polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Монгол улс баруун хязгаараа чөлөөлөх байлдааны ажиллагаа сунжирч, Оросын зуучилснаар Монгол-Хятадын хоёр тал тус тус эзэлсэн газраараа гал зогсоох шугам байгуулсан нь Алтайн Урианхайн нутгийг Алтайн нурууны оргилоор хоёр хуваахад хүргэж, өвөр тал нь Дундад Иргэн Улсад харьяалагдах болов.
Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын үед урианхайн 7 хошуу байсанаас 4 нь буюу Ёст гүн, Саруул гүн, Дархан гүн, Итгэмжит гүний хошуу нь дан Алтайн урианхай түмнээс бзрдсэн хошуу байсан бол бусад 3 хошуу буюу Эетэй гүн, Зоригт гүн, Зүтгэлт гүний хошууны зарим сумууд нь тува сум байв.
Алтайн Урианхайчууд Урианхай овгийн онцлог болох дайнч, тулаанч шинжийг илтгэсэн эртний онцлог ёс дэглэм бүхий сурын харвааг өнөөдрийг хүртэл хадгалан харваж ирсэн нь өдгөө Өвөг харваа гэж нэрлэгдэн Монгол үндэстний хамгийн том баярын нэг болох Наадмын нээлтийг Урианхай сурын харваагаар эхлүүлж байна.
Монголдоо хамгийн том нумыг хэрэглэдэг бөгөөд хамгийн чанартай харвалтыг үзүүлэх үүднээс өрөөтэй сурыг зөвхөн онох бус, оногдсон сур нь цаана байрлах мөр гарган өндөрлөсөн шороон нурууг давж үсэрсэн байх шаардлагатай байдаг байна.
Урианхай сурын харвааг томоохон хэмжээний баяр наадмаар харвадаг бөгөөд нум сумыг шүтэн дээдэлж, сурын харвааны эртний хатуу чанд уламжлалт зан заншлыг мөрдөж ирсэн байна.
Хэнтий уул хавиар нутаглаж агсан тэдгээр урианхай нар Гэрсэнзийн мэдэлд очсоныхоо дараа зууны эхээр баруун тийшлэн, Хангайн ууланд очиж хэсэг сууснаа, удалгүй цаашлан, Алтайн ууланд хүрчээ.
Алтайн урианхайн ардын дуунд Зэлмийн тухай өгүүлдэг бөгөөд угсаатны бүрэлдэхүүнд нь аданх, малиг, таргуд, дархад зэрэг зуунаас хойш Хэнтий уулаар нутаглаж явсан зарим овог оролцсон байгаа нь тэднийг Хэнтийд байсан урианхайчууд болохыг баталдаг.
Манжийн эрхшээлийн үед Ховдын хязгаарын Алтайн Урианхайн зүүн амбаны Зүтгэлт гүний хошуу, 1912-1926 онд Дөрвөдийн баруун гарын Үнэн зоригтхан аймгийн Урианхайн зүүн гарын Зүтгэлт гүний хошуу, 1927 онд Алтайн Урианхайн зүүн гарын Зоригт, Итгэмжит, Эетэй гүний хошуутай нэгдэж, Алтайхан уулын Урианхайн зүүн гарын хошуу нэртэй болсон.
Манжийн эрхшээлийн үед Ховдын хязгаарын Алтайн Урианхайн зүүн амбаны Зоригт гүний хошуу, 1912-1926 онд Дөрвөдийн баруун гарын Үнэн зоригтхан аймгийн Урианхайн Зоригт гүний хошуу, 1927 онд Алтайн Урианхайн зүүн гарын Зүтгэлт, Итгэмжит, Эетэй гүний хошуутай нэгдэж, Алтайхан уулын Урианхайн зүүн гарын хошуу нэртэй болжээ.
Манжийн эрхшээлийн үед Ховдын хязгаарын Алтайн Урианхайн зүүн амбаны Эетэй гүнгийн хошуу, 1912-1925 онд Дерведийн баруун гарын Үнэн зоригтхан аймгийн Урианхайн Эетэй гүний хошуу, 1927 онд Чандмань уул аймгийн Алтайн Урианхайн зүүн гарын Зүтгэлт, Зоригт, Итгэмжит гүний хошуудтай нэгдэж, Алтайхан уулын Урианхайн зүүн хошуу нэртэй болсон.
Манжийн эрхшээлийн үед Урианхайн баруун амбаны Дархан бэйсийн хошуу, 1912-1926 онд Дөрвөдийн баруун гарын Үнэн зоригтхан аймгийн Урианхайн дархан бэйсийн хошуу, 1927 онд Алтайн Урианхайн баруун гарын Ёст, Саруул гүний хошуутай нэгтгэж, Алтайхан уулын Урианхайн баруун хошуу нэртэй болжээ.
