polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
उत्तर अटलांटिक कराराचा अनुच्छेद 5, ज्यामध्ये सदस्य राष्ट्रांनी सशस्त्र हल्ल्याच्या अधीन असलेल्या कोणत्याही सदस्य राष्ट्राच्या मदतीसाठी येणे आवश्यक होते, 11 सप्टेंबरच्या हल्ल्यानंतर प्रथम आणि फक्त एकदाच आवाहन करण्यात आले, त्यानंतर अफगाणिस्तानमध्ये सैन्य तैनात करण्यात आले.
तेव्हापासून संस्थेने इराकमध्ये प्रशिक्षक पाठवणे, चाचेगिरीविरोधी कारवायांमध्ये सहाय्य करणे आणि 2011 मध्ये सुरक्षा परिषदेच्या ठराव 1973 नुसार लिबियावर नो-फ्लाय झोन लागू करणे यासह अनेक अतिरिक्त भूमिका पार पाडल्या आहेत.
अनुच्छेद 4, जे फक्त नाटो सदस्यांमध्ये सल्लामसलत करते, इराक युद्ध, सीरियन गृहयुद्ध आणि रशियाने क्राइमियाला जोडल्याच्या घटनांनंतर पाच वेळा आवाहन केले गेले आहे.
या सामीलीकरणामुळे नाटो राष्ट्रांनी तीव्र निषेध केला आणि एस्टोनिया, लिथुआनिया, लाटविया, पोलंड, रोमानिया आणि बल्गेरिया येथील तळांवर 5,000 सैन्याची नवीन "भालाधारी" शक्ती निर्माण केली.
यूएस, यूके आणि इतर बहुतेक नाटो देशांनी 1999 मध्ये सर्बियाविरुद्धच्या कारवाईसारख्या नाटो लष्करी हल्ल्यांना संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेची मान्यता आवश्यक करण्याच्या प्रयत्नांना विरोध केला, तर फ्रान्स आणि इतर काहींनी असा दावा केला की युतीला संयुक्त राष्ट्रांच्या मंजुरीची आवश्यकता आहे.
यूएस/यूकेच्या बाजूने असा दावा केला की यामुळे युतीच्या अधिकाराला खीळ बसेल, आणि त्यांनी नमूद केले की रशिया आणि चीनने युगोस्लाव्हियावरील स्ट्राइक रोखण्यासाठी त्यांच्या सुरक्षा परिषदेच्या व्हेटोचा वापर केला असेल आणि भविष्यातील संघर्षात जेथे हस्तक्षेप आवश्यक असेल तेथे ते करू शकतील.
शीतयुद्धानंतरचे लष्करी वातावरण ओळखून, ने एप्रिल 1999 मध्ये वॉशिंग्टन शिखर परिषदेदरम्यान युतीची धोरणात्मक संकल्पना स्वीकारली ज्यामध्ये संघर्ष प्रतिबंध आणि संकट व्यवस्थापनावर जोर देण्यात आला.
युरोपमधील 1989 च्या क्रांतीमुळे नाटोचा उद्देश, स्वरूप, कार्ये आणि त्या खंडावरील लक्ष केंद्रित करण्याचे धोरणात्मक पुनर्मूल्यांकन झाले.
ऑक्टोबर 1990 मध्ये, पूर्व जर्मनी फेडरल रिपब्लिक ऑफ जर्मनी आणि युतीचा भाग बनला आणि नोव्हेंबर 1990 मध्ये, युतीने सोव्हिएत युनियनसह पॅरिसमध्ये युरोपमधील पारंपारिक सशस्त्र दलांवर करारावर स्वाक्षरी केली.
याने संपूर्ण खंडात विशिष्ट लष्करी कपात अनिवार्य केली, जी फेब्रुवारी 1991 मध्ये वॉर्सा कराराच्या पतनानंतर आणि डिसेंबरमध्ये सोव्हिएत युनियनच्या विघटनानंतर चालू राहिली, ज्याने नाटोचे वास्तविक मुख्य शत्रू काढून टाकले.
च्या फुटीरतावादी आणि अल्बेनियन नागरिकांवर कोसोवोमधील सर्बियन-नेतृत्वाखालील क्रॅकडाउन थांबवण्याच्या प्रयत्नात, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने 23 सप्टेंबर 1998 रोजी युद्धविरामाची मागणी करण्यासाठी ठराव 1199 पास केला.
संकटकाळात, नाटोने कोसोवोमधील निर्वासितांना मानवतावादी मदत पोहोचवण्यासाठी अल्बेनिया फोर्स म्हणून अल्बेनियामध्ये मोबाईल फोर्स या आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया दलाला तैनात केले.
ऑगस्ट 1995 मध्ये, स्रेब्रेनिका नरसंहारानंतर, दोन आठवड्यांची बॉम्बफेक मोहीम, ऑपरेशन डिलिबरेट फोर्स, रिपब्लिका च्या सैन्याविरुद्ध सुरू झाली.
बेलग्रेडमधील चिनी दूतावासावर झालेल्या बॉम्बहल्ल्यासह मोठ्या प्रमाणात नागरिकांच्या मृत्यूसाठी या मोहिमेवर टीका झाली असली तरी, मिलोसेविकने शेवटी 3 जून 1999 रोजी आंतरराष्ट्रीय शांतता योजनेच्या अटी मान्य केल्या, कोसोवो युद्ध संपले.
कोसोवोमधून जवळपास एक दशलक्ष निर्वासित पळून गेले होते, आणि च्या आदेशाचा एक भाग हिंसाचार रोखण्याव्यतिरिक्त मानवतावादी मोहिमांचे संरक्षण करणे हा होता.
