polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
एक अर्को भनाईमा सम्राटले राजसभामा निबन्ध लेख्न लगाएका र उक्त निबन्धहरूको क्रमाङ्क नमिलाई जोउलाई पुन: क्रम मिलाउन लगाइएको बताइन्छ ।
सुरत मुख्यत: कपडा उद्योग र डायमन्ड कटिङ्ग र पोलिशिंगको लागि प्रसिद्ध छ, त्यसैले यस शहरलाई सिल्क सिटी र डायमन्ड सिटीको नामले पनि जनिन्छ।
यो सम्मान भारतको नागरिकलाई कला, शिक्षा, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, खेल, औषधि, समाजिक सेवा र सार्वजनिक मामिला लगायत विभिन्न क्षेत्रमा विशिष्ट योगदानको लागि दिइने गरिन्छ।
केही विशिष्ट व्यक्तिहरूलाई पुरस्कृत गर्नको लागि धेरै जना योग्य कलाकारहरू पुरस्कृत नगरिएको भनेर यस सम्मानको चयन मापदण्डको आलोचना समेत समय समयमा गरिएको छ।
भारत सरकारले हाल आएर आम नागरिकहरूलाई वार्षिक रूपमा दिइने 'पद्म श्री' नागरिक सम्मानको लागि नामाङ्कन सिफारिस गर्नको लागि छुट्टै अनलाइन नामाङ्कन मञ्च बनाएको छ।
पद्म श्री सम्मानको अगाडिको भागमा, 'पद्म' र 'श्री' शब्द देवनगारी लिपिमा लेखिएको छ जसको अर्थ क्रमशः संस्कृत भाषामा कमल र सम्मानीय 'श्री' वा 'सुश्री' हुन्छ।
यी दुवै शब्द कमल फूलको चित्रको माथि र तल पट्टि रहेको छ भने दुवै पट्टि रहेको ज्यामितीय आकृति कांस्यको छ भने कुँदिएको आकृति सेतो सुनको रहेको छ।
सितार वादक विलायत खान, शिक्षाविद् र लेखक मामोनी रायसोम गोस्वामी, पत्रकार कनक सेन डेका र बलिउडका लोकप्रिय पटकथा लेखक सलीम खान सहित कयौं सम्मान प्राप्तकर्ताहरूले विभिन्न कारण देखाइ पद्मश्री सम्मानलाई अस्वीकार गरेका छन्।
प्रवेश स्तर ओल्टोबाट हैचबैक रिट्ज, ए स्टार, स्विफ्ट, वैगन आर, जेन र सेडान वर्गमा डिजायर, किजाषी तथा 'सी' वर्गम ईको, ओम्नी एवं अन्य आवश्यकताहरू वाला कार जस्तै सुजुकी अरटीगा र स्पोर्टस यूटिलिटी वाहन ग्रान्ड विटाराको लागि मारुति सुजुकी देश भरमा प्रसिध्द छ ।
मारुति सुजुकी मारुति ८००को साथ १९८३ मा वास्तविक उत्पादन शुरू गरियो, जुन सुजुकी अल्टो केईआई कारमा आधारित त्यस समय भारतमा एक्लो उपलब्ध आधुनिक कार थियो ।
मे २००७ मा, भारत सरकारले आफ्नो सबै हिस्सेदारी भारतीय वित्तीय संस्थानहरूलाई बेचिदिए र अब वर्तमान समयमा मारुति उद्योगमा भारत सरकारको नुनै हिस्सेदारी छैन ।
सङ्क्रामक पखालाबाट बच्न साबुन पानीले हात धुने, सफा पानी पिउने, फोहोरको सही व्यवस्थापन गर्ने तथा बच्चाहरूलाई बजारको खानेकुरा नखुवाएर स्तनपान गराउने गर्न सकिन्छ।
सन् २०११ मा मात्रै पाँच वर्षमुनिका करीब १७ लाख बालबालिका सङ्क्रामक पखालाबाट प्रभावित भएका थिए भने ती मध्ये करीब सात लाख बालबालिकाको मृत्यु भएको थियो।
यो पखाला गलत तरिकाबाट तयार पारिएका खानेकुरा खानाले, प्रदुषित पानी पिउनाले वा रोगीसँगको प्रत्यक्ष सम्पर्कका माध्यमले एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्ने गर्दछ।
कालीघाट भारतको ५१ वटा शक्तिपीठ मध्ये एक मानिन्छ, यस स्थानमा शिवको रूद्र तान्दवको दौरान सतिका विभिन्न अङ्गहरू खसेको मान्यता रहेको छ ।
सन् १५७० जनवरीमा जिया गनोपाध्यायका श्रीमती पद्यमवती देवीले काली कुण्डमा दिव्य ज्योती देखेका थिए, यसको सोधखोज गर्दा मानव खुट्टाको आकारको ढुंगावाट उक्त ज्योती आएको पाइएको थियो ।
हालको कालीघाट मन्दिर २०० वर्ष पूरानो रहेको छ यद्यपी यसको उल्लेख १५ औँ शताब्दिमा तयार गरिएको मनसार भाषण तथा १७ औँ शताब्दिको कवि कनकन चान्दिमा गरिएको छ ।
उनले रिलायन्स उद्योगलाई सन् १९७७ मा पब्लिकमा परिणत गरेका थिए र सन् २००७ सम्ममा उनको परिवारको सगोल सम्पत्ति युएसडि ६० विलियन भएको थियो तथा अम्बानी परिबार संसारको तेश्रो धनी परिवार समेत भएका थिए ।
