polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
उपनिषदहरूमा ज्ञान प्राप्तिका लागि जुन संवाद विधि प्रयोग गरिएको छ त्यसै प्रकारको विधि ग्रीक दार्शनिक प्लेटोले आफ्ना व्याख्यानहरूमा प्रयोग गरेका छन् ।
उपनिषद्ले ओम् शब्द एक आलौकिक शब्द भएको भन्ने सबैभन्दा राम्रो तरिकाले परिभाषित गरेको छ र यसले उत्पन्न गराउने कम्पनले परमात्मा सँग एक गराउँदछ भन्ने उल्लेख गरेको छ।
पं. श्रीराम शर्मा आचार्यले यसबाट १०८ उपनिषद सङ्कलन गरी उचित सम्पादन तथा हिन्दी भाषाको बोधगम्भय अनुवाद सहित प्रकाशन गरेर सर्वसाधारणका लागि सुलभ गराउन स्तुत्य कार्य गरेका छन् ।
रामकृष्ण मठका संस्थापक मध्ये एक स्वामी परमानन्दका अनुसार उपनिषदहरूमा प्रतिपादन गरिएका दुइ मुख्य महावाक्य छन्ः तत् त्वम् असि र अहं ब्रह्मास्मि ।
कोशिका के बारे में विस्तृत जानकारी एकत्र करने के बाद वैज्ञानिक एम. जे.श्लाइडेन तथा वैज्ञानिक थिओडर श्वान ने सन् 1839 में कोशिका सिद्धांत को प्रस्तुत किया।
एउटा बत्तीले नजीकैका हजारौं बत्तीलाई बाले झैं एकजना ज्ञानवान्, जीवन्मुक्त महात्माले वर्तमानलाई मात्रै होइन भविष्यलाई समेत आलोकित बनाइदिन्छन्।
यस धरतीमा त्यस्ता कालजयी महापुरूषहरू, यदाकदा जन्मन्छन् र आफ्नो ज्ञानले, गुणले, सेवाले, परोपकारको सम्पूर्ण समाज र देशलाई नै सुखी, शान्त र समुन्नत बनाएर एउटा युगान्तकारी कीर्तिमान कायम गरी सदा-सदाका लागि एउटा अविस्मरणीय दृष्टान्त छोडेर जान्छन्।
यही अनुक्रममा हाम्री नेपाल जननीले एक महान् आत्मा भएका युगपुरुष पाइन् ती हुन् श्री १००८ स्वामी परमहंस परिव्राजकाचार्य योगीराज श्रोत्रिय ब्रहृमनिष्ठ पूर्वीय ज्ञान र पश्चिमी विज्ञानका निष्णात जीवन्मुक्त महात्मा सच्चिदानन्द सरस्वती।
सुदूर पश्चिम डोटी, बैतडी, बझाङ, अछाम तिरका जनता डाक्टर स्वामी, स्वामीबाबा, खप्तडस्वामी भनेर प्रेमले, श्रद्धाले, भक्तिले, आत्मीयताले पुकार्दथे र आफ्नो हृदयदेखि नै श्रद्धासुमन चढाउँथे।
त्यस्ता युगपुरूषले आफ्ना ज्ञान र गुणले, सेवा र परोपकारले, धर्म-विज्ञान र विचार-विज्ञान जस्ता कालजयी, अमर अमतमयी ग्रन्थहरू र अत्यन्त मीठा अमृतमयी उपदेशात्मक वाणीहरूले नेपालको आकाश र धरतीलाई नै अध्यात्मको, धर्मको, वेदान्तको, वैदिक सनातन परम्पराको, मर्यादाको, योगको, विचारको सुवासले आलोकित बनाएर नेपाल जननीलाई धन्य धन्य बनाएको छ।
श्री खप्तडबाबा यस युगकै एक असाधारण तपस्वी, अद्वितीय योगी, अतुलनीय ज्ञानवान्, अविस्मरणीय समाजसेवी, परोपकारी, अपार शास्त्रज्ञ, अकाट्यतर्क प्रवीण एवं अत्यन्त मीठो मधुर वाणी र उज्यालो ओजस्वी मुहार भएका महान् व्यक्तित्व थिए ।
जस-जसले उनको दर्शन गर्ने, उनसँग सत्सङ्ग गर्ने, उनको सान्निध्य पाउने, उनलाई गुरु बनाउने र उनको उपदेश सुन्ने सौभाग्य पाए ती धन्य हुन्।
त्यस्तै नै उनका विचार विज्ञान, स्वास्थ्यविज्ञान, धर्मविज्ञान खण्ड १,२,३,४ र धर्म विज्ञान सार-संक्षेप म र मेरो कर्तव्य, नारीधर्म र पुरूषधर्म, योगविज्ञान, आत्मज्ञान, आरोग्य विज्ञान, वेदान्त विज्ञान, र तीनओटा अङ्ग्रेजी पुस्तकसहित जम्मा १६ ओटा पुस्तक प्रकाशित भइसकेका छन्।
वैदिक सिद्धान्त र दर्शन अनुरूपको कर्म, उपासना र ज्ञानलाई नै प्रतिपादन गर्ने यी ग्रन्थहरूमा प्रवेश गरेपछि बाबाको अध्ययन, अनुसन्धान र अनुभव कति महान् कति गम्भीर, कति स्वाभाविक, कति उपकारी अनि कति अनुकरणीय रहेछन् भन्ने स्पष्ट हुन्छ।
