polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Объект хандлагат програмчлал гэдэг нь програмчлалын ойлголт бөгөөд компьютерийн програм зохиохдоо өгөгдлийг бүтэцлэж, методуудын харилцан үйлчлэлийг тодорхойлохдоо ашигладаг.
Жишээлбэл таны ширээн дээрх аяга, халаасанд байгаа түлхүүр, гадаа байгаа байшин зэрэг нь бүгд объект мөн бөгөөд програм зохиогч эдгээрийг тус бүрд нь компьютер болон өөр нэг програмист ойлгох хэлээр тэмдэглэх зорилгоор энэхүү ОХП гэх ойлголт бий болсон.
1913 - Вьенна хотод болсон орчин үеийн хөгжмийн зохиолчид болох Арнольд Шоенберг, Альбан Берг, Александер фон Землинский, Антон фон Веберн нарын тоглолтын үеэр үзэгчид эсэргүүцэж, сүүлдээ эмх замбараагүй байдал болон хувирчээ.
1930 - Уран сайхны киноны хуулийн дагуу секс, гэмт хэрэг, шашин шүтлэг, хүчирхийлэл зэргийг гаргахыг хориглох, гаргахад хүрвэл Засгийн газраас асуух тухай хууль мөрдөгдөж эхлэв.
Адайгийн зарлигаар олзноос мултран Ойрадад буцан ирсэн Тогоон тайш Хубилайн угсааны Ажай тайжийн Тогтобух, Агбаржин, Мандуул 3 хөвгүүнийг өөртөө татаж ашиглахыг зорьсон нь амжилттай болжээ.
Тэгээд Тогоон 1438 онд Адай хааныг довтолсонд ямар ч сэжиггүй байсан Адай хаан, Аругтай тайш нар ордноосоо зугтаж, улмаар цэргээ цуглуулан эсэргүүцэн байлдсан боловч ялагджээ.
Түүнийг Монголын түүхийн сурвалжуудад Хархуцаг дүүрэнтөмөр хунтайжын хөвгүүн Ажай тайжтай их андуурдаг нь хоёр өөр хүнийг нэг хүн гэж ойлгоход хүрсэн.
Адай хаан ширээнд суусныхаа дараа Ойрадыг довтлон ялж, толгойлогч нарыг нь хөнөөгөөд, Ойрадын Батула чинсангийн эхнэр Самур гүнжийг эхнэрээ болгож, Батулагийн хүү Багмуг тогоон дор хөмөрч “Тогоон” хэмээх нэр өгөөд зарцлах болжээ.
Энэ багт Аваргуудын Лиг болон «УЕФА-гийн цом» зэрэг Европын томоохон тэмцээнүүдэд оролцоод авсан бөгөөд 2009 оны хоёрдугаар сарын 1-нд Манчестер Сити багт 5.9 сая фунт стерлингийн үнэтэй гэрээ байгуулан шилжсэн түүхтэй.
Энэ хооронд Суиндон Таун болон Сандерленд багуудад зээллэгээр тоглож, 1995–96 оны улиралд «Хөлбөмбөгийн лигийн нэгдүгээр дивизэд» түрүүлсэн анхны томоохон шагнал нь байсан юм.
Тэрээр Ирланд багийн 1996 оноос хойшхи бүхий л тоглолтуудад оролцож байсан бөгөөд Дэлхийн цомын болон Европын АШТ-ий тэмцээнүүдийн сонгон шалгаруулах тэмцээнд оролцож байсан бөгөөд 2002 оны ДАШТ-д шигшээ багийнхныхаа хамтаар хасагдах шатны тоглолт хүртэл тоглож байв.
ДАШТ-ийг товчхон онцолбол Герман улсад зохиогдсон 2006 оны ээлжит тэмцээнд Гьян хэсгийн оноолт, Чехийн шигшээ багийн хаалганд тоглолтын 68 дахь секундэд гоол оруулан «тэмцээний хамгийн богино хугацаанд оруулсан гоолын эзэн» болж байв.
Харин Өмнөд Африк улсад зохиогдсон 2010 оны ДАШТ-д тэрээр Серби, Австрали, Америкийн Нэгдсэн Улсын багуудтай хийсэн тоглолтуудад нэг нэг гоол оруулж байлаа.
Тус тэмцээнд Гьян багаа дөрөвний нэг шигшээд шалгарахад онцгой гавъяа байгуулсан ч шийдвэрлэх Уругвайн шигшээтэй хийсэн тоглолтонд үндсэн цаг дуусахаас өмнө олж авсан боломжит торгуулийн цохиолтыг алдаж багаа хожигдолд хүргэсэн голлох буруутан болж байв.
2010 оны наймдугаар сарын 31-нд Гьян Сандерлэнд багтай дөрвөн жилийн гэрээг байгуулсан ба ингэхдээ багийн түүхэнд Тоттенхэм Хотспур багаас худалдагдан ирж байсан довтлогч Даррен Бентийн үнийг давж 13 сая фунт стерлингийн үнэд хүрсэн юм.