ऑगस्ट-सप्टेंबर 2001 मध्ये, युतीने मॅसेडोनिया प्रजासत्ताकमधील वांशिक अल्बेनियन मिलिशियांना नि:शस्त्र करण्यासाठी ऑपरेशन एसेन्शियल हार्वेस्ट देखील आरोहित केले.
4 मार्च 1947 रोजी फ्रान्स आणि युनायटेड किंग्डम यांनी दुस-या महायुद्धानंतर जर्मनी किंवा सोव्हिएत युनियनकडून संभाव्य हल्ला झाल्यास युती आणि परस्पर मदतीचा करार म्हणून डंकर्कच्या तहावर स्वाक्षरी केली.
1948 मध्ये, या युतीचा विस्तार करून बेनेलक्स देशांचा समावेश करण्यात आला, वेस्टर्न युनियनच्या रूपात, ज्याला ब्रुसेल्स ट्रीटी ऑर्गनायझेशन म्हणूनही संबोधले जाते, ब्रुसेल्सच्या तहाने स्थापन केले.
नवीन लष्करी युतीसाठी बोलणी झाली, ज्यामध्ये उत्तर अमेरिका देखील सामील होऊ शकते, परिणामी 4 एप्रिल 1949 रोजी वेस्टर्न युनियनच्या सदस्य राष्ट्रांनी तसेच युनायटेड स्टेट्स, कॅनडा, पोर्तुगाल, इटली, नॉर्वे, डेन्मार्क आणि उत्तर अटलांटिक करारावर स्वाक्षरी केली.
14 एप्रिल 2021 रोजी, नाटोचे सरचिटणीस जेन्स स्टोल्टनबर्ग यांनी सांगितले की, युतीने 1 मे पर्यंत अफगाणिस्तानातून आपले सैन्य मागे घेण्यास सहमती दर्शविली आहे.
सैन्याची माघार सुरू झाल्यानंतर लगेचच, तालिबानने अफगाण सरकारच्या विरोधात आक्रमण सुरू केले आणि अफगाण सशस्त्र दलांच्या कोलमडून पडण्याच्या दिशेने त्वरीत प्रगती केली.
नाटोच्या सदस्य राष्ट्रांमधील काही राजकारण्यांनी अफगाणिस्तानातून पाश्चात्य सैन्याच्या अराजक माघारीचे वर्णन केले आहे आणि अफगाण सरकारच्या पतनाला नाटोच्या स्थापनेपासून सर्वात मोठा पराभव सहन करावा लागला आहे.
लिबियाच्या गृहयुद्धादरम्यान, कर्नल मुअम्मर गद्दाफीच्या नेतृत्वाखाली निदर्शक आणि लिबियन सरकार यांच्यातील हिंसाचार वाढला आणि 17 मार्च 2011 रोजी युनायटेड नेशन्स सिक्युरिटी कौन्सिल रिझोल्यूशन 1973 पास झाला, ज्यामध्ये युद्धविराम आणि नागरिकांचे संरक्षण करण्यासाठी अधिकृत लष्करी कारवाई करण्यात आली.
अनेक नाटो सदस्यांचा समावेश असलेल्या युतीने काही काळानंतर लिबियावर नो-फ्लाय झोन लागू करण्यास सुरुवात केली, 19 मार्च रोजी फ्रेंच हवाई दलाने ऑपरेशन हरमट्टन सुरू केले.
दक्षिणेतील लढाईच्या तीव्रतेमुळे, 2011 मध्ये फ्रान्सने युतीच्या प्रयत्नांना बळकटी देण्यासाठी मिराज 2000 लढाऊ/हल्ला करणारे विमान कंदाहार येथे हलवण्याची परवानगी दिली.
2012 च्या शिकागो समिट दरम्यान, ने अफगाणिस्तान युद्ध संपवण्याच्या आणि डिसेंबर 2014 च्या अखेरीस -नेतृत्वाखालील फोर्सेस काढून टाकण्याच्या योजनेला मान्यता दिली.
त्यानंतरच्या 2014 वेल्स समिटमध्ये, च्या सदस्य राष्ट्रांच्या नेत्यांनी 2024 पर्यंत त्यांच्या एकूण देशांतर्गत उत्पादनांच्या किमान 2% समतुल्य संरक्षणावर खर्च करण्याचे औपचारिकपणे प्रथमच वचनबद्ध केले, जे पूर्वी केवळ अनौपचारिक मार्गदर्शक तत्त्वे होती.
हमीद करझाई यांच्या नेतृत्वाखालील अफगाण संक्रमणकालीन प्रशासनाची स्थापना करण्यास अनुमती देण्यासाठी वर सुरुवातीला तालिबान, अल कायदा आणि दुफळीतील युद्धखोरांपासून काबूल आणि आसपासचा भाग सुरक्षित करण्याचा आरोप ठेवण्यात आला होता.
ऑक्टोबर 2003 मध्ये, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने संपूर्ण अफगाणिस्तानमध्ये मिशनचा विस्तार करण्यास अधिकृत केले, आणि त्यानंतर ने संपूर्ण देशामध्ये चार मुख्य टप्प्यात मिशनचा विस्तार केला.
संभाव्य सोव्हिएत आक्रमणाविरूद्ध नाटो संरक्षणाच्या विश्वासार्हतेबद्दल शंकांसह युरोपियन राज्ये आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यातील संबंधांच्या मजबूतीबद्दल शंका-कुशंकांनी स्वतंत्र फ्रेंच आण्विक प्रतिबंधक शक्ती विकसित केली आणि माघार घेतली.
युतीने एकता दर्शविली: 16 एप्रिल 2003 रोजी, नाटोने आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा सहाय्यता दल ची कमान घेण्यास सहमती दर्शविली, ज्यात 42 देशांचे सैन्य समाविष्ट होते.
