polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
अप्रयोगार्ह शब्द सूची - पूर्वी प्रचलित असलेले काही शब्‍द, वाक्प्रचार, म्‍हणी वगैरेंची प्रयोगार्हता आता वेगवेगळया कारणांनी कालबाह्य झाली आहे.
आपले सार्वजनिक जीवन न्यायाधिष्ठित, संघर्षरहित, निकोप व अभिरुचिसंपन्न ठेवण्‍याच्‍या दृष्‍टीने असे वाक्प्रयोग टाळता यावेत म्हणून शिक्षक, पत्रकार, साहित्यिक, कलावंत, राजकीय नेते वगैरेंना अशा शब्‍दांची माहिती असणे आवश्‍यक आहे.
इतिहास, समाजशास्‍त्र, भाषाशास्‍त्र इत्‍यादी स्वरूपाच्या लेखनामध्‍ये अशा शब्‍दांचा निर्देश करणे अपरिहार्य असल्‍यास तो निर्देश अपवाद म्‍हणून आणि निकोप हेतूने केला जावा, अशी अपेक्षा असेल.
सर्व समाजघटकांना आपापल्या विधायक सांस्कृतिक जीवनमूल्यांची जपणूक करण्यासाठी स्वातंत्र्य देणारे व साहाय्य करणारे आहे परंतु त्याबरोबरच आपल्यापेक्षा वेगळी सांस्कृतिक मूल्ये मानणाऱ्या समाजघटकांशी सुसंवाद साधणे आणि त्यांना समजावून घेणे हे स्वतःला अधिक परिपूर्ण करण्यासाठी आवश्यक आहे, ही जाणीव वृद्धिंगत करणारे आहे.
सर्व उपक्रमांमध्ये शासनाचे प्रोत्साहन, साहाय्य इत्यादी देताना समाजाच्या विविध घटकांना आणि त्या त्या घटकांतील महिलांना उपक्रमांच्या स्वरूपानुसार यथोचित प्रतिनिधित्व देण्यासाठी बांधील आहे.
महाराष्ट्राच्या परंपरेतील सध्याच्या काळात अभिमानास्पद ठरणाऱ्या उज्ज्वल वारशाची जोपासना करणारे, तसेच नवनिर्मितीला प्रोत्साहन देणारे आहे.
केवळ नियम/कायदे करण्यावर विसंबून राहण्यापेक्षा समाजात इष्ट परिवर्तन व विकास घडविण्याचे उद्दिष्ट बाळगून लोकांची मानसिकता बदलण्यासाठी प्रभावी उपक्रम राबविण्यावर भर देणारे आहे.
राज्यशासन सध्या राबवीत असलेले व विद्यमान काळाशी सुसंगत असे उपक्रम अधिक परिणामकारकरीत्या कसे राबविता येतील आणि वरील सर्व उद्दिष्टांच्या पूर्तीसाठी या उपक्रमांमध्ये समन्वय कसा साधता येईल, याचा या धोरणात विचार करण्यात आला आहे.
नव्या काळातही आपली ही भूमिका अबाधित राहावी, महाराष्ट्राच्या विविध क्षेत्रांतील उच्च गुणवत्तेचा ऱ्हास न होता तिचा आलेख चढताच राहावा आणि सध्या ज्या क्षेत्रांत महाराष्ट्र नेत्रदीपक कामगिरी करीत आहे ती टिकून राहावी व वृद्धिंगत व्हावी, या दृष्टीने महाराष्ट्रीय समाजातील व्यक्ती, संस्था, कला, साहित्य, विचारधारा इत्यादींच्या विकासासाठी सतत जागरूक राहणे आवश्यक आहे.
प्रकारच्‍या विशिष्‍ट कारणाने कोणताही जनसमूह समग्र समाजापासून वा अन्‍य समाजघटकापासून तुटणे, हे व्‍यापक सामाजिक हिताच्‍या दृष्‍टीने हानिकारक असते, हे विसरता कामा नये.
तसेच, आपण दुसऱ्याने केलेला अन्‍याय सहनही करायचा नाही आणि दुसऱ्यावर अन्‍याय करायचाही नाही, हे न्‍याय्य समाजव्‍यवस्‍थेचे जे अधिष्‍ठान असते, तेही बळकट करण्‍याची गरज आहे.
त्‍याबरोबरच समाजातील मोजक्‍या व्‍यक्‍ती विविध अंगांनी अत्‍याधिक कर्तृत्‍ववान होणे ही बाब स्‍वागतार्ह असली, तरी अधिकाधिक व्‍यक्‍ती वैचारिकदृष्‍ट्या विवेकी, भावनिकदृष्‍ट्या परिपक्‍व आणि सर्जनशीलतेच्‍या दृष्‍टीने प्रफुल्लित होणे, हे समाजाच्‍या संतुलित संपन्‍नतेचे आणि सांस्‍कृतिक समृध्‍दीचे महत्‍त्‍वाचे लक्षण असते, याचे भान ठेवणेही आवश्‍यक आहे.
विषयवार परिभाषा कोशांच्या सुधारित व संवर्धित आवृत्त्या प्रकाशित करण्यात येतील आणि त्या मराठी भाषकांना सहज प्राप्त होतील, अशी व्यवस्था करण्यात येईल.
३ पूर्वी प्रकाशित झालेल्‍या खंडांच्‍या नव्‍या आवृत्त्या तयार करताना त्‍यांच्‍यामध्‍ये नव्‍याने समाविष्‍ट करावयाच्‍या नोंदींची सूची करण्‍यासाठी योग्‍य ती यंत्रणा निर्माण करण्‍यात येईल.
४ विश्वकोश निर्मिती मंडळासाठी लेखन करणाऱ्या लेखकांच्या/अभ्यागत संपादकांच्या /करारपद्धतीवरील कर्मचाऱ्यांच्या मानधनात वाढ करण्यात येईल.
