polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक लहरींच्या उत्सर्जनासाठी, चार्ज केलेल्या कणाची हालचाल पुरेशी आहे आणि हे निश्चितपणे कार्य करते, म्हणून ते उर्जेचे उत्सर्जन आहे.
एखाद्या वस्तूचे अभिमुखता (म्हणजे निरीक्षकाच्या अक्षांच्या संदर्भात त्याच्या अक्षांचे संरेखन) वेगवेगळ्या निरीक्षकांसाठी भिन्न असू शकते.
उर्जेच्या संवर्धनाच्या नियमानुसार, कोणत्याही प्रतिक्रियेतील वस्तुमान कमी होणे हे प्रतिक्रियेनंतर त्याच्या गतिज उर्जेच्या वाढीइतके असावे.
काही वर्षांनंतर, सामान्य सापेक्षता नावाचा एक सामान्य सिद्धांत देण्यात आला, जो निर्देशांकांच्या विस्तृत श्रेणीवर कार्य करतो आणि गुरुत्वाकर्षण समजण्यास देखील मदत करतो.
एखाद्या वस्तूचा वेग निरीक्षकाच्या दृष्टीकोनातून प्रकाशाच्या वेगाच्या जवळ येत असताना, त्याचे सापेक्ष वस्तुमान देखील वाढते, ज्यामुळे त्याचा वेग वाढवणे अधिक कठीण होते, हे सर्व निरीक्षकांच्या संदर्भ फ्रेमवरून दिसते.
वरील व्यतिरिक्त - लॉरेन्झ परिवर्तन आणि विशेष सापेक्षतेचे स्पष्टीकरण व्युत्पन्न करणे - आइन्स्टाईनने समतुल्यतेसाठी स्वयं-प्रायोगिक युक्तिवाद देणारे किमान चार पेपर देखील लिहिले.
१९०१ मध्ये पुणे येथे षण्मासिक म्हणून निघालेल्या व पुढे कालांतराने मासिक स्वरूपात प्रकाशित होणाऱ्या सरस्वतीमंदिर ह्या नियतकालिकाच्या प्रकाशनात गद्रे ह्यांचा सहभाग होता.
भारतीय मान्सूनची ओळख करून देणारा ‘अचंबित करणारी सूत्रबद्ध यंत्रणा’ हा लेख, तसेच ११ डिसेंबर या आंतरराष्ट्रीय पर्वतदिनानिमित्त दैनिक सकाळमध्ये आलेला त्यांचा ‘साद देती पर्वतशिखरे’ हे लेख वाचकांना आवडले.
मुळात डॉक्टेरी पेश्याभमध्ये असणा-या या वाङ्मयीन क्षेत्रातही उंतुंग भरारी घेणा-या लेखिका म्हॉणुनही ओळख्ला जातात स्वयभावात सौम्या, साध्यां सरळ पण ध्येेयवेड्या व जिद्द चिकाटी परिस्थीाती नुसार सावरून त्या परिस्थमतीवर मात करत असणा-या या लेखिका आहेत.
कुणालाही न घाबणा-या व आव्हाणणात्मअक गोष्टय स्वीेकारण्यारची तयारी असणा-या लेखिकाही आहेत विविध क्षेत्रातील गोष्टीुवर लेखणही यांनी केलेले आहे.
यांना आलेल्याह अडचणीमध्येर प्रत्येहक परिस्थीलतीत मात करण्या‍ची तयारी दाखणा-या लेखिका जममदाडे या लेखिकेने आपल्याला टोकणा-या म्हवणजेच प्रत्येेक पावलावर असणा-या अडचणींना या गोष्टीचचा स्वीेकार केलेला आहे.
चिकित्सक दृष्टी, तीव्र निरीक्षण शक्ती व परिश्रम करण्याची तयारी, जोडीला शीघ्र ग्रहणशक्ती या गुणांमुळे ते हृदयशस्त्रक्रियेत पारंगत झाले.
फुटबॉल, अ‍ॅथलेटिक्स, खो-खो, हॉकी, मुष्टियुद्ध, व्हॉलीबॉल, पोहणे व बास्केटबॉल यांतही त्यांनी स्वतःचे प्रभुत्व दाखवले.
स.१९०५ मध्ये एकेदिवशी येथे पालखी प्रदक्षिणा सुरू असताना, पुजारी गुंडोपंत खोंबारे यांच्या हातून अनवधानाने श्रींची उत्सवमूर्ती पालखीतून खाली आली.
ध्यानात त्यांनी दत्त महाराजांना या बाबत विचारले असता, दत्तात्रेयांनी सांगितले की,"हे लोक नियमांनुसार वागत नाहीत, पादुकांवर अशुद्ध पदार्थ घालतात, तुझी निंदा करतात. आम्हांलाच तिथे राहायचा कंटाळा आला आहे. पंच नेमून परभारे व्यवस्था करावी !" मग वासुदेवानंद सरस्वती स्वामींनी पुजाऱ्यांना कडक शब्दात तंबी देऊन परत पुन्हा असे न करण्याची सूचना देऊन परत एकदा नियमावली घालून दिली.
गर्भित अर्थ असा आहे कीं हे प्रभो अंतर्बाह्य आपणच आहात हे जरी खरे असले तरी मी स्वतःला आपल्यापेक्षा वेगळा समजत असल्यामुळे माझ्या चित्तात जे वासनामय वादळ उठले आहे व सारखे उठत आहे ते आपणच शमवू शकता! आपणच माझी आई आहात व पिताही आपणच आहात. माता-पित्याला जशी पुत्राची काळजी असते व ते त्याचे हित पाहतात तसेच आपणही माझे हित पाहावे कारण आपणच माझे हितकर्ता आहात.)
