polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
क्रिकेटच्या चेंडूवर हवा खेळत असताना गोलंदाजी आणि पिचच्या प्रयत्नांवर हवा, हालचाल या गोष्टींवर परिणाम होतो, क्षेत्ररक्षणाची प्रमुख भूमिका आहे.
क्रिकेट चेंडू प्रामुख्याने आहे ज्याद्वारे फलंदाजाच्या धावसंख्येची धावपट्टी बद्ध करून, एखाद्या धावपानासाठी सुरक्षित असेल किंवा सीमारेषेखालील चेंडू निर्देशित करून.
गोलंदाजांनी जेव्हा ते करू शकतात तेव्हा ते पॉलिश करू शकतात - बहुतेक वेळा त्यांच्या ट्राऊझर्सवर चोळायला लावून, त्यामध्ये लाल डाग तयार करता येतो जे सहसा येथे पाहिले जाऊ शकतात.
क्रिकेट बॉलची स्थिती एक गोलरहित हवा असलेल्या हालचालींच्या संख्येसाठी महत्त्वपूर्ण आहे, खेळाडू काय करू शकतात आणि बॉलला काय करू शकत नाही अशा नियमांना विशिष्ट आणि कठोरपणे अंमलात आणत आहेत.
जर फलंदाज आणि खेळपट्टीमुळे चेंडूच्या सामान्य पोशाख आणि चेंडूमुळे आतील पोक सुटला असेल तर समान वापर आणि व्याप्तीचा चेंडू बदलला जाईल (म्हणजेच साधारणतः 30-षटकांच्या ओळीच्या बॉलची जागा बॉलला दिली जाईल. त्याच 'वय').
क्रिकेट बॉलचा शिवलाचा वापर वेगाने फिरला जाणारा वेगवान वेगवान गोलंदाज म्हणून करतो, जो स्विंग बॉलिंग म्हणून ओळखला जाणारा तंत्र किंवा वेगवान गोलंदाजाचा वापर करतो कारण तो वेगवान गोलंदाज म्हणून ओळखला जातो.
भारताची आर्थिक राजधानी मुंबई व महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी पुणे ह्यांदरम्यान प्रवासासाठी जुना मुंबई–पुणे महामार्ग ब्रिटिशांच्या काळात बांधला गेला होता.
ह्या मार्गावर सातत्याने वाढती वाहतूक व वर्दळ पाहता व भविष्यामधील वाढीव वाहतूकीचा अंदाज घेता ह्या हमरस्त्याला पर्यायी मार्ग बांधणे गरजेचे बनले होते.
१९९० साली महाराष्ट्र शासनाने केंद्र सरकारच्या राइट्स व ब्रिटिश कंपनी स्कॉट विल्सन समूह ह्यांना नव्या द्रुतगतीमार्गाची पाहणी व अभ्यास करण्यासाठी नेमले.
येथून साधारणपणे आग्नेय दिशेने धावत जाऊन हा मार्ग पुण्याबाहेरील देहू रोड येथे मुंबई-बंगलोर या राष्ट्रीय महामार्ग क्र.४ च्या बाह्यमार्गाला येऊन मिळतो.
गतिमार्गावरील वाहनांना बाहेर पडण्याचे केवळ ९ फाटे आहेत: शेडुंग, चौक, खालापूर, लोणावळा-१, लोणावळा-२, सोमाटणे , देहूरोड, रावेत व चिंचवड.
मेजर जनरल सर जॉन माल्कम यांच्या कारकिर्दीत कॅप्टन ह्य़ुजेस यांनी या घाटाचे बांधकाम केले असून, १० नोव्हेंबर १८३० साली हा घाट खुला करण्यात आला.
दख्खन आणि कोकण यामध्ये मालाची वाहतूक करण्यासाठी व्हील्ड कॅरेजचा वापर करण्यासाठी बांधलेला रस्ता, अशा आशयाचा मजकूर या लादीवर कोरण्यात आला आहे.
मुंबई पुणे द्रुतगतीमार्ग (यशवंतराव चव्हाण द्रुतगतीमार्ग; स्थानिक प्रचलित नाव : एक्सप्रेसवे) हा भारत देशामधील सर्वात पहिला नियंत्रित-प्रवेश महामार्ग आहे.
या अमृतांजन पुलावरून निसर्गरम्य खंडाळा घाटातील नयनरम्य दृश्य, नागफणीचा डोंगर व सुळका, बोगद्यातून बाहेर पडणारी आगगाडी आदींचे दर्शन होत होते.
काँग्रेसच्या सुवर्णमहोत्सवानिमित्त त्यांनी लिहिलेला ’हिस्ट्री ऑफ द इंडियन नॅशनल काँग्रेस’ हा ग्रंथ महत्त्वपूर्ण आहे.
१९९९ - काठमांडू येथून नवी दिल्लीला जाणाऱ्या इंडियन एरलाइन्स फ्लाईट ८१४ या विमानाचे तालिबानी अतिरेक्यांनी अपहरण करून ते विमान अफगाणिस्तानातील कंदहार येथे नेले.
पत्नी कावेरी, मित्र राम, मुलगा, सून, मुलगी यांच्याबरोबर समारंभ साजरा करत असतानाच बेलवलकर आपलं घर मुलाच्या नावावर करण्याची घोषणा करतात आणि बाकीचे संपत्ती मुलीच्या नावावर करतात.
या चित्रपटात रंगमंचावरील अभिनेत्याचे दुःखद कौटुंबिक जीवन दर्शविले गेले आहे ज्यांनी अभिनयातून निवृत्त झाले आहे परंतु थिएटर आणि रंगमंचावरील त्यांच्या आवडत्या आठवणींना विसरण्यास अक्षम केले आहे.
