polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
बऱ्याचदा या सामाजिक असंतोष अथवा असमाधानाच्या परिस्थीतीचा उपयोग तात्कालिक नेतृत्व अथवा सत्ताप्राप्तीच्या स्पर्धेत आपली बाजू मजबूत करून घेण्याकरीता टोकाची भाषा वापरून करून घेतला जातो.
जर असंतोष समाजाच्या दोन वेगवेगळ्या गटातील असेल तर दुसऱ्या गटातील लोकसुद्धा तशाच स्वरूपाच्या पण असमाधान निंदा पूर्वग्रह आणि असंतोषास बळकटी येणे याप्रक्रीयेतून जाऊन त्यांच्यात सुद्धा नेतृत्व अथवा सत्ताप्राप्तीची लालसा असलेले नेतृत्व अतीटोकाची भाषा वापरावयास लागते.
कायदा आणि सुव्यवस्था ढासळल्याचा फायदा इतरही गुन्हेगार लूटारू आणि इतर हिसंबंधी उठवण्याचा प्रयत्न करतात त्यामुळे परिस्थितीस बऱ्याचदा गंभीर वळण लागण्याचा संभव असतो.
नोकरशाहीतील किंवा सत्तेतील नको असलेल्या व्यक्तींवर अकार्यक्षमतेचा ठपका येऊन पायउतार व्हावा या नकारात्मक गोष्टीत बऱ्याच मंडळींना वेगवेगळ्या कारणावरून रस निर्माण होतो.
स्थानिक स्तरावर काही वेळा रस्तारुंदीकरणात स्वतःच्या दुकांनांची जागा जाऊ नये म्हणून व्यपारीवर्ग स्वतःची दुकाने असलेल्या रस्त्यांवर विविध धर्मांशी संबंधीत धार्मिक स्थाने अथवा प्रतिकांना आर्थिक सहाय्य देऊन उर्जितावस्था प्राप्त करून देण्यास कारणीभूत असतो, रस्तारुंदीकरणाची प्रत्य्क्ष वेळ येऊ नये म्हणून अर्ज विनंत्या कोर्ट कचेऱ्यात शक्य तेवढा कालापव्यय करून घेतला जातो हे सर्व होऊन प्रत्यक्ष कारवाईची वेळ आलीच तर तोपर्यंत कोणत्याना कोणत्या धर्मियांच्या भावना नाजूक झालेल्या असतात त्यास फुंकर घातलीकी दंगली होतात तसेच/अथवा हवी असलेली मोठी कंत्राटे मिळावीत आणि मिळालेली हातची जाऊ नये यासाठी वा तत्सम आर्थिक हितसंबध जपण्याच्या दृष्टीने व्यापारी वर्ग नोकरशाहीतील किंवा सत्तेतील नको असलेल्या व्यक्तींवर अकार्यक्षमतेचा ठपका येऊन पायउतार व्हावा याकरिता दंगल निर्मान करू शकणाऱ्या परिस्थितीस प्रत्यक्ष अथवा अप्रत्यक्ष आर्थिक हातभार देऊ शकतो.
साधारणतः कोणतीही व्यक्ती अथवा कुटुंब नवख्या ठिकाणी स्थानांतरित होताना अथव झाल्या नंतर सहकार्य आणि इतर आर्थिक पाठबळाकरिता आपल्या धर्माच्या,भाषेच्या आणि प्रांताच्या लोकांसोबत रहाणे आणि संबध प्रस्थापित करणे पसंत करतो सुरक्षा ही याची सकारात्मक बाजू तर इतर बहूसंख्य लोकांपासून वेगळ्या ठिकाणी वास्तव्य होणे हे बहूसंख्य लोकांच्या भाषा आणि संस्कृती मिसळण्याकरता विलंब करणारे असते यातून अल्पसंख्यांक आणि बहूसंख्यांक अशा विभगणीस सुरुवात होते.
मराठी विचारवंत नरहर कुरुंदकरांच्या मतानुसार सहसा कोणताही अत्यल्पसंख्यांक समाज सहसा बहूसंख्याकांशी जुळवून घेतो पण जेव्हा लोकसंख्या दहा ते पंधरा टक्क्यांच्या पुढे जाते तेव्हा समाज स्वतःच्या गरजा अधिक स्पष्टपणे मांडावयास लागतो सुयोग्य नेतृत्वाचा अभाव असल्यास नकारात्मक मार्गांचा अवलंब होतो त्याच वेळी बहूसंख्य समाजात दुसऱ्या समाजाबद्दल असलेला अविश्वासासही खतपाणी मिळत गेल्यास परिस्थिती चिघळण्याकरता लागणारी मनोभूमी निर्माण होते
दंगलीत संघटित किंवा असंघटित गटांद्वारे काही विशिष्ट किंवा अविशिष्ट लोकांच्या विरोधात किंवा अन्यथा, खासगी व सार्वजनिक मालमत्तेची लुट आणि नासधूस होते.
दंगल सुरू होण्याच्या तात्कालिक कारणानुसार आणि दंगलीत भाग घेणाऱ्या लोकांच्या मनोवृत्तीप्रमाणे दंगलीत कोणती मालमत्ता उध्वस्त करायची हे अवलंबून असते.
अमेरिकेच्या अलीकडच्या इतिहासातील सर्वात दखल घेतलेले दंगली १९६८ च्या डेमोक्रॅटिक नॅशनल कन्व्हेन्शनमध्ये पाहिल्या गेल्या आणि त्याचा व्हिएतनाम युद्धाच्या शेवटी अमेरिकेने व्हिएतनाममधून माघार घेण्यावर जोरदार प्रभाव पाडला.
