polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
यस उपजिल्लालाई जयपुरहाट सदर उपजिल्लाले उत्तर, आक्केलपुर र दुपचाँचिया उपजिल्लाले दक्षिण, कालाई र शिवगञ्ज उपजिल्लाले पूर्व र आक्केलपुर र जयपुरहाट सदर उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ।
त्यस्तै गरी बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ६५, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १८ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या १२६ रहेको छ।
भारत बाहेक क्यानडा, संयुक्त राज्य अमेरिका, पाकिस्तान, अफगानिस्तान, युनाइटेड किंगडम, अष्ट्रेलिया, सिंगापुर, मलेसिया, पूर्वी अफ्रिका र मध्यपूर्वमा पनि सिखहरू बस्छन्।
यी सबै धर्मका अनुयायीहरूको विचारधारा, अन्तरक्रिया र सामाजिक एकताको मेलमिलापका कारण यी मान्यताहरूलाई व्यापक हिन्दू धर्मको उप-विभाजन वा उप-जातिको रूपमा पनि मानिन्छ।
मन्दिर, गुम्बा, पूजास्थल, चाडपर्व, संस्कृति, परम्परा, रीतिरिवाज, जाति व्यवस्था, ब्रह्माण्ड, धर्मशास्त्र, साहित्य, वेद, पात्रो जस्ता धार्मिक प्रतीक वा मान्यता सबै धर्महरूमा समान छ।
हिन्दू धर्म, बौद्ध धर्म, जैन धर्म र सिख धर्मले केहि महत्वपूर्ण दर्शनहरू साझा गर्दछ जुन विभिन्न समूह र व्यक्तिहरूद्वारा फरक-फरक रूपमा व्याख्या गरिन्छ।
19 औं शताब्दी सम्म, ती विभिन्न धर्मका अनुयायीहरूले आफूलाई एकअर्काको विरोधको रूपमा लेबल गर्दैनन्, तर "एउटै विस्तारित सांस्कृतिक परिवारसँग सम्बन्धित" भनेर लेबल लगाए।
उन्नाइसौं शताब्दीको मध्यतिर अय्यावाझी, दक्षिणी भारत, कन्याकुमारी जिल्लामा सैद्धान्तिक रूपमा एकल क्यामिटोप्पु धर्मको उपस्थिति थियो।
शिर्डी साई बाबा, जसलाई शिरडी साई बाबा पनि भनिन्छ, एक भारतीय आध्यात्मिक गुरु हो जसलाई उनका भक्तहरूले श्री दत्तगुरुको प्रकटीकरण मान्छन् र एक संत र पाकिरको रूपमा चिनिन्छन्।
प्रराम्भिक मध्य युगको अवधिमा इटालीले पश्चिमी रोमन साम्राज्य र असभ्य मानिसहरूको आक्रमण सहनु परेको थियो, तर ११औँ शताब्दी पछि, असङ्ख्य प्रतिद्वन्द्वी र समुद्री गणतन्त्र राज्यहरूका साथसाथै उत्तरी र मध्य क्षेत्रहरूमा वाणिज्य, बैङ्किक र आधुनिक पुँजीवादको माध्यमबाट इटाली ठूलो समृद्धिमा पुगेको थियो।
तथापि, मध्य इटालीको एक भाग इश्वरतान्त्रिक राज्यहरूको नियन्त्रणमा रहेको थियो, जबकि दक्षिणी इटाली १९औँ शताब्दीसम्म धेरै हदसम्म सामन्ती नै रहेको थियो।
१९औँ शताब्दीमा इटालीमा पुनर्जागरण सुरु भएको थियो र मानवतावाद, विज्ञान, अन्वेषण र कलामा एक नया मोड ल्याउनका लागि यो युरोपको बाँकी देशहरूमा पनि फैलिएको थियो।
मध्य युगको अवधिमा, इटालेली अन्वेषकहरूले सुदूर पूर्व र नयाँ विश्वको लागि मार्गहरू पत्ता लगाएका थिए जसले युरोपमा एक नयाँ अन्वेषण युगको सुरु गर्न सहयोग पुर्‍याएको थियो।
१५औँ शताब्दीका इटालेली युद्धले इटाली विभिन्न सहर तथा क्षेत्रहरूमा खण्डित भएको थियो र सोही युद्धको फाइदा उठाउँदै युरोपका अन्य देशहरूले इटालीका थुप्रै राज्यहरूको कब्जा गर्दै आफ्नो देशमा गाभेका थिए।
१९औँ शताब्दीको मध्यसम्ममा, बढ्दो इटालेली राष्ट्रवाद र विदेशी नियन्त्रणबाट स्वतन्त्रताको आह्वानले क्रान्तिकारी राजनैतिक उथलपुथलको समयलाई बुझाउँछ।
शताब्दीयौँको विदेशी प्रभुत्व र राजनैतिक विभाजन पछि, इटाली लगभग सन् १९६१ मा पूर्ण रूपमा एकजुट भएको थियो जसले इटालीको राज्यलाई एक महान शक्तिको रूपमा स्थापित गरेको थियो।
१९औँ शताब्दीको अन्तदेखि २०औँ शताब्दीको सुरुवात सम्ममा इटालीले औद्योगिक राष्ट्रको रूपमा विकसित भएको थियो र यसले औपनिवेशिक साम्राज्यको अधिग्रहण गरेको थियो।
पहिलो विश्वयुद्धका चार मुख्य सहयोगी शक्तिहरूमध्ये एक भए पनि इटालीले आर्थिक सङ्कट र सामाजिक अस्थिरताको घडीमा प्रवेश गरेको थियो र यसले सन् १९२२ मा इतालिया सामन्ती तानाशाहीको उदय गराएको थियो।
