polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Өмнө нь тус тусдаа байсан Криминалистикийн техникийн гурван чухал салбар болох гэрэл зураг, хурууны хээ, эрүүгийн тоо бүртгэлийг нэг байгууллагад нэгтгэсэн нь Монголын криминалистикийн байгууллага төдийгүй шинжлэн магадлах салбарын хөгжилд чухал алхам болжээ.
УЦСГ-ын Гүйцэтгэх хэлтсийн Шинжлэн магадлах техникийн энэ бие даасан тасгийг байгуулснаар гэмт хэргийг илрүүлэх, нотлох үйл хэрэгт криминалистикийн арга, хэрэгслээс улам өргөн хэрэглэх нэг нөхцөл болсон байна.
Шинжлэн магадлах тасгийн үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл нь криминалистикийн техникийн хоёр чухал салбар болох гэрэл зураг болон гарын хээг ашиглаж эрүүгийн тоо бүртгэлийг хөтлөх явдал байв.
1928 онд ДХГ-т гэрэл зургийн лаборатори байгуулагдсаныг Монголын криминалистикийн байгууллагын суурь тавигдсан гэж болох боловч 1944 онд ЦСГ-ын Гүйцэтгэх хэлтсийн харьяанд байгуулсан Шинжлэн магадлах техникийн тасгийг Шинжлэн магадлах байгууллагын үндэс суурь гэж албан ёсоор тэмдэглэдэг.
буюу гэсэн үгийг баруун европын ихэнх улс, АНУ, Австрали, Канад зэрэг орнуудад тухайн нэршлээр нь ашиглаж байгаа бол Япон болон зүүн өмнөд азийн зарим улсад " ", ОХУ болон хуучин ЗХУ-аас өрх тусгаарласан зарим улсад "Судебная экспертиза", "Сот сараптамасы" гэх зэргээр өөрийн хэл дээр орчуулан хэрэглэж байна.
Сүүлийн жилүүдэд " " гэсэн нэр томъёоны утга, агуулга, тухайн шинжлэх ухааны судлах зүйл, практик үйл ажиллагааны цар хүрээнд дүйцүүлэн "шинжлэн магадлах ухаан", "шинжлэн магадлахуй" хэмээн утгаар нь буулгаж, хэрэглээ болгож байна.
Учир нь "шүүхийн шинжилгээ" гэсэн ойлголт нь зөвхөн шүүхийн шинжилгээ хийх үйл ажиллагааны тухай төсөөлөл, түүнээс үндэслэсэн практик үйл ажиллагааг бий болгодог бөгөөд биет баримт / / цуглуулах ажиллагаа, тэрбайтугай шүүхийн бус шинжилгээний талаарх ойлголт бүрэн хамаарагдахгүй байгаа юм.
1854 оноос Швейцарт гэмт хэрэгтнийг эрэн сурвалжилж амжилтанд хүрч байсан бол Орост 1867 онд, Англид 1870 онд гэмт хэрэгтнүүдийн гэрэл зургийн цуглуулгатай болсон байна.
Бертильон гэрэл зургийн ач холбогдол нь зөвхөн хүнд адилтгал хийх, хэрэг гарсан газрын байдлыг бэхжүүлэхээр хязгаарлагдахгүй, бичиг баримтын үл үзэгдэх бичлэг, хуурамчаар үйлдсэн шинж тэмдгийг шинжлэхэд хэрэг болно гэж үздэг байлаа.
Мөн онд ДХГ-т гэмт хэрэгтний болон эд мөрийн баримтын зургийг авч угааж боловсруулж байх фото лаборатори байгуулах тухай тушаал гарч Өлзий-Учрал гэдэг хүнийг томилон ажиллуулж байв.
Магадлах гэрэл зурагчин 1929 онд нэг байсан бол 1932 онд орон тоог дахин хоёроор нэмэгдүүлж улмаар гэрэл зургийн лабораторийг өргөтгөх арга хэмжээ авч зарим хэлтэс, тасаг, засан хүмүүлжүүлэх хөдөлмөрийн байгууллагын гүйцэтгэх хэлтэс, хязгаарын газрын штабт гэрэл зурагчны орон тоо шинээр бий болгож тоо бүртгэлийн ажлыг хариуцуулж байжээ.
Цаашид 1942 оныг хүртэлх хугацаанд Цэндсүрэн, Дариймаа, Даш, Гончигдулам, Цэдэн, Цэнд, Хосхүү, Чүлтэмжамц нар тухайн үеийн нэршлээр “гэрэл зураг авагч, тоо бүртгэгч”-ээр ажиллаж байсан байна.
Гэрэл зургийн лаборатори байгуулах, гэрэл зурагчдыг сургаж бэлтгэх, гэрэл зургийн тоо бүртгэл хөтлөхөд зөвлөлтийн мэргэжилтэн Кариуз, Цибиков, Цувяк нар ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
Гарын хээг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр ангилан тодорхойлж гэмт хэрэг илрүүлэхэд ашиглах тухай мэдлэгийн салбар нь зурхайн ухаанаас өөр ойлголт юм.
