polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
२५ ऑक्टोबर २००७ रोजी ब्लण्ड ग्रुपच्या जीबी विमान कंपनीचे सर्व समभाग ईझी जेटने १०.३ कोटी पाऊंड देऊन खरेदी केले व हे पाऊंड लंडनमधील गॅटविक विमानतळावरील ठाण्याच्या विकासासाठी वापरले.
"शिशुपालवध‘ या विषयावरील पहिले जुने हस्तलिखित मिळवून, त्यावर डॉ. मा.गो. देशमुख अमरावतीत काम करीत होते. त्यांची बदली औरंगाबादला झाली. त्यांच्या भेटीसाठी डांगे औरंगाबादेत आले. साहित्यिक ग.त्र्यं. माडखोलकर यांचे चिरंजीव तेव्हा औरंगाबादेत नोकरीत असल्याने तेसुद्धा तेथे आलेले होते. तेव्हा देवगिरी महाविद्यालयाच्या संस्थेचे अध्यक्षपद विनायकराव पाटील यांच्याकडे होते. ते माडखोलकरांचे स्नेही. त्यातून डांग्यांसमोर औरंगाबादच्या देवगिरी महाविद्यालयात व्याख्यता म्हणून रुजू होण्याचा प्रस्ताव आला. तो त्यांनी स्वीकारला आणि १५ जून १९६१ रोजी रामदास डांगे "देवगिरी‘त रुजू झाले.
त्या काळातही औरंगाबाद सोडून परभणीत येण्याचा विचार धाडसीच होता; पण ते धाडस डांग्यांनी केले आणि ते १ जुलै १९६३ रोजी शिवाजी महाविद्यालयाचे प्राचार्य म्हणून परभणीत दाखल झाले.
या अगोदर ज्ञानेश्वरीसारख्या श्रेष्ठ ग्रंथाच्या शुद्धीचे अनेक प्रयत्न झाले होते, पण मूळ प्रतीच निवडताना त्या सदोष निवडल्या गेल्यामुळे प्रमाण प्रत समोर आली नाही.
डांग्यांनी त्यावर संशोधन करून मूळ ज्ञानेश्वरी सिद्ध करण्याचे ठरविले आणि १९९६ ते २००७ या काळात एकट्याने मेहनत करून 'श्री ज्ञानदेवी मूलपाठ दीपिका‘ लिहून काढली.
त्यांतील पहिले काम होते, 'ज्ञानेश्वरीच्या मूलपाठांचे संशोधन.‘ त्यांनी अकरा वर्षात 'श्री ज्ञानदेवी मूलपाठ दीपिका' लिहून काढली, तेही अनुदान न घेता.
तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांच्या प्रेरणेतून सन १९७० च्या सुमारास सुरू झालेले मराठी शब्दकोशाचे काम रामदास डांगे यांच्याकडे सोपविण्याचा निर्णय, राज्य साहित्य व संस्कृ‌ती मंडळाचे अध्यक्ष मधू मंगेश कर्णिक यांच्यामुळेच महाराष्ट्र शासनाने घेतला.
संतसाहित्याचे गाढे अभ्यासक आणि महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या मराठी शब्दकोशाचे संपादक प्राचार्य रामदास खुशालराव डांगे (जन्म : भालसी-अमरावती जिल्हा, १२ जून १९३६; - मुंबई, १ जुलै २०१४) हे परभणी शहराच्या शैक्षणिक, सामाजिक आणि आध्यात्मिक इतिहासातील एक अविभाज्य घटक होते.
१८ एप्रिल १९९४ रोजी थोकोझा नावाच्या वस्तीमध्ये, राष्ट्रीय शांती सेना व आफ्रिकी राष्ट्रीय कॉग्रेसच्या कार्यकर्त्यांमध्ये झालेल्या गोळीबारात ३१ वर्षीय केन ऊस्टरब्रोएक मारले गेले आणि ग्रेग मारिनोविच गंभीर जखमी झाले.
केन यांच्या मृत्यूला कोण कारणीभूत आहे हे शोधण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकी सरकारने १९९५ मध्ये एक समिती बसवली, त्या समितीने पुढच्या १५ महिण्यांमध्ये केन यांच्या मृत्यूचा अहवाल न्यायालयासमोर मांडला.
पुढे १९९९ मध्ये ग्रेग मारिनोविच आणि होआव सिल्वा यांची ब्रायन मखीजे नावाच्या राष्ट्रीय शांती सेनेच्या सैनिकाशी भेट झाली, ब्रायन यांच्या म्हणण्यानुसार केन यांचा मृत्यू राष्ट्रीय शांती सेनेच्या गोळीमुळेच झाला .
यातील "बॅंग-बॅंग" हा शब्द बंदूकीचा आवाज दर्शवतो, परंतु "पापारात्सी" या इटालीयन शब्दाचा अर्थ "प्रसिद्ध व्यक्तींचा पाठलाग करून, त्यांची छायाचित्रे काढून विकणारे छायाचित्रकार" असा होतो .
या शब्दाला असलेल्या नकारात्मक अर्थामुळे, होआव सिल्वा आणि ग्रेग मारिनोविच यांनी, लिव्हिंग आफ्रिका मासिकाच्या संपादकाला विनंती करून तो शब्द बदलण्यास भाग पाडले.
या कालखंडात दक्षिण आफ्रिकेमध्ये वर्णभेदी धोरणे संपुष्टात आणून कृष्णवर्णीयांना समान मताधिकार मिळवून देण्यासाठीच्या चर्चा सुरू होत्या, .
या चळवळीचे समर्थक असलेल्या इंकाथा मुक्ती दल व आफ्रिकी राष्ट्रीय कॉग्रेस या दोन राजकीय पक्षांच्या कार्यकर्त्यांमध्ये आधीपासूनच सशस्त्र चकमकी घडायला सुरुवात झाली होती .
