polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
फिल्मको गीति एल्बम अहिलेसम्मकै सर्वाधिक बिक्ने 'फिल्मी गीत' बनेको छ भने यसको निर्माण सम्बन्धी लेखिएको किताब न्युयोर्क टाइम्सको बेस्ट सेलर सूचीको पहिलो नम्बरमा थियो ।
उत्कृष्ट फिल्म, निर्देशन, छायाङ्कन र सम्पादनसहित ११ वटा ओस्कार अवार्ड जित्न सफल 'टाइटानिक'ले जहाज डुब्दाको त्रासदीमात्र होइन तत्कालीन बेलायती अमेरिकी समाजमा रहेको वर्गीय विभेदलाई पनि कैद गरेको छ ।
जुन विभिन्न परीक्षणपछि २२२४ मान्छे बोकेर पहिलो औपचारिक यात्रामा बेलायतदेखि अमेरिका गइरहदा न्युयोर्क नजीकै विशाल हिम टुक्रा सँग ठोक्किन पुगि डुवेको थियो ।
खोजहरूदेखि पता लागेकोछ कि यदि प्रसवका समयको मृत्युहरूको गणना न गरिन्छ भनें पुरुषहरूको अपेक्षा स्त्रीहरू अधिक समयसम्म जीवित रहन्छन्।
जीवको जन्मजात बलशाली जीवनशक्ति बाहिरका दूषित वातावरणका प्रभावदेखि प्राणीको धेरै नैं रक्षा गर्दछ, परन्तु अधिक दूषित वातावरण रोगहरूका माध्यमदेखि आयुमा प्रभाव हाल्दछ।
मानसिक दृष्टिकोण साधारणत: व्यक्तिका पूर्वगामी दृष्टिकोणमा निर्भर रहन्छ, जसदेखि केही व्यक्ति सुखी र दयालु रहन्छन्, केही निराशावादी र छिद्रान्वेषी।
श्टाइनाख र वोरोनफले बंदरको ग्रन्थिहरूलाई मनुष्यमा आरोपित गरेर अल्पकालीन युवावस्था केही मानिसहरूमा ला दिएको थियो, परन्तु तिनको रीतिहरूलाई अब कुनै पूछाना पनि छैन।
जीवित मानव, पशु, पक्षिहरू, किरा, पतन्‍गहरू, सूच्‍छम जीविहरू, वनस्‍पतिहरू र र्निजीव पदार्थहरूका जन्‍म अथवा पैदा होंनहरूका समयदेखि लिएर त्यस पदार्थको मृत्‍यु अथवा समाप्‍त होंनहरू तकका समयलाई आयुदेखि सम्‍बोधित गर्दछन्।
यद्यपि आयु तथा जीवनकाल एक अर्काका पर्यायका रूपमा प्रयोग गर्न सक्छौं, किन्तु इतिहासको दृष्टिले कुनै व्यक्तिका जीवित रहने अवधिलाई पनि जीवनकाल भनिन्छ।
हृयूस्टन विश्वको सबैभन्दा धेरै बिक्रि हुने संगीत कलाकारहरू मध्ये एक थिईन जसमा उनले १७० मिलियन अल्बम, एकल र भिडियो विश्वभरमा बेचेका थिए।
उनले सात स्टूडियो अल्बम र तीन चलचित्रहरूको साउंडट्रयाक रिलीज गरिन र सबै डायमण्ड, मल्टी-प्ल्याटिनम, प्ल्याटिनम अथवा गोल्ड प्रमाणित भएका थिए।
हृयूस्टनको मिश्र गीतहरूको लोकप्रिय चार्टहरूमा रहने र यसको साथै एमटीवीमा उनको वीडियो "हाउ विल आई नो" को दबदबाको कारण धेरै अफ्रीकी-अमेरीकी कलाकारहरूलाई उनको अनुसरण गर्ने प्रेरणा प्राप्त भयो।
उनी एल्टन जन पछि दोश्रो क्रमांक र एक मात्र महिला कलाकार हुन जसको नाम बिलबोर्ड म्यागेजिन वर्षको अन्तको दुई प्रथम क्रमांकको बिलबोर्ड २०० अल्बम पुरस्कार छ।
अब मेरो र गान्धारीको प्रबल इच्छा चाहिँ आफ्नो स्वर्ग प्राप्तिको तयारी गरौँ र धार्मिक कर्तव्यहरूमा धेरै ध्यान दिऊँ भन्ने छ।
आफ्नो माताको आज्ञाको पालन गर्दै, व्यास मुनि विचित्रवीर्यको दुइटै पत्नीहरूका नजिकगए र आफ्नो यौगिक शक्तिहरूदेखि तिनलाई पुत्र उत्पन्न गर्ने वरदान दिए।
उनले आफ्नो मातासित भने कि ती दुइटै रानीहरूलाई एक-एक गर्न तिनको नजिकपठाइयोस्, र उनलाई देखेर जो जस भावमा रहनेछ त्यसका पुत्र तेस्तै नैं हुनेछ।
धर्मराज सँग कुरा गरेपछि धृतराष्ट्रले भाइ विदुर र आचार्य कृपसँग उनलाई वनमा जान अनुमती दिन युधिष्ठिरलाई सम्झाउन बिन्ती गर्दै थिए, वृद्ध राजा मूर्छित भएर गान्धारीको काखमा लडे।
त्यस दिन भगवान् गणेशको प्रसन्नताका निम्ति यस दिन दिनभरि भजन कीर्तन गर्ने र श्रीगणेश स्तोत्र वा गणेश अथर्वशीर्षको पाठ समेत गर्ने गरिन्छ।
प्राणप्रतिष्ठा गर्दा ब्राह्मणद्वारा मन्त्रोच्चारण पूर्वक गराउने चलन पनि छ, तर आफैंले जौ, तिल, कुश, अक्षता, चोखो पानी आदिको मिश्रणबाट तिलानी बनाई मानसिक रूपले सङ्कल्प गरी त्यस तिलानीमा रहेको कुसको टुक्रो र अक्षता हातमा लिई भगवान् श्री गणेशको मन्त्र उच्चारण गर्दै अक्षता र कुशको टुक्रो मूर्तिमाथि राखेर गणेशको आध्यात्मिक उपस्थिति आँफुले स्थापना गरेको मूर्तिमा रहोस् भन्ने कामना गर्नुपर्छ।
