polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
अशोकानंतर राज्याला योग्य उत्तराधिकारी न लाभल्यामुळे मौर्य साम्राज्याचा ऱ्हास घडून आला विशाल आणि एकछत्री केंद्रीकृत राज्य उभारण्याचा प्रयत्न अखिल भारतीय स्तरावर सर्वप्रथम मौर्य सम्राट यांनी केला यामध्ये चंद्रगुप्त आणि सम्राट अशोक यांची कार्य खूप महत्त्वपूर्ण राहिलेली आहे अशोकाने बौद्ध धर्माची शिकवण देताना लोककल्याणकारी राज्याच्या निर्मितीला चालना दिली शांततेच्या मार्गाने कुठलेही राज्य जास्त काळ टिकू शकेल यावर त्याचा विश्वास निर्माण झाला बौद्ध धर्माच्या प्रसाराला त्याने चालना दिले त्यासाठी शासकीय अधिकारी नेमले स्वतःच्या मुलांना त्याने धर्म प्रसारासाठी पाठवले धम्मचक्र परिवर्तन करणारा अशोक हा प्राचीन भारतातील एक श्रेष्ठ व चक्रवर्ती शासक ठरला आहे इतिहासाला युगानुयुगे त्याची नोंद घ्यावी लागेल मानवी कल्याणासाठी पथक प्रयत्न करणारा प्रजा हीच दक्ष व प्रजा कल्याणकारी शासक म्हणून अनेक इतिहासकारांनी अशोकाच्या कार्याचा गौरव केलेला आहे
कलिंग युद्ध हे अशोकाच्या जीवनात एक महत्त्वपूर्ण घटना मानली जाते कलिंग युद्धानंतर त्याचे हृदय परिवर्तन होऊन त्याने बौद्ध धर्माचा स्वीकार केला एक नवा विचार स्वीकारून ठाणे आपली राज्यव्यवस्था अधिक सक्षम आणि दृढ केली त्याच्या शांततेच्या मार्गाचा सकारात्मक परिणाम राज्य व्यवस्थेवर झाला
अशोकने मौर्य सैन्याच्या अनेक तुकड्यांचे यशस्वीपणे नेतृत्व केले होते तसेच त्याच्या एका मागोमागच्या मोहिमांमुळे त्याची राज्यभर कीर्ती दुमदुमत लागली.
अशोकाच्या इतिहासकारांनुसार त्याने कलिंगाच्या युद्धानंतर कोणतेही प्रमुख युद्ध छेडले नाही परंतु त्याला शेजारी राष्ट्रांशी ग्रीक राज्ये, चोल साम्राज्य याच्याशी त्याला नेहमी युद्धाची शक्यता वाटत होती.
परंतु अशोकाने पूर्वायुष्यातील केलेल्या मोहिमांमुळे व मगधच्या सामर्थ्यामुळे अशोकने बौद्ध धर्म स्वीकारला तरी त्याच्या शेजारी राज्यांनी त्याला छेडण्याचे साहस केले नाही.
तसेच चंद्रगुप्त मौर्याने केलेल्या ग्रीकांविरुद्धच्या मोहिमांमुळे मौर्य साम्राज्याची कीर्ती ग्रीस, इजिप्तपर्यंत पोहोचली होती असे कळते.
“जगाच्या इतिहासात असे हजारो राजे आणि सम्राट होऊन गेले जे स्वतःला ‘हिज हायनेस’, ‘हिज मॅजेस्टीज’, ‘हिज एक्झॉल्टेड मॅजेस्टीज’ आणि अशा त्यांचे उच्चपद दर्शवणाऱ्या इतर अनेक पदव्या लावून घेत असत. हे सगळेजण काही काळापुरते प्रसिद्ध झाले आणि मग झटकन विस्मृतीतही गेले; पण सम्राट अशोक! ते मात्र एखाद्या तेजस्वी ताऱ्यासारखे सतत तळपतच राहिले आहे, अगदी आजपर्यंत.”
वेल्स “इतिहासातल्या पानापानांवर हजारो राजांच्या नावांची अक्षरशः गर्दी झाली आहे; पण त्या गर्दीमध्येही सम्राट अशोकांचे नाव झळकत असलेले दिसते. खरं तर त्यांचे एकट्याचेच नाव एखाद्या ताऱ्यासारखे चमकते आहे.”
या शिलालेखातील मजकुराचे योग्य भाषांतर जर्मनीतील प्राध्यापक हॅरी फाल्क यांनी केल्यानंतर वरील समजुतीला छेद मिळाला असून सम्राट अशोक तरुणपणापासूनच बौद्ध विचारधारा मानणारा होता हे सिद्ध झाले आहे.
आपल्या सुमारे ४० वर्षांच्या विस्तृत राज्यकाळात त्यांनी पश्चिमेकडे अफगाणिस्तान व थोडा इराण, पूर्वेकडे आसाम तर दक्षिणेकडे म्हैसूरपर्यंत आपल्या राज्याचा विस्तार केला.
अशोकाने आपल्या कारकिर्दीत राज्यात अनेक रुग्णालये व महामार्गाचे जाळे निर्माण केले, रस्त्यांच्या कडेला वृक्षांची लागवड ही अशोकाचीच कल्पना आहे, असे मानतात.
अशोकाने धम्माची प्रमुख आचारतत्त्वे विशद केली, अहिंसा, सर्व जातिधर्मांबद्दल सहिष्णुता, वडिलधाऱ्या माणसांना मान देणे, संतांना, शिक्षकांना योग्य तो मान देणे, दासांना माणुसकीने वागवणे.