त्याचप्रमाणे बॅंग-बॅंग क्लबचे आणखी एक सदस्य, केविन कार्टर यांनी, मार्च १९९३ मध्ये सुदानी दुष्काळाचे स्वरूप दाखवणारे एक छायाचित्र काढले, या छायाचित्रामध्ये "कुपोषणाने बाधीत झालेली एक सुदानी मुलगी व तीच्या मागावर असलेले एक गिधाड" असा प्रसंग छायांकित केला होता.
या गटामध्ये मुख्यत: "केविन कार्टर", "ग्रेग मारिनोविच", "केन ऊस्टरब्रोएक" आणि "होआव सिल्वा" या चार छायाचित्रकार व पत्रकारांचा समवेश केला जातो, तथापि, आणखीही काही पत्रकारांनी तसेच छायाचित्रकारांनी बॅंग-बॅंग क्लब सोबत काम केलेले आहे .
बॅंग-बॅंग क्लबच्या कारकिर्दीवर आधारित असलेला याच नावाचा इंग्रजी चित्रपट २०१० साली प्रदर्शित झाला होता, स्टीव्हन सिल्व्हर हे या चित्रपटाचे दिग्दर्शक होते.
मेहतांचाच 'मिर्च मसाला', सई परांजपेंचा 'स्पर्श', सईद मिर्झा यांचा 'मोहन जोशी हाजिर हो', कुंदन शाह यांचा 'जाने भी दो यारों, मीरा नायरचा 'मिसिसिपी मसाला' या चित्रपटांतील भूमिकाही चोखंदळ प्रेक्षकांना आवडल्या.
राजदत्त यांनी दिग्दर्शित केलेल्या 'हेच माझे माहेर', 'माफीचा साक्षीदार' आणि 'आज झाले मुक्त मी' या चित्रपटांत मोहन गोखले यांनी भूमिका केल्या.
सुर्यास्ताच्यावेळी येथुन उरण मधिल द्रोणागिरी डोंगराच्या पलीकडे सोनेरी प्रकाशांत दक्षिण मुंबई दिसते ,तसेच पावसाळ्यामध्ये काळ्या मेघांमधुन ही मुंबईचे दर्शन होते,तर सांयकाळी विद्युतप्रकाशात चमचमणारे उरण परिसर दिसतो.
हि देवता येथे प्रचंड प्रिय असुन तिच्या रिक्षा चालक गणेश म्हात्रे या भक्तांनी स्वतःच्या वाहनांवर कोमनादेवी प्रसन्न हे तिच्या कृपेचे प्रतिक म्हणुन लिहिले आहे.
रंगत संगत प्रतिष्ठान ही नाट्य, कला, विषयक उपक्रम करणारी पुण्यातली सांस्कृतिक संस्था लेखक आणि सामाजिक कार्यकर्ते ॲडव्होकेट प्रमोद आडकर यांनी ७ जून १९९२ रोजी स्थापन केली.
त्या साप्ताहिकातून ते लंडनमधून निघणाऱ्या ’ज्युइश क्रॉनिकल’ नावाच्या नियतकालिकातील मजकुराचे मराठी भाषांतर प्रसिद्ध करीत व प्रसंगी स्वतंत्र लेखही लिहीत.
व या अमूल्य ग्रंथाच्या प्रसिद्धीसाठी इंदूरचे श्रीमंत सवाई तुकोजीराव होळकर महाराजांनी या इंग्रजी ग्रंथाच्या ४००० प्रती घेऊन जगातील सर्व प्रमुख इंग्रजी ग्रंथालयांना मोफत वाटल्या.
प्रार्थना समाजाचे एक कार्यकर्ते मोरो विठ्ठल वाळवेकर यांच्या ’सुबोधपत्रिका’ व ’सुबोधप्रकाश’ या नियतकालिकांतूनही केळूसकरांनी लिखाण केले.
‘देखण्या आणि उपऱ्या शब्दांच्या नादी लागू नये. आधी आयुष्याला भिडा मग गझल आपोआप येईल,’ हे सुरेश भटांचे बोल रमणने कायम काळासाठी स्मरणात ठेवले आहेत.
मराठी गझलांचे आणखी एक मर्मज्ञ गझलकार सुरेशचंद्र नाडकर्णी यांचे वास्तव्य पुण्यातच असल्या कारणाने रमण रणदिवेंना त्यांचा सहवास तर लाभला होताच; परंतु त्यांचे मौलिक मार्गदर्शनही मिळाले होते.
महाभारतातील आदिपर्वात हा उत्सव वर्षप्रतिपदेस करण्याचे सुचवले गेले आहे तर इतर ग्रंथातून उत्सव मुख्यत्वे भाद्रपद ते चैत्र या कालावधीत साजरा केला जात असल्याचे संकेत मिळतात.
परंतु त्याचा पूजनविधी मात्र द्वादशीपासून पौर्णिमेपर्यंत सांगितला आहे आणि पाचव्या दिवशी म्हणजे कृष्ण प्रतिपदेला विधिपूर्वक पूजन करून ध्वज विसर्जित करावा असे सांगितले आहे.
बृहत्संहितेत भाद्रपदात इंद्रध्वज महोत्सव होत असल्याचे सांगितले असले तरी महाभारताचे ‘खिल‘ मानल्या गेलेल्या हरिवंशाच्या ‘विष्णूपर्व‘ नामक अध्यायात मात्र हा उत्सव शरद ऋतूत होत असल्याचा उल्लेख पुढील श्लोकात आढळतो- तयोः प्रवृत्तयोरेवं कृष्णस्यच बलस्य च।वने विचरतो मासौ व्यतियातौ स्म वार्षिकौ ॥१॥व्रजमाजग्मतुस्तौ तु व्रजे शुश्रुवतुस्तदा। प्राप्तं शक्रमहं वीरौ गोषांश्चोत्सवलालसान्‌ ॥२॥ अर्थ- ‘‘अशा प्रकारे वनविहार करणाऱ्या कृष्णाचे आणि बलरामाचे वर्षाऋतूतील दोन महिने निघून गेले.
