polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Басс гитар нь өөр түлхүүрийн хөгжим гэгддэг буюу өөрөөр хэлбэл басс түлхүүрээр нотлогддог ба хэрвээ үүнийг октав дээшлүүлж хэрэглэвэл нотны шугамнаас гажиж хэт зөрүүтэй сонсогдоно.
Хөндлөн судалт булчингууд нь араг ясанд бэхлэгддэг булчингууд байх ба бие махбодыг орон зайд шилжүүлэх, тодорхой хэсгийг харьцангуйгаар шилжүүлэх, тулгуур, дулаан, бодисын солилцооны үүрэг гүйцэтгэнэ.
Булчин нь үр хөврөлийн 4 дэх долоо хоногоос чихний 3, дагзны 3-5, хүзүүний 8, сээрний 12, бүсэлхийний 5, ууцны 5, сүүлний 4-5 гэсэн нийт 40 гаруй хос үежсэн хэсэг болж ялгардаг.
Гөлгөр булчин нь уян харимхай шинжтэй, удаан хугацаагаар тонусаа барих чадвартай, вегетатив мэдрэлээр зохицуулагддаг, автомат шинжтэй, сэрэл хурдан дамждаг, удаан ядардаг онцлог шинжтэй.
1332 онд Үйл таслах яамны хэрэг мэдэгч, дархан тайш Яньтөмөр Тугтөмөр хааныг алаад Будшир хатныг өөрийн хатнаа болгосон ба Янтөгс хүүг нь хаан болгох гэхэд Будшир бэлэвсэн хатан «Хаан суурь хүнд билээ. Миний өчүүхэн хөвүүн их төрийг засаж яахин чадах ажгуу. Миний бодлоор Хутагт хааны ахмад хүү Тогоонтөмөр Гуанши арал дээр буй. Тэр хүү одоо 13 настай. Түүнийг авч ирж хаан суулгавал зохино» хэмээн хүүгийнхээ амь насыг хамгаалжээ.
1332 онд Заяат хаан хүү Алтан-Эрдэнийг ханхүү өргөмжилсөн ч мөн онд өвчнөөр нас нөгчсөн учраас нас барахдаа «Хүслэн ахын үр хөвгүүд болох Тогоонтөмөр, Ринчинбал хоёрын аль нэгийг хаанаар өргөмжлөөрэй» хэмээн гэрээслэсэн гэдэг.
1329 оны эхэнд Тугтөмөрийн ах Хүслэн Хархорумын хойно хаан ширээнд суухад Тугтөмөр ханхүү хэмээгдсэн ч 8 сарын дараа ах Хүслэнгээ хорлож алаад дахин хаан болж байв.
Энэхүү зэвсэгт бослогод Хөвөөт шар хошууны дэд дарга Сумъяа нь удирдагч нарын нэгнээр голлон оролцож, олон удаагийн тулалдаанд босогчдын цэргийг толгойлон байлдсан байна.
Дүрвэгчид Хаант Орост өргөдөл хүсэлт гарган, түр хоргодуулаач гэсэн хүсэлт тавьсныг Оросууд найрсгаар хүлээн авч, Хасагийн дотор нэгэн газарт 1912 оны 4-р сард түр суулгасан байна.
1912 оны намар тэд ах дүү, үндэс угсаа нэгтэй Монгол улстайгаа нэгдье гэж шийдээд Монголын Засгийн газарт өргөдөл гаргаж Оросуудаар дамжуулан илгээснийг Богд хаан хүлээн авсан.
Богд хаан түүнд түшээ гүнгийн хэргэм шагнаж, Сумъяаг даган нүүн ирсэн Илиийн цахарын ардуудыг тусгай нэг хошуу болгон тэр хошуунд Хиагтын зуун цэргийн нутгийг олгож, Сумъяаг засаг ноён болгон захируулснаас хойш өөрийг нь дагаж ирсэн ядуу тарчиг ардынхаа амьдрал ахуйг өөд нь татах их ажилд орсон байдаг.
Энэ үед Өвөр Монголыг чөлөөлөхөөр Таван замын байлдааныг эхлүүлсэн ба энэхүү 5 замын нэг замын цэрэгт Сумъяа гүнг цэрэг захируулан илгээхэд өөрийн хошууны 10 хүнийг цэрэгт дагуулан очиж энэхүү чөлөөлөх дайнд онцгой баатарлаг тулалдсан байна.
Ялгуун баатар нь Ардын хувьсгалын үйл хэрэгт эхнээс нь чин сэтгэлийг барим зүтгэсэн бөгөөд Хиагтыг чөлөөлөх тулалдаанд Ардын журамт цэргийн дэд жанжнаар оролцжээ.
Түүний удирдсан цэрэг эрс Монгол орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө амь хайргүй тэмцэж, баатарлаг гавьяа байгуулсан боловч 1930-аад оны улс төрийн хилс хэрэгт аймшигтайгаар хэлмэгдсэн юм.
