polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
जगन्नाथ वाणी यांनी मानसिक आरोग्य, तत्त्वज्ञान, शिक्षण, भारतीय संगीत, यासंबंधित क्षेत्रांमध्ये १८ सामाजिक संस्था स्थापन केल्या आहेत.
कॅनडात अत्यंत व्यग्र दिनक्रम असताना अणि शरीरात कॅन्सर असताना ते भारतात येऊन विविध संस्थांचे कामकाज पहात असत आणि सार्वजनिक कार्यक्रमात सहभाग घेत असत.
जगन्‍नाथ वाणींच्या पत्‍नी कमलिनी वाणी स्किझोफ्रेनियासारखा आजार घेऊनही दीर्घ काळ जगल्या; त्या शेवटी ३१ डिसेंबर २०१६ रोजी मरण पावल्या.
जर कंडक्टरची दोन टोके बॅटरीला जोडले, तर त्या वाहकामधून वाहणारे इलेक्ट्रॉन्स हे बॅटरीच्या ऋण टोकाकडून त्या वाहकामधून बॅटरीच्या धन टोकाकडे वाहू लागतील.
एकांकिका, समीक्षा असे लेखनप्रकार हाताळणाऱ्या ऊर्मिला पवार यांच्या ' आयदान ' या आत्मकथनाने मराठी साहित्यातील आत्मकथेला ऐतिहासिक वळण मिळाले.
असे म्हणतात की, त्यांनी माधवाश्रमस्वामींना 'आपण हा अवतार संपवून पाचलेगाव येथे अवतीर्ण होणार असल्याचे' सांगितले आणि स्वतःची रुद्राक्षाची माळ, भस्माचा बटवा, वही इत्यादी गोष्टी डोंगरावरच्या गुहेत ठेवून ते समोर दोन समया तेवत ठेवून पद्मासन घालून बसले.
मराठवाड्यातल्या परभणी जिल्ह्यातल्या जिंतूर तालुक्यातील पाचलेगाव नावाच्या एका छोट्या खेड्यात राजारामपंत आणि कृष्णाबाई पांडे हे दांपत्य राहत होते.
परंतु त्यांनी असा विषय काढताच महाराज त्यांच्यावर रागावले आणि म्हणाले 'अविचार करु नका. देवाला घरी येऊ द्या.' असे म्हणतात की, राजारामपंतांना त्याच रात्री भगव्या रंगाची वस्त्रे परिधान केलेला एक महात्मा स्वप्नात आला.
बाबाने घडवलेल्या ह्या चमत्काराची बातमी पुढे लोणारच्या यात्रेमध्ये सगळ्यांना कळली आणि परिणामी पाचलेगाव हे छोटे खेडेगाव गाजू आणि गजबजू लागले.
आणि राजारामपंतांना सांगितले, 'हे बाळ नसून प्रत्यक्ष ईश्वर आपल्या घरी अवतरलेला आहे. हा मोठा सिद्धयोगी होईल. संसारासारख्या लौकिक गोष्टींपासून तो अलिप्त राहील. हा धर्माची पुनःस्थापना करून लोकांना उपासना आणि भक्तिमार्ग शिकवेल.' श्री माधवाश्रम स्वामींनी या दिव्य बालकाचे नाव ‘संचारेश्वर’ असे ठेवले.
त्यांनी या बाळाचे दर्शन घेतले आणि राजारामपंतांना सांगितले की 'आपण भाग्यवान आणि पुण्यवान असल्यामुळेच आपल्या घरी या बाळाच्या रूपाने परब्रह्म अवतरलेले आहे.'
असे म्हणतात की, शिवभिनव भारतींनी त्या वेळी ‘आता आपल्याला हेच काम करायचे आहे काय? आपला अवतार कशाकरता आहे?’ असे विचारताच नारायण दत्तानंदांची पूर्वअवतारांची स्मृति जागृत झाली आणि त्यांनी तेथेच नोकरीचा राजीनामा लिहिला आणि अवतारकार्याला सुरुवात केली.
पण मुलाच्या खोड्यांमुळे चिडलेले शिक्षक त्याला 'तू शाळेत येऊन दुसऱ्यांचे नुकसान करू नकोस. त्यापेक्षा तू शिवमंदिरात जा.' असे त्याला बजावत.
श्री वासुदेवानंद सरस्वती महाराजांनी अवतार संपवण्यापूर्वी स्वतःकडील मुक्तेश्वराची एक पंचधातूंची मूर्ती हिंगोलीच्या एका व्यापाऱ्याकडे देऊन, ती पाचलेगावच्या नारसिंह नावाच्या साक्षात भगवान दत्तात्रय अवतार असलेल्या बाबास देण्यास सांगितले होते.
म्हणता म्हणता बरेच दिवस गेले आणि आलेल्या दिवाळीचा पहिल्या दिवशी, नरक चतुर्दशीला, जणू स्वतः ईश्वरानेच कृष्णामाईंच्या पोटी जन्म घेतला.
या संघटनेने आवश्यक औषधांची व्याख्या अशी केलेली आहे : "बहुसंख्य लोकांच्या आरोग्यरक्षणाच्या गरजा पूर्ण करणारी औषधे; याचसाठी लोकसमूहाला परवडेल अशा किंमतीला ही औषधे सदासर्वदा पुरेशा प्रमाणात आणि उचित मात्रेमध्ये उपलब्ध असावयास हवीत."