भगवान् श्रीगणपतिको प्राणप्रतिष्ठा गरेपछि फूल, अक्षता, चन्दन, अबिर , कुमकुम, दुबो, माला आदिद्वारा विविध सामग्री त्यस मूर्तिमा चढाएर पूजा गर्नुपर्दछ।
मङ्गल चौथीका दिन श्रीगणेशको पूजासँगै चन्द्रमा र मङ्गल ग्रहको पूजा गर्दा अति शुभफल प्राप्त हुने र मङ्गलदायी हुने विश्वास गरिन्छ।
त्यसैले मङ्गल चौथीको व्रत लिने व्यक्तिले त्यस दिन भगवान् गणपतिको पूजा गरेपछि चन्द्रमा र मङ्गल ग्रहको समेत पूजा गरी अर्घ्य दिनुपर्छ।
श्रीगणेशलाई लड्डुको भोग लगाउनु पर्दछ, अनि सपरिवार श्रीगणेशको आरती गरी प्रसाद वितरण गर्नुपर्दछ र मङ्गल चौथीको व्रत समापन हुन्छ।
कथाबमोजिम भारद्वाज मुनि र पृथ्वीका पुत्र मङ्गलको जन्म चतुर्थी तिथिमा नै भएको थियो भने उनले सिद्धि प्राप्त गरेको दिन पनि चतुर्थी तिथि नै थियो।
त्यस दिन ग्रह एवं नक्षत्र जसका अंश हुन्, ती गजानन गणेशको वरदानबाट मुनिकुमार मंगललाई मङ्गल ग्रहका रूपमा आकाशमण्डलमा विशिष्ट स्थान प्राप्त भयो।
भगवान् गणेशले मङ्गल ग्रहलाई आशीर्वाद र वर दिंदा भनेका थिए 'मंगलबार र चतुर्थीको संयोग भएको दिन जसले श्रीगणपतिको अनुष्ठान र भक्ति गरी व्रत लिन्छ उसका समस्त कष्ट एवं विघ्न समाप्त हुनेछन् र उनको महत्त्व अझ बढ्ने छ'।
भगवान् गणेशको उत्पत्ति र मङ्गल ग्रहको उत्पत्तिसैत जोडिएको चतुर्थी तिथिका बारेमा भिन्नभिन्न पुराण र ग्रन्थहरूमा बेग्लाबेग्लै कथाप्रसङ्ग र क्षेपकहरू भेटिन्छन्।
एउटा अर्को कथासन्दर्भअनुसार भगवान शङ्करले गणपतिसित प्रसन्न भई प्रत्येक मङ्गल चतुर्थीका दिन चन्द्रमा 'मेरो सिरबाट सरेर तिम्रो सिरमा सुशोभायमान हुनेछन्' भनी वर प्रदान गर्नु भएको थियो।
त्यसैले मंगलचौथी वा अङ्गारकी चतुर्थी परेको विशिष्ट दिनमा श्रीगणेशको उपासना र व्रत सम्पादन गर्नाले व्यक्तिमा जानीनजानी अर्जित र सञ्चित हुन पुगेका कायिक, वाचिक र मानसिक तीनै किसिमका पापको नाश हुनुका साथै त्यस्ता तीनै खालका तापको हरण समेत हुने गर्दछ।
यस तिथिका दिन जसले श्रद्धाभक्तियुक्त भई नियमनिष्ठापूर्वक श्रीगणेशको पूजा गर्दछ उसले मनोवाञ्छित फल प्राप्त गर्दछ, साथै सन्तान नहुने दम्पत्तिले सविधि गणेशजीको उपासना गर्दा सन्ततिलाभ गर्दछ भन्ने आशीर्वाद भगवान् शिवबाट प्राप्त भएको कथाको सन्दर्भ पनि मङ्गलचौथीकै महात्म्य उल्लेख गर्दा बताउने गरिन्छ।
धर्मग्रन्थहरूमा चतुर्थीका दिन विधिवत् व्रत गर्नाले मङ्गलमूर्ति श्रीगणेश तत्काल प्रसन्न हुनुहुन्छ र यस दिन मंगलबार परेको बेला विधिवत् व्रत सम्पादन गर्नाले वर्षभरिका चतुर्थीको व्रतको सम्पूर्ण पुण्य प्राप्त हुन्छ भनेर बताइएको छ।
भगवान् गणेशको जन्म भएको उक्त दिन मङ्गलबार नै थियो भन्ने विश्वास गरिन्छ, त्यसैले चतुर्थी र मङ्गलबारको संयोग भएको दिनको महत्ता बढेको हो भन्ने विश्वास छ।
लक्ष्मणले उत्तर दिनुभयो- यहांबाट आधा योजन टाढा परम ज्ञानी वकदाल्भ्य मुनिको आश्रम छ, हामीले ऋषिसंगै यस समस्याको हल खोज्नुपर्छ ।
भगवान श्रीराम लक्ष्मण समेत वकदाल्भ्य मुनिको आश्रममा पुग्नुभयो र उनलाई प्रणाम गरेर आफ्नो प्रश्न ऋषिसमक्ष प्रस्तुत गर्नुभयो ।
बाबु नवलिसंह राई र आमा भवीमाया राईको साँइलो छोराको रूपमा विस १९७७ साल फागुन ६ गते ओखलढुङ्गामा जन्मेका बलबहादुरले १९९५ साल माघ १ गते ओखलढुंगाको विष्णुदल पल्टनमा मिलिसिया पदबाट जागीरे जीवन शुरु गरे।
भारतमा २००३मा गठन भैसकेको नेपाली राष्टिय कांग्रेसले नेपालमा पठाएका गोप्य पर्चा पढ्न थालेपछि बलबहादुरमा राणाविरोधी भावना आयो र तेहथुम मालको बहिदार छाडेर उनी लागे ओखलढुंगातर्फ र त्यहा जनक्रान्तिमा सकि्य भएर लागे।