गेल्या दशकात अमेरिकेनेही अनेक जागतिकीकरणविरोधी निदर्शने पाहिली होती, यातील काही उल्लेखनीय उदाहरणे म्हणजेच १९९९ च्या डब्ल्यूटीओ मंत्री परिषदेत सिएटल निषेध , याला "सिएटलची लढाई" म्हणून ओळखले जाते, आणि २००५ टोलेडो दंगल.
२००८ मध्ये बीजिंग मध्ये, लॅमिस्ट भिक्षूंना ताब्यात घेतल्याच्या पार्श्वभूमीवर, २००८ च्या बीजिंग ऑलिम्पिकच्या काही महिन्यांपूर्वी कित्येक नागरिकांनी चिनी सरकारविरुद्ध बंड केले.
दंग्यांव्यतिरिक्त, इतर तिबेटी नागरिक आणि चीनबाहेरील इतर चिनी विरोधी संघटनांनी दंगल होण्यापूर्वी ऑलिम्पिक टॉर्च रिलेमध्ये अडथळा आणण्याचा प्रयत्न केला तसेच मशाल काढून टाकण्याचा प्रयत्न करून टॉर्च वाहकांना त्रास देऊन इतर अनेक मुद्द्यांचा प्रयत्न केला.
त्याचवेळी आंतरराष्ट्रीय अथवा स्थानिक पातळीवर डाव्या गटांचा प्रभाव कमी करण्याची रणनीती म्हणून भांडवलशाही देश अथवा काही स्थानिक भांडवलशहा अतिउजव्या धार्मिक गटाला अथवा राजकारण्यांना उत्तेजन देऊन हिंसेला प्रोत्साहन देतात.
प्रत्यक्ष हानी एवढच किंवा अधिक नुकसान परस्परातील विश्वासास अतीदिर्घ काळाकरता तडे जाताता कुंटुंबे आणि समाजाचे अनावश्य विस्थापन होते आत्मविश्वासाचे खच्चीकरण होते,उप्द्रवमुल्याचे महत्त्व वाढून अविष्कार स्वातंत्र्य आणि अभिव्यक्ती स्वांतत्र्याचा पूर्ण उपयोग करण्यास भितीच्या वातावरणात लोक धजावत नाहीत.
आधुनिक काळात आर्थिक, सामरिक अथवा आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील हितसंबंध जपण्याच्या दृष्टीने, इतर राष्ट्रातील नको असलेल्या राजवटी उलथवणे, अथवा शत्रूराष्ट्रात अंतर्गत कलह माजवण्याच्या दृष्टीने इतर हिंसक मार्गांसोबतच गुप्तपणे दंगलींना प्रोत्साहन देणे, अथवा त्या राष्ट्रात अशी आर्थिक परिस्थिती/नाकेबंदी निर्माण केली जाते की राजकीय अथवा सामाजिक अस्थैर्य निर्माण होईल अशा अस्थऐर्याची परिणती बऱ्यादा दंगलीत होऊन अशा राष्ट्रांचे इप्सित साध्य झाल्याचे अथवा तसा संशय व्यक्त केला गेल्याचे आढळून येते.
तसेच/अथवा स्वतःच्याच राजकीय पक्षातील नको असलेल्या गटाच्या हातातून सत्ता जाऊन आपल्या गटाच्या हाती यावी सत्तेतील व्यक्ती अकार्यक्षम ठरली आहे हे दाखवण्याचे वेगवेगळे उपद्व्याप राजकारणात सतत सुरू असतात त्यातील एक नकारात्मक उपद्व्याप म्हणजे एखादी दंगल घडल्यानंतर सत्तेतील अथवा नोकरशाहीतील संबधीत व्यक्तीच परिस्थिती हाताळण्यात व्यक्तिगत अपयश आल्याचा ठपका ठेवून पायउतार करवता येते.
बेरोजगारी, सरकारी गैरकारभार, लोकांची राहणीमानाची दरिद्री स्थिती, अधिकाऱ्यांची दमनशाही, करआकारणी, सक्तीची लष्करभऱती, वांशिक संघर्ष, धार्मिक मतभेद, अपुरा अन्नपुरवठा आदि कारणांवरून ऐतिहासिक काळात दंगली झालेल्या आहेत, आणि या काळातही होतात.
1960 आणि 1970च्या दशकात अमेरिका आणि पश्चिम युरोपमधील विद्यार्थी दंगल ही बऱ्याचदा राजकीय स्वरूपाची होती, तरीही अधिकाऱ्यांनी दडलेल्या शांततेत निदर्शनाचा परिणाम म्हणून आणि खेळाच्या घटनांनंतर विद्यार्थी दंगे होऊ शकतात.
विद्यार्थ्यांनी दिलेल्या देशात सक्रिय राजकीय शक्ती बनू शकते आणि विद्यार्थी दंगल व्यापक राजकीय किंवा सामाजिक तक्रारींच्या संदर्भात होऊ शकते.
दंगल ही दोन किंवा अधिक गटांमध्ये असलेल्या मतभेदांची प्रतिक्रिया म्हणून, अथवा शासकीय/अशासकीय सस्थेसंबंधी असलेली नाराजी हिंसक मार्गाने व्यक्त करताना होऊ शकते.
या नाराजीशी इतर व्यक्तींचा काही संबंध आहे किंवा नाही याचे भान न ठेवता त्या व्यक्तींच्या कामकाजात अडथळा आणणे, प्रसंगी इजा पोहोचवणे, तर काही वेळा आयुष्यावर बेतू शकणाऱ्या उपद्रव मूल्याचा गैरवापर करणे, गुंडागर्दी, सार्वजनिक उपद्रव, खासगी अथवा सार्वजनिक मालमत्तेचे विद्रूपीकरण अशी दंगलींची काही ठळक वैशिष्ट्ये असतात.
