polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
आधुनिक समयको जस्तै कौटिलीय अर्थनीतिमा पनि अर्थव्यवस्थालाई विभिन्न क्षेत्रमा विभाजन गरेर त्यसको विकासका लागि निश्चित नीतिहरु निर्माण गरेको उल्लेख पाइन्छ ।
चन्द्रगुप्तका दरबारमा रहने सेल्युकसका दूत मेगास्थनीजले त्यसबेला राष्ट्रको सबै जमीनमा राजाको आधिपत्य हुन्थ्यो भनी उल्लेख गरेका छन् ।
यद्यपि तात्कालिक सामाजिक व्यवस्था अनुसार वैश्यलाई मात्र खेतीको अधिकार थियो तर श्रोत्रिय ब्राह्मणलाई पनि लगानरहित भूमि उपलब्ध गराउनु भन्ने निर्देशन कौटिलीय अर्थशास्त्रमा दिइएको छ ।
हात्ती प्रशिक्षक, घोडा प्रशिक्षक, राजकीय चिकित्सक, र दरबारका विशिष्ट व्यक्तिहरूलाई भूमि दिनु भन्ने उल्लेख कौटिलीय अर्थशास्त्रमा पाइन्छ ।
ब्रह्मारण्य, सोमारण्य र तपोवन– वेदाध्ययन गर्न ब्रह्मारण्य, यज्ञयागादि गर्न सोमारण्य, र ऋषिमुनिले तपस्या गर्ने र आश्रम संचालित हुने स्थानलाई तपोवन ।
नागवन– पहाड, नदी, धाप भएको तथा हात्तीहरू प्रवेश गरेको र बाहिर निस्केको थाहा नहुने गरी ठूलो क्षेत्रफल र बाक्लो वन भएको वनलाई नागवन अर्थात् हात्ती वनको रूपमा विकसित गरिन्थ्यो ।
गाई र भैंसी पालनका लागि गोध्यक्ष, मासुका लागि पालिने जनावरको व्यवस्थाका लागि सूनाध्यक्ष, र सवारीका लागि प्रयोग गरिने पशुहरूको हेरचाहका लागि अश्वाध्यक्ष र हस्त्याध्यक्षको व्यवस्था गरिएको छ ।
दूध, घिउ उत्पादन गर्न, हलो जोत्न, दाउन, कोल पेल्न इत्यादि बाली लगाउने, भित्र्याउने र प्रशोधन गर्ने कार्यका लागि गाई, भैंसी, गोरु, रा“गा आदि विभिन्न पशुपालन गरिन्थ्यो ।
तर चरन बनाउनु पर्ने जमीनको हकमा भने खेती अयोग्य भूमिलाई मात्र प्रयोग गर्ने सुझाव दिइएको छ अर्थात् खेती हुने उर्वर जमीनलाई कृषि कार्यमा प्रयोग गरी जुन जमीनमा खेती राम्रो हुदैन त्यसमा वनजंगल र चरन विकास गर्ने सुझाव दिइएको छ ।
वन जंगलबाट प्राप्त हुने अनेक प्रत्यक्ष फाइदाहरू हुन्छन्, जस्तै– दाउरा, काठपात, जडीबूटी, घासपात, मसलाहरू, वन्यपशु र तिनीहरूको हाड र छाला, वन्य पदार्थबाट तयारी वस्तुहरूको निर्माण इत्यादि ।
कौटिल्यका अनुसार अर्थव्यवस्थाका तीन क्षेत्र छन्– कृषिवाणिज्यपशुपाल्ये च वार्ता : अर्थात् कृषि, पशुपालन, र वाणिज्य अर्थव्यवस्था हो ।
कौटिलीय विचारधारा के हो भने कृषि र खानी दुवैको विकास गर्न पाउनु ज्यादै उत्तम छ तर यी दुवैमा एउटाको मात्र विकास गर्न सकिन्छ भने कृषिको विकास गर्नु पर्छ ।
कौटिलीय विचार अनुसार जनपदका भूमिको उर्वराशक्ति कति हुनुपर्दछ भने त्यसमा थोरै प्रयासले प्रशस्त अन्न उब्जनी होस् र त्यस अन्नले देशवासी र विदेशबाट आउनेहरूको आवश्यकता परिपूर्ति हुनुपर्दछ ।
उक्त स्मारकको शिलालेखमा लेखिएको छ- हाम्रा वीर शत्रु बलभद्र र उनका वीर गोर्खालीहरूको स्मृतिमा सम्मानोपहार हालको देहरादुन स्थित सहस्त्रधार रोडमा पर्ने स्मारक भारतीय पुरात्तव विभागको संरक्षणमा छ।
यो विश्वभरिको एक मात्र त्यस्तो उदाहरणीय स्मारक मानिएको छ जहाँ कुनै सेनाद्वारा आफ्नो शत्रु सेनाको अद्भूत वीरतालाई उल्लेख गरिएको छ।
देहरादुन कब्जा गर्ने अङ्ग्रेजहरूको योजना विफल पार्न नेपालका सेनापति अमरसिंह थापाले उक्त इलाकाको रक्षार्थ कप्तान बलभद्र कुँवरलाई खटाएका थिए।
नालापानीको सबैभन्दा उच्च स्थानमा पर्ने खलङ्गा किल्लामा वीर बलभद्र कुँवरले आफ्ना नेपाली सिपाही, ग्रामीण महिला तथा केटाकेटी गरी करिब छ सय जनाको साथ बलभद्र युद्धको तयारी गरेका थिए।
नालापानीको युद्ध नेपालले ब्रिटिस सरकारसँग लडेको पहिलो साहसिक युद्ध थियो जसमा गोर्खाको घर अधीनमा इस्ट इन्डिया कम्पनी र नेपाली सेना बीच लडाइँं भएको थियो।
