polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
कावेरी कॉलिंग प्रकल्पाचे उद्दीष्ट अग्रोफॉरेस्ट्रीच्या माध्यमातून अंदाजे २.४ अब्ज झाडे लावण्यात मदत करणे आहे, ज्यायोगे ते संवर्धनाचे साधन म्हणून कावेरी खोऱ्यात एक तृतीयांश झाडे झाडे व्यापतील.
आणखी एक ३रे संमेलन : यवतमाळच्या श्रीगुरुदेव सेवा मंडळ व भारतीय विचार मंचातर्फे ३रे विदर्भस्तरीय वंदनीय राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज साहित्य संमेलन ८ जानेवारी २०१७ रोजी यवतमाळमधील डॉ.
४थे तुकडोजी महाराज साहित्य संमेलन नागपूर विद्यापीठ व नागपुरातीलच सद्गुरू गाडगे महाराज कॉलेज यांच्यातर्फे २५ एप्रिल २०१०ला नागपूरला झाले.
३रे तुकडोजी महाराज साहित्य संमेलन नागपूर विद्यापीठ आणि मुंबईतील यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठानच्या नागपूर विभागीय केंदातर्फे मुंबईत २७ सप्टेंबर २००८ला झाले.
५वे तुकडोजी महाराज साहित्य संमेलन, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज अध्यासन आणि वरूड मित्रपरिवार यांच्यातर्फे नागपूर येथे ९-२-२०१३ रोजी झाले.
शांताराम शिवराम तथा बाळराव सावरकर यांनी पुढाकार घेऊन सावरकरांच्या तेजस्वी आणि राष्ट्रोधारक साहित्याच्या माध्यमातून अभिजात निरपेक्ष देशभक्तीचा वारसा भावी पिढ्यांना मिळत रहावा, त्याचा प्रसार आणि प्रचार सातत्याने अखंड होत रहावा, या मुख्य उद्देशाने प्रेरित असलेल्या संस्थेची स्थापना व्हावी, अशा विचारांची संकल्पना बैठकीत सादर केली.
सावरकरांच्या वाङ्मयाचा व त्यांच्या चरित्राचा सखोल अभ्यास करून त्यांच्या विचारांचा राष्ट्रावर प्रभाव पडावा व आपले राष्ट्र सावरकर विचारांच्या प्रेरणेतून परम वैभवाला गेले पाहिजे या पवित्र हेतूने हे अभ्यास मंडळ स्थापण्यात आले.
त्यातूनच सन २००० या सालापासून सावरकरांवर विशेष अभ्यास करणाऱ्या व त्याप्रमाणे आचरण करणाऱ्या व्यक्तीचा वीर सावरकर सेवा पुरस्कार देऊन सत्कार करण्याचे मंडळाने ठरविले.
त्यांचे वडील ब्रिटीश सरकारच्या नागरी व सेवा विभागाचे अधिकारी होते.१९५० दशकाच्या प्रारंभी त्यांनी विध्यार्थ्यांसाठीच्या मासिकामध्ये पहिली कथा लिहिली.
निर्मल वर्मा, एकत्र मोहन राकेश, भीष्म साहनी, कमलेश्वर, अमरकांत, राजेंद्र यादव आणि इतरांसह निर्मल वर्मा हिंदी साहित्यात नवीन लघुकथा संस्थापक होते.
त्याचे पुस्तक इंग्रजी, रशियन, जर्मन, आइसलॅंडिक, पोलिश, इटालियन आणि फ्रेंचसारख्या अनेक युरोपियन भाषांमध्ये अनुवादित केले गेले आहे.
जागतिक बुद्धिबळ संघटनेचे अध्यक्ष, मॅक्स उवे यांना महिलांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यास प्रतिबंध करता येणार नाही, असा आदेश द्यावा लागला.
नोव्हेंबर १९८३ मध्ये कोलालम्पूर, मलेशिया येथे झालेल्या स्पर्धेत त्यांनी पुन्हा आशियाई महिला बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवले.
२२हून अधिक चरित्रात्मक कादंबऱ्या, २२हून जास्त सामाजिक कादंबऱ्या, सुमारे १० कथासंग्रह, तितकीच १० दोन अंकी नाटके, १३हून अधिक एकांकिका, प्रवासवर्णने, ललित लेखसंग्रह, बालसाहित्याची १०पेक्षा जास्त पुस्तके व काही अप्रकाशित कविता असे त्यांचे एकूण साहित्य आहे.
ही वापरताना जमिनीचा दर्जा, पिकांची जात, पिकांचे स्वरूप, बाष्पीभवनाचे प्रमाण लक्षात घेऊन नंतर त्यांच्या गरजेनुसार पॉलिथीनच्या नळ्यांचे जाळे पसरतात.
ठिबक सिंचन पद्धतीचा अवलंब करण्यापूर्वी,जमिनीच्या निरनिराळ्या प्रकारच्या जलधारणा शक्ती, वाफसा, तसेच पाणी जिरण्याचा व जमिनीच्या पोकळीतून वाहण्याचा वेग इ.
ठिबक सिंचन पद्धतीत मोटार व पंपसेट, मुख्य वाहिनी, उपवाहिनी, गाळण्या, नियंत्रण झडपा, ड्रिपर, लॅटरल, खत सयंत्र इत्यादी घटक असतात.
पृष्ठभागावरील पद्धत, पृष्ठभागाअंतर्गत पद्धत, मायक्रो स्प्रिंकलर्स आणि मायक्रो जेट्स असे ठिबक सिंचनाचे मुख्यतः तीन प्रकार पडतात.