Манжийн эрхшээлийн үед Ховдын хязгаарын Алтайн Урианхайн зүүн амбаны Ёст гүний хошуу, 1912-1927 онд Дөрвөдийн баруун гарын Үнэн зоригтхан аймгийн Урианхайн Ёст гүний хошуу, 1927 онд Алтайн Урианхайн баруун гарын Дархан, Саруул засгийн хоёр хошуутай нэгтгэж, Алтайхан уулын Урианхайн баруун гарын хошуу нэртэй болгосон.
Манжийн эрхшээлийн уед Ховдын хязгаарын Урианхайн баруун амбаны Саруул гуний хошуу, 1912-1927 онд Дөрведийн баруун гарын Унэн зоригтхан аймгийн Урианхайн Саруул гүний хошуу, 1927 онд Алтайн Урианхайн баруун гарын Дархан, Ёст гүний хоёр хошуутай нэгдэж, Алтайхан уулын Урианхайн баруун гарын хошуу нэртэй болжээ.
Манжийн эрхшээлийн үед Ховдын хязгаарын Алтайн Урианхайн Зүүн амбаны жанжин гүнгийн хошуу, 1912-1926 онд Дөрвөдийн баруун гарын Үнэн зоригтхан аймгййн Урианхай Итгэмжит жанжин гүнгийн хошуу нэртэй байж, 1924 онд Чандмань уул аймгийн Баянмандал уулын хошуу нэртэй болжээ.
Үүнээс Ёст гүн, Саруул гүн, Зүтгэлт гүн, Эетэй гүн, Зоригт гүн, Итгэмжит гүний хошуу гэсэн 6 хошууны хойд хэсэг, Дархан гүний хошууны төв хэсэг нь одоогийн Баян-Өлгий аймагт орж байсан ба Дархан гүний хошууны зүүн талын нутаг нь одоогийн Ховд аймагт оржээ.
1940 онд Баян-Өлгий аймаг байгуулагдахад урианхайн 7 хошууны хойд хэсгийн нутагт багтаж байсан одоогийн Алтай, Буянт, Сагсай, Булган, Дэлүүн, Толбо, Бугат, Алтанцөгц, Баяннуур, Ногооннуур сумууд, үндсэн ард иргэдийн хамт Баян-Өлгий аймагт харьяалагджээ.
Ёст гүний хошуу нь ах, гонзгой, түмт, оорцог гэсэн 4 сумтай, Саруул гүний хошуу нь ах, хойд, дэлгэр гэсэн 3 сумтай, Дархан гүний хошуу нь цэрвээ% ах зэрэг 4 сумтай, Зүтгэлт гүний хошуу нь ах, хэрээ, шаазгай, ятуу гэсэн 4 сумтай, Итгэмжит гүний хошуу нь 6 сумтай, Зоригт гүний хошуу нь ах, бага гэсэн 2 сумтай, Эетэй гүний хошуу нь тэлэнгэд, авга гэсэн 2 сумтай байв.
Алтайн Урианхайчууд олон зууны туршид сур харвах, ан гөрөө хийх, товшуур хөгжим тоглох, тууль хайлах, модон цуур үлээх, хоолойн цуур буюу хөөмийлөх, уул ус, тэнгэр лус тахих зан үйлийг язгуур эхээр нь хадгалж ирсэн төдийгүй дээрх уламжлалт зан үйл, эртний соёлыг төрийн хэрэг болгож иржээ.
1967-68 оны улирал хангалтгүй тоглолт үзүүлэн доод дивиз рүү унаж, дараа улирал нь хоёрдугаар дивиздээ ердөө 7 хожил аван гуравдугаар дивиз рүү унаж түүхэнд дэх дараалсан тааруу амжилтаа үзүүлэв.
1970-71 оны улирал дивизээсээ хоёрдугаар байраар хоёрдугаар дивиз рүү дэвшиж, багийн тоглолт илт сайжирч эхэлсэн нь Фулхэмийн дасгалжуулагч Алек Сток багийн бүрэлдэхүүнд Алан МуллериАнгийн Эзэнт гүрний одонт, сэрБобби МурАнгийн Эзэнт гүрний одонт нарын хожмоо английн домогт болсон тоглогчдыг эгнээндээ элсүүлсэнтэй холбоотой байлаа.
1994-96 оны хооронд дасгалжуулагчаар ажилласан Иан Бранфут энэ байдлаас гаргаж чадалгүй Микки Адамст үүргээ шилжүүлсэн бөгөөд тэр багийн амжилтыг хоёрдугаар байр хүртэл ахиулсан ч дээд дивиз рүү дэвших болзолыг хангаж чадаагүй юм.
1997 онд саятан Мохамед аль-Фаед Фулхэм багийг худалдан авч Рэй УилкинсАнгийн Эзэнт гүрний одонт, Кевин КиганАнгийн Эзэнт гүрний одонт нарын английн шилдэг дасгалжуулагчдыг урин Уэльсийн хамгаалагч Крис Колман тэргүүтэй тоглогчидтой мөрөөдлийн багийг бий болгуулж чадсан юм.
