polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Түүнчлэн 1945-1947 онд Зураг урлалын газрын даргаар ажиллаж байсан төдийгүй энэ үедээ нийслэлийн төв талбайд жанжин Сүхбаатарын хөшөө бүтээн босгох ажлыг богино хугацаанд удирдан зохион байгуулж, амжилттай гүйцэтгэжээ.
Тэрбээр “Партизанууд”, “Шивээ Хиагтыг авахад”, “Говийн заг”, “Оюутнууд говьд”, “Тоглолтын өмнө” зэрэг 30 гаруй том хэмжээний бодит зургийн бүтээлүүд туурвисан нь өдгөө Уран зургийн галерейн алтан сан хөмрөг болон Дүрслэх урлагийн музей, Улаанбаатар хотын музей зэрэг газруудад үнэт өв болон хадгалагдаж байна.
Л.Намхайцэрэн нь зам гүүрийн инженерээр ажиллах завсраа 1935 онд Улсын төв театрт С.Буяннэмэхийн зохиол “Гурван хорын хүлээс” жүжгийн тайз чимэглэлийг зурсан бөгөөд Монголын театрын тайзны урлагийн анхны уран зураач болох уран бүтээлийн гараагаа ийнхүү эхэлсэн байна.
Оюуны “Дэнсмаа”, Д.Намдагийн “Шинэ зам”, “Оролмаа”, Ч.Ойдовын “Зам”, “Жаргалыг хүссэн Мөнхөө”, Ч.Чимидийн “Босгон дээр”, “Арын албаныхан” зэрэг 20 орчим үндэсний драмын жүжиг, А.Островскийн “Аянга”, Софоклын “Эдип хаан”, М.Горькийн “Егор Булычевынхан” зэрэг 10 орчим сонгодог драмын жүжгийн тайз чимэглэл, хувцасны зураг загварыг зурсан нь театрын урлагийн шастирт тодоор тэмдэглэгдэн үлдсэн билээ.
Гуногийн “Фауст” зэрэг 20 орчим гадаадын сонгодог дуурь, бүжгэн жүжгийн тайз чимэглэл, хувцасны зураг загварыг бүтээсэн шилдэг уран бүтээлч, Улсын Дуурь бүжгийн театрыг үндэслэгчийн нэг билээ.
Тэрбээр багаасаа хийл хөгжим тоглож сурсаны хүчинд 1940-1945 онд Улсын циркд хөгжимчин, хөгжим ангийн эрхлэгчээр ажиллахын зэрэгцээ тоглолтын зарлал бичиж, тайз чимэглэл, хувцасны зураг зурж, циркийн барилгын дотоод зохион байгуулалт, дотор чимэглэлийг нь хийж гүйцэтгэжээ.
Улсын циркийн анхны хийлч, жааз хөгжмийн оркестрийг үндэслэн байгуулагчийн нэг хэмээн монгол циркийн түүхнээ мөнхрөн үлдсэн хүний нэг нь Л.Намхайцэрэн юм.
Соёл урлагийн салбарт оруулсан түүний хувь нэмэр, гавьяа зүтгэлийг төрөөс өндрөөр үнэлэн 1956 онд Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн цол олгож, “Ойн савдаг”, “Буурал бүсгүй” зэрэг жүжгийн тайз чимэглэлийг бүтээсэн тул 1959 онд Төрийн шагнал хүртээж, Монголын дүрслэх урлагт он удаан жил ажиллаж үнэтэй хувь нэмэр оруулсан тул 1973 онд Ардын зураач цолоор шагнажээ.
Л.Намхайцэрэн нь Монголын анхны зам гүүрийн инженер төдийгүй соёл урлагийн салбарт 50 шахам жил хүчин зүтгэсэн алтан үеийн нэрт төлөөлөгч, жааз хөгжмийн оркестрийг үүсгэн байгуулагчийн нэг, дүрслэх урлагийн салбарын томоохон зүтгэлтэн, дуурь бүжгийн театрыг үндэслэгч байв.
Л.Намхайцэрэн нь 1950 онд ЗХУ-д Театр урлагийн дээд курст суралцаж төгсөөд Улсын драмын театрын ерөнхий зураач, Улсын Дуурь Бүжгийн Театрын дарга, ерөнхий зураач, Соёлын яамны орлогч сайд зэрэг удирдах албан тушаалын алба хашиж явсан нийгэм, соёлын нэрт зүтгэлтэн байв.
Тухайн үед Вашингтон Пост сонинд "Хьюстон дуулж чаддаг, түүнийгээ ч нотолсон. Гэвч кинонд тоглох нь түүний хувьд маш илүүц хэрэг. Энэ киног Кевин Костнер л аваад гарчихлаа" гэж бичиж байсан удаатай.