पंडित सुंदरलाल शर्मा केंद्रीय व्यावसायिक शिक्षण संस्था, भोपाळ ही संस्था व्यावसायिक व कार्यानुभव शिक्षणामध्ये संशोधन, प्रशिक्षण विकास व विस्तार कार्यक्रम राबवते.
या संस्थेने सहा राज्यांमध्ये राज्य शिक्षण तंत्रज्ञान संस्था स्थापन केलेल्या आहेत या संस्थेमार्फत केंद्रीय चित्रपट ग्रंथालय चालवले जाते, तसेच इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठाच्या साहाय्याने हा कार्यक्रम चालवला जातो.
शिक्षणविषयक माहिती ज्ञान यांचा प्रसार करणे, शालेय शिक्षणाची गुणवत्ता विकसित करणे, शिक्षणासंदर्भात पुस्तके, नियतकालिके व साहित्य व प्रकाशनाची कार्य करणे.
सदस्य - विद्यापीठ अनुदान आयोगाचे अध्यक्ष, सर्व राज्यांचे व केंद्रशासित प्रदेशांचे शिक्षण मंत्री, चार विभागांतील विद्यापीठांपैकी चार विद्यापीठांचे कुलगुरू, केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष, केंद्रीय मानव संसाधन
श्री नामदेव महाराज शास्त्री सानप हे पारंपरिक वारकरी संप्रदायातील प्रवचनकार व कीर्तनकार असुन त्यांचें सुरुवातीचे शिक्षण आळंदीतील वारकरी शिक्षण संस्थेत झाले.
त्यानंतर संस्कृत साहित्यात सर्वात कठीण असणाऱ्या न्यायशास्त्राच शिक्षण श्रीगुरू श्री१००८ स्वामी काशिकानन्दगिरीजी महाराज द्वादशदर्शनाचार्य आंनदवन आश्रम कांदिवली मुंबई गुरुकुल पद्धतीने९ वर्षे शिक्षण घेऊन वाराणशी विद्यापिठाची 'न्यायाचार्य' ही पदवी संपादन केली तसेच पुणे विद्यापीठातुन एम ए करून 'वारकरी संतांची कुटरचना' या विषयावर मराठवाडा विद्यापीठातुन पि एच डी संपादन केली.
भीमसिंह महाराजांच्या मृत्यूनंतर भगवानगडावरील गादीचे उत्तराधिकारी म्हणून त्यांनी भगवानगडाची जबाबदारी सांभाळली असून ज्ञानेश्वरी व संस्कृत चे अध्ययन-अध्यापन चालू आहे पारंपरिक व आधुनिक दोन्ही अभ्यास असणारे असे हे वक्ते आहेत "त्यांची किर्तन व प्रवचन" ज्ञानेश्वरी अभ्यासकांसाठी अत्यंत उपयुक्त असुनयात मानसिक समस्येचे समाधान आहे.
तसेच भगवान गड येथे ज्ञानेश्वर महाराज यांचे भव्य मंदिर उभारण्यात येत असुन वारकरी शिक्षण देणारे संत विद्यापीठ २००४ साली स्थापण करून वारकरी संप्रदायाचा प्रचार व प्रसार करण्याचे काम सुरू आहे.
नामदेवशास्त्री सानप यांचे गडाच्या विकासासाठी ६० फूट उंच महाद्वार, सभामंडप, दोन लाखांपेक्षा जास्त पुस्तके सामावतील असे भव्य वाचनालय, गडाच्या पायथ्याशी वातानुकूलित अतिथी निवास, उद्यान, दवाखाना, योग निसर्गोपचार केंद्र, जॉगिंग ट्रॅक, ध्यानधारणा केंद्र, भगवानबाबांनी उपयोगात आणलेल्या वस्तूंचे भव्य संग्रहालय, रेसिडेन्शियल इंग्लिश शाळा, गडाच्या पायथ्याशी देवस्थानच्या १६ एकर जागेत हेलिपॅडची सुविधा वगैरे बांधण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
श्रीक्षेत्र भगवानगडाचा समावेश तीर्थक्षेत्र विकास आराखड्यात व्हावा, भगवानगडाजवळील वनविभागाची जमीन गडाच्या विकासासाठी मिळावी यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.
स्वयंपाकगृह, महिलांसाठी धर्मशाळा, महाप्रसादगृह, महिला अतिथिगृह, पारायण हॉल, कीर्तन हॉल, संत विद्यापीठ, कीर्तन-प्रवचन-टाळ-मृदुंग प्रशिक्षण वर्ग वगैरे.
नारायण ब्रह्मदेव अत्री ऋषी दत्तात्रेय जनार्दनस्वामी संत एकनाथ गावोबा किंवा नित्यानंद अनंत दयानंद स्वामी पैठणकर आनंदॠषी नगदनारायण महाराज महादेव महाराज शेटीबाबा गोविंद महाराज नरसू महाराज महादेव महाराज माणिकबाबा भगवानबाबा भीमसिंह महाराज नामदेवशास्त्री सानप
नागनाथ कोतापल्ले, राजन खान, देवयानी चौबळ, मुकुंद टाकसाळे, निळू दामले, सदानंद देशमुख, अशोक पाध्ये, मिलिंद बोकील वगैरे लेखकांना नावारूपाला आणण्याचे श्रेय मुकुंदरावांना जाते.
महाराष्ट्र साहित्य परिषद आणि 'अंतर्नाद' मासिकातर्फे १७ फेब्रुवारी २०१३ रोजी झालेल्या नियतकालिकांच्या संपादकांच्या बैठकीला मुकुंदराव उपस्थित होते.
'प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करूनही आपण नियतकालिकाची वाटचाल यशस्वीपणे पुढे नेऊ शकतो', असा विश्वास देत त्यांनी सर्व संपादकांना मार्गदर्शन केले होते.
