polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Тус багийг 1899 оны хоёрдугаар сарын 4-нд «Хөлбөмбөгийн Вердер баг» нэртэйгээр дээд сургуулийн хэсэг оюутнууд байгуулсан гэх бөгөөд тэргүүн лигтээ дөрвөнтөө түрүүлж, зургаан удаа «Германы цомын» эзэд болж байсан Германы хөлбөмбөгийн хөгжлийн түүчээ болсон баг билээ.
Бременийнхэн анх удаагаа зохиогдсон 1960 оноос эхлэлтэй «Германы цомын» тэмцээнийн 1960–61 оны улирал анхны аваргаар тодорч байсан бол Бундеслиг байгуулагдаад байсан хоёр дахь жил нь буюу 1964–65 оны улиралд түрүүлж лигийн анхны түрүүгээ авч байв.
1937 - АНУ-ын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Франклин Д.Рүүзвельт, дэд ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Жон Ненс Картер нар хоёр дахь бүрэн эрхийнхээ тангаргыг өргөв.
АНУ-ын Үндсэн хуулийн 20 дахь нэмэлт өөрчлөлтөөр 1-р сарын 20-ны өдөр шинээр сонгогдсон ерөнхийлөгч тангараг өргөдөг байхаар хуульчилжээ.
2001 - Филиппиний Ерөнхийлөгч Жозеф Эстрада хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн илрүүлсэн мэдээлэл, олон нийтийн тайван жагсаалын улмаас эрх мэдлээ шилжүүлж, албан тушаалаа өгөв.
2018 - Афганистаны нийслэл Кабул хотын "Интер-Континентал" зочид буудалд зэвсэгтэй таван этгээд халдаж, цагдаа нартай 12 цаг сөргөлдсөний эцэст 40 хүн амиа алдан, олон тооны хүн шархаджээ.
Невилл 1990 оны эхээр Алекс Фергюсоны ирээдүйн болсон «Фергийн Фледлигсчүүдийн» эгнээнээс Пил Невилл, Райан Гиггз, Дэвид Бекхэм, Никки Батт болон Пол Скоулз нарын хамт олонд танигдах болж, 1994-95 оны улиралд баруун чиглэлийн арын хамгаалагч Пол Паркерийн оронд үндсэн бүрэлдэхүүнд багтсан байна.
Энэ байрлалаас Ирландын Денис Ирвиний төвийн байрлал болон довтлогооны бүсийн баруун жигүүрийн хагас хамгаалагч Ли Шарпын эрсэг жигүүрт гарч байрлал сэлгэн тоглохын сацуу Бекхэмийг баруун чиглэлээс дэмжин тоглодон байв.
Түүний ах Эвертон болон Манчестер Юнайтед багийн тоглогч асан Премьер лигийн алдартнуудын нэг Пил Невилл, эгч Трэси Невилл нэтболлын шигшээ багийн тоглогч, ээж Жилл нь Бари багийн нарийн бичиг, аав Невилл Невилл нь крикетийн «Ланкашир» багийн тоглогч юм.
Невилл Эмма Хэдфилд гэгч эмэгтэйтэй 2007 оны зургаадугаар сарын 16-нд гэр бүл болсон бөгөөд 2009 оны нэгдүгээр сарын 11-нд анхны хүүхэд Молли охин нь, хоёр дахь охин Сопи нь 2010 оны гуравдугаар сарын 25-нд мэндэлсэн ажээ.
Гари Невилл Премьр лигт найман түрүү, АХХ-ны гурав, Аваргуудын лигийн хоёр, Олон улсын цом, «ФИФА-гийн клубүүдийн ДАШТ» болон Лигийн тус бүр нэг цомыг хүртсэн юм.
Түүний хөлбөмбөгийн замналын тухайд 1989 онд Францын «Конти Булонь» хэмээх өсвөрийн багт элсээд 13 нас хүртлээ тоглосон байх ба Лилл багтай холбогдон гурван улирлыг үджээ.
Рибери Францын шигшээ багийн анхны гараагаа 2006 оны тавдугаар сарын 27-нд Мексикийн шигшээгийн эсрэг 74 дэх минутанд довтлогч Давид Трезегегээр сэлгэгдэн хийж байв.
Анхны гоолоо 2006 оны ДАШТ-ий Испанийн шигшээ багтай хийсэн тоглолтонд оруулсан бол онцлох тоглолт нь шигшээ тоглолтын Италийн шигшээ багтай хийсэн тоглолт байв.
2007 оны зургаадугаар сарын 7-нд Германы Бавари Мюнхен багтай дөрвөн жилийн гэрээг 25 сая еврогоор байгуулсанаа албан ёсоор зарлан Марсель багийн солилцоо наймааны шинэ түүхийн хуудсыг нээсэн юм.