वेदनाशामके, ज्वररोधके, अ-स्टेरॉइडी दाहरोधक औषधे, संधिवाताच्या उपचारात वापरली जाणारी औषधे आणि संधिवाताभ व्याधींमधील व्याधी-सुधारक औषधे
अशी मालमत्ता जीचे हस्तांतरण अथवा वारसा ह्क्क हा एकाच वारसाला देण्यासंदर्भात हा कायदा अंमलात येणेपुर्वीच तत्कालीन राजे, संस्थाने आणि तत्कालीन भारत सरकार यांच्यात तह अथवा करार झाला आहे.
कोचिन संस्थानचे महाराजानी २९ जुन १९४९ रोजी विशेष अधिकारा अंतर्गत राजवाडे, महाल, जमीन जुमला अथवा त्यांच्या देखरेखी साठी विशिष्ट मंडळ याना दिलेले अधिकार.
एका आख्यायिकेनुसार लग्नाची एक वरात बघून मीरेने आईला "माझा पती कोण होणार?" असे विचारले असता आईने तिला घरातील कृष्णाच्या मूर्तीपुढे नेले आणि "हा तुझा पती" असे सांगितले होते.
जेव्हा 'प्रकाश पिक्चर्स' सावरकरांकडे 'राम-राज्य' चित्रपटासाठी गाणी लिहिण्याची मागणी करायला गेले, तेव्हा सावरकरांनी बढेंचे नाव सुचविले.
महाराष्ट्राचा प्राचीन राजा हाल सातवाहन ह्याच्या काव्यांचे संकलन असलेल्या 'गाथा सप्तशती'चा मराठी अनुवाद हा राजा बढे यांच्या लेखनाची अत्युच्च कार्यसिद्धी समजली जाते.
या संमेलनाचे उद्घाटन केंद्रीय राज्यमंत्री रामदास आठवले,ऊर्जा मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे,सहकारमंत्री सुभाष देशमुख यांच्या हस्ते झाले .
शुक्रवार दि १६ रोजी संत साहित्यात स्त्री संताची भूमिका, झाडीपट्टी रंगभूमीची संतावरील नाट्य संपदा व सामाजिक समता, विदर्भातील संतांची सामाजिक जागृती आदी विषयावर परिसंवाद तर शनिवार दि.१७ रोजी बापूसाहेब महाराज देहूकर यांच्या काल्याच्या कीर्तन व सांगता समारोप व सत्कार सोहळा झाला.
यासोबत संप्रदायाच्या विशेष सेवेसाठी बापूसाहेब देशमुख यांना जीवनगौरव, विशेष कार्य पुरस्कार हभप बाबा महाराज राशनकर, हभप माधव महाराज शिवणीकर यांना देण्यात आला.
सामाजिक व न्याय विभाग महाराष्ट्र शासन यांच्या वतीने देण्यात येणार पहिला संत चोखामेळा पुरस्कार देऊन सप्त खंजिरीवादक हभप सत्यपाल महाराज यांना ५१ हजार रु.
वारकरी साहित्य परिषद व डॉ बाबासाहेब आंबेडकर समता प्रतिष्ठानद्वारा गोंदिया जिल्ह्यातील अर्जुनी भोर येथे १५ ते १७ फेब्रुवारी दरम्यान होणाऱ्या ७ व्या अखिल भारतीय मराठी संत साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी येथील जगदगुरू द्वाराचार्य ह.
घरगुती पोहे तयार करण्याच्या पद्धतीत वरील प्रक्रियेवर कोणतेच नियंत्रण रहात नाही त्यामुळे मशिन वापराच्या तुलनेत याचे प्रतवारीत व उतारात फरक पडतो.
प्रतिदिवस, मध्यम पोहे गिरण्यामध्ये सुमारे १ ते ५ मेट्रिक टन इतक्या धानावर प्रक्रिया होते तर, मोठ्या गिरण्यांमध्ये सुमारे १० ते २० मे.
शिवसंघ प्रतिष्ठानच्या वतीने अंदमानमधील पोर्टब्लेअरमध्ये मार्च २०१०मध्ये शिवसंघाचे संस्थापक कॅप्टन नीलेश गायकवाड यांनी सावरकर मराठी साहित्य संमेलन आयोजित केले होते.
तिसरे सावरकर विश्व संमेलन २०-४-२०१३ रोजी सावरकर सेवा संस्था, लंडनचे महाराष्ट्र मंडळ आणि औरंगाबाद येथील सावरकर प्रेमी मंडळ लंडनमध्ये भरवणार आहे.
स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ, मुंबई व गोव्याचे कला व संस्कृती खाते यांच्या संयुक्त विद्यमाने जनसेवा मंडळ केपे यांनी आयोजित केलेले २३वे सावरकर साहित्य संमेलन २६-२७ फेब्रुवारी २०११ला झाले.
स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ, मुंबई आणि नवनिर्माण प्रतिष्ठान यांच्या संयुक्त विद्यमाने २४ वे स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य संमेलन २७ ते २९ जानेवारी २०१२ या दरम्यान लातुरात झाले.
फेब्रुवारी २०१४ मध्ये २२ व २३ या दिनांकांना यवतमाळ येथे तेथील सावरकर विचार मंच या संस्थेतर्फे राजदत्त यांच्या अध्यक्षतेखाली दोन दिवसीय सावरकर संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले होते.
२५ व २६ फेब्रुवारी २०१६ या काळात स्वातंत्र्यवीर सावरकरप्रेमी मित्रमंडळ यांच्यातर्फे स्वातंत्र्यवीर सावरकर राज्यस्तरीय साहित्य संमेलन भगूर येथे झाले.
