polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
तिनका जीवनी लेखक डी-जी- तेंदुलकरले लेखा छ कि सितंबर र अक्तूबरका बेला गान्धी जी पीडितहरूलाई सांत्वना दिंदै अस्पतालहरू र शरणार्थी शिविरहरूका चक्ेर लगाइरहेका थिए।
तिनीहरूले सिखहरू, हिंदुहरू र मुसलमानहरूबाट आह्‌वान गरे कि तिनीहरू अतीतलाई भुला गर आफ्नो पिउँडामा ध्यान दिनको सट्टा एक-दोस्रोका प्रति भाइचारेको हात बढाने तथा शांतिबाट रहनको संकल्प लिं।
जब उसलाई आफ्नो इच्छाका विरुद्ध बँटवारेमा मंजूरी दिनु पडी त पनि उनको दृढ विश्वास थियो कि भारत धेरै सारा धर्महरू र धेरै सारी नस्लहरूको देश छ र उसलाई यस्तो नैं बनाए राखयो जान पर्दछ।
पाकिस्तानमा हालात जुन रहें, भारत एक लोकतांत्रिक धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र हुनेछ जहाँ सबै नागरिकहरूलाई पूर्ण अधिकार प्राप्त भनछन् तथा धर्मका आधारमा भेदभावका बिना सभीलाई राज्यको पटिबाट संरक्षणको अधिकार हुनेछ।
जब सुलहको लागि उनको यो प्रयास पनि विफल भयो त तिनीहरूले ऐलान गर दियो कि ब्रिटिस भारतलाई स्वतन्त्रता दियो जाएगी किन भनें उनको विभाजन पनि हुनेछ।
दिल्लीमा जब संविधान सभाका अध्यक्षले मोहनदास करमचंद गान्धीलाई राष्ट्रपिताको उपाधि दिंदै संविधान सभाको बसक शुरूको त धेरै देरसम्म करतल ध्वनि छती रह्यो।
सरकारले बनाएका योजनाहरू तथा नेपाल टेलिकमले प्रकाशित गरेका स्मारिका र क्यालेन्डरहरूमा वि. सं. १९७० देखि नेपालमा टेलिफोन सेवा सुरु भएको लेखिने गरेको थियो।
यद्यपि, गोर्खापत्रमा प्रकाशित समाचारलाई आधार मानेर नेपालमा वि. सं. १९७३ सालमा वीरगञ्जबाट काठमाण्डौसम्म नाङ्गो तार टाँगेर टेलिफोन भित्र्याइएको मानिएको छ।
यस प्रविधिमा खम्बाखम्बामा नाङ्गो तार तानी ठाउँठाउँमा टेलिफोन जडान गरिएको थियो र घण्टीको सङ्ख्याका आधारमा टेलिफोन रिसिभर उठाउनु पर्दथ्यो।
इतिहासकार डा श्रीरामप्रसाद उपाध्याय का अनुसार वि. सं. १९६८ पुस ३ मा नेपालका राजाको निमन्त्रणामा बेलायतका सम्राट जर्ज पञ्चमले चितवनको ठोरी जंगलमा शिकार खेल्न नेपालको भ्रमण गरेका थिए ।
विभिन्न दस्तावेजहरूमा वि.सं. १९७० सालको सुरुबाट श्री ५ महाराजाधिराज, श्री ३ महाराज र प्रधान सेनापतिबीच कुराकानी गर्न जमलस्थित रानीपोखरीको उत्तरतर्फ हाल नेपाल इन्जिनियरिङ्ग एसोसिएसनको कार्यालय पछाडि भएको पुरानो घरमा म्याग्नेटो एक्स्चेन्ज खडा गरी नारायणहिटी दरबार, सिंहदरबार र प्रधान सेनापतिको निबासमा टेलिफोन लाइन विच्छ्याइएको उल्लेख छ ।
नेपालमा टेलिफोन, आकाशवाणीजस्ता सेवा सुरु भएपछि तीनको व्यवस्थापन र सञ्चालनका लागि सरकाले बनाएको निकायकै विकास भएर अहिलेको नेपाल टेलिकम बनेको इतिहासकारहरूले लेखेका छन्।
तसर्थ, नेपालमा दूरसञ्चार सेवा भित्र्याउने श्रेय ९० प्रतिशतभन्दा बढी सरकारको स्वामित्व रहेको हाल नेपाल टेलिकमका रूपमा चिनिएको कम्पनीलाई जान्छ।
नेपाल टेलिकमको गठन हुनु भन्दा पहिले यस संस्थालाई नेपाल दूरसञ्चार संस्थान, दूरसञ्चार विकास बोर्ड, दूरसञ्चार विभाग आदि भनिन्थ्यो।
दूरसञ्चार ऐन, २०५३ ले दूरसञ्चार सेवालाई कुनै आवाज, चिन्ह, सङ्केत, लेखोट, आकृति, गोप्य सङ्केत वा खबर, उत्सर्जन, प्रसारण वा प्राप्तिको लागि कुनै तरिकाले पुनर्व्यवस्था, गणना वा अन्य परिवर्तन गरेको वा नगरेको त्यस्तो आवाज, चिन्ह, सङ्केत, लेखोट, आकृति वा गोप्य सङ्केत वा खबर, तार, रेडियो, प्रकाश वा अन्य विद्युत चुम्बकीय प्रणालीद्वारा आदान प्रदान गर्ने कार्य सम्बन्धी सेवा सम्झनु पर्छ भनि परिभाषित गरेको छ ।
नेपालमा दूरसञ्चार क्षेत्रको विकासमा उदारीकरणको नीति लिई निजी क्षेत्रलाई समेत सहभागिता गराई प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण सृजना गरी यस क्षेत्रको विकास तथा विस्तार गर्ने साथै दूरसञ्चार क्षेत्रलाई अझ ब्यवस्थित र नियमित गर्न दूरसञ्चार ऐन, २०५३ जारी भए पश्चात निजी क्षेत्रका विभिन्न संस्थाहरु पनि दूरसञ्चार सेवा उपलब्ध गराउने कार्यमा संलग्न छन्।
