polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
आजारपणामुळे तिला स्पर्धेतुन बाहेर पडावे लागले, दरम्यान केतकीने २०१२ मध्ये मिलिंद बोकील यांच्या कादंबरीवर आधारित शाळा या मराठी चित्रपटामार्फत अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले, मुळातच ही कादंबरी अतिशय गाजलेली असल्याने त्यावरील या चित्रपटास देखील प्रेक्षकांचा उदंड प्रतिसाद लाभला.
केतकी यांची आई सुवर्णा माटेगावकर या प्रख्यात गायिका आहेत तसेच केतकीचे वडील उत्तम हर्मोनियम वादक आहेत यामुळे घरातुनच संगीताचे संस्कार तिच्यावर झाले.
जेट ए स्पेसिफिकेशन इंधन १९५० च्या दशकापासून अमेरिकेत वापरले जात आहे आणि सामान्यत: अमेरिकेच्या बाहेर उपलब्ध नाही आणि टोरंटो आणि व्हॅंकुव्हर सारखी काही कॅनेडियन विमानतळ, तर जेट ए -1 हे पूर्वीचे सोव्हिएट राज्यांव्यतिरिक्त उर्वरित जगात वापरले जाणारे प्रमाणित इंधन आहे जिथे टीएस -1 सर्वत्र आढळणारे आहे.
टेमकर स्ट्रीटवरली इमारत डळमळीत होऊन पडल्यावर रायबा कुटुंबीय नालासोपाऱ्याला गेले आणि रायबा केवळ प्रदर्शनांपुरतेच मुंबईत दिसू लागले.
कामेरी मध्ये कृषी क्षेत्रातील व्यक्तिमत्त्व कृषिभूषण जगदीश शामराव पाटील व सिनेस्टार विलास यशवंत रकटे यांचे गाव असल्यामुळे कामेरी गावाला एक वेगळीच ओळख निर्माण झाली आहे.
अशा वेळी त्यांचे कुटुंबस्नेही व बॉम्बे टॉकीजचे चित्रपट निर्माते चिमणभाई देसाई मदतीला धावले आणि स्नेहप्रभा प्रधानांची चित्रपटांतील अभिनयाची कारकीर्द सुरू झाली.
स्नेहप्रभा प्रधान यांना १९४०मध्ये प्रकाशित झालेल्या ’सजनी’, ’सिव्हिल मॅरेज’ आणि ’सौभाग्य’ या चित्रपटांत चिमणभाई देसाईंच्या ओळखीमुळे कामे करायला मिळाली.
आयुष्यभर समाजसेवा करणाऱ्या, आणि तीही भारतीयांमध्ये साक्षरतेचाचे प्रसार करण्याच्या कार्यक्षेत्रात, आणि ते करताना स्वतःचे सांसारिक जीवन धडपणे न उपभोगता येणाऱ्या आईबाबांची मुलगी असलेल्या स्पष्टवक्त्या आणि कणखर स्नेहप्रभा, मात्र शेवटपर्यंत स्वतंत्र, पुरोगामी आणि बिनधास्त जीवन जगल्या.
मॉडर्न हायस्कूल या संस्थेकरिता शिवाजीनगर भागात सव्वा लाख रुपये किंमतीची बारा एकर जमीन मिळविण्याचे कामी व अडीच लाखाच्या चार इमारती बांधण्याचे कामी अविश्रांत व यशस्वी कामगिरी करून सोसायटीच्या शैक्षणिक व्यापात मोठी भर घातली.
१९४६मध्ये सरकारी शिक्षण खात्याकडून ह्यांची प्रांतिक स्कूल लीव्हिंग एक्झामिनेशन बोर्ड व बोर्ड ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन ह्यांवर सभासद म्हणून नेमणूक झाली.
वैद्य यशवंत गोविंद जोशी हे आयुर्वेद महाविद्यालय हडपसर आणि टिळक आयुर्वेद महाविद्यालय पुणेचे माजी प्राचार्य तसेच आयुर्वेद चिकित्सालयात मानद चिकित्सक आणि आयुर्वेद विषयावरील लेखक आहेत.
ल देशपांडे म्हणतात एकाच गावात आनंदाची श्रावणझड व्हावी आणि त्याच गावच्या गावकुसाबाहेरच्या लोकांकरता तो चिरंतन ग्रीष्म असावा ह्या विसंगतीचे शोषितांच्या दुःखाचे अस्वस्थ करणार वर्णन उत्थानगुंफातील, कालचा पाऊस आमच्या गावात आलाच नाही; सदरहू पीक आम्ही आसवांवर काढले आहे" या ओळीतून येते.
कलेसाठी कला, मनोरंजनासाठी कला आणि समाज परिवर्तनासाठी कला असे कलेचे भेद केले जातात या संदर्भाने यशवंत मनोहर शोषितांचा भावना मांडताना त्यांच्या कवितेतून म्हणतात
देशातील कोणत्याही राज्यात शासकीय कारभार संविधानानुसार चालणे शक्य नसल्याचा अहवाल संबंधित राज्याच्या राज्यपालांनी राष्ट्रपतींना दिला किंवा तसा अहवाल नसतानाही राष्ट्रपतींची स्वतःची तशी खात्री पटली, तरी राष्ट्रपती त्या राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू करु शकतात.
संविधानाच्या कलम 356 नुसार, एखादे राज्य सरकार केंद्राच्या निर्देशांकडे दुर्लक्ष करत असल्यासही त्या संबंधित राज्यात राष्ट्रपती राजवट घोषित करणे शक्य असते.
कलम ३५६ ह्यानुसार कोणतेही राज्य सरकार अल्पमतात आल्यास किंवा कामकाज चालवण्यास असमर्थ ठरल्यास ते बरखास्त करून त्या राज्याचा कारभार थेट भारत सरकार/केंद्र सरकारद्वारे चालवला जातो.