दोस्रो विश्वयुद्धमा अक्ष पक्षको एक प्रमुख अङ्गको रूपमा रहेको इटाली विश्वयुद्धमा पराजित भएको थियो जसले इटालीमा आर्थिक विनाश र इटालेली गृहयुद्धको सुरुवात गरेको थियो।
प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गरेको देशले लामो समयसम्म आर्थिक उथलपुथलको सामना गरेको थियो र अन्तत: यो विश्वको उच्च विकसित देश बन्न पुगेको थियो।
इटाली युरोपेली सङ्घको संस्थापक तथा अग्रणी सदस्य र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ, उत्तर आन्घ्र सन्धि सङ्गठन, आर्थिक सहयोग तथा विकास सङ्गठन, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन, भूमध्य सागर सङ्घ तथा थुप्रै अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको सदस्य हो।
देश लामो समयदेखि कला, सङ्गीत, साहित्य, दर्शन, विज्ञान र प्रविधि, र फेसनको एक विश्व केन्द्र रहँदै आएको छ र यसले चलचित्र, व्यञ्जन, खेलकुद, न्यायशास्त्र, बैङ्किक र व्यवसायलगायत विभिन्न क्षेत्रमा धेरै नै प्रभाव पारेको छ र योगदान पुर्‍याएको छ।
रोमन गणतन्त्रले सुरुमा इटालेली प्रायद्वीपमा आफ्ना छिमेकीको क्षेत्रहरूलाई कब्जा गर्दै अन्ततः युरोप, उत्तर अफ्रिका र एसियाको केही भाग विस्तार गरेको थियो।
ईसापूर्व प्रथम शताब्दीसम्ममा, भूमध्यसागरको काखमा रोमन साम्राज्य प्रभुत्वको रूपमा देखा परेको थियो र एक अग्रणी सांस्कृतिक, राजनैतिक तथा धार्मिक केन्द्र बन्न पुगेको थियो जसले पाक्स रोमानाको स्थापना गरेको थियो।
इटाली रोमानीहरूको साम्राज्य र साम्राज्यको प्रमुख केन्द्र रहेको छ, जसको बपौती संस्कृति, सरकार, इसाई र ल्याटिन लिपिको विश्वव्यापी वितरणमा पनि देख्न सकिन्छ।
यसले विश्वको राष्ट्रिय धनमा यसले विश्वको छैटौँ सर्वाधिक घन आरक्षण गरेको छ भने यसको केन्द्रित बैङ्कले विश्वको तेस्रो सर्वाधिक धेरै सुनको आरक्षण गरिरहेको छ।
ल्याटिन भनेर चिनिने इटालेेली जनजातिले ईसापूर्व ८औँ शताब्दीमा रोमन राज्यको स्थापना गरेका थिए, जुन अन्ततः व्यवस्थापिका र जनताको सरकारको साथ गणतन्त्र राज्यको रूपमा स्थापना भएको थियो।
यस उपजिल्लालाई हबिगञ्ज र बाहुबल उपजिल्लाले उत्तर, भारतको त्रीपुरा राज्यले दक्षिण, भारतक‍ो त्रीपुरा राज्यले र श्रीमङ्गल उपजिल्लाले पूर्व र माधवपुर उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ।
त्यसैबेला अलफ्रेड पेनीवर्थ ब्रुसलाई रेचलको मृत्यु हुनुभन्दा अगाडि उनले हार्वी डेन्टलाई आफ्नो जीवनसाथी तोजेको कुरा बताउँछन्।
आफ्नो कर्मचारी ड्यागेटको गलत हातमा पुग्ने डरले ब्रुसले त्यो रियाक्टरलाई वेयन इंटरप्राइजको बोर्ड मेम्बरलाई मिरान्डाटेटको कम्पनीको जिम्मामा सुम्पिदिन्छ।
बेन उनलाई रा'श अल गुल द्वारा गौथमलाई बिनाश गर्ने अधुरो इच्छाको बारेमा बताउँछ, जसलाई अब बेन "लिग अफ स्याडो" को समुहबाट पुरा गर्ने बताउँछ।
द डार्क नाइट राइजेज क्रिस्टोफर नोलनद्वारा निर्देशित सन् २०१२ को सुपरहिरो चलचित्र हो, जसले आफ्नो भाइ जोनाथन नोलनसँग पटकथा र डेभिड एस गोयरसँग कहानी लेखेका थिए।
माइकल केन, गेरी ओल्डमन, एनी ह्याथवे, टम हार्डी, मारियोँ कोतियार, जोसेफ गोर्डन-लेविट, र मोर्गन फ्रिम्यानको साथ, क्रिस्टियन बेलले ब्रुस वेन / ब्याटम्यानको रूपमा अभिनय गरेका छन्।
डार्क नाइट'को घटना भएको आठ वर्ष पछि, क्रान्तिकारी बेनको कारणले ब्रुस वेन आठ वर्षपछि ब्याटम्यानको रूपमा आउँछन् र गोथम सिटीलाई आणविक विनाशबाट बचाउँछन्।
दिवंगत न्याधिवक्ता , हार्वी डेन्टलाई श्रद्धान्जलि स्वरूप डेन्ट एक्ट द्वारा गोथम पुलिस डिपार्टमेन्टलाई संगठित अपराधलाई समूल अन्त्यको लागि पूर्णतः अधिकार दिइन्छ।