सर्वप्रथम भगवान् विष्णुले कूर्म अवतार धारण गरेर यो पुराण राजा इन्द्रद्युम्नलाई सुनाएका थिए, पुनः भगावन् कूर्मले त्यहि कथानक समुद्र-मन्थनको समयमा इन्द्रादि देवताहरू तथा नारदादि ऋषिगणलाई सुनाएका थिए।
यस पुराणमा पुराणहरूमा पाँच प्रमुख लक्षणों-सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर एवं वंशानुचरितको क्रमबद्ध तथा विस्तृत विवेचन गरिएकोछ।
यस पुराणमा १७,००० श्लोक छन्, यस पुराणमा पुराणहरूमा पाँच प्रमुख लक्षणहरू- सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर एवं वंशानुचरितको क्रमबद्ध तथा विस्तृत विवेचन गरिएको छ एवं सबै विषयहरूको सानुपातिक उल्लेख गरिएकोछ।
जबकि उनका सेनापतिहरूले विद्रोहलाई दबाई दिए तर त्यसको चिनारी गुप्त नै राखियो किनकि मौर्यहरू द्वारा फैलाईएको गुप्तचर जालबाट उनको बारेमा थाहा पाएपछि उनका दाजु सुसीम द्वारा उनी मार्न लगाउने डर थियो।
उनको मौर्य राज्य उत्तरमा हिन्दुकुशको की श्रेणिदेखि लिएर दक्षिणमा गोदावरी नदीको दक्षिण तथा मैसूरसम्म तथा पूर्वमा बङ्गालदेखि पश्चिममा अफगानिस्तानसम्म पुगेको थियो।
केही वर्ष पछि सुसीमसँग आजित् भएका मानिसहरूले अशोकलाई राजसिंहासन हत्याउनको लागि प्रोत्साहित गरे किन भनें सम्राट बिन्दुसार वृद्ध तथा रुग्न हुँदै थिए।
जीवनको उत्तरार्धमा अशोक भगवान गौतम बुद्धको भक्त भए र तिनै स्मृतिमा उनले एउटा स्तम्भ खडा गरेदिए जो आज पनि नेपालमा उनको जन्मस्थल - लुम्बिनी -मा मायादेवी मन्दिरको छेउमा अशोक स्तम्भको रूपमा देख्न सकिन्छ।
जथावाभि विषयवस्तुको छनौट र छाडा हास्यव्यङ्ग्य प्रवृत्ति बढ्दै जाँदा तेइतोकुले बौद्घिक हास्यव्यंग्यलाई बढावा दिए र उनी यसमा सफल पनि मानिन्छन्।
यसै कालका अर्का प्रसिद्घ कवि हुन् – इहारा साइकाकु उनी नब्बेको दशको एक दिन ओसाका शहरमा रात बिदाउँदा २४ घण्टामा २३५०० पङ्ति रचना गरेको भन्ने तथ्य भेटिएको छ।
यद्यपी हाइकाइ हास्य अभिव्यक्तिलाई काव्यात्मक आस्वादन पस्कीने काममा भिन्न विचार राख्ने तत्कालीन उदयीमान कवि माचुनागा तोइतोकु तथा निशियामा सोइनले पनि यस अघि प्रयास गरेका थिए तर उनीहरूको प्रयासले पूर्णता पाउन सकेको थिएन।
प्राय यस रोगबाट प्रभावित मध्ये ५% भन्दा कम मानिसको मृत्यु हुने भएपनि उपचारको पहुँच नभएका मानिसहरूको समुदायमा यस्तो मृत्युदर ५०% सम्म पुगेको पाइन्छ।
सन् १८४९ देखि १८५४ का बीचमा जोन स्नोले गरेको हैजासम्बन्धि अध्ययनले रोगको सङ्क्रमण, वितरण तथा रोगबाट बच्ने उपायहरूका बारेमा गरिने अध्ययनको क्षेत्रमा नयाँ आयाम थप्यो।
जटिल अवस्थाहरूमा रिन्जर्स ल्याक्टेट जस्ता नसाबाट दिइने तरल पदार्थहरू प्रभावकारी हुन्छन् भने एन्टिबायोटिक औषधिको प्रयोग पनि लाभदायक हुन सक्छ।
बिरामीको शरीरमा भएका ब्याक्टेरियालाई कुन एन्टिबायोटिकले मार्न सक्छ भन्ने जाँचेर कुन औषधि दिने भन्ने निर्णय गर्नु प्रभावकारी हुन्छ।
त्यस्तै आँखा गढ्ने, मुख सुक्ने, छाला चिसो र ओसिलो हुने, छालाको लचकतामा कमी आउने वा हातगोडा चाउरी पर्ने जस्ता लक्षणहरू पनि देखिन्छन्।
शरीरमा इलेक्ट्रोलाइटको अभाव तथा आयोन सिफ्टका कारण विशेष गरी बालबालिकाहरूमा मांसपेसी बाउँडिने तथा कमजोरी हुने, बेहोस हुने, सिजर वा कोमामा जाने जस्ता लक्षणहरू देखिन्छ।
लामखुट्टेको टोकाइबाट कीटजन्य रोग(औलो मलेरिया, डेंगू, जापानिज इन्सेफ्लाइटीस, चिकन गुनीया, हात्तीपाइले) लगायत रोग लाग्ने गर्छ ।
यसको काण्डको बोक्रा कपडा, डोरी तथा विभिन्न घरायसी सामग्री निर्माणका लागि प्रयोग गरिन्छ भने कलिला मुना सागको रूपमा तरकारी खान प्रयोग गरिन्छ।
