polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
या भूमिकेने रिकमन यांना गोल्डन ग्लोब पुरस्कार, एमी पुरस्कार आणि स्क्रीन अ‍ॅक्टर्स गिल्ड पुरस्कार आणि समथिंग द लॉर्ड मेड मध्ये अल्फ्रेड ब्लॅक पुरस्कार मिळवून दिले.
राजकारणावर चर्चा करताना, रिकमन म्हणाले की ते "मजूर पक्षाचे कार्ड-वाहक सदस्य म्हणून जन्माला आले होते." ऑक्सफर्ड विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांना सेव्ह द चिल्ड्रेन अँड रिफ्युजी कौन्सिलसाठी निधी उभारणी आणि निर्वासित संकटाविषयी जागरुकता निर्माण करण्यात मदत म्हणून त्यांनी मृत्यूपूर्वीचे शेवटचे मुद्रित काम केले.
त्यांनी डाय हार्ड, रॉबिन हूड: प्रिन्स ऑफ थीव्स, ट्रूली, मॅडली, डीपली आणि हॅरी पॉटर शृंखलेतील चित्रपटांसह ५० पेक्षा अधिक चित्रपटांत अभियन केला होता.
केट विन्सलेट, ज्यांनी लंडन फिल्म क्रिटिक्स सर्कल अवॉर्ड्समध्ये अश्रूपूर्ण श्रद्धांजली दिली, रिकमनला प्रेमळ आणि उदार म्हणून स्मरण केले.
रिकमन यांच्या मृत्यूनंतर चाहत्यांनी लंडन किंग्ज क्रॉस रेल्वे स्टेशनवर " प्लॅटफॉर्म 9¾ " चिन्हाखाली त्यांचे एक स्मारक तयार केले.
महत्त्वाचे म्हणजे त्यांच्या घरी अनेक साधुसंत कीर्तनकारही असायचे त्यामुळे गुरुजींच्या लहान उत्तम संस्कार घडले घरी तीर्थयात्रेहून आल्यावर गंगापूजन नामसप्ताह होत असे गावात सप्ताह होत असायचा त्यात्त अनेक कीर्तनकार कीर्तन करीत असत त्यांचे संस्कार लाभल्यामुळे गुरुजींना आळंदीला जाण्याचा योग आला असताना गाडगे महाराज.
घरी आल्यावर गुरुजींची दिनचर्या म्हणजे सकाळी उठणे ,संध्या ,पूजा पाठ, आरती, नंतर शाळेत जाणे दिवसाचा अभ्यास आणि इतर विविध ग्रंथांचे वाचन घरी पुस्तकांचा भरपूर संग्रह होता रामायण, महाभारत, भागवत, ज्ञानेश्वरी, संत तुकारामांची गाथा, असे अनेक ग्रंथ घरी उपलब्ध होते.
बारा-तेरा वर्षे वय असतांना आळंदीला गेले येथे वैकुंठवासी सोनोपंत दांडेकर मामा थोर पुरुष यांचा सहवास लाभला पंढरपूरचे धुंडा महाराज देगलूरकर, परभणीचे रंगनाथ गुरुजी महाराज.
आचार्य ज्ञानेशप्रसाद रत्नाकर महाराज यांचा जन्म सिंदपुरी जिल्हा भंडारा याठिकाणी रोज सोमवारी ला 26 जून१९३९मध्ये सकाळी ब्राह्मुहूर्तावर झाला,
बाबासाहेब आंबेडकरांनी ही कल्पना समजावून देताना म्हटले आहे की, निर्वाण म्हणजे धर्ममार्गावर वाटचाल करता येईल इतका पुरेसा ताबा आपल्या प्रवृत्तींवर असणे.
भौगोलिकदृष्ट्या हे उपनगर टोकियोच्या मध्यभागी असून, टोकियो मेट्रोपॉलिटन सरकारचे मुख्यालय असलेल्या शिंजुकूच्या पश्चिमेस सुमारे २० किलोमीटर अंतरावर आहे.
२२ जुलै, १८७८ रोजी मीजी पुनर्संचयित केलेल्या कॅडम्यर्थ्रल सुधारणा नंतर, हे क्षेत्र कनागावा प्रीफेक्चरीत कितातामा जिल्ह्याचे भाग बनले.
संबंधित कालखंडात कोणत्या विषयावर किती ग्रंथ झाले हे दर्शवणारा विषयवार ग्रंथनिर्मितीचा तक्ता, कोणत्या भाषांतील किती ग्रंथ मराठीत अनुवादित झाले दे दर्शवणारा भाषावार अनुवादित ग्रंथांचा तक्ता (संस्कृत, हिंदी, गुजराती, इंग्लिश अशा भाषांचा अपवाद वगळता अन्य भाषांमधील ग्रंथ मराठीत थेट अनुवादित न होता त्यांच्या इंग्लिश भाषांतरांवरून अनुवादित होतात. त्यामुळे तक्त्यात रशियाई भाषेतून अनुवादित ग्रंथांची संख्या ४३ असली. तर ते ग्रंथ थेट रशियाई भाषेतून अनुवाद झालेले असतील असे नाही.), कोणत्या प्रकाशकाने किती ग्रंथ प्रकाशित केले हे दर्शवणारा प्रकाशकवार ग्रंथनिर्मितीचा तक्ता, कुठेल्या ठिकाणी किती ग्रंथ प्रकाशित झाले हे दर्शवणारा प्रकाशनस्थळानुसार ग्रंथनिर्मितीचा तक्ता इ.
पदसंदर्भकोशात ग्रंथात आलेल्या प्रत्येक शब्दाची नोंद असते तो ग्रंथात कुठे आला आहे ह्याचा पत्ता दिलेला असतो आणि तो शब्द ज्या ओळीत वापरलेला आहे त्या ओळीचा मजकूरही दिलेला असतो.