महिलाहरू शारीरिक र शक्तिका दृष्टिले पुरुषभन्दा कमजोर हुने हुनाले पनि यो पुरुष प्रधान समाजले उनीहरूलाई घरधन्दाको साथै बाहिरी कामको समेत जिम्मेवारी थपेको हुन सक्छ ।
महिलाहरूले बाल–बच्चाहरूको स्याहार–सुसार गर्ने, बच्चा हुर्काउने, खाना बनाउने ,बाल–बच्चाहरुलाइ खाना खुवाउने , भाडा माझ्ने, वस्तुभाउ हेर्ने, खेती–बाली गोडमेल गर्ने, बिउ रोप्ने, बुढा–बुढीलाई स्याहार सुसार गर्ने समेत गर्दछन् ।
शिक्षामा पनि विभेद जस्तै : छोरालाइ स्कूलमा पठाउँने तर छोरीलाइ घरको काममा लगाउने, त्यसैगरी तराइ तिर छोरा लाइ निजी स्कूलमा र छोरीलाइ सरकारी स्कूलमा पढाउने ।
त्यस्तै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि नारीलाई पुरूष सरह हरेक क्षेत्रमा समानता हुनु पर्छ भन्ने उदेश्यका साथ विभिन्न नारी सम्मेलन गरी सोहि घोसणा पत्रको बुदा लाई आधार बनाइ कामहरू भइरहेको अवस्था पनि छ।
वेदमा उल्लेख गरिए अनुसार 'यत्र नार्य सु–पुज्यन्ते, रमन्ते तत्र देवता' अर्थात् जहाँ नारीहरूको पूजा हुन्छ, त्यहाँ देवताहरू पनि रमाउँछन् भनेर शास्त्रहरूले पनि नारीको महिमा गाएका छन् तर मध्ययुगमा सामन्ती प्रथाको उद्भव भएसँगै जसरी छुवाछुत प्रथाको सुरुवात भयो, त्यसैगरी नारीप्रति पनि विभेद गरिन थालियो।
पुराणहरू अनुसार यस शहरको नाम पहिला जबालिपुरम् थियो, किनकि यसको सम्बन्ध महर्षि जाबालिसङ जोडिन्छ, जसको बारेमा भनिन्छ कि उनी यहीं निवास गर्थे ।
सन् १७८१ पछि नै मराठहरूको मुख्यालयको रूपमा चुनिएपछि यस नगरको सत्ता बढ्यो, पछि यह यो सागर र नर्मदा क्षेत्रहरूको ब्रिटिश कमीशनको मुख्यालय बनाइयो ।
भेडाघाट, ग्वारीघाट र जबलपुरबाट प्राप्त जीवाश्महरूबाट सङ्केत मिल्छ कि यो प्रागैतिहासिक कालको पुरापाषाण युगको मानिसको निवास स्थान थियो ।
अधारताल, रानीताल, चेरीताल, हनुमानताल, फूटाताल, मढाताल, हाथीताल, सूपाताल, देवताल, कोलाताल, बघाताल, ठाकुरताल, गुलौआ ताल, माढोताल, मठाताल, सुआताल, खम्बताल, गोकलपुर तालाब, शाहीतालाब, महानद्दा तालाब, उखरी तालाब, कदम तलैया, भानतलैया, श्रीनाथको तलैया, तिलकभूमि तलैया, बैनीसिंहको तलैया, तीनतलैया, लोको तलैया, ककरैया तलैया, जूडीतलैया, गङ्गासागर, संग्रामसागरम जबलपुर भेडाघाट मार्गमा स्थित त्रिपुर सुन्दरी मन्दिर, हथियागढ संस्कृतको कवि राजशेखरसङ सम्बन्धित छ ।
यहाँ लौह अयस्क, चूना-पत्थर बोक्साइट, चिकनी माटो, अग्निसह माटो, शैलकड़ी, फेल्सपार, मेन्गनीज र गेरूको व्यापक पैमानेमा खनन हुन्छ ।
यो नगर सामरिक दृष्टिबाट पनि महत्त्वपूर्ण छ, यहाँ तोपगाडी बनाउनेको केन्द्रीय कारखाना शस्त्र निर्माण कारखाना र एक शस्त्रागार स्थित छ ।
चक्चाकुर किराँत येले सम्वतमा आधारित 'चाक्चाकुर' नेपाली विक्रम सम्वतको बैशाख तथा अङ्ग्रेजी ईश्वी संवतको जनवरी जस्तै किराँतको नयाँ वर्ष हो ।
पातमा ढिँडो या भात तथा बाँस या काठको कचौरा आकारको भाँडामा सिस्नु, किनिमा तथा गोरुको मासु आदि तरकारी हालेर खाइन्छ भने पातको सट्टामा चोयाबाट बुनिएको डालोमा पनि प्योग गर्न सकिन्छ ।
आगो बाल्न अहिले प्रचलित सलाई या लाईटरको प्रयोग नगरी दुईटा ढल्सीङ ढुंगालाई एकआपसमा जुधाएर र रगडेर आगोको झिल्को निकाली झुलोमा सल्काइन्छ ।
चाक्चाकुरको वास्तविक औपचारिकता त्यँहाबाट सुरु हुन्छ जहाँ कुलुङ जातिका पुरुष तथा महिला पुर्खाहरू ढुंगेयुगको अवस्था झल्काउने तामझाम सहितको स्थानमा बसेका हुन्छन् ।
यस स्थललाई मानव सभ्यता विकासको प्रारम्भिक चरणमा आधुनिक हात-हतियार तथा भाँडा-कुँडा नभएको अवस्थालाई प्रतिविम्वित गर्ने किसिमले सझाइएको हुन्छ ।
उपन्यासले चिनियाँ लोक किंवदन्ती, धर्म, तोओइस्ट र बौद्धिक दर्शनहरूलाई समेटेको छ, हालसम्म पनि ती दर्शन र मान्यताहरूलाई दैनिक जीवनमा अपनाइन्छ ।
महाकाली देखि पश्चिम पट्टिका किल्लाहरू शत्रुलाई सुम्पेर बम शाह फिरेको समाचार काठमाडौँ मा आइपुग्दा श्री ५ महाराज गीर्वाणयुद्ध र भीमसेन थापा आदी भारदारहरूका दिलमा बडो आघात पर्न आयो।
