polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Батцагааны хөвүүн Тамача, Тамачийн хөвүүн Хоричар мэргэн, Хоричар мэргэний хөвүүн Уужим буурал, Уужим бууралын хөвүүн Саль-хачау, Саль-хачаугийн хөвүүн Ихнүдэн, Ихнүдэний хөвүүн Шинсочи, Шинсочийн хөвүүн Харчу.
Чингис хааны язгуур, дээр тэнгэрээс заяат төрсөн Бөртэ-чино, гэргий Гуа-Маралын хамт тэнгис далайг гэтэлж ирээд Онон мөрний эх Бурхан халдун ууланд нутаглаж Батцагаан гэдэг нэгэн хөвүүнийг төрүүлжээ.
Чингис хаан, Жамуха, Ван хан нар нэгдсэн хүчээр Буйруг ханыг довтолсон бөгөөд түүний цэргүүдийг Кишил-Баш нуурын дэргэд бут цохисон, гэр орондоо буцах үед нь Найманы жанжин Хүгсэү Сабрагийн тэргүүлсэн цэргийн анги зам хаав; өглөө тулалдахаар шийдсэн ч шөнө нь Ван хан, Жамуха хоёр найманууд түүнийг дуусгана хэмээн найдаж, Чингис хааныг ганцааранг нь үлдээн зугтжээ.
Замдаа монголын цэргүүд мэргид овгуудын нэг увас мэргидүүдтэй таарахад тэд монголчуудад тулалдаангүйгээр дагаар орсон; гэвч Чингис хааныг явмагц увас мэргидүүд бослого гаргаж, монголын тэрэг ачааг дээрэмджээ.
Ачааны хамт үлдсэн Чингис хааны хүмүүс мэргидүүдтэй тулалдаанд орж, олзыг нь булааж аваад, тэднийг зугтаалгав; босогчдыг дарахын тулд Чингис хаан Борохул, Чимбай нарын тэргүүлсэн цэргүүдийг илгээсэн байна.
1197 оны орчим жүрхин нарын ялагдлын дараа хүүхдээрээ байсан түүнийг нүүдэлчдийн нэгэн отгоос олсон бөгөөд жалайрын ноён Тэргэт баяны хүү Жэбгэ Чингис хаанд авчирчээ.
1954 оноос Хөдөө аж ахуйн яам, Шинжлэх ухааны академийн харьяа Шаамар дахь жимс, жимсгэнийн эрдэм шинжилгээний төв станцын дарга, эрдэм шилжилгээний зөвлөх ажилтнаар нас эцэслэтлээ ажиллажээ.
1940-өөд оны сүүлчээс жимс, жимсгэнэ тариалах талаар сонирхон судалж, хэвлэлд сурталчилгааны өгүүлэл бичиж байгаад Сэлэнгэ аймгийн Шаамар нутгийг сонгож 1954 оноос тариалах ажилд өөрөө гардан оролцож, удирдан зохион байгуулж, улмаар зөгийний аж ахуйтай хослон эрхлэх болгож өргөжүүлсэн, Монголд жимс, жимсгэнийн аж ахуйг үндэслэгчийн нэг байжээ.
Гэвч аажмаар хятад үсгийн бичлэг, хэлбэр өөрчлөгдөх болж бүс нутаг бүрт хэл аялгууны ялгаанаас шалтгаалан зурлага нэмэх буюу хасах, үндсэн махбод хасах зэргээр хятад үсэг өөрчлөгдсөн байна.
Хятад үсгийг өөрсдийн хэл аялгуунд тааруулж дуудлага, зурлага зэргийг өөрчлөн бичгийн тогтолцоондоо ашигладаг хэлүүд байх бөгөөд Япон хэлэнд Канжи, Солонгос хэлэнд Ханжа, Вьетнам хэлэнд Чү хань хэмээн нэрлэж заншжээ.
Цаг хугацааны өөрчлөлтөөр үсгийн хэлбэр өөрчлөгдөх, дуудлага ижил үсэг, утга ижил ч хэлбэр өөр үсэг, бүс нутгийн ялгаанаас бий болсон үсэг зэргийг нэгтгэн үзвэл нэг түм гаруй ханз цугларах ажээ.
Гэвч түүхэн хэлбэр, цаг хугацааны уртад үлдэж тунагдсан гээд бүгдий нь нэгтгээд 1994 онд хэвлэгдсэн "Хятад үсгийн далай" хэмээх номонд 85,568 дүрс үсэг бий гэж тэмдэглэсэн байна.
Мөн Сингапур, Малайз зэрэг улсуудад цагаач хятадууд олноороо суурьшсаны улмаас зарим бүс нутгуудад хятад хэлээр хэлэлцэх, хятад үсгийг хэрэглэх явдал бий болжээ.
