polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
१९७९ मधे अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदाचे भाषण केल्यावर झालेल्या एका प्रयोगासाठी त्यांनी पुन्हा चेहऱ्याला रंग लावला.
त्यानंतर मानापमानमधे धैर्यधर या पहिल्या अंकातील शूर वीर आणि नंतरचा प्रेमात पडलेला धैर्यधर या भूमिका छोटा गंधर्व इतक्या सुंदर करायचे की प्रेक्षकांनी त्यांना डोक्यावर घ्यायचेच बाकी ठेवले होते.
गुणरंग ह्या नावाने त्यांनी रचलेल्या बंदिशी आणि नंदकिशोर, बसंतीकोश, नंदबसंत, बसंतीशंकरा, गुणिकंस ह्या नवीन रागांची निर्मिती ही त्यांच्या योगदानाची उदाहरणे आहेत.
‘चांगले प्रशासन हा मूलभूत हक्क मानला जावा ’ यासाठी त्यांनी नवी दिल्ली येथील सर्वोच्च न्यायालयात दाखल केलेल्या जनहित याचिकेवर आधारित या पुस्तिकेचे ते सहलेखकही आहेत.
सेवानिवृत्तीनंतर गोडबोले यांनी जम्मू आणि काश्मीर सरकारची आर्थिक सुधारणा समिती, महाराष्ट्र सरकारची आजारी सहकारी साखर कारखानेविषक समिती, एन्‍रॉन विद्युत प्रकल्प व ऊर्जा क्षेत्र सुधारणा समिती, राज्याचा अर्थसंकल्प पारदर्शी व सहज समजण्याजोगा बनवण्यासाठीची एक-सदस्यीय समिती, आंध्र प्रदेश सरकारची सुशासन समिती व केंद्र सरकारची आंतरराष्ट्रीय सीमा व्यवस्थापन समिती अशा काही सरकारी समित्यांचे अध्यक्ष म्हणून कामे पाहिली.
गोडबोले यांच्या जवाहरलाल नेहरूंचे नेतृत्व-एक सिंहावलोकन या पुस्तकाला मराठवाडा साहित्य परिषदेचा यशवंतराव चव्हाण विशेष वाड्मय पुरस्कार प्रदान झाला.
नॉर्वेजियन वूड या त्याच्या कादंबरीतले एक मुख्य पात्र, तोरू वातानाबेदेखील तेथेच नोकरी करताना दाखवला आहे.) अभ्यासक्रम संपत आलेला असतानाच मुराकामीने त्याच्या पत्नीच्या साथीने 'पीटर कॅट' नावाचे एक कॉफीहाऊस कोकुबुंजी, तोक्यो येथे सुरू केले.
सद्यकालीन साहित्यिकांमध्ये त्याला मान आहे द गार्डियन दैनिकाने त्याच्या साहित्यकृती व पुरस्कारांमुळे "आज हयात असणाऱ्या जगातील थोर साहित्यिकांपैकी एक" म्हणून त्याला गौरवले आहे.
गडावरील खाण्याची सोय गडाच्या पायथ्याशी फोफसंडी गावात कोपरे रोडला पिचडवाडी येथे मुठे बंधू यांचे सह्याद्री दर्शन पथिकालय येथे जेवण्याची व राहण्याची सोय आहे.
एकदा त्‍यांच्या कानावर संत ज्ञानेश्वराची कीर्ती पडली तेव्हा त्यांना ज्ञानेश्वरांच्या भेटीची उत्कंठा लागली, भेटण्यापूर्वी पत्र पाठवावे असा विचार करून त्यांनी पत्र लिहिण्यास घेतले पण मायना काय लिहावा या संभ्रमातून त्यांनी कोरेच पत्र पाठविले.
जेव्हा योगी चांगदेव ज्ञानेश्वरांना भेटण्यासाठी येत होते तेव्हा ते आपल्या योग सिद्धीचा बळावर वाघावर सवार झाले सोबतच हातात नाग घेऊन आपल्या शिष्यांसोबत ज्ञानेश्वरांकडे आले.
भेटीगाठीचा वेळी ज्ञानेश्वर आपल्या भावंडांसोबत एका भिंतीवर बसलेले होते चांगदेवांना बघून त्यांना त्याचा अहंकाराची जाणीव झाली याच्यातून चांगदेव मुक्त व्हाव त्यासाठी ज्ञानेश्वरांनी आपल्या दिव्य साधनेचा बळावर भिंतीला पुढे चालण्याचे आदेश दिले आणि काय आश्चर्य ?
ग्वाल्हेर घराण्याच्या गायकीचे शिक्षण घेत असताना त्यांनी आग्रा घराण्याचे जगन्नाथबुवा पुरोहित यांचे गाणे ऐकले व त्यामुळे प्रभावित होऊन ते जगन्नाथबुवांकडे संगीताभ्यास करू लागले.
त्यांनी शिव-अभोगी, शुद्ध रंजनी, संजोगिया, धनकोनी-कल्याण व इतर अनेक नव्या रागांची रचना केली व आपल्या कार्यक्रमांतून त्या लोकप्रियही केल्या.
त्यांच्या शिष्यांमध्ये प्रभाकर कारेकर, कुंदा वेलिंग, संजीव चिम्मलगी, गणपती भट, अलका जोगळेकर व सुपुत्र सुहास व्यास यांचा प्रामुख्याने समावेश होतो.
मित्र आणि ओळखीच्या व्यक्तींनी एक बुद्धिमान, अत्यंत प्रतिभावान माणूस आठवला, ज्याने रेड चेंबरचे स्वप्न पाहिले असेल अशा एका कार्यावर परिश्रमपूर्वक एक दशक व्यतीत केली.