उत्तर प्रदेश क्रिकेट संघटनेचे सचिव राजीव शुक्ला यांनी नोव्हेंबर २००९ मध्ये जाहीर केले की ग्रेटर नोएडा येथे क्रीडा शहर उभारणारा जेपी समुह एक क्रिकेटचे मैदानसुद्धा बांधणार आहे आणि युपीसीएने त्यांच्यासोबत पाच-वर्षांसाठी सामने भरविण्याचा करार केला आहे.
आजमितीला मैदानाचे बांधकाम पूर्ण झालेले असून कसोटी आणि आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्याच्या दृष्टीने दर्जा मिळविण्यासाठी आयसीसीसोबत बोलणी सुरू आहेत.
मैदान, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने घालून दिलेल्या नियम आणि वैशिष्ट्यांनुसार तयार केले गेले असून तेथे मीडिया आणि कॉर्पोरेट बॉक्स, वैद्यकीय सुविधा, व्यापारी दुकाने, उपहार गृह, माहिती किऑस्क, इत्यादी संबंधित सुविधा उपलब्ध आहेत.
हे मैदान आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीच्या नवीन वैशिष्ट्ये आणि मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार बांधण्यात आले आणि त्याला शहीद विजय सिंग पाठिक क्रीडा संकुल असे नाव देण्यात आले.
मैदानावर पहिला रणजी करंडक सामना उत्तर प्रदेश क्रिकेट संघ आणि वडोदरा क्रिकेट संघ यांच्या दरम्यान १ ते ४ डिसेंबर २०१५ रोजी खेळवला गेला.
शुक्लांच्या म्हणण्यानुसार, ते ग्रीन पार्कमैदान राज्य सरकारकडून भाडेतत्त्वावर घेण्यास तयार होते परंतून अधिकाऱ्यांना पटविण्यात त्यांना यश आले नाही.
ह्या पाळलेल्या कुत्र्याविषयी आणि शाहू महाराजांविषयी अनेक संदर्भ साधनात खंड्या नावाच्या लाडक्या आणि प्रामाणिक कुत्र्याचा उल्लेख अनेक ठिकाणी आढळतो.
महाराज दरबारी किंवा इतर कार्यक्रमास खास रितीरीवाजाने निघाल्याचे दिसतात परंतु महाराजांच्या स्वारी बरोबर निघालेली दोन कुत्री मात्र चित्रात दिसून येतात.
ताराबाईच्या सैन्याशी शाहूच्या सैनिकांनी केलेल्या लढाईनंतर झालेल्या तहान्वये राज्याची वाटणी झाली व थोरल्या शाहूंना साताऱ्याला राज्य स्थापन करण्याची परवानगी मिळाली.
थोरले शाहू युद्ध करीत नसले तरी त्यांच्या काळात मराठ्यांनी बाळाजी विश्वनाथ ते राघोबादादा आणि चिमाजी अप्पा यांनी उत्तर हिंदुस्थानचा अटकेपर्यंत प्रदेश जिंकून दाखविला.
या ॲप्लिकेशनची निर्मिती "नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया" या भारत सरकारच्या आर्थिक देवाण घेवाण प्रणाली विकसित व देखभाल करणाऱ्या संस्थेने केली आहे.
केळशी येथील विहिरीच्या पुराव्यावरून आणि आजूबाजूच्या पुरातत्त्वीय अवशेषावरून इसवी सनाच्या १५व्या शतकापर्यंत येथील समुद्राची पातळी ही तीन ते चार मीटरने कमीच होती हे नक्की होते.
१८५८ च्या घोषणेने लॉर्ड कॅनिंगला "पहिला व्हायसराय आणि गव्हर्नर जनरल" म्हणून संबोधिले, परंतु १८५८ च्या घोषित घोषणेने भारत सरकारची सत्ता स्वीकारण्याची घोषणा केली, परंतु त्याचे वारसदार म्हणून नियुक्त केलेल्या वॉरंटपैकी कोणीही त्यांना 'व्हायसराय' आणि पदवी म्हणून संबोधले नाही.
प्राधान्याने वागणाऱ्या वॉरंटमध्ये आणि सार्वजनिक सूचनांमध्ये वारंवार वापरला जात असे, मुळात सार्वभौम प्रतिनिधीच्या राज्य आणि सामाजिक कार्याशी संबंधित एक समारंभ होता.
गव्हर्नर-जनरल हे मुकुटचे एकमेव प्रतिनिधी म्हणून कार्यरत राहिले आणि भारत सरकारच्या गव्हर्नर जनरलच्या नियुक्त्यांची नियुक्ती ब्रिटिश मुकुट यांनी भारतीय राज्यसचिव यांच्या सल्ल्यानुसार केली.
अनुक्रमे १९५० आणि १९५७ मध्ये प्रजासत्ताक राज्यघटना लागू न होईपर्यंत गव्हर्नर जनरल यांचे कार्यालय नवीन राज्यांत प्रत्येक औपचारिक पदाच्या रूपात अस्तित्वात राहिले.
१८५७ च्या भारतीय विद्रोहानंतर कंपनीचा अंमल संपुष्टात आला, परंतु ब्रिटीश भारत व इतर राज्ये यांच्याबरोबरच ब्रिटीश राजवटीच्या थेट अंशाखाली आली.
विद्यमान चारचे कौन्सिल ऑफ इंडियाचे गव्हर्नर जनरल ऑफ इंडिया ऑफ इंडिया किंवा एक्झिक्युटिव्ह कौन्सिल ऑफ इंडिया असे औपचारिकपणे नाव बदलण्यात आले.
