polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Орой нь Тэмүжиний эхнэр Бөртэ түүнийг мартамхай байдлынх нь төлөө зэмлэхэд Тэмүжин Боорчид атаархагчдыг төөрөгдүүлэхийн тулд ийм үйлдэл хийсэн, Боорчи одоо ч хааны талаар муу үг хэлэхгүй гэж мэдэгдэв.
Боорчийн өргөөнд илгээсэн тагнуулууд Боорчийн эхнэр хааны ач мэдэхгүй байгаад гомдоллоход нөхөр нь би хаанд зүтгэдэг нь талархлын төлөө биш, тэр ч байтугай намайг өчүүхэн бага хоол ундтай байлгасан ч (даже если его посадят на хлеб и воду - тэр ч байтугай намайг талх, устай байлгасан ч) зүтгэх болно гэж хариулсныг нотолжээ.
Тэрээр хархан залуу насандаа Тэмүжинтэй танилцсан: залуу Тэмүжин адуугаа хулгайд алдсан ба тэрээр адууны хулгайчдыг хайж яваад аян замынхаа гурав дахь өдөр аавынхаа адууг хариулж явсан Боорчитой таарчээ.
Академич Г.Лувсанцэрэн буддын философийн түүх, тэр дотор буддын төв үзлийн философийн асуудлаар судалгаа хийж түүний үндсэн үр дүн болгож “Нагаржунагийн философийн үзэл , “Төв үзэл, төвшин бодлого” , “Төв үзлийн философийн үндэс” гэсэн эрдэм шинжилгээний нэгэн сэдэвт бүтээл болон эрдэм шинжилгээний өгүүлэл 60 гаруйг бичиж, нийтлүүлсний дээр олон улсын болон улсын хэмжээний онол, эрдэм шинжилгээний хурлуудад олон арван илтгэл тавьж хэлэлцүүлсэн байна.
Академич Г.Лувсанцэрэнгээс монголын шинжлэх ухаан, тухайлбал философийн шинжлэх ухаанд оруулсан жинтэй хувь нэмэр бол тэрбээр буддын төв үзлийн философийн эх зохиолуудыг шинжлэн судлах үндсэн дээр эл философийг судлах шинжлэх онол, арга зүйн үндэслэлийг боловсруулан хөгжүүлсэн хийгээд түүгээрээ Монголд төв үзлийн философийн судалгааны дэг сургуулийн үндэс суурийг тавьсан явдал мөн болно.
Тооцоолол нь анхны нөхцлөөр үргэлжлэн хийгдэх үед өгөгдлийн алдаа эсвэл төгсгөлөг бус байдлаас шалтгаалж Тооцооллын тогтворгүйжилт -ээр шийдэл зогсож болно.
Сан тавилтат тэгшитгэлүүд ч гэсэн анхны өгөгдлийн утгад байх алдаанаас болж үр дүнд маш том тооцооллын алдаа өгч болох учир муу тавилтат тэгшитгэл шиг санагдаж болно.
Сайн тавилтат болон муу тавилтат тэгшитгэлүүдийг тооцон бодоход зарим нэг нөхцөлийг өгөх ба энэхүү нөхцлөөс хамаарч сайн нөхцөлт ба муу нөхцөлт бодлогууд гэж нэрлэгдэх нь бий.
Харин вирусээр үүсгэгддэг жирийн ханиад томуу болон суулгалтыг эдгээдэггүй бөгөөд вирусын гаралтай өвчиний үед хэрэглэвэл дархлаа сулруулж өвчин хүндрэх аюултай.
Зөвхөн өвчин үүсгэх нянг устгаад зогсохгүй, хүний биеийн дархлаа, ашигтай нянг устгаж мөөгөнцөр, вирус зэрэг бичил биетэн үржих боломжийг бүрдүүлдэг.
Л. Энх-Амгалан Хөвсгөл аймгийн иргэдийн олонхын саналаар 2012 оны УИХ-ын сонгуульд өрсөлдөж бусад нэр дэвшигчдээс өндөр хувийн саналаар тэргүүлж УИХ-ын гишүүнээр сонгогдов.
Ажилласан жил тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай, Хөрөнгө оруулалтын тухай, Үнэт цаасны тухай, ойн тухай зэрэг хуулиудын ажлын хэсэгт ажиллан батлуулав.
Иргэний эрүүл мэндийн даатгалын тухай, Малчдын тэтгэврийн даатгалыг нөхөн тооцох тухай, Нэмүү өртгийн албан татварыг 1 хувь болгох тухай, Хамтын тэтгэврийн тухай зэрэг хуулиудыг нэр бүхий гишүүдийн хамт санаачлан УИХ-д өргөн барьжээ.
Тэрээр УИХ-ын гишүүнээр сонгогдохоос өмнө Булган-Хөвсгөлийн цахилгаан дамжуулах шугамын хөрөнгийг компаниасаа гаргуулж, ажлыг гүйцэтгүүлснээр Хөвсгөл аймгийн бүх сум эрчим хүчинд холбогджээ.