Хүнийг таньж олоход хурууны хээг нь ашиглаж болох талаар хятадын Киа Кунг-йенгийн дурьдаж бичсэн нь харин гэмт хэрэг илрүүлэхэд ашиглаж буй гарын хээ судлалд дөхөж очно.
Гарын хээг гэмт хэрэг илрүүлэх, магадлах тоо бүртгэлд ашиглах судалгаанд олон хүн хүч хөдөлмөрөө зориулсан боловч гарын хээний ач холбогдлыг амьдралд нэвтрүүлж, ажил хэрэг болгосон нь У.Хершель, Г.Фоулдс, Ф.Гальтон, Х.
Шинжлэх ухаан, технологийн ололтыг гэмт хэрэг илрүүлэхэд ашигладгаараа шинжлэн магадлахуйн төлөвшил нь харьцангуй тогтвортой бөгөөд улс орон бүрт нийтлэг хөгжлийн хуультай юм.
Учир нь гэмт хэрэг мөрдөхүй нь улс орнуудын эрх зүйн тогтолцоо, нийгмийн байгуулал, хөгжлийн түвшин зэргээс хамаарч харилцан адилгүй байдаг бол шинжлэн магадлахуй нь шинжлэх ухааны бодит үнэнд захирагдан хөгжиж байдаг онцлогтой.
ХХ зууны эхнээс шинжлэн магадлахуй нь криминалистикийн шинжилгээний бие даасан мэдлэгийн салбарыг бий болгосны зэрэгцээ магадлах эмнэлэг, магадлах ня-бо магадлах хими, магадлах хор судлал, магадлах биологи, магадлах ДНХ, магадлах физик, магадлах инженер зүй, магадлах геологи, магадлах ургамал зүй, магадлах дижитал зүй зэрэг салбарыг эгнээндээ багтаан зөвхөн гэмт хэрэгтэй тэмцэх төдийгүй иргэний, захиргааны хэргийг шийдвэрлэхэд голлох үүрэгтэй оролцож, бие даан хөгжих эхлэл тавигдсан байна.
Г.Фоулдс судалгааныхаа үр дүнд дэлхийн цагдаагийн ажилд хувьсгал хийснээ мэдэж 1880 оны 10 сарын 28-ны өдөр Английн “” сэтгүүлд кахидал бичиж “Гарын арьсны хээний талаар” нэртэй өгүүлэл нийтлүүлжээ.
Үүний дараа У.Хершель “” сэтгүүлийн газар хандаж “би 20 жилийн өмнө хурууны хээний онцлогийг судалж, янз бүрийн зорилгоор адилтгал хийснээ мэдээлсэн боловч тухайн цаг үед дэмжлэг аваагүй” гэдгээ дурьджээ.
Шинжлэн магадлах ухаан нь аливаа /үндсэн хуулийн, эрүүгийн, иргэний, захиргааны, арбитрийн/ хэрэг, маргааныг шийдвэрлэхэд шинжлэх ухааны болон бусад салбарын мэдлэгийг ашиглах зорилгоор шинжлэн магадлахуйн онол, эрх зүй, ёс зүй дор суурилсан ерөнхий ба тусгай арга, хэрэгслийг боловсруулдаг шинжлэх ухааны салбар.
Тиймээс тэрээр эндээс гарч 1906 онд Вийнер-Нойштадт хот дахь австрийн даймлерын моторын үйлдвэрт Паул Даймлерийн халааг авч хөгжүүлэлт болон үйлдвэрлэлтийн даргаар очив.
Дэлхийн 1-р дайны үед тэрээр зэвсгийн үйлдвэрийн захирлаар ажиллаж байсан ба тэнд байхдаа бензин цахилгаан хосолсон хөдөлгүүр бүхий зүтгэх ачааны машин үйлдвэрлэж байжээ.
Тэрээр чеославикийн иргэн болох хүсэлт гарган хоёр улсын иргэншилтэй болсон бөгөөд учир нь улс дамжин уралдаан тэмцээн болон автомашины үзэсгэлэн шоуд оролцоход ямар нэгэн байдлаар виз гэлгүй цаг хожих алхам байлаа.
рдын сургуулиа дүүргэсэний дараа эцгийнхээ сантехникийн жижиг цехэд мэргэжлийн сургалт хийж эхэлсэнээс гадна оройгоор Либерец дүүргийн мэргэжлийн сургуульд суралцаж эхэлсэн байна.
1903 онд эхнэр Алойзе Иоханна Каестэй хуримаа хийсэн бөгөөд 1904 онд анхны хүүхэд болох охин Лоуйзе Пиех нь төрсөн бол үүнээс таван жилийн дараа буюу 1909 онд хүү Поршегийн Ферри нь төрсөн байна.