БНМАУ-ын Бага хурлын тэргүүлэгчид 1934 оны 4 сарын 4-нд иргэн Л.Сумьяагийн гомдлыг хянаж үзээд түүнд ардын нэгэн адил сонгуулийн эрх мэдүүлэх шийдвэр гаргаж байжээ.
Лаварын Сумъяа нь Ардын засгийн жилүүдэд өөрийн цол хэргэмээс сайн дураараа татгалзсан байдаг ба Сумъяа бэйс, түүний ах дүүс нь Монгол улсын түүхэнд тод мөрөө үлдээсэн гавъяат үйлстнүүд байсан юм.
Ялгуун баатар Сумъяа бэйс тухайн үеийн Манж Чин улсын Шинжаан буюу Шинэ хязгаар (одоогийн БНХАУ-ын Шинжаан - Уйгурын өөртөө засах орны Бор талд) Цахар Монгол угсааны Лаварын гэрт төржээ.
Ялгуун баатар Сумъяа бэйс буюу Лаварын Сумъяа нь Богд Хаант Монгол Улсын үндэсний тусгаар тогтнолын төлөө мятаршгүй тэмцэгч, Манж болон Хятадын дарлалын эсрэг тууштай тэмцэгч, цэргийн чадварлаг жанжин хүн байжээ.
Биеэсээ ахадсан гэмээр том цагаан зүйлийг нааш цааш нь зөөгөөд завгүй “шогших” шоргоолж өндөгнүүдийг нэг өрөөнөөс нөгөө рүү нь шилжүүлж буй нь тэр аж.
Өндөгний өсөлт, хөгжлөөс шалтгаалан халуун, чийглэг өрөө рүү “хүүхдүүдийг” шилжүүлээд дараа нь өрөөг нь цэвэрлэж, ялгадсыг нь гарган хаяна.
Тогтох тайжийн цэрэг 1906-1910 онд Солон ууланд хүн давуу дайсантай удаа дараа тулгаран няцааж, тулалдан ялж байсан хэдий ч, он цаг улирах тутам орон нутагтаа оршин тогтноход хэцүү болж ирсэн байна.
Өөрийн 50 орчим цэргийг тэргүүлэн Сэцэн хан аймгийн нутаг, Егүзэрийн хийдийн нутгаар орж ирэхэд хүрээний сайд Дархан чин ван Пунцагцэрэн цэрэг мордуулан тосч байлдсан гунигт түүх бий.
Гэтэл түүний олон жилийн хүсэл мөрөөдөл биелж Монгол Улс тусгаар тогтнож, Олноо өргөгдсөн төрөө мандуулж, Оройн дээд хаанаа залсанд баярлахын ихээр бахархаж дайчин нехдөө дагуулан давхин ирсэн нь энэ юм санж.
1894 онд манжуурын төмөр замын орчим болсон хятад, японы байлдаанд хятадууд ялагдаж, тэндээс зугтсан цэргүүд элдэв нэр хоч бүхий дээрэмчдийн олон жижиг бүлэг болон бутарч Жирэмийн чуулган даяар дээрэм тонуул хийж, амар заяа үзүүлэхээ больсон нь идэр залуу 31 настай тайж эрийн гүн зэвүүцлийг төрүүлжээ.
Иймийн учир санаа нийлсэн сайн нөхдийн хамт зэвсэглэн босч, орох оронгүй дээрэмчдийн эсрэг тэмцэж эхэлсэн нь аажмаар гүнзгийрч манж, хятадын эзлэн түрэмгийлэгчдийн эсрэг тэмцсэн бослого болж хувирсан юм.
Нэгэн өдөр Манлайбаатар Дамдинсүрэнгээс энэ биеэ би Хөлөнбуйрын ард түмний төлөө зүтгэж байгаад үхнэ гэж боддог гэхэд Тогтох их л сайшааж эр хүн тийм байх ѐстой, харин Богдын хэргэм шагнал эрх тушаалд шунахайрч тэр сайн зорилтоо мартвал тусгүй шүү хэмээжээ.
Энхбилэгтийн Тогтох буюу Тогтох гүн нь Монголын үндэсний тусгаар тогтнолын төлөө тууштай тэмцэгч, Манжийн дарлалаас Монголыг чөлөөлөх тэмцэлд зэвсэг барин босож тэмцсэн цэргийн жанжин хүн.
Богд Хаант Монгол улс байгуулагдсаны дараа Ховдыг чөлөөлөх байлдаан болон Дундад Иргэн Улсын түрэмгийлэлийн эсрэг хийсэн Таван замын байлдаанд цэрэг удирдан оролцож онц гарамгай гавъяануудыг байгуулсан авъяаслаг цэргийн командлагч байсан байна.
Мөнхүү 1912 онд Буриадын нутгаас түүний эхнэр хүүхдийг авчирч, улсын сангаас хашаа байшин худалдан авч өгсен төдийгүй Цэргийн яамны дэс түшмэлээр тохоон томилжээ.
