polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ग्रंथ व नियतकालिकांचे प्रदर्शन :- नवीन ग्रंथांची यादी नोटीस बोर्डला लावण्यात येते तसेच शिक्षकांसाठी उपयुक्त मासिकांचे वेळोवेळी प्रदर्शन भरते.
हेल्पर्स ऑफ दि हॅण्डिकॅप्ड, कोल्हापूर द्वारा संचलित समर्थ विद्या मंदिर व समर्थ वाचनालय या शाळेच्या ग्रामीण परिसरात वसलेले आहे.
धरणाचे भूमिपूजन ठरते आणि नेमके त्याच वेळी ‘जनराज्य गण परिषद’ हा चळवळ्या पक्ष अनू गोरेच्या नेतृत्वाखाली धरणग्रस्त आदिवासींच्या हितासाठीधरणाला विरोध सुरू करतो.
धरणाची उंची वाढवू नये म्हणून ती पुन्हा पुन्हा न्यायालयात जाते, पण दर वेळी कोर्ट ‘कोलंबस वॉटर प्रोजेक्ट’ला धरणाची उंची वाढविण्याची परवानगी देते.
हा प्रकल्प पूर्ण करण्याचं काम भारतीय कंपनी ‘गंगोत्री’ करणार असते, पण नेहमीप्रमाणेच माशी शिंकते आणि ते काम ‘कोलंबस वॉटर प्रोजेक्ट’ नावाच्या अमेरिकन कंपनीला दिले जाते.
पण ‘आदिवासींची मायमाऊली’ म्हणून अमेरिका, अनूला एक कोटीचा ‘स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी’ हा पुरस्कार जाहीर करते आणि त्याच वेळी ‘गंगोत्री’ला ‘कोलंबस वॉटर प्रोजेक्ट’मध्ये समाविष्ट केलं जाते.
यावर या नाटकातील ‘व्यक्ती’ म्हणते, ‘‘पाणी निसर्गाची देन, पण तेही विकत देण्याचीनी विकत घेण्याची सवय लावली या दुष्टांनी. धरणे बांधली जातील, कालवे काढले जातील, नद्या जोडल्या जातील. अमेरिकाच सर्व जोडून देईल, पण सारा खर्च वसूल होईपर्यंत पाण्याचा थेंबन् थेंब वेठीस धरला जाईल.’’
पुढे हिंदुस्तान टाइम्स, इंडियन एक्स्प्रेस, टाइम्स ऑफ इंडिया आणि एशियन एज या वृत्तपत्रांतूनही त्यांची व्यंगचित्रे प्रसिद्ध झाली.
स्त्रीवादी संशोधन ज्या वातावरणात व स्थानात घडते ते समजण्यास मदत करायला संपादक अध्यापन क्षेत्रात स्त्रिया व स्त्रीवाद्यांचे स्थान दाखवून देण्याचा प्रयत्न करतात.
पहिल्या भागातील दोन्ही लेखांच्या माध्यमातून संपादक स्त्रीवादी संशोधनाबाबतीतील विचारांना एका सामाजिक संदर्भात म्हणजेच अध्यापन क्षेत्रातील उत्पादनाच्या पद्धतीत स्थापित करतात.
पहिल्या लेखात लेखक पारंपारिक संशोधन प्रक्रिये मधील उत्पादन संबंध व त्याला चालना देणारे शक्तिशाली घटक यांचा आढावा घेतात ज्यामुळे निर्मित ज्ञान हे ज्ञान निर्मितीच्या प्रक्रियेपासून विलग होते व त्यामधील संबंध झाकोळले जाते.
या प्रक्रियेत संशोधन करणारा हाच फक्त जाणणारा मानला जातो व त्याचे समाजातील स्थान, भूमिका, विचार व त्या संशोधनावर त्याचा होणारा परिणाम हे महत्त्वाचे असले तरीही निर्मित ज्ञानात प्रतिबिंबित होत नाहीत व पूर्ण पणे झाकोळले जातात.
या पुस्तकात 'ज्ञान निर्मितीची प्रक्रिया व निर्मित ज्ञान यामधील आंतरसंबंध' जोडणारे ज्ञान निर्माण करण्याच्या प्रक्रियेवर सविस्तर मांडणी केलेली आहे.
स्त्रीवादी ज्ञानमीमांसाशास्त्राने स्त्रियांमधील भिन्नत्वाच्या स्वीकारावर व ज्ञान निर्मितीची प्रक्रिया व निर्मित ज्ञान यामधील आंतरसंबंध असलेले म्हणजेच परात्मता नसलेले ज्ञान निर्माण करण्याकडे विशेष भर दिलेले आहे.
स्त्रीवादी ज्ञानमीमांसा/ पद्धतीशास्त्र व पारंपारिक पद्धतीशास्त्र यामधील भिन्नत्व दाखविणारी बरीच पुस्तके असली तरीही त्याचे रूपांतर स्त्रीवादी संशोधन करताना व्यवहारात कसे करावे याबाबत पुस्तके कमी असताना दिसतात.
ज्ञान निर्मितीसाठीच्या संशोधन प्रक्रियेचे विविध व्यावहारिक उदाहरण पुस्तकातील दुसऱ्या विभागातील ५ भागांद्वारे संपादक आपल्याला दाखवून देतात.
यात संशोधन विषयाची व्याख्या व सुरुवात, संशोधनात वापरण्यात आलेल्या पद्धतीचे विश्लेषण, संशोधनांचे लिखित किंवा दृष्य निष्कर्षांचे विश्लेषण आदींचा समावेश केलेला आहे.