त्यांनी त्याच्या दोन्ही स्टाइलिश पेंटिंग्जचे, विशेषतः खडकांच्या आणि खडकांच्या आणि कवितेतल्या मौलिकतेचे कौतुक केले, ज्याची त्यांनी ली ली सारखीच तुलना केली.
किमान पहिला मसुदा पूर्ण झाला होता, मित्र किंवा नातेवाईकांनी कर्ज घेतल्यानंतर हस्तलिखितची काही पाने गहाळ झाली होती.) एका मुलाच्या मृत्यूनंतर तो पत्नीच्या पश्चात वाचला.
त्यांनी दोन संस्कृती संतुलित केल्या: काओ यिन घोडेस्वारी आणि शिकार आणि मंचू लष्करी संस्कृतीत आनंद घेत असत, परंतु त्याच वेळी मंचशला चिनी संस्कृतीचे संवेदनशील भाषांतर करणारे होते.
१ व्या शतकाच्या सुरुवातीस, काओ कूळ इतका श्रीमंत आणि प्रभावी झाला होता की, नानजिंग प्रदेशाच्या दक्षिणेस त्याच्या सहा वेगळ्या प्रवासात कॉंगक्सी सम्राटाकडे चार वेळा होस्ट खेळू शकला.
1705 मध्ये सम्राटाने स्वतः प्रवाही कवयित्री काओ यिन यांना तांग राजघराण्यातील सर्व जिवंत शि संकलित करण्यास सांगितले, ज्यामुळे टॉंगच्या पूर्ण कविता झाल्या.
रेडोलॉजीचे विद्वान अद्याप काओच्या जन्मतारखेच्या अचूक तारखेविषयी वादविवाद करीत आहेत, परंतु मृत्यूच्या वेळी तो चाळीस ते पन्नासच्या आसपास असल्याची माहिती आहे.
रेडोलॉजिस्टसाठी आणखी गुंतागुंतीची बाब ही आहे की काओ झान किंवा काओ झ्यूक़िन-ही नावे- ज्यात त्याचे समकालीन लोक त्याला ओळखत होते - नावे नोंदवहीत सापडतात.
त्याच्या पूर्वजांनी आठ बॅनर्सच्या साधा पांढरा बॅनर मध्ये लष्करी सेवेद्वारे स्वतःला वेगळे केले आणि त्यानंतर प्रतिष्ठा आणि संपत्ती दोन्ही आणणारे अधिकारी म्हणून पदे भूषवली.
प्लेन व्हाइट बॅनर किंग किंग सम्राटाच्या थेट कार्यक्षेत्रात आणल्यानंतर काओच्या कुटुंबाने इम्पीरियल हाऊसिंग डिपार्टमेंटच्या नागरी पदांवर काम करण्यास सुरुवात केली.
त्साओ श्वेछिन (अन्य मराठी लेखनभेद: त्साओ शुएछिन, चाओ श्वेछिन ; चिनी: ; फीनयीन: ; वेड-जाइल्स: ' -' ;) हा छिंगकालीन चिनी लेखक होता.
त्याच्या सत्तेच्या दोन वर्षानंतर, कॅंगक्सीने काओ झ्युएकिनचे आजोबा, काओ इले यांना, जिआंगिंग येथे इम्पीरियल टेक्सटाईल चे आयुक्त म्हणून नियुक्त केले आणि ते कुटुंब तिथेच राहिले.
वाढत्या वस्तीने खडकवासल्याचे पाणी विशेषतः उन्हाळ्यात कमी पडू लागल्याने, पुणे शहर तसेच शेतीसाठी पाणी मिळावे म्हणून खडकवासल्याच्या पश्‍चिमेस पुण्यापासून ३८ कि.
तेव्हा अद्ययावत तंत्रज्ञान वापरल्यास पानशेत धरण प्रस्तावित मुदतीच्या एक वर्ष अगोदरच पुरे होऊ शकेल, असा विश्वास वाटल्याने भारताच्या केंद्रशासकीय पातळीवर तसा निर्णयही घेण्यात आला.
बांधकामाच्या आराखड्यात पानशेत धरणाच्या एका बाजूस पुराचे पाणी वाहून जाण्यासाठी एक सांडवा योजला होता व दुसरीकडे धरणाच्या पोटात नालाकृती बोगद्याच्या रूपात दरवाजा असलेले एक बहिर्द्वार योजण्यात आले होते.
बहिर्द्वाराच्या आतल्या तोंडाशी असलेले लोखंडी दार हलवण्यासाठीची यंत्रसामग्री बसवलेला एक मनोरा व मनोऱ्यावर जाण्यासाठी बांधापासून एक पूल, अशी व्यवस्था आराखड्यात होती.
वर्टी यांनी सार्वजनिक वाचनालय, नाशिक, नाशिक एज्युकेशन सोसायटी, नाशिक जिमखाना, सांस्कृतिक महामंडळ, सारस्वत सभा अशा अनेक संस्थांमध्ये महत्त्वाची पदे भूषविली होती.
साक्ष इतिहासाची - सोमनाथ आणि महमूद गझनी, अहमदशहा दुराणी, नाशिक येथील ख्रिस्ती धर्मांतर, धर्मातराचे प्रयोग अशा विषयांवरील हे संशोधनपर पुस्तक
बोधिवृक्ष आपल्याला अंबा-अंबिका लेणी समूहातील भुत लेणीच्या प्रवेशद्वारावर कोरलेले दिसते, तसेच बुद्ध, धम्म, संघ या तीन रत्नांचे त्रिरत्न चिन्ह सुद्धा भुत लेणी मध्ये, अंबा-अंबिका लेणीमध्ये कोरलेल्या शिलालेखाच्या सुरुवातीला तसेच लेण्याद्रीच्या मुख्य स्तुपाच्या हर्मिकेवर कोरलेले आपल्याला पहायला मिळते.