Улсынхаа нийслэл Аккра дахь өсвөр үеийг биеийн тамирын сургуульд хөнгөн атлетикаар хичээллэж байхдаа 100 болон 200 метрийн зайн уралддаг байсан ба 100 метрийн зайг 9.81 секундэд туулж хувийн болон улсын шигшээ багийн дээд амжилтыг тогтоож байсан Гьян 2003 онд Ганын хөлбөмбөгийн Премьер лигийн Либерти Профешионалс багт элсэн орж хөлбөмбөгийн спортод эргэлт буцалгүйгээр орж байв.
6 сарын 22-нд Герман Зөвлөлт Холбоот Улс руу довтолсонтой холбогдуулан 6 сарын 23-нд «Дээд Ерөнхий командлал»-ын байнгын төлөөлөгчөөр Мерецковыг томилсон байна.
Мерецков Волховын фронтын командлагчаар 1941 оны 12 сараас 1944 оны 2 сар хүртэл ажиллахдаа Ленинградыг бүсэлсэн Германы цэргийн бүлэглэлийг бут цохих удирдамжийн дагуу Леонид Говоровын Ленинградын фронттой хамтран сөрөг давшилтанд орж Ленинградын бүслэлтийг сэтлэхэд оролцсон билээ.
Уг дайнд Мерецков Ленинградын цэргийн тойргийг гарамгай удирдан хүн хүчний хүнд гарз хохиролгүй ялалт байгуулсан бөгөөд удалгүй түүний оронд Маршал Семён Тимошенко томилогдон ирж, Мерецков өөрөө Батлан Хамгаалах ардын комиссар Климент Ворошиловын орлогчоор томилогдсон байна.
Мерецков дөрөвдүгээр армийн командлагчаар томилогдож генерал-фельдмаршал фон Леебийн армийн эсрэг Ленинградыг хамгаалан тулалдаж 1941 оны арванхоёрдугаар сарын 10-нд эзлэгдсэн Тихвин хотыг эргүүлэн авсан юм.
Гэхдээ заавал биелүүлэх хөтөлбөртөө бага оноо авдаг нь түүний амжилтыг хойш татсаар байсан бөгөөд түүний аз болоход 1990 оны улирлын дараа заавал биелүүлэх хөтөлбөр нь тэмцээн уралдаанаас хасагдсан юм.
Ийнхүү халдлагаас хэдхэн долоо хоногийн дараа Кэрриган өөрийнхөө тамирчны карьерын хамгийн шилдэг үзүүлбэрээ үзүүлж, 1994 оны Лиллехаммерын олимпоос мөнгөн медаль зүүв.
Си-Би-Эс Телевиз уг шийдвэрийг хүйтэн дайны үеийн баруун, зүүний хуваагдлаас улбаатай эд гэж нэрлээд, Германы шүүгч Ян Хоффманн өрөөсгөл шүүлт гаргасан, Кэрриган алтан медаль зүүх боломжтой байсан гэж мэдээлсэн.
Кэрриган болон хүрэл медаль зүүсэн Чен Лу нар зохион байгуулагчдыг Украйны төрийн дуулал хайх хооронд 20 гаруй минут хүлээсэн бөгөөд хэн нэг нь Кэрриганд уг хоцролт Баюл нүүрээ будаж байгаагаас болсон гэж хэлснээр Кэрриган бухимдаж, "Арай ч дээ, тэр гарч ирээд дахиад л уйлна шүү дээ, ямар ялгаа байгаа юм бэ" гэж хэлж байсан нь камерт бичигдэн үлджээ.
Олон Улсын Уран Гулгалтын Холбоо сонирхогч тамирчдыг ивээн тэтгэгчтэй байхыг хориглосон хоригоо цуцалсны дараа 1992 оны олимпоос медаль хүртсэний дараа Сэйко, Рийбок, Кэмпбеллс Суп, Эвиан зэрэг олон ивээн тэтгэгчтэй болж, сурталчилгааны ажилд цаг их гаргадаг болоод байсан Нэнси түүнийгээ багасгаж, дасгал сургуулилтдаа анхааран, спортын сэтгэл зүйчтэй хамтран ажиллах болсон.
ДАШТ-д түрүүлэх магадлал өндөртэй гэгдэж байсан ч Прагад болсон ДАШТ-ий богино үзүүлбэрийн дараах дүнгээр тэргүүлж байсан Кэрриган чөлөөт үзүүлбэрээ маш муу гүйцэтгэж, дөнгөж 5-р байр эзэлсэн байна .
Кэрриган халдлагад өртсөнийхөө дараа өвдгөө тэврэн "Яагаад, яагаад, яагаад" гэж орилж буй бичлэг халдлагын дараах хэдэн өдөр АНУ-ын бараг бүхий л мэдээллийн хэрэгслээр цацагджээ.
