polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
त्यसपछि मितेरी राजमार्ग न्यालम मा मत्साङ्ग सांगपो संग-संगै ओरालो लाग्छ त्यसपछि झन ओरालो लाग्दै घाटीमा झर्दै झंग्मु (खासा आई पुग्छ।
ल्हासा देखि यो राजमार्ग क्यी चू नदीलाई अनुगमन गर्दै ६० किमी टाढा यार्लूंग त्सांगपो नदी सम्म आई पुग्छ जहाँ क्यी चू नदी यार्लूंग त्सांगपो नदीमा मिल्छ।
एक सहायक शाखा चुशूलमा यार्लूंग त्सांगपो नदीलाई पार गर्दै ४,८०० मी को ऊंचाईमा रहेको गम्पा ला पार गर्छ र ५,०४५ मी ऊंचाईको करो ला पार गर्नु भन्दा पहिला तुर्कोइस यमद्रोक झील पार गर्दै नोइजिन कांगसांगको फेदामा आइ पुग्छ।
मितेरी राजमार्ग जसलाई लामो सुरम्य मार्ग हो, जसले तिब्बतको राजधानी ल्हासालाई चीन र नेपालको सिमानासँग चीन-नेपाल मितेरी पुल नजिक जोड्दछ, जुन खासा र कोदारीको बीचमा स्थित छ।
लहात्से नजिक छापुबाट शुरू भए पछि मितेरी राजमार्ग राजमार्ग नम्बर ३१८ हुँदै अगाडि बढ्छ र अगाडि गएर दक्षिण-पश्चिम तिर घुम्छ र मुख्य ब्रह्मपुत्र-गङ्गालाई पार गर्दै ग्यात्सो ला नजिक आएर विभाजित हुन्छ।
यो राजमार्ग शेलकर नजिकैबाट अगाडि बढ्छ त्यसपछि पुरानो टिंगरि हुँदै रोंगबुक मठ तथा त्यसपछि सगरमाथाको ठिक उत्तरमा आइ पुग्छ।
राजमार्गको दुबै तिर प्राकृतिक दृश्यले एउटा महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक सम्मोहक आकृति उत्पन्न गर्दछ, यार्लुंग त्सांगपो नदीको माथिलो घाटी, वृहत घासको मैदान र चारागाह र विश्वकै अग्लो पांच शिखर: सगरमाथा, लहोत्से, मकालु, चोयु र शिशपंगमा सहित पवर्तीय परिदृश्य र टोंगला भन्दा पूर्व लाबुचे कंग नजिक आंशिक रूपमा अज्ञात र आरोहण न गरेका ७,३६७ मी उचाईका शिखरहरु निकै रमणिय लाग्दछन्।
शिगात्से देखि लगातार पश्चिम समानान्तर हुँदै यो मार्ग यार्लूंग त्सांगपो घाटी हुँदै, लहात्से पार गर्छ र छापू आउँदा-आउँदै दोबाटोमा परिणत हुन्छ, जहाँ चीनको राष्ट्रिय राजमार्ग २१९ ले ठाउँ लिन्छ जो लगातार पश्चिम हुँदै ब्रह्मपुत्र/सिंधु नदी पार गर्छ र पवित्र कैलाश पर्वत तथा मानसरोवर झील नेरी विभाजित हुन्छ त्यसपछि गार काउन्टी अन्तगर्त अली पुग्छ।
दिल्ली प्राविधिक महाविद्यालय एक 2015 डाटाक्वेस्ट सर्वेक्षण मा सरकार ईन्जिनियरिङ् कलेजहरु बीचमा भारत मा 7 वाँ ओहदा स्थानमा छ।
दिल्ली प्राविधिक महाविद्यालय एक 2014 सिलिकॉन इन्डिया इंजीनियरिंग सर्वेक्षण मा ईन्जिनियरिङ् कलेजहरु बीचमा भारत मा 35 वाँ ओहदा स्थानमा छ।
अनुसन्धानको केही क्षेत्रमा वास्तुकला र प्रणाली डिजाइन, हार्डवेयर डिजाइन र अनुकूलन, उदीयमान नैनो प्रौद्योगिकी, बयोमीट्रिक्स, मोबाइल फोन कम लागत सक्षम मंच, कम्प्युटर धोखाधडी र साइबर अपराध, सफ्टवेयर गुणस्तर, सफ्टवेयर प्रक्रिया उदीयमान छ .
