polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
त्यांच्या पोटी जन्माला येणारा मुलगा हा एक महान राजा बनेल, असे त्यांच्याबद्दल केलेले भविष्य लक्षात घेऊन, त्यांच्या वडिलांनी त्यांना सम्राटाच्या राणीवशात अक्षरशः घुसवले होते.
ओबेरॉय ग्रुपची पाळेमुळे १९३४ पर्यंत जातात जेव्हा ग्रुपचे संस्थापक रायबहादूर मोहनसिंग ओबेरॉय यांनी २ मालमत्ता विकत घेतल्या: द क्लार्क्स, दिल्ली आणि द क्लार्क्स, शिमला.
पुढील काही वर्षात श्री ओबेरॉय यांना त्यांची दोन मुले येऊन मिळाली, तिलकराज सिंग ओबेरॉय व पृथ्वीराज सिंग ओबेरॉय, आणि त्यांनी भारतात तसेच परदेशात अजून काही मालमत्ता घेऊन ग्रुपचा विस्तार केला.
या कंपनीची स्थापना १९३४मध्ये झाली असून, कंपनीचे व इतर असे मिळून ३० पेक्षा जास्त अलिशान हॉटेल्स आणि दोन क्रुझ शिप ६ देशांमध्ये ओबेरॉय हॉटेल्स अँड रिसॉर्ट्स आणि ट्रायडेन्ट हॉटेल्सच्या नावाखाली चालवली जातात.
अप्रिय भूतकाळाची उजळणी करण्याचा आरोप जरी असला तरी या आत्मकथनांतुन दलित जगण्यातील अंधकार आणि अनेक अपसमजांविषयी हा प्रत्यक्ष मार्ग आहे.
सर्वसाधारण उच्चजातीय मध्यमवर्गीय स्त्रियांच्या राष्ट्रवादी चळवळीच्या एकसुरी अनुभवांना नाकारण्यासाठी ही संज्ञा मदत करते.त्यांचे पुनःकथन दलित अत्याचारांच्या विशिष्ट अनुभवांवर लक्ष केंद्रित करते.
परंपरागत इतिहासलेखनामध्ये जात हा सामाजिक प्रश्न नसून राजकीय मुद्दा आहे असे सांगणाऱ्या पर्यायी दलित अवकाशाच्या उदयावर लेखिका प्रकाश झोत टाकते.
समाजशास्राच्या आमच्या सारख्या विद्यार्थ्यांना दलित चळवळ आणि साहित्य आणि साहित्याविषयी पडलेल्या ज्ञानात्मक आव्हानांना प्रश्न करून या प्रश्नांची सुरुवात होते.
ब्राम्हणांनी शूद्रांचा अभ्यास करायचा आणि दलित सिद्धांकने मांडायची या पद्धतीमुळे ज्ञानात्मक संरचना आणि जातितील संरचना यांमधील फारकत लक्ष्यात येते.
नव-उदारमतवादी बाजारपेठेने दलित चळवळीला दुबळे करण्यासाठी किंवा गिळंकृत करण्याचा डाव आणि दलित आत्मकथनांची अचानक झालेली गर्दी यांचा संबंध आनंद तेलतुंबडे आणि गेल ऑम्वेट यांसारखे लेखक आणि इतिहासतज्ञ लावतात.
आंबेडकरवादाशी आणि दलित राजकारणाशी सुतनाम संबंध न लावता वेदनांच्या कहाण्या अशा स्वरूपात दलित आत्मकथने वाचल्यामुळे ती लोकप्रिय झाली असे आपण म्हणु शकतो.
राईटिंग कास्ट राईटिंग जेन्डर: रीडिंग दलित विमेन्स टेस्टीमोनियोस हे शर्मिला रेगे लिखित पुस्तक झुबान दिल्ली यांनी २००६ मध्ये प्रकाशित केले आहे.
सुधारित उत्पादन आणि जोखीम व्यवस्थापन तंत्रज्ञानाच्या विकासाद्वारे आणि वापराद्वारे हवामानातील परिवर्तनशीलता आणि हवामानातील बदलांना पिके, पशुधन आणि मत्स्यपालन कव्हर करणाऱ्या भारतीय शेतीची लवचिकता वाढवणे
चे तंत्रज्ञान प्रात्यक्षिक घटक जे देशातील 121 हवामानदृष्ट्या असुरक्षित जिल्ह्यांमध्ये कार्यान्वित केले गेले आहे ते या जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांची हवामानातील बदलांशी जुळवून घेण्याची क्षमता वाढवण्यावर आणि हवामानातील विकृतीच्या काळात उपजीविकेची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
हैदराबाद अंतर्गत आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि तामिळनाडू या राज्यांमध्ये असलेल्या 11 हवामानदृष्ट्या संवेदनशील जिल्ह्यांमध्ये 2018-19 दरम्यान कृषी विज्ञान केंद्रांद्वारे चे तंत्रज्ञान प्रात्यक्षिक घटक लागू करण्यात आले.
ही संस्था संपूर्ण देशात फलोत्पादन, मत्स्य पालन आणि प्राणी विज्ञान यासह कृषी क्षेत्रातील संशोधन आणि शिक्षणाचे समन्वय, मार्गदर्शन आणि व्यवस्थापन करणारी सर्वोच्च संस्था आहे.
हवामान लवचिक शेतीमध्ये राष्ट्रीय नवकल्पना हा द्वारे २०११ मध्ये सुरू केलेला एक बहु-संस्थात्मक आणि बहु-अनुशासनात्मक नेटवर्क प्रकल्प आहे ज्याचा उद्देश धोरणात्मक संशोधन आणि तंत्रज्ञान प्रात्यक्षिकांच्या माध्यमातून हवामान बदल आणि हवामानातील परिवर्तनशीलतेसाठी भारतीय शेतीमध्ये लवचिकता निर्माण करणे आहे.
