polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1921 оны үндсэн хууль нь үндсэн хуульт хаант засаглалтай Лихтенштайныг байгуулсан; Эрх баригч хунтайж улс төрийн томоохон эрх мэдлээ хадгалсан ч парламентын тогтолцоо бий болжээ.
1938 оны 3-р сард Австри улсыг нацист Герман улс хавсаргасаны дараа Франц өөрийн 31 настай ач охин, өв залгамжлагч хунтайж Франц Иосефыг өв залгамжлагч хэмээн нэрлэжээ.
Лихтенштайн вант улсын гэр бүлийн уран сайхны үнэт эдлэл, тэр дундаа 1967 онд АНУ-ын Үндэсний Урлагийн Галерей 5 сая ам доллараар худалдаж авсан Леонардо да Винчигийн хөрөг зэрэг Гиневра де 'Бенчигийн хөргийг оруулан зарсан байв.
Дундад зууны эхэн үед Алеманничууд нь 5-р зууны эхээр зүүн Швейцарын өндөрлөг газарт суурьшсан, 8-р зууны төгсгөлд Альпийн нурууны хөндийд байрлаж байсан бөгөөд Лихтенштайн Алеманнийн зүүн хэсэгт байрладаг.
Шүүх эрх мэдэл нь Вадуц дахь Бүс нутгийн шүүх, Вадуцын Принцелийн дээд давж заалдах шатны шүүх, Принцелийн Дээд шүүх, Захиргааны хэргийн шүүх, Улсын шүүхэд хамаарна.
2010 оны хүн амын тооллогоор нийт хүн амын 85.8 хувь нь Христэд итгэгчид байдаг бөгөөд үүний 75.9 хувь нь Вадуцын Католик шашны итгэлийг баримталдаг бол 9.6 хувь нь протестантууд байдаг.
Харолд Хиллзборо ахлах сургуульд америк хөлбөмбөг, сагсан бөмбөг, хөнгөн атлетикаар хичээллэдэг байсан бөгөөд хичээлээ тараад 4 миль газар гүйж гэртээ харьдаг байсан.
Парист Озборн өндрийн харайлтад 6' 6" өндөрт харайж олимпийн дээд амжилт тогтоосон нь 12 жил хадгалагдсан ба арван төрөлтөөр 7,710.775 оноо авсан нь тухайн үеийн системээр дэлхийн дээд амжилт болж, 1926 он хүртэл хадгалагджээ. Олимпийн дараа дэлхийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд түүнийг "дэлхийн хамгийн агуу тамирчин" хэмээн нэрлэж байв.
Сяньбийн нийгмийн байгуулалд овгийн байгууллын үлдэц багагүй байсан боловч тэдний дунд нийгмийн ялгарал гүнзгийрч, төр ёс, соёл иргэншлийн хөгжилд нь ихээхэн дэвшил гарч байв.
Сяньби улсын хааныг өргөмжлөхдөө хар эсгий дээр 7 хүн хааныг түшин суулгаж, өргөж залдаг байсан нь хожмын монголчуудын хаан өргөмжлөх заншилд уламжлагдан үлджээ.
Таншихуайн хаанчлалын үед Сяньби улс нэн хүчирхэгжиж, Модунь хааны үеийн Хүн гүрний эзэмшиж байсан нутаг дэвсгэрийг дахин оруулж авсан төдийгүй эдийн засаг, худалдаа арилжааны хувьд ч Хүннү гүрнийг нэр төртэй залгамжилжээ.
Эртний Хятад түүхч эрдэмтэн Сяньби нарыг "Хүннү нар зугтан зайлснаас хойш Сяньби нар хүчирхэгжин мандаж, тэдний хуучин нутгийг эзэлж, буман цэрэгтэй хэмээн бардамнаж байна. Тэд чийрэг хүчтэй, авхаалж самбаа сайтай. Хүннүг бодвол зэвсэг нь хурц, морь нь хурдан" хэмээн болгоомжлон бичиж үлдээсэн байна.
Таньшихуай бол угаас сэргэлэн авхаалжтай, алсын хараатай хүчирхэг хүн байсныг түүх шаштирт тэмдэглэн үлдээсэн байдаг бөгөөд нэн даруй Хүннүгийн хуучин газар нутгийг эрхэндээ оруулж, умар зүгийн Динлин болон дорно зүгийн Тунгус угсааны Пүё нарыг бут цохин өрнө зүгийн шар үс, цэнхэр нүдэт Усунийг өөртөө нэгтгэсэн байна.
Хөрш зэргэлдээ нь Сяньби улс гэнэт мандан бадарч хүчирхэгжин байсанд Нанхиадын Хань улсын зүгээс гурван замаар цэрэг илгээснийг Таньшихуай бут ниргэсэнд Хан улс нэн болгоомжлон охиноо өгөх, ван цол олгох зэргээр найрамдахыг гуйсан ч, Таньшихуай алсыг харж, авсангүй цэргийн хүчээр улам их дайрах болсон.