सर्व लेखांमध्ये 'ज्ञान निर्मितीची प्रक्रिया व निर्मित ज्ञान यामधील आंतरसंबंध' जोडणारे ज्ञान निर्माण करण्याबाबत प्रचंड विश्वास झळकतो.
हे पुस्तक फ़क़्त स्त्रीवादी पद्धतीशास्त्राने पारंपारिक पद्धतीशास्त्राला केलेले आव्हानच पुढे आणत नाहीत तर सोबतच स्त्रीवादी संशोधन व तत्त्वज्ञानातील विहित नियमांनाही आव्हान देते.
एका गे मुलाची आई असल्यामुळे, गे पुरुष, पुरुषत्वाची व्याख्या वेगळ्या तऱ्हेने कशे करतात व त्याचा परिणाम त्यांचे स्त्रियांशी असलेल्या नात्यावर कसा पडतो या प्रश्नाकडे लेलॅंड आकर्षित झाल्या.
तसेच डेनिस फेरान, मार्लिन मोनरोयच्या चित्राला बघण्याचे वेगळे पर्याय सुचवतात ज्यांच्या चित्राला बहुतेक वेळा लैंगिकतेच्या अभ्यासासाठी बघितले गेलेले दिसते.
सांड्रा कॉयनेर या लेखाला सांड्रा हार्डिंगच्या ‘ व या पुस्तकांना दिलेली प्रतिक्रिया मानतात. स्त्रीवादी संशोधन प्रक्रियेतील पद्धती, पद्धतीशास्त्र व ज्ञानमीमांसे संदर्भातील समकालीन चर्चेचा आढावा येथे घेतलेला दिसतो. तसेच विविध संकल्पनांचे अर्थ जसे 'स्त्रीवादी भूमिदृष्टीची ज्ञानमीमांसा', 'दडपलेल्या स्त्रीवादी भूमिदृष्टीची' समस्या जिथे काळ्या स्त्रीवादी व लेस्बिअन स्त्रीवाद्यांनी प्रस्थापित स्त्रीवाद्यांवर केलेल्या टीकेचा समावेश आहे, किंवा ‘स्त्रीवादी अधिसत्ता’ निर्माण करण्याचे मोह आदींवर भाष्य करण्यासाठी लेखक महत्त्वाच्या तत्त्वज्ञांच्या विचारांचे चिकित्सात्मक पद्धतीने चर्चा करतात.
या भागात त्या स्त्रीवादी भूमिदृष्टीवर ‘विज्ञानाचे उत्तराधिकारी’ असण्याचे लेबल नाकारात ‘स्त्रीवादी भूमिदृष्टीचे’ व त्यातून निर्माण होणाऱ्या बहुविधतेचे ठाम पणे समर्थन करतात.
त्या प्रक्रियेत कशा पद्धतीने सत्याची एक आवृत्ती रचली जाते ज्याला समजून घेण्यासाठी संदर्भ माहिती असणे आवश्यक आहे, हे ती दाखवते तसेच संकेतीकरणाच्या प्रक्रियेत कशा प्रकारे तिची व्यक्तीनिष्ठता दिसून येते हे समोर आणत ती संख्यात्मक माहिती सुद्धा व्यक्तीनिष्ठ असते हे दाखवून देते तसेच तठस्थता/निरपेक्ष ज्ञान व व्यक्तीनिष्ठ्ते मधील भेद मोडून काढते.
तसेच ऐन तेइट, शस्त्रक्रियेनी स्तन काढण्यात आलेल्या एका महिलेच्या मुलाखतीचे विश्लेषण करताना दाखवून देते कि त्या महिलेचे अनुभव वेगळे बघून चालणार नाहीत तर तेइटचा संशोधन प्रक्रियेतील सहभाग पण आपल्याला लक्षात घेणे गरजेचे आहे.
ज्ञान निर्मितीची प्रक्रिया व निर्मित ज्ञान यामधील आंतरसंबंध जोडणे म्हणजे निर्मित ज्ञानावर, ज्ञान निर्मितीच्या प्रक्रियेचा, संशोधनकर्त्याच्या विचारांचा, पूर्वग्रहांचा परिणाम स्वीकारणे तसेच तटस्थ ज्ञान निर्मितीच्या विचारांना छेद देत उत्पादनाच्या मीमांसेत संशोधनकर्त्याचे स्थान, त्याची भूमिका, विचार, भावना या सर्वांचे विश्लेषण अंतर्भूत करणे असे होय.
फेमिनिस्ट प्रॅक्सीस: रिसर्च, थियरी अँड एपिसटेमोलोजी इन फेमिनिस्ट सोशियोलोजी हे लीज स्टॅनले द्वारा संपादित पुस्तक १९९० साली रुटलेज प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित झाले.
ह्या पुस्तकात संपादक स्त्रीवादी भूमिदृष्टीचे ठाम पणे समर्थन करत व ‘विज्ञानाचे उत्तराधिकारी’ हे लेबल नाकारत, बहुविध स्त्रीवादाचे समर्थन करतात.
विविध पद्धतीने स्त्रीवादी अध्यापन क्षेत्रातील इतर ज्ञान निर्माण करण्याच्या पद्धतीच्या तुलनेत एकाच ज्ञान निर्मितीच्या प्रक्रियेला श्रेष्ठ म्हणणे व त्यामुळे स्त्रीवादी संशोधकांमधील बहुविधतेला नाकारणे.
संयुक्त राष्ट्रसंघातर्फे २००२पासून 'तत्त्वज्ञान दिन' राष्ट्रसंघाच्या मुख्यालयात आणि इतर ठिकाणी नोव्हेंबरच्या तिसऱ्या गुरुवारी साजरा केला जात असे.