त्यांच्या कीर्तनादरम्यान एकदा भिंतीवरील कृष्णाच्या चित्रातील राधेने दिलेला विडा चित्रातीलच श्रीकृष्णाने स्वीकारला आणि भक्षण केला, अशी आख्यायिका आहे.
याखेरीज त्यांचे मराठी काव्यासंबंधी लेख ‘निबंधमाला’, ‘निबंधचंद्रिका’ ‘शालापत्रक’, ठाण्याचे ‘अरुणोदय’, मुंबईचे ‘इंदुप्रकाश’ आदी मासिकांतून प्रसिद्ध होत होते.
त्यांच्या या काव्याच्या व्यासंगामुळेच ‘काव्येतिहाससंग्रह’ व नंतर ‘काव्यसंग्रह’ या मासिकांच्या संपादनाची जबाबदारी जनार्दन बाळाजी मोडक यांच्यावर पडली, आणि त्यांनी ती उत्तमपणे पार पाडली.
प्राचीन मराठी हस्तलिखित काव्ये, जुन्या बखरी, जुनी ऐतिहासिक कागदपत्रे हे अप्रसिद्ध साहित्य प्रकाशात आणण्यासाठी जनार्दन बाळाजी मोडक यांनी काशिनाथ नारायण साने यांच्या सोबत इ.
पुढे विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांनी ‘काव्येतिहास’शी संबंध तोडल्यामुळे, जनार्दन बाळाजी मोडक त्या मासिकातील संस्कृत काव्यविभागाचे कामही पाहू लागले.
ओडियामध्ये, हिजडा हिंजडा, हिंजडा किंवा नपुंसका म्हणून ओळखला जातो, तेलगूमध्ये नपुंसकुडू , कोज्जा किंवा माडा , तमिळमध्ये अली, अरवन्नी, अरवणी किंवा अरुवाणी सारख्या व्यापक ट्रान्स आयडेंटिटीसाठी हिजरा ही संकल्पना नाकारून सामुदायिक अटींद्वारे बदलले जाते.
आदरणीय स्त्री"), थिरुनाम्बी आणि थिरुनार ट्रान्स स्त्री, पुरुष आणि व्यक्तीसाठी अनुक्रमे), पंजाबीमध्ये खुसरा किंवा झांखा म्हणून, कन्नडमध्ये मंगलमुखी किंवा छक्का , सिंधीमध्ये पावा आणि गुजरातीमध्ये पावा म्हणून ).
१८५० च्या दशकात ब्रिटीश राजवटीपासून, वसाहती अधिकाऱ्यांनी हिजड्यांचे निर्मूलन करण्यासाठी विविध धोरणे आखली, ज्यांना ते "सार्वजनिक शालीनतेचा भंग" म्हणून पाहत होते.
१८५० मध्ये, हिजड्यांना भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३७७ च्या अधीन केले गेले ज्याने ब्रिटीश अधिकाऱ्यांना फक्त अस्तित्वात असलेल्या हिजड्यांवर खटला चालवण्याची परवानगी दिली.
कलम ३७७ अंतर्गत त्यांना आधीच गुन्हेगार ठरवण्यात आले असले तरीही, १८६१ मध्ये, उत्तर-पश्चिम प्रांत च्या अधिकाऱ्यांनी हिजड्यांविरुद्ध 'विशेष कायदा' लागू करण्याचा प्रयत्न केला.
१८७० पर्यंत, 'हिजडा समस्या' सोडवण्यासाठी विशेष कायद्याच्या अंमलबजावणीच्या विरोधात कोणत्याही उच्च पदावरील ब्रिटीश अधिकाऱ्यांनी युक्तिवाद केला नाही, त्यामुळे संपूर्ण भारतीय उपखंडात हिजडाविरोधी हिंसक मोहीम मजबूत झाली.
मूल काढून टाकण्याचे प्रकल्प, जे ब्रिटिश साम्राज्यात इतरत्र सुरू झाले होते, जसे की वसाहती ऑस्ट्रेलियात श्वेत स्थायिक समाजात सामील होण्यासाठी आदिवासी मुलांना सक्तीने काढून टाकणे, १९११ मध्ये अधिकृतपणे सर्व 'गुन्हेगारी जमाती'साठी भारतात आणले गेले.
गुन्हेगारी जमाती कायदा पास झाल्यापासून हिजड्यांविरुद्ध मूल काढून टाकणे हे आधीपासूनच प्रचलित होते, कारण दीक्षा रोखून हिजडा समुदायांचा नाश करण्यास सुरुवात केली होती, कारण प्रबळ वसाहतवादी कथा अशी होती की सर्व हिजडा मुलांना "अपहरण आणि गुलाम बनवले गेले" होते.
जेसिका हिन्ची नोंदवतात की वसाहती काळात हिजड्यांना निर्मूलन-उन्मुख डावपेच हे युनायटेड स्टेट्स आणि ऑस्ट्रेलिया यांसारख्या ब्रिटिश वसाहतींमध्ये 'उन्मूलनाचे तर्क' म्हणतात त्याशी तुलना करता येते.
नवीन स्पेन च्या स्थापनेच्या शतकांपूर्वी तृतीय लिंग लोकांविरुद्ध स्पॅनिश वसाहती अधिकाऱ्यांनी अंमलात आणलेल्या जॉयविरोधी मोहिमा.
हिजडाविरोधी कायदे करण्यात आले; तर, निर्वाणी बेकायदेशिर करण्यात आली, जरी निर्वाणि हिजडा समाजाचा मध्यवर्ती भाग बेकायदेशीरपणे निर्बंध घालणारा कायदा कायम ठेवण्यात आला होता, जरी त्याची क्वचितच अंमलबजावणी झाली.
