polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
पण चर्चेचा उद्देशच दुसऱ्याचा पाडाव करून स्वतः विजयी होणे हा असतो तेथे कोण कोठे चुकतो यावरच मुख्य कटाक्ष ठेवून चर्चा चालते आणि अशा चर्चेत थोडी चूक झाली की जो चूक करेल त्याचा पराभव झाला असे ठरवून प्रतिपक्ष विजयी ठरतो आणि चर्चा बंद होते.
"एखाद्या विषयातील तत्त्व कळावे एवढ्याच हेतूने जी चर्चा केलेली असते तिला वाद म्हणतात." त्यामुळी वादात बुद्धिपुरःसर खोटे हेतू, हे पुरावा म्हणून सादर केले जात नाहीत.
अर्थ : प्रमाण, प्रमेय, संशय, प्रयोजन, दृष्टान्त, सिद्धान्त, अवयव, तर्क, निर्णय, वाद, जल्प, वितण्डा, हेत्वाभास, छल, जाति आणि निग्रहस्थान या तत्‍त्वांच्या ज्ञानाने मोक्ष प्राप्त होतो.
अर्थ : प्रमाण व तर्क या साधनांचा उपयोग करून पक्ष व प्रतिपक्ष यांच्यामध्ये सिद्धान्तावर लक्ष ठेवून पञ्चावयवी वाक्यांच्या मदतीने झालेली चर्चा म्हणजे वाद होय.
प्रमाण-प्रमेय-संशय-प्रयोजन-दृष्टान्त-सिद्धान्तावयव-तर्क-निर्णय-वाद-जल्प-वितण्डा-हेत्वाभास-च्छल-जाति-निग्रहस्थानानाम्‌ तत्त्वज्ञानात् निःश्रेयसाधिगमः
पारंपरिकता व प्रयोगशीलता यांचे मिश्रण त्यांच्या कथांमध्ये आढळते; त्यांच्या कथांमधून व्यक्त होणारे जीवनानुभव हे नावीन्यपूर्ण, असांकेतिक, गूढगहन व चमत्कृतिपूर्ण असतात, पण त्यांचे वास्तवाशी घट्ट अनुबंध जुळवलेले असतात.
त्यांच्या कथांतून ग्रामीण, आदिवासी, नागर असे समाजजीवनाचे विविध स्तर व त्या सामाजिक परिसरात जगणारी, वैशिष्ट्यपूर्ण स्वभावधर्म असणारी नानाविध माणसे भेटतात.
मानवी जीवनाची अतर्क्यता व असंगतता, मानवी नातेसंबंधांतील ताणतणाव, व्यक्तीच्या मनोविश्वातील गूढ, व्यामिश्र व अनाकलनीय गुंतागुंत, त्यांचे सूक्ष्म, अनेक पदरी चित्रण करणाऱ्या त्यांच्या कथा स्वाभाविकपणेच दीर्घत्वाकडे झुकतात.
त्यांच्या कथांतून व्यक्तीच्या आत्मशोधाच्या प्रक्रियेचे चित्रण जसे आढळते, तसेच स्त्री-पुरुषांतील परस्पर आकर्षणामागचे गूढ, तरल, सूक्ष्म मनोव्यापारही ते कौशल्याने उलगडून दाखवतात.
त्यांच्या कथनशैलीत कथाशयाला अनुरूप अशा अन्वर्थक प्रतिमा, प्रतीके, तरल काव्यात्मता, गूढ चमत्कृती अशा अनेकविध घटकांचा सुसंवादी मेळ साधलेला दिसतो.
त्यांच्या अनेक पुस्तकांना राज्यशासनाचे उत्कृष्ट वाङ्‌मयनिर्मितीचे पुरस्कार, तसेच इतरही मानाचे व प्रतिष्ठेचे पुरस्कार लाभले आहेत.
भारत सासणे यांच्या डफ या दीर्घ कथेवर प्रसिद्ध सिने अभिनेते मकरंद अनासपुरे हे 'काळोखाच्या पारंब्या'या नावाचा चित्रपट दिग्दर्शीत करीत आहेत या चित्रपटाच्या प्रमुख भूमिकेमध्ये स्वतःही काम करत आहेत.
मेनका प्रकाशित व्हायला लागल्यानंतर ४ वर्षानी राजाभाऊ बेहेरे पुण्याला गेले आणि मग मेनकाच्या जोडीनेच माहेर आणि जत्रा नियतकालिके ते प्रसिद्ध करू लागले.
स्वामी आनंद ऋषी यांनी रबर, साखर, रसायने, औषधे, पोल्ट्री व हॉटेले अशा विविध उद्योगधंद्यांच्या अर्थखात्यांमध्ये अनेक स्तरांवर नोकरी केली.
१९८८ साली स्वामी आनंद ऋषी यांनी ताज ग्रुप ऑफ हॉटेल्सच्या अमेरिकेतील एका उपकंपनीच्या अर्थशाखा उपाध्यक्ष पदावरून निवृत्त झाल्यावर पुण्याच्या वेंकटेश्वर हॅचरी ग्रुपमध्ये सल्लागार व संचालक म्हणून त्यांनी आठ वर्षे काम पाहिले.
पातंजलयोग, पुनर्जन्म, ओशो, ध्यान, अध्यात्म इत्यादी विषयांवर त्यांचे अनेक स्फुट लेख प्रकाशित झाले आहेत, आणि याच विषयावर त्यांनी महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी प्रवचने दिली.
आनंद ऋषींचे शालेय शिक्षण पुण्याच्या नूतन मराठी विद्यालयात आणि महाविद्यालयीन शिक्षण बृहन्‌ महाराष्ट्र कॉलेज ऑफ कॉमर्समध्ये झाले.
