polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
स्त्रीवादी लेखन करणाऱ्या काही विद्वानांनी व पुरुषवादी लेखन करणाऱ्या काही विदूषींनी त्या साहित्य प्रकारासाठी साजेसे टोपणनाव घेऊन आपले लेखन समाजमनात यशस्वीपणे रुजविले आहे.
संत नामदेव, संत तुकाराम, संत ज्ञानदेव, संत एकनाथ, शाहीर उमाजी सरनाईक यांनी आपल्या रचनेत अशा प्रकारे मक्ता गुंफल्याचे पाहावयास मिळते.
ती कला आस्तेआस्ते धूळपाटी, दगड, मातीच्या विटा, ताडपत्र, भूर्जपत्र, ताम्रपत्र, कापड, कागद अशा माध्यमातून विकसित होत गेली आणि मक्त्याऐवजी रचनेखाली आपले नाव लिहायला किंवा साक्षरी करायला सुरुवात झाली.
आणि त्यातूनच आपले लेखन लोकांपर्यंत पोहचावे पण ओळख होऊ नये यासाठी प्रचलित नावाऐवजी एखादे दुसरेच एकशब्दी किंवा द्विशब्दी नाव लिहिण्यास सुरुवात झाली.
आपली कथा, कविता,नाटक, निबंध, वात्रटिका, अभंग, ओवी, भारूड, गवळण, पोवाडा, फटका किंवा अन्य साहित्य लिहिल्यानंतर ते आपलेच आहे हे वाचकाला ओळखता यावे यासाठी
यानिमित्ताने सासवड येथील सोपानकाका समाधी मंदिरात हा संजीवन समाधी सोहळा मार्गशीर्ष वद्य अष्टमी ते मार्गशीर्ष वद्य चतुर्दशी या काळात साजरा केला जातो .
एदलाबादकर यांचे कीर्तन होऊन त्यानंतर -रांजणी,खामगांव,आंबेड,कोंडगाव ग्रामस्थ तसेच सासवडकर व गणपतबुवा जाधव दिंडीचा जागर होतो .
या दिवशी सकाळी दोन कीर्तने (सकाळी ९ ते ११ श्री कातोबानाथ दिंडी,दिवे पंचक्रोशीतफ॔ कीर्तन , दुपारी १२ ते ३ ह.भ.प. सुनिल महाराज फडतरे ) होतात .
या तामिळ अतिरेकी संघटनेला हातपाय पसरायला छुपी मदत केल्याबद्दल आयोगाने तमिळनाडू मधील राजकीय पक्ष द्रविड मुनेत्र कळघम विरुद्ध ताशेरे ओढले आहेत, असे इंडिया टुडेने जाहीर केले.
इंडिया टुडेने जाहीर केल्याप्रमाणे जैन आयोगाने खरोखरच द्रविड मुनेत्र कळघम विरुद्ध ताशेरे ओढले असल्याचे समजताच त्या पक्षाच्या मंत्र्यांना मंत्रिमंडळातून काढायची मागणी काँग्रेस पक्षाने केली.
नोव्हेंबर २३, १९९७ रोजी कलकत्त्यातील एका समारंभात बोलताना गुजराल यांनी मध्यावधी निवडणुका लवकरच होतील असे विधान करून भविष्यात काय घडणार आहे याची कल्पना देशवासीयांना दिली.
कोणतेही पर्यायी सरकार स्थापन न झाल्यामुळे राष्ट्रपती नारायणन यांनी डिसेंबर ४, १९९७ रोजी अकरावी लोकसभा बरखास्त केली आणि गुजराल यांनी सांगितल्याप्रमाणे मध्यावधी निवडणुकांचा मार्ग मोकळा झाला.
अब्दुल रेहमान किडवाई यांच्याकडे राज्याचे मुख्यमंत्री लालूप्रसाद यादव यांच्यावर चारा घोटाळ्यात भ्रष्टाचार केल्याबद्दल खटला भरायची अनुमती मागितली.
१९७५ रोजी ते माहिती आणि प्रसारण खात्याचे राज्यमंत्री असताना अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने पंतप्रधान इंदिरा गांधींची १९७१ मध्ये झालेली लोकसभेवरील निवडणूक काही तांत्रिक कारणांवरून रद्दबादल ठरवली आणि त्यांना ६ वर्षांसाठी निवडणूक लढवायला बंदी घातली.
त्यानंतर इंदिरा गांधींचा मुलगा संजय गांधी याने दिल्लीशेजारील उत्तर प्रदेश आणि हरियाणा या राज्यांमधील इंदिरा गांधी समर्थकांचे त्यांच्या समर्थनार्थ विशाल मेळावे दिल्ली शहरात आयोजित केले.
ऑक्टोबर २१, १९९७ रोजी उत्तर प्रदेशातील कल्याण सिंग सरकारने सादर केलेल्या विश्वासदर्शक ठरावादरम्यान विधानसभेत अभूतपूर्व गोंधळ आणि हिंसाचार झाला.
परराष्ट्रमंत्री गुजराल आणि पंतप्रधान देवेगौडा यांच्या प्रयत्नांमुळे बांगलादेशबरोबर अनेक वर्षे अनिर्णिणीत राहिलेल्या गंगा पाणीवाटपाच्या प्रश्नावर दोन्ही बाजूंना मान्य असा तोडगा निघाला.
महत्त्वाचे निर्णय घेताना आपल्याला डावलले जाणार नाही या अटीवर, काँग्रेस पक्षाने संयुक्त आघाडीने बनवलेल्या सरकारला नव्या नेत्याचा नेतृत्वाखाली पाठिंबा द्यायचे मान्य केले.