हिजड्यांचा गुन्हेगारी जमाती कायदा मध्ये समावेश करण्यात आला आणि त्यांना "गुन्हेगार जमात" मानले गेले, ज्याची आता अनिवार्य नोंदणी, कडक देखरेख आणि कलंक लावण्यात आले आहेत.
आर्थिक खर्चामुळे, जे भारतातील ब्रिटीश वसाहतवादामागील मुख्य प्रेरणा होते, हिजडा आणि इतर तथाकथित "गुन्हेगार जमाती" वसाहतवादी समाजापासून एकत्रितपणे वेगळे होऊ शकले नाहीत.
ब्रिटीश लेफ्टनंट-गव्हर्नर एडमंड ड्रमंड यांनी हिजडाविरोधी मोहिमेला "शमन" आणि "विलुप्त होणे" आवश्यक प्रकल्प म्हणून तयार केले.
२० व्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून, काही हिजडा कार्यकर्ते आणि गैर-सरकारी संस्थांनी हिजड्यांना एक प्रकारचा "तृतीय लिंग" किंवा " तृतीय लिंग " म्हणून अधिकृत मान्यता मिळावी यासाठी लॉबिंग केले आहे, पुरुष किंवा स्त्री नाही.
हिजड्यांनी बांगलादेशात ही ओळख यशस्वीरित्या मिळवली आहे आणि ते शिक्षण आणि काही प्रकारच्या कमी पगाराच्या नोकऱ्यांसाठी प्राधान्याने पात्र आहेत.
भारतात, सर्वोच्च न्यायालयाने एप्रिल २०१४ मध्ये हिजडा, ट्रान्सजेंडर लोक, षंढ आणि इंटरसेक्स लोकांना कायद्याने ' तिसरे लिंग ' म्हणून मान्यता दिली.
नेपाळ, पाकिस्तान, भारत आणि बांगलादेश या सर्वांनी तृतीय लिंगाचे अस्तित्व कायदेशीररित्या मान्य केले आहे, भारत, पाकिस्तान आणि नेपाळ यांनी त्यांच्यासाठी पासपोर्ट आणि काही अधिकृत कागदपत्रांवर पर्याय समाविष्ट केला आहे.
१९ व्या शतकापासून, हिजड्यांना ब्रिटिश वसाहती अधिकाऱ्यांनी लक्ष्य केले ज्यांनी त्यांचे निर्मूलन करण्याचा प्रयत्न केला, त्यांना भारतीय दंड संहिता च्या कलम ३७७ अंतर्गत गुन्हेगार ठरवले आणि १८७१ मध्ये "गुन्हेगार जमात" म्हणून नोंद केली गेली.
कोथ्यांना स्त्रीलिंगी पुरुष किंवा मुले म्हणून ओळखले जाते जे पुरुषांसोबत लैंगिक संबंधात स्त्रीलिंगी भूमिका घेतात, परंतु हिजडा सामान्यतः ज्या समाजात राहतात अशा हेतुपुरस्सर समाजात राहत नाहीत.
हिजरा इंग्रजीत "नपुंसक" किंवा "हर्माफ्रोडाईट" म्हणून भाषांतरित केले जात असे, जरी एलजीबीटी इतिहासकारांनी किंवा मानवाधिकार कार्यकर्त्यांनी त्यांना ट्रान्सजेंडर म्हणून समाविष्ट करण्याचा प्रयत्न केला.
भारताच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या ट्रान्सजेंडर तज्ञ समितीने ऑक्टोबर २०१३ ते जानेवारी २०१४ दरम्यान आयोजित केलेल्या बैठकांच्या मालिकेत, हिजडा आणि इतर ट्रान्स कार्यकर्त्यांनी "नपुंसक" हा शब्द सरकारी कागदपत्रांमध्ये वापरण्यापासून बंद करावा, असे सांगितले.
हिंदुस्तानी शब्द हिजरा वैकल्पिकरित्या हिजिरा, हिजडा, हिजडा, हिजरा, हिजरा असा रोमनीकरण केला जाऊ शकतो आणि : ही संज्ञा उर्दूमध्ये सामान्यतः अपमानास्पद मानली जाते आणि त्याऐवजी ख्वाजा सारा ही संज्ञा वापरली जाते.
ख्वाजासिराला कधीकधी अधिक आदरणीय संज्ञा म्हणून पाहिले जाते आणि मुस्लिम किंवा इस्लामिक अध्यात्मात त्याचे पूर्व-औपनिवेशिक उत्पत्ती आणि आदरणीय स्थिती दिल्याने समुदायाने पुन्हा दावा केला आहे.
हे पारंपारिकपणे इंग्रजीमध्ये "नपुंसक" किंवा " हर्माफ्रोडाइट " म्हणून भाषांतरित केले गेले आहे, जेथे "पुरुष जननेंद्रियाची अनियमितता ही व्याख्येमध्ये मध्यवर्ती आहे".
अरवणी, अरुवाणी, जोगप्पा, या नावानेही ओळखला जाणारा हिजडा भारतातील हिजडा समुदाय गाणे आणि नृत्यात उत्कृष्ट असलेल्या पौराणिव्यक्तिरेखांचाचा संदर्भ देऊन स्वतःला किन्नर किंवा किन्नर म्हणणे पसंत करतो.
या समुदायांमध्ये पिढ्यानपिढ्या अशा लोकांचा समावेश आहे जे अत्यंत गरिबीत आहेत किंवा ज्यांना त्यांच्या मूळ कुटुंबाने नाकारले आहे किंवा पळून गेले आहेत.