भारतीय कृषि अनुसंधान परिषदेने आपल्या संशोधन आणि तंत्रज्ञान विकासाद्वारे भारतातील हरितक्रांती आणि त्यानंतरच्या कृषी क्षेत्रात घडामोडी घडवून आणण्यात अग्रणी भूमिका बजावली आहे.
भारतीय कृषी संशोधन परिषद आणि राष्ट्रीय कृषी संशोधन आणि शिक्षण प्रणाली मोठ्या प्रमाणावर, समाजाच्या कल्याणासाठी विज्ञानाच्या प्रगतीचा उपयोग करण्यासाठी कटिबद्ध आहेत.
त्यामुळे शेतकरी हा भारतीय अर्थव्यवस्था व समाजव्यवस्थेतील एक मूलभूत घटक आहे; म्हणून त्यांचे स्वास्थ्य व हित जपणारी संघटना ही काळाची गरज ठरली.
भारतातील शेतकरी चळवळ व आंदोलनांना स्वातंत्र्यपूर्व काळात जहागीरदार व जमीनदार यांच्या विरोधाची तर स्वातंत्र्योत्तर कालखंडात दूध व शेतमालाला योग्य भाव आणि कर्जासारख्या सरकारसंचालित विषयांची पार्श्वभूमी आहे.
यांपैकी काही राजे व संस्थानिक यांनी शेतकऱ्यांच्या हिताचे निर्णय घेतले आणि शेतीला उपयुक्त सुधारणा केल्या तथापि धरणे बांधणे, कालवे तयार करणे, चोराचिलटांपासून शेतकऱ्यांच्या उत्पादनांचे रक्षण करणे, या सगळ्या कामांमध्ये शेतकऱ्यांना राजाच्या मर्जीवर, कृपाकटाक्षावर अवलंबून रहावे लागत होते.
मुळात शेकडो वर्षे भारतातील शेतकरी वर्षातील शेतीच्या हंगामात शेतीची कामे आणि उरलेल्या काळात लढाया, मजुरी असे दुहेरी जीवन जगत असल्याने शेतीवाडी व गावांचा विकास, संरक्षण या जबाबदाऱ्या त्यांना स्वबळावर पार पाडाव्या लागत होत्या.
या वतनी हक्कांमुळे शेतकरी व त्यांवर उदरनिर्वाहाकरिता पूर्णपणे अवलंबून असणारे बिगर-शेतकरी लोक यांचे परस्परसंबंध सौहार्दपूर्ण होते.
त्यामुळे ही परंपरागत व्यवस्था चालविणारी खेडी स्वयंपूर्ण होती; पण नागरीकरण आणि औदयोगिकीकरण यांमुळे ही संस्था मोडकळीस आली आणि अव्वल इंग्रजी अंमलात त्यांची वस्तुविनिमयाची पद्घत नष्ट होऊन पैशाचे विनिमय माध्यम रूढ झाले.
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने देशांमध्ये व्यापार करण्यास सुरुवात केली त्याकाळात युरोपातून आणलेल्या माल हा भारतामध्ये विकणे आणि भारतातील सुती आणि रेशीम कापड तसेच मसाल्याचे पदार्थ युरोपात प्रचंड प्रमाणात घेऊन जाण्यास सुरुवात केली कंपनीचे अधिकारी आणि व्यापारी लोक देशातील शेतकरी आणि मजूर तसेच जनतेची आर्थिक लूट करत असत या लोकांकडून कमी किमतीत जबरदस्तीने मालक घेत मिल्का सिंग यांनी 1762 मध्ये याविरुद्ध गव्हर्नर कडे तक्रार केली होती परंतु त्याकडे फारसे लक्ष दिले गेले नाही अनेक मार्गांनी नफा मिळवून देशाची आर्थिक लूट करून देशातील सर्व संपत्ती इंग्लंडकडे कंपनी सरकार घेऊन जात असे ब्रिटीशांचे स्वार्थी वसाहतवादी धोरण असल्यामुळे या धोरणाचा परिणाम व्यापाराबरोबरच शेतीवर सुद्धा झाला आणि यातूनच पुढच्या काळामध्ये शेतकरी चळवळ ही देशामध्ये उभी राहिली
अजितसिंग यांनी शेतकऱ्यांचे प्रश्न घेऊन उभे राहतानाच बिटिशांविरूद्घ लढ्याचे रणशिंग फुंकले आणि १९०७ मध्ये त्यांना मंडाले तुरूंगात पाठविण्यात आले.
१९०७ मध्येच जातीच्या आधारावरील ‘ जाट महासभा ’ ही संघटना स्थापन झाली, तीत बहुसंख्य शेतकरी होते;तथापि तिची ओळख शेतकऱ्यांऐवजी जाट समुदायाची संघटना अशीच राहिली.
त्याचदरम्यान शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर लढणाऱ्या राजा महेंद्र प्रताप यांनी गदर पार्टीच्या माध्यमातून, अमेरिका आणि कॅनडामध्ये एकोणिसाव्या शतकात स्थायिक झालेल्या शिखांनी मायभूमीत परत यावे आणि शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांविषयी संघर्ष करून ब्रिटिश सत्ता हुसकावून लावण्याचे प्रयत्न जारी ठेवावेत, असे आवाहन केले.
हिंदू , मुस्लिम, शीखअशा सर्वच शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या या संघटनेने विसाव्या शतकाच्या पहिल्या चार दशकांमध्ये लाहोर, फैसलाबाद, ल्यालपूर अशा अनेक ठिकाणी शेतकरी परिषदा भरविल्या.
