polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
मेहकर,जिल्हा बुलडाणा येथे परमहंस परिव्राजकाचार्य १००८ ओम ब्रह्मी श्वासानंद सरस्वती उपाख्य संत श्री बाळाभाऊ महाराज पितळे यांचे ज्ञानमंदीर हे हंस संप्रदायाचे गुरूपीठ तसेच प्राचीन कालीन एकादश नृसिंहातील ६वे प्रह्लादवरद लक्ष्मीनृसिंह मंदिर असून येथे विद्यमान गुरुपीठाधिश ॲड.
पितळे घराण्याच्या नऊ पिढ्यांच्या भगवान लक्ष्मीनृसिंहाच्या उपासनेचे फळ म्हणून १८८८ मध्ये पैनगंगा नदीच्या तीरी भगवान नृसिंहाने बाळाभाऊ महाराजाच्या मेहकर रूपाने अवतार घेतला, अशी कल्पना आहे.
टोकियोमधील सेकी विद्यापीठातून राज्यशास्त्रात पदवी घेतल्यानंतर, १९७७ मध्ये दक्षिण कॅलिफोर्निया विद्यापीठात तीन सेमिस्टरसाठी सार्वजनिक धोरणाचा अभ्यास करण्यासाठी ते अमेरिकेला गेले, पण अभ्याक्रम न पूर्ण करता सोडून दिले.
१९७९ मध्ये आबे यांनी कोबे स्टील कंपनीत कामाली सुरुवात केली पुढे ते १९८२ मध्ये कंपनी सोडून राजकारणात आले, त्यावेळी त्यांना परराष्ट्र मंत्रालयात व सत्ताधारी लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षात काही पदे सुद्धा देण्यात आली होती.
२०१३ मध्ये आबे यांनी त्यांची 'आबेनॉमिक्स' धोरणं सुरू केली, आर्थिक पुनरुज्जीवन आणि चलनवाढ ही जपानसमोरील "सर्वात मोठी आणि तातडीची समस्या" होती त्यासंबंधीची ती धोरणे होती.
८ जुलै २०२२ रोजी नारा येथे निवडणुकीच्या प्रचाराचे भाषण देताना आबे यांच्यावर 'यामागामी तेत्सुया' या ४१ वर्षीय पुरुषाने बंदुकीने गोळी झाडली आणि त्याच दिवशी दुपारी त्यांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.
तेव्हा यमराजाने त्याला सांगितले की- मी तुला चार प्रमुख संदेश पाठवले होते, पण तुझ्या वासना आणि विलासी जीवनशैलीने तुला आंधळे केले होते, त्यामुले तुला ते दिसले नाहीत.
यमराजाचे हे ऐकून अमृताने त्याला सांगितले की, जर मृत्यू टाळता येत नसेल तर किमान मृत्यू माझ्या अगदी जवळ असेल तेव्हा तरी मला कळावे म्हणजे मी माझ्या कुटुंबाची काही व्यवस्था करू शकेन.
पश्चिम दिशेला तासगाव सहकारी साखर कारखाना आहे आणि स्वतंत्रसैनिकाच गाव म्हणून महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध पोलीस ट्रेनिंग सेंटर हे हणमंतपूर विभागात आहे.
रायगड जिल्हयातील मध्यवर्ती तालुका रोहा हा आहे येथे विविध औद्योगिक प्रकल्प आहे धाटाव आणि नागोठणे औद्योगिक वसाहती आहेत रोहा तालुक्यातून वाहणाऱ्या कुंडलिका व अंबा नदी ह्या प्रमुख नद्या आहेत मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग येथुन जातो रोहा तालुक्यात रोहा , नागोठणे ही शहरे आहे तर रोहा तालुक्यातून कोकण रेलवेचा मार्ग गेला आहे नागोठणे , निडी , रोहा, कोलाड ही स्थानके या मार्गात तालुक्यातील येतात रोहा तालुक्यात घोसाळे येथे घोसळगड किल्ला आहे तो रोहे शहरापासून १५ किमी अंतरावर आहे तर अवचित गड किल्ला ५ किमी अंतरावर आहे.
रोहा पासून ८-९ किमी अंतरावर कोलाड व्हाईट वॉटर राफ्टिंग सुद्धा आहे येते रिव्हर राफ्टिंग, बंजी जंपिंग , रिसॉर्ट उपलब्ध आहेत.
रायगड जिल्हयातील मध्यवर्ती तालुका रोहा हा आहे येथे विविध औद्योगिक प्रकल्प आहे धाटाव आणि नागोठणे औद्योगिक वसाहती आहेत रोहा तालुक्यातून वाहणाऱ्या कुंडलिका व अंबा नदी ह्या प्रमुख नद्या आहेत मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्ग येथुन जातो रोहा तालुक्यात रोहा , नागोठणे ही शहरे आहे तर
सहसा संघातील सर्वात उंच खेळाडू सेंटर, स्मॉल फोरवर्ड किंवा पॉवर फॉरवर्ड मध्ये खेळतो व सर्वात छोटा खेळाडू किंवा चेंडू सक्षमपणे हाताळणारे खेळाडू पॉईंट गार्ड असतात.
जेम्स नैस्मिथ, कॅनडात जन्मलेल्या शारीरिक शिक्षण देणाऱ्या शिक्षकाने पावसाळी दिवसात विद्यार्थ्यांना तंदरूस्त ठेवण्यासाठी बास्केटबॉल खेळाचे प्रथम नियम व खेळण्याची पद्धती लिहिली.
बास्केटबॉल, नेटबॉल, डॉजबॉल, व्हालीबॉल, आणि लॅक्रोसे केवळ हेच चेंडूचे खेळ आहे ज्यांचा शोध नॉर्थ अमेरिकेत लागल्याचे मानले जाते.