ठाण्याच्या थिऑसॉफिकल सोसायटी, ओशो फ्रेन्ड्स, घंटाळी मित्रमंडळ योग विभाग, ताओ आनंद आध्यात्मिक केंद्र आदी संस्थांमध्ये स्वामी आनंद ऋषी यांचा सहभाग असे.
आणीबाणी उठल्यानंतर स्थापन झालेल्या तत्कालीन जनता पक्षाचे कार्यकर्ते, रामभाऊ म्हाळगी यांच्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी सक्रिय भाग घेतला.
पुढे ग्रामीण भागातील पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न सोडविण्यासाठी पाणी परिषदेचे आयोजन, वनवासी कल्याण आश्रमाचे अनेक वर्षे जिल्हा उपाध्यक्षपद, लहान मुलांमध्ये भगवद्गीतेचा विचार रुजावा म्हणून भगवद्गीता अभ्यास मंडळाच्या माध्यमातून भगवद्गीतेचा प्रसार, अशा अनेकविध उपक्रमांमधून दातारांचा सहभाग घेत.
कल्याण येथे वकिली व्यवसायास सुरुवात केल्यानंतर १९७०मध्ये दातार ह्यांनी भारतीय मजदूर संघाच्या कामास प्रारंभ केला तसेच १९७२पासून ते जनसंघाचे काम पाहू लागले.
न्यायव्यवहारासह अन्य सर्व व्यवहारांत मराठी भाषेचा वापर व्हावा ह्या उद्देशाने स्थापन करण्यात आलेल्या ह्या संस्थेचे ते संस्थापक अध्यक्ष होते.
वकिली व्यवसायास सुरुवात केल्यानंतर व्यवसायात कोणकोणत्या अडचणी येतात, त्यांची पूर्ण जाणीव ठेवून नवोदित वकिलांना ते नेहमीच मदतीचा हात देत असत.
गावात पाच शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा, चार शासकीय प्राथमिक शाळा,तीन शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा,दोन शासकीय माध्यमिक शाळा व दोन शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहेत.
गावात एक प्राथमिक आरोग्य केंद्र,एक प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र,एक प्रसूति व बालकल्याण केंद्र, एक क्षयरोग उपचार केंद्र, एक ॲलोपॅथी रुग्णालय व एक पशुवैद्यकीय रुग्णालय आहे.
मोहन आगाशे यांनी १९८६ च्या सुमारास पुण्याच्या मॅक्समुल्लर भवनाच्या साहाय्याने मुलांसाठी आणि तरुणांसाठी नाटके बसवायला आणि सादर करायला सुरुवात केली.
पुण्यात महाराष्ट्र कल्चरल सेंटर, कोलकाता येथील सुत्रपत, बंगळूर येथील साकेत, मुंबई येथील आलाप आणि दिल्ली येथील थिएटर फोरम या संस्थांतर्फे ग्रिप्सच्या नाटकांचे प्रयोग सादर होत आहेत.
सध्याच्या दैनंदिन जीवनात मुलांच्या अनेक प्रश्‍नांवर या नाटकांच्या माध्यमातून परिणामकारक चर्चा करीत विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक यांच्यातील सुसंवादाला चांगली सुरुवात करून दिली आहे.
ग्रिप्स चळवळीतील नाटके इतर बालनाटकांप्रमाणे परीकथांवर आधारलेली नसतात, तर खेळाच्या मैदानांची कमतरता, पर्यावरण, अभ्यासातल्या अडचणी आदी मुलांना भेडसावणाऱ्या विषयांवर लिहिलेली असतात.
पुनर्वसूंच्या कथांमध्ये पुण्यातील पांढरपेशा ब्राह्मणी संस्कृतीचे चित्रण प्रामुख्याने होत असले, तरी त्यांच्या कथा तशाच संस्कृतीचेव चित्रण करणाऱ्या य.
इसपू २००० ते इसपू १७५० या काळात पर्जन्यमान कमी झाल्याने सिंधू खोऱ्यातील काही लोकांनी गंगेच्या खोऱ्यात स्थलांतरे करत नागर संस्कृतीचा पाया घातला, तत्पूर्वी हा भाग ग्रामीण संस्कृतीचा होता हेही आता विविध उत्खननांतून सिद्ध झाले आहे.
रामेश्वरम पासून श्रीलंकेला जोडणारा व रामकाळी वानरसेनेने बांधला अशी श्रद्धा असलेला तरंगत्या पाषाणांच्या सेतूचेे वय, कार्बन डेटिंंगनुसार साडेसतरा लाख वर्ष इतके जुने येते.
परंतु "भाषेचा भाषा म्हणून वैज्ञानिक पद्धतीने करण्यात येणारा अभ्यास" ह्या अर्थी जी भाषाविज्ञान ही संज्ञा आज वापरण्यात येते; त्याप्रकारच्या अभ्यासाचा आरंभ त्या काळात झाला.
'ध्वनिविचार' , 'भाषा आणि संस्कृती' आणि 'भाषा : इतिहास आणि भूगोल' ही त्यांची भाषाविज्ञान ह्या ज्ञानशाखेची तोंडओळख करून देणारी पुस्तके विशेष प्रसिद्ध आहेत.
मराठी विश्वकोशात त्यांनी भाषा आणि भाषाविज्ञान ह्या विषयावर नोंदी लिहिल्या तसेच मराठीतील आणि इंग्लिशेतर विविध नियतकालिकांतून त्यांनी लेख आणि परीक्षणे असे लेखनही केले.
कत्रे ह्यांच्या प्रयत्नांतून १९५४-१९५९ ह्या काळात रॉकफेलर प्रतिष्ठानच्या आर्थिक सहकार्याने डेक्कन कॉलेज, पुणे येथे भाषाविज्ञानाचे हिवाळी आणि उन्हाळी वर्ग सुरू करण्यात आले.