1949-50 оны улиралд Английн хөлбөмбөгийн тэргүүн лиг болох нэгдүгээр дивизэд дэвшин гарч ирж гурван улирал тоглон 1951-52 оны улирал тун тааруу амжилт үзүүлэн доод дивиз рүү унасан байна.
1909-10 оны улиралд Лондон хотын цомын тэмцээнд сайн тоглолтыг үзүүлэн түрүүлсэн хэдий ч дараа улирал нь доод лиг рүүгээ унаж 1927-28 оны улирал хүртэл гуравдугаар дивизээс гарч чадалгүй байсаар байв.
Тус баг нь нийт 24 улирлыг Английн хөлбөмбөгийн тэргүүн лигт үдсэн бөгөөд өдгөөгийн эзэн, саятан Мохамед аль-Фаед 1990-ээд оноос эрс шинэчлэлт хийн хоёрдугаар лигээс дээд лиг рүү дэвшүүлж чадсан эрхэм юм.
1893 онд тухайн бүсийнхээ лигт түрүүлж, албан ёсны өмсгөл, дотоод зохион байгуулалтыг бий болгон, 1896 онд «Крэйвен Коттеж» цэнгэлдэх хүрээлэндээ тоглож эхэлсэн байна.
Макс Борн (, * 1882 оны 12 сарын 11-нд Бреслау; † 1970 оны 1 сарын 5-нд Гөттинген) нь Германы физикч, математикч бөгөөд квант механикийн үндсийг тавьж, хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан эрдэмтэн юм.
Энэ нь зөөлхөн, мөнгөлөг цагаан өнгөтэй, урвалын өндөр идэвитэй метал ба шүлтийн металлын гишүүн бөгөөд зөвхөн өөрийнх нь хатуу изотоп нь 23 юм.
Чийглэг натрийн нүүрстөрөгч нь түүхийн үүднээс хэдэн чухал айл өрхийн ба аж үйлдвэрүүд хэрэглэдэг байсан давсны үнс давс жигнэх ба бусад натрийн нэгдэлтэй байсан.
Хэдийгээр натрийн нэгдлүүд нь удаан хугацааны турш танигдсан бөгөөд 1807 онд Гемфри Дэви электролиз ба идэмхий сода-оос гаргаж аваагүй бол өөрөө мэдэгдэхгүй байсан.
Яагаад гэвэл дулаан нь натрийн атомуудыг хөдөлгөөнд оруулдаг ба валент электронуудыг 3 орбиталаас 3 орбитал болтол шилжүүлдэг, тэдгээр электронууд 3 орбитал руу буцаад буудаг шиг 589.3 дах шугам долгионы урттай харилцахтай хамт тэд фотон ялгаруулдаг.
Энэ нь маш олон янзаар нээгдсэн ба ихэнхдээ уусдаг давс, амфибол ба цеолитээс гаргаж авсан бөгөөд өөрөө урвалд орох чадвар ихтэй учраас хэзээ ч олдохгүй байх боломж их байсан.
Од хоорондын төв дунд нь натрий нь шугамаар илрүүлэгдсэн бөгөөд хэдийгээр тийм боловч натри нь өндөр температурт ууршиж алга болдог нь Буд гаригийн агаар мандалд Маринер 10-ийн тусламжтайгаар тогтоогдсон.
Давсны хур тунадасны усны шийдэл нь ховор ер бусын яагаад гэвэл давс нь төрөл бүрийн их ашигтай усанд уусдаг тэд ихэвчлэн бат бөх ууршсан ус гүйсэн хур тунадастай байдаг.
Энэ шинж чанарууд нь өндөрсгөсөн даралтанд өөрчлөгддөг: 1.49 мбар-д өнгө нь хар болдог, дараа нь 1.87 мбар-д тунгалаг улаан болдог ба сүүлд нь 3.0 мбар-д цэвэр тунгалаг болдог.
Барилгын үйл явцаар нь: барилгын төлөвлөлт, барилгын зөвшөөрөл, барилгын сэргээн засварлалт, барилгын угсралт ( угсралтын ажил дууссан барилга, дотоод засал, барилгын өөрчлөлт, барилгын нураалт)
Барилгын гүйцэтгэлээр нь: газар шорооны ажил, бетон ба төмөр бетоны ажлууд, өрөмдлөгийн ажил, усан оргилуурын, өрлөгийн, дээвэр бүрэх ба чигжих ажлууд, сэргээн босголт
Барилгын салбарт оролцогчид нь төлөвлөгчид , гүйцэтгэгч компани, ирээдүйн барилгын хэрэглэгчид, барилгын захиалагчийн үүрэг гүйцэтгэгч алба, барилга барих үед хариуцсан байгууллагын зүгээс хийх хяналт шалгалтын алба, барилгын зөвшөөрөл олгох алба мөн түүнчлэн захиалагчид юм.