साठे ह्यांनी ग्रंथकार-निर्देश-सूची, ग्रंथनाम-निर्देश-सूची, विषय-निर्देश-सूची ह्यांबरोबरच प्रकाशक-निर्देश-सूची, प्रकाशन-स्थळ-निर्देश-सूची, अनुवादित-ग्रंथ-निर्देश-सूची, ग्रंथमाला-निर्देश-सूची, टोपण-नाव-निर्देश-सूची अशा विविध निर्देशसूची आपल्या ग्रंथसूचींना जोडल्या आहेत.
साठे ह्यानी केलेली इतर कामे म्हणजे ज्ञानेश्वरीची ओवीसूची (१९९४, ज्ञानदेवी ह्या त्रिखंडात्मक प्रकाशनाच्या तिसऱ्या भागात समाविष्ट), मर्ढेकरांच्या कवितांची चरणसूची आणि शब्दसूची , ज्ञानेश्वरपंचकाच्या अभंगांची चरणसूची आणि शब्दसूची तसेच ज्ञानेश्वरांच्या चांगदेवपासष्टीची चरणसूची आणि शब्दसूची .
पाळीव प्राणी हे फाशी,फऱ्या,घटसर्प,धनुर्वात,स्तनदाह,हळवा,आंत्रिविषार,आदी जीवघेणे रोग तसेचगर्भपात,तोंडखुरी,बुळकांडी आदी रोगांना बळी पडू नये व आर्थिक नुकसान होऊ नये म्हणून प्राण्यांचे लसीकरण आवश्यक आहे.
एक नवीन अपूर्व विश्व निर्माण करण्याचे तिचे सामर्थ्य लक्षात येत असल्याने आणि त्याच वेळी तिच्या स्वरूपात नेमका अंदाज लागत नसल्यामुळे तिला दीर्घकाळापर्यंत परमेश्वरी देणगी मानण्यात आले.
साहित्यातील त्या जुन्या संस्काराना नवे रूप, नवा संदर्भ लाभत असतो हे कार्य धारण आणि स्मरण या दोन शक्तीच्या साहाय्याने कल्पना शक्ति करते हाच कवीव्यापार होय.
कवी व शास्त्रज्ञ यांच्या ठिकाणी निर्मितीक्षम प्रतिभा एकच असली तरी तिचे कार्य व हेतु वेगळे असतात शास्त्रज्ञाची प्रतिभा विश्लेषणात्मक असते.
खटकेबाज शब्दरचना एखादी आकर्षक कल्पना किंवा या दोन्हीही युक्त अशी एखादी चमत्कृती रचना इतपतच मर्यादित असे उत्प्रेक्षण शक्तीचे कार्यक्षेत्र नसते.
साहित्य निर्मितीची प्रक्रिया उलगडणे सोपे काम नसले तरी त्या प्रक्रियेत कोणकोणत्या घटकाचा समावेश होतो त्याचा अभ्यास भारतीय व पाश्चात्त्य साहित्य शास्त्रज्ञांनी केला आहे.
त्यांनी साहित्य निर्मितीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या घटकांमध्ये प्रतिभा, स्फूर्ती, उत्पेक्षा, कल्पना, भावनात्मकता, व्युत्पन्नता , अभ्यास आणि नवनिर्मिती क्षमता या घटकांचा अंतर्भाव केला आहे.
साहित्य निर्मितीमध्ये लेखकाचा अभ्यास या गोष्टीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे, साहित्याची नवनिर्मिती करण्यासाठी लेखकाला अथवा कवीला प्रारंभी अभ्यास करावा लागतो.
म्हणूनच संयुक्त राष्ट्रसंघाने २०१५ ते २०३० या कालावधीसाठी जाहीर केलेल्या शाश्वत विकासाच्या सतरा ध्येयांमध्ये सर्वसमावेशक, सुरक्षित, शाश्वत, आणि कणखर अशा शहरांची व वसाहतींची निर्मिती करणे या ध्येयाचा समावेश करण्यात आलेला आहे.
सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा विस्तार व्हावा, आणि त्यामध्ये दुर्बल घटक, महिला, बालके, अपंग व वृद्ध यांच्या गरजांचा विशेष विचार अंतर्भूत असावा.
२०३० सालापर्यंत वेगवेगळ्या आपत्तींमुळे होणाऱ्या थेट आर्थिक नुकसानीमुळे होणाऱ्या मृत्यूंची तसेच बाधिक लोकांची संख्या लक्षणीय रित्या कमी व्हावी.
२०३० सालापर्यंत सर्वसमावेशक, शाश्वत अशा शहरीकरणात वाढ व्हावी, सर्व देशांमध्ये सर्व नागरिकांचा सहभाग असलेल्या, एकात्मिक व शाश्वत अशा वसाहतींच्या नियोजनाची व व्यवस्थापनाची क्षमता वृद्धिंगत व्हावी.
१९८० मध्ये काही सदस्यांने फिलिंग्स सोडल्या नंतर, जेम्स, फंटी, पाब्लो व स्वपन ह्यांने गट पुन्हा सुरू केला व स्थानिक कार्यक्रमांमध्ये संगीत सदर करायला सुरुवात केली.
संगीतकारांमध्ये तो ' 'मार्क नोफ्लर'ला योग्य अदेने गाणारा ' प्रसिद्ध झाला. रंगभूमी वर अनेक वर्षाच्या कार्यक्रमांनंतर त्यांने 'स्टेशन रोड' नावाचा पहिला अल्बम ढाका येथे तयार व रेकोर्ड केला.
त्याच्या कुटुंबासोबत झालेल्या मोठ्या वादानंतर, जेम्सने आडव्या वर्गात असतांनाच घर सोडले व अझीझ बोर्डिंग नावाच्या वसतिगृहात राहायला सुरुवात केली.