Сяньби хэмээх нэрний талаар олон судлаачид ухаанаа уралдуулсаны дотор Монголын түүхч Гүнжийн Сүхбаатар өөрийн зохиол бүтээлдээ “Сүмбэ” хэмээн Монголчлон дуудаж, энэ үг нь Суварнаготара буюу алтан ураг хэмээх санскрит хэлнээс сунжран гарсан оноосон нэр болжээ гэж баталсан.
Томас, О.Менчен-Хелфен, Ма Чаншоу, Ван Говэй, К.Ширатори зэрэг эрдэмтэн Сяньби гэдэг нэр нь “Сяньби, Сиби, Сюйпи, Сипи, Сюйби, Шиби” зэргээр тэмлэгдсэн байдгийг онцлон тэмдэглэж, харин Шивэй гэдэг нэр нь Сяньбигаас сунжарсан үг болохыг П.Пеллио, Фан Жуанью, Сүрбадрах зэрэг эрдэмтэд баталсан байна.
Сүмбийн гарал үүслийн тухай эрдэмтэд Монгол эсвэл Манж Тунгусын өвөг эс бөгөөс монгол, тунгус холимог хүмүүс гэсэн гурван таамаглал дэвшүүлдэг бол өвөг Монгол улс болох нь гарцаагүй бөгөөд Хүннүгийн олон отог аймгийг нэгтгэн захирч өнөөгийн Монголчуудын генийн санг бүрдүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулсан юм.
Тэр цагаас хойш Хүннүгийн үлдэгдэл хүн ам болоод Сяньбийн төрөл угсааны Ухуань аймгийн хүн ам Сяньби нэрийн дор явах болж, Сяньбийн хүч чадал нь нэмэгдсэн байна.
Тэдгээрээс Сяньбийн угсааны Муюн, Тоба зэрэг аймгууд одоогийн Өвөр Монгол, Хойд Хятадын нутагт өөрсдийн төр улсыг байгуулж, нэлээд хугацаанд оршин тогтносоор байжээ.
Энэ улс нь МЭӨ зууны сүүл үед Дунхугийн холбоо Модун шаньюйгийн цэрэгт ялагдан задрах үеэр Дунху гэж нэрлэгдсэн ханлигийн дотор байсан хэсэг аймгийнхан Сяньби, Ухуань ууланд очиж нутаглаж тэр уулын нэрээр овоглосон юм.
МЭ 120-133 оны хооронд Сяньби нарын дундаас нэг үе хүчирхэг баатар гарч ирсэн ч, төдөлгүй дахин тарж бутарсан бөгөөд үүний дараа Тулухоу ноёны хүү Таншихуай, сяньби нарын аймгийн холбоодыг нэгтгэн 156 онд хаан ширээнд заларсанаас эхлэн энэ улс 80 орчим жил Зүүн Хойд Азийг эрхшээсэн байна.
Сүмбэ аймгуудын хүн ам өсөн нэмэгдэх болсоноор дан ганц мал аж ахуй, ан агнуураар өөрийн хэрэгцээг хангаж чадахгүйд хүрэх болсон ба энэ нь Кэбинэн 3 мянган худалдаачинаар 7 түм гаруй үхэр, адуугаар Хятад лугаа худалдаа арилжаа хийж байсан, мөн газар тариалан эрхлүүлэх болсон байдаг.
Муюны нэг салбар Тогон нар Хөх нуур, Цайдамд нүүн очиж зууны дундуур Тогон улсыг байгуулсан, тэдний хойч үе нь - зууны үеийн Шарай голынхон мөн бөгөөд зууны үеэс Монгол нүүдэлчдээр цус сэлбэгдэн, Зүүнгар хаант улсын үед найдвартай түшиг газар болж байсан.
Зөвлөлтийн монголч эрдэмтэн Л.Викторова зэрэг зарим эрдэмтэн сяньбичууд МЭ 1-3-р зууны үед Эрчис мөрнөөс Хянганы нуруу хүртэл тархан суурьшиж байсан гэж үздэг.
1900 оны эхэн үе хүртэл Белизын эдийн засаг улаан зандан модны экспорт дээр тулгуурлагдаж байсан ба одоо чихрийн нишингэ, эрдэнэшиш ба цитрусын төрлийн бүтээгдэхүүнүүд, гадил жимсний үйлдвэрлэл нилээд нөлөөтэй болоод байна.
1964 оны 1 сард Америкийн эх газар дахь Их Британийн сүүлчийн колони Британийн Гондурас өөртөө засах эрх бүхий колонийн статустай болсон бөгөөд 1973 онд Белиз хэмээх нэртэй болжээ.
