polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
आदि शंकराचार्यांनंतरच्या काळात अनेक वर्षांनी भारतभर भक्ती संप्रदायाच्या ज्या चळवळी निर्माण झाल्या, त्या वैदिकांचे अद्वैत मत मोठ्या प्रमाणावर उचलून धरून समाजात पुन्हा वैदिकदर्शन रुजवण्यात साहाय्यभूत ठरल्या.
भारतीय संस्कृतीत एकत्रितपणे नांदणाऱ्या वैविध्यपूर्ण पंथांना, संप्रदायांना, समाजांना आणि जीवन पद्धतींना एकत्रितपणे हिंदू धर्म असे संबोधले जाते.
त्यामुळे कोणत्याही दर्शनशास्त्राचे सबळ तत्त्वज्ञान पाठीशी नसतानासुद्धा भारतातील मूर्तिपूजा ही भारतीय संस्कृतीचे वैशिष्ट्य ठरले.
ज्युडायिक धर्मांच्या ग्रंथप्रामाण्य आणि सामूहिक प्रार्थना पद्धतीच्या तुलनेत भारतीय दर्शनपद्धती व्यक्तीचा व्यक्तिगत-स्वानुभव-श्रद्धा-प्रचितीस अनन्य महत्त्व प्रदान करते.
चार्वाक, सांख्य, न्याय, वैशेषिक, मीमांसा, वैदिक या दर्शनशास्त्रांना मानणारे ऋषी/गुरू असत, आणि गुरुजनांनी सांगितल्याप्रमाणे कौटुंबिक पातळीवर वर्ण-व्यवसाय निहाय जीवनाची उद्दिष्टे आणि जीवनपद्धती स्वीकारल्या जात.
द हिस्ट्री ऑफ ब्रिटिश इंडिया ह्या पुस्तकात जेम्स मिल ह्याने भारताच्या इतिहासाचे हिंदू, मुस्लिम आणि ब्रिटिश वसाहत असे संकुचित वर्गीकरण केले होते.
ख्रिस्ती आणि मुस्लिम धर्मगुरूंनी आपले जीवनविषयक आकलन एखाद्या प्रेषिताच्या शिकवणीपुरते, विशिष्ट धर्मग्रथांपुरते किंवा विचारसरणीपुरते मर्यादित ठेवले आहे, त्यांना हिंदू धर्माच्या व्यापकतेची भीती वाटून त्यांनी त्यापासून स्वतःला वाचविण्याचा प्रयत्न केला, कारण त्यामुळे त्यांच्या सत्तास्थानाला धोका होऊ शकतो; मग त्यांच्या सोईचे मत त्यांनी हिंदूंवर थोपायला सुरुवात केली.
वैदिकांच्या तत्त्वज्ञानातील मुख्य विरोधी सांख्यांची दर्शने निरीश्वरवादी असतानासुद्धा द्वैत मताच्या परिणामामुळे हा धर्म पाळणारे लोकच स्वाभाविकतेतील सगुणात्मकता स्वीकारतात.
प्रत्येक चराचराचा स्वभाव-धर्म वेगळा आणि त्यातून येणारा अगदी परस्पर विरोधी स्वभाव-धर्मांचा आणि विचारधारांचाही आदर ही धर्माची वेगळीच संकल्पना पुढे आली.
ज्युडायिक धर्म संकल्पनांनी भारतात त्यांच्या धर्मप्रसारार्थ केलेल्या टीकेस उत्तर देण्याच्या प्रयत्‍नांतून हिंदूंकडून मूर्तिपूजेच्या स्वातंत्र्याचे तात्त्विक समर्थन केले गेले.
ज्युडायिक धर्मांमध्ये मूर्तिपूजा नसणे आणि भारतीय जीवन पद्धतीत मूर्तिपूजा ठळकपणे दिसणे, यामुळे भारतीय दर्शनांच्या तात्त्विक बाजूंशी परिचय करून न घेताच परधर्मीयांकडून भारतीयांना हिंदुधर्मी आणि मूर्तिपूजक म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
मेरुतंत्र ह्या शैवग्रंथात हिंदू शब्दाची व्याख्या अशी आहे-हीनंच दूष्यत्येव हिन्दुरित्युच्यते प्रिये। याचा अर्थ असा की, जो हीनता आणि अज्ञानतेचा त्याग करतो तो हिंदू.
ऋग्वेदातील बृहस्पती आगम ह्या भागातील श्लोकात खालीलप्रमाणे उल्लेख आढळतो-हिमालयं समारभ्य यावद् इन्दुसरोवरं ।तं देवनिर्मितं देशं हिन्दुस्थानं प्रचक्षते ।। याचा अर्थ असा की , हिमालयापासून समुद्रापर्यंत पसरलेला हा भूभाग व देवतांनी निर्मिलेला हा देश हिंदुस्थान म्हणून ओळखला जातो.
पारंपारिक काळापासून सायबेरियामध्ये दळणवळणाच्या सोयी अपुऱ्या होत्या ज्यामुळे सायबेरिया प्रदेशाचा उर्वरित रशियासोबत पुरेसा संपर्क नव्हता.
लेना, आमुर, ओब इत्यादी नद्या हेच वाहतूकीचे प्राथमिक साधन होते परंतु हिवाळ्यात ह्या नद्या गोठत असल्यामुळे वर्षातील ५ महिने बोटी चालू शकत नसत.
सायबेरियामधील मोठ्या प्रमाणावर होणाऱ्या शेतीचा फायदा उर्वरित रशियास मिळावा व येथील गहू व इतर धान्य सुलभपणे निर्यात करता यावे हा रेल्वे बांधण्यामागील सर्वात मोठा हेतू होता.
१९१६ साली सायबेरियन रेल्वेचा संपूर्ण मार्ग कार्यरत झाला व अतिपूर्वेकडील व्लादिवोस्तॉक हे बंदर मॉस्को व युरोपीय रशियासोबत जोडण्यात आले.
