polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Үнэт цаасны хороо үйл ажиллагаагаа явуулсан 12 жилийн хугацаанд үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламж дахь анхны мөнгөн хөрөнгийн гүйлгээ хийгдэж , Монголын хөрөнгийн биржид анх удаа “ТОП” индекс тооцож, үнэт цаасны хоёрдогч зах зээл нээгдэж , Засгийн газрын бонд анх удаа арилжигдаж , анхны хадгаламж зээлийн хоршоо , анхны банк бус санхүүгийн байгууллага байгуулагджээ.
Мөн 2000 онд гадаадын хөрөнгө оруулалттай анхны брокер дилерийн компани байгуулагдаж, 2001 онд компанийн бондын арилжаа анх удаа явагдаж, 2003 онд үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн байгууллага бий болов.
2005 оны 11 дүгээр сард Монгол Улсын Их хурлаас Санхүүгийн зохицуулах хорооны эрх зүйн байдлын тухай хууль, 2006 оны 45 дугаар тогтоолоор Санхүүгийн зохицуулах хорооны дүрмийг тус тус баталснаар Үнэт цаасны хорооны чиг үүргийг өргөтгөж, даатгал, бичил санхүүгийн салбарын хяналт, зохицуулалтыг хэрэгжүүлэх өөрчлөлт хийжээ.
Энэ өөрчлөлтийн хүрээнд “Монгол банк”-наас Банк бус санхүүгийн байгууллага, хадгаламж зээлийн хоршоодын үйл ажиллагаанд хяналт тавих газар, Улсын мэргэжлийн хяналтын газраас Даатгалын салбарын үйл ажиллагаанд хяналт тавих газрыг салган авч, татан буугдсан Үнэт цаасны хорооны орон тоо, цалингийн фондтой нэгтгэн Санхүүгийн зохицуулах хороог мөн оны нэгдүгээр сарын 25-нд байгуулснаар Монгол Улсад банкнаас бусад салбарын нэгдсэн хяналт зохицуулалтын байгууллага бий болов.
Санхүүгийн зохицуулах хороо - Монгол Улсын санхүүгийн зах зээлийн тогтвортой байдлыг хангах, санхүүгийн үйлчилгээг зохицуулах, холбогдох хууль тогтоомжийн биелэлтэд хяналт тавих, хөрөнгө оруулагч, үйлчлүүлэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах чиг үүрэг бүхий төрийн байгууллага юм.
Санхүүгийн зохицуулах хороог анх байгуулахдаа банкнаас бусад санхүүгийн салбарыг хариуцахаар хуульчилж, үүнд нь үнэт цаас, даатгал, бичил санхүүгийн салбарын зохицуулалт хамрагдаж байсан бол яваандаа зах зээлийн шинэ тутам харилцаанаас шалтгаалан хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас гаргах үйл ажиллагаа, Зээлийн батлан даалтын сангийн тухай хуульд заасан үйл ажиллагаа, Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хуульд заасан даатгалын үйл ажиллагаа, Хөдөө аж ахуйн биржийн үйл ажиллагаа зэрэг зохицуулалтын хүрээний шинэ үүргүүдийг хариуцах болжээ.
Энэ онуудад Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай, Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулиуд УИХ-аар батлагдсан бөгөөд СЗХ Олон улсын санхүүгийн хүртээмжийн нийгэмлэгт гишүүнээр элсэв.
Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулж буй банкнаас бусад хуулийн этгээд, иргэдийн гүйцэтгэж буй төлбөр тооцооны хяналтын асуудал СЗХ-ны зохицуулалтын хүрээнд хамрагдах боллоо.
Зээлийн батлан даалтын сангийн тухай, Хөрөнгө оруулалтын сангийн тухай, Хөдөө аж ахуйн гаралтай бараа, түүхий эдийн биржийн тухай, Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хууль тус тус батлагдав.
Бичил бизнесийг дэмжих хөтөлбөрийг ХЗХ-гоор дамжуулан хэрэгжүүлж, 11 тэрбум төгрөгийн зээлийг 101 ХЗХ, 2712 бизнесийн төсөлд олгожээ.
Аюулгүй байдалаа шалгахын тулд байнга Мэдээлийн аюулгүй байдалыг шалгах төхөөрөмжүүдээр шалган эрсдэлтэй эсвэл мэдээлэл аюулгүй байгаа эсэхээ харьцуулалт буюу анализ хийж байхыг зөвлөж байна.