यस नगरपालिकाको स्थापना साविकका गा‍.वि.सहरु लोहरपट्टी, बगडाहा, खुटापिप्‍राडी, भ्रमरपुरा र महदैया-तपनपुर गा.वि.स. गाभिएर २०७3 सालमा भएको हो ।
लोहारपट्टीको अर्को विशेषता यहाँ रहेका सबै धर्म्लाबी हन्दु- मुस्लिम सद्भाव र आपसी मेलमिलाप अर्थात् समान तरिकाले बसोबास गरिरहेका छन् ।
यहाँ हिन्दु तथा मुस्लिमहरूले मनाईने प्रमुख चाड-पर्वहरू मध्ये छठ, विवाह पञ्चमी, दुर्गा पूजा, लक्ष्मी पूजा, होली, ईद-उल-फित्र, ईद-उल-अजहा,मुहरर्म,सबे-बारात ईत्यादि हुन्।
लोहारपट्टीबाट नजीकका जनकपुर,जलेश्वर लगायत मुख्य वस्ती केन्द्र पुग्न सडक संजालमा यो ठाउँ जोडीनुका अलावा यहाँ रेलमार्गको सुविधा समेत रहेकोछ ।
लोहारपट्टी छर- छिमेकको गाबिसहरूको केन्द्रविन्दु पनि हो र साथै धेरै पहिला देखि नेपाल रेल्वे स्टेशन, निजि तथा सरकारी स्कुल, क्याम्पस " श्री भेरुखी माध्यमिक विद्यालय" ,कृषि विकास बैङ्क , राष्ट्रिय बाणिज्य बैङ्क शाखा कार्यालय ,ग्रामिण विकास बैङ्क तथा निजि सहयोगी विकास बैङ्क लगायत सरकारी अस्पताल पनि रहेका छन् ।
नगरपालिका: औरही नगरपालिका,बालावा नगरपालिका, बर्दिबास नगरपालिका, भंगाहा नगरपालिका, गौशाला नगरपालिका, जैलेश्वर नगरपालिका, लोहारपट्टी नगरपालिका ,मनारा शिश्वा नगरपालिका, माथानी नगरपालिका रामगोपालपुर नगरपालिका
पहिलो दिनको युद्धमा पान्डव सेनाको जुन दुर्गति भएको थियो, त्यसबाट शिक्षा लिएर सेनापती धृष्टद्युम्नले दोस्रो दिन निकै सतर्कताका साथ व्यूह रचना गरे।
सदरमुकाम मुसिकोट खलङ्गा देखि ५ कोष पूर्वी दक्षिणमा अवस्थित रुँघा गाविसको पूर्वमा रोल्पा जिल्लाको पाछावाङ गाविस पश्चिममा रुकुमको भलाक्चा उत्तरमा चौखावाङ र दक्षिणमा खारा गाविस पर्दछन्।
आफ्नै मौलिक किसिमको भौगोलिक राजनीतिक सामाजिक र सांस्कृतिक महत्त्व एवं विशेषता बोकेको यस गाविसमा क्षेत्री जातीको बाहुल्यता भएपनि यहाँका मगर ठकुरी कामी दमाई ब्रहमण गिरीसुनार जातीहरू एउटै किसिमले चाडपर्वहरू मनाउने गर्दछन्।
यस गाविसका प्रमुख धार्मिक स्थलका रूपमा गोसाईंथान माइभगवती मन्दिर छन् भने दमाहा झ्यालीनरिसंहा सहनाई मादल ट्याम्पो बाँसुरी मुरली आदि लोकवाजाहरू पनि यस गाविसका पहिचान नै हुन्।
१मा धेरै वर्ष अगाडि पानीको मुहान रहेको र जसलाई रुँघा रूपसे पानी भनेर भनिन्थ्यो र यही पानी मुहानको नाम रुँघाबाट अपभ्रंस भई रुँघा नामाकरण भएको हो।
यस भागमा पर्ने काभ्रेडाँडामा तामाखानी र कोर्वाङ आग्रामा फलाम खानी भएको स्थानीय वासिन्दाहरूको ठम्याई छ यस भागमा मकै गहुँ जौं कोदो र आलु खेती गरिन्छ।
नगदेवालीका रूपमा रहेको अदुवा तोरी खुसा्रनी तथा आँप सुन्तला नासपति मेवा हलुवावेद सल्यान तथा दाङ्गसम्म लिएर कृषकहरूले आयवृद्धि गर्ने गरेका छन्।
जिल्लाकै प्रमुख व्यापारिक नाका सिम्रुतु वजारमा कृषकहरूले दूध घिउ विभिन्न तरकारी तथा फलफुल खसी वोका कुखुरा वेचेर प्रशस्त आम्दानी गर्ने गरेका छन्।
२०१६ साल फागुन २७ गते दिव्य चक्ष्ा प्रावि हाल निमावि भइसकेकोको स्थापना गरी वार्षिक रु ६०० तलवमा शिक्षाप्रेमी घनश्याम शर्मा उपाध्यक्षलाई शिक्षक नियुक्ति गरी गाउँमा औपचारिक शिक्षाको शुभराम्भ गरिएको स्थानीय जेष्ठ नागरिकहरूको भनाई रहेको छ।
ब्रिटेनमा भएको एक शोधमा दावा गरिएकोछ कि रातो खोर्सानी शरीरमा व्याप्त अवांछित कैलोरी जलाउने एवं मोटोपन घटाउनमा मददगार साबित हुन सक्छ।
शोधको नेतृत्व गर्ने पड्र्यू यूनिवर्सिटीका प्रोफेसर रिचर्ड मैट्सले बताएका छन् खोर्सानीमा उपस्थित कैप्सेसिन तत्व, जो खोर्सानीलाई गर्मी दिन्छ, भोक कम गर्न सक्छ र कैलोरीलाई जलाउँदै ऊर्जाको खपत बढाउन सक्छ।
यसका पछि महिलाहरूमा न्यूजील्याण्ड र अस्ट्रेलियाको नम्बर आउँछ जबकि पुरुषहरूका मोटोपनका माम्ला अमरीकाका पछि सबैभन्दा अधिक ब्रिटेन र अस्ट्रेलियामा पाइए।
