polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
हिरव्या चाऱ्यासाठीचे वरदान – हायड्रोपोनिक्स तंत्रज्ञान-बदलते हवामान आणि पाण्याची कमतरता यामुळे जनावरांना १२ महिने दर्जेदार चारा उपलब्ध करून देणे ही समस्या ठरू लागली आहे.
ऑक्टोबर २०१६ मध्ये, इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्डाने पुष्टी दिली की एजबॅस्टन येथील पहिली कसोटी दिवस/रात्र म्हणून खेळली जाईल.
एजबस्टन कसोटी सामन्यानंतर वॉरविकशायर काउंटी क्रिकेट क्लबचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अलास्टेर कुक आणि नील स्नोबॉल यांनी सांगितले की, इंग्लडमध्ये आणखी एक दिवस / रात्र कसोटी आयोजित करण्याच्या बाबतीत "ज्यूरी विचार करत आहेत".
पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात, इंग्लंडने ७ गडी राखून विजय मिळवला, त्यामुळे वेस्ट इंडीजला क्रिकेट विश्वचषक, २०१९ स्पर्धेत थेट प्रवेशाचे दरवाजे बंद झाले आणि आता त्यांना पात्रतेसाठी २०१८ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता लढणे भाग पडले.
तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यानंतर ब्रिस्टल येथे बेन स्टोक्सला अटक झाल्याने इंग्लंडच्या चवथ्या एकदिवसीय सामन्याच्या तयारीत अडथळा आला.
ह्या घटने नंतर स्टोक्स आणि अ‍ॅलेक्स हेल्स दोघांनाही इसीबीने निलंबीत केले, म्हणजेच पुढील सुचनेपर्यंत त्यांना खेळण्यास मज्जाव करण्यात आला.
तसेच लीस्टरशायर संघाला २०१७ नॅटवेस्ट टी२० ब्लास्ट स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत स्थान न मिळाल्याने, लीस्टरशायर आणि वेस्ट इंडीज दरम्यान दोन दिवसीय सामना खेळवण्यात आला.
क्रिकेट संघाने ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०१७ मध्ये विस्डेन ट्रॉफीसाठी तीन-कसोटी आणि त्याशिवाय एक ट्वेंटी१० आणि पाच एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा केला.
याचे नेतृत्व स्वामी रामानंद तीर्थ, दिंगबरराव बिंदू, गोविंदभाई श्रॉफ, रविनारायण रेड्डी, देवीसिंग चौहान, भाऊसाहेब वैशंपायन, शंकरसिंग नाईक, विजयेंद्ग काबरा, बाबासाहेब परांजपे या आणि इतर अनेक नेत्यांकडे होते.
मराठवाडयात निजामांच्या पंतप्रधानास थांबवण्यासाठी पूल उडवून देणारे काशीनाथ कुलकर्णी, मुक्ती संग्राम लढ्यातील स्वयंसेवकांना शस्त्र बनवून पुरवणारे उस्मानाबाद जिल्ह्यातील भूम चे गणपतराव क्षीरसागर सुतार ,मराठवाडयाची राणी लक्ष्मीबाई म्हणून विख्यात झालेल्या बदनापूर तालुक्यातील धोपटश्र्वर गावच्या दगडाबाई शेळके, रोहिल्यांना जेरीस आणणारे बीडचे विठ्ठलराव काटकर, बर्दापूर पोलीस ठाणे उडवून देणारे लातूरचे हरिश्चंद्गजी जाधव,लातूर येथेल बोरी या ठिकाणाहून निजामाचा बराच कारभार चालायचा भारतीय सैनिकांनी मराठवाड्यावर धावा बोलताच धोंडिबा शंकर सिरसाट यांनी अजूबाजूची निजामांच्या ठाण्यावर हल्ला चढवला व निजामी सैन्याना खदडुन हद्दपार केले सर करणारे उस्मानाबाद जिल्हयातील होटी गावचे जनार्दन होर्टीकर गुरजी तसेच परभणीत रझाकारांना हुसकावून लावणारे सूर्यभान पवार, विनायकराव चारठाणकर, विश्र्वनाथराव कातनेश्र्वरकर, पालम तालुक्यातील गुळखंड गावचे सुपुत्र मारोतराव पौळ , पाथरी येथील देवरावजी नामदेवराव कांबळे, नांदेड येथील देवरावजी कवळे, जीवनराव बोधनकर आदींच्या रूपाने मराठवाड्याच्या कानाकोपज्यात स्वातंत्र्य संग्राम तेजस्वीपणे लढला गेला.
निझाम शासनाचे हे अत्त्याचार एवढे अमर्याद होते की हैदराबाद मुक्तिसंग्रातील काँग्रेस कार्यकर्यांच्या शस्त्रे हाती घेऊ देण्याच्या विनंतीस स्वतः महात्मा गांधींनी सुद्धा संमती दिली.
पहाटे ४ वाजता ऑपरेशन सुरू झाल्यावर २ तासांत नळदुर्ग व सायंकाळपर्यंत तुळजापूर, परभणी ते मणिगढ, कनेरगाव, विजयवाड्याकडील बोनाकल ताब्यात घेतले.
शेवटी १७ सप्टेंबर १९४८ रोजी हैदराबादचे सैन्यप्रमुख जन अल इद्गीस यांनी शरणांगती स्वीकारली आणि निझाम पराभव मानले आणि हैदराबाद संस्थान भारतात विलीन झाले आणि हैदराबाद संस्थानात तिरंगा फडकला.