Ийнхүү Кэрриган улсынхаа АШТ-д гэмтлийн улмаас оролцож чадаагүй ч АНУ-ын Уран Гулгалтын Холбоо түүнийг УАШТ-ий мөнгөн медальт Мишель Кваны оронд оролцуулах шийдвэр гаргасан юм.
Тус ДАШТ-д анх удаа эмэгтэйчүүдийн ганцаарчилсан төрлийн бүх медалийг нэг улсын тамирчид эзэлсэн бөгөөд нутаг нэгт Кристи Ямагүчи, Тоня Хардинг нар алт, мөнгөн медаль зүүж, Кэрриган хүрэл медалиар энгэрээ мялаасан билээ.
Тэднийх эгэл жирийн айл байсан тул гагнуурчны ажил эрхэлдэг байсан аав нь түүний спортоор хичээллэх боломжийг хангах гэж заримдаа гурван ажил зэрэг хийн, заримдаа уран гулгалтын хичээлийн нь оронд талбайн мөсийг нь цэвэрлэж өгдөг байлаа.
16 хүртлээ Тереза Мартины удирдлага дор бэлтгэл хийсэн Нэнсиг Дениз Моррисси хэсэг хугацаанд дасгалжуулсан бөгөөд удалгүй Эви, Мэри Скотволд нартай ажиллаж эхэлсэн.
Элизабет болон Эдинбургийн гүн, хунтайж Филип нарын ууган хүү тэрээр Кэмбриж дэх Тринити Коллежийг бакалаврын зэрэгтэй дүүргэснийхээ дараа Эзэн Вангийн Тэнгисийн Цэргийн Хүчинд 1971–76 онд алба хаажээ.
Шар хэвлэлүүд тэдний харилцааны ээдрээтэй байдлын тухай мэдээлсээр ирсэн бөгөөд энэ бүхний эцэст тэд 1992 оноос тусдаа амьдрах болж, улмаар 1996 онд Дайана гүнж хунтайжийг Камилла Паркер Боулестай холбоотой болохыг илчилж, гэрлэлтээ цуцлуулсан юм.
Америкт анх иргэний сэтгүүл зүйг янз бүрийн чиглэлтэй төслүүдийн хэлбэрээр туршин хэрэгжүүлж эхэлсэн бөгөөд 1993 онд Пью сангийн санаачлагаар Иргэний сэтгүүл зүйн төвийг байгуулжээ.
1996 онд иргэний сэтгүүл зүйн чиглэлээр явуулсан төслүүдэд хөндлөнгийн дүгнэлт хийлгүүлж, богино хугацаанд хүмүүсийн ухамсарт мэдэгдэхүйц ахиц өөрчлөлт гарсныг шинжээчид тэмдэглэж, иргэний сэтгүүл зүйг нөхцөл байдлыг хувирган өөрчлөх, бодитой үр дүн гаргахад нөлөөлдөг бүтээлч сэтгүүл зүй гэж үзсэн байна.
Энэ бол бичиг мэдэхгүй хүмүүсийг хүртэл сонины ажилд туслуулахын тулд хэрэглэж байсан “аман сурвалжлага”-ын арга, уншигчдын бага хурал, социологийн судалгаа, хөдөлмөрчдийн захидал, хамтын үзлэг, хамтарсан сурвалжлах бригад , “дугуй ширээний” яриа, шефлэн авах, редакцийн дуудлага өгөх, орон тооны бус зөвлөл, хэлтэс ажиллуулах, сурвалжлах хэсэг байгуулах, олон нийтийг хүлээн авах байр ажиллуулах, нүүдлийн редакци зохион байгуулах, идэвхтэн бичигчдийн зөвлөгөөн, семинар явуулах, редакцийн нэрэмжит аян, уралдаан зохиох, нээлттэй захидлын өдөрлөг явуулах, шилдэг бичлэгийн уралдаан зарлаж дүгнэх зэрэг олон түмнийг ОНМХ-ийн үйл ажиллагаанд татан оролцуулах ажлын арга, хэлбэр юм.
Манай сэтгүүл зүйн үйл ажиллагаан дээр дурдсан ажлуудыг редакцийн газраас зохиох олон түмний ажил гэж нэрлэж байсан бөгөөд энэ нь иргэний сэтгүүл зүйн тодорхой илрэл байв.
“Иргэний сэтгүүл зүй” хэмээх нэр томъёо Барууны орнуудад өнгөрсөн зууны 60-аад оны үед анх орж ирсэн бөгөөд 90-ээд оноос сэтгүүл зүйн практикт нэвтэрсэн гэж үздэг.
Олон нийтийн хэвлэлүүд нийтлэлийн бодлогоороо олон нийттэй хүчтэй холбогддог сонинуудын үйл ажиллагаанд нийгмийн идэвхтэй хэсэг түлхүү оролцож, иргэний чухал асуудлыг мэдээлэх болсноор иргэний сэтгүүл зүй үүссэн байна.