शिकत असतानाच एकनाथ आव्हाड विद्यार्थी चळवळीत उतरले, विवेक पंडित यांच्या ’विधायक संसद’ नावाच्या युवकांच्या संघटनेत गेले आणि अस्पश्यता आणि जातिभेद यांविरुद्ध त्यांनी रान पेटवले.
त्‍यांनी १९८० पासून वेठबिगार, पोतराज आदी प्रथांविरुद्ध लढा देणे सुरू केले; भूमिहीन दलितांना गायरान जमिनी ताब्यात घेऊन कसायची हिंमत दिली.
सातारा जिल्हा वगळता बेलोशे कुटुंब रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधे खेड़ तालुक्यात ३ गावांमधे आहेत त्या पैकी नातूनगर हे १ गाव जे पोलादपुर पासून अवघ्या ३० मिनिटावर आहे तसेच रायगड जिल्ह्यामधे सुधागड़ तालुक्यात पण आहेत ते आडनाव लिहताना मात्र बेलोशे ऐवजी बेलोसे अस लावतात हे सगळे पूर्वीच्या काळात स्थाईक झालेले.
बाजूला काटवली आणि रूईघर ही गावे आहेत या गावांमधे ८० % बेलोशे आहेत तसेच खाली मेढ़ा भागात केळघर हे गाव आहे तिथे पण ८० % बेलोशे आहेत ही सगळी एकच भावकी
उदा: नणंद , पहार , लक्तर ,गुरुवार , रविवार ,रखेली [शिंदळी- शुद्ध पुणेरी बोलीत वापरल्या जाणाऱ्या 'शिनळीच्च्या' ह्या शिवीचा उगम या मूळ कोल्हापुरी बोली शब्दात आहे],खुबा ,आस्सं ,इ.
आजही कोल्हापुरांत रस्त्यावरून चालतांना कुणी लंगोटीयार भेंटला, की ' काय राण्डंच्या.हिकड कुनीकडं निगालंय्‌स? ' असे सर्रास प्रेमळपणे हटकणारे लोक जागोजागी दिसतात.
ग्राम्य शब्द च्या बाबतीत असेही दिसते की सुशिक्षित वर्गांत वापरल्या जाणाऱ्या सभ्य सोवळ्या बोली मराठीतही अनेक ग्राम्य शब्द आहेत, जे तोंडी रुळल्यामुळे, ते ग्राम्य आहेत हे बोलणाऱ्यांच्या गावीही नसते.उदा.
मुळात 'स्तन' या संस्कृत शब्दाचा 'थान' हा ग्राम्य आविष्कार आहे.यास्तव हे दोन्ही शब्द म्हणजे एक प्रकारे शिव्याच आहेत.फक्त सर्रास वापरामुळे ते बोलणाऱ्याला जाणवत नाही इतकेच.
बकरीची स्तनं जशी इतस्ततः लळत लोंबत असतात, तद्वत् लळत लोंबत जन्म घालवणाऱ्याला 'अजागलस्तन' / 'अजागलस्तनी' अशी विशेषणे संस्कृतात वापरली जातात.
अर्थ: ज्या मनुष्याच्या जीवनात धर्म, अर्थ, काम, आणि मोक्ष या चार पुरुषार्थापैकी एकही शिल्लक उतरलेला नसतो, त्याचा/तिचा जन्म बकरीच्या इतस्ततः लोंबणाऱ्या स्तनांसारखा निरर्थक होतो.
रविशंकर यांच्या मतानुसार ' कोल्हापुरी बोलीत सर्वच पुल्लिंगी गोष्टींना नपुसकलिंगी संबोधले जाते; रीति भूतकाळ हा साध्या भविष्यकाळांत परिवर्तित होतो आणि संवादातल्या समेच्या सर्व क्रिया आवाजांसकट सजीव होतात. '
कॉपीराईट अनुमती संदर्भ : २ मार्च, २०१६ रोजी अल्प लेखांश उदाहरण म्हणून वापरण्या साठी प्रताधिकार मुक्तीच्या व्यनिचे छायाचित्र लवकरच जोडले जाईल.
सर्वात जवळील पूर्व-प्राथमिक शाळा, प्राथमिक शाळा, कनिष्ठ माध्यमिक शाळा,अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र व माध्यमिक शाळा केरी येथे २ किलोमीटर अंतरावर आहे.
त्याचबरोबर भारताच्या संदर्भात लिंगभाव, जात, आणि वर्ग यांमधून येणाऱ्या सामाजिक असमानता, वेगवेगळ्या सामाजिक संस्थांमार्फत निर्माण झालेल्या असमानता, आणि नियम, स्रोत, व्यवहार आणि सत्ता यांच्यातील संबंध दर्शवितो.
या प्रकरणामधून व्यक्तीच्या लिंगाविषयक जैवशास्त्राने केलेला फरक याचाच परिणाम वेगवेगळ्या समाजामध्ये लिंगभाव विषयक सामाजिक असमानता निर्माण होण्यामध्ये कसा होतो यावर लक्ष वेधले आहे.
दुसरे प्रकरण घरदार आणि नातेसंबंध हे लिंगभाव असमानता घडविण्याच्या प्रक्रियेतील मुख्य क्षेत्र आहे आणि ते वर्ग, जात आणि प्रदेश यानूसार बदलते यावर भर देते.
तिसऱ्या प्रकरणामध्ये करिन कपाडिया त्यांच्या ग्रामीण तामिळनाडूमधील क्षेत्र अभ्यासामधून दाखवून देतात की कशाप्रकारे श्रमाच्या बाजारपेठेमधील मागणी आणि पुरवठा या तत्त्वामुळे लिंगभाव असमानता निर्माण होतात.
