polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
पाऊस पडण्याअगोदर अंगावर वस्त्र निर्माण करण्यासाठी कुंभ्याच्या सालीचा वाक, आपट्याच्या झाडाच्या सालीचा वाक व पळसाच्या पानाचे इरले करून पावसापासून बचावासाठी डोक्यावर चालते घर तयार करीत असत.
वरील झाडांच्या वाकापासून लंगोट्या, टॉवेल, अंगावर घेण्याच्या शाली, अंथरुण, पांघरूण अशा प्रकारची नवीन नवीन वल्कले धारण करून पावसाळयाच्या दिवसांत या इरल्याखाली रहायचे आणि तप करायचे.
महायोगी गगनगिरी महाराजांची इतर वैशिष्ट्ये सध्याच्या कलीयुगामध्येही योगशास्त्रातील अनेकविध अवघड सिद्धी व चमत्कार प्रत्यक्ष आत्मसात केलेले असे ते महायोगी होते.
निर्मनुष्य व अनेक हिंस्त्र श्वापदे असणाऱ्या गगनगडावरील ५२ कु़न्डे व सांगलीतील वाटार येथील ५ ते ६ डोहांत त्यांनी दीर्घकाळ जलतपश्चर्या केली.
महाराजांनी अनेक वर्ष व्यसनमुक्ति साठी सामान्य जनमानसात प्रबोधन व मार्गदर्शन केले । निसर्गाबद्दल अत्यंत प्रेम असलेले महाराज नेहमी निसर्ग संवर्धन व सांगोपणाचा उपदेश देत असत या स्वतः वृक्षारोपण, वृक्ष संवर्धन आदि उपक्रम करून स्वतः भक्तांपुढे निसर्गसंवर्धनासाठी आदर्श घालून देत। महाराजांची शिकवण नेहमी हेच सांगत की मानवाने निसर्गाचा आदर राखून त्याच्याशी समतोल साधत जीवन जगले पाहिजे ।
सुरुवातीपासूनच ते नाथ संप्रदायाच्या संपर्कात आले, नाथसंप्रदायींबरोबर ते बत्तीसशिराळा येथे आले । तेथे वयाच्या सातव्या वर्षी नाथसंप्रदायाची दीक्षा मिळाली.
नाथ संप्रदायातील महंताबरोबर ते संपूण भारतभर फिरले, नेपाळ, भूतान,मानससरोवर, गौरीशंकर, गोरखदरबार, गोरखपूर, पशुपतीनाथ येथून ते अल्मोडा येथे गेले.
स्वामी गगनगिरी महाराज हे भारतातील आधुनिक योगी व संत होते । महाराज हे नाथपंथिय हठयोगी म्हणून देशभरातील साधूनमध्ये विख्यात होते । गगनगिरी महाराज हे दत्तावतारी संत मानले जातात ।
दोन दशकांपूर्वी रिलीज झालेल्या ‘झपाटलेला’ या सिनेमाचा उल्लेख निघाला की सर्वपथम आठवतो तो तात्या विंचू आणि त्याला ‘ओम फट् स्वाहा’ हा मृत्युंजय मंत्र देणारा बाबा चमत्कार.
"अश्रूंची झाली फुले" या नाटकात त्यांनी साकारलेली धर्माप्पा ची भूमिका इतकी हुबेहूब होती की खुद्द नाटकाचे लेखक वसंत कानिटकर यांनी देखील गौरवउद्गार काढले होते:"मला अभिप्रेत असलेला धर्माप्पा तो हाच!"
शांत स्वभाव, नवोदित कलाकारांना प्रोत्साहन, कलेवर गाढ श्रद्धा, नैसर्गिक अभिनय अश्या अनेक गोष्टींमुळे राघवेंद्र उर्फ अण्णा स्मरणात राहतील.
दोन वर्षांपूर्वी राघवेंद्र यांना अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद पुणे शाखेतर्फे 'नटवर्य केशवराव दाते पुरस्कार' देऊन गौरविण्यात आले होते.
वसु गंगेला विनंती करतात की "आम्हाला पृथ्वीवरील स्त्रीच्या पोटी जन्म घेण्याची इच्छा नाही. आम्ही तुझ्या उदरी जन्म घेऊ व जन्मल्याबरोबर तू आम्हाला पाण्यात टाकून दे म्हणजे आम्हाला या पृथ्वीवर पापाची निष्कृति करीत बसावे लगणार नाही." गंगेने ते मान्य केले पण ती म्हणाली " एक मुलगा तरी राहिलाच पाहिजे कारण पुत्रेच्छेने माझ्याशी झालेला संबंध व्यर्थ होऊं नये".
पांडूला आणखी मुले पाहिजे असतात पण कुंती नकार देते व म्हणते की "आणखी मुले ही वेश्यावृत्ती होईल." मग माद्री तिला म्हणते की "मला मंत्र दे, मी निपुत्रिक मरू इच्छित नाही." त्याप्रमाणे माद्रीला दोन मुले होतात.
तिने भीष्माला शंतनूच्या हवाली केले व म्हणाली " हा तुझा मुलगा. स्वर्गात ह्याचे शिक्षण झाले आहे. वेद आनि वेदांगे हा वशिष्ठांकडून शिकला आहे; धनुर्विद्या परशुरामाकडून, बृहस्पतीकडून राजधर्म व शुक्राचार्यांपासून अर्थशास्त्र. गंगेने आपल्या मुलाकरिता सर्वश्रेष्ठ गुरू निवडले. शरपंजरी भीष्म पडले असतांना श्रीकृष्ण युधिष्टराला म्हणतात " तुला जे काही प्रश्न विचारवयाचे असतील ते आता भीष्मांना विचारून घे.