दंगल , दंगा , आणि जमाव बंदिचे उल्लंघन हे एकमेकांशी संबधीत गुन्हे असले तरी जमाव बंदीच्या उल्लंघनात प्रक्षुब्ध जमाव एकत्र आलेला असतो, दंगा ही राडा अथवा दंगलीच्या आधीची गोंधळाची स्थिती असते तर दंगलीत प्रत्यक्ष हिंसेची घटना घडलेली असते दंगलीस प्रोत्साहन देणे आणि दंगल घडवण्याचा कट करणे हे सुद्धा वेग्वेगळे गुन्हे आहेत.
नागरी दंगल म्हणजे शहरी समस्यांशी संबंधित शहरी परिस्थिती, जसे की भेदभाव, दारिद्र्य, जास्त बेरोजगारी, अव्यवस्थित शाळा, आरोग्याची कमतरता, गृहनिर्माण अपुरीपणा आणि पोलिसांची क्रौर्यता आणि पूर्वग्रह या संदर्भात होणारी दंगल.
जेव्हा स्थलांतरित फॅक्टरी कामगारांनी फेडरल सरकारच्या सैन्याच्या मसुद्याला जबरदस्तीने विरोध केला तेव्हा न्यू यॉर्क ड्राफ्ट दंगल झाली.
"पोलिस दंगल" हा शब्द नागरिकांच्या एका गटाविरुद्ध पोलिसांच्या गटाने केलेल्या चुकीच्या पद्धतीने, अप्रिय, बेकायदेशीर आणि बेकायदेशीर पद्धतीने बळाचा करणे यासाठी वापरला जाणारा शब्द आहे.
पोलीस दंगलीमध्ये सामान्यत: अशी परिस्थिती असते की जेव्हा पोलीस शांततावादी नागरिकांच्या गटावर हल्ला करतात आणि / किंवा पूर्वीपासून शांततावादी असलेल्या नागरिकांना हिंसाचारासाठी भडकावतात.
झुंडशाही म्हणजे खेळाच्या चाहत्यांशी संबंधित विशेषतः व्यावसायिक फुटबॉल आणि युनिव्हर्सिटी क्रीडा समर्थकांशी निगडित असभ्य आणि विध्वंसक वर्तन होय.
अमेरिकेतील या शब्दाच्या सुरुवातीच्या काळात जातीय दंगलीचा संदर्भ देण्यात आला जो बहुधा बहुसंख्य वांशिक गटाच्या सदस्यांद्वारे इतर जातीच्या लोकांविरुद्ध केलेल्या कारवाईसाठी वापरण्यात आला,
अलीकडील दंगल राजकीय संदर्भात , सामाजिक केंद्रे आणि / किंवा स्क्वाट्सची बेकायदेशीर कारवाई रोखण्यासाठी दंगल, आणि शहरी क्षेपणाच्या व्यापक संदर्भात जातीय तणाव आणत आहेत.
ऑक्टोबर २००५ मध्ये आणि पुन्हा एकदा नोव्हेंबर २००७ मध्ये पुन्हा एकदा परप्रांतीय तरुणांनी पोलिसांच्या हातून उत्तर आफ्रिकन युवकाच्या मृत्यूवर प्रतिक्रिया म्हणून अनुक्रमे क्लीची-सुस-बोईस आणि विलियर्स-ले बेल या पॅरिस उपनगरामधील गरीब भागात दंगल केली.
स्टोनवॉल दंगल ही जून १९६९ मध्ये न्यू यॉर्क शहरात झालेल्या पोलीस छापाविरुद्ध उत्स्फूर्त आणि हिंसक निदर्शनांची मालिका होती आणि ती अमेरिकेतील आणि जगभरातील समलिंगी हक्कांच्या चळवळीस प्रारंभ होणारी चिन्हांकित करणारी घटना ठरली आहे.
कारागृह दंगल हा कारागृह प्रशासक, तुरूंग अधिकारी किंवा कैदीच्या इतर समूहांविरुद्ध कैदीच्या एका समुदायाने बदल करण्यास भाग पाडण्यासाठी किंवा तक्रार व्यक्त करण्याच्या प्रयत्नातून केलेली अस्थायी कृती आहे,
ग्रीसमध्येही अशाच प्रकारची आणखी एक घटना घडली ज्यामध्ये एका पोलीस अधिकाऱ्याने गोळ्या घालून ठार मारलेल्या १५ वर्षाच्या विद्यार्थ्याच्या मृत्यूचा परिणाम म्हणून देशभर मोठ्या प्रमाणात दंगा झाला.
योनी या विषयाबद्दलच्या संकोचातून तिला बहाल केले गेलेले समानार्थी बोलशब्द, तिच्या अंतरंगाबद्दलची अनभिज्ञता, तिच्या अस्तित्वाची बेदखल, तिच्याबद्दल बोलण्याची घृणा, तिची एकूणच उपेक्षा- हे सारे अतिशय मोकळेढाकळेपणाने या प्रयोगात व्यक्त झाले आहे.
या अवघड विषयावर महत्प्रयासाने काहीजणींना बोलते केले, तर सलज्ज कोकणी गोयंकार बाई कशी व्यक्त होईल, घाटावरच्या रांगडय़ा भाषेतले प्रकटीकरण कसे असेल, एखादी टीनएजर याच विषयावर काय सांगेल, आणि ७० वर्षीय जुने खोड तिच्या नाजूक अवयवाबद्दल काय बोलेल, अशा विविध अभिव्यक्ती त्या- त्या भाषेच्या छटांसह सामोऱ्या येतात तेव्हा विविध संस्कृतींतील योनीविषयक दृष्टिकोनांचे कवडसे आपल्यासमोर सादर होतात.
