polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Эртний хоёр мөрний газар нутаг буюу одоогийн Ирак, Сири улсын нутаг болох Месопотамид МЭӨ 3-р мянганд соёл иргэншил үүсэн бий болсон ба анхны хүчирхэг, түүхэнд тэмдэглэсэн эзэнт улс нь Акад байсан.
Хэсэн хугацааны турш чимээгүй байсны эцэст 1457 онд Унгарын хаан Влад Дракулагаас 6000 морин цэргийн цэргийн тусламж авч, Румыний ойролцоох нутагт Петру Аронд хүчтэй цохилт өгч, Орбичийн орчимд бут ниргэснээр Арон Польш руу амь зулбан гарчээ.
Туркуудын эсрэг хийсэн Васлуйн тулалдаанд шийдвэрлэх ялалт байгуулны дараа Ромын пап Сикстус “Христын шашны жинхэнэ тэмцэгч” хэмээх цол хайрласан гэдэг.
Түүний засаглалын үед Молдави нь Унгар, Польш, Оттоманы эзэнт гүрний эзлэн түрэмгийлэх гэсэн өнгөлзлөгүүдийг тас цохиж, хүчирхэг, хараат бус Молдави улс бий болсон байна.
1949 онд Канадад нэгдэх үед тус мужийг бүхэлд нь Ньюфаундленд гэдэг байсан ба 1964 оноос хойш мужийн засгийн газар өөрийгөө "Ньюфаундленд ба Лабрадорын Засгийн газар" гэх болсон бөгөөд 2001 оны арванхоёрдугаар сарын 6-ны өдөр Канадын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтөөр мужийн албан ёсны нэрийг "Ньюфаундленд ба Лабрадор" болгон өөрчилсөн.
хэмээх нэр нь англи хэлний " " буюу "Шинээр олдсон газар" гэсэн үгнээс гаралтай бол, нь тус бүс нутгийг нээсэн Португалийн судлаач Жуан Фернандес Лаврадорын эзэмшдэг байсан португал хэлний буюу "газрын эзэн/анжисчин" гэсэн цолноос гаралтай юм.
Тэр оныхоо өвөл циркийн томоохон барилдаанд анх удаагаа барилдаж “Эсгий гуталтай гарч ирдэг ямар хачин бөх вэ” гэж үзэгчдэд хэлүүлж байсан ч уг барилдаанд үзүүрлэж улсын томчуудын хараанд өртөж эхэлсэг гэдэг.
Багаас адуу малтай ноцолдох, түлээ мод бэлтгэх, хашаа хороо барих зэрэг хар бор ажилд сайн байсан болон Ханх баазад ачигч хийж байсан зэрэг нь бие бялдрын хөгжилд нөлөө үзүүлжээ.
Дарийн Дамдин нь (1931 онд Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр суманд Уйлган голын хөндийд төрсөн-2002 онд нас барсан) Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, дархан аварга цолтой үндэсний бөхийн тамирчин, мөн Гавьяат Жүжигчин цолтой циркийн жүжигчин юм.
Гэвч валентын бүсийн дээрх хориотой бүс нь ХД-д харьцангүй нам байдаг учир, валентын бүсээс цөөн тооны элетронууд дулаан болон гэрлийн энергээр хориотой бүсийг гаталж дээд талын хоосон энергийн бүсэд орж ирнэ.
Энэ үед валентын бүсэд эдгээр электроны оронд адил тооны нүх үүсэх ба дамжуулалтын бүс дэх электрон, валентын бүс дэх нүхнүүд нь ХД дотор чөлөөтэй хөдөлж цахилгаан дамжуулна.
Харин маш олон атомууд хоорондоо холбогдон метал, ХД мэтийн хатуу биет үүсгэх үед, тэдгээрийн энергийн түвшингүүд ч гэсэн маш олноороо хоорондоо холбогдон хэд хэдэн энергийн мужийг үүсгэнэ.
Метал дамжуулагчид электроний урсгал дангаараа цахилгаан дамжуулдаг бол, хагас дамжуулагчийн хувьд сөрөг цэнэгтэй электроноос гадна эерэг цэнэгтэй "нүх"-ний урсгал ч гэсэн цахилгаан дамжуулалтанд оролцоно.
Францын хувьсгалын үед Францын мэдэлд орсны дараа 1815 оны Венийн хэлэлцээрээр Германы Холбооны Улсын бүрэлдэхүүнд, Нидерландын хааныг төрийн тэргүүнээ болгосон Люксембургийн Их Херцогт Улс болон зохион байгуулагджээ.
1830 оны Бельгийн тусгаар тогтнолын хувьсгалын үеэр Бельгичүүдтэй хамтран тэмцэж, Бельги улс тусгаар тогтноход бүрэлдэхүүнд нь орж байгаад 1839 оны Лондоны хэлэлцээрээр баруун хэсэг нь Бельги, үлдсэн хэсэг нь Нидерландын Вант улсын харьяанд орсон байна.