कराराच्या वेळी चे नेतृत्व करणाऱ्या दोन राष्ट्रांच्या जर्मनी आणि नेदरलँड्सच्या विनंतीवरून हा निर्णय आला आणि सर्व एकोणीस राजदूतांनी त्याला एकमताने मान्यता दिली.
11 ऑगस्ट रोजी ला नियंत्रण सोपवण्यात आले आणि च्या इतिहासात पहिल्यांदाच उत्तर अटलांटिक क्षेत्राच्या बाहेर मिशनची जबाबदारी स्वीकारली.
सीरियातील कुर्द-वस्ती असलेल्या भागांवर तुर्कीचे आक्रमण, लिबियामधील तुर्कीचा हस्तक्षेप आणि सायप्रस-तुर्की सागरी क्षेत्र विवाद यामुळे तुर्की आणि इतर नाटो सदस्यांमध्ये मतभेद निर्माण होण्याची चिन्हे आहेत.
सदस्यांनी च्या अण्वस्त्र बंदी कराराला विरोध केला आहे, जो अण्वस्त्रांच्या संपूर्ण निर्मूलनासाठी वाटाघाटीसाठी बंधनकारक करार आहे, ज्याला 120 हून अधिक राष्ट्रांनी पाठिंबा दिला आहे.
10 आणि 11 एप्रिल 1994 रोजी, संयुक्त राष्ट्रांच्या संरक्षण दलाने गोराझदे सुरक्षित क्षेत्राचे रक्षण करण्यासाठी हवाई हल्ले केले, परिणामी गोराझदेजवळील बोस्नियन सर्ब लष्करी कमांड आउटपोस्टवर नाटोच्या निर्देशानुसार काम करणाऱ्या दोन यूएस एफ-16 विमानांनी बॉम्बहल्ला केला.
20 मार्च 2011 रोजी, नाटो राज्यांनी स्टँडिंग मेरीटाईम ग्रुप 1 आणि स्टँडिंग माइन काउंटरमेझर्स ग्रुप 1, आणि सदस्यांकडून अतिरिक्त जहाजे आणि पाणबुड्यांचा वापर करून ऑपरेशन युनिफाइड प्रोटेक्टरसह लिबियाविरूद्ध शस्त्रास्त्रबंदी लागू करण्यावर सहमती दर्शविली.
आग्नेय तुर्कीचे कव्हरेज देण्यासाठी एअरबोर्न लवकर चेतावणी देणारी विमाने पाठवण्यात आली होती आणि नंतर या भागात त्वरित प्रतिक्रिया देणारे दल तैनात करण्यात आले होते.
2012 मध्ये सीरियन गृहयुद्धादरम्यान, नि:शस्त्र तुर्कीचे एफ-4 टोही जेट पाडल्यानंतर आणि सीरियाकडून तुर्कीवर मोर्टार डागल्यानंतर, आणि पुन्हा 2015 मध्ये इस्लामिक स्टेटच्या धमक्यांनंतर तुर्कीने हा लेख दोनदा लागू केला.
नाटो एक सामूहिक सुरक्षा प्रणाली तयार करते, ज्याद्वारे त्याचे स्वतंत्र सदस्य देश कोणत्याही बाह्य पक्षाच्या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी परस्पर संरक्षणास सहमती देतात.
नॉर्थ अटलांटिक ट्रीटी ऑर्गनायझेशन , ज्याला नॉर्थ अटलांटिक अलायन्स देखील म्हणतात, 27 युरोपियन देश, 2 उत्तर अमेरिकन देश आणि 1 यांच्यातील आंतरसरकारी लष्करी युती आहे.
ही प्रक्रिया सामान्यत: प्रथम भाषेच्या भाषकांपासून वेगळे होणे आणि दुसरी भाषा प्राप्त करणे आणि वापरणे या दोन्हीमुळे उद्भवते, जी पहिल्या भाषेच्या योग्य उत्पादनात आणि आकलनामध्ये व्यत्यय आणते.
दुसऱ्या भाषेचा असा हस्तक्षेप सर्व द्विभाषिकांनी काही प्रमाणात अनुभवला असेल, परंतु ज्या लोकांच्या मातृभाषेशिवाय दुसरी भाषा दैनंदिन जीवनात महत्त्वाची भूमिका बजावू लागली आहे अशा भाषिकांमध्ये भाषेची झीज जास्त स्पष्ट आहे.
कथा लिहिण्यासाठी आवश्यक ते पुरेसे ज्ञान जवळ नसल्यामुळे कोणताही विषय त्यांनी निवडला की ते त्या विषयाचा एखाद्या वैज्ञानिकासारखाच अभ्यास करायचे.
बँकेत नोकरी करणाऱ्या लक्षण लोंढे यांनी वयाच्या ५०व्या वर्षी स्वेच्छानिवृत्ती घेतली आणि त्यांनी त्यानंत आपला पूर्ण वेळ विज्ञान कथा लेखनात घालविला.
तसेच कथेची निवड जगातील विज्ञान लेखकांसाठी सर्वोच्च मानल्या जाणाऱ्या जेम्स गुन यांच्या 'द रोड टू सायन्स फिक्शन'च्या १९८९ च्या आवृत्तीसाठी निवडली गेली.
दिब्रिटो हे पर्यावरणाचे रक्षणकर्ते, गुंडशाहीविरुद्ध आवाज उठविणारे कार्यकर्ते आणि सुजाण, सजग आणि सामाजिक भान असलेले व्यक्तिमत्त्व अशी आहे.
फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो (४ डिसेंबर, इ.स. १९४३; नंदाखाल, ठाणे जिल्हा, महाराष्ट्र - हयात) हे महाराष्ट्रातल्या वसई येथील कॅथॉलिकपंथीय ख्रिस्ती धर्मगुरू व मराठी लेखक आहेत.
