polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
တွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အယုံအကြည် ကင်းလာကြတယ်၊ ရဲဘော်ရဲဘက်တွေအဖြစ်အချင်းချင်း ရန်သူတွေလိုသဘောထားလာကြတယ်၊
ပြေလည်မှုတို့ကိုဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ အစိုးရတွင်း အုပ်စုတိုက်ပွဲကိုသာ ပြင်းထန်စွာ ဆင်နွှဲနေတော့သည်။
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ကို လက်တွေ့တည်ဆောက်ကြရန်အတွက် အောက်ပါကမ်းလှမ်းချက်တစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန် လိုက်ပါသည်။
လိုက်ပို့ ပေးရမည်သာမက သုံးရက်အတွင်း ဖမ်းဆီးခြင်း၊ တိုက်ခိုက်ခြင်း လုံးဝပြုလုပ်မည်မဟုတ်ကြောင်း ကြေညာအပ်သည်။
ဤအတိုင်းပင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ် ပါတီပဏာမကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှတော်လှန် ရေးကောင်စီအား အလေးအနက် တိုက်တွန်းပါသည်။
တရုတ်ဖြူ အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ သွယ်ဝိုက်သောအကူအညီရရေး ဟူသော မျှော်လင့်ချက်များမှာလည်း ပြိုလဲပျက်စီးခဲ့ လေသည်။
မျက်နှာဖြူတစ်ဦးက ကရင်သူပုန်တို့လက်မှ သိန်း ၄ဝ ဗုန်းပြေးခြင်း၊ ကော်သူးလေ တပ်သားများ လက်နက်ချချင်ကြသော်လည်း
ယှဉ်ပြိုင်နိုင် စေရန် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲမှ လူထုတိုက်ပွဲသို့ ပြောင်းလဲပါဟူ၍ ဇွန်လ ၂၈ ရက်တွင် ကြေညာကြ သည်။
ကျော်ဇံရွှီးတို့လူစုက အလံနီထဲကျန်နေသော ဦးဘိုးတင် ကို ဗမာ့လက်ကိုင်တုတ်ဟု ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန် ခဲ့သည်။
ကိုင်မှုတို့မရှိခဲ့သည့်အတွက် စစ်ဘုရင်ဝါဒများ ပေါ် ပေါက်ခဲ့သောကြောင့် တပ်နှင့်ပြည်သူလူထုကင်းကွာ ခဲ့ပေသည်။
ကျောက်ဖြူငွေတိုက်ကိုပို့လိုက်သော အစိုးရငွေ ပေါင်း ၇၂၄ဝဝဝ ပါသည့်ငွေသေတ္တာများကိုတိုက်ခိုက် ယူသွားကြခြင်း။
နယ်ပယ်အတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုများအား အလျှင်းမရှိရလေအောင် အထူးထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် ပေးစေလိုသည်။
စာရေးစာချီသပိတ်များ ဆက်ကာဆက်ကာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းသည် ဖဆပလ အစိုးရအတွက် ကြီးမားသော အခက်အခဲများ ဖြစ် ပေသည်။
ခဲယမ်းမီးကျောက်ဖူလုံရေး၊ ပြည်သူလူထုထောက်ခံမှု စသည်တို့တွင် ငါတို့သည် အတိုင်းအတာမသိ ညံ့ဖျင်း ခဲ့ကြပေသည်။
ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ရန် ရည်ရွယ်ချက်သာရှိကြောင်း အောက်ပါသတင်းစာ ကောက်နုတ်ချက်များအရ ထင်ရှားစွာသိသာနိုင်သည်-
တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာကို တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့တိုးပြီး ကျွန်တော်တို့သဘောပေါက်လာကြပါတယ်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်စစ်နယ်မြေ၊ ကေအင်န်ယူ နယ်မြေများကို ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီက လွှမ်းမိုးရန် ကြိုးစားသည်။
တာဝန်ရှိသူ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး၊ ပစ်မိန့်ပေး သော တရားသူကြီးနှင့် ပစ်ခတ်သူရဲများ အား အရေးယူ အပြစ်ပေးရန်၊
အစား ကျောင်း ၁၅ ရက်သာ ပိတ်မည်ဟူသော စည်းကမ်း ချက်မှာလည်း ကျောင်းသားများဆူပူစေရန်အကြောင်း ပြစရာဖြစ်လာသည်။
တော်လှန်ရေး ကောင်စီသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် ဤ ပြဿနာအဝဝကို ဖြေရှင်းလိုကြောင်း ကမ်းလှမ်း လိုက်ပါသည်။
တော်လှန်ရေးသည် လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲဖြစ်၍ လက်နက်ကိုင်စည်းရုံးရေးသည် အဓိကစည်းရုံးရေးအသွင်ဖြစ်သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး ကြွေးကြော်သံဖြင့် စည်းရုံးသော်လည်း လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကိုမူ စွန့်လွှတ်ရန် မရည်ရွယ်ခဲ့ပေ။
တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ဓား တပြက်၊ တုတ်တပြက်နဲ့ ရိုက်ကြနှက်ကြ၊ သတ်ကြ ဖြတ်ကြအထိပဲ အခြေအနေဟာ ဆိုးရွားလာခဲ့ပါတယ်။
သမိုင်းဝင်သမဂ္ဂအဆောက်အအုံကြီး ပျက်စီးသွားရမှုတို့သည် တော်လှန်ရေးကောင်စီကို နိုင်ငံရေးအရ အထိနာစေခဲ့သည်။
ထိန်းသိမ်း နိုင်စွမ်းမရှိဘဲ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မတရားမှုများ၊ မကျေ နပ်မှုများဖြင့်သာ ပြည့်နှက်၍နေလေသည်။
အပြစ်မဲ့အရပ်သားများကို သတ်ဖြတ်ရုံသာမကဘဲ ယင်းတို့အချင်းချင်းလည်း သတ်ဖြတ်၍ အာဏာလုယူ နေကြသူများပင်တည်း။
မီးစတစ်ဖက် ရေမှုတ်တစ်ဖက် ဖြစ်နေ ခဲ့ပြီး ပါတီအတွင်း၊ အပြင် ဂယက်ရိုက်မှု များပြားခဲ့သော လမ်းစဉ်ဖြစ်သည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် မဒညတ အသွင်ဖြင့် ကြိုးစားသော်လည်း သထုံခရိုင်ကိုထိုးဖောက် နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကိုဖျက်သိမ်း၍ ကေအာရ်စီခေါ် ကရင်တော်လှန်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးဖြစ်လေ သည်။
