polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Улсын наадмын хүрээнд Төрийн далбааг хүндэтгэх ёслол, Төрийн тугийг цэнгүүлэх ёслол, Дээлтэй монгол наадам, Уяачдын наадам, Урлагийн тоглолт, Тэмцээн уралдаанд шалгарсан бөх, морь, харваачдад улсын цол чимэг олгох, шан гардуулах ёслол болдог.
Мамба дацанд ерөнхийдөө хүүхдүүд бага наснаасаа эхлэн шавьлан сууж анагаах ухааны холбогдолтой ном уншлагуудыг цээжлэж эхлэдэг бөгөөд гол судалдаг ном нь Анагаах ухааны дөрвөн үндэс хийгээд түүний тайлбар Дэсрид Санжайжамцын зохиосон Хөх Бэндэрья хийгээд Увьдасын үндэсний нэмсэн арга, Сүрхар Лодойжалбуугийн Өвгөдийн аман эш гэх мэт тайбарууд болно.
Дөрвөн үндэсийн дагуу Язгуурын үндэсний зиндаа, Номлолын үндэсний зиндаа, Увидасын үндэсний зиндаа, Хойдын үндэсний зиндаа гэсэн дөрвөн шатлалын дагуу 10-15 жил сурсаны эцэст маарамбын дамжаа барин эмч болдог байжээ.
Үүнээс гадна Төвдийн эрдэмтэн Дэүмар гэвш Данзанпунцагын зохиол Болор эрхи хэмээх зохиолыг үндэс болгон 2000 шахам эмийн түүхий эд болох ургамал, эрдэс шороо, төмөрлөг, амьтаны гаралтай зүйлсийг судлан таньж мэддэг болох шаардлагатай байсан байна.
Ордосын Агваандамбийням гэдэг хүн 19-р зууны үед тус дацангийн хамба болж байсан бол одоо Хөх Нуурын Монгол гаралтай Сэрдэг гэгээний хувилгаан дүр Гүнбүм Жамбаалин хийдийн манба дацангийн хамбын сэнтийд заларч байгаа болно.
Монгол дахь Манба дацангийн сургалтын уламжлал 1930-аад оноос эмчийн сургуулиуд хаагдаж, эмч лам нар нь баригдах нь баригдаж, алагадах нь алагдсанаар үндсэндээ тасарч алга болсон боловч олон арван эмч нар нууцаар эм барьж олон түмэндээ тус хүргэсээр ирсэнээс гадна 1960-аад оноос Ардын эмнэлэгийн хүрээлэн байгуулагдахад олон хуучин эмч нар тус дэм болсон.
Энд Ламын гэгээний хүрээний маарамба Доржжанцан, Булганы Ханд Чинвангийн хүрээний манбын Чойжамц маарамба, Баасанжав маарамба тэргүүтэн олон эрдэмтэн маарамба нарын хувь нэмэрийг дурдаж болно.
Бараг ихэнхи томоохон хүрээ хийдүүд өөрийн манба дацантай байснаар Их Хүрээний мамба дацан Соригшампанлин, Заяын хүрээний мамба, Далай Чойнхор вангийн Тариатын хүрээ, Ламын гэгээний хүрээний мамба, Ханд Чинвангийн хүрээний мамба сургалт хийгээд эрдэм чадалтай эмч мэргэдээрээ алдартай байжээ.
Эмчийн дацангууд нэрээрээ танигддаг бөгөөд Соригшанпанлин буюу бусдад туслах анагаах ухааны орон, Сориггүнпанлин буюу хотолд туслагч анагаах ухааны орон, Цэжүдлин буюу насны шимийн хийд гэх мэт нэрээрээ ялгаран танигдаж байдаг.
Төвдийн анагаах ухааны том сургуулиуд нь 1635 онд байгуулагдчан Төмөрт уулын манба буюу Жагбори дацан, 1916 онд байгуулагдсан Лхаса дахь Эмнэлэг Зурхайн хүрээлэн Мэнзийхан, Дэргэгийн Шэравлин хийдийн эмийн сургууль, Гүнбүм хийгээд Лавран хийдүүдийн манба дацангууд юм.
Монголын манба дацангийн эмч маарамбууд дан ганц Монголоор барахгүй Хятад, Төвд, Орост ч алдартай байсан төдийгүй тэдний зохиол бүтээлүүд эдүгээ ч үнэ цэнээ алдаагүй Төвдийн анагаах ухааны сургуулиудын сурах бичиг болсон нь ч байдаг.
Шүтээнүүдийг хэлбэрээр нь ердийн байгалийн хүчний өмнө бишрэхүй буюу цалиг шүтлэг- фетишизм, шидэт хүчин буй хэмээн бишрэхүй буюу домын шүтлэг- маги, овог үндэстэнийхээ дээд өвгийг адгуусан амьтан, ургамал модтой, эд юмстай холбон бишрэхүй буюу тотемизм, сүнс онгонд бишрэхүй буюу анимизм, тэнгэр бурхан шүтэх буюу теизм гэж ангилдаг.