या मुक्ती संग्रामात श्रीधर वर्तक, जानकीलालजी राठी, शंकरराव जाधव, जालन्याचे जनार्दन मामा, किशनसिंग राजपूत,गोविंदराव पानसरे, बहिर्जी बापटीकर, राजाभाऊ वाकड,विश्र्वनाथ भिसे,जयंतराव पाटील आदींसारख्यांनी आपल्या जीवाची तमा न बाळगता काम केले.
यासीन जूबेर हैद्राबादी मंत्री याने मुक्तीसेनेने ताब्यात घेतलेली परत घेण्याची प्रतिज्ञा केली त्यामुळे औरंगाबाद जिल्ह्यातील वैजापुर तालूक्यातील जातेगाव माळावर निजामाच्या सैन्याला पुढे सरकु दिले नाहीत यामध्ये मानसिंग राजपुत, लक्ष्मण आवचार, रामलाल राजपूत, व रामचंद्र धंदेवार हे आघाडीवर होते यामध्ये रामचंद्र धंदेवार यांना बाळगिर मठ सरला येथे बंदुकीच्या गोळीने वेध घेतल्याने हुतात्म झाले त्यावेळी गोदामाय दुथडी भरून वाहत होती.
मुक्ती संग्राम सुरू झाल्यावर निजामाचा सेनापती कासीम रझवी याने मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन या संघटनेच्या माध्यमातून रझाकार नावाने मुस्लिम स्वयंसेवकांची भरती केली आणि त्यांच्या साह्याने जनतेवर अमर्याद अत्त्याचार चालू केले.
त्यांच्या निजामांच्या राज्यातून मुक्त होऊन भारतीय संघराज्यात सामाविष्ट होण्यासाठी स्वामी रामानंद तीर्थ यांच्या नेतृत्वाखाली संपूर्ण हैदराबाद संस्थानात मुक्ती संग्राम चालू झाला होता.
२५ जून १९३२ रोजी लॉर्ड्सवर इंग्लंड संघाविरुद्ध खेळल्यानंतर इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका, वेस्ट इंडीज आणि न्यू झीलंडनंतर भारत सहावे कसोटी खेळणारे राष्ट्र बनले.
दुसऱ्या महायुद्धाआधी भारत फक्त ७ कसोटी सामने खेळला, ते सर्व इंग्लंडविरुद्ध, ज्यामधील ५ सामन्यांमध्ये भारताचा पराभव झाला तर २ सामने अनिर्णित राहिले.
कसोटी मालिकेसमोर डॅगर चिन्ह असल्यास, त्या मालिकेत त्या खेळाडूने कमीत कमी एका कसोटीत संघाचे नेतृत्व केले आहे, सदर खेळाडूने नियुक्त कर्णधाराचे प्रतिनिधित्व केले किंवा मालिकेमध्ये काही सामन्यांसाठी तो कर्णधार म्हणून नियुक्त केला गेला असे दर्शवते.
कसोटी मालिकेसमोर डॅगर चिन्ह असल्यास, त्या मालिकेत त्या खेळाडूने कमीत कमी एका कसोटीत संघाचे नेतृत्व केले आहे, सदर खेळाडूने नियुक्त कर्णधाराचे प्रतिनिधित्व केले किंवा मालिकेमध्ये काही सामन्यांसाठी ती कर्णधार म्हणून नियुक्त केला गेला असे दर्शवते.
कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यामध्ये भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यामध्ये भारतीय क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी-२० सामन्यामध्ये भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यामध्ये भारतीय क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
लाकूड जाळून पाहिजे तेव्हा पाहिजे तितकी उष्णता मिळवता येणे, आणि त्या उष्णतेचा अन्न भाजण्यासाठी, ऊब मिळवण्यासाठी, रात्री प्रकाश मिळवण्यासाठी, इ.
थोडक्यात म्हणजे लाकूडफाटा, काडीकचरा हे स्रोत जैवचक्रानुसार पुन्हा पुन्हा उपलब्ध होत असल्यामुळे जैव ऊर्जा ही नवीकरणीय ऊर्जा समजली जाते.
या दृष्टीने काडी कचरा म्हणून जाळून टाकल्या जाणाऱ्या जैव पदार्थांपासून जिथे उपलब्ध आहे तिथे, या पद्धतीने इंधनांची निर्मिती करण्याच्या काही सोप्या पद्धती जास्त उपयुक्त ठरतात.
काडीकचऱ्याचा इंधन बनवण्यासाठी जेव्हा वापर केला जातो, तेव्हा त्यातील कार्बन, हायड्रोजन, ऑक्सिजन, नायट्रोजन, हे घटक इंधनाचा भाग बनतात, तर वनस्पतींच्या अवशेषात मातीतून आलेले फॉस्फरस, पोटॅशिअम, इतर काही सूक्ष्मद्रव्ये हे घटक इंधन बनवण्याच्या प्रक्रियेतला कचरा म्हणून बाहेर पडतात.
यामध्ये लाकूडफाटा किंवा सेंद्रीय कचऱ्याचे वूडगॅसमध्ये रूपांतर केले जाते, व मग हा गॅस जाळून उष्णता मिळवता येते किंवा या गॅसवर जनरेटर चालवून वीजनिर्मितीही करता येते.
पण तरीही अत्र्यांच्या आक्रमक व्यक्तिमत्त्वाहून शिरीषताईंचे व्यक्तिमत्त्व अत्यंत वेगळे, साधेपणा आणि प्रसन्नता तेवती ठेवणारे होते.