Ер нь Оройн дээд Богд хааны тэргүүлж байсан Олноо өргөгдсөн төр 1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнд гар бие оролцон зүтгэсэн Өвөр Монголын эх оронч нарт цагийн цагт гараа сунгаж байсан юм.
Энэ нэрийг сонгосон шалтгаан гэвэл банк нь боломжит бэлэн мөнгөөр бүх хэрэглэгчдийнхээ шаардлагыг хангаж чаддаггүй учраас төсвийг хангахын тулд банкны эрэлтийн системд ашигладаг.
Энэ тоглолтонд Бүх Холбооны Спортын "Динамо" клубуудын үндэсний шигшээ баг дэлхийн "одод" -ын шигшээ багтай тоглосон бөгөөд тэдний дотор Эйсебио, Бобби Чарлтон, Герд Мюллер болон бусад олон алдарт тамирчид тоглосон юм.
Энэ шаньюйн үед Хүннү улс нь хятадын Хань улстай гэрээ байгуулж байсан ба энэхүү гэрээнд ".хоёр улс нэгэн гэр бүл бөгөөд бие бие рүүгээ дайрч довтлохгүй. Хэрвээ ингэвэл харилцан бие биедээ мэдээлж, уг үйлдлийг таслан зогсоох ба харийн этгээд халдан дайрвал цэргийн хүчээр туслана. Энэхүү гэрээг түрүүлж зөрчсөн тал нь Хөх тэнгэрийн залхаалтыг үзэх болно" гэж тохиролцсон байв.
Үжүлю-руоди шаньюй нь дээрх гэрээг зөрчихгүй байсан боловч Ван Ман хууль бусаар төрийн эргэлт хийн Баруун Хань улсыг мөхөөж, ахархан хугацаанд оршин тогтносон Шинь улсыг байгуулснаар хүчин төгөлдөр бус болжээ.
Кожон вангийн үед Курё улсыг Чой Чүнхонь, Чой Ү, Чой Хан, Чой Ыи, Ким Жүнь нарын цэргийн жанжид ээлжлэн төрийн эрхийг барьж, улс төрийн бүхий л шийдвэрийг гаргаж, улсын ван нэр төдий билэгдэлийн шинжтэйгээр улсыг захирч байсан.
Их Монгол Улсын арми Алтан улсад довтолсноор Ляодунгийн хойгт байсан Киданчууд 1216-1217 оны үед Жиншань хэмээх жанжнаар удирдуулсан 90 мянган хүнтэй цэргийн хүч Курёгийн нутаг руу довтлон орж, хэд хэдэн хотыг эзэлж суун, Сакжу, Чонжу, Жунжу хотуудыг довтлон эзэлсэн.
Энэ үед Жиншань хэмээгчийг харъяат ноён Тунгуюй нь алж, хэсэг захирсан ч, Тунгуюйг өөр нэг ноён Ханьша гэх хүн алж, цэргээ авч Кэсон хот руу довтлохоор өмнө зүгт дайрсанч, цайз бэхлэлт чанга байснаас болж, ухран Пёняныг довтлон эзлэв.
Тэндээс хойд зүгт байсан зүрчид жанжин Пусянь Ваннугийн Зүүн Ся улс, Их Монгол Улсын эзэлсэн зарим хот руу довтлон түйвээж, байсан тул 1218 оны хавар Монголын Хажэнь, Жала нарын удирдсан түмт цэрэг, Пусянь Ваннугийн 2 түм гаруй цэрэгтэй нийлж Курёгийн хилд цөмрөн орж, Хважу, Токху, Мэнжу, Сунжу хотуудыг эзлэн, Кандон цайзыг бүслэн авсан.
1225 онд монголын элчийг зам зуурт нь курёгийн жанжид алснаар хоёр орны харилцаа тасарч, 1231-1232 онд Өгэдэй хааны зарлигаар Саритай хорчий захирсан 1 түмт Курё улсыг дагаар оруулахаар довтолсон.
Анхандаа -ын марктенгийхан үйлдлийн системд тусдаа нэр өгөөгүй, эхлэж байхдаа зүгээр нь хэрэглэж байсан ба анхандаа энэ нь гуравдугаар төрлийн аплиейшнүүдийг дэмждэггүй байсан.
Курё улс нь тухайн үед шинээр мандаж байсан Алтан улс, бууран доройтож байсан Ляо улс, эртний уламжлалт харилцаатай хятадын Сүн улс гэсэн эдгээр гурван улсын дунд өөрийн орны ашиг сонирхолд тааруулж харилцаж байв.
1114 онд Ежун ван Сүн улсын Хуйзун хаанд элч илгээхдээ Күнзийн ёслолд зориулсан хөгжмийн зэмсэг, зааварчилгааг илгээхийг хүссэн ч, хятадын талаас 167 нэгж хөгжмийн зэмсэг, тэдгээр зэмсэгийн зааварчилгаа 20 гаруй дэвтэр номыг илгээжээ.
