polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ब्रुस बाध्य भएर ब्याटम्यानको पहिचान बताउने निर्णय गर्छन्, अर्को दिन पत्रकार सम्मेलनमा डेन्ट, ब्रुसले केहि गर्नु भन्दा पहिले नै, सबैको सामुन्ने आफू नै ब्याटम्यान भएको खुलासा गर्छन्।
तर चाडै नै डेन्ट र रेचल वेपत्ता भएको सुचना आउँछ, जसलाई पहिले नै जोकरद्वारा नियन्त्रित पुलिसकर्मी उनीहरूलाई हरण गरेका हुन्छन्।
विश्वव्यापी १अर्ब डलरभन्दा बढीको आम्दानीको साथमा, यो २००८ को सबैभन्दा बढी कमाउने चलचित्र बनेको थियो र अहिलेसम्मको ४६औं सर्वाधिक कमाई गर्ने चलचित्र हो, जुन मुद्रास्फीतिको लागि अनुपयुक्त छ ; यसले १५८मिलियन डलरको साथ सबैभन्दा बढी कमाउने घरेलु उद्घाटनको कीर्तिमान पनि स्थापित गरेको थियो, जुन तीन वर्ष सम्म आयोजित गरिएको थियो।
८१औं एकेडेमी पुरस्कारमा, चलचित्रले आठ नामाङ्कनहरू प्राप्त गरेको थियो; यसले सर्वश्रेष्ठ ध्वनि सम्पादन पुरस्कार जितेको थियो र लेजरलाई मरणोत्तर सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेताबाट सम्मानित गरिएको थियो।
त्यसै दिन जोकर टिभीमा धम्की दिन्छन कि यदि ब्याटम्यानले आफ्नो असली पहिचान नबताए ऊ मानिसको ज्यान लिनेछन् र यो क्रम ब्याटम्यानले आफ्नो पहिचान नखुलाएस सम्म जारी रहने बताउँछन्।
जोकर आफ्नो योजना अनुसार हार्बी डेन्ट, कमिश्नर लोयेब र न्यायाधीश सुरिलो, जसले माफिया बिरुद्दको मुद्धा सुनुवाई गरेका थिए,को ज्यान लिने सुपारी दिन्छन्।
डिसी कमिक्स चरित्र ब्याटम्यानमा आधारित, चलचित्र नोलनको 'द डार्क नाइट ट्रिलोजी'को दोस्रो भाग हो भने यो सन् २००५ को 'ब्याटम्यान बिगिन्स'को उत्तरकथा हो, जसमा क्रिस्टियन बेल, माइकल केन, हिथ लेजर, गेरी ओल्डमन, एरन एकहार्ट, म्याग्गी जिलेनहाल र मोर्गन फ्रिम्यानले अभिनय गरेका छन्।
चलचित्रमा ब्रुस वेन / ब्याटम्यान , पुलिस लेफ्टिनेन्ट जेम्स गोर्डन र जिल्ला अटर्नी हार्वे डेन्ट गोथम शहरमा सङ्गठित अपराध उन्मूलन गर्न एक गठबन्धन गठन गर्छन्, तर जोकर भनेर चिनिने एक अराजकतावादी मास्टरमाइन्डले धम्की दिन्छन्, जसले ब्याटम्यानको प्रभावलाई कमजोर पार्दछ र शहरलाई अराजकतामा पार्दछ।
त्यहि रात, दूई पानी-जहाजमा बस्फोटक राखिएको जानकारी मिल्छ, जुन मध्ये एकमा आम सर्वसाधारण नागरिक र अर्कोमा कैदीहरूलाई उनीहरूको यथास्थानमा पुर्याइदै थियो।
जोकर रेडियोमा दुवै जहाजमा रहेका मानिसहरूलाई भन्छन् कि "मध्य-रातमा म दुवै जहाजलाई उडाइदिन्छ तर यदि एकले अर्को जहाजलाई उडाउँछ भने म त्यो जहाजलाई बक्स दिन्छु।
ब्याट-म्यानले जोकरलाई समाउँछ र जोकरले भन्छ कि "मैले त्यो सेतो सिपाही डेन्टलाई भ्रस्ट गरी दिए र अब उसले त्यही गर्छ जुन ऊ चाहन्छ।
उता गोर्डन त्यही जर्जर बिल्डिङमा पुग्छन् जहाँ रेचलको मृत्यु भएको थियो र अब त्यही डेन्ट बन्दुक ताकेर डेन्टको परिवारको साहारा आफ्नो बदला पुरा गर्नलाई धम्काउँछ।
डेन्टको मृत्युको दोष ब्याटम्यान आफूले लिन्छन् र गोर्डनसँग डेन्टको आदर्शवादी पहिचान जोगाइ राख्न डेन्टको दोषमा पर्दाले छोप्न भन्छन्।
डिस्ट्रिक अटर्नी , हार्वी डेन्ट शहरलाई यस सङ्गठित अपराध मुक्त गर्नको लागि एक अभियानको अगुवाई गर्छन्, ताकी नागरिकहरू सुरक्षितपूर्वक जिउन सकुन्।
त्यहीबेला वेयन इन्टरप्राइजेजका सि.इ.ओ लुसियास फक्स, चिनियाँ अकाउन्टेन्ट लाउको आधिकारिक रेकर्डमा सन्देह हुनाले उनको सम्झौता रद्द गर्छन्।
माफिया साल मरोनी, ग्याम्बल र चेचेन भिडियो कन्फरेन्सबाट लाउ सँग उनको उसको बैंकिङ फन्ड लैजाने र हङकङ फरार हुने सम्बन्धित कुरा गर्छन्।
कल्मेन रिज, जो वेयन इन्टरप्राइजेजमा अकाउन्टेन्ट हुन्छन्, जसलाई कम्पनिको फाइल जाँचको दौरान 'टम्बलर' गाडी वाहनको डिजाइन सम्बन्धित कागज मिल्छ।
सहकालका देवताका रूपमा मानिने मत्स्येन्द्रनाथ हिन्दू धर्मवलम्बी मध्ये शैव धर्मावलम्बीका नाथ सम्प्रदायका भगवान् हुन् भने बौद्ध धर्मावलम्बी माझ श्री करुणामय वंगद्यः पद्मपाणि आर्यावलोकितेश्वर, लोकनाथ आदि नामले पुकारिन्छ।