Хөрш Гватемал улс Белизийн тусгаар тогтнолыг албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан ч тус улс Жорж Прайсын удирдлага дор 1981 оны 9 сарын 21-нд бүрэн тусгаар тогтносон байна.
2007 оны 3 сарыг хүртэл Их Британи, -ын засгийн газрын тэргүүнүүд, АНУ-ын зуучлалтайгаар энэ байдлыг зохицуулахыг оролдсон боловч төдийлөн үр дүнд хүрээгүй байна.
Тус оронд Юкатекчууд /Мексикийн иргэний дайнаас дүрвэн Юкатанаас ирсэн/, Мопанчууд /Белизийн уугуул оршин суугчид/, Кекчи нар /Гватемалын боолчлолоос зугтан ирэгсэд/ гэсэн Маяачуудын 3 өөр бүлэг оршин амьдарч байна.
Гарифуна нь хар арьстнууд болон уугуул иргэдийн эрлийзүүд бөгөөд Гондурасаас нүүдэллэн ирж, Белизийн өмнөд нутгуудаар суурьшжээ.1860-аад онд Зүүн Энэтхэгээс болон АНУ-ын Луйзиана мужаас нилээд олон тооны цагаан арьстнууд шилжин суурьсан байна.
Тун саяхан Кайо дүүрэгт газрын тосны орд нээсэн бөгөөд Толедо дүүрэгт мөн газрын тос байж болох магадлал илэрсэн нь байгалийн баялагийн судлагдаагүй нөөц нилээд буйг харуулж байна.
1998 оны 9 сараас явуулж эхэлсэн Засгийн газрын үр ашигтай сангийн болон мөнгөний бодлог-ын үр нөлөөгөөр ДНБ нь 1999 онд 6,4 хувь, 2000 онд 10,5 хувь өссөн ч 2001 онд ХАА, загас олборлолт болон аялал жуучлалын салбарт хүчтэй хохирол учруулсан далайн хар салхины нөлөөгөөр дөнгөж 3 хувийн өсөлттэй байв.
ДОХ/ХДХВ нь үндэсний аюулгүй байдалд ноцтой аюул учруулахуйц байдалд хүрээгүй ч гэсэн Кариб, Төв Америкийн орнуудын дотроо нилээд өндөр түвшинд очоод байна.
1896 он – Австрийн нэгэн сонинд Вилгельм Конрад Рентгэн цацраг идэвхит туяагаар үйлчилж нэгэн шинэ төрлийн зураг үүсгэх "Рентгэн" туяаг нээсэн талаар анх удаа нийтлэжээ.
Монголын талаас ГЯЯ-ны дэд сайд нягт билэгт Да лам Равдан, эрхэлсэн түшмэл Манлайбаатар ван Дамдинсүрэн, Түвдийн талаас Далай ламаас томилогдсон Гүжир Цансан Ханчин Луузаннаваан, Донид Агваан ёнзон нар оролцов.
9 зүйл бүхий уг гэрээгээр 2 улс бие биенээ тусгаар тогтнож, хаан өргөмжлөгдсөнийг хүлээн зөвшөөч, харилцан туслалцах, худалдаалах ба хоёр улсын хоорондын санхүүгийн асуудлыг хэрхэн шийдэх талаар зөвшилцөлд хүрчээ.
Тэрээр Монголын цэрэг захиргааны “Түр засгийн газар” гэгчийг байгуулан ерөнхий сайдад Сэцэн хан аймгийн баатар бэйл Жамьян, гишүүдэд нь зоригт бэйс Мишигдорж, гүн Цэрэндорж, сэргэлэн гүн Дугарсүрэн, мэргэн гүн Цэрэнвандуй Бавуудорж нарыг томилжээ.
Тус уулзалтад АНУ-ын ерөнхийлөгч Франклин Д.Рүүзвельт, ЗХУ-ын удирдагч Йосиф Сталин, Их Британийн ерөнхий сайд Уинстон Черчиль нар оролцсон юм.
Монголын шинэ үеийн дууны урлагийн “загалмайлсан эцэг” хэмээгддэг Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын Жүжигчин, профессор Г.Хайдав өнөөгийн Соёл урлагийн их сургуулийг байгуулах ажлыг санаачилж, 1963 онд Дуурийн театрын дэргэд байгуулж байжээ.
Анх 16 настай ирж шавь орж байсан бол хожим олон тооны шавьтай болсны заримаас нь дурьдвал: МУАЖ Төрийн шагналт Хөдөлмөрийн баатар зууны манлай эмэгтэй дуурийн дуучин Х.
1933 онд Их Хүрээнд буюу нийслэл хотод бяцхан хүү хөдөөнөөс ирж эрийн цээнд хүрэх үедээ хэвлэлийн үйлдвэрт үсэг өрөгчөөр анх ажиллаж байгаад сайн дурын уран сайханч болж 1947 онд анх зохиогдсон дуучдын уралдаанд оролцож түрүүлснээр дуучин болох зам нь нээгджээ.