त्यांच्या हायकूंची प्रारंभीच्या काळात काही ज्येष्ठ कवींनी मस्करी केली होती, पण पुढे हेच हायकू अनेक कवींना प्रभावित करून गेले आणि स्वतःची एक स्वतंत्र जागा करून मराठी साहित्यात मानाने उभे राहिले.
झेन तत्त्वज्ञानातून उगम पावलेला हा जपानी काव्यप्रकार शिरीषताईंना खोलवर स्पर्शून जाण्यामागे त्यांची अध्यात्माकडे असलेली ओढ हेच कारण असणार.
ललित लेखसंग्रहांमध्ये आतला आवाज, आजचा दिवस, मैलोन् मैल, अनुभवांती, सय तर व्यक्तिचित्रणांमध्ये पपा, वडिलांचे सेवेसी हे विशेष लक्षात राहतात.
'वडिलांना आठवून' या व्यक्तिचित्रसंग्रहात शिरीष पै यांनी त्यांना लागलेला वाचनाचा नाद, कथा स्पर्धेतील पहिले बक्षीस, लेखनाची लागलेली सवय असा प्रवास उलगडला आहे.
सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा पौड येथे ७ किलोमीटर अंतरावर, पदवी महाविद्यालय व अभियांत्रिकी महाविद्यालय पिरंगुट येथे १५ किलोमीटर अंतरावर, वैद्यकीय महाविद्यालय पुणे येथे ४५ किलोमीटर अंतरावर, व्यवस्थापन संस्था पुणे येथे ४५ किलोमीटर अंतरावर, पॉलिटेक्निक माले येथे ५ किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा पौड येथे ७ किलोमीटर अंतरावर, अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र पुणे येथे ४५ किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र पौड येथे ७ किलोमीटर, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर, प्रसूति व बालकल्याण केंद्र पौड येथे ७ किलोमीटर अंतरावर, कुटुंब कल्याणकेंद्र पौड येथे ७ किलोमीटर अंतरावर, व क्षयरोग उपचार केंद्र पौड येथे ७ किलोमीटर अंतरावर उपलब्ध आहे.
गावातील स्वामी विवेकानंद हायस्कूलमधल्या आठवी ते दहावीचे विद्यार्थी पाबळ येथील विज्ञान आश्रमाने विकसित केलेल्या इंट्रोडक्शन टू बेसिक टेक्नॉलॉजी या विषयांतर्गत पुस्तकी शिक्षणाबरोबरच व्यावसयिक कौशल्येही मिळवत आहेत.
आधीच ठरल्याप्रमाणे नवाबाने ऐन कार्यक्रमात जाहीर केलं की, आता मी उर्दूतील एक ओळ देईन आणि सगळ्या कवींनी त्याओळीच्या आधीची ओळ रचून शेर पूर्ण करायचा.
अभियांत्रिकी व व्यवस्थापन महाविद्यालय, खंडाळा (फक्त अभियांत्रिकी शिक्षणक्रम डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रज्ञान विद्यापीठाला संलग्न असून स्वायत्त आहेत; व्यवस्थापन शिक्षणक्रम राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाला संलग्न असून स्वायत्त नाहीत.)
या महाविद्यालयात विनाअनुदानित शिक्षणक्रम असल्यास त्यांची शुल्करचना ठरविण्याचे अधिकार महाविद्यालयास असतात परंतु अनुदानित शिक्षणक्रमांची शुल्करचना ठरविण्याचे अधिकार महाविद्यालयास नसतात.
महाराष्ट्रातील राज्य सरकारच्या अधिकारक्षेत्रात येणाऱ्या विद्यापीठांशी संलग्न असलेली काही महाविद्यालये 'स्वायत्त महाविद्यालय' या प्रकारात येतात.
"साँगक्रन" हा शब्द ‘संक्रांत’ या संस्कृत शब्दापासून आलेला आहे, ज्याचा शब्दशः अर्थ "ज्योतिषीय मार्ग", म्हणजे परिवर्तन किंवा बदल हा शब्द मकर संक्रांत पासून उधार घेतला आहे, जानेवारीमध्ये भारतात वसंत ऋतूच्या आगमनासाठी साजरा केला जाणाऱ्या हिंदू कापणीचे नाव आहे.
या दिवशी मुलेही पालकांप्रती आदर व्यक्त करतांना त्यांना छोटी भेट वस्तू देतात आणि प्रेम व आदरप दाखवण्यासाठी त्यांच्या अंगावर गुलाब पाणी शिंपडतात.
याद्वारे,पावसाळा संपल्यानंतर, नाला किंवा ओढा यातील पाणी-प्रवाह स्थानिकरित्या मिळणाऱ्या वस्तूंनी अडवून, बिगर-पावसाळी शेतीच्या हंगामासाठी पाण्याची तजविज छोट्या प्रमाणात करता येते व काही प्रमाणात भागविताही येते.
इचलकरंजी येथील अनुतारा बालशिक्षण प्रसारक मंडळ या संस्थेने १९९४ पासून कोल्हापूर परिसरातील अब्दुल लाट, शिरदवाड, घोसरवाड, कोथळी, कुरुंदवाड, शिरढोण, टाकवडे अशा विविध १२ गावांमध्ये साखर शाळा सुरू केल्या.