Гэвч ойрын хэдэн жилүүдэд улс орнуудын засгийн газрын бодлогоор хятад үсгийг хялбаршуулан хэрэглэх болсноор одоо тэдгээр улсуудын хятад үсгийн нэгдмэл байдал үгүй болжээ.
Латин үсгийн онцлог нь нэг авиа бүрийг тэмдэглэх онцлогтой байдаг бол ханз үсэг нь авиа, үг, хэлбэрийг бүхэлд нь нэг болгож дүрсээр илэрхийлдэгээрээ онцлогтой.
Чойгаалаагийн Нямханд буюу 1988 оны 7 дугаар сарын 31-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 10 жилийн 18 дунд сургууль, Урлах эрдэм дээд сургуулийг хувцасны дизайнер мэргэжлээр тус тус төгссөн.
Дунд сургуулиа төгсөөд Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургуульд орж суралцаж байх хугацаандаа загвар зохион бүтээх ажилд илүү дуртайгаа ойлгож сургуулиасаа гарч, Урлах эрдмийн дээд сургуульд орсон.
Уг цуглуулгийг хийх явцад эгч дүүс жирэмсэн байсан ба дизайнер Мишел 6 сарын 23-нд охин Мишээлээ, дизайнер Амазонка 11 сарын 28-нд хүү Чин-Ирмүүнээ өлгийдөн авсан.
Тус тусдаа өөрсдийн уран бүтээлийг туурвидаг байсан эгч дүүс 2013 оноос хамтарч уран бүтээл хийж эхэлсэн бөгөөд анхны уран бүтээл хамтарсан коллекцио нэртэйгээр 2013 онд Улаанбаатарын загварын долоо хоногт танилцуулсан.
Улаанбаатар хотноо 1986 онд инженер аав, эмч ээжийн 3 дахь хүүхэд нь болон мэндэлсэн тэрээр Цоо шинэ тоног төхөөрөмж бүтээдэг аав, үйлд уран ээжийнхээ нөлөөгөөр бага наснаасаа хувцас урлан бүтээхэд сонирхолтой хүүхэд байсан ба Хүүхдийн ордны Үнсгэлжин наадмаас гараагаа эхэлж байжээ.
компаниа албан ёсоор 2014 оны 12 сард бүргүүлж 2015 оны 2 сараас эхлэн анхны 2 оёдолчноо ажилд авч эгч Ч.Мөнхжаргалыг захиралаар томилож үйл ажиллагаагаа эхэлсэн.
Амазонка өдөр тутмын болон үндэсний хэв маягийг агуулсан загваруудыг голчлон гаргадаг төдийгүй эко уутны загрварыг гаргасан хэрэглээ талын бүтээлүүдийг чадварлагаар хийж чаддаг.
Шилэн мяндас, шилэн кабель буюу англи хэлэнд нь уян байдалтай олон салаа утаснууд ба энэ нь шил буюу цахиур болон хуванцраар хийгдсэн, хэмжээний хувьд диаметр нь хүний үснээс үл ялиг өргөн байдаг утас юм.
Шилэн утас нь яагаад төмөр утаснаас илүү байдаг гол шалтгаан нь хол зайд дохио дамжуулахад төмөр утсыг бодвол бага алдагдалтай ба цахилгаан соронзон орны нөлөөнд орох нь бага байдгийн дээр үүнээс гадна төмөр кабель маш олон асуудлуудыг гаргадаг.
Учир нь христийн шашинтаны исламын шашинтантай хийж байгаа тулалдаанд дэмжлэг авах мөн түүнчлэн Иерусалимын хаант улсын 1187 онд Хаттины тулалдаанд муслимчуудад алдсан Ариун Газрыг буцаан эзлэхэд дэмжлэг авах зэрэгт нь олон төрлийн шашныг бүгдийг нь хүлээн зөвшөөрдөг Мөнх хаанаас дэмжсэн хариу ирээгүй юм.
Түүнийг шашны тэргүүн нь Рубрукийг цааш Ром болон Франц руу явуулаагүй бөгөөд тэрээр Акко дахь нэгэн томоохон сүмд сүмийн номлогч буюу уншлага үйлдэгчээр үлдсэн байна.
Рубрук эхлээд Константинополь руу аялсан ба тэндээсээ 1253 оны 5 сарын 7-нд номлогч Бартоломеус фон Кремона болон нэг орчуулагч, нэг зарцын хамт төв азийг чиглэн аян замдаа гарчээ.
Виллиам де Рубрук (франц. , нидерл. ; 1215 - 1220 оны орчим Францд төрсөн; ойролцоогоор 1270 онд нас барсан) - францисканы номлогч бөгөөд судалгаа, тандалтын ажлаар аялаж байсан ба европоос Их Монгол Улсын түүх соёлтой танилцахаар гарсан анхны европ хүмүүсийн нэг байжээ.
