polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ज्या काळी ज्याला काही अभ्यासात गती नाही, हातात कसब नाही, दैवदत्त आविष्कार अंगी नाही, अशा मठ्ठ किंवा उडाणटप्पू मुलांना नाटक कंपन्यांमध्ये आणून सोडत.
१८९४ सालच्या दसऱ्याच्या दिवशी, दत्तात्रेय फाटक, गोपाळ वाड, वामन काशीकर, दत्तात्रय परांजपे, दातार या १६ वर्षे वयाच्या हुशार अभ्यासू तरुणांनी 'स्टुडंटस् सोशल क्लब' या नाट्य मंडळाची स्थापना केली.
त्यांत आंतर बँक एकांकिका स्पर्धा, रोटरी क्लब एकांकिका स्पर्धा, भरत करंडक, आयटी करंडक, कामगार कल्याण स्पर्धा, संस्कृत नाट्यस्पर्धा, एकपात्री बहुरूपी अभिनय स्पर्धा, मौनांतर स्पर्धा, नाट्यछटा स्पर्धा, बालनाट्य स्पर्धा असे अनेक प्रयोग समाविष्त आहेत.
ही सगळी मुलेही ग्रॅज्युएट, वकील, शिक्षक वगैरे झाल्यावर, समाजाने १९०० सालानंतर, नाटक हे हुशार मुलांचे क्षेत्र आहे हे मान्य करायला सुरुवात केली, आणि या पहिल्या हौशी नाट्य संस्थेला समाजमान्यता मिळू लागली.
बौद्ध धर्माचा वारसा जतन करणारी प्रदीर्घ ऐतिहासिक कालखंडाची पार्श्वभूमी लाभलेली अजिंठा लेणी या भारताची जागतिक आंतरराष्ट्रीय पर्यटनासाठी ठळक ओळख करून देणाऱ्या महत्त्वाच्या लेणी आहेत.
भारताच्या केंद्रीय पर्यटन मंत्रालयाच्या प्रतिष्ठित पर्यटन स्थळ प्रकल्पात देशातील १२ पर्यटन स्थळांची निवड करण्यात आली असून महाराष्ट्रातील अजिंठा व वेरूळच्या लेण्यांचा या यादीत समावेश आहे.
लेणी सुरू करण्याचा आणि बंद करण्याचा वेळ हा मंगळवार ते रविवार सकाळी नऊ वाजेपासून संध्याकाळी साडेपाच पर्यंत लेण्यात पर्यटकांसाठी खुले असतात.
अजिंठा लेण्यांत गौतम बुद्धाच्या विविध भावमुद्रा तसेच बौद्ध तत्त्वज्ञानाला चित्रशिल्प रूपात व्यक्त करणाऱ्या शिल्पकलेचा अद्वितीय आविष्कार पाहायला मिळतो.
मध्ययुगातील अनेक चिनी बौद्धधर्मीय प्रवाशांनी अकबराच्या काळापर्यंत उपलब्ध असलेल्या आपल्या प्रवासवर्णनांत या लेण्यांचा उल्लेख केला आहे.
१८ व्या मॉस्को आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी नामांकनासह या चित्रपटाने आंतरराष्ट्रीय ख्यातीही मिळवली.
जगभरातील दहशतवादी हल्ल्यांच्या वाढत्या भीतीच्या वातावरणावर आधारित आंतरराष्ट्रीय प्रेक्षकांसाठी हा चित्रपट पुन्हा प्रदर्शित करण्यात आला.
ऑगस्ट २०१५ मध्ये, २०१५ लंडन इंडियन फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये बॉम्बे आणि दिल से सोबत, पॉलिटिक्स अॅज स्पेक्टेकल: द फिल्म्स ऑफ मणिरत्नम या पूर्वलक्षी मालिकेत प्रदर्शित करण्यात आला.
या चित्रपटाची कथा तामिळनाडूतील एका खेड्यातील एका सामान्य मुलीवर आधारित आहे, जी तिच्या पतीला जम्मू आणि काश्मीरमधील अतिरेक्यांनी अपहरण केल्यानंतर त्याला शोधण्यासाठी अथक प्रयत्न करते.
त्याला सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शक - तमिळसाठी फिल्मफेर पुरस्कार आणि त्याच्या कामासाठी सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शकाचा 'तामिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार' मिळाला.
सवाई माधवराव पेशव्यांच्या प्रथम विवाहप्रसंगी भोजनसमयी पानात खायचे पदार्थ कोठे व कसे वाढायचे याबद्दलची वाढ़पाची पद्धत नाना फडणीसांनी सुरू केली.
ब्राम्हणभोजनाच्या समयी दीड किंवा दोन हात लांब केळीचे पान, दर पानाच्या बाजूला १० ते १२ द्रोण, पानाभोवती रांगोळ्या, बसायला व टेकायला रुप्याच्या फुलांचे शिसवी पाट, चांदीच्या वाटीत गुलाबपाणी अथवा केशरपाणी ( एक पक्वान्न खाल्ल्यावर त्याची चव दुसऱ्या पक्वान्नाला लागू नये म्हणून उजव्या हाताची बोटे स्वच्छ करण्यासाठी), पानात १० भाज्या - त्यात तोंडली, परवर, पडवळ, वांगी या भाज्या नित्य असत.