Энэ ажил дээрээ суурилан 1924 онд тэр Мерседес 24/100/140 болон 1926 оноос эхлэн шинээр үүсэн бий болсон Даймлер-Бенц компанийн олны танил спорт загварууд болох Тип , мөн зэргийн анхны хийцийн зураг төслийг гаргажээ.
Поршегийн Фердинанд ; † 1951 оны нэгдүгээр сарын 30-нд Штутгарт) нь австри, чехословак болон германы автомашины зохион бүтээгч инженер болон Порше компанийг Штутгарт хотод үүсгэн байгуулагч байсан юм.
1923 он дөрөвдүгээр сараас эхлэн Порше Даймлер-Моторен-Гезеллшафтын удирдлагын зөвлөлийн гишүүн ба зохион бүтээх товчооны даргаар Штуттгартад ажиллаж эхлэв.
коллежийн мэдээллийн технологи, менежментийн профессор нь асуух, илтгэх, онлайн судалгааны процесс -д хуваагддаг, “дохиолол”-ын хэрэгсэл, бизнес судалгаа гэж тодорхойлож түүнийгээ нотолсон.
энэхүү нэр өрсөлдөгчдөөсөө урьдчилан өөрийн бизнесийн орчиндоо байгаа зөв зохистой ашиглан, хүлээж авч амжилтанд хүрсэн нэгэн банкны эзэн эрхэм болох эзэн -г тодорхойлж хэлэхдээ ашиглажээ.
“Голланд, Фландерс, Франц , Тэр Герман даяар тэр хүн –н төгс сургалт , цогц байдлыг нотолсоор байлаа. Олон олон дайн тулааны мэдээ хамгийн түрүүнд түүнд хүрч -н дайны ялагдлын мэдээ түүнд мөн ашигтай байсан юм.” , хууд.
Бизнесийн үйл ажиллагаан дахь зах зээлээс хамааралтай өгөгдлүүдийг компаний дотоод эх үүсвэрээс гаралтай үйл ажилалагааны мэдээлэл, санхүүгийн мэдээллийн өгөгдлүүдтэй хамтруулан ашигласан нь хамгййн үр дүнтэй байдаг.
Жишээ нь, хэрвээ зарим бизнес хэмжигдэхүүнүүд урьдчилан тохируулсан босгоос хэтрэхэд бизнес аналист е-майл эсвэл өөр удирдлагын сервисээр дохиог хүлээн авна.
Дэлгэрэнгүй одорхойлолт хэрэглэх: “ бол аргазүй, процесс, архитектур болон түүхий мэдээллийг утга учир бүхйи мэдээлэл болон үр ашигт стратеги, тактик, ажиллагааны мэдрэмж, шийдвэр гаргахад чухал хэрэгцээт мэдээлэл болгон хувиргадаг технологи юм.
Энэхүү тодорхойлолтын дор нь мөн өгөгдлийг нэгтгэл, өгөгдлийн чанар, өгөгдлийн агуулах, мастер-өгөгдлийн менежмент, текст- болон контент- анализ гэх мэт Мэдээллэл технологийн олон технолгиудыг багтаадаг.
технологийн гол функцууд нь тайлагнах , онлайнаар шинжлэх үйл явц , дүн шинжилгээ , өгөгдлийг олборлох , үйл явцыг олборлох , нэгдмэл үйл явцын ажиллагаа , бизнесийн үзүүлэлтийн удирдлага , бэнчмаркинг , , урьдчилсан дүн шинжилгээ , зааварлагдсан дүн шинжилгээ болно.
Шинэ боломжуудыг тодорхойлох, мэдрэмж дээр суурилсан үр дүнтэй стратегийн хэрэгжилт нь өрсөлдөөнт зах зээлд давуу талтай, урт хугацааны тогтвортой бизнесийг хангаж өгдөг.
нь технологиуд, процессууд, голчлон дотоод анализ хийх, тодорхой бүтэцтэй мэдээлэл, өрсөлдөх чадвартай ухааныг цуглуулах үеийн бизнес процессууд, анализ, мэдээллээ түгээхийг хэрэглэж компаний өрсөлдөөнөөс илүү чухал боломжийг олгодог.
1989 онд, -г Шүхрэн нэр томьёо гээд “Үйл яву дээр суурилсан дэмжигч системүүдийг ашигласнаар бизнесийн шийдвэр гаргалтыг сайжруулдаг арга зам болон урагдахуун” гэж тайлбарласан байдаг.
Тэр ' толь бичиг дээр ажиллаж байхдаа тандалт штнжилгээ гэдэг үгийг “ Хүсч буй зорилгодоо хүрэхэд хөтлөх арга зам гэх мэтэд тохиолдох илэрсэн үйл явдлын учир холбоосыг олж илрүүлэх чадвар “ гэж тодорхойлсон байдаг.