Люксембург нь Европын Холбоо, Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллага, НҮБ, НАТО, Бенилюкс гэх мэт олон улсын байгууллагуудын үүсгэн байгуулагчын нэг юм.
Швед, Оросын хаант улс хоорондын "Умардын дайн"-ны төгсгөл болж "Ништадын энхийн гэрээ"-ний дагуу Оросын хаант улсын бүрэлдэхүүнд 1721 онд Эстляндын муж болж орсон байна.
Эстони улс нь Балтын тэнгисийн эх газар руу түрж орсон хэсэг болох Финийн булангаар хойд талаараа, Ригийн булангаар баруун урд талаараа, яг Балтын тэнгис нэрт усаар баруун талаараа далай тэнгист тулна.
Эстони орон хэдий газар нутгийн байршлаар Балтын гэх боловч Эстони хэл нь Балт төрлийн хэл биш харин Урал язгуурын Фин төрлийн хэл болохын хувьд Эстоничууд Финчүүдтэй илүү ойр хамаатай ард түмэн юм.
1990 оны 5 дугаар сарын 8-нд Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Эстони Улсын Дээд Зөвлөл "Бүгд Найрамдах Эстони Улсын 1938 оны Үндсэн хуулийг сэргээж буйг" хууль баталж 1991 оны 8 дугаар сарын 20-нд Эстони Тусгаар тогтнолоо баталгаажуулсан бөгөөд мөн оны 9 дүгээр сарын 17-нд НҮБ-д гишүүнээр элссэн байна.
1940 онд ЗСБНХУ-д хүчээр нэгтгэж ЗХУ-ын Бүгд Найрамдах Эстони улс байгуулагдаад, 1991 онд ЗСБНХУ задран унасны дараа тусгаар тогтнолоо сэргээн олсон байна.
ЗХУ, Герман хоёрын Европт газар нутагт хуваан нөлөөлөх тохиролцооны дагуу 1939 оны 9 дүгээр сард ЗХУ, Эстони Улс хооронд "Харилцан туслалцах Пакт" /Пакт о взаимопомощи/ байгуулж 1940 оны 8 дугаар сарын 6-ны өдрөөс ЗХУ-ын бүрэлдэхүүн хэсэгт орсон байна.
Сумын төсөвт байгууллагууд болох ЗДТГ, сумын хүн эмнэлэг, соёлын төв, Ерөнхий боловсролын 12 жилийн бүрэн дунд сургууль, 2 бага сургууль, хүүхдийн 4 цэцэрлэг үйл ажиллагаа явуулж байна.
Хожим 1927 онд Сангийн тариалан нэртэйгээр анх байгуулагдан улмаар Баян-Өлзийт сум гэж яваад, 1957 онд БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн тогтоолоор Жаргалант сум болон байгуулагдсан.
Хөдөө аж ахуй, хөдөөгийн амьдралын хэв маяг зонхилсон уламжлалтай Өмнөд Дакота нь оршин суугчдыг өөртөө татах буюу барьж байхын тулд эдийн засгаа олон салбараар хөгжүүлэхийг эрэлхийлэх болжээ.
Ардчилсан Намын хэд хэдэн нэртэй сенатчид Өмнөд Дакотаг холбооны түвшинд төлөөлдөг боловч муж улсын засгийн газарт Бүгд Найрамдах Нам зонхилдог ба сүүлийн арван ерөнхийлөгчийн сонгуульд бүгд найрамдахчууд Өмнөд Дакотад олонхийн санал авчээ.
1966-1969 онд ЗСБНХУ-ын ШУА-ийн Ленинград хотын Урьдкембрийн геологи, геохронологийн хүрээлэнд аспирантурт суралцаж “Монгол орны говийн бүс нутаг дахь дээд цэрдийн хурдасны давхарга зүй, эртний сээр нуруугүй амьтад” сэдвээр геологи-минералогийн дэд эрдэмтэн, 1979 онд ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэнд “Монгол орны цэрдийн галавын махан идэшт үлэг гүрвэлүүд” сэдвээр биологийн шинжлэх ухааны доктор -ын зэрэг хамгаалжээ.
19-р зууны үед Чех болон Словакийн сэхээтнүүдийн дунд "нэг ард түмний хоёр салаа" хэмээх үзэл дэлгэрч, улмаар нэгдэж 1918 оны 10 сарын 18-нд Чехословак улс бий болсон.
Тэнгэрийн ван нь бүтцээрээ Далайн вантай төстэй бөгөөд бусад хийн гариг Бархасбадь, Санчираас ялгаатай тул одон орон судлаачид заримдаа "мөсөн гаригууд" хэмээн ангилдаг.