नेपालको इतिहासमा उल्लेख गरिए अनुसार सन् १८१४ अक्टोबर २२ का दिन अङ्ग्रेज सेनानायक जनरल गिलेस्पीले आफ्ना फौज लिएर देहरादुन प्रवेश गरेका थिए।
वि.सं. २०४७ मा मातृभूमि मा 'राष्ट्रिय एकता शीर्षक'मा निबन्ध प्रकाशति गरेर साहित्यक्षेत्रमा प्रवेश गरेका उनको लघुकथा, कथा, मुक्तक, गजल, नियात्रा, संस्मरण, जनस्वास्थसम्बन्धी लेखहरू नेपालका सबैजसो पत्रपत्रिकामा प्रकाशित भइसकेका छन्।
समसामायिक विषयवस्तु तथा समाजमा भएको कुरीति, कुसंस्कार, कुप्रथा तथा बेथिति माथि उनका लघुकथा तथा अन्य साहित्यिक लेखहरूमा तीखो तथा चोटिलो प्रहार भएको पाइन्छ।
हालसम्म उनका आठवटा लघुकथा सङ्ग्रहहरू, एउटा मुक्तक सङ्ग्रह, एउटा नियात्रा सङ्ग्रह, एउटा संस्मरण तथा एउटा उपन्यास गरी बाह्रवटा कृति प्रकाशित भइसकेका छन्।
नेपाली साहित्यमा लघुकथा विधालाई मुख्य विधाको रूपमा स्थापित गर्न र यही विधाबाट पनि अब्बल साहित्यकारको पहिचान बनाउन सकिन्छ भन्ने मान्यताका साथ करिब तीनदशकदेखि अटुटरूपमा लागिपरेका समीरको पहिलो लघुकथा सङ्ग्रह हो, तेस्रो आँखा।
वि.सं. २०३० साल जेठ १४ गते पिता तेजनारायण पाण्डे तथा माता विमला पाण्डेको कोखबाट गुल्मी जिल्लाको धुर्कोटमा जन्मिएका समीरले वि. सं. २०५४ सालमा आयोजित प्रथम राष्ट्रव्यापी खुल्ला लघुकथा प्रतियोगितामा प्रथम स्थान हासिल गरेर सबैको ध्यान खिच्न सफल भएका थिए।
उनको लेखन, चिकित्सककर्म तथा सामाजिक कार्यका लागि महेन्द्र विद्याभूषण पदक, नेपाल विद्याभूषण पदक, पद्म श्री पुरस्कार, युवा वर्ष मोती पुरस्कार, उत्तमशान्ति पुरस्कार, नइ पुरस्कार, अनेसास उत्कृष्ठ पुरस्कारलगायत थुप्रै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार, विभूषण तथा सम्मान प्राप्त गरिसकेका छन्।
वि.सं. २०७४ मा नेपालको तराईक्षेत्र सप्तरी, महोत्तरी, धनुषालगायत अन्य जिल्लामा आएको बाढीमा उनले विभिन्न गाउँका १५०० भन्दा बढी बाढीपीडित हरूलाई निशुल्क स्वास्थसेवा तथा राहत सामाग्री वितरण गरे।
यस्तै सन् २०१८ मा संयुक्त अरब इमिरेट्स, बहराइन र ओमानका दर्जनौँ श्रम शिविरहरूमा नेपाली श्रमिकहरूलाई स्वास्थ्य रक्षा तथा रोगको रोकथामका लागि प्रशिक्षण दिन पनि उनी पुगेका छन्।
रवीन्द्र समीरले एसएलसी परीक्षा दिएपछि उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि काठमाडौँ आउनुअघिसम्म केही अवधि नयाँगाउँ मा.वि. गुल्मीको विद्यालयमा अध्यापन कार्य गरे।
तारा एयर विमान १९३ घरेलू नियमित यात्रु विमान थियो जुन २४ फेब्रुअरी २०१६ को दिन पोखराको पोखरा विमानस्थलबाट जोमसोमको जोमसोम विमानस्थल उडान समयमा दुर्घटनाग्रस्त भएको हो ।
विमानमा सवार सबै यात्रु र चालक दलका सदस्यसहित २३ जनाकै मृत्यु भएको हो दुर्घटनामा जीवन गुमाउने विमान चालक दलका सदस्य र यात्रुहरूप्रति देउवाले ट्वीटरमार्फत श्रद्धाञ्जली दिएका छन् ।
सम्पर्कविहीन भएलगत्तै बाटो बिराएको विमान करिब १३ हजार ५ सय फिटको उचाइको हिमाली खोचको चट्टानेपहरोमा ठोक्किन पुग्दा क्षतविक्षत अवस्थामा फेला परेको थियो।
दुर्घटनास्थलबाट ब्ल्याकबक्ससमेत भेटिएपछि शव र दुर्घटनास्थलमा भेटिएका महत्वपूर्ण सामानसहित उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मीसमेत फिर्ता भएको थिएँ।
भौगोलिकरूपमा विकट, कुहिरो लाग्ने, पानी र हिउँ परिरहने भएकाले चार हजार २०० मिटर उचाइको भिरमा छरिएर रहेका शव र यात्रुका सामान सङ्कलन गरेर कोवाङमा ल्याउन ढिलाइ भएको हो ।
नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरी, शेर्पा र स्थानीयवासी घटनास्थल पुगेर दुर्घटनामा परेर ज्यान गुमाएकाको शव सङ्कलन र उद्धार गरेका थिए ।
सोमबार बिहान ७ बजेतिर यार्चागुम्बा टिप्न गएका बागलुङको बडिगाड गाउँपालिका–७ का विशाल घर्तीले घटनास्थल देखेर प्रहरीलाई खबर गर्नुभएको थियो ।