प्रकृतीवर म्‍हणजेच निसर्गाकडून जे काही प्राप्‍त झालेले असते त्‍यावर आपल्‍या विविधांगी सर्जनशीलतेच्‍या आधारे संस्‍कार करून मानव जे काही निर्माण करतो, ती त्‍याची संस्‍कृती होय.
समान धाग्‍यांनी परस्‍परांशी जोडल्‍या गेलेल्‍या विविध व्‍यक्‍तींनी/जनसमूहांनी केलेल्‍या नवनिर्मितीमध्‍ये परस्‍परभिन्‍नतेबरोबरच अनेक समाईक घटकही आढळतात.
ही संस्‍कृती जितकी विलोभनीय, हितकारक, उमदी, विविध अंगांनी समृद्ध आणि इष्‍ट दिशेने प्रवाहशील असेल, तितकी ती प्रगत आणि प्रसन्‍न होत जाते.
महाराष्‍ट्रीय जनसमूहाच्‍या कित्‍येक पिढ्यांच्‍या प्रयत्‍नांतून आणि काळाच्या ओघात समाजजीवनात प्रविष्ट झालेल्या अनिष्ट गोष्टी दूर करण्यासाठी करण्‍यात आलेल्‍या संघर्षांतून एक विशेष संस्‍कृती विकसित झाली आहे.
ती एकीकडे व्याकरणाच्या आणि लेखनपद्धतीच्या नियमांचा मानहि राखते आणि दुसरीकडे काळाच्या ओघात त्या नियमांच्या संहितेला वेगळे वळण देऊन आशयाला सतत ताजेपणाही देत राहते.
शब्दसृष्टी आणि साहित्य यांच्या बाबतीत पूर्वीपासूनच समृद्ध असलेली मराठी भाषा आधुनिक काळाची आव्हाने पेलण्यासाठी सर्व अंगांनी सतत विकास पावत संपन्न अशी ज्ञानभाषा व्हायला हवी.
मराठी भाषा आणि देशातील व विदेशांतील भाषा यांच्यामध्ये परस्पर साहित्य-व्यवहार वृद्धिंगत झाल्यास मराठीची समृद्धी होण्याबरोबरच महाराष्ट्राची संस्कृती सर्वदूर पोहचण्यास मदत होईल.
अ) महाराष्‍ट्र राज्‍य निर्मितीनंतरच्‍या काळात पुन्‍हा एकदा नव्‍याने सांस्‍कृतिक पायाभरणी करण्‍याबरोबरच सामाजिक समस्‍या जाणून घेण्‍याचे आणि त्‍या सोडविण्‍याचे प्रयत्‍न झाले.
महाराष्‍ट्र राज्‍य निर्मितीच्‍या सुवर्ण महोत्‍सवी वर्षात हे सर्वसमावेशक तसेच सर्वसमन्‍वयी सांस्‍कृतिक धोरण जाहीर करतांना या धोरणाच्‍या अंमलबजावणीने पूर्णपणे निर्दोष आणि आदर्श समाजरचना साधेल, असा शासनाचा दावा नाही.
त्‍यामुळे, भारतीय संविधानात नमूद केलेले ‘न्‍यायाधिष्ठित समाजरचने’चे उदिष्‍ट गाठणे आणि समाजाची वाटचाल अधिक प्रगल्‍भतेकडे व्‍हावी यासाठी प्रयत्‍नशील राहणे, हे आपणा सर्वांचे कर्तव्‍य आहे.
तरीही त्‍या त्‍या समाजाचे विविध अंगांनी प्रतिनिधित्‍व करणारी सर्वांत प्रभावी अशी संस्‍था असलेले शासन या बाबतीत कार्य करण्‍याच्‍या दृष्‍टीने सर्वांत अधिक समर्थ असते.
महाराष्‍ट्र राज्‍याचे सांस्‍कृतिक धोरण निश्चित करण्‍याचा शासनाचा निर्णय म्‍हणजे त्‍या दिशेने टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल आणि त्‍याबाबतीतील जबाबदारी पार पाडण्याविषयीची वचनबद्धता होय.
महाराष्ट्रासारख्‍या विशाल, समृद्ध सांस्कृतिक वारसा लाभलेल्या आणि पुरोगामी राज्याच्या शासनाला संस्‍कृतीसारखे अत्‍यंत महत्त्वपूर्ण क्षेत्र उन्‍नत आणि सतत विकसनशील ठेवण्‍यासाठी आपल्‍या भावी वाटचालीचे पूर्वनियोजन करण्‍याची निकड जाणवणे स्‍वा‍भाविक आहे.
तरीही सांस्‍कृतिक क्षेत्रात आतापर्यंत झालेल्‍या महाराष्‍ट्राच्‍या प्रवासाचा आढावा घेणे आणि भावी वाटचालीचे नियोजन करणे, या दृष्‍टीने हा क्षण निर्णायक महत्त्वाचा आहे.
हे महत्त्व ध्यानात घेऊन आणि राज्‍यस्‍थापनेच्या सुवर्णमहोत्‍सवी वर्षाचे औचित्य साधून महाराष्ट्र शासनाने राज्याचे सांस्कृतिक धोरण निश्चित केले आहे.
कला आणि संस्कृतीच्या क्षेत्रातील सर्व शासकीय सक्रियता आणि उपक्रमांविषयीचे नियमन आणि दिशादर्शन ज्याद्वारे केले जाऊ शकते असा सार्वजनिक धोरणाचा दस्त म्हणजे सांस्कृतिक धोरण असे थोडक्यात म्हणता येईल.