कालिदासाच्या रघुवंशावर ‘शिशुहितैषिणी‘ नामक टीका लिहिणाऱ्या चरित्रवर्धनाने रघुवंशातील ‘पुरुहूतध्वज‘ या शब्दाचे स्पष्टीकरण करताना इन्द्र महोत्सव शरदऋतूत साजरा होत असल्याचा उल्लेख केला आहे.
कालिदासाच्या रघुवंशावर ‘शिशुहितैषिणी‘ नामक टीका लिहिणाऱ्या चरित्रवर्धनाने ध्वजस्तंभ हत्तीच्या आकाराप्रमाणे चौकोनी स्तंभ असल्याचे सूचित केले आहे.
प्राचीन भारतातील इंद्रध्वज महोत्सव लेखाच्या लेखिका नीला कोर्डे यांच्या उद्‌धृतांनुसार मम्मटाच्या ‘काव्यप्रकाश‘ या काव्यशास्त्रविषयक ग्रंथातील द्वितीय उल्लासात ‘‘इन्द्रार्था स्थूणा इन्द्रः‘‘ असा उल्लेख आहे.
वराहमिहिरानुसार हा ध्वज इंद्रास विष्णूकडून प्राप्त झाला; तो इंद्राने त्या ध्वजाला माळा, घुंगरू, घंटा, छत्र व रत्‍नादी आभूषणांनी सुशोभित करून तो युद्धात त्याच्या ८ चाकांच्या रथावर उभारला, त्याचा ध्वज तेजस्वी, सूर्याप्रमाणे देदीप्यमान दिसत होता.
नीला_कोर्डे यांच्या माहितीनुसार अश्वघोषाच्या ‘बुद्धचरित‘ या महाकाव्यात सर्वार्थसिद्धीने म्हणजेच सिद्धार्थाने राज्यत्याग केल्याचे ऐकून शोक अनावर होऊन भूमीवर कोसळणाऱ्या शुद्धोदन राजाला उत्सवानंतर खाली उतरवण्यात आलेल्या इंद्रध्वजाची उपमा दिली आहे.
भासाच्या ‘मध्यमव्यायोग‘ या नाटकात भीमाला हिडिंबेकडे बळी म्हणून नेताना घटोत्कचाने त्याला पाशांनी बांधले असता तो ‘‘दोऱ्यांनी गच्च बांधलेल्या इंद्रध्वजाप्रमाणे शोभून दिसत होता‘‘ असे म्हटले आहे.
वराहमिहिर म्हणतो - उद्यान देवतालय पितृवन वल्मीकमार्ग चितिजाताः।कुब्जोर्ध्वशुष्क कण्टकिवल्लीवन्दाक युक्ताश्च ॥१३॥ बहुविहगालय कोटरपवनानल पीडिताश्च ये तरवः। येच स्युः स्त्रीसंज्ञा न ते शुभाः शक्रकेत्वर्थे ॥१४॥ वराहमिहिरानुसार उद्यान, मंदिर, श्मशान , मातीचा ढिगारा , रस्ता , यज्ञभूमी येथे उत्पन्न झालेले, ठेंगणे , वर सुकलेले काटेरी वेलींनी वेढलेले, ज्या वृक्षांच्या ताण्यातून स्वतंत्र वृक्षाचा अंकुर फुटला आहे असे, अनेक पक्ष्यांचे निवासस्थान व घरटी असलेले, वारा व अग्नीने पीडित तसेच स्त्रीलिंगी नावे असलेले वृक्ष शक्रकेतु म्हणजे इंद्रध्वज बनविण्यास अशुभ आहेत.
मध्यप्रदेशच्या बुंदेलखंड प्रभागाच्या सागर जिल्ह्यातील एरण येथे उत्खननात मिळालेल्या नाण्यात इंद्रध्वजाची चित्र असलेल्या नाण्याचा समावेश आहे.
महाराष्ट्रात भाजे येथील लेण्यांमध्ये हत्तीवर बसलेल्या व्यक्तीच्या साहाय्यकाच्या हातात एक ध्वज दर्शविला आहे आणि तो इंद्रध्वज असल्याचा काही इतिहास तज्‍ज्ञांचा कयास आहे.
इंद्रध्वजाची यष्टी नगरात आणली जात असता नगर पताकांनी व तोरणांनी सजवावे, आनंदित जन तिथे असावेत आणि चौकात नट, नर्तक व गायक यांनी आपल्या कलेचे प्रदर्शन करावे, असे म्हटले आहे.
जैन-ग्रंथांमध्ये इंद्रध्वज पूजा नमूद केलेली दिसते, परंतु ही इंद्रध्वज पूजा जनसामान्य करताना नव्हे तर उत्सवादरम्यान इंद्रादि देवता नंदीश्वरास जाऊन जैन प्रतिमांचे पूजन करतात असा उल्लेख येतो.
मराठी रसिकांचा लाडका अभिनेता स्वप्नील जोशी या सिनेमाच्या माध्यमातून पहिल्यांदाच सुप्रसिद्ध अभिनेत्री अमृता खानविलकर हिच्यासोबत रुपेरी पडद्यावर दिसणार असून त्यांची ही धमाल जोडी रसिकांचे धमाकेदार मनोरंजन करण्यासाठी येत आहेत.
वीराच्या पराक्रमानुसार व पदानुसार दगडाच्या एकाच बाजूने तर कधी दोन्ही बाजूने किंवा चारी बाजूने चौकट करून वीराच्या युद्धप्रसंगाचे चित्र कोरले जाते.