विचार-विज्ञान त यति लोकप्रिय ग्रन्थ बनेको छ- सामान्य पढे लेखेका नर-नारीदेखि लिएर ठूलाठूला दार्शनिक, वेदान्ती पनि यो ग्रन्थ पढेपछि अत्यन्त प्रभावित भएका कुरा सुनेका छौं।
खप्तडबाबाका विचारहरू अत्यन्त दार्शनिक अनि व्यावहारिक पनि, वैज्ञानिक अनि भावनात्मक पनि, सरल अनि अत्यन्त गम्भीर पनि सामान्य जस्तो देखिने अनि विचारोत्तेजक पनि छन्।
धर्म-विज्ञान चारै खण्ड पढिसकेपछि त सारा वेद, वेदान्त, महाभारत, रामायण, गीता र अद्वैतवेदान्तका निगूढतम रहस्यमय तात्विक कुराहरूमा अवगाहन गर्न पाएको अनुभव हुन्छ।
'स्वास्थ्य-विज्ञान' र 'आरोग्य-विज्ञान' पढेपछि बाबाको शरीरसम्बन्धी र स्वास्थ्यसम्बन्धी ज्ञानको गहनतामा चुर्लुम्म डुब्न पाइन्छ र स्वास्थ्यको, निरोगिताको महिमा, महत्ता र उपयोगिताको राम्रो बोध हुन्छ।
रोगको निदानदेखि लिएर तिनको उपचार पद्धति एवं आयुर्वेद शास्त्रले बताएका औषधिहरूको नाम तिनको प्रयोग विधि समेत स्पष्टसँग यी दुई ग्रन्थमा उल्लेख भएका छन्।
कारण खप्तड लेकलाई त्यो भेगलाई, त्यस क्षेत्रलाई, ती जिल्लाहरू र अञ्चललाई, त्यहाँका जनता जनार्दनलाई मात्र होइन त्यहाँका जडीबुटीसमेतलाई बाबाले विश्वका माझमा पुर्‍याइदिए।
यही नामबाट उनी श्री १००८ ब्रह्मविद् परमहंस योगी सच्चिदानन्द सरस्वतीबाट जनताका जिब्रामा, मन र मस्तिष्कमा खप्तडबाबा, खप्तडस्वामी भनेर परिचित भए ।
अर्को पक्षबाट पनि सोचौं- खप्तडले बाबाले महान् तपस्वी, महान् ज्ञानी, महान् त्यागी, महान् योगी, महान् लेखक, महान् साधक बनेको हेर्ने मौका पनि त पायो नि।
उनले कलकत्ता स्थित ट्रपिकल मेडिकल कलेजबाट एम. बी. बी.एस. र बेलायतबाट सर्जनको अध्ययन गरेका थिए भने काशीको दक्षिणामूर्ति मठमा रहेर पूर्वीय दर्शनको अध्ययन अध्यापन पश्चात् गहन साधनाका लागि नेपालको खप्तड लेक रोजेका थिए ।
उनको धर्म विज्ञान, विचार विज्ञान, म र मेरो कर्तव्य लगायतका झण्डै डेढ दर्जन भन्दा बढी पुस्तकहरू प्रकाशित छन भने प्रकाशित हुन नसकेका उनकै हस्तलिखित अरु थुपै कृतिहरू पनि खप्तडबाबाका विभिन्न ठाउँमा बनाइएका मन्दिरहरूमा रहेका छन्।
युवराज शब्द युरोपेली राजतन्त्रहरूमा प्रयोग गरिएको छैन जहाँ युवराज ले राजा/रानी वा सम्राट/महारानी भन्दा तलको उपाधि राख्छ , यद्यपि यो कहिलेकाँही उत्तराधिकारीको लागि पर्यायवाचीको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
पहिले यो चतुर्थ अंतर्वर्ती समूह को अन्तिम तत्व माना जान्थ्यो, तर अब यो ज्ञात छ कि जस प्रकार लैथेनम तत्वका पश्चात् १४ तत्वहरूको लैथेनाइड शृङ्खला प्रांरभ हुन्छ, त्यसै प्रकार ऐक्टिनियम का पश्चात् १४ तत्वहरूको दोस्रो शृङ्खला आरम्भ हुन्छ, जसलाई एक्टिनाइड शृङ्खला भन्दछन्।
यद्यपि यसका अनेक अयस्क ज्ञात छन्, तर मोनेजाइट यसको सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण स्त्रोत छन्, जसमा थोरियम तथा अन्य विरल मृदाहरूका फस्फेट रह्दछन्।
थोरियम आयोडाइड का वाष्पलाई गरम टंग्स्टन तंतु मा प्रवाहित गर्न से, या थोरियम औक्साइड मा क्याल्सियमको प्रक्रिया द्वारा पनि, थोरियम धातु प्राप्त हुनसक्छ।
हाइपोक्लोराइड अथवा हाइपोब्रोमाइट का विघटनदेखि वा गन्धकका अम्ल तथा मगनीज डाइअक्साइड वा पोटासियम परमगनेटको क्रियादेखि पनि अक्सिजन मिल्दछ।
हाइड्रोजन फास्फाइड, सिलिकन हाइड्राइड तथा जिंक इथाइलदेखि त क्रियामा यति ताप उत्पन्न हुन्छ कि संपूर्ण वस्तुहरू नैं प्रज्वलित हो उठ्दछन्।
देवीलाई खुसी पार्न सात्विक भावले आफूभित्रको पाशविक प्रवृत्तिलाई बलि दिनु नै उपयुक्त हुन्छ भन्ने कुरा नबुझेर नै पशुपन्छीको घाँटी रेट्ने कार्य भैरहेको हो कि ?