१९०७ मधील ल्यालपूर शेतकरी मेळाव्यात ‘ पगडी संभाल ओ जट्टा ’ ही शेतकऱ्याला स्वाभिमानाची शिकवण देणारी देशातील शेतकरी आंदोलनाची पहिली घोषणा दिली गेली.
नेतृत्व संघटनेची बांधणी आणि राष्ट्रीय परिणाम या परिमाणांनुसार एकोणिसावे शतक संपतासंपता पंजाबमध्ये स्थापन झालेली संघटना देशातील पहिली असली, तरी प्रत्यक्षात पहिले मोठे आंदोलन मात्र महाराष्ट्रात झाले.
आधुनिक चित्रपट आणि आधुनिक पाककला या दोन्हीचेही माहेरघर असणाऱ्या पॅरिसमध्ये ज्यांची फक्त नावे वाचली होती ते पदार्थ इथे रस्त्यावर मिळत होते.
शुभाताईंच्या त्या क्लासमधल्या महिलावर्गाला मांसाहारी पदार्थ शिकवायला व शुभाताईंबरोबर पुण्यातल्या वेगवेगळ्या रेस्टॉरंट्समध्ये जाऊन तिथले खास पदार्थ मागवून ते कसे केले असतील ते लिहून काढायला त्यांनी सुरुवात केली.
मुळात आवडीने ‘हॉटेल मॅनेजमेंट’ केलेले देशपांडे या संस्थेमध्ये सिनेएडिटर असलेल्या मोहन टाकळकर या मित्राच्या सांगण्यावरून मध्ये काम करू लागले.
या लसीचे चांगले परिणाम दिसू लागल्यावर, मुंबईच्या गव्हर्नरने त्यांना मुंबईत आणि पुण्यात पसरलेल्या प्लेगच्या साथीचा मुकाबला करण्यासाठी बोलावले.
मुंबईत परळ येथील सूक्षजीवशास्त्रात संशोधन करणाऱ्या आणि विविध लसींचे उत्पादन करणाऱ्या संस्थेला हाफकिन इन्स्टिट्यूट असे नाव दिले आहे.
संपूर्ण मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी, वसई भागातील आगरी, कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, खारवी, भोई, कराडी, सुतार, कुंभार या शेतकरी समाजांचा त्यांना पाठिंबा होता.
खोती पद्धत रद्द करून शासनाला कूळ कायदा बनविण्यास भाग पाडणारे आगरी समाजातील नेते नारायण नागो पाटील यांच्या स्मृती भूमिपुत्र व प्रकल्पग्रस्तांना लढण्याच्या प्रेरणा देत आहेत.
कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ ऑक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.
जोतिबा लिहितात, ‘भट जोशी आपल्या मतलबी धर्माच्या थापा देऊन अज्ञानी शूद्रास कसकसे फसवून खातात व ख्रिस्ती उपदेशक आपल्या निःपक्षपाती धर्माच्या आधाराने अज्ञानी शूद्रास खरे ज्ञान सांगून त्यास कसकसे सत्यमार्गावर आणतात, या सर्व गोष्टीविषयी म्या एक लहानसे नाटक करून सन १८५५ सालात दक्षिणा प्राइझ कमिटीला अर्पण केले.
जनसंपर्क ही कंपनी महाराष्ट्रात चित्रपट, नाट्य, सांस्कृतिक, राजकीय, सामाजिक, क्रीडा या क्षेत्रांतील कार्यक्रमांना प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवणारी अग्रगण्य कंपनी आहे.
नंतर एकदा पंचगव्यस्नान (गोमूत्र, गोमय, दूध, दही आणि तूप एका फुलपात्रात एकत्रित करावे. त्यात दर्भ ठेवून पाणी घालावे. ते मिश्रण तो दर्भ किंवा तुळशीपत्र यांच्या साहाय्याने मृतदेहावर शिंपडणे), तसेच मस्तकापासून पायांपर्यंत १० वेळा मातीचे स्नान (पाण्यात तुळशीच्या मुळातील माती घालून ते पाणी मृतदेहावर शिंपडणे) घालावे.
वाईट शक्तींच्या आक्रमणांपासून रक्षण होण्यासाठी मधूनमधून दत्ताला प्रार्थना करावी – ‘हे दत्तात्रेया, …. यांच्या लिंगदेहाभोवती तुझे संरक्षक-कवच सतत असू दे. त्यांना पुढची पुढची गती द्यावी, हीच तुझ्या चरणी प्रार्थना !’
पती मृत झाल्यास पत्नीने मंगळसूत्रातील मुहूर्तमणी, तसेच सोन्याच्या तारेत गुंफलेले काळे मणी वेगळे करून ते पतीच्या मृतदेहासमवेत चितेत ठेवण्यासाठी द्यावेत.
नातेवाईकांनी मृत्यूनंतर करण्यात येणारे क्रियाकर्म हे श्रद्धापूर्वक आणि विधीवत केल्यास मृत व्यक्तीचा लिंगदेह भूलोकात किंवा मर्त्यलोकात न अडकता, त्याला सद्गती मिळून तो पुढच्या लोकांत जाऊ शकतो.
मृतदेहास घराच्या पुढील अंगणात नेऊन तेथे त्याचे पूर्वेस डोके आणि पश्चिमेस पाय करून ‘श्री गुरुदेव दत्त ।’ हा नामजप मोठ्याने करत कर्त्याने त्याला आंघोळ घालावी.