1781 оны 3 сарын 12-нд Сэр Уильям Хершель тэнгэрийн ванг нээснийг мэдэгдэж орчин үеийн түүхэнд нарны аймгийн мэдэгдэх хил хязгаарыг ихэсгэсэн анхны тохиолдол болж байв.
Өвлийн олимпын анхдугаар наадам буюу Шамонигийн олимп нь 1924 оны 1 сарын 25-наас 2 сарын 5 хүртэл Альпийн нурууны Монблан оргилын бэлд орших, Францын Шамонид зохион байгуулагдсан өвлийн олимпын наадам юм.
Тухайн үедээ Францын ҮОХ-ноос Олон Улсын Өвлийн Спортын долоо хоног гэдэг нэрээр, туршилтын журмаар зохион байгуулагдсан бөгөөд дараагийн жил нь Олон Улсын Олимпын Хорооны Ерөнхий Ассемблейгаар Өвлийн олимпын анхдугаар наадам гэж нэрлэхээр тогтсон байна.
1921 онд Лозаннад болсон Олон Улсын Олимпын Хорооны хурлаар өвлийн спортын төрлүүдийг дэлгэрүүлэх, ижил боломж олгох талаар шийдэж, урт удаан хугацааны мэтгэлцээний эцэст "Олон улсын өвлийн спортын долоо хоног"-ийг 1924 онд Шамонид зохион байгуулахаар шийдсэн юм.
Канадын хоккейн баг өрсөлдөгч багуудаасаа хол тасархай болохоо харуулж, хэсгийн тоглолтонд Швейцар, Чехословак, Швед, Их Британийн багуудтай тоглохдоо 110 гоол оруулж, дөнгөж 3-хан гоол алдсан байна.
Гиллис Графстрём 1920 оны зуны олимпын уран гулгалтын төрөлд түрүүлсэн амжилтаа бататгаж, спортын нэг төрлөөр, гэхдээ өвөл зуны олимпын аль алинд нь алтан медаль авсан хүн болж түүхэнд үлдэв.
1202 онд Онон мөрний хөвөөнд Тайчуудтай байлдсан байлдаанд Чингис хааны хүзүү нь суманд оногдож, цус нь зогсохгүй гоожиж байсанд амаараа шимж байгаад цусыг нь зогсоосон ба шөнийн харанхуйд дайсны дотор амь хаиргүи орж тараг олж ирэн уулгаад амийг нь аварч байв.
Тэр үед Өэлүн эх Зэлмийг "Нүүрэндээ цогтой, нүдэндээ галтай хөөрхөн хүү байна. Гэвч одоохондоо бага байна хэмээж арай том болохоор нь ирж Тэмүжинтэй нөхөрлүүлнэ үү" хэмээн буцаажээ.
Гэвч энэ нь дотоод, гадаадаас шүүмжлэл хүртэж байсан бөгөөд 1990 онд хуучин ерөнхийлөгч Фредерик Виллем де Клерк энэ хуулийг буулгаж эхэлж, 1994 онд анхны ардчилсан сонгууль явагдсан байна.
Бэлгийн бойжилт дутуу хөгжилтэй, эр зөгийтэй эвсэлдэх, үр төл гаргах чадвараа алдсан байдаг залуу ажилчин зөгий 8-10 сар амьдрахдаа сархиаг барих, авгалдай хүүхэлдэй тэжээхийн зэрэгцээ үүрийн доторх агаарын чийг дулаан хүйтнийг тогтмол байлгах, лав ялгаруулах, цуглуулах, гаднаас авч ирсэн балыг эврээж өтгөрүүлэх, бүлээ хамгаалах зэрэг бүх ажлыг гүйцэтгэнэ.
Нэг бүлд ганцхан байдаг хатан зөгий нь бусдаас хэвлий арай бүдүүн гонзгор, далавч богинохон, хорт булчирхайгүй бөгөөд өндөглөх ашигтай хугацаа нь 2-3 жил, нийтдээ 3-5 жил насална.
Баланд 18 хувийн ус, 80 хувийн чихэрлэгийн зүйл байдгаас гадна цардуул, уураг, , , витамин, янз бүрийн хорт бичил махбодыг устгагч зэрэг нийтдээ 100 гаруй төрлийн бодис агуулагдсан байдаг байна.
Тиймээс зөгийн балыг хүнс тэжээлээс гадна биеийн байдлыг сайжруулах, тайвшруулах болох ханиад, хүүхдийн амны гэмтэл, түлэнхий, элдэв шарх зэрэг өвчин анагаахад ашигладаг.
80 хувийн нүүрстөрөгч, 13 хувийн устөрөгч, 7 хувийн хүчилтөрөгчөөс тогтдог энэ лавыг радио техник, цахилгаан, хими, нисэх онгоц, усан онгоц, төмөрлөг, нэхмэл, мебелийн үйлдвэрт цахилгаан тусгаарлагч, ус үл нэвтрүүлэгч зэрэгт ашигладаг.