राज्यरोहण झाल्यानंतर आठ वर्षांच्या काळात अशोकने अनेक प्रदेश मगध साम्राज्याला जोडले व मौर्य साम्राज्याचा विस्तार पूर्वेस ब्रम्हदेशाच्या सीमेपर्यंत तर पश्चिमेकडे बलुचिस्तान-इराणच्या सीमेपर्यंत, उत्तरेस अफगाणिस्तान व दक्षिणेस केरळ पर्यंत वाढवला.
संपूर्ण हिंदुस्थानात एकछत्री साम्राज्य उभारणार चक्रवर्ती सम्राट म्हणून अशोकाच्या नावाचा उल्लेख करावा लागतो रोमिला थापर यांनी अशोकाच्या कार्याचा विशेष गौरव केलेला आहे.
अशोकच्या यशाने त्याच्या भावांचा दुस्वास अजून वाढला, घरातील वाढत्या अशांततेमुळे व सुसीमने बिंदुसारला अशोकाविरुद्ध भडकावले, या वादातून तात्पुरता मार्ग म्हणून बिंदुसारने अशोकला काही काळ अज्ञातवासात जाण्याचा सल्ला दिला, तो त्याने पाळला.
भारताच्या इतिहासात एकच असा 'एकमेव' म्हणण्यासारखा कालखंड आहे, जो स्वातंत्र्याचा काळ, अतिशय महत्त्वाचा काळ आणि वैभवाचा काळ म्हणता येईल आणि तो काळ म्हणजे मौर्य सम्राट अशोकांच्या राज्यकारभाराचा काळ होय.
जरी कलिङ्ग युद्धात खूप सैनिक मारले गेले, तरी संपूर्ण आशिया खंडात दबदबा निर्माण व्हावा एव्हढे प्रचंड सैनिकी सामर्थ्य सम्राट अशोकांचे होते.
सम्राट अशोकांनी कलिंगा युद्धाच्या रक्तपातानंतर जरी शांतिप्रिय असा बौद्ध धम्म स्वीकारला तरी त्यांनी आपले सैनिकी सामर्थ्य अबाधित ठेवले होते.
एखाद्या वेबपानावरील माहिती कोणत्याही विशिष्ट शब्दाच्या दृष्टीने किती उपयुक्त आहे हे ठरवताना, ढोबळमानाने इतर किती व कोणती वेबपाने त्या वेबपानाचा संदर्भ देतात, या माहितीचा पेजरॅंक प्रामुख्याने विचार करते.
अशा प्रकारे अनेक वेगवेगळ्या वेबपानांची उपयुक्तता ठरवून, त्या उपयुक्ततेनुसार त्यांची क्रमवारी लावली असता, एखाद्या वेबपानाचा जो क्रमांक निघेल, त्या क्रमांकाला त्या वेबपानाचे 'पेजरॅंक' म्हटले जाते.
दुसरे उदाहरण म्हणजे, एखाद्या जास्त विश्वासार्ह संकेतस्थळाने कोणत्याही वेबपानाचा संदर्भ दिला, तर त्या वेबपानाचे पेजरॅंक वाढण्यास मदत होते.
गूगलच्या ह्या सुरुवातीच्या यशाचे बरेचसे श्रेय त्यांच्या 'पेजरॅंक' ह्या सॉफ्टवेअर तंत्राला व वापरायला सोप्या व जलद संकेतस्थळाला दिले जाते.
पेजरॅंकचे स्वरूप ढोबळमानाने सर्वसाधारणपणे प्रसिद्ध असले तरी, त्याच्या महत्त्वाच्या बारकाव्यांची माहिती व खरे सॉफ्टवेअर ही गूगल कंपनीची बौद्धिक मालमत्ता आहे.
ही माहिती अथवा सॉफ्टवेअर सार्वजनिकपणे माहीत झाले तर, त्या माहितीचा वापर करून लोक आपल्या स्वतःच्या संकेतस्थळांचे पेजरॅंक कृत्रिमपणे वाढवतील व त्यामुळे खरी उपयुक्त वेबपाने शोधणे, हे शोधयंत्राचे उद्दिष्ट धोक्यात येईल.
जयसिंगपूरमध्ये जनतारा कल्पवृक्ष विद्यामंदिर, नवजीवन विद्यामंदीर, बलवंतराव झेले विद्यामंदीर, मालू विद्यामंदीर, रयत शिक्षण संस्थेचे, लक्ष्मीबाई पाटील गर्ल्स हायस्कुल ही प्रमुख विद्यामंदिरे असून जयसिंगपूर कॉलेज, झेले कॉलेज ही उच्चमाध्यमिक महाविद्यालये आहेत.
पुढे चिमाजी आप्पा पेशवे यांच्या वसई स्वारीच्या वेळी मराठ्यांनी पोर्तुगीजांकडून १७३७ च्या कोंकण मोहिमेत हा गड जिंकून घेतला व परत मराठ्यांचे भगवे निशाण गडावर अभिमानाने डोलू लागले.
मुंबई- ठाणे शहरातील बहुतेक किल्ले आज नामशेष होण्याच्या मार्गावर असताना पालघर तालुक्यातील गडकोट मात्र लहान लहान डोंगररांगांवर अजूनही आपले अस्तित्व टिकवून बऱ्यापैकी अवस्थेत उभे आहेत.
दुसऱ्या महायुद्धानंतर आर्थिक सहकार्य तसेच व्यापारवर्धित करण्याच्या उद्देशाने युरोपीय देश एकत्र येऊ लागले ,१९५७ मध्ये बेल्जीयम ,जर्मनी ,फ्रान्स ,इटली ,लक्झेमबर्ग आणि आणि नेदरलॅंड या सहा देशांनी युरोपियन इकॉनॉमिक कम्युनिटी या संस्थेची स्थापना केली युरोपस्थित २८ देशांची युरोपियन युनियन ही अतिप्रगत अशी आर्थिक युनियन आहे.