अलका मुंजाळ , केसरीनाथ पाटील , जगन्नाथ पाटील , साहित्यिक जेलसिंग पावरा , तुकाराम पवार , दीपक निकम , शाहीर देवानंद माळी , पंढरीनाथ खर्डेकर , डॉ.
माझा , कॉकलिया संस्था , दैनिक नवभारत , नशाबंदी मंडळ , नांदेड विद्यापीठ, पुणे विद्यापीठ, पुण्यनगरी, सहकारी शिक्षण विकास समूहाचे मराठा हायस्कूल , मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्र , मैत्री व्यसनमुक्ती केंद्र, , वर्ल्ड स्पिरिच्युअल ट्रस्ट , विनटेल प्रायव्हेट लिमिटेड , श्रमिक एल्गार , सन सिक्युरिटीज , पुणे.
एका दलित शेतकऱ्याच्या कुटुंबात जन्मलेल्या आणि वयाच्या १४ व्या वर्षी शामुराम या वेठबिगाराशी विवाहबद्ध झालेल्या किंकरीदेवीचे आपल्या परिसरातील निसर्गाशी, शेतमळ्यांशी आणि पहाडांशी घट्ट नाते जुळले होते.
पतिनिधनानंतर उदरनिर्वाहासाठी वयाच्या २२ व्या वर्षी हातात झाडू धरावा लागलेल्या किंकरीदेवीला आपल्या भोवतालच्या परिसरात मानवी हस्तक्षेपामुळे घडवले जाणारे बदल जाणवत होते.
तेव्हा हिमाचलमधल्या पहाडांकडे चुनखडीच्या खाणींसाठी खाणमालकांची वक्र नजर वळली होती आणि हिमालयातील अस्थिर भूकवचाचा विचार न करता पहाड खोदायला सुरुवात झाली.
या बेफाम खाणकामामुळे भूस्खलनाचे प्रकार वाढू लागले होते, जमिनीवरचे झाडांचे हिरवे छत्र तुटू लागल्याने जमिनीची धूप वेगाने होऊ लागली होती आणि त्यामुळे पहाडातील शेतीवर दुष्परिणाम होऊ लागले होते.
ठेकेदार झाडं कापायला असंख्य माणसं घेऊन आला की ‘त्या’ झाडाला घट्ट मिठ्या मारून उभ्या राहायच्या आणि ‘पेड कटने नही देंगे’च्या घोषणा द्यायच्या.
अलकनंदा खोऱ्यातील जंगलाचा एक भूभाग क्रीडा साहित्य तयार करणाऱ्या एका कंपनीला देण्याच्या सरकारच्या निर्णयाला विरोध करण्यातून आंदोलन उभे राहिले.
‘दाशैली ग्राम स्वराज्य संघ’ या स्थानिक संस्थेने शेतीची अवजारे तयार करण्यासाठी राज्य सरकारकडे याच जंगलात वृक्षतोड करण्याची परवानगी मागितली होती, ती नाकारली गेली होती.
तिला ‘पीपल्स अ‍ॅक्शन फॉर पीपल इन नीड’ या स्थानिक ‘एनजीओ’ची मदत मिळाली आणि तिने सिमल्याच्या उच्च न्यायालयामध्ये एकाच वेळी ४८ खाणमालकांविरुद्ध जनहितार्थ खटला दाखल केला.
मात्र सत्तेशी लागेबांधे असलेल्या खाणमालकांनी किंकरीदेवी हे सारं केवळ पैसे उकळण्यासाठी करते आहे आणि आम्ही निसर्गाची हानी करत नाही, असा दावा केला.
न्यायालयात जेव्हा खटला सुनावणीसाठी येईना, तारखांवर तारखा पडू लागल्या तेव्हा न्यायालयाचे लक्ष वेधण्यासाठी किंकरीदेवीने न्यायालयाबाहेर आमरण उपोषण आरंभले आणि तब्बल १९ दिवसांनंतर न्यायालयाने किंकरीदेवीच्या केसची दखल घेतली, पण तोपर्यंत किंकरीदेवीचे नाव केवळ भारतातीलच नव्हे, तर परदेशातील प्रसारमाध्यमांपर्यंत पोहोचले होते.
गढवालमधील रेनी गावाजवळची झाडे तोडण्यासाठी ठेकेदारची माणसे आली, तेव्हा गावातल्या पुरुषांना नुकसानभरपाई देण्याच्या आमिषाने चमोलीला नेण्याताले होते.
गावातील महिला मंगल दलाची प्रमुख असलेली गौरीदेवी हिने गावतल्य बायकांना जमा केले आणि त्यांनी रात्रभर झाडांना चिपकून उभ्या राहिल्या हे ‘चिपको आंदोलन’ देशभर गाजले आणि गौरीदेवीमुळे समाजाला एक नवा आदर्श मिळाला.
एक एकरात ८ टन कुजलेले शेणखत घातल्यास त्या जमिनीत सेंद्रिय पदार्थ ०.५ % ने वाढतात.) जमिनीतील सेंद्रिय खतांचा वापर झाडांद्वारे केला जातो.
शेणाचा महत्त्वाचा उपयोग बायोगॅसमध्ये ऊर्जा निर्मितीसाठी होतो आणि शिल्लक राहिलेले पातळ शेण पिकांच्या वाढीसाठी पोषक अन्नद्रव्य म्हणून वापरता येते.
सेंद्रिय पदार्थांचे सूक्ष्मजीवजंतूंमुळे विघटन होऊन त्यातील कार्बन नत्राचे प्रमाण कमी होते व चांगला कुजलेला पदार्थ तयार होतो त्याला कंपोस्ट म्हणतात.
