polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1218 онд киргизүүдтэй хамт бослого гаргасан түмэдүүд Чингисийн цэрэгт дарагдсаны дараа зарим хэсэг нь мэргидүүдтэй цуг Якут руу очсон нь якутын мэргид, тумат овог болжээ.
Удалгуй хишигтэн нь хааны бие, орд өргөөний аюулгүй байдлыг сахин хамгаалах төдийгүй, улс орны дотоод дэг журам сахиулах, үймээн, самуунаас сэргийлэх онцгой үүрэг хүлээх болов.
Монголчууд галт зэвсгээ цаашид хөгжүүлсэнгүй тухайн үед гавшгай хөдөлгөөнт маневрийн байлдаан, тулалдаан хийх нь зонхилж түүнд ихээхэн хэмжээгээр ач холбогдол өгч байсан хийгээд зөвхөн хот, цайзыг буулган авахад ашиглагдаж байсан нь ч үүнд нөлөөлсөн байж болох талтай.
Эл тогтолцоо нь улс үндсээ батлан хамгаалах аян дайнд мордоход үлэмж хэмжээннй цэргийг богино хугацаанд шуурхай зохион байгуулах, ард олноос албан татвар авах зэрэгт нэн тохиромжтой цэрэг, засаг захиргааны нарийн чанд зохион байгуулалт байв.
Их Британийн түүхчид Их Монгол Улсыг, газар нутгийн хэмжээгээрээ, Их Британийн эзэнт гүрний дараа орох, дэлхийн түүхэн дэх 2 дахь том эзэнт гүрэн гэж тэмдэглэсэн нь, дагаж орсон болон хараат буюу вассаль улс орон, овог, аймгуудыг оруулаагүй тооцсонтой холбоотой юм.
Их Засаг хууль бол дэлхийн соёл иргэншлийн түүхнээ бүхэл бүтэн нийгэмд улс төрийн байгуулал бүрэлдэн төлөвшихөд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн эртний Вавилоны Хаммурапийн хууль, Энэтхэгийн Манугийн хууль зэрэг алдартай хуулиудтай эн зэрэгцэхүйц ач холбогдолтой цааз-эрхэмжийн нэн чухал баримт бичиг юм.
Учир нь эл хуулийн зарчим, үзэл санаа зөвхөн Монгол нутаг төдийгүй, ертөнцийн талыг эзэгнэсэн их гүрний хэмжээнд үйлчилж байсан хувьд дэлхийн хууль цаазны түүхэнд баларшгүй ул мөрөө үлдээсэн бөлгөө.
Их Хуралдайн өмнө тавигдсан үндсэн зорилт нь Их Монгол Улс байгуулагдсаныг даяар олноо зарлан тунхаглах, нүүдэлчин монголчуудын төрийн жолоог бат түвшин атгах их хааныг сонгон өргөмжлөх явдал байв.
Арван өрхөөс татсан арван цэргээс бүрдэх аравт, арван аравт бүрийн цэрэг нийлсэн зуут, арван зуутын цэргээс бүрдсэн мянгат, арван мянгатын цэрэг бүхий түмт байхаар журамласан цэргийн зохион байгуулалтын тогтолцоо нь Их Монгол улс байнгын хүчирхэг армитай байх нөхцлийг бүрдүүлсэн юм.
Тэмүжин ч Хамаг Монголын хаан болоод бие, орд өргөөгөө сахин хамгаалах өдрийн манааны 70 торгууд, шөнийн харуулын 60 хэвтүүлээс бурдсэн 150 хүн бүхий хишигтэнтэй болжээ.
Чингисийн цэргийн эрдэм ухаан нь ашигтай байрлалаас түрүүлж, гэнэтийн цохилт өгч байлдааны санаачилгыг гартаа атгах, газар орон цагийн байдалд зохицон таацуулан шийдвэр гарган хэрэгжүүлэх, морьт цэргийн хөдөлгөөнт чанарын өндөр боломжийг шавхан дайчлах, цэрэг эрийн зориг хүч, сэтгэл зүйн хатуужил, ов мэх, авхаалж самбааг илтгэж, улс төр, цэргийн бодлогыг чадварлаг хослох урлаг байв.
Биедээ үнэт эрдэнэ тээж яваа ганц бие эмэгтэй хүн гүрний нэг өнцөгөөс нөгөө өнцөг хүртэл ямарч саадгүй аялах боломжтой байсан хэмээн зарим хууч ярианд өгүүлдэг.
Анх 1206 онд Чингис Хааны байгуулсан ИМУ нь, алтан үедээ, наран ургах зүгээс наран жаргах зүг хүртэл, Номхон далайн эргээс Хар тэнгис, Дунай мөрний сав газар, өмнө зүгээс, Зүүн өмнөд Азийн болон далайн арлуудын хараат буюу вассаль орнууд, умард зүгт, Хойд мөсөн далай, Енисей мөрний сав газрын овог, аймгуудыг хамруулсан асар уудам газар нутгийг эрхшээн оршиж байлаа.