Тухайн жилийнхээ хамгийн муу киног шалгаруулдаг Алтан Бөөрөлзгөнө наадамд Хьюстон хамгийн муу эмэгтэй жүжигчин төрөлд нэр дэвшсэн нь олон шүүмжлэлийн илэрхийлэл болсон билээ.
Тухайн үедээ алдарт Роллин Стоне сэтгүүлд "Хөгжмийн хувьд маш амттай, хамгийн гол нь одоогийн нэгэн хэвийн хөгжимд чамин шигтгээ болж чаджээ" гэж дүгнэж байсан удаатай.
Тухайлбал алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл "Хэдийгээр түүнд халгиж, цалгисан их авьяас бий ч түүнийгээ энэ удаад урьдынхаа дөвийлгөж чадсангүй" гэж бичиж байсан удаатай.
Тус цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо АНУ-ын хөгжмийн алдарт Биллборд сэтгүүл эрхлэн гаргадаг шилдэг 200 цомгийн жагаалтад тэргүүн байрыг эзлэсэн юм.
Ингэснээр тэрээр тус хөгжмийн жагсаалтад шинээр худалдаанд гаргасан цомог нь эхний долоо хоногтоо жагсаалтыг тэргүүлж чадсан анхны эмэгтэй уран бүтээлч болгосон билээ.
Тус цомгийн хоёр дахь сингл болох "Би хэн нэгэнтэй бүжиглэмээр байна" дуу нь төрөлх АНУ-д ч төдийгүй Их Британи, Герман, Австрали зэрэг дэлхийн өндөр хөгжилтэй олон орнуудад шуугиан тарьж, хит дуу болсон юм.
Үүгээр ч зогсохгүй тус цомогт багтсан "Бидэнд юу ч үгүй", "Уярам", "Миний зүрх сэтгэл эвдэрсэн байна" дуунууд Биллборд сэтгүүлийн шилдэг 100 дууны жагсаалтыг 7 долоо хоног дараалан тэргүүлж, алдарт , хамтлагын 6 долоо хоног нэг цомгийн дуу нь дараалан тэргүүлсэн гэх амжилтыг эвдэж чадсан байна.
Энэхүү цомрог нь Платинум цомгийн өргөмжлөлийг 9 удаа хүртэж, зөвхөн АНУ-ын зах зээлд 9 сая хувь борлогдсон бол дэлхий дахинаа нийт 20 сая хувь борлогдсон билээ.
Өмнөд Африкад арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл буюу апартейд хүчтэй өрнөж, дэлхий даяараа уг үзлийг зэмлэн буруушааж эхлэхэд алдарт дуучин маань апартейдийн эсрэг дуу хоолойгоо өргөж, Нелсон Мандела-г дэмжиж байгаа гэдгээ олон нийтэд зарлаж байлаа.
1988 оны Зургаадугаар сарын 11-ны өдөр Европ аялан тоглолтоо Их Британийн нийслэл Лондон хотноо үргэлжлүүлж байхдаа тэрээр уг үзэл бодлоо нээлттэй илэрхийлж байсан юм.
Тухайн үед алдарт Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэнд тоглож байхдаа Нелсон Манделагийн 70 насны төрсөн өдрийг тэмдэглэж, шүтэн бишрэгчдийнхээ хамтаар түүнд хүндэтгэл үзүүлсэн билээ.
Өмнөд Солонгосын Сөүл хотноо 1988 онд зохиогдсон зуны олимпийн 24-р наадмыг АНУ-ын алдарт телевиз шууд дамжуулахаар болж, шууд дамжуулалтын нээлтийг Уитни Хьюстон дуучны "Нэг л хором" дуугаар хийж байсан юм.
1989 онд алдарт дуучин маань дэлхий даяар туйлийн хүнд хэцүү амьдралд аж төрж байгаа хүүхдүүдэд туслах, боловсролыг нь дэмжих зорилгоор Хүүхдийн төлөөх Хьюстоны санг байгуулж байгаагаа албан ёсоор зарласан юм.
Олсон орлого, гаргасан амжилтаараа эхний хоёр цомгоороо л дэлхийд танигдсан тэрээр буяны үйлсэд оролцож, энэхүү үйлсдээ алдарт Майкл Жексон-ыг ч нэгтгэж чадсан юм.
Хьюстон 1980-аад оны эхээр хэд, хэдэн дуу бичлэгийн студийн удирдлагуудыг таних болж нөгөөдүүл нь ч дуулуулах сонирхолтой байсан боловч ээж нь түүнийг сургуулиа төгсч, боловсрол эзэмших ёстой гэж үзэн гэрээ байгуулаагүй байна.
Гэсэн хэдий ч тэрээр дуулахаа зогсоохгүйгээр үл барам ээжийнхээ эсэргүүцлийг сөрөн байж шөнийн клубуудэд дуулахад нь хамт явж, хамтдаа ч дуулдаг байжээ.