लीलाबाई मांजरेकर यांच्या संगीत बारीवर जाऊन त्यांनी त्यांच्याकडून "हिरा हरपला‘ हे नरवीर तानाजी मालुसरे यांच्या जीवनावरील नाटक बसवून घेतले.
शाहीर साबळे यांच्यानंतर त्यांच्या समृद्ध कलेचा वारसा त्यांचा मुलगा गीतकार-संगीतकार देवदत्त साबळे, मुलगी चारुशीला साबळे-वाच्छानी आणि नातू दिग्दर्शक केदार शिंदे यांच्याकडे आला.
मुंबईला आल्यावर या लोककलेचे नेटके रूप विशिष्ट संहितेसह समाजासमोर आणायचे, असा विचार शाहिरांनी केला आणि महाराष्ट्राची लोकधारा या लोककलेच्या देखण्या रूपाचा जन्म झाला.
यात अभंग, वाघ्या-मुरळी, शेतकरी नृत्य, लावणी, जोगवा, चिपळुणी, बाल्याचा नाच, भारूड, कोळीगीते अशा कलाप्रकारांतून मराठी संस्कृतीचे यथार्थ दर्शन घडविणाऱ्या 'महाराष्ष्ट्राची लोकधारा' या कार्यक्रमाने त्यांना अमाप प्रसिद्धी मिळाली.
१९४२ची चलेजाव चळवळ, गोवा व हैद्राबाद मुक्तिसंग्राम, संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ अशा अनेक आंदोलनांसह दारुबंदीचा प्रचार, लोककलाकारांचा सांभाळ अशा सामाजिक कामांतही त्यांंनी स्वतःला झोकून दिले होते.
पंढरपूरच्या विठ्ठल मंदिरात हरिजनांच्या प्रवेशासाठी साने गुरुजींनी केलेल्या उपोषणाला पाठिंबा देण्यासाठी त्यांच्या कलापथकाने दौरे केले.
समोरासमोर देठ असलेली व थोडा लांबट आकार असलेली किंचित फिकट हिरवी पाने, या पानांच्या मागे देठाजवळ, मधल्या शिरेच्या दोन्ही बाजूस गोगलगाईच्या शिंगाप्रमाणे दिसणाऱ्या दोन लहान ग्रंथी हे याचे वैशिष्टय आहे.
संस्कृत-अर्जुन, अर्जुनसादडा, अर्जुनाव्हय, इन्द्रू, ककुभ, देवसाल, धनंजय, धाराफल, धूर्तपाद्य, नदीसर्ज, पार्थ, शक्रतरू, क्षीरस्वामी, सर्पण, सेव्य, वगैरे
यांपैकी महाराष्ट्रातील निवडणुकांत, काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या आघाडीने बहुमत मिळवले व सत्ता काबीज केली, तर शिवसेना व भारतीय जनता पक्षाच्या युतीने मुख्य विरोधी पक्षाचे स्थान मिळवले.
१९३९ ह्या वर्षी पुण्यातील डेक्कन कॉलेजचे पदव्युत्तर आणि संशोधन संस्थेत रूपांतर झाल्यावर तिथे ऑगस्ट १९३९मध्ये त्यांची मराठा इतिहासाचे प्रपाठक म्हणून नेमणूक करण्यात आली.
ह्या पदवीसीठी त्यांनी मुसलमानी संस्कृतीचा हिंदू संस्कृतीवरील प्रभाव ह्या विषयावरील प्रबंध मुंबई विद्यापीठाला सादर केला होता पण परीक्षकांशी मतभेद झाल्याने त्यांना तो मान्य झाला नाही आणि त्यामुळे शेजवलकरांना एम.
कुटुंबाकडून वारसाहक्काने मिळालेला परखड स्पष्टवक्तेपणा, विचारांचे स्वातंत्र्य आणि वादविवादातून विषयाच्या मुळाशी जाण्याची वृत्ती आयुष्यात पुढे फार उपयोगी पडली.
संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीत पहाडी आवाजातील जोशपूर्ण पोवाड्यांनी प्रबोधन करणारे सुप्रसिद्ध शाहीर अमर शेख हे मल्लिका शेख यांचे वडील होत.
शालेय जीवनापासून सुरू झालेल्या लेखनप्रवासात अनेक कथासंग्रह, एकांकिका, नाटक, चित्रपट संहिता, अशा विविध वाङ्मयप्रकारात पाच तपांहून अधिक काळ त्या लेखन करत आहेत.
वैष्णव ह्या शब्दाचा अर्थ होतो 'जो विष्णुची भक्ती करतो तो', आणि जिथे ही वैष्णव परंपरा उदयास आली त्या पश्चिम बंगाल राज्यातील गौड प्रांतासंदर्भाने गौड हा शब्द येतो.
आर्थिकदृष्ट्या बिकट परिस्थितीत राहणाऱ्या ११ लाख विद्यार्थ्यांना व मुलांना भारतात इस्कॉन फूड रिलीफ फाउंडेशन द्वारे दुपारचे जेवण देण्यात येत आहे.
शिकारी जास्तच जवळ येत असल्याचे दिसल्यावर सायाळ त्याच्या अंगावर उलट दिशेने वेगाने धावून जाते आणि आपले अतिशय टोकदार काटे त्याच्या अंगात सोडून क्षणात समोरच्या दिशेने धावते.
‘बृहत्निघंटु रत्नाकर’ या ग्रंथमालिकेतील ‘शालीग्राम निघंटु’ या ग्रंथात म्हाळुंगाच्या विविध औषधी उपयोगाबाबत सविस्तर माहिती पाहायला मिळते.