Азарган зөгий нь бадируун бие, нийлмэл том нүд, бүдүүн толгойтой, хатгуур болон хорт булчирхайгүй, 2-3 сарын настай бөгөөд хатан зөгийд нэг л удаа удмаа үлдээдэг.
Зөгий бол бал, лав, жилий, сүүнцэр, хор, тоосормог зэрэг хүний хоол хүнс, эмчилгээ сувилгаа, тэрчлэн үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, сансрын техникт ч ач холбогдолтой бүтээгдэхүүн өгдөг ашигтай шавж юм.
“Хамгийн нөлөө бүхий зураач, барималч, уран барилгачдын амьдралын тухай бичлэг” номондоо “Франческо дель Жокондагийн эхнэр Мона Лизагийн хөргийг бичих захийлгыг биелүүлэх зураач нь Леонардо болсон юм. Урлагийн хэлээр байгаль орчныг хуулбарлан дууриах эрмэлзэлтэй хүн бүрт энэ боломжийг нээж өгч, зөвхөн уран зурагт байх нарийн нандин арга барилыг энэ зурагт нэгд нэгэнгүй гаргажээ.Хүнийх гэхээсээ тэнгэрлэг гаралтай энэ хөрөг гайхамшигтай бүтээл хэмээн тооцогдож байлаа. Өөрөөр ч байх аргагүй, амьдрал өөрөө ийм байдаг” хэмээн тэрээр бичиж байв.
Өнөөг хүртэл энэ зургийг олон янзаар хуулбарлан зурах гэж оролдсон боловч үндсэн эх шигээ болж чадаагүйн нууц нь Леонардо Да Винчи энэ зургийг зурахдаа өөрөө будгийг нь найруулан зурсан, түүнчлэн өөр бусад хүмүүс болон туслахуудаа хажуудаа байлгаагүйгээс энэхүү зурагны үл тайлагдах нууц байдал нь харагдаж байна.
Мона Лизагийн инээд ямар учиртай, ер нь Луврын музейд хуулбар зураг өлгөөтэй байгаа юм биш биз, Леонардо энэ хөрөгт хэнийг зурсан бэ гэх зэрэг асуултууд урлаг судлаачид, сэтгүүлчид, урлагийн хорхойтнуудын олон арван жилийн турш маргаан өрнүүлсээр иржээ.
Гэтэл яагаад хүчтэй өрсөлдөгчид болох Рафаэлийн “Сикстины дагина” эсвэл Веласкесын “Толины өмнөх Венера” зэрэг бүтээлүүд энэ зурагт хүндэтгэлийн тавцангаа шуудхан тавиад өгөв.
Энэ зураг нь одоо Парисын Лувын музейд хадгаглагддаг, "Гунигтайхан харж, учиртай инээмсэглэх" энэ бүсгүйн хөрөг зураг хүн төрөлхтний уран зургийн түүхэнд хүндтэй байр суурь эзэлсэн хэвээрээ байна.
Аугаа их мастер энэ бүтээлээ туурвихдаа хурц эсрэг тэсрэг байдал ба зөөлөн хөг аялгуу хөдөлгөөнгүй зогсонги чанар ба өөрчлөлт хувиралт, сэтгэл зүйн нарийн мэдрэмж ба шилжилт зэрэг уран сайхны бүх арга хэрэгслийг ашигласан байна.
Персеполийн байгууламжууд аварга Ливаны хуш, Энэтхэгийн тийк модон багануудтай байдгаараа бусдаас онцгойрдог бөгөөд уран барилгын өөрийн гэсэн хэв маягийг бий болгосон байдаг.
Персеполь нь Пулвар хэмээх бэсрэг голын эрэг дээрх 125000 ам дөрвөлжин метр талбай бүхий дэнж дээр байгуулагдсан байдаг ба гурван давхар тэгш хэмт хэрмээр хүрээлэгдсэн цэргийн хуаран, эрдэнэсийн сан, хүлээн авалтын танхим, болон эзэн хааны орднууд гэсэн үндсэн 4 дүүрэгтэй.
Дари хаан өндөрлөг дэвсэг дээр Апандана ордон болон эзэнт гүрний эрдэнэсийн сангийн ордонг байгуулахыг зарлигдаж, эхлүүлсэн бөгөөд түүний хүү бөгөөд залгамжлагч Их Ксеркс хааны засаглалын үед дуусчээ.
Эзэнт гүрний бэлэгдэл болох Персеполийн барилга байгууламжууд нь сүр жавхлант орчинтой бөгөөд онцгой баяр ёслолууд, тэр дундаа Новрузын үеэр жинхэнэ нүд гялбам болдог байв.
Персеполь буюу Персеполис нь Эртний Персийн эзэнт гүрэн Ахейменидийн улсын ёслолын нийслэл хот бөгөөд өнөөгийн Иран улсын Фарс мужийн Шираз хотоос зүүх хойш 70 км зайд байрладаг.