धुळे - महाराष्ट राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ, सावरकर दर्शन प्रतिष्ठान मुंबई आणि धुळे एज्युकेशन सोसायटी यांच्या संयुक्त विद्यमाने धुळे येथे २ फेब्रुवारी २०१९ रोजी एक अखिल भारतीय स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य संमेलन झाले.
मंडळाच्या शिफारसीनुसार नवीन महानगर ज्याला आज आपण 'नवी मुंबई' या नावाने ओळखतो, हे महानगर २१ लक्ष लोकसंख्येस सामावून सामावून घेणारे असावे असे सुचविण्यात आले.
ऑक्टोबर १९७१ मध्ये सिडकोने महाराष्ट्र प्रादेशिक आणि नगर रचना अधिनियम, १९६६ नुसार विकास आराखडा तयार करण्यास सुरुवात केली व नंतर तो प्रसिद्धही करण्यात आला.
आवश्यक त्या पायाभूत, भौतिक, सामाजिक सेवा-सुविधांच्या विकासासोबतच, जमीन व बांधीव मालमत्तेच्या विक्रीद्वारे अर्जित किमतीची पुनःप्राप्ती करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.
नवी मुंबई शहराचा विकास व मुंबई मधून लोकसंख्या व वाणिज्यिक घडामोडी यांचे स्थलांतरित तेथील उद्योगधंदे, बाजारपेठ व कार्यालयीन कामकाज स्थलांतरित करण्यात यावे व त्याचबरोबर भौतिक, आर्थिक, पर्यावरण दृष्टीने सदृढ शहराचे निर्माण हे सिडको समोरील प्रमुख उद्दिष्ट होते.
"विकास घडवण्यासाठी अनुरूप आकृतिबंध तयार करणे गरजेचे असते" हे विधान मुंबई शहराच्या बाबतीत अगदी खरे ठरले १९६० च्या दशकात झालेल्या ओद्योगिक औद्योगिक व वाणिज्यिक विकासामुळे येथील लोकसंख्येत अगदी झपाट्याने वाढ झाली, भौगोलिक मर्यादेमुळे या शहराचा विकास करणे अशक्य होते.
या समग्र पार्श्वभूमीवर सर्व प्रकारच्या स्थानिक सेवा- सुविधांवर ताण शिथिल करण्यासाठी ठाणे खाडी पलीकडे जुळ्या शहरांची निर्मिती करण्याचा पर्याय महाराष्ट्र शासनाच्या नगर विकास महामंडळाने विचारार्थ घेतला.
मुंबईच्या निवासी, दळणवळण, व्यापारी, शैषणिक व पायाभूत सोयी-सुविधांवर पडणारा ताण कमी करण्यासाठी सर्व सोयी-सुविधांनी युक्त परिपूर्ण जुळे शहर निर्माण करण्याचे आव्हान स्वीकारून ४२ वर्षापासून यशस्वीपणे मार्गक्रमण करीत आहे.
सिडकोच्या प्रमुख उद्दिष्टांची सुरुवात मुंबई शहरातील संकुलन कमी करण्यापासून झाली आणि मार्गक्रमण आज बृहद, सुनियोजित, स्वावलंबी, असणा-या शहराच्या निर्मिती नंतरहि सुरूच आहे आणि त्याच बरोबर आज सिडकोची ओळख जगभरामध्ये भारतातील प्रख्यात शहर विकासक संस्था या नावाने होऊ लागली.
बर्वे यांच्या शिफारशींचा स्वीकार केला त्यानंतर महानगरीय समस्यांचे विभागीय संदर्भानुसार परीक्षण व मंडळाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांसाठी वसंतराव नाईक सरकारने मार्च १९६५ मध्ये गोखले इंस्टीट्युटचे संचालक प्रा.
गाडगीळ समितीच्या परीक्षणाद्वारे प्राप्त झालेल्या सूचनांमध्ये, "मुंबई, पनवेल, आणि पुणे महानगरांच्या विभागीय नियोजनाकरीत मार्गदर्शक तत्त्वे आखली जावीत व अशा प्रकारच्या योजनांच्या तयारी आणि अंमलबजावणीकरिता 'महानगर प्राधिकरणाची' स्थापना करण्यात यावी" या मुद्द्यांचा समावेश होता.
नियोजनकार वस्तुतज्ञ आभियन्ते आणि अन्य व्यावसायिक यांचा समावेश होतो असलेले एका छताखाली १९७० कर्मचा-यांचे मनुष्यबळ असणारी संपन्न वैचारिक व्यूह आणि प्रभावशाली कृती- अंमलबजावणीची कार्यक्षम यंत्रणा बाळगणारी संस्था आहे.
निवासाची सोय करण्याची कार्यक्षमता ही इंद्रधनुष्याच्या रंगाछटेप्रमाणे वेगळी असली तरी प्रथम लक्ष्य आजपेक्षा वेगळे व उत्तम प्रकाराने नवी मुंबईचा विकास करणेच आहे.
वाढत्या लोकसंख्येमुळे पायाभूत व भौतिक सोयी-सुविधांवर अत्यंत ताण पडू लागला व त्यांचा विकास करणे मुंबईच्या भौगोलिक मर्यादेमुळे अशक्य होते, औद्योगिक व वाणिज्यिक विकासामुळे अर्थार्जनासाठी देशभरातून स्थलांतरितांचा ओघ या नगरकडे वाढू लागला परिणामी येथील जीवनमानाचा दर्जा खालावणार होता.