हिरवळीचे खत :- लवकर वाढणाऱ्या पिकांची निवड करून, त्यांची दाट पेरणी करून पीक फुलोऱ्यावर येण्याच्या आधी ते नांगराच्या सहाय्याने जमिनीत गाडतात.
गांडूळ खत - ह्या खतात गांडुळाची विष्ठा, नैसर्गिकरीत्या कुजलेले पदार्थ, गांडुळाची अंडीपुंज, बाल्यावस्था आणि अनेक उपयुक्त जीवाणूंचा समावेश असलेल्या खताला गांडूळ खत म्हणतात.
खाटीकखान्याचे खत - खाटीकखान्यात जनावरांचे रक्त व अवशेषापासून जे खत बनवितात त्याला खाटीकखान्याचे खत म्हणतात यात नत्र आणि स्फुरद चांगल्या प्रमाणत असते.
सर्वसाधारणप्रमाणे उत्पादनाशी थेट संबध असलेल्या कोणत्याही व्यवसायाला, उदाहरणार्थ, बियाण्याचे पुरवठादार, शेतकरी, अन्न प्रक्रियादार, रिटेलर्स आणि रेस्टाॅरन्ट्सना प्रमाणपत्र मिळू शकते.
प्रत्येक देशानुसार त्यासाठी असलेल्या आवश्यतेनुसार बदल होतो आणि सर्वसाधारणतः त्यामध्ये पिकविणे, साठविणे, प्रक्रिया करणे, पॅकेजिंग करणे आणि वाहतूक करणे इत्यादी बाबतच्या उत्पादन मानकांचा समावेश असतो.
शेती टिकविण्यासाठी सेंद्रिय पद्धतीचा वापर केल्यास रासायनिक खतांवर व औषधांवर होताना खर्च वाचू शकतो कारण सेंद्रिय शेतीमध्ये खते व औषध नैसर्गिक साधनांचा वापर करून तयार करतात.
सेंद्रीय शेती पद्धतीनुसार पारंपरिक बी-बियाणे वापरणे, जमिनीची धूप थांबविणे त्यासाठी योग्य ठिकाणी बांध घालणे, मशागत करणे शेण-गोमूत्राचा जास्त वापर करणे यामुळे वाफ्यात पाणी टिकून राहते.
सेंद्रिय शेती म्हणजे नैसर्गिक साधनाचा वापर करून औषध, खते तयार करणे व पारंपारिक बियाणाचा वापर करून केलेली विषमुक्त म्हणजेच रसायनाचा वापर टाळून केलेली शेती म्हणजे सेंद्रिय शेती होय.
जमिनीमध्ये कर्ब योग्य प्रमाणात राहिल्यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढून पिकाची वाढ योग्य होऊन उच्च प्रतीच्या व आरोग्यास पोषक असण्याऱ्या उत्पादनाची निर्मिती होत होती.
सेंद्रिय खतांमध्ये महत्त्वाची खते म्हण्जे शेणखत, कंपोस्ट, हिरवळीची खते, गांडूळ खते, माश्यांचे खत, खाटिकखान्याचे खत, हाडांचे खत, तेलबियांची पेंड इत्यादी.
१९७० - ७१ च्या काळात त्यांनी कुंजुकुट्टी अम्मा, चिन्नम्मू अम्मा आणि कल्याणीकुट्टी अम्मा यासारख्या केरळीय चित्रकला निपुणांचे दर्शन घेतले.
गरीब घरातल्या नृत्यप्रेमी मुलींसाठी नृत्य शिकण्यासाठीचे व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी त्यांनी ‘नालंदा केंद्रा’चे शुल्कदेखील कमी ठेवले आहे.
विद्यापीठात विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षित करणारे नालंदा नृत्य संशोधन केंद्र, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाद्वारे संशोधन संस्था म्हणून ओळखली जाते.
कनक रेळे यांनी भारत सरकारच्या संस्कृती विभागाचे नवनियंत्रण आणि सल्लागार म्हणून देखील काम केले आहे आणि ते विद्यापीठ अनुदान आयोगाचे अभ्यासक्रम, विकास संघ, भारतीय व परदेशी विद्यापीठांच्या सल्लागार म्हणून कार्यरत आहेत.
पौराणिक कथेत नेहमीच दुय्यम महत्त्व दिल्या गेलेल्या व वेळप्रसंगी बंडखोरी करणाऱ्या पात्रांना शास्त्रीय नृत्याच्या माध्यमातून बोलते करण्याचे श्रेय ‘नालंदा नृत्य संशोधन केंद्रा’च्या संस्थापिका व संचालिका डॉ.
महाभारतातील अंबा, द्रौपदी व गांधारी या व्यक्तिरेखांवर झालेला अन्याय त्यांनी देशविदेशांमध्ये आपल्या शास्त्रीय नृत्याच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचवला आहे.
घाणेकरांनी त्यांचे एकपात्री नाट्यप्रयोग आतापर्यंत भारत, नेपाळ, सिंगापूर,थायलंड, मलेशिया, न्यू झीलंड, आणि श्रीलंका आदी देशांत केले आहेत.
त्यांच्या ‘दिवस’, ‘टॉवर’ या कादंबऱ्या तसेच ‘झिंदाबाद झिंदाबाद’ नाटक आणि पुरस्कार एकांकिका आदी साहित्यास महाराष्ट्र कामगार कल्याण मंडळाच्या कामगार साहित्य संमेलनात पुरस्कार मिळाले आहेत.