त्यस्तै यो वनस्पतिको पात टाउको तथा जीऊ दुखेको, ज्वरो, क्षयरोग र पिसाबको गडबडीमा समेत प्रयोग गरिन्छ भने जराको रस मधुमेहको लागि लाभदायक हुन्छ।
अल्लो नेपालका विभिन्न स्थानमा पुवा, ठूलो सिस्नो, लेकाली सिस्नो, भांग्रे सिस्नो, भल्लो आदि नामले चिनिन्छ भने अङ्ग्रेजीमा जायन्ट हिमालयन नेटल तथा निलगिरी नेटल नामले चिनिन्छ।
गुरु गोबिन्द सिंहका शिष्य बन्दा सिंह बहादुरले यस जिल्लालाई लाहोरसम्म देशमा आक्रमण गर्न आधारको रूपमा प्रयोग गरे, सम्राट बहादुर शाहले १७११ मा उनको बिरुद्ध एउटा अभियान चलाए तर मात्र अस्थायी प्रभाव संग।
दोआब को यस भाग मा वर्चस्व को लागि प्रतिद्वन्द्वी रामगढिया मिसल र कन्हैया मिसल्स संग सङ्घर्ष को एक खाता मा जिला को इतिहास बिग्रन्छ, पहिले को शक्ति १८०८ मा टुटेको थियो र १८११ मा उत्तरार्द्ध को।
ब्रिटिश शासनको बेला गुरदासपुर जिल्ला लाहोर डिभिजनको एउटा उपविभाग थियो, यो जिल्ला प्रशासनिक रूपमा चार तहसीलहरूमा विभाजित थियो: गुरदासपुर, बटाला, शकरगढ र पठानकोट।
यो अन्तर्राष्ट्रिय स्तर मा पाकिस्तानी पन्जाब को नरोवाल जिल्ला, पन्जाब कै अमृतसर, पठानकोट, कपूरथला र होशियारपुर जिल्लाहरू संग सीमा जोडिएको छ।
पूर्वी तहसील को मुस्लिम जनसङ्ख्या शरणार्थी को रूप मा पाकिस्तान मा बसाई सकीयो, र शकरगढ का हिन्दुहरू र सिखहरू रावी पुल पार पछि गुरदासपुर बसाई सरे।
दीना नगर, यसको रमाईलो आम बगैँचा र बग्ने नहर संग पन्जाब को सिंह को एक मनपर्ने ग्रीष्मकालीन निवास थियो, जो जब अन्यत्र व्यस्त छैन मे र जून को दुई तातो मौसम महिना यहाँ बिताए।
प्राविधिक संस्कृतिले विश्वलाई भूमण्डलीकरण भएको मान्ने तथा अन्तर्राष्ट्रिय वैयक्तिक पहुँचभित्र हराएका कारण ग्रामीणीकरणको सोचाइलाई अघि सारेको
युद्धपछि बढेको जातिय कटुता, सूचना प्रविधि, कटुता, विभेदकारी शितयुद्ध, सांस्कृतिक विनास, नागासाकी र हिरोसिमामा भएको भयावह पीडा, चरम दमन, प्रकृतिको सर्वनाश, आणविक द्वन्द्वबाट प्रकृति माथि प्रहार भएका आदि घटना र जटिलताका विरुद्धमा उत्रिएको एउटा आवाज
गोरा, पुरुष, उच्चवर्गलाई केन्द्रमा नमानी काला, नारी, समलिङ्गी, दलित, अल्पसङ्ख्यकलाई केन्द्रक मानेर बहुकेन्द्रियतामुखी बनेको वाद
यसरी उत्तरआधुनिकउत्तरआधुनिकताउत्तरआधुनिकतावाद शब्दको प्रयोग अगिबाटै भएको पाइए तापनि यसको खास विकास दोस्रो विश्वयुद्धपछिका दशकहरूमा भएको हो।
यो व्यापक क्षेत्र जस्तै : कला, वास्तुकला, सङ्गीत, नृत्य, दर्शन, मानवशास्त्र, इतिहास, राजनीतिशास्त्र, विज्ञान, मनोविश्लेषण आदिसँग समेटिएको छ ।
उत्तरआधुनिकतावादको ठूलो छाताभित्र साहित्य सिद्धान्त तथा समालोचनाका विनिर्माणवाद, नारीवाद, नवइतिहासवाद, नवव्यावहारिकतावाद, नवमाक्र्सवाद आदि पर्छन्।
यो साहित्यका अतिरिक्त कला, सङ्गीत, नृत्य, दर्शन,मानवशास्त्र, इतिहास, राजनीतिशास्त्र, मनोविश्लेषण, विज्ञान, स्थापत्य, न्याय आदि ज्ञानविज्ञानका सबैजसो क्षेत्रमा फिंजिएको छ, जस्तै—
उत्तरआधुनिकउत्तरआधुनिकताउत्तरआधुनिकतावाद शब्द प्रयोग हुँदै तिथिमिति ठ्याक्कै नभनिएकाले मोटामोटी सन् १९६०बाट प्रारम्भ भएको
यस चिंता मा, ड. अनीता शाह, जिल्ला पार्षदको , सक्रिय रूपले गरिएको छ विभिन्न विकासात्मक गतिविधिहरू बढी सबै वर्गहरूको प्रगतिमा शामिल छ।
पूर्वी चम्पारणको एक गाँउ . कस्तूरबा गान्धी एक पल्ट यहाँको दौरा गर्नको लागि मान्छेको महात्मा गान्धीको बुनियादी शिक्षा अवधारणाहरू सिखाने।
पूर्वी चंपारणको एक प्रवेश बिंदु यदि तपाईंँ पटना, मुजफ्फरपुर देखि रक्सौलको लागि यात्रा गर्दै हुनुहुन्छ भने, रेलवे र सडकको दुवै द्वारा जोडिएको छ।