शिक्षा भवन निर्देशक कार्यालय, प्रशासन कार्यालय, सम्मेलन कोठा, एक बोर्ड कोठा, एक औपचारिक बैठक कोठा, एक छलफल कोठा र संकाय कार्यालय छ।
दिल्ली साहसिक क्लब, समुदाय काम क्लब, नृत्य क्लब, डिजाइन क्लब, नैतिक हैकिंग क्लब, क्लब, चलचित्र बनाउने क्लब, संगीत क्लब, रोबोटिक्स क्लब, खेलकुद क्लब, वेब डिजाइन क्लब, दिल्ली क्लब आदि छ।
अब सामाजिक मूल्यमान्यता अनुसार कान्छी सती गई आफ्नो मृतक पतिको चितामा गई जिउँदै जल्नुपर्ने हुन्छ तर उनी जसोतसो गरी बाँच्छिन् र नजिकैको वनको गुफामा बास बस्न थाल्छिन् ।
गोट्जेलाई विश्वका उत्कृष्ट युवा फुटबलरहरूमा गनिन्छ जसमा तीव्र वेग, तकनिकी कौसल, ड्रिब्लिङ कला, र प्लेमेकरको भुमिका राम्रोसँग निभाउन सक्ने खुबी छ ।
जापानी प्लेमेकर सिन्जी कगावाको डर्टमन्ड सँगको करार अवधि सकिएपछी क्लोपले गोट्जेलाई २०१२-१३ सिजनका लागि आक्रामक मध्यपंक्ति को कमान सम्हाल्ने अवसर दिएका थिए ।
राष्ट्रिय टोलीमा मात्र १८ वर्षको उमेरमा सन् २०१० मा राष्ट्रिय टोलीबाट डेब्यु गरेका गोट्जेले २ प्रमुख अन्तराष्ट्रिय प्रतियोगितामा पनि सहभागिता जनाएका छन् ।
उनी जर्मन टोलीका सदस्य थिए जुन टोलीले यूइएफए यूरो २०१२मा सेमिफाइनल सम्मको यात्रा तय गरेको थियो भने २०१४ फिफा विश्वकप फाइनलमा उनले निर्णायक गोल गरेका थिए ।
नम्बर १० मा आफ्नो दमदार भूमिकाको अलावा, गोट्जे बैकल्पिक ९ का रूपमा र बायाँ वा दायाँ विङ्गरका रूपमा पनि खेल्न सक्षम मानिन्छन् ।
सन् २०१० मा जर्मन फुटबल संघका तत्कालिन प्रबन्ध निर्देशक म्याथीअस सामरले भनेका थिए : "गोट्जे जर्मनीले पाएको हालसम्मकै उत्कृष्ट खेलाडी हुन्"।
नेपालको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको तिमाल क्षेत्रमाउत्पतिभएको, झट्ट हेर्दा बयरकै एक प्रजातिभित्र पर्ने,स्थानीयवनस्पतिहो वोधिचित्त ।
बुद्धधर्मावलम्बिहरुकाअनुसार बोधिचित्तविरुवाआठौँ शताब्दीतिर गुरु पद्म सम्भम लुम्बिनीबाटतिब्बतफर्किने बेलामातिमालमातपस्यागरि जानलाग्दातिमाल क्षेत्रमा रोपेको र स्थानीयलाई चिनाएको किम्बदन्ति रहेको छ ।
नातागोता, इष्टमित्र र आफन्तहरूलाई उपहारको रूपमायस्को बिउ र बिरुवाहरु दिने गरिएकाले तिमालआसपासकागाउंहरु जस्तै महाभारत श्र्रीड्खला,काभ्रेकै कोशीपारीकागाउहरु, रामेछाप, सिन्धुली,दोलखाआदिठाउँहरूमापनि केहीदशकअघिदेखि अलिअलि फैलिएको थियो ।
काठमाण्डौकाविभिन्न स्थानहरूमाबोधिचित्तफलिसकेकाले काठमाण्डौ उपत्यका र यस्तै हावापानिहुने अन्य स्थानमापनियसको खेतितहुनसक्ने देखिन्छ ।
नामाकरणःनेपालीभाषामाबोधिचित्तवाबुद्धचित्तको नामले चिनिने यस वनस्पतिलाई तिमाल क्षेत्रमा स्थानीयहरूले बुद्धमाला,माला र फ्रड्वामालापनिभन्दछन् ।
बयर जातको वनस्पतिको वैज्ञानिकवा जेनेरिक नामजिजिपस र सोहि जातभित्र पर्ने प्रजातीबोधिचित्तभएकाले नेपाली वैज्ञानिकहरूले यसको प्रजातियनामबुद्धेन्सिस नामाकरण गरेकाछन् ।
बोधिचित्तको मालाबाटजप, ध्यान,मन्त्रोच्चारण र धारणगर्दा चिताएको पुग्ने,सिद्धिप्राप्तहुने,अन्जानमा गरेको पापकाटिनने र मृत्यु पछिपनिशान्ति र मुक्तिप्राप्तहुने विश्वास गरिन्छ ।
बोधिचित्तको मालाबुद्धभिक्षुहरूलाई दानदिएमा ती भिक्षुहरूले जपगर्दा प्राप्तहुने पुण्यवालाभको केहि अंशमालादानगर्ने ब्यक्तिलाई समेत प्राप्तहुने विश्वास पनि रहेको छ ।
चिन, जापान, कोरिया,थाइल्यान्ड,तिब्बत,भियतनाम,मकाउ,ताईवानआदी देशहरूमायस्को मागउच्च छ र कम से कम १० वर्ष सम्मयस्को मागउच्च नै रहनेछ !
खेती प्रविधिः नेपालको तराई देखि २२०० मिटरको उचाइसम्मपारीलो,सेप नलाग्ने,पानीनजम्ने कोरेसाबारी,बगैचा,बारी,पाखो,पखेरो लगायतकाजुनसुकै जमीनमायसको खेती गर्नसकिन्छ ।
एकै रुखको फलबाट २ लाख देखि ५० लाखसम्मआम्दानीहुने हुंदायसको खेतिगर्ने किसान र ब्यापार गर्ने व्यक्तिहरूको संख्यादिनप्रतिदिनबढिरहेको छ ।
मागअनुसार बिरुवाउत्पादनहुननसकेको र उत्पादनलागत नै महड्गो पर्ने भएकोले एउटै बिरुवाउमेर र साइज हेरेर सातसय देखि दशहजारसम्ममाबिक्रीहुने गरेकाछन् ।