महाराष्ट्रातील जुन्या पिढीतील आयुर्वेद महामहोपाध्याय म्हणून गौरवल्या गेलेल्या शंकर दाजीशास्त्र पदे यांच्या ‘वनौषधी गुणादर्श’ या 1893 साली रचलेल्या ग्रंथात म्हाळूंग हे फळ बावीस प्रकारच्या आजारावर औषधी म्हणून गुणकारी असल्याचे म्हटले आहे.
यातील सर्वात महत्त्वाचा उपयोग म्हणजे गर्भधारणेच्या प्रक्रियेमध्ये निर्माण झालेले अडथळे दूर करून सुलभ प्रसूतीसाठी केला जाणारा उपयोग होय.
अर्थ: गोड म्हाळूंग हे शीतल, रुचिकारक, मधुर, भारी वीर्यवर्धक, दुर्जर, स्वादिष्ट तसेच त्रिदोष, पित्त, दाह, रक्‍तसंबंधित विकार, मलबंध, श्‍वासविकार, खोकला, क्षय आणि उचकी दूर करते.
महाळुंग भूक वाढवणारे, हृदयास हितकर , घशातील कफ कमी करून कंठ शुद्धी करणारे, रक्त व मांस धातूला शक्ती देणारे, तृषाशामक, खोकला, दमा, अरुची, उलटी, जुलाब, पोटदुखी, पोटात गोळा येणे, मूळव्याध, मलबद्धता, जंत दातांची कीड या आजारांमध्ये गुणकारी आहे.
महाळुंग वनस्पती मूळ भारतातील असून भारताच्या पूर्व भागातील वनांत, हिमालयाच्या पायथ्याजवळील प्रदेशात तसेच महाराष्ट्राच्या पश्‍चिम घाटात ही वनस्पती वाढलेली दिसून येते .
पाचू-कवडा नावाचे जे कबूतर आहे त्याच्या अंगावरील पाचूसारखी हिरवी झाक व पिवळ्या, निळ्या, जांभळ्या अशा कितीतरी रंगांच्या छटा हरियालाच्या अंगावर असतात.
वसंत आबाजी डहाके हे मराठीचे भाषातज्‍ज्ञ, कोशकार तसेच लेखक आणि कवी आहेत.१९६६ साली 'योगभ्रष्ट' या दीर्घ कवितेमुळे ते प्रकाशात आले.
काश्मिरी पंडितांच्या बळजबरीने धर्मांतर केल्याच्या विरोधात तक्रार घेऊन गुरू तेग बहादूरजींच्या दरबारात आले आणि म्हणाले की आमच्यासमोर एक अट घातली आहे की असा कोणी महापुरुष आहे का?
11 नोव्हेंबर 1675 रोजी, औरंगजेबाने काश्मिरी पंडितांची तक्रार ऐकून त्यांना सक्तीच्या धर्मांतरापासून वाचवण्यासाठी स्वतः इस्लाम स्वीकारला नाही म्हणून दिल्लीच्या चांदनी चौकात त्यांचे वडील गुरू तेग बहादूर यांचा सार्वजनिकपणे शिरच्छेद केला.
एप्रिल 1685 मध्ये, सिरमौरचे राजा मत प्रकाश यांच्या निमंत्रणावरून, गुरू गोविंद सिंग यांनी त्यांचे निवासस्थान सिरमोर राज्यातील पाँटा शहरात हलवले.
गुरूंनी त्या गर्दीतील लोकांना पुन्हा तोच प्रश्न विचारला आणि त्याच प्रकारे दुसरा एक व्यक्ती सहमत झाला आणि त्याच्याबरोबर गेला पण जेव्हा तो मंडपातून बाहेर आला तेव्हा त्याच्या हातात रक्ताने माखलेली तलवार होती.
त्याचप्रमाणे जेव्हा पाचवा स्वयंसेवक त्याच्याबरोबर तंबूच्या आत गेला तेव्हा काही वेळाने गुरू गोविंद सिंग सर्व जिवंत सेवकांसह परत आले आणि त्यांना पंज प्यारे किंवा पहिला खालसा असे नाव दिले.
गुरू गोविंद सिंह यांचा आदेश: 'सब सिखन को हुकूम है, गुरू मान्यो ग्रंथ' (सर्व शिखांना असा हुकूम आहे की गुरू ग्रंथ साहिब लाच आपला गुरू माना).
डोंगराळ प्रदेशातील अशा घडामोडी मुघल सम्राट औरंगजेबसाठी चिंतेचे कारण बनल्या आणि त्याने या प्रदेशात मुघल सत्ता पुनर्संचयित करण्यासाठी आपल्या मुलासह सैन्य पाठवले.
गुरू गोविंद सिंग यांचा जन्म २२ डिसेंबर १६६६ रोजी पाटणा येथे झाला, जो आता बिहारची राजधानी आहे, नववे शीख गुरू श्री गुरू तेग बहादूर जी आणि माता गुजरी यांच्या पोटी.
पहिल्या 5 खालशांच्या स्थापनेनंतर, त्याला 6 वा खालसा म्हणून नाव देण्यात आले ज्यानंतर त्याचे नाव गुरू गोविंद राय वरून गुरू गोविंद सिंग असे ठेवण्यात आले.
1687 मध्ये नादौनच्या लढाईत, गुरू गोविंद सिंग, भीम चंद आणि इतर सहयोगी डोंगरी सरदारांच्या सैन्याने अलीफ खान आणि त्याच्या मित्रांच्या सैन्याचा पराभव केला.
विचित्र नाटक आणि भट वहीनुसार, गुरू गोविंद सिंग नादौन येथे बांधलेल्या बियास नदीच्या काठावर आठ दिवस राहिले आणि विविध महत्त्वाच्या लष्करी प्रमुखांना भेट दिली.