Эрсдлийн эрэмбэ дээр тулгуурлан хүлээн зөвшөөрч болохгүй эрсдлүүдийг бууруулах цогц арга хэмжээ, тухайлбал төрөл бүрийн хяналт, зохион байгуулалтын арга хэмжээ, бодлого, журам, техник, технологийн хамгаалалт хэрэгжүүлнэ.
Аюулгүй байдлын бодлого боловсруулахад хамгйн түрүүнд ямар мэдээлэлтэй ямар үйлчилгээ үзүүлдэг, тэдгээрийн эрсдэл үзүүлэх нөлөөг тооцож үзэх шаардлагатай.
МАБ-ын 4н зарчим: Зөв мэдээллийг Зөв хүнд Зөв цагт Зөв хэлбэртэй хүргэж байх Мэдээллийн салбарт үндэсний аюулгүй байдлыг хамгаалах үүднээс төр, иргэн, хувийн хэвшлийн мэдээллийн
Улмаар хүнээс хамааралтай аюул, удирдлага, зохион байгуулалттай холбоотой эрсдлүүд нэмэгдсэн учир утга нь өргөсөж “Мэдээллийн Аюулгүй Байдал” хэмээн нэрлэсэн байна.
Мэдээллийн Аюулгүй Байдал мэдээллийн аюулгүй байдлыг хадгалан, мэдээллийн алдагдал, зөвшөөрөлгүй хуулбарлалтын эсрэг түүний хамгаалалтыг зохион байгуулах зорилгоор мэдээлийн үнэ цэнийг тодорхойлох төхөөрөмжүүдийг хэрэглэх нь орчин үед нэн чухал байна.
Бизнесийн нөлөөллийн талаар хэрэглэгчдэд ярилцлага зохион байгуулан мэдээллийн олдоц ховор, устгах, задлах, өөрчлөхөөс үүсч болзошгүй эрсдэлийг тодорхойлох .
Газрын мэдээллийн систем нь орон зайн мэдээлэлд тулгуурлан гарч ирсэн Газар зүйн мэдээллийн систем /ГЗМС/, зайнаас тандан судлал /ЗТС/, геодези, хэмжилт зураглалын техник, технологитой нягт уялдаатайгаар хөгжидөг.
ГЗМС-ийг орон зайн мэдээллийн өгөгдлийг боловсруулах технологи болгон ашиглах өргөн боломжтой бөгөөд газрын бүртгэл, газрын эрхийн бүртгэл голлосон татварын, эрх зүйн кадастрын хувьд өөрийн мэдээллийн парцелд суурилсан систем рүү хөрвүүлэх боломжтой байдаг.
Веб сайт нь ямар нэгэн тусгай серверийн програмуудыг суулгасан байнгын асаалттай компьютер дээр байрлах бөгөөд тухайн компьютер нь хаягтай байх ба түүнийг нь домэйн нэртэй холбосноор тухайн веб сайтыг үзэх боломжтой болдог.
Үүнийг ямар ч компьютер дээр тохируулан хийх боломжтой боловч найдвартай ажиллагаа, аюулгүй байдал, 24 цаг 365 хоног асаалттай байлгаж веб сайтдаа зочдоо хүлээж авч байхын тулд найдвартай ажиллагаа бүхий веб сервер хэрэгтэй байдаг.
Хэрэв та нар маягт бөглөх, өөрийн дуртай бизнесийн программыг холбох, эсвэл асар өргөн тархацтай сүлжээнд зурах гээд энэ бүгдийн алинд нь ч, КартоДБ нь байршлын мэдээллийг харуулдаг.
Дэвшилтэт хэрэглэгчид нь өгөгдлийг удирдахын тулд -г ашиглан вэб интерфайс-д хандах болон -д зохицсон зураг зүйн хэлийг ашиглан газрын зургийн загварт өөрчлөлт оруулах боломжтой.
КартоДБ нь вэб хөтчийн дэлгэцэн дээр вэб зураг зүйн хэрэгсэл болон газарзүйн мэдээллийн системээр хангах зориулалттай платформ үүлэн тоцоолол хийдэг програм хангамжийн үйлчилгээ юм.
Дараагийн бүрэлдэхүүн хэсэг нь Газрын зураг, энэ нь харилцагчдын хэрэгцээнд тулгуурлан шинэ тавцангуудыг бий болгодог динамик тавцангийн үйлчилгээг хөдөлгөдөг.