Монгол улсын барилгын салбарт өнөөгийн байдлаар 3 холбоод үйл ажиллагаа явуулдаг: Монголын барилгачдын холбоо, Үл хөдлөх хөрөнгө зуучлагчдын нэгдсэн холбоо ба Барилгын инженерүүдийн холбоо.
Дараа жил нь НБА-гийн домогт тоглогч Ж.Уэст дасгалжуулагчаар ирж 53-29 хожиж НБА-г тэргүүлсэн бол Жаббар 26,2 оноо 13,3 сам 3,1 блок гэсэн үзүүлэлтээр өөрийн 5 дахь МВП-г хүртэж Б.
Аваргын төлөөх цувралын 5 дах тоглолтон дээр Жаббар 40оноо авч багаа хожилд хүргэсэн боловч тэрээр шагайгаа гэмтэж 6 дахь тоглолтонд оролцож чадахааргүй болжээ.
Гэвч тэр тоглолтон дээр 20 настай залуу тоглогч Мэжик Жонсон 40 оноо 15 сам 7 дам-лт өгч багаа аварга болгосон төдийгүй финалын МВП гэдэг цолыг анх удаа хүртжээ.
1970-71 оны улиралд Бакс лигийн шилдэг амжилт болох 66-16 үүнээс 20 -г нь дарааллаж хожиж улирлын МВП-г Жаббар 31,6 оноо 16 сам гэсэн үзүүлэлттэйгээр хүртэж ПО-т Балтимор Буллетс /Вашингтон Визардс/-г хожиж НБА-гийн аварга болж финалын МВП-г мөн Жаббар авчээ.
Түүний жинхэнэ нэр нь бага Фердинад Льюис Алчиндор гэдэг бөгөөд багаасаа тэрээр сагс тоглож эхэлсэн бөгөөд УКЛА-д 1967 онд орж тэр жилдээ шилдэг тоглогчийн шагналыг хүртсэн байна.
Шагнал : Нэйсмитийн сагсан бөмбөгийн алдарын тэнхим ; НБА-гийн аварга ; Улирлын үнэ цэнэтэй тоглогч ; 2 удаа аваргын тоглолтын МВП: 10 удаа бүх НБА-гийн 1-р багт;5 удаа 2-р багт ; 5 удаа Нбагийн хамгаалалтын 1-р багт; 6 удаа хамгаалалтын 2- багт ; 19 удаа бүх оддын тоглогчоор шалгарч; НБА-гийн түүхэн 50 тоглогчийн нэг .
1984 оны 4 сарын 5-нд Ютатай тоглосон тоглолтын үеэр М.Жонсоны дамжуулалтаар өөрийн алдарт даллах шидэлтээр авсан оноо нь түүний 31,420 болж У. Чэмбэрлэйний рекордыг эвдсэн юм.
1921 оны Үндэсний ардчилсан хувьсгал ялсны дараа 7 дугаар сараас 12 дугаар сар хүртэл Ардын засгийн газрын дотоод Яамны эрхэлсэн түшмэл, 1922-1924 онд Цэргийн яамны дайчлан бүртгэх хэлтсийн эрхлэгч, 1924 оны 6-10-р сард Сэцэн хан аймгийн Далай ван, Эрх гүн, Бишрэлт ван, Ахай гүн, Үйзэн гүний хошуудад орон нутгийн захиргаадыг өөрчлөн байгуулах, хүн малын тоо бүртгэлийг үнэн бүрэн гаргуулах үүрэг бүхий төлөөний түшмэлээр. томилогдон ажиллаж байсан байна.
Д.Догсом Ховдын хязгаарын ард түмэнд ардын засаг төрийн бодлогыг ухуулан таниулах, нутгийн захиргаадыг ардчилсан үндсэн дээр өөрчлөн байгуулах нам, засгийн бодлогыг хэрэгжүүлэх ажлыг удирдан зохион байгуулж байв.
Богдоор толгойлуулсан автономит засгийг дахин сэргээхийг гол зорилго болгосон Д.Догсом, Д.Бодоо, Жамъян гүн зэрэг нийслэл хүрээний жижиг түшмэлүүд, бас автономийг сэргээж, хөрөнгөтний ардчилсан зарим шинэчлэл хийх замаар түүний хүрээг өргөтгөх гэсэн үндэсний хөрөнгөтний элементийн санааг илэрхийлсэн Данзан зэрэг хүмүүс оролцож байв. 1920 оны 6 дугаар сарын 25-нд хоёр бүлэг хамтран Догсомын гэрт хуралджээ.