Девис түүний авьяасыг зүгээр л шөнийн клубт өндөрлөхийг үл тэвчиж улмаар Мерв Гриффинийн Шоу-нд оролцуулан, шууд нэвтрүүлгийн үеэр дуулах боломжийг олгосон байна.
1984 онд залуухан Хьюстон уран бүтээлийн амжилтын үр шимийг анхлан амсч, түүний хамтран дуулсан дуу Биллбордын шилдэг & дууны жагсаалтын 5-рт эрэмбэлэгдсэн байна.
Цомог АНУ-ын Биллбордын шилдэг цомгийн жагсаалтад 3-р байр, шилдэг & цомгийн жагсаалтад 1-рт, Европын томоохон жагсаалтуудад эхний 10 байрт эрэмбэлэгджээ.
Цомгийн дараагийн дуу болох " " дуу нь хөгжмийн зах зээлээр дэлхийд тэргүүлэгч Их Британи, АНУ-ын жагсаалтын тэргүүн байрт зэрэг жагсч томоохон жагсаалтад тэргүүн байранд бичигдсэн анхны дуу нь болжээ.
1991 оны Нэгдүгээр сарын 27-ны өдөр Америкийн хөлбөмбөгийн лигийн аварга шалгаруулах Супер боулын төлөөх 25 дахь шигшээ тоглолтын нээлтэнд Уитни Хьюстон АНУ-ын төрийн дуулал дуулсан нь хэвлэл, мэдээллээр нэг шуугиан тарьж орхив.
Хожим нь түүний хэвлэлийн төлөөлөгч "Хьюстон тайзан дээр гарахад зохион байгуулагчдын зүгээс бидэнд техникийн асуудал байгаа гэж мэдэгдсэн. Тийм учраас хуран чуулсан үзэгчдээ хүндэлж ийм шийдэл гаргахаас өөр арга байгаагүй" гэсэн нь олон нийтийн зүгээс хүчтэй шүүмжлэл дагуулав.
Ингэснээр түүний дуулсан төрийн дуулал олон нийтэд хүрч АНУ-ын хөгжмийн жагсаалтын эхний 20-т бичигдсэн нь АНУ-ын төрийн дуулал 1968 онд хөгжмийн жагсаалтанд бичигдэж байснаас хойшхи анхны тохиолдол байсан юм.
Хэдийгээр ам барьсан гэх шуугиан олон нийтэд тархсан ч Америкийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах Супер Боулийн тэмцээний үеэр дуулсан хамгийн гайхалтай 25 үзүүлбэрийн нэгт түүний энэ хувилбар бичигдсэн байдаг юм.
Ирээдүйд алдартай дуучин болох ерөөлтэй Уитни Хьюстон 1963 оны наймдугаар сарын 9-ны өдөр Нью-Жерси мужийн Ньюарк хотноо дундажаас дээд давхаргын гэр бүлд төржээ.
Хьюстоны загалмайлсан ээж нь АНУ-ын алдарт уран бүтээлч Арета Франклин-ий үеэл бөгөөд 8-9 настай байхад нь Аретагийн дуу бичлэгийн студид анх дагуулан орж байсан гэдэг.
1967 онд Ньюарк хотод томоохон бослого хөдөлгөөн гарсаны улмаас гэр бүл нь өөр хот руу нүүхээс аргагүйд хүрч Нью-Жерси мужийн Зүүн Оранж дүүрэгт шилжин суурьшжээ.
Тухайн цаг үедээ алдартай хамтлаг дуучдын аялан тоглолтонд хамт явах дуучид сонгон шалгаруулах нэгэн төсөлд Хью Лопер хэмээх дуучны "" буюу "Дурсамж" дууг өөрийн хувилбараар дуулсан нь Роберт Кристгау гэх алдартай продьюсерийн анхаарлыг татжээ.
1988 оны Греммигийн 30 дахь удаагийн ёслол-д Хьюстон 3 төрөлд нэр дэвшиж "Би хэн нэгэнтэй бүжиглэмээр байна" дуугаараа "Шилдэг эмэгтэй дуучин" төрөлд ялалт байгуулсан юм.
Түүний хоёр дахь цомог дэлхий даяар шуугиан тарьж, борлуулалтын бахдам амжилт гаргаж байх тэр цаг үед алдарт дуучин маань дэлхийг тойрох аялан тоглолтоо ч үргэлжлүүлж байлаа.
Тухайлбал алдарт дуучин Мерайа Керитэй хамтран дуулсан " " дуу нь Их Британийн хөгжмийн жагсаалтын дөрөвдүгээрт, Биллбордын жагсаалтын 15-рт бичигдсэн байдаг.