ऊस तोडणी कामगारांचे हे गट, ज्याला टोळी असे म्हणतात, ते ऊस तोडत पुढे पुढे सरकत असल्यामुळे एखाद्या भागात अशा शाळांचे एक जाळेच तयार करावे लागते, म्हणजे पूर्ण हंगामभर मुले शाळेचा लाभ घेऊ शकतात.
आई वडील ऊस तोडणीस गेले की मोठी मुले आपली लहान भावंडे तसेच बकऱ्या, इतर गुरे यांचा सांभाळ करण्यासाठी आपल्या या हंगामी वस्तीतील घरातच राहतात.
महाराष्ट्रात साखर कारखान्यांचा गळीत हंगाम सुरू झाला की ऊसाचे क्षेत्र असलेल्या भागात बीड, उस्मानाबाद अशा दुष्काळी क्षेत्र असलेल्या भागातून ऊस तोडणी कामगार येतात.
पुस्तके, दूरदर्शन कार्यक्रम आणि वृत्तपत्र लेखांसारख्या मीडिया सामग्रीस, योगदानकर्त्यांची सार्वजनिक ओळख अनन्यपणे ओळखण्यासाठी एक अभिज्ञापक आहे.
अत्यंत उपयुक्त इंटेल 8008 त्यावेळी प्रकाशित के‌ला गेला, परंतु तो अजूनही चिपसाठी प्रत्येकी लागणाऱ्या उच्च रकमेमुळे अव्यवहार्य होता.
नेहमीच्या अंकगणित व तार्किक या मायक्रोप्रोसेसरच्या घटकां पेक्षा अधिक घटक जसे विदा साठवण्यासाठी रॅम , आज्ञावली साठवण्याकरीता केवळ-वाचन स्मृती , आणि इतर साधने/जोड हे घटक मायक्रोकंट्रोलर मध्ये असतात.
एखादी घटना घडल्यास, अपघात झाल्यास, कोणती गोष्ट विना-खर्चाची मिळत असल्यास, एखाद्या वस्तूचा तुटवडा झाल्यावर ती मिळविण्यास, एखाद्या थोर प्रस्थापित नेत्याला बघण्यास, उच्च पदावरील व्यक्तिस बघण्यास, धार्मिक कारणासाठी, वाहतूक तुंबल्यास, एखाद्या समारोह अथवा संमेलनामुळे अथवा वैयक्तिक समारोहासाठी, अशा अनेक कारणांनी गर्दी तयार होते.
सन २०१४ला मुंबईमध्ये बोहरा समाजाचे धर्मगुरू महंमद सैयदना यांचे निधनानंतर, त्यांचे अंत्यदर्शन घेण्याच्या चढाओढीत झालेल्या चेंगराचेंगरीमुळे, १८ व्यक्ति दगावल्या.
‘नागपूर खंडपीठातील ज्येष्ठ वकील के.एच. देशपांडे व कॉ. एस.के. संन्याल यांचा प्रभाव आपल्यावर आहे व त्यांच्यामुळेच माझी सामाजिक जाण तीव्र राहिली’, असे अणे आवर्जून सांगतात.
महाराष्ट्रावर देवेंद्र फडणवीस सरकार सत्तेत आल्यानंतर ते सरकार अल्पमतात असल्याचा दावा करणारी एक याचिका उच्च न्यायालयात दाखल झाली, तेव्हा अणेंनीच सरकारची बाजू प्रभावीपणे मांडली व त्यावरून कोर्टाने ही याचिका फेटाळली.
इंग्रजांच्या विरोधात तरुणांची एकी होणं आणि तरुण राष्ट्रविचारी होणं गरजेचं होतं त्यासाठी टिळकांनी शिवजयंतीचा कार्यक्रम दरवर्षी मोठ्या धुमधडाक्यात साजरा केला जी परंपरा आजही चालू आहे.
बहिष्कृत भारतच्या २० मे १९२७ च्या अंकात छापलेल्या माहितीनुसार बाबासाहेब आंबेडकरांनी शिवाजी महाराजांच्या लोकहितकारी राज्यपद्धतीवर भाषण केले.
रात्री छत्रपती शिवाजी महाराजांची पालखी बाबासाहेब आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली सुमारे पंधरा हजार लोकांसह नगरप्रदक्षिणा करून आली आणि उत्सवाची समाप्ती झाली.
शिव जयंती सुरुवात : १८६९ साली महात्मा फुले यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज यांची रायगड येथील समाधी शोधून काढली व त्यांच्या जीवनावर सर्व प्रथम प्रदीर्घ पोवाडा लिहिला .
जनतेने एकत्र येऊन अशा उत्सवांच्या निमित्ताने राष्ट्रप्रेम जागवावं आणि त्याचा वापर ब्रिटिशांविरुद्ध लढा देण्यासाठी करावा असा हेतू यामागे होता.
त्यानुसार, महाराष्ट्राबाहेरचे अनेक लोक शिवजयंतीचा दिवस म्हणून वैशाख शुद्ध तृतीया हा दिवस, आणि महाराष्ट्रातले काही लोक मराठी पंचांगाप्रमाणे फाल्गुन वद्य तृतीया हा दिवस शिवजयंती म्हणून पाळतात.
हा सण मराठा साम्राज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जन्मदिवसानिमित्त महाराष्ट्र सरकारने निश्चित केल्याप्रमाणे हा सण १९ फेब्रुवारी रोजी महाराष्ट्रभर साजरा केला जातो.
सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा चिंबळी फाटा येथे ३ किलोमीटर अंतरावर, पदवी महाविद्यालय पिंपरी चिंचवड येथ ९ किलोमीटर अंतरावर, अभियांत्रिकी महाविद्यालय पिंपरी चिंचवड येथे ९ किलोमीटर अंतरावर, वैद्यकीय महाविद्यालय पिंपरी चिंचवड येथे ९ किलोमीटर अंतरावर, व्यवस्थापन संस्था पिंपरी चिंचवड येथे ९ किलोमीटर अंतरावर, पॉलिटेक्निक चिंचवड येथे ९ किलोमीटर अंतरावर, व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा यमुनानगर येथे ७ किलोमीटर अंतरावर, अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र पुणे येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे
माध्यमिक शाळा इंदिराजी माध्यमिक विद्यालय मोई येथे मूलभूत तंत्रज्ञानाची ओळख हा विज्ञान आश्रम या संस्थेने सुरू केलेला व सध्या दहावीच्या बोर्डला पूर्व व्यावसायिक अभ्यासक्रम असलेला कार्यक्रम म्हणजेच सुरू आहे
प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र करंजविहीरे येथे १३ किलोमीटर अंतरावर, प्रसूति व बालकल्याण केंद्र चाकण येथे १० किलोमीटर अंतरावर, व क्षयरोग उपचार केंद्र चाकण येथे १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
क्रिस्टोफ जाफ्रेलॉट, दक्षिण आशियातील एक राजकीय शास्त्रज्ञ, यांच्या मते, सावरकर - स्वतःला नास्तिक म्हणून घोषित करतात - "हिंदूच्या त्यांच्या व्याख्येतील धर्माचे महत्त्व कमी करतात", आणि त्याऐवजी सामायिक संस्कृती आणि प्रेमळ भूगोल असलेल्या वांशिक गटावर जोर देतात.
सावरकरांच्या मते, जाफ्रेलोट म्हणतात, हिंदू हा "सिंधू नदीच्या पलीकडे, हिमालय आणि हिंदी महासागराच्या दरम्यान राहणारा पहिला आणि सर्वात महत्त्वाचा व्यक्ती आहे".
सावरकरांनी "खिलाफत चळवळीच्या पॅन-इस्लामिक एकत्रीकरण"च्या प्रतिक्रियेत आपली विचारधारा तयार केली, जिथे भारतीय मुस्लिम ऑट्टोमन साम्राज्याच्या इस्तंबूल-आधारित खलिफाला आणि इस्लामिक चिन्हांना पाठिंबा देण्याचे वचन देत होते, त्यांचे विचार प्रामुख्याने इस्लाम आणि त्याच्याबद्दल खोल शत्रुत्व दर्शवतात.
अनुयायी सावरकरांना, जाफ्रेलोट म्हणतात, "मुस्लिम हे खरे शत्रू होते, ब्रिटीश नव्हते", कारण त्यांच्या इस्लामिक विचारसरणीने त्यांच्या दृष्टीमध्ये "वास्तविक राष्ट्र, म्हणजे हिंदु राष्ट्राला" धोका निर्माण केला होता.
ज्यांनी ख्रिश्चन किंवा इस्लाम धर्म स्वीकारला परंतु सामायिक इंडिक संस्कृती स्वीकारली आणि त्यांचे पालनपोषण केले, त्यांना पुन्हा एकत्र करता येईल असे मानून त्यांनी त्यांचा समावेश केला.
हिंदू आणि भारतीय राष्ट्रवादी विनायक दामोदर सावरकर यांच्यावरील एनसायक्लोपीडिया ब्रिटानिकाच्या लेखानुसार, "हिंदुत्व . भारतीय संस्कृतीला हिंदू मूल्यांचे प्रकटीकरण म्हणून परिभाषित करण्याचा प्रयत्न केला; ही संकल्पना मोठ्या प्रमाणात विकसित झाली. हिंदू राष्ट्रवादी विचारधारा." एनसायक्लोपीडिया ऑफ हिंदूइझम नुसार, हिंदुत्व ही त्याच्या विचारधारेच्या उत्कृष्ट विधानात परिभाषित केल्याप्रमाणे, "हिंदू जातीची संस्कृती" आहे जिथे हिंदू धर्म हा एक घटक आहे आणि "हिंदू धर्म हा एक धर्म आहे ज्याचे पालन केले जाते. हिंदू तसेच शीख आणि बौद्ध".
लेखात पुढे असे म्हटले आहे की, "हिंदुत्वाच्या समर्थकांनी हिंदूंच्या धार्मिक आणि व्यापक सांस्कृतिक वारशासह राष्ट्रीय अस्मितेची ओळख वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे. हे साध्य करण्यासाठी घेतलेल्या उपाययोजनांमध्ये 'परके' मानल्या गेलेल्या व्यक्तींवर 'पुन्हा हक्क' करण्याचे प्रयत्न समाविष्ट आहेत. धर्म, सामाजिक, सांस्कृतिक आणि परोपकारी उपक्रमांचा पाठपुरावा, हिंदू जनजागरण बळकट करण्यासाठी डिझाइन केलेले, आणि भारतीय जनता पार्टी सारख्या मान्यताप्राप्त राजकीय पक्षांसह विविध संघटनांद्वारे प्रत्यक्ष राजकीय कृती."