1116 онд Сүн улсаас 572 ёслолын хувцас, 428 төрлийн хөгжмийн эд хэрэгсэл зэрэг томоохон бэлэг илгээсэн нь Курё, Чусоний вант улсуудын вангийн ордны хөгжимийн Аак хэмээх нэгэн төрөл үүсэх үндэс болсон.
Хунтайж Ван Ү бээр улсын ван болсны дараа Зүрчидийн эсрэг байлдах ажиллагааг сэргээж, 1107 онд Юнь Гвань жанжнаар удирдуулсан Бёлмубань хорооны 17,000 цэргийг зүүн хойд зүг рүү илгээв.
Тус цэргийн хүч нь амжилттай байлдан одоогийн Хамжу орчмын газрыг эзлэн, Хамжу , Ёнжу , Үнжу , Бокжу , Гилжу , Гунхёмжин , Сүннён , Тонтэй , Жинян гэсэн есөн хотыг байгуулан суусан.
Түүний засаглалын үед хойд зүгт Ванъян овгийн Агуда ноёноор удирдуулсан Зүрчидийн Алтан улс байгуулагдаж, Ляо улсын ихээхэн газар нутгийг эзлэн хүчирхэгжсэн тул өөрийн улсын цэргийн хүчээ сайжруулах, хил дагуух хот цайзуудын хамгаалалтыг сайжруулахад анхаарч байв.
Сүн улсын Хуйзон хаан курёчуудыг зүрчидтэй харилцахгүй байхыг сануулж, байсны дагуу 1117 онд Ежун вангийн шийдврээр Курёгийн арми Ялу мөрний орчимд байсан Ыйжу орчмын газрыг эзлэн авч, цайз бэхлэлт барьж суув.
Улаан армид дахин нэгэн заналхийлэл учирсан нь цагааны генерал Юденич Британы дэмжлэгтэйгээр Эстонид 20,000 орчим хүнтэй жижиг арми зохион байгуулж, 1919 оны 10 сард Петроградыг эзлэх гэнэтийн довтолгоон хийв.
Дайралтыг мэргэжлийн өндөр түвшинд зохион байгуулж, голцуу шөнөөр довтолж байсны зэрэгцээ хөнгөн морьт цэргээр маневрлаж, Улаан армийн байрлалыг сандаргаж байлаа.
Тэр битгий хэл Москва дахь Большевикийн төв хорооны зарим гишүүд Петроградыг Юденичд сул өгөх хүртэл санал тавьж байсан ч Троцкий эрс татгалзан өөрөө биечлэн хамгаалалтыг удирдах боллоо.
Троцкий хэлэхдээ “15-хан мянган хүнтэй хуучин офицеруудын жижигхэн арми 700,000 оршин суугчтай ажилчин ангийн нийслэлийг эзлэнэ гэдэг боломжгүй зүйл” гээд тэрээр хот өөрөө өөрийгөө хамгаалах стратегийг боловсруулжээ.
Москвагийн Большевик засгийн газар Украйны анархистуудын удирдагч Нестор Махнотой улс төрийн холбоо тогтоож, гэрээ байгуулсанаар Хар арми Врангелийн анги нэгтгэлүүд рүү дэс дараалан довтолж, тэрээр намрын ургацаа хурааж амжихаасаа өмнө зугтахаас өөр аргагүй болгов.
Тэдэнтэй цуг олон арван мянган оросууд Улаан армийн харгислалаас зугтаан амь гарахыг бодож хөлөг онгоцнуудад чихэлдэн суухыг хичээсэн боловч дийлэнхи нь үлдэж хоцорсон юм.
Тус оны 5 сард урьдчилан тааварлаагүй нэгэн явдал болсон нь дайнд олзлогдон Сибирт цөлөгдсөн 50,000 цэрэг бүхий нь Австри-Унгарын армийн чех үндэстэн голцуу дайны олзлогдогчид болон цөллөгийнхөнөөс бүрдсэн Чехословакийн легион бослого гаргасан байна.
Гэвч зөвлөлт засгийн газар амлалтаасаа буцаж Владивостокоор дамжуулан нутагт нь буцаах битгий хэл тэднийг зэвсэггүйжүүлэн хорих оролдлого хийсэн нь мөргөлдөөнд хүрч орон нутаг дахь большевикуудын зэвсгийг хураан авч олзолжээ.
Бажигдан зугтахаас өөр аргагүй болсон зөвлөлтүүд оросын эзэн хааныг гэр бүлийнхнийх нь хамтаар яаралтай цаазалсан нь тэднийг цагаантнуудад алдах вий гэсэн болгоомжлолоос болсон байдаг.
