polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Кристофер Андрью "Зөвхөн Ерөнхийлөгчийн Нүдэнд" хэмээх номондоо, энэхүү төрийн эргэлт хийх оролдлогын үеэр АНУ шийдвэрлэх үүрэгтэй оролцсон тухай, нууцын зэрэглэлд байсан мэдээллүүдийн тухай өгүүлсэн байдаг.
АНУ-ын Үндэсний Аюулгүй Байдлын Агентлаг , Крючков, Язов нарын ЗХУ-ын цэргийн өндөр албан тушаалтнуудтай ярьсан яриаг нууцаар чагнасан тайлангаа ерөнхийлөгч Жорж Бушд мэдэгдсэн байна.
Буш энэ тухай мэдээллийг Оросын ерөнхийлөгч Борис Ельцинд хүргүүлэх хэрэгтэй гэсэн шийдвэр гарган, Москва дахь АНУ-ын элчин сайдын яамны холбоо харилцааны мэргэжилтнүүдэд АНУ-ын цэргийн удирдлагуудыг Ельцинтэй шууд холбогдох боломж гаргах даалгавар өгөв.
Дээрхи мэдээллийг Ельцинтэй хуваалцсанаар, Оросын цэргийн холбоог цаашид үр дүнтэй тагнах боломжоо алдана гэж АНУ-ын ҮАБА Бушийн шийдвэрийг эсэргүүцсэн ч, ерөнхийлөгч төрийн эргэлтийг зогсоох нь юу юунаас илүү чухал гэж үзсэн гэдэг.
Энэ төрийн эргэлт нь ЗХУ-ын Засгийн газрын бүлэг гишүүд ЗХУ-ын ерөнхийлөгч Михаил Горбачёваас төрийн эрхийг булаан авах гэсэн оролдлого байсан юм.
Эргэлтийн толгойлогчид нь ЗХУ-ын Коммунист намын хатуу чиг шугам баримтлагчид байсан бөгөөд тэд, Горбачевын өөрчлөн байгуулалтын хөтөлбөр нь хэт буруу тийш хэлбийсэн, мөн тухайн үед хэлэлцүүлж эхэлсэн байсан шинэ холбооны гэрээ нь төв засгийн газрын эрх мэдлийг ихээр сулруулж, ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд багтдаг Бүгд Найрамдах Улсуудад илүү их эрх мэдэл өгөх гэж байна гэж буруутгасан байна.
Хэдийгээр төрийн эргэлт 3 хоногийн дотор дуусаж, Горбачев буцаж төрийн тэргүүнээр ирсэн ч энэ үйл явдал нь ЗХУ-ын дотоод нөхцөл байдлыг улам тогтворгүй болгож, улмаар ЗХУ болон Коммунист нам богно хугацаанд нурж унах эхлэл болсон.
Уг ажиллагаанд Альфа болон Вимпел Групп, АХГ-ын тусгай тасаг, Москвагийн цагдаагийн тусгай тасаг, Дотоодын цэргийн Дзержинскийн дивиз, танк болон нисдэг тэрэг оролцохоор төлөвлсөн байна.
Уг ажиллагааг гардан гүйцэтгэх Альфа группын командлагч генерал Виктор Карпухин, Вимпел группийн командлагч хурандаа Бесков нар, нөхцөл байдлыг газар дээр нь тандан үзсэнийхээ дараа, их хэмжээний цус урсах учраас уг операцыг хохирол багатай хэрэгжүүлэх ямар ч боломжгүй байна гэж Агеевыг ятгасан байна.
Мөн энэ үед Александр Лебедь агаарын цэргийн командлагч Павел Грачевтай зөвшилцөн, Парламентын ордонд нууцаар очин Хамгаалах штабынханд, дайралт шөнийн 02 цагт эхлэнэ гэдгийг мэдэгдэв.
1990 оны 12 сарын 11-нд ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалах газрын дарга Владимир Крючков Москвад "дэг журам тогтоох" хэрэгцээтэй байгаа тухай уриалгыг Төв телевизээр үг хэлэхдээ мэдэгдсэн байна.
Тэр өдрөө тэрээр мөн АХГ-ын хоёр офицерт, хэрвээ ЗХУ-д онц байдал зарласан тохиолдолд ямар арга хэмжээнүүдийг авах тухай төлөвлөгөө бэлдэх даалгавар өгчээ.
Дараа нь Крючков ЗХУ-ын БХЯ-ны Сайд Дмитрий Язов, Дотоод хэргийн яамны сайд Борис Пуго, Ерөнхий сайд Валентин Павлов, Дэд ерөнхийлөгч Геннадий Янаев, ЗХУ-ын Батлан хамгаалах зөвлөлийн орлогч дарга Олег Бакланов, Горбачевын нарийн бичгийн албаны дарга Валерий Болдин, ЗХУ-ын Коммунист Намын Төв хорооны нарийн бичгийн дарга Олег Шенин нартай төрийн эргэлт хийх талаар ярилцаж тохиролцсон байна.