पाटनको रातो मत्स्येन्द्रनाथ र काठमाडौँको सेतो मत्सेन्द्रनाथ प्रसिद्ध छन भने यी बाहेक लिच्छवीकालीन र मल्लकालीन समयमा स्थापित भएका अन्य तीनवटा मत्स्येन्द्रनाथका मूर्ति र मन्दिरहरू रहेका छन्।
मत्स्येन्द्रनाथलाई नाथ सम्प्रदायका प्रमुख देवता भनिए पनि यिनी सबै धर्मावलम्बीद्वारा समान रूपले पूजित रही एउटै परब्रहृमाको रूपमा मानिएका छन्।
उक्त कुरा नेपाल संवत् ७९२ को सुवर्णपत्रमा नेपालका प्रख्यात कणर्ाट राजा श्री श्रीनिवास मल्लद्वारा ललितपुर बु·मती स्थित मत्स्येन्द्रनाथ मन्दिरको प्रवेशद्वारमा प्रतिस्थापित भएबाट प्रष्ट हुन्छ।
यिनको उल्लेख ई.सं. १०१५ को अभिनवगुप्तकृत तन्त्रालोकमा "तन्मे स मच्छेन्द्रविभू"को रूपमा मत्स्येन्द्रनाथको बारेमा वर्णन पाइन्छ।
हिन्दू धर्मावलम्बी र बौद्ध धर्मावलम्बीलाई धार्मिक समन्वय गरी समाजमा मिलेर बस्न र शान्ति स्थापनाका लागि यो जात्राले ठूलो भूमिका खेलेको छ।
सन् १९७० सम्म उनी गरिबहरू र असहायहरूको लागि आफ्नो मानवीय कार्यहरूको लागि प्रसिद्ध भईन, माल्कोम मुगेरिजको थुप्रै वृत्तचित्र र पुस्तक जस्तो समथिंग ब्यूटीफुल फर गोडमा यसको उल्लेख गरियो।
मदर टेरेसाको जीवनकालमा मिशनरीज अफ चेरिटीको कार्य लगातार विस्तृत भैरह्यो र उनिलाई मृत्युको समय सम्म उनी १२३ देशमा ६१० मिशन नियन्त्रित गरिरहेकि थिईन।
यसमा एचआईभि/एड्स, कुष्ठ र तपेदिकको रोगीहरूको लागि धर्मशाला/ घर शामिल थिए, र साथै सूप भान्सा, बच्चाहरू र परिवारको लागि परामर्श कार्यक्रम, अनाथालय र विद्धालय पनि थिए।
जर्नल सेल पत्रिकामा यस अनुसन्धानको जानकारी दिँदै भनिएको छ- नौलो किसिमले उपचार गर्ने पद्धतिको विकासतर्फ स्टेम कोषको उपयोग एक फड्को हो।
स्टेम कोषमा फरक तन्तुको कोषमा विकसित हुन सक्ने गुण रहेको हुन्छ तर मान्छेको शरीरमा रहेका स्टेम कोष सम्बन्धित तन्तुका लागि मात्र भएका कारण तिनीहरूले अन्य तन्तुको मर्मत गर्दैनन् र कृत्रिम तरिकाले ती स्टेम कोषलाई अन्य तन्तुको मर्मतका लागि निर्देशित गर्न पनि कठिन छ।
प्रजनन क्षमता नभएका मान्छेको उपचारका लागि विश्वमा व्यापक स्तरमा अनुसन्धान भैरहेको छ र यसक्रममा स्टेम कोषलाई विशेष महवका साथ हेरिने गरिएको छ।
जापानी अनुसन्धानकर्ताले भ्रूणबाट लिइएका स्टेम कोषबाट प्रयोगशालामा मुसाको स्वस्थ शुक्राणु विकसित गर्नमा सफलता पाउनुले निकट भविष्यमै मान्छेमा प्रजनन समस्याको उपचारमा नयाँ पद्धति प्रयोगमा आउने देखिन्छ।
स्टेम कोषको यिनै गुणले गर्दा बैज्ञानिकहरूले क्यान्सरदेखि अङ्गको मर्मत र रोगको उपचार भोलिका दिनमा नयाँ पद्धतिले गर्न सकिने विश्वासमा छन्।
आयरल्यान्डमा ओ" कानलको नेतृत्वमा विघटन आन्दोलन छिडा तथा नवयुवक आयरल्यान्ड दलको रचनाले यस आंदोलनको र पनि प्रश्रय मिलयो तथा १८४८को विद्रोह भयो।
तर विस्तारै-विस्तारै पतिको प्रेम, विद्वत्ता र चातुर्य आदि गुणहरूले उनमा आफ्नो अधिकारले जरा गाढे पछि उनी पतिपरायण बनेर उनको इच्छानुसार अघाडी बढीन।
जो भार उनको काँधमा राखिएको थियो, आफ्नो शक्ति-सामर्थ्यको अनुसार उनी उसलाई अन्त सम्म अघि बढाइन अरु कुनै दोश्रोको सहायता स्वीकार गरिनन्।
उनले लेखेकी छन् मन्त्रीहरूको रोज यति रिपोर्टें आउँछं तथा यति अधिक कागजहरूमा हस्ताक्षर गर्न पर्छ कि मलाई धेरै श्रम गर्नुपर्छ छ।
यी इनारहरू निर्माण र प्रयोग गरिएको अवधिको कारण, सम्भवतः यस र अन्य धेरै हडप्पा स्थलहरूमा प्रयोग गरिने गोलाकार इँटाको राम्रो डिजाइन सिन्धु सभ्यतालाई श्रेय दिनुपर्ने आविष्कार हो।
त्यस ठाउँका भवनहरूका लागि फोहोर पानी र फोहोर पानीलाई केन्द्रीकृत जल निकासी प्रणालीमार्फत व्यवस्थापन गरिएको थियो जुन स्थलका सडकहरूसँगै चलेको थियो।
सडकछेउ रहेका यी नालीहरू प्रायजसो मानव फोहोर र फोहोरलाई निष्कासन गर्न प्रभावकारी थिए किनकि नालीहरूले सम्भवतः फोहोरलाई सिन्धु नदीतिर लगेेेेको थियो।
१९औँ शताब्दीमा सिन्धुघाटी सभ्यता घट्दै गएपछि मोहन-जोदडोलाई परित्याग गरिएको थियो र सन् १९२० को शताब्दीसम्म यो ठाउँ पुन: पत्ता लागेको थिएन।