महाविद्यालय गावाच्या बाहेर गेल्यामुळे दोन पक्षांत हा वाद निर्माण झाला , ह्यामध्ये गावातील काही लोकांना हा निर्णय मान्य नसल्याने त्यांनी मुंबई शहरातील तथाकथित भाडोत्री गुंड आणून त्यांच्या माध्यमातून गावात दहशत माजवण्यास सुरुवात केली ,या हल्ल्यात पहिल्यांदा पंचक्रोशीतील एसिड हल्ला झाला , खुप जण जखमी झाले, हा एसिड हल्ला ईतका भिषण होता कि काही जखमी इस्पितळातच मृत्यूमुखी पडले, दहशत माजवण्यासाठी आलेल्या भाडोत्री गुंडानी पिस्तूल रिव्हॉल्वरचा वापर केला, पिरकोन
वयाच्या अवघ्या दहाव्या वर्षी हनुमानदास महाराज बैराग यांच्याकडे दीक्षा घेतल्यानंतर त्यांनी आळंदी ते पंढरपूर या पालखी सोहळ्यात सहभागी होण्यास सुरुवात केली.
कुलकर्णी नॅनोटेक्नॉलॉजी हा विषय शिकवतातच, पण त्या शिवाय कंडेस्ड मॅटर फिजिक्स, सरफस सायन्स, मटेरियल सायन्स आणि फिजिक्समधील प्रयोगपद्धती हेही विषय शिकवतात.
त्यांचे असेच एक ‘‘नॅनोटेक्नोलाजी : पास्ट, प्रेझेंट ॲन्ड फ्यूचर या विषयावरील भाषण २२ मे २०१२ रोजी भोपाळच्या एनआईटीटीटीआर संस्थेत झाले होते.
सुलभा कुलकर्णी यांचे २७०हून अधिक शोधनिबंध जागतिक दर्जाच्या विज्ञान नियतकालिकांतून प्रकाशित झाले असून त्यांपैकी १२०हून अधिक शोधनिबंध नॅनोटेक्नॉलॉजीवरील आहेत.
धातूविशेष, धातूंचा अनेक-स्तरी मुलामा, धातूंचे जाड मुलामे, वायुरूप पदार्थ आणि घनपदार्थ यांच्यामधील आंतरप्रक्रिया, काचेचे गुणधर्म असलेले धातू, अर्धसंवाहक या अन्य विषयांवरही सुलभा कुलकर्णी यांनी शोधनिबंध लिहिले आहेत.
सुलभा कुलकर्णी या भारताबाहेर जर्मनी, फ्रान्स, इंग्लंड, जपानाणि दक्षिण कोरिया या देशांमधील संस्थाच्या आणि आणि विद्यापीठांच्या त्या पाहुण्या प्राध्यापक आहेत.
साम्राज्यवादात एखादा बलाढ्य देश किंवा राष्ट्र दुसऱ्या कमकुवत देशाच्या मोठ्या भूभागावर अधिपत्य प्रस्थापित करून तो भूभाग आपल्या नियंत्रणाखाली आणतो.
अनेक विचारवंत लेखक व राज्यकर्त्यांनी साम्राज्यवादी विचारसरणीचा पुरस्कार केला डार्विनने माईट इस राईट हा सिद्धांत मांडून बलवाना दुर्बला वर राज्य करण्याचा अधिकार आहे असे सांगितले बिस्मार्क ब्लड अँड ऐरण पॉलिसी स्वीकारून युद्ध हे पुरुषार्थाचे लक्षण आहे असे स्पष्ट केले कैसर विल्यम, अल्फ्रेड नोबेल यांनी साम्राज्यवाद हे सर्व श्रेष्ठत्वाचे लक्षण आहे असे म्हटले जर्मनी, इटली, जपान या राष्ट्रांनी श्रेष्ठत्वाचा पुरस्कार करून साम्राज्यवादाचा पाठपुरावा केला साम्राज्यवादाला वैचारिक पार्श्वभूमी मिळाल्यामुळे त्यात कमालीची वाढ होत गेली
त्याचाच फायदा घेऊन पुढील दहा वर्षात अमेरिका, फ्रान्स, बेल्जियम, हॅालंड, पोर्तुगाल, रशिया इत्यादी देशांनी चीनकडून व्यापारासाठी सवलती मिळवल्या.
ज्या विज्ञान कलांच्या साहाय्याने साम्राज्यवादी राष्ट्रांनी जपानला नमविले त्या राष्ट्रातील बदलांचा स्वीकार करून जपानने आर्थिक, राजकीय व सामाजिक क्षेत्रात अनेक क्रांतिकारक बदल केले.
पाश्चात्य राष्ट्रांनीच नव्या कल्पना, शास्त्र, विज्ञान, तत्त्वज्ञान, साहित्य, कायदा, राज्यपद्धती यांची ओळख वसाहतीतील लोकांना करून दिली.
मॅथ्यू पेरीच्या नौदलाचा आकार व सामर्थ्य लक्षात घेऊन जपानी सम्राटाचा पंतप्रधान तोकुगावा शोगुन याने अमेरिकेशी ३१ मार्च १८५४ रोजी कनागावा येथे व्यापारी करार केला.
एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात युरोपीय राष्ट्रांनी आफ्रिका खंडात केलेला साम्राज्यविस्तार जगाच्या इतिहासातील अत्यंत महत्त्वाची घटना मानली जाते.
१८७० पर्यंत इंग्लंडने केप कॅालनी, नाताळ, लागोस, गोल्ड कोस्ट, झांबिया, फ्रान्सने अल्जीरिया, फ्रेंच गिनी, आयव्हरी कोस्ट, तर पोर्तुगीजांनी मोझांबिक, अँगोला या किनारी प्रदेशात आपल्या वसाहती स्थापन केल्या.