त्याने प्रीतमसोबत परत एकदा जोडी बनवून 'वो लम्हे' मधील 'चाल चले', व 'लाईफ इन ए मेट्रो' मधील 'रिश्ते' व 'अलविदा ' ही गाणी सदर केली.
त्यांनी सावरकर बंधूंच्या पत्नी यशोदा गणेश सावरकर , यमुना विनायक सावरकर आणि शांता नारायण सावरकर या तिघीच्या जीवनावर त्या तिघी नावाची कादंबरी लिहिली आहे.
महानोर, राम गणेश गडकरी , श्रीधर शनवारे, इंदिरा संत, कुसुमाग्रज इत्यादी साहित्यिकांच्या समग्र साहित्यावर व जीवनावर आधारित लेख अभिवाचनाचे अनेक कार्यक्रम सादर केले आहेत.
त्यांच्या बालपणीचे नागपूरचे घर, त्या घरातील सर्वांसोबतच्या आठवणी, काही प्रसंग या सर्वांचे चित्रण बनहट्टी यांनी ‘गोष्टी घराकडील’ या पुस्तकात केले आहे.
राजेंद्र बनहट्टी यांच्या गंगार्पण, कृष्णजन्म, लांडगा यांना महाराष्ट्र सरकारचे सर्वोत्कृष्ट कथासंग्रहाचे पुरस्कार मिळाले आहेत.
हडी "राष्ट्रीय एकता सरकार स्थापन करण्याची अपेक्षा ठेवत होते आणि ९० दिवसांच्या आत लवकर राष्ट्रपतिपदाची निवडणूक लढण्याची अपेक्षा होती" आणि "सालेह" हे नाव केवळ राष्ट्रपती म्हणूनच चालू राहिले.
हौथिस यांनी रेव्हॉल्व्हरसन समितीची स्थापना केली आणि राष्ट्राध्यक्षपदाच्या शक्ती, तसेच जनरल पीपल्स काँग्रेस, हदींच्या स्वतःच्या राजकीय पक्षाची सत्ता धारण केली.
25 मार्च 2015 रोजी, हाडीने एका बोटात येमेन पळाले करण हौथिस सैन्याने एडन वरकब्जा केले दुसऱ्या दिवशी रियाध येथे पोहोचल्यावर सौदी अरेबियाने आपल्या सरकारच्या पाठिंब्याने बमबारीची मोहीम सुरू केली.
त्यामुळे भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे अजोय घोष ह्यांनी रायामाझीला त्यांचे स्थान बदलून राजेशाही विरुद्धच्या संघर्षाला सुरू ठेवण्याचा सल्ला दिला.
त्यानंतर त्यांनी 'बर्ट्रांड रसेल वुईथ देशी फिलॉसॉफी', 'ट्रर्या, डिंग्या आणि गळे', 'आमादमी विदाऊट पार्टी' ही पुस्तके आणि 'चौथ्या इस्टेटच्या बैलाला' हे नाटक लिहिले.
‘पुन्यांदा चबढब’ या पुस्तकाला १९९८ सालचा राज्य सरकारचा उत्कृष्ट वाङ्मयनिर्मितीचा 'दत्तू बांदेकर' पुरस्कार मिळाला; तर, 'टर्र्या, डिंग्या आन् गळे' या पुस्तकाला बी.
बाळासाहेब ठाकरे, नाना पाटेकर, माधुरी दीक्षित, चंदशेखर गोखले, अटलबिहारी वाजपेयी, अशोक चव्हाण, सुरेखा पुणेकर, लादेन, वीरप्पन, अमिताभ बच्चन अशा सतरा व्यक्ती आणि कुत्रा, बैल, कोंबडा असे तीन प्राणी यांचा त्यांत समावेश आहे.
जेव्हा नैसर्गिक क्षोभ किंवा मानवी खाण जमिनीवर बांधलेल्या संरचनांना आधार देण्यास फारच कमजोर बनते, तेव्हा जमिनीवर संकुचित होऊन सिंकहोले तयार होऊ शकतात.
उदाहरणार्थ, ग्वाटेमाला सिटी 2010 मध्ये पंधरा जणांचा मृत्यू झाला होता ज्यामुळे उष्णकटिबंधीय वादळ अगाथा पासून मुसळधार पावसामुळे पाईपच्या एका पामचे खड्ड्यात पाय टाकल्या गेल्यामुळे कारखान्याच्या इमारतीच्या खालून जमिनीचा अचानक कोसळला गेला.
ज्या देशांत धम्म प्रचार झालेला होता, त्या देशांतील भौगोलिक परिस्थितीमुळे बौद्ध धम्मातील प्राथमिक नियम प्रथम तिथले लोक आचरणात आणू शकले नव्हते.
भिक्खुंची संख्या, उपासकांची यांची वाढ झपाट्याने झाली व भिक्खू यश ककंदपुत्त यांनी ७००० अरहंत भिक्खूंसमवेत वैशाली येथे केवल भिक्खूंचीच बैठक दुसऱ्या धम्म परिषदेच्या संदर्भात घेऊन वज्जीपुत्त भिक्खूसंघाच्या १० सूचनांवर चर्चा करून निष्कर्ष काढला की, त्या धम्मास हानिकारक आहेत.
थेरवाद बौद्ध धर्म हा कंबोडिया, लाओस, म्यानमार, थायलंड, क्रिसमस द्वीप, सिंगापुर, श्रीलंका या देशांत बहुसंख्याक आहे तर मलेशिया, ब्रुनेई, तिमोर, इंडोनेशिया, फिलिपिन्स या देशांतसुद्धा बऱ्याच मोठ्या संख्येने आहे.