पिपळगाव बसवंत, लासलगाव, ओझर, म्हाळसाकोरे, सायखेडा, नांदूर माध्यमेशोर, तारुखेडले,तामस वाडी, करंजी, मांजर गाव, भुसे ,भेंडाळी, करजगाव, चांदोरी, निफाड, विंचुर, सावरगाव, उगाव, सोन गाव,शिवरे, गाजर वाडी, धारणगाव, कोळगाव, खेडले झुंगे, खान गाव थंडी, कोठूरे, रुई , भाऊसाहेबनगर, पि पळस, ओणे, सुकेणे,
पौराणिक कथांसारख्या विषयांबरोबरच मराठ्यांच्या इतिहासातील घटनाप्रसंग, तसेच रोजच्या जीवनातील समस्या हे विषयही चित्रपटांच्या कथानकांसाठी निवडले गेले.
हा चित्रपट सत्यजित राय यांच्या 'पाथेर पांचाली'च्या चाळीस वर्षे आधी काढला गेला असून त्यातील तत्कालीन परिस्थितीचे चित्रीकरण हृदयाला भिडणारे आहे.
१९३१ साली बोलक्या चित्रपटाचे आगमन होईपर्यंत मुंबईच भारतीय सिनेसृष्टीचा केंद्रबिंदू होती, पण तिच्याबरोबरच पुणे, खडकी, कोल्हापूर, नाशिक या गावीही चित्रीकरणाचे काम चालू होते.
आधुनिक जीवाणूंचे पूर्वज हे एकपेशीय सूक्ष्मजीव होते जे सुमारे ४ अब्ज वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर दिसणारे जीवनाचे पहिले प्रकार होते.
त्यांना जीवाणू उत्क्रांतीच्या इतिहासाचे परीक्षण करण्यासाठी किंवा एखाद्या विशिष्ट जीवाणू प्रजातीच्या उत्पत्तीच्या वेळेस तपासण्यापासून प्रतिबंधित करते.
तथापि, जनुक अनुक्रमांचा उपयोग जीवाणू फिलोजनीच्या पुनर्रचनासाठी केला जाऊ शकतो आणि हे अभ्यास असे दर्शविते की जीवाणू प्रथम आर्केझल / युकेरियोटिक वंशापासून वळले.
जीवाणू आणि आर्चियाचा सर्वात अलीकडील सामान्य पूर्वज हा कदाचित एक हायपरथर्मोफाइल होता जो सुमारे 2.5 अब्ज –.२ अब्ज वर्षांपूर्वी जगला होता.
यामध्ये अल्फाप्रोटोजीवाणू चे प्रतीक प्रोटो-यूकेरियोटिक पेशींनी केलेली एकत्रीकरण मिटोकॉन्ड्रिया किंवा हायड्रोजनोसोम्स तयार करण्यासाठी सामील होते, जे अजूनही सर्व ज्ञात युकेरियामध्ये आढळतात (कधीकधी अत्यंत कमी स्वरूपात, उदा. प्राचीन "अमिटोकॉन्ड्रियल" प्रोटोझोआ मध्ये) नंतर, मायकोकॉन्ड्रिया असलेल्या काही युकेरियोट्समध्ये सायनोजीवाणू जीव देखील सामील झाले, ज्यामुळे एकपेशीय वनस्पती आणि वनस्पतींमध्ये क्लोरोप्लास्ट तयार होतात.
शरीरातील बहुसंख्य जीवाणू अनेक प्रकारे फायदेशीर असले तरी, विशेषतः आतडे वनस्पती मध्ये रोगप्रतिकार प्रणाली संरक्षणात्मक प्रभाव द्वारे निरुपद्रवी प्रस्तुत आहेत.
जीवाणूंच्या अनेक प्रजाती रोगजनक आहेत आणि पटकी, गुप्तरोग, कुष्ठरोग आणि गाठचा चट्टा व या रोगांमध्ये गुरांचा सांसर्गिक रोग संसर्गजन्य रोगांमध्ये समावेश कारणीभूत आहेत.
क्षयरोगामुळेच दरवर्षी मुख्यतः उप-सहारान आफ्रिकेत सुमारे २० लाख लोकांचा बळी जातो, प्रतिजैविक जीवाणू संक्रमणाच्या उपचारांसाठी वापरले जातात आणि प्रतिजैविक प्रतिकार वाढत्या समस्या बनवण्यासाठी , शेती वापरली जातात.
उद्योगात, सांडपाणी प्रक्रियेृत आणि तेल गळती खंडित करण्यात, किण्वनद्वारे चीज आणि दही उत्पादन करण्यात आणि खाण क्षेत्रातील सोने, पॅलेडियम, तांबे आणि इतर धातूंची पुनःप्राप्तीसाठी तसेच जैव तंत्रज्ञानात आणि उत्पादनात जीवाणू महत्त्वपूर्ण आहेत.
जीवाणू बहुधा पृष्ठभागावर चिकटून राहतात आणि जीवआवरण नावाची दाट एकत्रीकरण तयार करतात आणि मोठ्या आकारांची रचना सूक्ष्मजीव बुडविले म्हणून ओळखले जातात.
या जीवआवरण आणि बुडविले खोली मध्ये अर्धा मीटर पर्यंत जाडी काही मायक्रोमीटर पासून असु शकतात, आणि जीवाणू, विरोधक आणि आर्केआ अनेक प्रजाती असू शकते.
जीवआवरणमध्ये राहणारे जीवाणू पेशी आणि बाह्य पेशीय घटकांची जटिल व्यवस्था दर्शवितात, सूक्ष्मवसाहती सारख्या दुय्यम संरचना तयार करतात, ज्याद्वारे पोषक द्रव्यांचे अधिक चांगले प्रसार सक्षम करण्यासाठी चॅनेलचे नेटवर्क असतात.