अविवाहित पुरुष / स्त्री, तसेच निपुत्रिक व्यक्ती आदींचे क्रियाकर्म अनुक्रमे त्यांचा पाठचा भाऊ, वडील किंवा मोठा भाऊ, नाहीतर आप्तेष्ट यांना करता येते.
ब्लिथाचा बाज दार्जीलिंग जिल्हा ,सिक्कीम ते पूर्व आसाम या प्रदेशातील पर्वतीय क्षेत्र,तसेच,पायथ्यावरील सदाहरितपर्णी वृक्षांच्या जंगलात आढळून येतो.
कळ्या शेंडीचा बाज दक्षिणेकडे केरळ,तसेच पूर्व नेपाळ,सिक्कीम,उत्तर पश्चिम बंगाल,बांगला देश ते पूर्व आसाम या प्रदेशातील पर्वतांतील सदाहरितपर्णी वृक्षाची वने, तसेच,पायथ्यावरील जंगलाआढळून येतो.
पांढऱ्या पोटाचा समुद्रगरुड मुंबईपासून पश्चिम किनाऱ्याचा प्रदेश, लक्षद्वीप बेटे,श्रीलंका,अंदमान व न्निकोबर बेटे या सागरी प्रदेशांत आढळून येते.
अंदमान बेटांच्या समूहात दिसणारे अंदमान हंसक तेथील गोडया पाण्याच्या झिलाणी,दलदली,तसेच,खाडी आणि खाऱ्या पाण्यात आढळून येतात;परंतु ते राहत असलेल्या परिसराचा विनाश झाल्यामुळे आता फक्त मध्य व उत्तर अंदामानातच ते सापडतात.
गिरी लावा: एकोणिसाव्या शतकात देहरादून-नैनीतील भागातील डोंगरउतारावरील गावात व खुरट्या झाडीत आढाळून येत असलेल्या गिरी लावाचे शेवटचे दर्शन १८७६ मध्ये झाले.
उंचीचा पहाडी प्रदेश,तसेच,नेपाळपासून पूर्वेकडे अरुणाचल प्रदेशातील देवदारांच्या वनातील ज्युनिपर,बांबूच्या बेटांत,तांबड्या कंठाचे जीवाजीवक आढळून येतात.
चित्रित चकोत्री : भारतीय द्विक्ल्पातील डोंगराच्या पायथ्यावरील गोटे असलेले झुडपी जंगल,तसेच बांबूच्या वनातील ओढे नाले असलेल्या खुरट्या झाडात चित्रित चकोत्री आढळून येते.
वेणू तित्तीर: आसाम,नागा,कचार,खासी,जैनतिया,गारो,मिझो,मणिपूर,बांगला देश,प्रदेशातील झुडपी जंगलानजीकच्या भातशेती व गवती कुरणात आढळतात.
अमन नाथ यांनी दिल्ली विद्यापीठातून मध्ययुगीन भारताचा इतिहास या विषयात पदव्युत्तर पदविका संपादन केली होती तर फ्रान्सिस हे फ्रेंच राजदूत होते जे १९६९ पासून भारतात राहत होते.
ते दोघे शेखावतीची भित्तीचित्रे लिहिण्यासाठी भित्तीचीत्रांवर संशोधन करत असतांना त्यांना राजस्थानमधील अरावली पर्वतरांगांमधील १५ व्या शतकातील निम्राना किल्ल्याबद्दल कळले.
ह्या स्थळांचे पुनर्निर्माण करतांना त्यांचे मूळ डिझाईन तसेच राहावे म्हणून फक्त आवश्यक सोयींचाच बदल करण्यात आला जसे कि प्लंबिंग आणि वातानुकूलन व्यवस्था.
मौर्य सम्राट अशोक आणि त्यांचा मुलगा दसरश हे दोघे स्वतः बौद्धधर्मीय होते; पण धार्मिक सहिष्णुतेच्या त्यांचा धोरणामुळे त्यांनी वेगवेगळ्या वैदिक व जैन संप्रदायांना ही आपल्या राज्यात स्थिरावण्यास, परवानगी दिली होती.
बाराबारमधील बहुतेक सर्वच लेणींत दोन खोल्या आहेत, ज्या पूर्णपणे ग्रॅनाईट या दगडात कोरलेल्या आहेत आणि आतील पृष्ठभागाला उत्तमपणे पॉलिश केलेले आहे.
पहिली खोली म्हणजे उपासक-उपासिका यांना एकत्रपणे बसता यावे, असे मोठे आयताकृती दालन आहे आणि दुसरी खोली त्याहून थोडी लहान, गोलाकार, घुमटासारखे छत असलेली आहे.
पहिलें - धृतराष्ट्राच्या राज्यसभेत शिष्टाईस गेल्या वेळीं , दुसरें - अर्जुनास गीता उपदेशितांना आणि तिसरें - युधिष्ठिरास राज्याभिषेकझाल्यानंतर द्वारकेस परत जात असतां , उत्तंक नांवाच्या तपोधन ऋषीस त्याचे विनंतीवरून श्रीकृष्णानें विश्वरूपदर्शन दिलें .
तीन संप्रदाय व त्यांचीं घोषणावाक्यें -१ गुरू संप्रदाय - श्रीगुरुदेवदत्त , २ अवधूतसंप्रदाय - अबधूत चिंतन श्रीगुरुदेवद्त्त .
गावातील काही मुले चिखलाचा गोळा घेऊन आले व बाबा आम्हाला गाडी करून द्या, असे म्हणू लागले; परंतु बाबाने गाडी नाही करता येणार, असे सांगितल्यावर मुलांनीच गाडी तयार केली.