ရုပ်ရှင်ကားပြသနေရာ မြို့လုံးကျွတ်လောက် ပင် ရုပ်ရှင်ကား သွားရောက်ကြည့်ရှုကြချိန်ဖြစ်သည် ဆိုကြောင်း။
ပင်လုံစာချုပ်အရ ၁ဝ နှစ်ပြည့်မြောက်လျှင် ရှမ်းပြည်နယ်သည် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက် နိုင်ခွင့်ရရှိရေး။
အကယ်၍ အထက်ပါပထမလမ်းစဉ်အရ ဆောင် ရွက်ခဲ့ပုံကို နိုင်ငံရေးသေနင်္ဂဗျူဟာတစ်ရပ်အဖြစ်ချမှတ် ပြရမည်ဆိုပါက-
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့၊ တောခိုဘားမားရိုင်ဖယ်။
အစည်းအဝေးမပြီးမီမှာပင် အစိုးရ အဖွဲ့ ပြုတ်ကျမည့်သတင်းများထွက်ပေါ်လာပြီး လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ်လာကြသည်။
လက်နက်ခဲယမ်းများထောက်ပံ့ရာမှ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်လာပြီး အင်အားမှာ ၂၇ ယောက် ရှိခဲ့လေသည်။
ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီအပေါ်များစွာ စိတ်ပျက်လျက် ရှိပြီး ၅၅ လမ်းစဉ်အပေါ်လည်း ယုံကြည်မှုမရှိတော့ ပေ။
ကလေးတို့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းတို့ကိုပြုလုပ်နေပြီဟူသော သတင်းအရ ရှေ့သို့ဆက်လက်ချီတက်ကြတော့သည်ဆိုကြောင်း။
လောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း၊ ထိုအထဲတွင် ရွာသူရွာသား ခုနစ်ယောက်သေ၍ တစ်ယောက် ဒဏ်ရာရသည်ဆိုကြောင်း။
ပခုက္ကူခရိုင်တွင် ဆက်လက်အခြေမချနိုင် တော့ဘဲ ရခိုင်ဒေသဘက်သို့ တိမ်းရှောင်ရွှေ့ပြောင်း သွားခဲ့ရသည်။
အကြောက်ကြီးကြောက်လာတဲ့အခါမှ အာဏာရှင် စိတ်ပေါက်တယ်လို့စွပ်စွဲတာ ငါသိပ်ပြီးရယ်ချင် တယ် ကျော်ငြိမ်း။
အဲလ်ဘတ်က ကိုယ်ရံတော်၊ ဗိုလ်မှူးဘခင်က ဓာတ် သတ္တုတာဝန်ခံ စသည်ဖြင့် တာဝန်များသတ်မှတ်ခွဲဝေ ပေးထားသည်။
ဖန်တီးလျက်ရှိကြရာ သန့်ရှင်းအစိုးရ သည် နိုင်ငံတော်အား နိုင်နင်းစွာအုပ်ချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိ တော့ပေ။
အဖွဲ့အစည်း အတွင်း၌ပင် နိုင်ငံရေးအယူအဆကွဲလွဲမှုများကြောင့် အောက်ခြေအဆင့်အထိ မခိုင်မြဲနိုင်ခဲ့ပေ။
အလုပ် မလုပ်နိုင်ဘဲ ရာထူးဆက်ခံရေး၊ စီးပွားရေးလက်ဝါးကြီး အုပ်နိုင်ရေးတို့ကိုသာ လုံးပန်းနေကြတော့၏
ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာရန်အတွက် အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းမည် ဖြစ်ကြောင်း အသံလွှင့်၍ ကြေညာသည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီ အာဏာ ထိန်းသိမ်းချိန်တွင် မဒညတမှာ အမည်ခံမျှသာရှိသည် ဟု ဆိုရပေမည်။
ဤအစီရင်ခံစာ သဘောထားကို ပေါ်လစ်ဗျူရို အဖွဲ့မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေးတွင် တင်ပြ၍ အဆုံး အဖြတ်ခံယူရန်။
နစ်ပါတီအတွင်းမှ နိုင်ငံရေးအယူအဆကွဲပြားမှုဂယက် များသည် ကေအင်န်ယူပါတီကိုပါ ရိုက်ခတ်ထိပါးခဲ့ သည်။
ထွက်ပြေးမယ်လည်းမကြံနှင့်၊ ထွက်ပြေးလျှင် သေနတ်နှင့်ပစ်သတ်မည်ဟု ကြိမ်းမောင်းနေကြသည် ဆိုကြောင်း။
ကြိုတင်ပြုလုပ်ရေးအတွက် တော်လှန်ရေးကောင်စီနှင့် လာရောက် တွေ့ဆုံ၍ ရှစ်ကြိမ်မျှ ဆွေးနွေးခဲ့ပေသည်။
ထိန်းသိမ်းရေးဟူသော ပြဿနာကိုစင်ပြိုင်အစိုးရအထိ တောင်းဆိုသည်ဟုမှတ်ယူကာ ပြဿနာမှာကြီးမား လာခဲ့သည်။
တားဆီးရန် အချိန်ကန့်သတ်ပေးသောအခါတွင်လည်း ဆုံးဖြတ်ရန် အာဏာမပိုင်ဟုဆိုကာ ဗဟိုသို့လွှဲချခဲ့ သည်။
ပြည်တွင်းစစ်ကိုအကြောင်းပြု၍ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ရေး ဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းပစ်ရန်။
တည်ဆောက်ရေးတို့အတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် မဒညတကိုဖွဲ့စည်းရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခဲ့ကြ သည်။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ဘလွင် နိုင် ရွှေကျင် ကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ရေးထိုးပြန်ကြားခဲ့သည်။
မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် ဗန်ကောက် ဆွေးနွေးပွဲမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ကျေးရွာအုပ်စု ဆိုသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြို့နယ်များရှိ စတုတ္ထမြောက် အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့် ကျေးလက်ဒေသများ ဖြစ်သည်။
ဖတပလ အတွင်းတွင် တပ်မတော်၊ ကွန်မြူနစ် ပါတီ၊ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီတို့သည် အတူတကွ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေကြသည်။
၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်တွင် အမေရိကန် လေတပ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟီရိုရှီးမားမြို့ပေါ်သို့ အဏုမြူဗုံးတစ်လုံးကြဲချလိုက်ရာ လူသူမြောက်မြားစွာ
အာရှနှင့် ပစိဖိတ်နယ်မြေများမှ ဆုတ်ခွာ ပေးခဲ့ရပြီးဖြစ်သည့်အပြင် မဟာမိတ်များက ဂျပန် ကျွန်းကြီးကိုပင် ကမ်းတက်တိုက်ခိုက်နေပြီ ဖြစ်သည်။