जीवआवरण औषधामध्ये देखील महत्त्वपूर्ण आहेत, कारण या रचना बहुतेक वेळेस तीव्र जीवाणूच्या संसर्गाच्या वेळी किंवा प्रत्यारोपित वैद्यकीय उपकरणांच्या संसर्गामध्ये असतात आणि जीवआवरणमध्ये संरक्षित जीवाणू वैयक्तिक पृथक्करण केलेल्या जीवाणूंपेक्षा जास्त मारणे कठीण असतात.
जीवाणू गट अशा एक्टिनोबॅक्टेरियाची वाढवलेला तंतु ,मायक्सोबॅक्टेरियाच्या एकूणात, आणि यापासून अनेक प्रतिजैविके मिळतात क्लिष्ट हायफाइ म्हणून मोठ्या पेशी असणारे संरचना, तयार करू शकता.
उदाहरणार्थ, अमीनो आम्ल् जाहीर तेव्हा मायक्सोबॅक्टेरिया आसपासच्या पेशी सदस्यांनी गणपूर्ती संवेदना, एकमेकांना दिशेने स्थलांतर, आणि लांब ५00 मायक्रोमेटर्स पर्यंत फळ संस्था तयार करण्यासाठी एकूण म्हणून ओळखणारे एक प्रक्रिया शोधण्यात आणि अंदाजे १,00,000 जिवाणू पेशी असलेले.
या फलदार शरीरात, जीवाणू स्वतंत्र कार्य करतात; उदाहरणार्थ, दहापैकी जवळजवळ एक पेशी फळ देणाऱ्या शरीराच्या शिखरावर स्थलांतर करते आणि मायक्सोस्पोर नावाच्या विशिष्ट सुप्त अवस्थेत फरक करते, जे कोरडे व इतर प्रतिकूल पर्यावरणीय परिस्थितीस प्रतिरोधक असते.
उदाहरणार्थ,थिओमार्गरिटा नामिबिनेसिस अर्ध्या मिलीमीटरपर्यंत लांब आहे आणि एप्युलोपिसियम फिशेलोनी 0.7 मिमी पर्यंत पोहोचते.
सर्वात लहान जीवाणूंमध्ये मायकोप्लाज्मा या जातीचे सदस्य आहेत, जे फक्त 0.3 मायक्रोमेटर्स मोजतात, जे सर्वात मोठ्या विषाणूसारखे छोटे असतात.
सर्वात लहान जीवाणूंमध्ये मायकोप्लाज्मा या जातीचे सदस्य आहेत, जे फक्त 0.3 मायक्रोमेटर्स मोजतात, जे सर्वात मोठ्या व्हायरससारखे छोटे असतात.
हा पडदा पेशीची सामग्री बंद करतो आणि पेशीमध्ये पोषणद्रव्ये, प्रथिने आणि साइटोप्लाझमच्या इतर आवश्यक घटकांना ठेवण्यासाठी अडथळा म्हणून काम करते.
सुकेन्द्रिक पेशींच्या विपरीत, जीवाणूंमध्ये सहसा त्यांच्या साइटोप्लाझममध्ये नाभिक, कोशिके, क्लोरोप्लास्ट्स आणि सुकेन्द्रिक पेशींमध्ये उपस्थित असलेल्या इतर अंगक मोठ्या आवरण -बांधील रचनांचा अभाव असतो.
याव्यतिरिक्त, पेशींमध्ये प्रथिने आणि केंद्रकाम्ल स्थानिकीकरण नियंत्रित करण्यासाठी आणि पेशीविभागाची प्रक्रिया व्यवस्थापित करण्यासाठी जीवाणूमध्ये बहु-घटक पेशीकंकाल असते.
काही जीवाणू, ज्याला व्हिब्रिओ म्हणतात, किंचित वक्र दांडे किंवा स्वल्पविरामाच्या आकाराचे असतात; इतरांना आवर्त -आकाराचे, स्पिरिला म्हणतात किंवा कडकपणे गुंडाळले जाऊ शकते, ज्याला स्पिरोकाइट्स म्हणतात.
या विविध प्रकारचे आकार जीवाणू च्या पेशीची भिंत आणि पेशीकंकालनाद्वारे निर्धारित केले जातात आणि हे महत्त्वाचे आहे कारण ते पोषक घटकांच्या पृष्ठभागावर, पृष्ठभागाशी जोडण्यासाठी, द्रव्यांमधून पोहणे आणि भक्षकांपासून बचाव करण्याच्या जीवाणूंच्या क्षमतेवर परिणाम करू शकतो.
येथे, युकेरियोटिसचा स्वतः आर्केयाशी संबंधित होते युकेरियोटिसचा पेशी पूर्वज, सह संघटना मध्ये प्राएन्डोसिम्बायोटिक चीन जिवाणू प्रवेश दिसून आले.
यामध्ये अल्फाप्रोटोबॅक्टेरियल सिम्बिनेंट्सच्या प्रोटो-यूकेरियोटिक पेशींनी केलेली एकत्रीकरण मिटोकॉन्ड्रिया किंवा हायड्रोजनोसोम्स तयार करण्यासाठी सामील होते, जे अजूनही सर्व ज्ञात युकेरियामध्ये आढळतात (कधीकधी अत्यंत कमी स्वरूपात,उदा. प्राचीन "अमिटोकॉन्ड्रियल" प्रोटोझोआमध्ये) नंतर, मायकोकॉन्ड्रिया असलेल्या काही युकेरियोट्समध्ये सायनोजीवाणू सारखे जीव देखील सामील झाले, ज्यामुळे एकपेशीय वनस्पती आणि वनस्पतींमध्ये क्लोरोप्लास्ट तयार होतात.
जीवाणूच्या पेशीच्या भिंती पेप्टिडोग्लाकेन बनलेले असतात, जे डी-एमिनो आम्ल असलेल्या पेप्टाइड्सद्वारे परस्पर दुवा पॉलिसेकेराइड साखळ्यापासून बनविलेले असतात.