जेव्हा गुरुजींना ही परिस्थिती कळली तेव्हा त्यांनी औरंगजेबाला जफरनामा लिहिले, ज्यामध्ये त्यांनी औरंगजेबाला इशारा दिला की खालसा पंथ तुमचे साम्राज्य नष्ट करण्यासाठी तयार आहे.
त्यानंतर ‘विदेही’, ‘अनोळखी’, ‘अकल्पित’, ‘हुंकार’, ‘अखेरचे पर्व’, ‘उत्तरार्ध’, ‘आधी.नंतर’ असे त्यांचे एकूण १९ कथासंग्रह प्रकाशित झाले आहेत.
विशिष्ट कालखंडातील प्रश्नांपेक्षा जन्म व मृत्यू या टोकांतील जीवनाचे प्रयोजन, स्त्री-पुरुषांची आणि आई-मूल, पती-पत्‍नी अशी कौटुंबिक नाती आणि त्यांनी जीवनाला दिलेला अर्थ, यांचा परोपरीने वेध घेणारी त्यांची कथा विशिष्ट मूल्यभाव व्यक्त करते.
पार्टीतून विविध हेतु साध्य करून घेणाऱ्या कंपन्यांसारखंच, या छापल्या गेलेल्या फोटोमधूनही विविध हेतु साध्य करून घेतले जातात, या सो-कॉल्ड-सेलेब्रिटीजकडून.
पुण्यात सौरभ गाडगीळ , विश्वनाथ कदम, अर्चना किर्लोस्कर, सुलज्जा फिरोदिया, रांका, सायरस व इतर पूनावाला, मीरा कलमाडी, नंदू नाटेकर, अविनाश भोसल्यांची मुले असे अनंत लोक या अशा पेज थ्री, पार्ट्या अन् समारंभांतून आपले अस्तित्व धगधगते राहील, सारखे लोकांसमोर येईल, अन् त्याचा फायदा आपल्या उद्योग-व्यवसाय, राजकारण इ.
विपणनाच्या संदेशांचे छापिल, दृक अथवा श्राव्य स्वरूपात, एखादे उत्पादन अथवा तत्सम काही कल्पना,सेवा यांचे प्रगटन करणे याला 'जाहिरात' करणे म्हणतात.
अशा जाहिरातीचे प्रायोजक सहसा उद्योगपती असतात, जे त्यांच्या उत्पादनाची अथवा सेवेची विक्री/कार्य वाढावी/वे व त्याद्वारे नफा मिळवावा अशी त्यांची ईच्छा असते.
या अशा धोरणाच्या अस्तित्वामूळेच टाईम्स ग्रुपमध्ये पानोपानी सहज दिसू शकणाऱ्या 'धाडसी' जाहिराती अजूनही सकाळसारख्या समूहांच्या प्रकाशनांमध्ये दिसत नाहीत.
म्हणजे त्यादिवशीसाठी त्या त्या पानावर आलेल्या जाहिराती साईझप्रमाणे लावून ते पान जाहिरात विभाग 'संपादकीय विभागाकडे पाठवतो. मग उरलेल्या जागेत बातम्या / लेख 'बसवले' जातात.
अगदी एलेव्हन्थ अवरला जाहिरात पाठवताना पान १ / ३ वगैरे वर 'जागा आहे का?' असे आधी विचारावे लागायचे. त्यावर 'जाहिराती अर्ध्या पानाच्या वर चालल्यात, जागा नाही.' असे ऐकावे लागायचे. आता 'सिटी पुलआऊट' म्हणजे 'टुडे' चालू झाल्यापासून तसे फारसे ऐकावे लागत नाही.! हे धोरण हळूहळू अधिक व्यावसायिक होत चालल्याचीच जुन्या वाचकांची तक्रार असते.)
एखाद्या क्लायंटला आपल्या उत्पादनासाठी पूर्ण देशभर कॅंपेन करायची असेल, तर सर्वत्र 'प्रेझेन्स' असलेलेच वृत्तपत्र तो निवडेल, हे सरळ आहे.
१ कोटी रुपये मिळविण्यासाठी १०० छोट्या ग्राहकांशी डोकेफोड करण्यापेक्षा एकाच, प्रचंड इमेज असलेल्या क्लायंटची जाहिरात करणे हे कितीतरी सोपे.
अमूक पेपरमध्ये तुमच्या या डिशबद्दल वाचले, असे जेव्हा तो हॉटेलमालकाला सांगायला जातो, तेव्हा तो मालकही, 'हा, हा. इतके पैसे खर्च केले होते बघा, त्या आर्टिकलसाठी!' अशी फुशारकी मारून सांगतो.
दुसऱ्या ठिकाणी जाऊन धंदा, खप वाढविणे; किंवा आवरते घेऊन आपले वृत्तपत्र एखाद्या मोठ्या समूहाला विकणे असेच पर्याय त्यांच्यासमोर राहतात.
आता मी माझ्या धंद्याची पैसे देऊन जाहिरात करून जेवढा फायदा होईल, त्याच्या कित्येक पट फायदा मला- सकाळमध्ये माझे नाव, माझ्या धंद्याची माहिती आली तर होईल.
जाहिराती या नेहेमी 'पेड' असतात, फुकट नसतात; आणि बातम्या ह्या लोकांच्या भल्यासाठी, माहिती मिळण्यासाठी वगैरे, अन् अर्थातच मोफत छापायच्या असतात.
सर्व माहितींपैकी एक गोष्ट लक्षात घेण्याजोगी आहे ती म्हणजे शिवाजी महाराजांनी पन्हाळा ताब्यात घेतला तेव्हा शिवाजीराजेसारखे दिसण्याबद्दल शिवा काशिदचे प्रथम नेबापूर पाटलांनी कौतुक केले.