Деникиний хүч нилээд амжилттай аялан байлдаж, 1919 оны өвөл генерал өөрийн цэргүүдийн хамт өмнөд фронт дээр тулалдаж, Тула хотыг хяналтандаа авч Москва руу нилээд дөхөөд байсан боловч Нестор Махногоор удирдуулсан Украйны Анархист Хар арми цагаан армийн хангамжийн гинжин хэлхээг бүрдүүлдэг хэд хэдэн чухал сууринг хяналтандаа барьж, эх нутаг болох Украйныг нь түйвээж байсан тул украйн голцуу цэргийн генералууд Деникинд санал тавин арагш Украйн руугаа аялан байлдах болсон байна.
Оросын иргэний дайнд оролцогч сөргөлдөгч талууд өөрийн засгийг хамгаалах тэмцэлд ялалт байгуулах тулалдаанд амссан хохирол, талуудын үйлдсэн харгислал, хэлмэгдүүлэлтийг их хэмжээгээр хийсний үр дүнд оросын 3 сая хүн амь үрэгдсэн ба 3-5 сая орос хүн гадаадад дүрвэсэн байна.
Дайны дараа орос орон нэлэнхүйдээ улс орны эдийн засаг болох хот суурин, үйлдвэр аж ахуй, хөдөөаж ахуй, газар тариалан, дэд бүтэц, зам тээвэр, харилцаа холбоо гээд бүх салбар сүйтгэгдсэн байсан.
Зөвхөн аж үйлдвэр гэхэд дайны өмнөх үетэй харьцуулахад 20 хувьтай нь дүйхээр байсан ба хөдөө аж ахуй, газар тариалан 30 хувь орчим бйасан нь нэг их дээрдэхээргүй байсан байна.
Иргэний дайны үр дүнд орос орон хөгжлөөр европын бусад улсуудаас илт хоцрогдсон төдийгүй хөгжлөөрөө гүйцэж түрүүлэхийн тулд өлсгөлөн, ардын бослого, зэвсэгт тэмцэл, НЭП-ын бодлого, аж үйлдвэржүүлэлт, хамтралжуулалт, хэлмэгдүүлэлт зэрэг нийгэм-улс төр, эдийн засгийн олон удаагийн туршилтыг даван туулах шаардлагатай болсон ба Орос орон нийгэм-улс төрийн туршилтын золиос болжээ.
Зүүн зүгт адмирал Колчакын удирдсан багахан арми Транс-Сибирийн төмөр замын дагуу хяналтаа тогтоож байсан бол өмнөдөд Цагаан армиуд Дон ба Украйны дийлэнхи хэсгийг хянаж байлаа.
Шинэхэн тусгаар тогтносон Эстони улс 1918 оны 11 сараас хойш большевикуудтай тулалдаж байсан нь Зөвлөлт засаг түүний суверинитетийг үл хүлээн зөвшөөрч, түрэмгийлэн довтолж эхэлсэнээс болсон аж.
Хувьсгалын дараа хуучин арми таран бутарсан байсан тул сайн дурынхан дээр тулгуурласан Улаан хамгаалагчдыг дайны комиссар Лев Троцкий тэргүүтэй чекистуудын удирдлаган дор өсгөн бойжуулж “Ажилчин тариачны улаан арми” гээч мэргэжлийн армийг байгууллаа.
Хөдөөгийн оросуудын зүгээс хүчтэй эсэргүүцэл үзүүлж байсныг гэр бүл, тосгоныхныг нь барьцаалж, шаардлагатай тохиолдолд буудах тулгалтаар тогтоон барьж байжээ.
Улмаар 1918 оны 9-р сард бүх зөвлөлтийн эсрэг засгийн газрууд Уфа-д хуралдаж шинэ Оросын түр засгийн газрыг Омскт байгуулахаар тогтож, 5 хүний бүрэлдэхүүнтэй удирдагын зөвлөлийг байгуулсаны 3 нь социалистууд, 2 нь кадетууд байлаа.
Гэсэн хэдий ч тэрээр улс төрийн болон цэргийн үйл хэрэгт хангалттай туршлага, мэдлэггүй удирдагч (тэрээр зөвхөн тэнгисийн аян дайны чиглэлээр мэргэшсэн нэгэн байв) гэдгээ удалгүй харуулав.
Барууны холбоотнууд ч хувьсгалд таагүй хандаж байсан бөгөөд үүнийг нэгдүгээрт, Орос улс дэлхийн дайнаас холбоотны үүргээ зөрчиж гарсан, хоёрдугаарт болзошгүй Орос-Германы эвсэл, гуравдугаарт олон улсын нэр хүндээ хамгаалах, дөрөвдүгээрт хаант Оросын авсан ихээхэн хэмжээний зээл хүчингүй болох аюултай болсон зэрэг нь нөхцөлдүүлжээ.
Ингэснээр цагаан хөдөлгөөнийг дэмжсэн холбоотнуудын интервэнцийг Нэгдсэн вант улс, Франц улсууд үйлдэж, цэргүүд нь Оросын боомтуудад газардаж, аялан байлдах ажиллагаа явуулж эхэлжээ.