नौ मुखे राम्रो आकार र गोलाइभएको एउटै दाना रु.४ लाख र नौ मि.मिगोलाइबाटबनेको दुइमुखे दानाको एउदै मालाको १ लाखभन्दाबढीमाबिक्रीहुने गरेको छ ।
तसर्थ अहिलको पहाडिजग्गाबाझो र बन्जर बन्दै गएको अवस्थामायसको खेती गर्दा किसानतथा राष्ट्रलाई प्रत्यक्ष रूपमाफाइदापुग्ने देखिन्छ ।
यसले सन् १९८२ मा विश्वव्यापी कुस्ती सङ्घ भनेर चिनिने विश्व कुस्ती सङ्घको नियन्त्रण कम्पनी, क्यापिटल कुस्ती निगम लिमिटेडलाई अधिग्रहण गरेको थियो।
सन् २०११ देखि कम्पनीले आधिकारिक रूपमा आफूलाई डब्ल्युडब्ल्युई को रूपमा मात्र ब्रान्डिङ गरेको छ, यद्यपि कम्पनीको कानुनी नाम परिवर्तन गरिएको छैन।
वर्ल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट अथवा छोटकरीमा डब्ल्युडब्ल्युई एक अमेरिकी एकीकृत मिडिया तथा मनोरञ्जन कम्पनी हो जुन मुख्यतया व्यावसायिक कुस्तीको लागि प्रसिद्ध छ।
डब्ल्युडब्ल्युई नामले व्यावसायिक कुस्ती प्रवर्द्धनलाई पनि जनाउँछ, जसलाई सन् १९५३ मा क्यापिटल कुस्ती निगमको रूपमा स्थापना गरिएको थियो।
यस कार्यसूची मुख्यतया विश्वव्यापी रूपमा यात्रा गर्ने तीन ब्रान्डमा विभाजन गरिएको छ र यो २८ भाषामा विश्वभर ९० करोड घरहरूमा उपलब्ध छ।
कम्पनीको विश्वव्यापी मुख्यालय स्ट्यामफोर्ड, कनेक्टिकटमा रहेको छ भने यसका कार्यालयहरू न्युयोर्क, लस एन्जलस, लन्डन, मेक्सिको सहर, मुम्बई, साङ्घाई, सिङ्गापुर, दुबई, म्युनिख र टोकियोमा अवस्थित छन्।
अन्य व्यावसायिक कुस्ती पदोन्नतिमा जस्तै, डब्ल्युडब्ल्युईका कार्यक्रमहरू वैध प्रतियोगिताहरू होइनन् तर मनोरञ्जनमा आधारित प्रदर्शन हुन् जसमा खेलहरू चालित, लिपिकृत, र आंशिक रूपमा तय गरिएका हुन्छन्।
कुस्तीको पूर्व निर्धारित पक्षलाई सन् १९८९ मा डब्ल्युडब्लूईका मालिक भिन्स म्याकमेन बाहिर ल्याएका थिए जसले खेलकुद आयोगको करबाट बच्न सार्वजनिक रूपमा स्वीकार गरेका थिए।
डब्ल्युडब्ल्युईले आफ्नो उत्पादनलाई खेलकुद मनोरञ्जनको रूपमा ब्रान्ड गर्दछ र यसले कुस्तीलाई प्रतिस्पर्धात्मक खेल र नाटकीय रङ्गमञ्च भनि चिनाएको छ।
सन् २०१२ मा उनले प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य 'विकी डोनर'बाट आफ्नो चलचित्रको सुरुवात गरेका थिए, जसमा शुक्राणु दाताको रूपमा उनको प्रदर्शनले उनलाई सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार दिलाएको थियो।
खुरानाले हास्य 'बरेली की बर्फी' , शुभ मङ्गल सावधान' , 'बधाई हो' , 'ड्रिम गर्ल' , र 'बाला' ; थ्रिलर 'अन्धाधुन' ; र अपराध नाटक 'आर्टिकल १५' सँग आफूलाई स्थापित गरेका थिए।
'अन्धाधुन'मा अन्धा पियानोवादक र 'आर्टिकल १५'मा इमान्दार पुलिसको रूपमा खुरानाको अभिनयले उनलाई लगातार दुई पटक सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर क्रिटिक्स पुरस्कार जिताएको थियो, र पूर्वका लागि उनले सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार पनि जितेका थिए।
उनले अङ्ग्रेजी साहित्यमा मेजर गरेका थिए र पञ्जाब विश्वविद्यालयको स्कूल अफ कम्युनिकेसन स्टडिजबाट मास कम्युनिकेसनमा स्नातकोत्तर गरेका थिए।
उनले सडक नाटकहरूमा कल्पना गरेका थिए र अभिनय गरेका थिए र राष्ट्रिय कलेज समारोहहरू जस्तै मूड इन्डिगो , ओएएसआइएस र सेन्ट बेड्स शिमला जस्ता पुरस्कारहरू पाएका थिए।
प्रायः जसो सामाजिक नियमहरूसँग सङ्घर्ष गरिरहेका सामान्य पुरुषहरूको चित्रणको लागि परिचित, उनी धेरै पुरस्कार प्राप्तकर्ता हुन्, जसमा एक राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार र चार फिल्मफेयर पुरस्कार समावेश छ, र सन् २०१३ र २०१९ को 'फोर्ब्स इन्डिया'को सेलिब्रिटी १०० सूचीमा देखा परेका छन्।
अभिनयको अतिरिक्त, खुरानाले आफ्ना धेरै चलचित्रहरूका लागि पनि गीत गाएका छन्, जसमा "पानी दा रङ" गीत समावेश छ, जसले उनलाई सर्वश्रेष्ठ पुरुष पार्श्वगायकको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार दिलाएको थियो।