त्याचप्रमाणे घर या कार्यक्षेत्रातून येणारे नियम नोकरशाही या कार्यक्षेत्रात ही कशाप्रकारे येतात आणि त्यामुळे कामाच्या ठिकाणी सुद्धा लिंगाधारित श्रमविभागणी दिसून येते याविषयी भाष्य करतात.
दुसऱ्या विभागामध्ये कबीर आणि सुब्रमनियम लिखित प्रकरणामधून विकासाच्या वेगवेगळ्या विश्लेषणामध्ये मध्यस्ती करण्याकरिता संस्थात्मक चौकट यावर भाष्य केलेले आहे.
तर इतर प्रकरणामधून वेगवेगळ्या व्यष्टी अध्यनामधून संस्थात्मक विश्लेषणामुळे वेगवेगळी धोरणे आणि कार्यक्रमातील लिंगभाव असमानतेचे पैलू समजून घेण्यास मदत होते यावर भर देण्यात आला आहे.
विकासाच्या वेगवेगळ्या क्षेत्रात सामाजिक असमानतेच्या बांधणीमध्ये सामाजिक नियम, स्रोत, व्यवहार आणि सत्ता एकमेकांशी कशाप्रकारे संवाद साधतात याविषयक मांडणी वेगवेगळ्या उदाहरणांच्या माध्यमातून ह्या विभागामध्ये केली आहे.
पहिल्या विभागात दिलेल्या संस्थात्मक चौकटीतून स्पष्ट होते की कशाप्रकारे विकासाची धोरणे ही लिंगभाव प्रश्नाची उकल करण्यापेक्षा त्या धोरणांमधूनच समस्या निर्माण होत आहेत आणि म्हणून पुस्तकाच्या तिसऱ्या विभागातील लेखांमधून लिंगभाव प्रशिक्षण कार्यक्रमाविषयी चर्चा केलेली आहे.
थोडक्यात प्रस्तुत पुस्तक आपल्या दैनंदिन जीवनातील आणि धोरण प्रक्रियांमधील लिंगभाव असमानता दर्शविण्यासाठी एक प्रकारचे पद्धतीशास्त्र मिळवून देते.
या पुस्तकामधून समाजामध्ये असलेल्या सामाजिक संस्थामधून निर्माण झालेल्या उतरंडीचे आकृतीबंध समजण्यास मदत होते की जिथे सत्ता निर्माण होते आणि त्याचा वापर केला जातो.
संस्थात्मक पातळीवरील नियम, सांस्कृतिक मूल्य आणि व्यवहार की ज्यामुळे समाजात अशाप्रकारच्या असमानता टिकून राहतात या प्रकारच्या लिंगभाव असमानता संस्थात्मक दृष्टीकोनातून समजून घेतल्यामुळे यांच्यातील गुंतागुंतीचे संबंध समजण्यास मदत होते.
'इन्स्टिटयूशनस, रिलेशन्स ॲन्ड आउटकमस' हे नायला कबीर आणि रम्या सुब्रमनियम संपादित पुस्तक काली फॉर वुमेन, नवी दिल्ली यांनी १९९९ मध्ये प्रकाशित केले आहे.
जेणेकरून धोरणकर्ते आणि प्रशिक्षणकर्ते यांच्या लक्षात येईल की, त्यांच्या कामाच्या वेगवेगळ्या स्वरूपामध्ये लिंगभाव महत्त्वाचा घटक आहे.
चॅलेंज टू एजुकेशन: अ कलेक्शन ऑफ एस्सेज या कॅरोल कुंबे संपादित पुस्तकामध्ये पाचव्या प्रकरणामध्ये सामाजिक भांडवलावरील अनेक लिखाण लिंगभाव समानतेविषयक मांडणी करण्यामध्ये अपयशी ठरतात हा मुद्दा स्पष्ट करण्यासाठी सदर पुस्तकाचा संदर्भ घेण्यात आला आहे.
या ताऱ्यांना मित्र "अ" आणि मित्र "ब" म्हटले जाते आणि एक तिसरा तारादेखील आहे जो यांपासून काही अंतरावर असून त्याला मित्र "क" किंवा प्रॉक्झिमा सेन्टॉरी असे नाव दिले गेले आहे.
हा ताऱा नरतुरंग या तारकासमूहातील सर्वात तेजस्वी आणि पृथ्वीवरून दिसणाऱ्या ताऱ्यांपैकी व्याध आणि अगस्ती ताऱ्यांपाठोपाठ तिसरा सर्वात तेजस्वी आहे.
त्याचे वस्तुमान सूर्यापेक्षा थोडेसे कमी म्हणजे सूर्याच्या वस्तुमानाच्या ०.९१ पट आहे, तर तेजस्विता सूर्याच्या आर्धी म्हणजे ०.५ पट आहे.
२५ मार्च २०१५ रोजी शास्त्रज्ञांच्या एक गटाने एक शोधनिबंध प्रसिद्ध केला ज्यामध्ये मित्र ब ताऱ्याभोवती एक नवा ग्रह असण्याची शक्यता वर्तवली आहे.
या शोधावर शिक्कामोर्तब झाल्यास हा पृथ्वीपासूनचा आपल्या सौरमालेच्या बाहेरील सर्वात जवळचा ग्रह असेल व त्याला अल्फा सेन्टॉरी बीसी असे नाव देण्यात येईल.
पण २०१५ मध्ये डेटाच्या विश्लेषणामधील एका बनावट आर्टिफॅक्टमुळे असे झाले असून हा ग्रह जवळजवळ अस्तित्वात नाही असे नवीन अभ्यासात समोर आले.