गर्डन राजीनामा दिएर सत्य कुरा बताउने कोसिस पनि गर्छन्, तर विद्यमान अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै यस्तो काम गर्ने यो निर्णय उनी टारिदिन्छन् ।
तर यस समय सेलिना काईल जो एक चोर थिइन्, ऊ ब्रुस वेयनको घरबाट ब्रुसको फिंगरप्रिन् चोरेर कंग्रेसम्यान बायरन गिली लाई अपहरण गरिन्।
नकाबधारी आतंककारी तथा लिग अफ स्याडोको पूर्व सदस्य, बेनले उज्वेकिस्तानमाथि उडान भरिरहेको सी.आइ.ए को जहाजबाट परमाणु भौतिकशास्त्री डा. लियोनिड पावेललाई अपहरण गर्छ र जहाजलाई क्र्यास गराउँछ।
राजनैतिक शक्तिलाई प्रादेशिक वा स्थानीय सरकारहरूलाई कानुनद्वारा प्रत्यायोजन गर्न सकिने भए तापनि केन्द्रीय सरकारले हस्तान्तरित सरकारका कार्यहरूलाई रद्द गर्न वा आफ्नो शक्तिमा कटौती गर्न सक्छ।
यसको अर्थ, उप-राष्ट्रिय एकाइहरूको अस्तित्व र शक्तिको अधिकार प्रदेशहरूलाई प्रदान गरिएको हुन्छ जसलाई केन्द्र सरकारले एकपक्षीय रूपमा परिवर्तन गर्न सक्दैन।
लद्दाखी साधारणतया तिब्बती लिपिको उपयोग गरेर लेखिने गरिन्छ, जसमध्ये लद्दाखीको उच्चारण अन्य तिब्बती भाषाहरूको तुलनामा लिखित शास्त्रीय तिब्बतीको बहुत करीब रहेको छ।
लद्दाखीहरूले अनेकौँ उपसर्ग, प्रत्यय र चन्द्रबिन्दुको अक्षरहरु उच्चारण गरेको छ, जो अनेकौँ अन्य तिबेटिक भाषाहरु, जस्तो कि अमदो, खम्स, र मध्य तिब्बतीमा चुप रहेको देखिन्छ।
मुस्लिम लद्दाखी लद्दाखी बोल्ने गर्छन, तर बढी तिब्बती लिपि पढ्ने गरिदैन र अधिकांश बौद्ध लद्दाखी तिब्बती लिपिको आवाज निकाल्न सक्छन, तर शास्त्रीय तिब्बती बुझ्दैनन्, तर केहि लद्दाखी बौद्ध विद्वानहरूको भनाई छ कि लद्दाखीलाई केवल शास्त्रीय तिब्बतीको रूपमा लेख्नु राम्रो हुन्थ्यो।
लद्दाखीको अनेकौँ बोलीहरु छन्: लेहको पछि लेहस्कट, जहाँ यो बोलिने गरिन्छ; लेहको उत्तर पश्चिममा बोलिने शमसतक; स्ट्सटाक्याट, सिन्धु घाटीमा बोलिने गरिन्छ र जो दोस्रोको विपरीत तानवाला हो; र नुब्रा, लेहको उत्तरमा बोलिने गरिन्छ।
लद्दाखको अधिकांश स्कूलहरूमा शिक्षाको माध्यम अङ्ग्रेजी हो, जसमा अनिवार्य अर्को भाषाको रूपमा हिन्दी वा उर्दू रहेको छ, र अनिवार्य तेस्रो भाषाको रूपमा अरबी वा शास्त्रीय तिब्बतीको विकल्प हो।
उदाहरणका लागि, एउटा लिखित डेन्टल टी लाई दर्शाउदै , वेन् विली लिप्यन्तरणको उपयोग गर्दै लेखिएको लद्दाखीलाई प्राय रोमाञ्चक गर्ने गरिन्छ।
अन एक जो फिगो, पछि दोस्रो सावधानी संग 63 मिनेट बन्द पठाइएको थियो स्पर्श-लाइन , र पोर्चुगिज पीठ, चौथो आधिकारिक को हस्तक्षेप मार्को रोड्रिग्वेज ।
पोर्चुगलका प्लेमेकर डेकोले डच डिफेन्डर जोन हेइटिङ्ग लाई खराब फाउल गरे र पहेंलो कार्ड पाए; एक खेलाडीको उपचार भइरहेको बेलामा खेल सुचारु गर्न नेदरल्याण्ड्सले बल फिर्ता दिएन, यस प्रकार फुटबलको एक अलिखित नियम तोडिएको थियो।
८८ औं मिनेटमा सिमियोले गोल गर्ने प्रयासमा उनको खुट्टाले नेदरल्याण्डका गोलकिपर इड्वीन भेन डर सरलाई लागेपछि इड्वीन भेन डर सर क्रोधित बने, यद्यपि रेफ्रीले कुनै अनुशासनात्मक कारबाही नगर्ने निर्णय गरे।
दोस्रो मिनेटमा मार्क भ्यान बोमेललाई पहेंलो कार्ड दिइयो, र गोल हुनु अघि डच डिफेन्डर खालिद बोउलाउउजलाई पनि फाउलमा पहेंलो कार्ड दिइयो, उनले क्रिस्टियानो रोनाल्डोलाई घाइते फल गरेका थिए र पोर्चुगिज स्टार विंगर हाफ टाइम अगाडी नै सब्तिच्युट हुन पर्यो।
म्याच पछि, फिफा अध्यक्ष सेप ब्लाटरले रेफ्री इभानोभको आलोचना गरे, उनले इभानोभले रेफ्रीको कमजोर भूमिकाको लागि आफैले आफैलाई पहेंलो कार्ड दिनु पर्थ्यो भन्ने कुरा सुझाव दिए।
नुरेम्बर्गको लडाइँ २५ जुन २००६ मा फिफा विश्वकपको अन्तिम १६ को न्युरेम्बरबर्गको फ्रान्केनस्ट्याडियनमा पोर्चुगल र नेदरल्याण्ड्सको बीच भएको फुटबल खेल हो।