जीवाणूच्या पेशीच्या भिंती वनस्पती आणि बुरशीच्या पेशींच्या भिंतींपेक्षा भिन्न आहेत, जे अनुक्रमे वनस्पतीचे मूळ द्रव आणि चिटिनपासून बनविलेले आहेत.
पेशीची भिंत बऱ्याच जीवाणूंच्या अस्तित्वासाठी आवश्यक आहे आणि प्रतिजैविक केश शलाका पेप्टिडोग्लाकेनच्या संश्लेषणामध्ये एक पाऊल रोखून जीवाणू नष्ट करण्यास सक्षम आहे.
अर्थातच ऑक्सिजन नसल्यामुळे पृथ्वीभोवती ओझोनचे वलय नव्हते म्हणून भरपूर ऊर्जेचं वहन करणारे अतिनील किरण म्हणजेच अल्ट्राव्हायोलेट रेज पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करीत.
एकदा स्किझोमायटेट्स हा वर्ग बनवणाऱ्या वनस्पती म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जीवाणूंना आता प्रोकेरियोट्स म्हणून वर्गीकृत केले जाते.
जीवाणू या शब्दामध्ये पारंपरिकपणे सर्व प्रोकेरिओट्सचा समावेश होता, परंतु वैज्ञानिक वर्गीकरण १९९० च्या दशकात सापडल्यानंतर प्रोकेरिओट्समध्ये प्राचीन सामान्य पूर्वजांमधून उत्क्रांत झालेल्या जीवांच्या दोन भिन्न गटांचा समावेश होता.
वातावरणातून नायट्रोजनचे निर्धारण कण्यासारख्या पोषक द्रवांचा पुनर्वापर करून पोषक चक्रातील बऱ्याच अवस्थांमध्ये जीवाणू महत्त्वपूर्ण असतात.
हायड्रोथर्मल छिद्रे आणि थंड सीपच्या सभोवतालच्या जैविक समुदायामध्ये, हायड्रोजन, गंधक आणि मिथेन वगैरेंच्या विरघळल्या गेलेल्या संयुगांचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर करून जीवाणू जीवन टिकवण्यासाठी आवश्यक पोषकद्रव्ये प्रदान करतात.
ऊर्जा निर्मितीसारख्या बऱ्याच महत्त्वपूर्ण जीवरासायनिक प्रतिक्रियांचे पडदा ओलांडून एकाग्रता प्रवण उद्भवते आणि बॅटरीशी एकरूप संभाव्य भिन्नता निर्माण होते.
जीवाणूमध्ये अंतर्गत पडदा सामान्य अभाव या प्रतिक्रिया, अशा विद्युतपरमाणू वाहतूक अर्थ पेशीच्या केंद्राभोवती असणारा जीवद्रवाचा भाग आणि पेशी किंवा पेशीसमूहाबाहेर दरम्यान पेशी पडदा ओलांडून येऊ दरम्यान आढळतात.
तथापि, बऱ्याच प्रकाशसंश्लेषक जीवाणूंमध्ये द्रव पडदा अत्यंत दुमडलेला असतो आणि प्रकाश-एकत्रित पडद्याच्या थरांसह बहुतेक पेशी भरतो.
जीवाणूमध्ये पडदा-बांधील केंद्रक नसते आणि त्यांची जनुकीय विशेषतः पेशीकेंद्रकाभ नावाच्या अनियमित आकाराच्या शरीरात जीवद्रवाचा स्थित डीएनएचा एकल परिपत्रक जीवाणू गुणसूत्र असते.
इतर सर्व जीवांप्रमाणे, जीवाणूमध्ये प्रथिने तयार करण्यासाठी राइबोसोम असतात, परंतु जीवाणू यातील राइबोसोमची रचना सुकेन्द्रिक आणि आर्केआपेक्षा वेगळी असते.
श्री रामा राज्यम मधील देवी सीतेच्या भूमिकेमुळे तिला सर्वोत्कृष्ट तेलुगू अभिनेत्रीचा फिल्मफेर पुरस्कार आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा नंदी पुरस्कार मिळाला.
तिरुवल्लामध्ये, तिने बालिकामाडोम गर्ल्स हायर सेकेंडरी स्कूल मध्ये शिक्षण घेतले आणि नंतर तिरुवल्लाच्या मार्थोमा कॉलेजमध्ये इंग्रजी साहित्यात पदवी मिळविली.
ब्रम्हपुरी, नागभीड ,सिंदेवाही, सावली तसेच गडचिरोली जिल्ह्यातील कुरखेडा ,देसाईगंज, आरमोरी ,भंडारा जिल्ह्यातील लाखांदूर त्याचप्रमाणे सभोवतालील नागरिक हा गणेशोत्सव बघायला येतात.
पर्यटनाच्या बाबतीत हा परिसर मागासलेला असला तरी गेल्या काही वर्षातील घडामोडी लक्षात घेता महाराष्ट्र शासन सुद्धा या भागामध्ये पर्यटनाचा विकास करण्यात उत्सुक आहे असे दिसते.
ब्रम्हपुरी शहराच्या वायव्य सीमेवर वसलेल्या धम्म प्रचार केंद्र, धम्मभूमी नामक संस्थेला महाराष्ट्र शासनाने पर्यटन स्थळाचा दर्जा दिला आहे.
ब्रम्हपुरी शहरामध्ये पर्जन्याचे प्रमाण खूप आहे, एका दिवसात २०२ मिलिमीटर पर्जन्याचा विक्रम १३ जुलै २०१३ रोजी नोंदविण्यात आला, यापूर्वी २४ तासातील केवळ १३१ मिलिमीटर पावसामुळे संपूर्ण चंद्रपूर शहर पाण्याखाली आले होते, तेव्हा ३०० मिमी पेक्षा जास्त पाऊस पडूनही ब्रम्हपुरी शहरामध्ये पुराची स्थिती निर्माण झाली नाही, इथे कितीही पाऊस पडला तरी ब्रम्हपुरीत पूरस्थिती उद्भवत नाही हे ब्रम्हपुरी शहराचे वैशिष्ट्य आहे.