Доктор Л.Норовсүрэн: “Иргэний сэтгүүл зүй нь интерактив сэтгүүл зүйн нэг хэлбэр бөгөөд амьдралын өөр өөр төвшний хүмүүсийг сонин сэтгүүлд өгүүлэл материал бичүүлэх, амьдралаас олж илрүүлсэн зүйлээ мэдээлэхэд өргөнөөр татан оролцуулдаг сэтгүүл зүйн үйл ажиллагаа юм” гэж тэмдэглэсэн байдаг.
“Зууны мэдээ” сонин дүрэм, агуулгаа шинэчилж, хүний эрхийн мэдрэмжтэй болгон сайжруулсан бол Редакцийн бодлогоо шинээр тодорхойлж, улс төр бизнес нийгмийн бүхий л давхаргад хүн амын 50 хувийг эзэлж байгаа эмэгтэйчүүдийн дуу хоолойг эрэгтэйчүүдтэй нэг адил эн тэнцүү хүргэх асуудлыг тусган уншигч захиалагчид маань хүссэн үедээ хаанаас ч уншиж болохоор кодтой болгон сониныхоо хоёрдугаар нүүрэнд оруулсан.
Мөн тухайн цаг үеийн улс төр, нийгмийн асуудлаар “50:50”, “1:1” булангууддаа эрэгтэй эмэгтэй эх сурвалжаас болон эсрэг тэсрэг байр суурийг зэрэгцүүлэн оруулдаг.
Ингэснээр эрэгтэй, эмэгтэй эх сурвалжийнхаа тоог тэнцүүлэн 50:50 хувьд хүргэхэд анхаарч ажиллах зорилт дэвшүүлээд, өдөр тутмын ажилдаа тусган ажиллаж байна.
“Эмэгтэйчүүдийн манлайлал” буландаа 21 аймгийн болон дүүрэг цаашлаад сум, хороодын ИТХ-д эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувь, бодлого тодорхойлох боломж ямар байгаад анализ хийж сониндоо нийтэлж байна.
Мөн аймаг, сум, дүүрэг хорооны иргэдийн хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдон ажиллаж байгаа эмэгтэйгээс шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэйчүүдийн оролцоо орон нутагт хэр байгаа талаар ярилцлага авч байна.
Хүмүүсийн хоцрогдсон, муу урхагтай нийгэмд түгээмэл ойлголтыг өөрчлөх “Хэвшмэл ойлголтоо өөрчилье” буландаа мэргэжил сонголтонд, ажил хийхэд, спортоор хичээллэхэд хүйс ямар ч хамааралгүй гэсэн утга агуулгаар хүмүүсийн жендерийн хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх материаууд цувралаар хүргэх болсон.
Одоо Улс төрийн мэдээллийн алба, Эрэн сурвалжлах, шуурхай мэдээллийн алба, Эдийн засаг, экологийн алба, Нийгэм танин мэдэхүйн алба, Бизнес, маркетингийн алба, Компьютер, дизайн, гэрэл зургийн албатай, Үндэсний мэдээллийн төвтэй, 30 гаруй ажилтантай үйл ажиллагаа явуулдаг.
Сүүлд “Хэвлэл мэдээллийн чөлөөт байдлын тухай” Монгол Улсын хууль хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбоотой урьд гарч байсан “Засгийн газрын мэдээ” сонины хамт олон “Мэдээ” ХХК болон зохион байгуулагдаж, “Зууны мэдээ” нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх болсон байна.
Мөн эмэгтэй улстөрчид, бизнес эрхлэгчид, манлайлагчдыг эрэгтэйчүүдтэй эн тэнцүү авч үзэн, тэдний бодлого, үйл ажиллагаа, зорилтын талаар адил тэгш мэдээлж байхыг эрмэлзэнэ хэмээн редакцийн бодлогодоо тусган “Эмэгтэйчүүдийн манлайлал” булантай болсон.
“Зууны мэдээ” сонин нийтлэлийн сэдвийн хүрээ өргөн, мэдээллийн багтаамж сайтай, төр засгийн мэдээллийг түлхүү тусгахаас гадна иргэдийн амьдралд тулгамдаж буй асуудал бэрхшээл, нийгмийн асуудлуудыг гаргаж тавьдаг үндэсний хэмжээний томоохон сонин юм.
Зарим эрдэмтдийн үзэж буйгаар алтай хэлний язгуур 5000 жилийн өмнө монгол, түрэг, тунгус гэсэн 3 бүлэгт хуваагдах үеэс эдгээр гурван ард түмэн хэл, соёл, угсаатны хувьд бие даан хөгжиж эхэлжээ.