Мөн Хөвсгөл аймгийг нийслэл хоттой холбох хатуу хучилттай авто замын ажлыг Мөрөн сумаас угтуулан тавих ажлыг санаачлан эхлүүлснээр замын ажлын явц хурдасч олон жижиг компани хурдан хугацаанд хэсэгчлэн хийх шийдэл гарав.
“Цахим-Хөвсгөл” хөтөлбөрийн хүрээнд Хөвсгөл аймгийн бүх сум шилэн кабельд холбогдож, гар утасны сүлжээтэй болсон бол 2014 онд Хөвсгөл аймгийн хөдөөгийн 88 багт гар утасны үүрэн холбооны сүлжээнд бүрэн хамрагдсан байна.
группийн тэргүүн дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллах хугацаанд “Цахим Монгол” хөтөлбөрийн санаачлагчдын нэг болж, “Нэг өрх- Нэг компьютер” төслийг дэлхийд алдартай , компаниудтай хамтран хэрэгжүүлжээ.
Сансрын сүлжээгээр дамжуулан авдаг өндөр үнэтэй интернетийн зурвасыг өргөтгөснөөр хэрэглээ нь 1000 дахин өсч, интернет хэрэглээний үнэ 100 дахин хямдарчээ.
1987 онд Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын 2 дугаар арван жилийн сургуулийг дүүргэж, Зөвлөт Холбоот Улсын Ленинград хотын Их сургуулийн Олон Улсын сэтгүүлчийн ангид суралцахаар болов.
Энэ нь Л. Энх-Амгалангийн өөрийн орны дөнгөж эхэлж буй ардчилал, зах зээлийн нийгмийн байдлыг өндөр хөгжилтэй орны хэрэгжүүлж байгаа бодлого, иргэдийн амьдралын хэв маягтай харьцуулах боломж олгосон нь хувийн хэвшлийг сонгоход нөлөөлжээ.
Тэр үеийн хүүхдүүдийн нэгэн адил цэцэрлэгт хүмүүжиж, сургуульд явж, зуныхаа амралтаар аав, ээжийнхээ нутагт очиж хамаатнуудынхаа малд явах зэргээр бага насаа өнгөрөөсөн.
Цэргээс халагдаж энх цагийн бүтээн байгуулалтад гар бие оролцож Хөвсгөл аймгийн нэгдэл дундын үйлдвэрийн дарга, тээврийн жолооч зэрэг ажлыг нэр төртэй хийж явжээ.
1925 оны 5-р сарын эхээр МАХН-ын Төв Хорооны тэргүүлэгчид Хятад газар явсан намын төлөөлөгчдийн тайланг хэлэлцээд тэр үед Хятадад үйл ажиллагаагаа явуулж байсан цорын ганц улс төрийн нам Гоминдантай харилцах тухай тогтоол гаргажээ.
Милитаристуудын Чжилин бүлэг буюу Чжан Цзо Лин, Фэн Юй Сен нарын хооронд хагарал гарч ганцаардсан Фэн Юй Сен хувьсгалчидтай холбоо тогтоохоор оролдож эхэлжээ.
Тэрээр Сүн Ят Сен-ий үзэл бодлыг дэмжсэн тунхаг гаргаж, өөрийн армиа “Үндэсний Арми” гэж нэрлэж, 1924 оны 10-р сарын 23-нд Бээжинг эзлэн авав.
Гэвч Сүн Ят Сен 1925 оны 3-р сарын 12-нд нас барж, одоо түүнд зөвхөн Чан Кай Ши л үлдэв.1927 оны 4-р сарын 27-нд Ухань хотод Хятадын Коммунист Намын Их Хурал хуралдаж, хуралд Мао Цзэ Дун, Чжоу Энь Лай нар илтгэл тавьжээ.
МАХН-ын Төв Хорооны Тэргүүлэгчдийн тогтоол гарсаны дараахан Фэнг Юй Сен-ий армийн штабын дарга Жан БНМАУ-ын Засгийн Газарт хандаж, зэвсэг хүргэх машин, машины сэлбэг хэрэгсэл, мөн Чжан Цзо Лин-той байлдахад хүч хавсрах нэг хороо цэрэг гаргаж туслах, бас Монгол, Хятадын хооронд харилцан төлөөлөгч суулгах зэрэг хүсэлт тавьжээ.
Хүсэлтийг нь МАХН-ын Төв Хорооны Тэргүүлэгчид 1925 оны 6-р сарын 4-ний өдрийн 31-р хурлаараа авч хэлэлцээд цэрэг туслахаас бусад хүсэлтийг нь хүлээн авах шийдвэр гаргасан байна.