त्यांनी शिवाजी महाराजांवर आणि पर्यायाने मराठी राज्यावर आलेल्या संकटाचे निवारण करतेवेळी आपल्या प्राणाचे बलिदान दिले, म्हणून शिवाजीराजे सिद्दी जोहरने पन्हाळगडाला दिलेल्या वेढ्यातून सुखरूप निघाले व विशाळगडावर पोहचले.
त्यामुळे सिद्दी जोहरच्या सैनिकांनी पालखीत बसलेल्या आणि पळून जाण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या शिवा काशीदांना, शिवाजी राजे समजून पकडले आणि सिद्दीकडे नेले.
सध्या शिन्दे ग्वाल्हेर याठिकाणी स्थायिक असल्यामुळे त्याची ही मानाची शासनकाठी त्यांच्या वतीने चालवण्याचा मान सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील करंजवडे गावाच्या ग्रामस्थांना शिन्देंनी फार पूर्वीपासून दिला आहे.
नन्तर मराठा हिंदवी साम्राज्यात पेशवा बालाजी च्या सैन्यात कार्य केले, तोरणमाळ-अक्रानी क्षेत्र चे वतनदार झाले व क्षेत्रीय-देशमुख व रावसाहेब हे पदवी मिळाली.
ब्रिटिश राज कालातीत त्यांची क्षेत्रीय-देशमुखी व रावसाहेबकी रद्द करण्यात आली व कलेक्टर नावाची अफशरशाही लागू केली पण वतनदार घराणे म्हणुन गावांची पाटीलकी बरकरार ढेवली.
त्यात गावांचे नाव धनुर, कापडणे, उमरखेड, शीरूड, जोवखेड़ा, बोरकुंड, डोंगरगाव, म्सहावद, मड़काणी, तोरणमाळ, फत्तेपुर, धडगाव, भोंगरा, डोंडवाडा, मोरतलाई, अमळनेर, धरणगांव, रावेर, अशीरगढ़, नेपागाव, बैतूल, मुलताई आदि आहेत.
या घराण्याच्या महाराष्ट्रात अनेक शाखा आहेत त्यापैकी विरगावकर थोरात, वाळकीकर थोरात, वाळवेकर थोरात, पारनेरकर थोरात, नेवासकर थोरात आणि भूमचे थोरात ,खुटबावचे थोरात या प्रमुख शाखा.
या घराण्याच्या महाराष्ट्रात अनेक शाखा आहेत त्यापैकी कापशीकर घोरपडे, मुधोळकर घोरपडे, सेंदूरकर घोरपडे, दत्तवाडचे घोरपडे आणि गजेन्द्रगडकर घोरपडे या प्रमुख शाखा.
मराठा घराणी व राज्ये, १७ ते १८वे शतकात मराठा साम्राज्याच्या विस्तारासाठी व संरक्षणासाठी ज्या मराठा घराण्यांनी योगदान दिले, त्या राजघराण्यांची ही यादी आहे.
मौर्य, सातवाहन, वाकाटक, राष्ट्रकूट, चालुक्य, शिलाहार, कदंब, यादव, होयसाळ, चौहान, गुहिल, सिसोदिया, सोळंकी, परमार, अभिर अशा उत्तर आणि दक्षिण भारतातील प्राचीन क्षत्रिय घराण्यांशी मराठ्यांची मुळे आहेत.
शिंदे/सिंधिया घराणे - वंश - सुर्यवंश, उपवंश - शेष, गोत्र - वशिष्ठ , प्रवर - वशिष्ठ-मैत्रावरुण-कौण्डिन्यः, वेद - यजुर्वेद, उपवेद - धनुर्वेद, देवक - मृगवेल, कुळदेवी - आदि शक्ती जनाई देवी, कुळदैवता - श्री ज्योतिबा, चिन्ह - सर्प , ध्वज - केशरी व लाल, उत्पत्ती - सिंधदेश, मुळगाव - कण्हेरखेड़ , राजक्षेत्र - उज्जैन; ग्वाल्हेर; दिल्ली आदि, पदवी - पाटील , देशमुख, सरकार, राजे, महाराज आदि
धनुरकर शिंदे घराणे - वंश - सुर्यवंश, उपवंश - शेष, गोत्र - विशिष्ठ , प्रवर - वशिष्ठ-मैत्रावरुण-कौण्डिन्यः, वेद - यजुर्वेद, उपवेद - धनुर्वेद, देवक - वटवृक्ष, कुळदेवी - आदि शक्ति धनदाई देवी, कुळदेवता - श्री काळभैरवः, चिन्ह - सर्प , ध्वज - केशरी व भगवा, उत्पत्ती - सिंधदेश, मुळगाव - अमीरगढ़ , राजक्षेत्र - धनुर ; नाशिक; डोंगरगाव; तोरणमाळ-अक्रानी आदि , पदवी - पाटील, देशमुख, रावसाहेब आदि
रणनवरे/रणवरे हे शिवपूर्वकालीन प्रतिष्ठित मराठा घराणे आहे, रणामध्ये लढण्यासाठी अग्रेसर साळुंखे चालुक्यांची एक शाखा,मराठ्यांच्या प्राचीन ९६ कुळांमधील एक प्रतिष्ठित असे घराणे.
या घराण्याच्या महाराष्ट्रात अनेक शाखा आहेत त्यापैकी कोल्हापूरकर भोसले, सातारकर भोसले, नागपूरकर भोसले, अक्कलकोटकर भोसले, तंजावरकर भोसले या प्रमुख शाखा.
कुळीथ (हुलगा, कुळथी गु. कुलीत हिं. कुलथी क. हुरुळी सं. कुलीथक इं. हॉर्स ग्रॅम, मद्रास ग्रॅम लॅ. डॉलिकॉस बायफ्‍लोरस, कुल-लेग्युमिनोजीउपकुल-पॅपिलिऑनेटी) ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती व एक प्रकारचे कडधान्य आहे.