အစည်း အဝေးသို့ ဖတပလ ဗဟိုဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ တက်ရောက် ခဲ့ပြီး ဖတပလကိုယ်စားလှယ်များပါဝင်သည့် လူထု အစည်းအဝေးကြီးတစ်ရပ် ကျင်းပရန်
စောင်း၌တည်ရှိသော နေသူရိန်ဇာတ်ရုံကြီးသို့ ဖတပလ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပြည်သူအများရောက်ရှိလာပြီး ညီလာခံကျင်းပကြသည်။
နေသူရိန်ညီလာခံတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး မိန့်ခွန်းပြောရာ 'မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံး၊ အမျိုးသားစိတ်ရှိသည့်
နိုင်ငံရေးပါတီအားလုံးတို့အား ဖဆပလနှင့် ပူးပေါင်း ပြီး နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးဆောင်ရွက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ သည်။
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် နေသူရိန်ညီလာခံတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်အား ဖတပလအဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်တို့ တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပုံကို အသေးစိတ်
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်သည်လည်း ဂျပန်တပ်များနှင့်အတူ ဗန်ကောက်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး တပ်သားသစ်များစုဆောင်းကာ အပြင်းအထန် သင်တန်းပေးလေ့ကျင့်နေကြရသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းမှာပင် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းနှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်သည် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ကို ဗန်ကောက် မြို့၌ ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြသည်။
ပထမ ခံစစ်စည်းဖြစ်သော စင်ကာပူခံတပ်ကြီး ဂျပန်လက်သို့ ကျရောက်သွားပြီး ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် ဂျပန်လေယာဉ်ပျံများက မန္တလေးမြို့ကို စတင်ဗုံးကြဲတော့သည်။
ဂျပန်များက မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရန် တာစူ နေပြီး မော်လမြိုင်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိပါက မြန်မာနိုင်ငံ ၏
ဂျပန်တပ်များနှင့်အတူ မြန်မာပြည် တွင်းသို့ ဘီအိုင်အေတပ်မတော်ကြီးတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး နေဝင်း နှင့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် လျှို့ဝှက်စွာ ကြိုတင်ဝင်ရောက်ပြီး အင်္ဂလိပ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်ရန် ကြံရွယ်ထားသည်။
ဂျပန် တပ်များနှင့် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်တို့သည် ဝိတိုရိယအငူနှင့် ထားဝယ်ဘက်မှ စစ်ကြောင်း တစ်ကြောင်း၊ ရဟိုင်းမှတစ်ဆင့် မြဝတီ၊ မော်လမြိုင် ဘက်သို့ စစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်း ခွဲ၍ မြန်မာပြည် တွင်းသို့ ဝင်လာသည်။
မော်လမြိုင်စစ်ကြောင်းနှင့်အတူ ဘီအိုင်အေဌာနချုပ် ပါဝင်လာပြီး ရေကြောင်းချီ စစ်ကြောင်းသည်လည်း ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ချီတက် လာသည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးနေဝင်းခေါင်းဆောင်ပြီး ဗိုလ်တာရာ၊ ဗိုလ်မိုးညို၊ ဗိုလ်လင်းယုန် စသော ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်သားများပါဝင်သည့် အတွင်းသူပုန်တပ်ဖွဲ့ သည် သောင်ရင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကူး၍ မြန်မာပြည်တွင်း သို့ လျှို့ဝှက်စွာ ဝင်ရောက်လာသည်။
အတွင်းသူပုန် တပ်ဖွဲ့သည် ရွှေဂွန်းနယ်မှတစ်ဆင့် အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ထားဆဲဖြစ်သော စစ်တောင်း-မုတ္တမရထား လမ်းပေါ်ရှိ ကျိုက္ကော်-သိမ်ဆိပ်သို့ ရောက်သွားသည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်မှူးကြီးနေဝင်းက ရန်ကုန်မှ ကွပ်ကဲ ဆက်သွယ်ရန်၊ ဗိုလ်တာရာက တောင်ငူ၊ ပျဉ်းမနားနှင့် မန္တလေးအထိ ခရိုင်ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆက်သွယ်စည်းရုံးရန်၊ ဗိုလ်မိုးညိုနှင့် ဗိုလ်လင်းယုန်တို့က ပဲခူး နှင့် ပြည်ဘက်တွင် တာဝန်ယူရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး လူစုခွဲ လိုက်ကြသည်။
အတွင်းသူပုန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်သခင်များ၊ မျိုးချစ်ပုဂ္ဂိုလ်များ အား စည်းရုံး၍ အင်္ဂလိပ်ဆုတ်ခွာသွားသည့် မြို့ရွာများတွင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ သိမ်းပိုက်ထားခြင်း၊ ဘီအိုင်အေတပ်မတော်အတွက် ကြိုတင်၍ တပ်သား သစ်များစုဆောင်းထားခြင်း၊ ဆုတ်ခွာနေသော အင်္ဂလိပ်တပ်များအား ပြောက်ကျားနည်းဖြင့် အနှောင့်အယှက် ပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