Энэ наадмын дөрвийн даваанд Балбар зааныг зөвхөн сэнжигний барьцнаас дүүгүүрдэн эргүүлж сунган шидсэнд ид байсан Батсуурь аварга харж зогссоноо “Унасан ч урамтай унамаар юм байх чинь, Увсын Гэлэгийг над дээр тавьчих” гэж хэлсэн гэдэг.
Хүүхэд насандаа МАА эрхлэж байгаад цэрэгт татагдаж Дорнод аймгийн Тамсагийн дивизэд алба хааж байхдаа Дорнод аймгийн наадамд үзүүрлэж аймгийн заан цолтой болсон.
Өнгөрсөн зууны 50-аад оны үеэс энэ асуудалд өөрөөр хандах болж, 1948 онд АНУ-ын эрдэмтэн Клод Шэннон мэдээллийн онолын үндсийг боловсруулснаар мэдээлэл хэмээх нэр томъёо шинэ утга агуулгаар баяжиж, шинжлэх ухааны чухал категорийн төвшинд авч үзэх болсон юм.
Нийгэм, хүмүүсийн хоорондох харилцааны үйл явцад оролцож буй нийгмийн болон материйн хөдөлгөөний бусад зарим хэлбэрийн тухай мэдлэг, мэдээ, мэдээлэл бол нийгмийн мэдээлэл бөгөөд энэ нь нийгмийн мэдээллийн харилцааны агуулгын талыг илэрхийлдэг онцлогтой юм.
Нийгмийн мэдээллийн тухайн нийгэмд үйлчилж, хүмүүсийн ухамсраар дамжин илэрч буй байдлыг харгалзан үзэх нь энэ асуудлыг өргөн утгаар нь ойлгож байгаа хэрэг мөн.
Хэрэв явцуу утгаар нь авч үзвэл нийгмийн мэдээлэл байгууллагуудын бүх төвшин, хэлбэрийг хамаардаг нийгэм-сэтгэл зүйн, нийгэм соёлын харилцаануудтай нягт уялдаа холбоотой оршдог шинжийг харгалзан үзэх нь чухал юм.
Үүнд: • үйл явдал, ажил төрлийн тухай мэдээ, ямар нэг зүйлийн тухай хүмүүсийн дамжуулж буй мэдээ, • хүлээж авч буй зүйлийн тодорхой бус байдлыг багасгаж, арилгаж буй мэдээ, • удирдах үйл явцтай салшгүй холбоотой мэдээ, синтактик, семантик, прагматик шинж чанарыг илэрхийлдэг дохио.
Орчин үеийн практикт энэ асуудалд мэдээллийн үндсэн шинж тэмдгийг болон гүйцэтгэх үүргийг харгалзан үзсэн хоёр гол хандлага байгаа бөгөөд энэ хүрээнд янз бүрийн үзэл баримтлал, санал бодол өрнөдөг байна.
Өөрөөр хэлбэл, энэ тусгал нь тодорхой зорилгын үүднээс цэгцлэгдсэн байдгийн хамт тухайн зорилгыг хэрэгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай байдаг гэсэн тодорхойлолт юм.
Энэ нь мэдээлэл ба мэдээллийн харилцаа матери болон тусгалын хөгжлийн харьцангуй өндөр төвшинд хамаарагддаг бөгөөд мэдээллийн харилцааны үүрэг, чиглэсэн зорилго, бие даасан байдал, идэвхтэй чанар зэрэг онцлог шинжүүдтэй холбоотой гэсэн үг.
Хүний амьдрал, үйл ажиллагааг илэрхийлдэг мэдээллийн системийн зохион байгуулалтын өвөрмөц онцлог нь нийгмийн соёл болох мэдээллийг бий болгох, хадгалах, боловсруулах үйл ажиллагаагаар тодорхойлогддог.
Энэ төрөл зүйлийн түгээмэл байдаг учир нь ОНМХ-ийн хүлээн авагчид чухал гэж үзсэн үйл ажиллагааны салбарын, эсвэл энэ салбарын төлөөлөгчдийн давуу талыг мэдэх гэсэн хүсэл сонирхолтой холбоотой юм.
Тухайлбал, сонсогчийн хувьд ямар улс төрийн зүтгэлтэн, ямар улс төрийн хүчин манлайлдаг нь, хадгаламж эзэмшигчийн хувьд ямар банк хамгийн найдвартай гэдгийг мэдэх нь чухал ач холбогдолтой.
Социализмын үед социалист уралдааны дүн, хөдөө аж ахуйн салбарын шилдэг байгууллага, хүмүүсийн эзэлсэн байраар нь жагсаасан хүснэгт, тайлбар төв, орон нутгийн сонинд тогтмол гарч байсныг одоогийн рейтингтэй ижил төстэй зүйл гэж үзэж болно.
Рейтинг сонгуулийн сурталчилгааны үед олон нийтийн ухамсарт нөлөөлөх, сонгогчдын тогтворгүй, улс төрийн тодорхой чиг баримжаа, үзэл бодолгүй хэсгийг аль нэг нэр дэвшигчийн талд татах чухал хэрэгсэл болдог.