Аль нэгэн овог аймагууд ахуй амьдрал нутаг орны байдалаас хамааран өөрсдийгөө аль нэг амьттан ургмалын үр хойч гэх үзэл бий болсон тотем шүтлэгийн хүрээнд бүхэл бүтэн шашины зан үйлийн систем бүрэлдэн тогтсон
Зүүд зэрэглээ халуурч дэмийрэх өвчин үхэл зэргийн утга учрыг тайлах оролдлого нь эхэндээ бие махбодь дотор ямар нэгэн биет биш сэтгэлийн үзэгдэл сүнс байна гэж итгэх анимизмыг үүсгэжээ.
1978оны 5сард шүүгчээр ажиллахаа болин, Пүсанд өмгөөлөгчөөр ажиллаж эхэлсэн ба татвар, санхүүгийн асуудлаар мэргэшсэн өмгөөлөгч хэмээн алдаршжээ.
Гэтэл 1974 оны оюутны зөвлөлийн гишүүдийн хэргийг өмгөөлөн нэрд гарсан Ким Гуан Ил өмгөөлөгч 1981 онд Бүримийн хэргийн өмгөөлөгчөөр ажил хэмээн ятган, тэрээр үүнийг зөвшөөрснөөр хүний эрхийг хамгаалах өмгөөлөгчөөр ажиллах эхлэл нь болсон байна.
1982онд Пусанын Америкын соёлын төвд гарсан гал түймрийн хэрэг дээр өмгөөлөгчөөр ажиллаж байсан ба 1984онд Пүсанын агаарын бохирдлыг судлах хүрээлэнгийн зөвлөх, 1985 онд Пусанын ардчилсан иргэний зөвлөлийн тэргүүлэгчийн албан тушаалыг хаших болсноор иргэний хөдөлгөөнд оролцож эхлэл болжээ.
Тэр жилийнхээ 8сарын 22-нд Гожэ арал дээрх “Дэү жусон”-ын хэргийн үеэр цагдаагийн дэлбэлсэн нулимс асгаруулагч бөмбөгөнд өртөн Дэү жусонын ажилчин И Сог Гюү-ийг амь насаа алдахад, И Сан Сү зэрэг хүмүүсийн хамтаар гарын үсэг цуглуулан үнэнийг тодруулахаар хөөцөлдөж байгаад 9сард хөндлөнгийн 3-дагч этгээд оролцон, оршуулах ёслолд саад болсон гэж сэжиглэгдэн баривчлагджээ.
Дунд сургуулийн 1-р ангийн хичээлийн жилийн эцэст БНСУ-ын 4 дэх удаагийн ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнөхөн И Сын-Ман ерөнхийлөгчийн төрсөн өдрийг тохиолдуулан зохиосон сургуулийн зохион бичлэгийн уралдаанд оролцон, юу ч бичээгүй хоосон цаас хураалган сурагчдыг уруу татсан хэмээгдэн сургуульд явахыг нь хориглож байжээ.
Амьжиргаа ч залгуулах боломжгүй бага цалин хөлс авч байсан бөгөөд хөлөө бэртээхэд эмчилгээний зардал ч өгдөггүй ажил олгогчийн хүйтэн сэтгэлд урам нь мохон ажлаасаа гарчээ.
Ерөнхийлөгч асан Ким Дэ Жүнийг үүрэг гүйцэтгэх хугацаанд Далайн асуудал эрхэлсэн сайдын албан тушаал хашиж байсан ба 2002 оны 16 дахь удаагийн ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөн ялалт байгуулсан.
Амьдралын байдалдаа харамсаж гаслан, дэмий хоосон цаг хугацаа өнгөрөөж байхад нь эхнэр Гүон Ян Сүгийн дэмжлэгтэйгээр хуулийн шалгалтад тэнцсэн гэсэн яриа байдаг.
Олимпын Далбаа нь олимпын цагариг бүхий цагаан далбаа бөгөөд 1920 онд Антверпен хотод болсон Олимпын наадмаас эхлэн бүх олимпын наадамд өргөгдсөн бөгөөд Олимпын тангараг мөн өргөж байжээ.
Францад - 5 удаа , Их Британид - 3 удаа , Германд - 3 удаа , Японд - 4 удаа , Италид, Канадад - 3 удаа удаа , Грек, Австрали зуны Олимпын наадмыг хоёр удаа, Австри, Швейцар, Норвеги, Хятад хоёр удаа өвлийн наадмыг зохион байгуулжээ.