ОБХ-ын гишүүд БХЯ-нд цуглан цаашид яахаа хэлэлцсэн ч, тодорхой шийдэлд хүрсэнгүй, зөвхөн Михайль Горабчевтай дахин хэлэлцээ хийхээр Крым рүү төлөөлөгчид илгээх шийдвэр гаргажээ.
Владимир Крючков, Дмитрий Язов, Олег Бакланов, Александер Тизяков, ЗХУ-ын Дээд зөвлөлийн Анатолий Лукьянов, Коммунист намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Владимир Ивашко нар Крымь рүү нисэв.
Бахланов, Болдин, Шенин, Варенников нар Горбачевыг нэг бол онц байдал зарла, эсвэл огцорч өөрийн орлогч дэд ерөнхийлөгч Геннадий Янаевыг ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгчээр зарла гэж тулгав.
ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улс (ЗСБНХОУ, энэ улс нь хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан 15 БНУ-ын нэг, одоогийн ОХУ юм) улс 1990 оны 6 сарын 12-нд өөрийн бүрэн эрхийг тунхагласан бөгөөд өмнөх ЗХУ-ын хуулиуд, ялангуяа санхүү, эдийн засгийн холбогдолтой хуулиудын Оросын газар нутагт үйлчлэх хэм хэмжээг хязгаарласан байна.
1991 оны 7 сарын 29-нд Горбачев, шинээр Оросын ерөнхийлөгч болсон Борис Ельцин, Казахстаны ерөнхийлөгч Нурсультан Назарбаев нартай ярилцсан яриаг АХГ нууцаар сонссон байна.
Уг яриа нь Павлов, Язов, Крючков, Пуго нарын хатуу чиг шугам баримтлагчдыг албан тушаалаас нь зайлуулан, илүү либерал үзэлтэй төрийн зүтгэлтнүүдээр солих талаар байжээ.
Шөнийн 01 цагийн орчимд Парламентийн ордноос холгүй газар Таманскийн моторжуулсан явган цэргийн дивизийн хуягтуудын явах замыг иргэд, троллейбус болон хот цэвэрлэх машинуудаар хаасан байна.
ОБХ Москвад коммунистуудын эрхэлэн гаргадаг 9 сониноос бусад бүх сонин хэвлэлийг хориглож, "Зөвлөлтийн хүний нэр төр, бахархлыг сэргээх ёстой", "Холбооны шинэ гэрээг бүх ард түмнээр хэлэлцүүлнэ", "Хотуудын гудамжыг гэмт хэргээс цэвэрлэнэ", мөн "Хүнсний хомсдлын асуудлыг шийдвэрлэхээр ажиллах болно" гэх мэт мэдэгдлүүдийг хийж байв.
Үүнд: "ЗХУ-ын зарим нутаг дэвсгэрт онц байдал зарлаж, улс орныг удирдаж, онц байдлын дэглэмийг хангахын тулд Онц Байдлын Хороог байгуулж байна" гэж мэдэгдсэн байв.
Юутай ч уг зуслангийн байранд байгсдын нотолж байгаагаар Бакланов, Болдин, Шенин, Варенников нар Горбачевтай уулзсаныхаа дараа маш сэтгэл дундуур, ихээхэн бухимдацгаасан байна.
Крючков, Язов, Александер Тизяков нарыг Москвад 8 сарын 22-ны үүрээр Москвад эргэж ирэхэд нь нисэх буудал дээр, 8 сарын 22-нд Пугог, 23-нд Павлов, Василий Стародубцев нарыг баривчлав.
Нилээд олон мужийн дарга нар, гүйцэтгэх хороодын дарга нар ОБХ-г дэмжиж байсан тул 8 сарын 21-нд ЗСБНХОУ-ын Дээд зөвлөлөөс 1626 тоот тогтоол гарган, хэдийгээр тэр үед хүчин төгөлдөр байсан ЗСБНХОУ-ын үндсэн хуулинд харшилж байсан ч ерөнхийлөгч Борис Ельцинд мужын захирагч нарыг шинээр томилох эрх мэдэл олгожээ.
Энэ үед Парламентын ордонг хамгаалах үүрэг авсан Таманскийн моторжуулсан явган цэргийн дивизийн командлагч хошууч Евдокимов ЗСБНХОУ-ын удирдлагуудын тушаалыг дагахаа мэдэгдэв.
Ерөнхийлөгч Горбачев "өвчний учир" үүрэгт ажлаа гүйцэтгэх боломжгүй болсон гээд, Геннады Янаев уг зарлигт ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгчийн хувиар гарын үсэг зурсан байна.
