polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
या पद्धतीत वाक्याचा, वाक्याची पृष्ठस्तरीय रचना आणि अंतःस्तरीय रचना यांचा; तसेच केवल वाक्यरचना, मिश्र वाक्यरचना, संयुक्त वाक्यरचना या पातळीवर अभ्यास केला जातो.
सोस्यूरने भाषेच्या अभ्यासामध्ये ‘रूपव्यवस्था’ आणि ‘संरचना’ या संकल्पनांना भाषेच्या अभ्यासात स्थान देऊन आणि पारंपरिक व्याकरणाला विरोध करून आपली भाषा अभ्यासविषयक भूमिका मांडळी.
सोस्यूरने मांडलेल्या या तत्त्वानुसार भाषेच्या संरचनेचे नियम निर्धारित करण्याची पद्धत विकसित झाली आणि त्यातून वर्णनात्मक भाषाविज्ञानाला प्रारंभ झाला.
आधुनिक भाषाविज्ञानात ऐतिहासिक पद्धतीचे विश्लेषण टाळून वैज्ञानिक पद्धतीच्या संकल्पना वा भाषातत्त्वे विकसित करणे ही भूमिका वर्णनात्मक भाषाविज्ञानाने स्वीकारली आहे.
बेंगाल टायगर अथवा भारतीय वाघ ब्रिटीश सर्वात प्रथम भारतात बंगालमध्येच स्थायिक झाल्याने त्यांनी भारतीय वाघाचे बंगाली वाघ असेच नामकरण केले.
बंगालच्या वाघाचा कोट पिवळ्या ते फिकट केशरी असून गडद तपकिरी ते काळ्या पट्ट्यासह; पोट आणि अंगांचे अंतर्गत भाग पांढरे आहेत आणि शेपटी काळ्या रिंगांसह नारंगी आहे.
पांढरा वाघ हा वाघाचा एक निरंतर उत्परिवर्तन आहे, जो जंगलीमध्ये आसाम, बंगाल, बिहार, आणि विशेषतः पूर्वेकडील रीवा राज्यातील अधूनमधून आढळतो.
खरं तर, 1946 मध्ये चटगांवमध्ये तपासल्या गेलेल्या एका मृत नमुनाचा अपवाद वगळता खरा अल्बिनो वाघाचा केवळ एक पूर्णपणे अधिकृत केलेला केस आहे आणि काळे वाघ काहीही नाही.
नीळकंठ खाडिलकर यांनी आपल्या तर्कशुद्ध आणि संदर्भासहित लेखनातून इतिहासाची मांडणी करत वाचकांना इतिहाससाक्षर केले आणि त्याचवेळी वर्तमान सामाजिक-राजकीय परिस्थितीचे अभ्यासू व विवेकी विवेचन वाचकांपर्यंत पोहचविले.
बेरिलियम हा एक असा धातू आहे की जो पाण्यात बुडत नाही, पोलादापेक्षाही ताकदवान आहे, रबरासारखा लवचिक, प्लॅटिनम सारखा कठीण आणि कायमचा टिकाऊ असे याचे गुण आहेत.
उत्कृष्ट उष्णता वाहकता, उष्णता संचयनाची उच्च क्षमता आणि उष्णता रोधकता हे गुण बेरिलियमच्या अंगी असल्याने याचा वापर अवकाश अभियांत्रिकीत शक्य झाला.
यामुळे अग्निबाणांची, अवकाशयानांची, कृत्रिम उपग्रहांची स्थैर्यता राखणाऱ्या आणि दिशानिश्चिती करणाऱ्या गायरोस्कोप उपकरणात बेरिलियमपासून बनविलेले भाग मोठ्या प्रमाणात वापरले जातात.
ला १५,००० किलोकॅलरी एवढी प्रचंड उष्णता बाहेर पडते म्हणून पृथ्वीबाहेर होणाऱ्या अवकाश उड्डाणात एक अत्यंत कार्यक्षम इंधन म्हणूनही बेरिलियमचा उपयोग करण्याच्या दृष्टीने विचार होत आहेत.
अति हलक्या धातूंपैकी एक असूनही बेरिलियम उत्कृष्ट ताकदीचे आहे शिवाय मॅग्नेशियम, अ‍ॅऍल्युमिनियम यांच्या पेक्षाही त्याचा उकळणबिंदू जास्त वरचा आहे.
आवश्यक असलेली उच्च ताकद, सतत होणाऱ्या ताणामुळे येणारी मरगळ दूर ठेवण्याची क्षमता, गंजरोधकता हे गुण बेरिलियम-ब्रॉंझ या मिश्र धातूच्या अंगी आहेत.
या मिश्रधातूचा उपयोग काही हत्यारे बनविण्यासाठीही होतो व त्यांचा वापर स्फोट होऊ शकेल अशा ठिकाणी केला जातो कारण या मिश्रधातूच्या आपटण्याने कोणत्याही प्रकारची ठिणगी निघत नाही.
बेरिलियमच्या अनेक खनिजांपैकी पाचू, बेरूज, हेलियोडोर, वैडूर्य, फेनाकाइट, युक्लेज, हेमवैदूर्य, व्हेरोबायेव्हाइट आणि अ‍ॅलेझांड्राइट असे काही विशेष गाजलेले खनिज पदार्थ आहेत.
पैकी हिरव्या एमराल्डची चमक, रंगाची शुद्धता, काळीशार वाटणारी गडद हिरव्या रंगापासून ते नेत्रदीपक चमचमत्या मोरपंखी रंगाचे अनेक प्रकार कित्येक शतकांपासून मानवाला भुरळ घालत आले आहेत.