यो प्राचीन सिन्धु घाटीको सभ्यताको सबैभन्दा ठूलो सहरहरू मध्ये एक थियो जसलाई हडप्पा सभ्यता पनि भनिन्छ जुन पूर्व ऐतिहासिक सिन्धु संस्कृतिबाट लगभग ३,००० ईसापूर्वमा विकास भएको थियो।
यी किल्लाहरू र हडप्पाजस्ता सिन्धु उपत्यकाका अन्य प्रमुख सहरहरूको संरचनालाई विचार गर्दा मोहन जोदडो प्रशासनिक केन्द्र थियो भन्ने अनुमान गरिएको छ।
हाडप्पा र मोहन-जोदडो दुवैले तुलनात्मक रूपमा एउटै वास्तुकला सजावटमा भाग लिएका थिए र साधारणतया सिन्धु घाटीका अन्य स्थलहरू जस्तै बलियो थिएनन्।
सिन्धु घाटीका सबै जसो स्थलको समान सहर सजावटबाट कुनै प्रकारको राजनीतिक वा प्रशासनिक केन्द्रीतता थियो भन्ने कुरा स्पष्ट छ तर प्रशासनिक केन्द्रको सीमा र कार्यस्पष्ट छैन।
ह्विलरले पहिलो पटक अघि सारेको एउटा सिद्धान्त अनुसार यो सहर बाढीले भरिएको र सायद ६ पटक पानीले भरिएको हुन सक्थ्यो र पछि त्यही ठाउँमा पुनर्निर्माण गरियो।
२७ मे १९८० मा पेरिसमा संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक संगठन मार्फत पुनर्स्थापनाकोषको लागि प्रारम्भिक सम्झौता गरिएको थियो।
आपसमा लडिरहेका ख्याक र ज्यापूलाई देखेपछि रातो मच्छिन्द्रनाथ बुंगद्योले दुवैलाई छुट्याएर भनेछन्- प्रमाणसहित भोटो लिन आउनू ।
सुख्खायाममा ६ मिटर गहिराइ रहेको टौदहले बुगद्यो रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्राको किम्बदन्तीसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्दछ ।
आख्यानअनुसार मञ्जुश्रीले उपत्यकाको पानी ह्रासिकाप चोभार छेदन गरी बाहिर पठाउँदा कर्कोटक नागराज रिसाएर अनिष्ट हुने भय सिर्जना गरिदिएछन् ।
उनै नागराजकी रानी आँखा दुख्ने रोगबाट ग्रस्त हुँदा ललितपुर निवासी एक ज्यापूले यस दहसम्म पुगी रानीको आँखा दुख्ने रोग निको बनाइदिएको बताइन्छ।
३८ जातका बोटबिरुवा ३६ जातका कीरा र १ सय १६ प्रकारका पंक्षी यस क्षेत्रमा रहेका हुँदा टौदह जैविक अनुसन्धानका लागि वरदान सावित भएको बताइन्छ ।
नेपालमा बाघ संरक्षण गर्ने उद्देश्यले २०३२ सालमा ३६८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रलाई शाही कर्णाली वन्यजन्तु आरक्षको रूपमा राजपत्राङ्कित गरिएको थियो भने पछि २०३८ मा शाही बर्दिया वन्यजन्तु आरक्षको रूपमा घोषणा गरिएको थियो।
सोही वर्ष उनले सुदूरपश्चिम क्षेत्रको तराई क्षेत्रमा शाही शुक्लाफाँट वन्यजन्तु आरक्षको स्थापना गरेका थिएँ, जसलाई पछि विस्तार गरि राष्ट्रिय निकुञ्जमा परिणत गरिएको थियो।
साथै हुम्ला, मुगु र जुम्ला क्षेत्रका अद्वितीय वनस्पति र जीवजन्तुको संरक्षण गर्न र आफ्ना पिता राजा महेन्द्रको मुगु र जुम्ला जिल्लामा १०६ वर्ग किलोमिटरको आरक्षित क्षेत्र सहितको प्राचीन प्राकृतिक आरक्ष बनाउने सपना पूरा गर्न सोही वर्ष रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको स्थापना गरिएको थियो जसमा प्रसिद्ध राराताल पनि समावेश छ।
सोही वर्ष पवित्र हिमालय परिदृश्यको भागको रूपमा स्थापित हुने अन्तिम राष्ट्रिय निकुञ्ज सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज थियो जसले सोलुखुम्बु जिल्लामा १,१४८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको थियो।
कम साक्षरताको स्तरलाई राष्ट्रिय प्रगतिको मुख्य बाधकको रूपमा स्वीकार गर्दै राजा वीरेन्द्रले शिक्षा प्रणालीको विकासलाई आफ्नो राष्ट्रिय प्राथमिकता बनाएका थिएँ।
वि.सं २०२८ देखि सुरु भएको पञ्चवर्षीय योजना मुख्यतः नयाँ शैक्षिक संस्था निर्माण र वर्तमान शिक्षा प्रणालीको दक्षता अभिवृद्धिमा केन्द्रित थियो।
राजा वीरेन्द्र शाही नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठानको संरक्षक बनेका थिएँ जसले देशमा विज्ञान र प्रविधिको विकासको क्षेत्रमा काम गरेको थियो।
पञ्चवर्षीय योजना अन्तर्गत राजा वीरेन्द्रले राष्ट्रिय सेवाको नीति सुरु गरे जसमा स्नातकोत्तर गरेका विद्यार्थीले आफ्नो एक वर्षको सेवाग्रामीण क्षेत्रको विकास निर्माणमा योगदान गर्नुपर्ने व्यवस्था थियो।