Хуралдагсад шодож Д.Сүхбаатар, Лосол, Догсом, Д.Бодоо, Чагдаржав нарыг явуулах болж тэдний замын зардал, хэрэглэх хүнс, уналга морь зэргийг хувьсгалт байгууллагын гишүүдээс хуваарилан гаргуулах, харилцааны нууц түлхүүр үгсийг зохион бичгээр харилцахдаа Д.Сүхбаатарыг “ээж”, Лосолыг “аав”, Догсомыг “Георгий” гэх мэт хүн тус бүр дээр нэр буруулан бичиж байхаар тогтоожээ.
1920 оны 6 дугаар сарын 25-нд бүлгэмүүд хамтран хуралдаж Монгол ардын нам байгуулж “Намын хүмүүсийн дагаж явах тангарагийн бичиг”-ийг хэлэлцэн баталж ЗОУ-аас тусламж гуйх асуудлыг хэлэлцэв.
1920 оны 7 дугаар сард Данзан, Чойбалсан нарыг Хүрээнээс явсны дараагаар ЗОУ-д МАН-ын төлөөлөгчдийг нэмж явуулахаар шийдвэрлэж, Д.Бодоо, Д.Чагдаржав нарыг явуулж, дараа нь Д.Сүхбаатар Д.Лосол , Д.Догсом гэдэг нууц нэрээр худалдаачдын дүрээр явсан байна.
Гапоны шаардлагын улмаас Богдын тамгатай бичиг ба Намын бичиг хоёрын аль нь чухал болох талаар төлөөлөгчдийн дунд маргаан үүсч, 1920 оны 8 дугаар сарын 29-нд “Дорно зүгийн олон улс ард лугаа холбогдох хорооны Монгол Төвдийн хэлтэст” хэмээн хаяглаж Д.Бодоо, Д.Догсом нар бичиж өргөн барьжээ.
Д.Догсом Тувад сууж байхдаа 1921 оны хувьсгалын партизан нөхдөдөө хандаж баяр хүргэсэн сонирхолтой захидал ирүүлснийг “Хуучин партизан нөхөр Догсомын захидал” гэдэг нэрээр “Ардын үндэсний эрх” сонины 1934 оны 9 дүгээр сарын 29-ний дугаарт нийтлэгджээ.
Д.Догсомын “Ардын намыг байгуулах явдлыг анхан хэрхэн үүсгэн оролдсон тухай” гэдэг томоохон өгүүлэл нь МАХН-ын түүхэнд холбогдол бүхий зүйлүүд номд 1928 онд хэвлэгдсэн.
Уг бүтээл нь Нийслэл хүрээнд нууц хоёр бүлгэм үүсч, тэр дундаа Хүрээний бүлгэм хэрхэн үүссэн талаар судалгааны сурвалжид байдаггүй зүйлсийг өгүүлсэн.
Мөн хоёр бүлгэм үйл ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэн өргөжүүлж, ЗОУ-тай холбоо тогтоолгохоор төлөөлөгчдөө илгээн явуулж хэрхэн олон түмнийг харийн дарлалаас ангижруулахаар зүтгэснийг өгүүлсэн үнэ цэнэтэй түүхэн бүтээл юм.
Уг Манжуурын хэлэлцээрт Манж го Гадаад Монголын хоорондын хил тодорхой бус байгаагаас хил тогтоох ажилд БНМАУ-ын 8 төлөөлөгчдийг 1935 оны 5 дугаар сарын 30-нд Манж-гогийн нутагт орших Манжуур төмөр замын өртөөнд очсон төлөөлөгчдийн тэргүүн нь Бүх цэргийн жанжны 2 дугаар орлогч Гончигийн Самбуу, гишүүдэд нь Дорнодын 2 дугаар морьт корпусын дарга Гомбожавын Дамба, засгийн газрын түшмэл Дансранбилэгийн Догсом, нарийн бичгийн дарга Догьсүрэн, Дипломат курьер Чимэддорж, ажилтан Жавган, Лувсандэндэв, орчуулагч Жүрмэд нар оролцов.
Козловскийн цахилгаанд өгүүлснээр Самбуу тэргүүтэй БНМАУ-ын төлөөлөгчид зөвхөн Халхын сүм районд 1935 оны 1 дүгээр сарын 24-нд болсон мөргөлдөөн, түүнчлэн Халхын сүм хэний нутагт харъяалагдах талаар хэлэлцээ хийх эрх засгийн газраас авсан болохыг мэдэгджээ.
Мөн япон-манж-го улсын төлөөлөгч тал заавал ч Халхын сүмээс өөр өргөн хүрээтэй асуудлаар буюу бүх хилийн шугамыг тогтоох, эсвэл дипломат харилцаа тогтоох хэлэлцээ хийхийг оролдох аваас эрхгүй гэдгээ мэдэгдэх ёстой.
Халхын дөрвөн аймаг, наян зургаан хошууг тус тус захируулахад цөм урьд үеийн Чингис хааны угсаа төрлийн тайж хэмээх ясыг дагаж бие эрхтэн бүрэн төдий хүнээр засаг хэргэмийг залгамжлуулсаар хэв идээшил мэт болсон ажгуу.