तीमध्ये प्रमुख रूपमा शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा, कूष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी र सिद्धिदात्री नाम गरेका देवीको पूजा-आराधना दसैंका नौ दिनसम्म क्रमैसँग हुन्छ।
'यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते, रमन्ते तत्र देवता' अर्थात् मानव सभ्यताको सुरूदेखि नै जहाँ नारीको पूजा हुन्छ, त्यहाँ देवता पनि रमाउँछन् भन्दै आएको सनातन संस्कृतिले समग्र नारीजातिलाई मातृशक्तिका रूपमा आदर गर्दै आएको छ।
नारीबिनाको पुरुष अधूरो हुने भएकाले नारी शक्तिको उपासना गर्नुपर्छ भन्ने भावना जगाउन अहम् भूमिका निर्वाह गर्ने दसैंलाई आफ्नो शक्तिअनुसार मनाउनु उपयुक्त हुन्छ।
महाकाली, महालक्ष्मी एवं महासरस्वतीको पूजा-आराधना गरेर जन्म जन्मान्तरका लागि शक्ति आर्जन गर्न सकिने सद्विश्वासकै कारण शक्ति र साधनाको पर्व दसैं मनाउन थालिएको हो।
सबै शक्तिपीठमा प्रतिपदादेखि देवीको पूजा हुने भए पनि कुनै कुनैमा दशमीका दिन र त्यसपछि क्रमिक रूपमा कोजाग्रत पूणिर्माका दिनसम्म विसर्जन गर्ने परम्परा छ।
अधिराज्यका कतिपय भागमा विजया दशमीको दिन मात्र टीका लगाउने चलन देखिए पनि कतै-कतै आफ्नो परम्पराअनुसार दशमीदेखि पूणिर्मासम्म टीका लगाउने चलन छ।
यस दोस्रो चरणको निर्वाचनमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी का उमेद्वार राम राजा प्रसाद सिंहलाई २८२ हराउदै उनी नेपालका प्रथम राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित भए ।
बि.सं २०४७ सालमा बहुदलीय प्रजातन्त्र घोषणा भएपछि भएको प्रतिनिधि सभाको चुनावमा उनी धनुषा जिल्लाको क्षेत्र नं. ५ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा उठे र विजयि पनि भए ।
उनी भारतको कलकत्तामा चिकित्साशास्त्रको बिद्यार्थी हुँदा त्यस समयमा भारतमा स्व-निर्वासनमा रहेका विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला, गणेशमान सिंह, सुवर्ण शम्सेर राणा, पुष्पलाल श्रेष्ठ र सरोज कोइराला जस्ता नेपाली राजनीतिज्ञहरूसँग उनको भेट भयो ।
मुलकाजी कीर्तिमान सिंह बस्न्यातले राजा गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाहको रक्षा गर्न र पूर्वराजा रणबहादुर शाहलाई नेपालबाट टाढा राख्न प्रयास गरेका थिए।
तथापि, उन्नाइसौँ शताब्दीको सुरुतिर भारतमा इस्ट इन्डिया कम्पनीको शासनको विस्तारले नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध निम्त्याएको थियो जसको परिणामस्वरूप नेपालको पराजित भएको थियो।
यसको परिणामस्वरूप खस राणा वंशको उत्थान भएको थियो र १८९९ देखि २००७ सम्म अर्को शताब्दीका लागि नेपालको प्रधानमन्त्रीको पदलाई राणाहरूको परिवारमा वंशाणुगत बनाएको थियो।
सोही अवधिमा २०५८ सालमा जेठ १९ गते, राजा वीरेन्द्रको वंश नाश हुने गरि दरबार हत्याकाण्ड भएको थियो जसले नेपाली राजतन्त्रको अवस्थालाई थप अस्थिर बनाएको थियो।
२००६ मा, नयाँ स्वतन्त्र गणतन्त्र भारतले एक मैत्री सन्धिमा हस्ताक्षर गरेको थियो जसमा दुवै राष्ट्र एक अर्काको सार्वभौमिकताको सम्मान गर्न सहमत भएका थिए।
सोही वर्ष, भारतले राजा त्रिभुवनलाई समर्थन गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो जसलाई राणा प्रधानमन्त्री मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणालाई पदच्युत गर्न मद्दत गरेको थियो।
नेपाल अधिराज्य वा गोरखा अधिराज्य"' वा असल हिन्दुस्तान, दक्षिण एसियाको एक हिन्दू राज्य थियो, जसको गठन वि.सं १८२४ मा नेपालको एकीकरणद्वारा भएको थियो।
खस ठकुरी राजपुत मूलको भएको दाबी गर्ने गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहद्वारा स्थापित यो वि.सं २०६३ मा नेपाली राजतन्त्रको उन्मूलन नभएसम्म २४० वर्षसम्म अस्तित्वमा रहेको थियो।
एक मान्यता अनुसार बझाङ्गी राजाका पूर्वज रावल तथा सिंहहरूले रानाकोट चौधारी तथा ब्यासी गाविसमा पर्ने एउटा शिखरमा दरवारकोट बनाउने क्रममा त्यहाँ एउटा कालो चिल्लो दर्शनीय शिलाढुङ्गा फेला परेछ।
उक्त शिलालाई त्यस कोटबाट तल खोलामा फ्याँक्दा बारम्बार साविककै ठाउमा आएर बसेको देखेपछि राजाले उक्त शिलालाई कालभैरबको रूपमा स्थापित गरी पूजा गरे।
कालान्तर पछि उक्त शब्द अपभ्रंस भै बझाङ हुन गएको हो भन्ने मान्यता भए पनि वास्तविक तथ्यको आधार र पौराणिक धार्मिक मान्यता अनुसार तारकासुर को स्थानीय नाम मष्ट हो।
बझाङको पूर्वमा वाजुरा र हुम्ला जिल्ला, पश्चिममा वैतडी र दार्चुला जिल्ला, उत्तरमा हुम्ला जिल्ला र चीनको स्वाशासित क्षेत्र तिब्बत, दक्षिणमा वैतडी र डोटी जिल्ला अवस्थित छन्।
अन्य प्रमुख हिमशिखरहरूमा ल्होचे , चोयु , ग्याचुङगाङ , नुबचे , चामलाङमा , पुमोरी , आमाडव्लम , थाम्सेर्कु , नुम्बुर , ल्होचेशर , पासाङ्गल्हामू पर्दछन् ।
किंरात राई “थुलुङ्ग” भाषा अनुसार “स्युले” भन्नाले तीन र “खोम बु” भन्नाले गुफा छ भनेको हो, जुन “स्युले खोम बु” भन्ने वाक्य पछि अपभ्रंश भई सोलुखुम्बु हुन गएको हो ।