यो मिर्जा हलीम शाह मस्जिद, दरगाह, एक धेरै पुराना पुस्तकालय 'नागरिक पुस्तकालय', अङ्ग्रेजी कालको पुरानो हाई स्कूल , लिचि र आँपको बगैचा र अरु महत्त्वपुर्ण ठाउ शामिल छन।
पूर्वी चम्‍पारणको उत्तरमा एक तर्फ जहाँ नेपाल तथा दक्षिणमा मुजफ्फरपुर स्थित छ, त्यहीँ दोस्रो तर्फ यसको पूर्वमा शिवहर र सीतामढी तथा पश्चिममा पश्चिम चंपारण जिल्ला जिलाहरू छन्।
एक टुक्रा दालचिनी एक चिम्टी सुठोको धूलो ५ वटा ल्वाङ, आधा चम्चा जिरा हालेर बेसरी उमालेर दिनमा तीन पटक काँडा बनाएर पिउने गरेमा ठिक हुन्छ ।
आधा चम्चा दालचिनीको धूलो, एक चिम्टी मरिचको धूलो, आधा चम्चा जेठीमधुको धुलो, चारवटा कण्ठकारीको फल, दुई चम्चा मिश्री एक माना पानीमा पकाउने र एक चौथाई भएपछि छानेर शिशीमा राख्ने र दिनको तीन पटक विहान/ दिउँसो/ वेलुका खाने गरेमा ठिक हुन्छ ।
पुनश्च्व : ऋष्यशृ‌ग ऋषिको तपस्यास्थल अहिले नेपालको गुल्मी जिल्लामा रेसुङ्गा क्षेत्र र शृ‌गा क्षेत्रको नामले प्रसिद्ध छ ।
यो पुराण दुइ भागहरूले युक्त छ र वक्ता श्रोता दुवैको लागि शुभकारक छ, यसमा पहिलो पुराणका विषयमा प्रश्न छ, फेरि ब्रह्माजीको शिरच्छेदको कथा कपाल मोचरको आख्यान र दक्ष यज्ञ विध्वंशको वर्णन छ।
यसपछि भगवान हरको कालरूप संज्ञा मदनदहन प्रहलाद नारायण युद्ध देवासुर संग्राम सुकेशी र सूर्यको कथा, काम्यव्रतको वर्णन, श्रीदुर्गा चरित्र तपति चरित्र कुरुक्षेत्र वर्णन अनुपम सत्या माहात्म्य पार्वती जन्मको कथा, तपतिको विवाह गौरी उपाख्यान कुमार चरित अन्धकवधको कथा साध्योपाख्यान जाबालचरित अरजाको अद्भुतकथा अन्धकासुर र शंकरको युद्ध अन्धकलाई गणत्वको प्राप्ति मरुदगणहरूको जन्मको कथा राजा बलिको चरित्र लक्ष्मी चरित्र त्रिबिक्रम चरित्र प्रहलादको तीर्थ यात्रा र उसमा अनेक मंगलमयी कथाहरू धुन्धुको चरित्र प्रेतोपाख्यान नक्षत्र पुरुषको कथा श्रीदामाको चरित्र त्रिबिक्रम चरित्रपछि ब्रह्माजीद्वारा भनिएको उत्तम स्तोत्र तथा प्रहलाद र बलिको संवादको सुतल लोकमा श्रीहरिको प्रशंसाको उल्लेख छ।
विष्णुका वामन अवतारसित सम्बन्धित यो दस हजार श्लोकहरूको पुराण शिवलिंग पूजा, गणेश -स्कन्द आख्यान, शिवपार्वती विवाह आदि विषयहरूले परिपूर्ण छ।
यसका अतिरिक्त, शिवजीको लीला-चरित्र, जीवमूत वाहन-आख्यान, दक्ष-यज्ञ-विध्वंस, हरिका कालरूप, कामदेव-दहन, अंधक-वध, लक्ष्मी-चरित्र, प्रेतोपाख्यान, विभिन्न व्रत, स्तोत्र र अन्तमा विष्णुभक्तिका उपदेशहरका साथ यस पुराणको हुन्छ।
यस पुराणमा श्लोकहरूको संख्या दस हजार छ, यस पुराणमा पुराणहरूका पांच लक्षणहरू अथवा वर्ण्य-विषय-सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर र वंशानुचरितको वर्णन छ।
फगवारा जालन्धर को १९ किलोमीटर दक्षिण पूर्व को दूरी मा अवस्थित छ, र तहसील जालन्धर जिला द्वारा दुईबाट तिर घेरिएको छ जबकि उत्तर होशियारपुर जिला र पूर्व एस बी एस नगर जिल्ला द्वारा।
उत्तर मा यो होशियारपुर, गुरदासपुर, र अमृतसर जिला, पश्चिम मा ब्यास नदी र अमृतसर जिला, र दक्षिण मा सतलज नदी, जालन्धर जिला, र होशियारपुर जिला संग जोडिएको छ।
तीमध्ये २ चलचित्र कोहि मेरो र बाँधी ले तेती राम्रो ब्यापार गरेनन् कसले चोर्यो मेरो मन ले बोक्ष् ओफ्फिसको सबै रेकोर्ड तोड्यो।
रामचन्द्र सिग्देल र सारदा सिग्देलको जेठो सन्तानका रूपमा हिन्दु पण्डितको घरमा सुर्खेत जिल्लाको गोठिकाडामा आर्यनको जन्म अगष्ट ५, १९८४ मा हरिश सिग्देलको रूपमा भएको थियो ।
आर्यनले दिपेन्द्र पुलिस स्कुलबाट आफ्नो शिक्षा प्रारम्भ गरेका थिए भने एसएलसी चाहि मंगलदोय उच्च मा. वि. बाट उतिर्ण गरेका थिए।
यसैले प्रत्येक राष्ट्र ओलम्पिक खेलमा आफ्नो राष्ट्रको सर्वोत्कृष्ट प्रदर्शन होस्‌ भन्ने चाहेर नै खेलकूदको क्षेत्रमा लगानी गर्दछन्‌।
ईशापूर्व ७७६-मा प्राचीन ग्रीसको ओलम्पिया शहरमा ओलम्पिक खेलको जन्म भएको बताइए पनि यो खेल ग्रीसमा आजभन्दा ३ हजार वर्षअघि आयोजन हुने गरेको अनुमान गरिएको छ।