३-४ प्रकारच्या फेण्या, साधे वडे, वाटल्या डाळीचे कढीवडे, साजूक तूप, माध्यम गोड मठ्ठा, २ प्रकारच्या खिरी , सपिटाच्या पूर्ण पोळ्या , खिचडी, ओले हरभरे, पापड, सांडगे, चिकवड्या, मिरगोंडे , फळभाजीच्या तळलेल्या काचऱ्या, २० प्रकारच्या कोशिंबिरी, फळभाज्या, पालेभाज्या, उडदाचे किंवा मुगाचे तळलेले किंवा भाजलेले पापड, तळवडे, पंचामृत, रायती, ताकाची कढी, चाकवताचे सांबार, मसालेदार वांगी, सुरण, पांढरा भोपळा, मेथीची किंवा अंबाडीची भाजी, चटण्या, कोशिंबिरींत कोथिंबीर, लसूण, आले, लाल मिरच्या, तीळ, जवस, कारले, आमसुले, हरभऱ्याची डाळ, लिंबे यांचा वापर करीत.
गंध-अक्षत लावताना - वाकडे गंध लागू नयें व अक्षता लावताना नाकाला धक्का न लागता कपाळचा मध्य पाहून लहान मोठी अक्षत ओघळ न येता वाटोळी लावावी व गंध उभे-आडवे ज्यास पाहिजे तसे लावावे.
वाराणशीबाईंवरून प्रभावित होऊन अनंतशास्त्री डोंगरे यांनी ज्या आपल्या मुलीला शिकविले होते, ती मुलगी पुढे पंडिता रमाबाई म्हणून नावाजली गेली.
१६७४मध्ये राज्याभिषेकानंतर कारभाराच्या सोयीसाठी अष्टप्रधान मंडळ नेमले, आणि त्या मंडळाचा प्रमुख म्हणून मोरोपंत त्रिंबक पिंगळे यांना नेमले.
नाना फडणविसांच्यानंतर इंग्रजांच्या उद्योगांकडे पेशव्यांचे दुर्लक्ष झाले, आणि मराठा राज्याचा अस्त झाला आणि त्यामुळे १०४ वर्षांची पेशव्यांचीची कारकीर्द झाकोळली गेली.
पण श्रीवर्धनकर भट घराण्यातील पेशव्यांनी मुलकी आणि लष्करी अशा दोन्ही आघाड्यांवर असा पराक्रम गाजवला की लोकांनी त्यांना सहजच श्रीमंत हा किताब दिला.
त्यामुळे राज्यात विद्या, कला यांची वाढ करण्यासाठी त्यांना स्वस्थता मिळाली नाही पेशव्यांची कारकीर्द म्हणजे सततची युद्धमोहीम असे चित्र उभे राहिले.
त्या मेजवानीच्या बेतात साधा व केशरी गोड भात, कागदासारख्या पातळ पाटवड्या, पुरणपोळ्या, रंगीबेरंगी मिठाया, भाज्या, चटण्या, कोशिंबिरी, केळीच्या पानावर वाढल्या जात.
पेशवे कुटुंबातील सख्खे-सावत्र, चुलत व दत्तकपुत्र असलेल्या तमाम पुरुषांच्या विवाहांमुळे सुमारे ५५-६० सुस्वरूप ब्राह्मण स्त्रिया पेशवे घराण्यात सासुरवाशिणी म्हणून आल्या.
१९०८ - व्हियेनामध्ये लेओन ट्रोट्स्की, एडॉल्फ जॉफ, माटव्हे स्कोबेलेव्ह व इतर रशियन नागरिकांनी प्रावदा हे बातमीपत्र सुरू केले.
२००३ - लास व्हेगास येथे नाट्यमंचावर वाघ व सिंहांकडून खेळ करवून घेणाऱ्या सिगफ्रीड आणि रॉय या जोडींपैकी रॉय हॉर्नवर एका वाघाने प्रेक्षकांसमोरच घातकी हल्ला चढवला.
१८६३ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष अब्राहम लिंकनने दरवर्षीच्या नोव्हेंबरमधील चौथा गुरुवार हा थॅंक्सगिविंग दिन म्हणून पाळण्याचा आदेश दिला.
ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका हे देश संस्थापक असलेली आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती १५ जून १९०९ रोजी लॉर्ड्स येथे इंपेरियल क्रिकेट परिषद म्हणून स्थापन झाली.
१९६५ मध्ये इंपेरियल क्रिकेट परिषदेचे नाव बदलून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद असे करण्यात आले त्याचबरोबर पहिल्यांदाच नियमन मंडळात राष्ट्रकुलाच्या बाहेरील देशांच्या निवडीला मंजूरी देण्याबाबत नवीन नियम केले गेले.
त्याशिवाय, पूर्ण सदस्य असलेल्या देश हे आपोआपच आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यास पात्र असतात.
अफगाणिस्तान, आयर्लंड, पापुआ न्यू गिनी, संयुक्त अरब अमिराती, स्कॉटलंड आणि हाँग काँग ह्या संघांकडे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा असल्याने आपोआपच आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० दर्जा सुद्धा मिळाला आहे.
आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०, २०१६ साठी पात्र ठरलेल्या नेदरलँड्स संघाचा टी२० दर्जा कायम राहिला तर या स्पर्धेसाठी नव्याने पात्र ठरलेल्या ओमानला सुद्धा आंतरराष्ट्रीय टी२० दर्जा प्रदान करण्यात आला.
दर दोन वर्षांनी होणाऱ्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० साठीची पात्रता प्रक्रिया म्हणून आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता स्पर्धा घेतली जाते.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीतर्फे विश्व क्रिकेट लीगच्या यशावरून सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा दिला जातो.
सर्वोत्तम सहा संघांना आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा दिला जातो, त्यामुळे अशा सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांना पूर्ण सदस्यांसोबत अधिकृत एकदिवसीय क्रिकेट खेळण्यास परवानगी मिळते.