किराँती भाषामा पश्चिम तर्फबाट आई माँझ किराँतमा बस्नेलाई खुम्बुङवा भनिन्थ्यो र तिब्बती भाषाको शर शब्द थपिदा शरखुम्बु भएको र सो शब्द अपभ्रश भएर सोलुखुम्बु बनेको विश्वास गरिन्छ।
सोलुखुम्बु जिल्लाको सदरमुकाम क्षेत्रमा बग्ने सोलु नदी र उत्तरस्थित खुम्बुला हिमालको काखमा खुम्बु उपत्यका रहेको र सो शब्दबाट नै सोलुखुम्बु नामकरण भएको किम्बदन्ती पनि पाइन्छ।
पूर्वाञ्चलमा सडक सुविधासँग आवद्ध भएको मात्र जिल्ला भएतापनि यहाँका मनोरम हिमशिखर र उच्च पर्वतीय क्षेत्र विश्व मानचित्रमा नै प्रसिद्ध रहेको छन।
यस बाहेक यस जिल्लाका अन्य साना बजारहरूमा नेचाबेतघारी गाविसमा पर्ने नेचा बिहिबारे बजार, नेले बजार, सोताङ्ग बजार, टाप्टिङ्ग गाविस खाम्दिङ् हाट, भाकाञ्जेको किन्जा बजार, बासाको सोमबारे हाट, सल्यान गाविसको बुधबारेहाट, चौंरीखर्कको लुक्ला बजार, बुङ्ग गाविसको बुङ्ग बजार पनि व्यापारिक दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
विभिन्न उच्च पर्वतीय हिमाली श्रृखला डाँडापाखा खोंच, वेशी, खोल्सा, ताल तलैया विभिन्न किसिमका जडीबुटी खानी कस्तुरी दुर्लभ वन्यजन्तु र सांस्कृतीक सम्पदाको धनी जिल्ला हो।
यस जिल्लाको उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत पर्दछ भने पूर्वमा भोजपुर र संखुवासभा पश्चिममा दोलखा र रामेछाप दक्षिणमा ओखलढुंगा र खोटाङ जिल्लाहरू पर्दछन।
न्यूनतम ९०० मिटरदेखि अग्लिन शुरु भै विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा ८,८४८ मिटर सम्मको उचाईमा फैलिएको यस जिल्लाको आधाभन्दा वढी ५७ प्रतिशत भूभाग उच्च हिमाली क्षेत्रमा पर्ने हुँदा मुख्यतया यस जिल्लाको हावापानी चिसो रहेको छ।
सिमाना:- पूर्व-सङ्खुवासभा र भोजपुर जिल्ला,पश्चिम-दोलखा र रामेछाप जिल्ला,उत्तर-चीनको तिब्बत, दक्षिण-ओखलढुङ्गा र खोटाङ जिल्ला
फापर उवा आलु आदिको खेती हुने शेर्पा जातिको मुख्य वसोवास रहेको यस क्षेत्रमा पर्ने प्रमुख स्थानहरू पर्यटन व्यबसायको लागि अति उर्वर मानिन्छ।
मेरापिक, पिकेडाँडा, कालापत्थर, मौले खर्क, दुधपोखरी, लामचुरा, धर्मपिक, रात्नाङ्गे डाँडा आदि स्थानहरू यस क्षेत्रमा पर्ने महत्त्वपूर्ण स्थान मानिन्छ।
यस जिल्लामा रहेका प्रमुख नदीनालाहरू दुधकोशी नदी, इङ्खुखोला, सोलुखोला, बेनीखोला, हँगाखोला, चिम्दिङ्गखोला, सिसाखोला, साथै नुब्चे, ल्होचे र खुम्बु हिमनदी प्रमुख छन।
सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका, दुधकोशी गाउँपालिका, खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका, दुधकौशिका गाउँपालिका, नेचासल्यान गाउँपालिका, माहाकुलुङ गाउँपालिका, लिखु पिके गाउँपालिका र सोताङ गाउँपालिका गरी ८ स्थानीय संरचना रहेको छ ।
दूधकुण्ड नगरपालिका, नेले, कांगेल, सोताङ, देउसा, जुबु, सल्यान, तिङ्गला, गोराखानी, चौलाखर्क, चौरीखर्क, खुम्जुङ, टाक्सिन्दु, गार्मा, नेचाबेतघारी, नेचाबतासे
डाँडाकाँडा, भिरपाखा, खोल्सा-खोल्सी, वन-जङ्गल, टार, बेसी आदि विविधतायुक्त धरातलीय स्वरूप भएको यस जिल्लालाई मुख्य रूपमा तीन भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ।
खाद्य दुई प्रकारले विषक्त अथवा दूषित बन्दछ १. संक्रामक घटक : सक्रमित खाद्य त्यसलाई भनिन्छ जसमा संक्रामक घटक हुन्छ र यसले भोजन ग्रहण गरेपछि शरीरलाई संक्रमित गर्छ।
विषाक्त घटक:खाद्य विषाक्त त्यस बेला हुन्छ जब विषालु पदार्थ सामेल हुन्छ, जसमा जीवाणु द्वारा निर्मित विष पनि हुन सक्छ, कीटाणु लामो समयसम्म नबाँचे ता पनि त्यसले बनाएको विषाक्तताले असर गरिरहन्छ।
रसायनिक अथवा प्राकृतिक रूपमा विषाक्तता हुने सम्भावना धेरै नैं कम हुन्छ तर यो भन्दा बडी रोगजनक जीवाणु, भाइरस अथवा परजीवीले भोजनलाई विषाक्त बनाउँदछन्।
"रामकृष्णका शिष्य नागले गङ्गातटमा जब दुई मानिसहरूले रामकृष्णलाई गाली गर्दै गरेको सुने तब क्रोधित भए तर पनि उनीहरूको मनमा श्रद्धा जगाएर रामकृष्णको भक्त बनाइदिए ।
गंभीर मामलाहरु मा, तापमान सम्म अधिक हुन सक्छ . ऊष्माघात थकाऊ या गैर-थकाऊ हुन सक्छ, जुन यसमा निर्भर गर्दछ कि के व्यक्ति गर्मीमा काम गरेर रहयो थियो।
गर्मीको दिनमा अत्यधिक शारीरिक श्रम एक स्वस्थ शरीरमा पनि ताप पैदा गरेर सकते छन् जुन शरीरको ठण्डा गर्नको शारीरिक क्षमता भन्दा पनि अधिक हुन सक्छ, किन भनें पर्यावरणको ताप र आद्रता शरीरको ठण्डा गर्नको यन्त्रको सामान्य दक्षताको कम गरेर देती छ।
गैर-श्रम ऊष्माघात सामान्यतया दबाइहरु द्धारा उत्पन्न हुन्छ जुन कि वाहिकाविस्फार, पसीना र अन्य तापको कम गर्न वाला तन्त्रहरूलाई कम गर्छ, जस्तै कोलीनधर्मरोधी दबाइ, एंटीथिस्टेमाइंस, र मूत्रल. यस स्थिति मा, अत्यधिक पर्यावरणीय तापमानको सामना गर्नको लागि शरीरको सहनशीलता एकदम सीमित हुन सक्छ, यहाँ सम्म कि आराम गर्नको समय भी.