१९९१च्या मध्यावधी लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी बिहारमधील पाटणा मतदारसंघातून चंद्रशेखर सरकारमधील अर्थमंत्री यशवंत सिन्हा यांच्याविरुद्ध निवडणूक लढवली.
जानेवारी ३ - १९६५ च्या युद्धात भारतीय विजयानंतर भारतीय पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री व पाकिस्तानी अध्यक्ष अयुब खान यांच्यात ताश्केंतमध्ये युद्धविरामाचा ठराव.
ऑगस्ट १ - अमेरिकेच्या ऑस्टिन, टेक्सास शहरातील युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास, ऑस्टिनच्या मुख्य इमारतीतून चार्ल्स व्हिटमनने १५ लोकांना गोळ्या घालून ठार मारले.
तेंव्हापासून १९९१ सालामधील सोव्हिएत संघाच्या विघटनापर्यंत युक्रेनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य हे सोव्हिएत संघातील एक आघाडीचे गणराज्य होते.
युक्रेनच्या उत्तरेस बेलारूस, पूर्व व वायव्येस रशिया, पश्चिमेस पोलंड, स्लोव्हाकिया व हंगेरी, नैऋत्येस रोमेनिया व मोल्दोव्हा हे देश, दक्षिणेस काळा समुद्र तर आग्नेयेस अझोवचा समुद्र आहेत.
युक्रेन देश २४ ओब्लास्त, क्राइमिया हे स्वायत्त प्रजासत्ताक व क्यीव आणि सेव्हास्तोपोल ही दोन विशेष शहरे अशा राजकीय विभागांचा बनला आहे.
हे शहर महानगरशास्त्रीय क्षेत्र म्हणून ओळखले जाणाऱ्या मोठ्या महानगर क्षेत्राचे आर्थिक आणि सांस्कृतिक लंगर आहे जे जनगणना-अंदाजे 4.8 दशलक्ष लोकांना 2016 मध्ये आणि देशातील दहाव्या क्रमांकाचे असे क्षेत्र म्हणून स्थानबद्ध आहे.
एक संयुक्त सांख्यिकीय क्षेत्र म्हणून , हे व्यापक प्रवास क्षेत्र काही 8.2 दशलक्ष लोकांचे घर आहे, जे अमेरिकेतील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर बनले आहे.
अमेरिकन क्रांतीच्या अनेक प्रमुख घटनांचे ते दृश्य होते, जसे की बॉस्टन नरसंहार, बोस्टन टी पार्टी, बंकर हिलची लढाई आणि बोस्टनची वेढा.
त्याच्या समृद्ध इतिहासामुळे अनेक पर्यटकांना आकर्षित केले जाते, फॅनियिल हॉलमध्ये प्रत्येक वर्षी 20 दशलक्ष पेक्षा अधिक अभ्यागतांना आकर्षित केले जाते.
बोस्टनच्या अनेक प्रथम भागांमध्ये युनायटेड स्टेट्सची पहिली सार्वजनिक शाळा , पहिली भुयारी प्रणाली , आणि प्रथम सार्वजनिक उद्यान यांचा समावेश आहे.
बॉस्टन परिसरातील अनेक महाविद्यालये आणि विद्यापीठे हे उच्च शिक्षण एक आंतरराष्ट्रीय केंद्र बनवितात, ज्यात कायदा, वैद्यक, अभियांत्रिकी आणि व्यवसाय यांचा समावेश आहे, आणि शहर जवळजवळ 2,000 स्टार्टअप्ससह, नवीनता आणि उद्योजकतेत जागतिक लीडर म्हणून मानला जातो.
बोस्टनच्या आर्थिक पायामध्ये अर्थसहाय्य, व्यावसायिक आणि व्यवसाय सेवा, जैवतंत्रज्ञान, माहिती तंत्रज्ञानासह आणि सरकारी कामकाजाचाही समावेश आहे.
शहरातील घरे संयुक्त संस्थेत लोकोपदाची सर्वोच्च सरासरी दर असल्याचा दावा करतात; पर्यावरणीय स्थिरता आणि गुंतवणुकीसाठी व्यवसाय आणि संस्था देशातील सर्वात वरच्या क्रमांकावर आहे.
युनायटेड स्टेट्समध्ये राहणा-या शहरातील सर्वांत जास्त खर्च शहरांमध्ये आहे कारण ती सभ्यतेखाली आहे, जरी ती जागतिक जीवनशैली क्रमवारीत उच्च राहते.
बहुळी बाकोरी भगतवाडी भावडी भवरापूर भिलारेवाडी बिवरी बुरकेगाव देहु धायरी दोणजे डोंगरगाव फुलगाव फुरसुंगी गौडदरा गावडेवाडी घेरा सिंहगड गोगलवाडी गोऱ्हे बुद्रुक गोऱ्हे खुर्द गुजर निंबाळकरवाडी हडपसर हिंगणगाव होळकरवाडी जांभळी जांभुळवाडी कदमवाकवस्ती कल्याण केसनंद खडकवाडी खडकवासला खाडेवाडी खामगाव मावळ खामगाव टेक खानापूर खेड किरकिटवाडी कोळेवाडी कोळवाडी कोंडवे धावडे कोंढणपूर
कोपरे कोरेगाव मुळ कुडजे कुंजीरवाडी लाहगाव लोणी काळभोर लोणी कांड माळीनगर माळखेड मांडवी बुद्रुक मांडवी खुर्द माणेखाडी मांगडेवाडी मांजरी मांजरी खुर्द मोगरवाडी मोकारवाडी मोरदरी मोरधारी मुंढवा मुरकुटेनगर नाहरे नायगाव नांदेड नांदोशी न्हावीसांदस निरगुडी पाषाण पेरणे पेठ पिंपळेगुरव पिंपळे सौदागर पिंपरीसांदस पिसोळी प्रयागधुम रहाटवडे रामनगर रामोशीवाडी सांबरेवाडी सणसनगर संगरुण सांगवीसांदस साष्टे शेवाळवाडी शिंदेवाडी शिंदवणे शिरसवाडी शिवाणे शिवणे शिवापूर सोनापूर सोरतापवाडी सुनारवाडी तळेरानवाडी तानाजीनगर तरडे थेऊर थोपटेवाडी टिळेकरवाडी तुळापूर उंदरी उरुळीदेवाची उरुळी कांचन विठ्ठलनगर वडाचीवाडी वाडेबोल्हाई वडगावशिंदे वढु खुर्द वडकी वाघोली वालाटी वांजळेवाडी वारदादे येवलेवाडी
१९९८ - दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात ज्यूंचे शिरकाण सुरू असताना त्याविरुद्ध आवाज न उठवल्याबद्दल पोप जॉन पॉल दुसऱ्याने ख्रिश्चन धर्मीयांच्या वतीने जाहीर माफी मागितली.