उहाँले इन्धनको गन्ध आएपछि पछ्याउँदै जाँदा जहाज दुर्घटनाग्रस्त अवस्थामा र शव छरिएको अवस्था देखेपछि प्रहरीलाई घटनास्थलको फोटो र भिडियो पठाइदिनुभएको थियो ।
समाज विकासका लागि वर्ण व्यवस्थाको आवश्यकता मानिए जस्तै प्राचीन दार्शनिकहरूले व्यक्तिको व्यक्तित्व विकासका लागि चार आश्रम ब्रह्मचर्य, गृहस्थ, वानप्रस्थ र संन्यास पनि उत्तिकै अनिवार्य र महत्त्वपूर्ण मानेका छन् ।
"जीवेम शरदःशतम्" भन्ने वेदको उक्ति अनुरुप मानिसको आयुलाई १०० वर्षको मानेर मानवजीवनलाई चार भाग लगाई चार आश्रमको समय प्रत्येकको २५-२५ वर्ष तोकिएको छ ।
यस आश्रममा धर्मानुकूल उपायहरुद्वारा जीविकोपार्जन गर्नु,सवर्ण तथा असगोत्र परिवारसंग विवाह सम्बन्ध गा“स्नु पर्वभिन्न तथा ऋतुकालमा स्त्री समागम गर्नु,वेदोक्त रीतिले नित्य स्नान सन्ध्या गरी आशौच न परेका बखत नित्य पञ्चयज्ञ गरी भृत्य हरूलाई आश्रय दिएर आफुले जीविका चलाउनु जस्ता नियम पालन गर्नु पथ्र्यो ।
वानप्रस्थीको स्वधर्ममा– ब्रह्मचर्यव्रत पालन, भुईंमा सुत्नु, जटा-मृगचर्म धारण गर्नु, नित्य स्नान गर्नु, प्रातः मध्याह्न सायं स्नान सन्ध्या अग्निमा होम गर्नु,वलिवैश्वदेव,पितृ र अतिथिको पूजा गर्नु, वनमा हुने कन्द मूल फल आहार गर्नु तीर्थाटन जस्ता नियमहरू बनाइएको छ ।
यस आश्रममा इन्द्रिय संयम, नित्यस्नान सन्ध्याोपासनाका रूपमा ब्रह्मात्मैकत्व गर्नु ,पुत्रैषणा, लोकैषणा, वित्तैषणा आदि कुनैको वशमा न आउनु, कुनै उद्योग नगर्नु, अकिंचन रहनु,सँग छोड्नु, अनेक घरमा भिक्षा मागेर जीवन पालन गर्नु, एकान्त स्थलमा बस्नु, बाहिर र भित्र पवित्र रहनु, हिंसा नगर्नु, सत्य बोल्नु, कसै माथि रीस नगर्नु, क्रूर नहुनु, सहनशील हुनु,जस्ता यतिका नियम निर्धारण गरिएको छ ।
ज्ञानार्जनमा लाग्नेहरूलाई ब्राह्मण, शक्ति आर्जनमा लाग्नेहुरूलाई क्षत्रिय, धनार्जनमा लाग्नेहरूलाई वैश्य र शिल्प व्यवसाय गरी अन्य तीन वर्णहरूको सेवामा लाग्नेलाई शूद्र भनिएको छ ।
वोएल्पेल ले आफ्नो शैक्षिक क्यारियर हार्वर्द युनिभर्सिटीमा स्नाताकोत्तर को रुप्मा २००३ साल मा सुरु गरे भने, २००८ साल सम्म ओक्स्फोर्द युनिभर्सिटीमा आफ्नो अनुसन्धान जारी गरे ।
स्वेन कोन्स्तन्तीन वोएल्पेल ) एक जर्मन सङ्गठनात्मक सिद्धान्तकर्ता र मानविकी र सामाजिक विज्ञान का व्यापार प्रशासन मा प्रोफेस्सोर हुन जाकोब्स युनिभर्सिटी, ब्रेमेनमा।
२००७ म वोएल्पेल ले डब्ल्यू डी एन - डब्ल्यू आइ एस ई जनसन्खिक सन्जाल को स्थापना गरे र तबदेखी नै त्यहाँको निर्देशक को रुप्मा काम गर्दैछन ।
डब्ल्यू डी एन ले आफ्नो साझेदर संस्थाहरूको कर्मचारीका लागि जनसन्खिक सम्बन्धित समस्याहरूको निस्चित र बैज्ञानीक समाधानहरु प्रदान गर्छ ।
वोएल्पेल ले जर्नल ओफ चेन्ज म्यानेजमेन्ट , र जर्नल ओफ क्नोव्लेद्गे म्यानेजमेन्ट , को सम्पादकिय बोर्ड सदस्य र सन २००८ देखी ओर्गनिजसन स्तुदिएस को सम्पादकिय बोर्ड को सदस्य को रुप्मा आफ्नो सेवा प्रदान गरेका छन ।
वोएल्पेल को अनुसन्धान नेतृत्व, टीम प्रभावकारिता, ज्ञान व्यवस्थापन र परिवर्तन व्यवस्थापन, जनसन्खिक समस्या र विविधता व्यवस्थापन को क्षेत्रमा केन्द्ऋत रहेको छ ।
माघ कविका विषयमा यो उक्ति प्रसिद्ध छ उनको कृति शिशुपालबधको नबौं सर्ग समाप्तिपछि कुनै नयाँ शब्द बाँकी रहेको थिएन भन्ने संस्कृत विद्वान्हरूको भनाइ रहेको छ ।
यस ग्रन्थमा युधिष्ठिरद्वारा गरिएको राजसूय यज्ञका बेला कृष्णद्वारा चेदि नरेश शिशुपालको वध गरेका कथाको काव्यात्मक वर्णन गरिएको छ ।
माघ कवि वैष्णव मतानुयायी भएकाले इनको इच्छा पनि अफ्नो वैष्णव सम्प्रदायलाई काव्यका माध्यमबाट शैव मतावलम्बी महाकाव्यकार भारविभन्दा अग्रगण्य हुनु थियो ।