सायबेरियाने रशियाच्या एकूण क्षेत्रफळापैकी ७७% भाग व्यापला आहे पण रशियाच्या एकूण लोकसंख्येच्या फक्त २५% लोकसंख्या सायबेरियामध्ये वसलेली आहे.
सायबेरियाच्या पश्चिमेला उरल पर्वत, उत्तरेला आर्क्टिक महासागर, पूर्वेला प्रशांत महासागर व दक्षिणेला कझाकस्तान, चीन व मंगोलिया हे देश आहेत.
हेलियम वायूच्या वातावरणामध्ये ग्रॅफाइट रॉड्सचे बाष्पीकरण करताना लेसर वापरून, या केमिस्ट आणि त्यांच्या साहाय्यकांनी ६० कार्बन अणू असलेले पिंजऱ्यासारखे रेणू एकत्र केले आणि एकेरी व दुहेरी बंध बनून १२ पंचकोन आणि २० षट्कोनसह पोकळ गोल तयार केले.
फुटबॉल किंवा सॉकर बॉलसारखे दिसणारे हे डिझाईन तयार केल्याबद्दल १९९६मध्ये या तिघांना त्यांच्या प्रयत्नांसाठी नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.
फुलेरीन्स, विशेषतः अत्यंत सममितीय गोलाकार सी ६० हे विज्ञान आणि वास्तुशास्त्र, गणित, अभियांत्रिकी आणि व्हिज्युअल आर्ट्‌स यांच्यामधील सौंदर्याचा फरक दूर केल्याने, सौंदर्य आणि अभिजातता या शास्त्रज्ञाच्या कल्पनांना मूर्तरूप दिले.
त्यांच्या शोधामुळे शीट सामग्रीच्या वर्तनाचे संपूर्णपणे नवीन आकलन झाले आणि यामुळे नॅनो सायन्स आणि नॅनोटेक्नाॅलॉजीचा एक नवीन अध्याय उघडला - अत्याधुनिक सामग्रीचे वर्तन दर्शविणाऱ्या अणू प्रमाणातील जटिल प्रणालींचे नवीन रसायनशास्त्र, विशेषतः नॅनोट्यूब्स विविध प्रकारचे नावीन्यपूर्ण यांत्रिकी आणि इलेक्ट्रॉनिक गुणधर्म प्रदर्शित करतात.
याचा वापर कार्बन पदार्थामध्ये रचनात्मक अभ्यासासाठी केला जातो , प्रांगार-१४ 14ची निर्मिती हायड्रोजन मुलद्रव्यावर काॅस्मीक रेचा मारा करून केली जाते .
१८०३ मध्ये हे क्षेत्र ब्रिटिश वसाहतवादी राजवटीखाली आले आणि बंगाल प्रेसिडेन्सी , बिहार आणि ओरिसा प्रांत आणि ओरिसा प्रांताचे भाग होते.
हिंदू धर्मामधील चार धाम ह्या सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रांपैकी एक असलेले जगन्नाथपुरी हे स्थान भुवनेश्वरच्या ६० किमी दक्षिणेस तर कोणार्क सूर्य मंदिर ६५ किमी दक्षिणेस स्थित आहेत.
बचत गटांद्वारे ग्रामीण महिलांसाठी सुरू झालेल्या या कामानंतर महिलांना उद्योजकता विकास, आरोग्य व ग्रामीण नेतृत्व याचेही प्रशिक्षण दिले जाऊ लागले.
या कामाचा एक भाग म्हणून २०१०-११ मध्ये पुण्याच्या कॉलेज ऑफ ॲग्रिकल्चरल बँकिंग या रिझर्व्ह बँकेच्या कॉलेज सोबत खोपी या भोर तालुक्यातील गावात काम झाले.
शब्द ते शक्ती या प्रकल्पाद्वारे किशोरी, युवती व महिला यांच्यासाठी व्यक्तिमत्व विकसन, आरोग्य, स्वयंरोजगार व नेतृत्व प्रशिक्षण यासाठी काम चालते.
ज्ञान प्रबोधिनी पद्धतीने संस्कार करणारे ४० पेक्षा जास्त पुरोहित सध्या कार्यरत असून ते संपूर्ण भारतभर प्रबोधिनी पद्धतीने विविध संस्कार व विविध प्रकारच्या शांती करतात.
स्वदेशात विचारप्रबोधन व्हावे, कार्यप्रबोधन व्हावे, देशाचा कायापालट व्हावा, लोकमानसात नवचैतन्य निर्माण व्हावे हा प्रबोधिनीच्या कार्याचा हेतू आहे.
ज्ञान प्रबोधिनी ही नेतृत्व विकसनासाठी स्थापन झालेली संस्था असून, शिक्षण, संशोधन, ग्राम विकास, आरोग्य व युवा संघटन, स्त्री-शक्ती-प्रबोधन या क्षेत्रात काम करते.
मासिक बैठक घेऊन त्याला नियमित येणाऱ्या सभासदांचे विविध विषयाचे प्रशिक्षण करत आवडीच्या गटात समाजाभिमुख होऊन कामाला लागणे ह्या प्रेरणेने महिला या गटात येतात.
साहस-सहली, तंबू शिबिरे, क्रीडा प्रात्याक्षिके, विक्री उपक्रम, गणेशत्सव-पालखी या सार्वजनिक उत्सवांमध्ये जोशपूर्ण सहभाग, अभ्यास दौरे, अभ्यास शिबिरे, विस्तार शिबिरे अशा आणिक माध्यमांतून युवक-युवती संघटन व नेतृत्व विकसन होते.
ख्रिश्चनांची लोकसंख्या जगभरात सुमारे २१.५ लक्ष असून ते मोठ्या प्रमाणात प्रामुख्याने दक्षिण अमेरिका, उत्तर अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, युरोप या खंडांमध्ये आढळतात.