२०३२ असोज ६ मा उनले लागुऔषध ऐन, २०३३ जारी गरी देशमा हुने कुनै पनि प्रकारको लागुऔषधको व्यापार, ओसारपसार वा कुनै पनि प्रकारको ओसारपसारलाई निषेध गर्दै प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालयको स्थापना गरि इतिहास संरक्षणको प्रक्रिया सुरु गरेका थिएँ।
उनले नेपालको ऐतिहासिक शान्ति स्थिति, गौतम बुद्धको जन्म र कुनै पनि विदेशी शक्तिसँग असंलग्न हुने ऐतिहासिक नीतिलाई ध्यानमा राखी नेपाललाई शान्ति क्षेत्र घोषणा गर्न प्रस्ताव गरेका थिएँ।
यस संस्थालाई पछि प्रशिक्षण सङ्गठनको रूपमा पुनर्संरचना गरिएको थियो जसमार्फत नेपालले संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सहयोगमा प्रशिक्षित, शान्ति स्थापना गर्ने सेनाहरू पठाउँदै यसको सक्रिय सदस्य बनेको थियो।
यस भन्दा अगाडि २०३० सालमा राजा वीरेन्द्रले उत्तरी हिमालय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने खम्पास विद्रोहलाई शान्तिपूर्ण तरिकाले निःशस्त्रीकरण गर्न, हतियार समर्पण गर्नेहरूलाई भूमि, पैसा र नागरिकता दिएर हातहतियार जफत गर्न सफल भएका थिएँ।
वीरेन्द्रलाई देशमा माओवादी क्रान्तिलाई दबाउन शाही सेनाको प्रयोगलाई रोक्ने श्रेय पनि दिइन्छ, जसले स्थितिलाई अझ खराब बनाएको थियो र देशको शान्तिलाई बिथोलेको थियो।
उनले प्रमुख प्रतिपक्षी गुटको प्रतिनिधित्व गर्न र राजनीतिक सुधारका लागि उनीहरूको मागलाई साम्य पार्न नयाँ संविधान तयार गर्न स्वतन्त्र संविधान सिफारिस आयोग गठन गरेका थिएँ।
संवैधानिक राजतन्त्रको रूपमा वीरेन्द्रलाई आफ्नो प्रजातान्त्रिक दृष्टिकोण र व्यवहारका साथै राजनैतिक दलहरूको समर्थताको प्राप्त गर्न असमर्थ रहेका कारण नेपाली जनयुद्ध रोक्न विफल भएका थिएँ।
वि.सं २०२८ मा गरिएको विभिन्न अध्ययनहरूले पहाडी र ग्रामीण क्षेत्रमा सडक सञ्जाल निर्माण गर्नु हवाई सम्पर्कभन्दा बढी खर्चिलो भएको देखाएको थियो।
त्यसैले, तत्कालीन सरकारले ग्रामीण क्षेत्रहरूलाई विमानस्थलसँग जोड्ने र ट्राफिक प्रवाहको उच्च मात्रा भएको बेला मात्र सडक निर्माण गर्ने नीति लिएको थियो।
यही नीतिअन्तर्गत २०२९ मा बाग्लुङ विमानस्थल , ढोरपाटन विमानस्थल, महेन्द्रनगर विमानस्थल र रुकुम चौरजहारी विमानस्थल स्थापना भएका थिएँ।
रारा विमानस्थलभनेर चिनिने ताल्चा विमानस्थल २०३१ मा निर्माण भएको थियो भने फुङलिङमा रहेको ताप्लेजुङ विमानस्थल, सुकेटार विमानस्थल, जिरी विमानस्थल र फाप्लु विमानस्थल तथा बझाङ विमानस्थल २०३२ मा निर्माण भएको थियो।
त्यस्तै गरी भृकुटी पल्प एन्ड पेपर लिमिटेड, हेटौँडा कपडा उद्योग जस्ता कृषिमा आधारित उद्योगहरूको स्थापना र ठुलो सङ्ख्यामा गलैँचा र कपडा उद्योगहरू स्थापना गरिएको थियो जसले कच्चा कृषि उत्पादनलाई रूपान्तरण गर्नको लागि अर्थव्यवस्थामा ठुलो योगदान पुर्‍याएको थियो।
उनले थप ४६ देशहरूसँग कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना गर्न सफल भएका थिएँ जसले कूटनीतिक सम्बन्धका लागि देशहरूको कुल सङ्ख्या ४९ बाट ९६ पुर्‍याएको थियो।
राजा वीरेन्द्रको शासनकालमा २०३७ सालमा प्रजातन्त्रका लागि जनमत सङ्ग्रह भएको थियो, जसमा बहुदलीय व्यवस्था वा पञ्चायती व्यवस्था मध्ये कुन रोज्ने भन्ने बारेमा जनमत सङ्ग्रह गरिएको थियो।
पञ्चायतकाल र राष्ट्रिय जनमत सङ्ग्रह अगाडि नै सन्तुलित विकास निर्माणका लागि राष्ट्रलाई ५ वटा विकास क्षेत्रमा विभाजन गरिएको थियो।
गोरखकाली रबर उद्योग, उदयपुर सिमेन्ट उद्योग लिमिटेड, नेपाल मेटल कम्पनी, नेपाल फार्मास्युटिकल्स सबै उनको पालामा स्थापना भएका थिएँ।
२०३५ मा, नेपाल सरकार र उडिसा इन्डस्ट्रिज, भारतको संयुक्त लगानीमा दोलखा जिल्लाको लाकुरी डाँडामा म्याग्नेसाइट र टाल्क पाउडर उत्पादन गर्ने उद्देश्यले नेपाल ओरिएन्टल म्याग्नेसाइट कारखाना स्थापना गरिएको थियो।
२०३९ मा उनले नेपाल–पाकिस्तान संयुक्त आर्थिक आयोगको स्थापना गर्न सफल भएका थिएँ जसले नेपालमा महत्वपूर्ण विदेशी लगानी भित्र्याएको थियो।