Үүнээс гадна тухайн үедээ нэр хүнд нь ид мандаад байсан Фейт Иванс, Келли Прайс нартай хамтран дуулсан " " дуу нь Биллбордын жагсаалтын хоёрдугаарт, Их Британийн хөгжмийн жагсаалтын 25-рт жагсаж 1999 оны МТВ хөгжмийн наадмын "Шилдэг & клип" төрөлд ялалт байгуулсан байдаг.
1987 оноос хойш анх удаа түүний цомог Биллбордын жагсаалтыг тэргүүлсэн нь одоо л Уитни эргэж ирэх нь гэсэн итгэлийг фенүүдэд нь төрүүлсэн нь гарцаагүй.
Герман, Итали, Франчууд түүний талаар нэвтрүүлгүүдийг цацаж, тухайн үедээ амжилт олоод байсан Их Британийн " " реалити шоу хүртэл түүнийг зочин шүүгчээр ажиллуулж байлаа.
1986 оны Греммийн хөгжмийн наадам-д тэрээр жилийн шилдэг цомог, жилийн шилдэг поп дуу, шилдэг шинэ уран бүтээлч гэсэн 3 төрөлд нэр дэвшиж, бүгдийг нь авч чадсан билээ.
Мөн түүнчлэн Греммийн наадмын шууд дамжуулалтын үеэр " " дуугаа дуулсан үзүүлбэрийг телевизийн салбарын шилдгийг шалгаруулдаг Эммигийн наадам шилдэг телевизийн хувийн үзүүлбэр гэсэн төрөлд шалгаруулсан юм.
Алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл түүний анхны цомгийг бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомогт багтаасан бол Рок'н Роллийн алдарын танхим түүний цомгийг мөнхлөх шийдвэрийг гаргаж байлаа.
АНУ-ын сонин сүүлийн 25 жилийн түүхэн дэх хөгжмийн ертөнцийн 25 үйл явдалд түүний анхны цомог худалдаанд гарсаныг онцгойлон шалгаруулж, түүний алдарыг улам мандуулсан юм.
Дан сүмийн найрал дуу, гоцлол дуунаас бүрдэх тус цомгийн "Хоёр биендээ итгэнэ", "Алхам алхмаар" дуу нь хит болж, цомог бүхэлдээ 6 сая хувь борлогджээ.
1990 оны 11-р сард ихээхэн амжилт дагуулсан цомгоо гаргаснаас хойш 3 жилийн дараа түүний бие даасан гурав дахь цомог нь "Би өнөө орой чинийх" нэртэйгээр худалдаанд гарлаа.
Шөнийн 03:30 минутад тус зочид буудлын түргэн тусламжийн эмч нар 434-р өрөөнд орж Уитни Хьюстонг сэргээх гэж хэд, хэдэн удаа хүчдэлд цохиулсан ч сэргэхгүй байсаар 03:55 минутад нас барсаныг тогтоожээ.
Таалал болсоноос хойш 11 өдрийн дараа буюу 2012 оны гуравдугаар сарын 22-ны өдөр Лос Анжелес хотын хэргийн газрын шинжилгээний хорооноос түүний үхлийн шалтгааныг "хар тамхи хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас зүрх хэт ачаалалд орж, хаагдсан" гэж тогтоов.
Дараа жил нь тэрээр өөрийн шүтээн болох Арета Франклин, Дайана Росс, Дион Уорвик нартай хамтран телевизийн сувгаар гурван цуврал тоглолт зохион байгуулж, тус тоглолтоос олсон орлогын тодорхой хувь болох 300 мянган ам.
Хөгжмийн салбарын нэр хүнд бүхий Майкл Массер, Жермейн Жаксон, Нарада Майкл Уолтэн нарыг багтаа оруулсан Уитни Хьюстон 1985 оны 2-р сард өөрийн анхны цомгоо Уитни Хьюстон нэртэйгээр худалдаанд гаргажээ.
Тухайлбал, алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл "Энэ жил сонссон хамгийн бахдам шинэ дуу хоолой байлаа" гэж дүгнэсэн бол Нью-Йорк Таймс сонин "Хоолойны цар хүрээ, бахдам авьяасаараа тэрээр нэгэн хэвийн хөгжмийн ертөнцийг доргиочихлоо" гэж дүгнэж байжээ.
Ариста дуу бичлэгийн студи түүний анхны цомгийг АНУ-д өөр дуутайгаар, Европын орнуудад өөр дуутайгаар, Их Британид өөр дуутайгаар гаргасан нь маркетингийн бас нэгэн онцлох алхам байсан юм.
Европын орнуудад цомогтоо орсон дууг түрүүнд нь хүргэсэн нь Голландын хөгжмийн чартын мега хит болсон бол АНУ, Их Британид " " гэх хурдан хэмнэлтэй дуу нь хит болж байлаа.
Мөн түүнчлэн Хьюстоны продьюсер Клайв Дейвис, жүжигчин Кевин Костнер, хөгжмийн найруулагч Рики Майнор, үеэл Дайонне Уорвик, түүний хувийн бие хамгаалагч Рей Уатсон, Арета Франклин нар оролцсон байна.
