polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
एने जाहीर केले की प्रोड्राइव्ह एफ१ हे २००८ फॉर्म्युला वन हंगामात भाग नाही घेणार कारण काही कायदेशीर गोष्टींमुळे त्यांचा बराच वेळ गेला व आता त्यांना २००८ हंगामात भाग घेण्यासाठी वेळेवर संघ तैयार करण्यासाठी वेळ बाकी राहिला नाही आहे.
२००८ मध्ये सुपर आगुरी एफ१ला विकत घेण्याचा प्रस्ताव मांडला होता, पण त्यांनी तो नाकारला कारण स्पाईस ग्रुपने ही अट घातली होती की नरेन कार्तिकेयनला मुख्य चालक म्हणून नेमले जावे.
सुपर आगुरी एफ१ने मग पुन्हा जाहीर केले की त्यांनी मॅग्मा ग्रुप बरोबर त्यांची आर्थिक परिस्थिती सुधरण्यासाठी एक करार केला आहे, पण शेवटी हा करार सुद्धा पूर्ण झाला नाही व शेवटी मे ६, इ.
२००८ फॉर्म्युला वन हंगामात युरोपियन ग्रांप्री ही वेलेंशिया स्ट्रीट सर्किट येथे आयोजीत करण्यात आली, या आधी युरोपियन ग्रांप्री नेहमी नुर्बुर्गरिंग येथे आयोजीत करण्यास येत असे.
इंडियानापोलिस मोटर स्पीडवेने २००८ फॉर्म्युला वन हंगामात शर्यत नाही आयोजीत केली, पण पुढे शर्यत इंडियानापोलिस मोटर स्पीडवे येथे आयोजीत नाही करणार असे ही सांगितले नाही कारण युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री २०१२ फॉर्म्युला वन हंगामात ऑस्टिन, टेक्सास येथे आयोजीत होणार आहे.
सर्किट डी नेवेर्स मॅग्नी-कौर्स येथील २००७ फ्रेंच ग्रांप्री नंतर असे जाहीर केले गेले की, तेथे परत फ्रेंच ग्रांप्री आयोजीत नाही केली जाणार.
काही वैकल्पिक जागा सुचवण्यात आल्या ज्यामध्ये "पॉल रिचर्ड सर्किट", डिजनीलँड, पॅरीस जवळील एक सर्किट अणि "चर्लस डी गॉल्ल एयरपोर्ट"चा समावेश होता.
विलियम्स एफ१ला तिसऱ्या दिवशी परीक्षणातुन माघार घ्यावी लागली कारण त्यांना काझुकी नाकाजिमाच्या गाडीच्या अपघाता नंतर आलेले बिघाड सुधरवयाचे होते.
स्कुदेरिआ फेरारी आणि टोयोटा एफ१ हे दोघे संघ बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे परीक्षण करत असल्यामुळे, सर्किटो डी जेरेझ येथील परीक्षणात सहभागी नाही होऊ शकले.
परीक्षणाच्या दुसऱ्या दिवशी स्कुदेरिआ फेरारी सामील झाले, व फिलिपे मास्साने पाउस पडत असतांनाही त्यांच्यासाठी त्या दिवसाचा अव्वल वेळ नोंदवला.
परीक्षणाच्या दुसऱ्या दिवशी मॅक्लरीनने स्कुदेरिआ फेरारीवर वर्चस्व ठेवत दोघ्या मॅक्लरीन चालकांनी स्कुदेरिआ फेरारीच्या चालकांना मागे टाकले व शेवटच्या दिवशी यार्नो त्रुल्ली ने टोयोटा एफ१साठी त्या दिवसाचा अव्वल वेळ नोंदवला.
स्कुदेरिआ फेरारी, मॅकलारेन आणि टोयोटा रेसिंग या कारनिर्मात्या संघांनी त्यांच्या २००८ फॉर्म्युला वन हंगामात चालवण्याच्या गाड्यांचे परीक्षण केले.
डब्ल्यु.२९ गाडीचे परीक्षण केले व रेनोल्ट एफ१ आणि रेड बुल रेसिंग कारनिर्मात्या संघांनी त्यांच्या २००७ फॉर्म्युला वन हंगामात सामील झालेल्या गाड्यांचे परीक्षण केले.
होंडा रेसिंग एफ१, स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो, सुपर आगुरी एफ१ आणि फोर्स इंडिया कारनिर्मात्या संघांनी सुद्दा या परीक्षण सत्रात भाग घेतले.
व सुपर आगुरी एफ१ संघाने दुरचित्रवाहीणी व व्रूतपत्राच्या वार्ताहारांना प्रश्न-उत्तराच्या सभेचे आश्वासन दिले असतानाही, ते तेथे हाजर नाही जाले.
पहिल्या दिवशी परीक्षणावेळेत सर्किट डी काटलुन्या येथे खुप पाऊस झाला, तरीपण रेड बुल रेसिंग, विलियम्स एफ१, रेनोल्ट एफ१ आणि टोयोटा एफ१ संघ परीक्षणासाठी सामील झाले.
लुइस हॅमिल्टनहा सर्वात लहान वयात अजिंक्यपद जिंकणारा या पदवीच्या मानकरी झाला व डेमन हिल नंतर ग्रेट ब्रिटनसाठी अजिंक्यपद जिंकणारा तो एकमेव चालक ठरला.
सुपर आगुरी एफ१ संघाने मे ६ रोजी या हंगामातुन माघार घेतली, त्यांची आर्थिक स्थिती बिघडल्यामुळे त्यांना फक्त ४ शर्यती पूर्ण करून माघार घ्यावी लागली.