भारतमा भइरहेको धार्मीक हिंसाका वेला भारतका विभिन्न ठाउँबाट धर्म रक्षाका निम्ती त्यँहाका हिन्दुहरू एक ठाउँवाट अर्को ठाउँमा स्थानान्तरण हुंदै गए ।
धर्म रक्षा र जीवन रक्षाका क्रममा श्री शैल्य मालिकार्जुन शिवलिंग र शालीग्रामका साथ भारतका विभिन्न ठाउँ हुंदै अभयराज पाण्डेय, निमनाथ योगी, भिमराज भट्ट, धाराधिरा पहलवान र सुरदास औजी दार्चुलाको रिठाचौपाता आई रिठा भन्नेठाउँमा वास बसेको श्रुति छ ।
डोटीका राजा नागी मल्लको पालामा विभिन्न ठाउँमा रहेका शक्ति केन्द्र र शक्ति पीठहरूमा मन्दिर, धर्मशाला र शिलालेख बनाइएको पनि देखिन्छ ।
श्री मालिकार्जुन ज्योर्तिलिंग स्थायी वासस्थान खोज्दै जाने क्रममा मालिकार्जुनको श्री शैल्य शिखर पर्वतमा आई बस्नुभएको हो भन्ने कुरा मालिकार्जुनको झोडो स्तुतीगानमा उल्लेख भएको पाइन्छ ।
आराध्यदेव श्री मालिकार्जुन देवता बासस्थानको खोजीमा रिठाबाट हिडेपछि उता अभयराज पाण्डेय रिठामै बसी मालिकार्जुनको ज्योर्तिलिंग खोज्दै थिए ।
उनका अन्य साथिहरू प्रभुको ज्योर्तिलिगंको खोजीमा क्रममा विभिन्न ठाउँहरूमा घुम्दै गए तर, कहि कतै पनि उनीहरूले आफ्ना इष्टदेव मालिकार्जुनको ज्योर्तिलिगं नभेट्टाएपछि भक्ति र शोकमा व्याकुल भए ।
यसरी इष्टदेव मालिकार्जुनको भक्ति भावमा विलीन भएका अभयराज पाण्डेयलाई महाराज मालिकार्जुनले राती सपनामा दर्शन दिई आफू मालिकार्जुनको शैल्य शिखरमा डेरा जमाई बसेको बताए ।
सपनामा अभयराज पाण्डेयलाई प्रभुले भन्नु भएछ, ‘तिमी चिन्ता नगर त्यहाँ डिडेकोटमा बस्ने डिङे राजाले दैनिक पशुबली गरेर वातावरण र मलाई समेत दुषित बनाउने काम गर्न थाल्यो, उसको कोट उचाईमा छ र रिठामा बस्दा म चाहि गहिराइमा परे ।
त्यसो भएको हुनाले मैले स्थायी रूपमा बास बस्ने योगय र उचित ठाउँ शिखर पर्वत भेट्टाएको छु, तिमी भक्त एक्लै यहाँ पुग्न सक्दैनौ, म तिम्रो घरमा बाघ पठाउने छु र त्यो बाघको दायाँ खुट्टामा निङालाको छुरा हुनेछ, तिमी नडराउनु र त्यो सुरा बाघको खुट्टाबाट निकाल्नु अनि त्यसपछि बाघ आफ्नो बाटो लाग्ने छ र तिमी पनि बाघकै पछि–पछि आउदै गर्ने बाघले तिमीलाई म कहाँ पुर्याउने छ ।
त्यसपछि अभयराज पाण्डेको निन्द्रा खुल्छ, र ब्युझी हेर्दा बाहिर उज्यालो भएको हुन्छ, सपनिमा भने जस्तै उसको अगाडि प्रभुले भने जस्तै खुट्टामा निङालाको सुरा भएको बाघ देखिन्छ ।
महाराज मालिकार्जुनले अभयराजलाई भन्नुभयो, हे भक्तराज मेरो स्थायी वसोवास अबदेखि यहि नै हुन्छ, अबदेखि तिमी यही आएर मेरो पुजन र दर्शन गर्न सक्छौ ।
यसरी शिखरबाट घर फर्केका अभयराजले श्री शैल्य मालिकार्जुनको ज्योर्तिलिंग खोज्दै हिडेका अन्य भक्तहरू भिमराज भट्ट, निमनाथयोगी, सुरदास औजी र धिराधारालाई खवर गर्न गाउँ–गाउँ मान्छे पठाउँछन् र शिवलिंग शिखर पर्वतमा विराजमान भएको र त्यहि पुजाँपाठ गर्नुपर्ने सन्देस दिन्छन् ।
साच्चिकै शिखर पर्वतमा रहेको शिला भित्रको अदृष्य गुफामा यस्तो महान एंव अद्वैत शक्ति छ जसको बयान गर्न हामीसंग प्रयाप्त शब्दहरू नै छैनन् ।
महाराज मालिकार्जुन विराजमान हुनुभएको शिखर पर्वतमा पौराणिककालदेखी हरेक वर्ष आषाढ शुक्ल चतुर्दसी र कार्तिक शुक्ल त्रियोदसीका दिन विधि विधान बमोजिम पुजा अर्थात पुजन, दर्शन गरिन्छ ।
विशिष्ट खालको नीतिनियम र विधि पार गर्दै पुगिने यो श्री शैल्य शिखर पुजन र दर्शनले विघ्न वाधा हट्ने, मनमा शान्ति मिल्ने, दरिद्रता नास हुने, मानसम्मानका साथै मुक्ति प्राप्त हुने कुरामा शतप्रतिसत विश्वास गरिन्छ ।
हिन्दु शास्त्र परम्पराअनुसार वैद्धिक मन्त्र र विधिका साथ पुजापाठ हुने यो ठाउँमा समस्त नरनारी मानवजगत शुदता वर्तेर शिखर स्वामीको दर्शन गर्द्छ्न।
राष्ट्र को सातौ धाम तथा जिल्लाकै प्रमुख धार्मीक पर्यटकीयस्थलका रूपमा चिनिदै आएको यस मालिकार्जुन मन्दिरमा विशेष गरी प्रत्येक वर्ष कार्तिक वा मंसीर महिनामा जात्रा र भदौ महिनाको गौरा पर्व लाग्ने गर्दछ।