पण कसदार लेखन आणि वंदना खरे, गीतांजली कुलकर्णी, सावित्री मेधा अतुल, संगीता टिपले, निर्मला देशपांडे, सुहिता थत्ते, मेघा कुलकर्णी यांची प्रत्ययकारी संवादफेक यामुळे एकंदर आविष्कार सफाईदार होता.
मेरिल स्ट्रीप, जेन होंडा, ओप्रा विन्फ्रे, गोल्डी हॉन, व्हूपी गोल्डबर्ग या नामवंत अभिनेत्रींनी त्यात वेळोवेळी हजेरी लावल्याने ‘व्हजायना मोनोलॉग’चा बोलबाला झाला.
स्त्रियांच्या लैंगिकतेविषयी बोलायला एक ‘अवकाश’ निर्माण करणारी संधी या नाटकाच्या निमित्ताने तयार व्हावी, या मूळ उद्देशाने स्त्रीवादी प्रशिक्षक संशोधक आणि लेखिका वंदना खरे यांनी इव्ह एन्सलर या स्त्रीवादी लेखिकाने ‘व्हजायना मोनोलॉग या इंग्रजी नाटकाचे स्वैर भाषांतर करून ऊभा केलेला नाट्य.प्रयोग या प्रयोगांच्या निमित्ताने स्त्रियांनी आपल्या लैंगिकतेकडे ‘शारीरिक आरोग्य’ या मुद्दय़ापलीकडे जाऊन पाहावे असा प्रयत्न वंदना खरे यांनी या नाटकाच्या माध्यमातून केला आहे.
मोबाईल्स स्विच ऑफ करण्याबाबत सूचना होती जर मोबाईल वाजल्यास नाटकाचा प्रयोग त्या ठिकाणी त्यावेळेपुरता थांबवण्यात येईल असे ही सांगण्यात आले.
या अवयवाचे अस्तित्वच हीन मानणाऱ्या एका तरुणीला नेमका त्यावर मनःपूत प्रेम करणारा प्रियकर भेटतो, तेव्हा तिचा त्या अवयवाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन पार बदलून जातो.
युद्धनीतीचा भाग म्हणून बलात्काराच्या अस्त्राला बळी पडलेल्या महिलेच्या योनीने किती भयंकर अत्याचार अनुभवले असतील, हे जागतिक वास्तव दुसरी स्त्री अत्यंत विखारी शब्दांत परिणामकारकतेने शब्दांकित करते.
झुंडशाही ज्या कोणाच्या विरोधात किंवा निषेधार्थ चालविली जाते, त्याची तीच लायकी होती किंवा कसे, या प्रश्‍नात न अडकता आपल्याला झुंडशाही या कृतिप्रकाराबाबत स्पष्टपणे भूमिका घेता आली पाहिजे.
जेव्हा घटनात्मक जबाबदारी असलेल्या संस्था स्वतःची जबाबदारी पार पाडण्यात ,लोकशाहीचे आधारस्तंभ सुयोग्य न्याय वेळेत देण्यात अपयशी होतात सोबत समाज किंवा माध्यमांच्या सर्वसाधारण काळातील असंवेदनशील दुर्लक्ष आणि जबाबदार नेतृत्वाच्या अभावामुळे किंवा विरोधकांच्यातील नेतृत्वगुण आणि संवादकौशल्याच्या अभावामुळे सार्वजनिक उपद्रवास पर्याय नसल्याचे चित्र निर्माण होऊन उपद्रव मनोवृत्तीबाद्दल सामूहिक सहानुभूती निर्माण होऊन अनेकदा सार्वजनिक कायदा आणि सुव्यवस्था कोलमडण्याच्या घटना घडतात.
या साऱ्या प्रकारात कलावंताचे अविष्कार स्वातंत्र्य व आपल्या बौद्धिक कुवतीनुसार त्या कलाकृतीचे मूल्यमापन करण्याचा प्रेक्षकाचा अधिकार असावा अशी कला निर्मात्याची अपेक्षा असते
विविध रंगांच्या राजकारण्यांनी "जनआंदोलन' या नावाखाली उघड उघड झुंडशाही जोपासणे व निरनिराळ्या झेंड्यांच्या "झुंडहृदय'- सम्राटांच्या रूपात घटनाबाह्य सत्ताकेंद्रे उभी करण्याचा सपाटा लावलेला आहे.
सार्वजनिक उपद्रव आणि झुंडशाही म्हणजे सार्वजनिकपणे जनक्षोभ किंवा जनआंदोलनाच्या नावाखाली कायदा हातात घेऊन शिक्षेचा अधिकार स्वतःच्या हातात घेणे, एखादी गोष्ट करण्यापासून वाटेल त्यास बेकायदा प्रतिबंधीत करणे अथवा करवून घेण्या साठी उपद्रव मुल्य वापरून अथवा तसे करण्याची धमकी देऊन केलेली दडपशाही अथवा दंडेलशाही होय.
शनिवारी पहिला होरा शनीचा, दुसरा गुरूचा, तिसरा मंगळाचा, चवथा रवीचा, पाचवा शुक्राचा, सहावा बुधाचा, सातवा चंद्राचा असे पुढील होरे येत जातात.
सूर्याला मध्यभागी ठेवून चंद्र आणि इतर ग्रहांपैकी त्याकाळी माहीत असलेल्या पाच ग्रहांचा, सूर्य प्रदक्षणेला सर्वात जास्त वेळ लागणाऱ्या ग्रहापासून सर्वात कमी वेळ लागणाऱ्या ग्रहापर्यंत अनुक्रम लावला की तो शनी, गुरू, मंगळ, रवी, शुक्र, बुध, चंद्र असा येईल.