Виллиам де Рубрук, Гийом де Рубрук, Виллиам де Руисброк, Гуилелмус де Руисброк, Виллиам Рубрукуйс, Виллем ван Руброук, Виллеммус де Рубрук, Виллиам фон Роебрук, Виллиам оф Рубрук, Гуилелмус де Рубрук, Вилхелм фон Рубрук, Вильгельм Де Рубрук гэх мэт.
Дэлхийн усны балансын тооцооноос үзвэл нэг жилд дэлхийн гадаргаас 520.000 км3 ус ууршдаг ба түүний 450.000 км3 нь далайн гадаргаас, үлдсэн хувь нь эх газрын гадаргаас ууршиж байна.
Тэр хур тунадас нь газрын гүнд нэвчин хөрсний чийг болон гүний усыг тэжээхэд зарцуулагдаж байхад нөгөө хэсэг нь гадаргын урсацыг бүрдүүлж, голоор дамжин далайд цутгаж байдаг.
Цаг уурын ухаан үзэхдээ ус ууршиж агаар мандалд гарч конденсацлагдаад буцаж хур тунадас хэлбэрээр газарт буух бүхэл бүтэн цикл процессыг агаар мандлын чийгийн эргэлт гэнэ.
Үнэмлэхүй чийгшил нь нэг шоо дөрвөлжин эзэлхүүн агаарт агуулагдаж байгаа усны уурыг граммаар илэрхийлсэн үзүүлэлт буюу г/м3-ээр илэрхийлнэ.
Эх орны дайны жилүүдэд монголчууд Оросын улаан армид 6 ээлжээр, галт тэрэгний 11 цуваа бэлэг явуулснаас гадна Т-34, Т-70 маркийн 53 танкнаас бүрдсэн “ Хувьсгалт монгол”,Ла-5 маркийн 12 онгоцноос бүрдсэн “Монгол ард” эскадрилыг бэлэглэсэн.
Герман дарагдсан ч Япон эсэргүүцэн байлдсаар байсан тул дайны галыг унтраах үйл ажиллагаанд хувь нэмрээ оруулах, өөрийн орны аюулгүй байдлаа хангах, 1936 оны “харилцан туслалцах протокол” ёсоор зөвлөлтөд туслах үүднээс 1945:8:10-нд Японд дайн зарлав.
Монголын 5,6,7,8-р морьт дивиз, 7-р механикжуулсан хуягт бригад, танк, их буу, авто тээврийн болон холбооны тусгай хороо, нисэх холимог дивиз, химмйн инженерийн тусгай салбар, хилийн цэрэг, сайн дурын морьт отрядууд “Зөвлөлтйин өвөр Байгалийн фронт”-ын “өмнөд бүлэг”-т багтан орсон.
1935-1945 онд монгол төрийн зүгээс батлан хамгаалалтад их анхаарч 80мянган сайн дурын морьт цэргийг элсүүлж, Орос, Монголд энэ төрлийн мэргэжилтнийг олноор бэлдэж, Оросоос 100сая гаруй рублийн зэвсэг худалдан авчээ.
Цэрэг стратегийн холбогдолтой Баянтүмэн- Тамсагбулагийн төмөр зам , Улаанбаатар- Алтанбулаг чиглэлд засмал зам тавьж, цэргийн утсан холбоог бий болгож, цэргийн хувцас, морины хэрэгсэл бэлтгэх үйлдвэр байгуулжээ.
Монголчууд эх орны дайнд биеэр оролцоогүй ч эд материал, сэтгэл санааны асар их дэмийг Зөвлөлтөд үзүүлж 1936 онд байгуулсан “харилцан туслалцах протокол” дахь үүргээ биелүүлжээ.
1941 оны 11 –р сарын 7 гэхэд Москвагийн дэргэдэх сөрөг тулалдаанд бэлтгэж байсан зөвлөлтийн явган цэргийн хэд хэдэн дивизийн цэргүүд монголын өвлийн хувцсаар бүрэн хувцасласан байсан юм.
Гянт болд бол дэлхий дээрх хамгийн хайлц муутай металл бөгөөд түүнгүйгээр германы “пантер” болон “тигр” –үүдийн хуягийг нэвт цохих чадвартай сум үйлдвэрлэх боломжгүй байлаа.
2006 онд 6 загвар болон урлагийг хослуулсан анхны үзэсгэлэнгээ нээсэн бөгөөд энэхүү үзэсгэлэн нь хоёр уран бүтээлчийн нийтлэг хамаарлыг илэрхийлсэн байдаг.
2012 оны хавар галерейн хамт олон, загвар зохион бүтээгч, Жемелли Турцитай нэгдэж, Лю Дао урлагийн бүтээлийг анхны удаа Испанийн Мальоркад “Баян ба буян” нэрийн доор дэлгэсэн бөгөөд энэхүү үзэсгэлэн нь 20-р зууны хүмүүсийн материаллаг үнэт зүйлсэд хандах хандлагыг шүүмжилсэн сэдэвтэй байжээ.