8 сарын 22-нд ЗСБНХОУ-ын Дээд Зөвлөлийн 1627/1-1 тоот тогтоолоор, ЗХУ-ын далбааг хэрэглэхээс татгалзан, Оросын уламжлалт цагаан-цэнхэр-улаан далбааг албан ёсны төрийн далбаа болгох шийд гаргалаа.
8 сарын 27-нд Молдавын Дээд зөвлөл Молдав улс ЗХУ-аас гарч, тусгаар тогтнолоо тунхаглаж байгаагаа, 8 сарын 30, 31-нд Азербайжаны Дээд зөвлөл, Киргизийн Дээд зөвлөл мөн тусгаар тогтнолоо зарлав.
8 сарын 24-нд Михайл Горбачев Коммунист Намын ЕНБД-ын ажлаас чөлөөлөгөн, түүний оронд үүрэг гүйцэтгэгчээр Владимир Ивашко 8 сарын 29 хүртэл ажиллажээ.
8 сарын 24-нд Оросын Ерөнхийлөгч Борис Ельцины 83 тоот зарлигаар Коммунист намын архивыг улсын архивт, 8 сарын 25-ны 90 тоот зарлигаар уг намын өмчийг төрийн мэдэлд шилжүүлэв.
Хэнтий,Хөвсгөл аймгийн засаг даргаар болон Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн төв зөвлөлийн даргаар ажиллаж байсан төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Лувсаннаваан
Мөрөн гол нь сумын төвөөс урагшаа урсан Хэрлэн голд цутгадаг байсан боловч сүүлийн жилүүдэд дэлхийн цаг уурын өөрчлөлт болон хариуцлагагүй уул уурхайгаас шалтгаалан ширгэх аюулд өртөөд байна.
Мөрөн сум нь аймгийн төвтэйгөө ойрхон учраас иргэдийн сумандаа оршин суух байдал бага, мөн харьцангуй жижиг газар нутагтай бөгөөд цөлжилтөөс шалтгаалан бэлчээрийн мал аж ахуй эрхлэхэд хүндрэл учирч эхлээд нэлээд удаж байна.
Мөрөн сумаас урагш Хэрлэн голын хөвөөнд байрлах баруун ,зүүн хэрэм нь Түрэгийн үед хамаарах түүхийн дурсгал байж магадгүй ч тухайн газраас эртнийх шавар ваар эдлэл хэрэглэл олдсон эсэх талаар тодорхой мэдээлэл байхгүй.
Салбар уулын бичиг нь Хятан буюу Кидан улсын үед хамаарах их бага бичгээр бичигдэн үлдсэн түүхийн дурсгал бөгөөд одоогоор тэрхүү бичиг юу өгүүлж буй талаар тодорхой мэдээлэлгүй байна.
Анх чулуун бөмбөгөөр тоглодог байсан бол 1848 онд каучуктай төстэй хатуу эдээр хийсэн бөмбөгөөр солигдон, газар тусгайлан ухсан хонхорхой нүх гарган тоглох болж, саваа модны оронд махир үзүүртэй цохиур хэрэглэх болсон байна.
Түүний энэ тохиолдлоор санамсаргүй сэдсэн тоглоомд нөхөд нь ч татагдан, шинэ зугаа бүгдэд таалагдах болсноос өнөөгийн дээдсийн тоглоом хэмээн нэрлэгддэг гольф үүссэн гэх домог байдаг.
8 сая Монгол хүн Хятад улсад амьдарч байгаа гэх статистик байгаа боловч Монгол хэлээр хэлэлцэгсдийн тоо тэдний дотор буурч байгаа ба ялангуяа суурьшмал газруудад болон залуучуудын дунд буурч байна.
Албан ёсоор хэлийг тэмдэглэхэд хэрэглэдэг Монгол бичиг бол олон авиаг нэг үсгээр тэмдэглэх уламжлалтай байдаг болон өөр хэлтэн хүмүүстээ холилдон сууж байгаа зэргээс шалтгаалан Өвөр Монголд олон аялга байдаг.
Өнөө цагт хэлбэл монгол бичиг , Тод гэсэн хоёр янзын монгол үсэг, Монгол Буриад Халимаг гурван янзын кирилл үсгийн аль нэгийг нь ашиглан Монгол хэлээ тэмдэглэснийг Монгол бичиг үсэгтэй гэнэ.
Монгол хэл бичиг нь эгшиг зохицох ёстой, Алтай хэлний язгуурын ерөнхий шинж буюу өгүүлэгдэхүүн-тусагдахуун-өгүүлэхүүн дарааллаар өгүүлбрээ бүтээдэг.
Буриад аялга нь Монгол хэлний хойд аялга болох бөгөөд зонхилох ярилцагчид нь ОХУ-ын Буриад улсад хэлээ Хори аялгад үндэслэн дүрэмжүүлж, 1939 онд «ө», «ү», «» гэсэн гурван үсэг нэмж орос үсгийг авч, албан ёсны бичгийн хэл болгон Буряад хэлэн, Буряад-Монгол хэлэн хэмээн нэрлэгдэж байна.
