारवारी र विष्टहरूलाई कारदारको पदवी दिई कार्यक्रम चलाउन्थे ।
गौतम गोत्रिय भट्टहरू नेपालमा बैतडी, दार्चुला, डोटी, डडेलधुरा,बझाङ्ग, कैलाली, कञ्चनपुर आदीमा बसोवास गर्दछन् भने भारतमा पिथौरागढ, बरेली, हल्द्वानी, टनकपुर आदी स्थानमा बसोवास गर्दछन् ।
यसका कारण कम तत्वहरूका गुणधर्महरूलाई नैं याद राख्नाले काम चल्छ किनभनें आवर्त सारणीमा कुनै समूह वा कुनै आवर्त मा गुणधर्म एउटा निश्चित क्रमदेखि एवं तर्कसम्मत तरिकाले बदल्दछन्।
आवर्त नियमका अनुसार तत्वहरूलाई परमाणु भारका वृद्धि क्रममा क्षैतिज पंक्तिहरूमा सजाउनमा सामन गुण भएका तत्व एउटा नैं उर्ध्वाधर कालममा उपस्थित रहन्छन्।
यसका पछि पनि हाइड्रोजनको दुइ स्थानहरूमा हुनु र लेथेनाइड र एक्टीनाइड तत्वहरूलाई सारणीमा स्थान न हुनु दुइ मुख्य दोष अजसम्म छन्।
केही समूहहरूमा, तत्व समान गुण दर्शा्दछन्. यी समूहहरूका नाम क्षारीय तत्व, क्षारीय पार्थिव धातु, छलोजेन, निक्टोजेन, चाल्कोजेन र अक्रिय ग्यास।
आवर्त सारणीका क्षैतिज पंक्तिहरूलाई आवर्त भन्दछन्. तर पनि तत्वहरूका वर्गीकरणमा समूह अधिक महत्त्वपूर्ण मानिन्छन्, फेरि आवर्त सारणीमा धेरै स्थल यस्ता हुन्छन् जहां आवर्तको महत्त्व अधिक हुन जान्छ।
युद्ध समाप्ति पछि पनि, केन्‍द्र सरकारको कर्मचारीहरु द्वारा घूसखोरी र भ्रष्‍टाचारको मामिलाहरूको जांच गर्ने उदेश्यले एउटा केन्‍द्रीय सरकारी एजेंसीको जरूरत महसूस गरियो।
यो ऐनद्वारा विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको अधीक्षण गृह विभागलाई हस्‍तान्तरित भयो र यसको कामकाजलाई विस्‍तार गरेर भारत सरकारको सबै विभागलाई समेटियो।
विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको क्षेत्राधिकार सबै सङ्घ राज्य क्षेत्र सम्म विस्‍तृत गरियो र सम्‍बन्धित राज्‍य सरकारको सहमतिबाट राज्‍यसम्म नै यसको विस्‍तार गर्न सकिन्छ।
दिल्‍ली विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानलाई यसको लोकप्रिय नाम ‘केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरो’ गृह मंत्रालय संकल्‍प दिनांक १.४.१९६३द्वारा प्राप्त भयो।
बिस्तारै बिस्तारै, ठूलो संख्‍यामा सार्वजनिक क्षेत्रको उपक्रमहरूको स्‍थापनाको साथै यि उपक्रमहरूको कर्मचारीलाई पनि केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्यूरोको क्षेत्रको अधीन ल्याईयो ।
यस प्रकार, १९६९मा बैङ्कको राष्‍ट्रीयकरण पछि सार्वजनिक क्षेत्रको बैङ्क र त्यसको कर्मचारी पनि केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरोको क्षेत्रको अधीन आए।
यद्यपि यसको सङ्गठन फेडरल ब्यूरो अफ इन्वेस्टिगेशनसंग मिल्दो जुल्दो छ तर यसको अधिकार एवं कार्य-क्षेत्र एफ् बीआईको तुलनामा धेरै सीमित छ।
त्यस समय विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको कार्य द्वितीय विश्‍व युद्धको समयमा भारतीय युद्ध र आपुर्ति विभागको लेन-देनमा घूसखोरी र भ्रष्‍टाचारको मामिला जांच गर्नु थियो।
खरेलको गोत्र “वशिष्ठ” हो भने खरेलका सगोत्री अन्य थरहरूमा भट्टराई, पाण्डे, चालिसे, मुडवरी, दवाडी, थान्सिङे भण्डारी, सुयल राउत, सुयल थापा र सुयल घर्ती भएको पाइएको छ ।
कुमाऊँका राजकीय स्नातकोत्तर महाविद्यालय पिथौरागढका इतिहासकार डा. मदनचन्द्र भट्टका अनुसार वशिष्ठ गोत्रीहरु इस्वीको चौधौँ र पन्ध्रौँ शताब्दीमा कुमाऊँका कतुरी राजा धामदेव र ब्रह्मादेवको समयमा नेपालतिर बस्न गएका हुन् ।