युरोपियन कोल ॲंड स्टील कम्युनिटी आणि युरोपियन आर्थिक युनियन यांच्यापासुन युरोपियन युनियनचा जन्म झाला.१९९३ मध्ये मॅस्ट्रिच कराराने युरोपियन युनियन हे नाव देण्यात आले .
या संघाचे उद्दीष्ट युरोपीय देशांमध्ये राजकीय व शासकीय संयु्क्तता आणणे, समान अर्थव्यवस्था व समान व्यापार-नियम लागू करणे, समान चलन अस्तित्वात आणणे हे आहे.
अर्थव्यवस्था :- युरोपियन युनियन ही एक आर्थिक व त्याचप्रमाणे मौद्रिक युनियन करण्याच्या उद्देशाने सर्व सदस्य देशांचे राजकोषीय धोरण व चलनविषयक धोरण एकरूप करण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले.
तांबे पाण्यावर प्रतिक्रिया देत नाही, परंतु तपकिरी-काळ्या तांबे ऑक्साईडचा एक थर तयार करण्यासाठी तो वायुमंडलीय ऑक्सिजनवर हळूहळू प्रतिक्रिया देतो.
बांगलादेशात बंगाली मुसलमान बहुसंख्य आहेत आणि बंगाली हिंदू बहुसंख्य पश्चिम बंगाल आणि त्रिपुरामध्ये आहेत, बंगालच्या बाहेरील बाजूने झारखंड, बिहार आणि अंदमान निकोबार द्वीपसमूह आहेत.
ब्रिटीश राज्याला उध्वस्त करण्याचा प्रयत्न टिटुमिरच्या विद्रोहाने सुरू केला आणि जेव्हा सुभाषचंद्र बोस यांनी भारतीय राष्ट्रीय सैन्याने जपानबरोबर ब्रिटीशांविरुद्ध लढण्यासाठी पुढाकार घेतला तेव्हा एक चढाई गाठली.
१९४६ च्या युनायटेड कॅबिनेट मिशनने भारताला आणि पाकिस्तानला विभाजित केले, बंगालचे विभाजन म्हणून ओळखले जाते बंगालचे पंतप्रधान हुसेन शहीद सुहरावर्दी आणि राष्ट्रवादी नेते शरतचंद्र बोस यांना त्याचा विरोध केला.
डोंगरी वर्षावन समेत घनदाट जंगल, बंगालच्या उत्तरेकडील आणि पूर्वेकडील भागांना व्यापून टाकतात; समुद्रपर्यटन दक्षिणपश्चिममध्ये सुंदरबन, बंगाल वाघ जगातील सर्वात मोठे जंगल घर आहे.
भारतीय उपखंडाच्या ईशान्य भागातील बंगाल हा प्रदेश सध्या बांगलादेश व भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यांत विभागला गेला आहे तसेच याचे काही भाग बिहार, आसाम, त्रिपुरा आणि ओडिशा राज्यांतही आहेत.
बंगाली संस्कृती साहित्य, संगीत, जहाज बांधकाम, कला, आर्किटेक्चर, क्रीडा, चलन, वाणिज्य, राजकारण आणि पाककृती या क्षेत्रामध्ये विशेषतः प्रभावशाली आहे.
बंगाल दक्षिण आशियातील भूगर्भीय, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक क्षेत्र आहे, जगातील सर्वात मोठे स्वरूप; उत्तरेकडे असलेल्या पर्वतांसह हिमालयी नेपाळ,भूटान आणि पूर्वेस बर्माच्या सीमारेषा आहे.
हिंदी काव्य, उर्दू नज़्म आणि गज़ल यांच्याशी झालेला परिचय, तसेच वैदिक परंपरेचे शास्त्रशुद्ध शिक्षण असे संस्कार घेऊन तांबे यांनी मराठी कवितेत विशुद्ध आनंदवादाची मळवाट रुंद केली.
मराठीतील काव्यरंग - प्रकाशन वर्ष २०२१ मराठी साहित्यातील १४ प्रसिद्ध कवी आणि कवयित्रींच्या प्रातिनिधिक कवितांच्या विश्लेषणात्मक अध्ययनात राजकवी भा.
अभियांत्रिकी, वैद्यकीय विज्ञान, इंटिरिअर डिझायनिंग आणि हॉटेल मॅनेजमेंट यासह अनेक प्रवाहांमध्ये अभ्यासक्रम उपलब्ध करून देणाऱ्या विविध शैक्षणिक संस्था नवी मुंबईत आहेत.
1 , , , , , फर्स्ट टेक्नॉलॉजी, , यांसारख्या विविध बहुराष्ट्रीय कंपन्या हिंदुजा ग्रुप, लार्सन अँड टुब्रो, व्हेनस सेफ्टी आणि सायबर सिक्युरिटी मल्टीनॅशनल वेलॉक्स यांची मुख्य कार्यालये/शाखा शहरभर आहेत, ज्यामुळे ते सक्रिय व्यवसाय केंद्र बनले आहे.
नवी मुंबईमध्ये विविध मनोरंजनाच्या सुविधा आहेत जसे की गोल्फ कोर्स, सेंट्रल पार्क आणि खारघरमधील पांडवकडा वॉटर फॉल्स, सीबीडी बेलापूरजवळील पारसिक हिल, नेरुळ आणि सीवूड्समधील वंडर्स पार्क आणि ज्वेल ऑफ नवी मुंबई, जुहू नगरमधील मिनी सीशोअर जुहू चौपाटी ), वाशीमधील सागर विहार, पिरवाड, नागव, आणि उरणमधील माणकेश्वर समुद्रकिनारे, बेलापूरमधील बेलापूर किल्ला, पनवेलजवळील कर्नाळा पक्षी अभयारण्य आणि इतर अनेक सार्वजनिक ठिकाणे जसे की उद्याने आणि जॉगिंग ट्रॅक.