मालिकार्जुनलाई धार्मिक पर्यटन गनतब्यस्थलका रूपमा विकास गर्न तथा यहाँ रहेका प्राचिन धार्मिक महत्त्व बोकेका ऐतिहासिक धरोहरहरूको अनुसन्धान, अन्वेषण तथा संरक्षणका लागि मालिकार्जुन पर्यटन पूर्वाधार विकास समिति क्रियासिल रहँदै आए पनि देशमा लम्बिदो संक्रमण अस्थिर राजनीतिले अपेक्षाकृत रूपमा काम हुन सकेको छैन ।
कन्नेगन्ती ब्रह्मानन्दम , जसलाई ब्रह्मानन्दमको नामले चिनिन्छ, एक भारतीय चलचित्र अभिनेता र हास्य कलाकार हुन्, जो मुख्य रूपमा तेलुगु सिनेमामा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्।
हाल उनले अहिले सम्म १,००० भन्दा बढि चलचित्रहरूमा देखा पर्ने जीवित अभिनेताका लागि सबैभन्दा स्क्रिन क्रेडिटको लागि गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड राखेका छन्।
ब्रह्मानन्दमलाई भारतका एक उत्कृष्ट हास्य अभिनेताका रूपमा सम्मान गरिन्छ, जो विशेष गरी आफ्नो हास्य अभिव्यक्तिको लागि प्रख्यात छन्।
भारतीय सिनेमामा सबैभन्दा धेरै भुक्तानी पाउने हास्य कलाकारहरू मध्ये एक, ब्रह्मानन्दमले पाँच राज्य नन्दी पुरस्कार, एक फिल्मफेयर पुरस्कार दक्षिण, छ सिनेमा पुरस्कार, र तीन दक्षिण भारतीय अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरिसकेका छन्।
जनवरी २००९ मा, भारत सरकारले कलामा योगदान पुर्‍याएकोमा ब्रह्मानन्दमलाई चौथो सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार पद्म श्रीको उपाधि प्रदान गरेको थियो।
यसको लामो इतिहास हेर्दा जेरुसेलमलाई कम्तीमा दुई पटक नाश गरिएको, २३ पटक घेरा हालिएको, ५२ पटक आक्रमण, र ४४ पटक कब्जा र पुनः कब्जा गरिएको थियो ।
आज ती पर्खाललाई पुरानो शहरको रूपमा चिनिन्छ जसलाई १९औ शताब्दीको प्रारम्भमा परम्परागत चार भागमा विभाजित गरियो आर्मेनियाली, मसीही, यहूदी, र मुस्लिम ।
द इजरायल म्‍यूजियम, याद भसीम, नोबेल अभ्‍यारण, अल अक्‍सा मस्जिद, कुव्‍वत अल सकारा, मुसाला मरवान, सोलोमन टेम्पल, वेस्‍टर्न वाल, डेबिडस गुम्‍बद आदि यहाँको प्रमुख दर्शनीय स्‍थल हो ।
जीवन बीमा बीमा कम्पनी र बीमा गर्ने ब्यक्ती बिच भएको एउटा कानुनी करार हो जसमा बीमितले निश्चित रूपले एकैपटक वा किस्ताबन्दिका रूपमा पटकपटक निश्चित बीमाशुल्क बुझाएबापत बीमकले निजको मृत्‍यु भएमा निजको परिवारलाई वा बीमा अबधी पछि निजलाई नै कुनै निश्चित रकम दिने सम्झौता भएको हुन्छ ।
बीमा एेन २०४९ का अनुसार "जीवन बीमा ब्यवसाय भन्नाले कुनै ब्यक्तिको जीवन सम्बन्धमा निजको आयुको आधारमा किस्ताबन्दी बुझाउने गरी कुनै खास रकम तिरेमा निजले वा निजको मृत्‍यु भएमा निजको हकवालाले कुनै खास रकम पाउने गरी गरिने करारसम्बन्धी ब्यवसाय सम्झनु पर्दछ ।
बीमा चालु रहेको अवस्थामा बीमा अवधिभित्र बीमा गर्ने मानिसको मृत्‍यु भएको खण्डमा बीमा कम्पनीले उसको इच्छाइएको ब्याक्तिलाई बीमांक रकम र बोनस प्रदान गर्दछ ।
कुनै घटनासँग आफ्नो आर्थिक हित गासिएको हुनुपर्छ अर्थात क्षति नहुँदा केही कुरा प्राप्त हुने र क्षति भएमा केही कुरा गुम्न जाने अवस्थालाई हितको संलग्नता भए नभएको जाच्ने कडिको रूपमा लिईन्छ ।
आफ्नो जीवनमा , पती वा पत्निको जीवनमा, अभिभावक र बालकको जीवनसँग सम्बन्धित, साहु र आसामीको जीवनसँग सम्बन्धित तथा आफ्नो कामदारहरूको जीवनसँग सम्बन्धित जोखिम जीवन बीमाको बीमायोग्य हित अन्तर्गत पर्दछन ।
अन्य ब्यवसायको करारनामा गर्दा विषय बस्तुको निरिक्षण लगायतका कार्यहरु गर्नु पर्दछ भने बीमा करार ब्यक्ती तथा कम्पनिको लिखित भनाइमा आधारित हुन्छ ।
यसको उल्लङ्घन अर्थात कुनै कुराको पूर्ण जानकारी नदिएमा वा जानिबुझी लुकाएको प्रमाणित भएमा करार बदर हुने , भुक्तानी प्राप्त हुन नसक्ने वा दन्ड जरिवाना समेत हुन सक्दछ ।