१७७३ च्या नियमन अधिनियमाने फोर्ट विल्यम ऑफ प्रेसीडेंसीचे गव्हर्नर जनरल किंवा बंगालचे गव्हर्नर जनरल या उपाधीने ईस्ट इंडिया कंपनी च्या कोर्टाचे संचालक नियुक्त करण्यासाठी हे कार्यालय तयार केले.
त्यावेळी बंगाल प्रांत असल्याने न्यायालयाने नियुक्त संचालक मंडळाने अर्थात, ईस्ट इंडिया कंपनीच्या न्यायालयाने गव्हर्नर जनरल या पदाची निर्मिती केली.
खेड्यापाड्यांच्या किंवा गावांच्या आसपास फेकून दिलेल्या मेलेल्या प्राण्यांचे मांस खाण्याकरिता तेथे गिधाडे, घारी, कावळे वगैरे गोळा होतात आणि मांसावर ताव मारतात.
टी २० मालिकेआधी, भारतीय संघातून रविचंद्रन अश्विन आणि रविंद्र जडेजाला विश्रांती देण्यात आली, त्यांच्या ऐवजी अमित मिश्रा आणि परवेझ रसूल यांना संघात स्थान देण्यात आले.
पाचव्या कसोटीतील विजयामुळे भारत सलग १८ कसोटी सामन्यांमध्ये अजिंक्य राहिला आणि स्वतःचा १७ कसोटी सामन्यांमध्ये अजिंक्य राहण्याचा विक्रम मोडला.
मर्यादित षटकांच्या मालिकेसाठी संघ जाहीर होण्या आधी, महेंद्रसिंग धोणीने मर्यादित षटकांच्या क्रिकेट कर्णधार पदावरून पायउतार होत असल्याचे जाहीर केले.
वाईवची पुढची आवृत्ती जिचे सांकेतिक नाव वाईव २- ओआसीस आहे, निर्मितीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात असल्याची गेब नेवेल यांनी पुष्टी केली आहे.
वाईव २ मध्ये छोटे पण अधिक प्रभावी लाईटहाउसेस, नवीन कंट्रोलर, विशिष्ट्य डिस्प्ले तंत्रज्ञान आणि लहान व हलका वायरलेस हेडसेट असणार आहे.
या उपकरणात ७० पेक्षा जास्त सेन्सर्सचा वापर करण्यात आला असून त्यामध्ये एमइएमएस गायरोस्कोप, एक्सेलेरोमीटर आणि लेसर पोसिशन सेन्सर्सचा समावेश आहे.
त्याची लाईटहाउस सिस्टीमची रचना ॲलन येत्स याने केली आहे आणि ती ज्या ऑब्जेक्टचा वापर करायचा आहे त्याच्यावर लावलेल्या सामान्य फोटोसेन्सर्सचा वापर करते.
याच्यामध्ये अंदाजे एक कोटी तारे आहेत, ज्यापैकी बहुतेक तारे पिवळे बटू तारे आहेत आणि काही लाल राक्षसी आणि निळे-पांढरे तारेसुद्धा आहेत.
त्यामुळे ओमेगा सेन्टॉरी हे अनेक वर्षांपूर्वी आकाशगंगेने गिळंकृत केलेल्या एखाद्या बटू दीर्घिकेचे केंद्रक होते अशी एक शंका वर्तवली जाते.
दुसऱ्या शतकातील खगोलशास्त्रज्ञ टॉलेमी याने बनवलेल्या ४८ तारकासमूहांच्या यादीमध्ये याचा समावेश होता, आणि आधुनिक ८८ तारकासमूहांचा भाग आहे.
नरतुरंगमध्ये २८१ ताऱ्यांची दृश्यप्रत ६.५ पेक्षा कमी आहे, म्हणजे हे तारे एवढे तेजस्वी आहेत की नुसत्या डोळ्यांनी दिसू शकतात.
हिरे सुद्धा कार्बनचे वेगळ्या संरचनेचे स्फटिकी स्वरूप असल्याने बीटल्स या बॅंडच्या "ल्युसी इन द स्काय विथ डायमंड्स" या गाण्यावरून शास्त्रज्ञांनी या ताऱ्याचे टोपणनाव "ल्युसी" असे ठेवले आहे.
पण त्यांचा कल शास्त्रीय गायकीपेक्षा ठुमरी, दादरा आणि गझल ह्यांत आहे हे लक्षात आल्यावर तसे शिक्षण त्यांना देण्याविषयी अता मोहोम्मद खॉं ह्यांनी मुश्तरीबाई ह्यांना सुचवले.
१९३४ साली कोलकाता येथील आल्फ्रेड थिएटर येथे बिहारच्या भूकंपग्रस्तांसाठी निधी जमवण्यासाठी आयोजित केलेल्या संगीतमहोत्सवात महत्त्वाचे गायक न आल्याने अख्तरीबाईंना आपली कला सादर करण्याची संधी मिळाली.
२००५ साली प्रथम प्रकाशित 'कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं ' या संशोधन ग्रंथात संत मुक्ताबाईंच्या जीवनचरित्र, कार्यकर्तृत्व, त्यांचे वाङ्मय, आणि इतर समकालीन व उत्तर कालीन मराठी संतांवरील प्रभाव यांचा शोध घेतला आहे.
संत मुक्ताबाईंना नेमके कोणते गोरोबा भेटले आणि गोरोबांना भेटलेल्या मुक्ताबाई आणि ज्ञानेश्वर भगिनी संत मुक्ताबाई या व्यक्ती दोन की एकच या विषयाचाही या ग्रंथाच्या माध्यमातून शोध घेतला गेला आहे.