पण ययाति म्हणतो की " क्षत्रियाला दान घेण्याचा अधिकार नाही. तो फक्त ब्राह्मणाला आहे." विद्या मिळविणे व ती शिष्याला देणे यात वेळ जाणाऱ्या ब्राह्मणाला धनार्जन करणे शक्य नसाल्याने हा अधिकार फक्त त्यालाच दिला होता.
श्रीकृष्णाची दुसरी पत्नी सत्यभामा हिने स्त्रीने तिचे गृहिणीपद कसे सांभाळावे व पतीची मर्जी कशी संपादन करावी याबाबत द्रौपदीकडून सल्ला घेतला होता.
यमधर्म म्हणाला "तू लहानपणी एका पतंगाला काडी टोचली होतिस, त्याचे हे फळ." मांडव्य म्हणाले "बालपणी अजाणतेपणाने केलेल्या दुष्कृत्याबद्दल जीवाला शिक्षा होऊं नये. या पुढे वयाच्या चौदा वर्षआच्या आतील मुलाकडून घडलेल्या दुष्कृत्याबद्दल जीवास दंड असू नये." आदिपर्व, अध्याय एकशें आठवा
काही वर्षांनंतर इंद्र त्याला विचारतो " तपश्चर्येमध्ये तू कोणाबरोबर आहेस ? " ययाति म्हणतो " त्रिभुवनात माझ्या बरोबरीचा कोणी नाही " या प्रौढीमुळे रागावून इंद्र त्याला सांगतो की तुझ्या पुण्याचा क्षय झाला आहे " ययातीचे स्वर्गातून पतन होते.
"माझी लेखणी क्षणभरही थांबणार नाही, याची तू काळजी घेतली पाहिजेस." व्यास म्हणाले, " मान्य. पण तू लिहिताना श्लोकाचा अर्थ मनात आणून मग लिहिले पाहिजेस."
परीक्षित राजाला मिळालेल्या शापाचे वृत्त कळल्यावर काश्यप नावाचा एक मंत्रविशारद ब्राह्मण राजाला वाचवून द्रव्य मिळवावे म्हणून राजाकडे निघाला असताना वाटेत त्याला तक्षक भेटतो.
इंद्राने व इतर देवांनी त्याला दर्शन देऊन त्याला तपाचरणापासून परावृत्त केले व इंद्राने पृथ्वीचे राज्य करावयास सांगितले व त्याला प्रेमाची खूण म्हणून एक वेळूची काठी साधूप्रतिपालनार्थ दिली.
विनोदसम्राटांचा हास्यदरबार : यात गेल्या जमान्यातील शरद तळवलकरांपासून ते अगदी आजच्या काळातील विजय कदम, प्रदीप पटवर्धनांपर्यंत विविध स्टाईलचे कलाकार एकत्र आले होते.
शंकर महादेवन्, फजल कुरेशी, रतन शर्मा, श्रीधर पार्थसारथी यांसारख्या वेगवेगळ्या बाजाचे गायक-वादक एकत्र आणत त्यांच्या सांगीतिक जुगलबंदीचा कार्यक्रम
’दरबार हजारी मनसबदारांचा’ ह्या शीर्षकांतर्गत १९९२ साली चतुरंगने रंगसंमेलनामध्ये १००० पेक्षा अधिक नाट्यप्रयोग करणाऱ्या नाट्यनिर्मात्यांचा सत्कार केला होता.
चाळीतल्या जीवनाचे वास्तव दर्शन घडविणारी, तिथे राहणाऱ्यांच्या नाना जाती व अन्य पैलू मांडणारी ही मालिका अतिशय लोकप्रिय होती, त्यावरच हा प्रयोग इथे बेतलेला होता.
सचिन शंकरचा बॅले, सुप्रसिद्ध अभिनेत्री हेमामालिनी यांचा बॅले, सैन्य चालले पुढे सारखा देशाच्या संरक्षणव्यवस्थेवर आधारित कार्यक्रम.
गौरवसोहळा : या सोहळ्यात समाज, संस्कृती, साहित्य, शिक्षण, संगीत, चित्रपट, नाटक, नृत्य अशा क्षेत्रांतून देदीप्यमान कार्य करणाऱ्याला चतुरंग जीवनगौरव पुरस्कार दिला जातो.
गुरुदत्त यांचा ‘साहिब, बीबी और गुलाम’, देव आनंद यांचा ‘गाईड’, ‘आम्रपाली’, शम्मी कपूर यांचा ‘ब्रम्हचारी’, शाहरूख खान यांचा ‘ओम् शांती ओम्’ इ.
हिंदी चित्रपटांतून वेषभूषेचे काम करता करता त्यांना रिचर्ड अ‍ॅटेनबरोच्या ‘गांधी’साठी काम करण्याची संधी मिळाली आणि या चित्रपटातील गांधीजींच्या वेषभूषेसाठी भानू अथैय्या यांना ऑस्कर पारितोषिक मिळाले.
मराठा सेवा संघाने सिंदखेडराजा येथे नागपूर -मुंबई एक्सप्रेस हायवेवर स्वतःच्या जागेत जिजाऊ धर्मपीठ व जिजाऊ मंदिर अश्या सामूहिक ’जिजाऊ सृष्टी’चे निर्माण कार्य सुरू केले आहे.
४५,००० लोकवस्तीच्या या सिंदखेड राजा शहरात जुन्या काळात बांधलेला जिजाबाईंचे वडील लखुजीराजे यांचा वाडा, रंगमहाल, सावकारवाडा, काळाकोट, लखुजी राजांची समाधी, पुतळा बारव, सजना बारव, गंगासागर, बाळसमुद्र या नावाच्या विहिरी, चांदणीतलाव, मोतीतलाव हे ऐतिहासिक जलसाठे वगैरे बघण्याजोग्या वास्तू आहेत.