नाचणीच्या शेवया, तांदळाच्या पिठाचे घावणे, सणासुदीला कोंबड्याचे सागुती वडे किंवा आंबोळया यांव्यतिरिक्त पाहुणे सोयऱ्यासाठी खास स्वयंपाक असतो.
रत्‍नागिरीचा किल्ला, जुवे जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड किल्ला, तारामुंबरी, मीठ मुंबरी, आचरे, सर्जेकोट, वेंगुर्ले, उभादांडा, शिरोडा, आरोंदा, केरा, तेरेखोल या ठिकाणी गाबीत लोकांच्या वस्त्या आहेत.
नेरबुड्डा विभागात ब्रिटीश राजवटीत एक जिल्हा म्हणून निमाडची स्थापना करण्यात आली होती, त्याचे प्रशासकीय मुख्यालय खंडवा येथे होते, जे मुस्लिम शासकांच्या काळात बुरहानपूर होते.
जिल्ह्यामध्ये विस्तृत जंगले आहेत आणि सरकारने पुनासा जंगलाचा एक भाग संरक्षित केला आहे, जो नर्मदेच्या दक्षिण तीरावर सुमारे १२० मील क्षेत्रफळात पसरलेला आहे, साग , सायन आणि अंजन इत्यादी झाडे येथे मोठ्या प्रमाणावर आढळतात.
पद्मश्री रामनारायण उपाध्याय निमाडच्या अस्मितेविषयी लिहितात - "जेव्हा मी निमाडबद्दल विचार करतो तेव्हा माझ्या डोळ्यासमोर उंच-सखल घाटांमध्ये वसलेली छोटी छोटी गावं आणि तूरीच्या शेतांचा दरवळणारा सुुुुगंंध व त्या सर्वांच्या मध्ये गुडघ्यापर्यंत असलेला धोतरावरचा कुरता आणि अंगरखा परिधान केलेल्या भोळ्या भाबड्या शेतकऱ्याचा चेहरा तरंगू लागतो.
प्राचीन काळापासूनच उत्तर आणि दक्षिण भारताला जोडणारा प्रमुख महामार्ग निमाडातल्या सध्याच्या बऱ्हाणपूर जिल्ह्यातील असिरगड किल्ल्याच्या अधिपत्याखाली राहिलेला आहे.
आर्य आणि अनार्य अशा दोन्ही प्रकारच्या लोकांचे वास्तव्य असल्यामुळे या प्रदेशास पूर्वी निमार्य प्रदेश म्हणून संबोधले जायचे; ज्याला कालांतराने नामभ्रंश होऊन निमाड म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
निमाडचे जीवन कला आणि संस्कृतीने संपन्न आहे, जिथे आयुष्यातील एकही दिवस असा जात नाही, जेव्हा गाणी गायली जात नाहीत किंवा व्रत उपवास कथाकथन ऐकले जात नाही.
भाषणस्वातंत्र्यावर बंदी असलेल्या गोव्यात आम्हांला पोर्तुगिजांच्या गुलामगिरीतून मुक्त व्हायचे आहे सुद्धा भावना व्यक्त करण्याची संधी स्वातंत्र्यप्रिय गोमंतकीय जनतेला याच नाटकांतून उपलब्ध व्हायची.
गोमंतकीयांचे हेच नाट्यवेड लक्षात घेऊन गोवामुक्तीनंतर गोवा सरकारने नाट्यकलेचा पद्धतशीर विकास घडवून आणण्यासाठी तत्कालीन शिक्षणमंत्री वि.
आयर्लंड आणि अफगाणिस्तान या दोन्ही २०१९ विश्वचषक स्पर्धेसाठी एकदिवसीय क्रमवारीत द्वारे थेट पात्र प्रयत्न पात्र केले गेले आहेत म्हणून या स्पर्धेत स्पर्धा होणार नाही.
ही स्पर्धा विजेता राहण्यासाठी किंवा पुढील सायकल १२ सांघिक क्रमवारीत टेबल मध्ये प्रोत्साहन जाऊ अधिकृत १२ संघ मानांकन सर्वात कमी क्रमांकावर सहकारी संघाविरुद्ध एक आव्हान मालिका खेळणार आहे.
अव्वल चार संघ सर्वात कमी, चार संघ क्रमांकावर आयसीसी वनडे स्पर्धेत पासून पात्रता २०१८ च्या विश्वचषक क्रिकेट तळाशी चार संघ विभाग दोन करण्यासाठी रेलगटेड आणि विभाग अंतिम खेळू जाईल तर सामील होईल २०१८ सीडब्ल्यूसी पात्रता उर्वरित दोन ठिकाणे तीन.
दोन्ही सामन्यात संघ एकदिवसीय स्थिती आहे, तर सामने ज्या संघ एक किंवा दोन्ही नाही एकदिवसीय स्थिती सूची रेकॉर्ड केले जाईल एक खेळ, एक एकदिवसीय सामना म्हणून रेकॉर्ड केले जाईल.
काँग्रेसनेच एकेकाळी मान्य केलेला हा मुद्दा स्वातंत्र्यानंतर मात्र पक्षाला, विशेषतः नेहरूंना, संकुचित व राष्ट्रीय एकात्मकतेला धोका वाटू लागला.
माडखोलकरांनी महाराष्ट्र समाजात व्यापार व उद्योग भूमिपुत्रांच्या ताब्यात नसल्याचे व महाराष्ट्राचे काँग्रेस पुढारी एकीकरणासाठी प्रयत्न करत नसल्याचे म्हटले.
महाराष्ट्र राज्यात मराठी भाषा बोलणारे कोकण, देश, विदर्भ, मराठवाडा, खानदेश व अजूनही महाराष्ट्राबाहेरच असलेले डांग,बेळगाव, निपाणी, कारवार व बिदर हे भाग येणे अभिप्रेत होते.