Энэ үеэс хойш , , гэх мэт цувралуудаа гаргаж эхэлсэнд цуврал нь Тиестог алдар хүндийн тавцанд хүргэсэнээр зогсохгүй, электро хөгжмийг дэлхийн түвшинд өндөр байр сууринд аваачсан сайн бүтээл болж чадсан.
1998 онд нутгийн анд болох Фелли Корстентэй хамтран хэмээх нэрийн доор , , болон хэмээх гайхалтай мөрөөдлийн транс дуунуудыг бүтээж өөрсдийн нэр хүндийг өндөрт өргөж, электро хөгжмийн ертөнцийг мөрөөдөлд умбуулсан гайхалтай хамтрагчид байсан.
Тэрээр 8 настайгаасаа эхэлж хөгжимд сонирхолтой болж улмаар цаг хугацаа өнгөрч өнөө цаг ирэхэд электро хөгжмийг сонгож, түүгээрээ мэргэшин жинхэнэ амьд домог болсон дэлхийн номер нэг юм.
“”-т ажиллаж байх хугацаандаа тэрээр ихэнхдээ шинэлэг , болон Мадоннагийн зарим дуунуудийг тоглодог байсан бөгөөд Мадоннагийн хэмээх дууг “” клубт тэрээр хит болгож чадсан байна.
Карло Анчелотти (, 1959 оны зургаадугаар сарын 10-нд Режо-Эмилиа дүүргийн Режоло хэмээх бага хотод төрсөн) нь 1979-1992 оны хооронд хөлбөмбөгчин, 1995 оноос одоог хүртэл дасгалжуулагчаар спортын замналаа үргэлжлүүлж яваа Италийн хөлбөмбөгийн мэргэжилтэн юм.
Одоо Челси багийн дасгалжуулагчаар ажиллаж байгаа Анчелоттиг Парма, Рома, Милан болон Италийн шигшээ багуудад хагас хамгаалагчаар тоглож байх үед нь Карлетто, Терминатор гэх зэргээр хочлодог байлаа.
РоулингийнАнглийн Эзэнт гүрний одонт зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн уран зөгнөлт, адал явдалт Харри Поттэр цуврал киноны Харри Поттер-ын дүрээр олны танил болсон билээ.
2012 онд тэрээр Харри Поттэр цувралын дараа "Сүүдэрт эмэгтэй" хэмээх аймшгийн кино болон зохиолч Аллен Гинсбэргийн бодит түүхэн амьдралыг харуулсан "Хайртуудыг чинь хөнөөнө" хэмээх кинонд тоглож тэсрэлт хийжээ.
Тэрээр өөрийн үндэс угсааны тухайд түүний ээж еврей хүн учир тэр өөрийгөө еврей гэж үздэг ба нэгэн удаа өгсөн ярилцлагадаа "би еврей гэдэгтээ итгэдэг, гэвч үнэндээ би чинь англи хүн шүү дээ" гэжээ.
2010 оноос 2012 он хүртэл тэрээр Росанна Кокертэй болзож байсан бөгөөд 2012 оны 10 сараас эхлэн "Хайртуудыг чинь хөнөөнө" киноны жүжигчин Эрин Дарктай болзож эхэлсэн бөгөөд хосууд 2014 онд сүй тавьсан хэмээн мэдээлсэн.
Үүний зэрэгцээ хөгжлийн бэрхжээлтэй иргэдэд зориулсан саадгүй сууц, ахмадуудын сууцыг шинжлэх ухааны ба хэрэглээний барилгын судалгаанд харгалзан үзэх шаардлагатай.
Ерөнхий барилгын судалгааны зорилго нь шинэ барилгын материал болон түүний хэрэглээг турших ба нэвтрүүлэх, барилгын шинэ төрөл ба аргуудыг турших болон нэвтрүүлэх мөн сууцны барилгыг аль болох амьдралд ойртуулан сайжруулах зорилготой.
Ерөнхий барилгын судалгаа нь гол нь сууцны барилгын өртгийг бууруулах чиглэгддэг бөгөөд сүүлийн үед мөн эрчим хүчний хэмнэлттэй, хүрээлэмжид ээлтэй барилгад чиглэх болсон.
Мухаммад Хосни Сайид Мубарак ( ; товчоор Хосни Мубарак; ; ; 1928 оны 5 сарын 4-нд төрсөн, 2020 оны 2 сарын 25-нд Каирт нас нөгчсөн) нь Арабын Бүгд Найрамдах Египет Улсын 4 дэх ерөнхийлөгч юм.
Тэрээр 1975 онд дэд ерөнхийлөгчөөр томилогдож, улмаар ерөнхийлөгч Анвар Эль-Садатыг алагдсаны дараа 1981 оны 10 сарын 14-нөөс ерөнхийлөгчийн албан тушаалыг хашиж байна.