1789 онд Бастилийн цайзыг эзэлж авсанаар эхэлсэн Францын хувьсгал вангийн хэмжээгүй эрхийг хязгаарлаж хэмжээт эрх болгоод зогсолгүй хүний эрх, иргэний эрхийг тунхаглаж, 1792 онд Бүгд Найрамдах Франц Улсыг байгуулав.
Европын бусад орны Хаан засаглалтай орнууд шинэ дэглэмд дургүйцэж франц Хаант засгийн хуучин эрхийг сэргээхийг оролдож олон улсын тэмцэлдээн болсон ч хүчээ авсан Францын хувьсгалчид 1792–1802 оны хооронд ялан дийлж чадсан юм.
Францыг эсэргүүцсэн Их Британи тэргүүтэй Европын орнуудтай Францын дотоодын хамсаатнуудынхаа хамтаар дайтаж бүгдийг ялж нутгаа тэлсэн боловч 1812 онд Оросыг ялж чадалгүй буцаад 1815 онд Ватерлоод Ангилд ялагдснаар угуул нутагтаа эргэн ирж, Бурбон овогтон Хааны суудалд дахин эргэн гарчээ.
18, 19-р зуунд Франц нь баруун Африк, зүүн өмнөд Азид, маш том колонийн гүрнийг байгуулж чадсан бөгөөд тухайн нутгуудын соёл урлаг, улс төрд ихээхэн нөлөөлж ул мөрөө үлдээсэн юм.
Франц нь өндөр хөгжилтэй орон бөгөөд эдийн засаг нь номинал үндэсний нийт бүтээгдэхүүнээр дэлхийд зургаад, худалдан авах чадварын паритетаар тооцсон ҮНБ-ээр наймд жагсдаг.
Мөн жил бүр 82 сая гадаадын жуулчдыг хүлээн авдаг (бизнесийн зорилгоор ирсэн хүмүүсийг тооцсон, гэхдээ 24 цагаас доош байсан хүмүүсийг мөн тооцоогүй), жуулчдынхаа тоогоор тэргүүлдэг.
1870 онд Пруссийн Хант Улс нэгдэн байгуулагдахыг сөрж байлдаж байсан бол Дэлхийн нэгдүгээр дайнд Антантын, хоёрдугаар дайнд Холбоотны тал гээд мөн Германы эсрэг талд орж дайтаж байв.
Тэр жил хамгийн чухал колони Алжир Францын эсрэг босоод 1962 онд санасандаа хүрэхтэй зэрэгцэн 1956 онд Тунис, Марокко, 1960 онд бусад олон орон Францаас тусгаар тогтносон.
843 онд Вердений гэрээгээр Карлын гурван ач эзэнт гүрнийг хуваахад баруун хэсэг нь Халзан 2-р Карлд ирсэн нь томорсоор зуунаас хойш түүхнээ «Франц» гэгдсэн юм.
Эхний ээлжинд Шинэ Франц гэж байсан нь 1760 оноос алдарч АНУ, Канад болон өөрчлөгдсөн бол Карибын тэнгис хавийн Францын Өрнө Энэтхэг колониос ихэнх нь Францын мэдэлд үлдэж, Хаити, Сент-Льюс зэрэг зарим нь тусгаар тогтножээ.
Францын үндсэн орон өмнө зүгийн Газар дундын тэнгисээс, умард зүгт Ла-Маншийн хоолой, Умард тэнгис, дорно зүгийн Райн мөрнөөс өрнө зүгийн Атлантын далай хүрнэ.
1958 оны 10 дугаар сарын 14-д Францад шинэ Үндсэн хууль мөрдөж эхэлснээр өнөө хүртэл үргэлжилж буй «Тавдугаар Бүгд найрамдах улс» хэмээх эрин эхэлжээ.
Франц улс нэгдмэл төрийн тогтолцоо бүхий, Ерөнхийлөгчийн эрх мэдэл давуу бүгд найрамдах засагт төрийн хэлбэртэй, ардчилсан улс төрийн тогтолцоотой орон юм.
Франц улс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага , НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл , ДХБ , Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллага зэрэг олон улсын байгууллагын гишүүн юм.
Ийнхүү хэлбэрийн хагас дамжуулагч доторх электронуудын үүсгэсэн сөрөг цэнэгийн бүсийг эсрэг бүс гэх бөгөөд эсрэг бүсийг үүсгэх гэйтийн хүчдэлийг босго хүчдэл гэнэ.
Далайд гарцгүй орон хэдий ч Серби улс нь Дунай, Сава, Тисца голууд болон тэдгээрийг холбосон сувгуудаар 2,000 км урт усан замыг хянадаг бөгөөд тэдгээрээр дамжин Европын сувгуудийн сүлжээ, улмаар Хойд тэнгис, Хар тэнгистэй холбогддог байна.