हा चित्रपट २०१६ च्या नवीन वर्षात अधिकृतपणे भारतात प्रदर्शित झाला आणि सैराटने त्या जागेवर कब्जा होईपर्यंत आजपर्यंत मराठी चित्रपटसृष्टीत सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट ठरला.
लावणी, भारुड, गोंधळादरम्यान गायली जाणारी गाणी, भोंडल्याची गाणी, वासुदेवाची गाणी, पोतराजाची गाणी, भलरी गीते, आदिवासी गीते, पोवाडे, लावण्या, मोटेवरची गाणी, लावणी-पेरणी करतानाची गाणी, कोकणी गीते, दिवाळीची गाणी, लग्नाची गाणी, कोजागिरीची गाणी, पावसाची गाणी, गवळण, जात्यावरची गाणी वगैरे लोकसंगीताचे प्रकार आहेत.
आसामी, उर्दू, ओरिया, कन्नड, काश्मिरी, कोंकणी, गुजराती, डोगरी, तमिळ, तेलुगू, नेपाळी, पंजाबी, बंगाली, बोडो, मराठी, मल्याळम, मैतेई, मैथिली, संथाली, संस्कृत, सिंधी, आणि हिंदी, यांचा समावेश होतो.
हिंदी ही संघराज्याची व्यवहाराची भाषा असण्याबरोबरच उत्तर प्रदेश, उत्तरांचल, छत्तीसगढ, झारखंड, दिल्ली, मध्य प्रदेश, बिहार, राजस्थान, हरियाणा आणि हिमाचल प्रदेश या राज्यांची राजभाषा आहे.
भारताच्या राज्यांची रचना भाषिक तत्त्वानुसार करण्यात आली असून प्रत्येक राज्य हे आपल्या अंतर्गत व्यवहारासाठी व शिक्षणासाठी कोणती भाषा वापरावी याचा निर्णय घेऊ शकते.
'क्रांतिकारी बोलिवरियन चळवळ- २००' या राजकिय आणि सामाजिक चळवळीतून १९९७ साली स्थापन झालेल्या 'पाचवी लोकशाही चळवळ' या राजकिय पक्षाचे चावेझ एक मुख्य नेते होते.
१९ व्या शतकातील वेनेझुएलातील लष्करी अधिकारी आणि स्वातंत्र्यासाठी झटलेल्या सिमॉन बोलिवर यांच्यापासून प्रेरणा घेऊन सुरू झालेली बोलिवरियन चळवळ आणि २१ व्या शतकातील समाजवाद यांची सांगड घालून अनेक सामाजिक सुधारणा त्यांनी देशभरात राबवल्या.
या सुधारणांच्या अंतर्गत संविधानातल्या सुधारणा, नागरी प्रशासन संस्थांमध्ये जनतेचा सक्रिय सहभाग, अनेक महत्त्वाच्या व्यवसायांचे राष्ट्रीयीकरण, स्वास्थ्य आणि शिक्षण विभागातील सुधारणा आणि गरिब जनतेचे सुधारलेले जीवनमान अशा गोष्टिंचा समावेश आहे.
तुरुंगातून बाहेर आल्यावर त्यांनी समाजवादी विचारसरणीच्या 'पाचवी लोकशाही चळवळ' या राजकिय पक्षाची स्थापना केली आणि पुढे १९९८ मध्ये चावेझ वेनेझुएलाचे राष्ट्रपती म्हणून निवडून आले.
मुद्रेतर नीती : पुरवठ्यातील कमतरता दूर करण्यासाठी उत्पादन साधनांचा पूर्ण उपयोग, भांडवलगुंतवणुकीस उत्तेजन, मक्तेदारीविरुद्ध उपाय, तांत्रिक सुधारणा, औद्योगिक शांतता यांकडे लक्ष दिले जाते.
वेतनवाढीमुळे चलनवाढीला मदत होऊ नये म्हणून वेतन गोठविणे, वेतनाचा उत्पादनाशी संबंध जोडणे, वेतनवाढीची रक्कम कालांतराने देणे वगैरे उपाय योजतात.
म्हणून श्रीमंतांवर उद्‌गामी पद्धतीने कर-आकारणी, गरिबांना करांपासून सवलती व विविध प्रकारे आर्थिक साहाय्य, व्याजाच्या दरात घट, सरकारी क्षेत्रातील गुंतवणूक, सार्वजनिक हिताची कामे, तुटीचा अर्थभरणा इत्यादींचा अवलंब करून अर्थव्यवस्थेत आशादायक वातावरण निर्माण करावे लागते.
अण्वस्त्र आव्हानाला तोंड देण्याची क्षमता असलेल्या या आयएनएस अरिहंतची निर्मिती कलपक्कम येथील 'इंदिरा गांधी सेंटर फॉर ॲंटोमिक रिसर्च' येथे 'भारतीय नौदल' आणि 'संरक्षण संशाधक आणि विकास ऑर्गनायझेशन'ने एकत्रित प्रयत्नांतून करण्यात आली आहे.
सिंधुघोष वर्ग - सिंधुघोष, सिंधुध्वज, सिंधुराज, सिंधुवीर, सिंधुरत्न, सिंधुकेसरी, सिंधुकीर्ति, सिंधुविजय, सिंधुरक्षक, सिंधुराष्ट्र
त्यातील पात्रे तीव्र भावना असणारी, गुन्ह्यातून वाट शोधणारी, स्वातंत्र्याचा अर्थ शोधणारी, तात्त्विक प्रश्न मांडणारी असल्याने दस्तयेवस्की हे जगभरातील सामान्य लोकांचे प्रतिनिधीत्व करणारे लेखक ठरतात.
फ्योदरला लहानपणी त्या इस्पितळातील गरीब रुग्णांच्या गोष्टी ऐकण्यात स्वारस्य असल्याने ते तेथील लोकांची चौकशी करीत, त्यांच्याजवळ बसून त्यांच्याविषयी जाणून घेत.