तर अ‍ॅलेझांड्राइट हा विस्मयजनक प्रकार असून तो दिवसा गर्द हिरव्या रंगाचा असतो तर हा रात्रीच्या कृत्रिम प्रकाशात किरमिजी रंगात दिसतो.
कर्नाटकाच्या किनारी भागातील उत्तर कन्नड, दक्षिण कन्नड जिल्हा व उडुपी हे जिल्हे व घाटावरील शिमोगा, चिकमगळूर व केरळातील कासारगोड जिल्ह्यांमध्ये यक्षगानाचा प्रामुख्याने प्रसार आहे.
उर्वरित कोणत्याही तिथीस आणि सोमवार, गुरुवार, शुक्रवार या वारी, श्रवण, रोहिणी, हस्त, अनुराधा, स्वाती, रेवती, तिन्ही उत्तरा, शततारका या नक्षत्री उत्तम चंद्रबळ पाहून गर्भाधानविधी करावा.
एके काळी सुप्रजा सिद्धांताप्रमाणे योग्य गर्भधारणेच्या दृष्टीने गर्भधारणेच्या अगोदर पिंडशुद्धी होणे आवश्यक असे; कारण चांगल्या बीजशक्तीमुळेच चांगली संतती निर्माण होते, अशी मान्यता होती.
त्याचे तात्पर्य असे की, मुलाला जन्म देण्याच्या दृष्टीने संयमित जीवन, सात्त्विक आहार आणि भोगविमुक्त विचार या गोष्टी सांभाळून रहाणाऱ्या दांपत्याच्या पोटी तेजस्वी संतती जन्म घेते.
‘या संस्कारात विशिष्ट मंत्र आणि होमहवन यांद्वारे देहशुद्धी केली जाऊन त्यांनी शास्त्रीयदृष्ट्या आणि आरोग्यदृष्ट्या समागम करावा, असे मंत्राद्वारे शिकविले जात.
यामुळे सुप्रजाजनन, कामशक्तीचा योग्य वापर आणि कामाला घातलेला आवर, विटाळात समागम न करणे पासून ते समागमाच्या वेळी आसने आणि उच्च आनंद यांचे मार्गदर्शन केले जाई.
म्हणजे योग्य दिवशी, योग्य वेळी, पवित्र व मंगलमय वातावरणात आनंदी मनाने स्त्री-पुरुषांचे मीलन होऊन स्त्रीच्या गर्भाशयात गर्भाची बीज रूपाने स्थापना होणे.
मी आणि माझा बाप : इरसाल बाप आणि त्याच्या संगतीने अधिक इरसाल झालेला मुलगा यांच्या जगण्यातून निर्माण झालेला सहज, स्वाभाविक, निकोपनी प्रसन्न विनोद आणि त्यातून दिसणारे भाबडेनी वास्तव ग्रामजीवन हे या ग्रामीण विनोदी कादंबरीचे बलस्थान आहे.
ग्रामीण साहित्य परिषद, महाराष्ट्र साहित्य परिषद, मराठवाडा साहित्य परिषद, साहित्य अकादमी, राज्य मराठी विकास संस्था, साहित्य संस्कृती मंडळ या संस्थांनी आयोजित केलेल्या अनेक चर्चासत्रांत द.
भोसले यांनी महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती समितीत सदस्य म्हणून सक्रिय सहभाग घेऊन शासनातर्फे प्रसिद्ध झालेल्या क्रमिक पुस्तकांचे संपादन केले आहे.
अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन आणि ग्रामीण साहित्य संमेलन यांमध्ये झालेल्या परिसंवादांत वक्ता म्हणून, तसेच अध्यक्ष म्हणून २४हून अधिक वेळा सहभाग.
ग्रामीण जीवन, शेतकरी, शेत, शेतमजूर, तेथील संस्कृती, ताणतणाव आदी विविध समस्या, माणसाची भूक, दारिद्ऱ्य हे त्यांच्या 'वावटळ' 'नाथा वामण', 'अन्न' अशा विविध कथांमधून दिसते.
त्यांनी दोन कादंबऱ्या, सात कथासंग्रह, सहाच ललितलेख संग्रह, लोकसंस्कृतीवरील पाच ग्रंथ, चार वैचारिक ग्रंथ, समीक्षा, सात चरित्रपर ग्रंथ, सोळा संपादित ग्रंथ, दोन ग्रामीण बोलींचे शब्दकोश, वगैरे.
भोसले यांनी लिहिलेल्या काही ग्रंथांचा अमरावती, औरंगाबाद, कोल्हापूर, धारवाड, नांदेड, पुणे, बडोदा, सोलापूर आदी विद्यापीठात पाठ्यपुस्तक म्हणून समावेश झाला आहे.
वर्मा व्यतिरिक्त, त्यांनी अनेक नामवंत हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायकांची साथ केली ज्यांपैकी आमिर खान, बडे गुलाम अली खान, भीमसेन जोशी, गंगुबाई हंगल, हिराबाई बडोदेकर, जसराज, किशोरी आमोणकर, कुमार गंधर्व, मुकुल शिवपुत्र यांचा समावेश आहे.
लया आणि तालावर जळगावकरांचे आदेश (संगीताचा वेळ मोजण्यासाठी तालबद्ध टाळ्या वाजवणे किंवा हातावर थाप देणे) दरम्यान त्यांच्या समवयस्कांनी अनेकदा प्रशंसा केली.