Хэрэв Фэн Юй Сен-ий энэ хүсэл биелэх юм бол тэр өөрийн армидаа Коминтерны шугамаар ЗХУ-аас илгээсэн тусламжийн зэвсгийг БНМАУ-ын газар нутгаар дамжуулан хүлээн авах бүрэн бололцоотой болохоор байлаа.
Фэн Юй Сен-ий энэ хүсэл нь биелж, 1925 оны 9-р сард Жанчхүү хотноо Гурван Улсын хэлэлцээ хийж, автомашины хамтарсан хоршоо байгуулах гэрээнд гарын үсэг зуржээ.
Гарын үсэг зуран ийнхүү баталснаар 1925 оны 11-р сард Улаанбаатар- Жанчхүү- Улаанбаатар- Дээд Үд -ийн хооронд авто тээврийн байнгын ажиллагаа нээгдсэн юм.
1923- 1929 онуудад Чуулалт Хаалган, Хайлаар, Тяньцзин хотод Монголын Харилцан Туслалцах Хоршоодын Төв Холбооны Ерөнхий Хорооны салбар байгуулагдаж, БНМАУ Гоминдантай төлөөлөгчидөө харилцан суулгасан байна.
1927 онд Чан Кай Ши-гийн толгойлж байсан Улсын Зөвлөлийн 18 гишүүний 7 нь милитаристууд байсан бөгөөд энэ 7-д Фэн Юй Сен, Янь Си Шань, Чжан Сюэ Лин нар орж байлаа.
1929 оны 1-р сард Чан Кай Ши даргалан генералуудын бага хурлыг Нанжин хотноо хийж, армийн хүний тоог хорогдуулах санал тавьсан нь Фэн Юй Сен, Чан Кай Ши хоёрыг хагаралд оруулав.
Чан Кай Ши-тэй үзэл бодол зөрөлдсөн Фэн Юй Мен цэргээ авч Хэнаньд шилжин суурьшив.1929 оны 3-р сарын 18-нд Гоминданы Төвийн Гүйцэтгэх Хорооны Их Хурал хуралдаж, Ван Цзин Вей-г Гоминданы Намын Төв Хорооноос зайлуулж, Гоминданы Намаас хөөжээ.
Нэгэн цагт хүж барилцан, ахан дүүс болж, хамтран тэмцэхээр тангараг өргөж байсан Чан Кай Ши, Фэн Юй Сен хоёр бие биенийгээ илт дайсагнан тандах болсон нь улам даамжирч, 1930 оны эхээр Фэн Юй Сен, Янь Си Шань хоёр Чан Кай Ши-гийн эсрэг дайн дэгдээжээ.
Фэн Юй Сен-ий төлөөлөгчөөр Чен Ю Хуан Улаанбаатарт ажиллаж байгаад, 1927 онд түүний оронд Фэн Юй Сен-ий армийн штабын дарга байсан Чин хэмээх хүн ирсэн.
Энэхүү Чин-тэй тэр үед Монголд ажиллаж байсан Уурын тэрэгний гараашийн дарга Ли Хай Цин, Күзима хэмээх нэгэн Япон эмч болон Эр Дао, Сүн Сян Лин нар байнга уулзаж ярилцдаг байжээ.
“Халуун усны хэрэг”-т холбогдон баривчлагдсан Сүн Сян Лин мэдүүлэгтээ: “1933 онд Жан Ю Мин уулзаад: “Монголд энэ засаг байгуулагдсанаас хойш бидний хятад худалдааг үгүй хийж,Оростой худалдаа хийх болов. Иймд Жан Ю Мин миний бие өөрийн сайн дураар 1924 онд Хятад худалдааны зөвлөхөөр дамжуулан Жанчхүүд сууж байсан Фэн Юй Сен-тэй холбоо тогтоож, 1924 онд нууц тагнуулын бүлгэм байгуулсан.” гэж ярьсан” хэмээжээ.
Луизианагийн технологийн коллежийн «Луизиана Тех» багаа 1984 онд Үндэсний АШТ-д дэвшүүлсэн Мэлоун 1985 онд драфтын 13-ар «Юта Жазад» хувааригдаж байсан ба НБА-гийн 18 улиралд 36 928 оноогоор түүхэнд хоёрдугаарт, чөлөөт шидэлтийн гүйцэтгэлээр нэгдүгээрт эрэмбэлэгдсэн түүнийг НБА бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг хүчний довтлогч хэмээжээ.
Карл Энтони Мэлоун (, 1963 оны долоодугаар сарын 24-нд Луизиана мужийн Саммерфилд хотод төрсөн) — Олимпийн хошой аварга Америкийн домогт сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч бөгөөд 18 улирал «Юта Жаз» багт амжилт гаргахдаа Жон Стоктонтой пик-н-роллоор 1412 тоглолтонд гайхалтай хоршдог байв.
Дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст буюу сэрүүн бүсийн чулуурхаг, хээржүү хажуу, гол горхины эргийн хайрга, хуурайвтар ойн цоорхойд ургадаг ба нийт 35 зүйлийн яргуй байдгаас манай оронд 6 зүйлийн яргуй ургадаг.