आशियाात ख्रिश्चन धर्मीय हे बौद्ध, हिंदू व मुस्लिमांच्या तुलनेत फार कमी आहे परंतु आफ्रिका खंडाची अर्ध्यापेक्षा थोडी कमी लोकसंख्या ही ख्रिश्चन आहे.
ख्रिश्चन किंवा ख्रिस्ती हे ख्रिश्चन धर्माचे अनुयायी आहेत, जो येशू ख्रिस्ताच्या जीवनावर आणि शिकवणींवर आधारित एकेश्वरवादी अब्राहम धर्म आहे.
कॉन्स्टेलेशन या विमानवाहू युद्धनौकांवरील विमानांनी टोंकिनच्या अखातातील हल्ल्यास प्रत्युत्तर म्हणून उत्तर व्हियेतनामवर बॉम्बफेक केली.
या दोन खेळाडूंनी जगातील सर्वात लोकप्रिय रेस-सीझन क्लब गेम, एल क्लासिको मध्ये प्रत्येक हंगामात कमीतकमी दोनदा एकमेकांना सामोरे जावे लागले.
क्षेत्राबाहेर ते दोन प्रतिस्पर्धी स्पोर्ट्सवेअर निर्माते, ॲडिडासचे मेसी आणि नायकेचे रोनाल्डोचे चेहरे आहेत, जे त्यांच्या राष्ट्रीय संघांचे किट पुरवठा करणारे आणि त्यांच्या क्लबसाठी उलट आहेत.
फुटबॉलमधील दोन सर्वाधिक सशुल्क खेळाडू, मेसी आणि रोनाल्डो वेतन, बोनस आणि ऑफ-फील्ड कमाईमधून एकत्रित उत्पन्नामध्ये जगातील सर्वोत्तम पेड क्रीडापटूंच्या तारे आहेत.
मेस्सी-रोनाल्डो प्रतिद्वंद्विता अर्जेंटीना फॉरवर्ड लायोनेल मेस्सी आणि पोर्तुगीज अग्रेसर क्रिस्टियानो रोनाल्डोच्या चाहत्यांमध्ये आणि ॲथलीट्सच्या मते त्यांच्यात एक फुटबॉल स्पर्धा आहे.
एकत्रित दहा बॅलोन डीओर / फिफा बॅलोन डीऑर पुरस्कार पुरस्कार जिंकल्यानंतर, दोन्हीला त्यांच्या पिढीतील केवळ दोन सर्वश्रेष्ठ खेळाडू म्हणूनच ओळखले जाते, परंतु बऱ्याचजणांनी सर्वांत महान मानले.
स्पोर्ट्स पत्रकार आणि पंडित नियमितपणे आधुनिक फुटबॉलमध्ये सर्वोत्तम खेळाडू असल्याचा विश्वास ठेवण्याच्या प्रयत्नात दोन्ही खेळाडूंच्या वैयक्तिक गुणवत्तेची दखल घेतात.
मुस्लिम अली-जो फ्रॅझियर मुष्टियुद्ध मुष्टियुद्ध, टेनिसमधील बोर्न बोर्ग-जॉन मॅकेनरो प्रतिस्पर्धी आणि फॉर्म्युला वन मोटर रेसिंगमध्ये एरिटन सेना-ॲलेन प्रॉस्ट प्रतिद्वंद्वीसारख्या मागील जागतिक क्रीडा स्पर्धांशी तुलना केली गेली आहे.
त्यावर्षीच्या एका मुलाखतीत मेसीने असे म्हटले होते की, "क्रिस्टियानो रोनाल्डो हा असामान्य खेळाडू आहे आणि त्याच्यासारख्याच संघात असणे ही त्याच्यासाठी विलक्षण असेल."
काही टीकाकारांनी भिन्न भौतिक गोष्टींचे विश्लेषण करणे आणि दोन गोष्टींचे शैली खेळणे निवडले तर दोन भागांच्या विवादास्पद व्यक्तिमत्त्वांच्या आसपास वादविवादाचे भाग घेते: रोनाल्डोला कधीकधी स्वभावाचे पात्र म्हणून वर्णन केले जाते तर मेसीला आरक्षित वर्णाने चित्रित केले जाते.
असे होऊ शकते की म्हणूनच मेस्सी विश्वासार्ह मानले जाते आणि जनतेस अधिक पसंती देतात, जरी 2013 पासून रोनाल्डोने त्यांची प्रतिष्ठा सुधारली असली तरी.
महालक्ष्मीच्या मुख्य देवळाभोवती दत्तात्रय, स्वामी समर्थ, विठोबा, काशीविश्‍वेश्‍वर, राम, कात्यायनी , पंचगंगा व साती आसरा आणि राधा कॄष्ण अशी इतर लहान मोठी देवळे आहेत.
प्रसिद्ध हेमाडपंती स्थापत्यशैली वास्तुशिल्प पद्धतीने या देवळाची बांधणी, दरजा न भरता एकमेकांवर ठेवलेल्या अशा मोठमोठया चौकोनी किंवा आयताकॄती दगडात करण्यात आलेली आहे.
पूर्वेकडे असलेल्या मोठया घुमटाखाली महालक्ष्मीची मूर्ती आहे व उत्तरेकडे आणि दक्षिणेकडे असलेल्या दोन छोटया घुमटांखाली महाकाली आणि महासरस्वतीच्या मूर्ती आहेत.
या उलट जैन पंथीयांचा असा दावा आहे की, हे देऊळ मूळचे जैन देवता पद्‍मावतीचे आहे आणि त्याचे शिखर आणि घुमट हे सनातन धर्मीयांच्या ताब्यात गेल्यानंतर बांधण्यात आले.