येथे जाण्यासाठी बीडहून आल्यास येवलवाडी येथील जालिंदरनाथांचे दर्शन घेऊन डोंगरकिन्ही येथे जाऊन हातोला फाट्यामार्गे कुसळंब व तेथून चिंचोलीला जाता येते.
एप्रिल १९८३ मध्ये शांती स्तूपाची निर्मिती भिक्खू ज्योमोयो नाकामुरा आणि कुशोक बकुला, नवी दिल्लीतील लडाखचे लामा, भारत सरकारच्या अल्पसंख्यक आयोगाचे सदस्य, भारताचे माजी राजदूत आणि भारताचे माजी आंतरराष्ट्रीय राजनयिक, यांच्या देखरेखीखाली झाले.
हा स्तूप प्रकल्प लद्दाखी बौद्धांच्या मदतीने बांधला गेला, ज्यांनी स्वैच्छिक श्रम दिले आणि जपानच्या बौद्धांनी, भारताला बौद्धांचे "पवित्र" जन्मस्थान म्हणून मानले.
हे स्तूप केवळ त्याच्या धार्मिक महत्त्वामुळेच नव्हे तर सभोवतालच्या परिसराचे पॅनोरमिक दृश्ये प्रदान करण्याच्या ठिकाणामुळे देखील पर्यटकांचे आकर्षण बनले आहे.
जगभरात शांती पगोडा आणि विहारे बांधणे हे निचीदात्सू फुजी यांचे ध्येय होते आणि भारतामध्ये बौद्ध धर्माचे पुनरुत्थान करण्याचा प्रयत्न करायचा होता.
लेश्मॅनियासिस ज्याचे स्पेलिंग किंवा असे केले जाते, हा “लेश्मॅनिया” प्रजातीच्या बांडगुळासारख्या जीवामुळे होणारा एक रोग आहे आणि काही प्रकारच्या कीटकांच्या चावण्यामुळे तो फैलावतो.
त्वचेच्या स्वरूपात असणारा त्वचेच्या अल्सरच्या रूपात असतो, तर श्लेष्मल त्वचा आणि बाह्य त्वचेच्या स्वरूपाचा त्वचा, तोंड आणि नाक यांच्या अल्सरच्या रूपात असतो आणि आतड्याच्या स्वरूपाचा त्वचेच्या अल्सरसह सुरू होतो आणि त्यानंतर ताप, लाल रक्त पेशी कमी होणे आणि प्लीहा आणि यकृत यांच्या वाढलेल्या आकाराच्या रूपात असतो.
आतड्याच्या रोगात वापरल्या जाणाऱ्या काही संभाव्य औषधांमध्ये लिपोसोमाल ॲम्फोटेरिसिन बी चा समावेश होतो, पेंटावॅलंट_अँटीमोनियल्स आणि पॅरोमोमिसिन आणि मिल्टेफोसाइन यांचे संयोजन त्वचेच्या रोगासाठी, पॅरोमोमिसिन फ्लूकोनाझोल, किंवा पेंटामिडाइन परिणामकारक असू शकतात.
पारसनिसांच्या संग्रहात मराठेशाहीतील विशेषतः अठराव्या शतकातील घटनांसंबंधीची अनेक अस्सल कागदपत्रे होती; त्याचप्रमाणे त्यांनी संग्हित केलेली जुनी नाणी, चित्रे, कलाकुसरीच्या वस्तू, पोषाख आणि पेहराव आदींचे नमुने होते.
रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर यांनी नाना फडणीस यांच्या मेणवलीतल्या वंशजांकडून मिळविलेल्या दप्तरातील माहितीचा उपयोग पारसनिसांनी त्यांच्या लेखांत केला.
वरील दालने सुसज्ज, विकसित झाली असून अद्याप परिसंवाद, चर्चा-सत्रे, कला-कार्यशाळा, नाट्य व संगीतासाठी ३० ते १५० व्यक्ती मावतील अशी आणखी ४ दालने व कलादालन उभारून तयार आहेत व त्यांचे सुसज्जीकरणाचे काम वेगाने सुरू आहे.
तथापि, आजमितीस त्या दालनांमध्ये तुटपुंज्या साधनांसह संगीत, नृत्य या कलांचे वर्ग, कार्यशळा, परिसंवाद काव्यवाचन इत्यादींचे आयेजन होतच आहे. तसेच हिरवळीवर मुक्त सामाजिक बैठका आयेजिल्या जातात.) या खेरीज खुले नाट्यमंच व प्रेक्षागृह, अतिथी गृह व प्रतिष्ठानचे अद्यावत कार्यालय इत्यादी कामे सुरू करावयाची आहेत.
साहित्येतर क्षेत्रांसाठी आपापल्या क्षेत्रात अखिल भारतीय पातळीवर संस्मरणीय कामगिरी करण-या आणि देशाची सांस्कृतिक उंची उंचावण्या-या ज्येष्ठांना केलेला "हा कृतज्ञतेचा नमस्कार आहे, पुरस्कार नाही' असे कुसुमाग्रजांनी जाणीवपूर्वक नोंदवून हा गौरव दरवर्षाआड देण्याचे निश्चित केले आहे.
कुसुमाग्रजांच्या समृतिदिनी १० मार्च रोजी ज्ञान-विज्ञान, चित्रपट-नाट्य, क्रीडा-साहस, चित्र- शिल्प, संगीत-नृत्य व लोकसेवा ह्या क्षेत्रातील व्यक्तींना रुपये ११०००/- व सन्मानचिन्ह देऊन गौरविण्यात येते.
जीवन दर्शन दालन - या दालनात कुसुमाग्रजांची साहित्यसंपदा, त्यांचा जीवनपट, नामवंत कलाकार, साहित्यिक, समाजसेवक इत्यादींसह काढली गेलेली त्यांची छायाचित्रे यांचे मोठ्या पडद्यावर दर्शन घडत राहते.