पोर्टम्यानले १२ वर्षको उमेरमा एक्सन नाटक चलचित्र 'लिओन: द प्रोफेसनल' मा हिटम्यानको युवा साथीको रूपमा अभिनय गरेर आफ्नो अभिनय जीवन सुरु गरेकी थिइन्।
हाई स्कूलमा छँदा, उनले 'द डायरी अफ अ यङ गर्ल'को सन् १९९८ को निर्माणमा ब्रोडवे थिएटरको सुरुवात गरेकी थिइन् र 'स्टार वार्स: एपिसोड १ - द फ्यान्टम मेनस' मा पद्म अमिडालाको रूपमा अभिनयका लागि अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त गरेकी थिइन्।
सन् १९९९ देखि २००३ सम्म, पोर्टम्यान मनोविज्ञानमा स्नातक डिग्रीको लागि हार्वर्ड विश्वविद्यालयमा पढेकी थिइन्, जबकि 'स्टार वार' प्रिक्वेल त्रयी र द पब्लिक थिएटरको आन्तोन चेखबको नाटक 'द सिगल'को सन् २००१ को पुनरुद्धारमा अभिनय गर्न जारी राखेकी थिइन्।
सन् २००४ मा, प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक 'क्लोजर'मा रहस्यमय स्ट्राइपर खेल्नको लागि पोर्टम्यानलाई सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेत्रीको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नामित गरिएको थियो र गोल्डन ग्लोब पुरस्कार प्राप्त गरेकी थिइन्।
उनले ब्लकबस्टरमा अभिनय गरिसकेकी छिन् र स्वतन्त्र चलचित्रहरूमा मनोवैज्ञानिक समस्याले ग्रस्त महिलाहरूको भूमिका पनि खेलेकी छिन्, जसको लागि उनले विभिन्न पुरस्कार प्राप्त गरिसकेकी छिन्, जसमा एकेडेमी पुरस्कार र दुई गोल्डन ग्लोब पुरस्कार समावेश छन्।
उनी शेली, एक अमेरिकी गृहिणी जो पोर्टम्यान एजेन्टको रूपमा काम गर्छिन्, र अवनर हर्सलाग, एक इजरायली स्त्री रोग विशेषज्ञको एक मात्र सन्तान हुन्।
स्थानीय विकास मन्त्रालयले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा ललितपुर जिल्लामा गोदावरी, गोदामचौर, विशङ्खुनारायण, ठैब र बडिखेल यी ५ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर गोदावरी नगरपालिका घोषणा गरिएको हो।
गर्मी छल्न गोदावरी जङ्गल छेउ पुग्दा यहा चल्ने सिरसिरे हावाले मन चङ्गा गराउँछ भने जाडोमा हुस्सु मडारिएको रमाइलो हेर्न सकिन्छ।
सन् २००९ मा, उनी "हट एन्ड कोल्ड" गीतको आवरणको लागि किड्ज बोप साङ्गीतिक भिडियोमा विशेष कलाकारको रूपमा रहेकी थिइन्, जुन किड्ज बोप १५ मा सार्वजनिक गरिएको थियो।
नोभेम्बर २००९ मा उनले डान्स डान्स सिकागो, , को कलाकारको सूचीमा सम्मिलित हुन सिसी जोन्सको भूमिकाका लागि परीक्षण प्रस्तुति दिएकी थिइन्, तर त्यसको सट्टा रकी ब्लूको रूपमा छनोट भएकी थिइन्।
सेक इट अपको नोभेम्बर ७, २०१० मा सार्वजनिक भएको थियो, र यसलाई ६२ लाख दर्शकहरूले हेरेका थिए, जुन डिज्नी च्यानलको २७-वर्षको इतिहासमा दोस्रो उच्च मुल्याङ्कन प्राप्त कार्यक्रम बन्न सफल भयो।
जेन्डेयाले जुलाई २०१७ मा प्रदर्शनमा आएको सुपरहिरो चलचित्र स्पाइडर-म्यान: होमकमिङमा मिसेलको रूपमा आफ्नो प्रमुख चलचित्रको सुरुवात गरेकी थिइन्।
द हलिउड रिपोर्टरका जोन डेफोरले उनलाई "दृश्य चोर" को रूपमा प्रशंसा गरेका थिए, जबकि इन्डिवायरका डेभिड एरलिचले उनलाई संक्षिप्त प्रदर्शनको समयको बावजुद चलचित्रको "सबैभन्दा मूल्यवान खेलाडी" भनेका थिए।
डिसेम्बर २०१७ मा, जेन्डेयाले ह्यु ज्याकम्यान, ज्याक एफ्रोन, मिसेल विलियम्स, र रिबेका फर्गुसनसँग साङ्गीतिक चलचित्र द ग्रेटेस्ट सोम्यान सह-अभिनय गरेकी थिइन्।
उनले एनी ह्वीलर नामको ट्रापेज कलाकारको रूपमा चित्रण गरेकी थिइन् जसले एफ्रोनको चरित्र फिलिप कार्लिललाई माया गर्छिन्, जुन समयमा अन्तरजातीय प्रेमलीला वर्जित थियो।
समालोचक ओवेन ग्लेबर्मनले भेराइटी नामक पत्रिकामा लेखेका थिए, "एफ्रोन र जेन्डायाको भयानक सहकार्य छ - तिनीहरू एक अर्कालाई खोज्न कहिल्यै रोक्दैनन्।
६ अगस्त २०१३ मा, जेन्डेयाले आफ्नो पहिलो पुस्तक, बिटवीन यू एन्ड मी: हाउ टु रक योर टुइन इयर्स विथ स्टाइल एन्ड कन्फिडेन्स सार्वजनिक गरेकी थिइन्।