२००८चा फॉर्म्युला वन हंगामात काही नवीन कायदे सुद्धा अमलात आणण्यात आले, जसे ट्रॅक्शन कंट्रोल, लाँच कंट्रोल व इंजिन ब्रेकींग रिड्कशन या इलेक्ट्रॉनिक यंत्रांवर प्रतिबंध.
किमी रायकोन्नेनने लुइस हॅमिल्टनला पहील्या अर्ध्या हंगाम चुरशीची लढत दिली व दुसऱ्या अर्ध्या हंगामात फिलिपे मास्साने त्याला चांगलेच आव्हान दिले.
या हंगामात सिंगापूर ग्रांप्रीसाठी मरीना बे स्ट्रीट सर्किट व युरोपियन ग्रांप्रीसाठी वेलेंशिया स्ट्रीट सर्किट, या दोन नवीन सर्किटांचा समावेश करण्यात आला.
फॉर्म्युला वनच्या इतिहासात पहिल्यांदा असे झाले की सर्व संघानी त्यांच्या दोघ्या चालकांचा वापर पूर्ण हंगामात केला, व पहील्यांदा ट्रॅक्शन कंट्रोलच्या बिना गाड्या चालवण्यात आल्या होत्या.
ब्रायन विल्सन केर्निघन, हे एक संगणकशास्त्रज्ञ असून बेल लॅब्ज मध्ये काम करताना त्यांचा युनिक्सचे जन्मदाते केन थॉम्प्सन आणि डेनिस रिची यांच्या बरोबरीने युनिक्स आणि तिच्या विचारप्रक्रियेत महत्त्वपूर्ण सहभाग होता.
१७ मार्च १७५४ मध्ये कुंभेरीच्या किल्ल्याला वेढा दिला असताना भर दुपारी खंडेराव छावणीतून बाहेर पडले आणि किल्ल्यावरून सोडलेल्या तोफेचा गोळा लागून त्यांना वीरमरण प्राप्त झाले.
मल्हाररावांनी गनिमी काव्याने युद्ध करण्याचा सल्ला भाऊसाहेब पेशव्यांना देऊनसुद्धा त्यांनी त्याकडे दुर्लक्ष केले आणि रणांगणात मराठ्यांना पराभव स्वीकारावा लागला.
त्यांच्या वडिलांचा, खंडोजी वीरकर चौगुला यांचा, अशाच भटकंतीत पुणे व सातारा जिल्ह्याच्या सीमेवरील निरा नदीच्या काठी असणाऱ्या होळ या गावी मुक्काम पडला होता.
मल्हार लहान असतानाच खंडूजीचा मृत्यू झाला आणि मल्हार व त्याच्या आईवर भाऊबंदांचा जाच वाढू लागला, म्हणून दोघांनी सुलतानपूर परगण्यातील तळोदे येथे भोजराज बारगळ या मामाकडे आश्रय घेतला.
तिसऱ्या स्वारीनंतर त्याचे डोळे उघडले आणि त्याच्या सफदरजंग या वजीरामार्फत त्याने कनोज येथे होळकर-शिंदेंशी दिल्लीच्या तख्ताच्या रक्षणाचा करार केला.
होळकर-शिंदेंनी जरी हा करार पेशव्यांचे प्रतिनिधी म्हणून केला असला, तरी या दोघां प्रबळ सरदारांचे सामर्थ्य पाहूनच बादशहा हा करार करायला प्रेरित झाला होता.
पानिपतच्या युद्धापूर्वीच १३ मार्च १७६० रोजी मल्हाररावांनी अब्दालीशी तह करून त्याला परतही पाठवायची सुरुवात केली होती, परंतु तोवर भाऊसाहेब पेशवेच उत्तरेत यायला निघाल्याने नजीबाच्या आग्रहाने अब्दाली येथेच थांबला.
१४ जानेवारी १७६१ रोजी मल्हारराव होळकर ऐन वेळी रणमैदान सोडून गेले असा त्यांच्यावर आक्षेप आहे पण आता नव्या पुराव्यांच्या प्रकाशात संजय क्षीरसागर या संशोधकाने, मल्हारराव सायंकाळी साडेपाचपर्यंत रणमैदानावरच झुंजत होते व त्यांनी आपला सरदार संताजी वाघ यास भाऊच्या मदतीसाठी ससैन्य पाठवले होते हे सप्रमाण सिद्ध केले आहे.
जयाजी शिंदेंचा बिजोसिंगने केलेला खून आणि कुंभेरच्या लढ्यात खंडेराव होळकरांचा झालेला अपघाती मृत्यू या प्रकरणांमुळे शिंदे-होळकरांत जरी वैमनस्य निर्माण झाले असले तरी मराठी साम्राज्याच्या हितासाठी त्यांनी शिंदेंशी पुन्हा मैत्री साधण्याचा अनेकदा प्रयत्न केला.
पानिपतनंतर मराठेशाहीची बिघडलेली घडी पुन्हा बसविण्यात माधवराव पेशव्यांबरोबर मल्हाररावांनी पुढाकार घेतला आणि सलग मोहिमा आखून ते स्वतःला कार्यमग्न ठेवू लागले.
छत्रपती शाहु महाराज यांनी मराठ्यांचे उत्तर भारतात वर्चस्व प्रस्थापित करण्यात मोठा वाटा असलेल्या मल्हाररावांना छत्रपती शाहु महाराजांनी इंदूर संस्थानाची जहागिरी दिली.
पराभवाचे शल्य मनामध्ये बोचत असतानाच, आणखी एक दुःखद धक्का बसला, त्यांच्या पहिल्या पत्नी गौतमाबाई २९ सप्टेबर १७६१ रोजी मृत्युमुखी पडल्या.