байгууллагын мэдээллийг удирдан стратеги болон практикыг тодорхойлох, үүсгэх, дүрслэх, бүтээх, бизнесийн бодит мэдлэгээр туршлага болон мэдрэмж олж авахад хэрэглэгдэх програм.
Ихэнхдээ -н аппликэйшнууд нь өгөгдлөө Өгөгдийн агуулах болон Өгөгдлийн Их Дэлгүүрээс тататж авсан байдлаас хамаарч , -ийн ерөнхий ухагдахуун нэгдэж “/” эсвэл “” болдог.
Төхөөрөмж нь тодорхой сүлжээнээс олон рүтинг процесс ашигласан байгаа мэдээлэлийг мэдэхийн тулд хамгийн бага үнэлгээтэй замыг сонгож рүтинг хүснэгтэнд нэмдэг.
протокол нь очих болон хүлээн авагч төхөөрөмжүүдийн холбогдсон линк хооронд чиглүүлэлтээ хийж, тэрхүү холбогдсон байгааа линк нь интерфэйсийг тодорхойлж мөн энэ нь хөрш байх сүлжээний төхөөрөмжүүдтэй холбогдож, интерфэйсийн мэдээлэл нь интерфэйсийн 6 , , холбогдсон байгаа сүлжээний төрөл, сүлжээнд холбогдсон байгаа төхөөрөмжүүдийг агуулдаг.
нь сүлжээний админ төхөөрөмж дээр шаардлагатай замчлал бүрийг гараар тохируулах шаардлагатай бөгөөд хэдийгээр -ийн нөөцийг бага идэх, тохируулахад хялбар зэрэг давуу талтай боловч мөн томоохон сүлжээний хувьд асуудлыг илрүүлэх, тохиргоо хийх зэрэгт төвөгтэй байх сул талтай.
нь хооронд сүлжээний мэдээллийг автоматаар солилцох, боломжит замуудаас аль тохиромжтой замыг сонгон хэрэглэгчийн мэдээллийг тасалдалгүй дамжуулах, томоохон хэмжээний сүлжээний админы ажиллагааг хөнгөвчлөх зэрэг олон давуу талтай ч төхөөрөмж хооронд тохиргоог зөв хийх, гарсан асуудлыг илрүүлэх зэрэг сөрөг талууд бас бий.
Цахим баримт бичиг буюу файлд гарын үсэг зураагүй тохиолдолд хэзээ ч тухайн файлыг албан ёсны хэмээн тооцох боломжгүй, учир нь тухайн файл жинхэнэ хувь нь мөн эсэхэд болон жинхэнэ эзэн, хариуцагч нь хэн гэдэгт итгэх боломжгүй.
Өөрөөр хэлбэл, хүн төрөлхтөн цахим тооцоолуур, цахим систем болон цахим баримт үүсгэн ашиглаж байгаа хэдий ч хэвлэмэл цаасан материалаас үргэлж хамааралтай, албан хэрэглээндээ ашигласан хэвээр байх бөгөөд учир нь өөрсдийн үүсгэсэн цахим зүйлсдээ бүрэн итгэл хүлээлгэхгүй байгаад оршино.
Ямар нэгэн цахим баримт бичгийн эзэн-хариуцагч нь хэн гэдэг бодит бие хүн болохыг тогтоож, тэрхүү бодит бие хүн болон цахим баримт бичиг хоорондын салшгүй хамаарлыг зөвхөн тоон гарын үсэг л баталгаажуулж чадна.
Иймээс, цахим ертөнцөд итгэлцэл, аюулгүй байдлыг бий болгох, цахим нийгэм (цахим засаглал, цахим бизнес, цахим боловсрол, цахим эмнэлэг, цахим сургууль гэх мэт)-ийг байгуулахад чиглэсэн, бие хүнийг бүрэн төлөөлөх тоон мэдээллийг үүсгэх, хөгжүүлэх үндсэн арга, хэрэгсэл нь тоон гарын үсэг юм.
Эдгээр нь тоон гарын үсэгтэй ямар ч хамааралгүй, зүгээр л нэг файл, дүрс, тэмдэгт бөгөөд хүмүүсийн ихэнхи нь эдгээр хэлбэрийг тоон гарын үсэг гэж бодож төөрөлддөг.
Үнэн хэрэгтээ, эдгээр мэдээлэл нь тухайн баримтын үнэн худал болон хариуцагчийг бүрэн баталгаажуулдаггүй тул хүчин төгөлдөр гарын үсэг хэмээн тооцож ашиглах боломжгүй юм.
Тоон гарын үсэг нь мэдээллийн эх үүсвэрийн үнэн зөв байдлыг баталгаажуулахын тулд, мөн тухайн мэдээлэл бүрэн бүтэн байгааг нотлон шалгахад мэдээллийн хүлээн авагчид эрх олгодог.