आचारी यांच्यातर्फे त्यांच्या प्रतिनिधी मिस अझीझा बेन्नानी यांनी ०७ फेब्रुवारी २००५ रोजी राष्ट्रसंघाचे कार्यकारी मंडळाचे अध्यक्ष हान्स हाईनरिश व्रेदे यांना प्रस्ताव सादर केला.
राष्ट्रसंघाच्या ७९ सदस्य देशांमधील ९५ तत्त्वज्ञानविषयक संस्थांनी 'जागतिक तत्त्वज्ञान दिन' साजरा करण्यासाठी मोठी तयारी दर्शविली.
लोकांनी आपला तत्त्वज्ञानात्मक वारसा इतरांपर्यंत पोहोचवावा, नव्या कल्पनांना सामोरी जाण्यासाठी आपली मने खुली करावीत, त्याचप्रमाणे आपला समाज ज्या आव्हानांना तोंड देत आहे, त्यांविषयी सर्वसामान्य नागरी समाज आणि समाजातील बुद्धिमंत वर्ग यांच्यात सार्वजनिक संवाद साधला जावा, असा संवाद साधण्यासाठी त्यांनी उद्युक्त व्हावे, हा हेतू या दिनाच्या प्रवर्तनामागे आहे.
दरवर्षी जागतिक तत्त्वज्ञान दिन साजरा करण्यातून प्रत्येक व्यक्ती, प्रत्येक संस्कृती आणि मानवी विचार यांचा विकास यांच्यात निहित असलेले तत्त्वज्ञानाचे चिरकाल मूल्य संयुक्त राष्ट्रसंघ अधोरेखित करते.
संयुक्त राष्ट्रसंघ नेहमीच तत्त्वज्ञानाशी जोडले गेलेले आहे; पण स्वैरकल्पनाधारित तत्त्वज्ञान अथवा आदर्शात्मक तत्त्वज्ञान यांच्याशी ते संबंधीत नाही, तर आंतरराष्ट्रीय संदर्भात प्रत्येक मानवी कृतीला आणि जीवनाला अर्थ देऊ शकणाऱ्या चिकित्सक, प्रश्नार्थक अभिवृत्तीला अभिवादन करण्यासाठी हा दिन संयुक्त राष्ट्रसंघ साजरा करते.
तत्त्वज्ञानाबद्दल प्रत्येक सदस्य राष्ट्रात राष्ट्रीय स्तरावर, त्या राष्ट्रातील विविध प्रांत, तसेच उपप्रांतात आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर बांधिलकीचे पुनरुज्जीवन करणे.
मानवतेला आज भेडसावत असलेल्या विविध प्रकारच्या आव्हानांवर परिणामकारक उपाय सुचवू पाहणाऱ्या तत्त्वज्ञानात्मक अभ्यासास, संशोधनास आणि विश्लेषणास प्रोत्साहन देणे.
तत्त्वज्ञानाच्या महत्त्वाविषयी आणि विशेषतः अनेक समाजांना आधुनिकतेत प्रवेश करताना कराव्या लागणाऱ्या निवडीमुळे उद्भवत असणाऱ्या परिणामांना आणि जागतिकीकरणाच्या परिणामांना तोंड देताना उद्भवणाऱ्या समस्यांची निवड करताना तत्त्वज्ञानाच्या चिकित्सक उपयुक्ततेविषयी व्यापक जनजागरण करणे.
जागतिक तत्त्वज्ञान दिन सुरू करणे, त्यास मान्यता देणे ही कामे संयुक्त राष्ट्रसंघाने केली आहेत, पण या दिनावर मालकी प्रस्थापित केलेली नाही, तत्त्वज्ञानाची काळजी वाहणाऱ्या प्रत्येकाचा हा दिन असून कुणीही कुठेही कोणतीही तत्त्वज्ञानप्रेमी व्यक्ती हा दिवस आपापल्यापरीने साजरा करू शकतात, अशी संयुक्त राष्ट्रसंघाची भावना आहे.
व्यक्ती आणि समाज यांच्यासाठी मुक्त आणि खुले अवकाश प्राप्त करून देणाऱ्या जगात कुठेही होणाऱ्या कोणत्याही प्रकारच्या तत्त्वज्ञानात्मक चिंतनाप्रती आदरभाव व्यक्त करण्यासाठी हा दिवस साजरा करण्याचे धोरण राष्ट्रसंघाने ठरविले आहे.
त्यासाठीच नोव्हेंबर मधील तिसरा गुरुवार हा जागतिक तत्त्वज्ञान म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय राष्ट्रसंघाने त्यांच्या जाहीरनाम्यात व्यक्त केला.
जागतिक तत्त्वज्ञान दिन संयुक्त राष्ट्रसंघाने जाहीर करावा, त्यास मान्यता द्यावी आणि त्याचा जगभर पुरस्कार करावा, असा प्रस्ताव मोरोक्को या आफ्रिकन देशाच्या संस्कृती मंत्रालयाचे तत्कालीन मंत्री मोहम्मद आचारी यांनी राष्ट्रसंघास दिला.
ग्रीक-पाश्चात्त्य तत्त्वज्ञानाचा मुकुटमणी सॉक्रेटीस याच्या स्मरणार्थ दरवर्षी ३० नोव्हेंबर हा दिवस ‘जागतिक तत्त्वज्ञान दिन’ म्हणून साजरा केला जातो.
पहिला जागतिक तत्त्वज्ञान दिन २१ नोव्हेंबर २००२ रोजी साजरा झाला, अशी नोंद इंग्लिश विकिपीडियावर आहे, तथापि त्याचा संदर्भ दिलेला नाही.