Чингис хаан төрийн тамгыг хэрэглэх болж, Монголчуудыг бичиг үсэгтэй болгох ажлыг эхлүүлж, мөн хуулчид, багш нар, уран бүтээлчдийг татвараас чөлөөлсөн байна.
Чингис хааны үндэслэн байгуулсан Их Монгол Улс нь эхэн үедээ умардаас өмнөд этгээдэд Байгал нуураас Түмэн газрын цагаан хэрэм хүртэл, зүүнээс өрнөд этгээдэд Хянганы нуруунаас Алтайн чинад хүртэл өргөн уудам нутгийг эзлэн оршиж байв.
Их Хуралдайд алтан ургийнхан, цэргийн жанжид, төрийн сайдууд зэрэг хамгийн нөлөө бүхий хүмүүс уулзан цуглаж хамтаар улсын чухал асуудлуудыг шийддэг байжээ.
Чингис Хаан төв Азид, одоогийн Монгол улсын газар нутаг дахь тархай бутархай олон арван нүүдэлчин аймгуудыг нэгтгэж, Зүрчидийн Алтан улс, Тангуд улс, Хорезмын эзэнт улсыг байлдан дагуулснаар, ИМУ-ын үүсэл хөгжлийн үндэс суурь тавигджээ.
Хар зүрхний Хөх нуурт Алтан , Хучир, Сача бэхи, Тайчу зэрэг Хамаг Монголын нөлөө бүхий ноёдын хуралдаан болж, Тэмүжинг Хамаг Монголын ханд өргөмжилж
Ази, Европ тивийн олон арван улс, хэдэн зуун хот балгасыг байлдан дагуулж, сая сая иргэдийг хурааж, эрхшээлдээ оруулсан, монголчуудын цэргийн тоо нь 250'000-аас хэтэрч байсангүй.
Дайн тус орныг доройтуулан, туйлдуулах тухайн үед цэргүүдийн дунд төдийгүй офицериудын хүрээнд ч дайныг эсэргүүцэх болон большевик үзэл асар их нөлөөтэй байж, түүнийг дэмжигчид ч өдөр хоногоор биш, цаг, минутаар олширч байв.
Тэдгээр хувь заяагаа зоригтойгоор өөрчлөгсдийн дунд ирээдүйн Зөвлөлт Холбоот Улсын маршал, тухайн үеийн хааны армийн дэслэгч цолтой Михайл Николаевич Тухачевский байжээ.
Тэрээр 1918 оны 4-р сард Оросын Коммунист намд элссэн бөгөөд улаан армийн эгнээнд орж Дорнод фронтын 5–р армийг командлаж эхэлсэн ба 25-хан настай ийм залуухан хүн цэргийн томоохон нэгдэл болох арми командлана гэдэг нь түүний цэргийн агуу их авьяасыг онцгой харгалзан үзсэний тодоос тод илрэл мөн болно.
Тэрээр 1919 оны сүүлээр 5-р армийн хээрийн штабт байхдаа Бүгд Найрамдах Улсын Хувьсгалт Цэргийн Зөвлөлөөс түүнийг онц хүнд байдалд орсон 8-р армийн командлагчаар томилсон тухай яаралтай цахилгааныг хүлээн авчээ.
Тухачевскийн удирдлагаар, орон нутгийн ард иргэдийн туслалцаатайгаар 1921 оны намар гэхэд Антоновын эсэргүүчүүдийг Саратов болон Новохоперскийн орчимд зүйл дуусгажээ.
Дайны дараа цэргийн тойрог командалж байсан ба улаан армийн цэргийн хэмжээг цомхотгож, бүтээн байгуулалтад шилжүүлэх, үлдсэн армийн бие бүрэлдэхүүнийг орчин үеийн аргаар сургаж, шинэ хүчирхэг арми байгуулахад бас их гавьяа байгуулсаныг зүй ёсоор үнэлэх хэрэгтэй.
“Морьт цэргийн байлдааны дүрэм” , Маневр ба артиллер, Явган цэргийн байлдаан, Манай сургууль-тактикийн зорилтууд зэрэг ном бичиж, Жанжин штабын академи болон бусад цэргийн сургуулиудад оператив-стратеги гэх чухал хичээлүүдийг өөрөө биечлэн заадаг байсан юм.
Тухачевский Польшийн хилийн орчимд зогсонги байдалд орсон Баруун фронтын хүлээн авч, фронтод гарсан гол гол дутагдалуудыг шүүмжлэн хэлэлцээд, дараагийн сөрөх давшилтад эрчимтэй бэлтгэж 14, 15-р армиудын хүчээр Польшийн хил рүү 500 км-ээр давшин орж ялалт байгуулсан байна.