Хэдэн зууны туршид Өрнө, Дорнын соёлын уулзварт орших, хожим Сербийн Эзэнт улс гэж нэрлэгдэх болсон хүчирхэг вант улс Балканы хойгийн ихэнхийг захирч байлаа.
Сербичүүдийн улс 16-р зууны дундуур мөхөж, эхлээд орон нутгийн феодалууд, Османы Эзэнт Гүрэн, Венеци, Унгарын вант улс, сүүлд Австрийн Эзэнт улсын захиргаанд орж байлаа.
Серби нь Косовог НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн 1244-р тогтоолын дагуу байгуулсан түр захиргаагаар удирдуулж буй, өөрийн орны өмнөд хэсгийн муж гэж үздэг.
Харин олон улсын хувьд энэ асуудлын талаар санал хуваагдмал байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар НҮБ-ын гишүүн 192 орны 60 нь Косовогийн тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөөд байгаа.
Эхний газар хөдлөлт нь 22.03 минут орчимд болсон бөгөөд 7-нд болсон газар хөдлөлт нь Рихтерийн шаталбараар 7 магнитуд хүчтэй байсан нь Цунами үүсэх нөхцөл болов.
Ванатугийн бүлэг арлыг 1606 онд Испанийн титмийн дор ажиллаж байсан Португалын аялагч Педро Фернандес де Күйрос нээж, Австралийн эх газарт ирлээ хэмээн бодож " " буюу " " гэж нэрлэжээ.
1825 онд худалдаачин Питер Диллон тус бүсийн Эрроманго арлаас зандан мод олсноор энэ нутагт ирэх цагаачдын тоо эрс нэмэгдсээр, 1830 онд цагаачид болон Полинезийн ажилчдын хооронд үүссэн мөргөлдөөний дараа зогсчээ.
1860-д онд Австрали, Фижи, Шинэ Испани , Саманагийн арлуудаас хүмүүсийг ажиллуулах зорилгоор ихээхэн авч явдаг байсан үүнийг Хар шувууд буюу Боолын худалдаа гэдэг.
Хамгийн том 14 арлыг томоос нь жижиг уруу жагсаавал, Эспириту Санто, Малакула, Эфате, Эрроманго, Амбрим, Танна, Пентекост, Эпи, Амбаэ буюу Аоба, Вануа Лава, Гауа, Маэво, Мало, Анатом буюу Анейтюм.
Галт уулаас үүссэн Вануатугийн арлууд нь хойд Австралийн зүүн талд 1,750 км зайд, Шинэ Каледоний зүүн хойд талд 500 км зайд, Фижигийн баруун талд, Соломоны арлуудын өмнөд талд тус тус оршино.
1974 онд нэрээ Вануа'аку Пати болгож өөрчлөн тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж 1980 онд Наргил модны самрын дайн гэгдэх бяцхан мөргөлдөөний үр дүнд Бүгд Найрамдах Вануату улс бий болжээ.
Британичууд болон Францчуудын сонирхлыг энэ арал ихээр татаж бие биеэсээ илүү нөлөөлөл тогтоох гэж оролдож байгаад 1906 оноос Франц Их Британи хоёр хамтран эзэмшихээр тохиролцов.
Энэ газарт хийсэн архелогийн судалгаагаар анх 4000 гаруй жилийн өмнө Австронези хэлтнүүд суурьшсан бөгөөд МЭӨ 1300-1100 жилийн өмнөх сав суулга олдсон байдаг.
Энэхүү төхөөрөмж нь мөн , , болон бусад үйлдлийн системүүдийг дэмжиж ажиллах чадвартай байдаг бөгөөд орчин үеийн персональ компьютерийн ихэнх боломжийг өөртөө агуулсан байдаг.
Халаасны компьютер бол "хэрэглэгчийн и-мэйл, утасны жагсаалт, төлөвлөгөө, ажлын даалгавар зэргийг хадгалах болон үзүүлэх, тоглоом, мультимедиа файлыг тоглуулах болон мессеж илгээх, хүлээж авах, вэб үзүүлэх зэрэг үүргийг гүйцэтгэдэг гарын алганд багтах хэмжээтэй төхөөрөмж юм."
2007 оны байдлаар ЮНЕСКО (Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Боловсрол, Соёл, Шинжлэх ухааны Байгууллага)-ын албан ёсоор бүртгэж, хамгаалалтандаа авсан Дэлхийн өвүүдийн Африк тив дэх байршилууд.
Рихтерийн шаталбараар 6.3 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болоход тус хотын ихэнх барилгууд нурж, үүний улмаас Бам хот болон түүний ойролцоох нутгийн 26271 хүн амь эрсдэж, 30000 гаруй хүн гэмтэж бэртжээ.