ओलम्पिया र निमियमा आयोजन हुने खेल देवताहरूका राजा जीउसको स्मरणमा आयोजन हुन्थ्यो भने डोल्फीको खेल प्रकाशका देवता अपोलोको स्मरणमा अनि स्थमियाको खेल समुद्र देवता पोसीय डोनको स्मृतिमा आयोजन हुन्थ्यो।
क्रोटनका मिलोले ईशापूर्वको सातौँ सताब्दीको उत्तरार्धमा ओलम्पियामा सातपटक विजय प्राप्त गरेका थिए भने तासोसका थियोजेनेसले प्राचीन ओलम्पिक खेलहरूमा १३ सयभन्दा धेरै विजय प्राप्त गरेको बताइन्छ।
भवनहरूका बाहेक यहाँ आदिवासी संग्राहलयको स्थापना पनि गरिएको छ जसमा आदिवासीहरूका इतिहास र संस्कृतिसँग जोडिएका धेरै महत्त्वपूर्ण तथा ऐतिहासिक वस्तुहरूलाई हेर्न सकिन्छ।
विवाह गर्ने उमेर विवाह गर्ने व्यक्तिको बीस वर्ष हदम्याद हो भने बाल बिवाह भएको थाहा पाएको मितिले ३ महिना सम्म बाल विवाहको उजुर दिन सक्ने व्यवस्था रहेको छ ।
र दफा ६७ अनुसार त्यस्तो कसुर गरेको ठहरेका व्यक्तिहरुले दश बर्षसम्म बालबालिकासँग सम्बन्धित सार्वजनिक तथा निजि क्षेत्रमा काम गर्न, मनोनित हुन, वा निर्वाचित हुन पाउँदैनन् ।
कुनै पनि बालबालिकालाई बाल विवाह, हिंसा, यौन शोषण, दुर्व्यवहार, श्रमशोषण, दुर्घटना, ओसारपसार, अपहरण, जोखिम, अपल, हराएमा वा कानूनी तथा मनोसामाजिक सहयोग चाहिएमा
सामाजिक सुधार ऐनको दफा ३ को तिलकमा नियन्त्रण, दफा ४ को दुलही पक्षले लिन नहुने, दफा ५ को दाइजोमा नियन्त्रण, दफा ६ को आर्थिक दायित्व बेहोर्ने, दफा ७ को जन्तसम्बन्धी नियन्त्रण, दफा ८ को विवाह भोजमा नियन्त्रण गर्ने व्यवस्था छ ।
नेपाली परम्परा अनुसार विभिन्न किसिमका बिपत्ति पर्दा देवी देवताको स्मरण गरी उनीहरूलाई खुशी पार्न केही दान गर्ने तिर्थाटन गर्ने मनमनै कसम खाने चलन पाइन्छ।
माईपोखरीमा कहिले कहिले आउने छाललाई स्थानीय बासीहरू अनिष्टको संकेतको रूपमा लिन्छन् र सम्भाबित अनिष्टबाट देशलाई जनतालाई बचाउन मन्दिरमा पूजा आजा गर्ने पोखरीमा दुध चढाउने गरिन्छ।
माईपोखरी इलाम जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा रहेका माइपोखरी र सुलुबुङ गाविसको चूचूरोमा पर्ने एउटा धार्मिक महत्त्व बोकेको नौ कुने पाखरीको हो।
मेची राजमार्गको विव्ल्याँटे भन्ने बजारबाट करिव १२.५ किलोमिटरको दुरीमा पर्ने यो क्षेत्रको जैबिक विविधताको दृष्टिले पनि उत्तिकै महत्त्व रहको छ।
करिब १८८ हेक्टरमा फैलिएको र नौवटा कुनाहरू भएको प्राकृतिक एव धार्मिक सुन्दरताले भरीपर्ूण्ा यो पोखरीको एक कुनाबाट अर्को कुना देख्न गाह्रो पर्दछ यहाँ एउटा अखण्ड धुनी बलिरहेको छ ।
धार्मिक वन समूहको तथ्यांकअनुसार यस क्षेत्रमा ३ प्रजातिका माछा, ६ प्रजातिका उभयचर, १२ प्रजातिकासरिसृप र १४ प्रजातिका स्तनधारी पाइन्छन् ।
यहाँ रक गार्डेन, चिमाल प्रजनन् अनुसन्धान, जडीबुटी प्रदर्शनी प्लट, लौठसल्ला प्लट, अर्किड उद्यान, जडीबुटीका बिरुवा उत्पादन, डोमेस्टिकेसन तथा जर्मप्लाजम, शोभनीय बगंैचा जस्ता संरचना बनेका छन् ।
यी देशहरू बाहेक भूटान, बर्मा वा नेपाल बाहिरका लाखौंको संख्यामा रहेका नेपालीहरूको मातृभाषा हो; नेपाली भाषा भारतीय प्रान्त सिक्किम र पश्चिम बङ्गालको पनि राज्यभाषा पनि हो।
नेपाली भाषा संस्कृतबाट विकसित भएको एक भाषा हो र नेपाली साहित्यको प्राचीन इतिहासको पत्ता लगाउनु धेरै मुस्किल छ किन भने धेरै विद्वानहरूले संस्कृतमा लेखेका छन, विशेष रूपमा धार्मिक साहित्य।
श्रावण शुक्ल चतुर्दशीका दिन नेपालको मध्य पश्चिम र सुदूर पश्चिमका साथै भारतको उत्तराखण्ड र हिमाचल प्रदेशमा समेत विभिन्न देवी मन्दिरमा पुजा गरिने मालिका चतुर्दशी पर्दछ।
अमान्त चन्द्रमासका अनुसार श्रावणमासको प्रारम्भ आषाढ अमावास्याको भोलिपल्ट देखि र पूर्णिमान्त चन्द्रमासका अनुसार आषाढ पूर्णिमाको भोलिपल्ट देखि प्रारम्भ मानिन्छ।