त्यामध्ये, 'ठाणे खाडीवर रेल्वे आणि रस्ते पुलाची उभारणी करून बेटात विभागलेल्या मुंबईला मुख्य भूमीशी जोडण्यात यावे, ज्यामुळे सदर पूल खाडीपलीकडील विकासाच्या गतीस फायदेशीर ठरेल, तसेच महानगराच्या रस्ते व रेल्वे वाहतुकीवरील ताणाचे विकेंद्रीकरण होऊन औद्योगिक व निवासी विकासाला पोषक ठरेल. तसेच पूर्वेकडील संभावित विकास सूत्रबद्ध आणि सुनियोजित होईल' अशी शिफारस करण्यात आली.
या समग्र पार्श्वभूमीवर, सर्व प्रकारच्या स्थानिक सेवा- सुविधांवरील ताण शिथिल करण्यासाठी मुंबईच्या जुळ्या शहरांची निर्मिती करण्याचा पर्याय महाराष्ट्र शासनाने विचारार्थ घेतला.
अदभूत अनुपात हे सुरुवातीच्या काळातील सिडको समोरील सर्वात मोठे आव्हान परंतु आपल्या दूरदृष्टी अ अदृश्य मनोभूमिकेसाठी सिडकोने या सर्व आव्हानांना यशस्वीपणे मोडीत काढून यशस्वीपणे मार्गक्रमण करत आहे.
सिडको अत्त्युच्च प्रतीचे गृहनिर्माण प्रकल्प तयार करणे हा मुलभूत गुणधर्म असल्याचा दावा करत नसून इतर सर्व शहर विकास प्रकल्प अद्वितीय असूनच शहर नियोजन व विकास कार्याच्या धेयात्मक अंतर्दृष्टीस समर्थन करणारी आहेत तेव्हाच सिडकोस "शहरांचे शिल्पकार" या नावाने संबोधले जाते.
"वर्तमान तसेच भविष्यातही नागरिकांच्या निवास, शिक्षण, आरोग्य, रोजगार, व्यवसायविषयक व सामाजिक - सांस्कृतिक गरजांची पूर्तता करू शकेल, अशा पायाभूत - भौतिक सोयी - सुविधांनी परिपूर्ण असणा-या पर्यावरणपूरक आदर्श नगराची निर्मिती करणे."
रोजगाराकरिता स्थलांतर करणा-या लोकांना त्या शहरात, पर्यायी नागरी व्यवस्थेबरोबरच, सौख्यपूर्ण जीवनासाठी आवश्यक असणा-या सर्व सुविधा आणि स्थैर्य देणा-या बाबी त्यात उपलब्ध करणे
फुटीरतावाद्यांना हवालाच्या माध्यमातून मिळणाऱ्या पैशांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी जम्मू-काश्मीर सरकारने अधिक कठोर पावले उचलण्याची गरज आहे.
मुख्यमंत्र्यांनी लष्कराला दिलेले विशेष अधिकार काढून घेण्यावर लक्ष केंद्रीत करण्यापेक्षा कायद्याची योग्य अंमलबजावणी कशी होईल याकडे लक्ष दिले पाहिजे.
पाकिस्तानमध्ये तालिबान्यांशी लढा देण्यासाठी पाकिस्तानी लष्कर ज्या उपाययोजना राबवित आहे त्यांच्या पाश्र्वभूमीवर आपल्या लष्कराची कामगिरी लक्षात घेतली पाहिजे.
सध्या परिस्थिती पूर्वपदावर येण्याची चिन्हे आहेत आणि विशेषाधिकार काढून घेतल्याने पुन्हा एकदा स्थानिकांना दुर्दैवी परिस्थितीला सामोरे जावे लागेल.
शासनही, मागच्या वेळी दहशतवाद्यांनी कसा हल्ला केला आणि पुढच्या वेळी तसाच हल्ला झाला तर त्याला कसे तोंड द्यायचे केवळ याचाच विचार करण्यात वेळ घालवत आहे.
एवढेच नाही तर देशाचे गृह खाते खोटय़ा नोटांचा व्यवहारातील वापर, समाजामध्ये सुरू असलेला विध्वंस, देशाच्या हिताविरोधात कारवाया करणाऱ्या संघटना आणि इतर अनेक धोक्यांवर उपाययोजना शोधण्यामध्ये अपयशी ठरले आहे.
तिरुपती ते पशुपती पट्टय़ातील नक्षलवादाचा प्रभाव- नवी दिल्ली आणि इतर राज्याच्या राजधान्यांनी देशाच्या एकूण भूभागापैकी ४० टक्के जमिनीवरील ताबा नक्षलवादी कारवायांमुळे सोडून दिला आहे.
पाकिस्तान, बांगलादेशमधील दहशतवादी, नेपाळमधील माओवादी आणि नक्षलवाद्यांमध्ये देशाच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टिकोनातून अत्यंत विघातक संबंध निर्माण झाले आहेत.
अशा तीन आणीबाणींचा समावेश आहे राज्यघटनेच्या ३५२व्या कलमानुसार भारताची अंतर्गत वा बाह्य सुरक्षितता धोक्यात आली असता राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतो.३५३व्या कलमानुसार आणीबाणीच्या परिस्थितीत सारे आधिकार संसदेकडे एकटवितात.
काश्मीरमधील कायदा व सुव्यवस्था बघण्याचे काम राज्य पोलिसांचे असून त्यांच्याकडे पुन्हा हे काम सुपूर्द करण्याच्या प्रक्रियेला प्रारंभ झाला आहे.