राष्ट्रपती राजवटीच्या दरम्यान कोणत्याही पक्षाला सत्ता स्थापनेच्या दावा करता येतो किंबहुना त्या पक्षाने बहुमत सिद्ध केले पाहिजे नवीन सरकार स्थापन होताच राष्ट्रपती राजवट आपोआप संपृष्टात येते.
मालवणकरांच्या कन्सल्टिंग रूमवर गेले असताना बाबासाहेबांनी शारदा यांना म्हणाले, ‘चला, मी तुम्हाला घरी सोडतो, मलाही राजगृहाला जायचे आहे.’ त्यापूर्वीही अनेकदा आंबेडकर आणि शारदा कबीर एकत्र बसून बोलायचे.
“माझे सहकारी मला पुन्हा लग्न करण्याचा आग्रह करत आहेत. पण मला माझ्या आवडीची, योग्यतेची स्त्री मिळणे फार कठीण आहे. तरीही माझ्या कोट्यवधी बांधवांसाठी मला जगायला हवे. त्यामुळे माझी काळजी घ्यायला कोणीतरी असायला हवे. त्यामुळे माझ्यासाठी सुयोग्य स्त्रीचा शोध मी तुमच्यापासून सुरू करतो.” अशा प्रकारे बाबासाहेबांनी त्यांना लग्नाची मागणी घातली.
पत्रात लिहिले होते, ‘अर्थात तू तयार असशील तरच. तरी तू विचार करून मला कळव. तुझ्या आणि माझ्या वयांतील फरक आणि माझी प्रकृती या कारणांनी तू मला नकार दिलास तरी मला बिलकुल दुःख होणार नाही’.
त्यांना मोठा भाऊ म्हणाला “म्हणजे तू भारताची कायदेमंत्रीण होणार. अजिबात नकार देऊ नकोस. एक भाऊ तर त्यांना चिडवू लागला. डॉ. आंबेडकरांचे अनुयायी आंबेडकरांवर जीवापाड प्रेम करतात. ही डॉक्टरीणबाई नकार देते आहे हे कळलं तर तुझी खैर नाही”, असे तो गमतीत बोलला.
त्यामागे दोन कारणे होती, एक तर डॉक्टर असल्याने त्यांच्या प्रकृतीची काळजी घेणे व सेवा करण्यासाठी त्या प्रवृत्त झाल्या आणि शिवाय त्यांच्या भावनांनीही होकार दिलेला होता.
शारदा यांच्या वतीने त्यांचा भाऊ वसंत कबीर आणि कमलाकांत चित्रे यांनी तर डॉक्टर साहेबांच्या वतीने नागपूरचे रावसाहेब मेश्राम यांच्यासह आणखी एकाने सही केली.
माईसाहेब आंबेडकरांनी ‘डॉ. आंबेडकरांच्या सहवासात’ हे आत्मचरित्र लिहिले, जे प्रत्येक भारतीय स्त्रीने आणि प्रत्येक बौद्ध व्यक्तींनी वाचावे असे आहे.
बाबासाहेबांना त्यांचे कार्य पूर्ण करता यावे यासाठी त्यांनी बाबासाहेबांच्या आरोग्याची घेतलेली काळजी, हिंदू कोड बिलाच्या मसुद्याकरिता बाबासाहेबांना आवश्यक नोट्स तयार करून देण्यासाठी त्यांनी घेतलेली मेहनत, पाली शब्दकोशाचे लेखन करण्यासाठी बाबासाहेबांना नोट्स लिहून देणे अशा अनेक बाबीं नमूद केल्या आहेत.
निवडणुकीतील पराभवाने खचून गेलेल्या बाबासाहेबांना सावरण्यासाठी पत्‍नी म्हणून केलेली धडपड म्हणजे त्यांच्या निस्सीम प्रेमाचे उदाहरण आहे.
बाबासाहेब आंबेडकरांच्या निधनानंतर त्यांच्या काही अनुयायांनी सविताबाईंवर त्या ब्राह्मण असल्यामुळे, आंबेडकरांची दुखण्यामध्ये योग्य काळजी घेतली नसल्याचे आणि त्यांनी आंबेडकरांना विषप्रयोगाने मारल्याचे आरोप केले.
माई आंबेडकर त्यांच्या आत्मकथेत लिहितात, "संपूर्ण समाजात माझ्याविरुद्ध वातावरण तयार व्हावे म्हणून साहेबांच्या मृत्यूबद्दल जाणूनबुजून संशय निर्माण केला गेला. समाजात माझ्याविरोधात जाणीवपूर्वक विष पेरले गेले".
दलित पँथरच्या काही लोकांच्या आणि रामदास आठवले, गंगाधर गाडे यांच्यासारख्या काही रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाच्या तरुण सदस्यांच्या आग्रहाने माईसाहेब दलित चळवळीच्या मुख्य प्रवाहात येत होत्या.
कोर्टात यशवंत आंबेडकरांनी सांगितलं की, "माझ्या वडिलांचे दुसरे लग्न झालेच नाही आणि मी एकुलता एक मुलगानी एकमेव वारस आहे, तेव्हा त्यांची सारी इस्टेट मलाच मिळाली पाहिजे." हे ऐकून न्यायाधीश सी.
कपूर अस्वस्थ झाले आणि ते संतापून यशवंत आंबेडकरांना म्हणाले, "डॉ. आंबेडकरांचे विवाहबाह्य संबंध होते, असं तुम्ही मला सांगत आहात का? मी त्यांच्यासोबत काम केलं आहे आणि मला त्यांच्याबद्दल अतीव आदर आहे".