Антоновын цэрэг төдий л их хэмжээний биш боловч Улаан Армийн хороо, гарнизон, батальон зэрэг анги нэгтгэлүүд лүү дайрч томоохон хэмжээний хүчинтэй учрахаас аль болох зайлсхийж байсан учир хугацаа алдах тусам хохиролын хэмжээ ихэсч байжээ.
Мамонтовын корпус нь цагаантаны генерал Деникины армийн бүрэлдэхүүнд багтаж байсан бөгөөд Антант энэхүү армид их итгэл хүлээлгэж, бололцоот бүхий л зүйлээрээ хангаж гол нь өөрсдийн хамгийн заналт дайсан болох Зөвлөлт засгийг л хурдан хугацаанд дарж авахыг хичээх болжээ.
Тухачевскийг командлагчаар ирэх үед тус армийн байдал тун ярвигтай болж, дайсан пролетарийн анхны их төрт улсын зүрх болсон Москваг эзлэхээр улайран оролдож бололцоотой бүхнийг хийж байлаа.
ЖИЧ: “М.Н.Тухачевскийн энэхүү тушаал нь саявтархан Оросын “Звезда” суваг дээр бүрэн эхээрээ нийтлэгдсэн бөгөөд нилээд уртавтар дэлгэрэнгүй тушаал байсан юм.
Эдгээр амжилттай тулалдааны дараа Михайл Николаевич 1-р арми, стратегийн томоохон нэгдэл болох Кавказын фронтыг удирдаж иргэний дайны төгсөглийн байлдаануудад шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэжээ.
Манай тал дайсны сөрөх давшилтын эсрэг идэвхитэй хориглолт явуулагүй бөгөөд эл уршигт явдлын үр дагавраар Курск, Орёл, Воронеж зэрэг чухал түшиц газрууд эзлэгдсэн байна.
Дайсан ашигтай байрлалыг эзлэн авсан төдийгүй хүчиндээ эрдэж, нэгэн зэрэг олон цохилтыг өгснөөр, 8-р армийн төдийгүй нийт фронтын хэмжээнд байдал дайсанд ашигтайгаар эргэж, манай талын хувь заяа нь дараа дараачийн үйл явдлуудаас бүрэн сөнөх хэмжээнд хүрчээ.
Тэрээр хүүхэд байхаасаа онцгой их тэсвэр хатуужилтай,зорьсондоо заавал хүрэх гүн бат эрмэлзэлтэй,түүнийхээ төлөө юу ч хийхээс буцахгүй хүү байсан гэдэг.
Дэлхийн нэгдүгээр их дайн хүртэл амьдралын шаардлагаар янз бүрийн ажил эрхэлж байгаад, дайн эхэлсэн тэр жил Оросын бусад эрчүүдийн адил цэрэгт татагдаж, анх цэргийн хувцас өмссөн бөгөөд тэр цагаас насан эцэслэтлээ түүнийгээ тайлаагүй билээ.
Тэрээр 1924 оноос Цэргийн зохион бүтээх комисс, 1931 оноос Зэвсэглэл хариуцсан тусгай комиссын даргаар ажиллаж эхэлсэн бөгөөд бүтээлч нөр их хөдөлмөр өрнүүлж , армийг шинэчлэхэд асар хи үүрэг гүйцэтгэжээ.
Жижигсгэсэн мажоритар систем буюу 76 тойрог тус бүрээс 1 хүн сонгогдсон 1996 оны УИХ-ын сонгуульд МҮАН, МСДН-ын "Ардчилсан Холбоо" эвсэл 50 суудал авснаар засгийн газраа бүрдүүлэх эрхтэй болсон.
Сонгуулийн тогтолцоо өмнөхтэйгээ ижил байсан бөгөөд МАХН 72 суудал авч үнэмлэхүй олонхи болж, МҮАН, МШАН-ын "Ардчилсан Холбоо" эвсэл, ИЗН, Ногоон Намын "Иргэний Зориг-Ногоон Нам" эвсэл, Эх Орон-МАШСН тус бүр 1 суудал авч, бие даагч 1 хүн сонгогджээ.
Энэ гүрнээс шууд шалтгаалж Канад, Австрали, Шинэ Зеланд, Энэтхэг, Пакистан, Өмнөд Африк, Сингапур, Шри Ланка, АНУ гэх мэт улсуудад Британи нь ихэд нөлөөлж, нөлөөлөл нь тэдгээрийн хэл, соёл урлаг, шашин зэрэгт шингэсэн байдаг.
Нэгдсэн Вант Улс нь өндөр хөгжилтэй орон ба эдийн засаг нь дэлхийд зургаад (худалдан авах чадварын паритетаар тооцсон үндэсний нийт бүтээгдэхүүн) эсвэл тавд орно.