Манай орны Хөвсгөл, Хэнтий, Хангай, Монгол Дагуур, Хянган, Ховд, Дорнод Монгол, Дундговийн баруун, баруун хойд, хойд, зүүн талын сумдын нутгаар тархан ургадаг.
Өөрөөр хэлбэл Горно-Бадахшаны уугуул иргэд энд голдуу суурьшдаг байна Хятадын Засгийн газар энэ бүс нутагт өөрийн цэргүүдээ оруулж эхэлсэн нь Хятадын аж үйлдвэрлэл хөгжих, хятад иргэдийн суурьших урьдач нөхцөл болж байгаа нь хэнд ч ойлгомжтой.
Учир нь Душанбегийн эрх баригчдыг 20 гаруй жилийн тусгаар тогтнолын тэмцлийн дүнд захиргаандаа нэгтгэсэн томоохон хэмжээний газар нутгаа Бээжинд тийм ч амархан өгчихгүй байх гэсэндээ олон улсын ажиглагчид түр шилжүүлээд хөгжүүлээд авах бодол тээж байгаа гэж таамаглав Эсвэл Душанбегийн эрх баригчид одоо ч эсэргүүцэлтэй тулгарч Горно-Бадахшанаас 1500 гаруй км хавтгай дөрвөлжин газар нутгийг Бээжинд нэгмөсөн шилжүүлж олон тэрбум ам.
Нөгөө талаас Хятад Тажикистантай 100 орчим жил хилийн маргаантай байж, түрэмгийлэн суурьших бодлого баримталж ирсэн гэхэд болно Өөрөөр хэлбэл, хилийн хяналт гэхээр юмгүй Тажикистаны Хятадтай хиллэдэг бүс нутаг буюу Горно-Бадахшаны зүүн хэсэгт Хятадын иргэд хэдийнэ суурьшиж эхэлжээ.
Тиймээс аль аль тал нь энэ бүс нутагт гуравдагч этгээд”-ийг оруулахыг хүсэхгүй Тэгвэл хоёр орны худалдаа, бараа ч эргэлт саарч, цаашлаад харилцаа холдох муу талтай.
Уг бүс нутгийн зэвсэгт бүлгийн толгойлогч Толиб Аёмбеков болон Душанбегийн эрх баригчдын хооронд 2012 онд үл ойлголцол үүсч зэвсэгт мөргөлдөөн дэгдсэн 2012 оны долдугаар сарын сүүлээр болсон тулалдааныг баруун орнууд 2010 оноос хойшхи Тажикистаны хамгийн цуст тулалдаан гэж дүрсэлсэн юм Хэдийгээр энэ тулалдаанд тийм ч олон хүн амь үрэгдээгүй ч тусгаар тогтносон, харьцангуй тайван орны хувьд сүүлийн жилүүдэд гарсан хамгийн ноцтой мөргөлдөөн байсан юм.
Уг тулааны үеэр амь үрэгдсэн болон шархадсан хүмүүсийн тоон дээр маргалддаг Душанбегийн Засгийн газраас 17 Горно-Бадахшанаас 30 цэрэг тус бүр амь үрэгджээ.
Горно-Бадахшан нь хөрш Хятад, Тажикистаны хилийг бүрхэн оршдог 64200 км хавтгай дөрвөлжин газартай бүс нутаг юм Душанбегийн эрх баригчид үүнээс 1500 гаруй км хавтгай дөрвөлжин газар нутгийг Бээжингийн захиргаанд шилжүүлсэн бөгөөд Душанбегийн эрх баригчдын энэ үйлдлийг түр шилжүүлсэн байх гэж олон улсын ажиглагчид таамаглаж байна.
Памирын нуруунд байрладаг Горно- Бадахшан /Уулын Бадахшан/ нь хэдийгээр уулархаг бүс нутаг ч Хятадын хувьд стратегийн маш чухал ач холбогдолтой бүс нутаг Горно-Бадахшан нь Тажикистаны газар нутгийн 45 хувийг эзэлдэг ч хүн амынх нь ердөө гурван хувь нь тэнд оршин суудаг.
Аж үйлдвэрийн комбинатад ноосны мэргэжилтний дагалдангаар ажлын гараагаа эхэлсэн тэрбээр 1941-1944 онд Намын төв хорооны нарийн бичгийн дарга нарын туслах, Шинэ хүчний дээд сургуулийн философийн багш, тэнхимийн эрхлэгч, Түүхийн институтийн захирал, Төв хорооны нарийн бичгийн дарга, Улс төрийн товчооны гишүүнээр сонгогдон ажиллаж байсан юм.
1962 оны есдүгээр сард болсон МАХН-ын Төв хорооны Бүгд хурлаас түүнийг “намын эсрэг ажил явууллага” үйлдсэн хэмээн бүх ажил, албан тушаалаас нь чөлөөлснөөр 23 жил үргэлжилсэн цөллөгө, хавчилт, хэлмэгдүүлэлт эхэлжээ.