भागिरथ उपाध्याय लाई तत्कालीन श्री ५ नरभुपाल शाहले वि.सं. १७९६ मा ताम्रपत्र दिएको देखिएबाट उहाँ त्यस समयमा गोरखा दरबारमा कुनै सरकारी सेवामा रहनुभएको अनुमान हुन्छ ।
भागिरथ उपाध्याय का छोराहरू कृष्णानन्द, हरिनन्द, रामानन्द तथा महेश्वरान्दलाई नाबालक अवस्थामा नै माता पिताको मृत्यु भएका कारण मावलीले फलाँटेमा ल्याई पालनपोषण गरेको पाइन्छ ।
काभ्रेपलान्चोक र झापा जिल्लामा बस्ने वशिष्ठ गोत्री खरेलहरू र गुल्मी र स्याङ्जा जिल्लामा बस्ने वत्स गोत्री खरालहरुको पुर्खा फरक रहेको पाइन्छ ।
यो एक कम्युटर सञ्चालन प्रणाली भएको कारणले यसलाई धेरै मानिसहरूले धेरै स्वरुमा निर्माण गरेका छन् , तिनै स्वरूपलाई नै लिनक्स वितरणहरू भनेर चिनिन्छ।
भारतमा पानी पाङ्ग्रा र पनचक्की बनाइयो थियो, इंपीरियल रोम मा, पानी संचालित मिलों अनाज देखि आटाको उत्पादन, र पनि काटन कार्य काठ र पत्थरको लागि प्रयोग गरियो, चीन मा, हान राजवंश पछि देखि व्यापक रूप ले प्रयोग गरियो।
पनि व्यापक रूप देखि ब्रिटेनमा मध्यकालीन अझ पछिको समयमा प्रयोगएरनेको लागि सीसा र टिन अयस्क निकालन का. यो पछिमा हाइड्रोलिक खननमा विकसित जब क्यालिफोर्निया सोनेको भीडको समयमा प्रयोग गर्यो।
जहां पानीको बहुतायत छ टाउको चलती भागहरूको बिना सीधा संपीडित हावा उत्पन्न गरिन सक्छ . पानीको गिरने स्तंभ इनलेटमा अशांतिको माध्यम ले उत्पन्न हावा बुलबुलेसँग मिलाईन्छ।
गिरते पानीको वजन कक्षको माथि हावामा . कक्ष भन्दा एक जलमग्न आउटलेट पानीको सेवन भन्दा एक कम ऊंचाईमा सतहको प्रवाहको लागि अनुमति दिइन्छ।
ब्रिटेनमा औद्योगिक क्रांतिको शुरुवात मा, पानी रिचर्ड ' पानी फ्रेमको रूपमा नयाँ आविष्कारको लागि शक्तिको मुख्य स्रोत ३] हुनत पानीको शक्तिको उपयोग ठूलो मिलों र कारखानहरूलाई धेरैमा भापको शक्तिको लागि रास्ता दिए, यो अझै पनि साना ब्लास्ट फर्नेसमा धौंकनी ड्राइविंगको रूपमा धेरै साना आपरेशन,को लागि १८ औँ र १९ औँ शताब्दिहरूको समयमा प्रयोग गरेगएको थियो र सेंट एंथोनी , जुन मिसिसिपी नदीमा ५० फुट ड्रपको उपयोग गर्दछमा बनाया उनको रूपमा .
हाइड्रोलिक पावर नेटवर्क पनि ​​अस्तित्वमा छ, दबाव तरल पदार्थ लैजानको लागि एक पंपको रूपमा एक शक्तिको स्रोत ले यान्त्रिक शक्ति सञ्चारित गर्नको लागि उपयोगकर्ताहरु अन्त पाइपको उपयोग . यिनिहरू यूनाइटेड किंगडममा विक्टोरियन शहरहरूमा व्यापक थिए।
एक जलविद्युत संसाधन उपलब्ध छ, बिजुली, या प्रति एकाइ समय ऊर्जाको राशिको अनुसार नापन सकिन्छ . ठूलो जलाशयहरूमा उपलब्ध बिजुली साधारण तरिकामा केवल हाइड्रोलिक टाउको र द्रवको प्रवाहको दरको एक समारोह छ।
मेसोपोटामिया र प्राचीन मिस्र, जहां सिंचाई ६ ई.पू. सहस्राब्दी पानी र घडी पछि देखि प्रयोग गरिएको छ गर्नको लागि फिर्ताको तारीखको प्रारंभिकको उपयोग गर्दछ जल्दी २ सहस्राब्दी ई.पू. पछि देखि प्रयोग भएको थियो।
जहां पी किलोवाटमा शक्ति हो, घन्टा मीटरमा ऊंचाई छ, अनुसन्धान क्यूबिक मीटर प्रति लेकंडमा प्रवाह दर छ, जी /२ ९.८को गुरुत्वाकर्षणको कारण त्वरण छ, र कश्मीर दक्षताको गुणांक ० देखि १ देखि लिएर छ।