सविता आंबेडकर यांनी त्रिशरण व पंचशील ग्रहण करून सर्वप्रथम धम्मदीक्षा घेतली आणि त्यानंतर बाबासाहेबांनी स्वतः आपल्या ५,००,००० अनुयायांना त्रिशरण, पंचशील आणि बावीस प्रतिज्ञा देऊन बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली.
शारदा कबीर यांनी गुजरातमध्ये काही काळ चीफ मेडिकल ऑफिसर म्हणून एका हॉस्पिटलमध्ये काम केले, नंतर त्या मुंबईत आल्या आणि निष्णात फिजिओथेरपिस्ट, नामवंत सल्लागार व तज्ज्ञ डॉक्टर अशा मालवणकरांबरोबर काम करू लागल्या.
बाबासाहेब आंबेडकरांनी लिहिलेल्या ‘द बुद्ध ॲन्ड हिज् धम्म’ किंवा भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म या ग्रंथाच्या प्रस्तावनेत डॉ.
“ती प्रस्तावना जर छापली असती तर दलित चळवळ डॉ. सविता आंबेडकरांच्या हातात गेली असती, असे दलित नेत्यांना वाटले, त्यामुळे ती प्रस्तावना पुस्तकातून गाळण्यात आली”, असे रावसाहेब कसबे यांचे म्हणणे, त्यांनी त्यांच्या ‘भक्ती आणि धम्म’ या पुस्तकात मांडले आहे.
बाबासाहेब आंबेडकरांच्या भारतीय संविधान लिखाणाच्या काळात, हिंदू कोड बिल आणि त्यांच्या धर्मांतराच्या निर्णयाच्या वेळी, माईसाहेब बाबासाहेबांच्या साथीला होत्या.
तत्कालीन पंतप्रधान, अटल बिहारी वाजपेयी दुःख व्यक्त करताना म्हणाले की, ‘माई आंबेडकर या बाबासाहेबांच्या स्फूर्तीचा स्रोत होत्या. त्या स्वतःच एक मोठ्या सामाजिक कार्यकर्त्या होत्या.’
बाबासाहेबांच्या निधनानंतर माईंना राज्यसभेवर घेण्याचा निर्णय जवाहरलाल नेहरू, इंदिरा गांधी, राष्ट्रपती सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांनी घेतला होता.
परंतु काँग्रेसच्या पाठींब्यावर आपण राज्यसभेचे सदस्य होणं हे बाबासाहेबांच्या विचारांशी प्रतारणा करणारं ठरणार होतं, म्हणू तीनही वेळा नम्रपणे त्यांनी त्याला नकार दिला.
अब्दुल कलाम म्हणाले, सुश्री आंबेडकर समर्पण आणि त्यागाच्या गुणांचे प्रतीक आहेत आणि दिवंगत बाबासाहेब आंबेडकरांच्या बाजूने असताना पददलितांच्या उन्नतीसाठी काम करू शकल्या.
महाराज कोल्हापुरात परत आल्यानंतर त्यांनी मिरजकर तिकटी येथील राजघराण्यातील माणसांसाठी खास राखून ठेवलेल्या बागेत अर्थात खासबागेत या मैदानाची संकल्पना व आराखडा ठरविला.
या मैदानाच्या उद्‌घाटनाच्या वेळी जगज्जेता पहिलवान गामा याचा भाऊ इमामबक्ष ऊर्फ धाकटा गामा व गुलाम मोहिद्दीन यांच्यात लढत झाली होती.
त्याच्या मुख्य इमारतीवर घड्याळाचा उंच मनोरा असून त्यावरील घड्याळाचे टोले परिसरात ऐकू येण्यासाठी त्यात ६०० किलोग्रॅम वजनाची प्रचंड घंटा बसवण्यात आली होती.
क्रॉफर्ड मार्केटच्या सौंदर्यात भर घालण्यासाठी इमारतीवर भारतीय समाजजीवनाशी आणि संस्कृतीशी सुसंगत जी कलात्मक शिल्पे उभारली आहेत त्याचे आराखडे जे.
भारतातील सिंध आणि सिंधी प्रदेशांमध्ये त्याला लेई किंवा लाई असे म्हणतात आणि उत्तर भारतातील इतर राज्यांमध्ये त्याला गजाक किंवा मारोंडा असेही म्हणतात.
यात पुन्हा वर्ग् म्हणजे शेतातील बांध/नाले/खाणी यांचा समावेश होतो, तर वर्ग मध्ये रस्ते,कालवे,तलाव व विशिष्ठ कामांसाठी राखून ठेवलेल्या जमिनीची नोंद असते.
ब) गावनमुना ७ च्या उजव्या बाजूला भूधारकाच्या जमिनीचा खातेक्रमांक व त्याखाली कोणाची कुळवहिवाट असेल तर त्या कुळाचे नाव लिहिलेले असते व खंडाची रक्कम दाखविलेली असते.
ह्या योजनेबाबत जर्मनांची दिशाभूल करण्याचे, नॉर्मंडीमध्ये सेना उतरत नसून ह्या ठिकाणी त्या उतरत असल्याचे भासवायचे एकहाती कंत्राट अर्थातच पुजालोला देण्यात आले.
संदेशांची विश्वासार्हता टिकावी म्हणून "अराबेल"रुपी पुजालो किंवा त्याचा एखादा तथाकथित एजंट ह्यांनी मोठ्या हल्ल्याची तारीख व इतर काही तपशील द्यावेत असे ठरले.
"ब्रिटनच्या आग्नेयेला फार मोठा फौजफाटा जमा होतोय. खरा हल्ला तिकडूनच होणार आहे. त्या खऱ्या हल्ल्यापासून लक्ष इतरत्र वळवण्यासाठी नीच ब्रिटिश व अमेरिकन्स नॉर्मन्डीवर एक छोटा हल्ला चढवतील" अशा अर्थाचे संदेश गार्बोरुपी पुजालो व त्याचे काल्पनिक एजंट ऐकवू लागले.