बम शाह र अमरसिंह थापाले बडो इमानदारी सँग युद्ध सञ्चालन गर्दा पनि हार भएको हो भन्ने यिनीहरूलाई बोध भएको हुनाले ती सेनापतिहरू देखि अप्रसन्न थिएनन्।
यस कारणले शत्रुलाई कुमाउँ प्रदेश छाडेर आएको अपराध लगाई भीमसेन थापाले मेरो ज्यान लिने श्री ५ गीर्वाण को आज्ञा पाठाउलान् भन्ने बम शाह को दिलमा भय पैदा भयो।
यतिमात्र होइन, "यदि तपाइँका ज्यानमा धक्का दिने कुरा भीमसेन थापाले गरे भने डोटी दखल गरेर त्यहाँका राजा बन्नुहोस्" भन्ने सल्लाह दिई माइराको अनुमति पनि दिलाए।
अमरसिंह थापा र बम शाहका बीचमा पनि व्यक्तिगत वैरभाव हुनाले बम शाह सँग भेताघट नगरी डोटी, प्युठान र पाल्पाको बाटो गरी अमरसिंह थापा काठमाडौँ तिर लागे।
प्रतियोगिताको समूह ए मा रहेको नेपालले समूहचरणको पहिलो खेलमा कात्तिक २० गते पूर्वी टिमोरसँग प्रतिस्पर्धा गरेको थियो भने उक्त खेलमा नेपालले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दागर्दै पनि बराबरीमा रोकिनु परेको थियो।
प्रमुख प्रशिक्षक ग्यातुकी कोजीको साथमा प्रशिक्षक राजुकाजी शाक्य र गोलरक्षक प्रशिक्षकका रूपमा उज्वल मानन्धरपनि मलेसिया गएका थिए।
भ्यागुते रोगका कारण हुन सक्ने जटिलताहरू मायोकार्डाइटिस , स्नायु सुन्निने समस्या, मिर्गौलाको समस्या तथा रगतमा प्लेटेलेसको कमीले हुने रक्तस्राव आदि हुन्।
भ्यागुते रोगको कीटाणु कोरिनेब्याक्टेरियम डिप्थेरीका मुख्य तीन उपप्रजातिहरू छन् जसले मानव शरीरमा विभिन्न किसिमका जटिलताहरू ल्याउने गर्दछन्।
२००९मा उनी लगायत जेनिफेर विङेट अरु धेरै पात्रहरु दिल मिल गये बाट निस्केका थिए तर दुइजनाको जोडीलाई औधी रुचाएको कारण पछी फेरी ल्याएकोथ्यो।
शूटिङ्मा ढिलो आउने र जस्ले गर्दा धेरै नोक्सान भयो भन्दै कुबूल हैको प्रोडक्सोन हाउसले उन्लाई निकालेर उस्को पात्र रकेश बसिस्ट्लाई दिएको थियो।
जुन २०१४मा उनी अलोन फिल्ममा अनुबन्धित भको खबर आएको थियो र शूटिङको एक महिनपछी जब जेनिफर आफ्नो सेरियलको शूटिङ सिधेर घर आउँदा करणको केही सामान घरमा देखिनन् जब उन्ले करणलाई कल गरिन् करणले कल नउठाउने गर्दा उनी दिप्रेसनमा गईन् र मिडियाबाट टाढा भईन।
कार्तिक १५ गते राती ८ बजे वीर शमशेर, खड्ग शमशेर, चन्द्र शमशेर र भिम शमशेर सैन्य परेडको लागि हतियार देखाउने जरुरी काम रहेकाले भेट्नु पर्ने भनेर प्रवेश गरे।
वीर शमशेरलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाएर आफू श्री ३ तथा प्राइममिनिस्टर हुने षड्यन्त्र गर्दा उनलाई वीरशमशेरले रोलक्रमबाट हटाई पाल्पामा निर्वासित गरेका थिए।
"ग्वालियर सहर" यस नामको पछाडी पनि एउटा इतिहास लुकेको छ; आठौँ शताब्दीमा यहाँका एक राजा सूरजसेन थिए, जो एक अज्ञात बिमारीले ग्रस्त भए र मृत्युशैयामा थिए, त्यस समय ग्वालिपा नामक सन्तले उनलाई निको पारेर जीवनदान दिए ।
सिद्धनाथ आफ्नो बृद्ध अवस्थामा त्यहाँको त्रिशुली गुफाबाट पूर्णागिरीमाताको दर्शन गर्न निक्ले उनले हिड्न नसक्ने भएपछि आफुलाई पूर्णागिरीमाताको स्थान सम्म पुगाई दिन अनुरोध गरेपछि डोटी क्षेत्रबाट घिउ बेच्न हिडेका एक जनाले आफ्नो डोकोमा सिद्धनाथ बाबालाई राखेर महाकाली नदी तर्न थाले यही समयमा पूर्णागिरीमाताले आकाशबाँणी भएर भनिन् बैजनाथबाबा तपाई दुःख नगर्नुहोस जो भक्तले मेरो दर्शन गर्ने छ उसले तपाईको पनि दर्शन गर्नेछ, भनेपछि सिद्धनाथ राजा ब्रह्मदेवले बसाएको ऐतिहासिक ब्रह्मदेव मण्डिको ५२ ढोका भनिने स्थानको दक्षिण झण्डै तीनसय मिटरको दुरीमा दक्षिण तर्फ स्थापित भएका हुँन् ।
प्रमूख स्थानबाट शिला ल्याएर स्थापना गरेको महेन्द्रनगर बजारका सिद्धनाथको प्रचार प्रसार, चर्चा र महत्त्व ज्यादा भएपछि त्यहाँका सिद्धनाथको दर्शन गर्नेहरूको भिड ज्यादा हुँने गर्दछ ।