Өгөгдлийн сангийн сервер нь түүний үндсэн үүрэг, найдвартайгаар мэдээллийг хадгалах, шилдэг практикт тулгуурлах болон бусад програм аппликейшний хүсэлтээр сэргээх боломжтой үндсэн функц юм.
“Мөнгө зээлийн тогтолцооны онолын чиглэл, түүхэн сургамж”, Удирдлагын онол, практикийн асуудлууд, 4/06, хуудас 20-25, Удирдлагын Академийн сэтгүүл, Улаанбаатар, 2006.
“Санхүүгийн тогтолцооны хөгжил”, Зах зээл, хөдөөгийн хөгжлийн онол, арга зүй 1 , хуудас 24-29, ХААИС-ийн Эдийн засаг бизнесийн сургууль, Улаанбаатар, 2005.
“Монгол улсын санхүүгийн тэнцвэржүүлэлтийн өнөөгийн байдал”, Швейцарын хөгжлийн агентлаг, Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын хамтарсан “Төсвийн харилцаа ба тэнцвэржүүлэлт шилжүүлгийн систем” сэдэвт олон улсын семинар, Улаанбаатар, 2014.
“Улаанбаатар хотын төсвийн орлогын байдал, тулгамдсан асуудлууд”, Дэлхийн банк болон Нийслэлийн захиргааны хамтарсан Улаанбаатар хотын санхүүжилт сэдэвт семинар, Улаанбаатар, 2013.
“Монгол улсын төв ба орон нутгийн төсвийн харилцааг боловсронгуй болгоход тулгамдаж буй асуудлууд”, Төсвийн шинэчлэл, төвлөрөл сааруулах асуудал сэдэвт хэлэлцүүлэг, Улаанбаатар, 2010.
“Орон нутаг дах төсөв захирагчдийн эрхийн хэрэгжилтэд хийсэн судалгаа”, Төсвийн шинэчлэл: Төсөв захирагчийн эрхийн хэрэгжилт сэдэвт онол практикийн бага хурал, Улаанбаатар, 2007.
Тэрээр 1976 онд гэр бүлийн хамт ТЭУУҮЯ-ны шийдвэрээр “Эрдэнэт” үйлдвэрийн ерөнхий механикийн хэлтэст ахлах мэргэжилтнээр томилогдон ирж, үйлдвэрийн ашиглалтын өмнөх үеийн ҮЭ-ийн нэгдсэн хорооны даргын албыг хашиж байв.
1978 онд Эрдэнэт үйлдвэр ашиглалтанд орсноор тус үйлдвэрийн Засвар, механикийн заводын намын үүрийн нарийн бичгийн дарга, Ерөнхий инженерийн хөдөлмөр хамгаалал, аюулгүй ажиллагаа эрхэлсэн орлогч, Засварын үйлдвэр, техникийн хэлтсийн дарга зэрэг ажлыг 28 жил тасралтгүй гүйцэтгэж байв.
“Эрдэнэт” үйлдвэрт ажилласан хөдөлмөрийг өндрөөр үнэлж төр засгаас “Алтан гадас одон”, Ардын хувьсгалын ойн медалиуд, ЗХУ-ын “Хөдөлмөрийн алдар” медаль, бүх холбоотны ҮЭ болон “Ленины комсомол”-ын байгууллагын шагнал, Монголын ҮЭ, ХЗЭ-ийн хорооны шагналуудаар удаа дараа шагнагдаж байв.
Д.Лхагвадорж нь Булган аймгийн Хантай сумын Суурин овогт Сэрдамбын Санжаагийн гурав дахь охин С.Мягмартай гэр бүл болж 5 хүүхэд өсгөж хүмүүжүүлсэн.
С.Мягмар нь “Эрдэнэт” үйлдвэрийн химийн төв лабораторын химич, инженерээр хориод жил ажиллахдаа хэсгийн инженер, Шинжилгээний хэсгийн дарга, Химийн төв лабораторын дарга зэрэг албан тушаалыг хашиж байжээ.
1990-1995 онуудад ажил амьдралын гараагаа дулааны 4-р цахилгаан станцид цахилгааны инженер, 1997 оноос одоог хүртэл Удирдлагын академид багш, ахлах багш, Эдийн засгийн тэнхимийн эрхлэгч зэрэг ажлыг эрхэлж байна.