२००५ - सम्राट कनिष्क या एर इंडियाच्या विमानावर बॉम्बहल्ला करून ३२९ प्रवासी व कर्मचाऱ्यांना मारल्याच्या आरोपातून रिपुदमनसिंग मलिक व अजायबसिंग बागरी यांची कॅनडाच्या न्यायालयाने सुटका केली.
कुडाळी, वेण्णा,उरमोडी,तारळी,या सातारा जिल्ह्यातील कृष्णेच्या उपनद्या तर वारणा, येरळा, माण, अग्रणी व बोर या सांगली जिल्ह्यातून वाहणाऱ्या प्रमुख उपनद्या आहेत.
या जिल्ह्यातून वाहणाऱ्या वारणा, येरळा,अग्रणी व या प्रमुख उपनद्यांबरोबरच कासेगाव व पेठ या नद्या आणि कटोरा ओढा, वाळू ओढा व खरा ओढा हे प्रमुख प्रवाह कृष्णेला मिळतात.
कऱ्हाड, वाई, सांगली, वाळवा, , मिरज, औदुंबर , सुखवाडी, , म्हैशाळ, अंकलखोप, भिलवडी, औदुंबर, तुंग, कसबे डिग्रज, कुरुंदवाड, चिक्कोडी, धनगांव, धोम, नृसिंहवाडी, पसरणी, बहे, माहुली, मेणवली, उगारखुर्द, कुडची, रायबाग, उडतरे, भुईंज, कुरुवपूर, संतगाव, उदगांव, गौरवाड, औरवाड, गणेशवाडी, अथणी, शेडशाळ, जुगुळ , बुबनाळ, आलास, अर्जुनवाड, चिंचवाड, कुटवाड, कनवाड, घालवाड, शिरटी, हासुर.
वाटेमध्ये ती वाई, भुईंज, चिंधवली, लिंब गोवे, उडतरे, माहुली कऱ्हाड, औदुंबर, सांगली,मिरज नरसोबाच्या वाडीवरून कर्नाटक राज्यात प्रवेश करते.
कृष्णा नदी आता बंगालच्या उपसागराला मिळत नाही कारण आता त्या नदीच पाणी धरणाच्या साह्याने अडवून प्रत्येक राज्य स्वतःच्या संपूर्ण राज्यात पाणी फिरवण्याचे काम करत आहेत.
त्यांचा असा विश्वास आहे की याने गणिताच्या शिक्षणाच्या अध्यापनशास्त्राला कोणत्याही वैचारिक कठोरतेशिवाय युक्त्यांचा गुच्छ म्हणून सादर केले आणि इतिहासशास्त्रातील संशयास्पद मानदंडांचे पालन करून भारतातील विज्ञान आणि तंत्रज्ञान अभ्यासाला या दोहोंचा उच्छेद केला.
परंतु, बहुतेक वेळा ज्ञानाच्या एखाद्या शाखेतील प्रेरणेने विकसित झालेले गणित इतर शाखांमध्येही उपयोगी पडते आणि गणितातील विविधोपयोगी भव्य कोठाराचा भाग बनते.
अमूर्तता आणि तर्क यांच्या वापराने मोजणी, आकडेमोड, मापन यांपासून भौतिक जगतातील आकार आणि कृती यांच्या शिस्तबद्ध अभ्यासातून गणितशास्त्र विकसित पावले.
मूळ कल्पनांचा विकास होतांना प्राचीन भारत, प्राचीन ग्रीस, इजिप्त, मेसोपोटॅमिया, प्राचीन चीन, इत्यादी संस्कृतींमध्ये सापडलेल्या गणितावरील ग्रंथांत दिसून येतो.
औपचारिक दृष्टीने पाहता, ज्याचा मूळ अर्थ त्या-त्या मूळवाक्याच्या विधिविधानातील सूत्रांच्या संदर्भातच असतो असे मूलवाक्य म्हणजे चिन्हांनी बनलेले केवळ एक नाम असते,
पाश्चात्य संगीताच्या नोटेशनप्रमाणेच गणिताच्या नोटेशनचे कडक नियम असून ते नोटेशन ज्या प्रकारची माहिती लिखित रूपात सांगते, ती इतर कोणत्याही पद्धतीने व्यक्त करणे जवळजवळ अशक्यच आहे.
हे प्रतिमानांचे शास्त्र असून संख्या, अवकाश, विज्ञान, संगणक, अमूर्त कल्पना आणि अशाच काही तत्सम विषयांमध्ये गणिताच्या साह्याने प्रतिमाने शोधता येतात.