Үүнээс гадна рейтинг тамирчдын нэр хүндийг дээшлүүлж, дэмжигчдийн тоог нэмэгдүүлэх, дуучдын дууны диск, хуурцгийн борлуулалтыг сайжруулахад нөлөөлөх нэг ёсны сурталчилгааны үүргийг гүйцэтгэдэг байна.
Учир нь рейтингийг харьцуулах, адилтгах зэрэг судалгааны тодорхой аргуудын тусламжтайгаар явуулж, дүн шинжилгээ хийх явцад үзэгдлийг бүх талаас нь судалж, түүний хэтийн төлөвийн талаар таамаглал дэвшүүлдэг.
Тиймээс рейтингийг юуны өмнө тухайн салбарын талаар тодорхой мэдлэг хуримтлуулсан, туршлагатай, судалгааны арга барилыг эзэмшсэн мэргэжилтнүүд, заримдаа ганц нэг мэргэжилтэн бус, бүхэл бүтэн шинжээчдийн баг, судалгааны төвүүд, хүрээлэнгүүд бэлтгэсэн байдаг.
Ерөнхийд нь долоогийн тоонд хязгаарлалгүйгээр “дундад зууны үеийн гайхамшгууд”, “Дундад зууны үеийн дурсгалууд”, “дундад зууны үеийн архитектурын гайхамшгууд” хэмээн нэрлэх нь элбэг байдаг.
Гэхдээ энэ жагсаалтад орсон зүйлс бүгдээрээ дундад зуунд байгуулагдсан зүйлс биш ерөөсөө сэргэн мандалтын үеийн өмнө зуунаас өмнөх бүх үеийн дурсгалуудыг дундад зууны бүтээл гэж ойлгодог байсан - зууны олон нийтийн дунд байсан хандлагаас бий болсон ажээ.
Энэ бүтээлүүд нь Газар дундын тэнгисийн эрэг орчмын нутгуудад бүтээгдсэн барилга байгууламжууд бөгөөд Эртний Грек хүмүүсийн үзэл бодлоор илэрхийлэгдсэн байдаг.
Анх эртний Грекийн хүмүүс Газар дундын тэнгис орчмын, хүний гараар бүтээсэн гайхалтай барилга, байгууламжуудаас эртний Дэлхийн 7 гайхамшиг гэсэн жагсаалт бий болгосон нь дараа дараагийн үеийн гайхамшгуудыг нэрлэх, сонирхон судлах эх үндэс болжээ.
Аялал жуучлалын сэтгүүлч, зохиолч Ховард Хилманн хүн бүр аялж, үзэхэд илүүдэхгүй дэлхий дээрхи хүний гараар бүтээгдсэн болон байгалийн гайхамшгуудыг нэрлэсэн байдаг.
2006 онд Роно Өлсгөлөнгийн Эсрэг Спирулина Бичил Замгийн Ашиглах Засгийн Газар Хоорондын Хүрээлэнгийн тусгай үүрэг гүйцэтгэгч сайн санааны элчин сайдаар сонгогдон, бичил замаг Спирулина -г хөгжиж буй болон буурай хөгжилтэй орнууд дахь өлсгөлөн, түүний сөрөг үр дагаварыг бууруулахад ашиглах явдлыг сурталчилж байгаа юм.
Тэрээр Мэрилэнд дэх Гэгээн Мэри Оргилын их сургуульд суралцаж магистрын зэрэг хүртсэн бөгөөд тэмцээн уралдаанд оролцож, хожим дасгалжуулагчийн ажил эрхэлж байв.
1988 оны олимпын наадамд Роно хүчтэй өрсөлдөгчид болох, Их Британийн Питер Эллиотт, Стив Крэм нарыг тун ойрхон зөрүүтэй ялж, 1500 м-ийн гүйлтийн олимпын хамгийн залуу аварга болжээ .
Питер Кипчумба Роно (, 1967 оны 7 сарын 31-нд Капсабетийн ойролцоох Камобо тосгонд төрсөн) нь Кенийн хөнгөн атлетикч, 1988 оны зуны олимпын 1,500 метрийн зайн гүйлтийн аварга тамирчин юм.
Тэрээр Итен дэх Гэгээн Патрикийн ахлах сургуульд суралцаж, Ирландын Патрицийн номлогч, тус сургуулийн захирал ах Кольм О'Коннеллийн удирдлага дор бэлтгэл хийдэг байв.
Тэр үзэгдэлд Бурхан болон Есүс Христ өөрсдийн биеэр түүн дээр ирж түүгээр дамжуулан Бурханы үнэн сүмийг дахин сэргээж, хүмүүсийг авар хэмээн айлдсан гэж Иосеф Смитын түүх номонд бичигдсэн байдаг.