साताऱ्यात वासुदेवशास्त्री तत्कालीन विख्यात संस्कृत पंडित अनंताचार्य गजेंद्रगडकर यांच्या हाताखाली संस्कृत शास्त्र विद्या शिकण्यासाठी राहिले.
त्यांची शास्त्रींची बुद्धिमत्ता आणि अभ्यासाची कळकळ पाहून आचार्य त्यांच्यावर संतुष्ट झाले आणि लवकरच त्यांनी आपल्या घरीच वासुदेवशास्त्री यांची जेवणाची सोय केली.
पुण्यात आल्यावर वासुदेवशास्त्री यांची माधवराव कुंटे, श्रीधर विठ्ठल दाते, लोकमान्य टिळक, गोपाळ गणेश आगरकर, सार्वजनिक काका, विष्णूशास्त्री चिपळूणकर अशा थोरामोठ्यांशी ओळख झाली.
विष्णूशास्त्र्यांनी काढलेल्या 'काव्येतिहास संग्रह' या मासिकातील संस्कृत विभागाचे संपादन विष्णूशास्त्र्यांच्या गैरहजेरीत वासुदेवशास्त्रींनी केले.
म्हणूनच वासुदेवशास्त्रींनी आपली शाळेतील नोकरी सोडून टिळक, आगरकर व विष्णूशास्त्री यांनी स्थापन केलेल्या न्यू इंग्लिश स्कूलमध्ये शिक्षकाची नोकरी पत्करली.
त्यानंतर त्यांनी पुणे सोडले व २८ नोव्हेंबर १८८० रोजी ते मिरजेत नव्याने स्थापन झालेल्या हायस्कूलमध्ये संस्कृत शिक्षक म्हणून रुजू झाले.
निर्मितीला प्रारंभ अनेक लेखकांनी केला सत्यकथा सारख्या प्रभावी व नवसाहित्य घडविणाऱ्या नियतकालिका विशेष संपादकीय दूरदृष्टीचा व व्यक्तिमत्त्व विषयीचा असंतोष व्यक्त करणारी अनियतकालिकांची संस्कृती याच काळात उदय पाहू लागली होती .
एखाद्या संहितेवरील खंडनमंडनात्मक युक्तिवादात्मक, स्वतःचे मत व्यक्त करणारे स्पष्टीकरणास अथवा विस्ताराने केलेल्या निरूपणास मराठीत टीका असाही शब्द योजला जातो.
एखाद्या परिस्थितीचे, साहित्यकृतीचे, कलाकृतीचे, संगीताचे तसेच सामाजिक व राजकीय स्थितीचे अवलोकन करून त्यावर प्रामाणिक मत नोंदवणाऱ्यांना समीक्षक असे म्हणतात.
१४५९ मध्ये, माघ वद्य १, शके १३८० या दिवशी श्री नृसिंह सरस्वती स्वामी महाराज ह्यांनी गाणगापूरास निर्गुण पादुका स्थापन केल्या व त्यानंतर शैल यात्रेचे निमित्त साधून ते कर्दळीवनात अदृश्य झाले.
कुऱ्हाड वारुळावर पडताच त्यातून रक्ताची धार उडाली व क्षणातच दिव्य प्रकाश पडून उद्धवासमोर एक आजानुबाहू तेजस्वी मूर्ती प्रगट झाली; तेच अक्कलकोटचे स्वामी समर्थ महाराज होत.
श्री स्वामी समर्थ अर्थात अक्कलकोट स्वामी २२ वर्ष आयुष्यात हे इसवी सनाच्या १९ व्या शतकात होऊन गेलेले, महाराष्ट्रातील अक्कलकोटयेथे खूप काळ वास्तव्य केलेलेश्रीपाद वल्लभ व श्रीनृसिंहसरस्वती यांच्या नंतरचे भगवान श्रीदत्तात्रेयांचे ते तिसरे पूर्णावतार अवतार आहेत, अशी मान्यता आहे.
"मी नृसिंह भान असून श्रीशैलम्‌‍जवळील कर्दळी वनातून आलो आहे" हे स्वामींच्या तोंडचे उद्‌गार ते नृसिंह सरस्वतींचा अवतार असल्याचे सुचवतात.
आपल्या हातून ह्या महापुरुषाला जखम झाली ह्या विचाराने उद्धवाला दुःख झाले व भय वाटू लागले; पण भक्तांसाठी माताच असलेल्या महाराजांनी उद्धवाला अभय व आशीर्वाद देऊन गंगातीरी प्रयाण केले.
१८७५ सालच्या सुमारास महाराष्ट्रात जेव्हा मोठा दुष्काळ पडला होता, तेव्हा क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके स्वामी समर्थांच्या दर्शनासाठी आले होते, त्या वेळी त्यांनी फडक्यांना सध्या लढायची वेळ नाही असा सल्ला दिल्याचे सांगितले.
इसवी सन १८५६ मध्ये स्वामी महाराजांनी अक्कलकोटमध्ये प्रवेश केला व तिथल्या बावीस वर्षांच्या वास्तव्यात अक्कलकोट हे तीर्थक्षेत्र झाले.
रुग्णालयातून ‘एमसीएच’ झाल्यानंतर मुंबईतील लीलावती, ब्रिच कॅन्डीपासून अनेक पंचतारांकित रुग्णालयांत तीन वर्षे काम केले, पण चेहऱ्यातील छोटीसी उणीव भरून काढण्यासाठी लाखो रुपये खर्च करून पंचतारांकित रुग्णालयात उपचार घेणाऱ्यांपेक्षा दुभंगलेल्या ओठांनिशी आयुष्य घालवणाऱ्या ग्रामीण भागातील गरिबांना आपली खरी गरज आहे, हे डॉ.