सेव्हरिक यांच्या लेखानुसार, संघटनेच्या मॅथॅमॅटिकल रिव्ह्यू या विदागारात, त्याच्या प्रथम वर्षापासून म्हणजेच इसवी सन १९४० पासून १९ लाख पुस्तके आणि प्रबंध होते.
आता मात्र, गणिताच्या नाना उपयोजित शाखांचा गणिताबाहेरील परंपरांशी संगम होऊन सांख्यिकी, क्रियन संशोधन आणि संगणन विज्ञानासारख्या अनेक नवीन विषयांची निर्मिती झाली आहे.
लिखित इतिहासाच्या प्रारंभापासूनच कर आणि वाणिज्याशी संबंधित व्यवहारांची आकडेमोड करण्यासाठी, संख्यांचा परस्परसंबंध समजण्यासाठी, जमिनीची मोजणी करण्यासाठी आणि खगोलीय घटनांचा वेध घेण्यासाठी गणिताची निकड भासली.
नवीन संकल्पना मांडून तिला, तिच्यातील तथ्ये, मूळवाक्ये आणि व्याख्यांपासून कठोर तर्काद्वारे सिद्ध करण्यासाठी गणिती अशा संकल्पनेचा धांडोळा घेतात.
तिला कंटाळून सन १७८३मध्ये अमिनी बेटावरील काही लोक मोठ्या धैर्याने मंगलोरला टिपू सुलतानकडे गेले व अमिनी गटातील बेटांची सत्ता स्वतःकडे घेण्याची विनंती त्यांनी टिपू सुलतानला केली.
टिपू सुलतानने अरक्कलच्या पत्नीशी मैत्रीपूर्ण बोलणी केली, तेव्हा विचारविनिमय होऊन अमिनी गटातील बेटांची सत्ता टिपू सुलतानकडे देण्यात आली.
तेव्हा चिरक्कलच्या राजाने बेटावरील लोकांच्या झालेल्या नुकसानीची पाहणी करण्यासाठी व त्यांना मदत देण्यासाठी ॲन्ड्रोथला जाण्याचे ठरविले.
ॲन्ड्रोथला गेल्यावर तेथील लोकांच्या सर्वच मागण्या पुरविणे राजाला अशक्य वाटले, तेव्हा विल्यमने कर्जाच्या स्वरूपात काही मदत राजाला देऊ केली.
काही अरब व्यापाऱ्यांच्या हुकुमावरून जेव्हा राजाला इस्लाम धर्म स्वीकारावयास लावण्यात आला, तेव्हा राजधानी क्रंगनोर मधून त्याने मक्केला जाण्याच्या निमित्ताने पलायन केले.
अमिनी, काव्हारट्टी, ॲन्ड्रोथ व काल्पेनी या बेटांवर प्रथम लहान लहान वसाहती स्थापन झाल्या व त्यानंतर या बेटांवरील लोकांनी अगत्ती, किल्टन, चेटलट व काडमट या बेटांवर स्थलांतर केले.
नारळाचा काथ्या मिळविण्यासाठी पोर्तुगीज लोक काही वेळा जबरदस्तीने अमिनी बेटावर उतरत, परंतु बेटावरील लोकांनी या अतिक्रमण करणाऱ्या लोकांना विष घालून मारले.
त्यामुळे समुद्राच्या पाण्याची पातळी वाढून पुढील सुमारे पन्नास ते शंभर वर्षांच्या कालावधीत लक्षद्वीप बेटे पाण्याखाली बुडतील, असा अंदाज राष्ट्रीय महासागर विज्ञान संस्थेने व्यक्त केला आहे.
पृष्ठ क्रमांक ६४ वर उल्लेख केल्यानुसार, ‘रामायण’ या महाकाव्याचा रचयिता असलेल्या महाकवी वाल्मीकी ऋषींचे जन्मस्थान मानले जाणारे वालझरी हे गाव चाळीसगावच्या दक्षिणेस पाच कि.
असे म्हटले जाते पुराणात की त्यांनी सात ऋषी यांना ही लुटायचा प्रयत्न केला, पण त्यांच्या कडून विविध बोध मिळाले, व यांनी चोरीचा मार्ग सोडून, ऋषी पुलह यांनी दिलेल्या मंत्राचा जप करायला सुरुवात केली.
जेव्हा सप्तर्षी परत आले, व त्यांनी हे बघितले, तेव्हा त्यांनी यांना वाल्मिकः मध्ये सिद्धी प्राप्त झालेला मनुष्य, म्हणून वाल्मिकी, अशी पदवी दिली.
रामायण एक महाकाव्य आहे जे श्रीराम यांच्या जीवनातून आपणास जीवनातील सत्य, कर्तव्य, साहस यांचा परिचय देते आणि आदर्श जीवन जगण्यास मार्गदर्शन करते.
'ऑ' असा लांब मोठ्या आवाजात सुर लावून, स्वतःच्याच हाताची मूठ करून विरुद्ध बाजूने सुर लावलेला असताना तोंड हाताने वारंवार झाकून उघडले असता जो आवाज निघतो त्या आवाजाला बोंब असे म्हणतात.
महाराष्ट्रातील काही भागात रंगपंचमी खेळ चालू असताना स्वतःच्याच आप्तेष्टांना मोकळेपणाने कोणत्याही बंधनांशिवाय शिव्या देण्याची प्रथाही होती, पण स्त्रियांना शक्यतो समोरासमोर शिव्या शक्यतो टाळल्या जात.
शिवी देताना दुसरी व्यक्ती, समूह वा परिस्थिती यांच्या स्त्री नात्यांच्या संदर्भात संभोग वा लिंगनिदर्शक समाज अमान्य अशी वाचिक क्रिया शिवी देताना केली जाते.