सीवूड्समधील सीवूड्स ग्रँड सेंट्रल मॉल, खारघरमधील लिटिल वर्ल्ड मॉल, ग्लोमॅक्स मॉल आणि प्राइम मॉल, पनवेलमधील ओरियन मॉल आणि के-मॉल, सेंटर वन मॉल, इनऑर्बिट मॉल, रघुलीला मॉल, सिटी सेंटर आणि पाम असे अनेक शॉपिंग मॉल आहेत.
नवी मुंबई हे सेक्टर 05, खारघरमधील एमआयटीआर हॉस्पिटल, जुहू गावाजवळील फोर्टिस हिरानंदानी हॉस्पिटल, जुहू नगर , बेलापूरमधील अपोलो हॉस्पिटल आणि खारघर, पनवेल, कामोठे येथील एसआरएल डायग्नोस्टिक सेंटर्स यांसारख्या अनेक उत्तम आरोग्य सेवा केंद्रे आणि रुग्णालयांचे यजमान आहे.
मुंबईच्या दक्षिण टोकावर होणाऱ्या कार्यालयीन एकाग्रतेला प्रति-चुंबक म्हणून पूर्वेकडे मुख्य भूमीवरील बंदरओलांडून एका जुळ्या शहराचा विकास करण्याचा प्रस्ताव त्यात मांडण्यात आला होता.
पर्यायी वाढीचा ध्रुव म्हणजे रोजगार आणि लोकसंख्येचे अति-केंद्रीकरण कमी करणे ज्यामुळे शहरात आणखी वाढ होईल आणि मुख्य भूमीवर त्यांचे पुनर्वाटप होईल.
ही शिफारस करताना ठाणे-बेलापूर परिसर आणि तळोजा येथील सध्या अस्तित्वात असलेल्या औद्योगिक जागा, ठाणे खाडीपूलचे आगामी काम पूर्ण होणे आणि न्हावा शेवा येथे नवीन बंदर उभारण्याचा बॉम्बे पोर्ट ट्रस्टचा प्रस्ताव अशा विविध घटकांचा मंडळावर प्रभाव होता.
या बहु-केंद्रीय वसाहतींना योजनेत नोड्स असे म्हणतात, जेथे संपूर्ण विकास मोठ्या प्रमाणात संक्रमण क्षेत्राच्या बाजूने गुंफलेल्या नोड्सची मालिका म्हणून प्रस्तावित केला गेला आहे.
परंतु हे तत्त्व वैयक्तिक वस्त्यांचे आहे, शाळा आणि खरेदी आणि इतर अत्यावश्यक सेवांच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण आहे आणि हिरव्यागार जागांनी एकमेकांपासून विभक्त झाले आहे.
शहराच्या वाढत्या औद्योगिक आणि व्यावसायिक महत्त्वामुळे शक्य झालेल्या लोकसंख्यावाढीच्या वेगवान दरामुळे शहरात राहणाऱ्या बहुसंख्य लोकांचे जीवनमान झपाट्याने खालावत गेले.
स्वच्छ भारत अभियानाचा एक भाग म्हणून केंद्रीय नगरविकास मंत्रालय आणि क्वालिटी कौन्सिल ऑफ इंडिया यांनी २०२१ मध्ये केलेल्या स्वच्छता आणि स्वच्छतेसाठी सर्वेक्षण केलेल्या ७३ शहरांमध्ये नवी मुंबई शहराचा चौथा क्रमांक लागला आहे.
बर्वे यांच्या अध्यक्षतेखाली एक अभ्यासगट नेमला, जेणेकरून मुंबईतील महानगरी व उपनगरीय भागात वाहतुकीची कोंडी, मोकळ्या जागा व खेळपट्ट्यांची कमतरता, घरांची कमतरता आणि उद्योगांचे अतिकेंद्रीकरण या समस्या विचारात घेतल्या जातील आणि या समस्यांना तोंड देण्यासाठी विशिष्ट उपायांची शिफारस केली जाईल.
त्यातील एक प्रमुख शिफारस अशी होती की, द्वीपकल्पीय मुंबईला मुख्य भूमीशी जोडण्यासाठी ठाणे खाडीच्या पलीकडे रेल्वे कम-रोड पूल बांधला गेला आहे.
या गटाला असे वाटत होते की, या पुलामुळे खाडीपलीकडील विकासाला गती मिळेल, शहराच्या रेल्वे आणि रस्त्यांवरील ताण कमी होईल आणि पूर्वेकडे औद्योगिक आणि निवासी सांद्रता मुख्य भूमीकडे वळेल.
गाडगीळ यांच्या अध्यक्षतेखाली आणखी एक समिती स्थापन करण्यात आली आणि 'मुंबई , पनवेल आणि पुणे या महानगरीय प्रदेशांसाठी प्रादेशिक नियोजनाची व्यापक तत्त्वे तयार करावीत आणि अशा योजना तयार करण्यासाठी आणि त्यांची अंमलबजावणी करण्यासाठी महानगर प्राधिकरणांच्या स्थापनेसाठी शिफारशी कराव्यात', अशी मागणी करण्यात आली.
ऐरोली, घणसोली, कोपर खैराणे, जुहू नगर, वाशी, तुर्भे, सानपाडा, जुईनगर, नेरूळ, दारावे, कारावे नगर, सीबीडी बेलापूर, खारघर, कामोठे, नवीन पनवेल, कळंबोली, उलवे, द्रोणागिरी आणि तळोजा अशी या नोड्सची नावे होती.