हे धोरण तयार करताना या संदर्भात शासनाने आयोजित केलेल्या बैठकीत उपस्थित करण्यात आलेले मुद्दे, वृत्तपत्रांमधून प्रसिद्ध झालेल्या सूचना, व्यक्तीगत, संस्थांच्या सूचना तसेच विविध माध्यमाद्वारे समितीकडे व्यक्त करण्यात आलेल्या अपेक्षा यांचाही विचार करण्यात आला.
वैकुंठ वा वैकुंठ धाम वैकुंठलोक,विष्णूलोक, परम पदम, नित्य विभूति किंवा वैकुंठ सागर श्रीलक्ष्मीनारायणाचे वास्तविक निवासस्थान आहे.
रामानुजांच्या मते, परम पदम किंवा नित्य विभूती हे एक चिरंतन स्वर्गीय क्षेत्र आहे आणि ईश्वरीय अविनाशी जग आहे जे देवाचे निवासस्थान आहे, ते सर्व जगांपेक्षा उच्च स्थान आहे आणि त्यापलीकडे काहीही नाही.
व्यवसायाने सुवर्णकार असलेल्या आणि जर्मन देशामध्ये राहणाऱ्या जोहान्स गटेनबर्गच्या या शोधामुळे ' वाङ्मया 'ला एकदम ' साहित्या 'चा दर्जा प्राप्त करून दिला.
या विषयासंबंधात फार मागे जायचे नाही , असे ठरवले आणि गेल्या २५ ते ३० वर्षांचा आढावा घेतला तरी ' प्रिंटिंग प्रेस 'च्या तंत्रात झालेला बदल हा इतर कोणत्याही व्यवसायातील बदलांच्या तुलनेत अधिक आणि जलद आहेत.
मात्र गेल्या २५ वर्षांमध्ये या व्यवसायात कम्प्युटरीकरणामुळे झालेल्या आमूलाग्र बदलांमुळे फॉर्म आता जुळवून आणि जपून ठेवावे लागत नाहीत.
प्रिंटिंग आणि डिझाईन क्षेत्रात कार्यरत असणारे काही मुद्रणकार याबद्दल सांगतात , ' दगडावरील छपाई , ग्रॅव्ह्यूअर , लिथो ते आजच्या डिजिटल छपाईपर्यंत झालेले बदल या व्यवसायाने तत्परतेने स्वीकारले. त्यामुळेच व्यवसायाची भरभराट झाली. पूर्वी एखादा रंगीत फोटो छापायचा म्हणजे अगदी जिकिरीचे काम असे. विविध पातळ्यांवर आठ ते १० लोक त्या प्रक्रियेमध्ये गुंतलेले असत. आज अवघ्या काही मिनिटांत रंगीत फोटोची छपाई होते. या व्यवसायात आज दिसणारे प्रिंटर हे प्रामुख्याने दुसऱ्या वा तिसऱ्या पिढीतील आहेत. नवीन पिढी या व्यवसायाकडे वळताना फारशी दिसत नाही. याचे कारण क्षेत्रामध्ये दर काही वर्षांनी होणारे तांत्रिक बदल आणि त्यासाठी लागणारी अत्याधुनिक यंत्रणा बसविण्यासाठी फार मोठा खर्च येतो. तो सगळ्यांनाच झेपतो असे नाही. यावर उपाय म्हणून अनेकदा विदेशात वापरलेली मशीन्स ४० ते ५० टक्के किमतीत विकत घेतली जातात. अर्थात , याचा ' उत्पादना 'च्या दर्जावर परिणाम होतोच.
काहींनी डीटीपी युनिट , तर काहींनी कमी जागेत जास्त व्यवसाय देणारी डिजिटल प्रिंटिंग यंत्रणा बसवून व्यवसायासोबतची नाळ कायम राखण्याचा प्रयत्न चालवला आहे.
महाराष्ट्र राज्यातील सर्व संस्था 'राज्य सहकार आयुक्त आणि निबंधक, सहकारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य, पुणे' या कार्यालयाच्या नियंत्रणाखाली येतात.
राजकीय लाभ पदरात पाडून घेण्यासाठी काँग्रेस-राष्ट्रवादी सरकारांच्या कारकिर्दीत सहकारी संस्थांची मोठ्या प्रमाणात नोंदणी झाली, त्यांपैकी अनेक संस्था अस्तित्वात आल्या नाहीत.
राज्यात गृहनिर्माण संस्था, साखर कारखाने, सूतगिरण्या, डेअरी, मल्टिस्टेट सहकारी बँका व हातमाग, यंत्रमाग, पणन अशा अन्य सहकारी संस्था अशा मिळून एकूण दोन लाख ३८ हजार संस्था असून त्यांत
नोटाबंदीच्या काळात जिल्हा सहकारी बँकांना ५०० आणि हजार रुपयांच्या जुन्या नोटा स्वीकारायला बंदी होती, तरीही किमान चार सहकारी बँकांनी अशा नोटा स्वीकारून काळा पैसा पांढरा करून दिला.
भीमबेटका ही एक पुरातन जागा व जागतिक वारसा स्थान असून, हे ठिकाण भारताच्या मध्य प्रदेश राज्याच्या रायसेन जिल्ह्यात आहे भोपाळ पासून ४५ किमी अंतरावर आहे.
यातील सर्वात पुरातन चित्रे दहा हजार वर्षांपूर्वीची असून त्यांच्यात वेगवेगळे पशु आणि शिकार दर्शवली गेली आहे सगळ्यात अलीकडच्या अवशेषांत ऐतिहासिक कालातील घोडदळाचे चित्र आहे.
भीमबेटकामध्ये विविध प्राणी, पक्षी, झाडे, शिकारीची दृश्ये अशी आदिमानवाने त्याच्या आयुष्यात आलेल्या प्रसंगांची रंगीत चित्रे काढलेली दिसतात.