सन् १९७७ मा, वहाँले "अल इण्डिया सुर सिङ्गर प्रतियोगिता" मा शीर्ष पुरस्कार जीते अनि स्वर्गीय सङ्गीत निर्देशक जयदेवद्वारा वहाँको नयाँ हिन्दी चलचित्र गमन का लागि गीतका तुरुन्त नै हस्ताक्षर गरे।
त्यो चलचित्रमा वहाँको पहिलो गीत "अजीब सा नेहा मुझ पर गुजर गया यारों" यति न हिट भयो कि यसले गर्दा वहाँ उत्तर प्रदेश राज्य चलचित्र पुरस्कारका साथै राष्ट्रिय पुरस्कार नामाङ्कनहरुमा पनि जीते।
हरिहरणले सन् १९९२ मा ए.आर. रहमानका तमिल चलचित्रमा देशभक्ति गीत "थमिजा थामिजा" का साथ तमिलका चलचित्रको संसारमा प्रवेश गरे, जो नवोदित सङ्गीत निर्देशक ए.आर. मणिरत्नमका चलचित्र
सन् १९९५ को तमिलनाडु राज्य सरकारका चलचित्र पुरस्कारहरुमध्ये वहाँलाई "उइरे उइरे" गीतका लागि मणिरत्नमको बोम्बेमा सङ्गीत दिएका निर्देशक ए. आर. रहमानका साथ गीत गाए जसका लागि वहाँलाई सर्वश्रेष्ठ पुरुष पार्श्व गायकको पुरस्कार दिइएको थियो।
हरिहरण रहमानका सबभन्दा विश्वासिलो गायकहरुमध्ये एक रहेका छन् र वहाँले मुथु, मिन्सरा कनवु, जीन्स, भारतीय, मुधलवन, ताल, रङ्गीला, इन्दिरा, इरुवर, अन्बे आरुइरे, कङ्गालाल कैथू सेई जस्ता चलचित्रहरुको लामो सूचीमा वहाँका लागि अनेकौं गीत गाएका छन्।
सन् १९९८ मा दशावतारम्, शिवाजी, अलायपायुथे, कन्नथिल मुथमित्तल, गुरु, उत्साही आदिमा, हरिहरणले अनू द्वारा रचित हिन्दी चलचित्र बोर्डरको गीत "मेरे दुश्मन मेरे भाई" जसलाई अन्नु मलिकले सङ्गीत दिएका थिए त्यसलाई भावपूर्ण गायनका लागि सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायकको राष्ट्रिय पुरस्कार जीते।
हरिहरणले कुशबो, पावर अफ वीमेन का साथ एउटा तमिल चलचित्रमा काम गरे अनि तमिल चलचित्र बोयज र मलयालम चलचित्र मिलेनियम स्टार्समा क्यामियो भूमिका निर्वाह गरेका छन्।
वहाँले अनेकौं निजी सङ्गीत एल्बमहरुमा आफ्नो छाप छोडे नै अनि तमिल सिनेमा र बलिउड सिनेमाका केहि फिचर चलचित्रहरुका लागि पनि सङ्गीत दिएका हुन्।
२८ मई, २०२० तिर, हरिहरण र स्वर्गीय गुलशन कुमारका हनुमान चालीसालाई टी-सीरीजको लेबल अन्तरगत रेकर्ड बनाए, जसले युट्युबमा १-बिलियन हेराइका आङ्कडा पार गरे - यस्तो रेकर्ड बनाउने यो संसारकै पहिलो भक्ति गीत हो।
हरिहरणले आफ्नो विद्यालय स्तरको शिक्षा डन बोस्को हाई स्कूल, माटुङ्गाबाट गरे अनि मुम्बईको एसआइइएस कलेज अफ आर्ट्स, साइन्स एण्ड कमर्सबाट स्नातकको उपाधि हासिल गरे।
साकेला र साकेन्वा लाई चण्डी भनिन्दैन चन्डी सुनुवार जातिहरूले मात्र गर्ने गरिन्छ यसमा सुनुवार पुजारीको ठुलो भूमिका हुन्छ किनकी ढोल झेम्टा सबै उनी हरुकै नामकरण जस्तै मुलीढोल, सुरिढोल, कैटाढोल गरिएको हुन्छ।
भने चण्डीथान राई, लिम्बु र याखा को हुदैन यसलाई उधौली उभौली पनि भनिन्दैन यसै चण्डी गर्नको लागि सुनुवारहरूले उधौली उभौलीको कार्य सके पछि मात्र चण्डी गरिन्छ।
चण्डीको अर्थ पनि सुनुवार भाषामा आधारीत छ यो वाल्लो किरातको एक महान चाड पनि मानिन्छ भने त्यसै कारण चण्डीथान भित्रपस्नको लागि सुनुवार भेष भुषको साथै सुनवार थरको अबसेक हुन्छ।
चण्डीथान भित्र सुनुवार जाति मात्र पस्न दिइन्छ नेपालको १ मात्र चण्डी थान मा महिला पस्न पाउदैन जुन महिला पस्न पाउने थानमा अबिबाहित छोरीले मात्र रातो लुगाले सोलिलाई ढाकेरबोक्नु पर्ने हुन्छ भने गिल अर्थात् मूल चण्डीथान मा पुरुष मात्रै पस्न पाउछ जुन अबिबाहित छोराले सोलिलाई सेतो लुगाले ढाकेरबोक्नु पर्ने हुन्छ।
वार्षिक अर्थत वर्षमा १ चोटी धान, मकै, कोदो, आदि रोपिन्छ तसर्थ सुनुवार हरूको चण्डी थानमा प्राय ति खाद्य वस्तु प्रयोगगरि बिधि गरिन्छ साथै प्रतेक घर-घरमा घुमी सुरो पुर्याउने चलनलाई चण्डी भनिन्छ।
चण्डीथान सुनुवारहरूको भने: प्रतेक गा. बि. स. मा एउटा-एउटा थान हुन्छ, सुनुवारहरु चण्डीथानमा गएर नाच-नाचिने हुनाले यसलाई सुनुवारहरूले साकेला सिल वा ढोल सिल नाच भन्ने गरिन्छ
यसरी यो सबै किसिमको बाली सप्रीएर खान योग्य होस, उभौलीमा लगाएको बालिनाली सफल भयो, आरामले खाने भयो भनी उधौलिमा आआफ्ना इस्ट देवि देवतासँग प्राथना गरी खुशी भैइ खुसीयालिमा रातदिन गाउँदै नाच्दै यो चाड मनाइन्छ ।