Түүнийг хоёрдугаар сарын 19-ний өдөр Нью-Жерси мужийн Уэстфилд хотын Фейрвью оршуулгын газарт, эцэг Жон Рассель Хьюстоны хажууд хөдөөлүүлсэн юм.
Тухайн үеийн алдартай уран бүтээлчид гэгдэх Чака Хан, Глейдис Найт, Роберта Флак нарын дуу, дуулах ур чадвар ирээдүйн алдарт дуучинд үлгэр дуурайл болж байсан гэдэг.
Урлаг судлаач, кино шүүмжлэгчид түүний тоглолтыг "Бие Хамгаалагч"-аасаа дээрдсэн гэж үзсэн ч мэргэжлийн жүжигчдийн энд хүрч чадахгүй гэж дүгнэсээр байлаа.
Түүнийг Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтын номд Бүх цаг үеийн түүхэн дэх хамгийн их шагнал хүртсэн эмэгтэй уран бүтээлч гэсэн төрөлд 2009 онд бүртгэжээ.
Тэрээр студийн 6 цомог, Зул сарын баярын нэг цомог, киноны сайундтрак бүхий гурван цомог худалдаанд гаргаж, тэдгээр нь очир эрдэнэ, мульти-платинум, платинум, алтан цомгийн гэрчилгээг хүртэж байжээ.
Хьюстоны дуулсан " " дууны клип сувгаар цацагдсанаас хойш олон орны хөгжмийн жагсаалтад тэргүүн эгнээнд бичигдэж, улмаар олон хар арьст эмэгтэй уран бүтээлчдийг араасаа дагуулсан юм.
Тус киноны албан ёсны дуу гэгдэх " " буюу "Чамайг үргэлжид хайрлана" дуу нь маш их борлуулалт ашиг олж чадсан, тус дуу багтсан цомог нь 1994 оны Гремммигийн наадмын жилийн шилдэг цомог төрөлд ялалт байгуулсан билээ.
Түүнийг нэр алдарт хүргэсэн Бие хамгаалагч киноны дараа 1995 онд Амьсгаа даран хүлээнэ, 1996 онд Номлогчийн эхнэр зэрэг киноны гол дүрийг бүтээсэн байна.
2010 оны нэгдүгээр сард " - " гэж тусгай цомогоо худалдаанд гаргасан нь өмнөх цомгууд шиг их амжилт дагуулаагүй ч шүтэн бишрэгчдийнх нь хувьд гайхалтай гэнэтийн бэлэг байлаа.
Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд дэлхийг тойрсон аялалн тоглолт хийгээгүй тэрээр 2010 онд дэлхийг тойрсон аялан тоглолт хийхээр болж, бэлтгэл ажилтаа оржээ.
Дэлхий дахиныг гайхшралд оруулж, айдаст автуулсан 9-р сарын 11-ний халдлагын үеэр тэрээр "АНУ-ын төрийн дуулал"-ыг өөрийн хувилбараар дуулж сингл байдлаар худалдаанд гаргасан нь зовлон туссан Америкийн ард түмэнд гайхалтай сэтгэлийн дэм болов.
Түүний дебют цомгийн хамгийн сүүлийн дуу болох " " хөгжмийн жагсаалтын бүх л төрлөөр шинэ амжилт тогтоон, жилийн эцсийн шилдэг дууны жагсаалтанд тэргүүлснээр энэ алдарыг хүртсэн анхны эмэгтэй уран бүтээлч болгосон билээ.
Тухайлбал Роллинг Стонес сэтгүүлд "Түүний хоолойн цар хүрээ зүйрлэшгүй юм" гэж байсан бол Виллаж Войс сэтгүүлд "Уитнигийн хоолой бусад дуучидтай харьцуулашгүй юм" гэж магтаж байсан юм.
Гэвч эд нартай гэр бүлийн харьцаа зохиогоогүй бөгөөд 1989 оны Сөүл Трейн хөгжмийн наадмын үеэр & дуучин Бобби Браунтай танилцаж, улмаар гэр бүл болсон билээ.
Холливуд Репортер сэтгүүлд "Телевизийн салбарын гутамшиг гэж үүнийг нэрлэнэ. Цагаа олоогүй хошигнол, хэтэрхий олон хэлэх хараалын үг, эв хавгүй хөдөлгөөн. Тэр эхнэрийнхээ нэр хүндийг унагаахаас өөр зүйл хийсэнгүй" гэж бичиж байсан удаатай.
Шүүмжлэгчдийн хараалыг идсэн энэ нэвтрүүлэг албан ёсоор цуцлагдах хүртлээ үзэгчдийнхээ тоогоор АНУ-даа тэргүүлж байсныг дурьдах нь зүйтэй болов уу.