एवढ्या विपुल प्रमाणात जुन्नर मधे लेणी आहेत की यावरून आपण हे अनुमान लावतो की दोन हजार वर्षांपूर्वी किती विपुल प्रमाणात भिक्खु संघ येथे वास्तव्य करत असेल आणि त्यांना दान देणारे उपासकही येथे मोठ्या प्रमाणात असतील.
शिवनेरी गडावरवरती ज्या मोठ्या प्रमाणात पाण्याच्या टाक्या कोरलेल्या दिसतात, त्याचप्रमाणे या लेण्यांच्या समोरच एक पाण्याची टाकी कोरलेली आहे.
महाराष्ट्रातून शिवनेरी किल्ला पाहण्यासाठी लाखो पर्यटक येत असतात परंतु खूप कमी असे पर्यटक आहेत की जे साखळदंडाच्या मार्गाने किल्ल्यावर जातात.
कोणतेही सबळ कारण नसताना किंवा चुकीच्या विचारसणीच्या प्रभावाने जी माणसे किंवा ज्यांचे गट जाळपोळ, लुटालूट, गोळीबार, बॉम्बस्फोट, खून, नरसंहार किंवा अपघात घडवून आणतात अशांना साधारणपणे दहशतवादी असे समजण्यात येते.
ज्याच्या जन्मपत्रिकेतील मंगळ अशुभ स्थानी असेल त्यांनी पत्रिकेत असाच दोष असणारा जोडीदार शोधून लग्न करावे असा ज्योतिष्यांचा सल्ला असतो.
धातूच्या किंवा कायम स्वरूपाच्या मूर्ती असतील तर त्यांचे विसर्जन करत नाहीत.) गौरींचे पाण्यात विसर्जन केल्यावर परत येताना थोडी वाळू घरी आणून ती सर्व घरभर व परसातल्या झाडांवर टाकतात.
आपापल्या परंपरेप्रमाणे घराच्या उंबऱ्यातून आत आणताना, जिच्या हातात गौरी असतील त्या बाईचे पाय दुधाने व पाण्याने धुतात आणि त्यांवर कुंकवाचे स्वस्तिक काढतात.
नैवेद्यात शेंगदाणा आणि डाळीची चटणी, पंचामृत, पडवळ घालून केलेली ताकाची कढी, कटाची आमटी, वेगवेगळ्या प्रकारची भजी, पापड, लोणचे इत्यादी.
श्रीसूक्त या ऋग्वेदाच्या खिल सूक्तात ज्येष्ठा म्हणजे काय याचे स्पष्ट उल्लेख आहेत - ॐ क्षुत्पिपासामलां ज्येष्ठामलक्ष्मीं नाशयाम्यहम्।अभूतिमसमृद्धिं च सर्वां निर्णुद मे गृहात्॥८॥ म्हणजे भूक, तहान आणि अस्वच्छता ज्येष्ठा तिचा मला नाश करायचा आहे.
शेतीचा शोध लागण्या आधीची अभूती आणि असमृद्धीची परिस्थिती आणि शेतीचा शोध लागल्यानंतर धन धान्यानं संपन्न कांतीमान असलेलं जीवन या दोन अवस्थांचं मूर्त स्वरूप म्हणजे ज्येष्ठा आणि गौरी.
एकदा असुरांच्या त्रासाला कंटाळून सर्व स्त्रिया महालक्ष्मी गौरीकडे गेल्या आणि त्यांनी आपले सौभाग्य अक्षय्य करण्याविषयी तिची प्रार्थना केली.
धेनुकाकट म्हणजे आजचे डहाणू, सोपारक , करिजक प्रभास म्हणजे आजच्या काठेवाड भागातील प्रभासतीर्थ वैजयंती म्हणजे आजचे कर्नाटकमधील उत्तर कन्नड जिल्ह्य़ातील बनवासी अशा अनेक गावांचे उल्लेख या लेखांतून दिसून येतात.
‘वेजयंतितो सेठीना भूतपालेन सेलघरम परिनिठापितम् जंबुदिपम्ही उतमम्’ वैजयन्तिचा श्रेष्ठी भूतपाल याने तयार केलेले हे लेणे जम्बुद्वीपात उत्कृष्ट आहे, असा याचा अर्थ होतो.
अशा परिस्थितीत गरोदर स्त्रीच्या संमतीने किंवा तिचे आई वडील - पालक यांच्या संमतीने शासकीय रुग्णालय किंवा शासनमान्य रुग्णालयात आवश्यक पद्धतीने वैद्यकीय गर्भपात करता येईल.
गर्भधारणेचा कालावधी १२ आठवडयापेक्षा कमी असल्यास एक नोंदणीकृत वैद्यकीय चिकित्सक आणि कालावधी १२ आवडयापेक्षा जास्त व २० आठवडयापेक्षा कमी असल्यास दोन नोंदणीकृत चिकित्सकांचे मत असणे आवश्यक आहे.
नोंदणीकृत चिकित्सकाच्या मते संबंधित स्त्रीचा जीव वाचविण्यासाठी तातडीने गर्भपात करणे गरजेचे असेल आणि सद्हेतूने अशी कृती करण्यात आली असेल तर या कायद्याअंतर्गत त्याला कोणतेही व्यवधान उत्पन्न होणार नाही परंतु नोंदणीकृत वैद्यकीय चिकित्सक नसलेल्या व्यक्तीने कोणत्याही हेतूने कृती केली तर तो शिक्षेस पात्र राहील.
सहा महिने प्रसुतिशास्त्र व स्त्री रोग विभागात वैद्यकीय निवासी अधिकाऱ्याचा अनुभव असलेले शासकीय वैद्यकीय अधिकारी किंवा खाजगी वैद्यकीय व्यावसायिक.