गोकर्ण सफारी पार्क :शिकारका सौखिन नेपालका प्रथम राणा प्रधानमन्त्री जङ्गबहादुर राणाद्वारा वि. सं १९१९ सालमा वरिपरि इँटाको पर्खाल लगाई सुरक्षित गरिएको उक्त वनले कुल चार हजार तीन सय ४२ रोपनी क्षेत्रफल ओगटेको छ।
गोकर्ण वनको वक्षस्थलमा चित्तल, रतुवा, वन बिरालो, स्याल, सर्प, मलसाँप्रो, बाँदर, चितुवा र चमेरो आदि जनावर यायावर रूपमा नाचिरहेका देख्न पाइन्छ त्यसमा पनि संहारकर्ता मानिने महादेव एक सिंगे मृगको रूपमा भेष बदली वन विहार गरेको स्थलको रूपमा चिनिने यो स्थलमा मृगहरू घुमफिर एवं नाचेको देख्दा जो कोहीको पनि मन प्रफुल्लित हुन्छ।
त्यस्तै, यहाँ पाइने विभिन्न प्रजातिका औषधिजन्य वनस्पतिहरू जस्तै सजीवन, चिराइतो, जटामसी, अलैँची आदिले सञ्जीवनी बुट्टीको स्मरणलाई आलो तुल्याई छाड्छन्।
जैविक विविधता, प्रकृतिप्रमीहरू, खेलप्रेमीहरूका लागि अत्यन्तै आकर्षक मानिएको यो स्थल हाल विद्यार्थीहरूको समेत आकर्षणको केन्द्र बन्दै गएको छ।
यहाँको अर्को महत्त्वपूर्ण आकर्षण भनेको अनेक प्राचीन धार्मिक कलाकृतिहरूको सुन्दरतम् सङ्ग्रह हो जहाँ अन्यन्त्र नपाइने ब्रहृमा, चित्रगुप्त, अर्धनारीश्वरलगायतका देवी र देवताहरूका हजारौँ वर्ष पुरातन प्रतिमाहरू अनुसन्धाता र पर्यटकहरूको आगमनलाई कुरिरहेझँै भान हुन्छ।
त्यस्तै गोकर्णेश्वर मन्दिरको प्राङ्गणका अन्य सांस्कृतिक धरोहरहरूमा पार्वती, गदाधर नारायण मन्दिर र शिवमहेश्वर बालभक्तेश्वर मन्दिर मुख्य हुन्।
काठमाडौँ उपत्यकाको पूर्व-उत्तर नौ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक महदेवको गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिर रसँगै रहेको गोकर्ण सफारी पार्कसमेत भनिने राजनिकुञ्ज वन क्षेत्रको महत्त्व विशेषता आफ्नै स्थानमा छ।
ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक एवं पुरातात्विक दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण मानिँदैआएको गोकर्ण क्षेत्र पछिल्लो समयमा आएर उपत्यकाका विद्यार्थीहरूको शैक्षिक एवं मनोरम गन्तव्यस्थल बन्न पुगेको छ।
उपत्याकाहरूको उकालोपनाको सबै भन्दा मुख्य असर पहिरो गहिरहने गर्दछ् कीको व्यापकता छ कि ३०००को बीच ५००० फीट मा केही झारो भने पनि आफ्नो काममा तबाही लैजान्छ।
दरभङ्गा जिल्ला पूर्वी भारतको बिहार राज्यको ३८ जिल्लाहरू मध्ये एक हो, र दरभङ्गा सहर यस जिल्लाको प्रशासनिक मुख्यालय र बिहारको ५औँ ठूलो सहर पनि हो।
यस जिल्लालाई उत्तरमा मधुबनी जिल्ला, दक्षिणमा समस्तीपुर जिल्ला, पूर्वमा सहरसा जिल्ला र पश्चिममा सीतामढी जिल्ला र मुजफ्फरपुर जिल्लाले घेरिएको छ।
पार्टी कठोर रूपमा मन नपराउने मध्येको थियो जसले खुला रूपमा १९८० मा दिल्ली मा सिखहरूको बिरुद्ध भएको हिंसाको विरोध गर्‍यो, जो एक अगरक्षकद्धरा ईन्दिरा गान्धीको हत्या भए पछि भएको थियो ।
भाजपा १९८४ को निर्वाचनमा केवल दो संसदीय सीटों को साथ छोड दिया गया था , तथापि , पार्टीले भारतीय राजनीतिको मुख्य धारामा आफुलाई स्थापित गर्‍यो, र छिट्टै नै देश भरमा युवा भारतीयहरूलाई आकर्षित गर्नको लागि इसको संरचना र नीतिहरूलाई फराकिलो गर्न शुरु गर्‍यो ।
यस अवधिको दौरान यसको अध्यक्ष र संसद मा विपक्ष को लेता को रूप मा वाजपेयी को रूप मा पार्टीको भित्र केंद्रीय बनि रहे, तर वृद्धि भईरहेका कठोर पन्थी हिन्दू राष्ट्रवादी पार्टी को भित्र अगाडि बढि रहे र यसको राजनीतिलाई परिभाषित गर्न लागे ।
भाजपाले गम्भीर रूपबाट कांग्रेस सरकार र उसको नीतिहरूको आलोचना गर्‍यो, र यसले पञ्जाब राज्य मा बढिरहेको सिख उग्रवादको विरोध गरेको थियो, यसले इंदिरा गान्धी को औचित्वहींन र भ्रष्ट राजनीतिलाई पनि आरोप जसले राष्ट्रिय खर्चमा आतंकवादलाई उकसायो ।