1990 оноос хойш маш олон өөрчлөлт, шинэчлэлийг хэрэгжүүлсэн ч нэгдмэл зорилгогүй, тухайн үеийн нэг л асуудлыг шийдэхэд чиглэдэг, өөрөөр хэлбэл “гал унтраах” маягийн бодлого байсны үр дагавар нь одоогийн систем.
Зах зээлийн эдийн засгийн төлөвлөлт хийхдээ иргэдийн саналыг асуух ёстой, мэргэжлийн байгуулагын судалгаанд үндэслэж урт, дунд, богино хугацааны төлөвлөлтийг уялдуулах хэрэгтэй байна.
Мөн Ангийн бүлгийн дарга байсан ба Ном унших, математикийн хичээлд маш их дур сонирхолтой ангийн тэргүүний сурагч, тоо, физикийн олимпиадуудад байнга амжилт үзүүлэн 1,2-р байранд шалгардаг байжээ.
Түүний аав Лхагвадорж нь Эрдэнэтийн анхдагчдийн нэг байсны адил Л.Ариунаа Эрдэнэт хотын 1-р арван жилийн анхдагч төгсөгчдийн нэг болж, дунд сургуулиа онц дүнтэй дүүргэсэн Эрдэнэт хотын унаган охин юм.
Л.Ариунаа “Эрдэнэт” хотын нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийг 1984 онд онц дүнтэй төгсөөд ОХУ-ын Уралын Холбооны их сургуулийг Цахилгааны инженер мэргэжлээр 1990 онд дүүргэсэн.
“Төрийн зарим чиг үүргийг төрийн бус байгууллага, хувийн хэвшилд шилжүүлэх нь”, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газар, Төрийн албаны зөвлөлийн захиалгат судалгааны тайлан, 2009.
Энэ нь 1963 оны Жигжидийн Мөнхбат аваргаас хойш 22-хон насандаа, 1999 оны Бат-Эрдэнэ аваргаас хойш дахин Хэнтий, Өмнөдэлгэрээс түрүү бөх тодорсон тохиолдол болжээ.
Тэрээр 2005 онд Нийслэлд ирэн 2007 оноос нэг аймаг, нэг сумын дархан аварга Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнийн байгуулсан «Аварга» дээд сургуульд Бүдээбазарын Адьяахүү начны удирдлаганд бөхийн эрдэмд суралцжээ.
Арь гэгээн Дамдинчогдон 15–р жарны хөх нохой жилийн намрын дунд сарын 15-нд Цогтой вангийн хошууны Ойгон нуурын өмнөд бие “Бугын толгой ”-д Хотгойдын хөх тайжийнхан овгийн ард Бадраагийн 3–р хүү болон мэндэлжээ.
Чанрав нь эцэг, эхээсээ 13–уулаа өнөр өтгөн айлд өсөж хүмүүжсэн бөгөөд 5 наснаасаа эхлэн урьд төрлийн үүх, түүх, эрдмийн ид шидийг үзүүлж эхэлсэнд Хатавчийн хүрээний хамба лам, чойрын гүн ухаанд нэвтэрхий мэргэшсэн Жамсранжавын анхаарлыг татаж хүүг 7 нас хүрмэгц өөрийн хүрээнд шавилан суулгаж улмаар Монголын төр шашны тэргүүн 8–р богд Живзундамбад уламжилснаар Манжийн хаанд гэгээний нэрийг өргөхөд 1882 онд Арь гэгээний 5 дахь дүрд өргөмжлөн Дамдинчогдон хэмээх сахилын нэр хайрлан, мөн оны намрын дунд сарын 15–нд Яруугийн хүрээнд гэгээний сэнтийд залжээ.
1890 онд Арь гэгээнд 8–р богд Живзундамбаас Номч мэргэн цол хайрлаж, түүнийг манжийн хааны зарлигаар 500 тариачин, Түмэд, Сүрэн гүн, Мянгад богд хошууг харьяалуулж Сүрэн гүний хошуунд Ховхорын хүрээнд 18 настайд нь залан суулгасан байна.
Арь гэгээн Дамдинчогдон нь баруун Монголын ард түмэнд хүндлэгдэн шүтэгдсэн гэгээн байсан төдийгүй Монголын төр, шашин, цэргийн нэрт зүтгэлтнүүд болох Хатанбаатар Магсаржав, Манлайбаатар Дамдинсүрэн, Жалханз хутагт, Дилов хутагт Жамсранжав нартай ойр дотно нөхөрлөж 1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн, 1921 оны Үндэсний ардчилсан хувьсгалыг дэмжин хөрөнгө хүч хайрлахгүй тусалж явсан монгол улсынхаа төлөө гэсэн цохилох зүрхтэй халуун эх оронч хүн байжээ.