बोर्डाने अशी शिफारस केली आहे की, नवीन मेट्रो-सेंटर किंवा नवी मुंबई ज्याला आता म्हटले जाते, ते २.१ दशलक्ष लोकसंख्येला सामावून घेण्यासाठी विकसित केले जावे.
गॅलेलिओला वाटले की, ‘याच दुर्बिणीतून आपण समुद्रावरच्या बोटीऐवजी जर आकाशातले ग्रहतारे न्याहाळले तर?’ आणि गॅलेलियोने ती दुर्बीण आकाशाकडे फक्त वळवली आणि सर्व विज्ञानाचा, खगोलशास्त्राचा इतिहासच बदलला.
गुरूभोवतीचे चंद्र बघून 'चंद्र हे काही फक्त पृथ्वीलाच नाहीत, त्यामुळे पृथ्वी ही काही या विश्वात केंद्रस्थानी मानण्याचे कारण नाही, आणि कोपर्निकसचे म्हणणे बरोबर असले पाहिजे’, असे त्याच ठाम मत झाले. या पुस्तकामुळे गॅलेलिओ चक्क रातोरात हीरो बनला. पण 'या दुर्बिणीतून दिसणाऱ्या चंद्रावरचे पर्वत, डाग आणि इतरही गोष्टी या खऱ्या नसून दिशाभूल करणाऱ्या आहेत, असेच चर्च म्हणायला लागले.
अ‍ॅरिस्टॉटलच्या सिद्धान्तांच्या विरुद्ध अशा अनेक गोष्टी गॅलिलिओ दुर्बिणीतून पाहू लागल्यामुळे तो काही तरी जादूटोणा करून लोकांना भुलवतो असा समज निर्माण झाला.
एका कथेप्रमाणे १५८३ साली, गॅलेलिओ फक्त १७ वर्षाचा असताना, एका रविवारी धर्मगुरूच्या पिसामधल्या कॅथेड्रलमध्ये चालू असलेलेल्या कंटाळवाण्या प्रवचनादरम्यान गॅलिलिओने उंच झोके घेणारे एक झुंबर पाहिले आणि त्याला एकदम एक 'ब्रेनवेव्ह' आली.
गॅलिलियोचा गणितज्ञ आणि श्रीमंत उमराव मित्र 'माक्विस मोंटे' याच्या मदतीने कालांतराने त्याला पिसा विद्यापीठात गणिताच्या प्राध्यापकाची नोकरी मिळाली.
व्ही विषाणूची लागण झाली असल्याचे खूप लवकर लक्षात आले, तर काही 'ॲंटीरेट्रोव्हायरल' औषधे घ्यायला लागून एड्सच्या स्थितीचा वेग कमी करणे काही प्रमाणात शक्य आहे.
ही सर्व लक्षणे साध्या रोगांत दिसून येतात त्यामुळे वैद्यकीय प्रयोगशाळेत केलेल्या चाचणीत निष्पन्न झाल्याशिवाय एड्सचे संक्रमण निश्चित ओळखता येत नाही.
सन १९६२मध्ये, आंद्रे लॉफ, रॉबर्ट होर्ने आणि पॉल टॉर्नियर यांनी लिनाईन पदानुक्रम प्रणालीवर आधारित व्हायरस वर्गीकरणाचे साधन विकसित केले.
ल्यूफ, हॉर्न आणि टोरनियर यांनी प्रस्तावित केलेली प्रणाली आयसीटीव्हीने कधीही पूर्णपणे स्वीकारली नाही, कारण लहान जीनोम आकाराचे व्हायरस आणि त्यांच्या उत्परिवर्तनाचे उच्च प्रमाण त्यांच्या पूर्वजांच्या ऑर्डरच्या पलीकडे निर्धारित करणे कठीण झाले.
यात ग्लूकोज व अन्य शर्करा तसेच विटामिन, खनिज आणि अमीनो अम्ल पण असतात ज्यात अनेक पौष्टिक तत्त्व मिळतात जे जख्म ठीक करायला आणि उतकांच्या वाढी साठीच्या उपचारात मदत करते.
अस्सल मध चाखल्यानंतर जिभेवर त्या मधाचा गोडवा फक्त पंधरा सेकंदात नष्ट होतो, तर साखरेचा पाक अथवा कृत्रिम मध यांचा जिभेवरील गोडवा पंधरा मिनिटे टिकून राहतो.
त्यामुळे मधुमक्षिका पालन केंद्रांत मधमाश्यांना लाकडी खोक्यांमध्ये मधाची पोळी बांधू द्यायला उद्युक्त केले जाते, आणि त्या पोळ्यांतून नियमितपणे मध गोळा करता येतो.
मधमाशा हा मध जांभूळ, ओवा, करंज, कारवी, निलगिरी, मोहरी, लिची, शेवगा, सूर्यफूल, हिरडा-गेळा, ओमरेंदा इत्यादी वनस्पतींच्या फुलोऱ्यांतून गोळा करतात.
म्हणजेच हा ग्रंथ नाना पुराण, निगम, रामायण आणि इतर काही ग्रंथांतून रचला गेला आहे आणि तुलसीने रघुनाथाची कथा आपल्या आंतरिक आनंदासाठी सांगितली आहे.
पिता धर्म, पुत्र धर्म, मातृधर्म, गुरू धर्म, शिष्य धर्म, बंधुधर्म, मित्र धर्म, पती धर्म, पत्नी धर्म, शत्रुधर्म, ऐहिक संबंधांचे विश्लेषण, तसेच सेवकाच्या आचरणात्मक कर्तव्यांचे तपशीलवार वर्णन.
म्हणूनच स्त्री-पुरुष, वृद्ध, तरुण, गरीब, श्रीमंत, शिक्षित, अशिक्षित, गृहस्थ, संन्यासी, सर्वजण या रत्नाची आदरपूर्वक पूजा करतात.