अखिल भारतीय बहुभाषिक हास्यकविसंमेलन , पहिले विनोदी साहित्य संमेलन , पहिले राज्य विद्युत साहित्य संमेलन , मुलांचे पहिले अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन , अखिल भारतीय मराठी कविसंमेलन , कवी केशवसुत शताब्दी स्मृती कविसंमेलन आदी महत्त्वाच्या दहा साहित्य संमेलनांचे अध्यक्षपद डॉ.
मधुसूदन घाणेकर यांनी जागतिक हास्य परिषद, जागतिक हस्ताक्षर मनोविश्लेषक परिषद यांसह १० महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय परिषदांचे अध्यक्षपद भूषविले आहे.
साहित्यविश्व संस्थेतर्फे मुंबईत फेब्रुवारी २०११त घेण्यात येणाऱ्या विश्वसाहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ.
आर्ट्‌स, फ्रेंड्स इंटरनॅशनल हाहाहाऽऽ लाफ इंटरनॅशनल, हॅंडरायटिंग अ‍ॅनालिसिस रिसर्च फाऊंडेशन, युनिव्हर्सल अ‍ॅस्ट्रॉलॉजिकल फाऊंडेशन, दत्तोपासक कै.
उत्तम पैदाशीसाठी खिल्लार पालकाने सर्वप्रथम आपली गाय खिल्लारच्या कोणत्या उपजाती मध्ये मोड़ते, हे जाणून घेतल पाहिजे व त्यानुसार त्या उपजातीच्या वळूची निवड केली पाहिजे.
वळूची पिळदार शरीरयष्टी, दमदार छाती, भारदस्त ऊँची ,अंगावर असलेले ठिपके, पांढरे शुभ्र वस्त्र यामुळे वळूचा रुबाब जरा जास्त देखणाच दिसतो, तसेच त्याची उच्च वंशावळ या वैशिष्टांमुळे.
भारताला स्वातंत्र्य मिळायच्या आधी काळात, बाळ पळसुले यांनी कोल्हापूर येथे आधी बॅंडपथक आणि नंतर लहान मुलांच्या कलापथकांत वाद्यवृंदासह संगीत कार्यक्रम केले.
कालांतराने घडणारा ब्रोन्कायटिस हा सर्वसाधारणपणे उत्पादनक्षम खोकला जर वर्षातून तीन महिन्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून किमान दोन वर्षे राहिला तर ओळखू येतो- हे तेव्हाच, जेव्हा ह्याच्या साथीने आणखी रोग शरीरात नसतात.
दर २४ वर्षॉंनी कुणकेश्वरच्या भेटीला येणाऱ्या कोटकामते गावच्या भगवती मातेला त्या गावचे ग्रामस्थ उत्साहात वाजतगाजत कुणकेश्वर क्षेत्री आणतात.
तसेच किंजवडे-स्थानेश्वर, दाभोळे-पावणाई, टेंबवली-कवळाई, असे अनेक देव त्याच्या त्याच्या रयतेसह कुणकेश्वरची पायी वारी म्हणजेच यात्रा करतात.
कुणकेश्वर हे भारतातील महाराष्ट्राच्या कोकण प्रांतातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात असलेल्या देवगड तालुक्यातील समुद्रकिनारी वसलेले एक गाव आहे.
अमेरिकन सरकारच्या ईस्ट-वेस्ट सेंटरतर्फे आयोजित न्यू जनरेशन सेमिनारमध्ये ‘एनर्जी सिक्‍युरिटी इश्यूज‘ या विषयावर शोधनिबंध सादर
ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड आणि सिंगापूरला गेलेल्या कॉमनवेल्थ पार्लमेंटरी असोशिएशनच्या उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमंडळाचे सदस्य
चीनमध्ये बीजिंग येथे डब्ल्यूएमओ, ईएसएसपी यांनी आयोजित केलेल्या ग्लोबल एनव्हायरमेंटल चेंज काँग्रेसमध्ये ‘नॅचरल डिझास्टर्स मिटिगेशन इश्यूज ऑन इकॉलिजिकल ॲन्ड सोशल रिस्क‘ या विषयी सादरीकरण
स्वित्झर्लंडमध्ये दावोस येथे आयडीआरसी ‘युनेस्को‘ डब्ल्यूसीडीआर यांनी आयोजित केलेल्या ‘डिझास्टर मिटिगेशन ॲन्ड मॅनेजमेंट इन इंडिया‘ या विषयावरील आंतराष्ट्रीय शिखर परिषदेत सादरीकरण
‘माझ्या बाबांना इंदिरा गांधींनी अटक केली त्यामुळे मी इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये शिकणार नाही, असे आणीबाणीच्या काळात वयाच्या सहाव्या वर्षी देवेंद्रने आईला बजावून सांगितले.
संघ, जनसंघाच्या संस्कारांचे बाळकडू मिळालेला तोच मुलगा पुढे भाजपाचा प्रदेशाध्यक्ष झाला आणि नंतर महाराष्ट्राचा मुख्यमंत्री झाला.
त्यानंतर वडिलांचे राजकीय वारसदार म्हणून पुढे येत त्यांनी वयाच्या अवघ्या २२ व्या वर्षी नागपूर महानगरपालिकेची निवडणूक जिंकत नगरसेवक म्हणून पालिकेत पाऊल टाकले.
देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस यांच्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात नव्वदच्या दशकात झाली व अत्यंत थोड्या कालावधीत जनमानसातील एक सन्मानित नेते म्हणून त्यांचे नेतृत्व उदयास आले.
त्यांनी नागपूर विद्यापीठातून कायद्यातील पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले असून, व्यवसाय व्यवस्थापनातील पदव्युत्तर पदवी व कायदा, अर्थ, तंत्रज्ञान या क्षेत्रातील ज्ञानाचा उपयोग करून बर्लिन येथील डी.