Түүнчлэн нэг хүнийг тахин шүтэхийн хор холбогдлыг зоригтой тавьж, тухайн үеийн нам засгийн дээд удирдлагад байсан зарим хүнийг цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэхгүй хоцорч байгааг, ажил хэрэгч шүүмжлэл үгүй болж, дарга нарыг магтан дуулдаг хэсэг гарч ирснийг илэн далангүй хэлжээ.
Дарамын Төмөр-Очир (1921 онд Төв аймгийн Лүн суманд төрсөн-1985 оны 10-р сарын 2-нд Дархан хотод нас барсан) нь Монголын төр, нийгмийн зүтгэлтэн, эрдэмтэн.
Тус домогт Чанбай уулын дэргэд Булхури Омо нэрт нууранд Энгүлэн, Жингүлэн, Фэкүлэн нэрт эгч дүү тэнгэрийн дагинас тэнгэрээс бууж ирж усанд ордог байв.
Нэгэн удаа Фэкүлэн нь Чанбай ууланд ирж усанд орохдоо нэг улаан жимс түүж идсэнд жирэмсэн болсонд онгон байтлаа бие давхар болсон хэмээж эцэг нь тэнгэрт нь хүлээн авсангүй гэнэ.
Түүний хөвгүүн нь Мэнтэмү эсвэл Мөнхтөмөр гэх нэгэн төрөн гарч, 1388 онд Одоли суурингаа төлөөлж Мин улсад дагаар орж Жянжоу Зүрчидийн Одоли овгийн дуду болжээ.
Ингэхдээ Гиоро хэмээх өөрийн овгийн нэрийн өмнө Айсин буюу Алтан гэх үг нэмж Айсин Гиоро овгийг байгуулснаар бусад Силин Гиоро, Иргэн Гиоро, Тонян Гиоро, Аяан Гиоро гэх мэтийн овгоос ялгахар боломжтой болсон.
Тус овог нь манжийн төрийн тогтолцооны дээд түвшний эрх мэдэлтнүүд байсан учраас Дээд эрдэмт хааны үеэс эхлэн хаан угсааны хүн бүрийг угсаа гарал, хичээл зүтгэл, байгуулсан гавьяа шагналаас нь хамаарч эрэгтэйчүүдийг цол хэргэмээр нь 12 дэс, эмэгтэйчүүдийг 8 дэсд хуваарьлаж өгснөөр тодорхой хэмжээний эрх мэдэл эдэлж, жил бүр сул цалин авах болсон.
Хятадын Коммунист Нам үйл ажиллагаандаа "Марксизм-Ленинизм, Мао Зэдуны үзэл баримтлал", Дэн Сяопиний онол, Зяан Зэминий "Гурван төлөөллийн онол" , "шинжлэх ухааны үзэл баримтлал" -аар удирдуулж байгаагаа тунхаглаж байна.
Оросын 1917 оны Октябрын хувьсалын нөлөөгөөр Коминтерний тусламжтайгаар марксизм-ленинизмын үзэл санааг Хятадад түгээж үндэсний хувьсгалт хөдөлгөөн өрнүүлж Хятадын Коммунист нам 1921 оны 7 дугаар сард байгуулагдсан ажээ.
Тэрээр 1965-1988 оныг хүртэл Төрийн концерт болон Молдав ССР-ийн Флуяраш чуулга, ЗХУ-ын Улаан тугт Борис Александрын нэрэмжит цэргийн дуу бүжгийн чуулгын тоглолтыг хөтлөх нэр хүндтэй ажил үүргийг олон жил хүлээсэн юм.
Үүгээр ч зогсохгүй тэрээр Солонгос, Унгар, Герман зэрэг улсын чуулга болон Улсын цирк, Бүх цэргийн дуу бүжгийн чуулга, Хэлийн цэргийн дуу бүжгийн чуулга гэх мэт дотоод гадаадын чуулгуудад хөтлөгч бөгөөд хувийн номерийн тоглолтоор ч байнга оролцдог юм.
Хамгийн анх театрын дэргэд хошин урлагийн хамтлагыг бий болгож 1978 оноос тус хамтлагтаа МУГЖ З.Пүрэв, Цэрэнпагма, Цэрэндарьзав, Д.Сосорбарам, Туяа зэрэг урдаг соёлын авъяастнуудын нэгтгэн бригадаар явж сум нэгдэлгүй тоглолт хийн театрын орлогыг хүртэл нэмэгдүүлж явсан түүхтэй.