कारखानहरूमा काम गरेर रहे मान्छे, सैन्य र प्रथम प्रत्युत्तर को व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरण पहनना चाहिए र आफुको खतरनाक खतरों से रक्षा गर्नु पर्छ जस्तै रासायनिक पदार्थ, ग्याँस, आग, साना हथियारहरु र यहाँ सम्म कि तात्कालिक विस्फोटक उपकरण . यस मा धेरै अन्य रूपहरु सहित हजमट शूटको एक श्रेणी, अग्निशमन बाहिर गर्न वाला गियर, शरीर कवच र बम सूटको शामिल गरिन सक्छ।
यसको डिजाइनमा निर्भर गर्दै, थर्मल प्रतिरोधमा वृद्धि र पारगम्यता वाष्पमा कमीको कारण अक्सर से पहनने वालाको एक खतरे से बचाइन्छ र माइक्रोक्लाईमेटको निर्माण गर्दछ।
धेरै नशालु दवाइयां जस्तै सेलेक्टीव सेरेटोनिन रिअपटेक इनहिबिटर्स , मोनोमाइन ओक्सीडेस इन्हिबिटर्स र ट्राइसाइक्लिक एंटीडिप्रेजेंट्स आदि अतिताप पैदा गरेर सकते छन्।
यिनीहरु सिंड्रोम अन्य संबद्ध सिंड्रोम लक्षण द्धारा विभेदित हुन्छन् जस्तै कंपनमा सेरेटोनिन सिंड्रोम र न्यूरोलेप्टिक घतक रोगमा "लीड-पाइप" आमासपेशी अनम्यता.
धेरै अवैध दबाइहरु प्रतिकूल प्रभावको रूपमा अतितापको पैदा गर्न सक्छं, यसमा एम्फैटेमिन, कोकीन, पीसीपी, एलएसडी, र एमडीएमए शामिल छन्।
घातक अतिताप सामान्य संवेदनाहारी एजेन्ट को लागि दुर्लभ प्रतिक्रिया हो या घाती एजेन्ट सक्सिनीकोलिनको लागि + हो. घातक अतिताप एक आनुवंशिक स्थिति हो, र घातक हुन सक्छ।
अतितापको निदान साधारण तरिकामा शरीरको अप्रत्याशित उच्च तापमान गर्‍यो उपस्थितिमा गर्‌उछ र उनी इतिहासमा जुन ज्वरोको बजाय अतितापको सङ्केत देती छ।
यसको सामान्य अर्थ यो छ कि यो उच्च तापमान उनी व्यक्तिहरूमा पाइन्छ जुन गर्मी, आद्र वातावरण मा काम गर्छन या जुन दबाइहरूलाई सेवन गरे हुन्छन् जसको चलते प्रतिक्रिया स्वरूप अतिताप हुन्छ।
अतिताप से सम्बन्धित अन्य सङ्केत र लक्षणको उपस्थिति जस्तै अतिरिक्तपिरामिड लक्षण जुन कि न्यूरोलेप्टिक विषालु सिंड्रोमको लक्षण हुन् , र संक्रमण ज्वरो से सामान्य रूपले सम्बन्धित सङ्केत र लक्षणहरूको अनुपस्थिति पनि निदान गर्नमा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
रक्तचापमा कमी, रक्त वाहिकाओंको संकुचनको कारण बन्न सक्छ, जसको परिणामस्वरूप, ऊष्माघातको उन्नत मामलाहरूमा छालाको रंग पीला या नीला हुन्छ।
शरीरको ताप-विनियमन तन्त्र अंततः अभिभूत बनछ र तापसँग प्रभावी रूपले निपटनेमा असमर्थ हुन्छ जसको कारण शरीरको तापमान अनियन्त्रित स्थितिमा पुगछ।
अतिताप, धेरै दबाइहरूको एक अपेक्षाकृत दुर्लभ पक्ष प्रभाव छ, विशेष रूपले उनी दबाइहरु जुन केन्द्रिय तन्त्रिका प्रणालीको प्रभावित गर्छं।
तीव्र ऊष्माघातको केही गैस्ट्रोइंटेस्टाइनल लक्षण जस्तै ऊल्टी, दस्त, र गैस्ट्रोइंटेस्टाइनल रगत बहना आदि बाधा रोग र उत्तरवर्ती अन्तर्जीवविषको कारण हुन सक्छ।
अन्य संभावित, तर दुर्लभ, अतितापको कारण थिरोटोक्सीकोसिस र अधिवृक्क ग्रंथिमा एक ट्यूमर गर्‍यो र उपस्थिति छ, जसलाई फेयोक्रोमोसाइटोमा भनिन्छ, र दुवै नै वर्धित ताप उत्पादनको कारण बन सकते छन्।
अतितापको कारण केन्द्रिय तन्त्रिका तन्त्रको नोकसान पुगइन्छ, मस्तिष्क रक्तस्राव, स्टेट्स एपिलेप्टिकस र अन्य प्रकारको अध:श्चेतकको लागि नोकसान पुगइन्छ।
जब शरीरको तातोपन एकदम धेरै हुन्छ, तब आपतकालीन चिकित्साको स्थिति हुन्छ र विकलांगता या मृत्युबाट बच्नको लागि तत्काल उपचारको आवश्यकता पर्दछ।