သခင်စိုးသည် သခင်သန်းထွန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့နှင့် တိုင်ပင်ပြီး ကိုသိန်းဖေနှင့် သခင်တင်ရွှေတို့အား အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ဂိုရှယ်၊ မစ္စတာနာ့တ်၊ မစ္စတာဒေး အစရှိသော ကုလားရဲဘော်များသည် မန္တလေးထောင်မှ ထွက်လာရပြီးနောက် သခင်စိုးတို့နှင့် လူစုခွဲကာ ၁၉၄၂ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်၌ အိန္ဒိယပြန်ရန် မုံရွာဘက်သို့ ထွက်ခွာသွားကြပြီဖြစ်သည်။
နိုင်ငံရေးအယူအဆမှာ ဂျပန်ဖက်ဆစ်ကိုလည်း တိုက်မည်၊ အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့သမားများကိုလည်း တော်လှန်ပုန်ကန်မည်ဟူသော အယူအဆပင်ဖြစ်သည်။
သေနင်္ဂဗျူဟာကို ကျင့်သုံးရန် အိန္ဒိယနိုင်ငံသာလျှင် လုံခြုံမှုရှိမည်ဟု ယူဆသောကြောင့် ထွက်ခွာသွားကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သခင်စိုးသည် တရုတ်များနှင့် ဆက်သွယ်ကြည့်ရာတွင် အဆင်မပြေသဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မဟာမိတ်များနှင့် ဆက်သွယ်ရန် ကြိုးစားလာသည်။
ဂျပန်တို့သည် မော်လမြိုင် ကိုသိမ်းပြီးပါက မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကိုကြေညာပေးမည်ဟု ကတိထားခဲ့သော်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များက လွတ်လပ်ရေးကြေညာပေးရန် တောင်းဆိုသောအခါ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးသိမ်းပြီးမှ ကြေညာသင့်သည်ဟု အကြောင်းပြကာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်ခေတ်တွင် အင်္ဂလိပ်အလိုတော်ရိလုပ်ခဲ့သူများမှာလည်း ဂျပန်ခေတ် တွင် ဂျပန်အလိုတော်ရိများအဖြစ် သခင်များကို ချောက်တွန်းခြင်း၊ သူခိုးဓားပြများမွေး၍ ဘီအိုင်အေ နာမည်ဖျက်ခြင်းများ ပြုလုပ်လာကြသည်။
ထိုအချိန်တွင် စစ်ဖြစ်ချိန်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ထကြွသောင်းကျန်းနေသော လက်နက်ကိုင်များ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အောက်မှ လက်နက်ကိုင်ရဲများကို ကွပ်ကဲမည့်သူမရှိ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ထို့ကြောင့် ဘီအိုင်အေ ယာယီအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင်များသည် ဓားပြများအား နှိမ်နင်းခြင်း၊ စည်းကမ်းမဲ့ကိုင်ဆောင်နေသည့် လက်နက်များကို သိမ်းဆည်းခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ကြရသည်။
ကရင် စစ်ပြေးများသည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ ကရင် ကျေးရွာများတွင် လက်နက်ခဲယမ်းအပြည့်အစုံဖြင့် ခိုလှုံနေထိုင်လျက်ရှိကြရာ ဘီအိုင်အေ ယာယီအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ထိပ်တိုက်ပြဿနာ တက်တော့သည်။
ဗိုလ်သိမ်းဆွေ၊ ကိုမောင်မောင် ၊ ကိုဘစံ နှင့် မြောင်းမြ မြို့ သခင်အဖွဲ့ဝင်များသည် ဘီအိုင်အေနှင့် ဂျပန်တပ် များမရောက်မီမှာပင် မြောင်းမြမြို့ကို သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်လိုက်ကြသည်။
သူခိုးဓားပြများအား နှိမ်နင်းခြင်း၊ အင်္ဂလိပ်ခေတ် ကျေးရွာသူကြီးများထံမှ လက်နက်သိမ်းခြင်းတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။
ထိုအချိန်တွင် ပုသိမ်မြို့မှ အင်္ဂလိပ် အစိုးရ အရာရှိများမှာ ကရင်၊ ဗမာလူကြီးများနှင့် ရဟန်းတော်များလက်သို့ မြို့ကိုအပ်နှံကာ ထွက်ပြေးသွားကြလေပြီ။
ဗိုလ်သိမ်းဆွေတို့ လူစုသည် ပုသိမ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ချီတက်လာရာ ရှမ်းရွာသို့အရောက်ကရင်စစ်ပြေးများထံတွင် လက်နက်များရှိနေကြောင်း၊ ကရင်များကို စောဘဦး ကြီးနှင့် ဆာစံစီပိုးတို့က ခေါင်းဆောင်နေကြောင်း သတင်းရရှိကြသည်။
ဘီအိုင်အေဌာနချုပ်က ဝါးခယ်မ တွင်ရှိနေသော ဘီအိုင်အေတပ်သားများကို သင်္ဘော တစ်စင်းစာ လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် ဖြည့်တင်းပေးခဲ့သည်။
တောရွာများက ပျံ့လွင့်လာသော သတင်းများ၊ စစ်ရုံးသို့ အားကိုးတကြီးနှင့် လာရောက်တိုင်ကြားကြသော အမှုများတွင် မြန်မာအမျိုးသမီးများ ကို ဂျပန်စစ်သားများက ကာယိန္ဒြေဖျက်ဆီးခြင်း၊ မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ မိဘမောင်ဖွားရှေ့တွင်ပင်မရှောင်ပြုကျင့်ခြင်း၊ လူများကို ဖမ်းဆီးရိုက်နှက်ခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဂျပန်ကင်းစောင့်ရှေ့ ဖြတ်သွားသူတိုင်းအား ဆရာတော်၊ သံဃာတော်များမကျန် အလေးပြု စေခြင်း၊ အလေးမပြုပါက ပါးရိုက်ခြင်း၊ ပြည်သူလူထု၏
လက်နက်မဲ့ ပြည်သူလူထုကိုသာမဟုတ်၊ လက်နက် စွဲကိုင်ထားသော ကျွန်တော်တို့ ဘီအိုင်အေတပ်ဗိုလ်၊ တပ်သားများကိုလည်း ဖိနှိပ်စော်ကားလေ့ ရှိပေသည်။
ဗန်းမော်သို့ ရေကြောင်းချီတက်သွားသော ဗိုလ်မှူးကြီး ဇေယျ ကို ဂျပန်စစ်သားများက ပါးရိုက်ခြင်း၊ အချို့ နေရာများတွင် ဘီအိုင်အေတပ်များမှ လက်နက်များ သိမ်း၍ ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခြင်း၊ စစ်ကိုင်းတွင် မကြာခဏ ဘီအိုင်အေတပ်သားများကို ရိုက်လွှတ်လေ့ရှိခြင်းစသည် တို့ ဖြစ်ပွားနေပါသည်။