सदरील पुस्तकात राष्ट्र आणि लोकशाही यांच्या संरक्षणासाठी झालेल्या लष्करीकरणात आणि अराजक परिस्थितीच्या रेट्यात स्त्रिया कशा प्रकारच्या वास्तवास तोंड देतात आणि त्यावेळी लिंगभाव.//__/./. या संकल्पनेचे काय फलित होते या संधर्भात लेखिका लिहितात.
भारत आणि पाकिस्तानने क्षेत्रिय काळापेक्षा काश्मीरवर आधारित भविष्य अशी कल्पना करून काश्मीर आणि भारताची पुर्नकल्पना केली पाहिजे असे लेखिका मांडणी करतात.
काश्मीरमधील भारत आणि पाकिस्तानमधील हिंसाचार आणि स्त्रिया यावरील विपुल साहित्य प्रसिद्ध होत आहे आणि यामध्ये स्त्री अभ्यासकांचा मोठा सहभाग आहे , असे असले तरी सीमा काझी यांच्या या पुस्तकाचे विशेष महत्त्व आहे, कारण लेखिकेने लिंगभावाचा दृष्टीकोन आणि स्त्रियांच्या सामाजिक कथनांचा उपयोग केला आहे.
लष्करी राष्ट्रवाद : काश्मिरातील लष्करीकरण हे केवळ तेथील सुरक्षा व्यवस्थेचे लष्करीकरण नसून त्यामध्ये राष्ट्रीय ओळख, सत्ता आणि राष्ट्र व राज्यात फारकत करणे या संकल्पनेचाही अंतर्भाव आहे.
सांस्कृतिक आणि वांशिक विविधता जोपासून "राष्ट्रीय एकात्मता" घडविण्याचा प्रयत्न यात दिसतो त्यामुळे राष्ट्रातील एका राज्यात "राष्ट्रनिर्मिती " करण्याची ही घटना आहे.
या महत्त्वकांक्षेसाठी विशिष्ट लष्करी हेतु नव्हता तर एका वैविध्यपूर्ण / वैशिष्ट्यपूर्ण राष्ट्राला एका निधर्मी आधुनिकता आणि विवेकनिष्ठ आधारावर उभारलेले राष्ट्र बनविण्याचा प्रयत्न होता.
काश्मिरातील अशांत परिस्थितीमुळे काश्मीर एक बेपत्ता आणि परागंदा झालेल्या युवकांची आणि न्यायव्यवस्थेबाहेर झालेल्या हत्याकांडांची भूमी झालेले आहे.
सदरील पुस्तकात राष्ट्र आणि लोकशाही.// यांच्या संरक्षणासाठी झालेल्या लष्करीकरणात आणि अराजक परिस्थितीच्या रेट्यात स्त्रिया कशा प्रकारच्या वास्तवास तोंड देतात आणि त्यावेळी लिंगभाव.//__/./. या संकल्पनेचे काय फलित होते.
स्वातंत्र्यपूर्वकाळात 'विद्यार्थी संसद' स्थापन करून त्याद्वारे विद्यार्थांना लोकशाहीचे भान देण्याचा आणि शिक्षकवर्गाचे प्रश्न मांडण्यासाठी आणि शिक्षकांमध्ये राष्ट्र्भान जागे करण्यासाठी 'शिक्षक संघटना' स्थापन करण्याचा देशातील पहिला मान शंकरराव जोशी यांच्याकडे जातो.
गांधी, साने गुरुजी, पैसा फंडचे अध्यक्ष अंताजी दामोदर काळे यांच्या सभा संगमनेर येथे व्हाव्यात, राष्ट्रभक्तीविषयी लोकजागृती व्हावी यासाठी त्यांनी अखंड प्रयत्न केले.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात पत्रके छापण्यातील आणि ते वाटण्यातील अडचणी ध्यानात येताच स्वतःचा छपखाना काढणारे ते अहमदनगर जिल्ह्यातील पहिले राष्ट्रभक्त होते.
पेटीट विद्यालयात असतानाच पेटीट विद्यालय नावारूपाला आणण्याकरिता विद्यालयात आणि संगमनेर शहराच्या सर्वागीण विकासासाठी संगमनेरात अनेक उपक्रम नानांनी सुरू केले.
मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १वरील अंधेरी मेट्रो स्थानक अंधेरी रेल्वे स्थानकाच्या जवळच असून ही दोन्ही स्थानके पादचारी पुलाद्वारे जोडली गेली आहेत.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात ब्रिटीश साम्राज्याने १९२८ मध्ये साल्सेट-ट्रॉम्बे रेल्वे सेवा विकसित केल्या नंतर अंधेरी स्थानकास प्रथम स्थान प्राप्त झाले.
१९२८ मध्ये, ब्रिटीश साम्राज्याने अंधेरी स्थानकास ट्रॉम्बे आणि ग्रेट इंडियन पेनिन्सुलर रेल्वेने बॉम्बे इम्प्रूव्हमेंट ट्रस्ट अंतर्गत “साल्सेट-ट्रॉम्बे रेल्वे मार्ग” असे संबोधले ज्यायोगे पश्चिम ते दक्षिण-पूर्वेकडील रेल्वे मार्गाची जोडणी होईल.
मुंबई मेट्रो सेवा २०१४ मध्ये स्थापन झाल्यानंतर, प्राधिकरणातर्फे मेट्रो कडे जाणाऱ्या प्रवांशासाठी १२ मीटर स्कायवॉक विकसित करण्यात आले.
समाजासाठी देशासाठी चांगले काम करणाऱ्या व्यक्तीला लोक एखाद्या मानद उपाधीने संबोधित करायला सुरुवात करतात आणि पुढे तीच उपाधी त्या व्यक्तीची ओळख होऊन जाते.