त्यांचे लिखाण १२व्या शतकापर्यंत तरी सार्वजनिक झाले नव्हते शब्दलेखनात जागा सोडण्याने, वाचनाची रीत ही अर्ध शब्दोच्चारापासून ते शब्द न उच्चारता मनातल्या मनात वाचता येण्यापर्यंत बदलत गेली.
त्या पुस्तकांना आवळण्यापासून सुटका मिळावी म्हणून त्यास पट्ट्या जखडल्या जात असत कारण चामडे हे काही कालाने आपले प्रक्रियेपूर्वीचे रूप घेते [[मध्य युगाच्या शेवटी जेव्हा सार्वजनिक ग्रंथालये निर्माण झाली त्या १८व्या शतकापर्यंत पुस्तके ग्रंथालयांतून चोरीला जाऊ नयेत म्हणून साखळीने बांधून ठेविली जात.
पुस्तक हे लिखित, छापलेल्या व कोऱ्या कागदापासून व चर्मपत्रे, झाडाच्या पानांपासून किंवा इतर कोणत्याही साहित्यापासून बनविलेल्या पानांचे एकत्रित संकलन असते.
ते त्या वृक्षाच्या खोडांना एकत्र विणून बनविलेले असते व नंतर त्या विणलेल्या कागदास हातोडीसारख्या अवजाराने ठोकून मग त्यावर लेखन करण्याची पद्धत पुरातन इजिप्मध्ये अगदी पहिल्या राजवंशापासून वापरली जात होती.
त्यापेक्षा आधुनिक असे हस्तलिखित ग्रंथस्वरूप हे रोमन जगतात जुन्या काळी होते, परंतु कागदी गुंडाळ्यांच्या स्वरूपातले पुस्तक हे आशियात पुढे पुष्कळ काळ अस्तित्वात होते.
टीलिया वृक्षाचे खोड (लॅटिन मध्ये त्याला 'लिबर' म्हणतात. या लिबरपासूनच 'लायब्ररी' हा आंग्ल शब्द उपजला) व इतर साहित्यही वापरले जात होते.
जेव्हा एखाद्या पुस्तकाची छपाई होते तेव्हा पुस्तकाची पाने अशा प्रकारे ठेविली जातात, की जेणेकरून त्या तावाची घडी केल्यावर पानांचा क्रम योग्य तऱ्हेने येईल.
प्रत्यक्षदर्शी कारणांसाठी, असे एकही प्रकरण नव्हते ज्यात उद्वाहक हे अनियंत्रितरित्या उंचीवरून खाली पडुन त्यात प्रवाश्यांचा अंत झाला.
दरवर्षी,उद्वाहकांच्या प्रकरणात झालेल्या सुमारे २० ते ३० प्राणघातक अपघातात, जास्तीत जास्त प्रकार हे देखरेखीशी संबंधित होते, जसे-कारागिर हे पोकळीत अत्याधिक वाकल्यामुळे व फिरणाऱ्या वा हालणाऱ्या भागांत सापडल्यामुळेच, यातील अनेक हे 'सहज टाळता येण्याजोगे अपघात' या वर्गवारीत येतात.
खरे तर,सप्टेंबर ११ च्या अतिरेकी आक्रमणाच्या पूर्वी, उद्वाहकाचे अनियंत्रितरित्या उंचीवरून खाली पडण्याचे एकच प्रकरण नोंदविल्या गेले.
उद्वाहकाचा दोर तुटेल अशी शक्यता गृहित धरली तर, , आधुनिक जमान्यात उद्वाहकांना सुरक्षा उपकरणे बसविलेली असतात,जी उद्वाहकास विनाअडथळा पडण्यापासुन व चुराडा होण्यापासुन वाचवितात.
या पद्धतीच्या उद्वाहकात, प्रती-संतुलन प्रणाली वापरल्या गेली होती, ज्यामुळे उद्वाहकास त्याचे स्वतःचे वजन व त्यातील सामानाचे वजन हे पूर्ण उचलण्याची गरज नव्हती.
प्लंजर हे उंच इमारतींसाठी व्यवहार्य नव्हते कारण प्लंजरला जमिनीखाली सामावण्यासाठी,त्यास इमारतीच्या उंचीएवढ्या खोल गढढ्याची आवश्यकता भासत असे.
१० मजले असणाऱ्या ईमारतींसाठी वरीलप्रमाणेच व त्यापेक्षा जास्त मजले असणाऱ्या ईमारतींमध्ये ती गती १० मीटर प्रती सेकंद ऐवढी राहु शकते.
भरीस भर म्हणुन,यात असे एक उपकरण लावलेले असते, जे, उद्वाहक त्याच्या निर्धारीत गतीपेक्षा जास्त गतीने खाली येत आहे काय हे तपासते; असे असल्यास,ते उपकरण,ब्रॉंझ धातुपासुन बनविलेल्या गतीरोधकास,ज्या रुळांवर उद्वाहक चालतो त्या सरळ उभ्या असलेल्या रुळावर डकवितो व घासतो ज्याने उद्वाहक जलद गतीने थांबतो, ज्यामुळे जखम होईल अश्या रितीने झटक्यात नव्हे .
सन १८५२ मध्ये, 'एलिशा ओटिस' ने सुरक्षित उद्वाहक प्रस्तुत केले, जे लोखंडी दोर तुटल्यास उद्वाहकाची खोली सरळ खाली पडण्यापासुन बचाव करीत असे.
तरलशास्त्राच्या तत्त्वांवर चालणारे उद्वाहक हे जमिनीखाली वा जमिनीवर असणाऱ्या दट्ट्यांवर तरल पदार्थाचा दाब निर्माण करून पिंजरा वर वा खाली नेतात.
अत्याधुनिक व अलिकडचा प्रकारात,कायम पृथ्वी-चुंबक मोटर्स,यंत्र-खोली विरहीत रुळ,गीअरविरहीत यंत्र आणि मायक्रोप्रोसेसर नियंत्रक वापरल्या जातात.