बढ्दो प्रजातन्त्र समर्थक आन्दोलनका कारण वीरेन्द्रले गैरदलीय र बहुदलीय व्यवस्थाबीच निर्णय गर्न जनमत सङ्ग्रह गर्ने घोषणा गरेका थिएँ।
सोही दशकमा राजनीतिक सङ्गठनहरूमाथि लगाइएका बन्देजहरू कम भएका थिएँ र उदार विद्यार्थी नेतृत्वका समूहहरूले नेपालमा संवैधानिक परिवर्तनको माग गर्न थालेका थिएँ।
तराईको व्यापक बसाइँसराइ र चोरी सिकारीका कारण गैँडाको सङ्ख्यामा आएको नाटकीय गिरावटले गर्दा सरकारले १३० जना सशस्त्र व्यक्तिहरूको गैँडा गस्ती बल र चितवनभरि पहरेदार चौकीहरूको सञ्जाल स्थापना गर्न उत्प्रेरित गरेको थियो।
गैँडाको लोप हुन नदिन वि.सं २०२६ मा, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जलाई राजपत्राङ्कित गरी राष्ट्रिय निकुञ्ज कानून लागु गरिएको थियो र त्यसको अर्को ३ वर्ष सीमाङ्कन गरी २०२९ मा स्थापना गरिएको थियो।
पछि उनले २०२३ देखि २०२४ सम्म हार्वार्ड विश्वविद्यालयमा राजनीतिक सिद्धान्तको अध्ययन गर्नु पूर्व टोकियो विश्वविद्यालयमा केही समय बिताएर आफ्नो शिक्षा पूरा गरेका थिए।
वि.सं २०४० मा बझाङ, बाजुरा, अछाम र डोटीको २२५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रलाई नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल क्षेत्रमा संरक्षित क्षेत्रको रूपमा छुट्याइएको थियो र यसलाई खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज नामाकरण गरिएको थियो।
त्यसैगरी कर्णाली क्षेत्रको डोल्पा र मुगु जिल्लामा तीन हजार ५ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज वि.सं २०४० मै स्थापना भएको थियो।
दिगोविकास र वातावरण संरक्षणमा केन्द्रित रहेर २०३२ पुस १३ जनवादी गणतन्त्र चीनको सहयोगमा नेपालमा ट्रली बस प्रणालीको स्थापना गरिएको थियो।
उनको प्रयासले वि.सं २०३५ मा सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज र वि.सं २०४० मा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जलाई युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गर्न सफल भएको थियो।
त्यस्तै, काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरका दरबार क्षेत्र, स्वयम्भूनाथ, बौद्धनाथ, पशुपतिनाथ मन्दिर, चाँगुनारायण मन्दिर जस्ता धार्मिक स्थललाई पनि २०३५ मानै सूचीकृत गरिएको थियो।
शिकार गर्ने शाही परम्परालाई सोखको रूपमा संरक्षण गर्ने, तर घट्दो वन्यजन्तु स्रोतलाई रोक्नका लागि उनले २०४३ मा तत्कालीन युवराज ज्ञानेन्द्रको अध्यक्षतामा आफ्ना पिताको स्मारकको रूपमा ढोरपाटन शिकार आरक्षको स्थापना भएको थियो।
तत्कालीन युवराज महेन्द्र वीरविक्रम शाह देव र उनकी जेठी पत्नी राजकुमारी इन्द्रराज्यलक्ष्मी देवीका जेठा छोराको रूपमा वि.सं. २००२ पुष १४ मा काठमाडौँको नारायणहिटी राजदरबारमा वीरेन्द्रको जन्म भएको थियो।
उनले २०३२ मा स्टक र पूँजीको व्यापारको व्यवस्थापन, प्रवर्द्धन र समर्थन गर्न धितोपत्र विनिमय केन्द्रको स्थापना गरेका थिएँ जसलाई नेपाल स्टक एक्सचेन्ज भनेर चिनिन्छ।
विश्व बैङ्क, कुवेत र जापान सरकारको आर्थिक सहयोगमा वि.सं २०३८ सालमा ६० मेगावाट क्षमता सहित कुलेखानी जलविद्युत् आयोजना सञ्चालनमा आएको थियो।
पृथ्वी शेषनागमाथि छ, वर्षा, गर्जन र बिजुली इन्द्रका कामहरु हुन्, भूकम्पकी अधिष्टात्री एक देवी छे, रोगहरुका कारण प्रेत र पिशाच हुन्, यस प्रकारका अन्धविश्वासलाई प्राग्वैज्ञानिक वा धार्मिक अन्धविश्वास भनिन्छ।
यस कारण कृषि रक्षा, किल्लाको रक्षा, रोग निवारण, सन्तान लाभ, शत्रु विनाश, आयु वृद्धि आदिका निम्ति मन्त्र प्रयोग, जादू-टुना, मुहूर्त र मणिको पनि प्रयोग प्रचलित थियो।
प्रोफेसर महावीर सरन जैनले निर्गुण भक्तिका स्वरूपका बारेमा प्रश्न उठाए छन् तथा प्रतिपादित गरे छ कि संतहरूको निर्गुण भक्तिको आफ्नो स्वरूप छ जसलाई वेदांत दर्शनका सन्दर्भमा व्याख्यायित नगरे जानसकता. तिनका शब्द छन्: "
ब्रह्मका सगुण स्‍वरूपलाई आधार बनाएर त भक्‍ति / उपासनाको जानसक्दछ किन्‍तु जुन निर्गुण एवं निराकार छ उनको भक्‍ति कुन प्रकारले सम्‍भव छ ?