Цаашдын хандлагыг хүлээн зөвшөөрсөн Францын цэрэг 1919 оны 4 сарын 8-нд ямар нэгэн тулалдаан хийлгүйгээр Одессыг орхин гарсан бол Колчакийн улаан арми ухарч зугтаасан нь Их Британи, АНУ-ын найдварыг унтрааж, өвөл болж тэнгис хөлдөхөөс өмнө амжин Мурманск ба Архангелскаас хүчээ татлаа.
Хэдийгээр Их Британи өөрийн цэргээ татсан боловч мөнгө, зэр зэвсэг, хүнс, сум, цэргийн зөвлөхүүд илгээх байдлаар Цагаан армиуд, түүний дотор генерал Юденичийг дэмжсээр байв.
Дэлхийн дайнд Герман ялагдсаны дараа Зөвлөлтүүд нутаг дэвсгэрийн алдагдлаа зарим хэсгээр нөхсөн боловч нилээд нь тусгаар тогтносон хэвээр үлдсэн юм.
Оросын иргэний дайныг 1917-1922 онуудын хооронд болсон гэж үздэг бөгөөд уг дайнд нэг талаас хуучин оросын эзэнт гүрний үлдэгдлүүд, түүнийг дэмжигч олон улсын хүчнүүд, нөгөө талаас засгийн эрхийг авсан Большевик нам, түүний засгийн газрын хооронд өрнөжээ.
Уг дайн дахь большевикуудын анхны ялалт нь Петроград хотыг эзэлсэн явдал байсан бол дайны үндсэн ялалт 1922 оны 10 сарын 25-нд улаан арми Приморийн хязгаар дахь шилжилтийн түр засгийн газрын мэдэлд байсан Владивосток хотыг эзэлснээр дуусгавар болсон гэж үздэг.
Үнэхээр Төвийн хүчнүүдэд дайны зүүн фронтыг товхинуулахад Оросын дэглэмийг дотроос нь задлан унагаж, хүчгүйдүүлэх нь туйлын чухал байж, уг үйл явдлыг далдуур дэмжсэн байдаг.
Ингэснээр Оросын тал Германы эзэнт гүрэн болон Оттоманы эзэнт гүрэнд Оросын эзэнт гүрний эзэмшилд асан нилээд том нутгийг шилжүүлэхийг хүлээн зөвшөөрсөн байна.
Тус оны 10 сард мөн өөр нэг хувьсгал гарсан нь “Улаан хамгаалагчид” хэмээх ажилчид ба цөллөгний цэргүүдийн Большевик намын удирдлагатайгаар хийсэн хувьсгал байлаа.
Зөвлөлтүүд цэргийн ангиудыг "Чека"-гийн нөлөөнөөс тусгаарлан, орон нутгийн бослогуудыг хүчирхийлэн дарах арга хэмжээнүүдийг авч, Ленин өөрийн биеэр Германы талд аллага болсонд уучлал гуйсан байдаг.
Зөвлөлтүүдийн баруун жигүүрийнхэн болон меньшевикүүд Перс дэх Британы цэргийн командлагч генерал Данстервильтай яриа хэлэлцээ хийж эхлэн, үүнийг нь большевикууд болон зүүн жигүүрийнхэн эсэргүүцэх болсон ч 7 сарын 25-нд явагдсан бүх нийтийн санал хураалтаар олонхи нь Британичууд болон большевикуудыг хөөн гаргахын төлөө саналаа өгчээ.
Хар армийг хүчээ авахаас эмээсэн Москва цаашид түүнд бүх талаар тусламж, дэмжлэг үзүүлэхээс татгалзан аль алинаар нь бие биенийг нь устгуулах бодлого барьж, цагаан казакууд болон хар армийн хооронд хөндөлссөн байсан улаан армийн зарим анги нэгжүүдийг ухраан татсанаар Крым болон өмнөд Украйнд Цагаан арми ноёрхох болов.
Үүнд газрын эзэд, бүгд найрамдахчууд, консервативууд, дундаж давхаргынхан, хаант засаглалын талынхан, либералууд, армийн генералууд, социалистууд сайн дураар нэгдэж цагаан хөдөлгөөн –ийг үүсгэж, генерал Юденич, Деникин болон адмирал Колчак нар удирдах болов.
Дорнод Сибирийн Амурын хязгаарыг өөртөө нэгтгэх төлөвлөгөөтэй байсан япончууд нөхцөл байдлыг дүгнэн цэгнэсний үндсэн дээр эцсийн эцэст өөрийн цэргээ эргүүлэн татаж, 1922 оны 10 сарын 25-нд Владивостокийг улаан армид сул өгөв.
Төв Азид улаан арми Басмачи нэртэй зэвсэгт бүлэглэлүүдтэй 1923 он хүртэл тулалдсан бол Камчаткын хойг болон Умард Сахалин 1925 онд ЗХУ-тай гэрээ байгуулах хүртэл Японы эзэмшил байжээ.