အယူအဆနှင့်အညီ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးစားနေသကဲ့သို့ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းနှင့်တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များမှာလည်း ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့အား တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရန် ဆုံးဖြတ် ပြီး ဖြစ်နေသည်။
ဗိုလ်သိမ်းဆွေသည် ဂျပန်လက်မှလွတ်သောအခါ ရန်ကုန်သို့သွား၍ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား တိုင်ကြားခဲ့သည်။
ကရင်လူမျိုးများကို အချို့သမိုင်းဆရာများက တိုင်တရုတ်စုမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြပြီး အချို့ကမူ တိဗက်တိုဘားမင်း စုမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။
တိုင်တရုတ်အုပ်စုသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ နောက်ဆုံးရောက်ရှိလာကြသူများဖြစ်ပြီး အရှေ့ ဘက်တောင်တန်းများပေါ်တွင် စတင်နေထိုင်ကြသည်။
နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသောအခါက ကရင်လူမျိုးများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး လူဦးရေတိုးပွားလာသဖြင့် တောင်ဘက် မြေပြန့်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်။
အများစုမှာ ကယားတောင်တန်းဒေသမှ တနင်္သာရီတောင်တန်းဒေသအထိ တောင်ပေါ်ဒေသများနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတို့တွင် အခြား မွန်၊ ဗမာစသောလူမျိုးများနှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။
မြေပြန့်ဒေသတွင်နေထိုင်ကြသော ကရင်အများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံမှာလည်း မွန်၊ ဗမာတို့နှင့် ကွဲပြားမှုမရှိခဲ့ပေ။
တောင်ပေါ် ဒေသတွင်နေထိုင်ကြသော ကရင်များမှာမူ နတ်ကိုးကွယ်လေ့ရှိပြီး ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံမှာ အနည်းငယ်ကွဲပြားကြသည်။
သက်ဦးဆံပိုင်ပဒေသရာဇ်စနစ်တွင် ကရင်များသည် ဗမာများနှင့် သီးသန့်ခွဲခြား၍ ဖိနှိပ်ခံရခြင်းမျိုး များမရှိခဲ့ပေ။
ဩဇာအာဏာထက်မြက်ခဲ့သည့် မြန်မာဘုရင်၊ မွန်ဘုရင်များက ကရင်လူမျိုးများအား လူမျိုးရေးအရ ဖိနှိပ်ညှဉ်းဆဲမှုများလည်း မြန်မာ့သမိုင်းတွင် မရှိခဲ့ပေ။
ပဒေသရာဇ်ခေတ်ကာလအတွင်း ဗမာ၊ မွန်တိုင်းရင်းသားများ ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသည့် ကောင်းကျိုး ဆိုးကျိုးများကို ကရင်များလည်း တန်းတူပင် ကြုံတွေ့ ခဲ့ကြရသည်။
ခါးသီးသောအတွေ့အကြုံများကို ကရင်များအနေနှင့် အခြားလူမျိုးများထက် ထူးထူးခြားခြား ပိုမိုခံစားခဲ့ကြရခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်တွင် အင်္ဂလိပ်တို့က နာဇီဂျာမန်တို့အား စစ်ကြေညာလိုက် သည့်အချိန်မှစ၍ ဥရောပတိုက်အတွင်းတွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မီးသည် စတင် လောင်ကျွမ်းတော့သည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံ ကျဆုံးပြီးသော အခါတွင်ကား အင်္ဂလန်ကျွန်းမှလွဲ၍ ဥရောပတိုက် တစ်ခုလုံးနီးပါးသည် ဂျာမန်တို့၏
မြန်မာမျိုးချစ်ခေါင်းဆောင်များသည် ဤအခြေအနေကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းရန် ကြံစည်တွေးတောလာကြသည်။
စစ်ဖြစ်လုနီးပါးအခြေအနေမှာပင် 'အင်္ဂလိပ်အခက်၊ ဗမာ အချက်'ဟူသော ကြွေးကြော်သံသည် ထင်ရှား၍ လာ သည်။
စစ်ကြီးဖြစ်ပွားပါက ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့အစိုးရအား အကူအညီမပေးရန် လှုံ့ဆော်ချက်များ ပိုမိုပြင်းထန် လာသည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံက စစ်မကြေညာမီ ၂ ရက် အလို ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ပြည်လုံးဆိုင်ရာ အလုပ် အမှုဆောင်အဖွဲ့သည် အထူးအစည်းအဝေးတစ်ရပ် ကျင်းပပြီးနောက် အသင်းအပင်း ဂိုဏ်းဂဏမရွေး၊ အဖွဲ့မရွေး၊ ပါတီမရွေး ပါဝင်နိုင်သည့် လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအင်အားစုများသည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဂျပန်ကို တိုက်ရမည်ဖြစ်သည်။
သခင် စိုးနှင့် ‌‌ေထာင်တွင်း အင်အားစုများသည် ဘုရင်ခံ ဆာ ဒေါ်မန်စမစ်ထံသို့ မြင်းခြံစစ်တမ်းကိုပေးပို့ပြီး ထောင်မှ လွှတ်ပေးလျှင် ဂျပန်များအား ခုခံတိုက်ခိုက်ပါမည် ဖြစ်ကြောင်း စာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့ကြသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရသည် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃ဝဝ ခန့်ကို မန္တလေးထောင် ထဲတွင် ရွှေ့ပြောင်းချုပ်နှောင်ထားသည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ရက် မန္တလေးမြို့ကို ဂျပန်က ဗုံးကြဲ သောအခါ မြို့သူမြို့သားများနှင့် အမှုထမ်း၊ အရာထမ်း များ ထွက်ပြေးကုန်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှာ ပျက်ပြားသွား သည်။
ဧပြီလ တတိယပတ်တွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား ၃ဝဝ ကို ချန်လှပ်၍ သာမန်အကျဉ်းသားများကို ထောင်မှလွှတ် ပေးလိုက်သည်။