6 Урлагийн Галерей -г 2006 онд Хятадын Шанхай хотод Францын уран бүтээлч Томас Шарвериа үүсгэн байгуулсан ба өдгөө тус галерей нь Шанхай хотод гурван салбар, Хонконгод нэг салбар, Тайландад мөн нэг салбартай.
Эхлээд 2,8 литрийн карбюраторт болон 3,0 литрийн багтаамжтай тоосруулагч хөдөлгүүрийн сонголттой байснаа 1978 оны зунаас эхлэн 3,0 литрийн карбюраторт хөдөлгүүрийг ч бас угсарсан байна.
Дараа нь 1981 оны тавдугаар сараас бага зэргийн өөрчлөлтүүд хийгдсэний тоонд салхины урсгалд тааруулсан хийц бүхий гадна талын толь, дотор арматурын хавтасын сайжруулсан загвар болон урд мөргөлтийн саваа хромжуулсан нимгэн төмөр орно.
Опел Монца нь автомашин үйлдвэрлэгч Опел хувьцаат компаний спорт купье загварын автомашин бөгөөд түүнийг 1978 оны хоёрдугаар сараас 1986 оны зургаадугаар сар хүртэл үйлдвэрлэжээ.
3 сарын 2 — Фейсбүүкийн үүсгэн байгуулагч 29 настай Марк Цукерберг өнгөрсөн онд 1 тэрбум долларыг хандивт өгч дэлхийн 2013 оны шилдэг хандивлагч боллоо.
3 сарын 8 — Малайзын Куала-Лумпураас Хятадын Бээжинг зорьж 239 хүн тээн шөнөөр хөдөлсөн Боинг-777 загварын нисэх онгоц Хятадын өмнөд тэнгис дээгүүр нисч яваад ор сураггүй алга болов.
3 сарын 10 — Бусаны олон улсын кино наадмын тэргүүн шагналт “Алсын удирдлага” киноны хөгжмийг зохиосон хөгжмийн зохиолч С.Сансаргэрэлтэхийг "Алтан гадас одон"-гоор шагналаа.
3 сарын 14-15 — АНУ-ын Вашингтон хотноо АНУ-д сурч, ажиллаж буй Монгол улсын иргэдийн дунд "Надад хэлэх үг байна-4" хэмээх илтгэлийн тэмцээн амжилттай зохион байгуулагдлаа.
3 сарын 16–18 — Украин улсын Бүгд Найрамдах Өөртөө Засах Крым Улс, Севастополь хотын иргэд нийтийн Украйнаас салж Орост нэгдэхийг дэмжсэн санал асуулгын дүнг үндэслэж Крымын засгийн газраас «Бүгд Найрамдах Крым Улс» Украйнаас тусгаар тогтносныг зарлалаа.
3 сарын 17 — Германы 2600 оршин суугчтай Вилдполдсрайд суурин нар салхины эрчим хүчинд бүрэн холбогдож хэрэгцээнээсээ 500% илүү цахилгаан үйлдвэрлэж илүүдлээ улсынхаа төв шугманд зарж жилдээ 4 сая евро олдог.
3 сарын 27 — Үндэсний түүхийн музейд ирэх 4 сарын 8-нд 160 орчим шинэ ховор үзмэртэй 1300 жилийн өмнөх эртний Монголын түүхийг танилцуулах үзэсгэлэн нээгдэнэ.
3 сарын 28 — АНУ-д 14 настай сургуулийн сурагч үсгийн хэлбэрээр бичиг баримтаа хэвлэхэд 30% бага принтерийн хор үрэгддэгийг олж үүнийг одоогийн Америкийн төрийн бичиг хэрэгт хэрэгжүүлвэл жилд 136 сая ам.
4 сарын 3 — Санчир гаргийн дагуул Энселадусын өмнөд туйлын 30-40 км зузаан мөсөн бүрхүүл доор 8-16 км гүнтэй томоохон хэмжээний шингэн усан далай байгааг Кассини сансрын хөлгөөс авсан мэдээллээр НАСА-н эрдэмтэд нотолсон байна.
4 сарын 15 — Графин нь металаас 200 дахин бөх, тунгалаг, зэснээс илүү цахилгаан дамжуулдаг ойрийн 30 жилд бүх үйлдвэрлэл ба технологид хувьсгал авчирах шинэ материал юм.
1725 онд Түмэнхэн Сайн ноёны үр хойчсын албат харьяат нар ихэд өсөж, Халхын 3 аймгийн хүн амаас илүү олон болсон учир Түшээт хан аймгаас 19 хошууг салгаж, улмаар Засагт ханаас Хангай өвөр нутгийг авч Сайн ноён аймгийг байгуулжээ.