मानसचे कथाकथन, काव्यप्रकार, अलंकारिक रचना, पद्य रचना आणि त्याचे प्रायोगिक सौंदर्य, लोकसंस्कृतीचे मानसशास्त्रीय पैलू आणि जीवनमूल्ये त्यांच्या उत्कृष्ट स्वरूपात आहेत.
अनेक वर्षांच्या तपश्चर्येनंतर, श्रीशंकरजींनी स्वतः पार्वती मातेला सांगितले की ब्रह्मा, विष्णू आणि मी मनू सतरूपाकडे वरदान देण्यासाठी अनेक वेळा आलो होतो पण मनु सतरूपाने स्वतः परब्रह्माला पुत्ररूपात पहायचे होते, मग तो त्याच्याकडून म्हणजे शंकर, ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्याकडून असे वरदान कसे मागणार?
म्हणजेच ज्याच्या चरणांची पूजा हरी आणि हर, ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश हे तिन्ही करतात आणि ज्याच्या रूपाची सगुण आणि निर्गुण या दोघांनी स्तुती केली आहे, त्यांनी कोणते वरदान मागावे?
यातील चार दिवस प्रेमाचे, एका लग्नाची गोष्ट, जादू तेरी नजर, गेला माधव कुणीकडे ही नाटके आणि वाजवा रे वाजवा, सवत माझी लाडकी, पसंत आहे मुलगी, तू तिथं मी हे चित्रपट विशेष प्रसिद्ध झाले.
यातील काय पाहिलंस माझ्यात, घरकुल, बे दुणे तीन या मालिका आणि झी मराठी या वाहिनीवरील आम्ही सारे खवय्ये ही पाककृतींविषयीची मालिका फार लोकप्रिय झाली.
प्रशांत दामले यांना महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार, नाट्यदर्पण पुरस्कार तसेच अखिल भारतीय नाट्य परिषदेच्या विविध पुरस्कारांनी सन्मानित केले गेले आहे.
दोन डिसेंबर एकोणवीसशे चौऱ्याऐंशीच्या रात्री नाईट पेट्रोलिंग युनिटने जवळच्या पोलीस कंट्रोल रूमला रात्री १.२५ च्या सुमारास पहिली बातमी कळवली की, कसलासा वायू पसरला आहे आणि लोक घाबरून पळत आहेत.
रात्री दोनच्या सुमारास कंट्रोल रूममधील फोन सतत खणखणू लागले आणि पोलीस केवळ एवढीच माहिती देऊ शकत होते की, शहरात वायुगळती झाली आहे आणि पाण्याचा वापर केल्यास होणारा त्रास कमी होऊ शकेल.
मात्र, हा वायू इतका विषारी असल्याची कल्पना यंत्रणेलाच नसल्यामुळे केवळ लोकांमधली भीती दूर करणे आणि पळणाऱ्यांची सुरक्षितता एवढीच बाब प्रामुख्याने त्या रात्री विचारात घेतली जात होती.
अँडरसन यांना १ फेब्रुवारी १९९२ रोजी भोपाळच्या सरन्यायाधीशांनी मनुष्यवधाचा खटल्यामधे न्यायालयामधे हजर न झाल्याने त्यांना फरारी म्हणून घोषित केले.
युनियन कार्बाइड लिमिटेड या कंपनीच्या ६१० नंबरच्या जमिनीखालील टॅंकमधून अत्यंत विषारी असा पेस्टिसाईड मिथाईल आयसोसायनाईट वायुच्या ४० टन गळतीमुळे ही दुर्घटना घडली.
आपल्या हयातीत त्यांनी भारतीय जनसंघ, भारतीय जनता पार्टी, राष्ट्रीय क्रांती पार्टी, समाजवादी पार्टी आणि जनक्रांती पार्टी अशा विविध पक्षांसोबत काम केले.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले, 'भारताच्या सांस्कृतिक उन्नतीमध्ये योगदान दिल्याबद्दल येणाऱ्या पिढ्या कल्याण सिंहजी यांचे सदैव ऋणी राहतील.' २०२२ साली त्यांना मरणोत्तर पद्मविभूषण पुरस्कार जाहीर करण्यात आला.
यामुळे त्यांच्या मृत्यु नंतर अयोध्या, लखनौ, प्रयागराज, अलीगढ, बुलंदशहर आणि एटा येथे रस्ता नामकरण कल्याण सिंह यांच्या नावे केले गेले आहे.
बियांची टरफले काढून, त्या सुमारे आठ तास ड्रायरमध्ये ठेवतात आणि नंतर, काजूगरांच्या आकारमानानुसार वर्गीकरण करून हाताने पॉलिश केल्यानंतर त्यांचे पॅकिंग करतात.
काजूची लागवड भारताच्या किनारपट्टीच्या आठ राज्यांत परंपरने होते, अलीकडे काजूची लागवड मध्य प्रदेश व उत्तर पूर्वेकडील राज्यांत नव्याने होऊ लागली आहे.
भारतामध्ये केरळ, आंध्र प्रदेश, महाराष्ट्र, ओरिसा, कर्नाटक, गोवा, तमिळनाडू व पश्चिम बंगाल ही प्रमुख काजू उत्पादक राज्ये आहेत.
हिज्जली बदाम , गेरू , कचुमाक , जीडिमा मिडि अशा विविध नावांनी ओळखल्या जाणाऱ्या काजूच्या बोंडांपासून कोकण, मलबार, तामिळनाडू यासारख्या प्रदेशात विविध तऱ्हेचे मद्य तयार केले जाते.
पुढे १९५७ मध्ये पाकिस्तानी सरकारात मंत्री पद मिळाल्यावर त्यांनी भारताच्या सर्वोच्य न्यायालयात असणारा आपला नागरिकत्वाचा अर्ज मागे घेतला.