या ग्रंथाला महाराष्ट्र साहित्य परिषद, महाराष्ट्र तत्त्वज्ञान परिषद, पुणे नगर वाचन मंदिर, इतिहास संशोधन मंडळ, संगमनेर आणि ज्ञानप्रबोधिनी या संस्थांचे पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत.
ज्या स्थानी बुद्धांना संबोधी प्राप्त झाली, त्या जागी वज्रासनाचे प्रतीक म्हणून एक विस्तीर्ण लाल शिलाखंड एका चबुतऱ्यावर बसवलेला आहे.
परंतु त्याचा पुष्कळसा ऱ्हास झालेला आहे; एक मोठे खोड, पश्चिमेकडील तीन फांद्या, अजूनही हिरव्या आहेत, परंतु अन्य फांद्या सालीसह वाळल्या आहेत.
“मी इ.स.१८७१ मध्ये आणि इ.स. १८७५ मध्ये बोधिवृक्ष पाहिला. तो पूर्णतः कुजलेला होता. नंतर अल्पावधीतच मी इ.स. १८७६ मध्ये बोधिवृक्ष पाहिला तर त्याचा काही भाग वादळामुळे पश्चिमेकडील भिंतीवर पडलेला होता आणि जुना पिंपळ नष्ट झालेला होता. तथापि, बोधिवृक्षाच्या मूळ जुन्या झाडाच्या अनेक बिया जमा होऊन त्यांपासून झालेल्या नवीन रोपट्यांनी पुन्हा ती जागा घेतली होती.”
१८६२ मध्ये ब्रिटिश पुरातत्त्व अधिकारी अलेक्झांडर कनिंगहॅम यांनी भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाच्या पहिल्या खंडामध्ये याची प्रथम नोंद घेतली.
ज्या वृक्षाखाली ध्यान करताना बुद्धाला ज्ञानप्राप्ती झाली तो अश्वत्थ म्हणजेच सिद्धार्थचा ज्ञानवृक्ष बोधिवृक्ष हे बहुतेकांना माहित असते; पण छोटा सिद्धार्थ सर्वप्रथम जम्बूवृक्षाखाली ध्यानस्थ झाला.
विटगेनस्टाईनच्या लेखनाने खूप वादविवाद निर्माण केले आहेत, कधीकधी विटगेनस्टाईनच्या कार्याला तात्विक विरोधी म्हटले गेले आहे, परंतु असे म्हणणे चुकीचे ठरेल की विटगेनस्टाईनच्या आधीही तर्कशास्त्रकारांनी भाषा वापरली जोर देत होती.
त्याच्या आधीच्या पुस्तकांमध्ये, विटगेनस्टाईन सत्यासाठी भाषेचे महत्त्व स्पष्ट करताना दिसतात, परंतु त्याच्या शेवटच्या पुस्तकात "तत्वज्ञानविषयक अन्वेषण" , विटगेनस्टाईन यांनी भाषेतील पक्षपाताचे वर्णन केले आहे.
सर्व पाश्चात्य तत्त्वज्ञान भाषेत रुजलेले आहे, परंतु भाषा आपल्याला सत्याचे एकच रूप दाखवते, ते सत्य जे आपण आपल्या विश्वासातून किंवा अनुभवातून निर्माण करतो.
त्यांच्या "तत्वज्ञानविषयक अन्वेषण" या मुख्य पुस्तकात ते म्हणतात की "बहुतेक वेळा जेव्हा आपण एखाद्या शब्दाच्या "अर्थ" बद्दल बोलतो तेव्हा आपण फक्त भाषेतील त्या शब्दाच्या मांडणीबद्दल बोलत असतो".
संपूर्ण पाश्चात्य-युरोपीय तत्त्वज्ञानातील भाषिक विश्लेषण या नावाने ओळखली जाणारी तात्त्विक विचारसरणीवर विलक्षण प्रभाव निर्माण करण्याचे श्रेय त्यांच्याकडे जाते.
पहिली, त्यांच्या स्वतःच्या तत्त्वज्ञानात्मक ग्रंथांनी आणि दुसऱ्यांदा विचारवंताच्या अनेक पिढ्यांवर त्यांच्या प्रभावाने, आंग्लभाषिक जगतातील तत्त्वज्ञानात्मक चळवळीचे स्वरूपच बदलून टाकले.
त्यांच्या या दोन्ही ग्रंथांनी तत्त्वज्ञानाच्या क्षेत्रातील विश्लेषण परंपरेतील अनेक पातळीवरील विकासांना आकार टर दिलाच; शिवाय अनेक प्रकारच्या तत्त्वज्ञानेतर साहित्याला खूप मोठी प्रेरणा दिली.
त्यांच्या गूढ, चित्तवेधक व्यक्तिमत्त्वाने अकादामिक क्षेत्राच्या बाहेर उत्तुंग झेप घेऊन तत्कालिन अनेक कलाकार, नाटककार, कवी, कादंबरीकार, संगीतकार आणि अगदी चित्रपट निर्मिकांवर भुरळ घातली.
विटगेनस्टाईन हे युरोप-पाश्चात्य तत्त्वज्ञानाच्या क्षेत्रात विसाव्या शतकातील सर्वात प्रभावशाली तत्त्ववेत्ते आणि काहीजणांच्या मते इमान्युएल कांट या तत्त्ववेत्त्यानंतरचे सर्वात महत्त्वाचे तत्त्ववेत्ते आहेत.
सन १९७८ ते १९९९ या प्रदीर्घ काळात त्यांनी पन्हाळा, गगनबावडा व सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील वैभववाडी तालुका या मतदारसंघांचे विधानसभेत पाच वेळा वेगवेगळ्या काळी प्रतिनिधित्व केले.