जब शरीरमा एक कोर तापमान से उच्च तापमान निर्दिष्ट हुन्छ तब ज्वरो हुन्छ, र यो पूर्वगामी अध:श्चेतकको पूर्व-औप्टिक क्षेत्रको क्रियाको माध्यमबाट हुन्छ।
दीर्घ काल सम्म न्यून तापमानमा रहेपछि अल्पताप हुन्छ र साथ साथै यस्तो स्थिति आपतकालीन हुन्छ र यसको लागि तत्काल उपचारको आवश्यकता पर्दछ।
केहि दबाइहरु अत्यधिक आंतरिक गर्मी उत्पादनको कारण हुन्छन्, यहाँ सम्म कि सामान्य तापमान वातावरणमा भी. दबाइ खानको दरको बमोजिम अतिताप हुन्छ जहाँ दबाइहरूको प्रयोग अधिक हुन्छ वहां अतिताप पनि उच्च हुन्छ।
अतिताप चिकित्साको प्रयोग क्यान्सरको केही प्रकारको उपचारको लागि गर्न सकिन्छ र अन्य स्थितिहरूमा रेडियोथेरेपीसँग सामान्यतया संयोजनमा हुन्छ।
प्रक्रियामा अतिताप, ज्वरो भन्दा फरक हुन्छ जुन कि शरीरको उच्च तापमानको कारण बन्छ: शरीरको तापमानको निर्दिष्ट बिंदुमा परिवर्तन भएको कारण ज्वरो हुने गर्दछ।
यदि ज्वर कम गर्न वाली दबाइहरु शरीरको तापमानको कम गर्छं, यहाँ सम्म कि तापमान सामान्य रूपले पूरी जस्तै/तरिका कम हुँदैन तब पनि अतिताप अपवर्जित हुन्छ।
सन्दर्भको अनुसार अतितापको भन्दा अधिक तापमानको रूपमा परिभाषित गरिएको छ, जुन कि शरीरको निर्दिष्ट-बिंदु तापमानमा परिवर्तनको बिना नै हुन्छ।
यो महिलाको दुई तिघ्राको कापमा गुदद्वार र मुत्रमार्गको बीचमा अगाडिबाट माथी तिर उठदै पछाडी तिर लगभग ४५ डिग्री कोण बनाई तेर्सो परेको हुन्छ।
यसले मुख्यतया बच्चा जन्माउने, महिनावारी हुंदा रगत बग्ने र बिपरीत लिङ्ग बीच यौन सम्पर्कको लागि मार्ग तथा बाह्य र भित्री प्रजनन अङ्गहरूलाई जोड्ने कार्य गर्दछ।
यसको प्राकृतिक वासस्थानको निरन्तरको विनाश, निगालो र बाँसजन्य जङ्गलको अभाव, कम प्रजनन क्षमता, कम जन्मदर तर उच्च मृत्युदर, अत्यन्तै कमजोर शरीर, चोरी-शिकारी, डढेलोलगायतका कारणहरू हाब्रेको लागि चुनौती बनिरहेका छन् ।
यसको पुच्छरबाट बनेको टोपी सौभाग्यको प्रतीक मान्ने संस्कार रहेको छ र त्यसलाई विवाह समारोहमा उपहार दिने चलन चिन तथा नेपालको उत्तरी भेगहरूमा रहेको छ ।
नेपालको लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र, सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज, मकालु वरुण राष्ट्रिय निकुञ्ज र कञ्चनजङ्घा राष्ट्रिय निकुञ्जलगायतका क्षेत्रमा हाब्रे पाइएका छन् ।
हाब्रेहरू खासगरी आफ्नो निश्चित आधार क्षेत्रमा समूहमा बस्ने गर्छन् तर कहिलेकाहीँ एक्लै, कहिलेकाहीँ जोडी बनाएर र कहिलेकाहीँ परिवारमा समेत बस्ने गर्छन् ।
यसले प्रायः निगालो, बाँस खाने भएकाले हाब्रे सामान्यतया शाकाहारी हो कि भन्ने पर्न सक्छ तर होइन यसले कहिलेकाहीँ शिकार पनि गर्ने गर्छ ।
यसले विशेष गरी मुख्य खानाको रूपमा लिने बाँसका पातहरू धेरै पौष्टिक नहुने र हाब्रेले पूर्णतया पचाउन पनि नसक्ने भएकाले यसको शरीरमा बढी श्रम गर्न आवश्यक शक्तिको अभाव रहन्छ त्यसैले यो जीव दिउँसोभरि रूखमा चढेर सुत्ने गर्छ त्यसैले यसलाई अल्छी जीव पनि भन्ने गरिन्छ ।
यसको पाइतालामा समेत बाक्ला रौहरू हुन्छन् जसले हिउँ जमेको स्थानमा समेत चिसोबाट बचाउने गर्छ र यसका शिकारी जीवका जस्ता लामा नङ्ग्रा हुन्छन् ।
विशेषगरी बाँसका पात र तामा खाने यो स्तनधारी जीवलाई चम्किलो बिरालो को नामले पनि चिनिन्छ किनकि शारीरिकरूपमा यो घरेलु बिरालो जस्तै हुन्छ र केही ठूलो आकारको हुन्छ ।