जिजाऊ सृष्टी हा देशाच्या स्वाभिमानाचा राष्ट्रीय प्रकल्प व्हावा, हे जगभरातील पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र व्हावे, असा विचार आहे.
मुघल सम्राटांनी भारतीय उपखंडावर मुघल साम्राज्य निर्माण केले आणि राज्य केले, जे मुख्यत्वे भारत, पाकिस्तान, अफगाणिस्तान आणि बांगलादेश या आधुनिक देशांशी संबंधित होते.
त्यांचे संस्थापक बाबर होते, फरघाना खोऱ्यातील एक तैमुरीड राजपुत्र , तैमूरचा थेट वंशज (ज्याला पाश्चात्य देशांमध्ये अधिक सामान्यतः टेमरलेन म्हणून ओळखले जाते) आणि चंगेज राजकन्येशी तैमूरचे लग्न जुळल्यानंतर चंगेज खान .
नंतरच्या अनेक मुघल सम्राटांकडे वैवाहिक संबंधांद्वारे महत्त्वपूर्ण भारतीय राजपूत आणि पर्शियन वंश होते, कारण सम्राटांचा जन्म राजपूत आणि पर्शियन राजकन्यांमध्ये झाला होता.
त्यावेळी त्याची लोकसंख्या ११० ते १५० दशलक्ष दरम्यान असण्याचा अंदाज आहे, ज्याचे क्षेत्रफळ ४ दशलक्ष चौरस किलोमीटर पेक्षा जास्त आहे.
१८ व्या शतकात मुघल सत्तेचा झपाट्याने घट झाला आणि शेवटचा सम्राट, बहादूर शाह दुसरा, १८५७ मध्ये ब्रिटीश राजाची स्थापना करून पदच्युत झाला.
औरंगजेबाच्या कारकिर्दीत, जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था म्हणून जागतिक जीडीपीच्या २५% पेक्षा जास्त किमतीच्या साम्राज्याने, पूर्वेकडील चितगाव ते पश्चिमेला काबूल आणि बलुचिस्तान, उत्तरेकडील काश्मीरपर्यंत जवळजवळ सर्व भारतीय उपखंड नियंत्रित केले.
संध्याकाळी मैदानावर मुलामुलींनी एकत्र जमायचे, चरखा चिन्ह मध्यभागी असलेल्या तिरंगी राष्ट्रीय झेंड्याला प्रणाम करायचा, कवायत, लेझीम, लाठी, सामुदायिक गाणी, मैदानी खेळ, अभ्यासवर्ग वगैरे कार्यक्रम घ्यायचे.
या चळवळीच्या कामात शिस्त व व्यवस्थितपणा आणायला मदत करणे व लहान मुलामुलींना जाति-धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रवादाचे धडे देणे, ही कामे करण्यासाठी युवक संघटना चालवण्याची अपरिहार्यता काँग्रेसच्या काही तरुण नेत्यांना वाटू लागली.
गोरे आदींनी पुढाकार घेऊन ४ जून १९४१ रोजी पुणे येथे तरुणांचे एक शिबिर घेऊन जातिधर्मातीत राष्ट्रवाद जोपासण्यासाठी राष्ट्र सेवा दलाची पुनर्घटना केली.
गुणसूत्र पेशी विभाजनासाठी आवश्यक घटक आहेत आणि त्यांची वंशज आणि त्यांची वंशावळ अस्तित्वाची खात्री करून घेण्यासाठी त्यांची मुलभूत पेशींमध्ये प्रत, विभाजन आणि यशस्वीरित्या उत्तीर्ण केले जाणे आवश्यक आहे.
या रचना चुकीच्या पद्धतीने हाताळल्या गेल्या असल्यास, गुणसूत्र अस्थिरता आणि लिप्यंतरण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या प्रक्रियेद्वारे, पेशीला मायटोटिक आपत्ती येते आणि मरण पावते, किंवा कर्करोगाच्या वाढीस कारणीभूत ठरलेल्या अपोप्टोसिसपासून अनपेक्षितरित्या बाहेर पडतो.
प्रोकेरिओट्समध्ये, डीएनए सामान्यत: एक वर्तुळ म्हणून व्यवस्था केली जाते, जी स्वतःच घट्टपणे गुंडाळलेली असते, काहीवेळा प्लाझमीड्स नावाच्या एक किंवा अधिक लहान, गोलाकार डीएनए रेणू असतात.
थोडक्यात, युकेरियोटिक पेशी मध्ये मोठे रेखीय गुणसूत्र असतात आणि प्रोकॅरोटिक पेशी असतात लहान गोलाकार गुणसूत्र असतात, तसेच, पेशींमध्ये एकापेक्षा जास्त गुणसूत्र असू शकतात.
क्रोमॅटिनची कार्ये म्हणजे पेशींमध्ये फिट होण्यासाठी डीएनए कमी परिमाणात पॅक करणे, मायटोसिस आणि मेयोसिसला अनुमती देण्यासाठी डीएनए मजबूत करणे आणि जनुक अभिव्यक्ती आणि डीएनए प्रतिकृती नियंत्रित करणे.
क्रोमाटिनच्या संरचनेतील बदलांचा परिणाम मेथिलेशन आणि एसिटिलेशन सारख्या हिस्टोन प्रथिनेंच्या रासायनिक बदलांमुळे आणि इतर डीएनए-बंधनकारक प्रथिनांद्वारे होतो.
आयसीडी-१० ही व्याधी व संबंधित आरोग्य समस्यांच्या आंतरराष्ट्रीय सांख्यिकीय वर्गीकरणाची, जागतिक आरोग्य संघटनेच्या वैद्यकीय वर्गीकरणाची दहावी आवृत्ती आहे.