19 ба 20-р зууны эхэн үед дэлхийн хамгийн хүчирхэг гүрэн байсан боловч дэлхийн хоёрдугаар дайн, 20-р зууны сүүл үед тохиолдсон эзэнт гүрнийх нь задрал зэргээс шалтгаалж дэлхийн ажил хэрэгт тэргүүлэгч байр суурьтай оролцох явдал нь багасчээ.
Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын гишүүн бөгөөд Европын холбоо, Их Найм, НАТО, Дэлхийн Худалдааны Байгууллага, Үндэстнүүдийн Хамтын Нөхөрлөл зэрэг байгууллагуудын гишүүн юм.
1954 оны Лондон-Парисын хурал, Өрнө Европын нэгдлээр эхэлсэн Европын интеграцчилал 1973 онд чөлөөт худалдаа, эдийн засгийн холбоо, 1992 онд Европын холбоо болон өөрчлөгдсөн байна.
Их Британид иргэний дайн болж, Америк дахь колони тусгаар тогтнолын төлөө дайтаж 1783 онд Америкийн Нэгдсэн Улс тусгаар тогтносноор Их Британийн колонийн гол сонирхол Энэтхэгт чиглэсэн.
Кнуд гэж сайн ван байсны дараа 1066 онд Нормандын Уильям гүн Английн Харольдыг дийлж Английг эзэрхсэнээр язгууртны хүрээнд франц соёл нэвтэрсэн ба алсдаа англи соёлд уусчээ.
Хойд өргөргийн 49 — 61, баруун уртгийн 9 зүүн уртрагийн 2 дотор Их Британи, Ирланд зэрэг арлууд дээр оршдог арлын орон ба газар зүйн байрлалаар Европ тив, Өрнөд Европт хамаарна.
Хамгийн сүүлийн мэдээ нь 2 сарын 19нд гарсан ба - өгөгдлийн зохион байгуулах технологи, өөрөө зохион байгуулах, технологийн хөгжүүлэлт зэргийг хөгжүүлэх хугацаа дуусахаас өмнө боловсруулах зорилготой ажиллаж байна.
М компанийн албан тушаалтны хэлснээр 2008 нь , , цаг/хуанли, файл, бичиг баримт гэх мэт бүх төрлийн өгөгдлийн төрлийг хайх,анализ хийх, хуваалцах , синхронизиац хийх боломжтойгоор хадгалдаг болох болно.
ийн өмнөх бүтээгдэхүүн ээс хойшхи 6 жилийн хугацаанд, хүчин чадал нь улам боловсронгуй болж, клиент- хэрэгслүүд, мөн хэд хэдэн нэмэлт системүүдээр 2005 нь хүчирхэгжсэн байна.
Бараг бүх төрлийн шинжлэх ухааны салбарт хамаарах илтгэл, тайлан, эрдмийн зэрэг хамгаалах бүтээл, ном, сэтгүүл зэргийг эмх цэгцтэйгээр мэргэжлийн түвшинд боловсруулах боломжтой.
Үнэндээ хэрхэн дуудах талаар Лесли Лампорт тодорхой дурдаагүй ч нь гэдгийн болон гэсэн үгсийн бүрдэл бөгөөд төгсгөлийн гэдэг нь урлаг/ур дүй гэсэн утгатай грек үгийн товчлол учраас төгсгөлийн грек үсэг кириллээр /х/ буюу // гэж дуудагддагийг баримталбал монголоор ЛаТеХ гэж дуудна.
нь нээлттэй программ хангамжийн лицензэд тулгуурладаг бөгөөд энэ нь -ээс, файл бүрээ өөр хооронд нь хэт хамааралтай байлгахгүйн үүднээс өөрчлөлт хийхдээ эх хувилбараасаа ялгагдахуйц байхыг шаарддагаараа онцлогтой.
Программ хангамж гэдэг нэр томьёог хамгийн анх 1935 онд Английн математикч Алан Матисон Тюринг өөрийнхөө "Шийдвэрлэх асуудлыг тооцоолж болох тооны хэрэглээ" хэмээх эссэндээ бичиж байжээ.
Тэрбээр "Тюринг" гэдэг нэртэй машин зохион бүтээсэн бөгөөд энэхүү машин нь ямар нэгэн бүрэн дуусаагүй үйл ажиллагааны шат дарааллыг нэг байдлаас нөгөө байдал руу шилжүүлэх, дуусгах чадвартай машин байсан.
Энэхүү шинжлэх ухааны баримт нь хоёр ихэр академийн салбар болох компьютерын шинжлэх ухаан болон программ хангамжийн инженерчлэл хэмээх программ хангамжийг судалдаг салбаруудыг үүсгэсэн байна.