जलविद्युत, हाइड्रोलिक बिजुली, हाइड्रोकाइनेटिक शक्ति या पानी को शक्ति बिजुलीको विकास भन्दा पहिले सिंचाईको लागि प्रयोग भएको थियो र पनचक्कीको रूपमा विभिन्न मिसिनहरूको सञ्चालन, कपडा मिसिनहरु, चीरघर एस, गोदी क्रेन एस, र घरेलू लिफ्टहरु।
को लागि पी स्थानापन्न र व्यक्त तरलको मात्रा प्रति एकाइ समय ले गइयो र पानीको घनत्व को सन्दर्भ मा, हामी यस अभिव्यक्तिको सामान्य रूपमा पहुंचें:
यो गाउँ विकास समिति उदयपुर जिल्लाको पूर्वी भागमा पर्दछ पूर्वी सिमाना सप्तकोशि नदिको चतरासँग जोडिएको छ जुन सुन्सरी जिल्लामा पर्दछ।
त्यसै गरी पश्चिम सिमाना बसाहा गाउँ विकास समिति, उत्तर सिमाना चौडण्डी, कटुनजेबबाला र मइनामइनी गाउँ विकास समिति र दक्षिणमा तपेश्वरी गाउँ विकास समितिसँग जोडिएको छ।
संसदीय निर्वाचन क्षेत्र नम्बर एक, इलाका नम्बर १ र ४१ गाविस मध्येमा पर्ने विकासको प्रचुर सम्भावना बोकेको र जिल्लाकै सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको गाविस हो रामपुर ठोक्शिला ।
रामपुर ठोक्शिला नेपाल अधिराज्यको पूर्व उत्तर प्रसिद्ध सप्तकोशी नदिको पश्चिम सीमाना र महाभारत पहाडको काखमा रहेको उदयपुर जिल्लाको पूर्वी भेगमा अवस्थीत एउटा सुन्दर गाविस हो ।
बसाहको बेलाका देउराली डाँडाबाट ओालो झरेर सुपाडे लागेपछि शुरु हुने यस गाविसको शिरमा महाभारत पर्वत, दक्षिणपूर्वमा चर्चित कोसी टापु बन्य जन्तु आरक्ष, पूर्वमा सप्तकोशी नदि, बिचमा समथर सुन्दर हरियाली, र पुरानो गा.वि.सका रूपमा चिनिने गा.वि.स पनि रामपुर ठोक्शिला नै हो, जसलाई चलन चल्तीको भाषामा ठोक्शिला मात्र पनि भन्दा गलत मानिदैन ।
यस गाविसको उत्तरमा कटुन्जे बबला, दक्षिणमा तपेश्वरी गाविस, पूर्वमा सुनसरीको महेन्द्र नगर र बराहक्षेत्र गाविस, उत्तरपूर्वमा मैनामैनी र पश्चिममा बेल्टारबसाह नगरपालीकासंग सीमाना जोडिएको छ ।
अतः आधिकारीक तथ्याङकअनुसार यस गा.वि.सको जनसङ्ख्या वृद्घिदर बार्षिक रूपमा एक दशमल शून्य एक प्रतिशत रहेको भएपनि विभिन्न अनौपचारीक तथ्याङकले यस गाविसको बार्षिक बृद्धिदर २ दशमलव ५ प्रतिशत रहेको देखाएका छन् ।
यस गाविसमा ब्रामण, क्षेत्री, चौधरी, थारु, माझी, सार्की, राई, श्रेष्ठ, गुरुङ, तामाङ्, परियार, विश्वकर्मालगायतका जातीहरूको बाहूल्यता रहेको छ ।
सम्भावनाको उच्च कोटिमा रहेको सुन्दर र हराभरा, नेपालकै विशाल नदि सप्तकोशी बगी रहेको, विभिन्न मठ–मन्दिरले सजिएको रमणीय गाविस ठोक्सिलाको ऐतिहासिक पृष्ठभुमिले पनि यसलाई अझै महत्त्व दिएको छ ।
२०२७ साल पूर्व, यस गाविसको नाम रातापानी ठोक्शिला गाउँ पन्चायत रहेको र सोहि सालमा सदरमुकामबाट आएका कर्मचारीले गाउँको हालचाल र गाउँबासीसँग छलफल गरि, पुनः गाउँको नाम रातापानी ठोक्शिला कायम गराइएको बताइन्छ ।
एकातिर चौधरी बस्ती अर्कोतिर माझी र केही अन्य खस समुदायको गाउं बनेर गाउँ विभाजित भएपछि दुवैको साँध सीमाना शीला अर्थात ढुंगा ठोकेर लगाइएको र चुरे पहाडबाट चट्टानमा घोलिएर बग्दै आएको खोलाको पानी प्राय रातो देखिने गरेकाले दुवैलाई मिलाएर रातापानी ठोक्शिला राखिएको बताइन्छ ।
तर दुखको कुरा यति लामो इतिहाँस बोकेको, धेरै जनसङ्ख्या भएको र दरिलो आर्थिक श्रोतको धनी भएर पनि ठोक्शिला गाविससंग आफ्नै एउटा भवन नहुँदा कृषि भवनको एउटा कोठाबाट काम सञ्चालन भईरहेको छ ।