यो खेलमा रूसी रेफ्री भ्यालेन्टीन इभानोभले फिफा वर्ल्ड कपको किर्तिमानी चार रातो कार्ड र १६ पहेंलो कार्ड दिएका दिएका थिए, जुन कुनै पनि फिफा मान्यता प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा देखाइएका कार्डको लागि नयाँ रेकर्ड कायम थियो।
मार्क भान बोमेल संग टचलाइन झगडामा फिगोले उसलाई हेडबुट गरेपछी जियोभानी भान ब्रोन्कहर्स्ट र लुइस फिगो दुवैले पहेँलो कार्ड पाएका थिए।
पोर्चुगलका प्रशिक्षक लुइज फेलिप स्कोलारीले विवादास्पद रूपमा यो हेडबटलाई स्वीकृति दिए र म्याच पछि "येशू ख्रीष्ट अर्को गाला थाप्न सक्छन् तर लुइस फिगो येशू ख्रीष्ट होइन।
टेलिभिजन फुटेजमा खेलको दौरान एक दृश्य देखाइएको थियो जसमा बुलाहरूझ, देको र भान ब्रोंकहर्स्ट रातो कार्ड पाएर मैदान बाट निकालिएपछी सँगै बसिरहेका थिए, देको र भान ब्रोंकहर्स्ट एक आपसमा छलफल गरिरहेका थिए, दुबै स्पेनिश क्लब बार्सिलोनामा सहपाठी थिए।
यसर्थ आफ्नो भाषागत फरक अनुसार किराँत राईहरूले यस संवतलाई येलेदोङ् तथा येलेदँ भन्दछन् भने लिम्बु समुदायमा येलेतङ्बे र सुनुवार समुदायमा येलेथोचे भन्ने गरेको पाइन्छ।
यहाँ अलिकति फरक कुरा किराँतकालीन शासन अवधिमा नै विभिन्न इतिहासकारबाट लेखिएका दस्तावेजहरूको विवरणहरु एकै समयावधिमा आधारित नभएकाले सबैको मत एउटै रहेको पाइँदैन।
इतिहासकारहरूको विभिन्न अभिलेख हेर्ने हो भने विदेशी लेखक कोलेनेल कर्कपेटि्रकका अनुसार किराँती राजाहरू २७ पुस्ता रहेको र शासन अवधि १५८१ वर्ष एक महिना त्यसमा पनि कुशकुनको ४८ वर्षको शासन अवधि जोड्दा किराँत शासन १६३० वर्षसम्म रहेको देखिन्छ।
किराँत इतिहासका धेरै गहिरो अध्ययन गर्नुभएका स्वामी प्रपन्नाचार्यका अनुसार किराँतका २७ पुस्ताका राजाहरूले १७३६ वर्ष शासन गरेको मानेको पाइन्छ।
अर्का लेखक के.पी. जयसवालले किराँतका ३१ पुस्ताका राजाहरूले ७१० वर्ष शासन गरेको उल्लेख छ भने डेनियल राइटले भने किराँतका २९ पुस्ताका राजाहरूले शासन गरेको उल्लेख गरे पनि शासन अवधि उल्लेख गरेका छैनन्।
यसरी कुनै पनि इतिहासकारहरूको अभिलेखमा किराँत राजाहरूको संख्या र शासन अवधि धेरै फराकिलो अन्तरहरू रहेको पाइएकाले पनि यस येले संवतलाई ठ्याक्कै मिलाउन अलिक अफ्ट्यारो देखिन्छ।
हाल किराँतीहरूले मान्दै आएको किराँत संवत् यही २०६६ माघ १ गतेदेखि ५०७० लाग्नुपर्ने भए पनि यहाँ एक वर्षको मात्र फरक पर्न आएको देखिँदा यो तथ्याङ्क ठिक्क नमिले पनि अन्य भन्दा नजिकहो भन्ने चाँहि देखिन्छ।
यसबाट के अनुमान गर्न सकिन्छ भने यो संवत् किराँती यलम्बरले नै पहिलो पटक सुरुवात नगरी धेरै अगाडिदेखि नै किराँतीहरूले नै प्रयोगमा ल्याएका र यलम्बरले नेपालमा आफ्नो राज्य स्थापनापछि यहाँ पनि यही संवत् लागू गराएकै आधारबाट येले संवत् नामाकरण गरिएको हो कि भन्ने देखिन्छ।
किराँतहरूको उद्गमस्थल बेबिलोन मानिएको छ र यहाँबाट इ. पू. २४०० तिर अन्यत्र पलायन हुनथालेका हुन् भन्ने इतिहासकारहरूको मान्यताले यो कुराको पुष्टि गर्ने हुँदा किराँतहरूको इतिहास नेपालबाटै पहिलो पटक सुरु भएको होइन भन्ने देखिन्छ।
यसो हुँदा यो संवत् पनि पहिलेदेखि नै किराँतहरूले प्रयोगमा ल्याएको र पछि नेपालमा यलम्बरले आफ्नो शासनको स्थापना गरेपछि यो संवत्लाई पहिचानको नयाँ आधारको रूपमा उनैको नामबाट पछिका किराँतहरूले येले संवत् भनी नामाकरण गरेको हुन सकछ।
तथापि तथ्यगत कुरा जे भए पनि येले संवत् किराँतहरूको ऐतिहासिक पहिचान र अस्तित्व मानिएको प्राचीन किराँत संवत् चाँहि अवश्य हो, यसमा कसैको विमति नहोला।
२०६३ पछि देशमा आएको राजनीतिक परिवर्तनपछि सबैले आ-आफ्नो ऐतिहासिक र सामाजिक अस्तित्व र पहिचानको आधारहरू खोजी गरेर संरक्षण संवर्द्धन गर्ने अवसर पाए किराँत समुदायमा पनि यो आफ्नो जातीयतामा आधारित येले संवतलाई व्यावहारिक र कानुनी मान्यताको माग अगाडि सारे।