1720-иод оны дундуур Эрхүү хотын ойролцоох Үнэн алдартны шашны "Өргөмжлөл сүмд" /Вознесенский монастырь/ хятад, монгол хэлний орчуулагч-номлогч нарт зориулсан “Мунгал” сургуулийг нээжээ .
1990 оноос ЗХУ задран унаж, зах зээлийн эдийн засагт шилжсэний дараа хотын ихэнх үйлдвэр, аж ахуйн нэгжүүд буруу аргаар хувьчлагдаж шинэ нөхцөлд өөрчлөн байгуулалт хийж чадалгүй үүдээ барьж, дампуурсан байна.
Хожуу Эоцений үед баавгай Азид байсан эсэх нь тодорхойгүй боловч 37 сая жилийн өмнө далайн түвшин бага байх үед Азиас нүүсэн цөөн тоотой баавгай Хойд Америкт -ийг үүсгэсэн байх гэсэн таамаглал байдаг.
Энэ нь Олигоцений үед Ази, Европын хооронд баавгай нүүдэллэж байсныг харуулж байгаа бөгөөд хэд хэдэн зүйл Азиас Хойд Америк руу нүүсэн нүүдэл хожуу Олигоцен буюу түрүү Миоцений үед болсон байхыг харуулсан.
Түүнчлэн , , , зэрэг мэрэгчид Ази, Хойд Америкт хоёуланд нь түгээмэл байсан нь хоёр тивийн хооронд хожуу Олигоцен, түрүү Миоцений үед амьтны аймаг нь шилжин нүүдэллэж байсныг харуулж байна.
Хоёр хулсны баавгайн хоорондох олон төстэй шинж, тухайлбал, хуурмаг эрхий хуруу зэрэг нь хулсаар хооллодогтой холбоотой ижилсэн хувьссан хувьслын үр дүн гэж үздэг.
Аляскын Их Сургуулийн Фэрбэнкс дахь Хойд туйлын биологийн хүрээлэнгийн судлаач Жералд Шийлдс, Сандра Тэлбот нар тус зүйлийн хэд хэдэн дээжээс ДНХ-ийг нь шинжлэхэд, бусад хүрэн баавгайныхаас өөр байв.
Тус нээлтээр бусад бүх хүрэн баавгай хоорондоо ойрын төрөл бол Аляскын Эйбиси арлуудын баавгай тэднээс ялгарах бөгөөд харин цагаан баавгайтай ойр төрөл болохыг тогтоосон.
Орчин үеийн баавгайн түгээмэл шинж чанар нь бүдүүн бахим хөл, том бие, урт хоншоор, сэгсгэр үс, эргэж хураагддаггүй таван хумс бүхий тавхайтай, хойд хөл дээрээ босдог, богино сүүлтэй.
Энэ үед Дорнод аймгаас Асгат, Баян, Дарьганга, Дарханхаан, Жавхлант шарга, Зотол, Онгон, Урт, Халзан, Хонгор зэрэг 10 сум, Хэнтий аймгаас Мөнххаан, Уулбаян, Өлзийт, Түвшинширээ зэрэг 4 сум бүгд 14 сум, 125 баг, 29,2 мянган хүн ам, 850 мянган толгой мал, өвс хадах морин станц 2, нүүрсний уурхай нэг, сүү тосны завод 3-тай байгуулагдаж, Мандалын хийдийн сууринд төвлөрсөн бөгөөд аймгийн хөдөлмөрчдийн анхдугаар их хурал 1942 оны 3 дугаар сард 74 төлөөлөгчийн бүрэлдэхүүнтэй хуралдаж аймгийн Бага хурлыг 29 гишүүн, аймгийн яамны тэргүүлэгчдийг 9 хүний бүрэлдэхүүнтэй сонгож, аймгийн даргаар Сэдэдийн Түвдэнг баталжээ.
Өвс ургамлын хувьд хайлс, дэлт балгана, тавилганга, нохойн хошуу, монос, ямаан болон нанхиат зээргэнэ ургахын хамт тал хээрийн хиаг, ерхөг, таана, хөмүүл, дэрс, бударгана зонхилно.
Баяндэлгэр, Дарьганга сумын нутагт хунчий, туйплан, Эрдэнэцагаан сумын нутагт Бонго, лантаанз ургахын дээр анхилам үнэрт ургамлаас ганга өвс газар сайгүй тохиолдоно.
Хайлс, гүйлс, бургас зэрэг модлог ба бутлаг ургамал бүхий байгалийн гоёмсог баянбүрд Дарьганга, Онгон, Баяндэлгэр, Наран, Эрдэнэцагаан, Сүхбаатар, Түмэнцогт сумын нутагт элбэг.