अहिल्येची राजकारणातील समज पाहून मल्हारराव अनेकदा तिच्याशी सल्लामसलत करीत असत, स्वतः मोहिमेवर असताना दौलतीची आणि खाजगीची दोन्ही जबाबदाऱ्या अहिल्येला पार पाडाव्या लागत होत्या.
जेजुरीचा खंडेरायाच्या कृपादृष्टीमुळेच आपली प्रगती झाली असल्याची मल्हाररावांची धारणा होती, त्यामुळेच त्यांनी सुभेदारी मिळाल्याबरोबर जेजुरीला कुलोपाध्ये नेमले.
शिपाईगिरी करीत असताना तरुण बाजीराव पेशवे यांच्याबरोबर त्यांची खास मैत्री जुळून आली आणि आपल्या पराक्रमाच्या जोरावर इसवी सन १७२९ च्या सुमारास त्यांना माळवा प्रांताची सुभेदारी मिळवली.
याच दरम्यान इमारतीच्या तळमजल्या मध्ये काही लोक सामान पोस्त करणाऱ्या गाडितुन आत घुसतात व त्याच वेळेस दोन जण पहिल्या मजल्यवरील रिसेप्शन मध्ये पोहोचतात.
या लोकांचा सुत्रधार असतो हान्स ग्रुबर हा जर्मन रॅडिकल ग्रुपचा सदस्य असतो व आपले काही जर्मन साथिदारांना घेउन ही इमारत व नाकाटोमीचे कर्मचारी यांचे अपहरण करण्याचा त्याचा डाव असतो.
हान्स व त्याचे साथिदार पार्टी चालु असते त्याठिकाणी पोहोचतात व त्याच वेळेस इतर साथिदार इमारतीची संपर्क व्यवस्था बंद पाडणे, बंदुका व क्षेपणास्त्रे यांची रवानगी व इमारतीमध्ये ठिकठिकाणी बॉम्ब पेरणे इत्यादी कामे करत असतात.
त्याची मागणी पोलीस कक्षामध्ये कोणीतरी जोक करत आहे असे समजतात या दर्म्यान जॉन इमारतीच्या गच्चीवर आहे असे हान्सला कळते तो त्याचा भरवशाचा साथिदार कार्लला जॉनचा वध करयाला पाठवतो.
या चित्रपटातची शैली म्हणजे घडणाऱ्या घटनांचा संदर्भ देणारे दुवे सातत्याने आगोदरील घटनांमध्ये दाखवणे ही शैली पुढिल अनेक सुपरहिट ऍक्शन चित्रपटात वापरली गेली.
जॉनला या परिस्थितीत पोलिसांना खबर कशी पोहोचेल याचा विचार करत असतो तो बिल्डिंगचा अग्नीशमन अलार्म वाजवतो पण तो प्रयत्न हान्स उधळुन लावतो.
चंद्राचे पृथ्वीपासूनचे अंतर जास्त असताना चंद्र पृथ्वी आणि सूर्य यांमध्ये एका रेषेत आल्यास चंद्राचे कोनीय माप हे सूर्यापेक्षा लहान झाल्याने सूर्य पूर्णपणे झाकला जात नाही.
चंद्र मध्ये आल्याने पृथ्वीवर येणारा सूर्यप्रकाश अडविला जाऊन जशी चंद्राची गडद सावली तयार होते, तशीच विस्तारित प्रकाशस्रोतामुळे प्रच्छायेभोवती फिकट सावली देखील पडते.
जेव्हा निरीक्षक सापेक्ष एक खगोलीय वस्तू दुसऱ्या खगोलीय वस्तूच्या आड येते, म्हणजेच निरीक्षकासाठी पहिली वस्तू दुसऱ्या वस्तूला झाकते, तेव्हा पहिल्या वस्तूने दुसऱ्या वस्तूला ग्रहण लावले असे म्हणतात.
सूर्यग्रहण साध्या डोळ्यांनी पाहणे हानिकारक असल्याने ग्रहणाचे चष्मे लावूनच, किंवा सूर्यबिंबाचे आरसा वापरून प्रतिबंबाचे भिंत किंवा पडद्यावर प्रक्षेपण करून पाहणे निर्धोक असते.
परंतु इतकी कुमक तडकाफडकी पाठवणे शक्य नसल्याने वरिष्ठांनी चांदपुरीला यशस्वी माघार घेणे अथवा चौकीवर टिच्चून राहून आक्रमण थोपवण्यासाठी सांगितले व दोनपैकी काय करायचे याचा निर्णय चांदपुरीवर सोडला.
त्यावेळी जर कुणाला चौकी सोडून जायचे असेल तर आत्ताच जावे, नंतर लढाईदरम्यान कोणी पळून जात असेल तर त्याला जागीच गोळी घालण्यात येईल असा इशाराही दिला.
रणगाड्याविरुद्ध हवाईहल्ले परिणामकारक ठरले असते परंतु हवाईतळावर केवळ हॉकर हंटर विमाने होती व त्यात रात्रीच्या अंधारात उड्डाण करून आक्रमण करणे शक्य नव्हते म्हणून विंगकमांडर बावा यांनी सूर्योदय झाल्या झाल्या हवाईहल्ला चढवण्यात येईल असे सांगितले.
इकडे लोंगेवालाजवळ पोचलेले पाकिस्तानी रणगाडे भारतीय सैन्याने पेरलेल्या रणगाडाविरोधी सुरूंगांची चाहूल लागल्याने अलीकडेच थबकले पण त्यांनी लांबूनच हल्ला करण्यास सुरुवात केली.