Ямарсайндаа Вашингтон Пост сонин "Энэ хүүхэн бидний мэдэх сайн хоолойтой, гайхалтай дуучин эмэгтэй мөн үү. Түүнийг юу ингэтлээ сүйдэлж орхив оо" гэж шүүрс алдаж байхав.
1977 онд Хьюстон 14 настай байхдаа орон нутгийн шилдэг хамтлаг гэгдэх Майкл Загерын хамтлагтай тоглолтонд оролцож, тайзны арын дуучдын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан бол дараа жил нь буюу 1978 онд өөрийн шүтээн Чака Ханын хит сингл "' " дууны хоолойг хийж мөрөөдөлөө бага зэрэг биелүүлсэн юм.
Тус дайнд оролцсон АНУ-ын дайчид эх орондоо ирэх өдрийг тохиолдуулан Виржиниа мужийн Норфолк дахь Тэнгисийн цэргийн баазад Уитни Хьюстон ашгийн бус ямар ч тасалбаргүй "Баатруудаа тавтай морил" концертыг зохион байгуулсан нь хэвлэлээр дэгдээд байсан шуугианыг ор үндэсгүй алга болгосон юм.
Опра Уинфригийн шоунд оролцохдоо тэрээр ".Миний нөхөр байсан Бобби Браун анх надад марихуаныг санал болгож байлаа. Бид хамтдаа л татдаг байсан. Бие хамгаалагч кинонд тоглох үеэс л хар тамхи хэрэглэж эхэлсэн. Асар их хэмжээний ашиг орлого, оддын өвчин намайг сохолчихсон хэрэг. Бүр охиноо гэдсэнд байхад хүртэл хэрэглэж байсан. Би хар тамхигүйгээр өөрийгөө төсөөлөхөө болисон. Би өнгөрсөн хугацаанд өөрийгөө алдсаар байлаа." гэж ярьж байлаа.
Хэргийн мөрдөгчид түүнийг хар тамхи хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас ваннандаа живж нас барсан гэж тогтоосон бөгөөд зүрх нь ачааллаа дийлээгүй гэж оношложээ.
Түүний нас барсан тухай мэдээлэл хормын дотор дэлхийн өнцөг булан бүрт хүрч, 2012 оны Греммийн хөгжмийн наадмыг зохион байгуулах хороо тус наадмыг Уитни Хьюстоны гэгээн дурсгалд зориулахаар болсон юм.
Хьюстоны амьсгал хураасан өдөр буюу 2012 оны хоёрдугаар сарын 11-ний орой болсон Греммийн наадмын ёслолын ажиллагааны өмнөх үдэшлэг бүхэлдээ түүний дурсгалыг хүндэтгэж, түүний дуунуудыг эгшиглүүлсэн байна.
Тус үдэшлэгт оролцож байсан алдарт дуучин Тони Беннэт "Эхлээд Майкл Жексон, дараа нь Эми Уайнхаус, тэгээд гайхалтай Хьюстон. Бүгд тэнгэрийн оронд одчихлоо. Түүн шиг чадвартай дуучинтай би 80 хол наслахдаа таарч байсангүй" гэж дурссан байдаг.
Жилийн шилдэг дуу, шилдэг цомог гэсэн гол таван шагналын хоёр нь түүнийх болсон төдийгүй, Биллборд хөгжмийн наадмаас 11, Сөүл Трейн хөгжмийн наадмаас 3, Дэлхийн хөгжмийн наадмаас 5, Брит Мюзик наадмын зэрэг олон арван шагнал түүнийх болсон юм.
2011 онд тэрээр өөрийн муу зуршилаасаа салахын тулд олон янзын сэргээн засах хөтөлбөрт хамрагдаж, олон нийтийг мансууралх бодис, архинд донтолтоос хамгаалах үйлсэд гар бие оролцож байв.
1994 оны 10-р сард итгэмээргүй амжилттай байсан түүнийг Цагаан ордоноос хүндэтгэлийн зоогонд урьж, Өмнөд Африкийн ерөнхийлөгч Нелсон Манделатай уулзах боломжийг олгожээ.
2012 оны хоёрдугаар сарын 9-нд Уитни Хьюстон, Бренди, Моника нарын дуучин Клайв Дейвисийн хамтаар Греммийн наадын ёслолын ажиллагааны өмнөх үдэшлэгт оролцохоор Беверли Хиллс дэх Беверли Хилтон зочид буудалд оржээ.
Үдэшлэгт оролцож байсан өөр нэгэн од болох Шарон Осборн "Би үдэшлэгт оролцохоор иртэл маш том уй гашууд автчихлаа. Би түүнийг нас барсан гэдэгт итгэж өгөхгүй байна. Уг нь тэр ингэж төгсөх учиргүй байсан юм. Ямар нэгэн зүйл буруугаар эргэчихсэн байх" гэж дурсаж байжээ.