मेजर ग्रॅहम यांच्या मतानुसार चौदाव्या आणि पंधराव्या शतकामध्ये मुसलमानांनी देवळांची नासधूस केली त्यावेळी या देवळातील महालक्ष्मीची मूर्ती एका खाजगी घरात हलविण्यात आली आणि पुढे इ.
करवीर माहात्म्य ग्रंथात १३ व्या अध्यायातील सातव्या श्लोकात असे म्हटले आहे की, पन्नागांकित मस्तकाम म्हणजे नागांनी आपला फणा देवीच्या मस्तकावर पाहिला आहे असा उल्लेख आहे.
हेमाडपंथी मंदिर प्रणालीचा प्रणेता हेमाद्री यांनी रचलेल्या हेमाद्री वीरचित चतुर्वर्गचिंतामणी या व्रतखंडात मस्तकावर नाग असे वर्णन असलेली मूर्ती करवीरनिवासिनीच आहे असे नमूद केले आहे.
ख्रिस्तोत्तर नवव्या शतकापूर्वीच देवीचे माहात्म्य प्रस्थापित झाले होते असे दिसते; कारण राष्ट्रकूट नॄपती प्रथम अमोघवर्ष याने काही सार्वजनिक आपत्तीच्या निवार्णार्थ आपल्या डाव्या हाताची अंगुली महालक्ष्मीला अर्पण केल्याचा उल्लेख त्याचा संजान ताम्रपटात आला आहे.
तिसरा शिलालेख मुख्य देवळाच्या डाव्या बाजूला असलेल्या नवग्रहांच्या छोटया देवळातील एका खांबावर आहे, आणि चौथा शिलालेख मुख्य देवळाच्या पाठीमागे असलेल्या शेषशायी मंदिराच्या डाव्या बाजूला आहे.
देवळाच्या भिंतीवर नर्तकी, वाद्ये वाजविणाऱ्या स्त्रिया, मृदंग, टाळकरी, वीणावादी, आरसादेखी, यक्ष, अप्सरा, योद्धे व किन्नर कोरलेले आहेत.
माघ शुद्ध पंचमीला सूर्यास्ताचे किरण बरोबर देवीच्या मुखावर पडतील असे उत्तम दिग्‌साधन, विनाचुन्याचे जोडीव-घडीव दगडी बांधकाम, व नक्षत्रावर अनेक कोनाचा पाया ही मंदिराचे वास्तुवैशिष्ट्ये होत.
दर शुक्रवारी व आश्विन, कार्तिक, मार्गशीर्ष व माघ या चारही पोर्णिमेस व चैत्र वद्य प्रतिपदेस देवीच्या पितळी मूर्तीची पालखीप्रदक्षिणा काढली जाते.
हिंदू धर्मशास्त्राप्रमाणे मूर्तीच्या प्राणप्रतिष्ठेबरोबर मंदिरासही देवपण येते व म्हणूनच देवळाची डागडुजी किंवा वाढ करणे संमत असले तरी कोणताही भाग काढून टाकणे किंवा पाडणे मान्य नाही.
बाळाजी बाजीराव पेशव्यांची बायको गोपिकाबाई हिने नवस फेडण्यासाठी पावणेचोवीस तोळे वजनाचे सोन्याचे चार चुडे वाहिल्याचा उल्लेख सापडतो.
पुराणे, अनेक जैन ग्रंथ, ताम्रपत्रे व सापडलेली अनेक कागदपत्रे यांवरून अंबाबाई मंदिराचे पुरातनत्व सिद्ध होते आणि कोल्हापूरची अंबाबाई खऱ्या अर्थाने अखिल महाराष्ट्राची कुलस्वामिनी ठरते.
दरवर्षी जानेवारी-फेब्रुवारीत आणि नोव्हेंबर्मध्ये सूर्यास्ताच्या वेळी महालक्ष्मीच्या देवळाच्याबाबत एक अतिशय विलक्षण घटना अनुभवास येते.
शाळा, कॉलेजांवर बहिष्कार, न्यायालये व सरकारी नोकऱ्यांचा त्याग असे या असहकार आंदोलनाचे स्वरूप होते, मात्र कार्यक्रमांतील हा भाग परिणामकारकरीत्या अमलात येऊ शकला नाही, परकीय जोखडातून स्वातंत्र्य, अशीही नव्या नेतृत्वाने हाक दिली.
त्याचाच एक परिणाम म्हणजे डिसेंबर 1906 मधील काँग्रेस अधिवेशनाच्या अध्यक्षपदावरून बोलतांना दादाभाई नौरोजींनी स्पष्ट केले की ‘स्वराज्य’ हेच काँग्रेसचे उद्दिष्ट आहेत.
विशेषतः विद्यार्थी, महिला आणि शहरी भागातील कार्यकर्ते, मोठया उत्साहाने या आंदोलनात सहभागी झाले, स्वदेशी आणि स्वराज्य या घोषणा लवकरच इतर प्रांतांतही प्रसृत झाल्या.
मोठया जन आंदोलनात परिणामकारक सहभागाची संधी न मिळाल्याने व सरकारी दडपशाहीचा प्रतिकार करण्यास कोणताच बाब न राहिल्याने युवा वर्ग दहशतवादी क्रांतिकारी मार्गाकडे वळला आणि तिरस्करणीय अधिकाऱ्यांची हत्या करणे हीच त्यांच्या राजकीय कार्याची पद्धत बनली.
इसवी सन 1909 पासून 1916 पर्यंत राष्ट्रवादी चळवळ सुप्त स्थितीत होती, पण पहिल्या महायुद्धाच्या काळात भारतीय संस्कृतीचा अभिमान बाळगणाऱ्या इंग्रज विदुषी अ‍ॅनी बेझंट यांनी आणि करावासातून मुक्त झालेल्या लोकमान्य टिळकांनी ‘इंडियन होमरुल लीग’च्या संरक्षणासाठी सनदशीर मार्गाने अखिल भारतीय आंदोलन पुन्हा सुरू केले.