Программ хангамжийн давуу тал нь өөрчлөгдөх чадвартай байх ба хөгжүүлэгчид бизнес, корпорацууд болон ер нь дэлхий дээрх хүн болгонд тус болох төрөл бүрийн программууд бичиж байна.
Үүнд: Бенин, Конго, Мали, Гана, БНХАУ, Монгол, Казахстан, Гүрж, Азербайжан, Тажикистан, Киргиз, Туркменистан, Ирак, Шри-Ланк, Вьетнам, Герман, Литв, АНУ, Узбекистан, Македони, Болгар, Энэтхэг, Афганистан, Индонези, БНСУ, Кот-д’Ивуар зэрэг орноос сурдаг байна.
1955 онд малчин ард иргэд хөрөнгө хоршин Төв аймгийн Өнжүүл сумын “Амьдралын туг”, “Мөнх амьдрал”, “Саруул зам”, Дундговь аймгийн Хонгор сумын “Үүрийн туяа”, Дэлгэрцогт сумын “Саруул туяа” зэрэг ХАА-н нэгдэл байгуулж, аж ахуй зохион байгуулалт, нийгэм эдийн засгийн талаар бэхжүүлж байх үес 1959 оны 8-р сарын 5-нд БНМАУ-ын АИХ-ын тэргүүлэгчдийн 129-р зарлигаар дээрх нэгдлүүдийг нэгтгэн Адаацаг сумыг байгуулж, Дундговь аймгийн сум болгон шилжүүлж, 1960 онд Хонгор сумыг нийлүүлсэн байна.
Тус сум нь Монгол улсын төв хэсэгт Төв аймгийн Бүрэн, Баян-Өнжүүл, Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт, Сайнцагаан, Эрдэнэдалай, Луус сумдтай хил залган орших бөгөөд Улаанбаатар хотоос 210 км, Дундговь аймгаас 104 км зайд байрладаг.
Адаацаг сум далайн түвшнээс дээш 1768-1803 м өндөрт өргөгдсөн Бага газрын чулуу, Их, бага Адаацагийн уул, Ширгүүнэ, Хар толгой, Хашаатын говь, Жаран, Борын хөндий зэрэг эрс тэс уур амьсгалтай, тал хээр, говь хосолсон 3309 хавтгай дөрвөлжин километр нутагтай.
Ар урт, Өвөр урт, Элгэн, Хонгор, Зүүн, Баруун булаг зэрэг гол горхи, Хадна усны рашаан, Уулын булаг, Зайдангийн ам, Сүм Хөх бүрд, их бага агуй зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газруудтай.
11 дүгээр зууны дундуур Европ дахь хамгийн баян, хамгийн том эзэмшил байсан үедээ оргилдоо хүрсэн Киевийн Орос нь 13 дугаар зуунд Монголчуудын довтолгооны үр дүнд нуран унж задарсан байна.
Дараагийн 600 жилийн хугацаанд өнөөгийн Украины газар нутаг Польш-Литвийн хамтын нөхөрлөл, Австри-Унгар, Османы эзэнт гүрэн, Оросын Хаант Улс зэрэг янз бүрийн гүрнүүд маргаантай, хувааж захирч байсан байна.
Харц язгуурт казакуудыг Польш эхэндээ татарын эсрэг ашиглаж байсан бол Богдан Хмельницкийн удирдсан Запорожийн казак 1648—1654 онд Польшийн эсрэг босч өөртөө засах эрх бүхий гетманы ноёлох ёсыг үүсгэжээ.
Оросын Октябрийн хувьсгал, Иргэний дайны дараа 1917-1921 оны хооронд тусгаар тогтнолын төлөөх үргэлжилсэн тэмцэл болж, улмаар Украин нь 1922 онд ЗХУ-ын анхны Бүгд найрамдах улсуудын нэг болжээ.
988 онд Киевийн Владимир их гүн Византаас христийн шашныг залж улсын шашин болгосон бол түүний хүү Цэцэн Ярослав сүм дуган, номын сан, «правда роусьскаа» гэсэн хууль цааз гаргаж улс иргэнээ сайнаар авч явжээ.
1321 онд Литвын Гедемин гүн Ирпень голын эрэгт дорнод славын цэргийг ялж Киев, Переяславль, Белгород хотыг эзэлсэн бол 1340–1366 онд Польшийн Казимир ван Галиц-Волынь нутгийг авчээ.
Украин нь нэгдмэл улс бөгөөд 24 муж , 1 автономит Бүгд найрамдах улс , тусгай зэрэглэлийн 2 хот болох нийслэл Киев, ОХУ-д түрээсийн гэрээгээр эзэмшүүлж байгаа бөгөөд ОХУ-ын Хар тэнгисийн флотын төв байрладаг Севастополиос бүрдэнэ.