सहयोगी सदस्य देशांमध्ये त्या देशांचा समावेश होतो जे पूर्ण सदस्यत्व पात्र नाहीत परंतु जेथे क्रिकेटची घट्टपणे स्थापना झाली आहे आणि क्रिकेट संघटित आहे.
केरळ या राज्याला एक वेगळी ऐतिहासिक आणि भौगोलिक पार्श्वभूमी लाभलेली आहे ब्रिटिश काळापासूनच या राज्यांमध्ये ब्रिटिश शासकांनी शिक्षणाचा विकास केला त्याचबरोबर धर्माचा देखील प्रसार केला यातून या ठिकाणी ख्रिश्चन धर्मीयांची संख्या मोठी दिसते ब्रिटिश काळातील चर्च हे या राज्याचे मुख्य वैशिष्ट आहे जगभरात आणि देशभरात या राज्यातील लोक मोठ्या संख्येने शासकीय सेवेमध्ये मोठ्या पदांवर कार्यरत आहेत जगभरामध्ये केरळ मधील तरुण हे आयटी क्षेत्रामध्ये कार्यरत आहेत या राज्याने आपली वेगळी संस्कृती जोपासलेली आहे निसर्ग सौंदर्य या राज्याला लाभलेले आहे त्यामुळे पर्यटनाच्या दृष्टीनेही या ठिकाणाचा मोठा विकास झालेला आहे रोमन साम्राज्यातील नोंदीनुसार केरळ हे ज्ञातजगाचे पूर्वेकडचे टोक होते.
केरळमधील लोकांनी पारंपारिक व सांस्कृतिक परंपरा कायम राखलेले आहेत सण-उत्सव ते मोठ्या उत्साहाने साजरी करतात पोंगल हा इथला महत्त्वाचा सण मानला जातो यावेळी प्रत्येक जण एक दुसऱ्याला शुभेच्छा देतात केरळ मध्ये ख्रिश्चन धर्मीयांची संख्या मोठी आहे ख्रिसमस सण याठिकाणी मोठ्या उत्साहाने साजरा केला जातो डिसेंबर महिन्यामध्ये मोठ्या संख्येने पर्यटक याठिकाणी येतात वर्षभरामध्ये पर्यटकांची मोठी रेलचेल या परिसरात सातत्याने असते
पर्यटनाच्या बाबतीत केरळ हे भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य असून सृष्टिसौंदर्य पहायला व आयुर्वेदिक उपचारांसाठी देशातून तसेच जगभरातून हजारो प्रवासी केरळमध्ये येतात.
सुंदर पेफोल्ससह सज्ज असलेले एक निरीक्षण टॉवर, अंजनेया मंदिर ज्याचे प्रसिद्ध दगडी बांधकाम आहे आणि लाइटलाईटपासून बांधलेली दोन थ्याम शिल्पे प्राथमिक आकर्षण आहेत.
समुद्रकिनाऱ्यावर भव्य वॉकवे बांधण्याबरोबरच झाडे लावण्यात आली आहेत ज्यामुळे समुद्रकिनारा ओलांडणे आणि त्याच्या दृष्टीकोनातून जाणे सुलभ होते.
या बेटाचे मुख्य आकर्षणे म्हणजे अरुंद जलमार्ग, कालवा जलपर्यटन आणि ओणमच्या १० दिवसीय महोत्सवात येथे आयोजित प्रसिद्ध कल्लादा बोट रेस.
पेरियार व्याघ्र प्रकल्प,थक्कडी : थेक्कया शब्दाच्या ध्वनीने हत्तींच्या प्रतिमा, टेकड्यांच्या अखंड साखळ्या आणि मसाल्याच्या सुगंधी वृक्षारोपणांची प्रतिमा तयार केली आहे.
सस्तन प्राणी: येथे ६०हून अधिक प्रजाती आढळतात ज्यात एशियन हत्ती, बंगाल टायगर, इंडियन बायसन, सांबर हरण, इंडियन वाइल्ड डॉग, बिबट्या, बार्किंग डियर आणि स्मूथ-लेपित ओटर यांचा समावेश आहे, ज्याला पेरियार तलावात बोटच्या प्रवासात पाहता येईल.
एग्रेट्स, डार्टर्स, हेरन्स, टील्स, वॉटरफॉल्स, कोकिल, वाईल्ड डक आणि सायबेरियन सारस सारख्या स्थलांतरित पक्षी येथे कळपात येतात आणि सर्व अभ्यासकांना आकर्षित करतात.
कावळ्याचे बेट:कक्कथरुथ हे केरळच्या अलाप्पुझामधील पाण्यावरील एक नेत्रदीपक लहान बेट आहे, जगातील पर्यटन-योग्य स्पॉट्सच्या छायाचित्रणातील पर्यटन नॅशनल जिओग्राफिकच्या ‘सुमारे २४ तासांत जगभरातील’ मध्ये त्या सूचीबद्ध आहेत.
केरळ टूरिझम डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशनच्या बॅकवॉटर रिसॉर्ट वॉटरस्केपमध्ये स्वतंत्र कॉटेज आहेत ज्यात स्ट्रीटवर बांधले गेले आहे.
ब )ट्रेकिंग ट्रेल्स : पेरियार येथे गाईड डे ट्रेक- पेरियार टायगर ट्रेल, एक साहसी ट्रेकिंग आणि कॅम्पिंग; बॉर्डर हायकिंग - संरक्षण देणारी रेंज हायकिंग; बांबू राफ्टिंग; जंगल गस्त, जंगलातील शेफर्डिंग; आदिवासी वारसा - भूतकाळातील डोकावले; जंगलातील रात्रीची सफर .