श्रीकांत देशपांडे, किराणा घराण्याचे हिंदुस्थानी संगीत गायक, यांनी नमूद केले, " केवळ एक कुशल साथीदार नव्हते तर ते संगीताच्या विविध पैलूंचेही उत्तम जाणकार होते. त्यांना प्रत्येक रागाची सविस्तर माहिती होती. तसेच शास्त्रीय, ठुमरी किंवा अगदी गझल अशा संगीताच्या विविध शैलींमध्ये ते एक साथीदार म्हणूनही तितकाच पारंगत होते." सतार कलाकार रविशंकर म्हणाले, " सर्वात मधुर आणि सुंदर हार्मोनियम गायन देतात. त्यांच्या उभारी आणि स्पष्टतेची बरोबरी नाही."
सखाराम प्रभाकर जळगावकर , अप्पा जळगावकर किंवा अप्पासाहेब जळगावकर म्हणून ओळखले जाणारे, महाराष्ट्र राज्यातील एक भारतीय हार्मोनियम वादक होते.
१९२२ मध्ये जन्म झाला आणि दोन वर्षांचा असताना त्यांना दत्तक घेतले, त्यांनी गायन शिकण्यास सुरुवात केली परंतु तारुण्य सुरू झाल्यानंतर आवाज बदलल्यामुळे ते थांबवावे लागले आणि नंतर हार्मोनियम शिकण्यासाठी स्थलांतरित झाले.
त्यावेळी जालन्यात माध्यमिक शालेय शिक्षण उर्दूमध्ये दिले जात होते, जे त्यांच्या दत्तक वडिलांनी पसंत नव्हते, म्हणून त्यांनी जळगावकरांचे शिक्षण बंद केले.
जळगावकरांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, कला क्षेत्रातील भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, २००० मध्ये भारत सरकारच्या देखरेखीखाली संगीत नाटक अकादमीने हार्मोनिअम श्रेणीमध्ये प्रदान केला होता – अकादमीकडून क्वचितच हार्मोनियम वादक या श्रेणीमध्ये कलाकारांना पुरस्कृत केले जाते.
तेव्हापासून, पुरातत्त्व उत्खनन मशीद संरक्षण मंत्रालयाने खाली एक मंदिर उपस्थिती संकेत आहेत, पण रचना की नाही हे एक रामा यात्रेसाठी वादग्रस्त करण्यात आली आहे.
शर्मा अयोध्या, फक्त मध्ययुगीन हिंदू तीर्थस्थान म्हणून उदयास माहीत आहे की प्राचीन ग्रंथ एक केंद्र म्हणून त्याचा उल्लेख करू नका असे म्हटले आहे.
नेव्हिल जन्मस्थान मंदिर "बाबर करून नष्ट आणि एक मशीद बदलले होते." लिहिले आहे की, तो अयोध्येत आले, आणि एक आठवडा येथे स्थगित जन्मस्थान रामकोट होता आणि रामा जन्मस्थान चिन्हांकित "लिहिले. मध्ये इ.स. 1528 ॲंजेलो बाबर. तो प्राचीन मंदिराचा नाश केला आणि त्याच्या साइटवर अजूनही बाबरच्या मशिद म्हणून ओळखले एक मशीद बांधली. जुन्या रचना च्या साहित्य मुख्यत्वे काम होते, आणि स्तंभ अनेक चांगले संरक्षण होते. "
मुहम्मद अली शिवराज लिहिले: "बाबरीं मशिद एक उत्तम जागा होता फैजाबाद-अवध मध्ये जन्मस्थान मंदिरात मूसा संरक्षणामुळे ) आणि " रामा वडील राजधानी
इतिहासकार थापर मते, हिंदू पौराणिक खाती दुर्लक्ष करून, शहर पहिल्या ऐतिहासिक उल्लेख परत 7 व्या शतकात, चीनी यात्रेकरू बौद्ध साइट म्हणून वर्णन तेव्हा तारखा.
इतर अनेक साइट्स, भारत, अफगाणिस्तान, पाकिस्तान आणि नेपाळ इतर भागात ठिकाणी समावेश रामानेच्या जन्मस्थान म्हणून प्रस्तावित करण्यात आले आहे.
संस्कृत : इक्षुगंधा, कण्टकत्रिक, कण्टफल, गोकण्ट , गोक्षुर , त्रिकण्टक, पलंकषा, वनशृंगाट, श्वदंष्ट्रा, षडंग, स्वादुकण्टक, क्षुद्रकण्टक
नाम:- मण्डूकपर्णी, एकपर्णी; एकपानी; ब्रह्ममंडूकी, खुलखुडी, बल्लारि; ब्रम्हमंडूकी, थलखुरी; खडब्राह्मी; ओंदेलग; मंडूकब्रह्मी; वल्लारै; कोडोगम्, मुत्रळ; तिमरे; हिंगोटुकोल; मिंकहु अविन्; दवून् पुंग्घ्; .
ताणे लांबवर जातात व त्यांस पेरापेरांवर मुळे, पाने, फुले आणि फळे येतात; प्रत्येक पेरावर एकच पान असते; पान अखंड, मूत्रपिंडाकृति, दांतेयुक्त व सुमारे १ ते १ १/२ इंच मोठे; पानावर ७ शिरा असतात व कोवळेपणी खालचे अंगावर लव असते; पानाचे देठ लांब असतात; फुले लहान व साधी.
उन्हाळ्यांत लहान मुलांस रक्तमिश्रित जुलाब होतात व लघवीस त्रास होतो किंवा लघवी कमी होते तेव्हां २ ते ४ पानांचा रस जिरे आणि खडीसाखरेबरोबर देतात व कारिवणा वाटून त्याची पोळी बेंबीखालीं पोटावर बांधतात.
भक्तमयूरकेकावलि, श्रीमत्करुणामृतघनरामस्मरणानंदित, ३१ कृष्ण-धवल चित्रे + मोरोपंतांचे हस्ताक्षर + पृथ्वी वृत्तातील १७ रचना + दोन चरणी १७४ आर्या + आशंसाष्टकमाल्यभारावृत्तत २ ८ रचना + संपादकाची प्रस्तावना .