Швед, Бельги, Нидерланд, Финлянд, ЗХУ, Мексик, Өмнөд Солонгос, Испани, Бразил нэг нэг удаа зуны Олимпын наадмыг зохион байгуулж байсан бол Өмнөд Солонгос, Хятад мөн өвлийн Олимпын наадмыг зохион байгуулж байжээ.
Олимпын наадмаас олох зар сурталчилгааны ихэнх хэсэг (голчлон ОУОХ-ны маркетингийн хөтөлбөрийг дэмжигчдийн томоохон санхүүжилт, телевизийн орлого) Олон улсын олимпын хороонд очдог.
Харин нь ОУОХ эдгээр мөнгөний талыг наадам зохион байгуулах хороонд шилжүүлж, талыг нь өөрийн хэрэгцээнд болон олимпын хөдөлгөөнийг хөгжүүлэхэд зориулдаг ажээ.
Гэхдээ сүүлийн хэдэн арван жилийн санхүүжилтийн ихэнх хэсгийг ихэвчлэн засгийн газрын эх үүсвэрээс бүрдүүлдэг бөгөөд хамгийн их зардлыг наадамд биш харин спортын дэд бүтцийг хөгжүүлэхэд зарцуулдаг.
Өнөө үеийн Олимпын наадам нь хэдийгээр ихэд өөрчлөгдөж ирсэн ч гэсэн одоо ч - Хурднаас хурдан, Өндөрөөс өндөр, Хүчтэйгээс хүчтэй буюу Олимпын уриа дээр төвлөрч байна.
Өнөө үед корпорациудын ивээн тэтгэлэг, спортын "династи" үүсгэх зорилготой улс төрийн дэглэмүүдийн доорх дарамтад хөгжсөн Кубертэний "цэвэр сонирхогч тамирчны идеал" нь алдагдсан хэмээн үзэх нь ч бий.
Гэсэн хэдий ч Лукашенко сонгогдсоны дараа амласнаасаа эрс өөр бодлого хэрэгжүүлж эхэлсэн тул түүний багийн олон гишүүд залуу ерөнхийлөгчийн засаглалын хэв маяг, 1995, 1996 оны бүх нийтийн санал асуулга, Оростой интеграцчиллын үр дүнд сэтгэл дундуур эсэргүүцэлтэй тулгарч түүнээс салсан.
Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко (, , 1954 оны 8 сарын 30-нд ЗСБН Белорус Улсын Витебск мужийн Копысь тосгонд төрсөн) нь Беларусь улсын улс төрийн зүтгэлтэн.
1982 онд Шклов дүүргийн Ударник хамтралын орлогч дарга, дараа жил нь Шклов дахь барилгын материалын комбинатын орлогч захирлаар томилогдож, 1985-1987 онуудад Лениний нэрэмжит хамтралын намын хорооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байв.
Сонгууь болсоны дараа 2020 оны 9 дүгээр сарын 24-ний өдөр Хятадын ГХЯ-ны албан ёсны төлөөлөгч Ван Вэньбин тангараг өргөх ёслолын талаар тайлбар хийхдээ Беларусийн Ерөнхийлөгчийн сонгууль бол тус улсын дотоод асуудал гэж онцлон тэмдэглэв.
А.Лукашенко эцэггүй өссөн бөгөөд эх Екатерина Трофимовна Лукашенко Аугаа эх орны дайны өмнө Могилев мужийн Копыся хотоос 3 км зайд орших Шклов дүүргийн Александрия тосгонд амьдарч байсан бөгөөд дайны дараа Оршагийн сүлжмэлийн үйлдвэрт ажилд орсон байна.
2020 оны 8 дугаар сарын 9-нд сонгууль болж Лукашенко 6 дахь удаагаа 80,1 % ялалт байгуулж 9 дүгээр сарын 23-нд Тангараг өргөх ёслолоо "нууцаар" хийсэн гэж барууныхан үзэж байсан.
Сонгуулийн дүнтэй санал нийлэхгүй иргэд жагсаал цуглаан хийж эхэлсэн бөгөөд эхний өдрүүд гэхэд 6 мянга орчим хүнийг баривчилсан гэсэн мэдээ байв.
1975 онд тэрээр Могилевын Багшийн дээд сургуулийн түүхийн факультетийг "түүх, нийгмийн ухааны багш" мэргэжлээр, 1985 онд ЗХУ-ын Могилёв мужийн Горки хот дахь Беларусийн хөдөө аж ахуйн академийн эдийн засгийн факультетийг "хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн зохион байгуулагч-эдийн засагч" мэрэгжлээр эчнээгээр төгссөн байна.
Тус улсын хууль сахиулах байгууллагууд сөрөг хүчнийхэнд эрүүгийн хэрэг үүсгэж, одоогийн ерөнхийлөгчийн өрсөлдөгч болон бусад улс төрийн хүчний удирдагчдыг саатуулж баривчилж эхэлжээ.