व्याधी, लक्षणे व चिन्हे, विकृत बाबी, तक्रारी, सामाजिक परिस्थिती आणि व्याधी वा इजांची बाह्य कारणे या सर्वांसाठी या वर्गीकरणात संकेत आहेत.
सुरेश विनायक खरे हे एक मराठी नट, लेखक, दिग्दर्शक, जाहिरातपटकार, चित्रपट पटकथालेखक, नाट्यावलोकनकार, प्रशिक्षक, संवादक, मुलाखतकार, संस्थाचालक आणि मराठी नाटककार आहेत.
दूरदर्शनवर गाजलेला ’नाट्यावलोकन’ नावाचा नाट्यास्वादाचा कार्यक्रम सुरेश खरे यांनी घेतलेल्या मुलाखतींमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण ठरला होता.
टाटा समूहाचे संस्थापक जमशेदजी नुसेरवानजी टाटा यांनी १६ डिसेंबर १९०३ रोजी मुंबईतील ताजमहाल पॅलेस हे हॉटेल उघडले, जे अरबी समुद्राकडे वळले होते.
एका कथेनुसार, मुंबईतील वॉटसन हॉटेलमध्ये वांशिक भेदभावाच्या घटनेनंतर त्याने हॉटेल उघडण्याचा निर्णय घेतला, जिथे त्याला प्रवेश नाकारण्यात आला कारण हॉटेलमध्ये फक्त युरोपियन लोकांना परवानगी होती.
दुसऱ्या एका कथेनुसार, जेव्हा त्याच्या एका मित्राने बॉम्बेमध्ये असलेल्या हॉटेल्सबद्दल नाराजी व्यक्त केली तेव्हा त्याने हॉटेल उघडले.
परंतु टाटांचे जवळचे मित्र आणि समूहाचे सुरुवातीचे संचालक असलेल्या लोव्हॅट फ्रेझरने एक अधिक तर्कसंगत कारण पुढे केले होते की, ही कल्पना त्यांच्या मनात फार पूर्वीपासून होती आणि त्यांनी या विषयावर अभ्यास केला होता.
असे म्हटले जाते की जमशेदजी टाटा यांनी लंडन, पॅरिस, बर्लिन आणि डसेलडॉर्फ सारख्या ठिकाणी त्यांच्या हॉटेलसाठी साहित्य आणि कला, फर्निचर आणि इतर अंतर्गत सजावटीची व्यवस्था करण्यासाठी प्रवास केला होता.
१९८९ मध्ये, ताज समुहाने भारताबाहेर पहिले हॉटेल उघडले, येमेनमधील साना येथे ताज शेबा हॉटेल आणि १९८० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, सेंट जेम्स कोर्ट हॉटेलमध्ये स्वारस्य संपादन केले.
१९८४ मध्ये, ताज समुहाने, परवाना करारानुसार, बेंगळुरूमधील ताज वेस्ट एंड, चेन्नईमधील ताज कोनेमारा आणि उटी येथील सॅवॉय हॉटेल यापैकी प्रत्येकी ताब्यात घेतली.
कोलकाता येथील ताज बंगाल हे पंचतारांकित डिलक्स हॉटेल १९८९ मध्ये उघडण्यात आले आणि यासह, ताज समूह भारतातील मुंबई, दिल्ली, या सहा प्रमुख महानगरांमध्ये उपस्थिती असलेली भारतातील एकमेव हॉटेल शृंखला बनली.
प्रमुख महानगरांमध्ये आपल्या लक्झरी हॉटेल साखळीच्या विस्तारासह, ताज समूहाने भारतातील प्रमुख महानगर आणि मोठ्या दुय्यम शहरांमध्ये आपल्या व्यवसाय हॉटेल विभागाचा विस्तार केला.
याने विशेष ऑपरेशन्स विकसित केली आणि विद्यमान मालमत्तांचे अपग्रेडिंग आणि नवीन मालमत्तांच्या विकासाद्वारे प्रस्थापित बाजारपेठांमध्ये आपले स्थान मजबूत केले.
१९७९ च्या दशकात, ताज समूहाने मेट्रोपॉलिटन हॉटेल्समध्येही आपला व्यवसाय सुरू केला, १९७४ मध्ये चेन्नईमध्ये ताज कोरोमंडल हे पंचतारांकित डिलक्स हॉटेल उघडून, ताज अध्यक्षांसाठी इक्विटी व्याज आणि ऑपरेटिंग कॉन्ट्रॅक्ट खरेदी केले.
ताज हॉटेल लक्झरी हॉटेल्सची एक श्रृंखला आणि भारतीय हॉटेल कंपनी लिमिटेडची उपकंपनी आहे, नर्मीन टॉवर्स, नरीमन पॉईंट, मुंबई येथे मुख्याध्यापक आहे.
१९०३ मध्ये टाटा ग्रुपचे संस्थापक जमशेटजी टाटा यांनी समाविष्ट केले, कंपनी टाटा ग्रुपचा एक भाग आहे, जो भारतातील सर्वात मोठा व्यवसाय समूह समूहातील एक भाग आहे.
२०२० पर्यंत, कंपनी संपूर्ण भारतात ८४ आणि भूतान, मलेशिया, मालदीव, नेपाळ, दक्षिण आफ्रिका, श्रीलंका, , , आणि झांबियासह इतर देशांमध्ये एकूण १०० हून अधिक हॉटेल्स आणि हॉटेल-रिसॉर्ट्स चालवते.
इंडियन हॉटेल्स तथा ताज हॉटेल्स रिसॉर्ट्स अँड पॅलेसेस ही एक टाटा समुहातील कंपनी असून याचे ताज हॉटेल, ताज एर हॉटेल, जिंजर हॉटेल हे उपघटक आहेत.