भाजून काढणाऱ्या तोफगोळ्यांचा व गोळ्यांच्या वर्षावात भारतीयांनी जबरदस्त निर्धार दाखवला व चौकीवर ताबा मिळवू पाहणाऱ्या सैनिकांचा वेध घेत ताबा कायम ठेवला.
रणगाड्यांच्या भडिमारात खंदकांमागे उभी असलेली भारतीय जीप व त्यावरील तोफ निकामी झाली परंतु त्यापलीकडे पाकिस्तानी रणगाडे फारसे नुकसान करू शकले नाहीत.
अचूक वेध घेत आपल्याकडील अग्निबाण आणि मोठ्या बंदूकांनी त्यांनी पाकिस्तानी रणगाड्यांचा वेध घेण्यास सुरुवात केली व २२ रणगाडे पूर्णपणे उद्ध्वस्त केले व इतर असंख्य रणगाडे व इतर वाहने निकामी करून टाकली.
खानच्या धोरणामुळे असे समजले गेले होते की भारताबरोबरचा खुल्या संघर्ष आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे फार काळ टिकू शकणार नाही आणि पूर्वी पाकिस्तानाचा बचाव करणे शक्य नाही, युद्ध-प्रयत्नांवर एक वाताघातीचे साधन म्हणून शक्य तितके भारतीय क्षेत्राचे मोठे क्षेत्र म्हणून कब्जा करण्याची गरज आहे.
हे करण्यासाठी, जनरल टिक्का खानने भारतामध्ये एक आक्रमणाचा प्रस्ताव मांडला होता आणि पीएएफने "अधिलिखित अग्रक्रमाने या हल्ल्याला जास्तीत जास्त मदत देणे हे होते".
आक्रमकांसाठी प्रारंभिक योजना म्हणजे कमीत कमी पीएफच्या हवाई वर्चस्वा द्वारे ज्याच्या आधारावर खानाच्या फौजा अतिवेगवान पद्धतीने भारतीय क्षेत्रात खोलवर शिरून मोक्याच्या जागा काबीज करतील.
खानच्या सैन्याला पाठिंबा देण्यासाठी, पीएएफने 3 डिसेंबरच्या संध्याकाळी युद्धापूर्व आक्रमणे घडवून आणली ज्यामुळे औपचारिक धुसफूस सुरू झाली.
पश्चिम क्षेत्रामध्ये, आंतरराष्ट्रीय सीमारेषाच्या जवळ रहीम यार खान हे गाव, खानच्या सैन्यांसाठी एक महत्त्वपूर्ण संवाद केंद्र स्थापन केले आणि हे खानाच्या फौजेसाठी रासादीचे सिंध - पंजाब रेल्वे मार्गावरील एक अतिसंवेदनशील केंद्र ठरले.
रहिम यार खान भारतीय फौजेच्या भक्ष्यस्थानी पडल्यास सिंध आणि पंजाब प्रांतामधील रस्ते आणि रेल्वे सेवा ठप्प होऊन इंधन आणि दारूगोळ्याअभावी जो कराचीला पाठवण्यात येतो खानाच्या फौजांची कुचंबना होईल.
या चौकीवर १२० सैनिक एक जीपवरील तोफ तैनात होती तसेच मदतीसाठी सीमा सुरक्षा दलाची ऊंटावरील तुकडी देखील होती ज्याचे नेतृत्व कॅप्टन भैरवसिंगकडे होते.
१९७१ च्या शेवटी भारतीय लष्कराने आपली मोठी ताकद बांगलादेश आघाडीवर लावून जर पश्चिमेकडून पाकिस्तानने हल्ला केला तर त्या आघाडीवर पाकिस्तानला रोखून धरण्यापुरती कुमक ठेवलेली होती.
नोव्हेंबर १९७१ च्या शेवटी भारतीय लष्कराने बांगलादेशच्या सीमेवर आक्रमक हल्ले चढवले व बांगलादेशच्या मुक्तीबाहिनीने देखील त्यांच्या देशांतर्गत उठाव केला.
बांगलादेशमधून केला जाणारा बचाव कुचका ठरणार होता याची पाकिस्तानला कल्पना होती म्हणून भारताला पश्विम सीमेवरून परास्त करून भारताला शरणागती पत्करायला लावायचे व नंतरच्या तहात पाकिस्तानची एकता अखंड ठेवण्यासाठी भाग पाडायचे अशी पाकिस्तानी आक्रमणाची ढोबळ आखणी होती.
त्यांनी स्वतःच्या तुलनेने कमी संख्याबळ असलेल्या सैन्यास पाठबळ म्हणून किशन गड मार्गे रामगडच्या पश्चिमेस असलेल्या विभागीय मुख्यालयाला आक्रमण करण्याचे ठरविले.
परंतु ह्या हेरांना लोंगे वाला ठाण्याची जी पूर्वी ठाणी होती आणि आता पंजाब रेगीमेंतच्या कंपनीच्या अधिपत्याखाली होती तिची माहिती पुढे पाठवता आली नाही.
या लढाईत भारताच्या केवळ १२० सैनिकांनी पाकिस्तानच्या २,००० पेक्षा जास्त सैनिक असलेल्या मोठ्या ब्रिगेडचा आणि सुमारे ६५ रणगाड्यांचा सामना करून कडवी झुंज दिली व सकाळपर्यंत पाकिस्तानी सेनेला झुंजवत ठेवले.
भारतीय युद्धकाव्यानुसार आंतरराष्ट्रीय सीमेपलीकडे १२व्या भारतीय तुकडीने सरकारी तला मार्गे इस्लाम गडच्या दिशेने आक्रमण करून नंतर बघ्ला मार्गे रहीम यार खान काबीज करणे असे ठरले.