१९७४ सालातल्या भारताच्या अणुचाचण्यांनंतर त्यांनी पाकिस्तानाच्या अणुकार्यक्रमाची घोषणा करत, इस्लामी देशांना लक्षून इस्लामी बॉंब या संकल्पना मांडली.
याच इस्लामी बॉंबनिर्मितीसाठी त्यांनी लिबिया व सौदी अरेबिया इत्यादी देशांकडून बरेच अर्थसहाय्य मिळवले व आवश्यक तंत्रज्ञान कमवण्यासाठी विद्यार्थी परदेशी शिक्षणास पाठवले .
मार्च १८१५ मध्ये नेपोलियन एल्बामधून सुटून पुन्हा पॅरिसमध्ये आला व अल्पावधीतच त्याने आपले पूर्वीचे सैन्य पुन्हा एकत्र केले; पुन्हा जुन्या शत्रूंविरुद्ध आघाडी उघडली.
या मोहिमेनंतर त्याला, त्याच्या छोट्या चणीमुळे व युद्धभूमीवरील त्याच्या शौर्यामुळे पेटिट कापोरल असे नाव पडले खासकरून आर्कोलच्या पुलावरील लढाईत त्याने दाखवलेले शौर्याने संपूर्ण फ्रेंच सेना प्रेरित झाली.
त्याचाच फायदा नेपोलियनला फ्रान्समध्ये आल्यावर लष्करी शाळेत प्रवेश घेताना झाला.१७८४ मध्ये लष्करी शिक्षण पूर्ण झाल्यावर फ्रान्सच्या सर्वोच्च लष्करी अकादमीमध्ये त्यानेप्रवेश घेतला.
ह्या वेळेस नेपोलियनने बजावलेल्या कामगीरीमुळे बंडखोरांचा कणाच मोडून पडला व नेपोलियन फ्रान्समधील प्रभावशाली लष्करी अधिकारी म्हणून गणला जाऊ लागला.
ह्या दोन्ही कंपन्यांचे चुकीच्या वेळी करण्यात आलेले एकत्रीकरण पूर्ण झाल्यानंतर मार्च २००९मध्ये हा तोटा ७७ अब्जांवर पोचला व कंपनी बंद पडण्याचे संकट उभे राहिले.
जून ते ऑगस्ट २०११ ह्या ती महिन्यांदरम्यान एर इंडियाकडे कर्मचारी व वैमानिकांचा पगार तसेच कर्जावरील व्याजाची परतफेड करण्यासाठी देखील निधी नव्हता.
स्वातंत्र्यानंतर १९४८ साली भारत सरकारने एर इंडियाचे ४९ टक्के समभाग विकत घेतले व त्याबदल्यात एर इंडियाला आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा सुरू करण्याची परवानगी दिली.
२५ ऑगस्ट १९५३ रोजी भारत सरकारने एर इंडियामधील आपली गुंतवणूक वाढवली व बहुसंख्य भागीदारी प्रस्थापित केली ज्यामुळे एर इंडिया सरकारी कंपनी बनली.
परंतु सरकारी गैरवापर व अनास्था, आर्थिक संकटे, युनियन समस्या इत्यादींनी ग्रासलेली एर इंडिया हळूहळू इतर खाजगी स्पर्धकांच्या तुलनेत मागे पडत गेली.
इंडिगो व जेट एअरवेज खालोखाल एर इंडिया भारतामधील तिसऱ्या क्रमांकाची मोठी विमानकंपनी असून ती भारतभर व जगातील प्रमुख शहरांमध्ये प्रवासी व मालवाहतूक विमानसेवा चालवते.
२००४ साली स्थापन झालेली एर इंडिया एक्सप्रेस ही एर इंडियाची कमी दरात वाहतूक पुरवणारी उपकंपनी असून ती प्रामुख्याने केरळ राज्यामध्ये कार्यरत आहे.
फेब्रुवारी २०११ मध्ये एर इंडिया व इंडियन एरलाइन्सचे एकत्रीकरण झाल्यानंतर एर इंडिया लिमिटेडच्या अधिपत्याखाली केवळ ३ कंपन्या आहेत.
पूर्वेला कळसूबाई,औंढचा किल्ला, पट्टागड, बितनगड, उत्तरेला हरिहर, त्र्यंबकगड, अंजनेरी तर दक्षिणेला हरिश्चंद्रगड, आजोबागड, खुट्टा सुळका, रतनगड, कात्राबाई चा डोंगर हा परिसर दिसतो.
दरमहा सहा कथा प्रसिद्ध होणाऱ्या या मालिकांना मुळगावकरांनी अश्या रितीने सादर केले, की धनंजय वगैरे पात्रे काल्पनिक असूनही वाचकांना ती खरीखुरी वाटत.
त्याचप्रमाणे दीपलक्ष्मी, धनुर्धारी, वसंत, अनुप्रिता, नंदा, माधुरी, माणिक, अलका, पैंजण अशा अनेक नियतकालिकांची व त्यांच्या दिवाळी अंकांची मुखपृष्ठे मुळगावकरांच्या कुंचल्याने साकारली.
तसेच महादरवाजाच्या खालच्या साईटला एक भुयारी मार्ग आहे अत्यंत अरुंद असा मार्ग असल्याने आणि गड परिसरात तरस कोल्हे, रानडुक्कर यांच्या वास्तव्यामुळे आतमध्ये जाणे टाळावे.
६ जानेवारी १६०१ मध्ये जेव्हा मुघल राजा अकबराच्या सैन्याने खानदेशावर कब्जा केला आणि असीरगढ काबीज केले तेव्हा अकबराचा मुलगा दानियालच्या नावावरून काही काळासाठी खानदेशचे नाव दानदेश असे ठेवले गेले होते.