हे ऑपरेशन सुरू होऊन गेल्यानंतर, दोस्तांच्या हल्ले करणाऱ्या नौका वगैरे यथास्थित आफ्रिकेत पोचल्यावर मग पुजोलोने आपला तथाकथित गोपनीय अहवाल तयार केला.
"आमच्या क्लायड नदीवरील सूत्राने दिलेल्या माहितीनुसार दोस्तांच्या नौका निघाल्यात. आफ़्रिकेत त्या जाणार असल्याचे ते खात्रीलायकरीत्या कळते" अशा अर्थाचा तो अहवाल होता.
तिथून त्याने सार्वजनिकरीत्या सहज उपलब्ध असणाऱ्या स्रोतातून माहिती घेत खरे रिपोर्ट म्हणून विश्वास बसावेत असे अनेक खोटे रिपोर्ट बनवले.
ग्लासगो, स्कॉटलंडमधील एक एजंट वाइनवेडा असल्याचे त्याने रिपोर्ट मध्ये लिहिले. प्रत्यक्षात स्कॉटलंडच्या पेयपानाच्या सवयीत वाइनचे स्थान फार वरती नाही. )
दोन्ही बाजूंकडून त्याला हीन वागणूक मिळाली, कुणी त्याच्या कुटुंबीयांचा छळ केला होता तर कुणाची विचारसरणी त्याला पटेना; म्हणून तो दोन्ही पक्षांवर वैतागला होता.
त्याचा बॉस/सहकारी टॉमस हॅरिस आणि तो स्वतः अशा दोघांनी उर्वरित युद्धकाळात गुप्तहेरांचे काल्पनिक जाळे सुरुवातीस पत्राने आणि मग रेडियोमार्गे वाढवत ठेवले.
पण मग त्याने ब्रिटनला कार्यालयीन कामासाठी जाऊ-येऊ शकणारा "कट्टर नाझी समर्थक" असा स्पेन सरकारचा अधिकारी म्हणून एक धादांत खोटी ओळख तयार केली.
टॉमी हॅरिस ह्या ब्रिटिश बॉस-तथा-सहकाऱ्याच्या सोबतीने त्याने तब्बल ३१५ पत्रे लिस्बनमधील एका जर्मन पोष्टबॉक्सला पाठवले.
त्याने भरभरून पाठवलेल्या माहितीने व त्याने भासवलेल्या गुप्तहेरांच्या काल्पनिक नेटवर्कमुळे आनंदीत झालेल्या जर्मनांनी ब्रिटनमध्ये अधिक हेर पाठवायचा विचारही केला नाही.
मोठ्या प्रमाणात वापरले गेलेले हे पहिलेच अशा प्रकारचे क्षेपणास्त्र असावे. तोवर मानव चलीत विमानेच काय ती बॉम्बफेक करीत. ) ते हल्ले कसे होताहेत, ठीक होताहेत की नाही, किती हानी झाली ह्याचे तपशील जर्मनांनी पुजालोला विचारण्यास सुरुवात केली.
एकदा पुजोलच्या रिपोर्टच्या आधारे अस्तित्वातच नसलेल्या, नुसताच बागुलबुवा केलेल्या ब्रिटनच्या काही नाविक तुकड्यांचा शोध आणि वेध घेण्यासाठी जर्मनांनी बहुमूल्य वेळ आणि ऊर्जा खर्च केली होती.
दुसऱ्या महायुद्धाच्या थोडेसेच आधी झालेल्या, स्पॅनिश यादवी युद्धातील कम्युनिस्ट आणि फॅसिस्ट दोन्ही पक्षांवर जुआन पुजोल गार्स्या नाराज होता.
तरी त्याने हार न मानता, त्या काळात हिटलर - मुसोलिनी मैत्री अक्ष उदयास येऊ लागलेला असताना, कट्टर नाझी समर्थक व स्पॅनिश सरकारचा हस्तक अशी स्वतःची प्रतिमा निर्माण केली व तो जर्मन हेर म्हणून नियुक्त झाला.
त्यांनी नॉर्मंडीवरील लढाईदरम्यान २ चिलखती डिव्हिजन्स, तब्बल १९ पायदळाच्या डिविजन्स भलतीकडेच, पास दे कॅले मध्ये अडकवून ठेवल्या.
ब्रिटिशांकडून मोस्ट एक्सेलंट ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर हा पुरस्कार दिला तर जर्मनांकडून त्याला आयर्न क्रॉस पुरस्कार दिला गेला.
केतकरांनी भाषणात सांगितले की, 'गांधींचा खून करण्याचा कट काही व्यक्ती करीत आहेत हे आपल्याला प्रत्यक्ष खून होण्यापूर्वीच माहीत झालेले होते व ते आपण काँग्रेसचे पुण्यातील नेते व स्वातंत्र्य-सैनिक बाळूकाका कानिटकर यांना सांगितले होते.
केतकरांनी हिंदू धर्मावर निष्ठा असणाऱ्या दक्षिण आफ्रिकेतील ब्रिटिश महिलेशी, तिला हिंदू करून घेऊन प्रेमविवाह केला, तेव्हा केसरीमधील हिंदुत्ववाद्यांनी त्यांना माफ केले नाही.
नाटककार राम गणेश गडकरी यांनी १९०८ साली 'प्रल्हादचरित्र' नावाचे नाटक लिहायला घेतले होते, या नाटकाचे नाव पुढे गडकऱ्यांचे गुरू श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकरांच्या सांगण्यावरून 'गर्वनिर्वाण' असे करण्यात आले.