बेल्जियमनंतर इंग्लंड, जर्मनी, फ्रांस, इटली, पोर्तुगाल, हॅालंड या युरोपीय राष्ट्रांनी सुद्धा आफ्रिकेतील वेगवेगळ्या प्रदेशावर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले.
व्यापाराबरोबर त्यांनी ख्रिश्चन धर्माचा प्रसार करण्याचेही प्रयत्‍न केल्याने जपानी लोकांनी त्यांना हाकलून लावले व युरोपशी असलेले सर्व संबंध तोडून टाकले.
पण एकाच वेळी धर्मप्रसार, सत्ताविस्तार आणि व्यापार या गोष्टी करण्याचा पोर्तुगीजांनी प्रयत्‍न केला, त्यामुळे त्यांना भारतात प्रबळ साम्राज्य निर्माण करता आले नाही.
तसेच केप कॅालनी, सुदान, युगांडा, ऱ्होडेशिया, ब्रिटिश पूर्व आफ्रिका, झांबिया, नायजेरिया इत्यादी प्रदेशावरही आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले.
एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यानंतर मात्र युरोपातील धाडसी प्रवासी मंगोपार्क, कॅप्टन स्पेक, सर सॅम्युअल बेकर, डेव्हिड लिव्हिंस्टन, स्टॅन्ले यांनी भगीरथ प्रयत्‍न केले व आफ्रिकेतील नाईल, नायजर, कांगो, झांबेझी इत्यादी नद्यांची खोरे प्रकाशात आणली.
युरोपीय राष्ट्रांनी आशिया खंडातील भारत, चीन, जपान, म्यानमार, इंडोनेशिया, मलाया, फिलिपाईन्स, थायलंड या देशांवर विविध प्रकारे आपला साम्राज्यावाद लादला होता.
१४९८ मध्ये वास्को-द-गामा हा पोर्तुगीज खलाशी आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण टोकाला वळसा घालून भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील कालिकत बंदरावर पोहचला.
रोमन साम्राथज्य, ब्रिटिश साम्राज्य, फ्रेंच वसाहती साम्राज्य, जपानी साम्राज्य, जर्मन साम्राज्य, रशियन साम्राज्य, ओस्मानी साम्राज्य इत्यादी साम्राज्य ही जगातील एकेकाळची आघाडीची साम्राज्ये होती.
स्वतः शांकरमतवादी असताना या ग्रंथांच्या प्रस्तावना/उपसंहारांत रामानुज, मध्व, वल्लभ इत्यादी आचार्यांच्या मतांचा, ज्ञानेश्वर, वामनपंडित या टीकाकारांच्या मतांचा आणि आधुनिक ग्रीक-युरोपियन मतांचा परामर्श घेतला आहे.
परंतु बाबा पार्सेकर ड्रॉइंगऐवजी नेपथ्याचे ‘मॉडेल’च तयार करीत; जेणेकरून निर्मात्यासह सर्वानाच नेपथ्याची पुरेपूर कल्पना येई.
त्यांनी केलेल्या सुटसुटीत नेपथ्यामुळे ‘सुयोग’च्या ‘श्री तशी सौ’ या नाटकाचा अमेरिका दौरा सोपा झाल्याचे नेपथ्यकार राजन भिसे सांगतात.
त्यांच्या बरोबर राहून बाबा भारतीय विद्या भवनच्या एकांकिकांना नेपथ्य करू लागले आणि तिथून ते रंगायन या मराठी रंगभूमीवर ‘ॲव्हां गर्द’ मानल्या गेलेल्या संस्थेत दाखल झाले.
रंगायनच्या ’कावळ्यांची शाळा’ या तेंडुलकर लिखित नाटकाच्या नेपथ्यासाठी बाबांना राज्य नाट्य स्पर्धेत पारितोषिक मिळाले, आणि त्यांची कारकीर्द जोमाने सुरू झाली.
त्यांच्या आणि जयंत बेंद्रे, राजन मोहाडीकर, श्रीराम रानडे यांच्या मैत्रीला १९९८ साली २५ वर्षे पूर्ण झाली म्हणून या चौघांनी 'मैत्री' या ट्रस्टची स्थापना केली.
मराठी रंगभूमीबरोबरच देशातील सर्व भाषांच्या रंगभूमींच्या संशोधनासाठी त्यांनी पाच कोटी रुपयांचा ’यशवंतराव चव्हाण नाट्य संकुल आणि रंगभूमी संशोधन केंद्र’ हा प्रकल्प उभारला आहे.
राजाराम शिंदे हे मराठी पत्रकार, नाट्यलेखक, नाट्य‍अभिनेते, नाट्यनिर्माते, दिग्दर्शक, नेपथ्यकार, वक्ते आणि सामाजिक व राजकीय कार्यकर्ते होते.
निराधार विद्यार्थी संघटना, गरजू गिरणी कामगार संघटना, नाट्यमंदार नावाची नाट्यसंस्था वगैरे निर्माण करणारे राजाराम शिंदे हे राजाराम शिंदे कनिष्ठ महाविद्यालय नावाच्या शिक्षण संस्थेचे संस्थापक-संचालकआहेत.
एखाद्या गोष्टी अथवा व्यक्तीच्या आदरार्थ, सन्मानार्थ, स्मरणार्थ, अथवा एखाद्या मनोकामने बद्दल इच्छापुर्ती झाली आहे अथवा व्हावी म्हणून, अथवा समाधान आणि मागंल्याचे प्रतीक म्हणून, मूर्तीपूजेतील प्राणप्रतिष्ठा विधीच्यावेळी अथवा एखाद्या विशीष्ट गोष्टीच्या आरंभ करण्यासाठी मांगल्य पूर्वक केल्या जाणाऱ्या विशीष्ट विधींना अभिषेक असे म्हणतात.