कॉन्साईज ऑक्सफर्ड डिक्शनरी ऑफ पॉलिटिक्स अँड इंटरनॅशनल रिलेशन्सनुसार, "हिंदुत्व, 'हिंदूनेस' म्हणून भाषांतरित, हिंदू राष्ट्रवादीच्या विचारसरणीचा संदर्भ देते, भारतीय उपखंडातील रहिवाशांच्या सामान्य संस्कृतीवर जोर देते. . आधुनिक राजकारण्यांनी खेळण्याचा प्रयत्न केला आहे. भारतीय अस्मितेच्या सर्वसमावेशकतेवर जोर देणाऱ्या हिंदुत्वाच्या वांशिक आणि मुस्लिम विरोधी पैलू खाली करा; परंतु या शब्दात फॅसिस्ट रंग आहे." द डिक्शनरी ऑफ ह्यूमन जिओग्राफीच्या मते, "हिंदुत्व हिंदू राष्ट्रवादाचे सांस्कृतिक औचित्य समाविष्ट करते, एक " हिंदूत्व" कथितपणे सर्व हिंदूंनी सामायिक केले आहे." दक्षिण आशियातील राजकीय आणि आर्थिक शब्दकोशानुसार, "हिंदुत्वाच्या संकल्पनेमागील मुख्य उद्देशांपैकी एक म्हणजे 'हिंदू-एकता'च्या कारणास समर्थन देण्यासाठी सामूहिक ओळख निर्माण करणे.
नंतर हिंदू-राष्ट्रवादी विचारसरणी ने गैर-हिंदूंचा समावेश करण्याच्या रणनीतीमध्ये, त्यांचा सामाजिक पाया रुंदावण्यासाठी आणि राजकीय एकत्रीकरणासाठी संकल्पना बदलली.
मेरियम-वेबस्टरच्या वर्ल्ड रिलिजन्सच्या विश्वकोशानुसार, हिंदुत्व ही "भारतीय सांस्कृतिक, राष्ट्रीय आणि धार्मिक ओळख"ची संकल्पना आहे.
हा शब्द "भौगोलिक दृष्ट्या आधारित धार्मिक, सांस्कृतिक आणि राष्ट्रीय अस्मिता एकत्रित करतो: खरा 'भारतीय' तोच आहे जो या 'हिंदूत्वा'चा भाग घेतो. तथापि, काही भारतीयांचा असा आग्रह आहे की, हिंदुत्व हा प्रामुख्याने पारंपारिकतेचा संदर्भ देण्यासाठी एक सांस्कृतिक संज्ञा आहे. आणि भारतीय राष्ट्र-राज्याचा स्वदेशी वारसा, आणि ते हिंदुत्व आणि भारत यांच्यातील संबंधांची तुलना झियोनिझम आणि इस्रायल यांच्याशी करतात." हे मत, मेरियम-वेबस्टरच्या जागतिक धर्माच्या विश्वकोशात सारांशित केल्याप्रमाणे, असे मानते की "अगदी ज्यांनी धार्मिकदृष्ट्या हिंदू नाहीत परंतु ज्यांचे धर्म भारतात उगम पावले आहेत — जैन, बौद्ध, शीख आणि इतर — या ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि राष्ट्रीय तत्त्वामध्ये सामायिक आहेत. ज्यांचे धर्म भारतात आयात केले गेले होते, म्हणजे मुख्यतः देशातील मुस्लिम आणि ख्रिश्चन समुदाय, ते कदाचित कमी होऊ शकतात. हिंदुत्वाच्या मर्यादेत ते बहुसंख्य संस्कृतीत सामील झाले तरच."
ऑक्सफर्ड इंग्लिश डिक्शनरी नुसार, हिंदुत्व हे "मूळतः: हिंदू असण्याचे राज्य किंवा गुण आहे; 'हिंदूत्व'. आता: एक विचारधारा, किंवा भारतातील हिंदू आणि हिंदू धर्माचे वर्चस्व स्थापित करू पाहणारी चळवळ; हिंदू राष्ट्रवाद . त्याची व्युत्पत्ती, नुसार, अशी आहे: "आधुनिक संस्कृत हिंदुत्व पासून हिंदू पासून + शास्त्रीय संस्कृत -त्व, अमूर्त संज्ञा तयार करणारे प्रत्यय , हिंदी हिंदूपन नंतर, त्याच अर्थाने.
त्या अटी त्याच्या हिंदुत्वाच्या पायावर होत्या, भौगोलिक, सांस्कृतिक आणि वांशिक संकल्पना आणि "धर्म त्याच्या समुहात समाविष्ट नव्हता", शर्मा म्हणतात.
सावरकरांनी "हिंदू राष्ट्रीयत्व" या अर्थाने "भारतीय धर्मां"पुरते मर्यादित केले की त्यांची एक समान संस्कृती आणि त्यांच्या मूळ भूमीबद्दल प्रेम आहे.
हिंदुत्व चळवळीचे वर्णन "उजव्या विचारसरणीचे अतिरेकी" आणि "शास्त्रीय अर्थाने जवळजवळ फॅसिस्ट" असे केले गेले आहे, जे एकसंध बहुसंख्य आणि सांस्कृतिक वर्चस्वाच्या संकल्पनेला चिकटून आहे.
काही विश्लेषक फॅसिझम आणि हिंदुत्वाची ओळख यावर विवाद करतात आणि हिंदुत्व हे रूढीवाद किंवा "जातीय निरंकुशता"चे एक टोकाचे रूप असल्याचे सुचवतात.
जानेवारी २०२१ पर्यंत, या पुस्तकाच्या २०१ मराठी आवृत्त्या निघालेल्या आहेत व मराठी साहित्याच्या इतिहासात सर्वात मोठ्या विक्रीचे पुस्तक म्हणून याची नोंद झालेली आहे.