मोटोपन त्यो स्थिति हो, जब अत्यधिक शारीरिक बोसो शरीरमा त्यो सीमासम्म एकत्रित हुन जान्छ जसले स्वास्थ्यमा हानिकारक प्रभाव पार्न थाल्दछ।
मोटोपन धेरै रोगहरूसित जोडिएको छ, जस्तै हृदय रोग, मधुमेह, निद्रा कालीन श्वास समस्या, धेरै प्रकारका क्यान्सर र अस्टेयोआर्थ्राइटिस मोटोपनको प्रमुख कारण अत्यधिक क्यालोरी भएका खाद्यको सेवन, शारीरिक गतिविधिहरूको अभाव, आनुवांशिकीको मिश्रण हुन सक्छ।
शरीरका वजनलाई नाप्नका लागि सबैभन्दा साधारण उपाय छ बडी मास इंडेक्स र यो शरीरका व्यक्तिको लंबाईलाई दुगुना गर्न त्यसमा वजन किलो ग्रामदेखि भाग दिएर निकालिन्छ।
वजन कम गर्नका लागि उपभोग गरिने खाद्य पदार्थहरूमा यो ध्यान राख्नुपर्छ कि तिनमा प्रोटीनको मात्रा अधिक छ र चर्बी तथा कार्बोहाइड्रेटको मात्रा कम छ।
शिव पुराण अन्तर्गतको रुद्रसंहिताको चतुर्थ खण्डमा यो वर्णन छ कि माता पार्वतीले स्नान गर्नु भन्दा पहिले आफ्नो मयल निकालेर एक बालक उत्पन्न गरेर उसलाई आफ्नो द्वारपाल बनाइन् ।
कृष्णपक्षको चतुर्थीको रात्रिमा चंद्रोदयको समय तिम्रो पूजा गरे पश्चात् व्रती चन्द्रमाको अ‌र्घ्य दिएर ब्राह्मणलाई मिष्ठान खुवाओस् ।
भोगावतीमा स्नान गरेर जब भगवान शिवजी आए तब गणेशजीले उनलाई द्वारमा रोके यसलाई शिवजीले आफ्नो अपमान बुझे र क्रोधित भएर उनको टाउको शरिरबाट छुटुटाएर भित्र गए ।
तदुपरांत भगवान शंकरले पनि बालकको तरिका २१ दिन पर्यन्त श्रीगणेशको व्रत गरे, जसको प्रभावले पार्वतीको मनमा स्वयं महादेवजी देखि मिलनको इच्छा जाग्रत भयो।
तब पार्वतीजीले आफ्नो पुत्र कार्तिकेयसँग भेट्ने इच्छाले २१ दिन पर्यन्त २१-२१ को संख्यामा दूबो, पुष्प तथा लड्डुहरूले गणेशजीको पूजन गरिन् ।
हेम्सवर्थ लियोनि, एक अङ्ग्रेजीका शिक्षिका, र क्रेग हेम्सवर्थ, एक सामाजिक परामर्शदाताको छोराको रूपमा मेलबर्नमा जन्मेका थिए उनी त्यहाँ र उत्तरी क्षेत्रको एक सानो अस्ट्रेलियन आदिवासी समुदाय, बुलमनमा हुर्किएका थिए ।
"मेरो सबैभन्दा पहिलेको सम्झनाहरु त्यहाँका पशु स्टेशनहरूमा थिए र त्यसपछि हामी मेलबर्न फिर्ता आयौँ र फेरि त्यहाँ गयौँ र अन्तयमा फेरि मेलबर्न फिर्ता आयौँ ।
निश्चित रूपले मेरो बाल्यकाल सबैभन्दा बढि मेलबर्नमा बितेको थियो तर शायद मेरो सबैभन्दा विशुद्ध सम्झनाहरु त्यहि बुलमनमा गोहि र भैंसीसंग थिए ।
उनी दुई लोगि पुरस्कारको निम्ति मनोनयनमा परेका छन र २००५ मा होम एन्ड अवेका लागि सर्वाधिक लोकप्रिय नयाँ प्रतिभा पुरस्कार जितेका पनि छन्।
उनले आफ्नो चलचित्र करियरमा पदार्पण पंधरा वर्षको उमेरमा रिचर्ड गेयर र शेरोन स्टोन को १९९४ मा बनेको चलचित्र इंटरसेक्शन गरिन र पछि स्टर अफ एकोज मा केविन बेकन को साथ १९९९ मा सामंथा को रूपमा कार्य गरिन।
पछि उनले स्टीफनवुल्फ थिएटर कंपनी मा अध्ययन गरिन त्यस पछि उनी लस ऐन्जेलिस मा आफ्नो टेलिभिजन र फिल्मी करियर को पीछा गर्नको लागि आईन।
उनको पिता डेविड एल मोरिसन एक निवृत संगीत शिक्षक हुन जसलाई इलिनोइस स्टेट बोर्ड अफ एजुकेशन ले २००३ मा वर्षको शिक्षक सम्मान प्रदान गरेको थियो ।
उनले धेरै सफल टेलिभिजन धारावाहिकों मा कार्य गरेकी छिन जसमा टच्ड बाय एन एंजल र डासन्स क्रीक शामिल है जसक पश्च्यात उनले २००४ मा ह्यू लौरी को साथ हाउस मा डा. एलीसन केमेरोनको भूमिका निभाईन।
उस वर्ष उनको चलचित्रमा रब श्नाइडर को साथ बिग स्टैन र नोएल बोथमको पुस्तक माथि आधारित टेलिभिजन चलचित्र द मर्डर अफ प्रिंसेस डायना शामिल थी।
मोरिसनले आफ्नो करियरको सुरुवात एक बाल मोडलको रूपमा जेसीपन्नी र मोंटोगोमेरी को इश्तेहारों र राइस क्रिस्पिस र मोंडो को विज्ञापनों गरिन।
व्याकुल भएर उनले देवी सरस्वतीदेखि कुनै प्रकारका उपाय गर्ने प्रार्थना गरे सरस्वती नहरू मन्थरा, जो कि कैकेयीको दासी थियो,को बुद्धिलाई फेर दिए।