आर्थिक विकास विभाग गुंतवणूकी आकर्षित करण्यासाठी आणि विद्यमान व्यवसायाचे समर्थन करण्यासाठी उपलब्ध व्यावसायिक साइट्स आणि इमारतींच्या डेटाबेससह इतर डेटा सह एकत्रित केलेल्या जीआयएस मॅपिंग साधनांचा वापर करतात.
जीआयएस प्लॅनिंगचे झूमप्रोस्पेक्टर एंटरप्राइझ एक इंटेलिजेंस कंपोनेंट सॉफ्टवेअर हे उद्योगाचे नेते आहेत की,जे अमेरिकन लोकसंख्येच्या 60% पेक्षा जास्त, 30% पेक्षा जास्त कॅनेडियन आणि यूके आणि स्वित्झर्लंडमधील ठिकाणांची सेवा देतात.
सार्वजनिक सुरक्षा आपत्कालीन ऑपरेशन्स केंद्रे, अग्निरोधक प्रतिबंधक, पोलीस आणि शेरीफ मोबाइल तंत्रज्ञान आणि प्रेषण आणि हवामानातील जोखमीची मॅपिंग यासारखी ऑपरेशन.
सार्वजनिक बांधकाम आणि उपयुक्तता, पाण्याचा आणि वादळ पाण्याचा निचरा, विद्युत मालमत्ता, अभियांत्रिकी प्रकल्प आणि सार्वजनिक वाहतूक मालमत्ता आणि ट्रेंडचा मागोवा
ओपन डेटा उपक्रम स्थानिक सरकारला जीआयएस तंत्रज्ञानासारख्या तंत्रज्ञानाचा लाभ घेण्यासाठी दबाव आणत आहे, कारण त्यात ओपन डेटा / ओपन सरकारच्या पारदर्शकतेच्या मॉडेलमध्ये बसण्याची आवश्यकता आहे.
ओपन डेटासह, स्थानिक सरकारी संस्था नागरिकांना जमीन माहिती पाहू शकतात, खड्डे व चिन्हे संबंधी समस्या नोंदवू शकतात, मालमत्तांनुसार उद्याने पाहू शकतात आणि क्रमवारी लावू शकतात, वास्तविक गुन्हेगारीचे दर आणि उपयुक्तता दुरुस्ती आणि बरेच काही पाहू शकतात.
उतार, आस्पेक्ट आणि वॉटरशेड किंवा पाणलोट क्षेत्र या व्हेरिएबल्सच्या विश्लेषणासह जीआयएस हायड्रोलॉजिकल मॉडेल्स एक स्थानिक घटक प्रदान करू शकतात ज्यामध्ये इतर जलविज्ञान मॉडेलची कमतरता असते.
डिजिटल एलिव्हेशन मॉडेल च्या मूलभूत भूप्रदेश विश्लेषणात उतार आणि पैलूची गणना समाविष्ट असल्याने जलविज्ञान विश्लेषणासाठी डीईएम खूप उपयुक्त आहेत.
नंतर उतार आणि बाजूचा वापर पृष्ठभागाच्या रनऑफची दिशा निर्धारित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, आणि म्हणूनच प्रवाह, नद्या आणि तलावांच्या निर्मितीसाठी प्रवाह जमा होतो.
एकदा प्रवाहाची दिशा आणि संचय मॅट्रिक्स तयार झाल्यानंतर, क्वेरी केल्या जाऊ शकतात जे एखाद्या विशिष्ट बिंदूवर योगदान देणारी किंवा विखुरलेली जागा दर्शवितात.
मॉडेलमध्ये अधिक तपशील जोडला जाऊ शकतो, जसे की भूप्रदेशात उग्रपणा, वनस्पतींचे प्रकार आणि मातीचे प्रकार, जे घुसखोरी आणि बाष्पीभवन दरांवर परिणाम करू शकतात आणि म्हणून पृष्ठभागाच्या प्रवाहावर परिणाम करतात.
हायड्रोलॉजिकल मॉडेलिंगच्या इतर अनुप्रयोगांमध्ये भूजल आणि पृष्ठभागावरील पाण्याचे मॅपिंग तसेच पूर-जोखीम नकाशे यांचा समावेश आहे.
विमानतळ, दूरदर्शन स्थानके आणि शाळा यासारख्या वेगवेगळ्या ठिकाणी नोंदलेल्या पावसाच्या प्रमाणात, ओलांडलेल्या नकाशाशी संबंधित राहणे अवघड आहे.
जीआयएसचा उपयोग पृथ्वीच्या पृष्ठभागाची, उप पृष्ठभागावरील आणि वातावरणाची माहिती बिंदूंमधून होणारी दोन आणि त्रिमितीय वैशिष्ट्ये दर्शविण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
पर्जन्य बिंदू मोजमापांच्या पृष्ठभागावरील मॉडेलिंगपासून तयार केलेला एक द्विमितीय समोच्च नकाशा त्याच क्षेत्राच्या जीआयएसमध्ये अन्य नकाशासह आच्छादित केला जाऊ शकतो आणि त्याचे विश्लेषण केले जाऊ शकते.
त्यानंतर हा जीआयएस व्युत्पन्न केलेला नकाशा अतिरिक्त माहिती प्रदान करू शकेल - जसे की नूतनीकरणयोग्य उर्जा स्रोत म्हणून जल उर्जा संभाव्यतेची व्यवहार्यता.
त्याचप्रमाणे, जीआयएसचा उपयोग प्रदेशासाठी सर्वोत्तम भौगोलिक क्षमता शोधण्यासाठी इतर नूतनीकरणयोग्य उर्जा संसाधनांची तुलना करण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
जीआयएस स्थानिक विश्लेषण हे वेगाने बदलणारे क्षेत्र आहे आणि जीआयएस पॅकेजेस विश्लेषणात्मक साधनांचा समावेश मानक अंगभूत सुविधा, पर्यायी टूलसेट म्हणून ड-इन्स किंवा 'विश्लेषक' म्हणून करतात.