နာဇီတပ်များသည် ဥရောပတိုက် တစ်တိုက်လုံးကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးသည့်နောက် ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်တွင်ဆိုဗီယက်ယူနီယံအား စတင်တိုက်ခိုက်တော့သည်။
ဝင်ရိုးတန်းမဟာမိတ်နိုင်ငံဖြစ်သော ဂျပန်နိုင်ငံသည်လည်း ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်တွင် ပုလဲ ဆိပ်ကမ်းရှိ အမေရိကန်ရေတပ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးထဲသို့ ပါဝင်လာသည်။
ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုကြောင့် လည်းကောင်း၊ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကို လျှို့ဝှက်လုပ်ဆောင်ရသောကြောင့်လည်းကောင်း စုစုစည်းစည်းမရှိဘဲ တကွဲတပြားစီ ဖြစ်နေကြရသည်။
သခင်အောင်ဆန်းသည် ပုဒ်မ ၁၂၄ အရ ဝရမ်းအထုတ်ခံရသောကြောင့် လျှို့ဝှက်စွာ ပုန်းအောင်း နေရာမှ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီ ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သခင်ဗိုလ်သည် ရန်ကုန်ရောက် တရုတ် ကွန်မြူနစ်များနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိသဖြင့် သခင်အောင်ဆန်းကို တရုတ်ပြည်ရောက်ရန် ကူညီသည်။
သခင်အောင်ဆန်းသည် ကွန်မြူနစ်သင်တန်းဆင်း တစ်ဦးဖြစ်သူ သခင်လှမြိုင် ကို အဖော် ခေါ်၍ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်မှစတင်၍ ခရီးထွက်ခွာရာ ဟောင်ကောင်မှတစ်ဆင့် အမွိုင်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
သို့သော် သခင်အောင်ဆန်းနှင့် သခင်လှမြိုင်သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်များနှင့် အဆက်အသွယ်မရဘဲ တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ ဂျပန်သိမ်းပိုက်ထားသောဒေသမှတစ်ဆင့် ဂျပန်များနှင့် အဆက်အသွယ် ရသွားတော့သည်။
ဧပြီလ ၁၈ ရက်တွင် တောင်ကုတ်သို့ရောက်ပြီး မင်းပြားသို့ ဧပြီလ ၂၈ ရက်တွင် ရောက်ရှိနေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ရန်အောင် ဦးစီးသော ဘီအိုင်အေတပ်သည် ကုလားတန်မြစ်ဘေးရှိ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီး စစ်တွေမြို့သို့ ခြေကျင်ချီတက်သွားကြသည်။
ကျောက်တန်းရွာတွင် အင်္ဂလိပ်တပ်နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်တပ်များဆုတ်ခွာသွားသောအခါ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်တွင် ဘီအိုင်အေတပ်က စစ်တွေမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
ဘီအိုင်အေတပ်သည် ဂျပန်တပ်များထက်ဦးစွာ စစ်တွေမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ဘဏ်တိုက်မှ ငွေ ၂၂ သိန်းနှင့် လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြားကို ရရှိလိုက်သည်။
သခင်စိုးတို့လူစုသည် မင်းပြားတွင် ရခိုင်နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသော ကိုဘဇံ၊ ဗုံပေါက်သာကျော်၊ ကိုစံရွှေ၊ ကိုလှကျော် စသောပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဆွေးနွေးကြသည်။
သခင်စိုးက ဗိုလ်ရန်အောင်ထံမှ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး မြေအောက်လုပ်ငန်းအတွက် အလှူခံရာ ဗိုလ်ရန်အောင်က ငွေငါးသောင်းလှူဒါန်းခဲ့သည်။
ပထမပုလိပ်အဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ပြီးနောက် စစ်တပ်နှင့် ဆက် သွယ်ရာ အဖမ်းခံကြရပြီး ကာလကတ္တားမြို့မှတစ်ဆင့် ဒေလီမြို့သို့ ရောက်သွားကြသည်။
နယူးဒေလီတွင် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ငါးလကြာမြင့်စဉ်အတွင်း ကိုသိန်းဖေသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်ကို အိန္ဒိယကွန်မြူနစ်ပါတီက စာအုပ်အဖြစ် ရိုက်နှိပ်ဖြန့်ချိပေးပြီး သတင်းအဖြစ်လည်း ကမ္ဘာသို့ ဖြန့်ပေးခဲ့သည်။
ကိုသိန်းဖေနှင့် သခင်တင်ရွှေကို ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များက နယူးဒေလီမြို့တွင် ငါးလကြာမျှ အကျယ်ချုပ်ဖြင့်ထားပြီး ဆင်းမလားသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြန်သည်။
ဆင်းမလားတွင် ဗမာပြည်ဘုရင်ခံ ဒေါ်မန်စမစ် ခေါင်းဆောင်သော ဗမာပြည်ဆိုင်ရာ အင်္ဂလိပ်စစ်ပြေး အစိုးရရှိနေသည်။
ထို့ကြောင့် ဆင်းမလားမှ နယူးဒေလီသို့ ပြန်လာကြပြီး ဗြိတိသျှ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနခွဲတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဝင်ရောက်ကူညီခဲ့သည်။
ရေဒီယိုမှ ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရေး သဘောထားများ ဟောပြောကြပြီး လေနတ်သားသတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးများရေးသားခဲ့ကြသည်။
မြောင်းမြနယ်တွင် ဂျပန်ပြန် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်လရောင်နှင့် ဘီအိုင်အေတပ်များ ချီတက်လာစဉ် ကရင်စစ်ပြေးများက ခုခံတိုက်ခိုက်သဖြင့် သခင်သန်းလေး ကျဆုံးသွားရသည်။