विशिष्ट देवतेचे स्त्रोत्र मंत्र म्हणत असताना देवतेच्या मूर्तीवर अथवा प्रतिकावर दूध, उसाचा रस किंवा पाण्याची संततधार धरणे, याला अभिषेक पूजा असे म्हणतात.
दूध शिवपिंडी वर संततधार धरणे याला रुद्रएकादशिनी असे म्हणतात, तर याच संख्येत बदल करून लघुरूद्र, महारुद्र, अतिरुद्र वगैरे अभिषेक होतात, अर्थात महारुद्र, अतिरुद्र यामध्ये हवन याग समाविष्ट आहे.
तसेच श्री गणेश अथर्वशीर्षाचे एकदा पठन करून दुधाची संततधार धरल्यास अभिषेक , 21 वेळा केल्यास एकादशिनी व 1000 वेळा केल्यास सहस्रावर्तन असे म्हणतात.
केतकर ज्ञानकोशानुसार प्रतिष्ठेच्या वेळीं सणावारीं, प्रसंगविशेषीं किंवा नित्य मूर्त्यभिषेक करण्याची भारतांतील हिंदूलोकात व नेपाळांतील बौद्धलोकात पद्धत आहे.
या विधीत योजण्यांत येत असलेलें मुख्य द्रव्य म्हणजे दूध ; पण निरनिराळ्या ठिकाणचें पाणी, गोमय, वारुळाची मृत्तिका इत्यादी दुसरे अनेक पदार्थहि यांत योजतात.
विष्णू /लक्ष्मीकांत /लक्ष्मीकेशव /विठ्ठल /व्यंकटेश बालाजी यांच्यावर पवमान पंचसूक्त अभिषेक आषाढी व कार्तिकी एकादशी दिवशी ,तसेच वैकुंठ चतुर्दशी ला अभिषेक केले जातात .
यामध्ये स्वास्थ्यलाभ , नोकरीसंबंधित बाबी , लग्न जुळणेसाठी ,तसेच बाधा निवारण इत्यादी अनेक उद्दिष्टे मनात धरून अभिषेक पूजा केल्या जातात.
गोवा मुक्ति आंदोलन, संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, भाववाढ विरोधी आंदोलन, आदिवासी जमिनी अतिक्रमण मुक्ति लढा अशा अनेक लढ्यात ते अग्रभागी होते.
त्यांच्या नावाने साथी भास्करराव दुर्वे प्रतिष्ठान स्थापन करण्यात आले असून राष्ट्र सेवा दलाचे माज़ी महाराष्ट्र कार्याध्यक्ष राजाभाऊ अवसक या ट्रस्टचे कार्यकारी विश्वस्त आहेत,
विनोद’ हे नाटक, उतावळ्या सुधारकांची थट्टा करणारे कथानक, त्यातील भरपूर विनोदी प्रसंग, वैचित्र्याने नटलेले चटकदार संवाद आणि खाडिलकरांच्या पदांची विडंबने यांमुळे खूप गाजले.
बोलीभाषेचा मुक्त वापर करणारे संवाद, प्रासादिक पद्यरचना, नाटकातील प्रमुख हास्यरस आणि उपहासाचा वापर यामुळे माधवराव जोशी यांची नाटके समाजातील सर्व थरांतील लोकांना आवडली.
या नाट्यसंस्थेने सुरुवातीलाच 'शाहू नगरवासींनी केलेले, आणि पुढे लेखकाशी मतभेद झाल्याने व अन्य काही कारणाने बंद केलेल्या, कृ.प्र. खाडिलकर यांच्या 'कांचनगडची मोहिनी' या नाटकाने सुरुवात केली.
भानूंना म्हणाले, 'उगाचच तुम्ही या मंडळींसाठी तुमचा वेळ फुकट दवडत आहांत. हे नाटक चालणे शक्य नाही.' त्यानंतर मुंबईला येऊन देवलांनी या नाटकाचा पूर्ण प्रयोग पाहिला आणि ते म्हणाले, 'मी माझे पहिले मत परत घेतो. नटमंडळींनी प्रयोग फारच छान वसवला आहे.' संस्थेचे 'कांचनगडची मोहना' खूप छान चालले.
ज्ञानप्रकाशचे काही काळ संपादक असलेले, आणि पुढे एलफिन्स्टन काॅलेजमध्ये प्राध्यापक झालेले गोविंदराव टिपणीस आणि मामा सुळे यांची त्यांनी मदत घेतली.
या नाटकासाठी टिपणिसांनी पुण्यातील बाबासाहेब घोरपडे यांच्याकडील ऐतिहासािक पुस्तकांचा संग्रह वाचून काढला आणि आपल्या स्वतःच्या देखरेखीखाली अंगरखे, पगड्या शिवून घेतल्या.
केळकरांचे 'तोतयाचे बंड' रंगभूमीवर आणण्यापूर्वी अप्पांनी प्रयोगाच्या दृष्टीने केलेल्या मोलाच्या सूचना, आणि नाटक प्रत्यक्ष लिहून झाल्यावर प्रेक्षकांच्या नजरेने त्यावर केलेले संस्करण यांचा तात्यासाहेबांना मोठाच फायदा झाला.
अप्पा टिपणीस बाहेर पडले त्यावेळी काका रानडे, चिंतामणराव कोल्हटकर, त्र्यंबकराव प्रधान, कंपनीत नायिकेची भूमिका करणारे देखणे नट वामनराव पोतनीस आणि विष्णूपंत औंधकर हेही बाहेर पडले.
पुढे जगातील आणखी एका प्रतिष्ठेच्या 'मेरी क्युरी' फेलोशिपसाठी त्यांची निवड होऊन दीपक डुबल हे स्पेन येथील संस्थेत संशोधन करण्यासाठी गेले.