भवन निर्माणका लागि जग्गा, तथा बजेट नछुट्टिएको भने हैन, तर स्थानीयबासी, राजनीतिकदल लगायतका सरोकारवालाको पर्याप्त जाँगरको कमीले गर्दा हालसम्म ठोक्शिला गाविस कृषि भवनको शरणमा रहेर काम गरिरहेको छ ।
यस गाविसमा नेपालमा बसोबास गर्ने अधिकांश जात–जातीहरूको बसोबास रहेको छ, शुरुमा थारु, माझी र किँराती समुदायको बसोबास रहेको ठोक्शिलामा अहिले, ब्रामण, क्षेत्री, नेवार, राई, तामाङ, लामा, सार्की, विश्वकर्मा, सुनुवारलगायत मुस्लीम समुदायसमेतको बसोबास रहेको छ भने बाहूल्यता भने ब्राम्हण क्षेत्रीकै हुन आउँछ ।
उदयपुर जिल्लामै ७२ दशमलव ५७ प्रतिशत हिन्दू धर्म मान्नेहरु रहेका छन् भने ठोक्शिलामा ८० प्रतिशत भन्दा बढि हिन्दू धर्मावलम्बिहरु रहेका छन् ।
चुनौतिपूर्ण र अप्ठेरो बाटो भए पनि २०६१ साल मंसिर ५ गते सार्वजनिक यातायात संचालनका लागि स्थानीय यातायात व्यवसायि उदय प्रसाद अधिकारीले सदरमुकाम गाइघाटदेखि ठोक्शिला गाविसको रामपुरसम्मको रुटमा यात्रुबाहक बस सन्चालनमा ल्याउनुभएको थियो ।
जुन गाडिहरु ठोक्शिलाबाट सदरमुकाम गाइघाट जानुका साथै सप्तरीको फत्तेपुर कन्चनपुर हुंदै सुनसरीको इनरुवा, इटहरी र धरान, मोरङको विराटनगर सम्म चल्ने गर्दछन् भने २३ वटा संख्यामा रहेका रात्रीबसहरु काठमाडौसम्म आउने गर्दछन् ।
२०७० साल महिना गते सप्तकोशीको चतरा घाटमा डुंगा दुर्घटना हुंदा ५ जनाको ज्यान गएको थियो भने आधा दर्जनभन्दा बढि अझै बेपत्ता रहेका छन् ।
यो पुल राष्ट्रिय राजमार्गअन्तर्गत पर्ने हुँदा, यसको सफल सञ्चालनपछि ठोक्शिला र यसका आसपासका गाउँवासिको जीवनशैलीमा अवश्य परिवर्तन आउने देखिन्छ ।
त्यतिमात्रै नभएर एसियाली विकास बैङ्कको सहयोगमा नेपाल सरकारले सुनसरीको कान्छिचोक, चतरा, उदयपुरको ठोक्शिला हुंदै सप्तरीको रुपनगर जोड्ने सडकलाई पुर्वपश्चिम लोकमार्गको विकल्पका रूपमा हेरी निर्माणका लागि ठेक्का समेत दिइसकेको छ ।
हाल ठोक्शिलाबाट पूर्व सुनसरीको इटहरी, धरान पुग्न सप्तरी हुंदै ५ घण्टा बसयात्रा गर्नुपर्छ भने सप्तकोशीमा निर्माणधीन पुल संचालनमा आएपछि हालको रुटमा लाग्ने समयभन्दा झण्डै ४ घण्टा बचत भई १ घण्टाभन्दा कम समयमा नै ठोक्शिलाबाट इटहरी, धरान पुग्न सकिन्छ ।
यातायातको अन्य सुविधामा ठोक्शिलाको ९ नम्बर वडाबाट पहाड तर्फ जाने बाटोमा ट्यासि, ट्रयाक्टर तथा मोटरसाइकलहरु चलिरहेका छन् भने १ नम्बर वडाबाट मैनामैनीसम्म ट्रयाक्टर तथा मोटरसाइकल जान सक्छन् ।
उदयपुर जिल्ला विकास समितिले निकालेको उदयपुर जिल्लाको बस्तुगत विवरण पुस्तिकामा देखाइएको तथ्यांकले पछिल्लो समयमा रामपुर ठोक्शिलाको शैक्षिक अवस्था प्रशंसनीय रहेको छ ।
शैक्षिक अवस्थामा निकै सुधार आएको भएपनि दक्ष जनशक्तिहरु रोजगारीको अभावमा ठोक्शिला बाहिर जाने क्रम बढेकाले ठोक्शिलाले शैक्षिक अवस्था सुध्रिएको उपलब्धि भने हाँसिल गर्न सकेको छैन ।
ठोक्शिला गाविसमा अन्य गाविसभन्दा दोब्बरको संख्यामा निजी तथा सरकारी विद्यालयहरु रहेका छन् जसमा १४ वटा शिशु विकास केन्द्र, १० वटा प्राथमिक विद्यालय, ४ वटा निम्न माध्यमिक विद्यालय, ३ वटा माध्यमिक विद्यालय, ४ वटा उच्च माध्यमिक विद्यालय र ७ वटा निजिस्तरका विद्यालयहरु रहेका छन् ।
शिक्षा र शैक्षिक स्रोतहरूको यतिका सुविधा हुंदाहुंदै पनि ठोक्शिलाबाट आजभोली दैनिक २५ देखि ३० जना युवाले वैदेशिक रोजगारीका लागि दैनिक पासपोर्ट सिफारिस लिने गरेका छन् ।