लातूरमध्ये त्यांची दोन रुग्णालये असून सत्तर खाटांच्या या रुग्णालयात दुभंगलेले टाळू अथवा ओठांची कोणतीही शस्त्रक्रिया चाचण्या व तपासण्यांसह मोफत करण्यात येत आहे.
इजिप्शियन पेपर प्लॅंट, पेपर रीड; शास्त्रीय नाव : सायपेरस पपायरस कुल-सायपेरेस ही औषधी व अनेक वर्षे जगणारी वनस्पती आफ्रिकेतील उष्ण भागात, विशेषतः मोठ्या सरोवरांच्या प्रदेशांत आढळते.
पाणथळ जमिनीत पपायरसची जाडजूड व शाखायुक्त गाठाळलेली खोडे व मूळ खोडे पसरून वाढतात आणि त्यांपासून जमिनीवर हिरवी, त्रिकोणी, गुळगुळीत व सुमारे.
कानू सन्याल यांचा तेव्हा तरुणांवर आणि बुद्धिजीवी वर्गावर प्रभाव पडला, तेव्हा त्यांचे नेतृत्व आणि त्यांचा पक्ष यांना पाठिंबा मिळत होता.
'हिंसा मान्य नसलेल्या गरिबांनाच हे माओवादी ठार मारू लागले आहेत. राजसत्तेची पोलिसी यंत्रणा याच गरिबांचा बळी देऊन माओवाद्यांना संपवू पाहतेय. दोन्हीकडून शेवटी गरीबच भरडला जातोय.' असे कानू सन्याल बोलू लागले.
१८ जानेवारी २००६ मध्ये चहाचे मळे बंद होत असल्याच्या निषेधार्थ न्यू जलपाईगुडी रेल्वे स्थानक, सिलिगुडी येथे राजधानी एक्सप्रेस अडवून त्यांनी आंदोलन केले.
सिंगूरमध्ये शेतकऱ्यांनी सरकारकडून त्यांच्या जमिनी ताब्यात घेण्याच्या विरुद्ध पश्चिम बंगालमधील कम्युनिस्ट सरकार विरोधात जे आंदोलन छेडले त्यात कानू सन्याल यांचा सहभाग होता.
मार्क्‍सवादी कम्युनिस्ट पक्षाच्या नेतृत्वाखालील संयुक्त सरकारमध्ये कृषिमंत्री असलेल्या हरेकृष्ण कोणार यांनी ‘कसेल त्याची जमीन’ ही घोषणा दिली.
याच सुमाराला दार्जीलिंग जिल्ह्यातील नक्षलबारी या तिबेटच्या जवळ असलेल्या एका छोट्या खेड्यातील वातावरण शेतमजूर व जमीनदारांच्या संघर्षाने तापत होते.
लेनिन-मार्क्सवादाने भारावलेल्या कॉम्रेड चारू मुजुमदार, कॉम्रेड कानू सन्याल आणि जंगल संथाल यांनी नक्षलबारी आणि आजूबाजूच्या गावातील शेतकरी-शेतमजुरांना एकत्र केले व पिके कापण्याचे आंदोलन सुरू केले.
स्वतःला नक्षलवादी म्हणवणाऱ्यांना कानू सन्याल यांचा कालांतराने विसर पडला, तर कानू सन्याल यांनीही आपला मार्ग चुकल्याचे पुढे अधिकृतपणे जाहीर केले व नक्षलवादी चळवळीच्या हिंसकतेलाच विरोध दर्शविला.
१९६४ साली भारतीय कम्युनिस्ट पक्षामध्ये फूट पडली तेव्हा चारू मुजुमदार व कानू सन्याल दोघेही मार्क्‍सवादी कम्युनिस्ट पक्षामध्ये गेले.
गुंतवणुकीचे व्यावसायिक व्यवस्थापन: फंड व्यवस्थापकाकडे गुंतवणुकीच्या संधींचा अभ्यास करण्यासाठी खास टीम असते, त्यामुळे सामान्य गुंतवणूकदारापेक्षा फंड व्यवस्थापक अधिक चांगल्या पद्धतीने भांडवल गुंतवू शकतो.
पारदर्शकता आणि सुलभ तुलना सर्व गुंतवणूकदारांना म्युच्युअल फंडांनी एक सारखा अवहाल देणे अपेक्षित आहे, ज्यामुळे त्यांना तुलना करणे सोपे जाते.
म्युच्युअल फंडांचा प्रसार व्हावा, तसेच त्यातील गुंतवणूकदारांचे हित जपले जावे यासाठी सर्व नोंदणीकृत म्युच्युअल फंडांनी एकत्र येऊन २२ ऑगस्ट १९९५ साली ॲंम्फी या संस्थेची स्थापना केली.
समभाग निगडित म्युच्युअल फंड योजना मध्ये शेअर बाजाराची आणि कंपनीच्या व्यवसायाची जोखिम अंतर्भुत असते व कर्जरोखे निगडीत योजना मध्ये व्याज दराचे बदलाची व पतदर्जाची/ दीवाळखोरीची जोखिम अंतर्भुत असते.
अनिश्चित परतावा: म्युच्युअल फंडातून मिळणारा परतावा हा युनिटच्या बाजारभावावर अवलंबून असतो, त्यामुळे बाजारभावानुसार त्यात जशी वाढ होऊ शकते तशीच घटही होऊ शकते.
बहुमताने मंजूर झालेल्या या दुरुस्त्यांसह विधेयकाचे दुसरे वाचन सर्व खंड, पुरवण्या, इन्ऍक्टिंग फॉर्मुला लांबलेल्या शीर्षकासह पूर्ण होते.
हिंदू धर्मात, डमरूला शिव देवीचे साधन म्हणून ओळखले जाते आणि असे म्हटले जाते की संपूर्ण विश्वाद्वारे निर्मित आणि नियंत्रित केलेल्या आध्यात्मिक ध्वनी उत्पन्न करण्यासाठी भगवान शिवाने तयार केले आहे.