जम्मू-काश्मीर आणि ईशान्य भारतामध्ये पसरलेला दहशतवाद आणि १४ राज्यातल्या १६५ जिल्ह्यांमध्ये सुरू असलेल्या डाव्या विचारसरणीच्या मूलतत्त्ववाद्यांमुळे संपूर्ण देशाची सुरक्षितता धोक्यात आली आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार शांतता-सुरक्षितता, परस्पर विश्‍वासवाढीसाठी उपाययोजना, जम्मू-काश्‍मीर आणि मैत्रीपूर्ण देवाणघेवाणीच्या प्रक्रियेला प्रोत्साहन या मुद्यांचा या बोलण्यांमध्ये प्रामुख्याने समावेश असेल.
ओसामा बिन लादेनची हत्या, हेडली व तहव्वूर राणाविरुद्धचा खटला आणि त्याद्वारे पाकिस्तानी गुप्तचर संस्था "आयएसआय'विरुद्ध उघड झालेली माहिती व विशेषतः या संघटनेकडून मुंबईवर हल्ला करणाऱ्या दहशतवाद्यांना प्रशिक्षणापासून करण्यात आलेली विविध मदत या पार्श्‍वभूमीवर ही बोलण्यांची फेरी होत आहे.
किंबहुना, या खटल्याच्या माध्यमातून बाहेर आलेल्या माहितीनंतरच पाकिस्तानने दहशतवादाचा मुद्दा हा या वाटाघाटींच्या फेरीतील विषयपत्रिकेवर नको, अशी भूमिका घेण्यास सुरुवात केली आहे.
जम्मू व काश्‍मीरमध्ये शांतता, सुरक्षा व परस्पर विश्‍वास वाढविण्यासाठी भारत-पाकिस्तानच्या परराष्ट्र सचिवांच्या पातळीवरील बोलण्याची पुढील फेरी इस्लामाबादमध्ये 23 व 24 जूनला होणार आहे.
पाकिस्तानने दहशतवादाच्या मुद्याला विरोध करण्याबरोबरच जम्मू-काश्‍मीर हा उभय संबंधांत सुधारणा करण्याच्या दृष्टीने कळीचा मुद्दा असल्याची आग्रही भूमिका घेतलेली होती.
जानेवारी २०२१ मध्ये, सरदेसाई यांना इंडिया टुडेने दोन आठवड्यांसाठी टीव्ही बंद केला होता आणि २०२०-२०२१ भारतीय शेतकऱ्यांच्या निषेधादरम्यान नवरीत सिंगचा पोलिसांच्या गोळीबारात मृत्यू झाल्याचा आरोप मागे घेतल्याबद्दल त्यांच्या मासिक पगारात कपात केली होती.
दिल्ली पोलिसांनी मृत्यूच्या कारणाबाबत केलेले ट्वीट अचूक नसल्याचा दावा केला आणि सिंग यांच्या मृत्यूच्या घटनेच्या सीसीटीव्ही फुटेजचा संदर्भ दिला.
नंतर सरदेसाई यांच्यावर प्रजासत्ताक दिनाच्या हिंसाचाराबद्दल देशद्रोहाचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आणि एफआयआरमध्ये म्हटले आहे की त्यांनी २६ जानेवारी रोजी चुकीच्या माहितीच्या बातम्या आणि 'हिंसा भडकाव' शेअर केल्या.
2021 च्या शेतकरी प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडचे वार्तांकन करणाऱ्या अनेक पत्रकार आणि राजकारण्यांवर दिल्ली पोलिसांनी आणि भाजपशासित राज्यांमधील ५ राज्यांच्या पोलिसांनी देशद्रोहाचा आरोप केला आहे.
प्रेस क्लब ऑफ इंडिया , एडिटर्स गिल्ड ऑफ इंडिया, प्रेस असोसिएशन, इंडियन वुमेन्स प्रेस कॉर्प्स , दिल्ली युनियन ऑफ जर्नलिस्ट आणि इंडियन जर्नालिस्ट युनियन यांनी संयुक्त पत्रकार परिषदेत देशद्रोह कायदा रद्द करण्याची मागणी केली.
त्यांचे वडील, दिलीप सरदेसाई, माजी भारतीय कसोटी क्रिकेट खेळाडू होते आणि त्यांची आई, नंदिनी, मुंबईतील कार्यकर्त्या आणि सेंट झेवियर्स कॉलेज, मुंबईच्या समाजशास्त्र विभागाच्या माजी प्रमुख होत्या.
त्यांनी मुंबईच्या कॅम्पियन स्कूलमधून पर्यंतचे शालेय शिक्षण पूर्ण केले आणि कॅथेड्रल आणि जॉन कॉनन स्कूल, मुंबई येथे दोन वर्षे केले.
त्यानंतर ते ऑक्सफर्डच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेजमध्ये गेले आणि त्यांनी मास्टर ऑफ आर्ट्स आणि बॅचलर ऑफ लॉजची पदवी मिळवली.
च्या बोर्डाने ) पर्यंत निधी मंजूर केला इंडिपेंडंट मीडिया ट्रस्ट ला, ज्यापैकी ही एकमेव लाभार्थी आहे, नेटवर्क 18 आणि त्याच्या उपकंपन्यांमधील नियंत्रण संपादन करण्यासाठी.
त्यानंतर, १ जुलै २०१४ रोजी, सरदेसाई, - चे मुख्य संपादक, संपूर्ण संस्थापक टीमसह — संपादकीय आणि व्यवस्थापकीय — यांनी नेटवर्क18 समूहाचा राजीनामा दिला.
ऑक्टोबर १९८८ मध्ये सामील झाल्यानंतर सरदेसाई यांनी टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये सहा वर्षे काम केले आणि ते त्याच्या मुंबई आवृत्तीचे शहर संपादक होते.