З.Жарантав нь цэл залуу наснаасаа эхлэн их урлагийн төлөөх амьдралаа эхэлж хамгийн анх 1967 онд Шиллерийн зохиол “Дээрэмчин” жүжгийн Карль Морын дүрээр мэргэжлийнхээ ажлыг амжилттай хамгаалснаас хойш эдүгээг хүртэл тайз, дэлгэцнээ түмэн олныхоо хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн олон арван дүрийг бүтээж монголын ард түмний хайртай уран бүтээлч болон одоог хүртэл урлагийн алтан тайзнаа уран бүтээлээ туурвисаар явна.
Улаанбаатар хотын 2 дугаар 10 жилийн сургуулийг 1962 онд төгсөөд ЗХУ-ын Москва хотын Бүх Холбоотын Кино Урлагийн Дээд Сургуульд 1964 онд кино найруулагчийн дээд курст элсээд 1969 онд төгссөн байна.
Түүнийг 1951 онд аймгийн төвийн сургуульд орж нэгдүгээр ангиа ”онц” дүнтэй дүүргэж, хоёрдугаар ангид суралцаж байхад нь эсэргүүн байна гэж зарлаад хүүхдүүдээр алга ташуулан хөөлгөсөн тухайгаа “Холын зэрэглээн дунд” номондоо бичсэн байдаг.
Сургуулиас хөөгдсөн Дэрэмийн Балжиннямыг дараа жил нь ах Бэгз нь гэрээрээ нүүж Говь-Алтай аймагт очсон бөгөөд Балжиннямыг сургуульд оруулахын тулд өөрөөрөө овоглуулснаас хойш “Бэгзийн Балжинням” болжээ Б.
Балжинням нь 1990 онд Соёлын яамны сайдын албан тушаалыг хашиж байхдаа Соёл Урлагийн Их Сургуулийг үндэслэн байгуулагчдын нэг байсан бөгөөд олон уран бүтээлчдийг кино оператор, найруулагчийн мэргэжилд дагалдуулан сургаж, халамжлан хүмүүжүүлэхээс гадна дээрх сургууль болон Радио, телевизийн дээд сургууль, “Зохиомж” дээд сургуулийн кино найруулагч, операторын ангид хичээл зааж, дадлага удирдаж, мэргэжлийн зөвлөгөө өгдөг байжээ.
Балжинням нь Монголын кино урлагийн салбарт олон жил идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллаж, найруулж зурагласан олон киногоороо дотоод гадаадын үзэгчдээс зүй ёсны талархал хүлээж, давтагдашгүй өвөрмөц арга барилаараа дотоод гадаадын мэргэжлийн байгууллага, хүмүүсээс ур чадварын өндөр үнэлгээ авдаг байсан Монголын цөөн хэдхэн уран бүтээлчдийн тоонд зүй ёсоор ордог билээ.
Балжинням 1993-2007 оны хооронд Солонгос, Англи, Хонг-Конг, Япон, Итали, Австри зэрэг улс орны кино компаниудтай хамтран бүтээсэн уран сайхны болон баримтат уран сайхны 10-аад кинонд Монгол талын найруулагч, зөвлөхөөр тус тус ажилласан байна.
Балжиннямын бүтээсэн уран сайхны болон баримтат кинонууд Токио, Москва, Ташкент, Карловы-Вары, Монреаль, Тегеран хотуудын Олон улсын кино наадмуудад оролцож Тэргүүн байр болон тусгай шагналуудыг удаа дараа хүртэж байсан байна.
1982 онд “Гарын таван хуруу” кино нь Москвагийн Олон Улсын Кино Фестивалийн Тусгай Шагнал хүртсэн бол 1986 онд Карловы Варын Олон Улсын Кино Наадмаас “Би чамд хайртай” бүтээл нь Чехийн Залуучуудын байгууллагын Шагналыг хүртжээ.
Энэ ангиллын үүднээс мөчидхөн харвал халимагууд нь өргөргийн дагуу нүүсээр баруун тийш тасран одсон бол хөх нуур, шинжаан уйгарын монголчууд уртрагийн дагуу нүүдэг байсаар маниасаа тасран одсон болтой.
Евразийн тал - таван хошуу мал (адуу, том эвэрт үхэр, хонь, ямаа тэмээ. Бид таван хошуу мал гэдэгт юу ордгийг нэг бүрчлэн мэддэг бол гадныханд энэ нь харь ойлголт юм) үржүүлэн өсгөдөг монгол, казах, түрэг, киргизүүд орно.
Шинэ цаг үеийн эхэнд Эрфуртийн их сургуулийг төгссөн алдартай хүмүүсийн нэг нь Мартин Лютер байсан ба тэрээр 1501-1505 оны хооронд тус сургуулийн философийн факультетийг магистр цолтойгоор төгссөн байна.
Ойролцоогоор 18.000-с 20.000 оршин суугчтайгаар 14, 15-р зуунд, дундад зууны үеийн том хот болон хөгжсөн ба үүнээс олон хүн амтай том хотын тоонд Кёльн, Нюрнберг, Магдебург ордог байлаа.