Улмаар 2 сарын 5-нд Мубаракийг оролцуулаад, эрх баригч Үндэсний Ардчилсан Намын удирдах албан тушаалтнууд нам дахь албан тушаалаа шилжүүлэхээр болсон тухай Египетийн төрийн мэдээллийн хэрэгслүүд мэдээлжээ.
Энэ бүхний эцэст, 2011 оны 2 сарын 11-нд дэд ерөнхийлөгч Омар Сулейман Мубарак огцрох болсныг зарлаж, засгийн эрхийг Зэвсэгт хүчний дээд зөвлөлд шилжүүлснээр 18 өдөр үргэлжилсэн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн түүний 30 жил үргэлжилсэн засаглалыг түлхэн унагасан билээ.
1540 онд Италийн металлургч В.Бирингуччно пиролюзит хүрэн өнгөтэй, хайлдаггүй бөгөөд шил шаазан эдлэлийг ягаан өнгөтэй болгоход хэрэглэдэг гэж бичсэн байна.
Тэрээр пиролюзит гэдэг эрдэс бодис бол хар магнези гэж нэрлэдэг шинэ шороо юм гэж тодорхойлолт өгөөд, түүнийг шатаасан шохой, цагаан магнези оксидтой хольж андуурч болохгүй гэжээ.
Тэрээр 1774 онд пиролюзитыг судалсан гурван жилийнхээ дүнг эмхтгэж “Манганц түүний шинж чанарын тухай” гэсэн илтгэлийг Стокхольмын акедемид хэлэлцүүлсэн байна.
Тэрээр үлэмж утга төгөлдөр энэ ажилдаа хоёр металл “бари, манганц” байна гээд хийн байдалтай хоёр элемент “хожмын хлор, хүчилтөрөгч” хоёрыг тодорхойлж бичсэн байна.
Ингээд И.Ган нүүрсний тыгельд пирольюзитийн нунтгийг буталсан нүүрс, тос хоёртой хольж хийгээд бүтэн цагийн турш хүчтэй улайсгахад анх авсан пирольюзитаас ойролцоогоор гурав дахин бага жинтэй металл үүсчээ.
6сарын 27нд И.Ганаас шинэ металлын дээжийг хүлээн аваад К.Шееле найздаа пирольюзитаас гаргаж авсан бүх зүйл бусад металлуудаас ялгаатай төмөртэй төстэй шинэ заримдаг металл гэж бичжээ.
И.Ган, К.Шееле хоёртой ямар ч холбоогүйгээр 1785 онд Германы химич И.Илземен пиролюзитийг хайлуур жонш, шохой нүүрсний нунтагтай хольж халаагаад металл манганыг гарган авчээ.
Манганы дигалогенууд нь ионы холбоо зонхилсон усгүй буюу талстгидрат нэгдлүүд байдаг бөгөөд тэдгээрийг металл манган буюу -ыг халаалтын дор галоген, галогент устөрөгчөөр үйлчилж авдаг.
1775 - Америкийн хувьсгал: Америкийн колони даяар дэгдэж, эрчийг авах болсон тусгаар тогтнолын хөдөлгөөнийг дарах зорилгоор Их Британийн усан цэргүүд эрэг орчмын бүсийг хамгаалалтад авав.
Хамгийн жижиг сэлүүр хөлтөн болох Галапагос далайн хав нь 30 кг жинтэй, 1.2 м урт бол хамгийн том зүйл болох Өмнөдийн далайн заан эр нь 4 м гаруй урт, 2200 кг жинтэй байдаг.
Юань улсын хилийн цэрэгтэй тулалдснаас дайн дэгдэж, Юань улсын Чунхур ноёноор удирдуулсан цэргүүд Эсэнбөхийн өвөл, зуны ордыг эзлэн сүйтгэжээ.
Кебек бөө мөргөлтөн байсан бөгөөд улс орондоо шудрага байдал тогтоохын төлөө, лалын шашинтныг энэрч хамгаалхын төлөө, албат нарынхаа аятай байдлын төлөө тэмцэж байлаа.
Монголын байлдан дагууллын өмнөх үеийн Дундад Азийн түүхээс үзэхэд Хорезм шах Мухаммед өөртөө үнэнчээр зүтгэж, цэргийн гавъяа байгуулсан нүүдэлчин язгууртануудад улсын газрын сангаас шагнал болгон газар таслан өгч байв.
Мянганы ноёд “тухайн мянганы газрыг бүрэн гүйцэд өмчлөгч бус харин хагас эрхтэй өмчлөгч төдий бөгөөд мянганы ноён харъяат мянганаа үе улиран эзэмших боловч түүнийгээ бутлан хувааж бусдад шилжүүлэх, наймаалах эрхгүй байсан юм” хэмээн монголын нэрт түүхч Ш.
Цагадайн улсын газар нутгийн суурьшмал хэсэг нь болох Мавереннахр их хааны мэдэлд байсан ахул нүүдэлчин хэсэг болох Долоон гол Или голын сав газрын дээд эзэн нь Цагадай болон түүний ургийнхан байв.