Улсын албан ёсны хэл болох хятад, орос хэлний хүчтэй хүрээлэлд байгаа буриад, халимаг, өвөрмонголчууд эх хэл аажим аажмаар ийнхүү хэрэглээний хүрээ нь аяндаа багасаж, мөн нөгөө талаар үгсийн сангийн бүрэлдхүүн ихээхэн эрлийзжиж уугуул монгол хэлний чанараа алдан олон зуун жил харь хэлний хүрээлэлд байж салангид монгол хэл болсон могол, монгор, дунсян, баоань хэлтний хувь заяа руу аажимдаа дөтөлсөөр байна.
3 сая гаруй хүн ам бүхий Монгол Улсын хүн амын 84 орчим хувийг эзлэх Халхуудын аялга бөгөөд түүнд тохируулан кирилл бичгээр тэмдэглэх бичгийн хэл болох Монгол хэл нь Монгол Улсын албан ёсны хэл болно.
1941 оноос ЗХУ-ын нөлөөгөөр Монгол бичгийг халж, «ө», «ү» үсгийг нэмж, орос үсгийн авч хэрэглэсэн нь одоогийн Монгол улсын бичгийн Монгол хэл юм.
ОХУ-ын Халимаг, Монгол, Хятад гэх 3 улсад байх Ойрад аялганууд нь авиа, үг зүйн хувьд адил бөгөөд үгсийн сангийн хувьд улсын албан ёсны бичгийн хэлнээс хамааран зарим ялгаанууд ажиглагддаг.
1938 оноос Халимаг-Монгол хэлийг тэмдэглэхэд «ә», «һ», «җ», «ң», «ө», «ү» зургаан үсэг нэмж, «ъ» үсгийг хасч орос үсгийг авч, албан ёсны бичгийн хэл болгон Хальмг келн гэж нэрлэж байна.
Монгол улсаас өөр улсад амьдарч буй Монголчууд нь төрөхдөө эх хэлээрээ хэлд орох боловч сургуульд сурах, цаашлаад их дээд сургуульд сурах, төгсөөд ажил олох тэр орчин нь Хятад юмуу, Орос хэлээр байдаг тул улсынхаа албан ёсны хэрэгцээнд шахагдан монгол хэл нь орхигдож дайвар хэлний буюу судалгааны хэлний үүрэгтэй болж байна.
Санхүүд, фьючерс гэрээ гэдэг нь хоёр тал стандартчилагдсан тодорхой хөрөнгийг ирээдүйд тодорхой үнээр тодорхой хугацаанд худалдах ба худалдан авахаар өнөөдөр тохиролцож буй стандартчилагдсан гэрээ юм.
Энэ нь ихэвчлэн валют , үнэт цаас гэх мэт санхүүгийн хэрэгсэл, биет бус хөрөнгө, хөрөнгийн индекс, хүүгийн түвшин зэрэг санхүүгийн фьючерс байдаг.
Фьючерсийн үнэ өдөр бүр өөрчлөгдөж байдаг, өдөр бүрийн фьючерсийн үнэ болон хэлцэл хийхээс өмнөх үеийн үнийн зөрүү бас өдөр бүр тохируулагддаг.
Хөрөнгийг худалдагч худалдан авагчид хүргэж өгдөг, хэрэв фьючерс гэрээг кассаар хийхээр тохиролцсон бол алдагдалтай байгаа фьючерс арилжаалагчаас ашигтай байгаа руу касс шилжигдэнэ.
Гэрээ хийгдэх өдрөөс өмнө үүрэг амлалтаа буцаахаар болбол тухайн хөрөнгөтэй ижил хөрөнгийг тухайн хугацаанд солилцох өөр фьючерс гэрээ хийхээр амлалт өгснөөр фьючерс гэрээ хийх үүрэг авсан тал гэрээний үүргээ хааж болно.
Хамгийн их илчлэлт нь анхны барьцааны дүнгээр хязгаарлагдахгүй, гэхдээ анхны барьцааны шаардлага нь худалдагдах өдрийн дотор гэрээний өртгийн хамгийн их үнэлэгдсэн өөрчлөлтөд суурилан тооцогддог.
Заримдаа барьцаа гэж дуудагддаг, энэ шалтгаанаар дуудагдсан барьцаа ихэвчлэн өдөр тутмын сууриар хийгддэг, гэхдээ тогтворгүй байдал өндөр үед брокер барьцааны дуудлага эсвэл нэг өдрийн доторх дуудлага хийдэг.
Зарим АНУ-ын бирж бас “” барьцааг хэрэглэдэг, энэ нь барьцааны дуудлага хийгдэхээс өмнө анхны барьцааны өртгийг хэр зэрэг бууруулж болохоос хамаарч тодорхойлогддог.