मनु जो एक धर्मशास्त्रकार थिए, धर्मग्रन्थहरूका पछि धर्माचरणको शिक्षा दिनका लागि आदिपुरुष स्वयंभुव मनुले स्मृतिको रचनाको जो मनुस्मृतिका नामले विख्यात छ।
स्वायंभुव मनुले शतरूपादेखि पाँच सन्तान प्राप्त कीं: दुइ पुत्र- प्रियव्रत, उत्तानपाद तथा तीन कन्याहरू- आकूति, देवहूति तथा प्रसूति।
यो अति नै अभिष्यन्दि, वीर्यवर्धक, बोसो उत्पादक, कफ उत्पादक, वातविकार नाशक, पचेपछि गुलियो र रक्तपित्तलाई ठिक गर्ने गुणको हुन्छ ।
नाइटो: मदानीको मथ्नेतिरको तल्लो छेउ, सूर्यदर्शन गराउनु हुँदैन भन्ने विश्वासले मदानी कोठाबाहिर लग्नुपरेमा पातले छोपेर मात्र बाहिर ल्याइने मदानीको सोही भाग ।
मधानी: प्रायः बाँसको सरोमा चारैतिर छेडिएको च्याप्टा चारपाटे पोरा राखी नेतीले तान्दा ठेकीको दही मथ्ने साधन, मही पार्ने उपकरण, मन्थनी, मदानी, मन्थन, मन्थान, मन्थानी, गर्गरी ।
यसमा कफविकार र रक्तविकार गर्ने, आउँ बढाउने तथा अभिष्यन्दि गुण (थलथले गुणले गरुङ्गोपनबाट रस निकाल्ने चौबीस थरी शिरा नामका नसाहरू थुनेर शरीरलाई भारी बनाउने द्रव्यलाई अभिष्यन्दी द्रव्य र द्रव्यमा हुने त्यस्तो गुणलाई अभिष्यन्दि भनिन्छ) हुन्छ ।
गाईको दही गुलियो, अमिलो, पचेपछि गुलियो, रुचिकर, पवित्र, पाचनशक्ति वर्धक, मुटुका लागि लाभदायक, पौष्टिक, वातविकार नाशक, अति शीतवीर्यको, चिल्लो, दीपनी , बलदायक, आकर्षक र सबै दहीमध्येमा बढी गुनिलो हुन्छ ।
पिनासमा, मूत्रकृच्छ्र मा, मलेरिया वा औलोको जरोमा, लागछोड हुने जरोमा, अल्काईमा र ग्रहणी (खाएको अन्नजल नपची निस्कने अथवा पचे पनि धेरै पटक गरी निस्कने पेटको रोग) मा गाईको दही लाभदायक हुन्छ ।
यो ग्राही (जुन औषधीले पेटभित्रको अग्निलाई बाल्दछ, “आम” आदिलाई पचाउँदछ, गर्मीकारक हुनाले गर्दा जलले पैदा गर्ने कफ आदि दोष, धातु र मललाई सोस्दछ त्यसलाई वा त्यस्तो गुणलाई “ग्राही” भनिन्छ) हुन्छ ।
ज्वानु, सिमलको खोटो, अदुवा र धँयेराको पूलको धुलो पानी नहाली जमाइएको गाईको दहीमा मिसाएर खानाले गङ्गासमान वेगिलो छेरपटी पनि निको हुन्छ ।
आँपको रुखको बोक्रा गाईको दहीमा अथवा काँजीमा पिसी लेप बनाएर दिसा रोक्नुपर्ने रोगीको नाइटोभन्दा माथितिर दल्नू, लागिरहेको दिसा बन्द हुन्छ ।
ग्रीष्ममा धेरै गर्मी हुन्छ, दहीमा अम्लीयता हुन्छ, अम्लीयतामा उष्णवीर्यको गुण हुन्छ अर्थात् गर्मी गर्ने गुण हुन्छ, त्यसैले यो ऋतुमा पनि दही खान हुँदैन ।
दहीले आफ्नो चिल्लो र रसिलो गुण मार्फत गह्रौँ गर्दै शरीरका रस बहने चौबीस शिरालाई रोकी शरीरलाई भारी बनाउने हुनाले शरीर सव्रिय हुँदा वा दिउस मात्र दही खानू, रातमा नखानू ।
यो दही पचाउन कठिन, उष्णवीर्यको, पुरानो शूलरोग शान्त पार्ने, रुचिप्रद, शरीरमा चमक दिने, कफविकार नाशक, वीर्यवर्धक र बलदायक हुन्छ ।
दही मन पर्ने मानिस यदि खाने विधि नमानेर सधैं दही खाने गर्दछ भने उसलाई जरो, रक्तपित्त, विसर्प , कुष्ठ, रिँगटा लाग्ने, पाण्डु र भ्रम तथा कडा खालको कमलपित्त रोग हुन सक्दछ ।
कपडाले छानिएको दही अति चिल्लो, वातविकार नाशक, कफविकार गर्ने, पचाउन कठिन, बलदायक, पौष्टिक, रुचिकर, मिठो र धेरै पित्तविकार पनि नगर्ने गुणको हुन्छ ।
राम्ररी उमालिएको दूधको दही रुचिकर, चिल्लो, उत्तम गुणको, पित्तविकार नाशक, वातविकार नाशक तथा सबै धातु, पाचनशक्ति र बल बढाउने गुणको हुन्छ ।
पंचवटीमा रावणको बहन शूर्पणखाले आकर रामदेखि प्रणय निवेदन-किए रामले यो भनेर कि ती आफ्नो पत्नीका साथ छन् र तिनको सानो भाइ अकेरा छ त्यसलाई लक्ष्मणका नजिक पठाई दिए।
शूर्पणखाले जाएर आफ्नो भाइ रावणदेखि शिकायत गरे रावणले बदला लिनको लागि मारीचलाई स्वर्णमृग बनाएको गर्न पठाईा जसको छालको मांग सीताले रामदेखि गरे लक्ष्मणलाई सीताका रक्षाको आज्ञा दे गर्न राम स्वर्णमृग रूपी मारीचलाई मारनका लागि त्यसको पछि चले गये।