सुबोध केकावलि-प्रस्तावना,मोरोपंत चरित्र,अर् थव टिप्पणीसह, ४ चरणी पृथ्वीवृत्त १२१ श्लोक, शार्दूलविक्रीडित - १ श्लोक, + उपसंहार
श्लोककेकावलि विस्तृत प्रस्तावना व टीपांसहित + मोरोपंत चरित्र व काव्यसमीक्षेसह + ४ चरणी पृथ्वी वृत्तातील १२१ रचना + शार्दूलविक्रीडितमधील १ रचना + उपसंहार
काव्यरचनेला प्रारंभ त्यांनी वयाच्या बाविसाव्या-तेविसाव्या वर्षी केला असे मानल्यास पहिली दहा वर्षे त्यांनी उमेदवारीत घालवली असे म्हणता येईल.
त्याशिवाय या प्रारंभीच्या कालखंडात त्यांनी शिवलीलांचे वर्णन करणारा ब्रम्होत्तर खंड आर्यावृत्तात लिहिला आणि भागवताच्या दशम स्कंधाच्या आधारे आर्यागीतावृत्तात कृष्णविजय लिहिण्यास सुरुवात केली.
त्यापुढील तिसरा कालखंड १७६६ ते १७७२ पर्यंतचा सहा वर्षांचा असून या काळातील रचनेचा मुख्य विशेष म्हणजे आर्यावृत्ताचे पूर्णपणे प्रस्थापित झालेले प्राबल्य होय.
या अखेरच्या सुमारे बारा वर्षांत मंत्रभागवत, हरिवंश, संकिर्ण रामायणे आणि मुख्य म्हणजे श्लोककेकावली हे त्यांचे अखेरचे काव्य असावे असे त्यातील, ‘कृतान्तकटकामलध्वजजरा दिसो लागली’ या उद्‌गारांवरून वाटते.
पन्हाळगडावरील केशव पाध्ये व गणेश पाध्ये या दोन वेदशास्त्रपारंगत विद्वान बंधूंकडे मोरोपंतांनी न्याय, व्याकरण, धर्मशास्त्र, वेदान्त व साहित्य यांचे अध्ययन केले.
मोरोपंत हे मोठे रामभक्त होते आणि त्या भक्तीपोटी त्यांनी अष्टोत्तरशत म्हणजे १०८ रामायणे विविध छंद आणि वृत्त वापरून लिहिलेली आणि प्रत्येक रामायणाचे काहीतरी वैशिष्ट्य होते.
मराठी वाङ्मयाचे जुन्या काळातील एक प्रसिद्ध अभ्यासक रामचंद्र दत्तात्रेय पराडकर ह्यांनी ही रामायणे त्यांच्याजवळ असलेल्या मोरोपंतांच्या कागदपत्रांचा वापर करून १९१६ साली दोन भागांमध्ये प्रसिद्ध केली.
'झाले बहू, होतील बहू, आहेतही बहू, परंतु या सम हा’ आणि 'बालिश बहु बायकांत बडबडला' ह्या त्यांच्या काव्यांतल्या ओळी आजही सुयोग्य उक्ती म्हणून सुपरिचित आहेत आणि वेळप्रसंगी वापरल्या जातात.
पुराण कथनाचा कार्यक्रम संपायच्या बेताला आला असतां, ‘या विद्वान बुवांना बिदागी म्हणून द्यायचे तरी काय ?’ हा विचार सरदार घोरपडे यांच्या मनात येऊन ते त्यांच्याजवळ बसलेल्या खाजगी कारभाऱ्यांच्या कानात त्यासंबंधी कुजबुजू लागले.
घोरपड्यांनी मोरोपंताच्या या समयसूचकतेबद्दल त्यांच्यावर प्रसन्न होऊन, त्याच क्षणी आपल्या गळ्यातला कंठा काढून तो त्यांच्या गळ्यात घातला.
1843 मध्ये सांगली येथे, सांगलीच्या संस्थानाचा शासक प्रेक्षकांच्या भेटीस आलेले, हे एक प्रायोगिक नाटक होते, जे शेजारच्या कर्नाटक प्रदेशातील यक्षगान नावाच्या लोकनाट्यावर आधारित होते.
शतकाच्या उत्तरार्धात मराठी रंगभूमीवर झाशीच्या राणीचे नाटक , सवाई माधवरावांचे मृत्यू , अफझलखानाच्या मृत्यूचे नाटक आणि मल्हारव महाराज ही उल्लेखनीय नाटके पाहायला मिळाली.
तथापि, 1880 मध्ये अण्णासाहेब किर्लोस्करांच्या संगीत शाकुंतल या कालिदासाच्या अभिज्ञानकुंतलम् या शास्त्रीय कृतीवर आधारित मराठी रंगमंचाने एक वेगळे रंगभूमीचे रूप धारण केले.
त्यांच्या नाटय़संस्थेच्या यशाने किर्लोस्कर नाट्यमंडळी मराठी रंगभूमीवर व्यावसायिक पुनरावृत्तीचा मार्ग मोकळा झाला आणि त्यानंतर नाटक कंपन्यांची निर्मिती झाली.
1970 च्या दशकात, विजय तेंडुलकरांच्या घाशीराम कोतवाल, विजया मेहता यांच्या बर्टोल्ट ब्रेख्तच्या द गुड वुमन ऑफ सेटझुआनचे मराठी रूपांतर देवाजीने करुणा केली आणि कॉकेशियन यासारख्या अनेक उल्लेखनीय नाटकांमध्ये तमाशा फॉर्मचा उपयोग वर्णनात्मक साधन आणि शैली म्हणून करण्यात आला.