बऱ्याच घटनांमध्ये हे मूळ सॉफ्टवेअर पुरवठादार पुरवितात, तर इतर बाबतीत सुविधा विकसित केल्या गेल्या आहेत आणि तृतीय पक्षाद्वारे पुरविल्या गेल्या आहेत.
याव्यतिरिक्त, बरीच उत्पादने सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट किट्स , प्रोग्रामिंग भाषा आणि भाषा समर्थन, स्क्रिप्टिंग सुविधा आणि / किंवा स्वतःचे विश्लेषणात्मक उपकरण किंवा रूपे विकसित करण्यासाठी विशेष इंटरफेस ऑफर करतात.
वाढत्या उपलब्धतेमुळे "स्थानिक बुद्धिमत्ता" नावाच्या व्यवसाय बुद्धिमत्तेला एक नवीन आयाम तयार झाला आहे, जेव्हा इंट्रानेटद्वारे उघडपणे वितरित केले जाते तेव्हा भौगोलिक आणि सामाजिक नेटवर्क डेटामध्ये लोकशाही प्रवेश करते.
कोऑर्डिनेट भूमिती नावाच्या तंत्राचा वापर करून सर्वेक्षण यंत्रणांवर डिजिटल डेटा संग्रहण यंत्रणेद्वारे जीआयएसमध्ये थेट सर्वेक्षण डेटा प्रविष्ट केला जाऊ शकतो.
ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टम सारख्या ग्लोबल नॅव्हिगेशन सॅटेलाइट सिस्टम मधील पोझिशन्स देखील संग्रहित केल्या जाऊ शकतात आणि नंतर जीआयएसमध्ये आयात केल्या जाऊ शकतात.
डेटा संग्रहातील सध्याचा ट्रेंड वापरकर्त्यांना वायरलेस कनेक्शन किंवा डिस्कनेक्ट केलेले संपादन सत्र वापरून थेट डेटा संपादित करण्याची क्षमता असलेले फील्ड संगणक वापरण्याची क्षमता देते.
नवीन तंत्रज्ञान वापरकर्त्यास नकाशे तयार करण्यास तसेच क्षेत्रामध्ये थेट विश्लेषण करण्याची परवानगी देते ज्यायोगे प्रकल्प अधिक कार्यक्षम आणि मॅपींग अधिक अचूक बनतात.
20 व्या शतकाच्या सुरुवातीस फोटोझिंग्रोग्राफीचा विकास दिसला, ज्यामुळे नकाशे थरांमध्ये विभाजित होऊ शकली, उदाहरणार्थ वनस्पतीसाठी एक थर आणि पाण्यासाठी दुसरा थर.
हे विशेषतः छपाईसाठी वापरले गेले होते - हे रेखाटणे श्रम-केंद्रित काम होते परंतु स्वतंत्र थरांवर ठेवणे म्हणजे ड्राफ्ट्समनला गोंधळात टाकण्यासाठी इतर थरांशिवाय त्यांचे कार्य केले जाऊ शकते.
थरांचा वापर नंतरच्या काळातील समकालीन जीआयएसच्या मुख्य वैशिष्ट्यांपैकी एक झाला, परंतु नुकतीच वर्णन केलेल्या फोटोग्राफिक प्रक्रियेस स्वतःच जीआयएस मानले जात नाही - कारण नकाशे फक्त त्या प्रतिमा आहेत ज्यांना जोडण्यासाठी कोणताही डेटाबेस नाही.
यापूर्वी, महामारीविज्ञानातील स्थानिक विश्लेषणाच्या पहिल्या अनुप्रयोगांपैकी एक म्हणजे 1832 "" "(रॅपोर्ट सुरला मार्चे एट लेस इफेट्स डु चोलरा डॅन पॅरिस एट ले डापार्टेमेंट डेला सीन").
फ्रेंच भूगोलशास्त्रज्ञ चार्ल्स पिक्वेट यांनी पॅरिस शहरातील 48 जिल्ह्यांचे प्रतिनिधित्व केले असून प्रति 1000 रहिवासी कॉलरामुळे झालेल्या मृत्यूच्या संख्येनुसार, अर्ध्या टोनच्या रंग ग्रेडियंटने याचे प्रतिनिधित्व केले.1854 मध्ये, जॉन स्नोने कॉलराच्या प्रकोपाचा स्रोत कोलेराचा बळी कोठे राहिला आहे हे दर्शविणाऱ्या नकाशावर चिन्हांकित करून आणि जवळच्या पाण्याच्या स्रोतासह सापडलेल्या क्लस्टरला जोडले.
टोपोग्राफी आणि थीमचे मूलभूत घटक पूर्वी कार्टोग्राफीमध्ये अस्तित्वात असताना, जॉन स्नो नकाशा अद्वितीय होता, केवळ चित्रित करण्यासाठीच नव्हे तर भौगोलिकदृष्ट्या अवलंबून असलेल्या घटनेच्या क्लस्टर्सचे विश्लेषण करण्यासाठी देखील व्यंगचित्र पद्धती वापरली गेली.
जिओ कोडिंग रस्ता पत्ते किंवा पिन कोड, पार्सल लॉट्स आणि पत्त्याच्या स्थानांसारख्या अन्य स्थानिक माहितींमधून अवकाशीय ठिकाणी एकत्रित करीत आहे.
रस्ता विभागातील पत्त्याच्या श्रेणींचे परीक्षण करून वैयक्तिक पत्त्याची ठिकाणे ऐतिहासिकदृष्ट्या गुंतागुंत केली गेली आहेत किंवा अंदाज लावली आहेत.
पृथ्वीच्या जागेमधील ठिकाणे किंवा विस्तार - वेळेची तारीख / घटनेच्या रूपात नोंद केली जाऊ शकते आणि अनुक्रमे एक्स, वाय आणि झेड निर्देशांक, रेखांश, अक्षांश आणि उत्थान दर्शवते.