1987 оны 3 дугаар сард тэрээр Могилев мужийн Шклов дүүргийн "Городец" совхозын захирал болсон бөгөөд 1988 оны 1 дүгээр сараас Могилев мужид анх удаа тариалангийн талбай дээр түрээсийн гэрээ байгуулан нэвтрүүлж байжээ.
2006 оноос хойш Европын холбоо болон АНУ хүний ​​эрхийг зөрчсөн гэж үзэн А.Лукашенко болон бусад Беларусийн өндөр албаны хүмүүсийн эсрэг хэд хэдэн удаа дараа хориг тавьж, цуцалж байсан.
Сумын төвөөс Яврын нүүрсний орд 12 км, Орлогын алтны орд 30 км, Барилгын материал Намирын гол, Орлогын гол, Мунживын тоосгоны шавар 1.5-50 км, Хар шанага, Туулай, Явар, Сэрүүний эрдэс будаг, зос 5-40 км, Сүүжийн давс, хужрын орд 25 км, Нарийн хоол, Төгрөг хоол, Давст хоол, Улаан шанага, Туулай, Бор хагийн хужир 10-20 км зайд оршдог.
Төрийн тахилгатай Алтан Хөхий уул болон ховордсон амьтад, ургамлын нөөц бүхий Улиастын шил, Яргайт уул, Ёлын шил, Ховд, Орлогын голын хөндий шугуй, Ногооны рашаан, Хар ус нуур зэрэг байгалийн сонин, содон тогтоц амьтан ,ургамлаар баялаг нутагтай.
Агаарын температурын хувьд дунджаар зунд 20-25 хэм хүртэл халж, өвөлдөө 20-30 орчим хэм хүрч хүйтэрч, дундаж салхины хурд 4-18 м/секунд хүрдэг төв Азийн томоохон цөлийн нэг болох говийн хойд үзүүр хэсэгт орших ба ерөнхийдөө хур тунадас багатай хуурай, цэлмэг, салхи ихтэй эрс тэс уур амьсгалтай.
1989 оны 11 дүгээр сарын сүүлчээр Улаанбаатар хотод болсон залуу уран бүтээлчдийн улсын хоёрдугаар зөвлөгөөнд оролцсон уран бүтээлч залуу сэхээтнүүд тухайн үед нийгэмд хуримтлагдсан бэрхшээл, зөрчлийг илэн далангүй илчилж, эрх баригчдын алгуур, идэвхгүй үйл ажиллагааг хурцаар шүүмжилсэн.
Тус зөвлөлгөөнд оролцсон хэсэг залуучууд өөрчлөлт, шинэчлэлийг түргэтгэхэд тус дөхөм үзүүлэх зорилготой улс төрийн байгууллага үүсгэн тэрлэх болсноо мэдэгдэж, Монголын ардчилсан холбоог байгуулав.
Ийнхүү МоАн байгуулагдсан нь ардчиллыг жинхэнэ ёсоор хэрэгжүүлэх олон намын тогтолцооны эх суурийг бүрдүүлж, Монгол Улсын хөгжлийн шинэ сонголтын эхлэлийг тавьсан түүхэн ач холбогдол бүхий үйл явдал болов.
2000 онд Монголын Ардчилсан Нам, Монголын Үндэсний Ардчилсан Нам, Монголын Социал Демократ Нам, Монголын Сэргэн Мандлын Нам, Монголын Шашинтны Ардчилсан Нам нэгдэж “Ардчилсан нам” болсон.
Өдгөөгийн Ардчилсан нам нь 2000 оны 12 сарын 6-нд Үндэсний Ардчилсан Нам, Социал-Демократ Нам, Шашинтны Ардчилсан Нам, Уламжлал Сэргэн Мандлын Нам, хуучин Ардчилсан Нам, Уламжлалын нэгдсэн намын нэг хэсэг гэсэн улс төрийн 6 хүчний нэгдлийн үр дүнд байгуулагдсан.
Чухам энэ үедээ 20 гаруйхан настай И.Кант “Түгээмэл жам ёсны түүх ба тэнгэрийн онол” ном бичиж анхдагч аварга том мананцараас үүссэн Нарны системийн үүслийн тухай таамаглал дэвшүүлсэн нь одоо ч гэсэн гайхашрал төрүүлдэг.
Мөн И.Кант амьтны ертөнцийн гарал үүслийн ангилал буюу янз бүрийн амьтдыг боломжит гарал үүслээр нь ангилж үзэх оролдлого хийж байсан нь Ч.Дарвины хувьслын онолд тун ойртсон хэрэг юм.
Нэг дэх үе нь 1870 аад оныг хүртэлх үе бөгөөд энэ үедээ Кант онолын шинжлэх ухааны хувьд туршлагын баримтыг харгалзахгүйгээр философийг ухаанаар боловсруулж үндэслэж болно гэж үзсэн.