Хэрэв барьцаа нь бирж фьючерсийг бүртгэснээр бий болсон барьцааг хадгалж үлдэх шаардлагаас доош орвол барьцааны дуудлага нь дансыг эргүүлж шаардлагатай түвшинд нь авчрахаар хийгддэг.
Тэр таамаглалдаа итгэлтэй байсан учир нутгийн “олив”-ийн шахуурга эзэмшигчидтэй зөвшилцөл хийж, тэдэнд мөнгөө хадгалуулан оронд нь ургац бэлэн болоход дээд зэргийн “олив”-ийн шахуургаа хэрэглүүлэх баталгаа гаргуулсан байна.
Фалес бага үнээр амжилттай тохиролцож чадсан, учир нь ургац хураалт ирээдүйд болно, тиймээс ургац арвин эсвэл муу байхыг хэн ч мэдэхгүй учраас “олив”-ийн шахуурга эзэмшигчид ургац муу байх эрсдлээс зайлсхийж зөвшилцсөн.
Энэ гэрээ нь үр тарианы худалдаан дээр үндэслэгдсэн ба одоо дэлхийн улс орнуудад хийгдэж буй фьючерсийн арилжааны тоо шиг бараа бүтээгдэхүүний олон төрөл, тооны шинэ хэлбэрээр хөгжиж эхэлжээ.
1875 оны үеэр Энэтхэгийн Мумбайд хөвөнгийн фьючерс арилжигдаж байсан ба хэдхэн жилийн дотор энэ нь хүнсний тос, түүхий жуут болон жуут бараа, гулдмайн фьючерс болж өргөжжээ.
Энэ нь арбитражийн хэлтсийн хувьд сэтгэл хөдлөм цаг, гол кассын үнэ ба фьючерсийн үнэ заримдаа нийлэх гэж мэрийж байх хооронд богино хугацаанд хурдан ашиг олохыг оролддог.
Мөн энэ мөчид хэмжээний өсөлт нь худалдаалагчид амлалтаа дараагийн гэрээ рүү шилжүүлсэн эсвэл хувьцааны индексийн фьючерс тохиолдолд одоогийн индексийн амлалтаас зайлхийхийн тулд хийсэн тэдгээр индексүүдийн цаад бүрдэл хэсгүүдийн худалдаанаас шалтгаалдаг.
Клиринг хаус нь худалдагчдыг худалдан авагч бүртэй, худалдан авагчдыг худалдагч бүртэй уулзуулах газар болдог, тэгэхээр түнш нь үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд нь алдагдлын эрсдлээ таамагладаг.
Зарим тохиолдолд хэджерүүдийн хөрөнгө баталгаажсан эсвэл нэг үнэт цаасыг нэгэн зэрэг худалдан авагчид гэрээгээ үүргээр нь тэнцвэржүүлсэн үед баталгаа шаардахгүй эсвэл баталгааг сулруулж болдог.
Хүргэж өгч болохуйц хөрөнгийн нийлүүлэлт хангалттай байгаа үед, эсвэл чөлөөтэй бий болсон байж магадгүй үед фьючерс гэрээний үнэ арбитражийн баталгаагаар тодорхойлогддог.
Гэхдээ хүргэж өгч болохуйц барааны нөөц хомс байгаа үед эсвэл байхгүй байгаа үед , тухайлбал ургац хураалтын өмнөх үр тариа, эсвэл евродолларын фьючерс, фьючерст фьючерсийн үнэ арбитражаар тогтоогддоггүй.
Энэ тохиолдолд зөвхөн нэг хүч үнийг тохируулдаг, энэ нь фьючерс гэрээний эрэлт нийлүүлэлтээр илэрхийлэгдсэн ирээдүйн тухайн хөрөнгийн эрэлт ба нийлүүлэлт.
Энд форвардын үнэ эрсдэлгүй түвшинд дискаунтчилагдсан цаад хүлээгдэж буй фьючерсийн өртгийг төлөөлдөг- хөрөнгө оруулагчид эрсдэлгүй ашиг олох боломжтой ба арбитражчилагдсан байх хэрэгтэй онолын үнээс хазайх хазайлтаар
Тэгэхээр энгийнээр, ногдол ашиг төлдөггүй хөрөнгө -ийн өртөг , нь хугацаан дах өнөөгийн өртөг , тухайн гэрээний үргэлжлэх хугацаа , эрсдэлгүй өгөөжийн түвшин -ээс дараах байдлаар хамаарна.
харьцаа – энэ нь эрсдэлтэй хөрөнгө оруулагчдын хэрэглэдэг нэр томъёо, тодорхой хугацаанд барьцаагаар тодорхойлогддог худалдагдаж буй хөрөнгийн дүнг төлөөлдөг.
Практикт ихэнх зах зээл төгс бус(трансакцийн зардал, зээлэх болон зээлдүүлэх түвшингийн зөрүү, богино хугацааны борлуулалтын хязгаарлалт) байдаг учраас бүрэн арбитражаас зайлсхийдэг.