उदाहरणार्थ, फिल्म फ्रेम नंबर, स्ट्रीम गेज स्टेशन, हायवे माईल-मार्कर, सर्व्हेअर बेंचमार्क, इमारतीचा पत्ता, रस्ता चौरस, प्रवेशद्वार, पाण्याचे खोली वाजवणे, पीओएस किंवा सीएडी रेखाचित्र) मूळ / युनिट).
रेकॉर्ड केलेल्या अस्थायी-स्थानिक डेटावर लागू असलेल्या युनिट्स मोठ्या प्रमाणात बदलू शकतात , परंतु सर्व पृथ्वी-आधारित स्थानिक-स्थानिक स्थान आणि मर्यादा संदर्भ, आदर्शपणे, एकमेकांशी संबंधित असावे आणि शेवटी "वास्तविक" भौतिक स्थान किंवा अंतराळ वेळ.
पारंपारिकपणे, जीआयएसमध्ये दोन्ही प्रकारच्या अ‍ॅबस्ट्रक्शन मॅपिंग संदर्भांसाठी डेटा संचयित करण्यासाठी दोन विस्तृत पद्धती वापरल्या जातात: रास्टर प्रतिमा आणि वेक्टर.
डेटा संग्रहित करण्याची एक नवीन संकरित पद्धत म्हणजे ढग ओळखणे, जे प्रत्येक बिंदूवर आरजीबी माहितीसह त्रि-आयामी बिंदू एकत्र करते आणि " डी रंगाची प्रतिमा" परत करते.
त्यानंतर जीआयएस विषयासंबंधी नकाशे ते दर्शविण्यासाठी किंवा निर्धारित करण्यासाठी काय सेट केले त्याबद्दल अधिक आणि अधिक वास्तववादी दृष्टिहीनपणे वर्णन करणारे बनत आहेत.
उदाहरणार्थ,युनायटेड किंगडममधील ऑर्डनन्स सर्व्हेद्वारे विकसित केलेली हायड्रोलॉजी ऑन्टोलॉजी आणि नासाच्या जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरीने विकसित केलेल्या स्वीट ऑन्टोलॉजीज तसेच, वेबवरील भौगोलिक डेटाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी डब्ल्यू 3 सी जिओ इनक्यूबेटर ग्रुप सोप्या ऑनटोलॉजीज आणि सिमेंटिक मेटाडेटा मानदंड प्रस्तावित करीत आहेत.
जिओस्पर्क्यूल हे ऑर्डनन्स सर्व्हे, युनायटेड स्टेट्स जिओलॉजिकल सर्व्हे, नॅचरल रिसोर्सेस कॅनडा, ऑस्ट्रेलियाचे कॉमनवेल्थ सायंटिफिक अँड इंडस्ट्रियल रिसर्च ऑर्गनायझेशन आणि इतरांनी विकसित केलेल्या ओजीसी लिटरल्स , टोपोलॉजिकल रिलेशनशिप्स , आरडीएफ आणि एसपीएआरसीएल डेटाबेस क्वेरी प्रोटोकॉल.
डेटा तयार करण्याची सर्वात सामान्य पद्धत म्हणजे डिजिटलायझेशन, जेथे हार्ड कॉपी नकाशा किंवा सर्वेक्षण योजना डिजिटल माध्यमात कॅड प्रोग्रामच्या वापराद्वारे आणि भौगोलिक-संदर्भ-क्षमताद्वारे हस्तांतरित केली जाते.
ऑर्थो-रेक्टिफाइड इमेजरीच्या विस्तृत उपलब्धतेसह , हेड-अप डिजिटलायझेशन हा मुख्य मार्ग बनत आहे ज्याद्वारे भौगोलिक डेटा काढला जातो.
हेड्स-अप डिजिटलायझेशनमध्ये भौगोलिक डेटा वेगळ्या डिजिटलायझिंग टॅब्लेटवर भौगोलिक फॉर्म ट्रेस करण्याच्या पारंपारिक पद्धतीने ऐवजी थेट हवाई प्रतिमेच्या शीर्षस्थानी शोधणे समाविष्ट आहे.
भौमितीय नेटवर्क हे ऑब्जेक्ट्सचे रेषीय नेटवर्क आहेत जे परस्पर कनेक्ट केलेल्या वैशिष्ट्यांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी आणि त्यावरील विशिष्ट स्थानिक विश्लेषण करण्यासाठी वापरले जाऊ शकतात.
भौमितीय नेटवर्क हे किनाऱ्यांसह बनलेले आहे, जे जंक्शन पॉइंट्सवर जोडलेले आहेत, जे गणित आणि संगणक विज्ञानाच्या आलेखांसारखेच आहेत.
ग्राफ प्रमाणेच, नेटवर्कमध्ये त्याच्या कडांना वजन आणि प्रवाह नियुक्त केला जाऊ शकतो, जो विविध परस्पर जोडलेल्या वैशिष्ट्यांचे अधिक अचूकपणे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.
भौमितिक नेटवर्क बऱ्याचदा रस्ते नेटवर्क आणि सार्वजनिक उपयोगिता नेटवर्क, जसे की इलेक्ट्रिक, गॅस आणि वॉटर नेटवर्कच्या मॉडेलसाठी वापरले जातात.
जे कॉन्ट्रास्ट वर्धित करणे, चुकीचे रंग प्रस्तुत करणे आणि द्विमितीय फूरियर ट्रान्सफॉर्मच्या वापरासह इतर अनेक तंत्रे उपलब्ध आहेत.
ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड प्रोग्रामिंग आणि बॅरी स्मिथ आणि सहकारी-यांनी सतत काम केल्यामुळे ऑब्जेक्ट ऑन्टोलॉजीस वाढती महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
इंग्लंडमध्ये १९९० च्या मध्यास, हायलीकिड पतंग / बलून यांनी हेलिकिट्स नावाच्या कॉम्प्यूटर हवाबांदी डिजिटल कॅमेयांचा वापर हवाई-भौगोलिक माहिती प्रणाली म्हणून प्रथम केला.
जीआयएससाठी डिजिटल टॉपोग्राफिक डेटाबेस विकसित करताना, टोपोग्राफिक नकाशे मुख्य स्रोत आहेत आणि डेटा गोळा करण्यासाठी आणि एटेरियल फोटोग्राफी आणि उपग्रह प्रतिमा अतिरिक्त स्रोत आहेत.
ज्या स्थानावरील स्तरांवर स्तरांमध्ये मॅप केल्या जाऊ शकतात, नकाशाचे प्रमाण आणि भौगोलिक प्रस्तुतीकरण क्षेत्र प्रतिनिधित्व प्रकार हे महत्त्वपूर्ण पैलू आहेत.
नकाशाचे डिजिटलायझेशन करण्यासाठी, नकाशाला सैद्धांतिक आयामांमध्ये तपासून घ्यावे लागेल, नंतर रास्टर स्वरूपात स्कॅन केले जाईल आणि परिणामी रास्टर डेटा रबर शीटिंग / वॉर्पिंग तंत्रज्ञान प्रक्रियेद्वारे सैद्धांतिक आयाम द्यावा लागेल.
वनस्पति ग्राफिक तयार करण्यासाठी वापरले जाणारे उपग्रह सेन्सर आउटपुट उदाहरणार्थ प्रगत अत्यंत-उच्च-रिझोल्यूशन रेडिओमीटर द्वारे तयार केले जाते.
ही सेन्सर सिस्टम पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरून अंदाजे 1 चौरस किलोमीटरच्या पृष्ठभागाच्या क्षेत्रासाठी स्पेक्ट्रमच्या विविध बॅंडमधून प्रतिबिंबित होणाऱ्या उर्जेचे प्रमाण शोधून काढते.
एव्हीएचआरआर आणि अगदी अलीकडे मध्यम-रेझोल्यूशन इमेजिंग स्पेक्ट्रोरोडीओमीटर पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या विश्लेषणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या अनेक सेन्सर सिस्टमपैकी केवळ दोन आहेत.
इंटरपोलेशन ही एक प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे पृष्ठभाग तयार केला जातो, सामान्यत: रास्टर डेटासेट, असंख्य नमुन्यांच्या बिंदूवर गोळा केलेल्या डेटाच्या इनपुटद्वारे.
1970च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, दोन सार्वजनिक डोमेन जीआयएस सिस्टम विकसित झाले आणि 1980च्या दशकाच्या सुरुवातीस, सीएडी प्लॅटफॉर्मसाठी बेंटली सिस्टम्ससह, एम न्ड एस कम्प्युटिंग , एन्व्हायर्नमेंटल सिस्टम रिसर्च इन्स्टिट्यूट , कॅरिस , मॅपइन्फो कॉर्पोरेशन आणि ईआरडीएएस जीआयएस सॉफ्टवेअरचे व्यावसायिक विक्रेते म्हणून उदयास आले आणि सीजीआयएस वैशिष्ट्यांपैकी बऱ्याच गोष्टी यशस्वीरित्या समाविष्ट केल्या, स्थानिक आणि गुणविशेष माहिती विभक्त करण्याच्या पहिल्या पिढीचा दृष्टिकोन एकत्रित केला.
उतार हे ड्रेनेस किंवा भूप्रदेशाच्या युनिटचे ग्रेडियंट म्हणून परिभाषित केले जाऊ शकते, सामान्यत: डिग्रीमध्ये किंवा टक्केवारी म्हणून कोन म्हणून मोजले जाते.
उतार, पैलू आणि भूप्रदेश विश्लेषणामधील पृष्ठभागावरील वक्रता सेलच्या जवळच्या शेजाऱ्यांच्या उन्नत मूल्यांचा वापर करून अतिपरिचित क्रियेतून प्राप्त केल्या आहेत.
यामध्ये भौगोलिक माहितीचे उत्पादन, वितरण, उपयोग आणि त्यांचे प्रतिनिधित्व मोठ्या प्रमाणात सामाजिक संदर्भांशी संबंधित आहे आणि सरकारवर नागरिकांचा विश्वास वाढविण्याची क्षमता आहे.
जर वापरकर्त्याने सेगमेंटच्या मध्यभागी क्लिक केले जे पत्ता 1 ने सुरू होईल आणि 100 सह समाप्त होईल, तर मिळविलेले मूल्य कुठेतरी 50च्या जवळ असेल.
सन 1960 मध्ये,फेडरल वनीकरण आणि ग्रामीण विकास विभागाने कॅनडाच्या ऑन्टवा येथे जगातील पहिल्या ख-या ऑपरेशनल जीआयएसचा विकास पाहिला.
रॉजर टॉमलिन्सन यांनी विकसित केलेल्या यास कॅनडा भौगोलिक माहिती प्रणाली म्हटले जाते आणि कॅनडा लॅंड इन्व्हेंटरीसाठी गोळा केलेला डेटा संग्रहित करणे, विश्लेषण करणे आणि हाताळणी करण्यासाठी याचा उपयोग केला जात होता - ग्रामीण कॅनडासाठी जमिनीची क्षमता निश्चित करण्याच्या प्रयत्नांविषयी माहिती मॅपिंगद्वारे.
हे मॅशअप प्रकल्प पारंपारिक भौगोलिक माहितीद्वारे शक्य त्या बाहेर वापरकर्त्यांसाठी उच्च पातळीचे मूल्य आणि लाभ प्रदान करण्यासाठी सिद्ध झाले आहेत.