मनमोकळा स्वभाव, परखड बोलणे, आवाजातील जरब, स्पष्टवक्तेपणा आणि कमालीचा आत्मविश्वास या गुणांच्या जोरावर पाटील यांनी ‘यशवंत एकनाथ’या दोन शब्दांमध्ये आपले व्यक्तिमत्त्व उभे केले.
पन्हाळा, गगनबावडा व सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील वैभववाडी हे तिन्ही तालुके दुर्गम असल्याने शेती, वीज, पाणी, रस्ते या मूलभूत गरजांसाठीही आमदार म्हणून यशवंत एकनाथ पाटील ह्यांना सातत्याने कार्यरत रहावे लागले.
त्याने रोमन साम्राज्याचे मुख्य देवता म्हणून सीरियन सूर्यदेव, एलागाबालची उपासना सुरू केली, ज्याचे उद्दिष्ट पारंपारिक रोमन देवस्थान बदलण्याचे होते.
या धार्मिक क्रांतीला रोमन अभिजात वर्गाकडून षड्यंत्र आणि तिरस्कार या दोन्ही गोष्टींचा सामना करावा लागला, ज्यामुळे तरुण सम्राटाभोवती वाद निर्माण झाला.
एलागाबालसने विचित्र आणि अवनतीचे स्वादिष्ट पदार्थ असलेले भव्य मेजवानीचे आयोजन केले होते, रोमन खजिन्याला त्याच्या आनंददायी अतिरेकांनी ताण दिला होता.
इमेसा, सीरिया येथे 203 सीई मध्ये जन्मलेला एलागाबालुस वयाच्या 14 व्या वर्षी सत्तेवर आला आणि त्याचा खून झालेला चुलत भाऊ कॅराकल्ला याच्यानंतर सत्तेवर आला.
218 ते 222 पर्यंत चाललेला त्याचा शासनकाळ निंदनीय कृतींच्या मालिकेने आणि विक्षिप्तपणाने चिन्हांकित केला गेला ज्याने समकालीन आणि इतिहासकार दोघांनाही मोहित केले.
अल्बम मध्ये ठेवण्यासारख्खा सुक्ष्म हस्तलिखिताला राजपूत रंगकामात प्राधान्य होते पण काही चित्रकला ह्या महालाच्या भिंतींवर, किल्ल्याच्या आतील दालनांवर व हवेलीवर करण्यात येत असे, यामध्ये मुख्यत: शेखावतांची हवेली ,किल्ले आणि शेखावत राजपूतांद्वारे निर्मित महाल पण समाविष्ट होते.
राजस्थानी रंगकामात चार प्रमुख विद्यालये होती, त्यात विशिष्ट प्रकारच्या शैली आढळून येत होत्या ज्या त्या कलाकारांना आश्रय दिलेल्या राजघराण्यांचा ठसा उमटवत होत्या.
स्वतःच्या आरोग्यात स्वतःचाच सहभाग वाढावा या उद्देशाने वाचकांमध्ये जनजागृती करण्यासाठी या दिवाळी अंकात बाल, महिला कुटुंब, आरोग्य, वार्धक्य, पालकत्व असे वेगवेगळे विषय त्यांनी हाताळले.
‘औक्षवंत’ दिवाळी अंकाच्या दहा वर्षांच्या प्रवासात या अंकाला सात वर्षे महाराष्ट्र साहित्य परिषदेची डोंबिवली शाखा, रोटरी क्लब अशा संस्थांचे पुरस्कार लाभले.
समाजात प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचण्याकरिता लेखन हेच एकमेव उत्तम साधन आहे, हे उमगल्यामुळे, पुणे महापालिकेमध्ये गर्भिलिंगनिदान कायद्याविषयीच्या समितीसाठी २००३ ते २०१० या कालावधीत काम करताना व्याख्याने व मार्गदर्शन शिबिरांसोबतच वैजयंती पटवर्धनांचे लेखन सुरू होते.
टाइम्स ऑफ इंडिया ' या इंग्रजी वृत्तपत्राने या चित्रपटाला ४ स्टार्स दिले आणि त्यांनी पुढे असेही नोंदवले की "मराठी चित्रपटाला फार कमी वेळा प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळतो, आणि 'लोकमान्य : एक युग पुरुष' हा त्यापैकीच एक आहे.".
दार मोशन पिक्चर्संमध्ये क्रिएटिव्ह हेड पदावर काम करताना समीक्षकांच्या पसंतीस उतरलेल्या 'लालबाग परळ' आणि 'हॉन्टेड ३-डी' यांसारख्या चित्रपटांच्या निर्मितीमध्ये त्यांचा हात होता.
ओम राउत यांनी झी टॉकिजला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले की, ’लोकमान्य बाळगंगाधर टिळक यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपट बनविणे हे माझे स्वप्न होते आणि म्हणूनच मी गेली तीन वर्षे या विषयावर खूप अभ्यास केला.
या चित्रपटाच्या चित्रीकरणासाठी सात महिने लागले आणि या काळात माझ्या सगळ्या सहकाऱ्यांनी खूप मेहनत घेतली आणि माझी पूर्ण खात्री आहे की आमच्या चित्रपटाला खूप यश मिळेल ".
नीना राऊत फिल्म्सची पहिली निर्मिती 'लोकमान्य : एक युग पुरुष' या चित्रपटाद्वारे त्यांनी दिग्दर्शक म्हणून त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली.
या वृक्षाच्या वाढीसाठी आर्द्रतेचे वातावरण जास्त असलेले ठिकाणे, जास्त पाऊसमान, मध्यम ते भारी स्वरूपाची जमीन आणि जास्त तापमान नसलेली ठिकाणे उत्तम असतात.