जसले पनि के देखाउंछ भने शिक्षित जनशक्ति सदुपयोगका लागि गाउँमै रोजगारीको अबसर नहुंदा विदेशिने युवा र शैक्षिक वेरोजगारहरु बढिरहेका छन् ।
गाउँमै उच्च शिक्षा हाँसिल गर्ने युवालाई मध्यनजर गर्दै क्याम्पस संचालनका लागि पहल नगरिएको भने हैन, तर सबैको प्रभावकारी भूमिकाको अभावका कारण त्यो पहल पहलमै सीमित रहेको छ ।
सबैले पहल गरेर गाविसको बीचमा पर्ने गरी एउटा स्नातक क्याम्पस स्थापना गर्न सक्ने हो भने गाउँबाट एसएलसी वा दश जोड दुई उत्तिर्ण गर्ने विद्यार्थीहरूले उच्च शिक्षाका लागि बाहिरिनुपर्ने थिएन ।
एउटा सामान्य मानिसको आवश्यकता र अधिकारभित्र पर्ने विकासका पूर्वाधारहरु शिक्षा, सञ्चार, यातायात, स्वास्थ्य, खानेपानी, विद्युतलगायतका अतिआवश्यक पूर्वाधारहरु पर्दछन् ।
२०६६ सालबाट त्रिवर्षिय योजनाको रूपमा सुरु भई ठोक्शिला कृषि तथा ग्रामीण विकास केन्द्रको सक्रियतामा ०७० सालामा आएर ठोक्शिलामा आंशिकरूपमा विजुली बालिएको भएतापनि अझै अधिकांश भेगका ठोक्शिलाबासी विजुलीको पहुंचभन्दा बाहिर रहेका छन् ।
आधुनिक प्रविधिको दु्रतत्तर विकास संगै केही वर्षयता यस गाविसका अधिकाशं बासिले मोवाइल फोन प्रयोग गर्न थालेको भएपनि सम्बन्धित मोबाइलको भरपर्दो नेटवर्कको अभावमा त्यो भरलाग्दो हुन सकेको छैन भने ल्यान्ड लाईनको सुविधाबाट पनि ठोक्शिला बञ्चित नै छ ।
राष्ट्रिय क्षेत्रीय केही रेडियो तथा टेलिभिजन ठोक्शिलाका अधिकांश भागमा देखिने र सुनिने भएपनि केही भागमा भने नेपाल टेलिभिजनसमेत टिप्दैन ।
राष्ट्रिय स्तरका दैनिक पत्रपत्रिकाको पहुंचसम्म ठोक्शिला अझै पुग्न नसकेको भएतापनि केही युवाको सक्रियतामा गतसाल यता ठोक्शिला दर्पण राष्ट्रिय साप्ताहिक पत्रिका र ठोक्शिला खवर डटकमले स्थानीय समाचारलाई प्रथमिकता दिई ठोक्शिलाबासीलाई सूचनाको अधिकार दिलाईरहेको छ ।
खोलाको भरमा अहिलेका आयोजनाहरूले संरचना निर्माण गरी सञ्चालन गरेको भएपनि वर्षाको समयमा धमिलो र फोहोर पानी पिउन ठोक्शिलाबासी बाध्यछन् ।
गा.वि.सको उत्तर पुर्वको सिमानामा विशाल नदि सप्तकोशी वहेको छ भने त्यस भन्दा पश्चिम डुडखोला, सेतीखोला, जरायोखोला, खारखोला, यसोदा खोला, मुर्ति खोला, योगीनी खोला, कटारी खोला, शिशुवा खोला, गिँदेरी खोला आदि पर्दछन् ।
गा.वि.सको उत्तरपट्टी पर्ने महाभारत पर्वतमा विभिन्न वहूमुल्य जडिवुटीहरु भेटीने गरेका छन् भने दक्षिणमा रहेको बेलाका सुनखानी वन क्षेत्रमा सुन तथा चाँदीको खानी रहेको वताईन्छ ।
सोही खानीको संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्न भन्दै केही स्थानीयको सकृयतामा बेलाका राजारानीको नाममा मन्दिर समेत निर्माण भईरहेको छ भने हरेक वर्षको बैशाखमा त्यस क्षेत्रमा मेला लगाउन सुरु गरिएको छ ।
तर त्यस्ता बहूमुल्य धातु तथा जडिबुटि पाइने क्षेत्रको गहन अध्ययन गरी संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्न नसक्दा अनाधीकृत रूपमा त्यस क्षेत्रमा तस्करी बढिरहको छ ।
ठोक्शिलामा पनि झण्डै ८० प्रतिशत जनसङ्ख्या कृषिमा निर्भर रहेको छ भने २० प्रतिशत ठोक्शिलावासीमात्र जागीर, व्यापार–व्यवसाय गरेर जिविकोपार्जन गरिरहेका छन् ।
ठोक्शिालमा यति समथर र उब्जाउ भूमि प्रशस्त भएपनि पर्याप्त स्रोत साधन र सिचाइंको समस्याले यहाँका कृषकहरूले कृषि पेशाबाट प्रशस्त फाइदा लिन सकिरहेका छैनन् ।