डाना टॉमलिन यांनी कदाचित पीएचडी प्रबंधात "कार्टोग्राफिक मॉडेलिंग" हा शब्द तयार केला; नंतर त्याने हे आपल्या पुस्तक, भौगोलिक माहिती प्रणाली आणि कार्टोग्राफिक मॉडेलिंग च्या शीर्षकात वापरले.
कार्टोग्राफिक मॉडेलिंग म्हणजे अशा प्रक्रियेस संदर्भित होते जिथे त्याच क्षेत्राचे अनेक थीमॅटिक स्तर तयार केले जातात, त्यावर प्रक्रिया केली जातात आणि त्यांचे विश्लेषण केले जाते.
डेटाच्या स्वरूपामुळे (उदा. शहरी वातावरणातील रहदारीचे नमुने; पॅसिफिक महासागरावरील हवामान नमुने), मोजमापमध्ये स्थिर किंवा गतिशील डिग्री नेहमीच गमावले जाते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या डेटासेटमध्ये पर्णपाती सुई वृक्ष म्हणून वर्गीकृत केलेल्या भूमी उपयोजन प्रकारामुळे दुसऱ्या अधिक अंदाजे वर्गीकृत डेटासेटमध्ये जमीनउपयोजन प्रकारातील जंगलाचे विशेषकरण किंवा उपसंच होय.
भौगोलिक माहिती प्रणाली स्थानिक किंवा भौगोलिक डेटा कॅप्चर, स्टोअर, हाताळणी, विश्लेषण, व्यवस्थापन आणि सादर करण्यासाठी डिझाइन केलेली एक प्रणाली आहे.
ज्यामध्ये वापरकर्त्यांना संवादात्मक प्रश्नाची तयार करण्यास, स्थानिक माहितीचे विश्लेषण करण्यासाठी, नकाशेमध्ये डेटा संपादित करण्यासाठी आणि सर्व ऑपरेशन्सचे निकाल सादर करण्यास अनुमती देतात.
जी खंडामध्ये विस्तारित झाली, आर्कस म्हणून खऱ्या रेषेत कोडेड लाइन बनविल्या गेल्या ज्यायोगे खऱ्या एम्बेडेड टोपोलॉजी असते आणि त्याद्वारे विशेषता आणि स्थानिक माहिती स्वतंत्र फाइल्समध्ये संग्रहित केली जाते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या विशिष्ट प्रदेशात दुष्काळ सर्वाधिक होता तेव्हा हे निश्चित करण्यासाठी वाढत्या हंगामात वनस्पतींच्या जोमातील बदल निश्चित केले जाऊ शकतात.
ओपन जिओस्पेशियल कन्सोर्टियम सार्वजनिक उद्योगात उपलब्ध भौगोलिक वैशिष्ट्ये विकसित करण्यासाठी एकमत प्रक्रियेत भाग घेणारी 384 कंपन्या, सरकारी संस्था, विद्यापीठे आणि व्यक्तींचा आंतरराष्ट्रीय उद्योग संघ आहे.
ओपन जीआयएस स्पेसिफिकेशन्सद्वारे परिभाषित ओपन इंटरफेस आणि प्रोटोकॉल वेब, वायरलेस आणि स्थान-आधारित सेवा आणि मुख्य प्रवाहातील आयटी "भौगोलिक सक्षम करा" आणि तंत्रज्ञान विकसकांना सर्व प्रकारच्या अनुप्रयोगांसह प्रवेशजोगी आणि उपयुक्त बनविण्यासाठी सक्षम करतात.
उच्च-रिझोल्यूशन डिजिटल भूप्रदेश आणि हवाई प्रतिमा, शक्तिशाली संगणक आणि वेब तंत्रज्ञान जीआयएसच्या भव्य प्रमाणात सेवा देण्याची अपेक्षा, उपयोगिता आणि अपेक्षा बदलत आहेत, परंतु असे असले तरी असे काही स्रोत डेटा आहेत जे कागदासारख्या जीआयएसच्या अचूकतेवर परिणाम करतात.
20 व्या शतकाच्या अखेरीस, विविध प्रणाल्यांमध्ये वेगवान वाढ तुलनेने काही प्लॅटफॉर्मवर एकत्रित केली गेली आणि प्रमाणित केली गेली आणि वापरकर्त्यांनी इंटरनेटद्वारे जीआयएस डेटा पाहणे सुरू केले, ज्यास डेटा स्वरूप आणि हस्तांतरण मानकांची आवश्यकता आहे.
अलीकडेच, विनामूल्य, मुक्त-स्रोत जीआयएस पॅकेजेसची संख्या वाढत आहे जे ऑपरेटिंग सिस्टमच्या श्रेणीवर चालते आणि विशिष्ट कार्ये करण्यासाठी सानुकूलित केली जाऊ शकते.
पर्यावरणीय अभ्यासामध्ये वेळ एकत्रित करण्याव्यतिरिक्त, जीआयएस देखील त्याच्या रोजच्या नित्यक्रमात मानवांच्या प्रगतीचा मागोवा घेण्याची आणि त्याचे मॉडेल लावण्याच्या क्षमतेसाठी शोधला जात आहे.
या डेटा सेटमध्ये, शहरांची लोकसंख्या दिवसा आणि संध्याकाळी दर्शविली गेली आहेत जे उत्तर अमेरिकन प्रवासी प्रवासात निर्माण झालेल्या एकाग्रतेचे आणि फैलावचे नमुना अधोरेखित करतात.
एक विशिष्ट जिओप्रोसेसींग ऑपरेशन इनपुट डेटासेट घेते, त्या डेटासेटवर ऑपरेशन करते आणि आउटपुट डेटासेटच्या रूपात ऑपरेशनचा निकाल परत करते.
सामान्य भौगोलिक प्रक्रिया मध्ये भौगोलिक वैशिष्ट्ये आच्छादन, वैशिष्ट्य निवड आणि विश्लेषण, टोपोलॉजी प्रक्रिया, रास्टर प्रोसेसिंग आणि डेटा रूपांतरण यांचा समावेश आहे.