आज, भारताच्या इतर भागांतील बहुतेक थिएटरला सिनेमा आणि टेलिव्हिजनच्या आक्रमणाचा सामना करताना कठीण वेळ आली असताना, एक निष्ठावान प्रेक्षकवर्ग असलेल्या महाराष्ट्र राज्यात त्याची लक्षणीय उपस्थिती कायम आहे.
देशपांडे, महेश एलकुंचवार आणि सतीश आळेकर यांसारख्या नाटककारांच्या विनोदी सामाजिक नाटके, प्रहसन, ऐतिहासिक नाटके, संगीत, प्रायोगिक नाटके आणि 1970 नंतरच्या गंभीर नाटकांपर्यंत त्याचा संग्रह आहे.
स्वातंत्र्योत्तर काळात, बंगाली रंगभूमी आणि मराठी रंगभूमी भारतीय रंगभूमीतील नवनवीन शोध आणि लक्षणीय नाट्यकलेमध्ये आघाडीवर आहे.
मराठी रंगभूमीच्या सुरुवातीच्या काळात कोल्हटकर, कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर, गोविंद बल्लाळ देवल, राम गणेश गडकरी आणि अण्णासाहेब किर्लोस्कर या नाटककारांचे वर्चस्व होते, ज्यांनी संगीत नाटक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उत्कृष्ट संगीत नाटकांनी मराठी रंगभूमीला सुमारे अर्धशतक समृद्ध केले.
पहिल्या शतकातील सातवाहन शासक गौतमीपुत्र सातकर्णी यांची आई गौतमी बालश्री यांनी नाशिक येथील गुहेतील शिलालेखांमध्ये नाटकाचा एक प्रारंभिक संदर्भ सापडतो.
सध्याच्या तामिळनाडू राज्यातील तंजोरच्या भोसले राजांसाठी मराठी भाषेतील लक्ष्मीकल्याणम आणि गंगा-कावेरी संवाद यांसारख्या १७व्या शतकातील नाटकांचा उल्लेख करणारे स्त्रोत आहेत.
अल् मन्सूरा राजधानी असलेला सिंध हा खिलाफतीचा दुसऱ्या दर्जाचा प्रांत झाला व तो अरबांसाठी भारतावर आक्रमण करण्याचा योग्य तळ होता परंतु बिन कासिम गेल्यावर त्याने जिंकलेले बहुतांश प्रदेश भारतीय राजांनी परत मिळवले.
७२४ ते ८१० च्या दरम्यान उत्तरेकडील गुर्जर-प्रतिहार सम्राट नागभट्ट पहिला, दक्षिणेकडील चालुक्य सम्राट विक्रमादित्य दुसरा व इतर लहान भारतीय राज्ये यांचा पश्चिमेकडून येणाऱ्या अरबांशी संघर्ष झाला.
उत्तरेकडे सम्राट नागभट्टाने माळव्यावर चाल करून येणाऱ्या महत्त्वाच्या अरब मोहिमेचा पराभव केला तर दक्षिणेकडून विक्रमादित्याने आपला सेनानी पुलकेशी याला पाठवले.
याझिदच्या काळात अरबांना तुल्यबळ शत्रू नव्हता परंतु दहावा उमायाद खलिफ हिशाम इब्न् अब्द् अल्-मलिक याच्या कारकिर्दीत अरबांचा सर्व आघाड्यांवर पराभव झाला व अरब राज्यविस्तार संपुष्टात आला.
७४० ते ७५० या काळात दुर्बळ झालेल्या सैन्यदळामुळे सर्व राज्यविस्तार स्थगित झाला व अरब गृहयुद्धांची तिसरी मालिका सुरू झाली ज्यात उमायाद खिलाफत नष्ट झाली.
या पराभवांमुळे अरबांचा पूर्वेकडील राज्यविस्तार संपुष्टात आला व नंतर सिंधमध्येच अरब राज्यकर्त्यांचा पाडाव होऊन तेथे स्थानिक मुस्लिम राजपूत वंश स्थापन झाले.
इंग्रजांनी भारतातील जंगलातून शिकारींवर मोठ्या प्रमाणावर बंदी घालून जंगलाबाहेर काढलेला हा समाज, भारताच्या ग्रामीण भागाने मुख्य प्रवाहात सामील करून न घेतल्यामुळे, उपजीविकेसाठी गुन्हेगारीच्या मार्गास लागला.
इंग्रजांच्या काळात त्यांच्याकडून दिवसा शासकीय वेठबिगारी कामे करून घेतली जात आणि रात्री कडा पहारा ठेवून त्यांना वस्तीबाहेर पडण्यास पूर्ण बंदी घातलेली असे.
बहुसंख्य पारधी समाज भटका असल्यामुळे मतदारयादीतील नोंदणी, रेशनकार्ड आणि त्यापरत्वे मिळणाऱ्या शासकीय सुविधंपासून आणि शिक्षणापासून वंचित रहात आला आहे.
प्रत्येक पोटजातीचे वेगवेगळे देवघर असते, त्यात चांदीची,अथवा इतर धातूंची देवदेवतांची प्रतिमा असलेली धातूंचे पत्रे ठेवलेले असतात, असे पत्रे देवघरात बांधून ठेवलेले असतात त्याला पारधी भाषेत तरांगड म्हणतात.