Учир нь улсын газрын сангаас икта болон соёрхолын газрыг таслан өгч байсан бөгөөд уг санг арвижуулах эх үүсвэр сүүлдээ бараг үгүй болсон тул дээрх дүгнэлт бодит байдалтай нийцсэн аж.
Гуравт, монголчууд эзлэгдсэн орнуудад орон нутгийн засаг захиргааг орон нутгийн язгууртанд үлдээдэг байсан ахул, тэдний дэргэд монгол түшмэл-захирагч заавал тавьдаг ажээ.
Тэдгээрийн гол үүрэг нь: 1/ хүн амын тооллого явуулна, 2/ орон нутгийн хүн амаас цэрэг эрс татна, 3/ өртөө шуудан зохион байгуулна, 4/ алба гувчуур хураана, 5/ ордонд алба, албан татвар хүргүүлнэ, 6/ орон нутгийн засаг захиргааг хянана.
Эзлэгдсэн оронд захирагчаар харь хүнийг томилон ажиллуулж байсан нь тухайн албан тушаалд томилон ажиллуулах чадвартай монгол тушмэл байгаагүйгээс бус харин энэ байдал нь эзлэгдсэн орны талаар явуулж байсан монгол төрийн бодлоготой шууд холбоотой юм.
Монголын хаадууд эзэлж авсан орнуудын нийгэм эдийн засгийн бүтцийг нь тухай бүрд эвдэж ард түмэнд нь өөрийн засаг захиргааны тогтолцоог хүчээр тулгаж байгаагүй бөгөөд үүнийг зугуухан шат дараалалтай хийж байсныг онцлон тэмдэглүүштэй.
Эзлэгдсэн орны ард түмнийг юуны өмнө оюун санаагаар нь барьж байхыг илүүд үзэж байсан тул тухайн ард түмний сэтгэл санаанд бүх юм хэвийн, өвөг дээдсийн хуучин уламжлал заншлаар явагдаж байна гэдгийг ойлгуулах нь чухал байлаа.
Махмуд Ялавачийн хувьд тэрээр Чингис хааны итгэлийг олсон монголын төрд үнэнчээр зүтгэж байсан харь гаралтай төрийн зүтгэлтэн байсан тул Монголын их хаадууд түүнд болон түүний үр хүүхдүүдэд бүрэн итгэж тэднийг Мавереннахр, Дорнод Туркестаны захирагчаар үе улируулан томилж байв.
Түүний дараа 1370 он хүртэл 22 жилийн турш бодит эрх мэдэлгүй болж, монгол, түрэг угсааны ноёдын гар хурууны тоглоомын хүүхэлдэй болсон Баян-Кули, Төмөр шах нар ээлж дараалан хаан ширээнд сууж байв.
Бузаны тухай Ибн-Батутта өгүүлэхдээ түүнийг лалынханд дургүй харин загалмайтнууд болон еврей нарт их талтай байсан учир тэдэнд сүм хийдээ сэргээн босгох боломж олгосон гэжээ.
Гэлээ хэдүй ч Дува хан идэвхитэй үйл ажиллагаа өрнүүлж Монголын эзэнт гүрний хэмжээнд дөрвөн улсыг холбооны хэлбэрээр нэгтгэж худалдаа арилжаа хөгжүүлж тогтмол харилцаа холбоог тогтоох санал дэвшүүлэн, түүнийгээ хэрэгжүүлэх гэж хөөцөлдөж байжээ.
Тусгаар улсуудын тэргүүн нар нь эзэнт гүрний их хааны билэгдлийн удирдлагын дор бие биетэйгээ эвтэй найртай аж төрөх ёстой бөгөөд худалдаа наймаагаа бүх Монгол гүрний хэмжээнд явуулна гэжээ.
Аригбөх Цагадайн улсаас авахуулхаар илгээсэн элч нарыг Алгуй удаан хугацаагаар саатуулж улмаар ноёдын зөвлөлгөөнөөр хэлэлцэн тэдгээр элч нарыг бүгдийг нь алж хороож байжээ.
Бира “Үнэн хэрэг дээрээ чухамхүү Алугу хан л Цагадайн Монгол хант улсыг байгуулсан ажээ. Тэрээр Төв Азийг бүхэлд нь өөрийн эрхшээлд авч, Цагадайн хуучин эзэмшил нутгийг өргөтгөн тэлжээ” гэсэн байна.
Эзлэгдсэн газар орныг аль болох оновчтой захирахын тулд Чингис хаан тухайн орон нутгийн онцлогийг сайн мэдэх хүнийг захирагчаар томилж монгол даргач нарыг түүний мэдэлд өгдөг байв.