ऑक्सफर्डमध्ये असताना त्याने ऑक्सफर्ड विद्यापीठासाठी सहा प्रथम श्रेणी क्रिकेट सामने खेळले आणि 1987 च्या पाकिस्तानी दौऱ्याच्या संघाविरुद्ध ऑक्सफर्ड आणि केंब्रिज संघासाठी एक सामना खेळला.
सोहराबुद्दीन शेख यांच्या मृत्यूतील त्यांच्या भूमिकेबद्दल खोटे अहवाल दिल्याबद्दल आयपीएस अधिकारी राजीव त्रिवेदी यांना बिनशर्त माफी मागितल्यानंतर हैदराबाद न्यायालयाने नोव्हेंबर २०१९ मध्ये सरदेसाई आणि इतरांना मानहानीच्या आरोपातून निर्दोष मुक्त केले.
संत श्री संताजी जगनाडे महाराज यांचा जन्म ८ डिसेंबर १६२४ रोजी महाराष्ट्र राज्यात पुणे जिल्ह्यातल्या मावळ तालुक्यातील सुदुंब्रे या गावी विठोबा जगनाडे यांच्या घरी झाला.
त्याकाळी बालविवाहाची प्रथा होती त्यामुळे संत संताजी महाराजांचा विवाह वयाच्या १२ व्या वर्षीच यमुनाबाईशी विवाह झाला व ते संसाराच्या बेडीत अडकले.
असे म्हणतात की, जेव्हा संताजी वारले तेव्हा अंत्य संस्काराच्यावेळी कितीही प्रयत्न केले तरी काही संताजींचे पूर्ण शरीर गाडले जात नव्हते, त्याचा चेहरा वरच राहत होता.
इतर कोणत्याही प्रमुख पुराणांपेक्षा, विष्णू पुराणात त्याची सामग्री पंचलक्षण स्वरूपात सादर केली जाते - सर्ग , प्रतिसर्ग , वामश , मन्वंतर , आणि वामसानुचरितम असे ,मजकुराच्या काही हस्तलिखितांमध्ये इतर प्रमुख पुराणांमध्ये आढळणारे महात्म्य आणि तीर्थयात्रेवरील सहल मार्गदर्शक या सारख्या विभागांचा समावेश न केल्यामुळे उल्लेखनीय आहेत,परंतु काही आवृत्त्यांमध्ये मंदिरांवरील अध्याय आणि पवित्र तीर्थक्षेत्रांच्या प्रवास मार्गदर्शकांचा समावेश आहे.
विल्सन यांनी अनुवादित केलेले आणि प्रकाशित केलेले सर्वात जुने पुराण म्हणूनही हा मजकूर उल्लेखनीय आहे, त्यानंतर उपलब्ध हस्तलिखितांवर आधारित, पुराण काय असावेत याविषयीचे अनुमान आणि त्या काळातील परिस्थिती व परिसर दर्शविते.
हा मजकूर बहुधा कालांतराने अनेक थरांमध्ये रचला गेला आणि पुन्हा लिहिला गेला, ज्याचे मूळ कदाचित प्राचीन १ल्या सहस्राब्दी बीसीई ग्रंथांमध्ये आहे जे आधुनिक युगात टिकले नाहीत.
विष्णू पुराण हा एक अपवाद आहे कारण त्यात ते विष्णू पूजाशी संबंधित पंचलक्षाना स्वरूपात सादर करते- सर्ग , प्रतिसर्ग , वंश ,मानवांतर आणि वंशानुचरितम् .
हे एक दुर्मिळ पुराण आहे, असे डिमीट आणि व्हॅन बुटेनेन म्हणतात, कारण ज्ञात पुराण साहित्याचा फक्त 2% भाग या पाच पंचलक्षण वस्तूंबद्दल आहे, आणि सुमारे 98% विश्वकोशीय विषयांच्या विविध श्रेणींबद्दल आहे.
हे प्रामुख्याने हिंदू देव विष्णू आणि कृष्णासारख्या त्याच्या अवतारांभोवती केंद्रित आहे, परंतु ब्रह्मा आणि शिव यांची स्तुती करते आणि ते विष्णूवर अवलंबून असल्याचे प्रतिपादन करते.
मजकूर मेट्रिक श्लोक किंवा श्लोकांमध्ये बनलेला आहे, ज्यामध्ये प्रत्येक श्लोकात 32 अक्षरे आहेत, त्यापैकी 16 अक्षरे प्राचीन साहित्यिक मानकांनुसार मुक्त शैली असू शकतात.
होरेस हेमन विल्सन : यांनी हे मान्य केले की परंपरेनुसार हा बीसीई 1ल्या सहस्राब्दीचा मजकूर आहे आणि मजकुराचे मूळ वैदिक साहित्यात आहे, परंतु त्याच्या विश्लेषणानंतर असे सुचवले गेले की विद्यमान हस्तलिखिते 11 व्या शतकातील असू शकतात.
मोरिझ विंटर्निट्झ : शक्यतो पहिल्या सहस्राब्दीच्या प्रारंभी, परंतु रोचर म्हणतात, "इतर कोणत्याही पुराणापेक्षा विष्णू पुराणाला निश्चित तारीख देणे आता शक्य नाही".
विष्णु पुराणाची सुरुवात, ऋषी मैत्रेय आणि त्यांचे गुरु, पराशर यांच्यातील संभाषणाने होते, ऋषी विचारतात , "या विश्वाचे आणि त्यातील सर्व घटकांचे स्वरूप काय आहे ?"