Сибирь дэх дайн үргэлжилсээр байсан авч цар хэмжээ, ач холбогдлын хувьд багассаар түүний хүч зэвсэгт бүлэглэл буюу хэрэг дээрээ дээрэмчдийн бүлгийн хэмжээнд хүртэл хумигдан хэсүүлчдийн цуваа төдий болов.
Зэвсэгт тэмцэл эхэлснээс хойш тэд Николай хааныг гэр бүлийнх нь хамт цаазалснаар барахгүй ангийн дайсан гэсэн нэрийн доор энгийн номхон олон сая хмсийг хэлмэгдүүлж тус улсыг бүхэлд нь хамарсан өлсгөлөн гуйланчлалд нэрвүүлсэн нь ард олны дургүйцлийг хүргэж байв.
Казакууд Украйнд хүчтэй байсан боловч зохион байгуулалтанд орж, өөрсдийн амжилтыг бататгаж чадахгүй байсаар 1919 оны 1 сард эхэлсэн большевикуудын сөрөг дайралтанд дарагдав.
Оросын иргэний дайн нь хуучин Оросын эзэнт гүрний хэмжээнд Большевикуудын Улаан арми болон большевикуудын эсрэг хүчнүүдын Цагаантны армийн хооронд 1917 оны 11 сарын 7-нээс 1922 оны 10 сарын хооронд болсон иргэний дайн юм.
Меньшевикууд болон социалистууд Чехословак легион болон тариачдын тусламжтайгаар Самара болон Саратов хотуудыг авч, Үндсэн хуулийн ассемблэйн гишүүдийн зөвлөл гэгч байгууллагыг байгуулав.
Баруун Хань улсын У Ди хааны үед Хүннүгийн цэргийг ялж, газар нутгаа тэлэн зүүн зүгт Кужусонь улсыг эзлэж, баруун зүгт Тэнгэр уул хүртэл давшиж их хүчирхэгжсэн.
Баруун Жоу улс мөхөж, Зүүн Жоу улс МЭӨ 770 онд байгуулагдснаас хойш газрын эрхтнүүд хүчирхэгжин өөрсдийн эзэмшилээ улс болгон зарлаж биеэ ван болгож байв.
Энэ үед Өмнөд Хүннү, Сяньбийн Тоба, Муюн, Ди зэрэг аймгууд хойд Хятадын ихэнх газрыг эзлэн 16 улс байгуулж өөр хооронд тэмцэлдэж байсан үе.
Байлдаант улсуудын үед оршиж байсан Цинь ванлигийн ван Ин Жэн буюу Цинь Ши хуанди бусад 6 ванлигууд болох Янь, Жао, Ци, Чу, Вэй, Хань гэсэн ванлигуудыг мөхөөснөөр бүх Хятад орныг анх удаа нэгтэгжээ.
Майнфрэйм хэрэглэгчид ихэнхдээ анхдагч мэдээллийн төв болон нөөцийн мэдээллийн төвийг ашигладаг бөгөөд үүнд үргэлж үйл ажиллагаагаа явуулж байдаг буюу байнгын идэвхитэй, хэсэгчлэн идэвхитэй, зогсонги байдалтай гэх бла бла бла.
Хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн майнфрэйм нь бусад тооцоолох системээсээ тооцох чадвар, ажлын ачаалал даах, цалин тооцох, чухал бизнесийн програмуудад зориулсан тасралтгүй үйлчилгээг хүргэх гэх мэт чадваруудаараа ялгаатай.
Жишээ нь, 900, 990, 9, 10 гэх мэт систем үр дүнтэй хоёр үе шаттай тушаалыг гүйцэтгэн, үр дүнд чиглэсэн, үр дүнгүүдийн ялгаа хооронд харьцуулж, дараа нь үйлдлийн систем, програмууд болон хэрэглэгчдийн мэдээллийн ямар ч нөлөөгүйгээр үйл ажиллагааны процессор нь "нислэг"-т ажлын ачааллыг шилжүүлдэг.
1970 онд ихэнх майнфрэйм өөрийн хэрэглэгчтэй харилцах нүүртэй болсон ба нэг үндсэн компьютерийг олон газраас нэг зэрэг ашиглах боломжтой болсон тул их хэмжээний цаг мөнгө хэмнэх болсон.
Хэрэглэгчид тусгай цэгт очих эсвэл өөрийн компьютерийг -ийн горимд оруулан ажиллуулах боломжтой болсноор үндсэн майнфрэйм-д нэвтрэх чөлөөтэй нэвтэрдэг болсон.
1970-аад онд компьютерын хэмжээ нь эрс жижгэрч, мөн томхон байгууллага, пүүс корпораци, их дээд сургуулиуд өөрсдийн майнфрэйм компьютер дээрээ үүсгэж, уг сүлжээнд байгаа бусад компьютерууд нь энэ -д хандаж мэдээлэл авч болдог шинэ технологи дэлгэрсэн.