Гадаад Монголын автономит засгийн асуудлаар Бадамждорж, Чен И нар хэлэлцэж эхэлсэн нь ил болсон 1919 оны 8 дугаар сарын сүүлээс хойш өөрсдийгөө “Тангарагт нөхөд” гэж нэрлэсэн Данзан, Догсом, Дэндэв нар “Санаа нийлэх үнэнч нөхдийг олж элсээх” тухай ярилцах болж, өөрсдийн тухайд “Намын нөхөд” гэсэн үгийг анх хэрэглэжээ.
Итгэлт нөхдийг олохыг ихэд хичээснээр Дугаржав, Сүхбаатар нар эхлэн элсч, Жамъян, Балсанов, Юмтаролд, Галсан, Тогтох, Даш, Цэнд нарыг элсүүлэн 10 гаруй хүн болжээ.
Дэндэв нар тавьсан бөгөөд Данзангийн гэрт цуглардаг, бас Оросын консулын газрын хэлмэрч Кондаков харилцдаг байв. Нууц бүлгэм байгуулахад Догсомын гүйцэтгэсэн үүрэг их байсан бөгөөд өмнөх түүх бичлэгт Догсомыг огт дурьдаагүй байна.
Тухайлбал: Сүхбаатарыг 1918 оны эцсээр цэргээс халагдан Хүрээнд хэвлэлийн газар үсэг өрөгчийн ажил хийж байхдаа нэгэн санаа нийлсэн нөхөдтэйгөө нийлж хувьсгалын анхдугаар бүлгэмийг байгуулсан гэжээ.
Д.Догсомын эл санал Монгол орны тусгаар тогтнол газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлыг сэргийлэн хамгаалах ажлыг тогтоож төлөвшүүлэх, мөн Монгол улсын төр, засгийн төв Нийслэл хүрээний дотоодын хамгаалалтыг буй болгож ажиллуулах хэмээсэн маш чухал санал байснаас олны талархлыг онцгой татжээ.
Д.Догсом феодалын нийгмийн төрийн байгууллагад ажиллаж байсан боловч эзэд ноёдын шударга биш байдалтай санаа нийлэхгүй болсноос эрх баригчдад элдвээр дарлагдаж байсныг өгүүлсэн байдаг.
Тухайлбал: Эзэрхэг засаг ноёд түүний биеийг зүйл зүйлээр ёсны гадна хэтэрхий дарлан зовоож, мөлжин тохируулсан учир хилс бэрхийг тэсвэрлэн хүлээж чадахгүйд хүрч харьяат засаг ван Навааннэрэнтэй заалдан тэмцэлдсэн учир өөр хошуунд гэр цуцлах зовлонг хүлээж явсан учир хэзээ ямагт харъяат эзэрхэг харгис засгийн ёсонгүй дарлалтаас бэрхшээн жигшиж, аль нэгэн цагт тэдний гар савраас ангижрах хэмээн өгүүлжээ.
Уг бичигт: Орос улсын их тусыг Ардын намын нэрээр хүлээн авч, нийгмийн бусад хүчинд тулгуурлан автономитыг сэргээн, Богд Жавзандамба хутагтыг хэмжээт эзэн хаанд өргөмжлөн ардын этгээдийн Ардын намтай холбоо тогтоох гэсэн хоёр утга зүйлийг гол болгон илэрхийлж, “Орос улсын Зөвлөлт засгийн газраас алин болох түргэн цагийн дотор МАН-д үзүүлэх ил далдын их хүч ба автономийг босгоход яаравчлахыг хүснэ” гэжээ.
Түүнд Монгол газарт тохиолдсон зовлон зүдгүүрийг товчлон боловч өмнөд, умард хөршүүдийн бодлого түлхэлтийн улмаас өөртөө засах эрхтэй улс болж, улмаар автономит засгийг алдсаны улмаас Гадаад Монголын ард олонд учирсан хүнд байдлыг боловсруулсан нь тэдний үзэл бодлын төлөвшил, нийгмийн өмнө тулгарсан зорилтын ойлгож томъёолох чадвар, бичиг үсгийн өндөр боловсрол, төлөөлөгчдийн дундах нэр хүнд зэрэг нилээд олон зүйлтэй холбоотой.
Д.Догсом ЗХУ-д суух БНМАУ-ын бүрэн эрхт элчингийн нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажиллаж, монгол зөвлөлтийн ард түмний найрамдлыг бэхжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан төдийгүй БНМАУ-ын гадаад байдлыг бэхжүүлэхэд зохих хувь хандив оруулсан туршлагатай дипломатч байв.
Тиймээс 1933 оны 9 дүгээр сард БНМАУ-ын Бага Хурлын тэргүүлэгчид, Ардын сайд нарын Зөвлөлийн шийдвэрээр Д.Догсомыг БНМАУ-аас Тагна Тува улсад суух бүрэн эрхт элчингээр томилжээ.