संतहरूले आफ्नो चरम लक्ष्‍य आत्‍म साक्षात्‍कार या भगवद्‌-दर्शन मानेका छन् तथा भक्‍तिका ग्रहणलाई अपरिहार्य रूपमा स्‍वीकार गरे छ क्‍यहरुकि संतहरूको दृष्‍टिमा भक्‍ति नैं आत्‍म-साक्षात्‍कार या भगवद्‌दर्शन करान्छ।
संक्षेपमा भक्ति-युगको चार प्रमुख काव्य-धाराहरु मिल्दछन् : ज्ञानाश्रयी शाखा, प्रेमाश्रयी शाखा, कृष्णाश्रयी शाखा र रामाश्रयी शाखा, प्रथम दुइटै धाराहरु निर्गुण मतका अन्तर्गत आउँछन्, शेष दुइटै सगुण मत के।
शास्‍त्रीय दृष्‍टिबाट उपर्युक्‍त सबै प्रश्‍न ‘निर्गुण-भक्‍ति‘का स्‍वरूपलाई ताल ठहरुककर ‘चेलैन्‍ज‘ दिंदै प्रतीत छ्दछन्।
यहाँ यो उल्‍लेखनीय छ कि संतहरु तथा सूफीहरूको ‘‘भक्‍ति‘‘को विशिष्‍ट पद्धति तथा विशिष्‍ट दृष्‍टिको वैज्ञानिक दृष्‍टिबाट विवेचन हुनु पर्दछ; पूर्वाग्रहरहित एवं पक्षपातहीन मनःस्‍थितिमा यसको व्‍याख्‍या हुनु पर्दछ।
कबीर आदि संतहरूको दार्शनिक विवेचना गर्दा खेरी आचार्य रामचन्‍द्र शुल्‍कले यो मान्‍यता स्‍थापितको छ कि उन्‍हहरुने निराकार ईश्‍वर को लागि भारतीय वेदान्‍तको पल्‍ला पकडा छ।
इस सम्‍बन्‍धमा जब हामी शांकर अद्वैतवाद एवं संतहरूको निर्गुण भक्‍तिका तुल्नुत्‍मक पक्षहरु मा विचार गर्दछन् त उपर्युक्‍त मान्‍यताको सीमाहरु स्‍पष्‍ट हुन जान्छन् ः
आमाका सुन्नमा असमर्थताबाट ग्राहम बेल एकदम दुखी र निराश रहन्थे, तर आफ्नो निराशालाई उनीले कहिल्यै आफ्नो सफलताको बाटोमा रोकावट बन्न दिएनन्।
यही कारण थियो कि उनी ध्वनि विज्ञानको मददबाट नसुन्ने मानिसहरूको लागि यस्तो यन्त्र बनाउनमा सफल भए, जुन आज पनि बहिरा मानिसहरूको लागि कुनै वरदान भन्दा कम छैन।
किन कि उनीहरूले शुरूबाट नैं यस्तो मानिसहरूको तकलीफलाई एकदम नजीकबाट महसूस गरेका थिए, यसैले तिनको जीवनको राम्रोपनको लागि र के गर्नु पर्दछ, यसलाई उनी राम्रो ढंगबाट सम्झिन सक्थिए।
धेरै कम मान्छे मात्र यो जान्दछन् कि ग्राहम बेलले टेलीफोनको आबिश्कार मात्र होइन, कम्युनिकेशन टेक्नोलजीका क्षेत्रमा धेरै उपयोगी आविष्कार गरेका छन्।
यस दिन स्थानीय बासिन्दाले खटमा विराजमान महादेवलाई पूजाआजा यति भव्य र श्रद्धाका साथ गर्दछन् कि त्यस दिन वास्तवमा उनीहरू सधैँभरिको कामधामको मेलालाई चटक्कई छोडेर धार्मिक कर्मको एक अद्वितीय अध्यायमा रूपान्तरित भएका हुन्छन्।
त्यही सक्रिय सहभागिता, हार्दिक समर्पण र आस्था एवम् विश्वासका कारण जात्रामा सबै प्याङका धनी-गरीब एकढिक्का भएर सुख, शान्ति, समृद्धि, सद्भावको कामना गर्ने गर्दछन्।
इन्द्रजात्राको शुभारम्भ हनुमानढोका दरवारस्थित कालभैरवसामुन्ने लिङ्गो गाडेपछि हुने परम्पराअनुसार नै यहाँ पनि सोही दिन दुईवटा लिङ्गो गाडिएपछि औपचारिक रूपमा स्थानीय जात्राको चहल-पहल सुरू हुन्छ।
तर आर्थिक, सामाजिक तथा अन्य विविध कारणले गर्दा आज उक्त मौलिक देवीनाचलगायत अन्य नाचहरूको प्रदर्शन कार्य एकप्रकारले लोपै भइसेको अवस्था छ।
काठमाडौंका बासिन्दा इन्द्रजात्राको रमाइलोमा रमिरहेका बेला ललितपुर, प्याङ गाउँका स्थानीय बासिन्दा आˆनै मौलिक जात्रामा हराउने गर्दछन्।
त्यस्तै, दैवी विपत्तिले कसैलाई पनि अप्ठ्यारोमा नपारोस्, सबैको कल्याण होस्, देशमा कहिल्यै अनिष्ट नआओस् आदि कामना गरिने सनातन संस्कार अद्यापि निरन्तर रहिआएै छ।
यसरी पुरानै धारणा र धर्मकर्मको यो यात्रामा आज पनि प्याङवासी मौलिक ठाउँका मौलिक जाति भएर आफ्नो सांस्व[तिक, धार्मिक, सामाजिक एवम् जातीय पहिचानलाई जोगाउने उदाहरणीय समुदाय भएर रहेका छन्।