Тоон гарын үсэг нь гар бичмэлийн гарын үсгийг бодвол бараг л хуулбарлах боломжгүйгээс гадна мэдээллийн агуулгууд болон гарын үсэг зурагчийг жинхэнэ байдлыг нотолдог бөгөөд дараах 2 зүйлийг баталгаажуулдаг мэдээлэл юм.
Өөрөөр хэлбэл, ямар нэгэн файл үүсгэхэд түүний нэр, хэмжээ, төрөл, үүсгэсэн, өөрчилсөн огноо зэрэг мэдээлэл нь файлын агуулгад биш гэхдээ дайвар байдлаар тухайн файлтайгаа хамт байдагтай адил зүйл.
“Монголын урлагийн түүхэн хөгжил”, “ зууны Монголын нэрт уран барималч Г.Занабазар”, “Монгол зураг”, “Монголын гоёл чимэглэлийн урлаг”, “Монголын уран баримал”, “Монголын уран барилга” судалгаа, сурталчилгаа ном, цомгууд бүтээж орос, англи, франц, испани хэлээр хэвлэн нийтлүүлж, өөрийн бүтээлийн үзэсгэлэнгээ Герман, Болгар, Унгар, Япон, Орос улсад дэглэн дэлгэж, Монголынхоо дүрслэх урлагийг дэлхийд сурталчлахад томоохон хувь нэмэр оруулсан байна.
Дээд сургууль төгсөж ирээд уран зураг, дүрслэх урлагийн ажилд шуудран зүтгэж “Мартагдашгүй уулзалт”, “Уриа”, “Зураач Д.Манибадар”, “Ардын жүжигчин Ц.Цэгмид”, “Үхэрчин Ядамсүрэн”, “Намуун орой”, “Гол дээр”, “Талын охин”, “Чингис хаан”, “Мандухай цэцэн хатан”, “Сүлд тэнгэр” зэрэг байгаль, түүх, аж байдлын сэдэвт уран зураг, хөрөг олныг туурвин бүтээж, “Талын айл”, “Хивс нэхэгч” тосон будгийн зургаараа төрийн шагнал хүртсэн байна.
Ням-Осорын Цүлтэм (1923 онд Арханай аймгийн Өндөр-Улаан суманд төрж, 2001 оны 7-р сарын 23-нд Улаанбаатар хотод нас барсан) - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын Зураач, Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн, Төрийн шагналт зураач юм.
Энэ түшмэлийн албан тушаалын шатлал нь Тан, Сүн улсын үеэс мөрдөгдөж ирсэн түүхтэй учраас, нэгэнт хэвшиж тогтсон зүйлийг Монгол хаад тэр хэвээр нь хэрэглэжээ.
Гэхдээ Юань улсын эхэн үеийн Монголын хаад ноёд, хятадын төрийн тогтолцоог хуулбарласан хэдий ч, түшмэдийн тоо, төрийн байгууллага тэдний давхардал, бүтэц болон үйл ажиллагаа нь аль болох бага хүнд сурталтай байхад анхаарч, чанарыг эрхэмлэж байжээ.
Төвлөн засах яам нь төрийн эрх барих дээд байгууллага учраас харъяа 6 яамыг захирахаас гадна газар нутгийн хувьд 1280 оны байдлаар Төвлөн засах яаманд Хэбэй, Хэнань, Шаньдун, Шаньси Монань , Мобэй .
Зарга шийтгэх яам бол мөн л эзэн хаанд захирагдаж, түшмэдийн албан тушаал, цолыг дэвшүүлэх, бууруулах, авилгал хахуульд нь хяналт тавьж, хүний нөөцийн асуудлыг эрхлэн захирдаг яам байсан.
Хубилай хаан 1260 онд өөрийгөө хаан сууринд өргөмжлөгдсний дараагаас хятад нутгийн суурин газрыг нэгдсэн захиргаагаар захирах асуудлыг чухалд үзээд Лю Бин Жун, Яо Шу нараар шинэ засаг захиргааны тогтолцоог байгуулах төслийг боловсруулах үүрэг өгч хийлгэсэн байна.
1312 он гэхэд Төвлөн засах яаманд шууд харъяалагдаж байсан Ганьсу, Хэнань, Линбэй, Ляоян зэрэг нутгуудыг бие даасан Син Жун Шу Шэн болгосноор, Төвлөн засах яаманд орчин үеийн Хэбэй, Өвөр Монголын зарим нутаг, Шанси, Шаньдун мужийн нутгууд харъяалагдах болжээ.
Гипер холбоос -ийн тусламжтайгаар бид холбогдохыг хүсэж буй эзэмшигчийн нэрийг нарийн тодорхойлж болох боловч ингэхийн тулд ямар үйлдэл хийхийг –аргын тусламжтайгаар мэдээлж болно.