कारण होते दोन प्रसिद्ध स्वातंत्र्यवीरांच्या सुटकेच्या मागणी, सत्यपाल आणि सैफुद्दीन किचलु, असे २ वीर ज्यांच्या विरुद्ध तडीपार करण्याचा आदेश जारी करण्यात आला होता.
रेल्वे गोदामाचा एक युरोपीयन रक्षकाला जोरदार मारहाण करण्यात आली, तीन बँक कर्मचारी आगीत ठार झाले, तर एका युरोपीयन नागरिकाचा रस्त्यात खून करण्यात आला.
१९१९ या दिवशी इंग्रजांच्या भारतावरील राजवटीत ब्रिगेडियर-जनरल रेजिनाल्ड डायर याने अमृतसर येथील जालियनवाला बाग ठिकाणी हे हत्याकांड घडवून आणले.
स्टुटगार्ट विद्यापीठ, होहेनहाईम विद्यापीठ आणि स्टुटगार्ट तंत्रनिकेतन या प्रमुख शैक्षणिक संस्थांबरोबरच फ्राऊनहोफर, मॅक्स प्लँक यांसारख्या जागतिक पातळीवर नावाजलेल्या संशोधन क्षेत्रातल्या संस्थाही भक्कम औद्योगिक वाढीस हातभार लावतात.
युरोपातील इतर प्रमुख शहरांशी दळणवळण वाढवण्याकरता शहराने 'स्टुटगार्ट २१' या प्रकल्पाखाली 'दास न्यॉय हेर्झ युरोपास' असे नवे नाव धारण केले आहे.
बस :- शहराचा प्रमुख भाग हा डोंगराळ असल्याने सर्वच भाग लोहमार्गाने जोडणे शक्य नाही त्यामुळे दुर्गम भागात बसचा चांगला पर्याय उपलब्ध आहे.
इतिहासकार यदुनाथ सरकार आणि अन्य परंपरागत इतिहासकारांनी स्वीकारलेल्या मतानुसार दादोजी कोंडदेव महाराष्ट्रातील दौंड भागातील महाराष्ट्रीय देशस्थ ब्राह्मण कुटुंबातील आणि मौजे माळठण ता.
चाकणपासून शिरवळ, इंदापूर, सुपे, वाई, येथपर्यंतचा पुणे परगण्याचा मुलूख, पश्चिमेस घाट, उत्तरेस घोडनदी, पूर्वेस भीमा, दक्षिणेस नीरा अशा सरहद्दी असलेला प्रदेश शहाजीला आदिलशहाकडून जहागीर म्हणून मिळाला होता.
त्याआधी त्यांनी पुणे परगणा वतन/जहागिरीची देखरेख करणारे सुभेदारपद घेऊन चाकरी केली होती. दादोजींचा मृत्यू झाला तेव्हा शिवाजी महाराजांचे वय १९ वर्षे होते.
ते तसे नसून ते आदिलशाहीच्या प्रशासन व्यवस्थेतील एक आदिलशहाने नेमलेले व नंतर सुभेदार झालेले एक हवालदार होते, असा विद्वानांना मान्य नसलेला नवीनतम प्रतिवाद आहे.
अ‍ॅल्युमिनिअम हा धातू पृथ्वीच्या कवचातील धातूंपैकी सर्वात विपुल म्हणजे ८.२ टक्के इतका असला तरी तो निसर्गात शुद्ध स्वरूपात सापडत नाही.
पहिली घटना म्हणजे अ‍ॅल्युमिनिअम ऑक्साईडपासून अ‍ॅल्युमिनिअम धातू मिळवण्याची पद्धत अमेरिकी रसायनतज्ज्ञ चार्लस हॉल आणि फ्रेंच रसायनतज्ज्ञ पॉल हेरॉल्ट यांनी स्वतंत्रपणे १८८६ मध्ये विकसित केली आणि दुसरी घटना म्हणजे १८८८ मध्ये ऑस्ट्रेलियन रसायनतज्ज्ञ कार्ल जोसेफ बायर यांनी अगदी कमी खर्चात बॉक्साइट या खनिजापासून अ‍ॅल्युमिनिअम ऑक्साइडपासून मिळविण्याची ‘बायर’ पद्धत तयार केली.
युनिव्हर्सिटी ऑफ सिनसिनाटी मेडिकल सेंटर येथे झालेल्या संशोधनात अ‍ॅल्युमिनियमच्या भांड्यांत शिजवलेल्या अन्नाचे सेवन केले तर प्रत्येक वेळी त्यातील २ ते ४ मिलिग्रॅम अ‍ॅल्युमिनियम शरीरात जाते.
१८२५ मध्ये डेन्मार्कचे रसायनतज्ज्ञ ओस्र्टेड यांनी विद्युत अपघटन पद्धत वापरून अ‍ॅल्युमिनिअम धातू शोधला आणि अल्पप्रमाणात वेगळा केला.
याच पद्धतीत सुधारणा करून जर्मन रसायनतज्ञ फ्रीड्रीख वोलर यांनी १८४५ पर्यंत गुणधर्म तपासता येईल एवढे अ‍ॅल्युमिनिअम मिळवले.
आधुनिक वैद्यकाच्या काही जंटासिड्डसमधून अ‍ॅल्युमिनियम हायड्रॉक्साईड हा घटक धोकादायक प्रमाणात शरीरात जातो, असे शास्त्रज्ञांनी म्हटले आहे.