उदाहरणार्थ, याल्ता युक्रेन येथे तीन स्थानके असलेला एक उद्वाहक आहे जो, तेथील टेकडीवरून, जेथे हॉट्ल्स आहेत, प्रवासी घेउन,खाली असलेल्या समुद्र किनाऱ्यावर आणुन सोडतो.
तरलतत्त्वावर चालणारे उद्वाहक हे स्वस्त असतात परंतु एका विशिष्ट उंचीपेक्षा जास्त उंच दंडगोलक उभारणे हे अप्रायोगिक होते जेंव्हा,उद्वाहक नेण्यासाठीची उंची जास्त असते.
जास्तित जास्त उद्वाहक हे सुमारे १५ ते २५ वर्षांची सेवा देउ शकतील असे बनविलेले असतात, जर उत्पादकाने दिलेले सेवा निर्देश योग्य तऱ्हेने पाळले तर.
सन १७९३ मध्ये, इव्हान कुलिबीनने सेंट पिटर्सबर्ग येथील विंटर पॅलेस मध्ये,पिळाद्वारे उद्वहनाची यंत्रणा असलेला, एक उद्वाहक बनविला.
जुन्या तरलाशास्त्रिय पदार्थ वापरत असलेल्या या सुरक्षा मुद्यांवर हा ही धोका होताच कि त्यातील 'तेल' गळुन जलस्त्रोत दुषित होण्याची शक्यता होती.
अपंगांची चाकांची खुर्ची नेण्यासाठी तयार केलेल्या कायद्यानुसार, बहुमजली नवीन ईमारतींमध्ये उद्वाहक ही कायद्यानुसार केलेली विशेष तरतुद आहे, विशेषतः तेथे, जेथे चाकांची खुर्ची चालण्यासाठी उताराचा जिना तयार करता येउ शकत नाही.
सन १९२९ मध्ये, क्लॉरेन्स कोनार्ड क्रिस्पेन याने, इंक्लिनेटर कंपनी ऑफ अमेरीका याचे सहाय्याने, पहिला घरघुती उद्वाहक निर्माण केला.
१००० मध्ये 'गोपनिय पुस्तकात',एका अरब संशोधकाने, उद्वाहक- सदृष्य एक उचल-उपकरणाच्या वापराचे एक वर्णन केले आहे ,जे उपकरण,एक मोठा लाकडाचा ओंडक्याद्वारे किल्ला तोडण्यास वापरल्या जायचे.
जेकब डेव्हिस लेव्ही स्ट्रॉस 17 9 5 मध्ये जीन्स हा शब्द पहिल्यांदा आला होता, जेव्हा जीन्स-गॅब्रिएल एनार्ड आणि त्याचा भाऊ जाक यांनी स्विस बॅॅंकर जेनोआला गेलो आणि दोघे लवकरच एक वाढत्या व्यापाराची चिंता करीत होते.
विशेषतः त्यांनी "ब्लू डी जीन्स" नावाच्या निळ्या कापडापासून एकसमान कापड तयार केले ज्यानंतर नंतर "ब्लू जीन्स" म्हणून ओळखले जाणारे प्रसिद्ध कपड्यांचे उत्पादन झाले.
डेनिमला काम-पॅंट्ससाठी अधिक उपयुक्त साहित्य शोधून काढणे, त्यांनी त्यांचे रिव्हेटेड पॅंट तयार करण्यासाठी त्याचा वापर करण्यास सुरुवात केली.
एक लोकप्रिय मान्यता म्हणजे स्ट्रॉसने सुरुवातीला तपकिरी कॅनव्हास पॅंट खनिजांना विकले, नंतर ते निळे रंगले, डेनिम वापरून वळले आणि डेव्हिसने त्यांना लिहून दिल्यानंतर, राइवेट्स जोडले.
सुरुवातीला, स्ट्रॉसच्या जीन्स उत्तर अमेरिकेच्या पश्चिमभर कारखाना कामगार, खाणकाम करणारे, शेतकरी आणि मासेमारांनी बनवलेले बळकट पायथ्यासारखे होते.
1873 साली लेव्ही स्ट्रॉस अँड कंपनीने आधुनिक, मोठ्या प्रमाणावर तयार केलेल्या प्रोटोटाइपचे पेटंट केले तेव्हा समोरच्या बाजूला दोन खिशा आणि तांबे राइवेट्सच्या मागे दोन खिडक्या होत्या.
"जीन्स" या शब्दाचा अर्थ "ब्लू जीन्स" नावाच्या विशिष्ट शैलीला संदर्भित करते, ज्याची रचना 18 9 7 मध्ये लेव्ही स्ट्रॉस अँड कंपनीसह भागीदारीत जेकब डब्ल्यू.
लेव्ही स्ट्रॉस पेटीटेड ट्रॉझर्सच्या आधी, "ब्लू जीन्स" हा शब्द ब्लू रंगीत डेनिमपासून बनविलेल्या विविध कपड्यांना वापरण्यास लांब होता.
मूळतः काउबॉय आणि खनिकांसाठी डिझाइन केलेले, आधुनिक जीन्स 1 9 50च्या दशकात किशोरवयीन मुलांमध्ये लोकप्रिय झाले, विशेषतः ग्रीसर उपसंवर्धन सदस्य.
17 व्या शताब्दीच्या सुमारास ही शैली चित्रपटाच्या मालिकेत दर्शविली गेली आहे, ज्याला आता "द मास्टर ऑफ द ब्लू जीन्स" या टोपणनावाने चित्रित केलेल्या कलाकाराने श्रेय दिले आहे.