"सप्तपर्णी' या वृक्षास त्यांच्या उपयुक्ततेनुसार आणि गुणानुसार अनेक नावे आढळतात. "ब्लॅक बोर्ड ट्री', "इंडियन डेव्हिल ट्री', "डीटा बार्क ट्री' मिल्कवूड पाइन ट्री, व्हाइट चेस वूड, पुलाई इ.
सरळ वाढणारे खोड, लवकर होणारी वाढ आणि फांद्यांची विशिष्ट ठेवण असलेले हे झाड सदाहरित म्हणजेच वर्षभर हिरवेगार राहणारे झाड म्हणून परिचित आहे.
सदाहरित आणि आकर्षक ठेवण इत्यादींमुळे या वृक्षाची लागवड बाग-बगीचे, निवासी संकुल, कार्यालये, शाळा-महाविद्यालये, रस्त्याच्या दुतर्फा, इ.
हा वृक्ष दिसायला सुंदर असल्याने तॊ उद्याने, बागा, रस्त्याच्या दुतर्फा, दुभाजकांमध्ये आणि सरकारी कार्यालये, शाळा- महाविद्यालये यांच्या परिसरात लावतात.
सप्तपर्णी झाडाच्या सालीच्या चूर्णाचा वापर एका भारतीय औषध कंपनी "भारवी फार्मास्यूटिकलस्" ने "सिंकोना कंपाउंड टॅबलेट" या आयुर्वेदिक उत्पादनामधे केलेला आढळतो.
आज कमानी ट्यूब्स कंपनीचे बाजारमूल्या ७५० कोटीपेक्षा जास्त आहे, तर कल्पना सरोज ह्यांची संपूर्ण संपत्ती १२.२ कोटी डाॅलर आहे.
त्या साधारपण परंतु अन्नधान्याने परिपूर्ण असलेल्या माहेरी वाढल्या होत्या, परंतु सासरी मोठे कुटुंब असल्यामुळे घरच्या सर्व कामाचा भार, तसेच घरकामे न झाल्यास मारहाण होत असे.
मुलीने खूप शिकावे ही त्यांच्या वडलांची इच्छा होती, परंतु नातेवाईकांच्या आग्रहामुळे कल्पना सरोज यांचे लग्न बालवयात म्हणजे वयाच्या बाराव्या वर्षी झाले.
मूळ "स्लमडॉग मिलियनेयर" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कल्पना सरोजांनी कमानी ट्यूब्स कंपनीच्या वादात सापडलेल्या मालमत्तेची खरेदी केली आणि ती कंपनी यशस्वीपणे चालवून तिला नफ्यात आणले.
त्यांच्या वुमन एम्पाॅवरमेंट कारकिर्दीसाठी व आंत्रप्रेनुअरशिपसाठी भारत सरकारने २०१३ साली त्यांचा पद्मश्री हा किताब देऊन गौरव केला.
साधारण वीस-पंचवीस वर्षे जुन्या झाडाच्या खोडाला छेद करून त्यातून बाहेर येणारा सुगंधी, तपकिरी, पिवळा, चिकट द्रव कालांतराने कठीण आणि नंतर ठिसूळ बनतो.
हा वृक्ष भारतात बंगलोर येथील लालबाग उद्यान, निलगिरी हिल्समधील कलगार उद्यान व दक्षिण भारतातील काही उंचीवरील ठिकाणे येथे शोभेसाठी लावण्यात आला आहे.
ग्लासगो विद्यापीठातून वैद्यकीय पदवी प्राप्त केल्यानंतर लगेच १८३९ ते ६० या दरम्यान सर हुकर यांनी ‘इरॅबस’ आ​णि ‘टेरर’ या जहाजांतून वनस्पती शास्त्रज्ञ या नात्याने अंटार्टिका खंडाची सफर केली.
जॉर्ज बेंथम या सहयोगी शास्त्रज्ञाबरोबर लिहिलेल्या ‘जेनेरा प्लॅंटारम’ या गाजलेल्या पुस्तकातून वनस्पती वर्गीकरणाची पद्धती त्यांनी सादर केली.
वनस्पती वर्गीकरणाचा पाया घालणाऱ्या सर हुकरने भारतीय उपखंडात दूरवर भ्रमंती करून हिमालयातील दुर्मीळ वनस्पती सर्वप्रथम जगापुढे आणल्या.
त्यांनी विस्तृत संशोधन करून ‘फ्लोरा ऑफ ब्रिटिश इंडिया’ या ग्रंथातून भारतीय उपखंडातील सपुष्प वनस्पती प्रजातींची नोंद व वर्गीकरण सादर केले.
सर हुकर यांनी हिमालयातील वनस्पतींवर लिहिलेल्या ‘हिमालयन जर्नल्स’ या पुस्तकात दार्जिलिंग व सिक्कीममधील घनदाट जंगलांबाबत व हिमालयातील दुर्मीळ प्रजातींबाबत विस्तृत विवेचन आहे.
सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक, अभियांत्रिकी महाविद्यालय, वैद्यकीय महाविद्यालय आणि व्यवस्थापन शिक्षण संस्था पुणे येथे ८० किलोमीटर अंतरावर आहे.
थेरवादी बौद्धांनी पाली भाषेत बुद्धांची शिकवण जतन करून याच भाषेत बौद्ध धर्माचा प्रचार व प्रसार केला तर महायानी बौद्धांनी भक्कमपणे संस्कृत भाषेत बुद्ध शिकवण जतन करून संस्कृत मधूनच त्याचा प्रचार-प्रसार केला.
च्या दुसऱ्या तिसऱ्या शतकापासून संस्कृत भाषेची प्रतिष्ठा वाढल्याने संस्कृत, तिबेटी आणि चीनी या भाषेतही बौद्ध साहित्य पुष्कळच निर्माण झाले.