अजगंधा, अनपाया, अद्रिका, अनवद्या, अनुचना, अंबिका, अरुणा, अरूपा, अर्जुनी, अलंबुषा, अल्मविशा, असिता, असिपर्णिनी, असुरा, आलंबा, उत्कचोत्कृष्टा, उमलोचा, उर्वचित्ती, उर्वशी, ऋतुशाला, ऋतुस्थला, कपिला, कर्णिका, कलभा, काम्या, कंभयोनी, केरला, केशिनी, गुणमुख्या, गुणवरा, गोपालिनी , घृताची, चारुनेत्री, चित्रलेखा, चित्रसेना, तिलोत्तमा, दंडागौरी, देवदत्ता, देवसेना, देवी, धृती, नंदा, नागदंता, निर्ऋता, पंचचूडा, पुंजिकस्थला, पुंडरीका, पूर्वचित्ती, पौलोमी, प्रजागता , प्रभावती , बुदबुदा, बुधा, भासी, मंजुकेशी, मंजुघोषा, मधुरस्वरा , मनु, मनोभवा, मनोरमा, महाभागा, मागधी, मारीचि, मार्गणप्रिया, मिश्रकेशी, मिश्रस्थला, मेनका, रंभा, रक्षिता, लता, लक्ष्मणा, वपु, वरंवरा, वरुथिनी, वर्गा, वंशा, विदग्धा, विद्युता, विद्युत्पर्णा, विद्युत्प्रभा, विमनुष्या, विविधा, विश्वची, शरद्वती, शिवा, शुचिका, शुचिस्मिता, शुची, संतती, समिची, सरला, सहजन्या , सहा, सुकेशी, सुगंधा, सुदती, सुंदरे, सुनंदा, सुपुष्कला, सुपुष्पमाला, सुप्रिया, सुबाहु, सुभगा, सुमला, सुरजा, सुरता, सुरसा, सुलोचना, सोमा, सौदामिनी, सौरभेदी, स्वयंप्रभा , स्वर्णा, हासिनी, हिमा, हेमा, क्षेमा, वगैरे.
इतर कोणतेही मर्त्य राजे, देव-दानव किंवा ऋषी-मुनी स्वतःपेक्षा श्रेष्ठ होऊ नयेत आणि इंद्रपद बळकावू नयेत म्हणून या राजांना व ऋषी-मुनींना भुलवण्यासाठी, त्यांच्या उद्दिष्टांपासून त्यांना दूर सारण्यासाठी देवराज इंद्र या अप्सरांना त्यांचा तपोभंग करण्याकामी वापरत असे असे पुराणांत दाखले मिळतात.
उर्वशी ही कुरुवंशातील राजा पुरुरव्याची पत्‍नी असल्याने आणि अर्जुन हा पुरूरव्याचा वंशज असल्याने, कामातुर उर्वशीचा स्वीकार करण्यास अर्जुन नकार देतो.
यावर उर्वशी सांगते, "अप्सरा या नीतिनियमांतून मुक्त असून आपल्या इच्छेप्रमाणे त्या पुरुष निवडतात. यामुळे मी जरी कुरुकुलातील तुझी पूर्वज असले तरी कालांतराने जी पुरूरव्याची मुले-नातवंडे येथे स्वर्गात आली त्या सर्वांनी माझ्याशी संग केला आहे, तेव्हा तू माझा स्वीकार कर."
अयोध्याकांडातील या श्लोकांत भारद्वाज ऋषीने केलेल्या भरताच्या आदरसत्कारात घृताची, विश्वाची, मिश्रकेशी, अलम्बुसा, नागदंता, हेमा व हिमा या अप्सरांना पाचारण केल्याचा उल्लेख येतो.
या सर्व नृत्य, गायन व वादन कलांत निपुण होत्या आणि त्यांनी भरत व अयोध्येच्या सेनेला रिझवण्यासाठी नृत्य-गायन केल्याचा उल्लेखही नंतरच्या श्लोकांतून येतो.
त्यात ग्रीक पंडितांचे पुतळे, शूर पुरुषांचे पुतळे, शल्यक्रियेची उपकरणे, विविध ग्रंथ, निसर्गातील चमत्कारिक वस्तू यांचा संग्रह करण्यात आला होता.
कालांतराने अशी वस्तू संग्रहालये ही मनोरंजनाची व ज्ञान साधनेची केंद्रे मानली जाऊ लागली, त्यामुळे सार्वजनिक संग्रहालये स्थापण्याची कल्पनाही उगम पावली.
या ठिकाणी शिकू इच्छिणाऱ्यांचे शिक्षण तर होतेच, पण त्याबरोबर संग्रह वा प्रदर्शन पहायला येणाऱ्या व्यक्तीच्या माहितीत भर घालण्याचे व व्यक्तीची दृष्टी व्यापक करण्याचे कार्य कळत-नकळत होते.
कलादालनात एका विशिष्ट विषयापुरती, तात्पुरत्या स्वरूपात प्रदर्शनीय वस्तूंची मांडणी केलेली असते, तर संग्रहालयात ही मांडणी कायमची व रचनाबद्ध असते.
संग्रहालये ही वास्तु, शिल्प वगैरेंना असलेली ऐतिहासिक परंपरा, त्या वस्तूंच्या निर्माणकाळाची पुरातन संस्कृती व पार्श्वभूमी असा इतिहास जतन करण्यात मदत करतात.
वनस्पती उद्यान, प्राणी संग्रहालय, सर्पोद्यान, मत्स्यालय यांसारखी ठिकाणे जिवंत जीवसृष्टीचा परिचय करून देण्यासाठीची महत्त्वाची ठिकाणे आहेत.
वनस्पती, प्राणी यांची शरीररचना, हालचाली, त्यांचे सहसंबंध अशा अनेक गोष्टींचे दर्शन घडविण्यासाठी ही संग्रहालये अभ्यासकांसाठी महत्त्वाची ठिकाणे आहेत.
ऐतिहासिक व्यक्ती, वस्तू, ठिकाण यांचा परिचय करून घेत इतिहास संग्रहालयाला भेट देणाऱ्याला इतिहासकालीन घटनांचा विशेष अभ्यास करणे शक्य होते.