दीपक प्रकाश डुबल (जन्म : किल्ले मच्छिंद्रगड-वाळवा तालुका-सांगली जिल्हा, इ.स. १९८६) हे स्पेन देशातील बार्सिलोना येथील कॅटलन इन्स्टिट्यूट ऑफ नॅनोसायन्स अँड नॅनोटेक्नॉलॉजी या संस्थेत संशोधन करणारे एक मराठी वैज्ञानिक आहेत.
नारायण गोविंद ऊर्फ नानासाहेब चापेकर (जन्म : मुंबई, महाराष्ट्र, ५ ऑगस्ट १८६९; - बदलापूर , ५ मार्च १९६८) हे मराठीतले ऐतिहासिक विषयावर लिहिणारे एक भाषातज्ज्ञ संशोधक लेखक, समीक्षक व कोशकार होते.
चापेकरांनी सेवानिवृत्तीनंतरच्या काळात 'भारत इतिहास संशोधक मंडळ', 'मराठी ग्रंथोत्तेजक सभा', 'राजवाडे संशोधन मंडळ', 'धर्मनिर्णय मंडळ' आदी अनेक संस्थांमधून काम केले.
बदलापूरची ओळख जागतिक पातळीवर करून देण्यात अग्रणी ठरलेल्या नानासाहेब चापेकरांच्या स्मृती जपण्यासाठी शहरातील साहित्यप्रेमी एकत्र आले आहेत.
नानासाहेबांचे साहित्य लोकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी आणि त्यांची ओळख नव्या बदलापूरला देण्यासाठी नीलफलक, साहित्य जनआवृत्ती व स्मारकाच्या माध्यमातून प्रयत्न केले जाणार आहेत.
१९२५ साली प्रथम वर्ग न्यायाधीश म्हणून निवृत्त झाल्यावर त्यांनी ठाणे जिल्ह्यातील बदलापूर येथे वास्तव्यास गेले, व अखेरपर्यंत तेथेच राहिले.
त्यादरम्यान त्यांच्या लक्षात आलं की केवळ भाषेच्या अडचणीमुळे भरतनाट्यमसारख्या सुंदर कलेचा आस्वाद उत्तर भारतीय रसिक घेऊ शकत नाहीत.
भरतनाट्यमचे मूळ सौंदर्य कायम राखत हिंदुस्तानी संगीतात हिंदी मराठी रचना त्यांनी सादर केल्या आणि या त्यांच्या प्रयोगाला समीक्षकांसह रसिकांचीही भरघोस दाद मिळाली.
नृत्यगंगा शैलीद्वारे अभिजात नृत्यात मोलाचे योगदान,नर्तनातील शुद्धता,सौष्ठव,सात्त्विक अभिनय आणि मराठी,हिंदी आणि इंग्रजी भाषेतून संवाद साधण्याची हातोटी ही त्यांच्या सादरीकरणाची वैशिष्टे आहेत.
आनंदासाठी कला,कलेसाठी कला आणि जीवनासाठी कला हे ब्रीद घेऊन त्यांनी१९८८ मध्ये समविचारी लोकांच्या बरोबर ‘कलावर्धिनी चॅरिटेबल ट्रस्ट ’ या कलेच्या प्रसार प्रचार करणाऱ्या संस्थेची स्थापना केली.
त्या शाळेत असताना गिरिजाबाईंनी शेजारच्या आजीबाईंना वाचून दाखविण्याच्या निमित्ताने त्यांनी हरिविजय, रामविजय, पांडवप्रताप या पोथ्या वाचल्या.
आणखीही काही पुस्तके प्रकाशित झाल्यावर गिरिजाबाई केळकरांनी ’पुरुषांचे बंड’ नावाचे नाटक लिहिले, आणि त्या मराठीतल्या पहिल्या स्त्री नाटककार झाल्या.
हे नाटक खाडिलकरांच्या ‘बायकांचे बंड’ या १९०७ मध्ये रंगभूमीवर आलेल्या लोकप्रिय संगीत नाटकाला सडेतोड प्रत्युत्तर म्हणून लिहिले होते.
दि.२८-१-२००३ रोजी ही एर लाइन प्रशिद्धी प्राप्त एर लाइन्स संघटनाची सभासद झाली आणि आपल्या विमान सेवेचे जगाच्या कानाकोपऱ्यात जाले पसरविले.
सिवाय नियमित प्रवास मार्गात प्रवाश्यांच्या मागणीप्रमाणे आणि आकर्षणाप्रमाणे या कंपनीने ऋतु मानाप्रमाणे मार्ग तयार केले आहेत त्यात बृनेरी,न्हा ट्रांग, किकीहर,झङ्ग्जियाजी यांचा समावेश आहे.
एशियाना युरोप,बृसेल्स,मिलान,ओसलो,व्हिएन्ना,अमेरिका,अटलांटा, डलास,मियामी,पोर्टलंड,यांना येणे जाणे या दोन्ही सेवा देऊ शकत नाही.
कोरिया, मंगोलीयाकडून कायदेशीर प्रवाशी हक्क प्राप्त झाले तर मे २०१४मध्ये बार्शीलोणीयासाठी विमान सेवा देण्याचे कंपनीचे जोरदार प्रयत्न चालू आहेत.
सन २००१ मध्ये प्रदूषण मंत्रालयाने एशियाना एर लाइन्सला ‘ विमान सेवा व्यवसायात मित्रत्व जपणारी, प्रदूषण मुक्त करणारी’ पहिती विमान कंपनी म्हणून गौरव केला.