हे पुस्तक मराठी, इंग्लिश, हिंदी, गुजराती, कन्नड, तामिळ, उर्दू, कोंकणी आणि पंजाबी , फ्रेंच, स्पॅनिश अशा एकूण २० देशी-विदेशी भाषांमध्ये अनुवादित झालेले आहे.
जानेवारी २०२१ मध्ये, या पुस्तकाची २०१वी मराठी आवृत्त्या निघालेली असून हे मराठी साहित्याच्या इतिहासातील आजवरचे सर्वात मोठ्या विक्रीचे पुस्तक आहे.
कुसुमाग्रज: “हि कथा आहे सामान्यातील एका असामान्याची. प्रगतीसाठी मुलांना सतत प्रेरणा देणाऱ्या, त्यांची मने घडवणाऱ्या, मीपणाच्या बाह्यांगापासून दूर असलेल्या आणि तरीही खूप मोठ्या असलेलेल्या बापाची.”
सप्टेंबर २०१७ मध्ये, सामन्यांचे वेळापत्रक निश्चित करण्यात आले, ज्यामध्ये टी२० मालिकेतील लाहोरमध्ये होणाऱ्या शेवटच्या सामन्याचा समावेश होता.
श्रीलंका क्रिकेटने म्हटले की, लाहोरमधील क्रिकेट सामना खेळण्यासाठी "कंत्राटी बंधन" आहे, परंतु पाकिस्तानला न जाण्याचा निर्णय घेणाऱ्या कोणत्याही खेळाडूला दंड होणार नाही.
तथापि, १४ ऑक्टोबर २०१७ रोजी, श्रीलंकेच्या संघाने सदर सामना तटस्थ ठिकाणी हलविला जाण्याची विनंती करून, पाकिस्तानला जाण्याची आपली अनिच्छा व्यक्त केली.
१६ ऑक्टोबर २०१७ रोजी, श्रीलंका क्रिकेटने जाहीर केले की, लाहोरमध्ये खेळलेला जाणारा सामना ठरल्याप्रमाणेच होईल, परंतु त्यांचा मर्यादित षटकांमधील कर्णधार उपुल तरंगा यांने सामन्यातून माघार घेतली.
खेळाडूंना सामन्याबद्दल चिंता वाटत असतानाही, संघाचे व्यवस्थापक असांका गुरूसिंघे यांना वाटले की, या सामन्यासाठी एक स्पर्धात्मक संघच निवडला जाईल.
१९ ऑक्टोबर, २०१७ रोजी श्रीलंकेचे मुख्य निवडणूक अधिकारी ग्रॅहम लेब्रोय म्हणाले की, लाहोरला न जाण्याचा निर्णय घेणाऱ्या खेळाडूंची इतर दोन टी२० सामन्यांसाठी निवड होण्याची शक्यता नाही.
लाहोर ट्वेन्टी२० आधी, श्रीलंका क्रिकेट मंडळाचे अध्यक्ष थिलंगा सुमथिपला म्हणाले की, पाकिस्तानचा दौरा संघासाठी विशेष आहे आणि ह्यामुळे भविष्यात देशाला इतर दौऱ्यांच्या आयोजनासाठी मदतच होईल.
पीसीबीचे अध्यक्ष नजम सेठी म्हणाले की, हा सामना म्हणजे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट देशात पुन्हा येण्याची सुरुवात आहे, तसेच त्यांना आशा वाटली की २०२० च्या अखेरीपर्यंत सर्व देश पाकिस्तानमध्ये क्रिकेट खेळतील.
सामना संपल्यानंतर एशियन क्रिकेट काउन्सिलने जाहीर केले की एसीसी एमर्जिंग संघ एशिया चषक, २०१८ पाकिस्तानमध्ये एप्रिलमध्ये खेळला जाणार असल्याचे जाहीर केले.
पाकिस्तानचा हा ऑक्टोबर २००२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाकडून मिळालेल्या ३-० व्हाईटवॉश नंत पाकिस्तानचा हा घरच्या मालिकेतील दुसरा तर संयुक्त अरब अमिरातीमधील पहिलाच व्हाईटवॉश.
ऑगस्ट २०१७ मध्ये, श्रीलंका क्रिकेटचे अध्यक्ष थिलंगा सुमथिपला म्हणाले की, ऑक्टोबरमध्ये पाकिस्तानविरुद्ध होणाऱ्या तीन टी२० सामन्यांपैकी एक पाकिस्तानातील लाहोर येथे खेळायला आवडेल.
२००९ मध्ये झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात श्रीलंकेच्या सध्याच्या संघातील, चामर कपुगेडेरा आणि सुरंगा लकमल हे दोघे त्यावेळी बसमध्ये होते आणि या मालिकेसाठीसुद्धा ह्या दोघांची निवड टी२० संघात होण्याची शक्यता आहे.
श्रीलंका क्रिकेट संघाने सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०१७ मध्ये पाकिस्तान क्रिकेट संघाविरुद्ध दोन कसोटी, पाच एकदिवसीय आणि तीन ट्वेंटी२० सामन्यांसाठी संयुक्त अरब अमिरातचा दौरा केला.
ह्यामध्ये मिसबाह-उल-हकच्या निवृत्तीनंतर पाकिस्तानच्या सरफराज अहमद यांने पहिल्यांदाच कर्णधार असलेल्या पहिल्या कसोटी सामन्याचा समावेश होता.