दिल्ली सम्झौता पछि राजाको शासन विरूद्ध आन्दोलनरत ७ राजनीतिक दल र संसदिय व्यवस्था कै विरूद्धमा सशस्त्र संघर्ष चलाईरहेको तत्कालिन नेकपा माओवादी मिलेर शान्तिपूर्ण आन्दोलन भएको थियो र विघटित संसद पुनर्स्थापित भयो।
सार्वभौमसत्ता नेपाली जनतामा निहित, कार्यकारिणी अधिकार मन्त्रिपरिषद्मा निहित, नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्य घोषणा, नेपालमा बोलिने सबै मातृभाषाहरूलाई राष्ट्र भाषाको मान्यता, नेपाललाई धर्म निरपेक्ष राज्य घोषणा आदि यस संविधानका मुख्य विशेषता थिए ।
लोकगीतमा कैयौँ अर्थहीन शब्द वा पङ्क्तिहरूको प्रयोग हुन सक्ने भए पनि हरेक लोकगीतमा कुनै न कुनै कथ्य, वा समष्टि भाव व्यक्त भएकै हुन्छ ।
लोकगीतमा यो वा यस्तै कथ्य हुन्छ भन्न सकिन्न तापनि लोकजीवनका विविध पक्ष, विचार र विश्वासहरू लोकगीतमा कथ्य वा भावका रूपमा व्यक्त भएका हुन्छन् ।
पूर्व—पश्चिम जुनसुकै स्थानको लय भए पनि जति फरकफरक लय भएपनि अन्तत्वगत्व दु्रत, मध्य र विलम्वित लयमा नै लोकगीतहरू बाँधिएको पाईन्छ ।
लोकगीतको सृजनामा स्वतः तालको उपस्थिति हुने गर्दछ, भलै समय, परिस्थितिले हातको तालिमात्रै बजाएर गाउने परम्परा भए होलान् तर जहा हातको तालि बजाउन सकिन्छ त्यो नै बास्तवमा ताल हो लोकगीतको समयलाई नाप्ने यन्त्र हो, हातको हरेक तालिले नै लोकगीतको समयलाई नापिरहेको हुन्छ ।
समग्रमा भन्ने हो भने गन्दर्भलाई गाउने, किन्नरलाई बजाउने र अप्सरालाई नाच्ने पात्रको रूपमा स्थापित गरी शिक्षा दिक्षा दिइएको प्रसङ्गले संङ्गीतको प्रचलन प्राचिनकाल देखिकै मान्न सकिन्छ ।
लोक सङ्गीतको कुरा गर्दा लोक र सङ्गीतको फरक फरक अर्थ लाग्ने भएकाले यहाँ लोक र सङ्गीतको फरक फरक अर्थला प्रष्ट पार्न आवस्यक पर्छ ।
लोक ब्रह्माण्डको कुनै एक भाग अथवा खण्ड संसार, जगत्, दुनियाँ, समान संस्कृति, भावना र सामाजिक स्थिति भएका खास भौगोलिक एकाइमा रहने मानिसको समुदाय जन समुह भनि नेपाली बृहत् शब्दकोशमा लोकलाई परिभाषित गरेको छ ।
संहिता, ब्राह्मणग्रन्थ र उपनिषदहरूमा लोक शब्दलाई मूलतः जगत वा ब्रह्माण्डका रूपमा ग्रहण गरिएको र समयान्तरमा यस शब्दलाई मूलतः जगत्वा ब्रह्माण्डका रूपमा ग्रहण गरिएके र समयान्तरमा यस शब्दले स्वतन्त्र अर्थ लिदै गएको स्पष्ट हुन्छ ।
वैदिक साहित्यमा समेत चर्चित लोक शब्द उत्तरवैदिक कालमा वेदभिन्न भन्ने रुढ अर्थ लिँदै वेद र लाकजस्ता विपरीतार्थी प्रकृतिमा पनि परिभाषित हुँदै आएको छ ।
लोक जनको अर्थ लोकविश्वास, लोकप्रथा, लाकधर्म, लोककल्याण, लोककला आदि हो भने लोक ठाउँको पृथ्वीलोक, स्वर्गलोक, सत्यलोक, मत्र्यलोक, मृत्युलोक, परलोक आदिको रूपमा प्रयोग हुदै आएको छ ।
अथर्ववेदमा ठाउँ को रूपमा, उपनिषद्मा ठाउँ को रूपमा, अष्टाध्यायी ठाउँ को रूपमा नाट्यशास्त्रमा जन को रूपमा, महाभारतमा जन को रूपमा, गीतामा जन को रूपमा, बौद्ध दर्शनमा जन को रूपमा प्रयोग भएको पाईन्छ ।
व्यवहारमा भने आवरकोले जनाए जस्तै प्राय यसशब्दका दूइटा अर्थ विशेष रूपमा प्रचलित देखिन्छन्, एउटा विशाल भूमिका साथै त्यसअन्तर्गत आउने स्थानविशेष र अर्को लोकव्यवहारमा रमाउने जनसामान्य ।
यसमा जनता मात्र नभएर भूमि, देश, गाउँ, बस्ती, समुदाय धेरै थोक हुन्छन् तापनि संस्कृति र साहित्यका सन्दर्भमा लोक शब्दले लोक भूमिलाई नै अँगालेको छ र यस शब्दले जनसामान्यसितै सम्बन्ध गाँसेको छ ।
यसरी विविध रूपमा लोकसंस्कृति, लोकसाहित्य एवं लोकसङ्गीत जस्ता जनताका व्यवहार र बोलिसँग गाँसिएको लोक शब्दको अर्थ पनि जनसाधारणका रूपमा नै प्रचलित भएर यसले आफ्नै प्रकारको महत्त्वपूर्ण परिचय दिने गरेको छ ।
यसैले विशेष भूखण्डमा बसोबास गर्ने सर्वसामान्य जनता लोक हुन् र उनीहरूका संस्कृति, साहित्य, सङ्गीत, गीत नै लोकसंस्कृति, लोकसाहित्य, लोकसङ्गीत, लोकगीत हुन् ।