दक्षिण भारतीय शंकूच्या आकाराचे, वैज्ञानिकदृष्ट्या पोदोकारपस वॉलिचियानस म्हणून ओळखले जाते, पेरियार व्याघ्र प्रकल्पात जंगलात वाढतात.
मलबार ग्रे हॉर्नबिल, इंडियन पायड हॉर्नबिल, व्हाइटबेलिडेड ट्रीपी, ड्रोन्गोस, वुडपेकर्स, फ्लाइकॅचर्स, बॅब्बलर्स, नेत्रदीपक मालाबार ट्रॉगन इत्यादी अनेक प्रजाती बोट ज्या ठिकाणी उतरतात तेथे पाहिल्या जाऊ शकतात.
"हम आप के है कौन" या चित्रपटाने तर विक्रमी उत्पन्न कमवीत हिंदी चित्रपटसृष्टीच्या तत्कालीन इतिहासात सर्वाधिक कमाई करण्याचा उच्चांक गाठला.
एक दो तीन , हम को आज कल है , बडा दुख दिन्हा , धक धक , चने के खेतमे , दीदी तेरा देवर दीवाना , चोली के पीछे , अखिया मिलाऊ , मेरा पिया घर आया , के सेरा सेरा , मार डाला या गाण्यांमधील तिने केलेल्या नृत्यांची प्रशंसा झाली.
विडी, सिगरेट, सिगार, चिरूट, हुक्का, गुटखा, तपकीर, हिरड्यांना लावण्याची मशेरी, चुन्याबरोबर मिसळून, पानात घालून आणि अशा नानाविध स्वरूपात हा पदार्थ वापरला जातो.
इसवी सनापूर्वी दीडशे वर्षे, रोमन साम्राज्याचा भाग बनलेल्या साब्राथाने हस्तिदंताची, गुलामांची आणि आफ्रिकेच्या जंगलातल्या प्राण्याची निर्यात केली आणि धान्याची आयात केली.
ह्यापैकी बहुसंख्य लोक देशाच्या उत्तर भागात भूमध्य समुद्रकिनाऱ्याजवळ वसले आहेत तर सहारा वाळवंट असलेल्या दक्षिण भागात अत्यंत तुरळक वस्ती आहे.
सोळाव्या शतकापासून ते विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत लिबियावर ओस्मानी साम्राज्याची सत्ता होती तर १९११ ते १९५१ दरम्यान लिबिया ही इटली देशाची एक वसाहत होती.
लिबियाची अर्थव्यवस्था आफ्रिका खंडामध्ये चौथ्या क्रमांकावर आहे तर मानवी विकास निर्देशांकाच्या बाबतीत लिबिया आफ्रिकेत पहिल्या क्रमांकावर आहे.
त्यांच्या काळात ब्रिटिश पंतप्रधान टोनी ब्लेअर, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन इत्यादी सामर्थ्यशाली नेत्यांनी हैदराबादला भेट दिली.
हैदराबाद शहरावर व माहिती तंत्रज्ञान उद्योगावर संपूर्ण लक्ष केंद्रित करताना आंध्र प्रदेशमधील इतर ग्रामीण भागांकडे दुर्लक्ष केल्याचे आरोप नायडू ह्यांच्यावर झाले.
विशेषतः शेती उद्योगाकडे नायडूंनी पाठ फिरवल्यामुळे संतापलेल्या आंध्र प्रदेशच्या जनतेचा रोष पत्करून २००४ सालच्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये नायडू ह्यांना पराभूत व्हावे लागले.
दख्खनच्या पठारावर दक्षिणोत्तर पसरलेला सह्याद्री व त्याच्या उपशाखा म्हणजे किल्यांसाठीची उपयुक्त ठिकाणे असल्याने सह्याद्री पर्वतामध्ये सर्वाधिक किल्ले बांधले गेले.
निसर्गाने मुक्तहस्ते सृष्टिसौंदर्याची उधळण केलेला पश्चिम किनारपट्टीवरील अतिशय रमणीय असा प्रदूषणमुक्त भूप्रदेश, आंब्याच्या वनात लपलेली टुमदार गावे, ऐतिहासिक परंपरा असलेले किल्ले व दुर्ग, वास्तुकलेचा उत्कृष्ट नमुना असलेली जागृत देवस्थाने, सह्याद्रीच्या कुशीमधील थंड हवेची ठिकाणे, सांस्कृतिक व पौराणिक वारसा, लोककला, कोकणी जेवण हे सर्व प्रकार कर्जत तालुक्याच्या परिसरात एकत्रितपणे आढळतात.
हे शहर मुंबई-पुणे लोहमार्गावरील मुंबईच्या उपनगरीय मध्य रेल्वेचे महत्त्वाचे रेल्वेस्थानक असून हे रेल्वेस्थानक खंडाळ्याचा घाट या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या बोरघाट घाटपायथ्याशी आहे.
महात्मा गांधीजींच्या सन १९४२ च्या ‘छोडो भारत’ चळवळीत सक्रीय सहभागी असलेले आणि भूमिगत राहून कार्य केलेले विठ्ठल लक्ष्मण कोतवाल उर्फ वीर भाई कोतवाल हे कर्जत तालुक्याचे सुपुत्र होते.
प्रसिद्ध थंड हवेचे ठिकाण व पर्यटन स्थळ माथेरान, मिनी ट्रेन, उंचावरून पडणारे दुधाळ धबधबे हे पर्यटकांच्या आकर्षणाची ठिकाणे आहेत.