2004 оны сүүлчээр Үндсэн Хуулиндаа өөрчлөлт оруулсны үр дүнд парламент, ерөнхий сайд, кабинетийн хоорондох хүчний тэнцвэр болон тэдний ерөнхийлөгчтэй харилцах харилцааг өөрчилжээ.
Дорнод талаараа Орос , умард талаараа Беларусь , баруун талаараа Польш , Словак , Унгар , Молдав , Румын гэсэн 7 улстай газраар хиллэж, өмнөд талдаа Хар тэнгис, Азовын тэнгист тулдаг.
Киевийн Русь Владимир Монамах -аас хойш үндсэндээ бутарч, нүүдэлчин аймгийн дайралтад ихээр өртөн суларч ухраад 1169 оноос хойш их гүн Владимир балгаснаа суудаг болсон ба эцэстээ 1240 онд Бат хааны удирдсан монгол цэрэг Киевийг шатааж нэгэн үеийг дуусгасан.
Энэ үеэс нутгийн ноёд польш эзнээ дагаж католик шашинд ихээр орж байсан, нутгийн ард дарлагдаж байсан нь эргээд тэмцэл өдөөж зуунд Польш, Крымын хилээр оросын казак анги бүрэлджээ.
3-аас 5-р зууны үед бүтээгдсэн Хятадын тооллын ухааны бүтээл "- -"-д "3-т хуваахад 2 үлддэг, 5-д хуваахад 3 үлддэг, 7-д хуваахад 2 үлддэг тоо олдох уу?" гэсэн бодлогыг бодолттой нь хамт бичиж үлдээсэн байдаг.
"Харри Поттер зуны амралтаараа хамгийн онцгүй төрсөн өдрөөс эхлээд Добби хэмээх элфийн аюулын тухай анхааруулга найз Рон Уизли нь нисдэг шидэт машинаар Дарслигийнхнаас аварсан гээд олон адал явдалтай учрана. Хогвартс ид шидийн ухааны сургуулийн хоёрдугаар дамжаанд суралцахаар буцаж ирсэн Харри хоосон хонгилд цуурайтах хачирхалтай шивнээнийг олж сонсоно. Удалгүй дайралт эхэллээ. Сурагчид хөдөлгөөнгүй хөшсөн байдалтай олдох болов. Доббигийн муу ёрын зөгнөл биелж байгаа бололтой" Уг ном нь 18 бүлэгтэй.
1997 оны -д өгсөн ярилцлагадаа тэрээр ингэж ярьжээ: "Нэг өдөр би, би дуртай кафендаа, хэвлэлтэнд ороход бэлэн болсон 2-р номныхоо эхийг дахин уншихаар сууж байсан юм. Жессикагаа дуртай цэцэрлэгт нь явуулах мөнгөтэй болсон болохоор би цэцэрлэгт өгчихсөн байсан юм. Би наалдамхай жигнэмэг, аяга халуун шоколад байсан бөгөөд яг тэр мөчид надад гайхалтай сайхан мэдрэмж төрсөн юм. Би өөрийгөө дэлхийн хамгийн азтай хүн гэж бодсон. Би амьдралынхаа туршид ямар ч зорилгогүй бичсэн зүйлийнхээ төлөө мөнгө авч байгаа мөн одоо гартаа барьж байгаа ном минь хэвлэгдэнэ гэж бодоход надад сайхан байсан."
Үүний тухай тэрээр ингэж ярив: "Би ийм байдалд зөвхөн ганцхан удаа орж байсан, энэ нь Нууцат өрөөг бичиж байх явцад юм. Би анхны удаагаа олны өмнө гарч балмагдсаж, миний энэ ном тэдний сэтгэлд хүрэх болов уу хэмээн санаа зовж байсан л даа. Гэхдээ энэ нь 5 долоо хоног л үргэлжилсэн. Мэдээж энэ нь бусад зохиолчдтой харьцуулбал маш богино хугацаа юм."
Хатагтай Роулинг энэхүү номоо нэг дэхь ' ном нь алдрын оргилд гарч амжаагүй байхад бичсэн бөгөөд тэрээр энэ номоо нэг дэхь номоо дуусгасан тэр орой л бичиж эхэлсэн байна.
1871 оноос 1874 он хүртэл Дублины Их сургуулийн Торинида коллежд суралцаж байхдаа Эртний Грек хэлд авъяас нь тодорч, тэтгэлэгт хамрагдан 1878 он хүртэл Оксфордын Их сургуулийн Моодорин коллежд үргэлжлүүлэн суралцсан.
1895 он, уран бүтээлийнхээ оргил үедээ байхад нь, Күинбэрийн 9-р тайж Жон Дугласын 3-р хүү Алфред Дуглас болон Уайльд 2-н хоорондох ижил хүйстний хайр дурлал нь ил болж, 1895 он 4 сарын 5-ны өдөр, эр хүмүүсийн хүйсийн харьцааг зохицуулах хуулийг зөрчсөн хэргээр баривчлагдан, 1895 оны 5 сарын 25-нд 2 жилийн хөдөлмөрийн ял сонсжээ.