सिचाईको समस्या समाधानका लागि स्यावलो ट्वीवेल, डिप बोरिङ र थोपा सिँचाई ठोक्शिलाका कृषकहरुका लागि दिर्घकालीन समाधान हुन सक्ने विज्ञहरूले सुझाएका छन् ।
सम्बन्धित निकायले स्वावलो ट्युवेल, थोपा सिंचाई र डिप बोरिङ्ग लगायतका सिंचाईका आधार स्थापना गर्नेतर्फ ध्यान दिन सकेमा ठोक्शिलाबासीले आफ्नो पेटको लागि अरुको मुख ताक्नुपर्ने थिएन ।
गाविसको २ नम्बर वडामा रहेको सामुदायीक स्वस्थ्य सेवा केन्द्रले ठोक्शिलाभरिमात्र नभएर तपेश्वरी, बबला, र मैनामैनी समेतलाई सेवा प्रदान गर्दै आएको छ ।
यस स्वास्थ्य केन्द्रले खास गरी खोप सेवा, परिवार नियोजन सेवा, क्षयरोग, चर्मरोग, सामान्य रुघाखोकीको उपचार तथा चोविसै घण्टा प्रसुति सेवा प्रदान गर्दै आएको छ ।
ठोक्शिला गाविसकै यति ठूलो जनसङ्ख्या, त्यसमाथी अरु छिमेकि ३ गाविस कटुञ्जे बबला, मैनामैनी, तपेश्वरीलाई समेत सेवा पु¥याउनु पर्दा हेल्थ पोष्टको स्रोत, साधन र उपकरणले भ्याउन सकेको छैन ।
सन् १९६०मा सोभियत अन्तरिक्ष कार्यक्रममा उनीसहित २० जना हवाई चालकहरू छानिए जसमध्येमा विभिन्न छनौट प्रक्रियाबाट उनी अन्तरिक्षयानको लागि सक्षम साबित भए।
अन्तरिक्षमा एक घण्टा ४८ मिनेटसम्म बसेका युरी गागरिनको जन्म सोभियत सङ्घ रूसको कुल्सिनो भन्ने स्थानमा सन् १९३४ मार्च ९मा सामूहिक रूपमा खेतिकिसानी गर्ने पिता एलेक्सी इभानोभिच गागरिन र माता अन्ना टिमोफेथेभ्ना गागरिनको कोखबाट भएको थियो।
उनी त्यस देशका सैनिक पाइलट र अन्तरिक्षयात्री थिए र सन् १९६१ को अपि्रल १२ मा भोस्टोक -१ अन्तरिक्षयानमा चढेर पृथ्वीको अन्तरिक्षमा यात्रा गरेपछि विश्वको पहिलो मानव अन्तरिक्षयात्री र पहिलो पृथ्वी परिक्रमा गर्न सौभाग्य पाएका थिए।
गगारिनको उडान सोभियत अन्तरिक्ष कार्यक्रमको अभूतपूर्व सफलता थियो र उनी सोभियत सङ्घ र पुर्वी ब्लकको नायक तथा संसार भर सेलिब्रेटी बने ।
उनलाई स्कर्टिङ गर्दै उच्च अधिकारीको मोटोकेडमा मस्को हुँदै क्रेमलिन पुर्याइयो जहाँ एक समारोह बिच निकिता ख्रुस्चेभले उनलाई "हिरो अफ सोभियत युनियन"बाट बिभुषित गरे।
चौथो सन्तानमा तेश्रो सन्तानको रूपमा जन्मेका उनीलगायत लाखौले दोस्रो विश्व युद्धमा नाजी जर्मनले अतिक्रमण गरेपछि आफ्नो घर छोडेर सानो माटोको झुपडीमा उनीहरूले अतिक्रमण अन्त्य नभएसम्म एक वर्ष बस्न वाध्य भए।
उनी भन्दा जेठा दुई जना नाजी जर्मनको बधुवा मजुदरको रूपमा १९४३मा काम गर्न वाध्य भए भने सन् १९४६मा उनको परिवार घाग्त्स्क भन्ने स्थानमा बसाईसराई गर्‍यो।
सलाद फसलें जसलाई संरक्षित गर्न प्रत्यक्ष रूपबाट मुश्किल छ तिनलाई अब यस्तो सीलेरे भएका बैगहरूमा पैक गरिन्छ जसमा औक्सीजन संकेन्द्रणलाई कम गर्नको लागि वातावरणलाई नियन्त्रित गरिन्छ र कार्बन डाइऔक्साइड संकेन्द्रणलाई बढाइन्छ।
एक चिंता यो पनि छ कि हुनत यस तरिकाबाट भले नैं सलाद सब्जीहरूको स्वरूप र बनावट बरेरार रह्दछ, तर यस विधिबाट संरक्षित गरियो पछि ती आफ्नो पोषक तत्वहरू विशेष गरी भिटामिन खो सक्दछन्
नाइट्रोजन ग्याँस को ९८% या उसभन्दा अधिकको सांद्रतामा हिपोक्सियाका माध्यमबाट अनाजमा लागे कीडहरूलाई मारनेको लागि प्रभावी ढंगबाट प्रयोग गरिन्छ।
यद्यपि, कार्बन डाइऔक्साइड यस सम्बन्धमा अधिक ला भकारी साबित हुन्छ किन भने यो हिपोक्सिया र हाइपरकार्बिया दुइटैका माध्यमबाट जीवहरूलाई मर्दछ, र उनको लागि केवल ८०% सांद्रताको आवश्यकता हुन्छ।