खडक, स्फटिक, मासे, पक्षी, सरीसृप प्राणी व जीवाश्म नमुने आदी पाहताना पृथ्वीची निर्मितीपासून ते मानवाच्या उत्क्रांतीपर्यंतच्य पुरातन इतिहासाची आणि जैवविविधतेची ओळख होते.
महाराष्ट्र, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश, बिहार, आंध्रप्रदेश आणि तेलंगणा या 6 घटक राज्यात द्विगृहात्मक कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात आहे व तेथे विधानसभेसोबत विधान परिषदसुद्धा अस्तित्वात आहे.
घटनेच्या कलम 370 जम्मू काश्मीर विशेष तरतुदी काढण्यात आल्यानंतर कलम 3 अंतर्गत जम्मू काश्मीरचे क्षेत्रांत व सीमांत बदल केल्यामुळे केंद्रशासित प्रदेश निर्माण केला आहे.31 ऑगस्ट 2019 पूर्वी विधानपरिषद व विधानसभा अस्तित्वात होत्या.
ऍड-ऑन प्रामुख्याने त्यांना थेट प्रवेश आणि ब्राउझरच्या अंतर्गत कार्यक्षमता जास्त हाताळू करण्याची परवानगी कोणत्याही आणि , अर्थ लागू आहेत.
ऑगस्ट 21, 2015, फायरफॉक्स विकासक की फायरफॉक्स अंतर्गत ऑपरेशन नियोजित बदल, "इलेक्ट्रोलिसिस" एक नवीन मल्टि-प्रक्रिया आर्किटेक्चर नियोजित अंमलबजावणी समावेश झाल्यामुळे, फायरफॉक्स म्हणून ओळखले एक नवीन विस्तार आर्किटेक्चर अवलंब घोषणा केली.
व जावास्क्रिप्टचा वापरत आणि आणि मायक्रोसॉफ्ट काठ विस्तार प्रणाली प्रमाणेच असेल, आणि एक मल्टि-प्रक्रिया वातावरणात चालवा डिझाइन केलेले आहे, पण ब्राउझरमध्ये प्रवेश समान पातळीवर सक्षम नाही.
उपाय जुन्या ऍड-ऑन नवीन आर्किटेक्चर आत ऑपरेट करण्याची परवानगी उपलब्ध असेल, पण 2017 पर्यंत, आणि ऍड-ऑन यापुढे समर्थित जाईल.
वैशिष्ट्ये ब्राउझिंग टॅब समावेश शब्दलेखन तपासणी, वाढीव शोध, लाइव्ह बुकमार्क, स्मार्ट बुकमार्क, एक डाउनलोड व्यवस्थापक, खाजगी ब्राउझिंग, स्थान जागृत ब्राउझिंग एका सेवेला आणि एकाग्र शोध प्रणालीवर आधारित की याव्यतिरिक्त, फायरफॉक्स वातावरण वेब विकसकांसाठी उपलब्ध आहे.
ते करू शकता अंगभूत साधने, जसे त्रुटी कन्सोल किंवा वापर निरीक्षक, किंवा विस्तार, जसे की फायरबग आणि अलीकडे कप्पा एक संकलन वैशिष्ट्य झाली आहे.
फायरफॉक्स हॅलो, लागूकरण होते ऑक्टोबर 2014 मध्ये, स्क्रीन / फाइल शेअरिंग अतिरिक्त वैशिष्ट्य, एकमेकांना एक दुवा पाठवून जोडले 2 फायरफॉक्स वापरकर्ते एक व्हिडिओ कॉल करण्याची परवानगी आहे.
प्राइमटाइम सामग्री डिक्रीपश्न मॉड्यूल - सुरक्षा आणि गोपनीयता कारणांसाठी, ओपन सोअर्स कोड आवरण करण्यार्यांना सिस्टमनुसार एक विशिष्ट मालकी युक्त डिजिटल अधिकार व्यवस्थापन विभागात अंमलबजावणी परवानगी देते आत राबविण्यात येत आहे.
विभाग प्रणाली त्याचा प्रवेश मर्यादित, आणि तो अद्वितीय ट्रॅकिंग हेतूने साधन वर्णन सेवा टाळण्यासाठी यादृच्छिकरित्या साधन आयडी प्रदान एक "सॅंडबॉक्स" पर्यावरण आत धावा.
फायरफॉक्स मायक्रोसॉफ्ट विंडोज, लिनक्स, अ‍ॅपल मॅक ओएस एक्स व युनिक्स प्रणालीशी साधर्म्य असणाऱ्या इतर काही संगणकप्रणाल्यांवर चालतो.
फायरफॉक्स ॲड-ऑन वेबसाइट वापरकर्त्यांना खेळ, जाहिरात-ब्लॉकर, स्क्रीनशॉट ॲप्स आणि इतर अनेक उपयुक्त ॲप्स इतर अनुप्रयोग जोडण्याची क्षमता देते.
फायरफॉक्स मूलतः फायरफॉक्स पूर्णपणे पास करण्यासाठी 3 चाचणी त्यांनी विश्वास ठेवला कारण चाचणी फॉन्ट भाग कालबाह्य आणि असंबद्ध झाले होते की ते हेतू नाही की म्हटले होते आवृत्ती 3.0 पासून 2 मानके पालन चाचणी झाली आहे.
हा ब्राउझर मायक्रोसॉफ्ट कंपनीच्या इंटरनेट एक्सप्लोररापेक्षा सुरक्षित आणि सुलभ समजला जातो व कदाचित त्यामुळे याची लोकप्रियता दिवसेंदिवस वाढत जात आहे.
देखील फायरफॉक्स अवजारे एक विशिष्ट मालकी युक्त प्रोटोकॉल कडून म्हणतात "सुरक्षित ब्राउझिंग" फिशिंग आणि मालवेयर संरक्षण संबंधित डेटा अदलाबदल करण्यासाठी वापरले.