राम्रो बाटो, यातायात, बजारको सुविधा भएको कारणले गर्दा पनि प्राचीन सिद्धनाथको स्थापना रहेको वर्तमान ब्रह्मदेव मण्डिबाट साडे चार किलोमिटर उत्तर महाकाली नदीको पूर्वी तटमा स्थापित प्राचीन सिद्धनाथ भन्दा त्यहाँबाट शिला ल्याएर स्थापना गरिएका महेन्द्रनगर बजारका नयाँ सिद्धनाथ चर्चामा रहेका छन् ।
यहाँको यो वास्तविकता थाहा पाउन सकेको खण्डमा र प्राचीन सिद्धनाथको यो स्थानक्षेत्रमा आवत जावतको सुविधा पुगाउन सकेको खण्डमा यसले महत्त्व पाउने निश्चीत छ ।
यो मठ पल्युल सम्प्रदायको पहिलो सिंहासन-धारक विद्याधर कुन्जाङ शेसरब द्वारा सन् १६६५ मा स्थापित गरेको थियो जुन आजकल चिनको सिचुआन प्रान्त, बैयु काउंटी, गर्जे तिब्बती स्वायत्त प्रान्तको पूर्वी शहरमा पर्दछ।
वास्तवमा पल्युल एक ठाउँको नाम हो र पछि गएर त्यस ठाउँको गोन्पा अथवा मठ लाई पल्युल मठ वा पल्युल गोन्पा र त्यसै मठको बौद्ध महासिद्ध र गुरु हरूमा सम्बन्धित ञिङमा साम्प्रदायिक परम्परालाई पल्युल सम्प्रदायको नाम रहन्न गएको हो।
१८- सुदूरपश्चिमान्चल विकास क्षेत्रका विश्वास,व्यवहार,प्रचलनहरू (नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठान योजना अन्तर्गत अनुसन्धानात्मक कृति २०६६)
२०- वेलाको बोली र बखतको इतिहास (अनुसन्धानात्मकअहिलेसम्म अप्रकाशित इतिहासका कुरा,सन् १९११मी तैबेलाका महाराजाधिराज सुरेन्द्र विक्रम शाहका तर्फबठेई जनरल प्राइमिनिष्टर जंगबहादुर राणा र कम्पनी अंग्रेज बहादुरका बीच भएको नौ सूत्रीय अहदनामा पनि लुप्तप्राय: हुनलाग्या खोज गरी सुरक्षित गरिया छ।
यो शहर नवीनता र प्राचीनताको आनौठो मिश्रण हो, जहा एक तर्फ शहरको स्मारक प्राचीनताको बोध गर्छ त्यहि चंबल नदीमा बनेको हाइड्रो इलेक्ट्रिक प्लान्ट र न्यूक्लियर पावर प्लान्ट आधुनिकताको एहसास गर्छ ।
उनको बुवा मार्टिनले क्याथोलिक् आर्चबिशप र धर्मशास्त्री फुलटन जे. शीन को मानार्थ अफ्नो रंगमंच नाम परिवर्तन गरको कारण चार्ली ले पनि यहि रंगमंच नाम अपनाए।
सन् १९७४ मा चार्ली शीनले मात्र ९ वर्षको उमेरमा आफ्नै बुवाको चलचित्र द एक्सेक्युसन अफ प्राइभेट स्लोभिक मा पहिलो पल्ट अभिनय गरेका थिए।
स्कुलमा उनले अभिनय क्षेत्रमा शुरुमै रुचि देखाए र आफ्नो दाइ इमिलियो तथा साथीहरु रब लोब र सन पेन् सँग मिलेर सुपर ८ फिल्महरु बनाए।
ह्वेलहरू यी दुई पार्भोअडर अन्तर्गत ८ वटा परिवारमा विभाजित छन्, ती हुन; बेलैनोप्टेरिडी , बेलैनिडी , सिटोथेरिडी , एस्क्रिक्टिडी , मोनोडन्टिडी , फाइसेटेरिडी , कोजिडी र जिफिडी ।
यी मानिसहरूले डल्फिन र पर्पैजेज पनि ह्वेल हुन भन्छन्,किनकि यिनिहरू पनि सिटासियन हुन् भने अरूले डल्फिन र पर्पैजेजलाई ह्वेलसँग छुट्याउछन किनकि ह्वेलहरू आकारमा ठुला हुन्छन्।
अङ्ग्रेजी प्रभावको कारण सिलवासको उच्चारण प्रायजसो सिलवासा गर्ने गरिन्छ र मुख्यतया मानिसहरू अब यसलाई सिल्वासा वा सिलवासा भनेर नै बोलाउने गर्दछन् ।
यस नगरमा १०,००० भन्दा बढीको सङ्ख्यामा उद्योग व्यवसाय स्थापित छन्, जुन यहाँको स्थानीय सरकारलाई राम्रो मात्रामा राजस्व तिर्ने गर्छन् ।
अरिजीतले प्रीतमसँग काम जारी राखे र ये जवानी है दीवानी चलचित्रको लागि "दिल्लीवाली गर्लफ्रेन्ड", "कबीरा" र "इलाही" गीत गाएका थिए, जबकि "कबीरा" र "बलम पिचकारी" गीतहरूमा उनले सङ्गीत निर्माताको रूपमा काम गरेका थिए।
उनले चेन्नई एक्सप्रेसको गीत "कश्मीर मैं तू कन्याकुमारी"मा शाहरुख खानको लागि गाएका थिए, जसलाई विशाल-शेखरले सङ्गीतबद्ध गरेका थिए।
नीती मोहनसँग बोसको "हर किसी को"को युगल संस्करणलाई प्रस्तुत गर्नु बाहेक, सिंहले ज्याकपटको "कभी जो बादल बरसे" गीतमा शारिब-तोशीसँग र गोलियों की रासलीला राम-लीलाबाट अर्द्ध शास्त्रीय गीत, "लाल इश्क"मा सञ्जय लीला भन्सालीसँग काम गरेका थिए।