ह्यामुळे फक्त पंजाब प्रांतातील पाकिस्तानी बचाव अस्थिर होईल असे नाही तर जम्मू आणि काश्मीर प्रांतातील बचावसुद्धा अस्थिर होईल जेणेकरून साखरगड क्षेत्रामध्ये भारतीय आक्रमण करून तिथे अडकलेल्या पाकिस्तानी फौजांचा समाचार घेणे शक्य होईल असे ठरले.
दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान येथील विमाने बनवण्याच्या काराखान्यामुळे तसेच नव्या सुरू झालेल्या रेल्वेमार्गांमुळे अटलांटाची लोकसंख्या मोठ्या प्रमाणावर वाढली.
एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस स्थापन झालेले अटलांटा अमेरिकन यादवी युद्धादरम्यान दक्षिणेकडील राज्यांचे एक प्रमुख वाहतूक व लष्करी केंद्र होते.
अटलांटा-मॅरिएटा-सॅंडी स्प्रिंग्ज ह्या महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या सुमारे ५२.६९ लाख असून ह्या दृष्टीने ते अमेरिकेमधील नवव्या क्रमांकाचे मोठे महानगर आहे.
म्हणूनच सन १९२९मध्ये दोघांच्यात समझोता होऊन, सेंट पीटर चर्चच्या लगतची १०९ एकर जागा त्यांना देऊन एका नव्या राष्ट्राची निर्मिती करण्यात आली.
टेलिफोन केंद्र, पोस्ट ऑफिस, रेडिओ, सार्वजनिक बागा, बँक व्यवस्था, औषधविक्री यांच्याबरोबर पोपच्या सुरक्षेसाठी खास दल उभारलेले आहे.
१९२९मध्ये स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून त्याला मान्यता मिळाली, त्या वेळी इटलीचा भावी हुकूमशहा बेनिटो मुसोलिनी याने राजाच्या वतीने आणि ‘पोप पायस ११’तर्फे कार्डिनल सेक्रेटरी पिएत्रो गॅस्पारी याने ‘स्वातंत्र्या’च्या करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या.
दाजी भाटवडेकरांच्या संस्कृत नाटकांमधून त्यांनी कामे केली तसेच त्यांनी स्वतः केलेली एकपात्री 'सौभद्र' आणि एकपात्री 'मानापमान' ही खूप गाजली होती.
'दूरदर्शन' वर फार चांगले असे काही कार्यक्रम पहायला मिळत त्यांपै़की 'प्रतिभा आणि प्रतिमा' हा रविवारी सकाळी मुंबईहून होणारा मराठी कार्यक्रम एक होता आणि सुहासिनीबाई त्याच्या निर्मात्या होत्या.
साहित्य-संगीत-नाटय क्षेत्रातील प्रसिद्ध व्यक्तींच्या एक तासाच्या मुलाखती असा हा कार्यक्रम असे आणि बरेच कलाकार-लेखक-विद्वान लोक पाहण्यास मिळाले,
‘रत्नपारखी योजना’ नावाचा उपक्रम सुहासिनी मुळगावकर तेव्हा चालवत असत ,या मध्ये सध्याच्या ‘सारेगमा’ स्पर्धा आहे, तसा कार्यक्रम त्या सादर करत होत्या.
नेहमी प्रमाणे मुलाखतीनंतर सुहासिनी बाई नी आपल्या नेहमीच्या पद्धतीने , गाण्याची फ़र्माईश करत प्रभुदेव सरदार ना म्हणाल्या, “गाणार ना सरदारजी “.
सुहासिनी मुळगावकर यांनी एक आठवण सांगितली होती कि कॉलेजला असताना वडील रोज गीतेतील श्लोक बेस्टच्या तिकिटाच्या मागे लिहून द्यायचे, बस येई पर्यंत मी तो पाठ करत असे,यातून कॉलेज संपेपर्यत माझी भगवतगीता पाठ झाली.
त्यानंतर संशोधकांनी "मॉलेक्‍युलर' घड्याळाच्या तंत्राचा वापर करून त्या पहिल्यांदा केव्हा लावण्यात आल्या याचा शोध घेण्याचा प्रयत्‍न केला. त्यावरून असे ध्यानात आले की इ.स.पू. सहा ते सात हजार वर्षांपूर्वी तांदूळ पहिल्यांदा शास्त्रोक्त पद्धतीने लावण्यात आला असला पाहिजे. इसवी सनपूर्व २००० च्या आसपास जेपोनिका आणि इंडिका या दोन्ही प्रजाती वेगळ्या झाल्या. या संशोधकांच्या मते इतिहासातील दाखलेही या शोधाची पुष्टी करतात. इतिहासातील नोंदींनुसार चीनमधील यांगत्से नदीच्या खोऱ्यात इ.स.पू. सहा ते सात हजार वर्षांपूर्वी तांदुळाची शेती सुरू झाली होती. तर भारतात गंगेच्या खोऱ्यात इ.स.पू. दोन हजार वर्षांपूर्वी तांदुळाची शेती सुरू झाली होती. पुरुमुगम यांच्या मते "चीनमधील व्यापाऱ्याच्या मार्फत तांदूळ भारतात गेला असावा आणि तेथे स्थानिक प्रजातीबरोबर त्याचा संकर झाला असावा.
छत्तीसगढ मध्ये पिकविल्या जाणाऱ्या 'गटवान' 'महाराजी' व 'लिचा' या तीन जातीच्या तांदुळात कर्करोगाशी लढण्याची क्षमता असण्याचा दावा भारतीय वैज्ञानिकांनी केला आहे.
फुफ्फुस व स्तनाचा कर्करोग यामधील सामान्य पेशींना कोणत्याही प्रकारची हानी न पोहोचविता, तो बरा करण्याची क्षमता या तांदुळांमध्ये आहे असा त्याचे अभ्यासानुसार दावा करण्यात आलेला आहे.