आज लोकपाल बिलामध्ये लोकपालाची जी म्हणून काही 'आदर्श कर्तव्ये' अभिप्रेत आहेत, ती सर्व कर्तव्ये पार पाडणारा, किंबहुना त्याहीपेक्षा सचोटीचा, आत्मभान असलेला लोकपाल या 'गर्वनिर्वाण' नाटकात गडकऱ्यांनी रंगवला आहे.
सुरुवातीला अत्यंत जबाबदारीने हिरण्यकश्यपूचा कारभार सांभाळणारा हा लोकपाल, दुरभिमानी, अतिमहत्त्वाकांक्षी आणि अहंमन्य हिरण्यकश्यपूच्या हातून अनाचार घडतोय हे पाहून त्याला सारासार विचार करण्यास सांगतो.
त्या वेळी किर्लोस्कर नाटक कंपनीने हे नाटक करण्यासही घेतले; गणपतराव बोडस हे दिग्दर्शनाबरोबरच ‘हिरण्यकश्यपू’ची, बालगंधर्व ‘कयाधू’ची म्हणजे प्रल्हादाच्या आईची, तर जोगळेकर ‘लोकपाला’ची भूमिका करणार होते.
पण यात काम करणाऱ्या गडकऱ्यांच्या एका हितशत्रू मित्र नटाने, त्या वेळच्या ‘टाइम्स ऑफ इंडिया’मध्ये वाचकांच्या पत्रव्यवहारात निनावी लिहिले होते की, ‘‘जॅक्सनच्या खुनामुळे राजद्रोहाचा आरोप करून, पुरावा या दृष्टीने किर्लोस्कर मंडळी गर्वनिर्वाण हे राजकीय नाटक बसवत आहे.’’ ‘किर्लोस्कर’वर ब्रिटिशांची वक्रदृष्टी होतीच; पण या पत्राने आगीत तेल ओतले गेले.
१९१० साली रंगभूमीवर येऊ घातलेल्या ’गर्वनिर्वाण’ नाटकातील नटाला, म्हणजे संस्थानिक असलेल्या नानासाहेब जोगळेकरांना, आदर्श व्यक्तिमत्त्व असलेल्या लोकपालाची भूमिका नको होती.
कारण नट म्हणून लोकपालाच्या भूमिकेत फारसे आव्हान नसून, कर्दनकाळ ठरलेल्या हिरण्यकश्यपूची त्याला भुरळ पडली होती, आणि त्यायोगेच त्याला नट म्हणून आपली छाप पाडायची होती.
'लोकपाल' हा नुसता शब्दच नाही, तर ज्या अर्थी त्याची कर्तव्ये या नाटकात दिसतात, त्या अर्थी 'लोकपाल' ही 'सिस्टीम' त्यांना माहीत असली पाहिजे.
नाटकांच्या संशोधनाच्या निमित्ताने हृषीकेश जोशींना १०० वर्षांपूर्वीचे गडकरींचे हे नाटक सापडले आणि ते रंगभूमीवर आणण्याचा त्यांनी निश्‍चय केला.
मराठी विश्वकोशातील सामाजिकरण लेखाचे लेखक किरण केंद्रे यांच्या मतानुसार "समाजाच्या अपेक्षांनुसार स्वतःच्या वर्तनावर नियंत्रण ठेवून वागणे म्हणजे शिस्तबद्घ वर्तन होय."
रेगे,बर्ट्रंड रसेल यांना उद्धृत करताना येते "चांगला नागरिक म्हणजे राज्यसंस्था, धर्मसंस्था आणि समाजाचे नियमन करणाऱ्या इतर संस्था जी शिस्त घालून देतात, ती निमूटपणे पाळण्याची सवय असलेला नागरिक, अशी कल्पना आहे. अशी शिस्त म्हणजे केवळ मानसिक गुलामगिरी होय असे रसेल यांचे म्हणणे आहे. शिक्षणाचे ध्येय चांगला माणूस बनविणे हे असले पाहिजे, चांगला नागरिक बनविणे हे नव्हे. "
थिअरी व्यक्तींना मूलत: कामाचा कंटाळा असतो आणि जबाबदारी घेण्याचा अभाव दर्शवून शिस्तीचे उद्दिष्ट साधण्यासाठी शिक्षेचा वापर सुचवते.
नाटक, साहित्य, संगीत या गोष्टींवर नितांत प्रेम करणाऱ्या वि भा देशपांडे यांना आजवरच्या प्रवासात भेटलेली माणसे आणि त्यांच्याकडून आलेले अनुभव म्हणजेच त्यांचे पुस्तक ‘नाट्यभ्रमणगाथा’.
देशपांडे, वसंत कानेटकर, विजय तेंडुलकर, जयवंत दळवी, निळू फुले, विजया मेहता, ज्योत्स्ना भोळे, भीमसेन जोशी, कमलाकर सारंग अशी अनेक मंडळी त्यांना भेटली.
येथील व्यापारी केंद्रामध्ये व्यापार विषयक बैठका घेण्यासाठी व्यापा-यांना आधुनिक सुविधा - जशा संगणक , फॅक्स, मोबाईल, इंटरनेट यासारखी सर्व यंत्रणेने युक्त कार्यालयीन वर्कस्टेशन्स उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत.
उत्कृष्ट दर्जाचे युरोपियन पद्धतीचे खादयगृह पूर्ण वेळ मिळत असून भारतीय पद्धतीचे खादयपदार्थ सुद्धा येथील खादयगृहामध्ये उपलब्ध आहेत.
या हॉटेलमध्ये १८५ खोल्या असून पहिल्या ६ मजल्यावर २४ कक्ष आणि वरील दोन मजल्यावर द रेसिडेन्स या नावाने ओळखले जाणारे सर्व सोयी सुविधांनी युक्त असे ४२ कक्ष याचा समावेश आहे.