या प्रकरणी प्रीतमची आई मंगला पाटील यांनी खुनातील पुरावे नष्ट करण्याचे प्रयत्न केल्याने त्यांनाही सहआरोपी करून अटक केल्याची माहिती पोलीस अधीक्षक महादेव तांबडे यांनी दिली.
मात्र पदवीचा अडसर असल्यामुळे त्यांच्या एकट्याच्या नावे शोधनिबंध प्रकाशित होऊ शकत नव्हते; पण त्यांनी केलेल्या संशोधनाचे श्रेय त्यांनाच देण्यासाठी संस्थेनेच, प्रबंधांमध्ये सहलेखक म्हणून त्यांचे नाव देण्यास सुरुवात केली.
विद्यापीठ अनुदान आयोगासाठी त्यांनी ‘मेळघाटातील आदिवासींचे सांस्कृतिक व वाङ्मयीन संचित’, ‘मराठी विज्ञान कथा’, ‘मराठी विज्ञान कथात्म साहित्याचा समाजावर होणारा परिणाम’ आणि ‘अनुवादीत विज्ञान कथा’ या विषयावरती शोध प्रकल्प सादर केले आहेत.
कोणत्याही भाषेतील ज्ञानकोशात (भाषाविज्ञानविषयक नोंदीमध्ये किंवा विशेषतः भाषाविज्ञानाच्या ज्ञानकोशात) पाणिनी आणि संस्कृत व्याकरण परंपरेचा अत्यंत गौरवपूर्ण संदर्भ दिसून येतो.
‘शब्दस्वरूप’ या तिसऱ्या प्रकरणात लक्षणांचे प्रकार, भाषा व शब्द, लिपीरूप शब्द, लिपी शब्द नव्हे, वेद-निरुक्त-पाणिनी, वार्तिककार यांचे मौन, महाभाष्यातील दोन लक्षणे, महाभाष्य लक्षणातील विसंगती, विसंगतीचा परिहार, शब्दनित्यत्व वार्तिकमत , त्यावरील आक्षेप, प्रतिपदपाठ, शब्दरूपांचा अनियमितपणा, वैयाकरण व नैयायिक संघर्ष, शब्दनित्यत्वावर आक्षेप, आक्षेपांचे निरसन, रेखागवयन्याय, सिद्ध म्हणजे नित्य, ‘शब्द नित्य’ ह्याबद्दल उपपत्ती, भर्तृहरीचे मत, स्फोटवादावर आक्षेप, कैपटोपाध्याय मत, नागोजीभट्टांचे समर्थन, प्रतिबंदी, प्रत्यभिज्ञा, शब्दस्वरूपासंबंधी सिद्धांत अशा शीर्षकान्वये केलेली चर्चा आहे.
‘दोन डोळ्यांनी जशी कोणतीही वस्तू एकच दिसते, दोन वेगळ्या वस्तु दिसत नाहीत, तसेच माणसांच्या कानांचेही आहे. व्याकरणशास्त्राला मात्र एका कानाने ऐकू येणाऱ्या शब्दापेक्षा दुसऱ्या कानाने कळून येणारा शब्द अगदी वेगळा असतो, असे व्याकरणाच्या दोन कानांचे आगळेपण आहे. एका कानाने त्याला शब्दांचे बाह्य स्वरूप म्हणजे शरीर कळते तर दुसऱ्या कानाने शब्दांचे अंतरंग म्हणजेच आत्मा कळतो.’ या प्रकरणात शब्दप्रक्रिया, अर्थप्रक्रिया या संदर्भातील चर्चा आहे.
‘ पाण्याने तहान भागेल, दुसऱ्या वस्तूत ओलेपणा येईल. ते कार्य अग्नीने शक्य नाही. तसे पाणी व अग्नी ह्या शब्दांचे नाही. कोणी पाणी हा शब्द दाहक वस्तू ह्या अर्थी वापरायचे ठरविले व त्या वापराला लोकांची मान्यताही मिळाली तर त्यात काहीच बाधा येणार नाही. खुशाल ‘पाण्याने सारे रान जळून गेले,’ असे म्हणावे.
तसेच त्यामध्ये सायणाचार्यांच्या विवेचनावरून वाक्यातील पदे, व पदांचे नाम, क्रियापद, उपसर्ग, अव्यय असे वर्गीकरण इंद्राने केले, असे नमूद आहे.
वाक्याची घटक पदे व पदांचे घटक वर्ण यांच्या विचारातून पुढे व्याकरणशास्त्राच्या शिक्षा , निरुक्त आणि व्याकरण अशा तीन शाखा, परस्परपूरक पण स्वतंत्र ज्ञानशाखा म्हणून वाढीस लागल्या.
‘शब्द, वाणी व स्फोट’ या प्रकरणात सूक्ष्मतम, सूक्ष्मतर, सूक्ष्म व व्यक्त अशा चार प्रकारच्या वाणींना अनुक्रमे परा, पश्यन्ती, मध्यमा व वैखरी अशा असलेल्या संज्ञांचे स्वरूप, व्याकरणशास्त्राचा खास विषय म्हणून स्फोट संकल्पनेची चर्चा व स्फोटाचे प्रकार यांची चर्चा आहे.
“पदे म्हणजे सुबन्त व तिङ्न्त व त्यावर आधारलेले समास, तद्धित-साधित-प्रातिपादिके इत्यादी विषय मुख्यत्वेकरून व्याकरण शास्त्राकडे राहिले व इतर दोन विषय वर्णविचार व व्युत्पत्ती हे अनुक्रमे शिक्षा आणि निरुक्त यांचेकडे गेले. तथापि हे विषय-वर्गीकरण म्हणजे वायुबंद डब्यासारखे पक्के नाही. त्यामुळे एकमेकांचे विषय जरुरीनुसार कमी अधिक प्रमाणात त्यांनी हाताळले आहेत.” असेही भागवत नमूद करतात.