Монгол хөвүүдийн жишгээр үндэсний бөхөд дуртай, зүтгэлтэй байсан Түвшинбаяр 2002 онд өсвөр бөхийн УАШТ-д түрүүлж, 2003 онд идэр бөхийн УАШТ-ээс хүрэл медаль зүүж, удалгүй Булган аймгийн наадамд түрүүлж аймгийн арслан цолтой залуу хүчтэн болов.
Булган аймагтаа Монгол улсын гавъяат дасгалжуулагч Шаравжамцын Эрдэнэ-Очир баг­шийн удирдлага дор бэлтгэл сургуулилтаа ханган барилдаж байсан бол нийслэлд ирээд Халиуны Болдбаатарын шавь болжээ.
Ингэхдээ Японы Сүзүкиг давхар хамж цэвэр, Германы Берлаг юүко үнэлгээгээр, Өмнө Солонгосын Чанг коко үнэлгээгээр, Азербайжаны Миралиевийг цаг сунгаж юүкогоор, шигшээ барилдаанд Казакстаны бөх Асхат Житкеевийг ваза-аригаар хожжээ.
2012 оны олимпод дөрөв ялж, Оросын Тагир Хайбулаевтай шигшээд шалгарч, сууж үүрүүлэх мэхээр хожигдож, мөнгөн медаль хүртэн, Монгол улсын анхны олимпын хос медальтан болжээ.
"Будапешт-2017” жудо бөхийн насанд хүрэгчдийн ДАШТ-ний +100 кг жинд барилдаж Гүржийн шинэ залуу од Гурам Тушишвилийг даралтаар цэвэр хожиж, хүрэл медаль хүртсэн.
Монгол улсын анхны олимпын аварга , анхны хос медальтан, жүдоч, Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар бөгөөд гавьяат тамирчин Найданы Түвшинбаяр (дүрмийн ялгаа сайн танигдахгүйгээс Найдангийн Түвшинбаяр гэж бичих нь түгээмэл байдаг) 1984 оны 6 сарын 1-нд Монгол улс -ын Булган аймгийн Сайхан суманд малчин монгол эцэг Т. Найдан, эх Д. Цэнд-Аюуш нарын долоон хүүхдийн отгон нь болон төржээ.
Улмаар 2017 оны Ардын хувьсгалын 96 жилийн ойн улсын их баяр, наадамд улсын харцага цолны болзлыг хангасан Оргихын Хангайгаар 7 даван шөвгийн дөрөвт үлдэж, улсын заан болжээ.
Гэсэн ч доор дурдсан гэмт хэрэгт холбогдсон тул түүнийг 2021 оны 5 сарын 23-нд албан тушаалаас нь түдгэлзүүлж, улмаар 6 сарын 5-нд Түвшинбаяр тэргүүний тамгаа хүлээлгэн өгсөн юм.
2008 оны 8-р сарын 25-нд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар Найдангийн Түвшинбаярт Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол, Сүхбаатарын одон, Алтан соёмбо тэмдэг, Монгол Улсын гавьяат тамирчин цолоор шагнажээ.
Энэ нь Үндсэн хуулиар баталгаажсан Монгол Улсын иргэний үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх, эрх чөлөөг хангах, 1998 онд батлагдсан Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулийг хэрэгжүүлээд бодитой алхам боллоо.
Энэ хуулийн 2.1-д зааснаар олон нийтийн радио, телевиз нь "гагцхүү олон нийтийн эрх ашигт Үйлчилж, тэдний өмнө хариуцлага хүлээж, хяналт дор нь үйл ажиллагаагаа явуулдаг ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд" байх юм.
МАХН-ын Төв хорооны нарийн бичгийн дарга нарын зөвлөлгөөний 184 дүгээр тогтоолоор ЗХУ-д зурагт радиогийн дадлага хийх 17 хүнийг 2 сарын хугацаагаар явуулахыг Мэдээлэл радиогийн улсын хороонд зөвшөөрчээ.
Үүнд: а/ Редактораар: Нямсүрэнгийн Шаравдорж, Ишхандын Эрдэнэчимэг, Гомбосүрэнгийн Гомбо, Шишиндоржийн Батмөнх, Батын Дорж, Пүрэвжавын Пүрэвсүрэн, Шаравын Сүрэнжав, Долгорын Пашка, Цэнд-Аюушийн Цэгмид, Даваажавын Жадамбаа, Тангадын Бааваа, Жалцавын Лхамсүрэн, б/ Хөгжмийн редактораар: Шагдаржавын Эрдэнэбат, Шаравжамцын Долгорлхам в/ Нэвтрүүлэгчээр: Цэвээний Дорж, Биндэрьяагийн Цэенханд, Самандын Батсүрэн
Редактор, найруулагч, зураач, зураглаач, эвлүүлэгч, инженер, техникчээр ажиллах эдгээр хүмүүсийн дотор мөн л Монголын зурагт радиод олон жил идэвх зүтгэл үр бүтээлтэй ажиллаж ирсэн Д.Дожоодорж, Д.Хишигт, С.Бадрах, Б.