Бадраагийн Чанрав буюу Арь гэгээн Дамдинчогдон (* 1872 оны есдүгээр сарын 10-нд Засаг хан аймгийн Цогтой вангийн хошуу буюу одоогийн Завхан аймгийн Түдэвтэй суманд; † 1931 онд)
Өнө эртний түүх, үндэсний уламжлал, өнөө цагийн амьдралаас урган гарах үзэл бодлын дундаас төрсөн уран бүтээлийнх нь баатрууд зураач ард түмнээрээ бахархаж явсны тод илрэл болжээ.
Ж.Болдын бүтээлүүд нарийн бодож боловсруулсан зохиомж, амьд хөдөлгөөн, уран дүрслэл, маш оновчтой, хурц тод хэллэг, гүн утга агуулга, төгс гүйцэтгэл зэргээрээ ялгардаг.
Ж.Болд зураасан зургийн янз бүрийн бүтээх аргыг чадварлаг эзэмшсэн ч жинхэнэ эр хүний гэж хэлж болохоор төмөр барын хүнд хэцүү арга ажиллагаануудад (акватинта, меццо-тинто, хуурай зүй, лавис, зөөлөн лак гэх мэт) дэндүү дурлаж, шунаж бүтээж байсныг олон тооны барууд нь гэрчилнэ.
Эдгээр онцлогуудаар нь Ж.Болдын Монголын урлагт оруулсан хувь нэмрийг зураасан зургийн суут авъяастан германы Альбрехт Дюрер , испанийн Франсиско Гойя францын Оноре Домье нарын дэлхийн урлагийн түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэгтэй зүйрлэж болно.
Учир нь тэдгээрт амьдралын мөн чанарыг таних, хүний хувь тавиланг тайлбарлахыг эрхэмлэсэн байдгаас хамгийн аз жаргалтайгаас эхлээд хамгийн зовлонтой хүмүүс ч бий.
Тиймээс ч хүн бүхний төсөөлж чаддаггүй олон зүйлийг дүрсэлж, энэ бүхнээ зураасан зургийн уран сайхны илэрхийллийн нарийн түвэгтэй зураас, толбо, цэгүүдээр гайхамшигтай мэргэн үзүүлж байлаа.
Зохиомжийг дүүртэл зогссон бөхчүүдийн өвөрмөц онцлог шинжийг өргөн шанаа, жартгар нүд, зангирсан булчин, хүчтэй зогсолт, аархаг төрх гээд л янз бүрийн байдлаас нь ажиглаж болно.
“Жинтүүтэй бүсгүй” , “Үсээ санаж буй нь”, “Бүсгүй”, “Цэцгэн бороо” , “Янлинхуар” , “Зүлэг” , “Янжууртай бүсгүй” , “Шанзчин” зургуудын дүрүүд бүгд залуу эмэгтэй бөгөөд төмөр, хулдаас, модон баруудын өвөрмөц арга ажиллагаагаар тэдний үзэсгэлэнт зүс царай, бие бялдрын уян зөөлөн байдлыг гайхалтай чадварлаг дамжуулсан байна.
1978 онд Дүрслэх урлагийн дунд сургууль, 1996 онд Дүрслэх урлагийн дээд сургуулийг тус тус дүүргэж, зураасан зургийн мэргэжил эзэмшсэн тэрбээр 1980-аад оны эхээр уран бүтээлийнхээ гарааг эхэлжээ.
Ж.Болд зураасан зургийн янз бүрийн арга ажиллагаагаар бүтээсэн олон арван дардас зураг нь үзэгч түмэндээ өндөр үнэлэгдэн, монголын урлагт хүндтэй байрыг эзэлсэн билээ.
Хоёр эгнээт арвайг Английн уламжлалт эйл маягийн болон Германы уламжлалт шар айргийг үйлдвэрлэхэд ашигладаг бол, зургаан эгнээт арвайг Америкийн лагер стилийн шар айрагт, ялангуяа эрдэнэ шиш, тутрага зэрэг нэмэлтүүдийг хэрэглэх тохиолдолд өргөн ашигладаг.
Хойшоо умард өргөргийн 68-700, урагшаа экваторийн бүсэд хүрч байгаа бол далайн төвшинөөс дээшээ ихээхэн өгсөж, улаан буудай, хошуу будаа оршиж үл чадах өндөрлөг өөд өгсжээ.