तत्कालीन ज्येष्ठ कलाकार गोविंदराव टेंबे आणि हिराबाई बडोदेकर यासारख्या कलाकारांनी आपला पुतळा फडके यांनीच तयार करावा असा आग्रह धरला होता, यातच फडकेंची शिल्पकलेतील महानता लक्षात येते.
त्यांतून अंबिकाबाईंना विविध कला आणि साहित्यप्रकारांबद्दल नवनव्या गोष्टी कळायच्या, असे अंबिकाबाईंनी त्यांच्या 'माझी स्मरणचित्रे' या पुस्तकात लिहिले आहे.
त्यामुळे त्यांचे या दोन कलांविषयी असलेले ज्ञान, माहिती व कौशल्ये हे सारे स्वकष्टातून आणि त्यातून आलेल्या अनुभवांच्या आधारे प्रगल्भ झालेले होते.
बुसीने या तुकडीचे नेतृत्व करण्यासाठी वैयक्तिकरीत्या चार लाख रुपये व त्याच्या तुकडीतील प्रत्येक सैनिकासाठी तीन महिन्याचे आगाऊ वेतन मुझफ्फरजंगकडून घेतले होते.
बुसीच्या फौजेला नियमित पगार मिळावा म्हणून सलाबतजंगने त्याच्या राज्याच्या उत्तरेकडील चिकाकोल, एल्लोर, राजमुंद्री आणि गंटूर हे चार जिल्हे फ्रेंचांना दिले.
हे चार जिल्हे व त्यालगतची जमीन फ्रेंचांना मिळाल्याने किनारपट्टी तसेच गोदावरी आणि कृष्णा नद्यांच्या खोऱ्यातील सुपीक प्रदेशावर फ्रेंचांचा संपूर्ण ताबा प्रस्थापित झाला.
दुप्लेने केलेल्या मदतीबद्दल मुझफ्फरजंगने कृष्णा नदीच्या दक्षिणेकडील कन्याकुमारीपर्यंतच्या किनारपट्टीवरील प्रदेशाची सुभेदारी , दोन लाख रुपये व वार्षिक दहा हजार रुपये उत्पन्न देणारी जहागिर दुप्लेला भेट म्हणून दिली.
भारतीय सत्ताधीशांना मदत करणे हा त्यांचा हेतू नव्हता तर त्यांच्या माध्यमातून प्रतिस्पर्ध्यांच्या मर्मावर आघात करणे हाच या कंपन्यांचा हेतू होता.
१७४८ मध्ये निजामाचा मृत्यू झाला व त्याचा दुसऱ्या क्रमांकाचा मुलगा नासिरजंग हा दुसरा निजाम म्हणून हैदराबादच्या गादीवर आला पण त्याच्या गादीवर येण्याला निजामाच्या मुलीचा मुलगा मुझफ्फरजंग याने विरोध केला.
क्लाईव्हने अनेक दिवस शर्थीने किल्ला लढविला पण त्याला नवीन सैन्याची कुमक येऊन मिळाल्यानंतर भयग्रस्त झालेल्या रझासाहेबाने किल्ल्याचा वेढा उठविला.
त्यानंतर समोरासमोर झालेल्या युद्धात चंदासाहेब पराभूत झाला आणि मारला गेला; त्यामुळे इंग्रजांनी त्यांच्या संरक्षणाखाली महंमदअलीची अर्काटचा नवाब म्हणून घोषणा केली.
दुसरे बाजीराव पेशवे कर्नाटक युद्ध (मराठी नामभेद: कर्नाटकातील दुसरा इंग्रज-फ्रेंच संघर्ष ; इंग्रजी: , सेकंड कर्नाटिक वॉर) हे कर्नाटक युद्धे मालिकेतील इंग्रज आणि फ्रेंच यांच्यात भारतातील कर्नाटक प्रांतात इ.
या युद्धात इंग्रजांच्या वतीने त्यांची भारतातील व्यापारी कंपनी ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी व फ्रेंचांच्या वतीने त्यांची भारतातील व्यापारी कंपनी फ्रेंच ईस्ट इंडिया कंपनी यांनी सहभाग घेतला.
त्याचवेळी इंग्रजांनी एकाएकी निजामाच्या गादीचा दावेदार नासिरजंग आणि अर्काटच्या नवाबपदाचा दावेदार अन्वरूद्दीनच्या मुलाला पाठींबा जाहीर केला.
संशोधकांचे असे मत आहे की, बौद्ध धर्माच्या ऱ्हासाच्या काळात गोरक्षनाथांच्या प्रभावाने अनेक बौद्धानुयायी ज्या वेळी नाथपंथात सामील झाले, त्या वेळी त्यांच्याकडील ८४ सिद्धांची ही संकल्पना नाथांकडे रूढ झाली असावी.
या सिद्धांकडून आणि त्यांच्या शिष्यांकडून विविध लोकांना सांप्रदायिक उपदेश मिळाला आणि यातून पुढे नाथ संप्रदायातील अनेक गुरु-शिष्य परंपरांचा जन्म झाला.
महाराष्ट्रातील भक्तीमार्गातही नाथ परंपरा रुजली असून अनेक भक्त मंडळी गुरुपदिष्ट मार्गाने नामसंकीर्तन, गुरुपूजन इत्यादीद्वारे मोक्षप्राप्ती करून घेण्याची मनीषा बाळगतात.
दुर्गा, भैरव, नरसिंह, राम, हनुमान अशा अभिजनांच्या दैवतांसोबतच लोकधर्मातील म्हसोबा, वेताळ यासारख्या दैवतांचा, तसेच मुस्लिम पीर आणि फकिरांचा उल्लेख असणारे अनेक मंत्र नाथपरंपरेत सापडतात.