फक्त "आईला" किंवा "आईचा" या शब्दांना गलिच्छ अर्थ नसला तरी समोरच्या व्यक्तीच्या आईचा अपमान करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या "तुझ्या आईचा ---" किंवा "तुझ्या आईला ---" या शिव्यांचे ते छोटे स्वरूप आहे.
समोर दिसलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला त्याक्षणीचे त्याचे हावभाव किंवा हातातल्या कामाचा उल्लेख करत "*** करतंय कोण, त्याच्या ***त *** दोन " अशा किंबहुना अधिक अश्लील शिव्यांचा समावेश असे.
मराठीवरील इंग्रजी साहित्याचा प्रभाव, शैलीशास्त्रीय दृष्टीने अभ्यास ही वैशिष्ट्ये असणाऱ्याया नेमाडेंनी इंग्रजीतूनही साहित्यनिर्मिती केली.
पिढ्यांमागून आलेल्या पिढीमध्येही लोकप्रियता टिकवून असलेले नेमाडे हे त्यांच्या साहित्यातील बंडखोर वृत्ती, साक्षेपी आणि परखड लेखन, वस्तुनिष्ठतेला अग्रक्रम आणि लोकभाषेतून साहित्यरचना यामुळेच वाचकांना आपलेसे वाटतात.
पाश्‍चात्त्यांच्या नादी लागून त्याचे अंधानुकरण करण्याऐवजी आहे त्या व्यवस्थेत सुधारणा करून त्या अधिक विकसित कशा करता येतील, यावर त्यांनी भर दिला.
आणि १९७४ पासून औरंगाबादच्या मराठवाडा विद्यापीठात व शेवटी ते मुंबई विद्यापीठात तुलनात्मक साहित्याच्या अभ्यासाठी स्थापन झालेल्या गुरुदेव टागोर अध्यासनावरून निवृत्त झाले.
अशा व्यक्तिमत्त्वावरील कथा असलेली ’कोसला‘ ही कादंबरी प्रस्थापित कांदबऱ्यांचे स्वरूप, विषय, भाषाशैली, संकल्पना अशा सर्वांना दूर ठेवणारी ठरली.
सर्व क्षेत्राप्रमाणे साहित्यातही पाश्‍चात्त्य प्रवाह शिरले असताना नेमाडेंनी त्यावरच प्रहार केल्यानंतर इतर लेखक अंतर्मुख झाले आणि त्यांनी आपल्या लेखनाची कूस बदलली.
भालचंद्र वनाजी नेमाडे हे परखड लेखन, कोणाचीही भीड न ठेवता टीका करणे, आपल्या साहित्याने जनमानस ढवळून काढणे आणि तितक्‍याच जोरकसपणे सार्वजनिक जीवनात स्पष्ट मते व्यक्त करून प्रसंगी वादाला तोंड फोडणारे प्रसिद्ध मराठी लेखक व टीकाकार आहेत.
भालचंद्र नेमाडे यांची ’कोसला’ ही पहिली कादंबरी प्रसिद्ध होण्यापूर्वीच त्यांच्या कविता ’छंद‘, ’रहस्यरंजन‘, ’प्रतिष्ठान‘, ’अथर्व‘ यामधून प्रसिद्ध झाल्या होत्या.
भारतीय शिल्पकलेने सुरुवातीपासूनच एक वास्तववादी रूप धारण केले आहे, ज्यात मानवी व्यक्तिरेखा बहुतेक वेळा पातळ कमर, लवचिक अवयव आणि एक तरुण आणि संवेदनशील रूप दर्शवते.
ममल्लापुरमचे मंदिर; सारनाथ संग्रहालयाची लायन कॅपिटल ही मोरयाची मूर्ती आहे, अमरावती महात्मा बुद्धांच्या जीवनातील घटना आणि नागार्जुनघोंडाच्या स्थापत्य शिल्पांचे वर्णन करणारे इतर उदाहरण आहेत.
शिल्पकला म्हणजे संगमरवरासारखे दगड, धातू, लाकूड इत्यादी कठीण पदार्थ किंवा माती, मेण, पॉलिमर इत्यादी मऊ पदार्थांना आकार देऊन, जोडून अथवा कोरून त्रिमितीय आकृती बनवण्याची कला होय.
दक्षिणेकडील कांचीपुरम, मदुरै, श्रीरंगम आणि रामेश्वरम आणि उत्तरेकडील वाराणसीची मंदिरे ही मंदिरे ही भारतातील भरभराट झालेल्या कलेचे एक प्रसिद्ध उदाहरण आहे.
मुंबईच्या जवळ असलेल्या एलिफंटा लेण्यांमध्ये हिंदू गुहेच्या स्थापत्य वास्तूचा कळस दिसतो आणि त्याचप्रमाणे एलोराच्या हिंदू आणि जैन खडकांच्या मंदिरांमध्ये, विशेषतः आठव्या शतकातील कैलास मंदिरही या वास्तुकलेच्या रूपात पाहिले जाऊ शकते.
मात्र अवघ्या एका शतकानंतर दक्षिणेकडील चाओ फ्रया नदीच्या तीरावर उदयास आलेल्या अयुध्या साम्राज्याने सुखोथाई व परिसरातील अन्य सत्तांना झाकोळून टाकले.
या साम्राज्याच्या काळात अयुध्या नगराचा व्यापार अरबी द्वीपकल्प, पर्शिया, भारत, चीन इत्यादी आशियाई व्यापारी केंद्रांशी, तसेच डच, पोर्तुगीज, ब्रिटिश इत्यादी युरोपीय व्यापाऱ्यांसहदेखील चाले.