१९८२ साली प्रदर्शित झालेल्या प्रेम रोग ह्या चित्रपटासाठी पद्मिनी कोल्हापुरेला फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेत्री पुरस्कार‎ मिळाला होता.
खगोलीय विषुववृत्त व क्रांतिवृत्त ही एकमेकांना वसंतसंपात व शरदसंपात या बिंदूंमध्ये छेदतात; खगोलीय उत्तर व दक्षिण ध्रुवबिंदूंमधून जाणारी वर्तुळे म्हणजे होरावृत्ते ही विषुववृत्ताला लंब असतात.
अशा प्रकारे एखाद्या स्वस्थ पदार्थाचे होरावृत्त खगोलीय विषुववृत्ताला ज्या बिंदूत छेदते त्या बिंदूचे वसंतसंपात या संदर्भबिंदूपासून पूर्वेकडे असलेले कोनीय अंतर म्हणजे विषुवांश होय.
ज्याप्रमाणे पृथ्वीवरील ठिकाणाचे निश्चित भौगोलिक स्थान दर्शविण्यासाठी अक्षांश व रेखांश हे सहनिर्देशक वापरतात; त्याचप्रमाणे खगोलीय पदार्थांचे खगोलावरील स्थान अथवा दिशा दर्शविण्यासाठी विषुवांश किंवा होरा आणि क्रांती हे दोन खगोलीय निर्देशक वापरतात.
खगोलीय विषुववृत्तावर वसंतसंपात बिंदूपासून पूर्वेकडे असलेल्या खगोलीय वस्तूच्या होरावृत्तापर्यंतचे कोनीय अंतर म्हणजे विषुवांश - राईट असेन्शन; चिन्ह: ) होय.
या लेखाच्या शेवटी लेखिका राजकीय सिद्धांताची याची चिकित्सा करतात की, सत्तेचा प्रसार आणि ज्ञानाचे वस्तूकरण व भांडवलीकरण यामध्ये हस्तक्षेप करणे आवश्यक आहे.
पुस्तकातील प्रारंभीचे तीन लेख हे ११ सप्टेंबरला झालेल्या अतिरेकी हल्ल्यानंतर अमेरिकेतील राजकीय वर्तुळामध्ये झालेल्या अनेक वादविवाद यावर आधारित आहेत.
सहावा व सातवा लेख हे स्त्री अभ्यास वा लिंगभाव अभ्यास यांच्यातील लेखिकेने म्हणल्यानुसार 'निर्णायक वळण किंवा आणीबाणीचा काळ' यावर प्रकाश टाकणारे आहेत.
लेखिका अधोरेखित करतात की, पर्यायाने राजकीय टीकेची देखील आवश्यकता असते कारण अशाप्रकारची टीका ही त्या साहित्यामधील महत्त्वाच्या संकल्पनांवर भाष्य करते तसेच संघटीत करणे, निग्रह करणे व शासन करणे' यातील सत्तासंबंध यांसंदर्भात देखील चर्चा केली आहे.
सर्व लेख एकत्रितपणे विचारात घेतले तर ते राजकीय सिद्धांत व स्त्री अभ्यास या अभ्यास क्षेत्रातील असून ज्ञान निर्मिती, सत्ता व राजकीय टीका असे महत्त्वाचे विषय हाताळले आहेत.
पुस्तकाच्या मनोगतामध्ये लेखिकेने आशा व्यक्त केली आहे की, ज्ञान निर्माण करणारे विविध समूह एकमेकांपासून शिकू शकतात आणि स्वतःच्या ज्या कोंडी आहेत त्यामधून निघण्याचे नवीन मार्ग शोधू शकतात.
हे लेख संवादात्मक व चर्चात्मक असून आहेत; अर्थात त्यातून कोणत्याही प्रश्नावरील एक उत्तर शोधले आहे असे नाही परंतु प्रश्न आणि ते निर्माण करणारे सत्तासंबंध यांच्यावरील आच्छादन काढणे यासाठी प्रयत्न केले जातात.
प्रकरण-३ यामध्ये बाजारपेठ किंवा नव-उदारमतवादी विवेकवाद यांचा शासनाशी असणारा संबंध, त्यातून निर्माण होणारे 'नागरिक, नागरिकत्वाचे प्रकार आणि वर्तणूक तसेच समाजाची एक नवीन संरचना' या सर्वांचे परीक्षण केलेले आहे.
बोहाय समुद्रामध्ये खालीलप्रमाणे तीन मुख्य उपसागर आहेत: दक्षिणेस लायचौ उपसागर, उत्तरेस ल्याओदोंग उपसागर आणि पश्चिमेस बोहाय उपसागर.
बहुजन समाजाच्या सामाजिक, राजकीय, सांकृतिक उन्नतीसाठी प्रकाश पोळ यांनी ’सह्याद्री बाणा’च्या माध्यमातून पुरोगामी विचारांचा प्रचार-प्रसार केला आहे.
बहुजन समाजातील अज्ञान, अंधश्रद्धा, अतिरेकी धार्मिक दृष्टिकोन, कर्मकांड या समस्या दूर करण्यासाठी प्रकाश पोळ यांनी ब्लॉगची प्रभावी मांडणी केली आहे.
बहुतांश सामाजिक सुधारणांवरील चर्चांमध्ये कशाप्रकारे पुरुष राष्ट्रवादी सुधारकांनी सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्राच्या सीमा पुनर्रचित केल्या यावर भर दिलेला दिसतो.
त्या काळात अशा काही स्त्री समाज सुधारक होत्या ज्यांनी सामाजिक सुधारणामध्ये लक्षणीय कामगिरी करून सार्वजनिक क्षेत्र घडवले जसे की पंडिता रमाबाई; याविषयक खूप कमी अभ्यास आढळून येतात.