Алдарт дуучин Арета Франклин "Тэр үнэхээр итгэмээргүй хоолойн цар хүрээтэй, гайхалтай авьяастай нэгэн байсан. Би түүний хоолойг дахиж сонсох, зурагтаар түүнийг харж чадахгүй болсондоо итгэж өгөхгүй байна"
Алдрарт дуучин Долли Партон "Миний дууг надаас илүү дуулж, үзэгч, сонсогчдод хүргэсэнд би түүнд сэтгэл зүрхнийхээ гүнээс баярлаж явдаг. Би түүнийг үргэлж хайрласаар, санан дурссаар байх болно"
Алдарт хөтлөгч Опра Уинфри "Тэр миний уулзаж байсан хамгийн гайхалтай хүн. Бас их гэнэн цайлган нэгэн. Түүнийг буруу хүмүүс, буруу зүгт эргүүлээгүй бол тэр өдийд бидний дунд байх байлаа"
Үүнийг эсэргүүцэн Манж Чин улсын дарлалыг авч хаян Дундад Иргэн Улсыг байгуулсан Хятадууд өөрсдийгөө манж нарын өв залгамжлагч гэж үзэн хуучин Манж Чин улсын нутагт гарсан үндэстэнүүдийн тусгаар тогтнох эрмэлзэл бүхий эсэргүүцэл, тэмцлийг цэрэг, зэвсгийн хүчээр нухчин дарж хэлсэн.
Түүхийн ийм эгзэгтэй үед Богд хаан Монгол улс,баруун монголчуудыг Хятадын дарлалаас чөлөөлөх, өөрт сайн дураар нэгдсэн монголчуудыг нэгтгэж, хязгаар нутгаа батлан хамгаалах зорилгоор гурван замаар их цэрэг хөдөлгөв.
цэрэг хуралдуулж баруун хязгаарын байдлыг дахин хүндрүүлсэн учраас Монголын тал Магсаржавыг Улиастайгаар эргүүлэн Ховдын хязгаарт явуулж, Халх, Дөрвөд, Тагна Урианхай зэрэг олон аймаг хошуудаас 4000 цэргийг дайчлан татуулж
Ингэж Балт вангийн төлөвлөгөөг тасалдуулж чадсан боловч удалгүй 1913 оны зун дагаар орсон Хасагын санаа өөрчлөгдөн хятадын харъяа нутаг Алтайг давах, зарим нь оросын нутаг Хөшөө мод зэрэг газруудаар тус тус оргон зайлж яваад эргэн ирж, Дөрвөд, Урианхайн монголчуудыг тонон дээрэмдэж байжээ.
Ийм учраас Магсаржав мянгаад цэргийг авч Алтайн нурууны ар, өвөр тал, Сагсайн гол, Толбо нуур зэрэг газраар явж урвагчдын бүлгийг монгол нутгаас хөөн гаргаж, 1913 оны өвлийн эхэн сард Хөшөө модны орчимд гарсан будлиант байдлыг намдуулж тэндээ хоѐр сар илүү сууж оргосон хасагын асуудлын тухай яриа хэлэлцээрт оролцож байгаад буцаж Ховдын голд эргэж иржээ.
Богд хааны засгийн газар тэдгээр гадаад улс төрийн байдлыг үндэслэж, цэрэг ангиа 1912 онд баруун ба өмнө хил хязгаар, тухайлбал Ховд, Дарьганга, Егүзэрийн хийдэд, 1913 оны эхээр Дарьганга, Сөнөд, Улаанцавын чиглэл ба өвөр чуулганы бусад газар илгээсэн байна.
1912 оны сүүлчээр Батхаалга, Долон нуур, Халуун гол зэрэг хилийн ойролцоо хотуудад цэрэг байрлуулсан ба 1912 оны аравдугаар сарын 12-нд Шар сүм, Хөх хот, Хаалганы чиглэлд цэргийн отрядуудыг байрлуулсан байна.
мэдээ авсан хятадын цэргийн отряд 1912 онд Цагдуулт гэдэг газраас хөдөлж Цагаан түнхэд ирж өвөлжөөд, 1913 оны зун Монголын цэргийг бут цохих төлөвлөгөөтэй байжээ.
Энэ үед баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар хутагт, мөн хэргийг хавсран туслагчаар дэд зэрэг тайж Баяр (1913 оны арван нэгдүгээр сарын 12-ны Богдын зарлигаар улсад туслагч гүн болсон) ажиллаж байв.
Бусад хоѐр замын цэрэг нь тус тус Бао Чиндүн, Ү Юнжи-гээс Цагаан түнхийг хавчин дайрсны үр дүнд хятад улсын Ховдыг туслах цэрэг ангид ширүүн цохигдож, 300 гаруй цэрэг 500 гаруй агтаа хохируулсан хэцүү ялагдлаар төгсжээ.