मारीचका हाथहरु मारिएकोमा मर्दै मर्दै मारीचले रामको आवाज बनाएको गर्न 'हा लक्ष्मण'को क्रन्दन गरे जसलाई सुन गर्न सीताले आशंकावश भएर लक्ष्मणलाई रामका नजिक पठाई दिए।
लक्ष्मणका जानेका पछि अकेली सीताको रावणले छलपूर्वक हरण गर्न लिया र आफ्नो साथ लंका ले गए बाटाहरु मा जटायुले सीतालाई बचानका लागि रावणदेखि युद्ध गरे र रावणले त्यसको पंख काटकर त्यसलाई अधमरा गरिदिए।
वहाँदेखि फेरि रामले अघि प्रस्थान गरे र शरभंग मुनिदेखि भहरुट गरे शरभंग मुनि केवल रामका दर्शनको कामनादेखि वहाँ निवास गर्दै थिए अतः रामका दर्शनहरूको आफ्नो अभिलाषा पूर्ण हो जानाले योगाग्निदेखि आफ्नो शरीरलाई जला डाला र ब्रह्मलोकलाई गमन गरे।
र अघि बढ्नमा रामलाई स्थान स्थानमा हड्डीहरुका थुप्रो देखिए जसको विषयमा मुनिहरूले रामलाई बताएका छन् राक्षसहरूले अनेक मुनिहरूलाई खा डाला छ र उनै मुनिहरूको हड्डीहरु छन्।
राम र अघि बढे र पथमा सुतीक्ष्ण, अगस्त्य आदि ऋषिहरुदेखि भहरुट गर्दै हुये दण्डक वनमा प्रवेश गरे जहाँ तिनको मुलाकात जटायुदेखि भएको छ।
बाटाहरु मा जटायुदेखि भहरुट भएमा त्यसले रामलाई रावणका द्वारा आफ्नो दुर्दशा हुने अनि सीतालाई प्रत्येक गर्न दक्षिण दिशातर्फ ले जाने कुरा बताई।
छोकडा, मरिच, सिदेनूनको, मुनक्का दाख र जीरा बराबर पिनेर कागति हालेर लेदो अचार बनाउने र सिसीमा राख्ने र बिहान/बेलुका खाना खानु अगाडि १ १ चम्चा चाटेर मात्र खाना खाने गरेमा केही दिनमै अजीर्ण, बान्ता हुने, दीसा लाग्ने जस्ता रोग ठीक हुन्छ र बिस्तारै खाना पनि रुच्दै जान्छ ।
जीरा, बोके जीरा, कालो तिल, सरस्यूँ र रायो सबैको चूर्ण बराबर मिसाएर दूधमा फिटेर बेलुका सुत्ने बेलामा नित्य पोतो वा दागमा लगाउनाले ठीक हुँदै जान्छ ।
एक टुक्रा दालचिनी एक चिम्टी सुठोको धूलो ५ वटा ल्वाङ, आधा चम्चा जीरा हालेर बेसरी उमालेर दिनमा तीन पटक काँडा बनाएर पिउने गरेमा ठिक हुन्छ ।
जीराको धूलो र काल्चि मिस्रीको धूलो बराबर मिसाएर बिहान बेलुका १ १ चम्चा पानीसँग खाने गर्नाले पत्थरी हुन लागेको वा पिसाब सम्बन्धी रोग ठिक हुन्छ ।
जनैपुर्णिमामा पोखरीमा नुहाएमा विभिन्न छालाका रोगहरु दीर्घरोगहरु निको हुने र मागेको वर पाइने विश्वासले गोरखाको वारपाक लाप्राक सिम्जुङ मुच्चोक श्रीनाथकोट जौवारी स्वाँरा सौरपानी लगायतका गाविसबाट ४ सय भन्दा बढी तीर्थयात्रीहरु हरेक वर्ष पोखरीमा पुग्ने गर्छन् ।
साउनमा पोखरी जाँदा लेक नलाग्ने विभिन्न मनमोहक फूलको दृश्य हेर्न पाइने हुनाले पनि मानिसहरु भदौ महिनामा भन्दा साउनमा जनैपुर्णमा परेको वर्ष धेरै जाने गर्छन् ।
जनैपुर्णिमाको अवसरमा पोखरी पुग्नेहरूले विहान नुहाइ धुवाइ गरी विशेष मन्त्रले पुजा गरिएको जनै र डोरो बाधेर पुजाआजा गरी भगवानसंग वर माग्ने गर्छन् ।
यसबाहेक उद्भट, भट्टलोल्लट,श्रीशंकुक भट्टनायक, अभिनवगुप्त, कीर्तिधर, राहुल, भट्टयंत्र र हर्षवार्तिक जस्ता विशिष्ट आचार्यहरूले यिनको 'नाट्यशास्त्र' ग्रन्थको टीका पनि गरे।
ऐतिहासिक दृष्टिगोचरका निमित्त आवश्यक तत्वहरू, जस्तै - व्यक्तिको जन्मसमय, पुर्ख्यौली पृष्ठभूमि, शिक्षादीक्षा आदिका विषयमा भने कुनै समाग्री उपलब्ध छैनन्।
उपलब्ध फुटकर साक्ष्य र प्रमाणका आधारमा अनुमान गर्दै अधिकांश विद्वान भरतमुनिको जीवनकाल ईशापूर्व ५०० वर्षदेखि ईशाको प्रथम शताब्दीको बीचमा रहेको धारणामा सहमत छन्।
तर ‘द्वादशसाहस्त्री संहिता’ नामको उल्लेख पनि भरतमुनिकै 'नाट्यशास्त्र’का निमित्त हुने भएकाले यसमा प्रारम्भमा १२००० श्लोक भएको अनुमान गर्न सकिन्छ।