भाजपा राम जन्मभूमि मन्दिर आन्दोलनको राजनीतिक आवाज भएको थियो, जसको नेतृत्व विश्व हिंदू परिषद र राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघको कार्यकर्ताहरूले गरेका थिए, र अयोध्या मा बाबरी मस्जिद को स्थान पर भगवान राम को सममा एक मन्दिर को निर्माण को लागि वकालत थियो।
धेरैको विश्वास छ की, अहिले पनि विश्वास गर्दछन, त्यो ठाउ भगवान को जन्मस्थान थियो, र बाबरद्धारा मन्दिरलाई कथित विध्वंस गरेर बाबरी मस्जिद बनाउनु भन्दा धेरै समय अघि पहिले एक मन्दिर थियो ।
उनीहरू यो ठाउ हिन्दू धर्म को सबभन्दा पवित्र स्थलको रूप मा यस योग्य ठाउ, जहा एक मन्दिरको पुनर्निर्माण गरिनु पर्दछ भनी समर्थन गर्छन ।
पार्टीले यसको अध्यक्ष लाल कृष्ण आडवाणीको अधिन विभिन्न रथ यात्राबाट देशलाई उर्जा दिए र हिंदुहरूको बीच एक लोकप्रिय विरोध बनाउनेमा सफल रहे ।
भारतमा जम्मू एवं कश्मीरको प्रभावी एकिकरणको माग राखेर गरिएको एक आन्दोलन को सिलसिलामा १९५३ मा कारागारमा मुखर्जी को असामयिक मृत्यु पछि, अनाथ सङ्गठन पोषण गर्ने र यसलाई एक देशव्यापी आन्दोलनको रूपमा निर्माण गर्ने बोझ दीनदयाल उपाध्यायको युवा काधमा आयो।
जबकी, उपाध्याय खुद सहित पार्टी कार्यकर्ताहरूको विशाल बहुमत राष्ट्रीय स्वयंसेवक सङ्घ बाट आएका थिए र ति मानिसको साथ अबिभाबक सङ्गठन को देशभक्ति को जोश र अनुशासन ल्याईएको थियो ।
१९६७ मा उपाध्याय को मृत्यु भएपछि जनसंघ को नेता बनेका थिए अटल बिहारी वाजपेयी, उनी नयाँ सरकारमा विदेश मन्त्री को रूप मा नियुक्त गरिएको थियो।
गठबंधन कायम राख्नको लागि जनसंघले आफ्नो सबै राजनीतिक प्रयासमा समर्पित गरेका थियो र जनता पार्टीको भित्र आपसी बिध्वंसक युद्धबाट थाकेर छोडेका थिए ।
जबकी, यसले बिस्तारै -बिस्तारै आफ्नो शक्तिमा वृद्धि भयो र १९६२ देखी भारतमा सबभन्दा प्रभावशाली विपक्षी दलहरु मध्ये एक बन्न पुग्यो र विभिन्न उत्तर भारतीय राज्यहरूमा कांग्रेसको सत्तालाई गम्भीर चुनौती दियो।
सबै भारतीयहरूको लागि एक समान नागरिक संहिता लागू गर्ने गो हत्या रोक्ने, जम्मू एवं कश्मीरलाई दिएको विशेष स्थानलाई समाप्त गर्ने र हिन्दी भाषा को प्रयोगलाई बहुमतको रूपले बढावा दिने कुराहरु निर्णायक वैचारिक मुख्य बुदाहरु मध्ये केही थिए ।
१९६७ पछी, समान विचारधारा र राजनीतिक पदको राजनीतिक सङ्गठनहरूको साथ पार्टी गठबन्धनमा प्रवेश गर्‍यो र यस प्रकार उत्तर प्रदेश , दिल्ली र अरु जस्ता विभिन्न राज्यमा सरकारको गठन गर्‍यो।
भाजपाले गम्भीर रूपबाट कांग्रेस सरकार र उसको नीतिहरूको आलोचना गर्‍यो, र यसले पञ्जाब राज्य मा बढिरहेको सिख उग्रवादको विरोध गरेको थियो, यसले इन्दिरा गान्धी को औचित्वहींन र भ्रष्ट राजनीतिलाई पनि आरोप जसले राष्ट्रिय खर्चमा आतंकवादलाई उकसायो ।
भारतीय जनता पार्टीले आफ्नो आधिकारिक विचारधारा र केन्द्रिय दर्शन दीनदयाल उपाध्यायद्वारा सन् १९५५ मा लेखिएको पुस्तकमा आधारित 'एकात्म मानववाद' हुने भनी तोकेको छ ।
यसले स्वदेशी आन्दोलन र प्रमुख राष्ट्रवादी सिद्धान्तहरूको आसपास केन्द्रित विदेश नीतिले सुनिश्चीत गरेको सामाजिक रूढिवाद र आत्मनिर्भरता को पृष्ठपोषण गर्दछ ।
पार्टीले भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको तुष्टीकरण नीतिको विरोध गरेका थियो र राष्ट्रीय र सांस्कृतिक अखण्डता, एकता र पहिचानको मुद्दामा कुनै पनि समझौताको बिरुद्ध थियो।
राष्ट्रीय लोकतान्त्रिक गठबन्धनका दलहरूको गठबन्धनको साथ भाजपाले नेतृत्व गरेको र अटल बिहारी वाजपेयी प्रधानमन्त्री रहेको १९९८ देखी २००४ सम्मको राष्ट्रीय सरकार त्यस प्रकारको पहिलो गैर कांग्रेसी हो जसले एक कार्यकाल पूरा गर्‍यो ।