याव्यतिरिक्त, उतार विश्लेषण, छायांकित आराम आणि इतर उन्नत उत्पादनांसह, त्रिमितीय बिंदू किंवा डिजिटल एलिव्हेशन मॉडेलच्या मालिकेमधून, उन्नत रूपांचे प्रतिनिधित्व करणारे आयसोपॅथ लाइन तयार केल्या जाऊ शकतात.
मधील उंचीच्या आकडेवारीवरून पृष्ठभागावरील पाणी मधूनमधून कायमस्वरुपी आणि कायमस्वरूपी प्रवाहात प्रवास करण्याची इच्छा असलेल्या थलवेगची गणना केली जाऊ शकते.
सॉफ्ट-कॉपी वर्कस्टेशन्सचा उपयोग डिजिटल फोटोग्राफर्सच्या स्टिरिओ जोड्यांमधून थेट वैशिष्ट्ये डिजिटल करण्यासाठी केला जातो.
या सिस्टीम फोटोग्रामेट्रीच्या तत्त्वांचा वापर करून स्टिरिओ जोडीकडून थेट मापन केलेल्या उंचासह, दोन आणि तीन परिमाणांमध्ये डेटा कॅप्चर करण्यास अनुमती देतात.
सॉफ्ट-कॉपी सिस्टममध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी एनालॉग एरियल फोटो स्कॅन करणे आवश्यक आहे, उच्च-गुणवत्तेच्या डिजिटल कॅमेऱ्यासाठी हे चरण वगळले गेले आहे.
जीआयएसच्या सक्रिय बाजारपेठेमुळे रिअल इस्टेट, सार्वजनिक आरोग्य, गुन्हेगारीचे नकाशे तयार करणे, राष्ट्रीय संरक्षण यासह अनुप्रयोगांसह कमी खर्च होतो आणि जीआयएसच्या हार्डवेर आणि सॉफ्टवेअर घटकांमध्ये सतत होणाऱ्या सुधारणा आणि विज्ञान, शासन, व्यवसाय आणि उद्योग क्षेत्रात उपयोग कमी होतो.
विकास, नैसर्गिक संसाधने, हवामानशास्त्र, लॅंडस्केप आर्किटेक्चर, पुरातत्त्व, प्रादेशिक आणि समुदाय नियोजन, वाहतूक आणि रसदशास्त्र इ.
पृथ्वीच्या जागेमधील ठिकाणे किंवा विस्तार-वेळ यादृष्टीने / घटनेच्या वेळेनुसार आणि , आणि निर्देशांक, रेखांश, अक्षांश आणि उत्कर्ष अनुक्रमे निर्देशित करते.
सर्व पृथ्वी-आधारित स्थानिक – ऐहिक स्थान आणि विस्तृत संदर्भ एकमेकांशी संबंधित असू शकतात आणि शेवटी "वास्तविक" वास्तविक स्थान किंवा मर्यादेपर्यंत होय.
भिंत नकाशे आणि इतर ग्राफिक्स व्युत्पन्न केले जाऊ शकतात, ज्यामुळे दर्शक दृश्यमान होऊ शकेल आणि त्याद्वारे संभाव्य घटनांचे विश्लेषण किंवा अनुकरणांचे परिणाम समजू शकेल.
वेब-नकाशा सर्व्हर वेब-आधारित अप्लिकेशन प्रोग्रामिंग इंटरफेस च्या विविध अंमलबजावणीचा वापर करून वेब ब्राउझरद्वारे व्युत्पन्न नकाशे वितरित करण्यास सुलभ करतात.
फिशर यांनी हार्वर्ड ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ डिझाइन येथे संगणक ग्राफिक्स आणि स्थानिक विश्लेषणासाठी प्रयोगशाळा स्थापन केली, जिथे स्थानिक डेटा हाताळणीतील अनेक महत्त्वाच्या सैद्धांतिक संकल्पना विकसित केल्या गेल्या आणि 1970च्या दशकात वितरीत केली गेली.
आणि सारख्या सेमिनल सॉफ्टवेअर कोड आणि सिस्टीम - ज्याने त्यानंतरच्या व्यावसायिक विकासाचे स्रोत म्हणून काम केले - जगभरातील विद्यापीठे, संशोधन केंद्रे आणि कॉर्पोरेशन.
उतार आणि पैलू मिळविण्यासाठी खालील पद्धतीचा वापर केला जाऊ शकतो: भूभागाच्या एका बिंदू किंवा युनिटवरील उंचीमध्ये पूर्व-पश्चिम आणि उत्तर-दक्षिण दिशेने जाणा ्या लंब स्पर्शिका असेल.
जीआयएस सोबत जोडल्या गेलेल्या, बहु-निकष निर्णय विश्लेषणाच्या पद्धती निर्णय घेणा-यांना वैकल्पिक स्थानिक समाधानांच्या सेटचे विश्लेषण करण्यास मदत करतात, जसे की जीर्णोद्धारासाठी बहुधा पर्यावरणीय अधिवास, बहुविध निकषांविरुद्ध, जसे की वनस्पति झाकण किंवा रस्ते.
स्थानिक ईटीएल साधने पारंपारिक अर्क, ट्रान्सफॉर्म, लोड सॉफ्टवेअरची डेटा प्रक्रिया कार्यक्षमता प्रदान करतात, परंतु स्थानिक डेटा व्यवस्थापित करण्याच्या क्षमतेवर प्राथमिक लक्ष केंद्रित करतात.
ते जीआयएस वापरकर्त्यांना भौगोलिकरित्या डेटाद्वारे मार्गात रूपांतरित करताना भिन्न मानक आणि मालकी स्वरूप दरम्यान डेटाचे भाषांतर करण्याची क्षमता प्रदान करतात.