त्या संदेशाचा मथितार्थ कद्रेकरांनी स्वतःच सादर केला आहे, तो असा "जनता पत्र सारखे वर्तमानपत्र विशेष आर्थिक मदत नसतानाही इतक्या उत्साहाने आपण चालवीत आहात हे पाहून आपले आभार कोणत्या शब्दात मानावे हेच कळत नाही. आपणास 'जनता' पत्राच्या खास अंकासाठी माझी भेट झाल्यावर माझा संदेशच नव्हे तर आर्थिक मदत व त्याहून अधिक काहीतरी देण्याची व्यवस्था करेन.आंबेडकर लंडनला जाण्यापूर्वी मुंबईत त्यांना मानपत्र व थैली अर्पण करून त्यांचा सन्मान करण्यात आला. त्यावेळी उत्तरादाखल बोलताना त्यांनी जनता पत्राची घोषणा पुढील प्रमाणे केली की, "बहिष्कृत भारत हे आपल्या पाक्षिकाचे नाव असल्यामुळे ते पत्र बरेच लोक घेत नाहीत.
आपले म्हणणे लोकांना कळावे हा उद्देश सफल होत नाही, म्हणून त्या पत्राचे नाव जनता असे ठेवले आहे व देवराव नाईक ह्यांच्या संपादकत्वाखाली ते सुरू राहील".
डॉक्टर आंबेडकर स्वतःही मार्गदर्शन करण्यासाठी जनता पत्रात लेख लिहीत असत विशेषतः १९३५-३६ साली त्यांनी धर्मांतराची घोषणा केली त्यावेळी आपली भूमिका स्पष्ट करताना सामाजिक व धार्मिक प्रश्न कसाला लावण्याच्या दृष्टीने त्यांनी जनता पत्रात खास लेख लिहिले.
१९३७ साली डॉक्टर आंबेडकर यांनी त्यांनीच स्थापन केलेल्या स्वतंत्र मजूर पक्षातर्फे निवडणूक लढविण्यात आली, त्यावेळी जनता पत्राने विशेष प्रभावी कार्य केले.
पुढे भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर डॉक्टर आंबेडकरांनी केंद्रीय कायदेमंत्री म्हणून व राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या समितीच्या अध्यक्ष म्हणून जी अपूर्व कामगिरी बजावली तिची माहिती जनता पत्राने जनतेपुढे ठेवली.
जनता पत्राच्या पहिल्या अंकात संपादकांनी म्हटले होते की "समता व बहिष्कृत भारत ही दोन्ही पत्रे बंद पडल्यामुळे मागासलेल्या व पददलित जनतेच्या सुखदुःखांचा व भावनाचा आपलेपणाच्या दृष्टीने विचार करणारे व जनतेचे विचार बोलून दाखवणारे दुसरे पत्र या भागात उरले नाही, त्यामुळे आपल्या विचारांची कुचंबणा होत असल्याची व आपल्या हेतूचा कळत-नकळत विपर्यास करण्यात येत असल्याची तीव्र जाणीव होऊ लागली आहे.
ज्याला सत्तेने आपला म्हणता येईल आपले दुखणे निर्भीड व निर्भयपणे जगाच्या वेशीवर जे बांधू शकेल आणि त्रस्त झालेल्या जनतेला सहानुभूतीचे व धीराचे दोन शब्द सांगून कर्तव्यतत्पर करू शकेल; मतांच्या गलबल्यात जनतेला अचूक मार्गदर्शन करू शकेल, अशा प्रकारचे एक पत्र सतत सुरू असावे, असा समतेच्या व बहिष्कृत भारताच्या अनेक वाचकांना ध्यास लागलेला होता.
तो काळ ब्राह्मणेतर चळवळीचा होता व नाईक आपल्या पत्रातून वादाची वास्तव भूमिका निर्भीडपणे मांडीत असत ज्योतिबा फुले यांच्या सामाजिक व धार्मिक बाबतीतील विचारांचा पगडा त्याच्या मनावर होता.
बहिष्कृत भारत आंबेडकरांनी बंद केले, पण समता पत्र पुढे चालू राहिले या पत्राच्या लेखनाची व इतर सर्व जबाबदारी देवराव नाईक व कद्रेकर यांच्याकडे होती.
१९२७ ते १९३४ या काळात आंबेडकरांनी अनेक कसोटीचे प्रसंग अनुभवले महाडच्या चवदार तळ्याचा सत्याग्रह, नाशिकचा काळाराम मंदिर प्रवेशाचा लढा, गोलमेज परिषद, महात्मा गांधींचे प्राणांतिक उपोषण, पुणे करार इत्यादी घटनांमुळे हा काळ धामधुमीचा ठरला या काळात समता व पुढे त्या पत्राचे नामांतर होऊन चालू राहिलेल्या जनता पत्राने मोलाची कामगिरी बजावली.
बाबासाहेब आंबेडकरांची सर्व वृत्तपत्रे मराठी भाषेमध्ये प्रकाशित झाली, कारण बाबासाहेबांचे कार्यक्षेत्र महाराष्ट्र होते आणि मराठी तिथली लोकभाषा आहे.
सेन्स अँड सेन्सिबिलिटी मधील कर्नल ब्रॅंडन आणि मायकेल कॉलिन्स मधील इमॉन डी व्हॅलेरा मधील सहाय्यक भूमिकांसाठी त्यांचे कौतुक झाले.