Дэйв 1995 онд Ажлын хэсэг удирдсан болон өргөтгөсөн үйл ажиллагаа, өргөтгөсөн хэлэлцээ, баян мета-мэдээлэл, нэмэлт арга барил, толгойн талбаруудыг нэмж илүү үр дүнтэй болсон нь аюулгүй байдлын протокол нягт уялдаатай нь протоколыг өргөжүүлэх хүссэн юм.
нь "үйлчлүүлэгч-сервер" гэсэн гол зарчимаар үүсгэгддэг ба үйлчлүүлэгч нь сервер рүү хүсэлт илгээдэг ба хэрвээ амжилттай холбогдож чадвал хүсэлтэнд хариу болгон сервер үйлчлүүлэгч рүү мэдээлэл илгээнэ.
нь үндсэн хандалтын баталгаа болгон нэвтрэлт танилт хэд хэдэн тогтолцоог хангаж, сорилт, хариу арга механизмыг ашиглан үйл ажиллагаа явуулж хандалтын танилт эзэмших үүгээр хүссэн агуулга үйлчлэх өмнө сервер тодорхойлж, бэрхшээл асуудлуудыг шийдвэрлэж байдаг.
асуудал-хариу нэвтрэлт танилт схем нь өргөтгөх багц, үйлчлүүлэгч хүсэлт татгалзан гаргах тухай сервер ашиглаж болно дамжуулан нэвтрэлт танилтын мэдээллээр хангах нь үйлчлүүлэгч, хандалтын хяналт болон нэвтрэлт танилт нь ерөнхий хүрээг өгдөг.
Хойд цэг буюу Хиагтаас эхлэн Монгол орон, тэгэхдээ эхлээд тал хээрийн, дараа нь их, бага хэмжээний нуруудтай, ургамал, амьтны ертөнцөөрөө асар баялаг уулархаг нутаг орон залгана.
Тэрхүү бүс нутагт Монголын сүм хийд, засаг захиргааны төв Өргөө орших бөгөөд түүнээс цааш байгалийн өнгө төрх эрс өөрчлөгдөж, газрын хотгор гүдгэр багасан ургамлын бүрхүүл нь ядмаг, хүн ам нь сийрэг, ялангуяа Монгол буюу Говь Алтайн нурууны зүүн үргэлжлэл болох уулсаас өмнө бүр ч цөөхөн болно.
Эндээс жинхэнэ Говь эхэлж, нэг бол гөв гөлгөр элс-чулуун дэвсгэр, нэг бол үдэш оройн цагаар жаргаж буй нарны туяа оройгоор нь тусан тоглох зөөлөн, хадат дов толгодоос бүрдсэн нугачаа маягаар цэлийн үргэлжилнэ.
Монгол орны язгуур оршин суугчид болох монголчууд, нэг талаас, байгалийн бодит нөхцөл байдлын улмаас, нөгөө талаас, өөрсдийн нь уугуул, овог отгийн ноёд язгууртнуудын юм уу, хятадуудын их бага ямар нэг хэмжээний нөлөөний улмаас нэлээд өөрчлөгдсөн байв.
Умард Монголд явахад уламжлалт зориг зүрх, авхаалж самбаа, гоё ганган чимэг чимэглэл, хурдан жороо морьд, тэдгээрийн тоног хэрэгсэл, морь унах чадвар зэргээрээ бахархаж бардамнасан хэвээр байгаа нүүдэлчид тааралдсаар байх бөгөөд ийм монголчууд нь ажиглан харж байгаа хүмүүсийн оюун бодлыг аль эрт улирсан цаг үе рүү, тэд өөрсдийн гэсэн үүх түүхтэй байсан тэр үе рүү өөрийн эрхгүй аваачна.
Тэд Монгол орны хошуу нутаг, хүн ардыг захирч байгаа монгол ноёдыг хахуулдах жаахан мөнгө, нүд хуурах аахар шаахар бэлэг сэлт, шаардлага гарвал яаж ч хэрэглэж болох янз бүрийн буу, үлэмж хэмжээний сум, дарь мэтээр дүүргэсэн авдар савнаас өөр юмгүй орж ирдэг байсан хэдий ч хэдэн арван тэмээ ачааг хойш нь тогтмол илгээж, өөрсдөө ч хэдэн тэн ачаатай буцдаг байжээ.
Төв Азийн эрс тэс уур амьсгал, үзэсгэлэнт байгалийг тодорхой харуулж, Монгол, Түвэдийн ард түмний аж байдлыг дүрслэн бичиж, газрын зургуудыг зохиосон энэхүү ном зууны эцэс, зууны үеийн Монголын газар орон, цаг уур, амьтан, ургамал хийгээд үндэстэн ястны шинж төрх, амьдрал ахуйн бодит баримт сэлтийг агуулж байгаагаараа чухал ач холбогдолтой юм.