हिन्दू दर्शनका अनुसार सङ्गीतको उत्पति वेदका निर्माता ब्रह्माद्वारा भएको हो भनिएको छ भने बौद्ध दर्शनका अनुसार बुद्ध द्वारा सङ्गितको निर्माण भएको हो भन्ने छ ।
यसरी सङ्गीतलाई पारिभाषिक रूपमा अध्ययन गर्दा उत्पत्तिदेखिनै गायन, बादन र नृत्यलाई एउटै संङ्गीतको रूपमा प्रारम्भ भएको स्पष्ट हुन्छ ।
लोकगीत सामान्य जनताका संवेदनशील भावुक हृदयका त्यस्ता उद्गार हुन् जुन सङ्गीतका सुदृढ धारामा छन्दोबद्ध भएर प्रवाहित हुन्छन् र तिनले लोकगीतको नाम धारण गर्छन् ।
लोकगीतमा लोक जीवनमा लहरिदै बड्ने र प्रसार हुने हुँदा लोकगीतमा स्वाभाविक रूपमा लोकसमुदायका आँसु—हाँसो, सुख—दुःख, मिलन—विछोड, जीवन यापनका अनेक उकाली ओराली, लोकपरिवेश, लोकमान्यता र लोकविश्वास आदिले स्थान पाएको हुन्छन् ।
आफ्नै विषय, आफ्नै परिवेश र आफ्नै लयमा आफैले परम्परादेखि प्रयोगमा ल्याइआएको हुँदा तथा त्यसको विशिष्ठ लयात्मकता, गेयात्मकता, समेतका कारणले लोकगीत लोकसमुदायमा सर्वाधिक रुचि र उपयोगको विधा रहिआएको छ ।
विभिन्न भूभागमा बस्ने मानवजातिहरूले आफ्नो जातिय र राष्ट्रिय भाषामा आआफ्नो परम्परागत जातीय संस्कृति र दुःखसुखका आन्तरिक भावहरू सरल र मौखिक रूपमा अभिव्यक्त गरेको पाइन्छ ।
लोकजीवनको रागात्मक प्रवृत्तिका क्रममा समानसंभ्यता र संस्कृतिमा प्रकाश पार्दै मौखिक परम्परामा जीवन्त रहेर जातीय जीवनलाई चिनाउँदै लोकको साझा ढुकढुकी हुनु यसको गरिमा हो ।
धर्तीका काखमा सुखदुःख भाग्दै रमाएका असङख्य जनाका हृदयमा कलकलाउने र तिनका सुरिला कण्ठमा सलबलाउने अविच्छिन्न तथा सहज गीतिप्रवाह नै हो लोकगीत ।
दुर्योधन भीष्म कहाँ गए र हात जोडेर भने-" भगवान कार्तिकेयले देवताहरूको सेनाको सञ्चालन गरे जसरी पितामह हाम्रो सेनानायक भए विजय र यश प्राप्त गर्नुहोस्।
निकै प्रसन्न भएर देवराजले आफ्नो "शक्ति " शस्त्र दिँदै भने-"युद्धमा तिमीले जो कसैलाई लक्ष्य गरेर यसको प्रय्प्ग गर्नेछौ, त्यो अवस्य मारिनेछ।
यो सुनेर देवी पाध्याले आफ्नो सान्नी राज्यमा बिष्पतीको अत्याचारले सिमा नाघेकोले तिनीहरूको अन्याय र अत्याचारका विरूद्ध शान्ती सुरक्षा गर्नका लागि सुमेरु वम्मका १२ छोरा मध्य एक छोरो आफ्नो राज्यको राजा बनाइदिन आग्रह गरे ।
देवी पाध्याले "मैले सत्कर्म गरेको रहेंछू वा सत्य रहेछ भने यो ठकुरी मेरो राजा हुने रहेछ भने यो सुताको घाट लागोस् " भनी त्यसै धागोमा भाकल गरेर धागो र अछेता कर्णाली पारी फाली सत् पुकारे पछि त्यसमा जेउडाको घाट लागेछ ।
त्यसपछि कल्याल राजा र साइमल शाहीले झम्पन्नसँग चौथो लडाईं लडेर झम्पन्नलाई हराएर सुनकेशा रानीलाई झम्पन्नको पञ्जाबाट छोडाएर ल्याएका थिए ।
यो कुरा शाके संवत १५४२ को हो त्यो लडाईंको विजय पछि त्यही ठाउँमा बसी साइमल शाहीले लेख्न लगाएको ठाकुराचारको रेषमा त्यो युद्धमा सामेल भएका योद्धाहरूलाई साक्षी राखिएको देखिन्छ ।
यी ब्राह्मणहरू मध्य सागर जैसी सन्याल बाहेक अरुले संकल्प हाल्नु र सागर जैसी सन्याल लोखाडीले सेक्नु भनि उल्लेख गरिएको उक्त रेषलाई योगी नरहरीनाथले आफ्नो पुस्तकमा उल्लेख गरेका छन् ।
यसरी शक्तिशाली राजा साइमल शाहीलाई ल्याउने र आफ्नो ठाउँमा राजा बनाउने संन्यालका सन्तान भएकाले संन्याललाई पनि बडा राजा भन्ने गरेको पाइन्छ ।
१४४६ मा स्थापना भएको सान्नी राज्यलाई पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकिकरण गर्ने क्रममा विक्रम संवत १८४८ मा बहादुर शाहको नेतृत्वमा आए को गोर्खाली फौंजले बाइसे राज्यहरूलाई नेपालमा एकिकरण गर्ने शिलशिलामा विलय गराएको थियो ।
सान्नीमा सञ्ज्यालहरूको ताम्रपत्र छ भन्ने सुनिए पनि ताम्रपत्र नभेटिएकोले सन्यालले कहिले देखि कहिलेसम्म राज्य गरे भन्ने खुल्न सकेन ।
वि.सं.१४४६ सालमा सान्नी राज्य स्थापना हुँदा गण्डकी देखी कालीसम्म खस प्रदेश पर्दथ्यो त्रिशूली देखि राप्तीसम्म चौविसे राज्य तथा राप्ती देखि महाकालीसम्म बाइसे राज्य पर्दथे ।