Үүний дараагаар Моронай гэх тэнгэр элч түүнд Алтан ялтас, Гуулин ялтас гэх, эртний Америк тивд амьдарч байсан Индианчуудын бичиглэсэн түүхийн баримтыг авчирч өгсөн бөгөөд түүнийг Иосеф Смит өөрөө Ариун Сүнсний хүчээр орчуулан Мормоны ном буюу Есүс Христийн бас нэгэн гэрээ хэмээн хожим хэвлүүлсэн байна.
Тус сүм Монголд хамгийн их идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд олон улсын хүмүүнлэгийн байгууллагуудаар дамжуулан Монгол улсад олон сая ам долларын буцалтгүй тусламж болон хандивын байнга өргөдөг.
Тухайлбал, үнэ төлбөргүй нүдний мэс хагалбар хийх, гүний худаг барих, Англи хэлний үнэ төлбөргүй сургалтууд явуулах, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг тэргэнцрээр хангах гэх мэт олон үйл ажиллагааг явуулдаг.
Мормоны шашны албан ёсны нэр нь Есүс Христийн Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн Сүм бөгөөд учир нь Христ тэднийг өөрөө дахин сэргээсэн гэдэгт итгэдэг байна.
Есүс Христийн Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн Сүм нь ихэнхдээ Мормоны сүм, уг сүмийн гишүүд нь мормончууд гэдэг хоч нэршлээрээ дэлхий дахинд танигдсан байдаг.
Мормончууд , Мормоныхон , Мормоны сүм гэх нэршлийг анх 1830 оноос эхлэн энэхүү сүм байгуулагдсан Америк дахь мужид оршин суудаг хүмүүс гишүүдийг нь бусдаас ялгахын тулд гаргаж иржээ.
"Мормоны ном" бол МЭӨ 2200 - МЭ 421 он хүртэлх хугацаанд Америк тив дээр оршиж байсан 2 өөр соёл иргэншлийн түүх, бошиглогчдийн сургаал, Есүс Христийн сайн мэдээг агуулдаг судар бөгөөд сүмийг үндэслэгч Иосеф Смит нь Бурханы хүч, бэлэг, тусламжтайгаар энэхүү судрыг олж, англи хэлрүү хөрвүүлсэн юм.
ХҮНИЙ НЭР: Мормон гэдэг үг бол хүний нэр бөгөөд тэртээ МЭ 320 оны үед амьдарч байсан бошиглогч Мормон өөрийнхөө цаг үеэс урагш 2500 жилийн турш бичигдсэн олон арван судраас хураангуйлал хийн түүнийгээ нэгэн алтан ялтас дээр сийлэн газарт нуужээ.
Мормон 8:1 дэх шүлэгт "Болгоогтун Моронай, би, өөрийн эцэг Мормоны цэдгийг дуусгая. Болгоогтун, би эцгээрээ зарлиг болгуулсан, бичих зөвхөн хэдхэн зүйлс надад буй" .
Падаунгийн эмэгтэйчүүд зэс цагаригийг бүсэлхийдээ ч , гартаа ч хийдэг бөгөөд тэдний энэхүү гоёл чимэглэлийн зүйлсийн хүндийн жин нь 10 кг ч хүрдэг юм.
Энэ сүүлчийн цагариг хэдийчинээ өргөн байвал, тэр эмэгтэйг улам гоё ганган гэж хэлдэг бөгөөд түүнтэй хань нөхөр болохыг хүсэгч хүн ч олон байдаг гэж үздэг.
Үүний гайгаар, түүнд хорссон “бурхан” тэдний эмэгтэйчүүдийг устгахаар эрэгтэйчүүд нь гадуур ажилд явж хот айлд дан эмэгтэйчүүд үлдсэн үед нь араатан баруудаа явуулж, эмэгтэйчүүдий нь багалзуурдуулан бариулдаг байжээ.
Хүзүүний яс хоорондын мөгөөрсүүд нь сунаж, мах нь нимгэрчихдэг учир цагаригуудыг авчихсан хүний хүзүү нь ийш тийш ганхан, толгойгоо дааж чадахгүй болчихдог гэж ярилцдаг.
Энэ бол ОНМХ–ийг хүмүүст нөлөөлөх чадварын хувьд хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх засаглалын дараа оруулсан сэтгүүл зүйн үйл ажиллагааны шууд бус утгыг илэрхийлсэн нэр томъёо юм.
Сүүлийн үед бизнесменүүд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлтэй болох, үгүй гэхэд ОНМХ-ийн үйл ажиллагаанд “сүүдрийн” хяналт тавихыг сонирходог болсон нь үүнтэй холбоотой юм.
Орчин үед ОНМХ олон түмэнд хүмүүс болон нийгмийн өдөр тутмын амьдралд нөлөөлдөг үйл явдлын талаар цаг тухайд нь мэдээлэх, үйл явдалд дүн шинжилгээ хийж, үнэлэлт өгөх, үйл ажиллагааны янз бүрийн хувилбараар таамаглал дэвшүүлэх, нийгмийн харилцаанд нөлөөлөх, соён гэгээрүүлэх, зугаацуулахад чухал үүрэг гүйцэтгэж байна.