Тухайн үеийн английн шоронгийн системийг шүүмжилсэн шүүмж бичгийг тухайн үеийн өдөр тутмын сонинд хэвлүүлэн, 1898 онд "Ридинг шоронгийн яргалал" хэмээх найраглалаа бичжээ.
"Саломея", "Хичээнгүй байхын мөн чанар" зэрэг дуурийн зохиол, "Аз жаргалтай хан хүү", "Дориан Грэйний хөрөг" зэрэг үргэлжилсэн үгийн зохиолуудаараа алдартай.
Материал цэг нь тоололын эх О-той харьцуулахад хөдөлгөөнгүй байх албагүй бөгөөд түүний байрлал вектор нь сонгон авсан тоололын эхээс тоолж эхэлсэн хугацаа -ээс хамаарсан функц байдаг.
Эйнштэйний харьцангуйн онолоос өмнө хугацааг абсолют нэгэн төрөл гэж үздэг байсан бөгөөд тухайлбал аливаа хоёр үзэгдлийн хоорондын үргэлжлэх хугацаа бүх ажиглагчид ижилхэн гэсэн үг юм.
Бодит байдал дээр сонгодог механикийн судалдаг биес нь үргэлж тэг биш хэлбэр, хэмжээтэй байдаг (Маш жижиг бөөмс тухайлбал электрон зэргийг квант механикт нарийвчлан судалдаг).
Тэг биш хэлбэр хэмжээтэй өөрөөр хэлбэл хэлбэр хэмжээг нь тооцохгүй байж болохгүй биесийн хөдөлгөөн нь загвар материал цэгийн хөдөлгөөнөөс илүү ярвигтай байдаг.
Сонгодог механик нь макро түвшинд агаарт хөөрч буй биеээс эхлэн машины эд анги, мөн сансарын биес тухайлбал сансарын хөлөг, гариг, од, галактикуудын хөдөлгөөнийг тодорхойлдог физикийн онол юм.
1937 оны 8 дугаар сарын 17-ноос 1940 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр хүртэл Ленинград мужийн Улсыг Аюулаас хамгаалах Ерөнхий газрын дотоод шоронд хоригдсон байна.
1942 оны 3 -р сарын 8-нд Калуга мужийн Сухиничи хотод хүнд шархдаж Москвад эмнэлэгт хэвтээд 5 дугаар сарын 23-нд гарч 26 -нд Сухиничид иргэн очжээ.
1960 оны 6 сарын 26-нд Английн ивээлийн бүс нутагт Сомалийн Бүгд Найрамдах Улсыг тунхаглаж, 7 сарын 1-нд Италиас тусгаар тогтносон өмнөд хэсэг нь нэгдэв.
НҮБ-ийн Аюулгүйн Зөвлөл 2006 оны 7 сарын 13-нд Энхийг сахиулах хүчнийг илгээх асуудлыг хэлэлцэж, мөн оны 12 сарын 6-нд уг асуудал шийдэгдсэн юм.
Ийнхүү Исламын нэгдсэн шүүхийн хүчнийг өмнө зүгт шахсаар, 2007 оны 1 сарын 1-нд тэдний сүүлчийн түшиц газрыг эзэлснээр түр засгийн газар нь өдгөө Сомалиландаас бусад, Сомалийн бүх нутгийг хянаж байна.
1991 онд гарсан иргэний дайны улмаас үндсэндээ нэгдсэн засгийн газаргүй байдал үргэлжилж буй бөгөөд өдгөө түр засгийн газар нь нийслэл Могадишуг хянаж байгаа боловч Сомалийн нутаг дэвсгэр дээр албан ёсны түр засгийн газарт захирагддаггүй хэд хэдэн бүс нутаг бий.
2000 онд албан ёсны түр засгийн газрыг Жибутигийн нийслэл Жибути хотод байгуулсан бөгөөд улмаар бүс нутгийн 7 орноос бүрдэх Засгийн газар хоорондын хөгжлийн байгууллага -ын зуучлалаар 2004 онд шинээр түр засгийн газар байгуулах тохиролцоонд хүрч, Кенийн нийслэл Найробид байгуулагдсан түр засгийн газарт өмнөх түр засгийн газрын эрх шилжсэн.
Баррегийн засаглалын ид үед социализмын далбаан дор цэргийн дэглэм тогтсон боловч сулран доройтсоор сүүлдээ "Могадишугийн захирагч" гэж нэрлэгдэх болсон ерөнхийлөгч 1992 онд улсаа аргагүйн эрхэнд орхин гарч, Нигери рүү дүрвэсэн юм.