पछि, सिंहले "कभी जो बादल बरसे"लाई आफ्नो व्यक्तिगत मनपर्ने गीतहरू मध्ये एकको रूपमा चयन गरेका थिए, जबकि उनले मिकी भाइरसको "तोसे नैना"लाई आफ्नो मनको सबैभन्दा करीब" चयन गरेका थिए।
उनले साजिद-वाजिदको लागि मैं तेरा हिरोमा दुई गीत र हिरोपन्तीमा एक गीत, "रात भर" गाएका थिए, जबकि ए आर रहमानको लागि "मेधुवागथाथन"को हिन्दी संस्करण "दिल चस्पिया" शीर्षकको गीत डब गरेका थिए।
यसको अतिरिक्त त्यो वर्ष उनले अमित त्रिवेदीको लागि "हङ्गामा हो गया", प्रीतमको लागि यारियाँको "लभ मी थोडा और", शारिब-तोशीको लागि हम्प्टी शर्मा की दुल्हनियाको "समझावाँ", शङ्कर-एहसान-लोयको लागि २ स्टेट्सको "मस्त मगन", सोहेल सेनको लागि गुन्डेको "जिया", र अर्को प्रावो मुखर्जीको लागि हेट स्टोरी २ को "आज फिर" गीत गाएका थिए।
सिंहले विशाल भारद्वाजसँग हैदरको दुई गीतहरूको रेकर्डिङ गरेका थिए र ह्याप्पी इन्डिङमा "जैसे मेरा तू"मा सचिन-जिगरसँग काम गरेका थिए।
सन् २०११ मा, सिंहले मिथुनद्वारा रचित मर्डर २ चलचित्रको गीत "फिर मोहब्बत" बाट बलिउडमा एक गायकको रूपमा सुरुवात गरेका थिए, यद्यपि उनले यसलाई सन् २००९ मा नै रेकर्ड गरेका थिए।
सोही वर्ष, जब उनी एजेन्ट विनोद को गीत "राब्ता"को लागि प्रोग्रामिङ गरिरहेका थिए, तब प्रीतमले उनलाई यसलाई गाउनका लागि अनुरोध गरेका थिए।
यहाँ उनले १० के १० ले गए दिल वास्तविकता कार्यक्रमबाट प्राप्त भएको १० लाख रुपैयाँको पुरस्कार रकम लगानी गरेर आफ्नो रेकर्डिङ स्टुडियोको निर्माण गरेका थिए।
सिंहले आफ्नो सुरुवाती सङ्गीत करियरमा शङ्कर-एहसान-लोय, विशाल-शेखर, मिथुन शर्मा, मोन्टी शर्मा र प्रीतम चक्रवर्ती जस्ता सङ्गीत निर्देशकहरूको लागि सङ्गीत निर्माताको रूपमा काम गरेका थिए।
अन्य सङ्गीतकारहरूसँग काम गर्दै उनी मुख्यतः गायकहरू र कोरस सेगमेन्टहरूको पर्यवेक्षण गर्थें, तर प्रीतमसँग काम गर्दा उनले आफ्नै सङ्गीत तैयार गर्न सुरु गरेका थिए।
चलचित्रको शीर्षक गीत "तुम ही हो" विशेषगरी प्रसिद्ध भएको थियो, र यस गीतको लागि उनलाई धेरै पुरस्कार प्राप्त भएको थियो, जसमा सर्वश्रेष्ठ पार्श्वगायकको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार पनि सामेल थियो।
सिंहको सङ्गीत करियर तब सुरु भएको थियो जब आफ्नो गुरु राजेन्द्र प्रसाद हजारीले जोड दिएपछि १८ वर्षको उमेरमा आफ्नो गृहनगर छोडेर उनले वास्तविकता कार्यक्रम फेम गुरुकुल मा भाग लिएका थिए।
कार्यक्रमको समयमा, चलचित्र निर्माता सञ्जय लीला भन्सालीले उनको प्रतिभालाई पहिचान गरेका थिए र उनलाई आफ्नो आगामी चलचित्र साँवरियामा "यूँ शबनमी" गीत गाउनका लागि अनुरोध गरेका थिए।
फेम गुरुकुल पछि, टिप्स म्युजिकको प्रमुख, कुमार तौरानीले उनलाई एक एल्बमको लागि हस्ताक्षर गरेका थिए, तर त्यो पनि कहिल्यै जारी हुन पाएन।
रिजर्व बैङ्कको केन्द्रीय कार्यालय प्रारम्भमा कोलकातामा स्थापित गरिएको थियो जसलाई सन् १९३७ मा स्थायी रूपले मुम्बईमा स्थानान्तरित गरिएको हो ।
ब्रिटिश राजको समयमा प्रारम्भ रूपले यो बैङ्क निजी स्वामित्व हुने गर्थ्यो तर स्वतन्त्र भारतमा सन् १९४० जनवरी १ मा यसको राष्ट्रीयकरण गरियो ।
मुद्रा परिचालन र कालो धनको दोषपूर्ण अर्थव्यवस्थालाई नियन्त्रित गर्नका लागि रिजर्व बैङ्क अफ इन्डियाले ३१ मार्च २०१४ देखि सन् २००५ भन्दा पूर्व जारी गरिएका सबै सरकारी मुद्राहरूलाई फर्काउने निर्णय गरेको छ।
इन्डियन प्रिमियर लिगमा खेल्ने पहिलो नेपाली क्रिकेट खेलाडी बनेका सन्दीपले, उनले पहिलो खेलमा रोयल च्यालेन्जर्स बेङ्गलोरको विरुद्धमा २७ रन खर्चेर एक विकेट लिएका थिए।
सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा, उनलाई अफगानिस्तान प्रिमियर लिग प्रतियोगिताको पहिलो संस्करणमा नङ्गरहार लेओपार्ड्स नामक टोलीमा भित्रिएका थिए जहाँ उनले प्रतियोगिताभरि एक खेल मात्र खेलेका थिए।