Наймхан настай, хөдсөн дээлтэй хүү Ленин клубт орос дуу дуулж олныг гайхашруулж байсан тэр цагаас наян гаруй насалсан алтан тайзан дээрээ уянгат хоолойгоо цалгиан, дуугаа дуулж эгэл олноо баярлуулж явсаар бурхны оронд заларчээ.
Бусад хөхтөн амьтдын адил халим нь уушгиар агаар авч хүчилтөрөгчөөр амьсгалдаг, халуун цустай, үр зулзагаа хөхүүлж сүүгээр тэжээдэг болон маш бага хэмжээний ч гэсэн үс байдаг байна.
Халим болоод халим хэлбэртэнгүүд нь дэлхий дээрхи хамгийн том амьтанд тооцогддог бөгөөд цэнхэр халим хамгийн том нь бөгөөд 25-35 м урт, 90-120 тонн жинтэй ажээ.
1942 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Зөвлөлтийн Улаан армийн маршал Семён Тимошенкогоор удирдуулсан цэргийн хүч Украины зүүн хэсэгт голлох довтолгооноо эхлүүлжээ.
1998 - Индонезийн Ерөнхийлөгч Сухарто суудлаасаа буусны дараа тус улсын өнцөг булан бүрд эмх замбараагүй байдал дэгдэж Трисакти их сургуулийн дөрвөн оюутан амиа алджээ.
Тэд хагас шигшээ уралдаанд гуравдугаар байрт явж байх үед Ричард Низьелски гишгэдэл алдаж, багийн анд Жон Каг унагааснаас болоод дөрөвт орж, шигшээд шалгарч чадаагүй юм.
1,000 м-т урьдчилсан уралдаанд Брэдбури өрсөлдөгчдөө түлхүүлж унаснаар хошуучлагчдаас 30 гаруй секундын хойно барианд орсноор дараагийн шатанд шалгарч чадаагүй бөгөөд түүнийг түлхсэн тамирчин дүрэм зөрчсөний улмаас хасагдсан байна.
Хожим тэрээр шигшээ уралдаанд бүх өрсөлдөгч нь унана гэж төсөөлөөгүй ч тэр дөрөв маш их дарамтан дор, хэт эрсдэл үүрч, түрүүлэхийн төлөө өрсөлдөж байсныг мэдэрсэн гэж өгүүлжээ.
Зохион байгуулагч орны гол найдварын хувьд Оно бүх дөрвөн төрөлдөө түрүүлнэ гэсэн зорилго тавьж байсан, Лигийн хувьд олимпоос хэд хэдэн медаль хүртсэн ч хараахан түрүүлж үзээгүй байсан, Туркоттын хувьд хувийн төрөлд өрсөлдсөн ганцхан зай нь байсан тул медаль хүртэх ганц боломж нь байсан, харин Ан олимпийн үеэр ид формондоо ороод байлаа.
Шигшээ багийн дасгалжуулагч Анн Жангтай зөвлөлдсөний эцэст тэрээр хагас шигшээд өрсөлдөгчдийнхөө ард явж, хэн нэг нь осолдохыг хүлээх тактик баримтлахаар шийдэв.
Хурдааср гүйцэхгүй өрсөлдөгч нартайгаа үзэлцэх нь унах магадлалыг нэмэгдүүлэх тул найдвартай ард нь яваад, өмнөх хүмүүс нь унахыг хүлээх нь ашигтай гэж үзжээ.
Учир нь нийт оролцогчдоос насаараа 2-т орох түүний хувьд хагас шигшээд шалгарсан нь хангалттай амжилт бөгөөд сэтгэл хангалуун байснаас гадна ганцхан орой дөрвөн удаа уралдах нь түүний хувьд хэцүү гэж бодож байснаа сүүлд дэлгэсэн.
Шигшээ уралдаанд Брэдбури мөн л өрсөлдөгч Оно, Ан Хюн-Сү, Ли, Туркотт нараасаа 15 метрээр хоцорч явсан ч сүүлийн эргэлтэд хэний ч санаад ороогүй явдал болж, хошуучлагч дөрвөн тамирчин бүгд унажээ.
Дөрөвний нэг шигшээд тэр талбайн эздийн гол найдвар Аполо Антон Оно болон өмнөх дэлхийн аварга, Канадын Марк Ганьон нартай таарахад хэн ч түүнийг хагас шигшээд шалгарна гэж тооцоолсонгүй.
Тэр ч ёсоор болж Брэдбури 3-рт орж ирсэн ч Ганьон өрсөлдөгчөө хашиж дүрэм зөрчсөн гэгдэж хасагдсанаар Брэдбуригийн нэр хагас шигшээд уралдах тамирчдын тоонд багтав.