Холбооны яам, Мэдээлэл, радиогийн улсын хорооноос хамтран явуулсан эдгээр хүмүүсийн дотор Монголын зурагт радиод олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж байгаа инженер Н.Чогдов, Т.Одсүрэн, Намхайдорж, Доржзовд, Шүхэрт, техникч Л.Бямбажав, И.Гүнрэгжав, Г.Гомбодорж, Цэцгээ, Ичинхорлоо, теле зураглаач Д.Цэдэнноров, М.Бэгзсүрэн, микрофоны оператор Р.Цэрэнлхам, Б.
ОНРТ-ийн тухай хууль батлагдан гарснаар Монголын Үндэсний телевиз түүхэндээ анх удаа “Олон нийтийн” гэсэн статустай болж өргөн олон нийт, ард иргэддээ хараат бус мэдээллээр тэгш үйлчлэх хууль зүйн орчин бүрдсэн юм.
Туршилтын журмаар явуулсан анхны энэ нэвтрүүлгээр монгол ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баярын угтлагын хурал, концертыг улсын дуурь бүжгийн театраас шууд дамжжлан үзүүлсэн юм.
Туршилтын журмаар хийсэн дараагийн нэвтрүүлэг нь 7 дугаар сарын 11-ний өглөө 8 цаг 30 минутаас Сүхбаатарын талбайгаас шууд дамжуулсан ардын хувьсгалын 46 жилийн ойн баярын жагсаал, мөн 15.00 цагаас төв цэнгэлдэх хүрээлэнгээс шууд нэвтрүүлсэн хүчит бөхийн барилдаан юм.
БНМАУ-ын МАХН-ын Намын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга нарын зөвлөлгөөний 228 дугаар тогтоолоор: Зурагт радиогийн гэрэлтүүлэгчдийн курсийг /10 хүнтэй/ 1967 оны 5 дугаар сарын 25-наас эхлэн 45 хоногийн хугацаагаар байгуулахыг Мэдээлэл радиогийн улсын хороонд зөвшөөрчээ.
Монголын Үндэсний телевиз анх удаа Азиасат системээр нэвтрүүлэг цацах боломжтой болж, улмаар телевизүүдийн нэвтрүүлгүүдийг Монгол орны алслагдсан бүс нутаг хязгаарт хүргэх, хилийн чанадад нэвтрүүлгээ цацах боломж хангагдсан юм.
АНУ-ын Нью-Йорк хотын Лонг Айланд хотод нисэхийн инженер Элмер Амброс Сперри, Петер Купер Хьют нар "Хьют-Перригийн автомат онгоц" нэрт төхөөрөмжийг хөөргөжээ.
Америкийн дипломатч Жеймс Жерардын дурсамж номоос сэдэвлэсэн үзэл суртлын агуулгатай "Германд өнгөрөөсөн дөрвөн жил" киног мэргэжилтнүүд үзэж, хянаад дөрөвдүгээр сард Нью-Йоркын кино театруудаар гаргахаар тогтов.
11 дүгээр сарын 4 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Австри-Унгарын эзэнт гүрэн бууж өгөх гэрээ байгуулсны дараахан Итали болон Австри-Унгарын эзэнт гүрний хооронд дэгдээд байсан дайны утаа намжжээ.
Тэрбээр хэлэхдээ "Хэрэв хаантан эрх ямбаасаа татгалзахгүй бол нийгмийн хувьсгал дэгдэх нь дамжиггүй. Гэвч ийм зүйл болохгүй байх. Учир нь тэр нүгэл үйлддэггээ үйлдчихсэн хүн" гэжээ.
11 дүгээр сарын 11 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн эцэс болов: Еввропын цагаар өглөөний 05:12-05:20 цагийн орчимд Германы маршал Фердинанд Фох бууж өгөх гэрээнд гарын үсэг зурлаа.
Хоёрдугаар сарын 1 - Украин-Зөвлөлтийн дайн: Украины төв зөвлөл нийгэм, эдийн засгийн шинэчлэлийг зөвшилцлийн замаар шийдвэрлэхээ амлаж, Киев дэх зэвсгийн үйлдвэрийн бослогыг нэн даруй зогсоохыг уриалжээ.
Хоёрдугаар сарын 2 - Украин-Зөвлөлтийн дайн: Украины салан тусгаарлагч Симон Петлюгаар удирдуулсан цэргүүд Киев хотод нэвтэрч, зэвсгийн үйлдвэр рүү дайрчээ.