Жишээлбэл, Рашид ад-дины мэдээлснээр, Аму-дарьяа мөрнөөс өмнө тийш монголын эзлэсэн газар, өөрөөр хэлбэл, Хорасан, Ираныг уйгар гаралтай Куркузэд захируулсан бөгөөд тэр нь Хорасан, Мазендараны хэргийг хөтөлж цэгцэлсэн аж.
Өгэдэй хааныг 13 жил төр барихад түүний өмөг түшиг болж байсан Цагадай их хааны ахын хувьд, “Их засаг” хуулийг гарамгай мэдэх хүний хувьд Их Монгол Улсыг бэхжүүлэх үйлсэд бүхий л оюун ухаан, зүрх сэтгэлээ зориулсан юм.
Цагадай “эцгийгээ нас барсны дараа эзэгнэл нутагтаа байх болж түүнд нь Уйгурын нутаг, Хара Киданы хуучин эзэмшил, Мавереннахр багтаж байлаа” хэмээн Ж.Ж.
Бартольд бичихдээ: “Чингис хааны нөгөө хоёр хүү болох Цагадай, Өгөдэй нарт чухам хэзээ хувь олгосон тухай бидэнд мэдээ хараахан алга. Тэдний хувь газрын тухай хамгийн эртний мэдээ сэлтийг бид энэ нутгаар 1221 онд очихдоо,1223 онд буцахдаа дайран өнгөрсөн Чан Чуний тэмдэглэлээс олж үзэж болно. Цагадайн орд энэ үед Илийн урд биед байрлаж байв” гэжээ.
Тэрээр 1222 онд Чингис хаантай уулзахаар Дундад Ази руу одохдоо болон 1223 онд түүнтэй уулзаад буцахдаа Цагадайн өргөөгөөр дайран өнгөрсөн тухай тэмдэглэсэн байна.
Зарим судлаачдын үзэж буйгаар “гадаадыхныг монголчууд албандаа татан оролцуулдаг байсан нь нүүдэлчид өөрсдөө соёлоор дорой, эзлэгдсэн ард түмнийг удирдах арга туршлагагүйгээр тайлбарлагдана” гэжээ.
Чингис хаан Дундад Азийг эзлэж авмагц гурван хөвүүддээ эзлэсэн орны нутгийг хувааж өгсөн нь угтаа дайны хөлд нирвэгдсэн эдгээр газар орныг эзний ёсоор хандаж өөд татах зорилго агуулж байв.
Хар Киданчууд 936 оноос 1122 он хүртэл Бээжинг захирч байгаад 1128 онд зүрчдийн “Алтан хаанд” хөөгдөн Бээжингээс зугтан гарч Тэнгэр уулын баруунтаа очсон байна.
Тэгэхдээ тэдний нэг хэсэг, тухайлбал Долоон гол хавийнх нь бөө мөргөлтөн, зарим нь несториан, лалын шашинтан, харин Кашгар, Яркенд, Хотаны оршин суугчид толгой дараалан мусульманчууд байсан аж.
Дээрх мэдээг тулгуурлан үзвээс Чингис хаан, Цагадайд хувь болгож Или голын сав, Долоон гол, Кашгарын нутаг дэвгэр буюу хуучин Хар Киданы нутаг дэвсгэрийг таслан өгчээ.
1229 онд эцгийнхээ их орд суусан Өгэдэй хаан, зүрчидийн Алтан улс руу дайн хийж эзлээд 1236 онд “ Хятадын нутгийг ноёд болон хааны ах дүү нартаа хуваан эзэмшүүлэв. …Цагадайд Тай-юань-фү, Гүюгт Да-минь-фү, … Цагадайд Даньцзинь… өгчээ. Хаан газар сайгүй дарга нарыг тодруулж, тухайн нутагт орлого цуглуулах түшмэдийг тавьжээ. Тэнд хаадын зарлиггүйгээр хэн ч газрын түрээс авах, цэрэг татахыг зүрхэлдэггүй байлаа” хэмээн Н.Я.
Францын Ардын хөдөлгөөний нэгдсэн намын төлөөлөл тэрээр 2007 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулиар Социалист намын Сеголен Руаяльийг 10 хувийн саналын илүүгээр ялж, 2007 оны тавдугаар сарын 16-нд тангарагаа өргөн үүрэгт ажилдаа томилогдсон.
Баримтат киног улс орны дотоодод болон гадаадад болж байгаа чухал үйл явдлыг үзэгчдэд шуурхай мэдээлэх зорилго бүхий кино мэдээлэл, кино нийтлэлийн хэлбэрээр дүрийг тодруулж хийсэн бүрэн хэмжээний баримтат кино гэж хоёр ангилдаг.
Кино урлагийн эх үүсвэр 1895 онд Францын иргэд ах дүү Люмьерүүд хөдөлгөөнт дүрийг дэлгэцэнд гарган үзүүлэх аппарат бүтээж, Парисын “Гран – Кафе”-д кино үзлэгийг зохион байгуулснаар тавигдсан гэж үздэг.