1802 онд Эрфурт болон түүнд хамаарах ойр орчмын газар нутаг нь Пруссийн Хаант Улсад буцаж нэгдсэн боловч тун удалгүй 1806 онд Напелеоны мэдэлд очсоноор 1814 оныг хүргэжээ.
Энэ хотын газар нутагт анхны суурин бий болсон үе нь хуучин чулуун зэвсгийн үед буюу ойролцоогоор МЭӨ 100000 жилийн тэртээ хүн амьдарч байсан ул мөр нь археологийн судалгаагаар нотлогдсон байдаг.
1682 болон 1683 онуудад Эрфурт хотын түүхэн дэхь хамгийн хүнд халдварт тахал гарсанаар зөвхөн 1683 онд гэхэд нийт хүн амын тал хувь уг тахлаар үрэгдсэн байна.
Опел хувьцаат компаний 110 жилийн ойд зориулсан суурь загвар нь дөрвөн дискэн тормостой , нь тормосны ассистент системтэйгээ, урд болон хажуугийн аюулгүйн дэр, цахилгаан тогтворжуулалтын програм, хурднаас хамаарал бүхий цахилгаан серво мотор, зайнаас удирдах төв цоожлох систем, цахилгаанаар удирдан тохируулах болон халаалттай гадна толь, ачааны хэсэгт давхар шал гэх мэтээр тоноглогдсон.
Европын хувилбар Опел болон Вауксхалл Мериваг 2003 оны хавраас 2009 оны намар хүртэл Испаний Сарагосса дахь Опелийн салбар үйлдвэр Фигуруласт үйлдвэрлэсэн бол харин латин америкийн хувилбарыг 2012 он хүртэл Бразилийн салбар үйлдвэр Сан Жозе дус Кампуст үйлдвэрлэжээ.
Үүнд хөргөлтийн салхивчны хөндлөн арматур нь дундаа байсан байрлалыг одоогийн загвартай адил дээр болгосон, урд хормойвчийн загварыг өөрчлөн, шинэ загвартай манангийн гэрэл угсарсан болон их гэрлийн гадна гэрийг тунгалаг шилээр солисоноос гадна арын гэрлийг бараан өнгөтэй болгосон гэх мэт өөрчлөлтүүд хийгджээ.
Дараагийн өндөр үнэтэй хувилбарт нь цахилгаан салхины шил хаагч, автомат агааржуулалтын систем, 3- радиог жолооны хүрдний удирдлагатай хамт, урд суудлуудын дунд гар тулагч тавцан, нэмэлт тавиурууд болон кабины гэрэлтүүлгүүд нэмэгдэж орно.
Опел Мерива нь америкийн автомашин үйлдвэрлэгч концерн Женерал Моторсын үйлдвэрлэдэг миниван ба Их Британид Вауксхалл Мерива, Өмнөд Америкт Чевролетт Мерива болон бусад улсуудад Опел Мерива нэртэйгээр санал болгодог.
2007 оны нэгдүгээр сарын германы автомашины техникийн үзлэгийн холбооноос явуулсан судалгаанд 2 болон 3 жилийн настай автомашинуудаас хамгийн бага засвар үйлчилгээ хийгдсэн автомашинаар тодорсон байна.
1994 онд 26,4 метр өндөртэй Мэгжид жанрайсиг шүтээнийг бүтээхэд эх загвар гаргаж мөн зөвлөхөөр нь ажиллаж онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн бөгөөд тус бүтээлээрээ 1996 онд "Ардын Зураач" цолоор шагнуулжээ.
Бага залуудаа хийдэд шавилан сууж бурхны шашны номонд шамдан суралцаж домын дамжаа барьсан чойрын уншлагатай лам болж зураг урлал сонирхон, зураг хуулбарлан зурж, шуумал, бурхан зэргийг дуурайлган урлах аргаар авьяасаа хөгжүүлжээ.
Цөнгөөр хоёр болон түүнээс дээш эд хэсгийг хооронд нь хэлбэрт холбоосоор босоо тэнхлэгийн дагуу бүх эд хэсгийг нэг байрлалд нүхэлсэн нүхэнд шургуулан түгжих буюу бэхлэг хийдэг.
Хэрэв цөнгийн хэмжээс нь нүхний хэмжээнээс том байгаад түүнийг тэр нүхэнд хүч хэрэглэн оруулсанаар хүчний холбоос үүсэх бөгөөд энэ тохиолдолд цөн мултарч унах аюулгуй болно.
Ийм тохиолдол гаргахгүйн тулд конусан хэлбэрийн цөнг хэрэглэх бөгөөд түүний давуу тал нүх томорсон ч гэсэн суулт хэвээрээ учир холболт найдвартай холболт болж өгч чаддаг.
Мөн хүч хязгаарла зориулалтаар цөнг хэрэглэх, эсвэл титэмт эрэгийг эргэхээс хамгаалан эргэлтийн хамгаалагч, эсвэл тэнхлэгийн дагуу диаметр томтой цөнгөөр хамгаалалт хийнэ.