नोभेम्बर २०१३ मा, जेन्डेयालाई एल्विस दुरानको महिना कलाकारको रूपमा चयन गरिएको थियो जसलाई एनबीसीको टुडे नामक कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएको थियो, जहाँ उनले प्रत्यक्ष रूपमा उनको एकल गीत "रिप्ले" प्रदर्शन गरेकी थिइन्।
शृङ्खला अब के.सी. अन्डरकभर शीर्षक अन्तर्गत, र जेन्डायाको चरित्र अब केटी कूपरको सट्टा के.सी. कूपरको नामसँग, यो डिज्नी च्यानलद्वारा शृङ्खलाका लागि मे २०१४ मा आदेश गरिएको थियो।
सन् २०१७ मा, जेन्डेयाले भनेकी थिइन् कि उनको चरित्रको नामकरण र शृङ्खलाको पुन: निर्माण र चरित्रको व्यक्तित्वका धेरै प्रमुख तत्वहरू निर्णय गर्नमा उनको ठूलो प्रभाव थियो।
उनी ओरिन्डा, क्यालिफोर्नियामा नजिकैको क्यालिफोर्निया सेक्सपियर थिएटरमा बाल कलाकारको रूपमा हुर्केकी थिइन्, जहाँ उनकी आमा घर ब्यकस्थापकको रूपमा काम गर्थिन्।
उनले बर्कले प्लेहाउसमा वन्स अन दिस आइल्यान्डमा लिटिल टी माउन र पालो आल्टोको थिएटरवर्क्समा क्यारोलिन, अर चेन्जमा ब्रेकआउट भूमिका पुरुष पात्र जोको रूपमा अभिनय गरेकी थिइन्।
इन्डिवायरका बेन ट्राभर्सले उनलाई "हरेक मोडमा असाधारण" भनेर सम्बोधन गर्दै लेखेका थिए, "उनी क्षणिकमा हृदय विदारक क्षमता थप्छिन् जब उनको घुमाउरो चरित्र नाजुकको सट्टा अजेय महसुस गर्दछ"।
द गार्जियनकी रेबेका निकोलसनले उनको अभिनयलाई "आश्चर्यजनक" र "मन्त्रमुग्ध" मानेकी थिइन्, जबकि द न्यु योर्करका डोरेन सेन्ट फेलिक्सले उनलाई शृङ्खलाको "सर्वश्रेष्ठ भाग" मानेका थिए।
उनको अभिनयका लागि, उनले नाटक शृङ्खलामा उत्कृष्ट मुख्य अभिनेत्रीको लागि प्राइमटाइम एमी पुरस्कार जितेकी थिइन् र पुरस्कार जित्ने सबैभन्दा कान्छी व्यक्ति बनेकी थिइन्।
सन् २०१९ को अन्त्यमा, उनले जुलाई २, २०१९ मा सार्वजनिक गरिएको स्पाइडर-म्यान: फार फ्रम होममा एमजेको भूमिकालाई पुनःप्रदर्शन गरेकी थिइन्, जुन व्यावसायिक सफलता भएको थियो।
फेब्रुअरी २०१३ मा, जेन्डेया डान्सिङ विथ द स्टार्सको सोह्रौँ संस्करणमा प्रतिस्पर्धा गर्ने हस्तिहरू मध्ये एकको रूपमा घोषित भएकी थिइन्।
१६ वर्षको उमेरमा, उनी कार्यक्रममा भाग लिने अहिले सम्मको सबैभन्दा कान्छी प्रतिस्पर्धी थिइन्, पछि विलो शिल्ड्सले १४ वर्षको उमेरमा २०औँ संस्करण मा भाग लिएकी थिइन्।
उनले सन् २०१२ मा हलिउड रेकर्डसँग हस्ताक्षर गर्दै आफ्नो पहिलो एकल गीत, "रिप्ले" सार्वजनिक गरेकी थिइन् जुन संयुक्त राज्य अमेरिकाको बिलबोर्ड हट १०० सङ्गीत तालिकामा ४०औँ स्थानमा पुग्न सफल भएको थियो।
जेन्डायाले आगामी विज्ञान काल्पनिक चलचित्र ड्युन, उही नामको सन् १९६५ को उपन्यासको रूपान्तरण, मा चानीको चरित्र चित्रण गर्नेछिन्, जसमा टिमोथी चेलमेट पनि छन्।
उनी अनीता हेमिङ्ग्सको रूपमा अ ह्वाइट लाईमा अभिनय र उत्पादन गर्नेछिन्, एक अफ्रिकी-अमेरिकी महिला जो दासहरूको वंशज थिइन् र सेतो व्यक्तिको रूपमा उत्तीर्ण भएकी थिइन्, ताकि उनी १८९० को दौरान भासार कलेजमा पढ्न सकून्।
कोभिड १९ माहामारीको बेलामा गोप्य रूपमा चित्रित गरिएको, यसमा जोन डेभिड वासिङ्टन सह-कलाकार छन्, र साम लेभिन्सन द्वारा निर्देशित थियो, जससँग उनले युफोरियामा सहकार्य गरेकी थिइन्।
सन् २०१३ मा जेन्डेया प्रतियोगितात्मक शृङ्खला डान्सिङ विथ द स्टार्सको सोह्रौँ संस्करणमा एक प्रतिस्पर्धीको रूपमा देखापरेकी थिइन्।
एचबीओ नाटक शृङ्खला युफोरिया मा उनको अभिनयले उनलाई नाटक शृङ्खलामा उत्कृष्ट मुख्य अभिनेत्रीको लागि प्राइमटाइम एमी पुरस्कार जित्ने सबैभन्दा कान्छी व्यक्ति बनाएको थियो।
उनको चलचित्र भूमिकाहरूमा साङ्गीतिक नाटक चलचित्र द ग्रेटेस्ट सोम्यान र सुपरहिरो चलचित्र स्पाइडर-म्यान: होमकमिङ र यसको उत्तरकथा, स्पाइडर-म्यान: फार फ्रम होम समावेश छन्।