1725 онд Манжийн Найралт Төв хан Халхын 3 аймгийг 75 хошуу бүхий 4 аймаг болгож, Данзан ламын жич хүү Хошой чин ван Дашдондовт хан цол олгож, Түшээт хан аймгаас 19 хошууг салгаж Сайн ноён аймгийг байгуулжээ.
Энэ нь Монголыг бутарган жижигрүүлэх бодлогын үр дүн байсан агаад ингэхдээ Халхын 3 ханаас дутуугүй нэр нөлөөтэй байсан Түмэнхэн Сайн ноёны нэр сүрийг ашиглажээ.
Данзан ламын дараа түүний хөвгүүн Тасхив, ач Шамба, жич Дашдондов нар удаа дараалан залгамжилсан хэдий ч тэдний хэн нь ч “Сайн ноён” гэдэг цолтой байгаагүй ажээ.
Сайн ноён хан аймгийн нутаг дэвсгэр нь хойд талаараа Далайчонхор вангийн хошуу буюу өнөөгийн Архангай хойд, Хөвсгөлийн өмнөх сумд, өмнө талаараа Ёст бэйлийн хошуу буюу өнөөгийн Өмнөговь аймгийн Булган, Буяндалай, Сэврэй, Ноён, Гурвантэс, баруун талаараа Завханы зарим сум, Баянхонгорын Богд, Жинст, Өлзийт, Баян-Овоо, Эрдэнэцогт, Галуут сум хамрагдаж байжээ.
Сайн ноён хан аймаг нь 1725 онд Манжийн хааны зарлигаар Түмэнхэн Сайн ноёны угсааны Дашдаваа ноёнд их шан хүртээн, Засагт хан аймгийн зүүн урд хэсэг, Түшээт хан аймгийн баруун хэсгээс таслан өгч, Халхын зүүн гарын хүн амаас 20 гаруй хошуу үүсгэн анх байгуулжээ.
Ганцхан дугуй гулгаанд оро тохиолдолд тээврийн хэрэгслийн тэнхлэгийг хөндлөн тэнхлэгт чиглүүлэх момент бий болох бөгөөд үүнийг жолооч эсрэг чиглэлд нь жолоог мушгин автомашиныг тэнцвэрт байдалд оруулах боломжтой.
Хэдийгээр ингэж автомашиныг тогтоох бололцоотой боловч физикийн хувьд энэ нь яг хязгаар хэсэг учир нэмэлтээр жишээ нь хажуугийн салхи болон зайла зорилготой ахин эсрэг дарах гэх мэт тохиолдолд автомашины жолоодлого хяналтаас гарах боломж маш өндөр юм.
Урд хоёр дугуй зэрэг гулгах үед автомашиныг хамгийн амархан удирдах боломжтой, учир нь автомашин нэгдүгээрт чигээрээ явж байгаа, хоёрдугаарт арын дугуйнууд тээврийн хэрэгслийг уртааш тэнхлэг дагуу нь чиглүүлж өгдөг.
Ингэж эргэсэн тохиолдолд автомашиныг удирдах ямар ч бололцоогүй бөгөөд усан гулгалт дууссаны дараа бүтэн эргэх, жолооч нэмж эсрэг даран замаас гарах ч магадлал ихтэй.
Автомашинтай харьцуулахад усан дээр гулгах энэ үзэгдлийг нэлээд хожуу буюу 60-аад онд анх автомашины дугуй үйлдвэрлэлтийн хөгжүүлэлтийн ажил дээр ажиглан тогтоожээ.
Тэнгэр уулын бүс нутаг нь эртнээс Хүннү, Хар Хятан, Их Монгол улс, Цагаадайн хаант улс, Моголистан, Зүүнгар зэрэг Монголын төрт улсуудын эзэмшил нутаг байсан бөгөөд түүхэн Монгол нэр нь Төмөртэй нуур юм.
Одоо зүүн өмнө зүгт нь суурьшдаг Сарт-хальмаг буюу калмак Монголчууд болон эргэн тойрны газар ус, худаг булаг, хот суурингуудын Монгол нэрээр уугуул Монгол нутаг гэдэг нь илэрхий байдаг билээ.
Дэлхийд усны эзлэхүүний хэмжээгээр эхний 10-т, талбайн хэмжээгээр эхний 25-т, гүний хэмжээгээр 6-д ордог бол Каспийн тэнгисийн дараа 2-рт ордог давстай нуур юм.
1902 онд Тэсла нь утас хэрэглэхгүйгээр нэг дамжуулагчаас бусад ямар нэгэн дамжуулагчруу цахилгаан дамжуулж болох төхөөрөмжийг тайлбарлах “Цахилгаан эрчим хүч дамжуулах багаж хэрэгслүүд” гэсэн нэртэй дүгнэлтэнд хүрсэн.