महायान हा व्यापक रूपात संपूर्ण पूर्व आशियात प्रसिद्ध आहे, जगातील एकूण बौद्धांपैकी जवळजवळ ७०% बौद्ध लोकसंख्या ही महायानी बौद्धांची आहे.
वज्रयानी बौद्ध अनुयायी हे तिबेट, भूतान, मंगोलिया, भारताच्या लद्दाख, आसाम यासारख्या हिमालयीन क्षेत्रांत तसेच रशियातील काही प्रदेशांत बहुसंख्यक रूपात राहतात.
चालताना त्रास होणे किंवा चालता न येणे, कंबरेच्या मागील बाजूने पायाच्या तळव्यापर्यत्न शीर दुखणे,मांडी घालून खूप वेळ बसू न शकणे,पायाच्या पंजाची ताकद कमी होणे, पायातील स्पर्शज्ञान कमी होणे,
मणक्यांच्या मधून मज्जारज्जू जात करत असल्याने मणक्यांना इजा झाल्यास मज्जारज्जूवर परिणाम होऊन 'कंबरदुखी/पाठीचे दुखणे/मणक्याचे आजार सुरू होतात .
व्यायाम न करण्याचे परिणाम म्हणजे चुकीच्या जीवनशैलीमुळे पाठदुखी, कंबरदुखी आणि मणक्यांचे आजार हे केवळ वाढत्या वयातच होणारे आजार न राहता ते तरुण आणि अगदी लहान वयातही होणे.
त्यामुळे कचरा पेटीतून भरून वाहणे, तेथेच कुजून दुर्गंधी पसरणे, पाण्यात मिसळल्याने पाणी दूषित होणे व शहरी परिसर अस्वच्छ दिसणे या गोष्टी सर्वसामान्य झाल्या आहेत.
अमेरिकेतला रोजचा घरगुती कचरा, व्यापारी कचरा, औद्योगिक टाकाऊ पदार्थ यांचा एकत्रित विचार केला तर तो ७,००,००० मेट्रिक टनाहून अधिक भरेल.
मोठी हॉस्पिटले यांच्याकडे जमणाऱ्या सूई- सिरिंग, कापसाचे बोळे-बॅंडेज, प्लास्टर, आतडे-गर्भपिशवी, इत्यादी गोष्टींचा जैविक- वैद्यकीय-कचरा या संज्ञेत अंतर्भाव आहे.
शहराच्या विविध भागातला कचरा गोळा करणे, त्याची दूरवरच्या एखाद्या ठिकाणी वाहतूक करणे, त्या ठिकाणी एक तर तो जाळून टाकणे किंवा कंपोस्ट खतासाठी वापरणे किंवा तसाच टाकून देणे या प्रकारे त्याची व्यवस्था केली जाते.
शहरात निर्माण होणाऱ्या कचऱ्याचा अभ्यास करणे व कचऱ्याचे व्यवस्थापन व विल्हेवाट कशाप्रकारे करता येईल याचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे कचऱ्यामुळे आरोग्यविषयक प्रश्‍न निर्माण होतात.
राग म्हणजे केवळ स्वरावली नव्हे तर तो असा एक स्वरगुच्छ असतो की ज्यामध्ये नादसौदर्य निर्माण करण्याची व स्वरांचे अनेक आकृतीबंध निर्माण करण्याची क्षमता असते.
विद्यार्थ्यांची संघटना म्हणून शैक्षणिक समस्यांची सोडवणूक करताना, विद्यार्थ्यांना त्यांच्या सामाजिक दायित्वाची जाणीव करून देण्याचे काम त्यांनी केले.
बाबा आमटे यांच्या ‘भारत जोडो’चे काम करत असताना त्यांनी आंतरभारती, छात्रभारती, राष्ट्रभाषा सभा, राष्ट्र सेवा दल यांसह इतर अनेक संघटनांची जबाबदारी सांभाळली.
वडलांची बदली झाल्याने महात्मे त्यांच्याबरोबर नागपूरला आले आणि तेथील सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयातून पदव्युत्तर शिक्षा पूर्ण होईपर्यंत नागपूरलाच राहिले.
त्यांनी साईट सेव्हर, हेल्पेज इंडिया, इम्पॅक्ट इंडिया, एम्पथी फाउंडेशन, ऑर्बिस इंटरनॅशनल, आरपीजी फाउंडेशन, साद फाउंडेशन, वोकहार्ट फाउंडेशन, व्हिजन २०२० अशा अनेक स्वयंसेवी संस्थांच्या बरोबर काम केले आहे.
अमेरिकेतील कार्लटन महाविद्यालयात अध्यापन करीत असताना भारताची व विशेषतः महाराष्ट्रातील सामाजिक स्थितीच्या इतिहासाचा अभ्यास त्यांनी सुरू ठेवला.
झेलियट यांनी दलित ही संज्ञा आता अस्मितादर्शक अर्थाने वापरली जात असल्याचे विवेचन केले तसेच दलित साहित्याची चळवळ लवकरच अखिल भारतीय स्वरूपाची होणार असे त्यांनी १९८० च्या दशकात भाकित केले.
एलिनॉर झेलियट ह्या अमेरिकन लेखक, इतिहासकार, कार्लटन महाविद्यालयाच्या निवृत्त प्राध्यापिका आणि भारताचा इतिहास, दक्षिण-पूर्व आशिया, व्हियेतनाम, आशियाई स्त्रिया, अस्पृश्यता आणि सामाजिक चळवळीं या विषयांवरील तज्ज्ञ होत्या.
बौद्ध धर्माची पूर्वतयारी असलेल्या राज्याच्या शक्तीची पुष्टी करण्यासाठी आणि पूर्व एशियाच्या व्यापक संस्कृतीत आपली भूमिका साकारण्याचे काम होते.