या हॉटेलमध्ये असणारे कक्ष – लिव्हिंग रूम, डायनिंग रुम - पूर्ण दिवस डायनिंग रेस्टॉरंट, ट्री-फोर्नि बार आणि रेस्टॉरंट – नॉर्थन इटालियन खादयगृह , ओरिएन्ट बार आणि स्वयंपाकघर - साऊथ ईस्ट एशियन खादयगृह.
चारमिनारपासून १५ मिनिटे अंतरावर, गोवळकोंडा किल्ल्यापासून २० मिनिटे अंतरावर आणि गोल्फ कोर्सपासून १७ किलोमीटर अंतरावर हे हॉटेल आहे.
रोजच्या रोज अपंग अभ्यागतांची यादी सुरक्षा विभागाला कळविली जाते जेणेकरून त्यांची कोणतीही अडचण असल्यास वैयक्तिक रीत्या लक्ष घालून ती तात्काळ सोडविली जाईल.
जर लक्षणांच्या संभवनीय अतितीव्र कारणांना (म्हणजे एपिग्लोटिटिस किंवा हवेच्या मार्गातील परका भाग वगळले असेल, तर क्रूपचे निदान वैद्यकीय पद्धतीने केले जाते.
तुलनात्मक दृष्टीने पाहता हा एक सर्वत्र आढळणारा आजार असून सुमारे १५% मुलांमध्ये तो कधीनाकधी, जास्त करून ६ महिने ते ५-६ वर्षाच्या वयामध्ये आढळून येतो.
एकेकाळचे मुख्य कारण डिफ्थेरिया,यासलसीकरणाच्या यशामुळे आणि सुधारित निरोगी जीवनपद्धतीमुळे पाश्चिमात्य जगात आता मुख्यतः ऐतिहासिक महत्त्व राहिले आहे.
विषाणू संसर्गाने होणारा क्रूप किंवा तीव्र लॅरिंगोट्राकाईटिस हा पॅराइंफ्लुएंझा विषाणूमुळे होतो, प्रामुख्याने ७५% रोग्यांमध्ये त्याचे प्रकार १ आणि २ दिसून येतात.
इतर विषाणूंच्या अभ्यासामध्ये , इंन्फ्लुएंझा अ आणि ब, गोवर (मीझल्झ, अ‍ॅडेनो विषाणू आणिरेस्पिरेटरी सिंसिटिकल विषाणू यांचा समावेश आहे.
मधून मधून येणारा क्रूप हा, तीव्र लॅरिंगोट्राकाईटिस ज्या विषाणूंमुळे होतो त्याच वर्गातील विषाणूंमुळे होतो, पण संसर्गाची सामान्य लक्षणे दिसून येत नाहीत .
या संसर्गामुळे गळयाला सूज येऊन सामान्य श्वसनास अडथळा निर्माण होतो व “कोरडा खोकला ” खाकरणे, श्वसन करताना येणारा आवाज, आणि घोगरेपणा ही अभिजात लक्षणे दिसून येतात.
अतिसुक्ष्म रोगजंतूंमुळे होणाऱ्या क्रूपचे लॅरिंगिअल डिप्थेरिया, जैवाणिक ट्राकाइटिस, लॅरिंगोट्राकिओ ब्रॉंकाइटिस आणि लॅरिंगोट्राकिओब्रॉनकोन्युमोनिटिस यांमध्ये वर्गीकरण केले जाऊ शकते.
लॅरिंगिअल डिप्थिरिया हा 'कॉरिनिबॅक्टेरियम डिप्थेरिए मुळे होतो तर जवाणिक ट्राकाइटिस, लॅरिंगोट्राकिओ ब्रॉंकाइटिस आणि लॅरिंगोट्राकिओब्रॉनकोन्युमोनिटिस हे सामन्यतः सुरुवातीला विषाणूंच्य संसर्गाने आणि नंतर जिवाणूंच्या वाढीने होतो.
स्टॅफिलोकोकस ऑरिअस, स्टॅफिलोकोकस न्युमोने, हेमोफिलस इंफ्लुएंझे, आणि मोराझेला कॅटॅऱ्हलिस हे जिवाणु सर्वात जास्त आढळतात.
"कोरडा ख़ोकला " खाकरणे, श्वसन करताना येणारा आवाज, घोगरेपणा, आणि शवसनास अडथळा ही क्रूपची वैशिष्ट्ये असून त्यांची तीव्रता रात्री वाढते.
व्याकुळ होण्याने किंवा रडण्यामुळेश्वसनाच्या आवाजाची तीव्रता वाढते, आणि जर का श्वसनाचा आवाज आरामदायक अवस्थेत पण ऐकु येत असेल तर ते हवेच्या मार्गाचे चिंताजनक संकुचणे दर्शविते.
काहीजण हा शब्द ढोबळ मानाने, तीव्र लॅरिंगोट्राकाईटिस,मधून मधून येणारा क्रूप , लॅरिंगिअल डिप्थेरिया , बॅक्टेरिअल ट्राकाईटिस , लॅरिंगोट्राकिओ ब्रॉनकाइटिस, आणि लॅरिंगोट्राकिओब्रॉनकोन्युमोनिटिस या आजारांसाठी वापरतात.
पहिल्या दोन आजारंमध्ये विषाणूसंसर्गाचा समावेश असतो आणि सामान्यतः वैद्यकीय लक्षणांच्या अभ्यासाच्या तुलनेत सौम्य असतात; शेवटचे चार हे जैवाणिक संसर्गामुळे होतात व सामान्यतः तीव्र असतात.