ज्या ठिकाणी नवनाथांची वस्ती झाली अगर त्यांनी मठ स्थापिले ती ठिकाणे नाथांची तीर्थक्षेत्रे असून नाथपरंपरेतील जोगी अशा ठिकाणची यात्रा करतात.
त्र्यंबकेश्वर, द्वारका, पुष्कर, रामेश्वर, हिंगळजा, गिरनार, गोरखपूर, पैठण अशी असंख्य ठिकाणे नाथांशी संबंधित असल्याचे प्रसिद्ध आहे.
नाथसंप्रदाय मध्ये गृहस्थ जीवन पद्धती सुरू करण्यासाठी गुरू गोरक्षनाथानी स्त्री व पुरुष यांची मातीचे पुतळे निर्माण करून त्यात संजीवनी मंत्र व महा मृत्युंजय मंत्रांनी मातीचे पुतळ्यात जीव निर्माण केला.
मत्स्येन्द्रनाथांनी त्यांच्या मासळी- आईच्या पोटात असतानाच शिव-पार्वती संवाद दैवयोगाने कानी पडल्यावर प्राप्त करून घेतलेले ज्ञान, गाईच्या शेणाच्या ढिगातून गोरक्षनाथांचा झालेला जन्म, मत्स्येन्द्रांना खाव्याशा वाटलेल्या वडय़ाकरिता गोरक्षनाथांनी आपला एक डोळा काढून देऊन दाखविलेली पराकोटीची गुरुभक्ती, मंत्रजप करताना हाती असलेल्या मातीच्या पुतळ्यामध्ये प्राणसंचार होऊन गोरक्षनाथांकडून गहिनीनाथांचा झालेला चमत्कृतीपूर्ण जन्म अशा त्यांच्या असंख्य कथा महाराष्ट्राच्या मातीत खोलवर रुजल्या आहेत.
तांत्रिकदृष्टय़ा जरी दत्त संप्रदाय आणि नाथ संप्रदाय यांमध्ये भिन्नत्व असले तरी दोन्ही संप्रदायांकरिता अत्यंत पूजनीय असलेल्या गुरू दत्तात्रेयांमुळे या दोन्ही संप्रदायांमध्ये सलोख्याचे संबंध असल्याचे आढळते.
नाथपंथ वा नाथ संप्रदाय हा शैव संप्रदायातील एक योगप्रधान संप्रदाय असून ह्याचा उगम आदिनाथ परमेश्वर शिव ह्याच्यापासून झाला, अशी ह्यांच्या अनुयायांची समजूत आहे.
जेव्हा ब्रम्हदेव यांनी सृष्टी ब्रम्हांडाची निर्मिती केली त्यावेळेस भगवान श्रीहरी विष्णू यांनी त्यांचे अंश स्वरूपात ब्रम्हांडमध्ये अवतार स्थापन केले.
श्री शिवशक्ती - महादेव व आदिशक्ती व श्रीहरि विष्णू नारायण आणि श्री दत्तगुरू व श्री हरी विष्णू नारायण नवनाथ आणि वैष्णोवी देवी धाम येथील भैरवनाथ हे नवनाथ यांचे अग्रज मानले जातात.
इतर नावे : योग संप्रदाय, सिद्ध संप्रदाय, अवधूत संप्रदाय, दर्शनी पंथ, गोरख पंथ, गोरखनाथी संप्रदाय, कानफाटा संप्रदाय, गुरू संप्रदाय.
नाथ संप्रदायाची स्थापना मत्स्येंद्रनाथ ऊर्फ मच्छिंद्रनाथ यांनी केली, आणि गोरक्षनाथ ऊर्फ गोरखनाथ यांनी त्याचा पुढे विकास केला.
संत नामदेवांच्या अभंगातून उपलब्ध संदर्भाच्या आधारे असे म्हणता येते की बारा ज्योतिर्लिंगांच्या यादीतील आठवे प्रसिद्ध स्थान औंढ्या नागनाथ हे विसोबांचे मूळ गाव असावे.
संत ज्ञानदेवांचा अधिकार कळाल्यानंतर संत मुक्ताईंचा उपदेश घेऊन जुनाट शैव पीठ अमर्दकपुर म्हणजे आत्ताचे ज्योतिर्लिंग औंढे नागनाथ येथे वात्स्व्य करू लागले.
त्यांनी लिहिलेल्या षट्स्थळ वा षडूस्याथळी या शैवागम ग्रंथात स्वतः ते सांगतात आणि विश्व ब्राह्मण वा शैव ब्राह्मण व विश्वकर्मांचा आचार्य असल्याचा उल्लेख करतात.
‘माणूस’ने महाराष्ट्राच्या सामाजिक, राजकीय, सांस्कृतिक, साहित्यिक जाणिवा समृद्ध केल्या; महाराष्ट्राच्या सदसद्‌विवेकबुद्धी आणि संवेदनशीलतेला सतत टोचणी लावली.
‘माणूस’चे मुखपृष्ठ संपूर्ण काळ्या रंगाचे- त्यावर एक मोठे प्रश्नचिन्ह काढून श्रीगमांनी आपला विरोध निःशब्दपणे, पण अत्यंत समर्थपणे व्यक्त केला.
नीरजाने कॉकपिटमधील विमानचालकांना अपहरणाची माहिती दिली व विमान धावपट्टीवर असतांना विमानचालक, साहाय्यक विमानचालक व विमान इंजिनिअर विमानातून पळून जाऊ शकले.