Синин бол зөвхөн Хөх нуурын нүүдэлчдийг төдийгүй, алс холын Зүүн хойд Төвдийн нүүдэлчдийг мэдэж эрхэлдэг хятад Цин-цай түшмэлийн өргөө байрладаг мужийн төв томоохон хот бөгөөд миний өмнөх үеийнхэн хийгээд би өөрөө нэг бус удаа тодорхойлон бичиж байсан билээ.
Синин үр тариа гадагш гаргахаас гадна түүхий эдээ өдөр тутмын хэрэгцээний эд зүйлээр, заримдаа гоёл чимэглэлийн зүйлээр ч арилждаг нүүдэлчидтэй наймаа арилжаа хийх ажлыг өөртөө төвлөрүүлсэн байдаг.
Тал хээр, уул нуруут нутаг орны зэрлэг хөвгүүд тод өнгөтэй хувцас өмсөж гоёх дуртай агаад улаан, шар, цэнхэр өнгийн торгон юм уу, даавуун бөс бараа, тэрчлэн янз бүрийн мөнгөн эдлэл, чимэг зүүлтийг дуртайяа худалдан авна.
Козловын олж ирсэн материал дээр Зөвлөлтийн археологич эрдэмтдийн ажлын үр дүнгийн талаар, түүний хийсэн археологийн нээлтүүдийн учир холбогдлын талаар товч өгүүлэх зорилгоор бичсэн болно.
Өгүүллээ бичихдээ, 1923 онд “Монгол, Амдуу, мөхсөн Хар хот” бүтээл анх хэвлэгдсэний дараа хэвлэн нийтэлсэн Хар хотын олдворуудыг судалсантай холбоотой бүтээлүүдийг голлон ашиглалаа.
“Хар хот” археологийн дурсгал мөн болох нь, “Дорно дахины соёлын Улсын музейд хятадын урлагийн түүхээр хийсэн эрдэм шинжилгээний бага хурлын дэлгэрэнгүй тайлан, хэмээх бүтээлүүд, мөн С.М.Кочетовагийн2 “Хар хотоос олдсон Буддын шашны бурхны хөрөг дүрийн дурсгалууд” (хятад хэв маягтай,
Буддын шашинтнуудын ихэд дээдлэн биширдэг шашны төв–Гүмбүм нь томоохон баяр ёслолоор Төв Азийн бүхий л газар орноос цувран ирдэг сүсэгтэн олныг сүм дуганууддаа хуран цуглуулна.
Ариун дээд Лхас орох гэсэн мөргөлчдийн тоо томшгүй цуваа эхлээд Зонховын нэртэй холбоотой шүтээнд мөргөж, энэхүү зочломтгой газар оронд 2-3 сар амраад дараа нь цаашдынхаа хүнд хэцүү замд гарахыг ариун үүргээ гэж үзсээр иржээ.
Сарлаг голдуу үхэр сүрэг, хонь болон адуун сүргийн тоо ойр орчны нүүдэлчдийн арвин хэмжээний өргөл барьцаар улам өсөн үржиж байснаас гадна тэдгээр нүүдэлчид алт, мөнгө, хоргой, торго, хүдрийн заар мэтийг харамгүй бэлэглэнэ.
Нүүдэлчид одоо манай аяллынхныг онцгой хүндэтгэл, илт сонирхсон байдалтай угтаж, Хүйс арал руу бидний хөвж очсон талаар лавлан асууж, догшрон давалгаалах “тэнгисийн” дунд ганцаардмал амьдралаар амьдарч байгаа даяанч лам нарын тухай манайхны ярихыг нэн анхааралтай сонсож байв.
Тангуд нар инээмсэглэж, гайхшрангуй толгой дохиж, бидний эр зоригийг онцгойлон магтаж байгаагаа илэрхийлэн хоёр гарынхаа эрхий хурууг дээш гозойлгоно… Намар хаяанд ирж байлаа… Намуухан тунгалаг шөнөөр хүйтний эрч –60С хүрч, өглөө босоход газар мөнгөлөг цагаан хяруунд дарагдаж, асар майхны даавуу цантаж мөстөх болов.
Дын-юань-иний баян бүрд нь булаг шандын усаар тэжээгдэж байдаг гол, горхи, жалга судгуудын дунд, бүрдийг гурван хэсэг болгон хуваасан зэгэл саарал, амьдралгүй мэт харагдах өндөрлөгүүд дээр байрласан болно.
Баруун талд нь өндөр элсэн манхнуудтай зах нь үл харагдах чулуурхаг эсвэл элсэрхэг цөл залган орших бол зүүн талд нь хадан хана цохиогоо тэнгэр өөд сэрвэлзүүлэн дүүлсэн Алашагийн нуруу босоо бичиглэлээр сунан дүнхийнэ.