मान्यता प्राप्त वैद्यकीय संस्थेत ६ आठवडयांचे वैद्यकीय गर्भपाताचे प्रशिक्षण घेऊन प्रमाणपत्र मिळविलेले खाजगी किंवा वैद्यकीय चिकित्सक.
जागेची तपासणी, शैक्षणिक पात्रता, शस्त्रक्रियागृह व आवश्यक उपकरणांची तपासणी केल्यानंतर अर्ज करणाऱ्या आरोग्य संस्थेला शासनमान्य गर्भपात केंद्राचा दर्जा दिला जातो.
सात महिने पूर्ण असतील तर मात्र खास उपायांनी मूल जगवता येते. म्हणून सात महिन्यांनंतर गर्भ पडला तर अपुऱ्या दिवसांचे बाळंतपण म्हणतात; गर्भपात म्हणत नाहीत.)
पारंपारिक विचारांचे लोक गर्भपाताला तीव्र विरोध दर्शवतात तर उदारमतवादी लोकांच्या मते गर्भपाताचा निर्णय घेण्याची स्त्रीला संपूर्ण मुभा असावी.
इजाऱ्याने जमिनी देण्याची चाल बंद करून त्याने आपल्या सखाराम मोकाशी, आनंदराव, साबाजी या सहकाऱ्यांच्या मदतीने सर्व शेतांची मोजणी व पाहणी करून गत पाच वर्षांच्या उत्पन्नाची सरासरी काढली.
१६१४ पासून पुढे हा महसूल धान्याच्या स्वरूपात न गोळा करता पैशाच्या रूपात गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि महसूलाचा वाटा एक तृतियांशापर्यंत कमी केला.
त्याने त्या काळी उत्तर भारतात प्रचलित असणाऱ्या व्यवस्थेसारखा हा महसूलाचा वाटा हा ठरावीक रकमेवर निश्चीत न करता प्रत्येक वर्षाच्या शेतकी उत्पन्नानुसार बदलण्याची मुभा दिली.
पुढे भारतात आल्यावर त्याने आपल्या कर्तृत्वाने १५०० सैनिकांचे स्वतःचे सैन्यपथक उभारले आणि तो दख्खन प्रांतात राज्य करणाऱ्या राजांची चाकरी करु लागला.
वैमानिकाच्या प्रशिक्षणामध्ये हवाई वाहतूक नियंत्रण, हवामानशास्त्र, रेडिओ, नॅव्हिगेशन, विविध यंत्रांची देखभाल यांचा अंतर्भाव असतो.
ऐनवेळी एखादा भाग अथवा इंजिने बंद पडल्यास किंवा निकामी झाल्यास, आणीबाणीच्या परिस्थितीला शांतपणे सामोरं जाऊन योग्य निर्णय घेणे, सातत्याने जमिनीवरील नियंत्रण कक्षाशी संपर्कात राहून त्यांच्या सूचनांचे योग्य पालन करणे, हे प्रशिक्षण वैमानिकाला दिले जाते.
भारतात वैमानिक प्रशिक्षण घेण्यासाठी डायरेक्टर जनरल सिव्हिल एव्हिएशन या संस्थेच्या मान्यता असलेल्या संस्थेमध्येच प्रशिक्षण घेणे आवश्यक असते.
एरवी सत्यनारायणाच्या पूजेसाठी सिद्ध करण्यात येणाऱ्या तूपसाखरेच्या शिऱ्याचा प्रसाद गोरगरिबांना परवडणार नाही याची कल्पना असलेल्या गद्रे यांनी झुणका-भाकरीचा प्रसाद हरिजनांच्या हातून वाटायची प्रथा पाडली.
‘ब्राह्मणादिकांची सामाजिक, धार्मिक व सांस्कृतिक अशी सर्वांगीण प्रतिष्ठा भंग्याला प्राप्त करून देणे’ अशी अस्पृश्‍यतानिवारणाची व्याख्या समतानंद करीत.
पण या रूढीचा व्यत्यास करून उच्चवर्णीयाने अस्पृश्‍याचे पादोदकतीर्थ प्राशन केले तरच ती खरी समता ठरेल असे सांगून ते प्रत्यक्ष कृतीत उतरवणारे एकच व्यक्तिमत्त्व म्हणजे ‘समतानंद अनंत हरी गद्रे.’
त्यात ‘संदेश’चा विशेष बातमीदार म्हणून गद्रे यांनी टिळकांची ‘कलकत्ता ते कोलंबो’ अशी साथ करून त्यांच्या भाषणांची खास वार्तापत्रं ‘संदेश’मधून प्रसिद्ध केली.
भाषण करताना टिळक कसे दिसत, त्यांच्या चेहऱ्यावरचे भाव कसे बदलत जात, आवाजात कसा चढउतार होई आदी गोष्टींचे हुबेहूब वर्णन करून ते वाचकांना जणू सभेच्या ठिकाणी नेत असत.
त्यांच्या प्रेमदेवता या पहिल्या नाटिकेचा १ ऑगस्ट १९३० रोजी बालमोहन संगीत मंडळीने केलेला पहिला प्रयोग हा, या नाटिकेच्या वेगळेपणामुळे आणि त्यास लागणाऱ्या कमी वेळामुळे प्रेक्षकांना पसंत पडला.
त्यांच्या नाटिकांचे प्रयोग ’नूतन संगीत मंडळी’ आणि गद्रे यांनी स्थापित केलेली ’मुंबई नाटिका संगीत मंडळी’ या अन्य नाट्यसंस्थाही करीत असत.
मात्र या तलवारीचे नाव सनदशीर तलवार असे असून, तिची मूठ नीती आणि तिची धार सत्यपालन असल्याचे सांगत गद्रे यांनी येऊ घातलेल्या गांधीयुगाची झलकच दाखवली होती.