यामध्ये पूर्वी नागभीड, सिंदेवाही आणि सावली आणि ब्रम्हपुरी तालुक्यांचा समावेश असायचा; परंतु आता त्यात केवळ नागभीड आणि ब्रम्हपुरी हे तालुके आहेत.
परंतु राजकीय दबावामुळे असो, वा प्रशासकीय सोयीसाठी एका रात्रीतूनच निर्णय बदलला गेला आणि ब्रम्हपुरी ऐवजी गडचिरोली हा नवा जिल्हा बनला.
त्यांच्यावर लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल या जोडीतल्या प्यारेलाल शर्मा, शंकर-जयकिशन यांचे म्युझिक अरेंजर सॅबेस्टियन, कल्याणजी आनंदजी यांचे अरेंजर बाळ पार्टे आणि मदनमोहन यांचे अरेंजर सोनिक मास्तर यांचा प्रभाव होता.
१३ जुलै २०१४ रोजी रियो दि जानेरोतील माराकान्या स्टेडियममध्ये झालेल्या अंतिम सामन्यामध्ये जर्मनीने आर्जेन्टिनाला अतिरिक्त वेळेमध्ये १-० असे पराभूत करून विश्वचषक चौथ्यांदा जिंकला.
'आमर्दक सन्तान' या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या शैव अनुयायांचे हे मुख्य पीठ असून, त्याचा प्रसार सातव्या ते अकराव्या शतकात गुजराथ, राजस्थान आणि मध्य प्रदेश या भागांतही झाला होता.
१० व्या शतकाच्या शेवटी शेवटी अतिशा ही बौद्ध शिक्षिका कृष्णगिरी विहारात राहुल गुप्ता यांचेकडून बौद्ध ध्यानसाधना शिकण्यासाठी आली होती.
त्यांत एक अतिशय महत्त्वाचा शिलालेख आहे, त्यात सातवाहन राजा वाशिष्टिपुत्र याचा रुद्रदवर्णची कन्या सतकरणी हिच्याशी विवाह झाल्याचा संदर्भ आहे.
मुंबईतील सिद्धार्थ महाविद्यालयातून शिक्षण पूर्ण झाल्यावर छबिलदास शाळेत शिक्षक म्हणून विद्यादानाचे कार्य करत असतानाच लहान मुलांसाठी बालनाटय बसवून दिगदर्शन करू लागल्या.
बाबा हरवले आहेत,राजा राणीला घाम हवा या बालनाट्याचे दिगदर्शन केले.1950 मध्ये राज्यनाट्यस्पर्धेच्या नाटकातून अभिनेत्री म्हणून अनेक बक्षिसे मिळविली.
सत्यदेव दुबे, श्याम बेनेगल यांच्या मुळे त्यांनी हिंदी चित्रपट भूमिका,गमन,इजाजत,सन ऑफ बॉम्बे मधील भूमिकेस अपेक्षित न्याय दिला.
कुसुमाग्रज, वसंतराव कानेटकर पुरष्कारा बरोबरच महाराष्ट्र शासनाचा महानटवर्य प्रभाकर पणशीकर रंगभूमी जीवन गौरव पुरस्काराने त्यांना सन्मानित करण्यात आले .
रंगभूमी, चित्रपट सृष्टी, छोटा पडदा आपल्या अभिनयाने व्यापून बाल नाटय,प्रशिक्षणासाठी म्हणजेच बाल वयातच कलावंत घडविणारे विद्यापीठ सुलभाताई देशपांडे होत्या.
१९६७ मध्ये ‘रंगायन’साठी राज्य नाट्य स्पर्धेसाठी नाटक करायचे ठरले तेव्हा स्पर्धा तीन आठवड्यांवर आली होती आणि तेंडुलकरांनी नाटक लिहायला सुरुवात केली.
दिग्दर्शक अरविंद सुलभाताईंना रात्री अभ्यासाला बसवल्यासारखा नाटकातले प्रसंग समजावून द्यायचे आणि त्या पुढच्या दिवशी कलावंतांकडून त्या तालमी करवून घ्यायच्या.
’मधले लीला बेणारेंचे स्वगत हे तालमीच्या ठिकाणी तेंडुलकर आल्यावर त्यांना एका खोलीत बंद करून लिहून घेण्यात अरविंद देशपांडे यशस्वी झाले आणि नंतर ते नाटक इतके गाजले की तेरा भारतीय भाषांमध्ये या नाटकाचा अनुवाद झाला.
‘शांतता.’ हे नाटक २० डिसेंबर १९६७ रोजी स्पर्धेत रवींद्र नाट्य मंदिरामध्ये प्रथम सादर झाले आणि विजय तेंडुलकरांना या नाटकासाठी कमलादेवी चटोपाध्याय पुरस्कार मिळाला.
सुलभा देशपांडे यांच्या नावावर मराठीतल्या ११७ पेक्षा जास्त भूमिका, २११ हिंदी मालिका, मराठी-हिंदी नाटके, मराठी-हिंदी चित्रपट, शिवाय लघुपट आणि ३४ पेक्षा जास्त जाहिरातपट असा पसारा आहे.
अरविंद देशपांडे आणि सुलभा देशपांडे या या नाट्यप्रेमी दांपत्याने मराठी रंगभूमीवर ‘रंगायतन’ आणि ‘आविष्कार’ या दोन्ही समांतर रंगभूमींना बळकटी दिली आणि दर्जेदार प्रायोगिक मराठी नाटकांची परंपरा कल्पकतेने सांभाळली.