तर ती कार्यकारिता म्हणजे म्हणजेच बोधकता, ही केवळ वापर व सामाजिक मान्यतेवर अवलंबून असते, हा समारोप आधुनिक भाषाविज्ञानातील भाषेबाबतच्या ‘सामाजिक संस्था’, ‘यादृच्छिकता’ अशा संकल्पनांची प्राचीन जाणकारी स्पष्ट करतो.
अधिकरणाची विषय, संशय, पूर्वपक्ष, उत्तरपक्ष व सिद्धांत ही अंगे असतात हे नमूद करून त्या आधारे शब्दार्थस्वरूप या विषयाची चिकित्सा केली आहे.
वाडेकर व सुरेंद्र बारलिंगे अशा तत्त्वज्ञानाच्या ज्येष्ठ व जाणत्या प्राध्यापकांनी वामनशास्त्री भागवतांकडून सदर पुस्तक लिहवून घेतले.
त्यामुळे व्याकरणशास्त्र ते व्याकरणदर्शन या दुसऱ्या प्रकरणात तर स्पष्ट म्हटलेले आहे की, ‘पद, वाक्य, प्रमाण व प्रमेयशास्त्र या चार प्रकारच्या शास्त्रांच्या मालिकेत पदशास्त्र म्हणजे व्याकरणशास्त्र हा पाया आहे व प्रमेय म्हणजे वेदान्तशास्त्र हा कळस आहे.’
बाळ कुडतरकर जेव्हा मुंबईत गिरगावातील ‘राममोहन इंग्लिश स्‍कूल’मध्‍ये शिकत होते, त्‍यावेळच्‍या एका प्रदशर्नात त्यांनी काढलेल्‍या चित्रास प्रथम क्रमांकाचे पारितोषिक मिळाले.
विविध उत्पादनांच्या जाहिराती, चित्रपटगृहात चित्रपट सुरू होण्यापूर्वी दाखविले जाणारे माहितीपट, शासनाच्या विविध योजना लोकांपर्यंत पोहोचवणाऱ्या जाहिराती, आकाशवाणीवरील कार्यक्रम किंवा चित्रपटाचे डबिंग अशा अनेक ठिकाणी कुडतरकरांनी त्यांच्या भारदस्त आणि दमदार आवाजाच्या जोरावर आपला स्वतंत्र ठसा उमटविला.
दुर्दैवाने, त्यांचे प्रयत्न निरर्थक ठरले, कारण गॉर्डियन आणि गॉर्डियन दोघेही युद्धात मरण पावले आणि सत्तेसाठी त्यांच्या महत्वाकांक्षी बोलीचा अचानक अंत झाला.
238 मध्ये, रोमन सिनेटने राज्य करणाऱ्या सम्राटाच्या विरोधात गॉर्डियन आणि त्याचा मुलगा गॉर्डियन या दोन सह-सम्राटांची निवड करून मॅक्झिमिनस थ्रॅक्सच्या अधिकाराला आव्हान देण्याचा प्रयत्न केला.
गॉर्डियन , त्याच्या संपत्ती, शहाणपणा आणि आदरासाठी ओळखले जाते, त्याच्या लोकप्रियतेमुळे आणि सुव्यवस्था आणि स्थिरता पुनर्संचयित करण्याच्या क्षमतेमुळे निवडले गेले.
राजा अशोकांचा जन्म आणि त्यांचे राज्यशासन, याविषयीचे तपशीलवार वर्णन अशोकवदनात, बुद्धांच्या या भाकितासंदर्भात त्यांच्याच शब्दात असे म्हटलेले आहे की, “माझ्या मृत्यूनंतर शंभर वर्षांनी पाटलीपुत्र नगरात अशोक नावाचा एक सम्राट उदयास येईल. पृथ्वीवरच्या चार खंडांपैकी एकावर तो राज्य करेल; आणि माझे अवशेष जतन करत जंबुद्वीपाची शोभा वाढवेल. लोकांच्या कल्याणासाठी तो ८४,००० स्तूप बांधेल, ज्याबद्दल महान विभूतींना आणि माणसांना आदर वाटेल आणि त्यामुळे अशोकांच्या कीर्तीत भर पडून ती दूरवर पसरेल. त्यांना मिळालेली सर्वात स्तुत्य अशी भेट म्हणजे, जयाने तथागताच्या कटोऱ्यात फेकलेली ओंजळभर मूळ-माती, ही होती.”
हा राजा बौद्ध धर्मावरील श्रद्धेचा शत्रू समजला जायचा आणि तो राजा होण्यापूर्वी कितीतरी पूर्वीपासून मौर्य साम्राज्याने बौद्ध धर्माला पाठिंबा दिला होता.
जॉन स्ट्रॉंग यांनी अनुवादित केलेल्या अशोकवदन मधील १३३ व्या गोष्टीत याबाबतचा असा उल्लेख सापडतो की, “राजा पुस्यमित्राने चौपट सेना सज्ज करून बौद्ध धर्माला नामशेष करण्याच्या हेतूने तो कुक्तुटराम इथे गेला. त्याने संघरामचा विध्वंस केला तिथल्या भिक्खूंना ठार मारले व तेथून निघून गेला. काही काळानंतर तो साकला येथे आला आणि जो कोणी जो कोणी बौद्ध भिक्खूंच्या प्रमुखाला त्याच्या समोर आणून उभा करेल, त्याला ह्या राजा शंभर दिनार बक्षीस म्हणून देण्याचे जाहीर केले.”