2009 оны наймдугаар сард "Утасгүй сүлжээний эрчим хүчний консорциум" сонирхогч компаниудын консорциумоор тэд гэж нэрлэгдэх бага эрчим хүч зарцуулах индуктив цэнэглэгчийн шинэ үйлдвэрлэлийн стандарт бэлэн болоход тун дөхөж байна хэмээн зарласан.
180 гаруй гишүүнд гар утас,өргөн хэрэглээний электрон, зай, хагас дамжуулагч түүний бүрэлдэхүүн хэсгүүд, утасгүй цахилгаан технологи, дэд бүтэцийн удирдагчид багтдаг.
янз бүрийн үйлдвэрлэгчээс шаардлагатай янз бүрийн цахилгааныг хүлээн авахдаа тохирсон дамжуулагч ашиглахыг зөвшөөрөх -н Утасгүй сүлжээний эрчим хүчний консорциум буюу стандартыг баталсан.
1887 онд Тесла нь холбоо барих төлбөр, хоол хийх халаалтын зуухны болон утасгүй чанга яригч зэрэг орчин үеийн утасгүй цэнэглэгчийн үндэс нь юу болох талаар хоёр обьектуудын хоорондын цахилгаан дамжуулах цахилгаан соронзон талбарыг ашиглан, цахилгаан соронзон индукцийн зарчим болон хэрэглэж болох индукцийн мотор хөгжүүлэх анхны хүмүүсийн нэг болжээ.
Ихэнх индукцийн цэнэглэгч зөвхөн богино зайд ажилладаг, гэхдээ төхөөрөмжийн хооронд физик байдлаар холбогдох үндсэн хэсэг нь индукцийн ажиллагаанд нөлөөлөхгүй.
Энэ индукцийн ороомог нь өөрийнхөө эргэн тойронд цахилгаан соронзон талбарыг үүсгэдэг ба хоёрдогч ороомог нь цахилгаан гүйдлийг дамжуулах болон мөн цахилгаан гүйдэлрүү хувиргадаг.
Энэ арга нь цэнэглэгч төхөөрөмж нь тусгаарлагдсан зэс утсан ороомгийг ашиглан тодорхой чиглэлтэй хэлбэлзлийг . талбарт үүсгэх цахилгаан соронзон индукцийн зарчим дээр ажилладаг.
Индуктив цэнэглэгчийн эхний ороомог нь ерөнхийдөө цэнэглэгч суурь станцаас хувьсах цахилгаан соронзон талбарийг бий болгоход индукцын ороомгийг ашигладаг бол, 2дахь индукцийн ороомгийг цахилгаан соронзон талбараас цахилгааныг зөөврийн төхөөрөмжруу оруулах мөн буцаагаад цахилгаан гүйдэл болгон хөрвүүлэхэд ашигладаг байна.
Зөөврийн төхөөрөмж нэмэгдэх тусам цахилгаан хүчдэл ихээр шаардагдах тул хэрэглэгчид гэр, оффис, автомашин, нисэх онгоцны буудал, сургууль болон өөр газарт хялбараар хэрэглэх утас цэнэглэгчийн шийдлйиг хайж байна.
Мөн хүсэлт нь -д холбогдсон хэрэглэгчийн физик цэгийн мэдээлэл, түүний сүлжээний хаяг болон утасны дугаар гэх мэт хэрэглэгчийн тухай -н мэдэх бусад мэдээллийг агуулж болно.
Эцэст нь, хэрэглэгчийн сүлжээний хандалтыг хаахад, нь серверлүү эцсийн бичлэгээр хугацаа, дамжуулагдсан пакет, дамжуулагдсан өгөгдөл, холболт салгах шалтгаан зэрэг хэрэглэгчийн хандалттай холбоотой бусад мэддэллийг илгээдэг.
Энэ өгөгдлийн гол зорилго нь хэрэглэгч төлбөрөө хийх боломжтой байх ба мөн өгөгдөл нь статистик зорилгоор болон ерөнхий сүлжээний хяналт хийхэд хэрэглэгддэг.
Мөн хэрэглэгчийн нууц үг нь хэн нэгэн дундаас нь хэрэглэгчийн нууц үгийг авахаас сэргийлэн сервер болон хэрэглэгчийн хооронд хөрвүүлэгдэн дамжуулагддаг.
Эдгээр хариултууд тус бүр нь зөвшөөрөхгүй байх шалтгаан, эргэлзэж байвал мэдээлэл оруулах талбар, зөвшөөрвөл гэсэн мэдээллийг өгдөг --г агуулдаг байж болно.
Мөн 1956 онд Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улстай дипломат харилцаа тогтооход гар бие оролцож мөн оны 1 дүгээр сард Энэтхэг улсад суух анхны Онц бөгөөд бүрэн Эрхт Элчин сайдаар томилогдон Энэтхэг Улсын Ерөнхийлөгч Р.Прасадад Итгэмжлэх жуух бичгээ барьж байсан.