सर्वेक्षणात निधर्मी किंवा "गैर-धार्मिक" म्हणून ओळखले जाणारे लोक म्हणजे जे कोणत्याही धार्मिक संघटनेचे सदस्य नसतात, जरी ते शिंटोच्या धार्मिक विधींमध्ये आणि पूजेत भाग घेत असले तरीही.
शिंटो धर्म हा जपानमधील एक सर्वांत मोठा धर्म आहे, ज्याचे अनुसरण ८०% जपानी लोक करतात, परंतु यापैकी खूप कमी जणांना "शिंटोइस्ट" म्हणून अधिकृतपणे सर्वेक्षणात ओळखले जाते.
"शिंटो" हा जपानमध्ये वेगवेगळ्या अर्थाच्या आधारावर आहे: जपानमधील बहुतेक शिंटो हे शिंटो संघटनांच्या सदस्य न बनता शिंटो विहारात येतात आणि ते "शिंटो" सदस्य होण्याचे औपचारिक नियतकालिक नाहीत.
तसेच शर्विलक-मदनिका यांची प्रणयकथा तसेच राजकीय सत्तांतर ही दोन दुय्यम कथानके मुख्य कथानकाबरोबर ह्या रूपकामध्ये एकत्रितपणे गुंफलेली आहेत.
गृहस्थाश्रमी ब्राह्मण नायक आणि गणिका नायिका यांची प्रणयकथा रूपकाच्या माध्यमातून समाजासमोर मांडण्याचा धाडसी प्रयोग नाटककाराने केलेला आहे.
काही इतिहास संशोधकांनी या रूपकामध्ये दाखविलेली राजकीय उलथापालथ ही वास्तव घटनेतून प्रेरित असल्याचे सूचित करून त्याचे ऐतिहासिक पैलू शोधण्याचा प्रयत्न केलेला दिसून येतो.
एका गणिकेचा ब्राह्मण वणिकाशी विवाह आणि त्या गृहामध्ये गृहिणी म्हणून प्रवेश हेआजच्याही काळाला न झेपणारे कथानक इसवी सनाच्या दुसऱ्या शतकात शूद्रकाने रंगमंचावर दाखविले आहे.
या रूपकाचे वैशिष्ट्य म्हणजे आधुनिक चित्रपटकलेतील सर्रास दाखविला जाणारा प्रेमी युगलांचा पडत्या पावसांतील मिलन-प्रसंग प्रथमतः भारतीय रंगमंचावर या रुपकांत मांडलेला आहे.
त्याचवेळी रसिकाला या ध्वनीचा आणि त्यातून प्रकट होणाऱ्या कवींच्या असामान्य प्रतिभेचा त्याचवेळी प्रत्यय येतो, त्यामुळे रसिकाला महाकवी आणि सामान्य गदळ कवी यातील फरक जाणवतो.
आनंदवर्धंनाच्या मते, वाचकाला रसानुभव येण्यासाठी कवी आपल्या प्रतिभासामर्थ्याने शब्दार्थाची अशी काही योजना करतो की, त्यातून रसिकाच्या मनाला रसप्रतीति तत्काळ येते.
व्याख्या : ज्या काव्यात अर्थ किंवा शब्द दोघे ही आपले स्वरूप म्हणजे आत्मा आणि आपला अर्थ यांना गौण करून व्यंग्यार्थाला म्हणजे तिसऱ्याच सूचित अर्थाला वनिचा अर्थ : शब्दांच्या व्यंजना व्यापाराने रसकाठासी एक विशिष्ट प्रकारची मनोवस्था निर्माण होते.
आनंदवर्धंनाच्या मते, वाचकाला रसानुभव येण्यासाठी कवि आपल्या प्रतिभा सामर्थ्याने शब्दार्थाची अशी काही योजना करतो की, त्यातून रसिकाच्या मनाला रसप्रतीति तत्काळ येते.
दिवाणखान्याच्या मुख्य कार्याचे काम पूर्वीच्या दीपगृह, मेनारा सिहबंदर जे थेट सिलीवंग किंवा काली सीझरच्या तोंडावर स्थित आहे यांच्या जागी केले जात होते.
त्याच्या पूर्णतेच्या वेळी, सुनदा केलेपा दीपगृह हे सुनदा केलेपा पोर्टच्या 2.5 किलोमीटर उत्तरेस असलेल्या बटाव्हियाचे दक्षिणेकडील एक बिंदू होते.
आधुनिक मुरा बारू मासे बंदरच्या पुनर्विकास सह, दीपगृहच्या आजू बाजू अंशी नवीन कार्यालय इमारती आणि लांब सागरी भिंती बांधण्यात आली आहे यांच्या द्वारे हे दीपगृह लपलेले दिसत आहे.
त्याची एक बहिण ही मीर अकबर खयबर, एक अग्रगण्य डाव्या विचाराचा विचारवंत व कार्यकर्ता, ज्याचा हत्येनंतर १९७८ च्या सौर क्रांतीस सुरुवात झाली, ह्याच्याशी विवाहित होती.
१९८१ मध्ये त्याची बढती विज्ञान संस्थेचा अध्यक्ष, अफघान पोलीत्बुरोचा पूर्ण सदस्य, व राष्ट्रीयत्व व आदिवासी कामांचा मंत्री, अश्या अनेक ठिकाणी झाली.
व्हर्च्युअल सहाय्यक (सामान्यत: व्हीए , ज्यास व्हर्च्युअल कार्यालय सहाय्यक देखील म्हणतात) हा सामान्यत: स्वयंरोजगार असतो आणि होम ऑफिसमधून दूरस्थपणे ग्राहकांना व्यावसायिक प्रशासकीय, तांत्रिक किंवा सर्जनशील सहाय्य पुरवतो.