५ सप्टेंबर १९८६ मध्ये पाकिस्तान मधील कराची या विमानतळावर मुंबई ते अमेरिका अश्या जाणाऱ्या 73 एयरलाइन्सच्या विमानाला चार अतिरेक्यांनी गन पॉइंट वर वेठीस धरले.
नीरजाचे शिक्षण चंदीगडमधील 'सेक्रेड हार्ट सेकंडरी स्कूल', मुंबईमधील बॉम्बे स्कॉटिश स्कूल व सेंट झेविअर्स महाविद्यालय यांमधून झाले
नीरजा भनोत ही हरीश भनोत या हिन्दुस्थान टाइम्स मध्ये असणाऱ्या पत्रकाराची मुलगी आणि 73 या एयरलाइंस कंपनी मध्ये सीनियर पर्सर म्हणून काम करणारी मुलगी.
१८७८ ते १८८० या तीन वर्षांत वृत्तपत्रांची गळचेपी करणारा व्हरॅ्‌नक्युलर प्रेस ॲक्ट आणि ब्रिटिश कापडाला हुकमी बाजारपेठ चालू राहावी, यासाठी आयातकरातून देण्यात आलेली सूट, या दोन प्रश्नांवर फिरोझशहांनी सनदशीर मार्गांचा अवलंब केला.
बाँबे असोसिएशनचे बाँबे प्रेसिडेन्सी असोसिएशनमध्ये रूपांतर झाले , त्यावेळी तिचे फिरोझशहा, न्यायमूर्ती तेलंग आणि दिनशा वाच्छा हे पहिले सरचिटणीस झाले.
भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीचे एक नेते असलेले मेहता मवाळ विचारसरणीचे होते आणि भारताला पूर्ण स्वातंत्र्य मिळण्यापेक्षा ब्रिटिश आधिपत्याखालीच अधिक मुभा मिळाव्यात असे त्यांचे धोरण होते.
2015च्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत स्टारक यांना मॅन ऑफ द टूर्नामेंट पुरस्कार मिळाला, ज्याने ऑस्ट्रेलिया जिंकला आणि फाइनलमध्ये न्यू झीलंडचा पराभव केला.
ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंड यांच्यातील लीग स्टेज सामन्यात स्टार्कने ट्रेंट बोल्टच्या 5/27च्या विरुद्ध एकदिवसीय सामन्यात 6/28चे आपले सर्वोत्तम प्रदर्शन केले पण ऑस्ट्रेलियाने 151 धावांचे कमी स्कोर केले असल्याने न्यू झीलंडने अखेरीस 1 बळीने मैच जिंकला.
2014-15च्या हंगामासाठी त्याने प्रथम श्रेणी आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील सर्व प्रकारच्या फॉर्ममध्ये ऑस्ट्रेलियाचा आघाडीचा विकेट घेणारा फलंदाज बनला आणि 2015 क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी आघाडीचा बळी घेणारा 3.5च्या दराने), न्यू झीलँड ट्रेंट बोल्टपेक्षा कमी खेळ खेळला.
ॲडलेड ओव्हल कसोटीच्या उद्घाटन दिवसाच्या / रात्रीच्या दुखापतीनंतर 87 वर्षांच्या अंतराने 87 वर्षांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील सर्व प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तो विक्रम करणाराही आहे.
1 डिसेंबर 2011 रोजी ब्रिस्बेनमधील न्यू झीलंडविरूद्ध दोन कसोटी सामन्यांच्या पहिल्या कसोटीत स्टारकने ऑस्ट्रेलियासाठी कसोटी पदार्पण केले.
भारताविरूद्धच्या मालिकेत झालेल्या पहिल्या कसोटी सामन्यासाठी त्याला संघात वगळण्यात आले होते परंतु स्पिनर नाथन ल्योनच्या जागी वेगवान फ्रेंडली वाईएसीए मैदानवरील तिसऱ्या कसोटीसाठी त्याने चार बळी घेतले.
नंतर, पहिल्या कसोटीनंतर डग बोलिंगर जखमी झाल्यानंतर स्टारक आणि सहकारी खेळाडू पीटर जॉर्ज आणि जेम्स पॅटिन्सन यांना एका स्थानासाठी प्रतिस्पर्धाची संधी मिळाली.
जॉर्जची निवड झाली आणि पॅटिन्सन जखमी झाल्यानंतर स्टारकने आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय कॉल-अप जिंकला आणि ऑक्टोबर 2010 मध्ये विशाखापट्टणममध्ये भारताविरूद्ध एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला.
ते नॉर्दर्न डिस्ट्रिक्ट्स क्रिकेट असोसिएशन चे प्रतिनिधी क्रिकेट खेळाडू होते आणि शाळेच्या प्रथम श्रेणी क्रिकेट संघाचे प्रतिनिधित्व करणारे होमबश बॉईज हायस्कूलमध्ये उपस्थित होते.
वेस्टर्न उपनगरातील त्याच्या कामगिरीमुळे आणि दुसऱ्या क्रमांकातील इलेव्हनने त्याची कामगिरी वाढविली आणि सीझनच्या अंतिम सामन्यासाठी त्यांनी निलंबित ॲरॉन बर्डची जागा घेतली.
ऑस्ट्रेलियाने सामना गमावला तेव्हा स्टारकने 6/154 घेतल्या आणि 4 डिसेंबर रोजी ऑस्ट्रेलियाच्या दुसऱ्या डावात ऑस्ट्रेलियाचा दुसरा वेगवान कसोटी अर्धशतक पार केला.
2015 मध्ये, स्टारकने ऑस्ट्रेलियाच्या घरेलू एक-दिवसीय स्पर्धेतील विक्रम मोडून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपले वर्चस्व राखले जे ऑस्ट्रेलियाच्या बांगलादेश दौऱ्याच्या स्थगितीमुळे झाले.