Монгол Энэтхэгийн харилцааны суурийг тавьж, улмаар Монгол Улсыг НҮБ-д элсэхэд Энэтхэгийн дэмжлэгийг авахад гар бие оролцож ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн хүн юм.
Тэрээр 1920 оны 2 дугаар сарын 7-нд өнөөгийн Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын /Эрдэнэ сум/ нутагт малчин эцэг Дүүрэнгийн Дамдин, эх Дашдулам нарын гурав дахь хүү болж төрсөн .
Эх Дашдулам 1923 онд төрөхийн хүндрэлээс болж нас барсан тул амьдралын эрхээр 1924 онд 5 настайдаа нутгийн ард үр хүүхэдгүй Тунсагийн Баянбаатар, тайж угсааны Дугарын охин Дашцэрэн нарынд үрчлэгджээ.
1953 оны 6 дугаар сард Их Хурлын тэргүүлэгчдийн зарилгаар БНМАУ-аас БНХАУ-д суух хоёр дахь Элчин сайдаар томилогдон БНХАУ-ын дарга Мао Зэдунд итгэмжлэх жуух бичгээ барьж ажиллаж байжээ.
Энэ хугацаандаа Бүгд найрамдах Вьетнам Улсын Ерөнхийлөгч Хо Ши Минд мөн Итгэмжлэх жуух бичиг гардуулж БНМАУ-аас БНВУ-д суух анхны Элчин сайдын үүргийг хавсран гүйцэтгэж байсан.
1938-1950 онд Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн Төв хорооны илгээлт, Намын Төв хорооны шийдвэрээр Дотоод яаманд сурах ажилтан, жинхэнэ туслах төлөөлөгч, тасаг, хэлтсийн дарга, орлогч сайд хүртэл ажилсан.
1949 оны 2 дугаар сард ДЯЯ-ны Аюулаас хамгаалах газрын орлогч дарга, мөн оны 4 дүгээр сараас Гадаад тагнуулын газрын дарга бөгөөд ДЯЯ-ны орлогч сайд, хурандаа цол хүртсэн.
Очирбат үлгэр жишээ бага, дунд сургуулиудад суралцаж байгаад 15 насандаа буюу 1935-1938 онд хэвлэх үйлдвэрт үсэг өрөгч, үсэг хянагч, засагчийн ажил хийсэн.
2015 онд “Арвайн үндэс” ХХК-ийн “Хүрхрээ” брэндтэй дөрвөн жилийн 500 сая төгрөгийн хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулснаар Үндэсний дээд лигийн шагналын санг 100 сая төгрөгт хүргэжээ.
Судалгаа мониторингийн “Максима” компанийн хийсэн судалгаагаар, “Хүрхрээ” үндэсний дээд лигийн тоглолтыг дундажаар 30,000 орчим үзэгч тогтмол шууд дамжуулалтаар үзсэн бол “Улаанбаатарын унаганууд”, “ Улаанбаатар” клубын тоглолтыг 80,000 үзэгч үзжээ.
Лигийн системийг бий болгосноор клубүүд арилжаанд орсон; тамирчид, клубүүд хооронд мөнгөөр худалдагдаж эхэлсэн; клубын үнэ өссөн зэрэг олон эерэг өөрчлөлтийг авчирчээ.
Шагналын сан өндөртэй “Пепси” лигийн бүх тоглолт амралтын өдөр явагдан телевиз эх орон даяар шууд дамжуулан үзүүлж долоо хоног бүрийн шилдэг тоглогчийг шагнал олгож байв.
Холбооноос зохион байгуулж буй тэмцээн уралдааныг чанаржуулах, хөдөө орон нутагт жигд хөгжүүлэх бодлогын хүрээнд тэмцээн уралдааныг эрхийн төлөөх урьдчилсан шатны тэмцээнтэй болгож өөрчилжээ.
Японы хөлбөмбөгийн холбоотой дөрвөн жилийн хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулснаар эмэгтэйчүүдийн хөлбөмбөгөөр мэргэшсэн туршлагатай дасгалжуулагч Ёожи Ики Монголд хүрэлцэн ирж 14, 16 насны шигшээ багийг бүрдүүлэн ажиллаж байна.
1956 онд Монголын хөлбөмбөгийн анхны шигшээ баг байгуулагдахад ахлах дасгалжуулагчаар ЗХУ-ын спортын гавъяат мастер П.Севастьянов; орчуулагч, туслах дасгалжуулагчаар Н.Лувсандорж нар ажиллаж байв.
1957 онд П.Севастьянов шигшээ баг дээр тулгуурлан хөлбөмбөгийн шүүгч, нийтийн зааварлагч нарын курс семинарыг 45-90 хоногийн хугацаатайгаар явуулж, зэрэгтэй шүүгч, хөлбөмбөгийн багш 50 шахам хүнийг анхны боловсон хүчнээр бэлтгэсэн нь Монголын хөлбөмбөгийн хөгжилд оруулсан томоохон хувь нэмэр нь байлаа.