पटण, पटणी, पठारी कोळंबा, परिमल, पाटणी, पाटनी, पांढरी साळ, बासमती, बुगडी तांदूळ, भोगावती, मालकुडई, मासडभात, माळपटणी, मुडगा, मुंडगा, मुडगे, मुंडगे, मोगरा
"पीएनएएस' या विज्ञानविषयक पत्रिकेत प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या शोधानुसार तांदुळाच्या शेतीला नऊ हजार वर्षांपूर्वी चीनमध्ये सुरुवात झाली. या सिद्धान्तानुसार तांदुळाच्या दोन प्रजाती, पहिली "ओरिजा सॅटिव्हा जेपोनिका' आणि दुसरी "ओरिजा सॅटिव्हा इंडिका'.
बहरैन ग्रांप्री ही शर्यत साखीर, मनामा येथील नवीन बांधण्यात आलेल्या बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे भरवण्यात आली व चिनी ग्रांप्री शांघाय येथील पुन्हा नवीन बांधण्यात आलेल्या शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे भरवण्यात आली.
ब्राझिलियन ग्रांप्री शर्यत, जी नेहमी हंगामाच्या सुरवतीला भरवण्यात येत असे, तीला हंगामाच्या शेवटी भरवण्यात आले व युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्रीला सप्टेंबर महिन्यातुन जून महिन्यात भरवण्यात आले.
निबंधमालेतील निबंधांतून त्यांनी तत्कालीन ब्रिटिश सत्तेच्या अन्यायकारक धोरणांविरुद्ध टीकात्मक लिखाण, तसेच साहित्यिक लिखाणही लिहिले.
१८७८मध्ये महाराष्ट्राच्या इतिहासाविषयी लोकांची जाणीव वाढवण्याच्या व सामान्यजनांची काव्याभिरुची घडवण्याच्या हेतूने काव्येतिहास संग्रह हे मासिक सुरू केले.
उमलत्या पिढीला 'राष्ट्रीय शिक्षण' देण्याच्या उद्दिष्टातून,१८८० साली त्यांनी बाळ गंगाधर टिळक व गोपाळ गणेश आगरकर यांच्या सहकार्याने पुण्यात न्यू इंग्लिश स्कूलची स्थापना केली.१८८१ सालच्या जानेवारीत त्यांनी केसरी हे मराठी व मराठा हे इंग्रजी वृत्तपत्र सुरू केले.
विष्णूशास्त्री यांनी इतिहास, अर्थशास्त्र, तर्कशास्त्र व नीतिशास्त्र या विषयांचा तसेच इंग्रजी, संस्कृत व मराठी या भाषांतील उत्तमोत्तम ग्रंथाचा सखोल अभ्यास केला होता.
आल्प्स पर्वतरांगेच्या उत्तर पायथ्याशी ऱ्हाईन नदीवर असलेल्या ह्या सरोवराचा जगातील महत्त्वाच्या गोड्या पाण्याच्या सरोवरांमध्ये समावेश होतो.
सरोवराच्या भोवताली जर्मनीची बाडेन-व्युर्टेंबर्ग व बायर्न ही राज्ये, ऑस्ट्रियाचे फोरार्लबर्ग हे राज्य तर स्वित्झर्लंडची थुर्गाउ व सांक्ट गालेन ही राज्ये वसलेली आहेत.
त्यांच्या फ्यूजन संगीताच्या कार्यक्रमात व्हायोलिनबरोबरच, पियानो, कर्नाटकी शास्त्रीय संगीत आणि बॉलीवूडची गाणी असा कार्यक्रम असतो, तर त्यांच्या 'ग्लोबल फ्यूजन' या कार्यक्रमात पाश्चिमात्य संगीत सोडून इतर देशांच्या म्हणजेच, आफ्रिकी, जपानी, चिनी, किंवा नॉर्वेच्या संगीताचा समावेश असतो.
रहमान, जतीन ललित, रवींद्र जैन यांसारख्या ज्येष्ठ संगीतकारांबरोबर काम केले, इतकेच नाही तर त्यांना मन्ना डे, हेमंतकुमार, मुकेश, लतादीदी यांसारख्या ज्येष्ठ गायकांबरोबर गाण्याची संधी मिळाली.
मिर्झा मुहम्मद हैदर दुगलात याने १५३२, १५४५ आणि १५४८मध्ये लडाखवर आक्रमण करून थोडक्यात जिंकलेल्या भागात, शिया आणि नूरबक्षिया इस्लाम लडाखच्या इतर भागातही वाढतच राहिली असला तरी लेहमध्ये इस्लामची कोणतीही उपस्थिती नोंदलेली नाही.
जामयांग नंतर अलीने सिंहासनावर परत आला आणि त्यानंतर लग्नात मुस्लिम राजकन्येचा हात देण्यात आला ज्याचे नाव ग्याल खातून किंवा अर्ग्याल खातूम होते त्या अटीवर की ती पहिली राणी होईल आणि तिचा मुलगा पुढचा राजा होईल.
१७ व्या शतकाच्या सुरुवातीस जम्यांग आणि ग्याल यांचा मुलगा सेग्गे नामग्याल यांनी नष्ट केलेली कलाकृती आणि गोंपा पुनर्संचयित करण्यासाठी प्रयत्न केले आणि हे राज्य झांगस्कर आणि स्पीतीमध्ये विस्तारले.