उक्त श्रव्यको लागि, जेन्डेयाले तीन अन्य गीतहरू पनि रेकर्ड गराएकी थिइन् जसमा "मेड इन जापान," "सेम हार्ट", र "फेसन इन क्रिटोनाइट" लगायतका गीतहरू समावेश छन् जुन प्रचारमुखी एकलका रूपमा सार्वजनिक गरिएको थिए।
उक्त सेप्टेम्बर महिनामा, वार्नर ब्रदर्सले एनिमेटेड चलचित्र स्मलफुट सार्वजनिक गरेको थियो, जसमा जेन्डायाले यती मीचीको आवाज दिएकी थिइन्।
अर्को महिना, टोमी हिलफिगरले जेन्डेयालाई ब्रान्डको नयाँ विश्वव्यापी महिला राजदूतको रूपमा हस्ताक्षर गरेको थियो, जुन उनीहरूको मुख्य शृङ्खला अभियान र टोमी जेन्डेया सम्पुटिका सङ्ग्रह सृजनामा देखा परेको थियो।
उनले हाइटी, तन्जानिया र फिलिपिन्सका १५० भन्दा बढी बालबालिकाहरूलाई फिडवन कार्यक्रम मार्फत खुवाउन सहयोग पुर्‍याउने अभियानको साथ उनको १८औँ जन्मदिन मनाएकी थिइन्, र सन् २०१६ मा उनले कान्भोईको महिला सशक्तिकरण पहललाई समर्थन गर्नको लागि $५०,००० उठाउने अभियानका साथ आफ्नो २०औँ जन्मदिन मनाएकी थिइन्।
अर्को महिना, सङ्गीतकार टिम्बाल्यान्डले पुष्टि गरे कि डिज्नीबाट रिपब्लिकमा रेकर्ड लेबल स्विच गरेपछि उनी जेन्डेयासँग उनको दोस्रो एल्बममा काम गर्दै थिए।
फेब्रुअरी २०१५ मा, ८७औँ एकेडेमी पुरस्कारमा उनको कपालको "पचौली तेल" र "खरपतवार" को गन्धको सन्दर्भमा, जेन्डेयाको बारेमा जियुलियाना रानिकद्वारा गरिएको मजाक पछि, जेन्डेयाले टिप्पणी सम्बोधन गर्न को लागि तुरून्त इन्स्टाग्राम लिएकी थिइन् र भनेकी थिइन् कि धेरै सफल मानिसहरूसँग "लोक्स" छन्, एक हेयरस्टाइल जसको ड्रग्ससँग कुनै सरोकार छैन।
सेप्टेम्बर २०१२ मा, जेन्डेयाले र्‍यापर लिल वेन र एनबीए खेलाडी लेब्रोन जेम्सको साथ बिट्स विद्युतीय कम्पनीको लागि एक दूरदर्शन विज्ञापनमा चित्रित भएकी थिइन् जसमा उनीहरूले विल.आई.एम र ब्रिट्नी स्पेयर्सको गीत "स्क्रीम एन्ड शाउट" प्रदर्शन गरेका थिए।
जेन्डेया "एक्स-आउट", म्याडोनाको कपडा शृङ्खला "मटेरियल गर्ल" कभरगर्ल, र ची हेयर केयर लगायतका विभिन्न ब्रान्डमा आबद्ध भएकी छिन्।
डिज्नी च्यानलको धारावाहिक सेक इट अप मा रकी ब्लूको भूमिकाको लागि ख्याती प्राप्त गर्नु अघि, उनले एक बाल कलाकार र पृष्ठभूमि नर्तकीको रूपमा आफ्नो अभिनय सुरु गरेकी थिइन्।
सन् २०११ मा, खुद्रा व्यापार शृङ्खलाहरूले टिभी शृङ्खला सेक इट अपमा जेन्डेया र अन्य कलाकारहरूले लगाएको लुगाबाट प्रेरित हुँदै डि-साइन्ड नामक कपडाको शृङ्खला बेच्न सुरु गरेका थिए।
आठ वर्षको उमेरमा, जेन्डेया हिप-हप र हुला नृत्यमा केन्द्रित फ्युचर सक ओकल्यान्ड नामक नृत्य समूहमा सामेल भएकी थिइन् र तीन वर्षसँम सदस्यको रूपमा रहेकी थिइन्।
हिन्दु, बौद्ध, जैन, इसलाम, ताओ, कन्फ्युशिसय, जापानी विभिन्न संस्कृतिका विचारहरु पूर्वीय हुन् तर यी सबैमा हिन्दु संस्कृति सर्वाधिक प्राचीन र समृद्ध भएको हुनाका साथै संस्कृत भाषामा धर्मशास्त्र, अर्थशास्त्र र कामशास्त्रका शयौं पुस्तक उपलब्ध छन् ।
अतीतमा अर्थशास्त्र एक प्रतिष्ठित विद्या रहिआएको थियो र अनेक आचार्यहरूले अर्थशास्त्र नाम गरेको ग्रन्थ रचना गरेका थिए भन्ने कुराको प्रमाण कौटिलीय अर्थशास्त्रमा उल्लिखित अर्थशास्त्राणि शब्दबाट स्पष्ट हुन्छ ।
मुख्यतः घोकेर ज्ञान हस्तान्तरण गर्नु पर्ने भएकोले अथवा भोजपत्रमा राख्नु पर्ने भएकोले त्यस समयमा ज्ञान सुरक्षित राख्न कति कठिन थियो यो कुरा हामीले अनुमान गर्न सक्छौं ।
यस विषयको नाम परिवर्तन हुंदै गई नयशास्त्र वा नीतिशास्त्र हुन पुगेको थियो तर पन्ध्रौँ शताब्दी पछि वैदेशिक आक्रमणहरूको राजनीतिक, सामाजिक र सांस्कृतिक प्रभावले गर्दा यो विषय पूर्णतः लोप हुन पुग्यो ।