भूरचनेनुसार थायलंडमध्ये पर्वतीय प्रदेश, पठारी प्रदेश, नदीखोऱ्यांपासून, तसेच अगदी संयोगभूमीसारख्या भूरूपांपर्यंतचे वैविध्य आढळते.
तेव्हा राजा तक्षिणाने अजून दक्षिणेस जाऊन चाओ फ्रया नदीच्या तीरावरच्या धोनपुरी या ठाण्यास आपली राजधानी हलवली व तेथून १५ वर्षे राज्य चालवले.
च्या एकोणिसाव्या शतकात आशिया व आफ्रिका खंडातील अन्य भूप्रदेशांत वसाहतवादाचा शिरकाव होत असताना मात्र थायलंड कधीच कोण्याही युरोपीय वसाहतवादी सत्तेपुढे नमला नाही.
आग्नेय आशियातील वर्चस्वस्पर्धेत फ्रेंच व ब्रिटिश अश्या दोन्ही वसाहतवादी सत्तांशी चातुर्याने राजनैतिक व्यवहार जपत थायलंडाने आपले सार्वभौमत्व अबाधित राखले.
क्षेत्रफळ असलेला, आकारमानानुसार येमेनपेक्षा काहीसा छोटा व स्पेनपेक्षा काहीसा मोठा विस्तार असलेला हा देश जगातला ५१व्या क्रमांकाचा मोठा देश आहे.
जेव्हा त्यांच्या शेवटच्या काळात त्यांना आधार रुग्णालयामध्ये दाखल करण्यात आले होते त्यावेळी उपचार घेतानाही त्यांचे गीत-लेखनाचे कार्य सुरूच होते.
त्यांच्या कारकिर्दीत भालजीं पेंढारकर ते यशवंत भालकर असे विविध ३६ दिग्दर्शक, वसंत पवार ते शशांक पोवार असे ४४ संगीतकार आणि सुधीर फडके ते अजित कडकडे अशा ३४ गायकांसमवेत खेबुडकर यांनी काम केले.
किरकिटवाडी ओढा, कोंढवे-धावडे येथील कुंजाईचा ओढा, आंबील ओढा, नांदोशी, शिवणे, वारजे, वडगाव बुद्रुक, वडगाव खुर्द येथील ओढे व नागझरी हे मुठेला मिळणारे काही ओढे आहेत.
१२ जुलै १९६१ साली पानशेत धरण फुटून पुण्यात महाप्रचंड पूर आला आणि पुणे शहराला जी धरणे पुढे वर्षभर पाणी-पुरवठा करणार, ती त्या दिवशी केवळ काही तासांत पूर्ण रिकामी झाली.
ही मुळा-मुठा नदी पुढे जाऊन अहमदनगर जिल्ह्याच्या सरहद्दीवर असलेल्या पुणे जिल्ह्यातल्या शिरूर तालुक्यातील रांजणगाव सांडस येथे भीमा नदीस मिळते.
१८०५ - ऑस्टर्लित्झची लढाई - नेपोलियन बोनापार्टच्या नेतृत्वाखाली फ्रांसच्या लश्कराचा रशिया व ऑस्ट्रियाच्या संयुक्त दलावर विजय.
१८४५ - मॅनिफेस्ट डेस्टिनी - पश्चिमेचे प्रदेश काबीज करावयाची अमेरिकन काँग्रेसला उद्देशून अमेरिकन अध्यक्ष जेम्स पोकची घोषणा.
"मानवाची खरी संपत्ती आहे बुद्धिमत्ता. सुसंस्कारांनी पैलू पाडलेली निकोप बुद्धिमत्ता हेच खरं रत्न, तीच खरी संपत्ती आहे. तीच कणभर का होईना जीवन पुढे नेते. त्याचा विकास करते."
"अहंकार, मग तो सत्ता संपत्ती, सौन्दर्य, सामर्थ्य, ज्ञान कशाचाही असो मानवी जीवाची तो प्रचंड हानी करतो. कणभरही तो जीवाला काही पुढं जाऊ देत नाही."
श्रीकृष्ण आणि रुक्मिणीची मुले : प्रद्युम्न , चारुदेष्ण, सुदेष्ण, चारुदेह, सुचारु, चारुगुप्त, भद्रचारु, चारुचंद्र, विचारु, आणि चारु.
यामध्ये त्याला विविध दृष्टीकोनांतून चित्रित केले गेले आहे: एक दैवी मूल, एक खोडकर, एक आदर्श प्रेमी, एक दैवी नायक आणि वैश्विक सर्वोच्च अस्तित्व.
कृष्णाची विविध रूपे अनेक दंतकथांमधून प्रतिबिंबित होतात आणि त्याला त्याच्या आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यात दाखवतात, जसे की लोणी खाणारे तान्हे बाळ, बासरी वाजवणारा तरुण मुलगा, राधासोबतचा किंवा स्त्री भक्तांनी वेढलेला तरुण मुलगा किंवा अर्जुनाला सल्ले देणारा मित्र आणि सारथी.
तो संपूर्ण हिंदू धर्मात पूजला जाणारा देव आहे, परंतु तो विशेषतः उत्तर प्रदेशातील वृंदावन, द्वारका आणि गुजरातमधील जुनागढ ; ओडिशातील जगन्नाथ, पश्चिम बंगालमधील मायापूर ; महाराष्ट्रातील पंढरपूर येथील विठ्ठलाच्या रूपात, राजस्थानमधील नाथद्वारा येथील श्रीनाथजी म्हणून, कर्नाटकातील उडुपी कृष्णा, तमिळनाडूमध्ये पार्थसारथी आणि केरळमधील अरनमुला येथील गुरुवायूरमध्ये गुरुवायूरप्पन म्हणून प्रसिद्ध आहे.