Большевикууд Оросын бүрэлдэхүүнд багтахыг олонхиор дэмжинэ гэж таамаглаж байсан ч санал хураалтад оролцогсдын ердөө 38% нь л Оросын бүрэлдэхүүнд байлгахыг дэмжжээ.
Ингэснээр урьд хуучин хуулийг залруулан засаж,шинэчлэн зохиож тогтоох учир сайд түшмэдийг томилон гаргаж олныг удирдан дагаж явах хууль дүрмийг даруй нээгдүүлж зохих газарт чангалан шаардан тушааж нэн хурднаа гүйцэтгүүлэгтүн хэмээгээд Дотоодын зэрэг 4 яам, хурлын яамнаа тус бүр явуулаад байцаан үзэж уг зарлигийн ёсоор хичээнгүйлэн шийтгүүлсүгэй хэмээсэн байна.
Даргаар нь экс Ерөнхийлөгч Уиллиам Ховард Тафт болон Френк П.Уолшийг тохоон томилсон энэ танхим Дэлхийн нэгдүгээр дайны үед АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээлд үүссэн дутагдлыг арилгах, асуудлыг шийдвэрлэхэд чухал үүрэгтэй оролцжээ.
Дөрөвдүгээр сарын 10 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Лисийн тулаан: Германы зургадугаар арми Францын Эсртей хотод тулаанаа үргэлжлүүлж байх хооронд Германы дөрөвдүгээр арми Бельгийн Баруун Флондерсийн Мессинс хотыг эзлэв.
Дөрөвдүгээр сарын 13 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Хельсинкийн тулаан: Германы цэргийн хүч Хельсинк хотод байх Улаан армийн төв байрыг бөмбөгдөж, улмаар хотод бүхэлд нь хяналтаа тогтоожээ.
Дөрөвдүгээр сарын 17 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Лисийн тулаан: Германы дөрөвдүгээр арми стратегийн ач холбогдолтой Бельгийн Баруун Фландерсийн Кеммельберг хотод халдан довтлов.
Дөрөвдүгээр сарын 21 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Германы армийн нэрт нисгэгч, дайны баатар гэгдэх "Улаан Барон" хочит Манфред фон Рихтофен Сомме голын ойролцоо тулалдааны явцад амиа алдав.
Тавдугаар сарын 13 - Улсын хурлын газраас “Шинэ хууль зүйлийн бичгийн хэдэн дэвтрийг хэлэлцээд хууль зохиох түшмэдэд тушаан илгээсэн бичиг” гэгчийг гаргажээ.
Уг бичигт: "Улсын Дээд, Доод хурлын газраас хууль зүйлийг зохион байгуулах түшмэдэд тушаах зааврыг гаргасан байна. Энэхүү зохион байгуулах түшмэдээс өргөсөн бичгийн дотор хууль цаазын утгыг хянаж урьдаар лавлан тогтоолгох арван зүйлийг тусгай хуудас болгон бичиж хүргүүлснийг Доод хуралд үзэж хянаваас цөм зүйтэй" хэмээсэн байдаг.
Тавдугаар сарын 30 - Зөвлөлтийн бүгд найрамдах Кубан улс, Зөвлөлтийн бүгд найрамдах Хар Тэнгисийн улстай нэгдэн, Зөвлөлтийн бүрэлдэхүүнд оржээ.
Энэ нь зэвсэглэлээр хөөцөлдөхийг зогсоох, дэлхий дахинд энх тайвныг цогцлоох, олон улсын харилцаа, хүний эрхийг хангах чиглэлээр шинэ тутам систем бий болох үндэс тавигдсан юм.
Аравдугаар сарын 26 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Хезажийн хант улс болон холбоотны цэргийн хавсарсан хүч Оттоманын эзэнт гүрний анги нэгтгэлүүдийн эсрэг тулав.
Нобелийн хорооны ээлжит хуралдаанаар Физикийн салбарын шагналыг Германы эрдэмтэн Макс Планкт, Химийн салбарын шагналыг Германы химич Фритц Хабер нарт олгохоор шийдвэрлэжээ.
12 дугаар сарын 17 - Дарвины бослого: Австралийн Дарвин хотын захиргааны байрны гадаа хөдөлмөрчид бослого дэгдээж Жон А.Гилрутыг захирагчийн суудлаас огцрохыг шаарджээ.
Есдүгээр сарын 3 - Оросын больщевик засгийн газар "Известия" сонинд улстөрийн өрсөлдөгчдийн эсрэг хэлмэгдүүлэлтийн тухай анхны үзэл санаа бүхий "Ажилчин ангид уриалга" нэртэйгээр хэвлүүлжээ.
Есдүгээр сарын 30 - АНУ-ын Үндсэн хуульд эмэгтэйчүүдийн санал өгөх эрхийг хуульчлах тухай Сенатын танхимд санал хураахад шаардлагатай дэмжлэг авч чадсангүй.