सध्या हे कुळीथ कडधान्य जवळजवळ नामशेष झाले आहे, कारण पूर्वी याची लागवड करणारे शेतकरी आता त्या ऐवजी जास्त मागणी असणाऱ्या सोयाबीनचे पीक घेतात.
खडसे यांनी पक्ष्याचा या निर्णयावर आपण खुश आहोत असे सांगितले आणि नंतर एका आठवड्यानतर आपण व आपली मुलगी पक्ष्याच्या या निर्णयावर नाराज आहोत असे बोलून दाखवले.
जळगाव जिल्हा शिवसेना जिल्हाध्यक्ष चंद्रकांत पाटील यांनी पदाचा राजीनामा देत बंड पुकारले व अपक्ष म्हणून निवडणुकीच्या रिंगणात ते उतरले होते.
लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार, केलेल्या मतदारसंघाच्या रचणेनुसार, मुक्ताईनगर मतदारसंघात जळगांव जिल्ह्यातील मुक्ताईनगर आणि बोदवड तालुका आणि रावेर तालुक्यातील खिरडी, सावदा ही महसूल मंडळे आणि सावदा नगरपालिका या क्षेत्रांचा समावेश होतो.
१९६८ मध्ये महाराष्ट्र टाइम्सच्या संपादकपदाची जबाबदारी त्यांनी स्वीकारली आणि पुढे १९९६ पर्यंत म्हणजे जवळजवळ अठ्ठावीस वर्षे महाराष्ट्र टाइम्ससारख्या अग्रणी वृत्तपत्राचे संपादक म्हणून आपली कारकीर्द त्यांनी गाजवली.
लोकमान्य टिळकांची परंपरा जपणारे आणि संतांप्रमाणे सामान्यांनाही समजेल अशी लेखनशैली जोपासणारे तळवलकर हे खऱ्या अर्थाने 'अग्रलेखांचे बादशहा' होते.
टाइम्स ऑफ इंडिया, इलस्ट्रेटेड वीकली ऑफ इंडिया, द हिंदू, द डेक्कन हेरॉल्ड, रॅडिकल ह्युमनिस्ट, फ्रंटलाइन मॅगझिन अशा इंग्रजी वृत्तपत्रांतून आणि साप्ताहिकांतूनही तळवलकरांनी लेखन केले.
कढ़ीपत्ता हे पान तेज पत्ता किंवा तुळशीच्या पान यांच्यापेक्षा किंवा भूमध्यसागर प्रदेशांमध्ये मिळणाऱ्या सुगंधित पानांपेक्षा खूप वेगळे आहे.
स्टार ट्रेक शृंखलेतील सर्व मालीकांमधील ही पहिली मालिका होती जिच्या लोकप्रियते मुळे स्टार ट्रेकच्या सर्व मालिकांच्या भागांचे पुनर्प्रसारण २००५ पर्यंत चालले.
स्टार ट्रेक:द नेक्स्ट जनरेशन मालिकेला १८ एमी पुरस्कार मिळाले, व प्रसारणाच्या सातव्या पर्वात ही मालिका, अशी पहीली मालिका झाली जी एमी फॉर बेस्ट ड्रामॅटीक सीरीझ या पुरस्कारासाठी नामांकित झाली.
ह्या मालिकेत १७८ भाग होते जे ७ पर्वांमध्ये प्रसारीत झाले व यामुळे ही मालिका स्टार ट्रेक शृंखलेतील मालिकांमध्ये सर्वात मोठी मालिका ठरली.
स्टार ट्रेक:द नेक्स्ट जनरेशन ही जीन रॉडेनबेरी यांच्या स्टार ट्रेक कथानकावर आधारीत स्टार ट्रेक या दूरचित्र शृंखलेतील मालिका आहे.
जीन रॉडेनबेरी यांनी १९६० मध्ये स्टार ट्रेक या नावाने, एका काल्पनिक ब्रह्मांडाची रचना केली व या कल्पनेवर त्यांनी काही दूरचित्रमालिका बनवल्या.
एंटरप्राइझ अंतराळ जहाज हे युनायटेड फेडरेशन ‍ऑफ प्लानेट्सचे सर्वात मुख्य जहाज आहे व हे जहाज अंतरळातील संशोधन व अंतर-ग्रहीय संबंध हाताळण्यासाठी तैनात करण्यात आले होते.
स्टार ट्रेक शृंखलेचा पहिल्या व अत्यंत लोकप्रिय स्टार ट्रेक:द ओरिजीनल सिरीझ ह्या मालिकेचा नमूना वापरून, स्टार ट्रेक:द नेक्स्ट जनरेशन मालीकेच्या सर्व भागांची सुरुवात पॅट्रिक स्टुअर्टच्या आवाजने केली गेली.
सर्व एटीएम्स एका छत्राखाली येणे आवश्यक होते आणि त्यासाठी लागणारे तंत्रज्ञान, प्रशिक्षित मनुष्यबळ, कायमस्वरूपी भांडवली खर्च याची जुळवणी करणे महाकठीण कार्य होते.
त्यामुळे २७-८-२००४ रोजी हैदराबादस्थित या रिझर्व्ह बँकेच्या अखत्यारीतल्या संस्थेने ची उभारणी केली तेव्हा खऱ्या अर्थाने भविष्यातल्या जबाबदाऱ्या पेलणारा समर्थ स्विच देशास मिळाला.
कारण सरकारी बँकांतले तंत्रज्ञान अद्याप बाल्यावस्थेत होते, व्यवस्थापनाची इच्छाशक्ती दुर्बळ होती आणि कर्मचारी संघटनांचा एकूण पवित्रा पाहता त्याला बाळसे येणे दुर्घट दिसत होते.