Улиас мэтийн аварга том модод, ноёд дээдсийн гоёмсог цэцэрлэг, тариалангийн талбайнууд бүхий Дын-юань-ин хэдийгээр өмнөх бүлэгт өгүүлсэн их цасан шуурганд нэрвэгдэж, өвс ургамлын нь шинэ залуу соёо өнгөө алдаж, моддын навчис харлаж, голт бор цэцгийн дэлбээ нь түлэгдсэн мэт болсон ч их говь цөлөөс дөнгөж ирээд байгаа бидэнд чухам л диваажингийн орон мэт санагдаж байв…
Би Дын-Юань-инд өнгөрүүлсэн цагийнхаа ихэнх хэсэгт янз бүрийн ажил хийж байхдаа, эхлээд хажуугийн Суварганы гол дээр буусан бидний анхны буудлын хажууханд байх Зостын амаар аялж, оройтсон нүүдлийн шувуудаас олж авсан, дараа нь Хотон голын аманд аялал хийсэн хамтрагчиддаа атаархан бүхий л сэтгэл зүрхээрээ уул руу тэмүүлж байлаа.
Хятад гүнжийн нойрсож байгаа энэ газрыг шавар ханаар хүрээлж уулын гацуур тарьж чимэглэсэн байлаа… Хойдхон талд нь, уулын амын яг адагт байх хадан цохионд дээр үед энд амьдарч байсан нэгэн даяанчийн өвөрмөц оромж байдаг аж.
Хөх нуур өөрийнх нь “зүрх” болсон арлаараа, Нань-шань амьтан, ургамлын баялаг ертөнцөөрөө, догшин Тэтунг мөрөн аварга том хадан цохионууд болон хүчирхэг ширүүн урсгалаараа намайг даллан дуудаж байв.
Анх аялсан цагаас л Тэтунг онгон байгалийн гоо үзэсгэлэнгээрээ намайг бишрүүлж, аялал хийх ухамсартай хүсэл тэмүүллийг надад бий болгон Пржевальскийтэй үүрд мөнх ойртуулсан билээ.
Тэтунгийн тухай дурдатгал Пржевальскийг ой ухаанд минь амилуулан босгож ирнэ… Чернов, Напалков нараа дөнгөж үдээд байтал гучин тэмээний маань тоонд орж гол хөсөг болон Хөх нуурт очиж, эргээд Сининд ирэх ёстой хэдэн тарган тэмээ бидэнд авчирч өглөө.
Аяллынхны ачаа барааг Өргөөгөөс Дын-юань-инд манай аяллын бүр эхэнд амжилттай хүргэж ирсэн мөнөөх сайн “Алаша монгол” эр ахлах хөтөчийн үүрэг гүйцэтгэх болов.
Ийнхүү бидний аялагчид шувуудын хаврын ид нүүдлийн үеэр Эзний голын сав газарт очиж, өндөр өндөр дов толгодоор хүрээлэгдсэн цэнгэг уст хоёр нуурын яг хажууд хуарагнан буулаа.
Энэ хоёр нуурын хагас нь нээгдэж задгайрч, нөгөө хагас нь мөсөн бүрхүүлтэйгээ, тэр нь ялангуяа өдрийн цагт, элсэн толгодын өмнө бэлээр 400С хүртэл, түүнээс ч дээш халах үед нэн түргэн хайлж байсан хэдий ч шувууд маш ихээр ирж байв.
Энэ зэгс хоёрдугаар зэргийн хэд хэдэн нуур цөөрмийг нүднээс далдалж байсан бөгөөд биднээс гурван бээрийн зайд орших эргэн тойрондоо 2 бээр орчим хэмжээтэй нэг нуурынх нь дэргэд бид ан авынхаа ажлыг төвлөрүүлж, орон нутгийн байгальд хийх хаврын ажиглалтаа эндээс хийхээр боллоо…
Зочломтгой зантай хиагтчууд, ялангуяа Молчановынхан, Собенниковынхан, Лушниковынхан, Швецовынхан бидэнд нөхөр ёсны анхаарал тавьж, цөм л аялагчдад үйлчлэхийг хичээж байх ажээ.
Цаг хугацаа нисэх мэт өнгөрнө, өдөр нь ачаа хөсгөө бэлтгэж зэхэх ажил хийж, орой үдэш нь танилындаа юм уу, Газарзүйн нийгэмлэгийн орон нутгийн салбарын хуралдаанд оролцож байсан бөгөөд баярын өдрүүдэд янгирын анд явж байлаа… Ан авын тухайд гэвэл хиагтынхан бүр задарч гүйцжээ: монголын өргөн уудам нутаг, араатан амьтан элбэг байдаг нь заримдаа энэ ажлыг үлгэрийнх мэт болгодог аж.
Элсэн манхнууд огт байхгүй, зөвхөн намхавтар юм уу, үргэлжилсэн хавтгай элс тааралдаж байснаас гадна бутлаг ургамлын нөмөрт бөөгнөрсөн овон товон элс байх ажээ.