किल्ल्यात नानांनी सोळा कान असलेली एक बाव बांधली व तिच्या बाजूस एक शिलालेख कोरला, त्याचा अर्थ असा : "शके १७११ मध्ये बाळाजी जनार्दन भानू – नाना फडणवीस यांनी ही बाव धोंडो बल्लाळ नित्सुरे यांच्या देखरेखीखाली बाजीचट याचेकडून बांधिवली." नानांनी आपले सर्व द्रव्य नित्सुऱ्यांचे निगराणीत लोहगडावर आणले.
पेले यांचा जन्म 23 ऑक्टोबर 1940 रोजी एडसन अरांतेस दो नॅसिमेंटो, ब्राझीलच्या मिनास गेराइस, ट्रेस कोरासी येथे झाला, फ्लुमिनन्स फुटबॉलपटू डोंडिन्हो आणि सेलेस्टे अरांतेस यांचा मुलगा.
त्याच्या पालकांनी "" काढून त्याला "एडसन" असे संबोधण्याचा निर्णय घेतला, परंतु जन्म प्रमाणपत्रात एक चूक झाली, ज्यामुळे त्याचे नाव "एडसन" असे न दाखवता अनेक दस्तऐवजांमध्ये त्याचे नाव "एडसन" असे दाखवण्यात आले.
त्याला त्याच्या शालेय दिवसांमध्ये "पेले" हे टोपणनाव मिळाले, जेव्हा असा दावा केला जातो की, त्याला हे टोपणनाव त्याच्या आवडत्या खेळाडूच्या, स्थानिक वास्को द गामा गोलकीपर बिलेच्या नावाच्या उच्चारामुळे देण्यात आले, जे त्याने चुकीचे बोलले, परंतु त्याने अधिक तक्रार केली.
हे नाव "बिले" वरून आले आहे, आणि ते "चमत्कार" साठी हिब्रू आहे या प्रतिपादनाशिवाय, पोर्तुगीजमध्ये या शब्दाचा कोणताही अर्थ ज्ञात नाही.
ब्यूटीफुल गेम" या वाक्यांशाला फुटबॉलशी जोडण्याचे श्रेय, पेलेच्या "विद्युत करणारा खेळ आणि नेत्रदीपक गोल करण्याची आवड" यामुळे तो जगभरात एक स्टार बनला आणि त्याच्या लोकप्रियतेचा पुरेपूर फायदा घेण्यासाठी त्याच्या संघांनी आंतरराष्ट्रीय दौरे केले.
जरी तो सामान्यतः पेनल्टी क्षेत्रामध्ये मुख्य स्ट्रायकर किंवा सेंटर फॉरवर्ड म्हणून कार्य करत असला, तरी त्याच्या विस्तृत कौशल्यामुळे त्याला आतल्या फॉरवर्ड किंवा सेकंड स्ट्रायकर किंवा आउट वाइड म्हणून अधिक माघार घेतलेल्या भूमिकेत खेळता आले.
त्याच्या नंतरच्या कारकिर्दीत, त्याने स्ट्रायकर्सच्या मागे अधिक सखोल प्लेमेकिंगची भूमिका घेतली, अनेकदा आक्रमक मिडफिल्डर म्हणून काम केले.
पेलेच्या अनोख्या खेळण्याच्या शैलीमध्ये वेग, सर्जनशीलता आणि शारीरिक सामर्थ्य, तग धरण्याची क्षमता आणि ऍथलेटिकिझमसह तांत्रिक कौशल्य यांचा समावेश होतो.
त्याचे उत्कृष्ट तंत्र, समतोल, स्वभाव, चपळता आणि ड्रिब्लिंग कौशल्यामुळे तो चेंडूने प्रतिस्पर्ध्यांना पराभूत करू शकला आणि भूतकाळातील खेळाडूंना मिळविण्यासाठी त्याला दिशा आणि विस्तृत फेंट्सचा वापर करताना अनेकदा पाहिले, जसे की त्याची ट्रेडमार्क चाल, ड्रिबल डा.
सर्व काळातील महान खेळाडूंपैकी एक म्हणून ओळखले गेले आणि द्वारे "सर्वश्रेष्ठ" असे लेबल लावले, ते २० व्या शतकातील सर्वात यशस्वी आणि लोकप्रिय क्रीडा व्यक्तींपैकी एक होते.
१९९९ मध्ये, त्याला आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीने शतकातील अॅथलीट म्हणून घोषित केले आणि २० व्या शतकातील १०० सर्वात महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या वेळेच्या यादीमध्ये त्याचा समावेश करण्यात आला.
२००० मध्ये, पेले यांना आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल इतिहास आणि सांख्यिकी महासंघ द्वारे शतकातील जागतिक खेळाडू म्हणून निवडण्यात आले आणि ते प्लेयर ऑफ द सेंच्युरीच्या दोन संयुक्त विजेत्यांपैकी एक होते.
त्याच्या संपूर्ण कारकिर्दीत प्रत्येक गेममध्ये जवळपास एक गोल सरासरी करत, पेले मैदानावर त्याच्या प्रतिस्पर्ध्यांच्या हालचालींचा अंदाज घेण्यासोबतच चेंडू दोन्ही पायांनी मारण्यात पटाईत होता.
मुख्यतः स्ट्रायकर असताना, तो खोलवर उतरून प्लेमेकिंगची भूमिका देखील घेऊ शकतो, त्याच्या दृष्टी आणि पासिंग क्षमतेसह सहाय्य प्रदान करू शकतो आणि तो प्रतिस्पर्ध्यांना मागे टाकण्यासाठी त्याचे ड्रिब्लिंग कौशल्य देखील वापरेल.