बाजीराव ला जून १८१८ मध्ये ब्रिटिशांना शरण जावे लागले, परंतु तद्नंतरसुद्धा खानदेशात तुरळक युद्ध चालू राहिले हे पेशव्यांच्या पूर्वीच्या प्रदेशांवर ब्रिटीशांनी संपूर्ण ताबा मिळवलेल्या शेवटच्या प्रदेशांपैकी एक होते.
इंग्रजांच्या काळात खान्देश हा जिल्हा होता, त्यात आताच्या जळगाव, नंदुरबार, नाशिकचा जिल्ह्याचा उत्तर भाग आणि धुळे जिल्ह्याचा समावेश व्हायचा.
खान्देश भौगोलिक प्रदेशात महाराष्ट्रातील जळगाव, धुळे, नंदुरबार आणि मध्य प्रदेशातील बऱ्हाणपूर जिल्ह्याचा समावेश व्हायचा, तसेच नाशिक जिल्ह्याच्या उत्तरेकडील भागाचाही खान्देशात समावेश होतो.
ब्रिटीश काळात बुरहानपुर जिल्ह्याचा मध्य प्रांत मध्ये सामाविष्ट करण्यात आला, तर उर्वरित खान्देशचा मुंबई प्रांत मध्ये सामाविष्ट केला गेला.
खान्देश राज्याच्या स्थापनेपूर्वी या प्रदेशावर मोर्य, सातवाहन, पश्चिमी क्षत्रप , अभिर, वाकाटक, कलचुरी, विष्णूकुंडिन, चालुक्य, राष्ट्रकूट, पश्चिमी चालुक्य, कल्याणी कलचुरी आणि देवगिरी यादव इ.
१३ एप्रिल १७०० च्या पहाटे मुघलांनी सुरूंग लावण्यासाठी दोन भुयारे खणली आणि बत्ती देताच क्षणभरातच मंगळाईचा बुरूज आकाशात भिरकावला गेला.
स्थानकावरून अदालत वाड्यामार्गे जाणाऱ्या कोणत्याही गाडीने अदालत वाड्यापाशी उतरून किल्ल्यावर जाता येते किंवा आपण दुचाकीने सुद्धा अजिंक्याताऱ्यावर जाता येते .
आज हा भुयारी मार्ग वापरात नसला तरी दीपगृहाकडून किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराकडे येतांना लागणाऱ्या तटबंदीवरून या भुयाराचा शेवट खाली समुद्रकिनाऱ्यावर ज्याठिकाणी होतो तेथे असलेली एक प्रचंड गुहा स्पष्ट दिसते.
रत्‍नागिरी शहरातून किल्ल्याकडे जाण्यासाठी रिक्षा सोईची असून रत्‍नागिरी शहराचा नजारा दीपगृहावरून बघण्यासाठी संध्याकाळी ५.०० च्या सुमारास गेल्यास तशी परवानगी मिळू शकते.
वर असणारा रत्‍नदुर्ग हा पर्यटकांसाठी मुख्य आकर्षणाचा विषय ठरला आहे तो त्यावरील अत्यंत सुंदर भगवती मंदिरामुळे, येथून दि्सणाऱ्या समुद्राच्या विहंगम दृश्यामुळे आणि समुद्रापर्यंत जाणाऱ्या किल्ल्यातील भुयारी मार्गामुळे.
अंशतः त्याच्या शोधासाठी, अल्बर्ट स्झेंट-ग्योर्गी आणि वॉल्टर नॉर्मन हॉवर्थ यांना अनुक्रमे 1937चे शरीरशास्त्र आणि औषध आणि रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.
व्हिटॅमिन सी असलेल्या पदार्थांमध्ये लिंबूवर्गीय फळे, किवीफ्रूट, पेरू, ब्रोकोली, ब्रसेल्स स्प्राउट्स, बेल मिरी आणि स्ट्रॉबेरी यांचा समावेश होतो.
व्हिटॅमिन सी हे ऊतकांच्या दुरुस्तीमध्ये, कोलेजनची निर्मिती आणि विशिष्ट न्यूरोट्रांसमीटरच्या एन्झाईमॅटिक उत्पादनामध्ये गुंतलेले एक आवश्यक पोषक आहे.
१९१८ मध्ये सोव्हियेट संघात सुरू झालेल्या यादवी युद्धात स्टालिन यांना संरक्षण खात्याची आणि मंत्रिमंडळाच्या कार्यकारी समितीतील महत्त्वाची जबाबदारी देण्यात आली.
१९०२ साली संपात सहभागी झाल्याबद्दल जोसेफ स्टालिन यांना अटक करून १८ महिन्यांच्या कारावासाची शिक्षा देण्यात आली तसेच त्या शिक्षेनंतर सायबेरियात हद्दपारीची शिक्षाही देण्यात आली.
जोसेफ विसारिओनोविच जुगाश्विली ऊर्फ जोसेफ स्टालिन यांचा जन्म डिसेंबर २१ १८७९ रोजी सध्याच्या जॉर्जिया तिफ्लिस प्रांतातील गोरी या गावी झाला.
स्टालिनकडे ट्रॉट्स्की सारखे वक्तृत्वाचे अंग नव्हते पण स्टालिन एक कुशल संघटक, उत्तम प्रशासक, निष्ठावान कार्यकर्ता असल्याने त्यांना सामान्य पक्ष कार्यकर्त्यांचा पाठिंबा होता म्हणून स्टालिनच सोव्हियेट संघाचे नवे राष्ट्राध्यक्ष झाले.
भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, भरत मुनींना आदरांजली म्हणून 'स्टुडंटस् सोशल क्लब'चे नाव बदलून ते 'भरत नाट्य संशोधन मंदिर' असे करण्यात आले.