Манайд 1935 онд Улаанбаатард “Монгол кино” студи байгуулагдаж, 1936 онд “Майн нэгний 47 жилийн ой”, “Октябрийн хувьсгалын 19 жилийн ой”, “Улсын баяр наадам” зэрэг кино мэдээгээр гараагаа эхэлжээ.
Монголын баримтат киноны хөгжилд Цэвээний Зандраа, Жамьянгийн Бунтар, Ойдовын Уртнасан, Бадрахын Сумхүү, Равжаагийн Доржпалам, Цэвэлмаагийн Наваан, Дэмидийн Хишигт, Дагвын Содном зэрэг кино урлагийн нэрт уран бүтээлчид томоохон хувь нэмэр оруулсан байна.
Сайдаар ажилласан таван жилд Энэтхэгийн эдийн засгийг чөлөөлөх бүтцийн шинэтгэл явуулсанд амжилттай байж хярмралаас гарсан ба 1996 оны сонгуулиар Энэтхэгийн үндэсний хурал нам нь олонхийн санал авч чадаагүй ч Манмохан Синг эдийн засагч алдартай байж Энэтхэг улсын хурлын дээд танхимд сөрөг хүчний тэргүүн болжээ.
Судлаачдын үзэж буйгаар хамгийн томдоо 6 м урт, 1900 кг хүртэл байж болно хэмээж буй ч, Тайван, Австралийн далайд агнасан аварга цагаан загасны урт 7 м гаруй, 2500 кг жинтэй байв.
Тэпистри-г хөгжүүлэгчид нь шинэ хувилбар гаргах бүртээ үндсэн класс-аас уламжлагдсан дэд классууд бүхий оргиналь архитектур нь фрэймворкийг өргөтгөхөд хэцүү болж байгааг ойлгож байсан байна.
Тэпистри нь обьект хандалтат Жава вэб хөгжүүлэх фрэймворк бөгөөд -- дизайн загвар-г ашиглаж вэбийг апликэйшн хөгжүүлж байгаа мэт бичих бололцоо олгодог фрэймворк юм.
Тэпистри нь энгийн байдал, хэрэглэхэд амархан байдлыг гол зорилгоо болгодог фрэймворк бөгөөд программистуудын ажлыг хөнгөвчилж, Тохиргооноос илүү Бичиглэл чухал гэсэн уриатай.
Компонентүүд нь үндсэн ба нэмэлт зэргээр хуваагдан байрлах ба үндсэн компонентүүд нь апликэйшныг бүрдүүлэх , оролтын нөөцүүд, тогтмол обьектүүд зэргээс тогтдог.
Тэрээр барууны хөгжингүй орнуудын туслалцааг авч Монгол орноо татан босгох талаар ээлжит улсын бага хурлуудаар удаа дараалан саналаа оруулж байсан ба Монгол улсын мөнгөн тэмдэгтийг Монгол доллар болгох саналаа ч илэрхийлж байжээ.
1919 онд Гаалийн хорооны түшмэл байхдаа Зүүн хүрээний нууц бүлгэмийг үүсгэн байгуулсан ба улмаар Ноёдын бүлгэм, Консулын дэнжийн нууц бүлгэмтэй нэгдэн 1920 оны 6 дугаар сарын 25-ны өдөр Монгол Ардын Намыг үүсгэн байгуулалцаж намын анхны даргаар 1921 оны 3-р сард сонгогдон ажиллажээ.
Солийн Данзан нь Монгол улсын төрийн зүтгэлтэн, 1921 оны Ардын хувьсгалын анхны долоогийн нэг, Монгол Ардын Намын анхны дарга, Монголын орчин үеийн эдийн засгийн салбарыг үндэслэгч ч юм.
1924 онд Элбэгдорж Ренчино Коминтерны дэмжлэгтэйгээр Монгол Ардын Намын 3-р бага хурлаар Солийн Данзанг улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдүүлэн цаазаар авчээ.
Энэ үед нь Хааны бараа бологчид, Эзэн хаан ирж Шиао Янь Зигийн авч явсан дэвүүр, зургийг харснаар Шиао Янь Зиг өөрийн охин хэмээн андуурч түүнд Гэгэ буюу Гүнж цол олгож ордонд авчирдаг.
Мөн Шиа Зэ вэй-н ах Буюу 5агь ханхүү Юүнци болоод Хааны торгон цэрэг түүний баруун гар болох Фү ноёнтны том хүү Фү Ар Хан нар нь Шиа Зэ Вэй Шиа Янь Зи нарыг солигдсоныг тэднээс сонсож мэдсэн юм.
Тэднийг хайр сэтгэлийн холбоотой болсоноос хойш нэлээдгүй хугацааны дараа Юүн Ци нь түүний хуурамч дүү болох Шиа Ян Зид сэтгэлтэй болсон тухайгаа хэлдэг.