याखेरीज, कुसुमाग्रजांच्या हस्ताक्षरातील मूळ पत्रे, सूचना, साहित्य, त्यांना प्राप्त झालेले पुरस्कार, मानपत्रे इत्यादींचा जतन केलेला संग्रह आहे.
ज्ञानपीठाच्या धर्तीवर केवळ मराठीतील सृजनशील साहित्यिकांसाठी दर वर्षाआड 'जनस्थान' पुरस्कार सुप्रसिद्ध पाहुण्यांच्या हस्ते देण्यात येतात.
कविश्रेष्ठ कुसुमाग्रज ह्यांना ज्ञानपीठ पुरस्काराने सन्मानित केल्यानंतर कुसुमाग्रजांना अभिप्रेत असलेले सामाजिक सांस्कृतिक प्रकल्प उभे करणे व अशा प्रकल्पांना प्रोत्साहन देणे, ह्या प्रेरणेांतून २६ मार्च १९९० रोजी कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानची स्थापना नाशिक येथे झाली.
कुसुमाग्रजांचे स्मारक उभारले जाऊन त्याद्वारे प्रतिष्ठानची व्याप्ती वाढावी महाराष्ट्र शासन आणि नाशिक महानगरपालिका ह्यांनी ९००० चौ.
प्रेक्षकांच्या अपेक्षेनुसार ५० ते ३०० पर्यंत प्रेक्षक बघण्याची क्षमता असलेली विविध दालने, आज नाशिक महानगरीच्या मध्यवस्तीत सांस्कृतिक केंद्रे बनली आहे.
हिरव्यागार जमिनीने आच्छादित असलेली दालने आणि त्यांतून विविध वृक्षराजीसह डाक बंगल्याच्या कौलारू प्रवेशद्वारातून दिसणारे स्मारक रसिक वाचकांचा आणि पर्यटकांचा प्रशंसेचा विषय झाले आहे.
सामाजिक स्तरावरील सर्व भेद ओलांडून समाजजीवनाचा सांस्कृतिक स्तर उंचावण्यासाठी साहित्य, विज्ञान, शिक्षण, क्रीडा कला आदि क्षेत्रातील सामाजिक कार्यास प्रोत्साहन देणे.
विशाखा दालन - व्याख्याने, काव्यवाचन, अभिवाचन, मुलाखत, संगीताच्या मैफिली इत्यादींसाठी प्रोजेक्टर, ध्वनि-चित्र मुद्रण यांसह ३०० प्रेक्षकांसाठी, बहूपयोगी वातानुकूलित असे हे सभागृह आहे.
संपूर्ण दिवस देवतेचे स्मरण ठेवावे़ पारायणकाळात मौन पाळल्यास उत्तम़ पारायणाची जागा स्वच्छ, शुद्ध, मन प्रसन्न करणारी व शांत असावी़ ग्रंथ जमिनीवर ठेवू नये़ चौरंगावर वा पाटावर नवेकोरे रेशमी वस्त्र पसरून त्यावर ठेवावा़ पारायणकाळात ग्रंथ ठरल्या जागेवरून हलवू नये़ ग्रंथ वस्त्रात बांधून ठेवू नये़ समाप्तीच्या दिवशीही तो उघडाच ठेवावा़ पारायणासाठी पूर्वाभिमुख बसावे़ धूतवस्त्र परिधान करावे़ काळे वस्त्र नेसू नये़ अभक्ष्य भक्षण व अपेय पान वर्ज्य करावे़ कायिक, वाचिक आणि मानसिक शुद्धी राखावी़ पारायणकर्त्याने पारायणाचे जागी जमिनीवर चटई किंवा पांढरे घोंगडे अंथरून झोपावे़ आचरण शुद्ध व निर्मळ ठेवावे़ आहारावर नियंत्रण असावे़ साधकांनी बाहेरचे अन्न ग्रहण करू नये़ अशातऱ्हेने पारायण करणाऱ्या साधकांना साधनेतले दिव्य अनुभव निश्चितच येतील़
नैवेद्यात आपल्या सद्गुरूंना आवडणारे पदार्थ करावे आधी कुलदेवतेला नैवेद्य दाखवावा , इष्ट दैवतांना नैवेद्य दखवुन झाल्यावर आणखी एका नैवेद्याचे ताट गायीसाठी द्यावे व गणपती , दत्तत्रयांची, शंकराची व सद्‍गुरूंची आरती करावी.
उत्तरपुजा करतेवेळी भक्‍तीपुर्वक अंतःकरणातून प्रथम दैवतांचे बोलवल्याप्रमाणे आल्याबद्दल आभार मानावेत व आपण जनकल्याणासाठी आपल्या स्थानांवर गमन करावे अशी प्रार्थना करावी अक्षता त्या विडयांवर व कलशांवर ‘’पुनरागमनायच’’ असे म्हणून वाहाव्यात.
त्यामुळे खऱ्या साधकांनी निष्काम पारायण करून नाथकृपा संपादन करावी़ काही सांसारिक कामनापूर्तीची आभलाषा ठेवून जे पारायण केले जाते ते सकाम पारायण जाणावे़ देवाच्या प्रतिमेसमोर विशिष्ट हेतु ठेवून तसा संकल्प उच्चारणे; कार्य तडीस जाण्यास मी अमुक एवढी पारायणे करेन असे देवाला सांगणे हे सकाम पारायण़ अशा पारायणानेसुद्धा भाविकांची कार्ये सिद्धीस जातात़ देवाच्या/सद्गुरूंच्या दैवी, अगाध शक्तीचे पाठबळ लाभते़.