श्रीकृष्ण राऊत यांच्या गझला आशा भोसले, उत्तरा केळकर, उषा मंगेशकर, दिनेश अर्जुना, भीमराव पांचाळे, मदन काजळे, रफीक शेख, सुधाकर कदम, सुरेश वाडकर, या नामवंत गायकांच्या आवाजात ध्वनिमुद्रित झाल्याआहेत.
मिरासदारांच्या व्यंकूची शिकवणी, माझ्या बापाची पेंड, शिवाजीचे हस्ताक्षर, भुताचा जन्म, माझी पहिली चोरी, हरवल्याचा शोध इत्यादी कथा उत्कृष्ट लिखाण आणि त्याचे इत्तम सादरीकरण यामुळे वाचकांच्या आणि श्रोत्यांच्या मनात कायमच्या कोरल्या गेल्या आहेत.
त्यात नाना चेंगट, गणा मास्तर, रामा खरात, बाबू पैलवान, सुताराची चहाटळ आनशी, ज्ञानू वाघमोडे, अशी एकाहून एक अस्सल इब्लीस, बेरकी, वाह्यात, टारगट आणि क्वचित भोळसट अशी ही सारी पात्रे आहेत.
मिरासदार यांच्या कथाकथनाचे कार्यक्रम वाईच्या वसंत व्याख्यानमालेत आणि वाई प्राज्ञपाठशाळेच्या सरस्वती उत्सवामध्ये अनेकदा झाले आहेत.
दत्ताराम मारुती मिरासदार हे मराठीतले साहित्यिक, कथाकथनकार, विनोदी लेखक, पटकथाकार आणि अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे माजी अध्यक्ष होते.
आवाजातला नाट्यमय चढउतार, छोट्या छोट्या प्रसंगांतून आणि संवादातून कथा फुलवत नेण्याची त्यांची करामत, अस्सल गावरान पात्रे श्रोत्यांच्या डोळ्यांसमोर उभी करण्याची त्यांची क्षमता ८३ व्या वर्षीही अबाधित असल्याचे त्यांनी पुन्हा एकदा सिद्ध केले.
कोडेक्स बर्बोनिकस हा एक अझ्टेक ग्रंथ असून तो अझ्टेक धर्मगुरूंकडून स्पॅनिशांनी मेक्सिको जिंकण्यापूर्वी किंवा नंतर लिहिलेला असावा.
२००४मध्ये मार्टिन यान्सन आणि गाबीना औरॉरा पेरेझ हिमेनेझ ह्यांनी कल्पना मांडली की चिवाकोआट्ल ह्या देवीवरून ह्या ग्रंथाचे मूळ नाव कोडेक्स चिवाकोआट्ल असावे.
बरीच पाने देव किंवा देवदेवतांच्या चित्राने भरलेली असून उरलेल्या भागात १३ दिवसांचे चिन्ह असलेले ट्रेक्ना आणि १३ इतर देवदेवतांची चित्रे आहेत.
ग्रंथाच्या दुसऱ्या भागातील कागदपत्रांत मेसोअमेरिकन ५२ वर्षचक्र, ह्या ५२ सौर वर्षातील पहिल्या दिवसांपासूनच्या तारखा क्रमवार दर्शविल्या आहेत.
याचा संघटित परिणाम म्हणून कामगार आणि पांढरपेशांचा एक विशाल मोर्चा, तेव्हाच्या विवेकशून्य सरकारचा निषेध करण्यासाठी फ्लोरा फाऊंटनासमोरील चौकात येणार होता.
दुपार टळल्यानंतर, म्हणजे मुंबईतल्या शंभर-सव्वाशे कापडगिरण्यांमधील, कामगारांची चारची पहिली पाळी संपल्यानंतर गिरणगावातून मोर्चा निघेल, असा अंदाज होता.
पण त्याला छेद देत पांढरपेशांचा प्रचंड जनसमुदाय, एका बाजूने चर्चगेट स्थानकाकडून व दुसऱ्या बाजूने बोरीबंदरकडून गगनभेदी घोषणा देत, फ्लोरा फाउंटनकडे जमू लागला.
प्रेक्षणीय फ्लोरा फाउंटनाच्या कारंज्यातील पाण्यासारख्याच शांततापूर्ण आंदोलन करणाऱ्या निदर्शकांच्या रक्ताच्या चिळकांड्या काळ्याभोर रस्त्यावर उडू लागल्या.
हे कारंजे म्हणजे डेव्हिड ससून यांनी त्यांच्या फ्लोरा नावाच्या अल्पवयातच निवर्तलेल्या मुलीचे स्मारक म्हणून, स्वतःच्या जमिनीवर बांधलेले स्मारक होते .
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीतील हुतात्मा स्मारक, फ्लोरा फाउंटन कारंजे आणि कोपऱ्यातील दादाभाई नौरोजी यांचा पुतळा इत्यादी स्मृतिशिल्पे या चौकाची ठळक वैशिष्ट्ये आहेत.
प्रख्यात अभिनेते व दिग्दर्शक गुरुदत्त यांच्या 'बाजी' या प्रथमच दिग्दर्शित केलेल्या चित्रपटासाठी साहिर यांनी लिहिलेले 'तदबीर से बिगडी हुई तकदीर बना ले.' या गीताने लोकप्रियतेचे उच्चांक गाठले.
१९५७मध्ये दिलीप कुमार व वैजयंती माला यांच्यावर चित्रित झालेल्या 'माँग के साथ तुम्हारा मैने माँग लिया संसार.' या गीतातील शब्दांनी तरुणाईला भारून टाकले होते.
'ठंडी हवाएँ लहराके आयें.'नंतर देवानंद व कल्पना कार्तिक यांच्यावर चित्रित करण्यात आलेल्या 'चुप है धरती चुप है चाँद सितारे.' या गाण्यातही साहिर यांनी तोच भन्नाट प्रयोग केला होता.