Нэгдүгээр сар - 1918 оны цар тахал: "Испани ханиад" гэж нэрлэгдсэн нэг ёсны амьсгалын замын халдварын анхны тохиолдол АНУ-ын Канзас мужийн Хаскелл тойрогт анх бүртгэгдэв.
Нэгдүгээр сарын 2 - Их Британи улс нисэх хүчнийг удирдах, нэгдсэн бодлого, удирдлагаар хангах зорилгоор Нисэх хүчний яам байгуулж, сайдаар нь Лорд Ротермерийг тохоон томилжээ.
Уг илтгэлийн санаа нь Дэлхийн нэгдүгээр дайн-ыг дуусгах зорилгоор энхийн хэлэлцээ эхлүүлэх, АНУ уг хэлэлцээрт зуучлах агуулгатай байсан юм.
2000 онд анх очиж 2001 оноос барилдсаар 2007 оны 5 дугаар сарын 30-нд тэрээр 22 насандаа Японы мэргэжлийн Сумо барилдаанд Монголоос очиж барилдаж байсан хоёр дахь, гадаадын дөрөв дэх ёкозүна болсон түүхтэй.
1000 жилийн түүхтэй Японы үндэсний сумо бөхөд 30-аас дээш түрүүлсэн 2 аварга байдаг бол 1187 даваа авч 45 удаа түрүүлж Японы Эзэн хааны цомыг авсан цор ганц бөх нь "Хакухо" М.Даваажаргал юм.
“Японы мэргэжлийн сумо бөхийн Их аварга Хакүхо М.Даваажаргал 2021 оны есдүгээр сарын 27-ны өдөр зодог тайлахаар болсон талаар “Эн-Эйч-Кэй” агентлагаас өглөө 5.19 цагт мэдээлэв.
Түүний аав нь Монгол Үндэсний бөхийн дархан аварга, Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар, гавьяат тамирчин, Олимпын мөнгөн медальт, алдарт бөх Жигжидийн Мөнхбат юм.
Тэрбээр мэргэжлийн сумо бөхийн дэвжээний эзэн, ояката болж ирээдүйн шилдэг сумочдыг бэлдэх ажилдаа орж, амжилтын төлөөх шинэ замналаа үргэлжлүүлж байна.
Алс Дорнодын Холбооны тойргийг анх 2000 оны 5 дугаар сарын 13-нд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины Зарлигаар байгуулагдсан бөгөөд өдгөө ерөнхийлөгчийн Бүрэн эрхт төлөөлөгч Юрий Петрович Трутнев ажиллаж байна.
Алс Дорнодын Холбооны тойрог нь Оросын Алс Дорнодын нутаг дэвсгэрийг хамардаг ба ихэнх асуудлаар өөртөө засах эрх эдэлдэг Бүгд найрамдах улсуудад хуваагддаг.
ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн 2018 оны арваннэгдүгээр сарын 3-ны өдрийн 632 тоот зарлигаар өмнө Сибирийн холбооны тойрогт харьяалагддаг байсан Бүгд Найрамдах Буриад Улс болон Өвөр Байгалын хязгаарыг тус Холбооны тойрогт шилжүүлэн оруулсан байна.
1943 - Дэлхийн дайн: Германы цэргүүдийн тушаалаар Украины Тереболива хотод аж төрдөг 1,100 хүний хувцасыг нь тайлж Пребанивка тосгонд орших бөөнөөр хорих лагерт хорив.
1964 - АНУ-ын Охайо мужийн Кливленд хотод хүний эрхийн төлөө тэмцэж байсан жагсагчид төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн Брюс В.Кландерыг бюльдозероор дайрч амийг нь хороожээ.
2009 - Нууц хүчний байгууллагуудад барьцаалах, хүний амь хороох тушаал өгсөн гэдэг үндэслэлээр Перу улсын ерөнхийлөгч асан Альберто Фужиморид 25 жилийн хорих ял оноов.
Мөн Уралын нурууны баруун хойд хэсэгт орших Комийн эртний ой нь ургамал амьтнаар баялаг учир Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгэгдсэн байдаг ч тус нутгаас алт олборлож байгаа нь онгон зэрлэг байгалийг устгаж байгаа юм.
1911 оны хавар Манжаас тусгаарлах Халхын 4 ханы нэрээр Оросын Хаант Улсаас тусламж гуйх бичигт гарын үсгээ зурсан бөгөөд тусгаар тогтносны дараа засгийн газар бүрдүүлэхэд шадар сайдаар томилогдсон байна.
1912 оны 7 сард Бүгд Ерөнхийлөн захирах сайдын тушаал бий болгож Богд хаант тусгаар Монгол Улсын Засгийн газрын анхны Ерөнхий сайдаар Сайн ноён хан Намнансүрэн томилогджээ.