२७ नक्षत्रांपैकी आश्र्वनी, रोहिणी, मृग, पुष्य, उत्तरा, हस्त, चित्रा, अनुराधा व रेवती ही नक्षत्रे शुभ जाणावी़ गुरुवार, शुक्रवार आपल्या इष्ट देवतेचा वार हे दिवस पारायणारंभ करण्यास शुभ आणि प्रशस्त आहेत़ विशेषकरून गुरुकृपेस पात्र ठरण्यासाठी गुरुपुष्यामृत योगावर आरंभ करण्याचे सुचविले आहे़.
धार्मिक किंवा प्रासादिक ग्रंथ ठराविक मुदतीत, विशिष्ट पद्धतीने, श्रद्धायुक्त अंतःकरणाने वाचणे़ कोणत्याही ऐहिक गोष्टींच्या प्राप्तीची कामना न ठेवता केवळ निष्काम भावनेने केलेले पारायण साधकाच्या आत्मोन्नतीस पूरक ठरते़ म्हणून निष्काम पारायण हे श्रेष्ठ व श्रेयस्कर ठरते़.
समई वा दीप प्रज्वलीत करावा़ पारायणारंभापासून तो समाप्तीपावेतो दीपज्योत सतत तेवत ठेवावी़ कलशपूजन, दीपपूजन करावे़ सोबतच आसन, शंख व घंटा यांची पूजा करावी़.
सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा,उच्च माध्यमिक शाळा,पदवी महाविद्यालय,अभियांत्रिकी महाविद्यालय,पॉलिटेक्निक,व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा व वैद्यकीय महाविद्यालय आष्टा येथे ३ किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र, प्रसूति व बालकल्याण केंद्र, क्षयरोग उपचार केंद्र, पशुवैद्यकीय रुग्णालय, फिरता दवाखाना, कुटुंब कल्याणकेंद्र आष्टा येथे ३ किलोमीटरअंतरावर आहे.
बहिष्कृत वर्गाची प्रतिनिधीच्या बाबतीत मुळीच दाद न लावता ज्याप्रमाणे एखाद्या जनावराला त्याचा निर्दयी धनी कसाबाच्या स्वाधीन करतो, त्याचप्रमाणे बहिष्कृत वर्गाच्या लोकांना त्यांच्या मायबाप सरकारने वरिष्ठ हिंदी लोकांच्या स्वाधीन केले आहे.
ही शोचनीय स्थिती जगजाहीर करून होत असलेली हेळसांड टाळावयाची असेल व घडत असलेल्या अन्यायापासून व जुलुमापासून बचाव करावयाचा असेल तर वृत्तपत्राची जरुरी सहा वर्षापूर्वीपेक्षा आज अधिक तीव्र आहे.
कारण ब्रिटिश सरकारचे निःपक्षपाती धोरण आमच्या वरिष्ठ समाजाकडून ठरवले जाईल, इतकी त्यांची मनोभूमिका शुद्ध व सात्त्विक बनलेली नाही हा घोर प्रसंग टाळावयाचा असेल तर, आतापासूनच चळवळीला सुरुवात केली पाहिजे.
अवचट म्हणतात, ‘‘मधमाश्या त्या मधुरसावर ऊर्फ मकरंदावर काय प्रक्रिया करतात कोण जाणे; पण त्याचा मध तयार होतो. माणसाने एवढी प्रगती केली तरी प्रयोगशाळेत त्याला मध तयार करता आला नाही अजून.’’ अवचटांबद्दलही असेच म्हणता येईल.
आपल्या सगळ्यांना उपलब्ध होऊ शकेल तीच माहिती त्यांनाही मिळते; पण त्या माहितीवर ते अशी काय प्रक्रिया करतात, की त्यातून ‘अवचट’ शैलीतील मधुलेख तयार होतात.
या चराचर सृष्टीचा मी एक अविभाज्य भाग आहे, माझी नाळ या सर्वाशी जोडली आहे, मानवी अस्तित्व हे स्वयंभू, स्वायत्त आणि स्वतंत्र नाही, ही ती निसर्गजाणीव असून अशा जाणीवजागृतीच्या अनेक क्षणांची प्रचीती या लेखनात येते.
या लेखात ते शेवटी लिहितात, ‘कुठे मधमाश्यांचं सहकार्य आणि परस्परावलंबन; आणि कुठे आपली स्पर्धा आणि वैयक्तिक प्रगतीचा अतिरेक! कुठे त्यांच्या समूहासाठी प्राण देणाऱ्या कामकरी माश्या, तर कुठे आपली पैशासाठी काहीही विकायला तयार असलेली माणसं! कुठे अकार्यक्षम राणीलाही हटवू शकणारी त्यांची लोकशाही, तर कुठे कितीही आरोप सिद्ध झाले तरी सत्तेला चिकटून राहणारी आमची राजकीय संस्कृती!’
अवचटांनी लिहिलेले विविध विषयांवरील लेख त्या क्षेत्रातील गुरू, तज्ज्ञ, अभ्यासक, संशोधक, त्या क्षेत्रात काम करणारे कार्यकर्ते यांच्याशी चर्चा करून आणि त्या जोडीला माहितीजालावरून माहिती मिळवून लिहिले गेले आहेत.
माहिती घ्यायची, ती मनात रुजू द्यायची, त्यातून निवड करायची, आपल्या परिप्रेक्ष्याला अनुरूप असेल तिला प्राधान्य द्यायचे, अनेक गाळण्यांतून, निकषांतून ती तावूनसुलाखून निघते आणि मगच त्याचा अवचट शैलीतील लेख होतो.