ब्राझीलमध्ये, फुटबॉलमधील त्याच्या कामगिरीबद्दल आणि गरिबांच्या सामाजिक परिस्थितीत सुधारणा करणाऱ्या धोरणांच्या स्पष्ट समर्थनासाठी त्याला राष्ट्रीय नायक म्हणून गौरवण्यात आले.
त्यांच्या संपूर्ण कारकिर्दीत आणि निवृत्तीदरम्यान, पेले यांना त्यांच्या क्षेत्रातील कामगिरीसाठी, त्यांच्या विक्रमी कामगिरीसाठी आणि खेळातील त्यांचा वारसा यासाठी अनेक वैयक्तिक आणि सांघिक पुरस्कार मिळाले.
त्याच्या वडिलांनी खेळायला शिकविले, त्याला योग्य फुटबॉल परवडत नाही आणि तो सहसा वर्तमानपत्राने भरलेल्या सॉकने आणि तार किंवा द्राक्षे बांधून खेळतो.
तो त्याच्या तारुण्यात अनेक हौशी संघांसाठी खेळला, ज्यात सेटे डी सेटम्ब्रो, कॅन्टो डो रिओ, साओ पॉलिन्हो आणि अमेरिक्विन्हा यांचा समावेश होता.
पेलेच्या म्हणण्यानुसार, फुटसल ने कठीण आव्हाने सादर केली: तो म्हणाला की गवतावरील फुटबॉलपेक्षा ते खूप वेगवान होते आणि खेळपट्टीवर प्रत्येकजण एकमेकांच्या जवळ असल्यामुळे खेळाडूंना वेगवान विचार करणे आवश्यक होते.
त्याने भाग घेतलेल्या एका स्पर्धेत, सुरुवातीला तो खेळण्यासाठी खूपच तरुण मानला जात होता, परंतु अखेरीस तो 14 किंवा 15 गोलांसह सर्वोच्च स्कोअरर ठरला.
एक उत्कृष्ट गोल करणारा, तो क्षेत्रातील प्रतिस्पर्ध्यांचा अंदाज घेण्याच्या आणि एकाही पायाने अचूक आणि शक्तिशाली शॉट मारून संधी पूर्ण करण्याच्या क्षमतेसाठी ओळखला जात असे.
पेले हा एक कठोर परिश्रम करणारा संघ खेळाडू होता, आणि अपवादात्मक दृष्टी आणि बुद्धिमत्ता असलेला एक पूर्ण फॉरवर्ड होता, जो त्याच्या अचूक उत्तीर्णतेसाठी आणि संघसहकाऱ्यांशी संपर्क साधण्याची आणि त्यांना सहाय्य प्रदान करण्याच्या क्षमतेसाठी ओळखला गेला.
त्याच्या बेंडिंग शॉट्ससाठी प्रसिद्ध, तो अचूक फ्री-किक घेणारा आणि पेनल्टी घेणारा देखील होता, जरी तो गोल करण्याचा एक भ्याड मार्ग असल्याचे सांगत त्याने अनेकदा पेनल्टी घेण्याचे टाळले होते.
पुढे इंग्रजी शिक्षण कुरूंदवाड व जमखंडी संस्थानच्या हायस्कूल मधे सुरू होते , पण इंग्रजी तिसऱ्या इयत्तेत शिकत असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले .
मध्ययुगीन ग्रामव्यवस्था , वतनदार व राज्यव्यवस्था ह्याविषयी त्यांनी संशोधन करून अनेक शोधनिबंध लिहिले व ते भारत इतिहास संशोधक मंडळाच्या त्रैमासिकात प्रसिद्ध केले.
शिवाजी महाराजांच्या राज्य कारभारावर अभ्यास करून पुणे विद्यापीठासाठी त्यांनी सहा व्याख्याने दिली व ती व्याख्याने पुढे पुस्तकरूपाने प्रसिद्धही करण्यात आली.
१९४० - चार्लस फ्रिअरी तथा दीनबंधू अ‍ॅन्ड्र्यूज, इंग्लिश मिशनरी, महात्मा गांधींचे जवळचे मित्र, समाजसेवक आणि भारताच्या स्वातंत्र्याचे पुरस्कर्ते.
१६६३ - दहा हजार फौजेसह पुण्याच्या लाल महालात तळ देऊन राहिलेला मोगल सुभेदार शाहिस्तेखान याच्यावर शिवाजी महाराजांनी दोनशे स्वारांसह अकस्मात छापा घातला.
१७९४ - फ्रेंच राज्यक्रांती-क्रांतीचा एक नेता जॉर्ज दॉंतों यावर सरकार उलथवण्याच्या कटाचा आरोप ठेवून त्याचा गिलोटीनवर शिरच्छेद.
कोल्हापूर संस्थानांमध्ये सत्यशोधक चळवळीचा प्रसार आणि प्रचार करण्याचे ही महत्त्वाची जबाबदारी राजर्षी शाहू महाराजांनी पार पडली त्यांच्या नेतृत्वाखालीच संपूर्ण कोल्हापूर संस्थानांमध्ये सत्यशोधक चळवळ उभी राहिली आणि ती नेटाने पुढे नेण्याची कामगिरी देखील पार पाडली गेली.
पुढे या चळवळीचा प्रसार आणि प्रचार करण्याची महत्त्वाची जबाबदारी कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी पार पाडली यासाठी त्यांनी शिक्षणातून बहुजन समाजाचा सर्वांगीण विकास हे सूत्र अंगिकारलेे.