Тэгвэл 1980-аад онд микрокомпьютер буюу хувь хүн жижиг бизнесүүдэд зориулагдсан авсаархан бөгөөд хямдхан компьютерууд гарч ирж, эхэндээ сүлжээнд холбогдолгүй ашиглагддаг байснаа удалгүй хооронд нь юм уу майнфрэймд холбож сүлжээ үүсгэж эхэлсэн.
Өндөр бүтээмжтэй ажиллахад зориулагдсан техник болон программ хангамжтай байх Эдгээр төхөөрөмжүүдийн тогтвортой ба найдвартай байдал нь хэдэн арван жилээр ч ажиллах бололцоог нээж өгдөг.
Анх гарч ирж байх үед хэрэглэгчид өөрсдөө програм бичиж компьютертаа ашиглах зайлшгүй шаардлагатай байсан бол өнөө үед олон төрлийн ашгийн болон үнэгүй програмууд бий болсон.
д зориулагдсан програм хангамж, тоглоомууд нь техник хангамж, үйлдлийн системийн үйлдвэрлэгчдээс салангид бүтээгдэж зарагддаг байхад гар утас, бусад үүрэн системүүдийн програмууд нь нэгдсэн онлайн дэлгүүрээр зөвшөөрөгдөн, үүгээр түгээгддэг байх нь элбэг.
Персонал компьютерт зориулагдсан програмууд гэвэл ворд процессинг буюу бичих програм, хүснэгтлэх програм, өгөгдлийн сан, вэб хөтөч, и-мэйлийн клиент, тоон медиа тоглуулагч, компьютер тоглоом зэрэг орно.
Персональ компьютер гэж жирийн хэрэглэгчдийн хувьд хэмжээ, хүчин чадал, үнэ нь тохирохуйц; ямар нэг тусгай операторгүйгээр шууд ашиглах боломжтой аливаа компьютерыг хэлнэ.
Миникомпьютер, мэйнфрэйм компьютерууд нь персонал компьютераас овор ихтэй, үнэ өндөр бөгөөд олон хүн зэрэг ашиглахын тулд цаг хугацааны зохицуулалт хэрэглэдэг ба аливаа үйлдлийг хийхдээ батч процесс ашиглана.
1999-2000 оны улиралд УЕФА-ын цомын шигшээ тоглолтод Парма М. Олимпикийг 3-0-ээр хожиж түрүүлэхэд хаалгаа хуурай манасан бөгөөд Парма лигтээ дөрөвдүгээрт жагссан.
Буффон 2014 оны зун Ювентусийн төлөөх 500 дахь тоглолтонд орж долоон тоглолтонд дараалан хаалгандаа бөмбөг алдалгүй 640 минут тэсэж лигийн дээд амжилтыг өөрөө дахин шинэчилжээ.
2014-2015 онд мөн амжилттай байж Ювентусийн хамтаар 8 дахь удаа Италийн аварга болж, Сери А-ын шилдэг хаалгачаар ес дэх удаагаа нэрлэгдсэн ба 12 жилийн дараа Ювентусийн хамтаар Аваргуудын лигийн хагас шигшээд тунаж үлдсэн.
Буффон Яшины нэрэмжит шагналыг хүртэж, тэмцээний бэлгэдлийн багт багтаж, багийн анд Фабио Каннаварогийн араас Европын шилдэг хөлбөмбөгчний хоёрдугаарт дугаарлагджээ.
1998 онд ДАШТ-ийг зорьж Пальюка, Тольдо нарын хамтаар зорьж, сэлгээнд суун өнгөрсөн бол удалгүй Евро 2000-ын сонгон шалгаруулалтаас эхлээд Италийн шигшээгийн үндсэн хаалгач болсон ба Евро 2000-д Итали шигшээд хүрч Францад дийлдсэн.
Буффон эргэн сайжирч "Италийн хоёр"-ын тоглолтод улирал эхэлснээс хойш 15 дахь удаагаа хаалгаа хуурай манаж, олон нийтээс "Италийн шилдэг, магадгүй дэлхийн шилдэг" гэж магтагдсан бөгөөд Ювентус хожигдолгүй улирлыг төгсгөж, Буффон 16-хан гоол алдсан байлаа.
2012 онд А. Дель Пьеро зодог тайлснаар Жижи Буффон багийн ахлагч болж, намар Ювентусийн 400 дахь тоглолтоо Аваргуудын лигт Челсигийн талбайд үзэж 2-2-оор хайнцав.
Буффон Ювентуст тоглосон 2001–02 оны анхны улиралдаа лигийн 34 тоглолтонд 22-хон гоол алдаж, лигийн шилдэг хаалгачаар гурав дахь удаагаа тодорч, Ювентусын хамтаар аваргын цомыг өргөсөн.