сонин "Австралийн түүхэн дэх анхны өвлийн олимпийн аварга тамирчин тэнгэрээс далавчаа боолгосон галуу унах мэт төрөв. Тэр дөрвөн туулайн араас мөлхөх яст мэлхийг санагдуулж байлаа" гэж бичсэн бол "олон тооны ослууд буруу хүн түрүүлэхэд хүргэлээ" гэж бичиж байлаа.
Эмч нар түүнийг мөсөн дээр дахин гарах боломжгүй гэж хэлж байсан ч Брэдбури дахин олимпод оролцож, хувийн төрөлд хүссэн амжилтаа үзүүлэлгүй, осолд орж хойгуур байранд орж байснаа цайруулахыг хүсч байлаа.
1995 онд Монреальд болсон Дэлхийн цомын нэгэн уралдааны үеэр өөр тэшүүрчинтэй мөргөлдөж, тэшүүрний ирэнд нь баруун гуяа зүсүүлж, 4 литр цус алдсан.
1994 оны олимпийн медальтнууд болох Брэдбури, Низьелски, Хансен нараас гадна Ричард Герлиц нарын бүрэлдэхүүнтэй Австралийн шигшээ баг 1998 оны олимпод 4 жилийн өмнөх амжилтаа давтах найдлагатай гэгдэж байлаа.
Тэд 7:11.691 гэсэн амжилт үзүүлсэн нь 1994 онд медаль хүртэх үеийн амжилтаас нь 2 секунд хурдан байсан ч шигшээ уралдаанд шалгарахад нь хангалтгүй байлаа.
Тэрээр "Би хамгийн хурдан тамирчин байгаагүй нь ойлгомжтой. Уралдаан дуусахаас минут хагасын өмнө би өөрийгөө медаль хүртэнэ гэж төсөөлж ч байгаагүй, ялна ч гэж бодоогүй. Сүүлийн арван жилд амьдралд минь тохиолдсон хэцүү бүхнийг даван туулсны шагнал гэж ойлгож хүлээн авлаа." гэж өгүүлжээ.
Гэсэн ч өмнөх олимпийн аварга, Өмнөд Солонгосын Ким Дон-Сүн, олимпийн хэд хэдэн медальт, Хятадын Ли Жиажун болон Канадын Матью Туркотт нар осолдож, Брэдбуриг хоёрдугаарт орж, шигшээ уралдаанд шалгарах замыг засчээ.
Стивен Жон Брэдбури нь Австралийн шорт-трэкийн тамирчин бөгөөд 4 олимпод оролцсоноос 2002 оны Солт-Лэйк Ситийн олимпод 1,000 м-ийн зайд бүх өрсөлдөгч нь сүүлчийн эргэлтэн дээр унаснаар алтан медаль хүртэж байсан тамирчин юм.
1991 онд Сиднейд болсон ДАШТ-ээс 5000 м-ийн буухиад дэлхийн аварга болсон Австралийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд Брэдбури багтаж байсан бөгөөд тэд Австралидаа өвлийн спортын төрлөөр дэлхийн аварга цолыг анхлан авчирцгаасан юм.
Брэдбури Солт-Лэйк Ситид болсон 2002 оны өвлийн олимпийн шорт-трэкийн 1000 метрийн зайд азтай бөгөөд гайхалтайгаар ялалт байгуулж алтан медаль хүртэн алдаршсан билээ.
1963-1972 онд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч даргаар томилогдон, мөн хугацаанд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх Дээд ба тусгай мэргэжлийн дунд боловсролын хорооны дарга , Соёлын яамны сайд , БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх цөмийн энергийн Комиссын дарга , БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх Эрдмийн зэрэг цол олгох улсын Комиссын дарга зэрэг үүрэгт ажлыг хавсран гүйцэтгэж байв.
Пунцагноров нь 8 нас хүртлээ эцэг эхийн гар дээр хүмүүжиж, улмаар 1932 – 1938 онд Улаанбаатар дахь зөвлөлтийн дунд сургуульд орж суралцсан ч 1938 онд амьдралын эрхээр сургуулиа орхин боловсролоо бие даан үргэлжлүүлжээ.
Эх Карма нь 20-иод онд цэргийн госпитальд Шастин докторын дэргэд сувилагч, хүүхдийн цэцэрлэгийн хүмүүжүүлэгч, сургуулийн амбулаторийн сувилагч зэрэг ажил хийж байв.
Дээрх хугацаанд МАХН-ын , , , их хурлуудаас Төв Хорооны гишүүнээр, мөн Ардын Их Хурлын депутатаар удаа дараа сонгогдож байснаас гадна Монголын Парламентын Бүлгэмийн дарга , нам, эвлэл, олон нийтийн бусад сонгуульт ажлыг гүйцэтгэж байв.