Хаан эзэн Шиа Зэ Вэйг Мин Жү гэгэ-д өргөмжилж Шиа Ян Зи гийн гэгэ хэргэмийг буцаах гэсэн ч хаан эзэн Шиа Ян Зи д туйлын их хайртай бөгөөд мөн түүний хүү болох 5Агь тай суух учир түүний гэгэ хэргэмийг буулгаагүй хэвээр үлдээсэн юм.
Тэд Хань Шаныг ордноос оргуулахын тулд арга сэдэж байтал Шиа Лин гэх эр гарч ирдэг адаг сүүлд нь тэр Шиа Лин Шиа Ян Зигийн төрсөн ах болж таардаг.
“Монголын үнэн” сонин “Орон бүхний пролетари нар нэгдэгтүн!” гэсэн уриатай, “Энэхүү Монголын үнэн хэмээх сэтгүүлийг дэлхий дахины эв хамтын интернационал намын Алс дорнодын хорооны монгол, төвдийн хэлтсээс тараана” гэсэн тайлбар бичээстэй хэвлэгдэж байжээ.
Тус сонин Монголын феодалын засаг төр, түүний мөн чанарыг илчилж, харийн булаан эзлэгчдийн түрэмгий ажиллагааг эсэргүүцсэн, Монгол орны гадаад байдал, Октябрийн социалист хувьсгал болон ард түмэн эрх чөлөөгөө олж авах арга зам, шинээр байгуулах засаг төрийн мөн чанар зэрэг асуудлыг олон талаас нь тайлбарлан таниулж, гадаадын эзлэн түрэмгийлэгчид, дотоодын дарлагчдаас улс орноо чөлөөлөх, ард түмний эрх ашгийг хамгаалах, Ардын журамт цэрэг элсүүлж, зэвсэгт тэмцэлд бэлтгэх, МАН-ын бодлого зорилтыг сурталчилж, хувьсгалын үйл хэргийг зохион байгуулах чухал хэрэгсэл болж байжээ.
Монголын хувьсгалчид Коминтерны Алс Дорнодын нарийн бичгийн дарга нарын газраас тусламж авахаар Эрхүү хотод байх хугацаанд тэдний идэвхтэй тус дэмжлэгээр гаргаж байсан анхны хувьсгалт нууц сонин юм.
Энэ сонин 38х54 см-ийн хэмжээтэй, 4 нүүртэйгээр чулуун бараар дугаар бүрийг 3000 хувь хэвлэж, ардын хувьсгалын партизан цэргүүдээр дамжуулан олон түмэнд тарааж байв.
1402 оны 6-р сарын 20-ны өдөр Ангора хотын хажууд болсон 300 мянган цэрэг, Энэтхэгээс авчирсан 32 байлдааны заантай монголын цэрэг туркийн талын хөлсний татар, серби болон Оттоманы эзэнт гүрний олон ард түмний төлөөлөгчдөөс бүрдсэн 200 мянган цэрэгтэй тулж дайсны хоёр жигүүр рүү хийсэн морин цэргийн дайралт, тэрчлэн 18 мянган татаруудыг урвуулан авснаар ялалт байгуулжээ.
Удсангүй Дундад Азийн томоохон хотуудын нэг болох Самарканд хотыг эзэлж нийтдээ 100 мянга орчим цэрэгтэйгээс 80 мянга орчим нь хот, цайз хамгаалдаг Төглөгтөмөр ханы эсрэг байлдааны ажиллагааг идэвхжүүлж дайн, байлдаанд хатуужсан хоёр мянган морин цэргээ удирдаж Төглөгтөмөр ханы цэрэгт хэд хэдэн удаа цохилт өгч 1370 онд Сырдарья мөрний нөгөө эрэг хүртэл элдэн хөөжээ.
1398 оны сүүлчээр эсэргүүцэл үзүүлсэн энэтхэгийн Дели хотод дөхөн очиж Махмуд Туклакийн удирдсан цэргийг бут ниргэж хүн ам олонтой, баян хотыг оргүй тонон дээрэмдэж тээвэрлэж болох эд зүйлсийг нь Самарканд руу илгээж бх байшин барилгыг нь нурааж газрын хөрстэй тэгшилжээ.
Эрх мэдлийн төлөө тэмцэлд зориг шулуудан боссон Доголон Төмөр туркмен омгуудын морин цэрэг захирч Балх омгийн захирагч, түүнчлэн Самаркандын эмир Хуссейн нартай цэргийн холбоо байгуулж голдуу узбек иргэдээс бүрдсэн Төглөгтөмөр, түүний хүү Ильяс Хожа нартай дайтаж төдөлгүй саяхны холбоотон Самаркандын эмир Хусейнд дайн зарлав.