1958 оны хавар Монгол улсын шигшээ баг анх удаа хилийн чанадад явж БНХАУ-ын Бээжин, Тяньжин, Шанхай хотуудаар аялан 45 хоногийн бэлтгэл сургуулилт, уулзалт тоглолтуудыг хийсэн байна.
Венёвцев, Н.Лувсандорж нар ажиллаж байсан бол энэ үеэс хойш Монголын хөлбөмбөгийн хөгжил зогсонги байдалд орж 1993 онд шигшээ баг дахин байгуулагдахад Л.Доржсүрэн, Л.Сандагдорж нар 1999 он хүртэл дасгалжуулав.
2000-2011 онд түүний удирдсан Монгол улсын шигшээ баг түүхэндээ анх удаа ДАШТ-ий урьдчилсан шатны тоглолтонд оролцсон бөгөөд мөн анхны гоолуудыг Д.Баярзориг, Б.
Харин 2017 оны 03 сарын 27-ы өдөр Герман улсын иргэн " " ангилалтай Ханс Майкл Вайсс Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагчаар, албан ёсоор томилогдов.
Ханс Майкл Вайсс 2017 оны 07-р сард Монголын 23 хүртэлх насны шигшээ багийг удирдан Азийн 23 хүртэлх насны АШТ-ий эрхийн төлөөх тэмцээнд оролцсон бол 10-р сард үндэсний шигшээ багийг удирдан Тайваньтай анхны албан ёсны тоглолтоо хийсэн.
Бразил, Аргентин зэрэг хөлбөмбөгийн өндөр хэгжилтэй улсуудыг эгнээндээ багтаасан Өмнөд Америкийн хөлбөмбөгийн холбоотой хамтран ажиллаж эхэлж байна.
Энэхүү хамтын ажиллагааны хүрээнд, тус улсуудад Монголын хүүхдүүдийг хөлбөмбөгийн чиглэлээр академид нь сургах, нөхөрсөг тоглолтууд тогтмол зохион байгуулах зэрэг олон хэлбэрээр хамтран ажиллах аж.
Тэмцээний эхний тоглолт Монгол, Хонконгийн шигшээ багуудын хооронд явагдаж Хонконгийн шигшээ багийг 8:3 харьцаатайгаар хожсон нь монголчуудын футзалын олон улсын тэмцээний түүхэн дэх анхны хожил байв.
Элбэгдорж 2014 онд Унгар улсад хийсэн айлчлалынхаа үеэр хоёр орны хөлбөмбөгийн харилцааны талаар ярилцаж, энэ салбарт харилцаа тогтоох, улмаар Пушкашийн академид монгол хүүхдүүдийг суралцуулах санал тавьсныг Унгарын тал нааштай хүлээж авсан юм.
Амгаланбат, О.Хантэнгэр, Д.Тэмүүлэн, Г.Ганбаяр нарын 15-19 насны хөвгүүд тодорч, Монголоос хилийн чанадад урт хугацаагаар хөлбөмбөгийн чиглэлээр суралцах анхны хүүхдүүд болов.
ОУХБХ-ны гишүүний хувьд уг байгууллагын үзэл санаа, үнэт зүйлс, тогтсон стандартыг Монголд нэвтрүүлэх, хэрэгжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэхийг чиг шугамаа болгон ажиллахын хамт гишүүн орнууддаа хэрэгжүүлдэг төсөл хөтөлбөрт дэс дараатайгаар хамрагдаж, зохих тусламж дэмжлэгийг авсаар иржээ.
ОУХБХ-ны шууд бус санхүүжилтийн хөтөлбөрийн хүрээнд 2002 оноос хойш Монгол улсад зургаан удаа хэрэгжүүлсэн “” төслийн үр дүнд Улаанбаатар хотод, олон улсын стандартад нийцсэн, хиймэл зүлэг бүхий анхны ногоон талбай, улмаар тамирчдын хувцас солих өрөө, сургалтын танхим бүхий хөлбөмбөгийн техникийн төв буюу холбооны ажлын байр, 800 хүний суудалтай футзалын ордон, 5000 хүний суудалтай хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн ашиглалтанд оржээ.
Холбоо анх ОУХБХ-нд элссэний дараагаас ажилтнуудаа “” төслийн сургалтад хамруулж эхэлсэн бөгөөд үүнээс хойш шүүгч, дасгалжуулагч нарыг янз бүрийн түвшний сургалт семинарт байнга хамруулсны дүнд 2016 оны долдугаар сард Гуамд болсон Зүүн Азийн АШТ-ий урьдчилсан шатны тоглолтод Монголын шүүгчид түүхэндээ анх удаа олон улсын тэмцээнийг шүүсэн байна.