कारण व्हर्च्युअल सहाय्यक हे कर्मचा-यांच्याऐवजी स्वतंत्र कंत्राटदार असतात, ग्राहक कोणत्याही कर्मचाऱ्यांशी संबंधित कर, विमा किंवा फायद्यासाठी जबाबदार नाहीत, त्याव्यतिरिक्त हे अप्रत्यक्ष खर्च व्हीएच्या फीमध्ये समाविष्ट केले जातात.
ग्राहक 100% उत्पादनक्षम कामांसाठी पैसे देतात आणि त्यांच्या अत्यावश्यक गरजा भागविण्यासाठी ते व्हर्च्युअल सहाय्यकांसह वैयक्तिकरित्या किंवा एकपेक्षा जास्त व्हीए असलेल्या फर्ममध्ये काम करू शकतात.
एक व्हर्च्युअल वेबमास्टर सहाय्यक, व्हर्च्युअल मार्केटिंग सहाय्यक आणि व्हर्च्युअल कंटेंट लिबरिंग सहाय्यक हे विशिष्ट व्यावसायिक असतात जे सहसा कॉर्पोरेट वातावरणातील अनुभवी कर्मचारी असतात जे त्यांचे स्वतःचे आभासी कार्यालय स्थापन करण्यास सुरुवात करतात.
संप्रेषणाच्या सामान्य पद्धती आणि डेटा वितरणामध्ये इंटरनेट, ई-मेल आणि फोन कॉल कॉन्फरन्स, ऑनलाइन कार्यस्थळ आणि फॅक्स मशीन यांचा समावेश आहे.
मुख्य कार्यकारी अधिकारी, ऑफिस मॅनेजर / सुपरव्हायजर, सेक्रेटरी, कायदेशीर सहाय्यक, परेलिगल, कायदेशीर सेक्रेटरी, रिअल इस्टेट सहाय्यक आणि इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी अशा पदावर 5 वर्षांचा प्रशासकीय अनुभव अपेक्षित असतो.
अलिकडच्या वर्षांत, व्हर्च्युअल सहाय्यकांनी अनेक मुख्यप्रवाह व्यवसायात देखील काम केले आहेआणि व्हीओआयपी सेवा जसे की स्काइपच्या आगमनाने, व्हर्च्युअल सहाय्यक ठेवणे शक्य झाले आहे जे अंतिम वापरकर्त्याच्या माहितीशिवाय आपल्या फोनला उत्तरे देऊ शकतात.
व्हर्च्युअल सहाय्यकांमध्ये व्यक्ती तसेच कंपनीस जे दूर स्वतंत्र व्यावसायिक म्हणून काम करतात यांचा समावेश होतो,आणि ते व्यवसाय आणि ग्राहक दोघांपर्यंत विविध प्रकारची उत्पादने आणि सेवा पुरवतात.
व्हर्च्युअल सहाय्यक विविध प्रकारच्या व्यावसायिक पार्श्वभूमीतून येतात परंतु "वास्तविक" व्यवसायिक जगतामध्ये बऱ्याचजणांना बरीच वर्षे अनुभव असतो.
सत्यमेव जयते हे भारताचे ब्रीदवाक्य आणि मुंडकोपनिषदातील सत्यमेव जयते नानृतं यांतील संदर्भानुसार बदलणारा अर्थ त्यांनी दाखवून दिला आहे.
या ग्रंथामध्ये महाभारतातील कथा, रूपके तसेच वेदांतील वृत्र कथा, वेद आणि अवेस्था अशा विविध विषयांवर अभ्यासपूर्ण परंतु समजण्यास सोप्या अशा पद्धतीने मांडणी करण्यात आली आहे.
मेहेंदळे यांनी संस्कृत, प्राकृत, महाभारत, अवेस्ता अशा विषयांवर त्यांनी केलेल्या एकूण संशोधनकार्याची माहितीची खानेसुमारी केल्यास एक ग्रंथ निर्माण करता येईल.
कल्चरल इंडेक्स ऑफ महाभारत आणि डिक्शनरी ऑफ संस्कृत ऑन हिस्टॉरिकल प्रिन्सिपल्स हे त्यांचे दोन ग्रंथ प्रसिद्ध आहेत.
मधुकर अनंत मेहेंदळे हे संस्कृत भाषा, ऋग्वेद, निरुक्त, महाभारत आणि अवेस्ता या विषयांचा सखोल अभ्यास असलेले आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रकांडपंडित होते.
दादासाहेब केळुसकरांनी १८९८ साली प्रसिद्ध केलेले मराठीतील ‘भगवान बुद्धाचे चरित्र’ बाबासाहेबांना मॅट्रिक झाल्याबद्दल त्यांच्या सत्कार समारंभात अर्पण केले.
बाबासाहेबांनी मुंबईतील सर्व ग्रंथालये पालथी घालून मॅक्समुलर, हॉगसन यांची गौतम बुद्धावरील पुस्तके, सर एडविन अर्नाल्ड यांचे ‘लाइट ऑफ एशिया’ हे बुद्धाचे काव्यमय चरित्र यांचे सूक्ष्म वाचन केले.
बाबासाहेब आंबेडकरांनी हे पुस्तक १९४८ साली पुन्हा प्रसिद्ध करताना म्हटले की, ‘‘हा ग्रंथ आजपर्यंत प्रसिद्ध झालेल्या सर्व ग्रंथांत सर्वोत्कृष्ट आहे.’’ कोलंबिया विद्यापीठाला सादर केलेल्या एम.
आंबेडकरांनी म्हटले हाते की, ‘‘प्रत्येक माणसाला स्पर्धा आवश्यक आहे. अडथळे, अडचणी पार करून विजय मिळविल्यामुळे त्याच्या अंतर्गत प्रवृत्ती-शक्ती कार्यप्रवण होतात. त्यातून त्याला आपण विकास करीत असल्याची जाणीव होत राहते.’’ हे विवेचन बौद्ध तत्त्वज्ञानाशी पूर्णतः सुसंगत आहे असे आढळून येते.