लेखकांच्या मते, खूप कमी स्त्रिया होत्या पण त्यातही अशा काही स्त्रिया होत्या की ज्यांनी त्यांच्या कौटुंबिक क्षेत्रातून त्यांच्या जीवन जगताविषयक लिहून सार्वजनिक क्षेत्रांना आकार देण्यास सुरुवात केली होती.
लेखक प्रस्तावनेची सुरुवातच मुळात अशी करतात की, कशाप्रकारे भारतातील समाज सुधारणेच्या इतिहासात काही विशिष्ट समाजसुधारकांचीच की ज्यांनी सामाजिक वाईट रीतींचा विनाश त्यातही विशेषतः स्त्रीया आणि कुटुंबातील नातेसंबंधाशी संबंधित रीतींचा विनाश केला त्यांचीच नोंद केली आहे.
या खंडातील निबंधामध्ये वेगवेगळया सुधारणांचा समावेश करण्यात आला आहे: सती, विधवा पुनर्विवाह, बंगालमधील विद्यासागर यांच्या सुधारणांवर सनातनी लोकांनी केलेला विरोध, हिंदू स्त्रियांच्या दैनंदिन जीवनावर झालेली प्रखर टिका.
इतर निबंध बंगाल ते पंजाब, तामिळनाडू आणि मणिपूर, शीख, ख्रिश्चन, मुस्लिम स्त्रिया तसेच आदिवासी स्त्रिया आणि मातृवांशिक समूह जसे की केरळ मधील नायर यांवर प्रकाश टाकते.
एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकाच्या आधी स्त्री आणि पुरुष समाजसुधारकांनी लिहिलेले मूळ निबंध आणि त्याचबरोबर समकालीन अभ्यासक आणि तज्ञ यांनी लिहिलेल्या निबंधांचा समावेश आहे.
हे लिंगभाव प्रमाण आणि व्यवहार प्रादेशिक आणि भौतिक विशेषतांमधून आणि त्या काळातील छपाई तंत्राचा जो विकास झाला त्यातून आकाराला आले ह्या गोष्टींचा तपशील या खंडातील निबंधांमध्ये जे ऐतिहासिक माहितीविषयीचे उतारे आहेत त्यातून मिळतो.
पुस्तकाच्या प्रस्तावनेमध्ये म्हटल्याप्रमाणे एकोणीसाव्या शतकातील सामाजिक सुधारणा या हिंदू सामाजिक सुधारणांविषयक होत्या आणि त्यांनी मुस्लिम व्यक्तिगत कायद्यामधील समस्या विचारात घेतल्या नाहीत.
ज्या स्त्रिया पडद्यामध्ये होत्या त्यांना इस्लामिक अध्यापनामध्ये आणण्यासाठी त्यांच्याकरिता उत्तर भारतामध्ये उर्दू भाषेमध्ये शिक्षण खुले केले गेले होते याविषयी कोणत्याही प्रकारची उदाहरणे आढळत नाही.
भारतातील एकोणिसाव्या शतकातील स्त्री विषयक सुधारणा परोपकारी पुरुषांच्याच नेतृत्वाखाली झाल्या या कल्पनेला पुसण्यासाठी या दस्ताऐवजाचा समावेश या खंडामध्ये करण्यात आला आहे.
त्यातील समीक्षकारांच्या मते, सदर खंड हा माहिती, चिकित्सक विश्लेषण आणि नवे ऐतिहासिक अंतरंग जे आधुनिकता आणि परंपरा विषयक आणि सर्वात महत्त्वाचे इतिहासाच्या अध्यापना विषयक मुलभूत प्रश्न उपस्थित करते.
हाच इतिहास वसाहतिक भारतातील सुधारणांचा उदय स्पष्ट करतो जसे की, वसाहतीक शिक्षण आणि नव्या धार्मिक चळवळी मानवतावादी मूल्यांचे पुनरुज्जीवन करतात.
पुढे रजनी करकरे आणि नसीमा हुरजूक या दोघींनी मिळून अपंग माजी सैनिक बाबू काका दिवाण यांच्या प्रेरणेने व त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अपंग पुनर्वसन केंद्राची स्थापना केली.
संस्थास्नेही, विश्वस्त व सरकारकडून मिळालेला निधी तसेच स्वकमाईतून त्यांनी उचगाव येथे घरोंदा वसतिगृह, अपंग व सुदृढ यांना एकत्र शिक्षण देणारे समर्थ विद्यामंदिर व समर्थ विद्यालय या शाळा उभारल्या.
या दोघींनी कदमवाडी येथे अपंगांसाठी व्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र व सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ येथे काजू प्रक्रिया केंद्र स्थापन केले.
हा सहसा न तपासलेले तृतीय पक्ष, पुरवठादार, अविश्वासर्ह वापरकर्ते आणि अविश्वासर्ह वेबसाइट विनाचाचणी कोड, किंवा अविश्वासर्ह कार्यक्रम चालविण्यास करण्यासाठी वापरले जाते.
सॅन्डबॉक्सिंग वारंवार सॉफ्टवेअर यजमान डिव्हाइसला हानी पोहचवू करण्यास परवानगी न व्हायरस किंवा अन्य दुर्भावनापूर्ण कोड, असू शकते सत्यापित न कार्यक्रम चाचणी करण्यासाठी वापरले जाते.
एक धूळपाटी मर्यादित कार्य प्रणाली वातावरणात सॉफ्टवेअर चालवून, अशा प्रकारे संसाधने नियंत्रण प्रक्रियेचा वापर करू शकते (उदाहरणार्थ, फाइल डिस्क्रिप्टर्सची, स्मृती, फाइल प्रणाली जागा, इ) राबविण्यात येईल.