यहाँसम्म कि शनिश्चरलाई समेत अनुकूल बनाउन शनिको पृष्ठ भागमा खुट्टा राखेर र अरू ग्रहहरूको गतिलाई रोकेर पुत्रको जन्म गराएर आफू इन्द्रजितको माध्यमबाट अजेय हुन चाहन्थ्यो रावण।
कृष्ण मन्दिरको भित्तामा कुँदिएको हनुमानका मूर्तिहरू पछाडि वि. सं. १७२९मा हनुमानढोका दरबार पस्ने सुवर्ण निर्मित्त मूलढोकाको दायाँपट्ट िप्रताप मल्लद्वारा निर्माण गर्न लगाइएको हनुमानको ठूलो मूर्ति महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
हनुमानको मूर्तिमा सिन्दूर लगाइएको हुन्छ, सिन्दूरको सम्बन्धमा आयुर्वेदको यो मत छकि यसले हड्डी एवं मांशलाई सुसँगठित शरीर निमार्णमा अहं भूमिका खेन्दछ।
हनुमान जयन्तीको तिथि कात्तिक महिनाको कृष्ण पक्षको चतुर्दशी तिथी र चैत्र महिनाको शुक्ल पक्षको पूर्णिमा तिथी गरेर दुवै दिनलाई मानिएको छ ।
चैत्र महिनाको पूर्णिमाका दिन स्त्री पुरुष बाल वृद्ध सबैले पवित्र नदीमा स्नान गरेर आफूलाई पवित्र तुल्याउँदछन्, यस दिन घरघरमा लक्ष्मी-नारायणलाई प्रसन्न तुल्याउन व्रत सम्पादन गरिन्छ र सत्यनारायणको कथा श्रवण गर्ने प्रचलन छ ।
शास्त्रमा मतैक्य नहुनाले चैत्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन हनुमानजीको जन्म दिवस मनाउने त गरिन्छ, यद्यपि वायु पुराणादि-अनुसार कार्तिक महिनाको शुक्ल चतुर्दशीका दिन हनुमान् जयन्ती अधिक प्रचिलित छ, तर पहिलो जन्म दिवस हो भने दोस्रो विजय अभिनन्दन महोत्सव हो ।
रुम्टीमा जन्मनु भएका नारायण गौतम आफ्नो छैटीको दिन आमाले मासु आहार गरेको थाहापाई ३ दिन सम्म भोकै बसी दशौ दिन वाट कपिला गाईको दुध सेवन गरी ३ वर्षको उमेर देखि शिवको भक्त हुनुहुन्थ्यो ।
उहाँ हिडदा हिडदै स्वर्गद्वारी नाम उच्च पर्वतमा पुगेपछि त्यहा प्राचिन यज्ञशाला रहेको समतल भूमिमा बाझको बृक्षमुनि आश्रम राखि बस्ने ईच्छा प्रकट गर्नु भयो ।
पशुपतिनाथको मन्दिरमा शिवजीको मात्र पुँजा गरिन्छ भने स्वर्गद्वारीमा हिन्दुहरुका सम्पूर्ण पुजा, अग्नी को हवन गर्ने विधीविधानवाट सञ्चालीत विश्वको एकमात्र हिन्दुहरूको सस्कार अनुसार चलेको स्वर्गद्वारी मात्र रहेको शंकराचार्य जयन्द्र सरस्वतीले स्वर्गद्वारीको भ्रमणमको क्रममा व्यक्त गर्नु भएको थियो ।
साथै करिव १०० रोपनी जग्गामा गाई भैसीको गोवरबाट अत्यन्त मलिलो माटोमा उत्पादन हुने भाजी साग आउने भक्तजनहरूलाई सःशुल्क खाना खुवाउने व्यबस्था रहेको छ ।
उक्त गुफाबाट प्रभुले स्नानको निम्ति २३०० मिटर तल लुग्रीं माडीको दोभानमा झर्नु भई सोहि द्वार मार्फत नै फिर्ता हुने गर्नु हुन्थ्यो भन्ने चलन छ र हाल उक्त गुफाको द्वारलाई स्वर्गको द्वार र गुप्तीसागर भन्ने चलन छ ।
बेदद्वारा अग्नि स्थापना गरी दिप प्रज्ज्वलीत भएको हालसम्म निरन्तर अग्नि जलीरहेको छ भने दिनमा ३ कि.ग्रा. घिउद्वारा पुँजा गरिरहने हवनकुण्ड आश्रम भित्र रहेको छ ।
लुम्बिनी प्रदेश क्षेत्र अन्तर्गत राप्ती अञ्चल प्यूठान जिल्लाकोे स्वर्गद्वारी नगरपालिका वडा नं. २ मा अवस्थित स्वर्गद्वारी तपो भुमी समुन्द्र सतह देहि ७००० फीटको उचाईमा पर्दछ ।
प्रभुमहाराजकाे जन्म तिथि पुत्रदा एकादशी ,नागपञ्चमी,दशैको फूलपाती र तिहारको औसीकाे दिन प्रभुको सम्झनामा देश विदेशबाट आएका हजारौ हजार भक्तजनसमेतको उपस्थितीमा प्रभुको रथयात्रा निकाल्ने प्रचलन रहेको छ ।
आश्रमभित्र गणेश पञ्चाङ, शिव पञ्चाङ्ग, देविपञ्चाङ, सुर्यपञ्चाङ्ग, विष्णुपञ्चाङ्ग गरी ५ कुण्डहरूमा वैदिकविधी पूर्वक दैनिक ३ पटक पुजा गरिन्छ ।
यहाँ एक्स-ऐको एक चलयन्त्र पनि हुनु चाहिए, जसबाट अस्थिभंग, अस्थि र सन्धि सम्बन्धी विकृतिहरू फुफ्फुसको रो ग या हृदयको दशा देखेर रोगको निश्चय गरे जा सके।
यदि यो विभाग कुनै शिक्षासंस्थाको अधीन हो त वहाँ एक व्याख्यान या प्रदर्शनको कोठा हुनु आवश्यक छ, जुन यति ठूलो हो कि समस्त विद्धार्थी वहाँ एक साथ बैठ सकें।