प्रदूषण मुक्त वातावरण असावे असे वाटणाऱ्या इतर विमान कंपन्यांनी याची दाखल घेतली आणि प्रदूषण कमी कसे करता येईल याची माहिती मिळवून या उपक्रमात सामील होणाराणा आधारभूत सुविधा प्राप्त करून देणेची तसेच सहभागी करून तेथेच सेवा देणेची कार्यवाही केली.
एशियाना एरलाइन्सची स्थापना देशात खुली अर्थ व्यवस्था धोरण राबविले म्हणून नाही तर देशात स्पर्धात्मक परिस्थिति निर्माण झाली म्हणून झाली॰ हिची स्थापना कुम्हो असीयांना ग्रुप ने केली.
सन २००७ पर्यन्त कंपनीची मालकी खाजगी गुंतवणूकदार , कुम्हो ऊध्योग , कुम्हो पेट्रोकेमिकल , फॉरेन इन्व्हेस्टर्स , कोरिया डेवलपमेंट बँक , इतर %.८३%) असी होती.
ह्या एरलाइन्सचा देशांतर्गत वाहतूकीचा हब गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि आंतरराष्ट्रीय वाहतूकीचा हब इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथे आहे.
फेब्रुवरी २००६ मध्ये एशियाना एर लाइन कंपनीने कुमहो एशियाना ग्रुप सारख्या इतर पेरेंट कंपन्याशी एकसुत्रता राखण्याच्या दृष्टीने स्वताहाचा चेहरा परिवर्तन केले.
प्रथम वर्ग,व्यवसाय वर्ग,किफाइति वर्ग असे जे प्रवासाचे वर्ग होते त्यात बदल करून त्याला प्रथम, व्यवसाय,प्रवास वर्ग असे अनुक्रमे नामकरण बदल केले.
एशियाना एर लाइन कंपनी प्रशिद्ध विमांन कंपनीच्या संघटनेची घटक आहे तरी सुद्धा एप्रिल २०१४मध्ये या कंपनीने खालील विमान कंपन्याशी कायदेशीर भागीदारी करार करण्याचे ठरविलेले आहे.
एर अस्ताना, एर बूसान, , एर मकायू,चायना सौथर्ण एर लाइन्स , एटीहाड एर वेज, जेटब्ल्यु एयरवेज, म्यानमार एयरवेज इंटरनॅशनल, कुयान्तास, कतार एयरवेज, ७ एरलाइन्स, शांडोंग एरलाइन्स, श्रीलंकांनाईर्लीनेस.
कोरियन एर खालोखाल दक्षिण कोरियामधील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी विमान कंपनी असलेली एशियाना एरलाइन्स कोरियामधील १४ तर जगातील ९० शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवते.
पहिला भाग तत्त्ववेत्त्यांच्या जीवनाचा, त्यांच्या तत्त्वज्ञान निर्मितीच्या पार्श्वभूमीचा व पूर्वसुरींच्या तत्त्वज्ञानाचा आणि शक्य होईल तिथे त्यांच्या सामाजिक, राजकीय पार्श्वभूमीचा परिचय दिला आहे.
खंडाच्या दुसऱ्या भागात तत्त्ववेत्यांनी आपले तत्त्वज्ञान ज्या ग्रंथात, लघुग्रंथात मांडले त्यातील त्यांचे तत्त्वज्ञान स्पष्ट करणाऱ्या मुख्य निवडक वेच्यांचे, उताऱ्यांचे भाषांतर दिले आहे.
"प्रा. दि.य. देशपांडे यांचे तत्त्वचिंतन" , खंड १५ : अंक १ मे १९९३ संपादक : सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे आणि प्रदीप प्रभाकर गोखले,तत्त्वज्ञान विभाग, पुणे विद्यापीठ
"प्रा. दि.य. देशपांडे यांचे तत्त्वचिंतन" , खंड १५ : अंक २ ऑगस्ट १९९३ संपादक : सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे आणि प्रदीप प्रभाकर गोखले , तत्त्वज्ञान विभाग, पुणे विद्यापीठ
देशपांडे यांच्या मराठी लेखनापैकी पाश्चात्त्य-युरोपीय तत्त्वज्ञानासंबंधी जास्त अचूक माहिती देणारे तीन ग्रंथ - प्रज्ञावाद : अर्वाचीन पाश्चात्त्य तत्त्वज्ञान, अनुभववाद : अर्वाचीन पाश्चात्त्य तत्त्वज्ञान आणि कांट : अर्वाचीन पाश्चात्त्य तत्त्वज्ञान.
य देशपांडे यांचे विचार सुस्पष्ट करण्यासाठी त्यांच्या हयातीत "प्रा. दि.य. देशपांडे यांचे तत्त्वचिंतन" या नावाचा विशेषांक दोन खंडांत प्रसिद्ध केला.
मराठी वाचकांना तत्त्वज्ञानाचा परिचय करून देण्यासाठी देशपांडे यांनी ‘आजचा सुधारक’ मासिक सुरू करून आगरकरप्रणीत विवेकवाद जोपासण्याचा आणि तत्त्वज्ञानाचा परिचय करून देण्याचा प्रयत्‍न केला.
उलट 'बहोत मुश्किल है, सिर्फ एक जनम में नहीं आती, और हमारे शागीर्द बनने बगैर कुछ नहीं मिलेगा, कुछ नहीं समझेगा' असलीच काहीतरी उर्मट उत्तरे मिळण्याचा तो काळ होता.
अशा त्या काळात दक्षिण महाराष्ट्रातल्या मिरज या संस्थानी गावातल्या एका २९ वर्षे वयाच्या पंडित विष्णू दिगंबर पलुसकर नावाच्या एका तरुणाने भारताच्या अखंड पंजाबातल्या लाहोर नावाच्या शहरात, ५ मे १९०१ रोजी 'गांधर्व महाविद्यालय' या नावाची एक संस्था स्थापन केली.