साहिर यांचे 'चित्रलेखा' चित्रपटातील गीत : संगीतकार रोशन यांनी 'यमन' रागात बसविलेल्या आणि मोहम्मद रफी यांनी गायकीने एका उंचीवर नेलेले - 'मन रे तू काहेना धीर धरे.' खूप गाजले.
पश्चिम बंगालमधील 'बाऊल' परंपरेत कीर्तनाच्या स्वरूपात गायल्या जाणाऱ्या 'आन मिलो आन मिलो शाम सवेरे.' हे गाणे साहिर यांच्यातील प्रतिभावंत गीतकारावर शिक्कामोर्तब करणारे ठरले.
गांधीजींच्या ‘भारत छोडो’ आंदोलनाच्या हाकेला प्रतिसाद देऊन आष्टीचे काही तरुण व मध्यमवयीन स्वातंत्र्य सैनिक पोलीस ठाण्याजवळ सत्याग्रहाला बसले होते.
आष्टीची जबाबदारी अफगाण खानदानी नवाब मोहम्मद खान नियाझी यांना मुघल साम्राज्याने दिली होती अकबरच्या कारकिर्दीत मुघल दरबारात तो जागीरदार व मनसबदार म्हणून काम करीत होता.
1942 मध्ये 16 ऑगस्ट रोजी आष्टी भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीद्वारे ब्रिटीश साम्राज्याविरूद्ध स्वातंत्र्यासाठी संघर्ष करीत होती.
अकोली आनंदनगर आनंदवाडी अंतरवेली अरबुजवाडी बडवणी बनपिंपळा बेलवाडी भांबरवाडी भेंडेवाडी बोर्डा बोथी बोथीतांडा ब्रह्मनाथवाडी चिलगरवाडी चिंचटाकळी दगडवाडी दामपूरी देवकतवाडी धनगरमोहा धारासुर धारखेड ढवळकेवाडी ढेबेवाडी डोंगरगाव शेळगाव डोंगरजवळा डोंगरपिंपळा दुसलगाव गंगाखेड गौळवाडी गौंडगाव घटांग्रा घटांग्रातांडा गोदावरी तांडा गोपा गुंजेगाव हनुमाननगर हरंगुळ इलेगाव इरळद इसाद जवळारुमना कड्याचीवाडी कांगणेवाडी कासारवाडी कातकरवाडी कौडगाव खादगाव खळी खंडाळी खोकलेवाडी कोद्री कुंडगीरवाडी लिंबेवाडी लिंबेवाडी तांडामहातपुरी मैराळसावंगी माखणी मालेवाडी मानकादेवी मरगळवाडी मरडसगाव मरगळ वाडीमसला मसनेरवाडी मुळी नागठाणा नरळद निळानाईकतांडा पडेगाव पांधरगाव पांगरी फुगनारवाडी पिंपळदरी पिंपरीझोला पोखर्णीवाळके पोटा राणीसावरगांव रुमनाजवळा सांगळेवाडी सायळासुनेगाव शंकरवाडी शेलमोहा शेंडगा शिवाजीनगर सीरसम शेगाव सुणेगावसयाला सुप्पा सुप्पा सुप्पातांडा सुरळवाडी टाकळवाडी तांदुळवाडी टोकवाडी उखळी खुर्द उमलानाईकतांडा उंबरवाडी उंडेगाव विठ्ठलवाडी वाघलगावगोपा वागदरा वागदरातांडा वागदरी वरवंटी झोला खोकलेवाडी
इंटरस्टेट ७६ - डेन्व्हरच्या पश्चिमेस आर्व्हाडा शहरात आय-७० पासून सुरू होणारा हा महामार्ग कॉलोराडोच्या ईशान्य टोकापर्यंत जातो व नंतर नेब्रास्कामध्ये इंटरस्टेट ८०ला मिळतो.
यूएस ६ - हा मॅसेच्युसेट्सच्या प्रॉव्हिन्सटाउनपासून कॅलिफोर्नियाच्या बिशप शहरापर्यंत जाणारा रस्ता डेन्व्हरच्या पूर्व भागात आय-७० बरोबर धावतो.
यूएस २८५ - सॅंडरसन, टेक्सास येथे सुरू होणारा हा रस्ता डेन्व्हरच्या नैऋत्य भागातून युनिव्हर्सिटी हिल्स या भागात आय-२५ला मिळतो व तेथेच संपतो.
यूएस ८५ - एल पासो, टेक्सास येथे मेक्सिकोच्या सीमेशी सुरू होउन फॉर्चुना, नॉर्थ डकोटा येथील कॅनडाच्या सीमेपर्यंत असा अमेरिकेच्या उत्तर-दक्षिण सीमांना जोडणारा हा रस्ता डेन्व्हर महानगराच्या पश्चिम भागातून उत्तर-दक्षिण जातो.
यूएस ३६ - हा रस्ता रॉकी माउंटन राष्ट्रीय उद्यानात एस्टेस पार्कजवळ सुरू होणारा हा रस्ता बोल्डरमधून जात डेन्व्हरच्या वायव्य भागातून जातो.
शहराच्या मध्यवर्ती भागात आय-७० आणि आय-२५ सह अनेक महामार्गांना काट देत आंतरराष्ट्रीय विमानतळाजवळ आय-७०ला मिळतो व पुढे ओहायोतील अहरिक्सव्हिलपर्यंत जातो.
महाराष्ट्रात एकूण ३६ जिल्हे आहेत, तर ३६ जिल्ह्यात मिळून महाराष्ट्रात एकूण ३५८ तालुके आहेत, पण मुंबई शहर जिल्ह्यात एकही तालुका नाही.