Монголчуудын хүсэлтээр Оросын засгийн газар Монголд өөрийн байр суурийг бэхжүүлэхийн тулд Дээд Үд хотоос Их Хүрээгээр дамжуулан Ховд хүртэл хасаг цэргийн ангийг явуулж, мөн зун нь Бийскээс 3 000 хүнтэй явган цэрэг болон их бууны ангийг Ховдод ирүүлжээ.
Оросын дипломатуудын эсэргүүцэл, орос цэргийн зарим ангиудыг түгшүүртэй бүс болох Ховдын хязгаар, Нийслэл Хүрээнд оруулсан нь хятадын цэрэг Монголыг байлдан эзлэх хэмээсэн санаархалыг нь зогсоожээ.
Богд Хаант Монгол Улс байгуулагдаж зарлан тунхагласан явдалд Өвөр Монголын Зуу Үд, Зост, Жирэм, Шилийн гол, Улаанцав, Их зуу зэрэг 6 чуулган Хөх хотын Түмэдийн зүүн баруун гарын засаг Хар мөрний их мянган, Өөлдийн засаг, Алшаа, Ар хорчин, Или мөрний Цахар зүүн гар болон Тарвагатайн аймгийн хошууд талархан дагаж баясахаа илэрхийлж, Нийслэл хүрээнээс цэрэг илгээж, Өвөр Монголыг бүхэлд нь чөлөөлөхийг хүсэн гуйжээ.
Хөлөнбуйрын Барга, Өвөр зургаан чуулганы 49 хошууны 35 нь Монгол улсад нэгдсэнээс гадна Хөх нуурын 24 хошуу, Цахар 8 хошуу, Илийн гол болон Тарвагатайн 16 хошуу дагаар орж албан ёсоор нэгдэхээ илэрхийлсэн юм.
Богд хааны зарлигаар 1913 оны 7-р сард зүүн хязгаарын хэргийг захиран шийтгэх тусгай газар байгуулагдаж, Сайдаар нь Цэцэн хан аймагийн харьяат Егүзэр ачит зан бадарсан эрдэнэ мэргэн хамба Галсандашийг томилсон.
Орос –Хятадын хэлэлцээр хийж 1913 оны 11-р сарын 05-нд «Гадаад Монголын автономыг илтгэн гаргах бичиг» буюу 1913 оны "Орос-Хятадын Бээжингийн Тунхаг" хэмээх баримт бичиг гаргаж, түүнд Орос улсын тал Монгол дахь Хятадын эзэн эрхийг хүлээн зөвшөөрсөн бол Хятад улс Гадаад Монголыг автономит буюу өөртөө засах эрхтэй байхыг хүлээн зөвшөөрсөн юм.
Гурван замын байлдаан -Таван замын байлдааны үед Ховдын хязгаарыг хамгаалах Баруун Монгол буюу Шинжааныг хятадаас чөлөөлөх зорилгоор Богд хааны Засгийн газар Гурван замаар цэрэг хуваан оруулсан байна.
Хэдийгээр гаргууд нь нарыг тойрч эргэдэг гэсэн санаа олон удаа гарч байсан ч 17-р зуунд л Галилео Галилейн дуран авайн тусламжтайгаар хийсэн ажиглалтаар энэ санаа дэмжигдэх болсон байна.
Ажиглах багажууд сайжирснаар гаригууд нь дэлхийн адилаар налуу тэнлэг дээр эргэж, мөсөн туйл, улиралтай; сансрын эрин үе эхэлснээр сансрын хөлгүүдийн ачаар галт уул, хар салхи, тектоник, гидрологийн онцлогтойг одон орон судлаачид нээсэн байна.
2006 онд Олон Улсын Одон Орны Холбоо нарны аймаг дахь гаргуудын талаарх алба ёсны тогтоолыг гаргасан ч үүнийг ч гэсэн зарим эрдэмтэд хүлээн зөвшөөрөөгүй байна.
Гараг нь од буюу одны үлдэгдлийг тойрон эргэх, бөмбөрцөг хэлбэртэй байхад хүрэлцэхүйц татах хүчтэй, цөмийн нэгдэх урвал явагдахад хүрэлцэхгүй хэмжээтэй, өөрийн орчмын зайг жижиг биетүүдээс чөлөөлсөн, өөртэй нь харьцуулахуйц хэмжээний биет ойр орчимд нь оршихгүй байх одон орны биет юм.
Монгол улсад эрчим хүчний байнгын эх үүсвэрт холбогдоогүй байсан сүүлийн зургаан сумын тавыг нь (Өмнөговь аймгийн Гурвантэс, Ноён, Сэврэй, Дорноговь аймгийн Мандах, Хатанбулаг сум) эрчим хүчний эх үүсвэртэй болгосон.