शाहू यांनी सर्व उपेक्षित समाजातील व अस्पृश्य वर्गातील लोकांना आपल्या संस्थानामध्ये आरक्षणाद्वारे नोकऱ्या देण्याचा प्रयत्न केला यादृष्टीने संपूर्ण भारतामध्ये आरक्षणाचे जनक म्हणून त्यांचा गौरव केला जातो.
त्यासाठी अस्पृश्यांना स्वतंत्र व्यवसाय करण्यास प्रोत्साहन दिले, दुकाने हॉटेल्स काढण्यासाठी प्रोत्साहन दिले, तसेच आर्थिक मदत देखील देऊ केली.
अस्पृश्यांना शिवण यंत्रे देऊन स्वतंत्र व्यवसाय करण्यास प्रोत्साहन दिले राजवाड्यातील कपडे त्यांच्याकडून शिवून घेण्यास सुरुवात केली गंगाधर कांबळे या व्यक्तीला कोल्हापुरात मध्य वस्तीत चहाचे दुकान काढून दिले अस्पृश्यांना समाजात प्रतिष्ठा प्राप्त व्हावी म्हणून त्यांनी महार पैलवानांना पैलवान चांभार यांना सरदार अभंग यांना पंडित अशा पदव्या दिल्या अस्पृश्य सुशिक्षित तरुणांची तलाठी म्हणून नेमणूक केली.
हा व्यापक दृष्टिकोन डोळ्यासमोर ठेवून ६ जुलै १९०२ रोजी कोल्हापूर संस्थानात मागास जातींना ५० टक्के जागा राखीव राहतील अशी घोषणा केली व तिची त्वरित अंमलबजावणी करून संबंधत अधिकाऱ्याकडून अहवाल मागविले.
शाळा, दवाखाने, पाणवठे, सार्वजनिक विहिरी, सार्वजनिक इमारती इत्यादी ठिकाणी अस्पृश्यांना समानतेने वागवावे असा आदेश त्यांनी कोल्हापूर संस्थानात काढला.
कोल्हापूर संस्थानाचे राजे चौथे शिवाजी महाराज यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या पत्‍नी आनंदीबाई यांनी १७ मार्च १८८४ रोजी यशवंतरावांना दत्तक घेतले, व 'शाहू' हे नाव ठेवले.
आंतरजातीय विवाहांचा पुरस्कार केला व त्यासंबंधी कायदा आणला,आपल्या कृतीतूनच संदेश जावा यासाठी आपल्या चुलतबहिणीचा विवाह त्यांनी आंतरजातीय केला,अस्पृश्यता नष्ट करण्याच्या दृष्टीने त्यांनी सवर्ण व अस्पृश्यांच्या वेगळ्या शाळा भरवण्याची दुष्ट पद्धत १९१९ मध्ये बंद केली.
गावच्या पाटलाने कारभार चांगला चालवावा यासाठी शिक्षण देणाऱ्या पाटील शाळा, प्रत्यक्ष व्यावसायिक शिक्षण देणाऱ्या, तंत्रे व कौशल्ये शिकवणाऱ्या शाळा, बहुजन विद्यार्थ्यांंसाठी वैदिक पाठशाळा, संस्कृत भाषेच्या विकासासाठी संस्कृत शाळा असेही उपक्रम त्यांनी राबवले.
शाहू छत्रपती स्पिनिंग ॲन्ड विव्हिंग मिल’ची स्थापना, शाहुपुरी व्यापारपेठेची स्थापना, गुळाच्या बाजारपेठेची निर्मिती, शेतकऱ्यांच्या सहकारी संस्थांची स्थापना, शेतकऱ्यांना कर्जे उपलब्ध करून देणे असे उपक्रम त्यांनी आपल्या संस्थानात राबविले, कमालीचे यशस्वी केले.
शेतीच्या आधुनिकीकरणासाठी त्यांनी संशोधनाला पाठिंबा दिला, नगदी पिके व तंत्रज्ञानाचा वापर वाढण्यासाठी त्यांनी ‘किंग एडवर्ड ॲग्रिकल्चरल इन्स्टिट्यूट’ स्थापन केली.
गावच्या पाटलाने कारभार चांगला चालवावा यासाठी शिक्षण देणाऱ्या पाटील शाळा, प्रत्यक्ष व्यावसायिक शिक्षण देणाऱ्या, तंत्रे व कौशल्ये शिकवणाऱ्या शाळा असेही उपक्रम त्यांनी राबवले.
सामाजिक बंधुभाव, समता, दलित व उपेक्षित बांधवांचा उद्धार, शिक्षण, शेती, उद्योगधंदे, कला, क्रीडा व आरोग्य इत्यादी महत्त्वपूर्ण क्षेत्रामध्ये अद्वितीय स्वरूपाचे कार्य केले.
स्वातंत्र्यापूर्वी कैक वर्षे आधी समता, बंधुता, धर्मनिरपेक्षता, सर्व घटकांना विकासाची समान संधी ही तत्त्वे शाहू महाराजांनी करवीर संस्थानात अमलात आणली.
रयत प्रजा व उपेक्षित समाजाला त्यांचे हक्क व न्याय मिळवून देण्याचे कार्य शाहूंनी केले आपल्या संपूर्ण जीवन कार्यामध्ये त्यांनी समाजातील बहुजन समाजाला त्यांचे न्याय व हक्क मिळवून देण्यासाठी आपल्या अधिकाराचा पूर्णपणे वापर केला म्हणूनच ते लोककल्याणकारी राज्यकर्ते ठरले.