यस मुलुकका आदिम जातिका रूपमा परिचित आदिवासी किराँत जातिहरूले पनि आफ्नो पहिचान र अस्तित्व बोकेको यो येले संवतलाई राष्ट्रिय र कानुनी मान्यताको माग गर्नु स्वभाविक नै हो।
तर यस संवतलाई किराँतहरूले आफ्नो संवत् माने पनि यो संवतले केवल किराँतहरूको मात्र प्रतिनिधित्व गर्ने नभई यसले प्राचीन नेपालको इतिहासकै प्रतिनिधित्व समेत गर्छ।
भोल्टेयर ले आफ्नो पुस्तक, "लेटर्स अन द इंगलिश" आदि, को माध्यमबाट ब्रिटेनमा प्रचलित उदार राजनीति, धर्म र विचारको स्वतन्त्रताको चित्रण गरे तथा पुरातन फ्रान्सेली व्यवस्थासँग तुलना गरे र फ्रान्समा व्याप्त बिकृती एवं कमजोरीको उल्लेख गरे।
यो स्थितिमा फ्रान्सेली राजतन्त्रको समर्थनमा प्रसा र आस्ट्रियाले चेतावनी दिदै घोषणा गरे कि "फ्रान्सको जनता राजाको आज्ञा पालन गरुन् अन्यथा हामी उनीहरू विरूद्ध कारवाही गर्छौ।
मन्टेस्क्यु ले आफ्नो पुस्तक 'द स्पिरिट अफ लज' मा राजाको दैवी अधिकारको सिद्धान्तको खण्डन गरे र फ्रान्सेली राजनीतिक संस्थाको आलोचना गरे र त्यसको विकल्प पनि प्रस्तुत गरे।
उनले "फ्रान्सेली सरकार निरकुंश सरकार छ किनकी फ्रान्समा कार्यपालिका, न्यायपालिका र व्यवस्थापिका सबै शक्ति एकै व्यक्ति अर्थात् राजाको हातमा केन्द्रित छ ; त्यसकारण फ्रान्सका जनतालाई स्वतन्त्रता प्राप्त भएको छैन।
" यसै सन्दर्भ मा उनले “शक्तिको पृथकीकरण ” को सिद्धान्त दिए जस अनुसार शासनको तीन प्रमुख अंग-कार्यपालिका, न्यायपालिका र व्यवस्थापिका को अधिकार अलग-अलग हातमा हुनु पर्ने विचार राखेका थिए।
यस कारण मध्यमवर्ग कुलीन को सामाजिक श्रेष्ठतालाई घृणा गर्थे र राजनीतिक व्यवस्थामा परिवर्तन गरेर आफ्नो अधिकार प्राप्त गर्न इच्छुक थिए।
पूर्वको वाणिज्य व्यापारको कारण यस वर्गले धनसम्पत्ति अर्जिन गरेका थिए तर सामन्ती वातावरण मा उनीहरूको व्यापारमा धेरै प्रकारको प्रतिबन्ध लागेको थियो र ठाउँ ठाँउ चुंगी कर/ घुस दिनु पर्थ्यो।
साधारण वर्गका प्रतिनिधिले स्टेट्स जनरलका सम्पूर्ण प्रतिनिधिको बैठक बेग्ला बेग्लै नगरी संयुक्त रूपमा एकै सभा भवनमा गरिनु पर्ने र संयुक्त प्रतिनिधिको बहुमतद्वारा कुनै पनि निर्णय पारित गर्नु पर्ने कुरामा जोड दिए किनकी यसले मान्यता पाउनासाथ स्टेट्स् जनरलमा उनीहरूको बहुमत हुने थियो।
जून ३ मा पादरीवर्गका तीन सदस्य साधारण वर्गमा मिल्न गए र साधरण वर्गका प्रतिनिधिहरूले १७ जून १७८९ मा राष्ट्रिय सभा को निर्माण गर्ने घोषणा गरे ।
रूसोले बताए की कि सामूहिक इच्छाबाट बनेको राज्यको यो अनिवार्य तथा सार्वभौम कर्तव्य हो कि यो सम्पूर्ण समाजको सर्वोपरि मान्य हुने कार्य संचालित गरोस्।
यसपछि साधारण वर्गका प्रतिनिधिहरूले राष्ट्रिय सभामा प्रस्ताव पास गरेर विशेषाधिकार खत्तम पार्ने र उनीहरूमाथी पनि कर लगाउने योजना गर्न थाले ।
यो योजना बुझेपछी विशेषाधिकार वर्गका प्रतिनिधिहरूले रानी एन्टोनिएट, राजाका भाइ काउण्ट आर्तोसद्वारा राजालाई दबाब दिएर राष्ट्रिय सभा भङ्ग गर्ने र क्रान्तिकारीलाई दमन गर्न विदेशी सैनिकको सहयोग लिने कुरामा सहमत गराए ।
तर उनीहरूको कुराको सुनुवाई हुनु त कता हो कता कुलीन र पादरीलाई पनि करको दायरामा ल्याएर राज्यको अर्थव्यवस्था ठीक पार्नुपर्छ भन्ने अर्थमन्त्री नेकरलाई पदबाट हटाए ।
साधारण वर्गको लागि मतदानको योग्यता भनेको फ्रान्समा जन्मेको वा वंशज नागरिक पुरुष; उमेर २५ वर्ष वा सो भन्दा बढी, जो मतदान हुने स्थानमा बसोबास गरेको र कर तिर्ने गरेको थिए।
साधारण वर्गको प्रतिनिधित्व दोब्बर गरी ६१० पुर्याइएको थियो जसले ९५ % जनसंख्याको प्रतिनिधित्व गर्दथ्यो; ती मध्ये आधा सुशिक्षित वकिल तथा स्थानीय अधिकारी थिए; करिब एक तिहाइ उद्योग व्यापार व्यवसाय मा सम्बद्ध थिए भने ५१ जना धनी जमिनदारहरू थिए ।