16 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात शैली चित्रकला महत्त्वपूर्ण झाले आणि सर्व दहा चित्रांमधील गैर-कुटूंबीकरणाचा विषय इतरांना त्यांच्यात सामावून घेतो जे समान दृश्यांना चित्रित करतात.
17 व्या शतकात पहिल्यांदा डंगरीचा उल्लेख करण्यात आला होता, जेव्हा त्याला स्वस्त, मोटे मोत्यासारखे कापड, बहुतेक रंगीत निळा पण कधीकधी पांढरा असे म्हटले गेले होते, जे गरीब लोक गरीब आणि अशक्त लोक होते.
निम्समध्ये, विणकरांनी जीन फॅब्रिकची पुनरुत्पादन करण्याचा प्रयत्न केला, परंतु त्याऐवजी त्यासारखे टिव्ल फॅब्रिक विकसित केले जे डेनिम म्हणून ओळखले गेले, डे नीम्सपासून म्हणजे "निमसे".
जेनोआची जीन फॅब्रिक "मध्यम गुणवत्ता आणि वाजवी खर्चाची" फ्युस्टियन कापड होती, जे जेनोआ प्रसिद्ध होते आणि "सामान्यतया कामाच्या कपड्यांसाठी वापरली जाणारी" कॉटन कॉर्डूरॉय सारखीच होती.
या भुतांच्या निवासाच्या जागा, या त्यांच्या जातींप्रमाणे तिकाटण्यावर आपापली स्मशाने, पडक्या विहिरी, पडके वाडे, पडकी घरे, जुने वृक्ष, देवराया, बुरूज, जंगले, पाणवठे, धरणाच्या भिंती, गावांच्या वेशी, वा नदीचे किंवा डोंगरवाटेचे घाट या आहेत.
महाराष्ट्रातल्या अनेक मान्यवर एकांकिका स्पर्धातून त्यांनी लिहीलेल्या आणि दिसाहित्य अकादमीची तरुण लेखकांसाठी असलेली सन्मानवृत्ती त्यांना मिळाली आहे.
"आई-वडील, भावाने तुला जे काय करायचे आहे ते कर अशी मुभा दिली, त्यामुळे चौकटीत राहून स्वैराचारासारखे मिळवत गेलो," असेही दासू यांनी स्वतः बाबत सांगितले आहे .
ज्या कोणास वाहतूक विमान चालविण्यात रस आहे,ते भारतीय वायुसेनेचे अधिकारी,अवजड अनेक इंजिन असलेले एच एस-७४८ व दोन इंजिने असलेले अष्टपैलु, अनेक भूमिका बजावु शकत असलेले एएन-३२ वाहतूक विमान किंवा डॉर्नियर जातीचे हलके व उपयुक्त वाहतुक विमान उत्कृष्टरित्या चालवु शकतात.
हेलिकॉप्टरच्या पथकात दाखल होउन प्रशिक्षणार्थी हे केवळ झाडांच्या उंचीइतक्या उंचावरून व अत्यंत छोट्या व दूरवरच्या न बघितलेल्या क्षेत्रांमध्ये ते उडवु/उतरवु शकतात.
यात,हेलिकॉप्टर गनशिप चालविणे,एम आय-२६ जातीचे मोठे व अधिक उद्वाहक क्षमतेचे हेलिकॉप्टर चालविणे,आकस्मिक परिस्थितीत जखमींची वाहतूक,पॅराश्युटने पथके उतरविणे व हवाईमार्गे मदतसामग्री पोचविणे इत्यादींचा समावेश असतो.
कोणत्याही निवडलेल्या क्षेत्रास न ग्रह्य धरता, प्रत्येक प्रशिक्षणार्थी हा ड्रिल मास्तरच्या ढोलाच्या ठोक्यावर,शारीरिक शिक्षणाच्या मैदानावर एकसमयावच्छेदेकरून कवायती करतात.
जर आपण उड्डाण शाखा निवडली असल्यास,प्रशिक्षण तीन टप्प्यात देण्यात येते-टप्पा-१,टप्पा-२,टप्पा-३.प्रत्येक टप्पा आपणास प्राथमिक ते जास्त विमानोड्डाणाच्या कठिण स्तरापर्यंत घेउन जातो.
या सगळ्यांचा परिणाम म्हणून दलित समाजातील संतप्त युवकांनी बंडखोरी केली आणि पॅंथरची पहिली बैठक सिद्धार्थ नगर येथे ९ जुलै १९७२ रोजी भरली.
"माणूस म्हणून जगणे हा आमचा हक्क आहे आणि म्हणून आम्ही चित्याचा पवित्रा घेऊन त्या हक्कांसाठी लढू" हे सूचित करणार नामाभिधान त्यांनी स्वीकारले.
बाबासाहेब आंबेडकरांच्या मरणोत्तर काळात दलित चळवळीचे नेतृत्व समर्थपणे करणारी जहाल युवक चळवळ आणि स्वातंत्र्योत्तर काळातील दलितांच्या प्रश्नांवर सतत संघर्ष करणारी संघटना म्हणजे दलित पॅंथर होय.
दलित पॅंथर 'लोकशाही मध्यवर्तित्व' हे संघटनेचे प्रमुख तत्त्व उराशी बाळगून जात, धर्म, वर्ण-विरहित, शोषणमुक्त, सुखी, समृद्ध, सुसंस्कृत, विज्ञानी व एकजिनसी समाजनिर्मितीचे पायाभूत उद्दिष्ट समोर ठेवून मार्गक्रमण करीत आहे.
प्रामुख्याने मागास, कष्टकरी, कामगार, भूमिहीन, शेतमजूर, गरीब शेतकरी, भटक्या जाति-जमाती, आदिवासी या घटकांना घेऊन सामाजिक लढा उभारण्यात अग्रणी असणारी संघटना म्हणून समाजात ओळखली जाते.