१ जानेवारी २०२०ला भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि महाराष्ट्राचे माजी महसूल-मंत्री एकनाथ खडसे यांनी देवेंद्र फडणवीस आणि माजी जल-संपदा मंत्री गिरीश महाजन यांच्यावर आरोप केले की या दोघांनी जाणीवपूर्वक आपले २०१९ महाराष्ट्र विधानसभेचे तिकीट कापले.
ई बर्लिन या जर्मनीतील संस्थेमध्ये डिप्लोमा इन मेथड्‌स ॲन्ड टेक्‍निक्‍स ऑफ प्रोजेक्‍ट मॅनेजमेंट हा डिप्लोमा मिळविला.
उषाकिरण यांनी ’जशास तसे’ मध्ये डोंबारीण आणि ’पुनवेची रात’मध्ये तमासगिरीण तर ’बाळा जो जो रे’मध्ये ’सोशिक स्त्री’ अशा लक्षवेधी भूमिका अप्रतिम साकारल्या.
’पतित’मध्ये देव आनंद, ’दाग’मध्ये दिलीपकुमार, ’काबुलीवाला’मध्ये बलराज साहनी तर ’नजराना’मध्ये राज कपूर या अभिनेत्यांबरोबर त्यांनी काम केले.
उषा आणि तिची मोठी बहीण लीला मराठे यांना अभिनयाची आवड असल्यामुळे त्यांचे वडील बापूसाहेब मराठे यांनी आपल्या दोघी मुलींना नाटकांत काम करण्यासाठी पाठवावयाचे ठरवले.
मंगल पिक्चर्सचा ’जशास तसे’ आणि विश्राम बेडेकर दिग्दर्शित ’क्रांतीवीर वासुदेव बळवंत’ यांत केलेल्या त्यांच्या भूमिकांमुळे उषाकिरण यांच्या लोकप्रियतेत वाढ झाली.
नंदू भेंडे यांनी सोनी टीव्हीवरची 'चमत्कार', दूरदर्शनवरील 'चंद्रकांता', झी टीव्हीवरची 'जिना इसी का नाम है', 'दायरे' यासारख्या काही मालिकांनाही संगीत दिले होते.
'जीझस ख्राईस्ट सुपरस्टार' या अदी मर्झबान निर्मित नाटकातील 'ज्युडास'च्या भूमिकेमुळे व ‘तीन पैशाचा तमाशा’ या मराठी नाटकातील संगीत भूमिकेमुळे ते ख्यातनाम झाले.
ही भाषा महाराष्ट्रात दैनंदिन व्यवहारातून जवळजवळ लुप्त पावलेली असली तरी अजूनही गोव्याच्या काही भागात आणि कर्नाटकातील काही भागात विशेषतः कारवार, उडुपी भागात ही भाषा अजूनही काही कुटुंबांत बोलली जाते.
या एकाकी अवस्थेत असताना त्यावेळी इंग्लंडमध्ये अमेरिकन वसाहतीतर्फे कारभार पाहणाऱ्या बेंजामिन फ्रॅंकलिनशी थॉमस पेनची ओळख झाली.
संपादक म्हणून पेनने निग्रोंच्या गुलामगिरीविरूद्ध, स्त्रियांच्या समान हक्कांबद्दल आणि एकूण लोकशाही व व्यक्तिस्वातंत्र्य यांचे पक्ष मांडायला सुरुवात केली.
अमेरीकन वसाहती इंग्लंडच्या अधिपत्यापासून स्वतंत्र होणे गरजेचेच नाही तर अपरीहार्य आहे असा पक्ष मांडणारे त्याचे हे सत्तेचाळीस पानांचे पुस्तक १० जानेवारी, इ.
त्यानंतर काही महिन्यातच अमेरिकन काँग्रेसने त्याला बोलावून घेतले व स्वातंत्र्याच्या उंबरठ्यावर असलेल्या अमेरिकन राष्ट्राच्या परराष्ट्रखात्याचा पहिला सचिव झाला.
शेतीच्या विकासावर जोर देणारी पहिली पंचवार्षिक योजना १९५१ मध्ये प्रकाशित करण्यात आली आणि त्यानंतरच्या दोन पंचवार्षिक योजना १९६५ पर्यंत तयार करण्यात आल्या.
सलग दोन वर्षे पडलेला दुष्काळ, रुपयाचे अवमूल्यन, एकंदर वाढलेली महागाई आणि संसाधनांचा क्षय यामुळे नियोजन प्रक्रियेत अडथळे आले आणि १९६६ ते १९६९ मधील तीन वार्षिक योजनांनंतर, चौथी पंचवार्षिक योजना १९६९ मध्ये तयार करण्यात आली.
भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, नियोजनाचे औपचारिक रूप अवलंबिले गेले आणि त्यादृष्टीने भारताच्या पंतप्रधानांच्या हाताखाली १५ मार्च, इ.
पहिल्या आठ योजनांमध्ये सार्वजनिक क्षेत्रातील मुलभूत आणि अवजड उद्योगांमध्ये प्रचंड गुंतवणूक करण्यावर भर होता, पण १९९७ च्या नवव्या योजनेनंतर, सार्वजनिक क्षेत्रावरील जोर कमी होऊन नियोजनाबद्दलचा विचार ते फक्त सूचक स्वरूपाचेच असावे असा बनला.
या तपात त्यांनी झोपण्यासाठी जी गवताची गादी केली होती, ती गादी झाडासारखी वाढू लागली व त्याला अंकुर येऊ लागले; त्यामुळे त्यांना विद्या पक्क्या झाल्याचा अनुभव येऊ लागला.