यस घटनाको प्रभाव फ्रान्सको ग्रामीण क्षेत्रमा पनि पर्यो र ग्रामीण क्षेत्रमा सामन्ती कर सम्बन्धी अभिलेखहरूलाई आगो लगाइयो, जलाइयो।
यस प्रकार किसान यति दुःखी थिए कि उनीहरू स्वयं नै एक क्रान्तिकारी तत्वको रूपमा परिणत भए र उनीहरूले क्रान्ति गर्नको लागि मात्र एक झिल्को को आवश्यकता थियो।
फ्रान्सको राज्य क्रान्ति हुनु अघि केही अर्थमन्त्रीले फ्रान्सको अर्थतन्त्र सुधारको विभिन्न प्रयास गरेका थिए, जस्तो टुर्गोट, नेकर, केलोन आदि ।
क्रान्तिकारिहरूले १७९२ मा घोषणा गर्‍यो कि " फ्रान्सको गणतन्त्र स्वतन्त्रता, समानता र बन्धुत्वको भावनामा आधारित छ र यी भावनाहरूको प्रचार- प्रसार गर्नु उनीहरू आफ्नो कर्तव्य सम्झन्छन्।
फ्रान्स जुन जुन क्षेत्रमा आधिपत्य कायम गरे त्यहाँ क्रान्तिकारी सिद्धान्त लागू गर्नेछ र पादरी र कुलीनहरूको सम्पत्ति जफत गरिनेछ र जो सुकैले विरोध गर्छ उसलाई क्रान्तिको शत्रु मानिनेछ ।
यसको कारण भनेको फ्रान्सको सप्तवर्षीय युद्ध र पछि अमेरिकी स्वतन्त्रता सङ्ग्राम मा सहभागी हुनु थियो जुन फ्रान्सलाई निकै महङ्गो पर्न गयो।
उनको मृत्यु पछि लुइस १५औं ले अष्ट्रियाको उत्तराधिकार युद्ध एवं सप्तवर्षीय युद्धमा भाग लिए जसबाट राज्यकोष माथिको बोझ झनै बढ्यो र लुइस १६औं ले अमेरिकी स्वतन्त्रता युद्धमा भाग लिएपछि फ्रान्सको आर्थिक अवस्था झनै जर्जर बन्यो।
यो वर्गले आफ्नो सम्पत्ति जाँड-रक्सी, जुवा तास र भोगविलासमा सकेको थियो र धेरै कुलीन गरीब भएका थिए तर बित्थाको अधिकार प्राप्त गरेको हुनाले साधारण वर्ग यिनीहरू देखि सन्तुष्ट थिएनन्।
राजा उक्त सङ्घर्षमा पराजित हुदै जान थाले पछि वर्खास्त गरिएका प्रधानमन्त्रीलाई पुनःस्थापना गर्दै जनता समक्ष माफी माग्दै उक्त क्रान्तिलाई मान्यता दिन वाध्य भए।
जुन पादरिहरूले राज्य प्रति निष्ठाको शपथ ग्रहण गरे उनीहरूलाई “ज्यूरर” भनिन्थ्यो भने शपथ नलिनेलाई “नन- ज्यूरर” भनिन्थ्यो ।
२६ जुलाईमा कन्भेन्सनमा गरेको एक भाषणमा, रबिस्पियरले केही सदस्यहरूले गणतन्त्र र क्रान्तिको विरुद्ध षड्यन्त्र गरिरहेको दाबी गरे र पुष्टि भएमा मृत्युदण्ड निश्चित भएको कुरा बताए।
त्यस समयको फ्रान्सको संसदलाई इस्टेट जनरल भनिन्थ्यो तर विगत १७५ वर्षआघि सम्म यसको बैठक नबोलाई राजाहरूले मनोमानी एबम स्वेच्छाचारी शासन चलाईरहेका थिए ।
यसमा क्रान्तिकारी, जनसुरक्षाको स्थापना गरिएको थियो र जो कोहीले ज्याकाबिन्सको विरूद्ध काम गर्थ्यो उसलाई मृत्युदण्डको सजाय दिइन्थ्यो।
सक्रिय नागरिक २५ वर्ष भन्दा अधिक आयुको नागरिक थिए जो राज्यलाई तीन दिनको आय बराबरको प्रत्यक्ष कर तिर्थे जबकि निष्क्रिय नागरिकमा गरिबहरु थिए ।
अस्ट्रिया, बेलायत र प्रसिया जस्ता बाहिरी शक्तिहरूले यस क्रान्तिलाई खतराको रूपमा हेरेकाले अप्रिल १७९२ मा फ्रान्सेली क्रान्तिकारी युद्ध सुरु भएको थियो।
जुन महिनामा भएको पेरिस विद्रोहले संसदमा अधिपत्य जमाएका जिरोन्दलाई माक्सिमिलियेँ रबस्पियरको नेतृत्वमा रहेको सुरक्षा निकायले विस्थापित गरेको थियो।
उक्त संविधानमा फ्रान्सका राजा एउटा सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्रको केवल सेवक हो भन्ने कुरा उल्लेख गरिएका कारण फ्रान्स एउटा सार्वभौम स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा रुपान्तरण हुन पुग्यो ।
क्रान्ति पछिको क्रान्तिकारी सरकारले भू–कर, व्यक्तिगत सम्पति माथिको कर, उद्योग तथा व्यापारका लागि लाइसेन्स आदि जस्ता कदम अगाडि सार्दै जनताका कामहरु अगाडि बढाउँदै लगे।
यस क्रममा नै संविधान अन्तर्गत रहेका राजाले जनताका प्रतिनिधिहरु र तीनका कार्यक्रमहरूमा षड्यन्त्र गर्न थाले पछि लुई सोह्रौ राजालाई अन्ततः मृत्युदण्ड नै दिनु पर्यो ।