Цэргийн хүчээ монголчуудаар бэхжүүлж мөн онд Амударья, Сырдарья мөрнүүдийн хооронд орших Мавераннахр мужийн эмирээр өөрийгөө өргөмжилж Самарканд хотыг нийслэлээр зарлаж нүүдэлчин омгуудын язгууртнууд, лалын шашны дээд лам нарын дэмжлэгтэйгээр Чингис хааны үр садын нэрийн өмнөөс бүх эрх мэдлийг гартаа төвлөрүүлжээ.
Түүнээс гадна байлдаанд үзүүлсэн гавьяаг нь үнэлж жагсаалын өмнө сайшаах, цалинг нь нэмэх, үнэт бэлэг, үнэт зэвсэг олгох, албан тушаал дэвшүүлэх, Баатар, Эрэмгий зоригт гэх зэрэг цол чимгээр урамшуулдаг байлаа.
Доголон Төмөр 1400 онд Сири улс руу аян дайнд мордохдоо, урьд нь эзлэсэн байсан Месопотамийн нутгаар дайрч Алеппо хотын ойролцоо хийсэн тулалдаанд сирийн эмирууд удирдсан туркийн цэргийг тэгш талд ялж дараа нь хот-цайзыг эзэлж мөн л үнсэн товрог болгосрн байна.
Гэтэл эрэмгий зоригоороо цэргүүдийн төдийгүй харьяат иргэдийн дотор нэр хүндтэй болж байгаа Доголон Төмөрт, Төглөгтөмөр хан дургүйцэн гадуурхах болсноос аргагүйд тулж жаран цэрэг дагуулан оргож Бадахшаны ууланд гарч нуугджээ.
Доголон Төмөр армийнхаа гол цөм болох морин цэргийг хөнгөн, хүнд гэж хувааж хөнгөн морин цэрэг нь нум, 18-20 сум, сумны 10 зэв, сх, хөрөө, шөвөг, зүү, бугуйл, ундны усны хүүдий, морьтой байх хийгээд 19 хөнгөн морин цэрэг аяны үед нэг морин тэргэнд эд зүйлсээ ачиж явна.
1361 онд Дундад Азид ихээхэн газар нутаг эзэмшдэг Чингис хааны удмын Төглөгтөмөр ханы албанд орж төдсөнгй ханы хүү Ильяс Хожийн зөвлөхөөр дэвшиж Кашкадариний вилайетийн захирагч болж тэр үед барулас овгийн иргэдээс бүрдсэн цэргийн багтай болсон байлаа.
Тэрбээр Төглөгтөмөр ханы цэргийг удирдаж байгаа хүү Ильяс Хожагийн нэрийн өмнөөс цайзуудын захирагч нарт хариуцсан цайзаасаа цэргээ авч Сырдарья мөрний цаад эрэгт гарах хуурамч тушаал өгч цайзуудыг эзгүйрсэн хойно нь бүгдийг нь дараалан булаан авчээ.
1398 онд Энэтхэгт нэвтэрч энэтхэгчүүд ялагдашгй гэж үзэж байсан Мератх хотыг бүсэлж газар доогуур нүх ухаж эхлэсэн нь удаашрахад залгамал шат ашиглан хотод нэвтэрч бүх иргэнийг нь хядсаны дараа цайзын хэрмийг нураав.
Хятад руу аян дайн хийхээр бэлтгэж байхдаа 1405 онд өөд болж гэрээслэл ёсоор нь эзэнт гүрний нутаг дэвсгэрийг нь хуваан авсан хөвгүүд нь хоорондоо дайтаж амьд үлдсэн цорын ганц залгамжлагч Шахрух нь 1420 онд Самарканд хотод эмирээр заларчээ.
Доголон Төмөр чин нэнч, байлдах ур чадвар төгс 313 дайчдынхаа хамт эрх мэдлийн төлөө тэмцлийг эхэлж тэд нар дотроос 10-г нь аравтын дарга, 100-г нь зуутын дарга, сүүлчийн 100 хнийг мянгатын даргаар томилж бусдыг нь шадар жанжнаа болгожээ.
Сирийг эзлэсний дараа туркийн эсрэг дайн эхэлж хилийн Кемак цайз, Сивас хотыг эзэлж Туркийн нэгдүгээр Баязид султанаас энхийн хэлэлцээ хийлгэхээр элч ирүүлэхэд тэднийг айлгах зорилгоор 800 мянган цэргийнхээ жагсаалыг харуулж байв.
Доголон Төмөр 1376 онд Чингис хааны удмын Тохтамыш жанжинд Алтан Ордны улсын хаан болоход нь цэргийн туслалцаа үзүүлсэн ч цаадахь нь хожмоо ачийг нь бачаар хариулж их хор учруулсан ажээ.
Доголон Төмөр эмир туршлагатай цэргийн даргын хувьд найдвартай хамгаалалтад онцгой анхаардаг, морин цэрэг дайралт хийхэд тохиромжтой, билчээр сайтай, ундны усны эх булаг сайтай газрыг зориуд сонгож тулалдаан хийдэг байв.