विकिरण प्रक्रिया परमाणु ऊर्जा असम्बन्धित छ, किन भनें त्यो परमाणु रिएक्टरहरू द्वारा उत्पादित रेडियोधर्मी न्यूक्लाईडको प्रयोग गर सक्दछ।
आयनित विकिरण जीवनको लागि खतगर्नुक छ ; यसै कारण विकिरण सुविधाहरूको लागि एक भारी परिरक्षित विकिरण कमरेको आवश्यकता हुन्छ जहाँ यो प्रक्रिया चलन्छ।
विकिरण सुरक्षा प्रक्रियाहरू यो सुनिश्चित गर्दछन् कि यस्तो सुविधामा ना त ेर्मचारीयहरूलाई र ना नैं पर्यावरणलाई यस सुविधा भन्दा कुनै प्रकारकहरू विकिरण अंश मिले. विकिरणित भोजन रेडियोधर्मी नबन जान्छ, र राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञ निकायहरूले भोजन विकिरणलाई पौष्टिक बताया छ।
राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञ निकायहरूले यो घोषणाको छ कि खाद्य विकिरण 'स्वास्थ्य-प्रद' है; र जस्तै -सङ्गठनहरूले खाद्य विकिरणको उपयोग गर्नको पुष्टिको छ।
खाद्य पदार्थहरूलाई विकिरणित गरे जाए या नयसमा विश्व भरमा अन्तर्राष्ट्रिय विधान भिन्न छन्, कहीं यसमा कुनै विनियमन छैन त कहीं यसमा पूर्ण प्रतिबंध छ।
अधिकतर यस्तो असफलताहरूलाई डिब्बेका भित्रका अपघटनका रूपमा पहिचानयो जान्छ जसका परिणाम स्वरूप गैसें उत्पन्न हुन्छ्न् र डिब्बा फूल्दै या फट जान्छ।
हुनत, खराब विनिर्माण र स्वच्छताको कमीका उदाहरण अगाडि आए छन् जसमा डिब्बाबंद खानमा औब्लिगेट एनारोब क्लोस्ट्रीडियम बटुलीनम द्वारा संदूषण अनुमत हुन्छ, जुन भोजनका भित्र एक तीव्र विषाक्तता उत्पन्न गर्दछ, जसबाट गंभीर रोग या मृत्यु फलित हुन्छ।
पकाया भयो मशरूम, यदि खराब तरिकाबाट सञ्चालित र फेरि डिब्बा बंद गरे गयो छ, तब उनमा स्टेफिलोकोकस रेयसको वृद्धि हुने लगन्छ, जुन एक यस्तो विषाक्त पदार्थ उत्पन्न गर्दछ जुन डिब्बाबंदी या बार-बार गर्म गर्नबाट पनि समाप्त हुँदैन.
डिब्बाबंदीमा भोजनलाई पकाना, विसंक्रमित डब्बहरू इरहरूमा सील बन्द गर्न, र कुनै शेष बैक्टीरियालाई विसंक्रमण प्रक्रियाका तहत कमजोर गर्न या मार हालनको लागि कंटेनरहरूलाई उबाला जान शामिल छ।
निकोलस अप्पेर्ट द्वारा यसको आविष्कार गरे गेको थियो . खाद्य पदार्थहरूका सडन प्रक्रियाका विरुद्ध प्राकृतिक संरक्षणको विभिन्न मात्राहरू छन् र अन्तिम चरणका रूपमा प्रेशर कुेरको पनि प्रयोग गरिन्छ।
उच्च एसिड गुण वाला फल जस्तै स्ट्रबेरीलाई केवल एक कम अवधिसम्म उबालनेका बाहेक र कुनै संरक्षकको आवश्यकता नहुन्छ, जबकि कम एसिड गुण वाला फल जस्तै टमाटरलाई अधिक समयसम्म उबालने र अन्य एसिडिक तत्वहरूलाई मिलाये जानेको आवश्यकता हुन्छ।
चीनीको प्रयोग फलहरूका संरक्षणमा गरिन्छ, या त सिरपका रूपमा जस्तै सेब, नाशपाती, आडू, खूबानी, आलूबोखारा या क्रिस्टल रूपमा जहाँ संरक्षित सामग्रीलाई चीनीमा क्रिस्टलीेरणको सीमासम्म पकाइन्छ र फलस्वरूप प्राप्त उत्पादलाई शुष्क सङ्ग्रहित गरिन्छ।
यस विधिलाई खट्टे फलहरूका छिलकहरूको लागि प्रयोग गरे जान सक्छ , हरूजेलीका र अदरक. यस प्रक्रियाका एक संशोधनबाट इेरंगे फलको उत्पादन हुन्छ जस्तै इेरंगा चेरी, यसमा फलहरूलाई चीनीमा सुरक्षित गरिन्छ किन भनें उसपछि उसलाई सिरपबाट निकालेर बेचा जान्छ, यसमा संरक्षण प्रक्रियालाई फलमा मौजूद चीनी र सिरपको बाहिरी कोटिंगद्वारा बनाए राखिन्छ।