बाबासाहेब आंबेडकरांनी ‘मुस्लिम आणि अन्य अल्पसंख्य वर्गाशी जवळचे संबंध प्रस्थापित केले असले तरी इस्लाम धर्म स्वीकारण्याचा माझा विचार तर नाहीच, परंतु बुद्ध धर्माच्या स्वीकारासंबंधी मी विचार करीत आहे’ असे मनोगत त्यांनी व्यक्त केले होते.
मोहनदास गांधींच्या भूमिकेला उत्तर देताना बाबासाहेब म्हणतात, ‘‘मनुष्यमात्राला धर्म आवश्यक आहे, हे गांधींचे म्हणणे मला मान्य आहे. परंतु एखादा धर्म एखाद्या व्यक्तीला तिच्या खऱ्या धर्माविषयीच्या कल्पनेला अनुसरून स्वतःच्या व्यक्तिविकासाला व कल्याणाला स्फूर्तिप्रद होणारा व आपल्या वागणुकीचे ज्या नियमांनी नियमन करणे तिला श्रेयस्कर वाटते, त्या नियमांचा अंतर्भाव करणारा असा नसेल तर तो केवळ आपल्या बापजाद्यांचा धर्म म्हणूनच तिने त्याला चिकटून राहिले पाहिजे हा मात्र त्यांचा दंडक मुळीच कबूल नाही. धर्मांतर करण्याचा माझा निश्चय हा झालाच आहे. बहुजन समाज माझ्या पावलावर पाऊल ठेवून येईल की नाही याची मला पर्वा नाही. तो प्रश्न त्यांचा आहे. त्यांना त्यात हित वाटत असेल तर ते माझे अनुकरण करतीलच.’’ त्याचबरोबर डॉ.
आंबेडकरांनी सावधानतेचा इशारा देऊन स्पष्ट केले की ‘‘थोडे थोडे फुटून परधर्मात जाल तर तुमचे नुकसान होईल. सात कोटींनी गटाने धर्मांतर केले पाहिजे. तुम्ही सर्व आलात तरच मला तुमचे काही हित करता येईल. त्यासाठी वेळ हा लागणारच आणि तेवढा वेळ मी थांबणार आहे.’’ डॉ.
बाबासाहेब आंबेडकरांनी मुंबईतील फोरास रोडजवळील ढोर चाळ येथे धर्मातराच्या संदर्भात केलेल्या भाषणाने हिंदू समाजाचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित राहिलेले अनंत हरी गद्रे प्रभावित होऊन म्हणाले की ‘‘दहा हजार श्रोतृसमुदायासमोर डॉ. आंबेडकरांचे हे भाषण ऐकण्याची संधी लाभली हे आम्ही आपले भाग्य समजतो.’’ गद्रे धर्मातराचे विरोधक असूनही म्हणतात, ‘‘हिंदू समाजाला आपले दोष समजून घ्यायचे असतील तर त्याने डॉ. बाबासाहेबांच्या भाषणाचे मनन केले पाहिजे. बाबासाहेबांच्या भाषणातून अस्पृश्यांनी हिंदू धर्माचा त्याग करावा असे वारंवार सांगितले जात असले तरी त्यांनी कोणता विशिष्ट धर्म स्वीकारावा हे ते सांगत नसत. बाबासाहेबांनी धर्मातराच्या सर्व भाषणांतून किंवा मुसलमान धर्माची उदाहरणे घेतली असली तरी येशू ख्रिस्त किंवा महम्मद पैगंबर यांचा आदर्श ठेवा असा उपदेश केलेला दिसून येत नाही.’’ ‘कुणीही एकट्याने धर्मांतर करू नये, जे करायचे ते सर्व मिळून करू’ असा सबुरीचा सल्ला त्यांनी १९२७-२८ च्या दरम्यान मुसलमान होऊ इच्छिणाऱ्या अस्पृश्यांना दिला.
३० मे १९३६ रोजी जातपात मोडक मंडळाकरिता केलेल्या भाषणात ‘अस्पृश्यांनी बुद्धवचन लक्षात घेतल्यास त्यांना मुक्तीचा मार्ग सापडेल’ असे प्रतिपादन केले.
२ मे १९५० रोजी दिल्लीच्या बुद्ध विहारात वैशाखी पौर्णिमेनिमित्त भाषण करताना व पत्रकारांशी बोलताना त्यांनी बौद्ध धर्म घेण्याचा आपला विचार आहे असे सूचित केले होते.
जातिभेद ही गोष्ट जर अनिष्ट असेल तर ज्या समाजात गेले असता जातिभेदाची तीव्रता विशेष नाही किंवा जेथे जातिभेद लवकर सहज व सुलभतेने मोडता येतील त्या समाजात जा, हा खरा तर्कशुद्ध सिद्धांत आहे, असे मानावे लागेल.
बार्शी येथे मुंबई प्रांतिक बहिष्कृत परिषदेत मे १९२४ मध्ये ‘अस्पृश्यतेवर उपाय- देशांतर, नामांतर की धर्मांतर’ या विषयावर विवेचन करताना बाबासाहेब म्हणाले की, ‘कोणत्याही धर्माकडे आपण तात्त्विक तसेच व्यावहारिकदृष्ट्याही पाहिले पाहिजे. तात्त्विकदृष्ट्या हिंदुधर्म कोणत्याही धर्मास हार जाणार नाही असे माझे मत आहे. नव्हे कोणत्याही धर्माहून तो श्रेष्ठच गणला जाईल. ‘सर्वाभूती एक आत्मा’ या मूलतत्त्वाप्रमाणे समाज घटना न झाल्याने हिंदू समाजाचे व्यावहारिक स्वरूप किळसवाणे झाले आहे.