1933 оны 11 дүгээр сараас 1934 оны 11 дүгээр сар хүртэл БНМАУ-аас Тагна Тува улсад суух бүрэн эрхт элчин төлөөлөгчөөр ажиллахаар явахдаа Улаанбаатараас машинаар гарч Увс аймгийн төвийг дайрч, машин явах боломжгүй газраар мориор явсаар 1933 оны 10 дугаар сарын 13-ны өдөр Тувагийн нийслэл Кизил хотод очжээ.
Мөн Д.Догсом “Одоо цагийн байдлыг яахин олж мэдэх буй. Гагцхүү бодвоос Монгол улс Манж-Хятадын харгис эзэрхэг дарлалтаас саяхан ангижирч тусгай улс болсноос энэ завсраа Хятадтай байлдаж өшөө занал бололцон зангидсан нь туйл болохын дээр дахин Хятадын эрх мэдэлд орох нь болбаас улмаар боолын боол болж урьдаас нэн үлэмж дарлагдах төдийгүй харъяат зовлон болох нь магад ажгуу. Иймд манай Монгол улсад нөхөр болох хэнийг хэмээн санах буй. Гагцхүү хамгаалсан их Орос улс л дуугүй дагаж бидний улсыг Хятадад дагуулах, эсэхийг юу бол хэмээн горилохоос өөр юун” хэмээн өгүүлснээс. үзэхэд тэрээр Хятадын засаглалыг эсэргүүцэж Орос улсын тусламжаар төр улсаа сэргээх гэсэн бодолтой байсан нь харагдаж байна.
Тэр бичгийг түүхийн ухааны доктор асан Д.Гонгор нягтлан судалж, урьд нийтлэгдсэн хувилбарт ташаарч байсныг залруулан тайлбар хийж, уг бичгийг Догсом бичиж Хүрээний бүлгээс гаргажээ гэсэн судалгааны дүгнэлт хийсэнтэй судлаачид санал нэгтэй байдаг.Уг бичигт “Мөнөөхөн Дундад Иргэн Улс угсааг халж, эрдэмтнийг сонгож хэрэглэн, зуун овгийг нэгтгэж, таван гишүүнийг бүртгэн, дөрвөн далайг төвшитгөсөн нь үнэхээрийн мөчид монголын болхи ардуудын санаа зүүдэнд ч эрмэлзэн гүйцэтгэхгүй цөм цагийн улирал, тэнгэрийн зохиолд нийлүүлсэн нь болай.
Увс, Хөвсгөл аймгийн Туватай хил нийлдэг нутгийн малчид Тувагийн хулгайчид мал хулгайлан амар тайван байлгахгүй бухимдуулж байна хэмээн санал годмол их тавьж байсныг Тувагийн төр, засгийн удирдлагад мэдэгдэж, таслан зогсоох арга хэмжээ авахыг анхааруулжээ.
Д.Догсом 1933 оны 10 дугаар сарын 22-нд болсон Тувагийн Ардын Хувьсгалт Намын бүгд хуралд оролцсон тухай бичихдээ манай Монголын шинэ эргэлтийг тунхагласан МАХН-ын Онц Ш бүгд хурлын жишээгээр болж. байгаа юм байна гэдэг сэтгэгдэл төрсөн хэмээн бичсэн байна.
Д.Догсом Цэргийн яаманд эх зохиох түшмэлээр ажиллаж байхдаа үндсэн ажлынхаа зэрэгцээ Монголын тусгаар тогтнолын асуудлаар 1915 онд Хиагт хотноо болсон Монгол, Орос, Хятад гурван этгээдийн бага хуралд монголын төлөөлөгчдийн эх зохиох түшмэлээр, 1915-1916 онд Засгийн газраас томилсон газар дэлхийн баялагийг шинжлэх комисст тус тус ажиллаж байв.
1919 онд Богд хааны зарлигаар …Монгол Орос хоёр улсын найрамдлын гэрээ бичиг хэлэлцэн тогтоохуйд үнэн санаагаар хүчин зүтгэсэнд… Цэргийн яамны эх зохиох түшмэл хурц Догсомыг нэгэн зэрэг тэмдэглэсэн дэд зэрэг тогосын отгоор нэхэн шагнасан ажээ.
Оросын хувьсгалчид Дорно дахины ард түмэн, түүний дотор монголын ард түмний эрх чөлөөний тэмцэлтэй нягт холбоотой ажиллах зорилготой тусгай байгууллага байгуулах саналыг 1920 оны 3 дугаар сард Оросын коммунист Намын Сибирь мужийн товчоонд тавьсны үндсэн дээр Эрхүү хотноо “Азийн товчоо” гэдгийг байгуулжээ.