विद्यापिठ स्तरावर किंवा नावाजलेल्या संस्थेमध्ये पदवी किंवा पदव्युत्तर पातळीवरील कमीत कमी १५ वर्षाचा अध्यापन आणि संशोधनाचा अनुभव.
सोबतच मान्यताप्राप्त विद्या शाखेतील गुणात्मक दर्जा असलेली व राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर उच्च शिक्षणासाठी संदर्भ ग्रंथ म्हणुन वापरल्या जातील अशी पुस्तके प्रकाशित केलेली असावीत.
विद्यापिठातील विभागप्रमुख, वरिष्ठ महाविद्यालयाचे प्राचार्य , राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय उन्नत शिक्षण संस्थांचे प्रमुख म्हणून किमान पाच वर्षाचा अनुभव.
वापरकर्त्यापर्यंत न पोचलेला टाकाउ कागद-हे कागदाचे कापलेले व एखाद्या प्रक्रियेदरम्यान निर्माण झालेले कागद असतात जसे,कागद कटाई व लिफाफा बनवितांना उरलेले तुकडे.
यातील जास्तीत-जास्त कागद हा छापलेला असतो,त्यावर पुनर्प्रक्रिया ही 'छापलेला कागद' म्हणुन होते व प्रथम तो शाई काढण्यासाठीच्या प्रक्रियेला पाठवितात.
ईतर कोणास संदेश देण्यासाठी:जेथे छापल्या गेला वा लिहिल्या गेला तेथुन वाचकापर्यंत,प्रेषकाने पाठविला, तिसऱ्या कोणी त्याचे वहन केले,व प्राप्तकर्त्या पर्यंत पोचविला जसे- पत्र.
सर्व जगात, १९व्या शतकाचे सुरुवातीस पत्रलेखन, वर्तमानपत्राची छपाई, पुस्तके इत्यादींसाठी कागदाचे औद्योगिक उत्पादन सुरू झाल्यामुळे संपूर्ण जगाच्या सांस्कृतिक क्षेत्रात अनेक महत्त्वाचे बदल झाले.
ग्रंथ लिपी(तमिळ: ி் ௭ு்ு, मल्याळम: ്്ിി, संस्कृत: "ग्रन्थ" म्हणजे पुस्तक किंवा लेखसंग्रह) ही एक दक्षिण भारतीय लिपी आहे.
ग्रंथ लिपीचा उपयोग प्रारंभिकपणे संस्कृत मजकूर, तांब्याच्या प्लेटवर आणि हिंदू मंदिरे व मठांच्या दगडांवर शिलालेख लिहीण्यासाठी होत होता.
संस्कृत आणि द्रविड भाषांमध्ये शास्त्रीय ग्रंथ लिहिण्यासाठी आधुनिक युगात १४ व्या शतकापासून अधिक विकसित झालेली आधुनिक ग्रंथ लिपी आणि तुळु-मल्याळम लिपी वापरली जात आहे.
आग्नेय आशियाई आणि इंडोनेशियन लिपी जसे की थाई आणि जावानीज, तसेच दक्षिण आशियाई तिगलारी आणि सिंहला लिपीसुद्धा प्रारंभिक पल्लव लिपीद्वारे ग्रंथ लिपीशी संबंधित किंवा जवळून संबंधित आहेत.
उसाची तोडणी करताना वापरण्यात येणारा कोयता अधूनमधून २% फेनॉल किंवा लायसॉल किंवा उकळत्या पाण्यात बुडवून निर्जंतुक करून घ्यावा, त्यामुळे कोयत्यामार्फत खोडवा पिकात होणारा प्रसार थांबेल.
बेणेमळयातून लागणीसाठी आणलेल्या उसात फायटोप्लास्माचा प्रादुर्भाव अगोदरच झालेला असल्यास खोडव्यात या रोगाचे वाढलेले प्रमाण प्रकर्षाने जाणवते.
केवडा रोगावर ०.१% फेरस सल्फेटची गरजेनुसार फवारणी केल्यास आणि/किंवा हेक्टरी १० किलो हीराकस , ५० ते १०० किलो शेणखत किंवा कंपोस्ट खतात मिसळून टाकल्यास हा रोग बरा होऊ शकतो व उस पुन्हा हिरवा होतो.
मात्र एकाच वर्गात मोडणाऱ्या जीवाणू/ विषाणूंमुळे होणाऱ्या रोगांची लक्षणे सारखीच दिसत असल्याने त्यातील लहानसे फरक लवकर कळून येत नाहीत.
भारतातील विविध ऊस संशोधन केंद्रे अधिक उत्पादनक्षमता व जास्त साखर उतारा देणाऱ्या प्रजाती विकसित करण्याबरोबरच अधिक रोगप्रतिकारकशक्ती असलेल्या उसाच्या जाती विकसित करण्यावरसुद्धा भर देत आहेत.
ऊस लागवडीच्या ठिकाणचे हवामान, वेळोवेळी बदलणारी सापेक्ष आर्द्रता , सूर्यप्रकाश , तापमान , पाऊस इत्यादी घटक रोगवाढीस हातभार लावतात.
पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती, न्यायमूर्ती एचएस भल्ला यांच्या नेतृत्वाखाली कायदेशीर चौकट तयार करून एनआरसी अपडेट करण्यासाठी जे या अवैध स्थलांतरितांना बाहेर काढण्यास मदत करेल.
भारतात काही राज्यात होत असलेले इस्लामिक उठाव आणि भारताच्या लाल कॉरिडॉरमध्ये डाव्या विचारसरणीचा दहशतवाद हे भारताच्या अंतर्गत सुरक्षेतील काही महत्त्वाचे मुद्दे आहेत, तर पाकिस्तान आधारित अतिरेकी गटांकडून होणारा दहशतवाद ही भारतासाठी मोठी चिंता आहे.