नुब्रा – सियाचीन लाइनच्या उत्तर व पूर्वेस असलेल्या मासिसमध्ये अप्सरासस ग्रुप रिमो मुझताघ आणि तेरम कांगरी गट यांचा समावेश आहे फूट) एकत्र मॅमोस्टाँग कांगरी आणि सिंघी कांगड़ी काराकोरमच्या उत्तरेस कुन्नलुन आहे.
१७ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात, लद्दाखने तिबेटशी झालेल्या वादात भूतानची बाजू घेतली आणि इतर कारणांमुळे तिबेटी केंद्र सरकारने त्याच्यावर आक्रमण केले.
परंतु, चिनी अधिकाऱ्यांनी १९६० च्या दशकात लडाखची तिबेट व मध्य आशिया यांच्यामधली सीमा बंद केल्यामुळे पर्यटन वगळता आंतरराष्ट्रीय व्यापार कमी झाला.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, त्यामध्ये बाल्टिस्तान खोरे , संपूर्ण सिंधू खोरे, दक्षिण दिशेला दुर्गम झांस्कर, लाहौल आणि स्पीती, पूर्वेकडील रुडोक प्रदेश आणि गुगे, नगारी यांचा बराचसा भाग आहे.
तिबेटी सभ्यतेचे लेखक रॉल्फ अल्फ्रेड स्टीन यांच्या म्हणण्यानुसार झांगझुंग परिसर ऐतिहासिकदृष्ट्या तिबेटचा भाग नव्हता आणि तिबेटींसाठी परदेशी प्रदेश होता.
स्टीनच्या मते, त्यानंतर पुढे पश्चिमेकडील तिबेट्यांचा एक वेगळा परराष्ट्र म्हणजे शँगशुंगचा सामना झाला ज्याची राजधानी खियुंगलुंग येथे आहे.
त्यानंतर 1870 च्या दशकात ऑस्ट्रेलियन-झेक पॅलेओन्टोलॉजिस्ट, फर्डिनांड स्टोलिक्स्का, ज्यांनी तेथे प्रचंड मोहीम राबविली.
लडाखच्या राजाने शांततेसाठी दावा दाखल केला आणि अली शेरखानचा हेतू लडाखला जोडण्याचा नव्हता म्हणून त्याने गणोख आणि गागरा नुल्ला हे गाव स्कर्डुला दिले पाहिजे आणि त्यांनी वार्षिक खंडणी द्यावी या अटीवर अधीन झाले.
हशमतुल्लाह नोंदवतात की या गोंपाच्या प्रमुख लामाने त्याच्या आधी लडाखच्या डोगरा विजय होईपर्यंत स्कर्दू दरबारला वार्षिक खंडणीची रक्कम देण्यापूर्वी कबूल केले होते.
त्यांचे प्रमुख शिष्य सय्यद मुहम्मद नूर बख्श यांनीही लडाखिना इस्लामचा प्रचार केला आणि बाल्टी लोकांनी अत्यंत वेगाने इस्लाम धर्म स्वीकारला.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, या प्रदेशात बाल्टिस्तान खोरे खोरे आहेत, संपूर्ण अप्पर सिंधू खोरे, दक्षिण दिशेला दुर्गम झांस्कर, लाहौल आणि स्पीती, रुडोक प्रदेश आणि गुगेसह नग्रीचा बराचसा भाग.
समकालीन लडाख पूर्वेस तिबेट, दक्षिणेस लाहौल व स्पीती विभाग, पश्चिमेस काश्मीर, जम्मू व बाल्टियूल भाग, आणि उत्तरेस काराकोरम खिंडीच्या पश्चिमेस झिनजियांगच्या नैऋत्य बाजूची सीमा आहे.
आमच्याकडे आधीपासून असे म्हणायचे आहे की हिंदूंच्या काईल पवित्र पर्वताला ग्रहण करणाऱ्या शांगशुंगला कदाचित एकदा हिंदू धर्मातून मोठ्या प्रमाणात कर्ज घेतले असावे.
रंगदुम हे सुरू खो-यात सर्वाधिक वस्ती असलेला प्रदेश आहे, त्यानंतर दरी पेन्सी-ला येथे ४४०० मीटर पर्यंत जाते आणि झांस्करचे प्रवेशद्वार आहे.
श्रीनगर-लेह महामार्गावरील महत्त्वाच्या स्थानांवर नजर ठेवणा पाकिस्तानी या कारगिल, द्रास, मुश्कोह, बटालिक आणि चोरबटला या पश्चिम लडाखच्या भागात पाकिस्तानी सैन्याने घुसखोरी केली.
इसवी सनाच्या १७व्या शतकात लिहिलेल्या लडाखच्या इतिहासाला 'ला लाव्हेगस रॉयल रॅब्स' म्हटले गेले, म्हणजेच लडाखच्या राजांचा रॉयल इतिवृत्त.
खंड २ मध्ये, लडाखी क्रॉनिकलमध्ये राजा स्कायड-लिडे-एनगीमा-गोन यांनी त्याच्या तीन मुलांमध्ये असलेल्या राज्यातील विभाजनाचे वर्णन केले आहे आणि त्यानंतर या इतिवृत्तात त्या मुलाने किती क्षेत्राच्या सुरक्षिततेचे वर्णन केले आहे.
धोकादायक तिबेटियन मृग, ज्याला भारतीय इंग्रजीमध्ये चिरू किंवा लडाखी या नावाने ओळखले जाते, पारंपारिकपणे त्याच्या लोकर साठी शिकार केली गेली आहे जी उत्कृष्ट गुणवत्तेचा एक नैसर्गिक फायबर आहे आणि म्हणूनच त्याचे वजन आणि उबदारपणा आणि एक प्रतीक म्हणून ओळखले जाते.