ယခင်က တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ရင်းနှီးစွာ ကူးလူးဆက်ဆံနေကြ သော ကရင်ရွာနှင့် ဗမာရွာများသည် ရန်သူများသဖွယ် မယုံသင်္ကာဖြစ်လာကြသည်။
မြောင်းမြနယ်မှစလိုက်သော လူမျိုးရေး အဓိကရုဏ်းသည် မအူပင်၊ ညောင်တုန်း၊ ပန်းတနော်၊ ဇလွန်၊ ဓနုဖြူ စသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ် မြို့ရွာများသို့ လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့သွားသည်။
ဗမာလူငယ်အချို့သည် လွတ်လပ်ရေးရည်ရွယ်ချက် ပျောက်ကွယ်ပြီး ကရင် ဆန့်ကျင်ရေး ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဘီအိုင်အေထဲသို့ ဝင်ကြသည်။
စစ်ကြိုခေတ်က နာမည်ကြီး စတန့် ရုပ်ရှင်မင်းသား ရဲခေါင်ချစ်ဆွေသည် လူငယ် ၂ဝ ခန့် ကို စုစည်း၍ ဇလွန်မြို့ရှိ ဗိုလ်ကြင်နှင့် ဗိုလ်လှမြင့်တို့ ဦးစီးသော ဘီအိုင်အေတပ်ထဲ ဝင်လာကြသည်။
ထို့နောက် ဒိုက်ယားဟူသော ကရင်ရွာကို သွားရောက် တိုက်ခိုက်ရာ ကရင်များက ခုခံသဖြင့် ရဲခေါင်ချစ်ဆွေ နှင့် ဘီအိုင်အေတပ်သား ၃ဝ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။
ကျယ်ပြန့်လာသော လူမျိုးရေးအဓိကရုဏ်းကို နိုင်ငံရေးအမြင်ကျယ်ပြီး သဘောထားပြည့်ဝမြင့်မားသည့် သခင်များနှင့် ဘီအိုင်အေခေါင်းဆောင်များက ကြိုးစား၍ ထိန်းသိမ်းကြသည်။
သခင်များနှင့် ဘီအိုင်အေခေါင်းဆောင်များသည် ကရင်ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး၍ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေးကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
ကရင်ရွာများကို ကရင်များသာ အုပ်ချုပ်စေခြင်း၊ လက်နက်များကို အတင်းအဓမ္မသိမ်းယူခြင်းမပြုတော့ဘဲ စေ့စပ်ဆွေးနွေးသောနည်းဖြင့် နားလည်မှုယူခြင်းများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
အဓိကရုဏ်းမှာ ပြင်းထန်လာရာ နှစ်ဖက်စလုံး လူသူအမြောက်အမြား သေကျေပျက်စီး ပြီး အိမ်ခြေအများအပြားမှာလည်း မီးလောင်ပြာကျ သွားရသည်။
ဘီအိုင်အေ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ သခင်လှကြီး၊ ကာကွယ်ရေးမှူး သခင်လှအောင်၊ ကနုကြီးရွာမှ ကိုဝင်နီ၊ ကိုကျော်ဝင်း၊ ကိုကျော်ငြိမ်း စသောအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ဝ ရက်တွင် ကနုကလေးရွာသို့ သွားရောက် ပြီး ကရင်စစ်ပြေးများကို ရှာဖွေကြသည်။
ဘီအိုင်အေ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ရွာမှအထွက်တွင် ကရင်လက်နက်ကိုင်များက ချုံခို တိုက်ခိုက်ကြရာ ကိုအောင်ငြိမ်းဆိုသူ တစ်ဦးတည်းသာ ဒဏ်ရာဖြင့်လွတ်မြောက်ပြီး သခင်လှကြီးနှင့် ဘီအိုင်အေ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အားလုံး ကျဆုံးခဲ့ရ တော့သည်။
၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ခန့်တွင် ပုသိမ် မြို့ကို ဘီအိုင်အေတပ်သားများ သိမ်းပိုက်လိုက်ကြသည်။
ဘီအိုင်အေခေါင်းဆောင်များက ကရင်များထံသို့ လက်နက်အပ်ရန် တောင်းဆိုသောအခါ စံစီပိုးတို့ လူစုက ဘီအိုင်အေတပ်များ ပုသိမ်မြို့မှ ထွက်ခွာသွားရန် စာရေးအကြောင်းပြန်ခဲ့သည်။
ဗိုလ်သိမ်းဆွေနှင့် ဗိုလ်ဝင်းသည် စောဘဦးကြီး၊ ချားလ်စတော စသောကရင်ခေါင်းဆောင်များအား ဖိတ်ကြား၍ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏
ကရင်စစ်ပြေးများနှင့်အတူရှိနေသော အင်္ဂလိပ်သူလျှိုများကလည်း ဗမာများသည် ကရင်များကို မျိုးဖြုတ်ပစ်လိမ့်မည်ဟု သွေးထိုးပေးသည်။
အမြင်မကျယ်သော ဘီအိုင်အေခေါင်းဆောင်များနှင့် အရေးပေါ်စုဆောင်းရသော တပ်သားများကလည်း ကရင်များမှာ ဗြိတိသျှလက်ပါးစေများဖြစ်သဖြင့် တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု ခံယူနေကြသည်။
ဘီအိုင်အေကို စိတ်မချသဖြင့် ကျေးရွာများအား စည်းရိုးကာရံခြင်း၊ ကင်းချခြင်း၊ ဗမာရွာများသို့ အကူး အသန်းမလုပ်ဘဲနေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လာကြသည်။
ဘီအိုင်အေခေါင်းဆောင်ငယ်များကလည်း ကရင်စစ်ပြေးများထံမှ လက်နက်သိမ်းဆည်းရန် အတင်းအဓမ္မ ကြိုးစားလာကြသည်။
လျှို့ဝှက်လုပ်ကိုင်ရ မည့်အချိန်တွင် လျှို့ဝှက်ပါတီအဖြစ်ဖြင့် ဘယ်လောက် ကြီးလေးသော အန္တရာယ်ပင်ဖြစ်စေ ငါတို့ မတွန့် မဆုတ်ခဲ့လေပြီ။
ထို့ကြောင့် ဗမာပြည်အနှံ့အပြား ဖွဲ့စည်းပြီး ရှိနေကြသော ငါတို့ပါတီဝင်များကို အတိအလင်း လုပ်ငန်းများဖြင့် ပြည်သူတို့အကျိုးကို မားမားမတ်မတ် ရှေ့ဆောင်၍
လောလောဆယ် ဗမာပြည် နိုင်ငံရေး ထူထောင်ရေးတွင် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့ လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ်၏
ဂျပန်တပ်များနှင့် ဘီအိုင်အေတပ်များ မြန်မာ ပြည်အတွင်းသို့ တစ်စတစ်စ ချင်းနင်းဝင်ရောက်လာ သောအခါ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ယင်းတို့၏
ထောင်ထဲရောက်နေကြသည့် မျိုးချစ်ခေါင်းဆောင်များကိုလည်း လွှတ်မပေးရဲသဖြင့် ထောင်တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပြောင်းရွှေ့၍ ချုပ်နှောင် နေကြရသည်။