Үүний дотор Монгол - Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэгийн Төв зөвлөлийн орлогч дарга, Монгол – Энэтхэгийн нийгэмлэгийн даргаар удаа дараа сонгогдож байжээ.
1951-1955 онд Шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн түүхийн кабинетын ахлах ажилтан, эрхлэгч, нийгмийн ухааны секторын эрхлэгч, “Шинжлэх ухаан” сэтгүүлийн Ерөнхий эрхлэгчээр тус тус ажиллаж байв.
1942 – 1947 онд ЗХУ-ын нийслэл Москва хотын Ломоносовын нэрэмжит их сургуульд суралцаж онцсайн дүнтэй төгсөөд, тус сургуулийн аспирантурт боловсролоо үргэлжлүүлэн 1951 оны хавар “Монгол орон автономит үед ” сэдвээр түүхийн ухааны дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалав.
1995 - ОХУ-ын Алс Дорнодын хэсэгт орших Сахалины арлын хойд хэсэгт байрлах Нефтегорс хотод 7.0 магнитудын хүчтэй газар хөдөлж, 1989 хүн амиа алдан, 750 хүн бэртжээ.
1996 - АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтоны гэр бүл бизнесийн хамтрагч МакДугалын гэр бүлийнхэнтэй "Уайтуотер"-ын газар худалдах гэрээ нь хууль зөрчсөн гэж үзэн мөнгө угаасан гэх хэрэг үүсгэжээ.
2004 - Иракын засаглах зөвлөл Саддамм Хуссейны засаглалыг хүчтэй эсэргүүцэж, цөллөгт байсан Айад Аллавиг Иракын Ерөнхий сайдын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр сонгов.
Номхон далайн баруун эргийн зөв биш хэлбэрээс үүдэн олон тооны тэнгисүүд байрлах үүнд: Селебесийн тэнгис, Шүрэн тэнгис, Дорнод Хятадын тэнгис, Филиппинийн тэнгис, Япон тэнгис, Өмнөд Хятадын тэнгис, Сулу тэнгис, Тасманы тэнгис, Шар тэнгис зэрэг багтана.
Баруун Номхон далай нь Дэлхийн бөмбөрцөгийн зүүн хэсэгт буюу Ази тивийн орчим, харин Зүүн Номхон далай нь Америк тивийн орчим, Дэлхийн бөмбөрцөгийн баруун хагаст байрлана.
1927 - Францын армид Дэлхийн нэгдүгээр дайн-д оролцсон Шарль Нюнгессе, Франсуа Коль нар АНУ-ын Нью-Йорк хот руу анх удаагаа Атлантын далай дамнан нисэх оролдлого хийхээр хөөрчээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Сувдан тэнгисийн тулаан: Японы эзэн хааны тэнгисийн цэргийн хөлөг онгоц тээвэрлэгч халдлага үйлдэж Лексингтон хөлгийг живүүлэв.
1946 - Эстонийн Талинн хотод ЗХУ-ын эзэрхэг бодлогыг эсэргүүцэж Айли Йоги, Агеда Паавель нар "Талинн хотын цэргүүдийн хүрэл хөшөө"-г сүйтгэжээ.
1973 - АНУ-ын Умард Дакота мужид цэргийн ажиллагаа явуулж, тусгаар тогтнох хөдөлгөөн өрнүүлсэн Америкийн Индианчуудын хөдөлгөөн Пайн Риджэд АНУ-ын армид бууж өгчээ.
1942 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Лидицийн хядлага: Нацистын Германы генерал, Богем, Моравын дэд захирагч Райнхардт Хайдрихын амь насанд халдахыг завдсан гэх шалтгаанаар 340 гаруй хүнийг буудан хороов.
АНУ-ын Мэргэжлийн бейсболын лигийн "Синсиннати Редс" багийн тамирчин Жое Наксл 15 насандаа мэргэжлийн тоглолтод оролцож, өнөөг хүртэл эвдэгдээгүй рекорд амжилт тогтоожээ.
1997 - Кампучийн дарангуйлагч бөгөөд Улаан Кхмерүүдийн удирдагч Пол Пот нутгаасаа зугтахаас өмнө Батлан хамгаалахын сайд Сон Сен болон түүний гэр бүлийн 11 гишүүнийг хороох тушаал өгчээ.
1999 - Холбооны бүгд найрамдах Югослав улсын Ерөнхийлөгч Слободан Милошевич Косовогийн нутгаас цэргүүдээ татах амлалт өгсөний дараа НАТО цэргийн ажиллагаагаа зогсоожээ.
Гэвч 1915 онд тэндээсээ оргож, Петроградад нуугдан аж төрж байгаад Молотов гэж нууц нэртэй болж 1917 оны 2 хувьсгал болох 2 сарын хувьсгал ба Октябрийн хувьсгалд оролцсон юм.