यसरी कामना गरिँदा एक व्यक्ति, एक परिवार वा एउटैको मात्र इच्छापूर्तिको आग्रह नगरी समग्र गाउँ, गाउँले, गाउँवासी तथा राष्ट्रको सामूहिक भलाइको प्रार्थना गरिन्छ।
आफ्ना दिवंगत गूरुको प्रेरणाका रूपमा आफ्नो गाउँगाउँमा पनि पहिलो कलेज खोल्न र त्यसमा विज्ञान समेत पढाउन पाउनका लागि अथक प्रयास गर्नुभयो।
त्यसपछि वहाँ युनेस्को, रेडक्रस जस्ता सामाजिक संघसंस्थाहरूमा सक्रियताका साथ लाग्नु भयो र आफ्ना सहयात्रीहरूलाई पनि लाग्न प्रेरित गर्नु भयो।
वहाँलेपनि कोही सक्षम व्यक्तिकालागि उक्त पदमा वसेर केही गरेर देखाउन मार्ग प्रशस्त होस् भन्ने अभिप्रायले २०२८ सालमा पदवाट राजिनामा गर्नुभयो।
तर स्कूलको अवस्था पहिले भन्दा दयनीय वन्न थालेकोले विद्यालयका छात्रछात्रा, अभिभावकहरू र प्रतिस्थित व्यक्तिहरूको आग्रहमा आफुलाई सोही विद्यालयको सेवामा २०२४ साल देखि २०४९ सालसम्म अर्पित रहनुभयो।
आफू किशोर अवस्थाको हूँदानै देशमा २००७ सालको क्रान्तिवाट भरखर प्रजातन्त्र प्रादूर्भाव भई १०४ वर्ष सम्म चलेको राणा शासनको अन्त्य भएको थियो।
इमान्दार शिक्षक वनेर देशको सेवा गर्नु पर्छ भन्ने आफ्ना गूरु स्व. अमृतप्रसाद प्रधानको मन्त्रलाई धारण गरेर अध्यापन पेशामानै आफुलाई समर्पित गर्ने प्रण गर्नुभयो।
सोही साल वहाँले वनेपामा प्रौढहरूलाई शिक्षाको तड्कारो आवश्यकता महसुस गर्नुभई प्रौढ शिक्षा निकेतन खोल्नूभई त्यसको प्रधानाध्यापक आफै भै कक्षा सञ्चालन गर्न लाग्नू भयो।
समाजसेवा भनेपछि हुरुक्कै हुने तर आफुलाई समाजसेवी भनी कहिल्यै चिनाउन नचाहने व्यक्तित्व स्व. श्री रामभक्त कोखश्रेष्ठको जन्म वि.सं. १९७४ साल कार्तिक ५ गते विहिवारका दिन माता हरिदेवीका कोखवाट वनेपा भोलाखाटोल स्थित वहाँकै निवासमा भएको थियो।
वहाँको उमेर २ वर्षको हुन नपाउँदै वहाँको पिता बिष्णुभक्तको देहावसान भएको हुनाले वहाँको लालनपालनका साथै प्रारम्भिक शिक्षाको सम्पूर्ण जिम्मेवारी माता हरिदेवीको काँधमा आईपर्‍यो।
आफ्नो गरिवी र अभावलाई समेत वेवास्ता गर्दै आफू शिक्षित बनेर आफ्नो गाउँ समाजलाई पनि सूशिक्षित र सम्वृद्ध बनाउने सोचमा वहाँ कलिलै उमेर देखि लाग्नू भयो।
२०४९ सालमा वहाँले आजाद माध्यमिक विद्यालयवाट स्वेच्छिक अवकाश लिएर सोही सालमा हुन गई रहेको स्थानीय चूनावमा वनेपा नगरपालिकाको मेयर पदका लागि प्रत्याशी वन्नू भयो।
मेयर वनेर वहाँले गर्नु भएका मूख्य कार्यहरूमा वनेपालाई नेपालको सर्वप्रथम शतप्रतिशत साक्षर भएको नगरपालिका घोषित गराउनु, वनेपालाई पर्यटकीय नगरको रूपमा विकास गर्न प्रारम्भ गर्नु, वनेपाका सांस्कृतिक निधिहरू लाई पूनर्जीवन दिनु, वनेपा वरिपरीका गाउँहरूलाई पनि विकासका अवसरहरू प्रदान गर्नु, वनेपालाई स्वच्छ वातावरणयुक्त वनाउनु र विश्वका अन्य नगरहरूसँग सम्वन्ध गांस्नु आदि पर्न आउँछन्।
वनेपा नगरपालिकाको मेयर पदमा आफ्नो कार्यकाल सकिएपछि आफ्ना जीवनका उत्तरकालमा पनि आफ्ना कार्यकालमा गर्न वाँकी कार्यहरू गर्न र वनेपावासीका स्वास्थ्य उत्थान जस्ता कार्यमा व्यस्त रहनुभयो।
तावाकुल कारमानलाई उनको देश यमनका राजनीतिक कार्यकर्ताहरू 'लौह महिला'-आइरन वुमन- र अन्य कतिपयले 'क्रान्तिकी आमा- मदर अफ दि रिभोलुसन' पनि भन्छन् ।
नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउने प्रथम अरब महिला, प्रथम यमनी नागरिक र -इरानकी सिरिन एबादीपछि) दोस्रो मुस्लिम महिला बन्न पुगेकी उनको पूरा नाम तावाकेल अब्देल-सलाम कारमान हो ।