Харилцагчийн барьцаа – фьючерс гэрээнд, фьючерс гэрээг худалдагч болон худалдан авагчийн аль алиныг,опцион гэрээнд опцион гэрээг худалдагч талын гэрээний үүргээ биелүүлүүлэх санхүүгийн баталгаа шаарддаг.
Барьцааны өгөөж – нь заримдаа гүйцэтгэлийг үнэлэхэд хэрэглэгддэг, учир нь энэ нь шаардсан барьцаанд тусгагдсан биржийн зайлшгүй гарч ирсэн эрсдэлд харьцуулсан ашиг эсвэл алдагдлыг төлөөлдөг.
Эсрэгээр гүехэн, хөрвөх чадвар муутай зах зээлд эсвэл их хэмжээний хүргэж өгч болохуйц хөрөнгө зориудаар зах зээлд оролцогчдоос татгалзагдсан зах зээлд фьючерсийн зах зээлийн клирингийн үнэ нь эрэлт ба нийлүүлэлтийн хоорондын тэнцвэрийг төлөөлж магадгүй, гэвч энэ үнэ ба хөрөнгийн хүлээгдэж буй ирээдүйн үнийн хоорондын харилцаа үйлчлэхээ болино.
Энэ үнэ тогтоох дүрмээр фьючерсийн зах зээлд хүргэж өгч болохуйц барааны үнэ шударгаар тогтдог үед эрсдэлтэй хөрөнгө оруулагчид орлого зарлага тэнцүү байхаар хүлээгддэг.
Биеэр хүргэж өгөх – гэрээний гол хөрөнгийн тодорхой заагдсан дүнг гэрээг худалдагч тал бирж дээр хүргэж өгдөг ба бирж гэрээг худалдан авагчид хүргэж өгдөг.
Гүйцэтгэлийн бондын барьцаа – гэрээний нөхцлийг баттай гүйцэтгүүлэхээр опционыг худалдагч, эсвэл фьючерсийг худалдагч ба худалдан авагчийн аль алиных нь хадгалуулсан мөнгөний дүн.
Гүнзгий, хөрвөх чадвартай зах зээлд эрэлт нийлүүлэлт нь бодит хөрөнгийн ирээдүйн үнийн гажилтгүй хүлээлтийг төлөөлдөг үнийн түвшинд тэнцүүлэхээр хүлээгддэг ба дараах энгийн харьцаагаар өгөгддөг.
МЭӨ550 оны орчимд Кроесус хаан Эфессус дахь Артемисийн сүмийг бариулахад зориулан асар их хэмжээний хөрөнгө зарцуулсан бөгөөд тус сүмийг Ертөнцийн 7 гайхамшгийн нэг гэж үздэг билээ.
Түүхийн эцэг хэмээн алдаршсан Геродотын тэмдэглэснээр хүн төрөлхтний түүхэнд Лиди нутгийн хүмүүс анхны зоосон мөнгийг гүйлгээнд гарган, албан ёсоор өргөн дэлгэр ашиглаж эхэлсэн байна.
Үнэндээ дөнгөж нахиалж байгаа үедээ л нахиа нь нарны хөдөлгөөнийг дагадаг бөгөөд цэцэг нь дэлгэрэхэд өсөлт нь зогсч, хөдлөхөө больдог байна.
" " сэтгүүлийн судалгаагаар дэлхий дээр тариалдаг наран цэцгийн нийт хэмжээ нь 2006, 07 оны байдлаар тос гарган авдаг ургамалууд дунд буурцаг, рапс, хөвөнгийн дараа 4-т орно.
Үсгийн дарааллаар сэдвүүдийг ангилах нь үндсэн, одоо өргөнөөр ашиглагдаж буй арга бөгөөд нөгөө арга нь мэдээллийг хамаарах салбар тус бүрээр нь ангилах юм.
Орчин үед мэдээлэлийг электрон хэлбэрт шилжүүлснээр, мэдээлэл цуглуулах, нэгтгэх, шалгах, хүмүүст дэлгэн үзүүлэх маш олон талын шинэ боломжууд нэмэгдэж байна.
Тодорхой нэг салбарыг хамаарсан, анагаах ухааны, хуулийн, философийн зэрэг нэвтэрхий толинууд бол үүний нэг жишээ бөгөөд ерөнхий нэвтэрхий толийг бодвол илүү нарийн, гүнзгий төвшинд сэдвүүдийг авч үзнэ.
Нэвтэрхий толь гэдэг үг нь Эртний Грекийн " " гэдэг үгнээс гаралтай бөгөөд "сайтар цэгцэлсэн боловсрол" буюу "ерөнхий мэдлэг" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай.
Долоодугаар сарын 4 - Австри-Унгарын эзэнт гүрний их ван Франц Фердинандын оршуулах ёслол Австри-Унгарын Вьенн хотоос баруун зүгт 80.4 км-т орших Артстеттен шилтгээнд нутаглуулав.