Д.Догсом 1926-1927 онд БНМАУ-аас Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсад суух бүрэн эрхт элчингийн нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажиллаж, монгол зөвлөлтийн ард түмний найрамдлыг бэхжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан төдийгүй БНМАУ-ын гадаад байдлыг бэхжүүлэхэд зохих хувь хандив оруулсан туршлагатай дипломатч байв. 1928-1930 онд Алтанбулагийн сайд, 1930-1931 онд Эдийн засгийн зөвлөлд хэлтсийн эрхлэгч, 1931 онд Хувьсгалын музейн дарга, 1932-1933 онд Улаанбаатар хотын захиргааны даргаар ажиллаж байв.
Д. Догсом гэрийн сургалтаар бичгийн боловсрол олж, 12 наснаасаа хошуу тамгын газар бичээчийн алба хийж 15 настай өөрийн хошуу Далай вангийн хошууны тамгын газар түшмэл, Сэцэн хан аймгийн Хэрлэн барс хотын чуулган буюу Хан Хэнтий уулын чуулганд бичээчийн алба хашиж байгаад Богд хаант Монгол улсын үед Сангийн яаманд бичээч, Цэргийн яаманд эх зохиох түшмэлээр ажиллахдаа уул албыг эндэгдүүлэлгүй хаасны учир бичгийн гавьяаны дөтгөөр зэргээс дэд зэрэгт шагнагдан, бичиг эрдмийн чадлаараа нэрд гарч хурц билэгт цол шагнагджээ.
Д.Догсом 1926 оны 3 дугаар сарын эцсээр ЗХУ-д БНМАУ-ын бүрэн эрхт элчингийн нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажиллах болсон учир Ховдын хязгаараас Улаанбаатар хот явахдаа өөрийн сэтгэлтэй бүсгүй Бадамдаа зориулж “Хөх торгон дээл” гэдэг ардын дууны үг аяыг зохиосон ажээ.
Д. Догсом 1884 оны 7 дугаар сарын хорьдоор Халхын Сэцэн хан аймгийн Эрдэнэдалай вангийн хошууны нутаг Шинэ булаг хэмээх газар харц ард Дансранбилэгийн хүү болон төрсөн.
Шинэбулаг хэмээх газар нь одоогийн Хэнтий аймгийн Баян-Овоо сумын баруун урдхан Багабулаг, Шинэбулаг хэмээх газар байдаг бөгөөд энэ нь Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын нутагтай зах нийлэн оршдог ажээ.
Түүний шүлгүүд нь ихэвчлэн тухайн нийгмийн дотор байсан дутагдлыг шүүмжилсэн шинжтэй байв.1934 онд “Ардын үндэсний эрх” сонинд хэвлэгдсэн “Үндэсний хувьсгал”. шүлэг нь:
Дансранбилэгийн Догсом нь үндэсний ардын хувьсгалын анхны долоогийн нэг, Улаанбаатар хотын Ардын Депутатуудын Хурлын Гүйцэтгэх Захиргааны дарга, Худалдааны, Хүнсний, Аж үйлдвэрийн сайдаар ажиллаж байсан төр нийгмийн зүтгэлтэн юм.
Монголын Автономит засгийг устгах, харийн дарлалыг эсэргүүцэж Цэргийн яамнаа эх зохиох түшмэлийн алба хаах гутгаар зэрэг Д.Догсом 1917 оны үед Улсын Дээд, доод хуралд чухал нэгэн саналыг бичгээр өргөжээ.
Модулар байдал гэдэг нь минимум холболт, максимум уялдаагаар илэрхийлэгддэг бол хариуцлага гэдэг нь процесс тус бүрийн хувьд хэдий олон хүн хууль ёсоор төсөлд хамрагдаж чадах байдлыг илтгэнэ.
12207 буюу Систем болон програм хангамжийн инженерчлэл — Програм хангамж боловсруулах үйл ажиллагааны циклийн процессууд нь програм хангамж боловсруулах үйл ажилаагааны циклийн процессуудыг тусгасан олон улсын стандарт юм.
Стандартын гол зорилго нь програм хангамжийн хөгжүүлэлтийн шатанд оролцох худалдан авагч/захиалагч, нийлүүлэгч, хөгжүүлэгчид, дэмжлэг үзүүлэгчид, операторууд, менежерүүд болон техникчдын хоорондоо амар ойлголцох нэгдмэл хэлийг бий болгох юм.
1919 оны хоёрдугаар сарын 25-наас гуравдугаар сарын зургаанд Чит хотод болсон их хуралд Барга, Буриад, Өвөр Монголоос оролцсон ба харин Ар Монголоос нэг ч хүн оролцсонгй.
Семёновын цэргийн ивээл дор болсон их хурлаас холбооны бтэцтэй нэгдсэн Монгол улс байгуулж буйгаа зарлан Түр Засгийн газрыг Өвөр Монголын Нэйс гэгээнээр тэргүүлүүлэн буй болгожээ.