नियम-आधारित अंमलबजावणी वापरकर्ते प्रक्रिया, सुरू आहेत बनवलेल्या , किंवा इतर अनुप्रयोग मध्ये कोड इंजेक्ट आणि निव्वळ प्रवेश करण्याची परवानगी पूर्ण नियंत्रण देते, प्रणाली प्रवेश स्तर लागू वापरकर्ते किंवा कार्यक्रम त्यानुसार येत निर्धार नियम केले.
क्षमता प्रणाली सूक्ष्मातिसूक्ष्म सॅन्डबॉक्सिंग यंत्रणा, अगदी टोकाला नेत आणि ते धारण टोकन काय आधारित विशिष्ट गोष्टी करण्याची क्षमता आहे, तेव्हा कार्यक्रम अपारदर्शक टोकन दिला आहे म्हणून विचार केला जाऊ शकतो.
मुळा धरण , उर्ध्व प्रवरा प्रकल्प, पहिली शेती पाणी पुरवठा योजना, पहिली भटक्या जाती - जमातीच्या समाजासाठी शासकिय वसाहती, आर्थिक दुर्बल समाजासाठी वसाहती, नालाबंडींग योजना, लेव्ही कम मोनोपोली प्रोक्युअरमेंट योजना व शेतकऱ्यांना इनक्म टॅक्स लागु करु नये अश्या स्वरूपातील विविध निर्णय व उपक्रमांनी आपल्या कार्याची ओळख महाराष्ट्रात व देश्यात ठेवली.
मुळा धरण उभारणी, निळवंडे धरण 1 - 2 , मौजे आंभोरे धरण , आंबी दुमाला धरण , आढळा , भोजापुर , पिंपळे हे लघु प्रकल्प धरण समवेत आजच्या उर्ध्व प्रवरा प्रकल्पाचे बी.
खताळ पाटील यांनी महाराष्ट्र राज्यात राबवलेले अनेक योजना व प्रकल्प केंद्र सरकारने संपूर्ण भारता मध्ये कार्यरत केल्या ह्यात नालाबंडींग, अन्न धान्याचा प्रश्नावरील लेव्हीकम मोनोपोली प्रोक्युअरमेंट योजना व शेतकऱ्यांना इनक्म टॅक्स लागु करु नये आदी उपक्रम आहेत.
जे खताळ पाटिल यांच्या पुढाकाराने अनेक सामाजिक संस्था, सहकारी संस्था, कामगार संघटना व शासकीय योजना उभ्या राहिलेल्या व कार्यरत झाल्यात त्याच संस्था संघटना सहकार हे आज संगमनेर तालुक्याच्या सहकार विकासाचे मुळ स्त्रात राहिलेले आहे.
संपूर्ण महाराष्ट्रात सामाजिक कार्यातुन प्रचित असलेले व प्रत्येकाला आपुलकीने माणुसकीने ओळख देण्याच्या सवयीने त्याच्या संपर्कात असलेला प्रत्येक व्यक्ती आपुलकीने बी.
अपंग व सुदृढ मुलांना एकात्मिक शिक्षण सुरू करताना अपंगांना जवळ शाळा असावी त्याचबरोबर समाजात कसे जगावे याचे भान त्यांना यावे, शाळेत असणाऱ्या सुदृढ मुलांनाही सजग सामाजिक भान द्यावे असा हेतू स्थापनेच्या वेळी होता.
सुदृढ व अपंग विद्यार्थ्यांचे एकात्म शिक्षण; उपक्रम व अभ्यास दोन्हींचा समतोल; सहल, खेळ, सांस्कृतिक कार्यक्रम यांतून सामाजिक भान देण्याची तत्परता; इंग्लिश स्पीकिंगसाठी मार्गदर्शन; सर्व विषयांसाठी दृकश्राव्य माध्यमाद्वारे अध्यापन ; व यक्तिमत्त्व विकासासाठी तज्ज्ञ लोकांचे मार्गदर्शन; विज्ञान दिन, गणित दिवस, इंग्लिश डे इत्यादींचे आयोजन वगैरे.
तसेच चित्कला कुलकर्णी यांनी मुलांमध्ये मराठी भाषेचा गोडवा वाढवण्यासाठी ऋतूंवर लिहिलेल्या कवितांच्या भित्तीपत्रांनी भिंती बोलक्या केल्या आहेत.
शिक्षक व विद्यार्थी यांना अद्ययावत ठेवण्यासाठी जीवन शिक्षण, शिक्षण संक्रमण, ऋग्वेद, मुलांचे मासिक, निर्मळ रानवारा, किशोर, चंपक, , , इत्यादी नियतकालिकांचा संग्रह आहे.
समर्थ विद्यालय, ही हेल्पर्स ऑफ दि हँडकॅप्ड या संस्थेद्वारा संचालित, इतर विद्यार्थ्यांसोबत अपंग विद्यार्थ्यांना सामावून घेण्याचा विशेषत्वाने प्रयत्न करणारी उंचगाव येथील विनाअनुदानित शाळा आहे.
अधिक वाचन व उत्तम लेखन :- स्नेहसंमेलनात अधिक वाचन करणाऱ्या ३ री व ४ थीच्या विद्यार्थ्याना व शिक्षकांना, तसेच उत्तम लेखन करणाऱ्या ५ वी ते १० वीच्या विद्यार्थ्याना बक्षीस देण्यात येते.
ग्रंथालय एक अभ्यास सहल :- मुलांना इतर ग्रंथालयांचे ज्ञान व्हावे तसेच तेथील कार्यप्रणाली समजावी याकरिता सार्वजिक करवीर वाचन मंदिर कोल्हापूर येथे नेण्यात आले.