Улмаар Хитлертэй ойртох бодлого баримталж байсан Сталин еврей үндэстэн болох Максив Литвиновыг Гадаад хэргийн ардын комиссар буюу Гадаад хэргийн сайдын албан тушаалаас огцруулахад В.Молотов хавсрах болсон байна .
1940 оны намар Берлинд айлчилж, Хитлер болон Германы Гадаад хэргийн сайд Иоахим фон Риббентроптой уулзалт хийж байх үед Английн нисэх хүчний бөмбөгдөлт болж, тэд хоргодох байранд уулзалтаа үргэлжлүүлж байсан бөгөөд тэр үед Германы тал Английн ялагдал ойлгомжтой хэмээн хэлэхэд Молотов "Энэ дээгүүр нисч байгаа нь тэгээд хаанахын онгоц болж байна?" хэмээн асууж Гитлерийг уурлуулж байсан гэдэг.
Өвлийн дайны үеэр ЗХУ-ын тал Финляндын хотуудыг бөмбөгдөж байсан бөгөөд түүнийг эсэргүүцэж гаргасан мэдэгдлийн хариуд Молотов "Бид талх хаяж өгч байгаа юм" гэж мэдэгдсэн аж.
1927 оноос Коминтерний гүйцэтгэх зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж эхэлсэн бөгөөд 1929 онд Николай Бухарин албан тушаалаасаа зайлуулагдсаны дараа Коминтерний нэгдүгээр хүн болсон юм.
Каталан, франц, итали, португал, румын, испани зэрэг Роман овгийн хэлнүүд бүгд латин хэлнээс гаралтай бөгөөд өөр олон хэл, ялангуяа Европын хэлнүүд шинжлэх ухаан хөгжих явцад үгийн сангаа латин хэлнээс их баяжуулсан ажээ.
зууныг хүртэл латин хэл төв ба баруун Европын шинжлэх ухаан, эрдэм шинжилгээний олон улсын хэлний үүрэг гүйцэтгэж байгаад аажмаар ярианы амьд хэлнүүдэд шахагджээ.
Латин хэл нь өнөөдөр Ватиканд хэрэглэгдэж байгаа бөгөөд Ромын Ромын Католик шашны сүмийн албан ёсны хэл бөгөөд ёслол мөргөлийн үеэр хэрэглэдэг байна.
Сонгодог латин хэл нь Цицерон , Цезарь нарын зохиолуудад синтаксис, Вергилий , Горац ба Овид нарын яруу найргийн зохиолуудад хамгийн тод илэрхийлэлтэй гардгийг хэлдэг байна.
Тус клуб дэх анхны гараа нь 2002 оны нэгдүгээр сарын 18-нд Болтон клубтэй хийсэн тоглолт байсан бөгөөд есдүгээр сарын 18-нд Аваргуудын лигийн Маккаби Хайфа клубт хийсэн тоглолт хүртэл гоол оруулж чадаагүй байв.
Форлан хөлбөмбөгчний гэр бүлд төрж өссөн бөгөөд түүний эцэг Пабло Уругвайн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд 1966, 1974 оны ДАШТ-д оролцож байсан бол өвөө Хуан Карлос Коразо нь Аргентиний Индепендьенте клубт тоглодог байжээ.
Диего Мартин Форлан Коразо нь 1979 оны тавдугаар сарын 19 - нд төрсөн Уругвайн хөлбөмбөгчин ба одоогоор Испанийн Ла-Лигийн Атлетико Мадрид клуб болон Уругвайн шигшээ багийн довтлогчоор тоглодог хөлбөмбөгчин юм.
Тэр 2010 оны ДАШТ-д шилдэг тоглолтыг үзүүлж Алтан бөмбөг шагналын эзэн, Испанийн хөлбөмбөгийн мэргэн буучдын Пичичи Трофи болон Европын Алтан шаахайн эзнээр тус бүр хоёр удаа тодорч байв.
Япон, Өмнөд Солонгос улсад зохион байгуулагдсан 2002 оны ДАШТ-д нэг гоол, 2010 оны ДАШТ-д зохион байгуулагч орон Өмнөд Африкийн багтай тоглоход хоёр, дөрөвний нэг шигшээд Гана, хагас шигшээд Голланд, гуравдугаар байрын төлөөх тоглолтонд Германтай тоглоход тус тус нэг, нийт таван гоол оруулсан Шилдэг тоглогч юм.
Форланы 95 тоглолтонд 17 гоол оруулсан амжилт нь багийн анд Руд ван Нистелройн 210 тоглолтонд 150 гоол оруулсан амжилттай харьцуулахад чамлалттай байсан тул улаан чөтгөрүүдийн эгнээнд сайн тоглолт илүү сайн тоглолтыг үзүүлэх шаардлага байнга тавигдаж байгаад сүүлд нь түүнийг Уэйн Рунигээр сэлгэсэн юм.