बालकांमधील क्रूपच्या सर्व प्रकारच्या तीव्रतेच्या पातळीमध्ये कॉर्टिकोस्टरॉईड्स , जसे डेक्सामेथाझोन आणिबुडेसोनाईड मुळे परिणामांमध्ये सुधारणा झालेली दिसली आहे.
ज्या विषाणूसंर्गामुळे क्रूप होतो , त्यामुळे पांढऱ्या रक्तपेशी (विशेषतः हिस्टिओसाईट्स, लिम्फोसाईट्स, प्लॅझ्मा पेशी, आणिन्युट्रोहिलिस आत शोषल्या जाऊन घसा , आणि मोठी लघुश्वासनलिका यांना सूज येते .
तो जर महत्त्वपूर्ण असेल तर त्यामुळे श्वसनाचे कार्य नाट्यमयरित्या वाढते आणि वैशिष्ट्यपूर्ण प्रक्षुब्धता, हवेच्या प्रवाहाचा आवाज म्हणजेच “श्वसन करताना येणारा आवाज “ दिसून येतात.
इतर तपासण्या परावृत्त केलेल्या आहेत कारण त्यामुळे रुग्णामध्ये विनाकरण अस्वस्थता निर्माण होऊ शकते व आधीच अरुंद झालेल्या हवेच्या मार्गावरील ताण वाढू शकतो.
जरी नॅसोफॅरिंगिअल अ‍ॅस्परेशन तर्फे मिळलेली विषाणूंची वाढ नेमके कारण शोधाण्यासाठी वापरली जाऊ शकते,ती साधारणतः संशोधनासाठी मर्यादित असते.
जर प्रमाणित उपचाराने रुग्णाच्या तब्यतीमध्ये सुधारणा दिसत नसेल तर जैवाणिक संसर्ग लक्षात घेतला जातो, आणि त्यावेळी पुढील तपासण्या सुचवल्या जाऊ शकतात.
खालील पाच कारणीभूत गोष्टींना दिलेल्या गुणांची ती बेरीज असते: शुद्धीची पातळी, त्वचेचा निळसरपणा , श्वसन करताना येणारा आवाज , हवेचा मार्ग आणि छातीची भिंत मागे ओढणे.
साधारणतः गळ्याचे समोरील क्ष-किरण चित्रकाढले जात नही, पण जर का ते काढले असेल तर त्याच्यात श्वासनलिकेचे वैशिष्ट्यपूर्ण अरुंदीकरण झालेले दिसून येते.
सर्वप्रथम हवेच्या मार्गाच्या वरील भागातील अडथळे, जसे विशेषतः एपिलोग्लोटिटिस, हवेच्या मार्गातीलपरकी गोष्ट, सबग्लोटिक स्टिनोसिस , अ‍ॅंजिओएडेमा, रेट्रोफॅरेंजिअल गळू , आणिजैवाणिक ट्राकाईटिस दूर केले पाहिजेत.
अतिदक्षता विभागात आणलेल्या बालकांपैकी ८५% बालकांना सौम्य आजार असतो; तीव्र क्रूप दुर्मिळ ( उपचारामुळे 0.2% पेक्षा कमी रुग्णांना एण्डोट्राकिअल इन्ट्युबेशनची गरज पडते.
८० वर्षांवरील व्यक्तींसाठीचा शतायू क्लब, गांधर्व महाविद्यालयाच्या वास्तूसाठी भरीव मदत, अंबाजोगाईत भक्तनिवासाची उभारणी, लातूर भूकंपग्रस्तांच्या आयुष्याची फेरउभारणी, बुद्धिबळाच्या प्रसारासाठी संस्था आदींच्या माध्यमांतून कला-क्रीडा-संस्कृतीसह सामाजिक आघाडीवरील अनेक सेवाभावी संस्थांना ते अखेरपर्यंत मदत करीत होते.
माधुकरीसाठी येणारे विद्यार्थी, जेवायला येणारे वारकरी, वाईचे, काशीचे विद्वान ब्राह्मण, सख्खे, सावत्र, चुलत नातेवाईक, सुना-मुलींचा गोतावळा असा सतत माणसांचा राबता असणाऱया सांगलीच्या घरात दाजीकाकांची जडणघडण झाली.
'आधुनिक पाणिनी' म्हणून संबोधल्या जाणाऱया काशीनाथशास्त्री अभ्यंकर यांची पुण्यात राहणारी बुद्धिमान कन्या कमलाबाई दाजीकाकांच्या पत्‍नी होत.
दाजीकाकांनी पुण्यासारख्या चोखंदळ बाजारपेठेत १९५८ च्या प्रारंभी 'मेसर्स पुरुषोत्तम नारायण गाडगीळ आणि कंपनी' या नावाने दुकान थाटले.
संपूर्ण कुटुंबाला व्यवसायात जोडून घेण्याचा धडा देत दाजीकाकांनी सोन्या-चांदीप्रमाणे हिरे-माणके आणि कालानुरूप ज्वेलरीच्या व्यवसायाचे कौशल्यही आत्मसात करून घेतले.
बारकोड सिस्टिम, कॉम्प्युटराइज्ड रेकॉर्ड अशा आधुनिक माध्यमातून दाजीकाकांनी व्यवसायातील कालानुरूप व्यवस्थांशी लीलया जुळवून घेतले.
आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक संघटनेच्या 125 व्या आयओसी सत्राची बैठक 7 सप्टेंबर 2013 रोजी अर्जेंटिनातील ब्युनॉस आयर्स येथील ब्युनॉस आयर्स हिल्टनमध्ये झाली.
७ सप्टेंबर २०१३ रोजी आर्जेन्टिनाच्या ब्युनॉस आयर्स शहरात झालेल्या आयओसीच्या १२५व्या अधिवेशनादरम्यान टोकियोची यजमान शहरपदी निवड करण्यात आली.