पद्मश्री नामदेव ढसाळ यांच्या निधनाने रिक्त झालेल्या दलित पॅंथरच्या अध्यक्षपदी त्यांच्या पत्नी मल्लिका नामदेव ढसाळ यांची एकमताने निवड करण्यात आली आहे.
भारतीय चित्रपटांत आंध्र प्रदेश, महाराष्ट्र, तमिळनाडू, कर्नाटक, केरळ,पंजाब आणि पश्चिम बंगाल ह्या राज्यातील चित्रपट संस्कृतीचा आंतर्भाव होतो.
मुंबई हे भारतातील सर्वात मोठे चित्रपट निर्मिती केंद्र म्हणुन विकसीत होत आहे,ते मुख्यत्वे करून हिंदी भाषा व मराठी भाषेतील चित्रपटांच्या निर्मितीसाठी प्रसिद्ध आहे.
आयोडीनच्या कमतरतेमुळे माणसाच्या वाढीवर विपरीत परिणाम होतो, त्यासाठी मिठामध्ये अत्यल्प प्रमाणात (एक किलोग्रॅम मिठामध्ये ३० ते ५० मिलिग्रॅम आयोडीन, किंवा एक किलोग्रॅम सोडियम क्लोराईडमध्ये ५० ते ८४ मिलिग्रॅम पोटॅशियम आयोडेट) मिसळले जाते.
या शिवाय फ्रेंच ग्रे सॉल्ट, ज्वालामुखीमुळे भाजल्या गेलेल्या मातीतून मिळणारं हवाईयन रेड सी सॉल्ट, ब्राझिलियन शुद्ध मीठ, अतिशय जुने मिठ, प्रदूषणविरहित असल्यानं गुलाबी दिसणारे शुद्ध स्वरूपातील हिमालयातील सैंधव मीठ असे मिठाचे काही प्रकार आहेत.
भारतीय काळे मीठ, एक्स्प्रेसो सॉल्ट, इराणच्या सॉल्ट लेक्समध्ये मिळणारं पर्शिअन ब्लू सॉल्ट असे विविध प्रकार जगभर वापरात आहेत.
याउलट अधिक खाल्यामुळे पित्त वाढते, रक्ताच्या गतीमध्ये वाढ होते , तहान लागते, मूर्च्छा येते, हाडे कमकुवत होतात, चेहऱ्यावर सुरकुत्या पडतात, केस पांढरे होतात, मूत्रपिंडाचे काम वाढते हात, पाय, चेहरा व पोट यांवर सूज येते.
देवाचे दर्शन अध्यात्मशास्त्रदृष्ट्या योग्य पद्धतीने घेतल्यास ईश्वराकडून प्रक्षेपित होणाऱ्या चैतन्याचा आणि त्याच्या कृपाप्रसादाचा परिपूर्ण लाभ आपल्याला होतो.
देवळात दर्शनाला जातांना सर्वसाधारण पुरुष-भाविकांनी डोक्यावर टोपी घालावी किंवा डोक्याला पवित्र वस्त्र बांधावे, तर स्त्री-भाविकांनी डोक्यावरून पदर घ्यावा.
पाय धुतल्यावर हातात पाणी घेऊन ‘अपवित्रः पवित्रो वा…’, हा श्लोक येणाऱ्यांनी तो तीनदा म्हणून अथवा ‘पुंडरिकाक्षाय नम:’ हे तीनदा उच्चारून स्वतःच्या सर्वांगावर तीनदा पाणी शिंपडावे.
देवळात प्रवेश करतांना प्रार्थना करावी, ‘हे …. , माझे लक्ष इकडेतिकडे न जाता नामजपाकडेच राहू दे. तुझ्या कृपेमुळे मला येथील सात्त्विकता जास्तीतजास्त मिळू दे.’
‘हे …. , तुझ्या कृपेमुळे मी देवळात प्रवेश करत आहे. तुझ्या दर्शनाचा मला लाभ होऊ दे. देवळात माझे नामस्मरण वाढू दे. येथील सात्त्विकता मला मिळू दे.’
अतिरिक्त आधारभूत संरचनेमुळे,ज्याचा खर्च रु.१.५० कोटी अपेक्षित आहे,सध्याची एकवेळेस ४० टन माल हाताळण्याची क्षमताही दुप्पट होण्याची अपेक्षा आहे.
कोचिन व बंगलोर उड्डाअणे नंतर सुरू करण्यात आलीत.१९८० च्या दशकाचे सुरुवातीस,तो विमानतळ बोइंग ७३७ व एरबस ए३२० अश्या अत्याधुनिक जेट विमानांना सोईचे व्हावे म्हणुन, धावपट्टी वाढविण्यासाठी बंद ठेवण्यात आला.
चोळराजा ’सीवकचिन्तामणि’ म्हणून कामरस आधिक्य असलेले एक जैन ग्रंथास प्रशस्ति केला त्यामुळे चोळासही, जनतेसही सुमार्गावर स्थित करणेकरितां म्हणून भगवान महादेवांचे परमभक्त असलेल्या ६३ नायन्मारांचे इतिहासास वर्णिणार ग्रंथ "तिरुत्तोण्डर् पुराणा"चा निर्मितिकर्ता चेक्किऴार झालेत.
पुनरुत्थानास सहाय्य करू शकणार भगवान महादेवाचे भक्तगण इतिहासास सुन्दरमूर्त्ति नायनाराने गायलेले तिरुत्तॊण्डर् तॊहै मधून चोळ राजास चेक्किऴाराने उपदेशिले.
त्याकारणे सुन्दरमूर्त्ति नायनारासही त्यांच्या ग्रंथांत उल्लेखलेले ६२ शिवभक्तांचे इतिहासासही ग्रामोग्रामी जाऊन त्यातील माहिती सांगितलेत चेक्किऴार.