पहिल्या एंग्लो-शीख युद्धामध्ये शीखांचा पराभव झाल्यानंतर जम्मू-काश्मीर राज्य ब्रिटीशांच्या अधिपत्याखाली स्वतंत्र रियासत म्हणून स्थापित केले गेले.
सुरुवातीला लेह हे नवीन विभागाचे मुख्यालय म्हणून निवडले गेले होते, मात्र निषेधानंतर, लेह आणि कारगिल हे विभागीय मुख्यालय म्हणून एकत्रितपणे काम करतील अशी घोषणा करण्यात आली, प्रत्येक विभागीय आयुक्त आणि पोलिस महानिरीक्षक यांना सहाय्य करण्यासाठी अतिरिक्त विभागीय आयुक्त म्हणून काम करणार आहेत.
सामान्यत: पाण्याच्या स्तोत बाजूने पाहिल्या जाणाऱ्या नैसर्गिक वनस्पतींमध्ये सीबकथॉर्न , गुलाबी किंवा पिवळ्या जातीचे वन्य गुलाब, चिंचेचे , कॅरवे, स्टिंगिंग नेटटल्स, पुदीना, फिसोक्लेना प्राईलिटा आणि विविध गवत यांचा समावेश आहे.
या प्रदेशात नुकत्याच झालेल्या पुराचे असाधारण पाऊस पडण्याचे प्रमाण आणि हिमनदी माघार घेणे या दोन्ही गोष्टी जागतिक हवामान बदलांशी निगडित असल्याचे दिसून आले आहे.
चेव्हांग नॉरफेल यांच्या नेतृत्वात लेह न्यूट्रिशन प्रोजेक्ट, ज्याला "ग्लेशियर मॅन" म्हणून देखील ओळखले जाते, हिमनदी मागे घेण्याच्या एक उपाय म्हणून कृत्रिम हिमनदी तयार करते.
सैन्य अभियंत्यांनी सोनमर्ग ते झोजी ला या पोनी ट्रेलचे युद्धकाळात रूपांतर केल्याने टँकना वर येण्यास परवानगी देण्यात आली आणि यशस्वीरीत्या पसे काबीज केले गेले.
दोन स्वायत्त जिल्हा परिषद मुख्य विकास कार्यकारी, नगरसेवक आणि कार्यकारी नगरसेवकांच्या उपस्थितीत ब्लॉक मुख्यालयात पुढील आर्थिक पुनरावलोकन, आरोग्य विकास, आरोग्य, शिक्षण, जमीन वापर, कर आकारणी आणि स्थानिक प्रशासन याविषयी निर्णय घेण्यासाठी ग्रामपंचायतींसह काम करतात.
ऑगस्ट २०१९ मध्ये, भारतीय संसदेने पुनर्रचना अधिनियम मंजूर केला, ज्यात जम्मू-काश्मीरच्या उर्वरित भागांपेक्षा ३१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी स्वतंत्र असलेल्या केंद्रशासित प्रदेश म्हणून लडाखची पुनर्रचना करण्याची तरतूद होती.
या कायद्याच्या अटींनुसार केंद्रशासित प्रदेश हा भारत सरकारच्या वतीने काम करणा-या उपराज्यपालांमार्फत प्रशासित केला जातो आणि तेथे निवडून आलेली विधानसभा किंवा मुख्यमंत्री नसतात.
काश्मिरी बहुल राज्य सरकारकडून स्वायत्ततेची मागणी करण्यात आल्यायानंतर १९९० च्या दशकात लडाख स्वायत्त हिल डेव्हलपमेंट कौन्सिलची स्थापना झाली.
लडाखच्या पूर्वेस तिबेट, दक्षिणेस लाहौल व स्पीती विभाग, पश्चिमेस जम्मू आणि काश्मीर व पाकिस्तानातील गिलगिट-बाल्टिस्तान हे प्रदेश, उत्तरेस काराकोरम खिंडी आणि पश्चिमेस चीनच्या शिंच्यांगच्या नैर्ऋत्येला याची सीमा आहे.
मीर सय्यद अली हा लडाखमध्ये मुस्लिम धर्मांतर करणारे सर्वप्रथम होता आणि बऱ्याचदा लडाखमध्ये इस्लामचा संस्थापक म्हणून त्याचे वर्णन केले जाते.
चीनमधील या सैन्याने आणि पीपल्स लिबरेशन आर्मी सैन्याने १९६२ च्या चीन-भारतीय युद्धापासून वास्तविक नियंत्रण रेषेच्या लडाख भागावर वारंवार उभे राहून काम केले.
लडाख व तिबेट पठार यांच्यातील ऐतिहासिक पण अवाढव्य पहाड उत्तर दिशेने रुडोकच्या पूर्वेकडील अलिंग कांगरी आणि मावांग कांगरी यांच्या जटिल चक्रव्यूहापासून सुरू होते आणि ते नैऋत्य दिशेने वायव्य नेपाळच्या दिशेने सुरू आहे.
त्यावेळीसुद्धा, म्हणजे दहाव्या शतकात रुडोक लडाखचा एक अविभाज्य भाग होता आणि लेडे-मोगोग-डकार-पो, म्हणजेच, डेमचोक लडाखचा अविभाज्य भाग होता.
अलिकडच्या काळात, लेहमधील काही कार्यकर्त्यांनी काश्मिर आणि लडाख यांच्या मुख्यत्वे मुस्लिम काश्मीर खोऱ्यातील सांस्कृतिक मतभेदांमुळे अनुचित वागणूक मिळाल्यामुळे लडाखला केंद्रशासित प्रदेश म्हणून स्थापन करण्याची मागणी केली आहे, तर कारगिलमधील काही लोकांनी लडाखला केंद्रशासित प्रदेश दर्जा देण्यास विरोध केला आहे.