२००२ साली अफगाणिस्थान तालिबान्यांच्या तावडीतून मुक्त झाल्यावर सर्वात प्रथम गेलेल्या भारतीय सामाजिक संस्थांच्या प्रतिनिधी शिष्ट मंडळाचे त्यांनी नेतृत्व केले होते.
२००९ साली जेंव्हा नितीन गडकरी यांची भाजपच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदी निवड झाली तेंव्हा सहस्रबुद्धे यांनी गडकरीचे राजकीय सल्लागार म्हणून काम पाहिले.
२०१२ साली भाजपचे जेष्ठ विचारवंत स्वर्गीय बाळ आपटे यांच्या निवृत्तीने रिकाम्या झालेल्या राज्यसभेच्या जागेसाठी संभाव्य उमेदवार म्हणून सहस्रबुद्धे यांचे नाव चर्चेत होते, परंतु ती खासदारकीची जागा गडकरींचे निकटवर्तीय मानले जाणारे संचेती यांना देण्यात आली.
२०१४ सालच्या लोकसभेच्या निवडणुकीकरिता भाजपचे व्हिजन डॉक्युमेण्ट तयार करण्याची जबाबदारी असलेल्या समितीवर त्यांची सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती.
लोकशाही शासन पद्धती मध्ये कालानुरूप व्यापक सुधारणा होणे गरजेचे आहे असे त्यांचे मतअसून या विषयावर त्यांनी "आहे लोकतंत्र तरीही" हे पुस्तक लिहिले आहे.
जाहिरात संस्था जाहिरात स्वतः तयार करतात आणि आधुनिक तंत्रज्ञांचा वापर करून त्या जास्तीत जास्त ग्राहकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी आवश्यक ते सर्व प्रयत्न स्वतंत्रपणे करतात.
सुरुवातीच्या काळात एआरपीएएनईटी आणि एनएसएफएनईटी सारख्या इंटरनेटचा वापर करणा-या कंपन्यांनी इंटरनेटचा वापर नफा कमावणा-या संस्थांनी व्यापारी कामासाठी न करण्याचे धोरण स्विकारलेले होते.
१८ जानेवारी १९९४ मध्ये ॲण्डूज युनिव्हर्सिटी सिस्टीम ॲडमिनिस्टेटरने एक धार्मिक घेाषणा नेटवर्क वापरणा-यांना मेलद्वारे पाठविली.
त्यानंतर चार महिन्यांनी लॉरेन्स कान्टर आणि मार्था सीगेल या वकिली व्यवसाय करणा-या जोडगोळीने यूझनेटच्या माध्यामातून त्यांच्या वकिली व्यवसायाची जाहिरात करण्यासाठी ई मेलचा वापर केला.
शब्द, चिन्ह, हलती चित्र, दृश्यचित्रवाणी, छायाचित्र किंवा इतर डोळयांना आकर्षून घेणा-या साधनांचा वापर करून दर्शनीय जाहिरातींचा मजकूर तयार केला जातो.
मोबाईल वापरणा-यांची संख्या, त्याचा वेग, संपर्क कक्षा यामध्ये दिवसेदिवस सुधारणा होत असल्यामुळे हे माध्यम सध्या सर्वांत लोकप्रिय ठरलेले आहे.
युनायटेड स्टेटस सारख्या ठिकाणी इंटरनेट जाहिरातीद्वारे मिळणारा महसूल दृक - श्राव्य माध्यामातून मिळणा-या महसूलापेक्षा कित्येक पटीने जास्त आहे.
सामाजिक माध्यम वेबसाईटवरून ब-याचशा संस्था त्यांच्या वस्तूंची अदयायावत तपशील देऊन व त्यासाठी ग्राहकांना विशेष प्रसंगी भेटवस्तू देऊन जाहिरातीचा हा पर्याय निवडतात.
जावा अपीलेटस, एचटीएमएल ५ , अडोब पलॅश आणि असेच इतर कार्यप्रणाल्या वापरून दूरचित्रवाणी, चलतचित्र, बटणे, चिन्हे अशाद्वारे बॅनर जाहिराती जास्तीत जास्त प्रभावी बनविल्या जातात.
१९९३ मध्ये ग्लोबल नेटवर्क नेविगेटर यांनी पहिली क्लिक करता येणारी वेब जाहिरात सिलिकॉन व्हॅलि या विकीली व्यवसाय करणा-या संस्थेला विकली.
त्या जहाजावरील अब्दुल माजिद नावाच्या एका भारतीय खलाशाची मदत घेऊन अरबी समुद्रातून प्रवास करीत वास्को द गामा भारताच्या मलबार किनाऱ्यावर पोहोचला.
सागरी व्यापारामुळे समृद्ध असलेल्या कालिकतचे झामोरीन हे सार्वभौम शासक होते व त्यांनी जवळजवळ आठ शतके त्यांचे स्वतंत्र अस्तित्व कायम राखलेले होते.
परकीय व्यापाऱ्यांना त्यांच्या कुटुंबासमवेत व दलालांसमवेत राहता यावे म्हणून झामोरीनच्या प्रभावक्षेत्रातील समुद्रकिनारपट्टीवर त्यांना अनेक सुविधा पुरविण्यात आल्या होत्या.
वास्को द गामाने शोधलेल्या नवीन सागरी मार्गामुळे दळणवळणाच्या माध्यमातून पश्चिम युरोपातील देश पूर्वेच्या जवळ आले आणि पाश्चात्त्य सत्तांच्या वसाहतवादाला चालना मिळाली व युरोपच्या भारत व दक्षिण-पूर्व आशियाशी चालणाऱ्या व्यापारावर एकाधिकार प्रस्थापित करण्याची संधी पोर्तुगीजांना मिळाली.