बॉम्बे नॅचरल हिस्टरी सोसायटी, रॉयल सोसायटी फॉर द प्रोटेक्टन ऑफ द बर्ड्‌स यांच्या सल्ल्यानुसार, हरियाणा-पश्चिम बंगाल-आसाम या राज्य सरकारांनी अनुक्रमे पिंजोर-बुक्सा-रानी या ठिकाणी गिधाड संवर्धन प्रजनन केंद्रे चालू करून, जगात केवळ १ टक्का शिल्लक राहिलेल्या प्रजातींच्या पिल्लांचे संगोपन करण्यास सुरुवात केली.
ह्या चित्रपटामध्ये मराठी चित्रपटसुष्ट्रीत पहिल्यांदाच 'आईटेम सॉंगचा वापर करण्यात आला होता. ह्या गाण्याचं नृत्य-दिग्दर्शन बॉलीवूडमधील प्रसिद्ध नृत्य-दिग्दर्शक फराह खान हिने केलं होतं, तर या गाण्यामध्ये सोनाली बेंद्रे नाचली होती. ह्या चित्रपटाने तुफान यश मिळवलं. ह्यानंतरही केदारने 'जत्रा', 'यंदा कर्तव्य आहे' यासारखे हिट चित्रपट दिले.
या नाटकांमध्ये 'आमच्या सारखे आम्हीच', 'मनोमनी', श्रीमंत दामोदरपंत', 'तू तू मी मी', विजय दिनानाथ चव्हाण', 'आता होऊनच जाऊ दे', 'सही रे सही', 'लोच्या झाला रे', 'गोपाला रे गोपाला' ह्यांचा समावेश होतो.
इथेही त्याने 'हाउसफुल्ल', 'हसा चटकफु', 'श्रीयुत गंगाधर टिपरे', 'जगावेगळी', 'साहेब, बिवी आणि मी', 'घडलंय बिघडलंय' या झी मराठीवरील मालिकांमधून प्रेक्षकांचं भरपूर मनोरंजन केलं.
त्याशिवाय अंतरंग परीक्षण म्हणजे गीतेचे अंतरंग काय सांगते त्याचे परीक्षण, तर बहिरंगपरीक्षणात गीतेचा काळ, गीतेच्या इतर टीकांचा विचार, गीता व महाभारत, गीता व उपनिषदे, गीता व ब्रह्मसूत्रे, भागवतधर्माचा उदय व गीता, सध्या उपलब्ध असलेल्या गीतेचा काळ, गीता व बौद्ध ग्रंथ, गीता व बायबल, पौर्वात्य आणि पाश्चिमात्य मतांची तुलना ह्या आणि संबंधित इतरही विषयांवर विवेचन केले आहे.
‘गीतारहस्य’चे लिखाण अशा प्रकारे १९११ मध्येच पूर्ण झाले असले, तरी त्याचे प्रत्यक्ष प्रकाशन मात्र टिळक तुरुंगातून सुटून आल्यानंतरच म्हणजे १९१५ मध्ये झाले.
श्रीमद्भवद्गीतारहस्य अथवा कर्मयोग हा लेखक बाळ गंगाधर टिळक यांचा १९१५ साली प्रकाशित झालेला, भगवद्‌गीता या मूळ संस्कृत ग्रंथाचा मराठी अनुवाद आणि परीक्षणात्मक टीकाग्रंथ आहे.
सरतेशेवटी ब्रम्हदेशातील मंडालेच्या तुरुंगात कैदेत असताना टिळकांना विपुल समय आणि पुरेसे लेखनसाहित्य प्राप्त झाले, तेव्हाच हा ग्रंथ सिद्ध झाला.
त्यावेळी तलावाच्या मध्यभागी गोपाळकृष्णाच्या मंदीराचे जुने अवशॆष मोठमोठ्या शिळा भंगलेले दगडी शिल्प, मंदीराचा चबुतरा पडीक अवस्थेत आहे.
संताच्या पदस्पर्शाने व देवदेवतांचे वास्तव्याने पुनित झालेल्या मंगळवेढे नगरीचा एतिहासिक परंपरेचा ठेवा अगदी थोडक्यात काही लोक अख्यायिकाच्या आधारे व पौराणिक माहीतीच्या आधारे दिला आहे.
मोठमोठे वाडे, सुंदर महाल व गावाकडेने मजबुत अशी तटबंदी बांधून परचक्र व चोरांपासून संरक्षण व्हावे म्हणून तटबंदीच्या बाहेरील बाजूनी खोल असा खंदक खणून शत्रू सैन्यास सहजासहजी गांवात प्रवेश मिळू नये म्हणून संरक्षण केले.
एवढे वैभवशाली सुंदर व भरभराटीचे आलेले सुखी, संपन्न शहर आपले आधिपत्याखाली असावे, या शहराचा सम्राट आपण व्हावे, यावर आपली सत्ता असावी म्हणून मंगल नावाच्या राजाने या शहरास आपल्या सैन्यानीशी चोहोबाजूनी वेढा दिला.
सध्याच्या मंगळवेढ्याच्या पश्चिम दिशेस जमिनीचे उत्खनन करताना सोन्या, चांदीचे दागिने, जून्या विठा, मातीची नक्षीदार सुंदर असलेली फुटलेले दगडी शिल्प अशा विविध वस्तू सापडत होत्या.
या मंडळात सर्व समाजाचे (मुसलमान, धनगर, वडार, कैकाडी, महार, मांग, चाभार, कुंभार, गोंधळी, सुतार, लोहार, पारधी, लिगायत, वाणी) लोक एकत्रितपणे सर्व सण साजरे करतात.
मंगळवेढ्यात इंग्लिश स्कूल, दामाजी हायस्कूल, जवाहरलाल हायस्कूल, ताराबाई गर्ल्स हायस्कूल, नूतन विद्यालय इत्यादी प्राथमिक व माध्यमिक शाळा आहेत, तर दामाजी महाविद्यालय, दलित मित्र कदम गुरुजी ही महाविद्यालये आहेत.