नेपालगंजबाट शुरू भएको संस्थाको हाल नेपाल अधिराज्यभरि पोखरा, विराटनगर, भैरहवा, अर्घाखाँची, कपिलवस्तु र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा दिल्ली र सिंगापुरमा पनि संस्थाको शाखाहरू विस्तारित र सक्रिय छन् भने यस संस्था प्रति सद्भाव राख्ने हजारौँ सदस्यहरू जताततै भेटिन्छन्।
संस्थाले गरेका र गर्दै आएका विभिन्न सामाजिक कार्यहरू अन्तर्गत विभिन्न मन्दिरहरूको निर्माण(नेपालगंजमा शिवपार्वती मन्दिर तथा आश्रम, सिद्धेश्वर महादेवको मन्दिर, लुम्बिनी अंचलको अकल्पेश्वरी देवी मन्दिर र नर्मदेश्वर महादेवको मन्दिर, पोखराको श्री लक्ष्मीनारायणको मन्दिर) तथा जीर्णोद्वार , प्रत्येक वर्ष जेहेन्दार, मिहेनती र अनुशासित विद्यार्थीहरूलाई संस्थाको नाममा दिइने छात्रवृत्ति, वृद्ध-वृद्धाहरूलाई दिँदै आएको सहयोग लगायत समाजलाई प्रत्यक्ष रूपमा सहयोग पुग्ने विभिन्न सामाजिक कार्यहरू आदि पर्दछन्।
समय समयमा गरिने बृहत् स्वास्थ्य शिविर, रक्तदान बाहेक पनि प्रत्येक शनिबार नियमित रूपमा संस्थाले सर्वसाधारणहरूलाई स्वास्थ्य परीक्षण सेवा पनि दिँदै आएको छ।
संस्थाद्वारा निर्मित आश्रम परिसरमा रहेको श्री स्वस्थानी र श्री त्रिरूपेश्वर महादेव मन्दिरले यस क्षेत्रको गरिमालाई झनै बढाएको छ जुन सम्पूर्ण श्रद्धालु भक्तजनहरूको लागि बिहान नित्य पूजा आरती भएपछि साँझसम्म खुल्ला रहने गर्छ।
मानवजातिमा वैदिक कालदेखि रहदैँ आएको अध्यात्मलाई पुनः जागृत अथवा उत्थान गर्दै आध्यात्मिक चिन्तनका माध्यमबाट धार्मिक जागरण ल्याई धर्म-संस्कृतिको हित, संरक्षण एवं सम्बर्धनको साथै राष्ट्रको बृहत्तर हितका लागि सदैव समर्पित परम् पूजनीय गुरुदेव श्री नरनारायण बाबाको जन्म २०२९ सालमा नेपालको अर्घाखाँची जिल्लाको बाँघी गाविस-२ डाँडाखर्कमा भएको थियो।
चित्रबहादुर केसीका सुपुत्रका रूपमा जन्मभई सोही स्थानको जनज्योति माध्यमिक विद्यालयमा प्रारम्भिक र भगवती मावि सङ्खेटारीबाट प्रवेशिका परीक्षा लिनुभएका बाबा नरनारायणको बाल्यकालको नाम नरेन्द्र के.सी. थियो।
मानवता र मोक्षका बारेमा प्रवचन दिनहुने बाबा नरनारायण भक्तको अनुहार हेरेरै भविष्य बताउने र बाधा व्यवधान पार गर्ने उपायका बारेमा जानकारी दिनु हुन्थ्यो।
नरनारायण बाबाले काठमाण्डौं लगायत पोखरा, अर्घाखाँची, नेपालगञ्ज लगायतका स्थानमा आश्रम खोली सामाजिक सेवाका कार्यहरू सञ्चालन गर्नुभएको थियो।
लक्ष्मीनारायण मन्दिर पश्चिम नेपालकै नमूना मन्दिरको रूपमा मानिन्छको संरक्षकत्वमा लाखौँ भक्तजनहरूको सहयोगमा वि.सं. २०५८ अषाढ ५ गते परम् पूजनीय गुरु श्री नरनारायण बाबा आश्रम सेवा संस्थाको निर्माणकार्य पूर्ण भई विधिवत रूपमा उद्घाटन काठमाण्डौ जिल्लाको पश्चिमी भू:भागमा रहेको मातातीर्थ गा.वि.स.को वडा नं. १मा भएको थियो।
पन्ध्रवर्ष भन्दा पनि कम उमेरमा अर्थात् स्कूल अध्ययनको अवधिमा उनले उच्चकोटिका साहित्यिक ग्रन्थ र गणित को ज्ञान हासिल गरिसकेका थिए ।
स्कटल्याण्डको सीमा पार गरी इंग्ल्याण्डको सीमा भित्र प्रवेश गर्दा उनी इंग्ल्याण्डका कृषिको उन्नत र समृद्ध आर्थिक अवस्थाको गहन अध्ययन गरे ।
स्मिथले पूर्ण अहस्तक्षेप अर्थात् को समर्थन गरे तापनि सुरक्षा, न्याय र सामाजिक कार्यमा सरकारी हस्तक्ष्ँेपलाई उनले स्वीकार गरेका छन् ।
तथापि पूर्ण प्रतिस्पर्धामा साधनहरूको आदर्श वितरणो धारणा सर्वप्रथम उनले नै प्रतिपादन गरेका हुन् भन्ने कुरा स्वीकार गर्नै पर्दछ ।
त्यसैले भनिएको छः स्मिथ भन्दा पहिले मानिसहरूले अर्थ माथि शास्त्रीय कुरा गर्थे, तर स्मिथ पछि अर्थशास्त्रमाथि कुराकानी हुन थालेको छ ।