प्रत्येक राष्ट्राच्या सार्वभौमत्वाचे आणि अस्तित्वाचे रक्षण होण्यासाठी प्रत्येक राष्ट्र जी सुरक्षा व्यवस्था करते या व्यवस्थेला 'राष्ट्रीय सुरक्षा' असे म्हणतात.
आधुनिक काळात हेरॉल्ड ब्राउन, यूएस संरक्षण सचिव यांच्यामते राष्ट्रीय सुरक्षा म्हणजे देशाची भौतिक अखंडता आणि प्रदेश जपण्याची क्षमता; उर्वरित जगाशी त्याचे आर्थिक संबंध वाजवी अटींवर टिकवून ठेवण्याची; बाहेरून येणाऱ्या व्यत्ययापासून त्याचे स्वरूप, संस्था आणि शासन जतन करणे; आणि त्याच्या सीमांवर नियंत्रण ठेवणे.
राष्ट्रीय सुरक्षा हे राजकीय लवचिकता आणि परिपक्वता, मानवी संसाधने, आर्थिक संरचना आणि क्षमता, तांत्रिक क्षमता, औद्योगिक पाया आणि नैसर्गिक संसाधनांची उपलब्धता आणि शेवटी लष्करी सामर्थ्य यांचे योग्य आणि आक्रमक मिश्रण आहे.
तसेच, ती राखण्यास आर्थिक सुरक्षा, उर्जा सुरक्षा व पर्यावरण सुरक्षा, सैन्याची ताकद व सायबरसुरक्षा ह्याही बाबी महत्त्वाच्या समजल्या जातात.
राष्ट्रीय सुरक्षा , किंवा राष्ट्रीय संरक्षण, यात सार्वभौम राज्याची सुरक्षा आणि संरक्षण अंतर्भूत आहे, त्यात नागरिक, अर्थव्यवस्था आणि संस्था यांचा समावेश होतो, आणि हे सरकारचे कर्तव्य मानले गेले आहे.
लष्करी हल्ल्यापासून संरक्षण म्हणून, राष्ट्रीय सुरक्षेमध्ये दहशतवादापासूनची सुरक्षा, गुन्हेगारी कमी करणे , आर्थिक सुरक्षा , ऊर्जा सुरक्षा, पर्यावरणीय सुरक्षा, यासह गैर-लष्करी आयामांचाही समावेश केला जातो.
राष्ट्र राज्याच्या सुरक्षेचे रक्षण करण्यासाठी सरकार; राजकीय , आर्थिक आणि लष्करी सामर्थ्य तसेच मुत्सद्देगिरीसह अनेक उपायांवर अवलंबून असते.
लष्करी किंवा सायबर हल्ला, हिंसक दहशतवादी हल्ला, मादक पदार्थ तस्करी करणारी संघटित गुन्हेगारी गट आणि नैसर्गिक आपत्तींचे परिणाम यांचा समावेश होतो.
जोखमींची विस्तृत श्रेणी लक्षात घेता, राष्ट्राच्या सुरक्षेमध्ये आर्थिक सुरक्षा , ऊर्जा सुरक्षा, लष्करी सुरक्षा , पर्यावरण सुरक्षा , अन्न सुरक्षा , सीमा सुरक्षा आणि आंतरजाल सुरक्षा यासह अनेक आयाम आहेत.
इतर राष्ट्रांशी स्पर्धा करताना आर्थिक सुरक्षेचा पाठपुरावा केल्याने सर्वांच्या पर्यावरणीय सुरक्षिततेला धोका निर्माण होऊ शकतो जेव्हा जमिनीच्या वरच्या भागाची धूप , जैवविविधता नष्ट होणे आणि हवामान बदल यांचा समावेश होतो .
उदाहरणार्थ, सार्वजनिक वर्तन नियंत्रित करण्यासाठी लष्करी कर्मचारी आणि सैन्यीकृत पोलीस दलांच्या वापरामुळे नागरिकांचे हक्क आणि स्वातंत्र्य प्रभावित होते
१९९७ सालापासून हा कार्यक्रम प्रजनन आणि बालसंगोपन या नावाने ओळखला जातो.१९८० नंतर दोनच मुले असण्यावर भर देण्यात आला आणि त्यामुळे "हम दो, हमारे दो" हे या कार्यक्रमाचे हिंदी भाषेतील घोषवाक्य होते.
सध्या 'मुलगा किंवा मुली- दोनच अपत्ये बास' ,'3 वर्षांनंतर दुसरे मूल' आणि 'सार्वत्रिक लसीकरण' या तीन मुद्द्यांवर भर देण्यात येत आहे.
कुटुंब नियोजनाद्वारे स्त्रीच्या पुनरुत्पादन चक्रात हस्तक्षेप केल्यावर स्त्रियांना मुलांच्या संख्येवर नियंत्रण ठेवता येते, दोन मुलांमध्ये योग्य अंतर ठेवता येते आणि त्यामुळे बाळंतपणातील मृत्यू,अनारोग्यता कमी होते आणि महिलांचे आरोग्य सुधारते.
केवळ कुटुंब नियोजनाची योग्य साधने उपलब्ध झाली तर माता मृत्यूंचे प्रमाण २५ टक्क्यांनी कमी होते आणि बालकांच्या मृत्यूचे प्रमाण 20 टक्क्यांनी कमी होते.
संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक आरोग्य संघटनेच्या तज्ञ समितीने १९७० सालच्या अहवालात पुढील गोष्टींचा समावेश कुटुंब नियोजनात होतो, असे म्हटले आहे.