သခင်စိုးသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်ကို နံပါတ်တစ် ဦးစားပေးရန်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အဂင်္လိပ်၊ အမေရိကန်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု စွဲမြဲစွာ ယူဆထားသူ ဖြစ်သည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အခြေအနေတွင်လည်း ကမ္ဘာ့အဓိက ကွန်မြူနစ် အင်အားစုကြီးဖြစ်သော ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် အင်္ဂလိပ်-အမေရိကန်ဟူသော အရင်းရှင်နယ်ချဲ့များ နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့၍ နာဇီဂျာမနီနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်နေ ရသည်။
ထို့ကြောင့် သခင်စိုး သည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်နှင့် ပူးပေါင်း၍ အင်္ဂလိပ်အစိုးရ ကို တိုက်ခိုက်သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဘီအိုင်အေ တပ်မတော်ကို ဖက်ဆစ်ဝါဒီများ၊ ဖက်ဆစ်ကို ပင့်ဖိတ် လာသူများဟု မြင်လာတော့သည်။
ထိုအချိန်တွင် သာယာဝတီ၊ ဝေါ၊ ပဲခူး၊ ဖြူး မှ တောင်သူလယ်သမား နှစ်သောင်းကျော်သည်လည်း ရန်ကုန်သို့ ရောက်ရှိနေလေပြီ။
၁၉၃၈-၃၉ ခုနှစ်အတွင်း ဗြိတိသျှ နယ်ချဲ့အစိုးရတို့အား ကျောင်းသား၊ တောင်သူလယ်သမားနှင့် အလုပ်သမားတို့က ပြင်းထန်စွာ ဆူပူဆန့်ကျင်ရာ အစိုးရကလည်း ရက်စက်စွာ နှိပ်ကွပ်ညှဉ်းပန်းခဲ့သည်။
ရေနံမြေသပိတ်၊ ကျောင်းသားသပိတ်နှင့် အလုပ်သမားလှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်သူများတွင် မာ့ခ်စ်ဝါဒီသခင်များလည်း ပါဝင်ကြသည်။
ဗြိတိသျှအစိုးရကလည်း ပို၍ပို၍ ရက်စက်စွာ နှိပ်ကွပ်လေရာ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ လဆန်း ၁၀ ရက်တွင် မန္တလေး၌ ဆန္ဒပြကြသော လူထုနှစ်သိန်းကျော်ကို သေနတ်နှင့် ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းပြန်သည်။
ထို့ကြောင့် သံဃာတော်ခုနစ်ပါးနှင့် အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားလေးတစ်ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။
သိန်းကျော်အောင်နှင့် မောင်ကျော်ယ တို့ခေါင်းဆောင်သော ရခိုင်များကလည်း လက်စားချေ သည့်အနေဖြင့် ရက်ချောင်းကုလားရွာကို တိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီး၍မီးတင်ရှို့လိုက်ရာမှ ကုလားလက်နက်ကိုင်နှင့် ရခိုင်လက်နက်ကိုင်များ၏
အိုင်စီအက်စ် ဦးကျော်ခိုင်သည် ဘူးသီးတောင်မြို့ ဂူဒါပြင်ကျေးရွာတွင် စစ်ဘေးစစ်ဒဏ်ခိုလှုံနေရာမှ စစ်တွေမြို့မှ ကုလားသူဌေးကြီး မာရတံတင်ဘီကို အဓိကရုဏ်းကိစ္စ ဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ဦးကျော်ခိုင်သည် ပရိုဂရက်စ် နှစ်ထပ်သင်္ဘောကိုစီး၍ ဦးရွှေသာ၊ ဦးအကိုင်၊ ရဲဝန်ထောက် ဦးရွှေသာ၊ အောင်စံလှ၊ မြို့ပိုင် ဦးဘတင်တို့နှင့်အတူ စစ်တွေသို့ ထွက်ခွာလာသည်။
ပရိုဂရက်စ်သင်္ဘော ဂူဒါပြင်ရွာရောက်သောအခါ အသင့်နေရာယူထားသော ကုလားများအနက် ကာလုဆိုသူက စတင်ပစ်ခတ်ရာ ဦးကျော်ခိုင်ကို ကျည်ဆန်ထိမှန်သွားသည်။
အယူအဆမှာ ဂျပန်ကို ဦးစား ပေးရန်သူအဖြစ် သတ်မှတ်၍ အင်္ဂလိပ်နှင့်ပူးပေါင်းရန် သို့မဟုတ် ရန်သူနှစ်မျိုးစလုံးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း တိုက်ခိုက်ရန်ဖြစ်သည်။
အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျပန် နှစ်မျိုး စလုံးကို ရန်သူအဖြစ် သဘောထားတိုက်ရန် ယူဆကြ သည့် ဂိုရှယ်တို့လူစုသည် လက်တွေ့သဘောတွင် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် အင်္ဂလိပ်ကို မဟာမိတ်ဖွဲ့၍ ဂျပန်ကို တိုက်ရန် အယူအဆဘက်သို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။
သခင်စိုး နှင့် သခင်သန်းထွန်းတို့လူစုသည် ထောင်ထဲမှာပင် ကွန်မြူနစ်သင်တန်းများကိုပေးရာ ထောင်ကျနေသော သခင်တော်တော်များများ ကွန်မြူနစ်များ ဖြစ်ကုန်ကြသည်။
သခင်အောင်ဆန်းမှာမူ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားသည့်အချိန်မှစ၍ ကွန်မြူနစ်များနှင့် ကွဲကွာသွားပြီ ဟု ဆိုနိုင်သည်။
လွတ်လပ်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအချို့ ရှိခဲ့သည်မှန်သော်လည်း သခင်အောင်ဆန်းသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏
ဗိုလ်နေဝင်းသည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင်ရောက်ရှိလာပြီး ပြည်တွင်း သူပုန်တပ်ဖွဲ့ကို ကွပ်ကဲ၍ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေသည်။
ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် ထားဝယ်စစ်ကြောင်းသည် ပဲခူးမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဂျပန်တပ်မ ၅၅ နှင့်အတူ ရန်ကုန် မြို့သို့ ဦးတည်ချီတက်ကာ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှတပ်များသည် အောင်မြင်စွာ ဆုတ်ခွာခြင်းဖြင့် စနစ်တကျ စည်းကမ်းသေဝပ်စွာ ခွာစစ်ဆင်နိုင်ကြသည်ဟုဆိုသော်လည်း ကရင်လက်နက်ကိုင်တပ်များကို စနစ်တကျဆုတ်ခွာရန် ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။