क्लासिकल, नवक्लासिकल, उपयोगितावादी, इतिहासवादी, समाजवादी, केन्सीयन अथवा जुनसुकै सम्प्रदायको अर्थशास्त्री कुनै न कुनै रूपमा एडम स्मिथ प्रति ऋणी छन् ।
आजको लोकप्रिय विषय अर्थशास्त्र ज्ञानको रूपमा ज्यादै प्राचीन भए तापनि एक विषयको रूपमा यसको आरम्भ एडम स्मिथ पछि नै स्वीकार गरिएको छ ।
पहिलो खण्डमा श्रम विभाजन तथा दोस्रो खण्डमा मुद्राको आरम्भ र उपयोग, मूल्य, ज्याला, ब्याज, नाफा, लगान, पूंजीको प्रकृति र पूंजी निर्माणको विवरण छ ।
ड्यूकका निजी शिक्षक भएकोले स्मिथलाई ड्यूकसँग यूरोप र विशेष गरी फ्रान्सको भ्रमण गर्ने र त्यहांका प्रकृतिवादी अर्थशास्त्री तरगो, क्वेने आदिसँग भेट गर्ने अवसर प्राप्त भयो ।
कोलिन र्फथ, ज्योफि्फरे रुस, हेलेन बोनहाम कार्टर, गाय पियर्स आदिले अभिनय गरेको यो फिल्म २६ नोभेम्बर २०१०मा रिलिज गरिएको थियो।
त सुतिरहेकी थिएँ,' १४ वषर्ीया नायिकाले एउटा अन्तर्वार्तामा भनिन्, 'आमाबुबा टीभी कोठामा अचानक कराउन थाल्नुभयो, झस्किएर ब्युँझिएपछि मात्रै पत्तो पाएँ ।
समारोह भइरहेको हलमै उपस्थित यी अस्ट्रेलियाली नायिकाले भनिन्, 'मेरो नाम घोषणा हुनुभन्दा केही समय पहिलेदेखि नै निद्रामा झुल्दै थिएँ ।
'ब्लाक स्वान'बाट ओस्कारमा उत्कृष्ट नायिकाको लागि मनोनयनमा परेकी नटाली पोर्टम्यान ले 'दशक लामो फिल्म यात्रामा साथ दिएका फ्यान र फिल्म क्रुलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु,' भनेकी छन् ।
नटालीलाई 'र्‍याबिट होल'बाट टक्कर दिइरहेकी पूर्व ओस्कार अवार्ड विजयी नायिका निकोल किडम्यानले 'यो फिल्मले मलाई भिन्न जीवनको यात्रामा लगेको थियो' भन्दै कदरका लागि सबैलाई धन्यवाद दिएकी छन् ।
यी दुई नायिकालाई 'ब्लु भ्यालेन्टाइन' की मिसेल विलियम्स, 'विन्टर्स बोन' की जेनिफर लरेन्स र 'द किड्स आर अल राइट' की एनेट बेनिङले उत्कृष्ट नायिकाको अवार्डमा चुनौती दिँदै छन् ।
'स्लमडग मिलिनियर'को लागि दुई वर्ष अघि दुईवटा ओस्कार जितेका रहमानले ड्यानी बोयलकै पछिल्लो फिल्म 'वान ट्वेन्टी सेभेन आवर्स'को लागि यी मनोनयन पाएका हुन् ।
किङ्स स्पिच'ले उत्कृष्ट नायक तथा उत्कृष्ट फिल्ममा गरी १२ वटा विधामा मनोनयनमा हक जमाएर यो वर्षको सबैभन्दा बढी विधामा मनोनित हुने फिल्म बनेको छ ।
उनीहरूलाई 'टु गि्रट' का जेफ बि्रजेस, 'द सोसियल नेटवर्क' का जेसी आइजनबर्ग र 'ब्युटिफुल' का हाभियर बारडेमले 'उत्कृष्ट नायक' अवार्डको लागि चुनौती दिइरहेका छन् ।
कोडाक थिएटरमा 'पि्रन्सेस डाइरिज' की एनी हाथवे र 'स्पाइडर-म्यान' स्टार जेम्स उद्घोषण गरिएको अवार्ड वितरण गरिएको समारोहमा चार उपाधिसहित बेलायती फिल्म 'दी किङ्स स्पिच'ले उत्कृष्टता फिल्मको उपाधी जितेको छ ।
यसका अभिनेता कोलिन फिर्थले सर्वश्रेष्ठ नायकको उपाधी जितेका छन् भने सर्वउत्कृष्ठ निर्देशन र अरिजिनल स्कृनप्लेको उपाधीपनि यसै यसै फिल्मले जितेको छ ।
यही विधामा 'द फाइटर'बाट ओस्कारको दाबेदार ठहरिएकी नायिका एमी एडम्स हाइली र ज्याकीझैं निद्रामा झुलेकी नभए पनि आफ्नै दुनियाँमा थिइन् ।
सह अभिनेतामा द फाइटर फिल्मका क्रिस्टियन बेल, सहअभिनेत्रीमासोही फिल्मका मेलिसा लियो, एनिमेटेड फिचर फिल्ममा ट्वाइ स्टोरी थ्री तथा कला निर्देशनमा एलिस इन वन्डरल्याण्ड उत्कृष्ट बनेका छन् ।
नेपाल सम्वत् अनुसार थिंलाथ्व पुन्ही अर्थात् मार्ग महिनाको शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने यस पर्वलाई नेवार भाषामा य: मरि पुन्ही भनिन्छ ।