त्यांची जाहिरातक्षेत्रासाठी लागणारी ग्राहकमानसशास्त्रावरील पकड, शब्दांवरची हुकमत, संवादपटुत्व अशी व्यावसायिक कौशल्ये त्याकाळा अभूतपूर्व होती.
त्यांच्या या गुणांचा उपयोग मराठी आणि हिंदी नाटक-चित्रपट निर्मात्यांनी पुरेपूर करून घेतला; पण स्वतः गद्रे त्यापासून म्हणजे त्यातून येणाऱ्या लाभापासून अलिप्तच राहिले.
विशेषतः ‘निर्भीड’च्या बाबतीत तर हिंदुत्ववादी गद्रे आणि काँग्रेस विचारसरणीचे नाना अभ्यंकर या पत्रात राजकीय मजकूर छापायचा नाही या अटीवर एकत्र आले होते.
आपल्या पत्रांतून नाटक, चित्रपटांच्या जाहिराती, परीक्षणे प्रसिद्ध करताना त्यांनी ‘अफाट,’ ‘बेफाट,’ ‘दणदणीत,’ ‘घणघणीत,’ ‘तडाखेबंद,’ ‘हाऊसफुल्ल’ हे शब्द दाखल करून पत्रकारिता समृद्ध केली.
१९३४ साली सुरू केलेल्या 'निर्भीड' ह्या आपल्या दुसऱ्या साप्ताहिकातून गद्‌ऱ्यांनी सामाजिक समतेचा पुरस्कार करीत स्पृश्यास्पृश्यता आणि केशवपनासारख्या वाईट चालींवर कडाडून टीका केली.
सीटी स्कॅन- परिपूर्ण प्रतिमा मिळविण्यासाठी वेगवेगळ्या कोनांतून शरीराची अनेक चित्रे घेऊन गर्भाशयाच्या गाठीचा आकारमान व स्थान निश्चित केले जाते.
लॅप्रोस्कोपी- भूल देऊन केली जाणारी शस्त्रक्रिया, ज्यात डॉक्टर तुमच्या पोटाला बारीकसा छेद करतात आणि आत फायब्रॉईड्‌स आहेत का याची पाहणी करण्याकरिता ] सोडतात.
हिस्टेरोस्कोपी- या शस्त्रक्रियेत डॉक्टर आत फायब्रॉइड्‌स आहेत का याची पाहणी करण्याकरिता कॅमेरा जोडलेली एक लांब नळी योनिमार्गातून थेट गर्भाशयात सोडतात व गर्भाशयात सलाइन अथवा कार्बन डायॉक्साइड भरतात.
जर स्त्रीमध्ये युटेराइअन फायब्रॉइड्‌स असतील आणि त्यांची सौम्य लक्षणे जाणवत असतील, डॉक्टर दाह कमी करणारी आयबुप्रोफेन, किंवा अ‍ॅसिटामिनोफेन सारखी इतर वेदनाशामके औषधे सुचवू शकतात.
मात्र, ही औषधे फायब्रॉइड्‌सच्या वेदनांपासून तात्पुरता आराम देतात व तुम्ही औषधोपचार थांबवले असता फायब्रॉइड्‌स वाढण्यास पुन्हा सुरुवात होते.
एकदा हे गर्भधारणा न झालेल्या स्त्रियांमध्ये गर्भाशयातील गाठी युटेरिन फायब्रॉइड्‌स होण्याचीशक्यता बाळंतपण होऊन गेलेल्या स्त्रियांपेक्षा होण्याचा धोका जास्त असतो.
जेव्हा महिलेचे फायब्रॉइड्‌स लांब असतील, किंवा तिला अतिरक्तस्राव होत असेल आणि ती रजोनिवृत्तीच्या जवळपास असेल अथवा तिची रजोनिवृत्ती उलटून गेली असेल आणि तिला अपत्यप्राप्तीची गरज नसेल अशा वेळी ही शस्त्रक्रिया केली जाते.
गर्भाशयातील गाठी युटेरिन फायब्रॉइड्‌स ह्या प्रकारच्या सौम्य गाठी असणाऱ्या प्रजननक्षम महिलांचे समाजातले प्रमाण फार मोठे आहे, परंतु या गाठी होण्याची नेमकी कारणे कोणती याचा शोध अद्याप लागलेला नाही.
फायब्रॉइड्‌स असणाऱ्या सर्वच स्त्रियांमध्ये अशी लक्षणे आढळत नाहीत, पण त्यापैकी काहींना वेदना आणि मासिक पाळीतील अतिरक्तस्राव यांना तोंड द्यावे लागते.
एखादी स्त्री डॉक्टरांना गर्भाशय, बीजकोश व योनिमार्ग यांच्या तपासणीसाठी भेटते तेव्हाच तिला गर्भाशयाच्या फायब्रॉइड्‌स असल्याचे डॉक्टर सांगू शकतील.
अनेकदा, फायब्रॉइड्‌स किती लहान अथवा मोठे आहेत ह्याचे वर्णन डॉक्टर त्यांचा आकार स्त्रीने गर्भधारणा केल्यास होणाऱ्या वाढीव गर्भाशयाच्या आकाराशी तुलना करून सांगतात.
भारतीय समाजाला स्त्रीरोग तज्ञ, प्रसूतितज्ज्ञांची गरज आहे, हे जाणून व बानूबाईंच्या दिरांच्या सूचनेला मान देऊन त्यांनी आपल्या ज्ञानाची व कार्याची दिशा निवडली.
प्रतिकारशक्ती निर्माण करणाऱ्या पेशींच्या जिनोममुळे स्वाइन फ्लू व इतर काही रोगांवरील नवीन औषधे तयार होण्याच्या दिशेने या प्रकल्पाचा उपयोग आहे.