सन् २०२० जुलाईमा, उनलाई जमैका तालवाज नामक टोलीमा छनोट गरिएको थियो जहाँ उनले यस टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै सन् २०२० क्यारिबियन प्रिमियर लिगमा खेलेका थिए।
सन् २०१९ मार्चमा, सन् २०१९ इन्डियन प्रिमियर लिग प्रतियोगिता अगाडि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्द्वारा सुझाव गरिएका आठ खेलाडीहरू मध्ये उनी एक हुन्।
त्यसको अघिल्लो महिना, लामिछानेले इन्डियन प्रिमियर लिगमा खेल्नु उनको लागि ठूलो पाठ भएको र यसले उनको क्रिकेट खेल जीवन परिवर्तन गरेको बताएका थिए।
सन् २०१८ जुलाईमा, नेपालले नेदरल्यान्ड विरूद्धको पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियको शृङ्खलाको लागि उनलाई नेपाली टोलीमा सामेल गरेको थियो।
सन् २०१८ जुलाईमा, उनले नेदरल्यान्ड विरुद्धको एमसीसी त्रिकोणात्मक शृङ्खलाको तेस्रो खेलमा नेपालको लागि टी २० खेलमा पदार्पण गरेका थिए।
सन्दिपले चितवनको नारायणगढ स्थित चितवन क्रिकेट एकेडेमीबाट क्रिकेट सिकेका थिए जहाँ उनलाई पूर्व कप्तान राजु खड्काले क्रिकेट सिकाएका थिए।
तात्कालिक राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके चितवनमा प्रशिक्षणको लागि आएको बेलामा उनी सन्दिपको बलिङबाट प्रभावित हुँदै १९ वर्ष मुनिको टोलीमा छनोट गरेका थिए।
सेप्टेम्बर २०१६ मा, पूर्व अस्ट्रेलियाली कप्तान माइकल क्लार्कले लामिछानेलाई अस्ट्रेलियामा, सिड्नीमा रहेको वेस्टर्न सबर्ब क्लबबाट खेल्नका लागि आमन्त्रण गरेका थिए।
सन् २०१७ एसिसी १९ वर्षमुनिको एसियाली प्रतियोगितामा, उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका सन्दीपलाई खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा चयन गरिएको थियो।
दायाँ हाते स्पिन बलर, लामिछानेले इन्डियन प्रिमियर लिगमा दिल्ली क्यापिटल्स, बिग ब्यास लिगमा होबार्ट हुरिकेन र पाकिस्तान सुपर लिगमा लाहोर कलन्दर सहित विश्वभर आयोजना हुने प्रमुख ट्वान्टी२० खेल प्रतियोगिताहरूमा खेल्ने गर्दछन्।
नामिबिया विरुद्ध टोलीले खेलेको आफ्नो पहिलो खेलमा, सन्दीपले ४ विकेट लिँदै १८ रन खर्चिएका थिए भने उनलाई खेलको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।
उनले उक्त खेलमा, वसन्त रेग्मीसँग अन्तिम विकेटको लागि १८ रनको महत्वपूर्ण साझेदारी गरे जसको कारण नेपालले नामिबियालाई १ विकेटले पराजित गर्न सफल भएको थियो।
उक्त लिलामीमा उनलाई दिल्ली डेयरडेभिल्सले अनुबन्धन गरेको थियो र इन्डियन प्रिमियर लिगमा अनुबन्धन प्राप्त गर्ने पहिलो नेपाली क्रिकेट खेलाडी बनेका थिए।
सन् २०१८ अक्टोबरमा, उनलाई आइसिसी विश्व ट्वान्टी २० एसिया छनोट प्रतियोगिताको लागि पूर्वी उप-क्षेत्रीय समूहमा नेपालको टोलीमा राखिएको थियो।
आयरल्यान्ड विरुद्धको उनको दोस्रो खेलमा, उनले ह्याट्रिक गर्दै ५ विकेट लिएका थिए जसले गर्दा उनी १९ वर्ष मुनिको टोलीमा, ह्याट्रिक गर्ने पाँचौँ खेलाडी बनेका थिए।
उनी सन् २०१८ अगस्तमा नेदरल्यान्ड विरुद्ध नेपालको पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्ने एघार क्रिकेट खेलाडी मध्ये एक थिए।
लामिछानेको उत्कृष्ट प्रदर्शनका कारण उनलाई आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग द्वितीय विभागको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा घोषित गरिएको थियो।
संयुक्त अरब इमिरेट्ससँगको तेस्रो खेलमा, विरोधी टोलीलाई ११४ रनमा रोक्नको लागि सन्दीपले ३० रन दिएर महत्वपूर्ण तीन विकेट लिएका थिए।
यस्तै नेपालले बङ्गलादेशमा आयोजना भएको बङ्गबन्धु गोल्डकपको ऐतिहासिक उपाधि जित्दा अञ्जन विष्टको उत्कृष्ट प्रदर्शनीसँगै उल्लेखनीय योगदान समेत रहेको थियो ।