तो महाभारत, भागवत पुराण, ब्रह्मवैवर्त पुराण आणि भगवद्गीता यांमधील एक मध्यवर्ती पात्र आहे आणि अनेक हिंदू तात्विक, धर्मशास्त्रीय आणि पौराणिक ग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आहे.
त्याची प्रतिमा अनेक दंतकथा प्रतिबिंबित करते आणि त्याला त्याच्या आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यात दाखवते, जसे की लोणी खाणारे तान्हे बाळ, बासरी वाजवणारा तरुण मुलगा, राधासोबतचा किंवा स्त्री भक्तांनी वेढलेला तरुण; किंवा अर्जुनाला सल्ला देणारा सारथी.
ब्रह्मा वैवर्त पुराण आणि गर्ग संहिता नमूद करतात की कृष्णाने वृंदावनाजवळील भांडिरवन जंगलात भगवान ब्रह्माच्या उपस्थितीत गुप्तपणे राधाशी लग्न केले होते.
शंखासुर नावाच्या दैत्याला यादव सेनेने मारले तेव्हा त्याच्या शवाजवळ पडलेला शंख कृष्णाने उचलला आणि मथुरेला येऊन आचार्य सांदीपनी ऋषींना दिला.
हिंदू लोक कृष्णाचा जन्मदिवस दरवर्षी कृष्ण जन्माष्टमीला चंद्रसौर हिंदू दिनदर्शिकेनुसार साजरा करतात, जो ऑगस्टच्या उत्तरार्धात किंवा सप्टेंबरच्या सुरुवातीला येतो.
उत्तरेकडेचा दिल्ली दरवाजा, ईशान्येकडचा मस्तानी दरवाजा , दक्षिणेकडे आग्नेय व नैर्ऋत्य या दिशांस असलेले गणेश आणि नारायण या नावांचे दरवाजे, आणि पूर्वेचा जांभळी दरवाजा, अशा नावांनी हे दरवाजे प्रसिद्ध होते.
या सर्व चौकांत मिळून गणपतीचा रंगमहाल, नानांचा दिवाणखाना, नवा आरसेमहाल, जुना आरसेमहाल, दादासाहेबांचा दिवाणखाना, थोरल्या रायांचा जुना दिवाणखाना, खाशांचा दिवाणखाना, हस्तिदंती दिवाणखाना, नारायणरावांचा महाल, अस्मानी महाल इत्यादी अनेक महाल व दिवाणखाने होते.
"वाड्याचे सर्व चौक उत्तम चिरेबंदी बांधलेले असून त्यांच्या मध्यभागी अनेक हौद व कारंजी असत. त्यांच्यापैकी हिरकणी चौकातले हजारी कारंजे कमलाकृती असून त्याचा घेर सुमारे ऐशी फूट होता. त्यात सोळा पाकळ्या असून प्रत्येक पाकळीत सोळा याप्रमाणे सर्व पाकळ्यांत मिळून दोनशे छप्पन्न कारंजी उडण्याची सोय केली होती. वाड्याचे सुतारकाम उत्तम सागवानी लाकडाचे असून त्यांतील दिवाणखान्यांचे व महालांचे नक्षीकाम फारच प्रेक्षणीय होते. दिवाणखाने कलमदानी आकाराचे असून त्यामध्ये एक मोठा सभामंडप व चारी बाजूंस चार दालने काढलेली होती. सभामंडपाचे काम सुरूदार नक्षीचे असून त्याच्यावर नक्षीदार लाकडी कमानी होत्या. त्यांच्यावर पक्षी, फळे, वेलबुट्टी वगैरे चित्रे कोरलेली होती. विशेषतः हिरकणी चौकांतल्या गणपती महालाचे चित्रकाम फारच प्रेक्षणीय होते. त्यांत रामायण-महाभारतातील अनेक कथांची चित्रे होती. जयपुराहून भोजराज नावाच्या चित्रकारास बोलावून आणून त्याजकडून हे चित्रकाम तयार करून घेण्यात आले होते. यावरून हा वाडा सजविण्यासाठी किती पैसा खर्च करण्यात आला असेल याचा वाचकांनी अंदाज करावा."
त्यात ३० लाख रुपयांची सोन्या-चांदीची नाणी, ताटे, वाट्या, इतर भांडी, कित्येकशे शेर वजनाची चांदीची अंबारी आणि ७० लाख रुपयांचे दागिने, जडजवाहिरे असा एकूण एक कोटी रुपयांचा खजिना त्या वेळी ब्रिटिशांना मिळाला होता.
तटबंदीला पाच दरवाजे असून त्यांना अनुक्रमे दिल्ली, अलीबहाद्दर किंवा मस्तानी, खिडकी, गणेश, नाटकशाळा ऊर्फ जांभूळ दरवाजा ही नावे आहेत.
आर्मेनिया, अझरबैजान, कझाकस्तान, किरगिझस्तान, मोल्दोव्हा, सॅन मरिनो, ताजिकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, उझबेकिस्तान देश युनायटेड नेशन्स मध्ये सामील झाले.
२००१ - अफगाणिस्तानातील बामियान शहराजवळील सुमारे ६,००० प्राचीन बुद्ध मूर्ती धर्मबाह्य ठरवून मूलतत्त्ववादी तालिबानने उखळी तोफा आणि रणगाड्यांच्या साहाय्याने उद्‍ध्वस्त करण्यास सुरुवात केली.
अश्वत्थामा मेला असे जर द्रोणाचार्यांना पटवून देता आले तर ते दिङ्‌मूढ होतील आणि युद्ध करण्याची इच्छा त्यांना राहणार नाही असा श्रीकृष्णाचा तर्क होता.