गुरू नानकांनी हिंदू व इस्लाम इत्यादी भिन्न मतपरंपरांमध्ये प्रतिपादन केलेला ईश्वर एकच असून सर्व मानव एकाच ईश्वराची लेकरे आहेत आणि ईश्वरासाठी सर्वजण समान आहेत असा प्रमुख विचार उपदेशिला.
मनुष्याने सतत चांगली कर्मे करावीत म्हणजे ईश्वराच्या दरबारी त्याला शरमिंदे व्हावे लागणार नाही अशा अर्थीच्या शबद रचना ग्रंथ साहेबात जागोजागी आढळतात.
फक्त शीख गुरूच नव्हे तर तत्कालीन अनेक हिंदू-मुस्लिम भक्तांची वाणी समाविष्ट करण्यात आलेला हा ग्रंथ जातीपाती, भेदभाव यांपलीकडे जातो.
त्यातील भाषा रसाळ, अर्थगर्भ असून अभिव्यक्ती, चिंतन, दार्शनिकता व त्यातून जनमानसास दिला जाणारा संदेश बघू जाता गुरू ग्रंथ साहेबाचे आगळे स्थान लक्षात येऊ लागते.
जगातील सर्व मानवांना समान लेखणारा, स्त्रियांना घरात व समाजात आदराचे स्थान देणारा, सर्वांचा ईश्वर हा एकच आहे हे ठासून सांगणारा, सचोटीने जगण्या-बोलण्याचा संदेश देणारा, काम-क्रोध-लोभ-मोह-मद ह्यांसारख्या पंचरिपूंना दूर ठेवायला सांगणारा, कर्मवादाला मान्यता देणारा, आत्मनिरीक्षण व ध्यानाचे महत्त्व समजावणारा, लोककल्याणाला प्रेरक असा गुरू ग्रंथ साहिबातील संदेश व्यवहारातही मधुर शब्द वापरण्याची व विनम्रतेने वागण्याची शिकवण देतो.
शबद ही संज्ञा शीख संप्रदायातील पवित्र ग्रंथ समजल्या जाणाऱ्या गुरू ग्रंथसाहिबातील व धार्मिक ग्रंथांमधील गीतरचनांना उद्देशून वापरली जाते.
तसेच रविदास, कबीर शेख़ खरीद, जयदेव, त्रिलोचन, सधना, नामदेव, वेणी, रामानंद, पीपा, सैठा, धन्ना, भीखन, परमानंद आणि सूरदास अशा पंधरा भक्तियुगीन संतांच्या रचनाही समाविष्ट आहेत.
याशिवाय हरिबंस, बल्हा, मथुरा, गयंद, नल्ह, भल्ल, सल्ह, भिक्खा, कीरत, भाई मरदाना, सुंदरदास, राय बलवंत, सत्ता डूम, कलसहार, जालप या कवींच्या कवनांचाही यात समावेश होतो.
सुरुवातीची जपजी साहिब ही रचना व शेवटचा काही भाग सोडला तर उर्वरीत सर्व ग्रंथातील रचना ह्या निरनिराळ्या एकतीस रागांमध्ये आहेत असे संदर्भ गुरू ग्रंथसाहिबात आढळतात.
गुगलचे मेल सर्व्हर स्वयंचलित स्पॅम आणि मॉलवेअर फिल्टरसह, एकाधिक हेतूंकरिता ईमेल स्कॅन करतात आणि ईमेलच्या पुढे संदर्भ-संवेदनशील जाहिराती जोडण्यासाठी अमर्यादित डेटा धारणा, विविध पक्षांच्या निरीक्षणामुळे सहजतेने, जीमेल पत्त्यांवर ईमेल पाठवून धोरण मान्य न झाल्यास आणि गुगलला बदलण्याची संभाव्यता यामुळे प्रायव्हसीच्या वकिलांनी या जाहिरात पद्धतीची टीका केली आहे.
गुगलने असे सुचवले आहे की ईमेल वापरकर्त्यांनी त्यांचे ईमेल स्वयंचलित प्रक्रियेच्या अधीन असण्याची अनिवार्यपणे अपेक्षा करणे आवश्यक आहे आणि दावा करते की सेवा संभाव्य संवेदनशील संदेशांव्यतिरिक्त जाहिराती प्रदर्शित करण्यापासून परावृत्त करते, जसे की वंश, धर्म, लैंगिक अभिमुखता, आरोग्य किंवा आर्थिक उल्लेख स्टेटमेन्ट जून २०१७ मध्ये, गुगलने जाहिरातींच्या उद्देशासाठी संदर्भीत जीमेल सामग्रीचा वापर करण्याच्या आगामी अखेरीस घोषणा केली, त्याऐवजी त्याच्या इतर सेवांच्या उपयोगावरून गोळा केलेल्या डेटावर अवलंबून रहावे.
प्रारंभी, जीमेलमध्ये प्रति उपयोगकर्ता एक गिगाबाइटचा प्रारंभिक संचयन क्षमता आहे, त्या वेळी दिले जाणाऱ्या प्रतिसादापेक्षा ती एक उच्च रकमेची रक्कम आज, सेवा १५ गीगाबाइट स्टोरेजसह आहे.
सगर योद्ध्यांनी हिंदुस्थानवर आक्रमण करणारा क्रूरकर्मा अल्लाउद्दीन खिल्जीच्या सैन्याशी घनघोर युद्ध केल्याचा इतिहास समोर आला आहे.
नीरा-भीमा नदीच्या तटावर 20 जानेवारी 1311 साली झालेल्या घनघोर युद्धात करणसिंग गावडे या महावीरासह अनेकांना वीरगती प्राप्त झाल्याची नोंद युद्धगीतात आढळली आहे.