प्रत्येक दौऱ्यात तो स्पष्टपणे सांगत असे की काश्मिर मुक्ती आणि भारतविरोधी लढा यासाठीच जिहाद असेल, त्यासाठीच पैसे, शस्त्रे आणि जिहादींची आवश्यकता आहे.
देवनहळ्ळी या बंगलोर जवळच असलेल्या गावात उग्रप्पाशास्त्री व सीतम्मादेवी या दांपत्याची ओळख नित्य अन्नसंतर्पण व गरिबांना आर्थिक मदत करणारे अशी होती.
त्‍यांना झालेल्या चार मुलांपैकी धाकटे सुब्बाशास्त्री व पत्‍नी लक्षम्मा यांच्या पोटी अहोबल या तिसऱ्या मुलाचा जन्म सन १९०० मध्ये झाला.
गुरुपरंपरा -- विष्णू भगवान - ब्रह्मदेव - वसिष्ठ - श्रीराम - समर्थ रामदास - कल्याण स्वामी - बाळकृष्ण महाराज - चिंतामणी महाराज - तुकामाई - ब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज - अहोबल .
"तत्त्वज्ञान मंदिर" या त्रैमासिकासोबत "फिलॉसॉफीकल क्वार्टरली" हे इंग्लिश त्रैमासिकही या संस्थेतून दीर्घकाळ प्रसिद्ध होत होत होती.
पुणे विद्यापीठाशी जोडले गेल्यावर "तत्त्वज्ञान मंदिर" हे परामर्श या नावाने प्रसिद्ध झाले तर "फिलॉसॉफीकल क्वार्टरली" हे "इंडियन फिलॉसॉफीकल क्वार्टरली" या नावाने प्रसिद्ध झाले.
आता, जून १९९३ मध्ये उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाने या केंद्राचा स्वीकार केल्यानंतर ही प्रकाशने पुन्हा पूर्वीच्याच नावाने प्रसिद्ध होत आहेत.
एका हिंदी अनुवादात " ‘हे परमात्मन् ! " म्हंटलेले आहे, दुसऱ्या हिंदी अनुवादात "जगत्पोषक सूर्य !" म्हंटलेले आहे तर तिसऱ्यात "हे महामाये" म्हंटलेले आहे.
"सत्याचे मुख सुवर्णपात्राने झाकलेले आहे , पण त्या सोन्यामागे सत्य आवृत्त आहे. म्हणून प्रार्थना करतो की, " हे महामाये, या सुवर्ण पात्रास दूर कर ज्यामुळे मी सत्याचे दर्शन करू शकेन !
बहुतांश हे परिवर्तन नकळत व अल्प प्रमाणात होत असल्याने स्त्रीला कोणत्याही प्रकारची अडचण येत नाही, परंतु काही स्त्रीयांना विशेष त्रासाला सामोरे जावे लागते.
या काळाचा प्रारंभ झाल्यावर चित्त मध्ये निरुत्साह, शरीरातील शिथिलता, झोप न येणे, डोके दुखणे तथा शरीरातील भिन्न भिन्न भागात दुखणे अनेक प्रकारची असुविधा, बेचैनी असणे इत्यादी लक्षण प्रकट होतात.
त्यानंतर बीजग्रंथीचे कार्य संपुष्टात येते व बीज उत्सर्जन बंद पडल्यामुळे किंवा बीज ग्रंथीमध्ये आंतररस तयार होणे थांबल्यामुळे मासिक पाळी कायमची बंद होते.
ब्रिटिश विदुषि मेरी सदरल्यंड म्हणतात, ज्या काळात भारतात महिलांना गोषात रहावे लागे, शिक्षणाचा विचारही नव्हता, अत्यंत बंदिस्त व मानहानीचे जीवन जगावे लागे त्या काळात, यशवंतरावांसारख्या द्रष्ट्या पुरुषाने भीमाबाईला शिक्षण देने व लढवैय्याही बनवणे ही एक क्रांतीकारक घतना होती.
यशवंतरावांचा ब्रिटिशांशी संघर्ष सुरू असला व एका मागोमाग एक अशा अठरा युद्धांत त्यांना पराजित करत राहिले असले तरी परिवाराकडे त्यांनी दुर्लक्ष केले नाही.
वर्णभेदाच्या विरोधात व प्रमुखप्रवाही स्त्री चळवळीच्या मर्यादित भूमिकेला विरोध करणा-या काळ्या स्त्रियांच्या चळवळीमधून स्त्रीवादी क्षेत्रातून नवीन विचारधारा आणि धोरणे निर्माण करण्यासाठी लिंगभाव, वर्ण आणि वर्ग यासंदर्भात स्त्रीवादी भूमिदृष्टी सिद्धांकन मांडण्याची आवश्यकता असल्याचे मांडले गेले.
काळ्या स्त्रीवाद्यांनी स्त्रीवादी सिद्धांकन निर्माण करण्याबद्दल त्यांची बांधिलकी ही या प्रकारच्या पुस्तकांची निर्मिती करण्यामधून दर्शविली.
स्त्रीवादी चळवळीमध्ये बौद्धिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी तसेच स्त्रीवादी सिद्धांकनावरील गो-या स्त्रीवाद्यांच्या वर्चस्वाला शह देण्यासाठी काळ्या स्त्रीवाद्यांनी त्यांच्या जहाल विचारांमधून स्त्रीवादी सिद्धंकनाची नव्याने मांडणी केली.