उनको उल्लेख मत्स्यपुराणमा समेत भएको छ, भनिन्छ- स्वर्गलोकमा लक्ष्मीस्वयंवर नाटिकाको मंचन आचार्य भरतमुनिको निर्देशनमा भएको थियो, जसमा प्रसिद्ध अप्सरा उर्वशीले लक्ष्मीको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन् र अभिनयका क्रममा पुरुरवालाई देखेर उर्वशी उनीप्रति मोहित हुन पुगेकी थिइन्।
भरतमुनिद्वारा रचित नाट्यशास्त्रको पूर्णरूप अहिले उपलब्ध छैन, अहिले उपलब्ध हुने नाट्यशास्त्रमा क्षेपकहरू थपिएको विश्वास गरिन्छ।
पूर्वीय साहित्यशास्त्रका वर्तमान समयमा प्राप्त हुने वा उपलब्ध ग्रन्थका साक्ष्यका आधारमा साहित्यको यस परम्पराका प्रतिष्ठापक आदि आचार्य भरतमुनि नै हुन् भन्ने तथ्य निर्विवाद छ, यद्यपि उनको एउटामात्र ग्रन्थ ‘नाट्यशास्त्र’ उपलब्ध अवस्थामा छ।
आचार्य भरतमुनि स्वयं स्वीकार्दछन् -त्यस्तो ज्ञान, शिल्प, विद्या, कला, योग र कर्म छँदैछैन जुन यस नाट्यग्रन्थमा उल्लेख नभएको होस्।
सूचना युगका हाँकहरु र सूचना साक्षरताका माग अनुसार आवश्यक जनशक्ति र व्यवस्थापन पक्षलाई पूरा गर्न हाल सरकारी तथा निजी क्षेत्रले सूचना प्रविधि र सूचना सञ्जालको आधारमा आफे व्यावसायिक प्रणालीलाई सुधार्न जोडतोडले लागेका छन ।
यसको लागि मानिसहरुका.े काम गर्ने शैलीमा ठूलो परिवर्तन गर्नु पर्ने तथा व्यक्तिव्यक्तिको व्यावसायिक क्षमतामा सुधार गर्नु पर्ने हुन्छ ।
कुनै पनि काम छिटो, प्रभावकारी एवं रचनात्मक ढङ्गले गर्नका लागि प्रायः समय, स्थान र सङ्गठनहरूको सीमा नाघेर मानिसहरूले सूचना संजालहरूमार्फ आपसमा सञ्चार गर्नु र मिलेर काम गर्नु आवश्यक हुन्छ ।
यो काम कम्प्युटर अपरेटरको होइन नीति निर्माणको तहमा बस्ने व्यक्तिदेखि लिएर कार्यान्वयन पक्षमा संलग्न सम्पर्ूण्ा जनशक्तिका लागि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
वास्तवमा कुनै पनि समस्याको समाधान गर्न सुचना आवश्यक हुन्छ . समस्या समाधान गर्न सूचना प्रविधि तथा सूचना संजालबाट फाइदा उठाउन सक्ने सिप नै सूचना साक्षरता हो ।
यो नयाँ कुरा होइन तर उहिले सूचनाका साधन र स्रोतहरूमाथि सीमित व्यक्तिहरूको एकाधिकार हुन्थ्यो भने हाल आएर सूचना प्रविधिले प्रदान गरेको जादुगरी शक्तिलाई उपयोग गरेर अधिकतम लाभ लिन सक्ने क्षमता जसले पनि हासिल गर्नसक्ने भएको छ ।
पढन, लेख्न र सामान्य हिसाब गर्न सक्ने क्षमतालाई परम्परागत साक्षरता भनिन्छ भने कम्प्युटर साक्षरताभित्र साधारण वा प्रचलित कम्प्युटरका सामान्य औजारहरु चलाउन, इमेल पठाउन र प्राप्त गर्न , लेखा, हिसाब राख्न, चिठीपत्र, रिपोर्ट, लेख रचना लेख्न, तथ्यांक प्रशोधन गर्न , अभिलेख राख्न, कम्प्युटर मार्फ बैठक र गोष्ठीमा कार्यपत्र वा विचार प्रस्तुत गर्न सक्ने सीपहरु पर्छन ।
सञ्चार भूउपग्रहले गर्दा अब दर्ुगम एवं विकट स्थानमा पनि टेलिफोन सेवा पुर्‍याउनु सम्भव भएको छ र सौर्य उर्जाको बढदो प्रयोगले गर्दा विजुली नपुगेका गाउँमा पनि कम्प्युटर र टेलिफोन चलिरहेका छन ।
इन्टरनेटको प्रयोग बढनुको सँगसँगै यो कुरा स्पष्ट हुँदैछ कि अब कम्प्युटर चलाउने र सूचना प्राप्त गर्ने सीप जानेर मात्रै पुग्दैन , सूचना सञ्जालको विशाल भण्डारबाट आफूलाई चाहिने सूचना प्राप्त गर्नु र ती सूचनालाई आफ्नो वा समुदायको हितमा प्रयोग गर्न जान्नु आजको प्रतिस्पर्धायुक्त समाजमा बाँच्नका लागि अनिवार्य भइसकेको छ ।
त्यस्तै गाउँगाउँमा सञ्चालन भइरहेका टेलिफोन केन्द्रहरूलाई टेलिफोनमा मात्र सीमित नराखेर तिनलाई सूचना सञ्जालको केन्द्रको रूपमा विकसित गरेर आम जनतालाई आधुनिक सूचना प्रविधिको फाइदा दिलाउन सकिने सम्भावना छ ।
गाउँगाउँमा खोलिने यस्ता साइबर केन्द्रहरूले भोलि ज्ञान र सूचनाका केन्द्रको रूपमा गाउँको आर्थिक एवं सामाजिक उन्नतिमा महत्त्वपर्ूण्ा भूमिका खेल्नेछन ।
उ मारिएको खबर पाएपछि उसको राज्यको जनता यति खुशी भए कि उनीहरू सबै मिलेर उसको शासनकालमा स्वयम् लाई मंगोल हु भनेर भन्ने हरूलाई त्यहा बाट लखेटीईयो !