Долоодугаар сарын хямрал: Австри-Унгарт оршуулах ёслол болж байгаатай зэрэгцэн Германы хаан Кайзер Вилгельм Серби улсад дайн зарлах төлөвлөгөө боловсруулж эхэлжээ.
Эмэгтэйчүүдийн төрөлд Их Британийн теннисч Дороти Дугласс Ламберт Чемберсс, нутаг нэгт Этел Томсон Ларкомбийг 6-1, 6-1, 5-7, 8-6 онооны харьцаагаар хожижг түрүүлэв.
Долоодугаар сарын хямрал: Австри-Унгарын эзэнт гүрэн Герман, Болгар, Оттоманы эзэнт гүрэнд Оростой хийх дайнд нэгдэн холбоотон болж орох талаар цахилгаан илгээжээ.
Долоодугаар сарын 7 - Австри-Унгарын засгийн газар орон нутгийн цагаар 11:30 цагт Сайд нарын зөвлөл, Гадаад харилцаа, дайны сайд, Зэвсэгт хүчний жанжин штаб, Тэнгисийн цэргийн төв командлалыг хуралдуулж, дайны нөхцөл байдлын талаар бүтэн таван цагийн турш зөвлөлдсөн байна.
Долоодугаар сарын 12 - Австри-Унгарын эзэнт гүрний их ван Франц Фердинандын амь насанд халдах хөдөлгөөнийг зохион байгуулсан гэх үндэслэлээр Мухамед Мехмедбашич гэгчийг баривчлав.
Түүнд бүх насаар нь хорих ял оноосон ч Монтенегрогийн шоронгоос зугтсан бөгөөд хоёр дахь удаагаа баривчлагдахдаа дайн эхэлснээс хоёр хоногын дараа шоронгоос оргосон гэдэг.
Долоодугаар сарын 20 - Долоодугаар сарын хямрал: Германы засгийн газар Германы тэнгисийн цэргийн хүчийг зузаатгах зорилгоор хөлөг онгоц үйлдвэрлэдэг компаниудад байлдааны шинэ хөлөг онгоцуудыг нийлүүлэх заваачилгааг өгсөн байна.
Долоодугаар сарын 21 - Их Британийн Букингемын ордонд Ирландын үндсэрхэг үзэлтнүүд, Ирландын хөдөлмөрийн холбооны удирдлагуудтай гурван өдрийн уулзалт зохион байгуулахаар болов.
Аскийт, улстөрч Девид Ллойд Жорж, Ирландын парламентын намын тэргүүн Жон Редмонд, дэд дарга Жон Диллон, хөдөлмөрчдийн холбооны тэргүүн Эдуард Карсон нар оролцжээ.
Долоодугаар сарын 26 - Их Британи улс Австри-Унгарын эзэнт гүрэн, Герман, Серби, Оросын хооронд үүссэн дипломат болон улстөрийн маргааныг шийдвэрлэхээр хэлэлцээрий ширээний ард урьсан ч Орос болон Герман улс оролцохоос татгалзжээ.
Долоодугаар сарын 28 - Наймдугаар сарын 10 - Дэлхийн дайн: Британи-Францын тэнгисийн цэргийн хамтарсан хүч Дарданьелсын хоолойд Германы тэнгисийн цэргийн газар дундын тэнгисийн тусгай хороотой хүчтэй тулаан өрнүүлжээ.
Зургаадугаар сарын 3 - АНУ-ын Калифорни мужийн Вернон хотод Боксын хөнгөн жингийн дэлхийн аварга шалгаруулах тоглолтод Кид Уиллиамс Жонни Кулоныг гуравдугаар үед буулган авч аварга болжээ.
Зургаадугаар сарын 7 - Анкона хотод цэргийн ажиллагаа явуулж байгааг эсэргүүцэн Италийн Маркас хотод олон мянган хүнийг хамарсан жагсаал болж хүчний байгууллагууд хүч хэрэглэн тараахаас аргагүйд хүрэв.
Австри-Унгарын эзэнт гүрнйи гадаад хэргийн сайд Гүн Леопольд Бершольд Балканы орнуудын улстөрийн нөхцөл байдлыг хэвээр үлдээхийн тулд Сербчүүдийг үндсэрхэг үзлээ зогсоохыг уриалав.
Зургаадугаар сарын 25 - Индонезийн Суматра арлын баруун өмнөд хэсэгт 7.6 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт, түүнээс шалтгаалсан цүнамигийн улмаас 20 хүн амиа алдаж, 20 хүн шархаджээ.
Зургаадугаар сарын 27 - АНУ-ын ерөнхийлөгчийн зөвлөл Эдуард М.Хаус, Британийн гадаад хэргийн сайд Эдвард Грей нар Лондон хотноо уулзаж, Герман улс зэвсэглэлээ нэмэгдүүлж байгаа нь Европ болон дэлхий дахинд хэр зэрэг аюултай болох, цаашид ямар дипломат арга ажиллагаа хийх талаар ярилцсан байна.