एखादा शब्द बरोबर असून लाल रंगात अधोरेखित होत असेल तर तो शब्द आपण आपल्या व्यक्तिगत संग्रहात "ऍड टू डिक्शनरी" हा पर्याय वापरून जमा करून ठेवू शकता.
गोपुरांच्या बुरुजांवर ब्रह्मदेवाचे मुख कोरलेले असून पायाजवळ कोरलेले त्रिमुखी हत्ती प्रत्येक सोंडेत कमलपुष्प धरून प्रवेशद्वारांची शोभा वाढवतात.
दक्षिणेकडील सज्जावर राजा सूर्यवर्मनची मिरवणूक जाताना कोरली आहे तर पूर्वेकडील सज्जावर देव व असुर यांच्यातील मेरूपर्वताच्या साहाय्याने क्षीरसागर घुसळण्याच्या समुद्रमंथनाचा प्रसंग कोरलेला आहे.
संस्कृत "नगर" या शब्दाचे अपभ्रष्ट ख्मेर रूप "नोकोर"वरून नंतर "आंग्कोर"ची व्युत्पत्ती झाली व "वाटिका" या शब्दापासून "वाट" या शब्दाची निर्मिती झाली असा इतिहास वाचण्यास मिळतो.
हे मंदिर पश्चिमाभिमुख असण्याचे एक कारण असे सांगितले जाते की राजा सूर्यवर्मन याने आपले मृत्यूपश्चात आपले स्मारक राहावे या हेतूने मंदिराची स्थापना केली.
तसेच वैकुंठाला जाणारा मार्ग पश्चिमेकडे आहे असे मानल्याने या देवळाचे प्रमुख प्रवेशद्वार हे इतर हिंदू देवळांप्रमाणे पूर्वेला नसून पश्चिमेला बांधलेले आहे.
काही तज्ज्ञांचा या संकल्पनेस विरोध आहे कारण अशी मंदिरे बांधण्याची प्रथा हिंदू धर्मात इतरत्र दिसून येत नाही तर भारतात काही मंदिरे पश्चिमाभिमुख आढळतात.
आंग्कोर वाट किंवा आंगकोर वट हे आंग्कोर, कंबोडिया येथील राजा सूर्यवर्मन दुसरा याच्या कारकीर्दीत बांधले गेलेले बाराव्या शतकातील हिंदू मंदिर आहे.
अप्रतिम स्थापत्यशास्त्र आणि भव्य शिल्पकलांचा नमुना म्हणून ओळखले जाणारे आंग्कोरवाट हे मध्ययुगात 'व्रह विष्णूलोक]]' ]?) म्हणून ओळखले जाई.
हे संपूर्ण मंदिर वालुकाश्माच्या प्रस्तरापासून बनवले असून हे पत्थर अनेक मैल दूर असलेल्या खाणीतून कोरून मंदिराच्या जागी आणल्याचा पुरावा मिळतो.
आंग्कोर वाटचे मंदिर सर्व बाजूंनी पाण्याच्या खंदकांनी वेढलेले असल्याने कालांतराने या भागांत चहूबाजूंनी जंगल वाढले तरीही ते फारशी पडझड न होता सुरक्षित राहिले.
१९८७ आणि १९९६ विश्वचषक स्पर्धेदरम्यान सुद्धा ह्या मैदानावर दोन सामने खेळवले गेले, ज्यामध्ये अनुक्रमे वेस्ट इंडीजचा इंग्लंडविरुद्ध पराभव झाला परंतु नंतर त्यांनी ऑस्ट्रेलियावर विजय मिळवला.
२८ खोल्या, व्यायामशाळा, उपहारगृह, २ कॉन्फरन्स हॉल आणि जलतरण तलाव असलेली एक जागतिक दर्जाची क्रिकेट अकादमी ७ कोटी रुपए खर्चून बांधण्यात आली.
फेब्रुवारी १९८७ साली, सवाई मानसिंह मैदानावर भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान एकमेव कसोटी सामना झाला आहे, ज्यावेळी पाकिस्तानचे राष्ट्रपती झिया-उल-हक "क्रिकेट फॉर पीस"चा एक भाग म्हणून दुसऱ्या दिवशी सामना पाहण्यास आले होते.
ह्याच सामन्यात विराट कोहलीने भारतातर्फे सर्वात जलद शतक ठोकले होते, हा जोहान्सबर्गमधील ऑस्ट्रेलिया-दक्षिण आफ्रिकेदरम्यानच्या प्रसिद्ध सामन्यानंतर एकदिवसीय सामन्यातील दुसरा सर्वात मोठा यशस्वी पाठलाग होता.
ही कसोटी युनिस अहमदचे कसोटी मध्ये १७ वर्षांनंतर पुनरागमन आणि सुनिल गावस्करची कसोटी कारकिर्दीतील तिसऱ्यांदा पहिल्या चेंडूवर बाद होण्याची वेळ यामुळे लक्षणीय ठरली.
हे रेल्वे सर आर्थर कॉटन बांधले होते आणि मुख्यत्वे मद्रासमधल्या रस्ते-बांधकाम कामासाठी ग्रेनाईट दगडांची वाहतूक करण्यासाठी वापरले जात असे.
१८४४ साली, भारताचे त्यावेळचे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड हार्डिंग यांनी खाजगी व्यावसायिक मंडळीना रेल्वे व्यवस्था चालू करण्यासाठी परवानगी दिली.
पुढील काही वर्षात, इंग्लंडमधील गुंतवणूकदारांनी दाखवलेल्या व्यावसायिक औत्सुक्याचा भारताची रेल्वे व्यवस्था वृद्धिंगत होण्यात हातभार लागला.
१८५१मध्ये सोलानी ॲक्वाडक्ट रेल्वे रुरकीमध्ये बांधण्यात आली, ज्याला ब्रिटिश अधिकारी नंतर नाव "थॉमसन" नावाच्या स्टीम लोकोमोटिव्हने आणले.