ОНМХ-ийг чиглэсэн зорилготой, оновчтой, ухаалаг ашиглах нь улс төрийн сурталчилгааны тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэх, улс төрийн удирдагчид, байгууллагуудын нэр хүндийг дээшлүүлэх, бас бусдын нэр хүндэд сөрөг нөлөө үзүүлэхэд нөлөөлдөг.
Сэтгүүл зүйн байнга өсөн нэмэгдэж буй үүрэг, нийгмийн систем дэх онцгой байр зэрэг нь “дөрөв дэх засаглалын” үүргийг улам эрчимтэй гүйцэтгэхэд нөлөөлж байгаа бөгөөд энэ нь хэвлэл мэдээлэлтэй холбоотой янз бүрийн байгууллагын анхаарлыг татаж байна.
Нийтлэлийн бодлого, чиглэлийг хэрэгжүүлэх ажлын идэвх, үр нөлөөнөөс шалтгаалж (мэдээлэл бол хүлээн авагчдыг тодорхой хэмжээгээр удирдах, нөлөөлөх онцлогтой) ОНМХ нь засаглалын чухал хүчин зүйл болдог бөгөөд чухам энэ онцлогийг харгалзан түүнийг “дөрөв дэх засаглал” гэж нэрлэдэг.
Гэхдээ “удирдах, нөлөөлөх” (юуны өмнө итгүүлэн үнэмшүүлэх замаар ухамсар, зан байдалд нөлөөлөх), “засаглалын нөлөө” хоёрыг адилтган үзэж, ижил зүйл гэж ойлгох нь учир дутагдалтай юм.
Түүнчлэн ОНМХ-ийн нөлөөлөх чадвар нь олон түмний түүнд хандах хандлага, итгэл найдвар болон улс орны янз бүрийн байгууллагуудын дундах нэр хүндийн төвшингээр хэмжигдэх бөгөөд энэ нь нийгмийн амьдралын үйл явдал, үзэгдэлд хийх дүн шинжилгээ, өгч байгаа үнэлэлт дүгнэлтийн баталгаа нотолгоо, итгүүлэн үнэмшүүлэх чадвар, авч байгаа арга хэмжээ зэрэгтэй шууд холбоотой юм.
Нэг дэх нь ОНМХ хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх засаглалын заавал биелүүлэх шаардлагатай шийдвэрүүдийг нийтлэх, нэвтрүүлэх явдал бол хоёр дахь нь төр, засгийн байгууллага ямар нэгэн хууль эрхийн актын хүрээнд шийдвэр гаргах явцад ОНМХ-ийн нийтлэл, нэвтрүүлгийг заавал харгалзан үзэх шаардлагатай гэж үзсэн тохиолдол юм.
Энэ нь аливаа иргэн төрийн үйл ажиллагаанд оролцох нь ардчиллын шууд илэрхийлэл болох тухай Үндсэн хуулийн иргэний эрхийн тухай заалт нь ОНМХ-ийн нийтлэл, нэвтрүүлэгт тусгалаа олж, тодорхой хууль эрхийн актад тусгасан тохиолдолд (ХМХ-ийн тухай, иргэний захидал, санал бодлын тухай, төрийн үйлчилгээний тухай хууль г.м.) биелэгдэх боломжтой.
Сэтгүүл зүйн дөрөв дэх засаглал болох мөн чанар нь ОНМХ нь төр, засгийн институтуудын үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, түүнд тавих ийгмийн болон хяналтын институтын үүргийг гүйцэтгэхэд оршино.
Өөрөөр хэлбэл, өөрийнхөө нийтлэл, нэвтрүүлэгт нийгмийн тулгамдсан асуудлуудыг болон олон түмний санаа бодлыг тусгах замаар төр, засгийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих үйл явц юм.
Түүнчлэн ХМХ-ээр өөрийнхөө гишүүддээ хандсан нам, холбоо, нийгэмлэгүүдийн удирдах дээд байгууллагын шийдвэрүүд нь заавал биелүүлэхэд чиглэгдсэн байдаг.
Үүнээс өөр тохиолдолд ОНМХ-ийн нийтлэл, нэвтрүүлэг заавал нөлөөлөх чадваргүй байдаг бөгөөд “дөрөв дэх засаглал” гэсэн үгийг хашилтанд авдаг шалтгаан нь чухам үүнтэй холбоотой.
Энд хашилт нь тухайн нэр томъёог егөөдсөн утгаар бус, сэтгүүл зүйн засаглалын эрх мэдэл, боломж, нөлөөлөл нь зөвхөн хязгаарлагдмал шинжтэй гэдгийг илэрхийлж байгаа хэрэг юм.