त्वक् परिणाम प्रामुख्याने संवाहकामध्ये निर्माण होणाऱ्‍या स्वयंप्रवर्तित विद्युत्‌ चालक प्रेरणांमुळे (मंडलात विद्युत्‌ प्रवाह वाहण्यास कारणीभूत होणाऱ्‍या प्रेरणांमुळे; वि. चा. प्रे.) उद्‌भवतो.
म्हणजे लंबच्छेदावरील प्रत्येक बिंदूजवळची प्रवाह घनता सारखी असते; परंतु प्रवाह प्रत्यावर्ती असल्यास प्रवाहाचे वितरण एकविध न राहता संवाहकाच्या पृष्ठभागाजवळ प्रवाह घनतेचे मूल्य वाढते.
अती उच्च कंप्रतेस तर संवाहकातील प्रवाह संवाहकाच्या पृष्ठभागाजवळ अत्यंत पातळ पापुद्र्यात अथवा त्वचेत केंद्रित झालेला असतो, या आविष्काराला त्वक्‌ परिणाम म्हणतात.
दंडगोलाकार संवाहकाच्या आतील भागातून फारच थोडा प्रवाह वाहत असल्यामुळे उच्च कंप्रता प्रवाह प्रेषणासाठी नलिकाकार संवाहक वापरून द्रव्याची बचत करतात.
उच्च कंप्रतेस वापरावयाच्या अनुस्पंदनी विवरे आणि तरंग मार्गदर्शक यांच्या पृष्ठभागांवर विद्यूत्‌ रोधामुळे होणारा शक्तिव्यय कमी करण्यासाठी चांदीचा मुलामा दिलेला असतो.
बुद्धमूर्तीसमोर विपश्यनेसाठी बसल्यावर साधनेमध्ये बाधा येऊ नये यासाठी, प्रकाश डोळ्यांवर नव्हे तर पाठीमागून पडावा याची पुरेपूर काळजी घेण्यात आलेली असते.
'सखी मंद झाल्या तारका', 'ही वाट दूर जाते ' यांसारख्या अनेक प्रसिद्ध गाण्यांमध्ये किंवा इंडो जॅझ ग्रुपच्या ॲंटीग्रॅव्हिटी, बुगी फॉर हनुमान अशा सीडीज् मध्ये सोमणांची बासरी ऐकायला मिळते.
"ऊंचे लोग ऊंची पसंद", "चवीनं खाणार त्याला केप्र देणार", " या वर्षी पु.लंची दिवाळी तुमच्या घरी ", "सकाळ घरात आला की, आजोबांपासून नातवापर्यंत सासूपासून सुनेपर्यंत सगळ्यांचा स्वार्थ एकदम जागा होतो" , " प्रत्येक कुटुंबासाठी-कुटुंबातील प्रत्येकासाठी सकाळ" या काही त्यांच्या गाजलेल्या जाहिराती आहेत.
महाविद्यालय, गरवारे महाविद्यालय, टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठ येथे इंग्रजी तसेच रानडे इन्स्टिट्यूट येथे पत्रकारिता, तर सिम्बायोसिस येथे सोमण यांनी अशा विषयांचे अध्यापन केले.
अनेक औद्योगिक, शैक्षणिक, वैद्यकीय, राजकीय, सांगीतिक लघुपटांसाठी तसेच अनेक दृकश्राव्य कार्यक्रमांसाठी सोमण यांनी संहिता लिहिल्या आहेत.
आज आपल्या भाषेचा अभिमान असतानाही एक गोष्ट मान्य करावीच लागेल ती म्हणजे विज्ञानाच्या क्षेत्रात मूलभूत संशोधनाचे काम करणा-या इंग्रजी सारख्या ज्या भाषा आहेत, त्यांचे महत्त्व अनन्य साधारण आहे.
तथा प्रकारची परिस्थिती आपल्याला येथे निर्माण करणे शक्य आहे सुद्धा भावना आपल्या समस्त लेखक, साहित्यिक मंडळींच्या मनापर्यंत जर जाऊन पोहोचली तर त्याचा निश्चितच चांगला परिणाम होईल.
उत्तम ग्रंथांचे भाषांतर शासनामार्फत तसेच इतर संस्था व्यक्ति यांच्यामार्फत केले गेले पाहिजे त्यासाठी लागणारे नवीन शब्द परिभाषेच्या सहाय्याने सतत तयार करत राहिले पाहिजे.
आंबेडकरांनी उच्चवर्णीयांना जातीची अहंता सोडायला भाग पाडले आणि दलित व मागास समाजाचे समग्र मानसिक परिवर्तन करून त्यांना आत्मसन्मानाची जाणीव करून दिली.
स्त्रियांमधील जननांग अंगच्छेदन , ज्याला स्त्रियांमधील जननांग कापून काढणे आणि स्त्रीचा सुंता करणे असे देखील म्हणतात, या सर्वांची वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन ने अशी व्याख्या केली आहे “सर्व कार्यपद्धती ज्यामध्ये स्त्रियांचे बाह्य जननेंद्रिय आंशिकरित्या किंवा पूर्णपणे काढून टाकणे किंवा स्त्रियांमधील जननांग अवयव वैद्यकीय नसलेल्या कारणांसाठी काढून टाकणे समाविष्ट असते”.
हे वांशिक गटतसेच उप-सहारा आणि ईशान्य आफ्रिका यांमधील 27 देशांमध्ये, आणि आशिया, मध्य पूर्व आणि इतर ठिकाणच्या स्थलांतरित समुदायामध्ये कमी प्रमाणात, एक सांस्कृतिक विधी म्हणून करण्याचा प्रघात आहे.