मिचेल आरॉन स्टार्क ऑस्ट्रेलियातील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू असून ते ऑस्ट्रेलियातील राष्ट्रीय संघ आणि स्थानिक क्रिकेटमधील न्यू साउथ वेल्ससाठी खेळतात.
2015 क्रिकेट विश्वचषक जिंकणाऱ्या विजयी ऑस्ट्रेलियन संघाचा तो एक प्रमुख सदस्य होता आणि त्याच्या सातत्यपूर्ण कामगिरीमुळे त्याला मॅन ऑफ द टूर्नामेंट घोषित करण्यात आला.
नोव्हेंबर 2017 मध्ये शेफील्ड शील्ड हंगामात वेस्ट साउथ वेल्सविरुद्ध न्यू साउथ वेल्स खेळताना शेफील्ड शील्ड मॅचच्या प्रत्येक डावात त्याने हॅटट्रिक घेणारा प्रथम गोलंदाज बनला.
अनेक कारणांमुळे एका सामन्यात कधीही एकत्र खेळले नसले तरी, स्टार पॅट्स जेम्स पॅटिन्सन, पॅट कमिन्स आणि जोश हेजलवूड यांना ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटचा "बिग फोर" म्हणून ओळखले जाते.
त्याने भारतविरूद्ध बॉर्डर-गावस्कर ट्रॉफी मालिका 2018-19 मध्ये 13 विकेट घेतल्या आणि श्रीलंकेविरूद्धच्या पुढील कसोटी मालिकामध्ये त्याने 10 विकेट घेताना ऑस्ट्रेलियाच्या मालिका जिंकण्याचे महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.
पुणे, मुंबई, नाशिक, बार्शी, सोलापूर, पंढरपूर, नागपूर ते थेट बेळगाव आणि कोकण असा सारा उभा-आडवा महाराष्ट्र यमुनाबाई आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी पालथा घातला आहे.
त्यांना बघून पार्वती शंकराला म्हणली,"राम सीतेच्या शोधात फार व्याकूळ झाले आहेत, त्यांची ती अवस्था मला पहावत नाही, तेव्हा मी त्यांची सीता बनून त्यांच्याकडे जाते, जेणेकरून ते ह्या दुःखातून सावरतील".
तेव्हा शंकर म्हणाले "तसे काही करू नकोस ते तुला ओळखतील, ते परम पुरुष असून, एकवचनी, एकबाणी आहेत. शिवाय ते विष्णूचाच अवतार आहेत. परंतु पार्वतीला त्यांच्या उत्तराने समाधान झाले नाही., तिने सीतेचे रूप घेतले आणि श्रीरामासमोर प्रकट झाली, श्रीरामाला म्हणाली "नाथ!
आपण का इतके का व्याकूळ झालात, मी तर इथेच आहे, तेव्हा माझा स्वीकार करा". परंतु प्रभूरामचंद्राने पार्वतीला ओळखले, आणि त्या सीतेच्या रूपातील पार्वतीला म्हणाले, ’माते! तू कशाला एवढे कष्ट घेतलेस आणि इकडे आलीस?".
तू एवढे कष्ट घेतलेस आणि ह्या जागी आलीस, तर तू या जागेवर ’श्रीरामवरदायिनी’ नावारूपाने रहा आणि भक्तांचे कल्याण कर’, तेव्हा पासून श्रीरामवरदायिनी देवीचे जागृत देवस्थान या गावामध्ये आहे.
देवीची मूर्ती ही अश्वारूढ आहे, घोड्यावर स्वार झालेली ह्या चतुर्भुज देवीचे नाव आहे, ’श्रीरामवरदायिनी’, तिला ’श्रीरामवरदान देवी’ असेसुद्धा म्हणतात.
श्रीरामवरदायिनी देवीचे मूळ स्थान हे डोंगरात होते, तसेच हे गाव सुद्धा डोंगरात होते, साधारण शंभर वर्षांपूर्वी पावसाळ्यात ढगफुटीने किंवा अतिवृष्टीने डोंगरात पूर आला आणि सर्व गाव डोंगरातून खाली नदीकाठी स्थलांतरित झाले.
तेव्हा खाली असलेल्या श्रीनवशेरीदेवी, श्रीमानारादेवी आणि श्रीझोलाईदेवी यांपैकी श्रीझोलाईदेवीने आपले स्थान ’श्रीरामवरदायिनी’ला दिले, आणि डोंगरातील देवी ही खाली स्थानापन्न झाली.
’वासोटा’ किल्ल्याच्या डोंगर रांगेतील एका सुळक्यावर एक प्राचीन ’शिवगुंफा’, श्रीशंकराचे स्थान आहे त्यास ’नागेश्वर’, ’नागेश्वरचा डोंगर’ म्हणतात.
चोरवणे ते नागेश्वर हा ट्रेक साधारण दोन ते चार तासांचा आहे, चढाई खूप सरळ असल्याने, एका आख्‍ख्या डोंगराला अर्धप्रदक्षिणा घालून, मग ’नागेश्वराच्या’ अरुंद वाटेकडे जाता येते.
भागवत, पुष्पा भावे, रमेश मंत्री ही मंडळी सहमत झाली, आणि या विषयावर चर्चा करण्यासाठी 'साने गुरुजी विद्यालयात नियमितपणे भरणाऱ्या बैठकींना हजेरी लावू लागली.
संमेलनात कोणते ठराव पारित करावेत हे ठरविणाऱ्या विषय नियामक समितीत स्वागताध्यक्ष केंदीय मंत्री वसंतराव साठे घुसले आणि तंबूत शिरलेल्या उंटाप्रमाणे त्यांनी सगळा तंबूच काबीज केला.