स्त्रीवादी ज्ञानक्षेत्राच्या कायम केंद्रस्थानी असणा-या स्त्रियांनी जी सिद्धांकने निर्माण केली; त्यामध्ये परीघावर असणार-या स्त्रिया व पुरुषांच्या जीवनाबद्दल ज्ञान तसेच जाणीवेचा मोठा अभाव होता.
ज्यामुळे मानवी अनुभवांमध्ये जी वैविद्ध्यता तसेच विषमता होती त्यांची नोंद करून विश्लेषण करण्यात प्रारंभीचे स्त्रीवादी सिद्धांकन हे मर्यादित ठरले.
समाजातील सर्व; विशेषतः वंचितांच्या अनुभवांना महत्त्व देणारे असे सर्वसमावेशक सिद्धांकन निर्माण करणे आवश्यक असल्याचे तत्कालीन स्त्रीवाद्यांना जरी वाटत असले तरी देखील त्याची निर्मितीची प्रक्रिया मात्र संथ होती.
सरतेशेवटी केंद्र व परीघ य दोन्हींची भूमीदृष्टी आहे अशा व्यक्तीकडून वरीलप्रकारे अपेक्षित असलेले परिवर्तनवादी स्त्रीवादी सिद्धांकन निर्माण होण्याच्या शक्यता अधिक असतात.
स्त्रीवादी सिद्धांकनात काळ्या स्त्रियांचे योगदान, स्त्रीवादाच्या व स्त्रियांच्या एकजिनसीकरणाला विरोध, स्त्रीवादी चळवळीमधील महत्त्वाची वैशिष्ट्ये, भगिनीभावाची संकल्पना, स्त्रीवादी चळवळीमधील पुरुषांचा सहभाग, स्त्रियांचे शिक्षण, काम, स्त्रियांवर होणारा हिंसाचार व लैंगिक शोषण याविरोधात स्त्रीवादी चळवळी मधून झालेले प्रयत्न, परिवर्तनाच्या दिशेने स्त्रीवादी क्रांतीचा प्रवास इ.
स्त्रीवादी चळवळ आणि सिद्धांकन यांमध्ये काळ्या स्त्रिया परीघावर असल्या तरी देखील त्यांनी दोन्ही मध्ये दिलेले योगदान हे स्त्रीवादी सिद्धांकन मुक्तिदायी बनविण्यासाठी निकडीचे होते.
दुसऱ्या प्रकरणामध्ये स्त्रियांचे विशेषतः काळ्या स्त्रियांचे जे लैंगिक शोषण होते त्याविरोधामध्ये अमेरिकेत स्त्रीवाद हा एक चळवळ म्हणून कशाप्रकारे प्रभावी ठरला याचा ऐतिहासिक आढावा घेतला आहे.
वर्णभेद, पितृसत्ताक समाजव्यवस्था यामध्ये स्त्रियांचे होणारे शोषण, कुटुंब व्यवस्थेतील त्यांचे कनिष्ठ स्थान, दडपणूक असे स्त्रियांच्या दडपणूकीचे वेगवेगळे विषय चळवळी मधून प्रकर्षाने पुढे आणले गेले.
चौथ्या प्रकरणामध्ये स्त्रीवादी चळवळीतील विविध उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी विभिन्न सामाजिक पार्श्वभूमी मधून येणाऱ्या स्त्रियांनी राजकीय युती स्थापन केली; ज्याला 'भगिनीभाव' असे म्हटले जाते.
स्त्रीवादी चळवळ ही पुरुष विरोधी म्हणून मांडली जाणे, तसेच समाजव्यवस्थेचा भाग असणाऱ्या पुरुषांच्या सहभागाचे कमी असणारे प्रमाण या सर्व मुद्द्यांची चर्चा केली आहे.
सहाव्या प्रकरणामध्ये सामाजिक संरचनांमध्ये ताकद/सत्ता आणि सत्तासंबंध हे स्त्रियांचे होणारे शोषण व वर्णभेद यांमध्ये कशाप्रकारे भूमिका पार पडतात याबाबत स्त्रीवाद्यांनी चिकित्सक परीक्षण केले आहे.
कामाच्या संकल्पनेकडे बघण्याचा प्रमुखप्रवाही स्त्रीवाद्यांच्या दृष्टिकोनावर टीका करीत स्त्रिया आणि काम यांच्यातील नाते हे विविध सामाजिक पार्श्वभूमी मधून येणाऱ्या स्त्रियांसाठी वेगवेगळे असते हे मांडले आहे.
आठव्या प्रकरणामध्ये स्त्रीवाद्यांसाठी स्त्रियांनी शिक्षण घेणे ही किती महत्त्वपूर्ण असून शिक्षण हे स्त्रियांच्या सबलीकरणाचे माध्यम म्हणून कसे अत्यावश्यक आहे याची चर्चा केली आहे.
अकराव्या प्रकरणामध्ये समाजातील स्त्रियांची होणारी लैंगिक दडपणूक याविरोधात स्त्रीवादी चळवळी मधून जो संघर्ष केला गेला त्याचा ऐतिहासिक आढावा घेतला आहे.
शेवटच्या प्रकरणामध्ये स्त्रीवादी क्रांती घडवून आणण्यासाठी किंवा त्याचा विकास करण्यासाठी चळवळी मधून कशाप्रकारे संघर्ष केला गेला याचा आढावा घेतला आहे.
स्त्रीवाद हा ज्याप्रमाणे एकच एक नसतो तर स्त्रीवादाचे विविध प्रवाह असतात; त्याचप्रमाणे विभिन्न स्त्रीवादांमधून वेगवेगळे स्त्रीवादी सिद्धांकन निर्माण झालेले आहे.