मंगोलको त्यो निर्दयी सेनाहरू लुकिछिपी भारत प्रवेस गरेको र त्यहाका केहि काश्मिर, पन्जाब, पूर्वी पाकिस्तान आदि क्षेत्रको मंगोल शासक सग मिलेर गतिविधी अघि बढाएको थाहा पाए पछी अलाउद्दीन खिलाजीले भारतलाई मंगोल मुक्त बनाउने अभियान चाले !
तर काश्मिर, नागाल्याण्ड, मणिपुर, आसाम क्षेत्रमा भने मंगोलहरू लुकिछिपी बसेको तथा मंगोल समुदायको ठुलो हिस्सालाई भारत बाट तिब्बत र नेपाल खेदाईएको थियो ।
१२/१३ औ शताब्दीमा मल्ल शासक अरी देव र अभय मल्लको पालामा भारतबाट ठुलो संख्यामा मंगोल नेपाल प्रवेस गरेको र किराती आवरणमा पूर्वी हिमाली एवं पहाडी भेगमा लुकेर बसेको कुरा किराती इतिहासकार इमानसिंह चेम्जोंग द्वारा लिखित किराती इतिहासमा पढ्न पाईन्छ ।
भारतमा लुकिछिपी बसेको मंगोलहरूलाई १५ औ शताब्दीमा -- अर्थात मुगल शासक बाबरले भारत बाट खेदाएको र उक्त खेदिएको मंगोलहरू नेपाल प्रवेस गरेर बसोवास गरेको कुरा भारत एवं नेपालको इतिहासमा पढ्न पाईन्छ ।
मुस्लिमलाई भारतिय इतिहासमा शत्रुको रूपमा हेरिएता पनि अलाउद्दीन खिलजीलाई भारतले यो कुरामा सम्मान नि गर्ने गरेको छ कि अलाउद्दीन कै कारण भारत मंगोल शासक बाट मुक्त भयो ।
मंगोलको इतिहास १५ औ शताब्दीमा नै सकी सकेको थियो तर सोभियत संघ तर्फ भागेर छिरेका मंगोलहरूले चेंगिज खानको इतिहासलाई ब्युताउने प्रयास गरियो !
इतिहासमा मंगोलका वंशजहरू हेर्ने होभने मध्य एसियाई सुनौलो होर्द, चगताई खान , इल्खानत, चीनको प्रमुख युआन वंश, मध्य एसियाई तैमूरी वंश, र भारतको प्रमुख मुगल वंश, आदि सबैलाई मंगोल बन्सज मानिन्छन ।
चाईना क्षेत्रको मोंग भन्ने आदिवासी सग व्यापारको क्रममा हिडीरहने अरबी सगको संसर्ग बाट मंगोलहरूको जन्म भएको हो भन्ने पनि मान्यता रहेको छ ।
एसटीएस-८७ को समयमा स्पार्टन उपग्रहको तैनात गर्नको लागि पनि जिम्मेदार थिईन, यस खराब भएको उपग्रहको पकडनको लागि विंस्टन स्कट र तकाओ दोईको अन्तरिक्षअन्तरिक्षमा चलाउनु परेको थियो।
पाँच महिनाको छनबिन पछि नासाले कल्पना चावलालाई यस मामिलामा पूर्णतया दोषमुक्त पायो, त्रुटियाँ तंत्रांश अंतरापृष्ठों र यान कर्मचारियों तथा जमीनी नियंत्रकको लागि परिभाषित विधिहरूमा पाईयो।
अगाडिको शिक्षा वैमानिक अभियान्त्रिकीमा पञ्जाब इंजिनियरिंग कलेज, चण्डीगढ, भारतबाट गर्दै १९८२ मा अभियान्त्रिकी स्नातकको उपाधि प्राप्त गरिन।
१९८२ मा उनी संयुक्त राज्य अमेरिकाको तर्फ गईन र वैमानिक अभियान्त्रिकीमा विज्ञान निष्णातको उपाधि टेक्सास विश्वविद्यालय आर्लिंगटनबाट प्राप्त गरिन ।
कल्पना जीले १९८६ मा दोश्रो विज्ञान निष्णातको उपाधि पाईन र १९८८ मा कोलोराडो विश्वविद्यालय बोल्डरबाट वैमानिक अभियन्त्रिकीमा विद्या वाचस्पतिको उपाधि पाईन।
यह अभियान लगातार पीछे सरकता रहा, किनकी विभिन्न कार्यको नियोजित समयमा टकराव हुदै रह्यो र केही प्राविधिक समस्या पनि आयो, जस्तो कि शटल इंजन बहाव अस्तरमा दरारें।
उनको जिम्मेदारीहरूमा शामिल थियो स्पेसहैब/बल्ले-बल्ले/फ्रीस्टार लघुगुरूत्व प्रयोग जसको लागि कर्मचारी दलले ८० प्रयोग किए, जसको जरिए पृथ्वी र अन्तरिक्ष विज्ञान, उन्नत प्रविधि विकास र अन्तरिक्ष यात्री स्वास्थ्य र सुरक्षाको अध्ययन भयो।