१२ जुलाई १७८९ मा पेरिसको एउटा सरकारी बगैंचामा भेला भएको भीडलाई एक पत्रिका सम्पादक कोमाइलले चिच्याउदै -"छिटो गरौं भाइ हो, अब एक क्षण पनि नष्ट गर्नु हुन्न ।
वस्तुतः युद्धको कारण फ्रान्स आर्थिक संकटबाट गुज्रिनु पर्‍यो, मुल्यवृद्धी बढ्यो जसबाट कन्भेन्सनले राहत दिनको लागि विधान बनायो, धनीसंग कर उठाउने नियम बनाइयो ।
जब ज्याकोबियनाहरूले पेरिसको भीड र कम्यूनको सहायताले कन्भेन्सनमाथी आक्रमण गरी सत्ता कब्जा गरे र जिरोन्दिस्तहरूलाई गिरफ्तार गरी आतंकको राज्य को स्थापना भयो।
यस क्रान्तिले विश्वव्यापी रूपमा गणतन्त्र र प्रजातन्त्रको उदयको गतिलाई तीब्रता दिनुका साथै यो क्रान्ति थुप्रै आधुनिक राजनैतिक विचारधाराको विकासको केन्द्रिय बिन्दु बनेको थियो।
यो क्रान्तिले फ्रान्सका जनता र स्रोतहरूलाई एकक्रित गरेर राष्ट्रिय सुरक्षाको लक्ष्य तर्फ केन्दृत गरी पूर्ण युद्धको उदयको साक्षी समेत बनेको थियो।
उनीहरू अनुदार एवं राजतन्त्रको समर्थक थिए जबकि वायाँ तिर बस्नेलाई 'वामपन्थी' भनियो र यस समुह मूल परिवर्तनवादिहरु थियो जो उग्र र क्रान्तिकारी थिए ।
२० जूनमा राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू बैठक गर्नको लागि सभा भवन तिर गए तर त्यहाँ ढोकामा ताल्चा लगाइएको थियो र सिपाहीहरू पहरा दिइरहेका थिए।
सामान्य जनताका प्रतिनिधिहरूको क्रान्तिकारी निर्णय थाहा पाएपछि लुई १६ औँ राजाले उनीहरू विरुद्ध कडा कारवाही गर्ने चुनौतिपूर्ण धम्की दिए।
यसबाट मूल्य फेरि बढ्न थाल्यो, सट्टेबाजहरूको प्रभाव बढ्यो र प्रतिक्रिया स्वरूप विद्रोह हुन लाग्यो तर यी विद्रोहहरूलाई दबाइयो।
सरकारलाई ॠण दिन जनताले पत्याउन छोडिसकेका थिए भने जनताहरू पहिला नै करको बोझले यसरी थिचिएका थिए कि नयाँ कर तिर्ने उनीहरूमा कुनै शक्ति थिएन।
सुविधा प्राप्त वर्गमा कुलीन तथा पादरीहरु र सुबिधा अप्राप्त वर्गमा मध्यमवर्ग, बौद्दिक वर्ग कालिगढ, व्यापारी, किसान तथा मजदुरवर्ग पर्दथे ।
रूसोले क्रान्तिको कुरा गरेका थिएनन् तर सबै व्यक्तिलाई स्वतन्त्र एवं समान माने र क्रान्तिको "स्वतन्त्रता, समानता र बन्धुत्व" नारा उनको विचारबाट नै प्रभावित थियो।
अतः युरोपीय देश क्रान्तिको प्रचार-प्रसार रोक्न एकजूट भए र इंल्यान्ड, हल्याण्ड, अस्ट्रिया, प्रशाको एक गुट फ्रान्सको विरूद्ध निर्माण भयो।
१७९३ मा एउटा प्रस्ताव पास गरेर जेकोबिनद्वारा जिरोन्दिस्टका नेतालाई कन्भेन्सनबाट निकालिएको थियो जसको दक्षिण फ्रान्समा भयङ्कर विरोध भयो तर त्यसलाई क्रुरतापुर्वक दवाइयो।
फ्रान्सको इतिहासमा नै सबैभन्दा संकट सन् १७८६ को औद्यौगिक संकट र सन् १७८७ र १७८८ मा देशैभरि खडेरी पर्न गई अन्न उत्पादनमा कमी भएको कारणले फ्रान्स भरी नै आर्थिक मन्दी आउनु फ्रान्सेली राज्य क्रान्तिका लागि उर्वर वातावरण बन्दै गएको थियो ।
अब व्यवस्थापिका सभा भंग गर्ने ; पुनः चुनाव गर्ने, नयाँ व्यवस्थापिका सभा बनाउने र राजतन्त्रको भविष्यमाथि आफ्नो निर्णय दिने बहस चल्न थाल्यो।
स्टेट जनरलका कुलिन वर्ग, पुरोहित वर्गहरू पनि सामान्य जनताका प्रतिनिधि जस्तै राजतन्त्र विरुद्ध आक्रोसित बन्दै जानु नै राजतन्त्रको अवशान हुने अर्को मुख्य कारण थियो ।
राजाले भर्साइल स्टेट जनरलका ३ वटै तप्का कुलिन वर्ग, पुरोहित वर्ग र सामान्य जनाताका प्रतिनिधीहरूसँग "राष्ट्रको आर्थिक संकटको समाधान गर्ने उपाय खोज्न चाहन्थे।
उनको उक्त भर्साइल स्टेट जनरलका बैठकमा प्रस्तावित एजेण्डाहरु मध्यको प्रमुख एजेण्डा राष्ट्रमाथिको बढेको ऋणलाई कसरी चुक्ता गर्ने ? र अर्थ व्यवस्था कसरी सुदृढ गर्ने ?" भन्ने थियो।
उक्त वैठकमा सामान्य जनताका प्रतिनिधिहरु नै लगभग एघार सयको संख्यामा भएकाले उक्त आर्थिक संकटका विरुद्ध, राजा विरुद्ध बढी नै आक्रोशित भए।