प्रमुखप्रवाही स्त्रीवाद हा परीघावर असणाऱ्या सामाजिक समूहांना सामावून घेणारा अथवा त्यातील स्त्रियांचे अनुभव समाविष्ट करणारा असेलच असे नाही उदा.
त्याचप्रमाणे पाश्चात्य जगातील प्रमुखप्रवाही स्त्रीवादामध्ये काळ्या समूहासारख्या परीघावर असणाऱ्या स्त्रियांच्या अनुभवांचा प्रारंभीच्या काळात समावेश करण्यात आला नव्हता.
बेल हूक्स या अमेरिकेतील स्त्रीवादी लेखिका त्यांच्या फेमिनिस्ट थियरी : फ्रॉम मार्जिन टू सेंटरया पुस्तकामधून वरील संदर्भात मांडणी करतात.
त्यांचे लिखाण हे प्रामुख्याने वर्ण, भांडवलशाही आणि लिंगभाव यांच्यातील आंतरसंबंधांची चिकित्सा करणारे आहे कारण त्यामधूनच शोषणव्यवस्था निर्माण होते आणि टिकून राहते.
कृष्णदेव बिंदुमाधव मुळगुंद हे नृत्यदिग्दर्शक, लेखक, कवी, नाटककार, चित्रकार टाकाऊतून टिकाऊ अशी वेषभूषा करणारे आणि शिक्षक असे अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व लाभलेले साक्षात कलामूर्ती होते.
या पुस्तकात संपादक स्त्रिया, राष्ट्र व राज्य यांचा संबंध दाखवणारे ९ विविध लेखांच्या संकलनाद्वारे स्त्रियांचा राष्ट्र व वांशिक प्रक्रियेवर व तसेच राष्ट्र व वांशिक प्रक्रियेचा स्त्रियांवर कसा परिणाम होतो व राज्यातील धोरणांचा या सर्व प्रक्रियेशी काय संबंध आहे यावर भाष्य करतात.
हे लेख ९ विविध देशांमधील (इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, आफ्रिका, युगांडा, इस्रेल, इराण, तुर्की, सिप्रस, इटली) मातृत्व व कौटुंबिक कायद्यांचा यष्टी अभ्यासाच्या मदतीने या समाजातील स्त्रियांच्या भूमिकेचे विश्लेषण मांडतात.
संपादक मांडतात की मुख्यतः जेव्हा स्त्रिया व राष्ट्र-राज्यावर अभ्यास झाले तेव्हा स्त्रियांना एकजिनसी कोटीक्रम म्हणून बघितले गेले व त्यांच्यामधील भिन्नता ही झाकोळली गेली.
"व्यापम‘ ही राज्य सरकारने स्थापन केलेली संस्था असली, तरी ती विनाअनुदानित आहे. या संस्थेमार्फत वैद्यकीय, अभियांत्रिकीसह विविध व्यावसायिक शाखांच्या प्रवेश परीक्षा होतात. या परीक्षांच्या आधारे राज्य आणि केंद्र सरकारच्या शैक्षणिक संस्थांमध्ये प्रवेश मिळतो. एवढेच नाही, तर राज्य लोकसेवा आयोगाद्वारे ज्या विभागात अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली जात नाही, त्यांची भरतीही "व्यापम‘ करते.
मात्र, २०१२पासून आरोपींच्या अटकेमुळे प्रकरण उजेडात आल्यानंतर राज्यातील एक संपूर्ण पिढीच या गैरव्यवहाराच्या चक्रात सापडली असल्याचे स्पष्ट झाले.
राजकारण्यांसह शिक्षणसम्राट, खाणसम्राट असे सारेच यात गुंतले असल्यामुळे या प्रकरणाच्या सध्या सुरू असलेल्या तपासाच्या विश्‍वासार्हतेबद्दलही प्रश्‍नचिन्ह उपस्थित राहिले आहे.
ज्या प्रकरणात नोकरशहा, सत्तेतीलच नव्हे, तर विरोधी पक्षांतीलही नेते, व्यापारी, गुन्हेगार आणि दलाल आरोपी आहेत, त्यामध्ये कोणत्या पातळीपर्यंत कट रचले जाऊ शकतात, याचा अंदाज करणेही कठीण आहे.
मध्यप्रदेश व्यावसायिक अभ्यासक्रम परीक्षा मंडळाने घेतलेल्या वैद्यकीय व अन्य व्यावसायिक शिक्षणाच्या प्रवेश परीक्षा तसेच राज्य सरकारच्या नोकरभरतीसाठी घेतलेल्या स्पर्धात्मक परीक्षा घेताना सामूहिक कॉप्या प्रकरणे, व कोऱ्या उत्तरपत्रिका सापडल्या.
सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय, अभियांत्रिकी महाविद्यालय, व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा, अपंगांसाठी खास शाळा व अनौपचारिक प्रशिक्षण केंद्र दापोली येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
याच महिन्यात त्यांनी जनरल इलेक्ट्रिक कमर्सियल अवियशन सर्विसेस कडून भाडे तत्त्वाने 76 आसनी ट्विन जेट एम्ब्राएर 170 पहिल्या चारची डिलीवरी घेतली आणि एशिया तिल प्रादेशिक जेट चालविणारे झाले.
19 नोवेबर 2005 रोजी हाँग काँग एर ट्रान्सपोर्ट लायसेन्सिंग अथॉरिटी ने वेळापत्रकाप्रमाणे चायनच्या मुख्या 16 ठिकाणासाठी आणखी एक लायसेन्स दिले शिवाय कोह समुई, ओकिनवा, सीम रीप, आणि ताईचेंग साठीही!