चव्हाण :- चामळ्या, पिंजाऱ्या, काठोक्या, मधल्या, बहात्तर महाल्या, कटक्या, लेंढावाला, लहान बाळ , वाघलावाला, दुल्लावाला, बताफा दखन्या, कावळ्या
फासेपारधी जरी वन्यप्राण्यांची व पक्ष्यांची शिकार करीत असले तरीही त्यांच्या शिकारीचे काही नियम आहेत जे पक्षांची संख्या कमी होऊ देत नाही असे दिसुन आले आहे.
फासेपारधी, पारधी हे एका आदिवासी जमातीचे नाव असून या जमातीचे लोक वन्यप्राण्यांची व पक्षांची शिकार करून त्यांचा खाद्य आणि विक्रीसाठी उपयोग करून जगत.
तेवढ्यात सहस्र्बाहुच्या राण्यांची क्रीडा संपली आणि राजाने नर्मदेचा प्रवाह सोडला आणि नदीतून आलेल्या पाण्याच्या लोंढ्यात रावणाचे शिवलिंग वाहून गेले.
आपल्या हजार बाहूनी युद्ध करणाऱ्या कार्तवीर्य अर्जुनाने रावणाचा सहज पराभव केला आणि त्याला जमिनीवर लोळवून त्याच्या प्रत्येक डोक्यावर एक एक दिवा ठेवला.
अनेक शतके नंतर युधिष्ठिराने अश्वमेध यज्ञ केला तेव्हा सहदेवाने माहिष्मती नगरीचे रक्षण स्वयं अग्निदेवता करत आहेत हे जाणून इथे युद्ध करणे टाळले.
मुंबईतील अनेक चित्रपट स्टुडिओंचे हेलपाटे घालून घालून निराश झाल्यावर, शेवटी त्यांना हेमंत कुमार या संगीत दिग्दर्शकांनी उमेदवारी देऊ केली.
झारिना आलेक्सांद्रा हिच्यावर रासपुतीनचा प्रभाव पडल्याने तर ती कोणत्याही लहान मोठ्या समस्या रासपुतीनसमोर मांडण्यात स्वतःला धन्य समजू लागली.
१९०६ साली तत्कालीन रशियाचे प्रधानमंत्री स्तोलिपिन यांच्या निवासस्थानावर क्रांतिकारकांनी बॉंब फेकले तेव्हा जखमी लोकांवर उपचार रासपुतीननेच केले.
रासपुतीनचे वाढते महत्त्वव रशियाच्या राजकारणासाठी अतिशय घातक वळण घेत असल्याबाबत प्रधानमंत्री स्तोलिपिन याने झार निकोलसच्या कानावर घातले व रासपुतीनला हद्दपार करण्यात यावे अशी मागणीही त्याने केली.
डब्ल्यूसीएएम ३ प्रकारचे इंजिन या दोन्ही विद्युतप्रवाहांवर काम करू शकते परंतु दोन्हीच्या मध्ये काही अंतराचा थंड भाग असतो जेव्हा इंजिनाला कोणतीच शक्ती मिळत नसते.
हे छोटे अंतर पार करण्यासाठी इंजिन कोस्ट करीत असल्याने आधी एकदम गाडीला ब्रेक लागल्यासारखा तर नवीन प्रकारचा विद्युतप्रवाह मिळायला लागल्यावर जोर लागल्यासारखा धक्का गाडीला बसतो.
विदर्भ एक्सप्रेसला वातानुकूलित प्रथम वर्ग / वातानुकूलित २ स्तर शयनयान , द्वितीय वर्ग वातानुकूलित २-स्तर शयनयान, प्रथम वर्ग / वातानुकूलित खुर्ची यान, वातानुकूलित ३ स्तर शयनयान , १० शयनयान आणि ४ सामान्य आरक्षीत डबे जेाडलेले आहेत.
विदर्भ एक्सप्रेसला वाटेत लागणारी महत्त्वाची शहरे मुंबई, कल्याण, नाशिक, मनमाड, जळगाव, भुसावळ, अकोला, वर्धा, नागपूर व गोंदिया ही आहेत.
आंतरराष्ट्रीय क्षेत्रातील विषयांत अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांचे परकीय राजकारणातील डावपेच, ब्रिटनच्या पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांचे वेगवेगळे आव्हानखोर पवित्रे अथवा दक्षिण आफ़्रिकेतील सत्ताधाऱ्यांचे बेमुर्वतखोर वांशिक धोरण हे सर्व सातत्याने लक्ष्मण यांच्या कुंचल्याच्या फेकीचे विषय होत असतात.
भारतातीय राजकारणातील गमतीजमती तर ते नेहमीच आपल्या पहिल्या पानावरील व्यंग्यचित्रांतून, आजच्या राजकारणी मंडळींचा दंभस्फोट करण्यासाठी उपयोगात आणत असतात.
मात्र एखाद्या व्यक्तीचे व्यंग्य दर्शवणारी व्यंगचित्रेरं त्यांनी काढली नाहीत, किंवा कोणाला दुखावण्यासाठीही त्यांनी त्यांच्या कुंचल्याचा वापर केला नाही.
त्यांची राजकीय व्यंगचित्रे खूपच मिळमिळीत असतात, त्यात तिखटपणा नसतो, वादविवाद वा चर्चा पुढे नेण्याची त्यांच्या व्यंगचित्रांमध्ये क्षमता नसते, त्यांच्या व्यंगचित्रांमध्ये फक्त राजकीय विधान असते, भाष्य किंवा टीका नसते, त्यांच्या व्यंगचित्रांमध्ये नावीन्याचा अभाव, तोचतोचपणा असतो, अशा स्वरूपाची टीका त्यांच्यावर केली जाते.
'हार्पर्स', 'पंच', 'ऑन पेपर', 'बॉइज', अ‍ॅटलांटिक', अमेरिकन मर्क्युरी', 'द मेरी मॅगझिन', स्ट्रॅन्ड मॅगझिन', अशी मासिके त्यांना तिथे पहायला-वाचायला मिळत असत.