अञ्जन विष्ट सुरूवाटमा मध्यपंत्तीबाट विपक्ष विरूद्ध फुटबल मैदानमा उत्रने गर्दथे भने हाल उनी अग्रपंक्तिबाट उत्रने गर्दछन् ।
नारे जुसी हाल सम्म पनि माछालाई चामलले बेरेर बनाइन्छ, यसले माछाको प्रोटिनलाई अमिनो एसिडमा टुक्र्याउँछ : त्यसैले यसको स्वाद अमिलो बनेको हुन्छ ।
भिनेगरले फरमेन्टेसनको प्रक्रियालाई छोटो बनायो भने स्वाद र परिकारलाई धेरै दिनसम्म राख्न मिल्ने पनि बनाउने भयो, यसले सुसीको फरमेन्टेसन प्रक्रियालाई छोटो बनाउँदै पछि फरमेन्टेसन गर्नै नपर्ने शैलीको शुरूवात भयो ।
अक्सफोर्ड अङ्ग्रेजी शब्दकोशले सुसी शब्द सर्वप्रथम अङ्ग्रेजीमा सन् १८९३ मा अ जापानीज् इन्टेरियर मा प्रयोग भएको बताएको छ ।
घरको आँगनमा ध्वजा उठाई साङ सेरक्येमको पूजा सिद्धिएपछि घरपरिवार सबैले “किकी सो सो ल्ह ग्यल्लो” भनि जयका प्रतीक सेतो पीठो उडाएर एकदम रमाइलो गर्ने गरिन्छ ।
त्यस पछि दोश्रो दिनबाट फेरि गोम्पा वा सार्वजनिक स्थलमा भेलाभई एक आपसमा टशि देलेक आदानप्रदान गर्दै आफ्ना मौलिक भेषभूषामा उभिएर मिठोमिठो खानेकुराहरू आदान–प्रदान गरी लोसार मनाउने गर्छन् ।
यस अवसरमा भूमण्डलमा स्थान जमाएर बसेका सिमेभूमे देवदेवी र नाग नागिनी किरा फट्याङ्ग्राहरू पनि आफ्नो ठाउँ छोडेर अन्यत्र सरेर जान्छन् भनिएको छ ।
वास्तविक बस्तुस्थिति यस्ता हुन् तापनि शेर्पा समाजले छयोठुल दुछेन (फागुणमा बुद्धले धार्मिक शक्ति प्रदर्शन गरी तैर्थीकलाई हराएको प्रातिहार्य दिवस पारेर लोसार चाड मान्ने गरेका छन्।
जसको अर्थ भोटभाषासंग सम्बन्धित शेर्पा, भुटानी, योल्मो, डोल्पाली तामाङ इत्यादि भाषाहरूमा लो अर्थात वर्ष वा साल भन्ने हुन्छ भने सार को अर्थ नयाँ भन्ने हुन्छ।
यस पुस्तकमा जनसङ्ख्या वृद्धि र खाद्य सामग्रीको विशेष सम्बन्धको व्याख्या गरेको छ यो पुस्तक प्रकाशित भएकै दिनदेखि अत्यन्त चर्चित रह्यो ।
पछि माल्थसले विभिन्न देशहरूको भ्रमण भ्रमण गरी जनसङ्ख्या सम्बन्धी तथ्यांक सङ्कलन गर्दै के सिद्ध गरे भने सामाजिक विज्ञानहरूमा पन िभौतिक विज्ञानहरु जस्तै तथ्यहरूको विश्लेषण गरेर मात्र कुनै सिद्धान्तको पुष्टि गर्नै सकिन्छ ।
जनसङ्ख्या, जनसांख्यिक प्रक्रिया र सामाजिक–आर्थिक अवस्था बीचको सम्बन्धलाई जनसङ्ख्या संक्रमणको सिद्धान्तले स्पष्ट व्याख्या गर्दछ।
यी विचारकहरुका अनुसार आर्थिक विकासको परिणामस्वरुप कुनै पनि देशको जनसङ्ख्या वृद्धि दर, जन्म दर, मृत्यु दर तथा जनसङ्ख्याको गुणात्मक र परिमाणात्मक पक्षको निर्धारण हुन्छ ।
यसबाट यी दुवै विषयको सम्बन्ध स्पष्ट हुन्छ तर यी दुवैमा एउटा आधारभूत अन्तर के छ भने समाजशास्त्र जनसङ्ख्याको गुणात्मक पक्षको व्याख्या हो भने जनसाङ्ख्यिकी शास्त्रले जनसङ्ख्याको संख्यात्मक पक्षको पनि अध्ययन गर्दछ।
माल्थस बाहेक पनि अनेक प्रसिद्ध अर्थशास्त्रीहरूले जनसङ्ख्या सम्बन्धी घटनाहरू प्रजननता, बसाईं सराई आदिको आर्थिक व्याख्या गरेका छन् ।
जनसङ्ख्या शिक्ष्ाँको माध्यमबाट मूल्य स्पष्टीकरण द्वारा जनसङ्ख्याको बारेमा विद्यार्थीहरूको मूल्य मान्यतामा परिवर्तन ल्याउन तथा जनसङ्ख्या सम्बन्धी समस्याहरूको बारेमा ज्ञान, सीप, अभिवद्धि र समझदारी विकास गर्न सकिन्छ ।
जनसङ्ख्या शिक्षाले देशको आवश्यकता अनुसार जनसङ्ख्याको बारेमा मानिसहरूलाई जागरुक बनाई गुणस्तरीय जीवन अभिवृद्धि गर्न सहयोग पुर्याउछ ।
यस क्रममा अमेरिका र युरोपका देशहरूमा जनगणना र पंजीकरण प्रारम्भ भइ जन्म मृत्युका तथ्यांकहरूको विश्लेषण र सहसम्बन्धको अध्ययन प्रारम्भ भयो ।
यस पुस्तकमा उनले जनसाङ्ख्यिकीलाई जनसङ्ख्याको भौतिक, सामाजिक, बौद्धिक तथा नैतिक अवस्थाहरु र सामान्य प्रवासको अध्ययन बताएका छन् ।
वेल्याण्डका अनुसार, कुनै विशेष समाजको आवश्यकता अनुसार उपयुक्त हुने गरी विद्यालयमा जनसङ्ख्या शिक्षाअनतर्गत विशेष किसिमका शैक्षिक कार्यक्रमहरू लागू गर्नु पर्दछ ।