यासाठी एचके एक्सप्रेसने बॉंबार्डिये आणि एम्ब्राएर या विमानोत्पादक कंपन्यांशी ५० आणि ७० आसनी प्रादेशिक जेट विमाने भाडेपट्ट्याने घेण्याचे नियोजन केले होते.
दी 26-6-2013 रोजी डेपुटी चीफ एक्झिक्युटिव ऑफिसर अँड्रू कोवेन यांचे आदेश्या नुसार हाँग काँग एक्सप्रेस ने विमान सेवेचे किफायतशीर सेवेत रूपांतर करण्याची घोषणा केली आणि “ ” असे नामांतर केले.
स्वस्त दरात प्रवासी वाहतूक उपलब्ध करणारी ही कंपनी आशियामधील चीन, मलेशिया, कोरिया, तैवान आणि थायलंडसह नऊ देशांमध्ये विमानसेवा पुरवते.
१९५४ मध्ये वाल्टर नेमार्क ने वर्तविले होते कि काही काळानंतर पायलट एखाद्या उंच ठिकाणी धावत जाऊन किंवा उतारावर धावून सुद्धा पॅराग्लायडिंग करू शकतील.
क्रॉस-कंट्री फ्लाइंग: क्लब्स, विभागीय, राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर होणाऱ्या पॅराग्लायडिंग स्पर्धांमध्ये होणारा हा एक शास्त्रीय प्रकार आहे.
विकास या प्रक्रियेमध्ये स्त्रियांना केंद्रस्थानी आणताना, स्त्रियांचा विकास हा स्त्री- पुरुष दोघांचा मुद्दा म्हणून न बघता, तसेच हा सामाजिक व्यवस्थेचा मुद्दा म्हणून न बघता त्यामध्ये केवळ स्त्रियांबद्दलच बोलले गेले.
नटराजन, तरु आणि अनुपमा राव यांच्या शोधनिबंधांतून भारतातील स्त्रीवादी साहित्यामध्ये, जातीविषयीच्या मानववंशशास्त्राच्या पारंपारिक विश्लेषणापासून फारकत घेत संस्कृती, कायदा आणि आधुनिकता या क्षेत्रांमध्ये जातीची चर्चा व्हायला कशी सुरुवात झाली हे दिसते.
स्वातंत्र्योत्तर काळात नव्याने राष्ट्र-राज्य म्हणून उदयाला येत असलेल्या भारताने आर्थिक विकास, सामाजिक बदल यासारखी ध्येये व कार्यक्रम राबवण्याच्या दिशेने वाटचाल केली असे मांडले जात असले, तरी या मागे भिन्न वास्तव दडलेले आहे, असे या पुस्तकात म्हटले आहे.
राष्ट्रउभारणीच्या प्रक्रियेमध्ये 'लिंगभाव' या संकल्पनेकडे कसे बघितले गेले, राष्ट्र आणि लिंगभाव या दोहोंतील संबंध, धूसरता आणि ताणतणाव हे या शोध निबंधांतून पुढे आलेले आहेत.
भारतीय स्वातंत्र्याच्या ५० वर्षांच्या काळात लिंगभाव नावाची गोष्ट ही राष्ट्राच्या सांस्कृतिक, सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रांमध्ये नेहमीच कशी अडचण ठरली याची मांडणी हे शोधनिबंध करतात.
या पुस्तकात स्त्री अस्मिता, व्यक्तिनिष्ठता आणि ऐतिहासिक आधुनिकतेबद्दलच्या कथांतील कर्तेपण यांच्या चिकित्सेतून लिंगभाव व कुटुंब, समाज, राष्ट्र यांतील ताणतणावांची मांडणी झालेली दिसत आहे.
या पुस्तकामध्ये समावेशित असणाऱ्या शोधनिबंधांवर स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या ५० वर्षाच्या काळातील घडामोडींच्या खाणाखुणा असलेल्या जाणवतात.
कलियुगाचे औतारस्थित श्रीमत सदगुरू पद्मनाभाचार्य स्वामी महाराजांनि श्री जातवेद महा वाक्यांग ग्रंथात वर्णन केलेले स्वामींचे चरित्र थोडक्यात संक्षिप्त रूपात .
श्रीगुरू सिद्धपादाचार्य स्वामी हे महाराष्ट्रातील थोर संत आणि कलियुगाचे औतारस्थित श्रीमत सदगुरू पद्मनाभाचार्य स्वामी महाराजांचे गुरू होते .
श्रीगुरू सिद्धपादाचार्य स्वामी हे गुरुवर्य ब्राह्मणापैकी श्री प्रवरी,कश्यप गोत्री,अश्वलायनी शाखेचे,ऋग्वेदीय देशस्थ ब्राह्मण होते.
याचा शोध वैश्विक मायक्रोवेव्ह पार्श्वभूमीतील थंड डागाला व्हेरी लार्ज ॲरेच्या आकाशाच्या सर्व्हेमध्ये जाणवलेल्या रेडिओ दीर्घिकांच्या अभावामुळे लागला.
ही देशातील मोठ्या संपत्ती व्यवस्थापन कंपन्यांपैकी एक असून ती साध्या व सुयोग्य गुंतवणुकीच्या योजनांद्वारे, गुंतवणूकदाराला दीर्घकाळात संपत्ती निर्माण करून देण्यावर आणि बचत व गुंतवणूक यांच्यामधील तफावत कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
एएमसी ही आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमधील अशिलांसाठी इन्टरनॅशनल ॲडव्हाजरी मॅन्डेट्स पुरविण्याबरोबरच संपूर्ण देशभरातील गुंतवणूकदारांसाठी पोर्टफोलिओ व्यवस्थापन सेवा देते आणि त्यांची रियल इस्टेट डिव्हिजन देखील आहे.