नंतर, ते टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये सामील झाले आणि द कॉमन मॅन या पात्रासाठी प्रसिद्ध झाले, जो लक्ष्मण यांच्या आयुष्यातील टर्निंग पॉइंट ठरला.
लक्ष्मण यांनी असंख्य व्यंगचित्रे काढली आहेत पण त्यांनी कधीही या माध्यमाच्या आडून कोणास दुखावले नाही किंवा कोणाच्या व्यंगावर चित्रे काढली नाहीत.
ते त्यांच्या "द कॉमन मॅन"च्या निर्मितीसाठी आणि 1951 मध्ये सुरू झालेल्या टाइम्स ऑफ इंडियातील "यू सेड इट" या त्यांच्या दैनिक व्यंगचित्रांसाठी अत्यंत प्रसिद्ध आहेत.
सामाजिक विषमता, मानहानी, आर्थिक संकट यामुळे कोट्यावधी सामान्य लोकांच्या मनात तत्कालीन सामाजिक, राजकीय व आर्थिक स्थितीबद्दलचा असंतोष वाढतच गेला.
१९१७ च्या प्रारंभी लाखो सैनिक कोण्त्याही परवानगीची वाट न पाहता, कोण्ताही नेता, अधिकारी नसतांना स्वतःच्या शस्त्रांसह युद्धभूमीतून मागे हटले.
समाजवादी पक्षासह ड्यूमाचे सदस्य एकत्र आले आणि १४ मार्च रोजी प्रिन्स जॉर्जी लवोव यांच्या नेतृत्वाखाली उदारमतवादी आणि मवाळ समाजवादी यांचा समन्वय साधला गेल्याने एक मोठी शक्ती एकत्र झाली.
कोणताही पर्याय समोर न राहिल्याने १५ मार्च १९१७ला त्सार निकोलसने राज्यत्याग केला व सुमारे तीन शतके रशियावर राज्य करणाऱ्या रोमानोव्ह घराण्याची सत्ता संपुष्टात आली.
त्यातच जर्मनी विरुद्ध पराभव पत्करावा लागल्याने पहिले महायुद्ध संपण्याच्या सुमारास रशियात बेसुमार महागाई, आवश्यक वस्तुंचा प्रचंड तुटवडा, मोठ्या प्रमाणात झालेली प्राणहानी अशी परिस्थिती निर्माण झाली होती.
लोकांच्या परिस्थितीबद्दल हंगामी सरकारने हालचाली सुरू केल्या नसल्याने पुन्हा क्रांती होऊन रशियाचे नेतृत्व नव्या लोकांकडे देण्याची चिन्हे दिसु लागली.
समाजवाद्यांच्या दबावामुळे सायबेरियात हद्दपारीची शिक्षा भोगणाऱ्या जोसेफ स्टालिन आणि रशियाबाहेर राहणाऱ्या लेनिन, ट्रॉट्स्की, कामनेव्ह, रादेक या नेत्यांना रशियात परत येता आले.
पुर्वी, बांकाबाई हिने ईंग्रजांशी हातमिळवणी केली त्याचा निषेध म्हणुन बांकाबाईच्या, कागद व बांबू वापरून केलेल्या पुतळयाची, तान्ह्या पोळ्याच्या दिवशी मिरवणुक काढण्यात येते व मग त्याचे दहन होते.
या उत्‍सवात राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय मुद्यांसह स्थानिक समस्यांवरही भाष्य करणारे फलक आणि सूचक ओळींनी जनतेच्या मनातला प्रशासनाच्‍या विरोधात राग आणि संताप व्यक्त होतो.
राजकीयदृष्ट्या, संस्थेने नवीन स्वायत्त मध्य आणि पूर्व युरोपीय राष्ट्रांशी चांगले संबंध शोधले आणि शीतयुद्धानंतरच्या काळात नाटो आणि त्याच्या शेजारी यांच्यातील प्रादेशिक सहकार्यासाठी राजनयिक मंचांची स्थापना केली गेली, ज्यामध्ये शांततेसाठी भागीदारी आणि भूमध्य संवाद उपक्रमाचा समावेश आहे.
1999 च्या वॉशिंग्टन शिखर परिषदेत, हंगेरी, पोलंड आणि झेक प्रजासत्ताक अधिकृतपणे मध्ये सामील झाले आणि संस्थेने सदस्यत्वासाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे देखील जारी केली.
2007 मध्ये फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस सार्कोझी यांच्या निवडीमुळे फ्रान्सच्या लष्करी स्थितीत मोठी सुधारणा झाली, 4 एप्रिल 2009 रोजी पूर्ण सदस्यत्वाकडे परत आल्याने, ज्यामध्ये स्वतंत्र आण्विक प्रतिबंध राखून फ्रान्सने नाटो लष्करी कमांड स्ट्रक्चरमध्ये पुन्हा सामील होणे समाविष्ट केले.
एकात्मिक लष्करी संरचनेद्वारे, कोरियन युद्धाने त्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी नाटोची स्थापना करेपर्यंत उत्तर अटलांटिक करार मोठ्या प्रमाणात निष्क्रिय होता: यामध्ये 1951 मध्ये सर्वोच्च मुख्यालय सहयोगी शक्ती युरोप ची स्थापना समाविष्ट होती, ज्याने वेस्टर्न युनियनच्या सैन्याचा अवलंब केला.