13 व्या शतकात अल्लौद्दिन खिल्जीचा सरदार मलिक गफुर बरोबर झालेल्या लढाईत हिन्दुस्तानचा बळदंड योधा वीर करण सिंह गावडे व वीर भीमराव गावडे यांचा उल्लेख आढळतो.
पण एके काळी स्वतंत्र आस्तित्व असलेले रिकेट्सिया आणि सायनोबॅक्टेरिया सारखे जिवाणू दृश्यकेंद्रकी पेशीमध्ये प्रविष्ठ झाल्यानंतर त्यांच्या जीनोमचा संकोच झाला आहे.
जीनोमचा विस्तार बराच गुंतागुंतीचा असल्याने सध्या वैज्ञानिक सजीवांचे आस्तित्व टिकून राहण्यासाठी कमीतकमी किती विस्ताराचा जीनोम आणि पर्यायाने किती जीवनप्रक्रियांची आवश्यकता आहे यावर संशोधन करीत आहेत.
जगभरात जनुकीय अभियांत्रिकीवर मोठ्या प्रमाणात संशोधन चालू असून इमॅन्युएल शारपेंटीयर आणि जेनिफर डोडना या दोन शास्त्रज्ञांनी २०१२ साली क्रिस्पर तंत्रज्ञानाचा शोध लावल्यापासून संशोधनात वेग आला आहे.
सजीवाच्या सर्व गुणसूत्रांवरील सर्व जनुकांचा डिऑक्सिरायबोन्यूक्लिक ऍसिड संरचना, त्यांचे स्थान, क्रम, कार्य, प्रकार, जाळे, विकृती यांची इत्थंभूत माहिती देणारा आराखडा म्हणजे जीनोम होय.
संघटक : ठिकठिकाणी संघटना स्थापन होऊन एकत्रित कार्य करणे हे वैद्यकशास्त्रातील संशोधनाचे गमक आहे असे त्यांनी मानले व त्यानुसार १८९० साली ‘मुंबई वैद्य सभा’ या संघटनेची स्थापना त्यांच्या प्रेरणेने झाली.
भिन्न वैद्यक व्यवसायी मंडळींनी राष्ट्रीयतेने एकत्र येऊन काम करावे ही पदेशास्त्रींची इतक्या जुन्या काळी मनात आणलेली संकल्पना अचंबित करण्यासारखीच होती.
मुंबईत नागपाड्यात शेजारी राहणाऱ्या वैद्य भानू कुलकर्णी यांच्याकडून त्यांनी वैद्यकशास्त्र शिकून घेतले व अनेक ग्रंथांचा अभ्यास केला.
महाराष्ट्राचे सुपुत्र असणारे आणि ‘आयुर्वेदीय महोपाध्याय’ ही पदवी धारण करणारे वैद्य शंकर दाजीशास्त्री पदे यांचा जन्म ३० मार्च १८६७ रोजी झाला.
तिच्या पालकांच्या कुटूंबियांनी पूजा केल्यामुळे पूजाला तिचा पालकांचा मुलगा अजय लवकरच तिच्या मुलाचा लंडनमध्ये बाल्यावस्थेत राहणारा बालपणीचा सर्वात चांगला मित्र असलेल्या जर्मनीत घेऊन गेला.
जेव्हा राहुल एके दिवशी पूजाला घरी घुसवतो तेव्हा तो आपला आवाज शिट्टी वाजवू लागतो, ज्यामुळे तिने पुष्कळदा ऐकलेल्या सूरात ती त्या माणसासाठी पडली हे तिला पटवून देते.
दुसऱ्या दिवशी दोघे पूजाच्या जुन्या नृत्य शिक्षकांना भेटायला जातात, जो पूजा ताई म्हणून संबोधतो, आणि दोघेही प्रेमळपणे प्रेम करतात असे म्हणतात.
नृत्य मंडळाच्या दोन सदस्यांच्या लग्नात राहुल आणि पूजा एक जिव्हाळ्याचा क्षण सामायिक करतात परंतु त्यांचे प्रेम पूर्णपणे कसे व्यक्त करावे याबद्दल खात्री नसते.
प्रीमिअरच्या काही दिवस आधी अजय पूर्वाभ्यास हॉलमध्ये पूजाला आश्चर्यचकित करण्यासाठी पोहोचला आणि सर्वांना सांगितले की तो तिची मंगेतर आहे.
नेहमीच्या आनंदी समाप्तीच्या त्याच्या नेहमीच्या शैलीच्या उलट राहुलने नाटकाचा शेवट त्याच्या हृदयविकाराला प्रतिबिंबित करण्यासाठी संपादित केला.
प्रीमिअरच्या रात्री, राहुल आणि पूजाची पात्रे स्टेजवर ब्रेक होणार असल्याने अजय एक रेकॉर्ड केलेली टेप वाजवत पूजाने त्याला आपल्या प्रस्तावाच्या आधी पाठवणार होती, तिथे राहुलबद्दल तिला कसे वाटते याबद्दल तिने वर्णन केले होते.
पूजाला आता कळले आहे की तिला राहुलवर खरोखर प्रेम आहे आणि प्रेक्षकांनी त्यांचे कौतुक केले म्हणून दोघांनीही त्यांच्या प्रेमाची कबुली दिली आणि या नाटकाला पुन्हा एकदा आनंददायक समाप्ती दिली.
निशा यांच्यासमवेत या मंडळाच्या सदस्यांना "माया" या शीर्षकाविषयी शंका आहे ज्याने राहुलने प्रेमावर विश्वास ठेवणारी मुलगी आणि तिच्या राजकुमारीची वाट पाहिली आहे जी नक्कीच परत येईल व तिला घेऊन जाईल.
यश चोप्राने निर्माण व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खान, माधुरी दीक्षित व करिश्मा कपूर ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.