आज कस्तो स्थिति उत्पन्न भएको छ भने अर्थशास्त्र विषयका विद्वानहरूलाई पनि थाहा छैन कि पूर्वीय अर्थशास्त्रमा यस विषयका अनेक महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ रचना भएका थिए ।
यस प्रकार एडम स्मिथभन्दा धेरै अघि पूर्वमा अर्थशास्त्र विषयका एक होइन अनेक प्रामाणिक ग्रन्थ उपलब्ध थिए र यो विषय आफ्नो सुविकसित रूपमा थियो ।
एरिस्टोटलले पनि राज्यको उत्पत्ति, आदर्श राज्य, दास प्रथा, सम्पत्ति, मूल्य, विनिमय, मुद्रा र ब्याजका विषयमा विचार व्यक्त गरेका छन् ।
पूर्वीय,दर्शन जसलाई प्राविधक शब्दमा पौरस्त्य दर्शन भनिन्छ, का स्रोतहरू वेद, उपनिषद्, स्मृति, ब्राह्मण, नीतिग्रन्थ, पुराण, रामायण, महाभारत, ऐतिहासिक शिलालेख, नीतिकथाहरू, प्राचीन मुद्रा, पुराताित्वक सामग्री आदि अनेक ठाउमा छरिएका छन्, जसको समग्र अध्ययन संभव छैन ।
विद्वानहरूका अनुसार जुनबेला कल्पसूत्रहरूको रचना पूर्णावस्थामा पुगेको थियो त्यस बेला राजनीतिलाई निर्देशित गर्ने शास्त्रको रूपमा पौरस्त्य अर्थशास्त्र एक प्रामाणिक विषय भइसकेको थियो ।
जायसवालले यस लामो परम्परामा भृगु, राजपुत्र, रैभ्य, जैमिनी, नारद, गौतम, गर्ग, कौशिक, ऋषिपुत्र, हारीत, चारायण, पारस्कर, भारद्वाज, र मनुको योगदान रहेको कुरा उल्लेख गरेका छन् ।
यद्यपि मार्शलले यस नामको प्रयोग गरेका हुन् तथापि उनी आफैंले भने अर्थशास्त्र र राजनीतिक अर्थशास्त्र दुवैलाई पर्यायवाची शब्द मानेका छन् ।
एडम स्मिथले धन वा सम्पत्तिको सम्बन्ध केवल राज्यसंग हुन्छ भन्ने मान्यता राख्दथे तथापि यस विषयलाई पोलिटिकल इकोनोमी भन्नुमा उनलाई द्विविधा थियो ।
तर अङ्ग्रेजीको वेल्थ र संस्कृतको धन शब्दमा एउटा अन्तर छ, त्यो के भने संस्कृतको धन एकवचन र बहुवचन दुवै रूपमा प्रयोग हुन्छ तर वेल्थ शब्दको केवल एक वचनमा प्रयोग हुन्छ, त्यसको बहुवचनमा प्रयोग हुंदैन ।
कौटिलीय अर्थशास्त्रको विषय वस्तु व्याख्या गर्ने क्रममा आचार्य कौटिल्यले ११२ स्थानमा पूर्वाचार्यहरूको कथन, सिद्धान्त, विश्लेषण, र उदाहरणहरू प्रस्तुत गरेका छन् औशनस र भारद्वाजको नाम सात पटक, बृहस्पति, वैशालाक्ष, र पराशरको नाम छ पटक, मनु, वातव्याधि, र पिशुनको पांच पटक, कौणपदन्तको चार पटक, बाहुदन्तीपुत्र र आम्भीको नाम एक एक पटक सन्दर्भ उल्लेख गरिएको छ ।
अर्थशास्त्रको मौलिक स्वरूपमा केही फरक भए तापनि त्यस बेला दिइएका अर्थशास्त्रका जुन परिभाषा छन् तिनीहरु आधुनिक अर्थशास्त्र विषय अनुरुप छन् ।
आर्थिक विचारको इतिहासमा अर्थशास्त्र विषयका उद्गम स्रोत दुइवटा मानिन्छन्– एउटालाई पाश्चात्त्य अर्थशास्त्र भनिन्छ भने अर्कोलाई पूर्वीय अर्थशास्त्र भनिन्छ ।
समाज, समय र राज्यसत्ता तथा अन्तर्राष्ट्रिय विषयवस्तुलाई केन्द्रमा राखेर लेखिएका तारकिणीका सशक्त कविताहरू यस संग्रहमा समेटिएका छन् ।
तारकिणीकाे उक्त संग्रहका कविताबारे चर्चित कवि/लेखक श्यामलले भनेका छन्, 'कवितामा राजेन्द्रको चिन्ता शासकप्रतिको हाेइन, आमसामान्य मान्छेको चिन्ता छ।
एक अन्तर्वार्तामा उनले भनेका छन्, ‘युगीन चेतना र समसामयिक सामाजिक मुद्दा, विकृतिविसंगतिविरुद्धका स्वर स्रष्टाको कलममार्फत लेखिनुपर्छ ।
स्रष्टा सत्ताको विपक्षमा उभिएको हुन्छ, यसो भन्दैमा राज्यका असल कार्यको समेत सधैँ विपक्षमा हुन्छ भन्ने होइन तर शासकवर्गको प्रभुत्व जहिले पनि जनतामाथि हाबी भइरहन्छ ।
यसै सन्दर्भमा कमल सुवेदीले कृतिको समीक्षा गर्दै भनेका छन्, ‘निरीहसित पनि शक्ति हुन्छ, पीडितसित पनि आँट र साहस हुन्छ र बाहिर शान्त देखिनेहरू पनि भित्रभित्रै उद्वेलित हुन्छन्, जसको प्रमाण नै हो प्रस्तुत कृति– बिगन रामको मादल ।
साठीको दशकको उत्तरार्धदेखि साहित्य क्षेत्रमा औपचारिक रूपले देखा परेका तारकिणी सम्भवतः नेपाली साहित्यका प्रथम श्रवणविहीन कवि/लेखक हुन् !
नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान, उत्तर अमेरिकाद्वारा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली कविता प्रतियोगिता मा प्रथम भएका तारकिणीको पहिलो प्रकाशित रचना 'आमाको वेदना' हो ।
कवि तारकिणीले हाल सम्म एन.एम. शुभद्रा भानुभक्त काव्य पुरस्कार, धन–इन्दिरा राणा बहिरा प्रतिभा पुरस्कार, क्षेत्रीय ललितकला विशेष पुरस्कार, प्रलेस युवा प्रतिभा पुरस्कार, गोधूली भानु भाषा साहित्य पुरस्कार लगायत एक दर्जन पुरस्कार तथा सम्मान प्राप्त गरेका छन् ।
किसानको परिश्रम, पानी वितरण, संस्थागत कार्यप्रणाली, सिंचाई प्रणालीको मर्मत स्याहारका सुदृढ नियम र जनसहभागिता परिचालनका दृष्टिले सोह्र र छत्तीस कुलापानी सिंचाई प्रणाली साझा सम्पत्तिका उदाहरणीय नमूना मानिएको कुरालाई नोबेल पुरस्कार विजेता अर्थशास्त्री श्रीमती इलिनोर ओस्ट्रम, अन्तर्राष्ट्रिय सिंचाई अनुसन्धान संस्थानका इञ्जीनियर रबर्ट योडर, क्यानाडाका जलस्रोतविज्ञ डेनियल स्टीभेन्स इत्यादि शोधकर्ताहरूले आआफ्ना अनुसन्धान ग्रन्थहरूमा स्पष्ट गरेका छन् ।
राबर्ट योडर, जसले एक वर्षभन्दा बढी समय यस क्षेत्रमा बिताएर अनुसन्धान सम्पन्न गरेका थिए, उनले छत्तीसको बारेमा आफ्नो पुस्तकमा लेखेका छन्– छत्तीसका किसानहरूको परिश्रम, छत्तीसको सुदृढ नियम कानुन र रुपन्देहीका किसानहरूमा छत्तीसको प्रभाव र यसको कार्यक्षमता शब्दहरुद्वारा मात्र व्यक्त गर्न सकिंदैन ।
सोह्र र छत्तीस मौजा सिंचाई प्रणाली अन्तर्गत मुख्य नहर– जसलाई तपाहा भनिन्छ, तथा मुख्य नहरबाट किसानको खेतसम्म नसा झैं जेलिंदै फिंजिएका ससाना नहर जसलाई गाउ कुलो वा मौजाने कुलो भनिन्छ
सिंचाई प्रणाली संगठित हदाका बखत ३६ वटा मौजा अर्थात् गाउहरु मिलेर बनाइएकोले छत्तीस मौजा र १६ मौजा मिलेर बनाइएकोले सोह्र मौजा नामकरण हुन गएको हो ।
यी दुवै सिंचाई प्रणाली के कुरामा अनौठो मानिन्छ भने सिंचाई प्रणालीको क्षेत्र सामान्यतया माथिबाट तल विस्तार हुने गर्छ तर यी दुवै प्रणालीको सिंचाई क्षेत्र तल दक्षिणबाट माथि उत्तरतर्फ विस्तार हुंदै गएका हुन् ।
सोह्र मौजा प्रणालीमा वैधानिकता दिने, दर्ता गराउने र अभिलेख राख्ने प्रक्रियामा जुन कुरा उल्लेख भए तापनि यस क्षेत्रका मानिसहरूले यी सिंचाई प्रणालीहरूलाई छोटकरीमा सोह्र र छत्तीस नामले चिन्दछन् ।
यसका साथै उनले लन्डनमा पाइनएप्पल डान्स स्टुडियोजबाट स्ट्रिट हिप हप, ल्याटिन डान्सिङ साल्सा, मेरेन्गु, जिभ र ज्याज पनि सिकेकी छिन्।
शर्मा पनि आफ्नै कपडाको लेबल सुरु गर्न चाहन्छिन्15वर्ष पहिले कोठाभाडामा बस्ने नेहाको अहिले छ बङ्गला, भावुक हुँदै लेखिन यस्तो स्टाटस् !
उनका बुबा अजीत शर्मा एक व्यापारीबाट राजनीतिज्ञ बनेका भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस पार्टीको प्रतिनिधित्व गर्ने भागलपुरका विधायक हुन्।
बिहारकी मूल निवासी, शर्मा भागलपुरको माउन्ट कार्मेल स्कूल गएकी थिइन् र नयाँ दिल्लीको नेशनल इन्स्टिच्युट अफ फेसन टेक्नोलोजी बाट फेसन डिजाइनको कोर्स गरेकी थिइन्।
आलिया आडवाणीको रूपमा जन्मेकी, उनले सन् २०१४ मा आफ्नो पहिलो चलचित्र 'फगली'को प्रदर्शन हुनुभन्दा पहिले आफ्नो पहिलो नाम कियारामा परिवर्तन गरेकी थिइन्।
सन् २०१९ मा 'फिल्मफेयर'लाई एक अन्तर्वार्तामा, उनले यो नाम चलचित्र 'अनजाना अनजानी'मा प्रियङ्का चोपडाको पात्र कियाराबाट प्रेरणा भएको थियो भनेर भनेकी थिइन्।
आलिया आडवाणी , व्यावसायिक रूपमा कियारा आडवाणीको रूपमा परिचित , एक भारतीय अभिनेत्री हुन् जो हिन्दी चलचित्रहरूमा मुख्य रूपमा देखा पर्छिन्।
सन् २०१४ को हास्य 'फगली'बाट आफ्नो चलचित्रको सुरुवात गरिसकेपछि, आडवाणीले सन् २०१६ को स्पोर्ट्स बायोपिक 'एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी'मा संक्षिप्त भूमिकाका साथ पहिलो व्यावसायिक सफलता प्राप्त गरेकी थिइन्।
उनको करियर तेलुगु राजनीतिक नाटक 'भरत अने नेनु' साथै हिन्दी प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक 'कबीर सिंह' र हास्य 'गुड न्युज' मा अभिनीत भूमिकासँग अग्रसर भएको थियो।