चोळसाम्राज्याचे महाराज दुसरे कुलोत्तुंग चोळ युद्धांमध्ये पडणेविना, मनोरंजनात मनास रंजवित असल्याचेही त्याकारणे जैन मुनिवर तिरुत्तक्कदेवरांकडून लिहिवलेले सीवकचिन्तामणि म्हणून ग्रंथास वाचून त्यात रममाण झाल्याचेही दिसते.
सीवकचिन्तामणि म्हणून ग्रंथात कामरस अधिक असले कारणाने ते ग्रंथ इहपरलोकांत मर्य्यादापालनासही पुनरुत्थानासही कामी येणार नाही असा विचार करून चेक्किऴार चिंतित होवून राजास उपदेश केले.
शिवभक्तीचे कारणे म्हणा, सारासारविवेकाचे दूरदर्शी कारणे म्हणा, हे "उत्तमचोळ पल्लवन्, तोण्डैमान्, देय्वप्पुलवर्, देय्वच्चेक्किऴार्" सारखे पदव्या प्राप्त झाले.
एक उमापति शिवाचार्य म्हणून होते त्यांच्याकडून "चेक्किऴार पुराणम्" म्हणून ग्रंथही, आणि एक मीनाक्षीसुंदरम् पिळ्ळै म्हणून होते ह्यांच्याकडून "चेक्किऴार पिळ्ळैत्तमिऴ्" म्हणून ग्रंथही चेक्किऴारास पुढे ठेवून निर्मिले गेले आहेत.
वेळ्ळाळरांत बैलास जुम्पून शेती करित येत असलेल्यांचे मंत्री, शिवभक्त म्हणून विशेष प्रसिद्धी प्राप्तकर्ते झाल्याने, ह्यांचे मूळ नांव "अरुण्‌मोऴित्तेवर्" हे मागे पडून पुढे चेक्किऴार ह्याच नांवाने जाणले गेले.
अनपाय चोळाचे मंत्री होते ते चेक्किऴाराचे पिता ह्या प्रश्नांना उत्तरे काय की माहिती नाहीत म्हणून सांगितले तेंव्हा हे चेक्किऴार उत्तरे दिलेत.
१२व्या शतकांत तोण्डैनाडूच्या कक्षेतील पुलियूर्‌कोट्टम् मधील कुऩ्ऱत्तूर म्हणून गावांत वेळ्ळाळर् परंपरेत वेळ्ळियंगिरि मुदलियार आणि अऴगाम्बिका दंपतीस प्रथमपुत्ररूपाने चेक्किऴार उजवलें.
१९६५ साली सिंगापूर अलग करण्यात आल्यावर त्यांनी सिंगापुराचे नेतृत्व सांभाळत नैसर्गिक साधनसंपत्तीची देणगी नसलेल्या एके काळच्या वसाहतीला कालौघात पहिल्या जगातील देशाचा दर्जा मिळवून दिला.
त्यात पोवाडा, बहुरूपी, भारूड, भजन, गण-गवळण, लावणी, कवने, तुंबडी, बोबडी, धनगरी गीते, नंदीबैल, वासुदेव, डोंबारी, पोतराज, गोंधळी असे अस्सल मऱ्हाटमोळी कलाप्रकार होतेच, पण कव्वाली आणि गझल गायनांतही ते आघाडीवर होते.
आयर्लंड येथे झालेल्या आंतरराष्ट्रीय लोकनृत्य स्पर्धेत त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करून देशाला प्रथम क्रमांकाचे पारितोषिकही मिळवून दिले.
उमप यांचा नोव्हेंबर २०१० मध्ये दीक्षाभूमी नागपूर येथे लॉर्ड बुद्धा टीव्ही या दूरचित्रवाणीवरील आयोजित कार्यक्रमादरम्यान हृदययक्रिया बंद पडून झाला.
नक्षत्रांचे ध्रुव आणि स्थिर तीक्ष्ण अथवा दारुण, चर आणि चल इत्यादी आणखीही विभाग केले असून ह्या संज्ञांना अनुसरून कोणती कृत्य कोणत्या प्रकारच्या नक्षत्रांवर करावी ह्यासंबधीचे नियम सांगितले आहेत.
’जी कृत्ये काही विशिष्ट नक्षत्रे नक्षत्रांवर करावी असे सांगितले असेल ती कृत्ये त्या नक्षत्राच्या]] ज्या देवता असतील त्याच देवता असणाऱ्या तिथीवर अथवा करणांवर आणि मुहूर्तांवर करण्यास प्रत्यवाय नसतो: त्यांच्या देवता समान असल्याकारणाने असे केल्याने कार्यसिद्धी होते, अशी समजूत आहे.
मुहूर्तचिंतामणी ग्रंथात नक्षत्रांप्रमाणे वारांनाही ध्रुव, चर, ह्यासारख्या संज्ञा दिल्या असून त्या नावाच्या नक्षत्रांना अनुरूप असणारी कृत्ये त्यांच्याच स्वरूपाच्या वारांवर करावी असे सांगितले आहे.
परिस्थिती अथवा घटनाजन्य असमाधानाचे प्रतिसाद बऱ्याचादा सुयोग्य अधिकृत मार्गाने उमटून शंकांचे निरसन होत नाही तर ते व्यक्ती व्यक्तीत अथवा समाजात निंदा नालस्तीच्या स्वरूपात प्रकट होत रहातात.
एका बाजूने दोन किंवा अधिक व्यक्ती अनुपस्थीत व्यक्ती अथवा परिस्थितीबद्दल निंदा करतात तेव्हा त्यांचे आपापसातेले भावबंध घट्ट होण्यास सहाय्यकारी होते त्याच वेळी त्याचा नकारात्मक परिणाम पूर्वग्रह आणि असंतोषास बळकटी येत जाते.