Дундговь аймгийн Хулд сумын нутаг дэвсгэр нь 1920-иод оныг хүртэл Түшээт хан аймгийн Говь түшээ гүний хошуу болон Богд хан уул аймгийн Дэлгэрхангай уулын хошуунд харьяалагдаж байгаад 1921 оны ардын хувьсгал ялсны дараа засгийн газраас Орон нутгийн засаг захиргааны нэгжийг шинэчилэн зохион байгуулж Хулд сумыг Дэлгэрхангай уулын хошуунаас салбарлан, 1923 оны хавар одоогийн Хулд сумаас баруун урд байдаг Гүн ус гэдэг газар 2 гэртэйгээр байгуулсан.
1931 оноос Өмнөговь аймаг байгуулагдахад түүнд харьяалагдаж байгаад 1942 онд Дундговь аймаг байгуулагдахад түүнд харьяалагдах болсноор Дундговь аймгийн Хулд сум гэж нэрлэгдэх болсон.
Тус сумын нутаг Хулд, Тээг, Хэцүү тээг, Хөөт Баян ширээ, Барчин , Баянхошуу, Сэрвэн, Зос Могойт, Хүрэн уул, Нураач Цагаан уушиг, Шарангад, Шувуутай, Цахир зээг, Хайчин Дуулгантын хэц, Даага, Далан зэрэг уул нуруудтай.
Алтан харгана, Заг, хайлаас, хээрийн бут, үхэр бут, зэрэг модлог ургамал, хөмүүл таана, ерхөг согоовор, монгол, хялгана, борог, цахилдаг, хазаар, улаан бор бударгана зэрэг ургамал, Юмдүүжин , зээргэнэ зээрийн ундаа, хонин болон морин шарилж, цулбуур цахилдаг, цулхир, царван, цагаан мөөг зэрэг эмчилгээнд хэрэглэдэг эмийн ургамал ургадаг.
Аргаль, янгир, чоно, үнэг, хярс, мануул, хар сүүлт, цагаан зээр зэрэг ан амьтан, хур, сойр, ятуу, ногтруу, ангир,тогоруу, хулан жороо, талын бүргэд, тас, идлэг шонхор зэрэг жигүүртэн, алагдаахай, оготно, хүрэн, бозлог зэрэг мэрэгчид амьдардаг.
Байгалийн цэвэр шороон будаг, шохойн чулуу, усан болон утаат болор, гартаам зэрэг ховор эрдэнийн чулуу, алт, Төмөрийн хүдэр, хүрэн болон чулуун нүүрс, шатдаг занар, жонш, уран зэрэг тогтоогдсон баялагуудтай.
1956 онд Гурванбаян сумын баруун тал, 1974 онд Хэнтий /Хойд Дэлгэрхаан/ сум, 1999 онд Хурхын сангийн аж ахуй буюу Гурванбаян сум нийлж одоогийн Өмнөдэлгэр сум болон өргөжсөн.
Хойгуураа ОХУ-тай 50 орчим км газраар, зүүн талаараа Батширээт сум, Биндэр сум, зүүн урдуураа Хэрлэн сум, рдуураа Мөрөн сум, баруун талаараа Жаргалтхаан, Цэнхэрмандал сумдууд, баруун хойд талаараа Төв аймгийн Мөнгөнморьт сум, Сэлэнгэ аймагтай хиллэдэг.
Үүнийг ялгахын тулд газар нутгийн байрлалаар нь Хойд-Дэлгэрхаан, Өмнө Дэлгэрхаан гэж нэрлэсэн бөгөөд сүүлд “хаан” гэдэг нэр нь хасагдаж Өмнөдэлгэр гэж нэрлэгдсэн түүхтэй.
Энэхүү рашаан нь элэг, цөс, ходоод, зүрх болон эмэгтэй хүний савны өвчинд ууж хэрэглэхэд сайн гэж Оросын судалгааны экспедиц тодорхойлон, хадан дээр цэнхэр будгаар бичсэн байдаг.
Энэ рашааныг шинжилсэн орос эмэгтэй рашааны тогоонд сууж бузарласнаас болж нас барсан гэгддэг бөгөөд үүнээс болж уг рашаан 30-аад жил ширгэсэн байж байгаад эргэн гарч, өдгөө ойр орчмын иргэд эмчилгээ сувилгаандаа хэрэглэж байна.
Дээр үед хятадын хар цэргүүд нутаг буцаж яваад гэдэсний хижиг өвчин тусаж хиарч байхад, нэг шинжээчийг энэ өвчнийг эдгээх мөнхийн ус рашааныг шинжиж ир гэхэд уг шинжээч нь Өгөөмөрийн хар уулан дээр гарч харахад баруун хойд зүгт өндөр уулын өвөрт гал шатаж харагдсан гэдэг.