धर्मांतरासंबंधी तर्कनिष्ठ, वस्तुनिष्ठ विवेचन करताना बाबासाहेब म्हणाले की, ‘‘धर्मांतरांच्या विषयावर जसा सामाजिक दृष्टीने किंवा धार्मिक दृष्टीने विचार केला पाहिजे तसाच तात्त्विकदृष्ट्याही विचार केला पाहिजे. अस्पृश्यता ही नैमित्तिक नसून नित्याची बाब झाली आहे असे अनेक दैनंदिन घटनांवरून दिसून येते. मनुष्यमात्राला तीन प्रकारचे सामर्थ्य आवश्यक असते. एक मनुष्यबळ, दुसरे द्रव्यबल व तिसरे मानसिक बल. सामर्थ्य असल्याशिवाय जुलमाला प्रतिकार करता येणार नाही. प्रतिकाराला आवश्यक असलेले सामर्थ्य कोणत्याही अन्य धर्मात तुम्ही सामील झाल्याशिवाय तुम्हाला मिळू शकत नाही. म्हणून धर्मांतर करून अन्य समाजात अंतर्भूत झाल्याशिवाय तुम्हाला त्या समाजाचे सामर्थ्य प्राप्त होणार नाही.’’
हिंदू धर्मात या तिन्हीपैकी एकही बाब उपलब्ध नाही.’’ ‘‘मनुष्यमात्राला जसे शरीर आहे तसेच मनही आहे. जितकी शारीरिक स्वातंत्र्याची आवश्यकता आहे, तितकीच मानसिक स्वातंत्र्याचीही आवश्यकता आहे. मानसिक स्वातंत्र्य हेच खरे स्वातंत्र्य आहे. ज्याचे मन स्वतंत्र नाही तो मोकळा असून गुलाम आहे.’’
बाबासाहेब आंबेडकर म्हणाले, ‘‘अस्पृश्यांनी हिंदू धर्माचा त्याग केल्यानंतर कोणता धर्म स्वीकारायचा हे प्रत्येकाच्या मर्जीवर अवलंबून आहे. फक्त समानतेचे हक्क मिळतील असाच धर्म त्यांनी स्वीकारावा.’’ ते पुढे म्हणाले, ‘‘दुर्दैवाने ‘अस्पृश्य हिंदू’ असा डाग घेऊन मी जन्माला आलो, पण ती गोष्ट माझ्या स्वाधीन नव्हती.
बाबासाहेब आंबेडकर जेव्हा उच्च शिक्षणासाठी अमेरिकेला गेले त्या वेळेस त्यांच्याबरोबर अन्य पुस्तकांबरोबर भगवान बुद्धावरील बरीचशी पुस्तके होती व ‘मी ही पुस्तके वारंवार वाचीत असे’ असे त्यानी नंतर नमूद करून ठेवले आहे.
अफवा खरी ठरावी म्हणून (या संग्रहातील सर्व कथांसह अन्य दोन कथांचा इंग्रजी अनुवाद डॉ. माया पंडित यांनी केला असून तो ' ' या शीर्षकाने ऑथर्स अपफ्रंट या प्रकाशन संस्थेने २०१७ साली प्रसिद्ध केला आहे. कण्व प्रकाशन, बंगलोर या प्रकाशनसंस्थेने प्रस्तुत कथासंग्रहाचा चंद्रकांत पोकळे यांनी केलेला कन्नड अनुवाद 'प्रज्ञा दया पवार कथेगळू' या शीर्षकाने २०१२ साली प्रसिद्ध केला आहे.)
अलीकडेच प्रज्ञा दया पवार यांनी देशातील असहिष्णुता आणि तिरस्काराच्या वाढत्या वातावरणाचा निषेध म्हणून त्यांचे साहित्य पुरस्कार राज्य सरकारला परत केले.
आंबेडकरांचे कुटुंब हे त्याकाळी अस्पृश्य गणल्या गेलेल्या महार जातीचे होते आणि महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या मंडणगड तालुक्यातील आंबडवे या गावचे होते.
१८९४ मध्ये सुभेदार रामजी सकपाळ इंग्रजी सैन्यातील मुख्याध्यापक पदाच्या नोकरीवरून निवृत्त झाले आणि महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील आपल्या मूळ गावाजवळीत दापोली या गावातील 'कॅम्प दापोली' वस्तीत परिवारासह राहू लागले.
ब्रॅड न्यब्रिग याला २००५ मध्ये सॅन फ्रान्सिस्कोमध्ये सहकर्मी कार्यपद्धती सुरू करण्याचे श्रेय दिले जाते त्याची योजना कार्यालयाच्या जागेची संरचना आणि समाज यातून फ्रीलांसिगचे स्वातंत्र्य एकत्रित करण्याची होती.
तेव्हापासून, सिन फ्रॅन्सिस्कोमध्ये मोठ्या प्रमाणात सहकर्मी समुदायाची उपस्थिती असते आणि ते मोठया प्रमाणात वाढणाऱ्या सहकर्मी स्थळांचे घर आहे.
सीओटल, वॉशिंग्टन, पोर्टलँड, ओरेगॉन, आणि विचिटा, कॅन्सस यासारख्या शहरांबरोबरच इतर अनेक महानगरीय क्षेत्रांतही सहकर्मी कार्यपद्धतीचा विस्तार झाला आहे.
मिलेनियल कर्मचाऱ्यांच्या वाढीमुळे ब्रुकलिन परिजनांमध्ये सहकर्मी कार्यपद्धतीची मागणी कधीही न संपुष्टात येणारी आहे, गोवानस भागातील १० कामगारांपैकी एकजण घरातून काम करतो.