अश्वत्थामा त्याच्या कपाळावर एक रत्न घेऊन जन्माला आला आहे जो त्याला मानवांपेक्षा खालच्या सर्व प्राण्यांवर अधिकार देतो; हे त्याला भूक, तहान आणि थकवा यांपासून वाचवते.
आपल्या कुटुंबाला चांगले जीवन प्रदान करण्याच्या इच्छेने, द्रोण त्याच्या पूर्वीच्या वर्गमित्र आणि मित्र द्रुपदाची मदत घेण्यासाठी पांचाल राज्यात जातो.
यावर क्रोधित होऊन कृष्ण त्याच्या कपाळावरचा दिव्य मणी काढून घेतो आणि त्याला शाप देतो की कल्पकल्पांतापर्यंत ही जखम कपाळी घेऊन, तू जखमेवर लावण्यासाठी तेल मागत दारोदार फिरशील.
यामुळे पांडव सैन्यात भीतीचे वातावरण होते, परंतु कृष्णाच्या सांगण्यावरून सर्व सैन्याने आपले रथ सोडले आणि आपली सर्व शस्त्रे खाली टाकली आणि शस्त्रास्त्रांना शरण गेले.
भगवान श्रीकृष्ण हे स्वतः नारायणाचे अवतार असल्याने, त्यांना शस्त्राविषयी माहिती आहे, कारण शस्त्र केवळ शस्त्रधारी व्यक्तीला लक्ष्य करते आणि निःशस्त्र लोकांकडे दुर्लक्ष करते.
दुर्योधनाने विजयाच्या इच्छेने पुन्हा शस्त्र वापरण्याचा आग्रह केला तेव्हा अश्वत्थामा दुःखाने उत्तर देतो की जर शस्त्र पुन्हा वापरले तर ते त्याचा वापर करतील.
अश्वत्थामा उर्वरित योद्ध्यांची कत्तल करून पुढे जातो, ज्यात उपपांडव, शिखंडी, युधामन्यू, उत्तमौजस आणि पांडव सैन्यातील इतर अनेक प्रमुख योद्धा यांचा समावेश होता .
दुर्योधन त्याला टोमणे मारतो आणि त्याचा अपमान करतो, ज्यामुळे अश्वत्थामा खूप संतापतो, ज्यामुळे अश्वत्थामा आणि दुर्योधन यांच्यात विवाद होतो .
म्हणून, कृष्ण युधिष्ठिर आणि इतर पांडवांना सुचवतो, जर द्रोणांना खात्री झाली की आपला मुलगा रणांगणावर मारला गेला, तर त्याचे दुःख त्याच्यावर आक्रमण करण्यास असुरक्षित होईल.
या वरदानामुळेच अश्वत्थामा कपाळावर एक रत्न घेऊन जन्माला आला जे त्याला भूक, तहान आणि थकवा यापासून वाचवते आणि मनुष्याशिवाय इतर सर्व सजीव प्राणिमात्रांवर वर्चस्व देते.
अश्वत्थामा हाही द्रोणाचार्यांचा शिष्य असल्याने तो अर्जुनाप्रमाणेच शस्त्र आणि अस्त्र विद्येत पारंगत असून तेजस्वी आणि दिव्य शक्तींचा उपयोग करण्यात निपुण होता.
हस्तिनापुर राजा धृतराष्ट्राच्या अधिपत्याखाली असल्यामुळे , द्रोणाचार्य यांना कुरु राजकुमारांना शिकवण्याचा विशेषाधिकार दिल्याने , द्रोणाचार्य आणि अश्वत्थामा दोघेही हस्तिनापूरशी एकनिष्ठ होते आणि कुरुक्षेत्र युद्धात कौरवांसाठी लढले.
पुढे, दुर्योधनाला भीमाने मारले आणि मृत्यूला सामोरे जावे लागल्यानंतर, कौरवांच्या बाजूचे शेवटचे तीन वाचलेले, अश्वत्थामा, कृपा आणि कृतवर्मा त्याच्या बाजूला धावतात.
तो अर्जुनाच्या विरोधात अनेकवेळा उभा राहतो, त्याला जयद्रथापर्यंत पोहोचण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न करतो, परंतु अखेरीस अर्जुनाकडून त्याचा पराभव होतो.
अश्वत्थामाला ब्रह्मास्त्र परत माघारी घेण्याची प्रक्रिया माहित नसल्यामुळे, त्याऐवजी पांडवांचा वंश संपवण्याच्या प्रयत्नात गरोदर उत्तरा, च्या गर्भाकडे शस्त्र निर्देशित करतो.
त्यांनी महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती संघटनेसाठी अंधश्रद्धा विरोधी प्रबोधन, सत्याग्रह, आंदोलनात सक्रीय सहभाग दिला आहे.
स्वातंत्र्यासाठी आणि स्वातंत्र्या नंतरही पिढी घडविणारी राष्ट्रीय संघटना असलेल्या राष्ट्र सेवा दलाच्या कला पथकाचे सदस्य राहिलेले निळू फुले यांनी १९५८च्या सुमारास पुण्यातील कला पथकाचे नेतृत्व केले .
अन्ननलिकेच्या कर्करोगाने अंथरुणाला खिळून असलेल्या निळू फुले यांची प्रकृती खालावल्याने त्यांना पुण्यातील जहांगीर हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आले होते.
कथा अकलेच्या कांद्याची, कुणाचा कुणाला मेळ नाही, पुढारी पाहिजे, बिन बियाचे झाड, मी लाडाची मैना तुमची, राजकारण गेलं चुलीत, लवंगी मिरची कोल्हापूरची, वगैरे.