' सरकारी शाळेत मुले घालण्याचा हक्क सांगितल्यामुळे , विहिरीवर पाणी भरण्याचा हक्क सांगितल्यामुळे , वरात घोड्यावरून नेण्याचा हक्क सांगितल्यामुळे , स्पृश्य हिंदूनी मारहाण केल्याची उदाहरणे सर्वांच्या डोळ्यापुढे नेहमी असतात.
उंची पोशाख घातल्यामुळे , दागदागिने घातल्यामुळे , पाणी आणण्याकरिता तांब्या पितळेची भांडी वापरल्यामुळे , जमीन खरेदी केल्यामुळे , जानवे घातल्यामुळे , मेलेली गुरे न ओढल्यामुळे व मेलेल्या गुरांचे मांस न खाल्ल्यामुळे , पायात बूट व मोजे घालून गावातून गेल्यामुळे , भेटलेल्या स्पृश्य हिंदूस जोहार न घातल्यामुळे , शौचाला जाताना तांब्यात पाणी नेल्यामुळे , पंचाच्या पंगतीत चपाती वाढल्यामुळे , अशा कितीतरी कारणाने अमानुष अत्याचार , जुलूम केले जातात.
माणसांना गावात येऊ द्यायचे नाही वगैरे सर्व प्रकारची बंदी करून स्पृश्य हिंदू लोकांनी अस्पृश्य लोकांस जेरीस आणल्याची आठवण तुम्हांपैकी पुष्कळांना असेल.
या कलहाची जी उदाहरणे वर दिलेली आहेत , त्यावरून एक बाब उघडपणे सिद्ध होते ; ती ही की , तुम्ही वरच्या वर्गाशी वागताना बरोबरीच्या नात्याने वागण्याचा आग्रह धरता , म्हणूनच हा कलह उपस्थित होतो.
तसे नसते तर चपातीचे जेवण घातल्यामुळे , उंची पोषाख घातल्यामुळे , जानवी घातल्यामुळे , तांब्या पितळेच्या भांड्यात पाणी आणल्यामुळे , घोड्यावरून वरात नेल्यामुळे ही भांडणे झाली नसती.
१२ नव्हेंबर, २०१२ अस्पृश्यता निवारणात प्रगतीशील समजल्या जाणाऱ्या तामिळनाडू सारख्या राज्यात धर्मापुरी येथे एका सवर्ण मुलीने दलित मुलाशी विवाह केला एवढ्या कारणा करिता मुलीच्या वडीलांनी आत्महत्या केली आणि सवर्ण मुलीच्या वडीलांच्या आत्महत्येचा बदला म्हणून सवर्णांनी तीन दलित वस्त्यातील २६८ झोपड्या जाळल्या.
सामूहिक स्मृतीचा आवाका मोठा असु शकतो मात्र त्याची वस्तुनिष्ठता आणि समूहाचे लक्ष सामूहिक स्मृतीच्या बाबतीत अत्यंत क्षणभंगुर असते.
सामूहिक भावनेच्या भरात काही घटना अथवा माहितीस तात्कालिक विशेष महत्त्व प्राप्त होते , पण त्या नंतरच्या सामूहिक भावनेच्या उद्रेकात अथवा जुन्या पिढ्या ,भाषा काळाच्या आड गेल्यामुळे सामूहिक स्मृतीही काळाच्या पडद्या आड जाते.
सामूहिक स्मृतीची क्षणभंगुरता विनोदी पद्धतीने विषद करताना श्री सुशीलकुमार शिंदे म्हणतात "कोळसा कितीही उगाळला तरी काळाच असतो, मात्र हात धुतला की स्वच्छ होतो . ज्याप्रमाणे लोक विसरले, एनडीएच्या काळातील वाटपाचे प्रकरण लोकांच्या विस्मृतीत गेले त्याप्रमाणे कथित प्रकरणही विसरतील " श्री सुशीलकुमार शिंदे यांचे हे विधान कटू असले तरी राजकीय नेत्याच्या मुखातून अवचितपणे बाहेर पडलेले सत्यच आहे असे मांडताना खान देशातील वरिष्ठ पत्रकार शेखर पाटील म्हणतात "सामूहिक स्मृती ही अत्यंत क्षणभंगुर असते हे रहस्य राजकीय मंडळी चांगलेच जाणून असतात.
समूहाच्या अथवा समूहांच्या वस्तुनिष्ठ अथवा कल्पित; घटना, माहिती यांच्या बद्दलच्या समाजातील समज,विश्वास आणि जाणीवांच्या स्मृतीस सामूहिक स्मृती असे म्हणतात.
गर्डा लर्नर पितृसत्तेच्या निर्मितीविषयी त्यांच्या 'द क्रिएशन ऑफ पेट्रीआर्की' या पुस्तकात मांडतात कि, पुरुषांप्रमाणेच स्त्रियांदेखील इतिहासाचा विषय व इतिहासाच्या कर्त्या होत्या, स्त्रियांनी विश्वाच्या निर्मितीमध्ये पुरुषांइतकेच किवा त्याहीपेक्षा अधिक योगदान दिले आहे.
स्त्रीवादी परिप्रेक्षातून धर्म या संकल्पनेत स्त्रीच्या शरीराला नेहमीच पुरुषाची संपत्ती मानली जाते म्हणून स्त्रियांना गुलाम बनविण्यात धर्मच कारणीभूत ठरतो.
धर्मामुळे महिला सक्षमीकरणात बाधा येते तसेच समाजातील पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या परंपरा, धार्मिक बंधने व नियमने पाळत आल्यामुळे थोडक्यात ‘धर्म’ हा स्त्रियांना ‘दुबळे’ ठरविण्याचा सामाजिक संरचनेचा भाग आहे .