मुळात 'नारायणगड ' हा किल्ला दूरवरून ओळखला जातो तो त्याच्या दोन शिखरांमुळेच नारायणगडाच्या कुशीतील वसलेली गडाचीवाडी बहुदा या वस्तीचे नाव गडा शेजारी वसलेली आहे म्हणून पडलेले असावे.
दुरवर दिसणारा शिवनेरी आणि त्याच्या आजूबाजूला असणाऱ्या अंबा अंबालिका लेण्यांचा डोंगर मुळातच जुन्नर या शहराचाचा इतिहास अत्यंत प्राचीन त्याच्या शेजारी असलेला नारायणगड हा किल्ला मध्ययुगातील आहे असे अनुमान आपण लावू शकतो.
भौगोलिक दृष्ट्या ' नारायणगडाकडे ' पहिले तर हा किल्ला उंचीने अगदी छोटा आहे परंतु किल्याला चारही बाजूने नैसर्गिक कातळकडा आपल्याला बघायला मिळतो.
उत्तरेच्या बाजूस दुरवर दिसणारा अष्टविनायकांपैकी एक महत्त्वाचे स्थान असणाऱ्या 'ओझरचा तलाव ' आणि त्यावर असलेली धुक्याची झालर विलोभनीय दिसते.
बाळाजी विश्वनाथाच्या मृत्यूनंतर छत्रपती शाहूंनी पेशवे पदाची सूत्रे बाजीरावा कडे सोपवली तेव्हा नारायणगाव आणि नारायणगडाचा सरंजाम त्याला दिल्याचे पत्रांमध्ये उल्लेख सापडतात.
नानासाहेब उर्फ बाळाजी बाजीरावपेशव्याच्या कालावधीत पेशवाईची आर्थिक कारभार सदाशिवभाऊकडे होता सदाशिवभाऊ आर्थिक व्यवहारामध्ये दक्ष होता.
राधानाथ सिकदार हे जेव्हा भारतीय सर्वेक्षण खात्यात देहरादून येथे ऑक्टोबर १८३१ मध्ये प्रगणक या पदावर दाखल झाले, त्याही वेळेला ते त्या पदावर येणारे पहिले भारतीय होते.
टायटलर यांनी आपल्या या विद्यार्थ्याच्या गणिती ज्ञानाची आणि संशोधक वृत्तीची प्रशंसा करून त्याची शिफारस जॉर्ज एव्हरेस्ट यांच्याकडे केली होती.
राधानाथांनी आल्याआल्या, वायुभारमापकावर घेतलेल्या हवेच्या दाबाच्या आकड्याचे शून्य अंश सेल्शियस तापमानासाठी रूपांतरण करण्याकरिता एक गणिती सूत्र शोधून काढले.
तापमानातील चढ-उतारामुळे होणारे पाऱ्याचे आकुंचन-प्रसरण व ज्या पितळी पट्टीवर हवेच्या दाबाचे वाचन होते, तिचे आकुंचन-प्रसरण या दोन्ही गोष्टी विचारात घेऊन हे सूत्र तयार केले होते.
सिकदारांचे हे सूत्र अतिशय मोलाचे होते, कारण आता दोन वेगवेगळ्या गांवी आणि दिवसाच्या कोणत्याही वेळी घेतलेल्या वायुभारांची तुलना करणे शक्य होणार होते.
राधानाथ सिकदारांनी दिवसाच्या निश्चित वेळी हवामानाच्या त्यावर केलेल्या दुरुस्त्यांसकटच्या अचूक नोंदी ठेवून, त्या बंगालच्या एशियाटिक सोसायटीच्या जर्नलमध्ये इ.
'फ्रेन्ड ऑफ् इंडिया' नामक वृत्तपत्रात ११ नोव्हेंबर १८५२ रोजी "हुशार युरोपी लोकांच्या तोडीची गुणवत्ता असलेल्या आणि मोठ्या पदावर येऊन इतक्या जबाबदारीचे काम स्वीकारणाऱ्या या पहिल्या देशी माणसाचे स्वागत आहे. राधानाथ सिकदार हे नेमून दिलेल्या कामासाठी अत्याधिक योग्य आहेत हे सिद्ध करून दाखवतील अशी आमची खात्री आहे." असे छापून आले होते.
राधानाथ सिकदारांनी सूर्य आणि रात्री दिसणारे तारे यांच्या निरीक्षणावर आधारलेली दिवसाची सेकंदाच्या अल्पांशापर्यंत अचूक अशी वेळ समुद्रातील आगबोटींना इशारे देऊन कळवण्यासाठी एक संकेताप्रणाली स्थापित केली होती.
जालना जिल्ह्यातील भोकरदन तालुक्यात अजिंठा डोंगर पायथ्याशी वाढोना गावात सर्वात जास्त तडवी भिल्ल मोठ्या प्रमानात व पारध बुद्रुक, पारध खुर्द, कोसगाव, भोकरदन, अंबड, घनसावंगी,टाका,खालापुरी, धनगर पिंप्री, लिंगेवाडी, वाकडी, वढोद तांगडा, पद्मावती, धावडा, सेलूद, लिहा, पोखरी, जळगाव सपकाळ, हिसोडा, देहेड, खंडाळा, भोरखेडा, दहिगाव याठिकाणी या समाजाची वस्ती आहे.
तसेच जळगाव तालुक्यात रसूलपूर, वडगाव, इस्लामपूर,सुनगाव, उमापूर, व जोंधनखेड तसेच अकोला अमरावती जिल्ह्य़ात भील वस्त्या आहेत; जळगाव जिल्ह्यातथल जामनेर तालुक्यात खूप जास्त प्रमाणात तडवी भिल्ल या समाजाची वस्ती आहे.