Үүнд:Дарьганга суманд 200 гаруй сөнөсөн галт уул, Онгон, Дарьганга суманд 127-248 км2 талбай эзлэх Онгон, Молцогийн их элс, Эрдэнэцагаан сумын нутагт улсын дархан цаазат Лхачинвандад уул, Дарьганга, Наран сумын нутагт Баяндулаан, Талын агуйт, Мөнххаан сумын Баян-Уулын орчмын 70 гаруй агуй зэрэг олон агуй, Лог, Будар, Зараа, Төрөнгө, Дэлгэрхаан, Харгилтай зэрэг үлэмж талбай бүхий чулуун тогтоцтой нуруу хөндий олон байдгийн дээр чулуужсан яс зэрэг амьтан ургамлын үлдэгдэл Байшинт, Ходоодын говь, Хорголжингийн талаас олддог юм.
Сүхбаатар нь ус зүйн мужлалаар ус багатай бүст багтах бөгөөд гадаргуугийн ус ховортой, тогтмол урсгалтай гол мөрөн байхгүй боловч 20 гаруй жижиг нуур, 200-гаад булаг шанд, гол горхи байдаг.
Цагаан зээр, тарваганы нутагшил нэлээд тархмал байдаг бөгөөд үнэг, чоно, хярс, өмхий хүрэн, мануул, дорго, туулай, шилүүс, илбэнх, хар сүүлт зэрэг ан амьтантай.
Ортер 15 настай байх үед нэг удаа түүний хөлд бусад хүүхдүүдийн шидсэн зээрэнцэг унасан бөгөөд тэр зээрэнцгийг буцааж шидтэл нөгөө хүүхдүүдийг давтал шиджээ.
Харин олимпын одтой Ортер эхний оролдлогоороо 64.78 метр шидэж, олимпын дээд амжилт тогтоосон нь түүнийг хөнгөн атлетикийн төрлөөр 4 удаа дараалан түрүүлсэн анхны тамирчин болгоход хангалттай байлаа.
Олимпод хавирганыхаа гэмтлийг бүрэн эдгээж амжилтгүй оролцсон бөгөөд 61.00 метр шидэж, олимпын шинэ рекорд тогтоогоод, алтан медаль хүртэх болзлоо хангасны дараа, сүүлийн шидэлтээ гүйцэтгээгүй аж.
1956 онд Мельбурны олимпод анх оролцохдоо түрүүлэх найдлагатай хүмүүсийн тоонд багтаж байгаагүй ч өөрийн хувийн дээд амжилтаа ахиулан, 56.36 метрийн амжилтаар дөнгөж 20-хон насандаа анхны алтан медалиа хүртжээ.
Нийтийн тооллын - зууны үед Скандинавын газарт амьдрагч ард түмэн мэргэ, төлөг, тахилга, шүтлэгийн зүйл, хаягийн тэмдэг болгон "руни" бичгийн үсгийг хэрэглэж байсан түүхтэй.
Хөшөө босгох үед Тан улсын хааны бичүүлсэн ханз бичгээс "тү-кюэ" , "кюэ-тэгин" , "би-киэ" гэсэн үгнүүдээс "т, к, ү" авиануудыг ялган таньж "тнгри" гэсэн үгийг уншиж тайлжээ.
Ийнхүү 1893 оны 12 сарын 15-нд Дани улсын хааны шинжлэх ухааны нийгэмлэгийн хуралд 15 хуудсанд багтсан илтгэл хэлэлцүүлж нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн түүхийг гэрэлтүүлсэн нээлт хийжээ.
Энэхүү 1893 оноос хойш түрүг бичгийн битүүлэг учир тайлагдаж Төв азийн нүүдэлчин монгол түрүгийн түүх, соёл иргэншлийн нууц гэрэлтэн тодрох эхлэл тавигдсан гэж үзвэл зохилтой.
Учир нь Хүннүчүүд нь түүхэн эх сурвалжаар нотлогдож буй хамгийн эхний Монгол, Төв ази дахь гүрэн бөгөөд Түрэгүүдийн өвөг учир уг бичгийг Түрэгээр нэрлэх нь зохисгүй.
Үгийг эр эмээр ялгахаас гадна эр үгэнд бичдэг эгшиг, гийгүүлэгч, эм үгэнд бичдэг эгшиг, гийгүүлэгчтэй байсан, түүнчлэн тухайн үгийн дуудлагыг тусгаж бичдэг байжээ.
1818 онд оросын жуулчин Григорий Спасский "Сибирский вестник" сэтгүүлд тодорхой мэдээ нийтлүүлснээр учир нь мэдэгдэхгүй бичигтэй хөшөөний тухай олны анхаарлыг татжээ.
Дэлхий дээр амьдрал хийгээд оюун ухаан үүсэж хөгжсөн нь зүй тогтолт үзэгдэл байсан юм зохих нөхцөл бүрдсэн огторгуй ертөнцийн аль ч өнцөг буланд бас л амьдрал үүсэж хөгжсөн байх учиртай.