कान्दियोती लिंगभावाच्या वाटाघाटीबद्दल मुख्य संहिता मांडतात , पितृसत्ता ही फक्त पुरुषच स्त्रीयांवर गाजवतात असे नसून स्त्रियादेखील स्त्रियांवर पितृसत्ता गाजवतात.
कुटुंबामध्ये कुटुंबप्रमुख ज्येष्ठ पुरुष हा कुटुंबातील इतर पुरुष, पत्नी व इतर स्त्रियांवर पितृसत्ता गाजवतात आणि स्त्रिया ह्या अप्रत्यक्षपणे त्यांच्यापेक्षा कमी वयाच्या स्त्रियांवर पितृसत्ता गाजवतात ह्याचे मूळ कारण हे त्या स्त्रियांना स्वतःची सुरक्षित बाजू म्हणूनच वर्चस्व गाजवतात.
पितृसत्तेची निर्मिती ही प्रत्यक्षरित्या आदिम राज्यसंस्थेमधून झाली आहे कारण आदिम राज्य संस्थेचा पितृसत्तेची संरचना व कुटुंब हाच महत्त्वाचा घटक होता.
गर्दा लर्नरच्या मांडणीनुसार हे स्पष्ट होते की, विविध सामाजिक व्यवस्थामधील पितृसत्तेचा अभ्यास करून असा निष्कर्ष निघतो कि, पितृसत्ताक व्यवस्थेला मूळ असा उगम नसून ही व्यवस्था प्रक्रियेतून विकसित होत गेलेली व्यवस्था आहे.
जसे कि, पितृसत्ताक कुटुंबपद्धतीमध्ये वयस्कर स्त्री ही कुटुंबावर सत्ता प्रस्थापित करू शकते मात्र तिच्यापेक्षा वयाने लहान स्त्री गाजवू शकत नाही.
लहान स्त्री ही तिच्यापेक्षा लहान स्त्रीवर सत्ता गाजवते, घरातील सासू ही तिच्या मुल आणि सुनेवर सत्ता प्रस्थापित करते थोडक्यात पितृसत्तेच्या वाटाघाटी नुसार अप्रत्यक्षपणे स्त्री देखील स्वतः सुरक्षित बाजू टिकविण्यासाठी पितृसत्तेचा आधार घेते .
आधुनिक स्त्रीवादी विचारप्रक्रियेमधील महत्त्वाची संकल्पना म्हणून 'पितृसत्तेचा विचार होतो. स्त्रीवादी चळवळ, स्त्री-अभ्यास, स्त्रीवादी राजकारण या सर्वाना पुढे नेण्यासाठी 'पितृसत्तेचा विरोध' करणे हा एक कार्यक्रम असतो.
'लिंगभाव' या संकल्पनेबरोबरच 'पितृसत्ता' ह्या संकल्पनेचा वापर स्त्रियांना संरचनात्मक आणि व्यवस्थात्मक दुय्यमत्व देण्यासाठी केला जातो, असा स्त्रियांचा आक्षेप असतो.
उच्चवर्गीय पुरुष हे कनिष्ठ वर्गातील पुरुषांचे शोषण करतात, ज्यांच्याकडून साफसफाईचे व इतर कामे ही कनिष्ठ जातीय कामगारांकडून करवून घेतली जातात.
या क्षेत्रात मालक व मजूर यांच्यात एकतर्फी संबंध असल्यामुळे स्त्रियांप्रमाणे पुरुष कामगारांना सर्व स्तरातून येणाऱ्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते.
पितृसत्ता या सामाजिक संरचनेतून स्त्री कामगारांचा विचार केला तर असे दिसून येते की, पितृसत्ता या व्यवस्थेमुळे स्त्री कामगारांना औद्योगिक क्षेत्रात दडपशाही किंवा शोषणाला सामोरे जावे लागते.
पितृसत्ता ही एक विशिष्ट समाजामध्ये पुरुष अधिकार व सत्तेची रचना स्पष्ट करणारी संज्ञा नसून याकडे एक विश्लेषणात्मक श्रेणी म्हणून बघणे आवश्यक आहे.
भेदभाव, दुर्लक्ष, नियंत्रण, शोषण, दडपशाही, हिंसा या स्वरूपात स्त्रियांवर कुटुंबात, कामाच्या ठिकाणी व समाजात दुय्यमत्व लादले जाते.
ध्यान लिंगाच्या प्रवेशदवारावर सर्वधर्म स्तंभ स्थापित केले आहे ज्यात या स्तंभावर हिंदू, मुसिलम, इसार्इ, जैन, बौदध, शीख, ताओ, पारशी, यहूदि आणि शिन्तो धर्माचे प्रतिक कोरलेले आहे.
त्या अनुभवासंदर्भात ते असे सांगतात की,"माझ्या आयुष्यात त्या क्षणा पर्यंत मी स्वतः व सृष्टीत फरक करू शकत होतो. पण त्या आत्मानुभूतीनंतर मी सृष्टीपासून वेगळा समजू शकत नव्हतो. जेथे तेथे मी स्वतःलाच बघू लागलो. जसे दगडात,आकाशात, सगळीकडे." हा अनुभव त्यांना वारंवार येऊ लागला.
भारत-नेपाळच्या सीमारेषेवर पासपार्ट नसल्यामुळे आडवण्यात आले तेव्हा त्यांच्या आयुष्याला वेगळी कलाटणी मिळाली व त्यांनी अर्थप्राप्ती करून स्वावलंबी होण्याचे ठरवले आणि त्यासाठी काही उदयोगही सुरू केले.