ब्रिटिश राजसत्तेच्या काळामध्ये सामान्य जनतेला न्याय मिळवून देण्यासाठी व बहुजन समाजाच्या सामाजिक उन्नतीसाठी या काळात शाहू राजांनी प्रयत्न केले, सामाजिक परिवर्तनाला गती प्राप्त करून दिली, तसेच सनातनी वर्गाच्या विरोधाला न जुमानता दलित व मागासवर्गीय समाजाच्या विकासासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
राजघराण्यातील ब्राह्मण पुरोहितांनी वैदिक स्तोत्रानुसार ब्राह्मणेतरांचे संस्कार करण्यास नकार दिल्याने शाहूंनी आर्य समाज आणि सत्यशोधक समाजाला पाठिंबा देण्याबरोबरच मराठा समाजाच्या हक्कांसाठी प्रचार केला.
त्यांनी पुजाऱ्यांना हटवून क्षात्रजगद्गुरू ही पदवी देऊन एका तरुण मराठाची ब्राह्मणेतरांचे धर्मगुरू म्हणून नियुक्ती करण्याचे धाडसी पाऊल उचलले.
‘शाहू छत्रपती स्पिनिंग अँड वीव्हिंग मिल’, शाहुपुरी व्यापारपेठ, शेतकऱ्यांची सहकारी संस्था, शेतकी तंत्रज्ञानाच्या संशोधनासाठी ‘किंग एडवर्ड अ‍ॅग्रिकल्चरल इन्स्टिट्यूट’ इत्यादी संस्था कोल्हापुरात स्थापण्यात त्यांचा प्रमुख वाटा होता.
शाहू भोसले , छत्रपती शाहू महाराज, राजर्षी शाहू महाराज, कोल्हापूरचे शाहू व चौथे शाहू नावांनी प्रसिद्ध, हे मराठ्यांच्या भोसले घराण्यातील कोल्हापूर संस्थानाचे राजे आणि पहिले छत्रपती होते.
राजर्षी शाहूंनी कोल्हापूर संस्थानात संगीत, चित्रपट, चित्रकला, लोककला आणि कुस्ती या क्षेत्रांतील कलावंतांना राजाश्रय देऊन त्यांना प्रोत्साहन देण्याचे महत्त्वाचे कार्य केले.
शाहूंनी कोल्हापूर संस्थानात संगीत, चित्रपट, चित्रकला, लोककला आणि कुस्ती या क्षेत्रांतील कलावंतांना राजाश्रय देऊन त्यांना प्रोत्साहन देण्याचे महत्कार्य केले.
त्या रांगेवर भांडलीकुंडल नावाचा जो फाटा आहे त्यावर कोरेगाव व खटाव तालुक्‍याच्या सीमेवर, कोरगावपासून ७ मैलांवर व साताऱ्याच्या ईशान्येस १७ मैलांवर हा किल्ला बांधलेला आहे.
मराठी लोक हा गट मूळचा भारतीय उपखंडातील असून, दक्षिण भारताच्या दख्खन/डेक्कन प्रांत किंवा सध्याचे महाराष्ट्र राज्य, ह्या ठिकाणी या लोकांचे मूळ निवासस्थान आहे.
मराठा ह्या शब्दाचे दोन अर्थ, यादव, चव्हाण, जाधव, मोरे, जगताप, संकपाळ, सोनवणे, शिर्के, शिंदे, जाधव इत्यादी जे क्षत्रिय ह्यांना महाराष्ट्रिक अशी प्राचीन संज्ञा होती.
नंतर त्या देशात ब्राह्मणांपासून अंत्यजापर्यंत जेवढे म्हणून हिंदू वर्ण होते त्यांना "माराष्ट्र ऊर्फ मराठा ही व्यापक संज्ञा लावण्याचा प्रघात चालू झाला." ह्या व्यापक संज्ञेने विशिष्ट जे सर्व लोक त्यांचा जो धर्म तो महाराष्ट्रधर्म म्हणावा.
भिन्न वर्ण, भिन्न गोत, भिन्न कर्म, भिन्न आचार, भिन्न पहिराव, भिन्न भूषणे, भिन्न भाषा, भिन्न कुळ्या, इत्यादीनाना उपभेद ह्या मराठ्यांत यद्यपि असले तत्रापि कांही धर्म ह्या लोकांत सामान्य आहेत.
त्यांत महाराष्ट्रधर्माची पहिली खूण म्हणजे, सर्वात ब्राह्मण श्रेष्ठ, हे मत मान्य असणे, तो सर्वाचा गुरू, देव गुरूरूपे सर्वास रक्षिता, सुख देता, मुक्तिदेता.
मूळ महाराष्ट्रधर्म म्हणजे स्नान, गुरुपदेश, मंत्रजप प्रत्यही करावा, स्नान म्हणजे शुचिर्भूतपणा, गुरुपदेश म्हणजे सर्व जातीत श्रेष्ठ जो ब्राह्मण त्याने उपदिष्ट जो आचार व्यवहार प्रायश्चितादि धर्मसमूह तो.
दक्षिणेस सेतुबंध रामेश्वर, उत्तरेस काशी, पश्चिमेस द्वारका व पूर्वेस तुळजापुर, यांच्या मधील जो पुण्यदेश तो महाराष्ट्र धर्माचे स्थान.
पैकी मराठा क्षत्रिय जो आहे त्याने कुक्कुटशब्दा पासोन उठावे, शौचस्नान संपादावे, देवपूजन नित्यकर्म आचार्य युक्त करावे, शास्त्र वचनाधारे न्याय निवडावा, पुराणेतिहास प्रत्यही आयकावा, व शस्त्र कमरेस बांधून भोजन सारावे, कदापि गाफील न रहावे, असे शास्त्रोक्त धर्मचोदित आचरण जो करील तो क्षत्रिय.