लंडन आणि पॅरिस परिषदांनंतर, पश्चिम जर्मनीला लष्करी रीतीने पुन्हा सशस्त्र होण्याची परवानगी देण्यात आली, कारण ते मे 1955 मध्ये नाटोमध्ये सामील झाले, जे सोव्हिएत-वर्चस्व असलेल्या वॉर्सॉ कराराच्या निर्मितीमध्ये एक प्रमुख घटक होते, ज्याने दोन विरोधी बाजूंचे वर्णन केले.
17 ऑगस्ट 2009 पासून, ने एडनच्या आखात आणि हिंद महासागरातील सागरी वाहतुकीचे सोमाली चाच्यांपासून संरक्षण करण्यासाठी आणि प्रादेशिक राज्यांच्या नौदल आणि तटरक्षक दलांना बळकट करण्यात मदत करण्यासाठी युद्धनौका तैनात केल्या.
या ऑपरेशनला नॉर्थ अटलांटिक कौन्सिलने मान्यता दिली होती आणि त्यात प्रामुख्याने युनायटेड स्टेट्सच्या युद्धनौकांचा समावेश होता, परंतु इतर अनेक राष्ट्रांच्या जहाजांचाही समावेश होता.
या ऑपरेशनमध्ये समुद्री चाच्यांचे हल्ले रोखणे आणि त्यात व्यत्यय आणणे, जहाजांचे संरक्षण करणे आणि प्रदेशातील सामान्य सुरक्षा पातळी वाढवणे यासाठी प्रयत्न केले गेले.
24 मार्च रोजी, नाटोने सुरुवातीच्या युतीकडून नो-फ्लाय झोनचा ताबा घेण्यास सहमती दर्शविली, तर ग्राउंड युनिट्सला लक्ष्य करण्याची कमांड युतीच्या सैन्याकडे राहिली.
जूनपर्यंत, युतीमधील विभाजनाच्या बातम्या समोर आल्या कारण 28 सदस्य राष्ट्रांपैकी फक्त आठ देश लढाऊ ऑपरेशनमध्ये भाग घेत होते, परिणामी यूएस संरक्षण मंत्री रॉबर्ट गेट्स आणि पोलंड, स्पेन, नेदरलँड्स, तुर्की यांसारख्या देशांमधील संघर्ष निर्माण झाला.
10 जून रोजी ब्रुसेल्समधील त्यांच्या अंतिम धोरणात्मक भाषणात, गेट्स यांनी सहयोगी देशांवर टीका केली की त्यांच्या कृतींमुळे नाटोचा नाश होऊ शकतो.
जर्मन परराष्ट्र मंत्रालयाने " आणि -नेतृत्वाखालील ऑपरेशन्समध्ये लक्षणीय योगदान" आणि राष्ट्राध्यक्ष ओबामा यांच्याकडून ही प्रतिबद्धता अत्यंत मोलाची होती या वस्तुस्थितीकडे लक्ष वेधले.
1989 मधील बर्लिन भिंतीच्या पडझडीने युरोपमधील नाटोच्या भूमिकेला एक महत्त्वपूर्ण वळण दिले आणि भिंतीचा एक भाग आता नाटो मुख्यालयाबाहेर प्रदर्शित केला गेला आहे.
ची लष्करी रचना कमी करण्यात आली आणि पुनर्गठित करण्यात आली, मुख्यालय अलायड कमांड युरोप रॅपिड रिअॅक्शन कॉर्प्स सारख्या नवीन सैन्याने स्थापन केले.
युरोपमधील लष्करी संतुलनावर सोव्हिएत युनियनच्या संकुचिततेमुळे घडलेले बदल करारामुळे 1999 च्या इस्तंबूल शिखर परिषदेत स्वाक्षरी केलेल्या युरोपातील अनुकूल पारंपारिक सशस्त्र दलांना मान्यता देण्यात आली.
गगनचुंबी इमारतींमध्ये राखाडी धुराचे प्रचंड लोट उडत असलेल्या मुख्य भूभागासमोरील एका बेटावर टॉर्चसह एका महिलेची स्मारकीय हिरव्या तांब्याची मूर्ती उभी आहे.
हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून नाटोने केलेल्या आठ अधिकृत कृतींमध्ये ऑपरेशन ईगल असिस्ट आणि ऑपरेशन अ‍ॅक्टिव्ह एंडेव्हर, भूमध्य समुद्रातील नौदल ऑपरेशन, दहशतवाद्यांची हालचाल किंवा मोठ्या प्रमाणावर विनाशकारी शस्त्रे रोखण्यासाठी आणि सामान्यत: शिपिंगची सुरक्षा वाढवण्यासाठी डिझाइन केलेले होते.
ऑगस्ट 2004 मध्ये, इराक युद्धादरम्यान, ने प्रशिक्षण मिशन - इराकची स्थापना केली, अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील - च्या संयोगाने इराकी सुरक्षा दलांना मदत करण्यासाठी एक प्रशिक्षण मिशन.
प्रशिक्षण मिशन-इराक ची स्थापना इराकी अंतरिम सरकारच्या विनंतीनुसार संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद ठराव 1546 च्या तरतुदींनुसार करण्यात आली.
मिशनच्या क्रियाकलापांना इराकी अधिकारी आणि यूएस-नेतृत्वाखालील डेप्युटी कमांडिंग जनरल अॅडव्हायझिंग अँड ट्रेनिंग यांच्याशी समन्वयित केले गेले, ज्यांना - चे कमांडर म्हणून दुहेरी टोपी देखील दिली गेली.
जून 1993 ते ऑक्टोबर 1996 पर्यंत, ऑपरेशन शार्प गार्डने फेडरल रिपब्लिक ऑफ युगोस्लाव्हिया विरुद्ध शस्त्रास्त्र बंदी आणि आर्थिक निर्बंधांची सागरी अंमलबजावणी जोडली.