भोजनलाई आयनित विकिरणका अन्तर्गत ला नेलाई भोजनको विकिरण भन्दछन्; या त उच्च ऊर्जा वाला इलेक्ट्रन या त्वरकबाट एक्स-रे, या गामा रे द्वारा (जसे रेडियोधर्मी स्रोतहरूबाट उत्सर्जित गरिन्छ जस्तै कोबाल्ट-60 कैसिअम-137). यस उपचारका धेरै प्रभाव हुन्छन् जसमा ब्याक्टेरिया, फफूंद र कीटहरूको नाश गर्न, फलहरूका पकने र सडनेको प्रक्रियालाई धीमा गर्न, र अधिक मात्रामा दिए गए पछि अनुर्वरता उत्प्रेरित गर्न शामिल छ।
विकिरण भाइरस र प्रीओन्समा प्रभावकारी छैन, यो सूक्ष्मजीवहरू द्वारा पहिलेबाट नैं बने विषाक्त पदार्थहरूको नाश गर्नमा असक्षम छ, र यो केवल उच्च प्रारम्भिक गुणवत्ता वाला भोजनमा नैं उपयोगी छ।
स्पंदित बिजुली फील्ड प्रसंस्ेरण एक यस्तो विधि छ जसका तहत कोशिकाहरूको प्रसंस्ेरण एक मजबूत विद्युत फील्डका संक्षिप्त स्पंदनका माध्यमबाट गरिन्छ।
केही खाद्य पदार्थ पकाए गए पछि स्वाभाविक रूपबाट एक प्रोटीन]] जेलमा परिवर्तित हुन जान्छन् जस्तै ईल्स र एल्वर, र सिपनसुलिड कीडे जुन पीपल्स रिपब्लिक अफ चाइनाका फुजिआन प्रांतका जियामेन जिल्लाहरूको एक पकवान छ।
ऐस्पिक मा डिब्बाबन्द मासु, १९५० का दशकसम्म ब्रिटेनमा मासु अफ-कट्स पस्किनको लागि एक साधारण तरिकाका रूपमा प्रयोग गरे जान्थ्यो. धेरै जग गरे भएका मीटको पनि जेली बनाए जान्छ।
खाद्य संरक्षण खाद्यलाई उपचारित गर्न र संभालनेको एक यस्तो प्रक्रिया छ जसबाट उनको खराब हुने को ती प्रक्रियालाई रोक्दछ या धेरै कम गरिदिन्छ, जुन सूक्ष्म जीवाणुहरू द्वारा छती या छिटो गर दी जान्छ।
यद्दपि केही तरीकहरूमा, सौम्य ब्याक्टेरिया, जस्तै खमीर या कवकको प्रयोग गरिन्छ ताकि विशेष गुण बढाए जानसके र खाद्य पदार्थहरूलाई संरक्षित गरे जानसके . पौष्टिक मूल्य, संरचना र स्वाद बनाउन र उनको अनुरक्षण, खाद्यका रूपमा उनको गुणहरूलाई संरक्षित राखनको लागि महत्त्वपूर्ण छ।
यो सांस्कृतिक रूपबाट आश्रित छ किन भने जुन एक संस्कृतिका मानिसहरूको लागि खान योग्य छ, त्यो दोस्रो संस्कृतिका मानिसहरूको लागि नपनि हुनसक्छ।
संरक्षण प्रक्रियामा साधारण गरिमा ब्याक्टेरिया कवक र अन्य जीवाणु]]को वृद्धिलाई रोकन, र साथ नैं साथ सडी भए दुर्गन्ध पैदा गर्न वाला बोसोका औक्सीेरणको गतिलाई धीमा गर्न शामिल छ।
यसमा त्यो प्रक्रिया पनि शामिल छ जसका तहत भोजन तैयार गर्दा खेरी प्राकृतिक परिपक्वन र विवर्णताको प्रावरोध गरिन्छ, जस्तै कटे भएका सेबहरूमा प्रतिक्रिया स्वरूप पाचेरस सम्बन्धी भूरापनको छना. केही संरक्षण विधीहरूमा खाद्य पदार्थलाई उपचारका पश्चात सीलबन्द गर्नको आवश्यकता हुन्छ, ताकि तिनलाई जीवाणुहरू द्वारा पुनः दूषित गर्नबाट बचाइनसके; अन्य, जस्तै कि सुखान, खाद्य पदार्थहरूलाई लामा समयसम्म बिना कुनै विशेष नियन्त्रणका सङ्ग्रहित राखनमा सहायता गर्दछन्.
अति उच्च जल दबाव (जस्तै फ्रेशेराइज्ड, एक प्रकारकहरू "शीत" निष्कीटन विधि छ, उनको दबाव प्राकृतिक रूपबाट प्रकट हुने वाला पैथोजेन्सलाई मार दिन्छ, जुन खाद्य पदार्थहरूमा गिरावट ला ्दछ र भोजनको सुरक्षालाई पनि प्रभावित गर्दछ।
विशिष्ट अचारन एजेंटहरूमा ब्रिन , सिरका, रक्सी]], र वनस्पति मुख्य रूपबाट औलिव तेल किन भनें साथ नैं धेरै अन्य तेलें पनि शामिल छन्. धेरै रासायनिक अचारन प्रक्रियाहरूमा गर्म गर्न र उबाल्नु शामिल छ जसबाट संरक्षित गरे भयो भोजन अचार बनाउन वाला एजेन्ट सहित सन्तृप्त हुन जान्छ।