सन् १९७९ फेब्रुअरी ७मा जन्मिएकी यी ३२ वषर्ीया यमनी नारी नोबेल पुरस्कार पाउनुअघि नै अरब विश्वको वसन्त विद्रोह-अरब स्पि्रङ्ग्रस अपराइजिङ-को समयदेखि नै मानव अधिकार, महिला अधिकार र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको पक्षमा जोडदार वकालत अनि राष्ट्रपति अलि अब्दुल्लाह सालेहको तानाशाही सत्ताको प्रखर आलोचना गर्दै आएकीले चर्चित भैसकेकी थिइन् ।
सन् २००७मा मोबाइल फोन समाचार सेवा अघि बढाउने लाईसेन्स नपाएपछि उनले प्रेस स्वतन्त्रताको पक्षमा उठाएको आवाजले उनलाई विशेषगरी पश्चिम जगतमा निकै चर्चित तुल्यायो ।
मोहम्मद अल-नाहमीसित विवाह बन्धनमा बाँधिएर तीन सन्तानकी आमा बनिसकेकी तावाकुल कारमान प्रमुख प्रतिपक्षी राजनीतिक दल अल-इस्लाहकी वरिष्ठ सदस्य एवं स्वतन्त्र पत्रकार पनि हुन् र सन् २००५मा उनी 'बन्धनहीन महिला पत्रकार समूह' -विमेन जर्नालिस्ट विथआउट चेन) की सहसंस्थापक बनेकी हुन् ।
सन् १९०१ देखि प्रदान गर्न थालिएको शताब्दी पुरानो यो लब्ध-प्रतिष्ठित विश्वसम्मान -नोबेल शान्ति पुरस्कार) हालसम्म व्यक्ति र संस्था गरेर १ सय २५ जनाले पाएका छन् ।
अहिलेसम्म जम्मा ९२ पटक वितरण गरिएको यो पुरस्कार अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रसले तीनपटक र संयुक्त राष्ट्रसंघीय शरणार्थी नियोगले दुईपटक पाएका छन् ।
त्यसरी यो नोबेल शान्ति पुरस्कार पाउनेहरूमध्ये केवल १५ जना मात्र नारी छन्, दुर्भाग्यवश, उक्त संख्या पुरस्कृत भएका संस्थाहरू -२४) भन्दा पनि थोरै छ ।
यसैगरी समग्र नोबेल पुरस्कार विजेताहरूको सूची हेर्दा कुल ८२६ जनाले विभिन्न विधाका नोबेल पुरस्कार पाएकोमा हालसम्म जम्मा ४४ जना महिला मात्र यो पुरस्कारबाट सम्मानित भएका छन् ।
यसमा पनि, म्याडम क्युरीले एकपटक रसायनशास्त्रतर्फ र एकपटक भौतिकशास्त्रतर्फ गरी दुईपटक नोबेल पुरस्कार जितेका हुँदा उक्त संख्या ४३ हुन आउँछ ।
उल्लेखनीय के छ भने अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार जित्ने हालसम्म केवल एकजना मात्र महिला छिन्-उनी हुन् अमेरिकाकी एलिनार ओस्ट्रोम, जसले सन् २००९मा उक्त पुरस्कार जितेकी थिइन् ।
नोबेल समितिले 'लाईबेरियाको लामो युद्ध अन्त्य र निर्वाचनमा महिला सहभागिता सुनिश्चित गर्न' उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएकाले जिबोवी शान्ति पुरस्कारका लागि योग्य ठहरिएको जनाएको छ ।
युद्धविरुद्ध महिलाहरूलाई परिचालन गर्ने सन्दर्भमा उनले विभिन्न धार्मिक एवं जातीय समूहका महिलाहरूलाई संगठित गर्न उनी सफल भएकी थिइन् ।
का' की सहसंस्थापक जिबोवीले लाईबेरियाको हिंसात्मक द्वन्द्व अन्त्य गर्न मूलतः द्वन्द्वमा होमिएका वा द्वन्द्वका क्रममा मारिएका पुरुषका श्रीमती, आमा र दिदीबहिनीहरूको समूह गठन गरेर अनेक ठूलाठूला शान्ति प्रदर्शन गरेकी थिइन् ।
सन् २००३मा भएको लाईबेरियाली शान्तिवार्तामा उनको नेतृत्वमा सयौं महिला वार्तास्थल घेरेर प्रतिनिधिहरूलाई सहमति नगरी बाहिर निस्कन नदिन धर्ना बसेका थिए ।
सर्लिफ पहिलो पटक सन् १९९७मा राष्ट्रपति पदका लागि निर्वाचन लडिन् तर त्यतिबेला उनी प्रतिद्वन्द्वी उम्मेदवार चाल्र्स टेलरद्वारा पराजित हुन पुगिन् ।
आफ्नो अथक प्रयत्न र निरन्तर लोकतान्त्रिक सुधार कार्यमा अविचलित भएर सक्रिय रहँदै आएकीले समर्थक एवं शुभचिन्तकहरूले उनलाई 'आइरन लेडी'को उपनाम नै दिए ।
लगत्तै सन् २००५मा भएको निर्वाचनमा भने चर्चित फुटबल खेलाडी जर्ज व्हीलाई पराजित गर्दै सर्लिफले राष्ट्रपति निर्वाचनमा उल्लेखनीय विजय हासिल गरिन् ।