उनीहरूको विचारमा जब जनसङ्ख्या शास्त्रलाई जैविक, सामाजिक, आर्थिक तथा भौगोलिक तत्वहरूसँग सम्बन्धित गराएर अध्ययन गरिन्छ त्यस बेला यस विषयलाई जनसङ्ख्या अध्ययन वा जनसङ्ख्या विश्लेषण भनिनछ ।
जनसङ्ख्या र आर्थिक क्रियाकलापअ अन्योन्याश्रित भएकोले नै विश्वका अधिकांश विश्वविद्यालयमा अर्थशास्त्र अन्तर्गत यसको अध्ययन गरिन्छ ।
जनसाङ्ख्यिकी जनसङ्ख्याको आकार, संरचना र वितरण तथा यसमा जन्म मृत्यु विवाह र प्रवास र सामाजिक गतिशीलताका प्रक्रियाहरु द्वारा समय समयमा हुने परिवर्तनहरूको तथ्यांकीय र गणितीय अध्ययन गरिन्छ ।
आश्रित अनुपात, श्रम शक्ति, रोजगार, आय, शिशुहरूको माग, जनसङ्ख्या स्थानान्तरण आदि अवधारणाहरु ले जनसाङ्ख्यिकी र अर्थशास्त्रको घनिष्ठ सम्बन्धलाई स्पष्ट गर्दछ ।
यसरी जीवविज्ञान, समँज शास्त्र र अर्थशास्त्रको एक अंगको रूपमा रहेको यो विषय आज एक स्वतन्त्र विषय जनसङ्ख्या अध्ययनको रूपमा विकसित भइसकेको छ ।
जनसङ्ख्यासंग सम्बन्धित औपचारिक तथ्यांक र सोसँग सम्बन्धित तथ्यांकीय र गणितीय विश्लेषण को प्रस्तुति लाई औपचारिक जनसाङ्ख्यिकी भनिन्छ ।
सन् १५२३ मा पोर्चुगेली समुद्रयात्री डियोगो डी मेलो यस स्थानलाई पार गर्दै जाँदा अचानक यहाँ आएका थिए, उनी ओर्मुज तिर जाँदै गर्दा एउटा भयङ्कर समुद्री आँधीमा फसे र उनको पानीजहाज दमनको दिशामा तेर्सियो र भाग्यले उनी यहाँ पुग्न सफल भए ।
यहाँको उपयुक्त भौगोलिक परिवेश अनुसार समुद्रसँगको नजिकीको कारणले यहाँबाट पोर्चुगेलीहरू युरोपसँग सिधा समुद्री मार्गको प्रयोग गर्दै व्यापार गर्ने गर्थे ।
१६औँ शताब्दीमा मोतीदमनमा मुगल साम्राज्यबाट बच्नको लागि एउटा बृहत किल्लाको निर्माण गरियो किनभने पोर्चुगेली यहाँ आउनुभन्दा पूर्व यस स्थानमा मुगलहरूले राज्य गरेका थिए ।
सन् १९६१ डिसेम्बर १९ को दिन भारत सरकारद्वारा शैन्य कार्यवाही गरेर यहाँ आफ्नो कब्जा जमायो र यस क्षेत्रलाई पोर्चुगेलीहरूको शासनबाट मुक्त गराउन सफल भयो ।
नानी दमनमा महत्त्वपूर्ण केन्द्रिक बजार, प्रमुख अस्पताल, वृहतबजार र मुख्य सरकारी र आवाशीय भवनहरू रहेको छ भने मोती-दमनमा मुख्यतया पुरानो सहरको छाप तथा पुरातात्विक स्थलहरू हेर्न सकिन्छ ।
उनी डालियान वान्डा समूहको संस्थापक र अध्यक्ष हुन् भने उनी चीनका सबैभन्दा ठूलो अचल सम्पत्ति डेभलपरका साथै संसारको सबैभन्दा ठूलो चलचित्र थिएटर सञ्चालक समेत हुन ।
१५ वर्षको उमेरमा उनले जनमुक्ति सेनाको १७ वर्षको सेवा शुरू गरेका थिए, शुरूमा उनी सिमा सुरक्षाकर्मा थिए भने पछि उनलाई रेजिमेंट कमान्डरमा पदोन्नती गरिएको थियो ।
हाल सम्म नेपाली राष्ट्रिय टिमबाट मात्र तीनवटा खेल खेलेका उनी आफ्नो पोजिसनमा उत्कृष्ट खेलाडीहरू भएकाले आफू नियमित राष्ट्रिय टिममा पर्न नसकेको उनी बताउछन् ।
मछिन्द्र फुटबल क्लबबाट फुटबल खेल्दा चर्चाको र सफलताको चुचुरोमा पुगेका लिम्बूले २०१३-१४ सहिद स्मारक राष्ट्रिय लिगमा सर्वाधिक उत्कृष्ट स्ट्राइकरको पुरस्कार समेत प्राप्त गरेका थिए।
यो सन १९९७ मा एसियामा भएको आर्थिक संकट, जो पछि थाईल्याण्डमा शुरूभयो, कहिलेकाहीं यसलाई "टोम यम कुंग संकट"का रूपमा उल्लेख गरिन्छ ।
आज संसारभरि लोकप्रिय भएको योग शब्द कर्मयोग, ज्ञानयोग, ध्यानयोग अनेक रूपमा हिन्दु, बौद्ध, र जैन संस्कृतिमा व्यवहार भइरहेको शब्द हो ।
योगको क्रियाले पनि मानवीय चेतनालाई यसका अनेक आयामसंग सम्बन्धित गर्न सक्छ– शारीरिक स्वास्थ्य, मानसिक स्वास्थ्य, ज्ञान, त्याग, वैराग्य इत्यादि ।
विश्व योग दिवस मनाउन भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गरेको प्रस्ताव संयुक्त राष्ट्र सङ्घले स्वीकार गरेपछि जुन २१ लाई विश्व योग दिवसका रूपमा मनाइने भएको हो्।