Сербийн нууц бүлэглэл болох "Хар гар" бүлэглэлийн гишүүн Данило Илич маргааш нь зохион байгуулах халдлагын төлөвлөгөөг боловсруулж, бэлтгэл ажлыг хангаж эхэлжээ.
Зургаадугаар сарын 28 - Австри-Унгарын эзэнт гүрний хунтайж Франц Фердинанд, гэргий Софи нар Босни-Герцеговины удирдагч Оскар Потиоректэй уулзаж, энэ өдөр айлчлах хотууд, хамгаалагчдын бэлэн байдлыг хангажээ.
Австри-Унгарын эзэнт гүрний хунтайж Франц Фердинанд, гэргий Софи нарын амь нас эрсэдэсэнтэй холбогдуулан Сараево хотод Сербүүдийг эсэргүүцсэн жагсаал зохиогдов.
Зургаадугаар сарын 29 - Сараево хотод сербүүдийг эсэргүүцсэн жагсаал эмх замбараагүй байдал болон хувирсан тул захирагч Боснийн захирагч Оскар Потиорек хотыг хамгаалах шийдвэр гаргажээ.
АНУ-ын ерөнхийлөгч Вүүдроу Вильсон Австрийн хаан Франц Йосефт эмгэнэлийн цахилгаан илгээж, хүнд цаг үед Америкийн ард түмэн үргэлж тусална гэж мэдэгджээ.
Австри-Унгарын эзэнт гүрний гадаад хэргийн сайд гүн Леопольд Бершолд, Зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч гүн Франц Конрад фон Хотцендорф нар халдлагатай холбогдуулан Сербийн нутаг дэвсгэрт цэрэг оруулах эсэх талаар мэтгэлцэж эхэлжээ.
Зургаадугаар сарын 30 - Их Британиийн ард нийтийн танхим болон лордуудын танхим Австри-Унгарын эзэнт гүрний хунтайж Франц Фердинанд амиа алдсанд эмгэнэл илэрхийлж, энэ хэргийг даруй илрүүлнэ гэж найдаж байгаагаа илэрхийлжээ.
Наймдугаар сарын 4 - Хиагтад Орос-Монголын хооронд мөнгө зээлдүүлэх, буу зэвсгийн, төмөр зам байгуулах, цахилгаан мэдээ байгуулах тухай дөрвөн гэрээ нууцаар байгуулжээ.
Наймдугаар сарын 9 - Мексикийн дайн: Эх гарын арми Мексикийн ерөнхийлөгч Франциско Каравахалтай уулзаж энхийн гэрээ байгуулах эсэх асуудлыг хөндөн ярилцжээ.
Наймдугаар сарын 18 - Увс аймгийн Хяргас сумын нутагт Да лам Цэрэнчимэдэд зориулан гэрэлт хөшөө босгож, түүн дээр да ламд зориулсан Богд хааны зарлигийг сийлжээ.
Уг гэрэлт хөшөөнд “Сайд чин сүжигт, чин ван лам Цэрэнчимэд болбоос нас бага цагаас элдэв хэрэгт чармайн зүтгэж амь биеийг умартан явсаар тулгар төр байгуулахад онц зүтгэсэн их гавьяат шударага сайд бөгөөд эзэн ба улсын төлөөнөө хязгаарын албанаа зүтгэн амь биеийг умартан явсаар өвчнөөр үгүй болсон нь үнэхээр хөөрхий. Манай дотор их л энэрэн үзэж нэхэж өргөмжлөн үнэн бишрэлт цол нэмэн сайшааж, гэрэлт хөшөө чулуунд сийлэн гавьяат сайдад их журмыг илэрхийлтүгэй” хэмээгээд Богд эзэн хааны Зарлигаар олноо өргөгдсөний 4-р он 5 сарын 20 хэмээсэн зарлигийн үг сийлэн гэрэлтүүлжээ.
Наймдугаар сарын 27 - Японы эзэн хааны тэнгисийн цэрэг Германы мэдэлд байдаг Цингтао аралд Британийн тэнгисийн цэргийн хамтаар Германы эсрэг цэргийн ажиллагааг эхлүүлсэн байна.
Арваннэгдүгээр сарын 1 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Адмирал Сир Кристофер Крадокын удирдсан Британийн тэнгисийн цэрэг дэд адмирал Максимлиан фон Спийгээр удирдуулсан Германы тэнгисийн цэрэгт ялагджээ.
Арваннэгдүгээр сарын 2 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Бергманы дайралт: Генерал Гиоргий Бергманны удирдлаган дор Оросын цэргүүд Кавказын Элескирт хотыг хамгаалах зорилгоор цэргийн ажиллагаагаа эхлүүлэв.