2007 оны зургадугаар сараас Вильярреал клубийн мөнгөний сан багассантай холбогдуулан Хуан Роман Рикелми, Форлан нарыг солилцооны цонхоор зарлаж, Атлетико Мадрид клуб шилдэг тоглогч Фернандо Торресоо Ливерпүүлд алдсаны дараахан Форланыг 21 сая еврогоор худалдан авсан юм.
Дөрөвдүгээр сарын 18 - Сан Франциско хотод 7.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт Сан Андреасын хагаралаас үүдэн болж 3000 хүн амиа алдан, 300 мянган хүн орох оронгүй болжээ.
Нэгдүгээр сарын 12 - Персийн үндсэн хуулийн хувьсгал: Персийн үндэсний үзэлтнүүд, шашны тэргүүнүүд нэгдэн Үндэсний ассемблейг байгуулан, "Шах"-аар удирдуулахыг шаардан жагсаал зохион байгуулав.
Хоёрдугаар сарын 12 - Хоёр Их Британийн иргэнээс Америкийн боомтын ажилтнууд хоёр фунтын татвар төлөхийг шаардаж, улмаар шаардлагыг биелүүлээгүй тул боомтын ажилтнууд тэднийг хөнөөжээ.
Гитар бол нэгэн төрлийн хөгжмийн зэмсэг бөгөөд эрт цагаас өдийг хүртэл өөрчлөгдөн уламжлагдаж ирсэн бөгөөд хөгжмийн олон хэлбэрийг бий болгосоон.
Урьд нь өмнөд Ази, Африк даяар, Солонгосоос Өмнөд Африк хүртэл тархаж байсан цоохор ирвэсийн тархалт ан, амьдрах орчны алдагдал зэргээс болж эрс хумигдсан бөгөөд өдгөө Сахаараас өмнөх Африкт л голдуу тархсан.
1877 - АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль: Тангараг өргөх ёслолоос ердөө хоёр хоногийн өмнө сонгогчдын коллеги АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд Рудерфорд Б.
1861 - АНУ-ын Ерөнхийлөгч Абрахам Линкольн 70,000 сайн дурынханыг хамруулж АНУ-ын иргэний дайны хөлд нэрвэгдсэн мужуудыг сэргээн босгох ажилд дайчлав.
1912 - Тухайн цаг үеийнхээ хамгийн том, хэзээ ч сөнөшгүй гэгдэж байсан Британийн зорчигч тээврийн Титаник хөлөг онгоц Умард Атлантын тэнгист мөсөн уул мөргөснөөсөө хойш хоёр цаг дөчин минутын дараа буюу 2:20 цагт бүрэн живэв.
1970 - Кампожийн иргэний дайны улмаас Вьетнам гаралтай үндэстний цөөнхүүд рүү босогчид халдаж, улмаар 800 гаруй иргэний цогцос Меконг голыг даган Өмнөд Вьетнамын нутгаас олдов.
1989 - Хиллсборогын осол: Английн хөлбөмбөгийн холбооны цомын хагас шигшээд учраа таарсан Шеффильд Венесдэй-Ливерпүүл багийн тоглолтыг үзэж байхад цэнгэлдэхэд цугларсан үзэгчдийн ачааллыг дийлээгүйн улмаас Шеффильд багийн Хилссборо цэнгэлдэхийн хана нурав.
2013 - АНУ-ын Массачусетс мужийн Бостон хотноо зохиогдож байсан Бостоны олон улсын марафоны үеэр барианы шугамны орчим хоёр ч удаа бөмбөг дэлбэрч гурван хүн амиа алдан, 264 гаруй хүн бэртэж гэмтжээ.
Стивен Спилбергийн найруулсан Нормандын бэхлэлтэнд амь өрсөн тэмцэж буй цэргүүдийн ээдрээт үйл явдлыг харуулсан Цэрэг Райныг аварсан нь хэмээх кинонд Хэнкс тоглож найруулагч нь хоёр дахь удаагаа Оскар хүртэж, Хэнкс Шилдэг эрэгтэй дүрийн номинацид нэр дэвшсэн билээ.
Түүний дараа жил Алтан бөмбөрцөгийн шагналын Шилдэг эрэгтэй дүрийн шагналыг Роберт Земекисийн найруулсан Орхигдсон хүн киноны эзгүй аралд амьдрагч -ийн системийн шинжээчийн дүрээрээ авав.
Жүжигчин Леонардо Ди Каприо бага Фрэнк Абагнелийн дүрийг, эсрэг дүрийг Хэнкс бүтээн тоглосон Чаддаг юм бол намайг бариарай хэмээх уг кино нь шилдэг бүтээл болсон юм.