Тэрээр 1954 онд Москва хотын Чайковскийн нэрэмжит Хөгжмийн Их Сургуулийн оюутан болж 1959 онд мэргэжлээ онц дүнтэй төгсч, Монголын анхны мэргэжлийн эмэгтэй дуурийн дуучин болжээ.
Уран бүтээлийнхээ алтан дөрөө болсон “Шаргын шаргын жороо”, ”Сүнжидмаа”, ”Аргагүй амраг”, “Шар хад” зэрэг ардын дуунууд, Д.Лувсаншарав багшийнхаа “Би чамд хайртай”, ”Хурдан зээрд” АЖ хөгжмийн зохиолч Д.Мяасүрэнгийн ”Алтан намар”, УГЗ, ТШ хөгжмийн зохиолч Г.Бирваагийн ”Гоёхон чимэг ч юмуу даа”, АЖ, дуучин Д.Жаргалсайханы “Ганцхан туулах насных”, Г.Дарамзагдын “Орчлонд би азтай төржээ” хөгжмийн зохиолч Нацагийн Мэндбаярын өөрт нь зориулж зохиосон ”Дуучин чамдаа” зэрэг дуунууддаа тэрээр их л хайртай байсан бөгөөд, сонгодог урлагийг бишрэн хүндэтгэдэг үзэгч, сонсогч олон маань түүний дуулсан Б.
Чайковский ” Евгений Онегин” дуурийн Татъяана, А.Бородин ”Игор ван” дуурийн Ярославна, А.Даргомыжский ”Лусын дагина” дуурийн Наташагийн ари, С.Рахманинов “Алеко” дуурийн Земпирагийн ари, С.Гончигсумлаа ”Үнэн” дуурийн Ядмаагийн ари романсыг одоо болтол шимтэн сонсох дуртай билээ.
Түүнийг 1953 онд БНХАУ-д айлчлан тоглох урлагийн бүрэлдэхүүнд сонгож ”Шаргын шаргын жороо”, “Дөрвөн настай халиун” ардын 2 дуугаар,мөн хятад ардын дуугаар Хятадын үзэгч сонсогчдод ая бариулж явсан гэдэг.
Румынд болсон Дэлхийн залуучууд Оюутны Их Наадамд торгууд ардын “Шаргын шаргын жороо” дуугаа найрал дуучдын түрлэг дор дуулж анхны Хүрэл медалийг 1953 онд эх орондоо авчирсан юм.
1967-оноос эхлэн дуулахын хажуугаар багшилж,1982 оноос СУИС-д Дуулаачийн тэнхимд Вокалын багшаар 2001 он хуртэл ажиллаж, олон арван авъяаслаг залуусыг их урлагийн замд оруулсан нийгэм, соёлын нэрт зүтгэлтэн байлаа.
Ард түмэндээ “Алтан гургалдай” хэмээн алдаршсан Загдсүрэн 1933 онд Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын “Наран гозгор” хэмээх газар нутгийн уугуул Аюушийн ууган охин болж мэндэлжээ.
Л.Намхайцэрэн 1930 онд эх орондоо эргэн ирээд дөнгөж байгуулагдсан Монгол, Зөвлөлтийн хувь нийлүүлсэн тээх нэвтрүүлэх “Монголтранс” газрын Зам барилгын хэлтэст дагалдангаар орж 1938 он хүртэл ажиллахдаа аравны дарга, техник, ангийн дарга, гүүр барилгын даамал, инженер зэрэг ажлыг хийж явжээ.
Эл хугацаанд Хэнтий аймгийн Хурхын голд 24 метр гүүр, Алтанбулаг хотын Ивцэг голд 6 метр гүүр босгож, Хэнтий аймгийн Ламын хүрээний хуучин гүүрийг 40 метр урт болгож, 1935 онд Хэрлэнгийн Мэлзийн ам хавьцаа 171 метр урт гүүр, 1936 онд Онгийн гүүр, 1937 онд Хэрлэнд 137 метр урт гүүр барьж байгуулсан аж.
Тэрбээр эх орны өнцөг булан бүрт очиж даац, хэмжээ, тулгуур бүрийг нь нарийн тооцоолсон олон арван гүүр бүтээн босгосон нь тухайн үеийн улс орны нийгэм, эдийн засагт үнэлж баршгүй хувь нэмэр оруулсан юм.
Тэрбээр 1942 онд Зураг урлалын газар байгуулагдахад зургийн дугуйланд багшилж, дүрслэх урлагийн анхны үзэсгэлэнгээс эхлэн ойн баярын үзэсгэлэнгүүдэд тогтмол оролцохын зэрэгцээ хөдөө орон нутагт зураг урлалын салбарууд байгуулагдахад хөдөөгийн урчуудад мэргэжил эзэмшүүлэх түр сургуулийг удирдан зохион байгуулж байжээ.