फ्रान्सेली राज्यक्रान्तिमा दार्शनिकहरूको भूमिकाको सन्दर्भमा दुई मत अगाडि आउँछ -एक, दार्शनिकहरूले क्रान्तिको परिस्थितिहरूको सिर्जना गरेर क्रान्ति उत्पन्न गरे र दोश्रो क्रान्तिको स्रोत त्यस समयको राष्ट्रिय जीवनको दोषमा तथा सरकारको भूलमा थियो र दार्शनिकहरूले क्रान्ति उत्पन्न गरेका थिएनन् ।
हरेक सदन बराबर एक मत मान्ने गरिन्थ्यो र जुनसुकै प्रस्ताव दुई मत भएपछी पारित हुन्थ्यो तर यहाँ साधारण वर्गले जनताको भलाईको लागि लिएर जाने जुनसुकै प्रस्ताव पनि कुलीन वर्ग र उच्च पादरी वर्ग मिलेर त्यसलाई असफल पारिदिन्थे।
सर्वसाधारण प्रति सहानुभूति राख्दै विशेषाधिकारवालालाई पनि समान करको दायरामा ल्याउन चाहाने अर्थमन्त्री नेकरलाई राजाले पदच्यूत गरेको समाचार पुगेपछी पेरिसमा रहेको जनसूहमा उत्तेजना फैलियो ।
यिनले सम्पादन गरेको इन्साइक्लोपेडियामा दासप्रथा, शासनको भ्रष्टता, निरंकुश शासन, सामन्तप्रथा, समाजका विभिन्न वर्ग तथा फौजदारी कानुन बारे लेखिएको थियो जुन पुस्तक फ्रान्समा बहुत रुचाइयो।
अब राजाको केहि उपाय चलेन र उनले राष्ट्रिय सभालाई मान्यता प्रदान गरे र सबै वर्गका प्रतिनिधिहरु मिलेर कुनै पनि निर्णय बहुमतले गर्ने घोषणा गरे।
सिभिल इन्जिनियरिङ्ग अन्तर्गत सडक, पुल, नहर, सुरुङ, बाँध, बिमानस्थल, पानी तथा ढल निकास प्रणाली, पाइपलाइन, र रेलवे जस्ता सार्वजनिक कार्यहरू सहित भौतिक र प्राकृतिक रूपमा निर्मित वातावरणको डिजाइन, निर्माण, र मर्मत सम्भार पर्दछ।
केहि सामान्य ठेकेदारहरू सिविल इन्जिनियरिङमा विशेषज्ञता राख्छन्; सिभिल इन्जिनियरिङ ठेकेदारहरू भनेको यस क्षेत्रमा काम गर्नको लागि समर्पित फर्महरू हुन्, र पूर्वाधारको विशेष प्रकारमा विशेषज्ञता हुन सक्छ।
उद्योगको रूपमा , निर्माण क्षेत्रको वैश्विक कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा १०% भन्दा बढी को योगदान छ छ र निर्माण क्षेत्रमा विश्वव्यापी श्रमशक्तिको लगभग ७ % लाई रोजगारी छ - २७.३ करोड मानिसहरू।
भवनको प्रकार अनुसार गैर आवासीय भवन निर्माणमा निजी र सार्वजनिक सङ्गठनहरू, स्थानीय अधिकारीहरू, शैक्षिक र धार्मिक निकायहरू, यातायात उपक्रमहरू, खुद्रा विक्रेताहरू, होटल व्यवसायीहरू, सम्पत्ति विकासकर्ताहरू, वित्तीय संस्थाहरू र अन्य निजी कम्पनीहरू लिन सकिन्छ।
आवासीय निर्माणमा व्यक्तिगत जग्गा मालिकहरू , विशेषज्ञ घर निर्माणकर्ताहरूद्वारा, सम्पत्ति विकासकर्ताहरूद्वारा, सामान्य ठेकेदारहरूद्वारा, वा सार्वजनिक वा सामाजिक आवास प्रदायकहरू द्वारा सञ्चालन गरिएका परियोजनाहरू लिन सकिन्छ।
औद्योगिक निर्माणमा अपतटीय निर्माण (मुख्य रूपमा ऊर्जा प्रतिष्ठानहरू: तेल र ग्याँस प्लेटफर्महरू, वायु उर्जा ), खनन र उत्खनन, रिफाइनरीहरू, ब्रुअरिज, आसवनीहरू र अन्य प्रशोधन संयन्त्रहरू, पावर स्टेसनहरू, स्टिल मिल, गोदाम र कारखानाहरू सामेल छन्।
निर्माण भनेको उपकरण, मेसिन, उपकरण, प्रशोधन, रासायनिक संश्लेषण, विकास वा उपकरणको आधुनिकीकरणको सहायताले उच्च वा राम्रो प्रविधिमा सामानको निर्माण वा उत्पादन हो .
नोभेम्बर २०१७ मा, श्रव्य दृश्यलाई उत्तर अफ्रिकामा अफ्रिकी सङ्गीत पुरस्कारको "उत्कृष्ट साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य"को विधामा मनोनीत गरिएको थियो।
अल बशिर अबदु र अभिनेत्री तथा गायिका निजह् अल रुकराकीका सन्तानको रूपमा उनको जन्म भएको थियो भने उनलाई उनको परिवारले साङ्गीतिक क्षेत्रमा पाइला राख्न सहयोग गरेका थिए।
उनका बुबाले उनलाई पहिलो पटक एक दूरसञ्चार अन्तर्वार्ता कार्यक्रममा लिएर गएका थिए भने सो अन्तर्वार्ता मोरक्कोको पहिलो दूरदरेशन च्यानलबाट प्रस्तुत गरिएको थियो।
उनले पहिलो पटक, रबातको नृत्य र सङ्गीत कला मन्दिरमा प्रस्तुति दिन आफ्ना बुबासँग पुगेका थिए र उनले विभिन्न स्थानीय कार्यक्रमहरूमा प्रस्तुति दिएका थिए।