Эгэл арвай нь коффеиний хүчил ба р-кумариний хүчил зэрэг фенолыг, ферулын хүчил, 8,5'-диферулын хүчил, флавиноидууд болох катехин-7-О-глюкоз сапонарин, катехин, процианидин В3, процианидин В2, проделфинидин В3, алкалоид болох хорденинийг агуулдаг.
Арвайн боловсорч гүйцсэн үр нь 15,8 хүртэл хувь уураг, 76 хүртэл хувь нүүрс ус, 3—5 хувь өөх тос, 9,6 хүртэл хувь эслэг, ферментүүд, В, , Е, А-ийн төрлийн витаминуудыг агуулдаг.
Монгол орон хувьсгалын босгон дээр хэмээх энэхүү ном нь Монсудар хэвлэлийн газараас эрхлэн гаргаж буй Монголоор бэдэрсэн гадныхан цувралын нэгэн боть бөгөөд уг номонд 1919-1920 онд Монголд ажиллаж нийтдээ 3000 орчим километр замыг туулсан Хоршоодын төв холбооны Эрхүүгийн конторын багийнханы цуглуулсан мэдээллүүд багтсан байдаг.
Үүнээс гадна Монголын нийгэм эдийн засаг, байгаль цаг уур, мал аж ахуйн талаар урьд өмнө нь хэвлэгдэн гарсан бүтээлүүдийг нэгтгэн дүгнэж улмаар анх удаа Монголын хүн ам болон малын тоог статистик аргаар боловсруулан гаргасан мэдээлэл багтсан.
Энэ бүлэг урьд өмнө хэвлэгдэн гарч байсан номнуудаас ялгарах гол онцлог нь бөгөөд энд Монголын малын тоо толгой, айл өрхийн төсөв зэргийг нарийвчлан гаргасан байдаг.
Мөн уг бүлгээс та Монголын зам тээвэр, харилцаа холбооны байдал, мөнгөн тэмдэгт, худалдаа наймаа, аж үйлдвэр байгаа эсэх, газар тариалан хаагуур хаагуур голчлон эрхлэдэг, улсын төсөв ямар хэмжээтэй байв, юунаас улсын орлого голчлон төвлөрч байв зэрэг сонирхолтой мэдээллийг олж үзнэ.
Уг бүлэгт Монголын нийт хүн амын тоо, нийгмийн анги давхраа, монголчуудын бие махбод, оюун санааны тухай хийгээд монголчуудын аж ахуй, аж ахуйтай холбоотой дадал хэвшлүүд, Монгол дахь орос, хятад худалдаачид, Монголын хот суурин ба тал нутгийн тухай, Монгол дахь түүх, археологийн дурсгалууд гэх мэтчилэн маш олон сэдвийг гярхай ажиглан, нарийн тоочин өгүүлсэн байдаг.
Улс төрийн байдлыг тухай өгүүлэх уг бүлэгт Манжийн эсрэг хөдөлгөөнөөс эхлээд, Монголын хууль цааз, монголчуудын шашин шүтлэгийн байдал гэх мэт олон сэдвийг багтаасан байдаг.
Тэрбээр 1976 оноос орчуулгын ажил эхэлж, “Тооска” дуурь, Патрик Ховартын “Хүннүгийн хаан Аттилагийн үнэн түүх”, италийн нэрт зохиолч Алберто Моравиагийн “Ромын өгүүллэгүүд” зэрэг олон өгүүллэг, найраглал, шүлгийг итали хэлнээс, зөвлөлтийн зохиолч М.Задорновын хошин өгүүллэгүүд, Ф.Бокарев, М.Петров нарын шүлэг найраглалуудыг орос хэлнээс орчуулж, уншигчдын хүртээл болгосон байна.
Мөн худам монгол бичгээс “Чингис хааны товчоон” /2 боть/, “Амьдралын цэцэгс” зэрэг ном, монголын ёс заншил, уламжлалын тухай олон тооны өгүүллүүдийг кирил бичигт хөрвүүлсэн нь уншигчдын талархлыг хүлээжээ.
Худам монгол бичгээс “Чингис хааны товчоон” /2 боть/, “Амьдралын цэцэгс” зэрэг ном, Монголын ёс заншил, уламжлалын тухай олон тооны өгүүллүүдийг кирилл бичигт хөрвүүлсний дээр Монголын уран бүтээлчдийн тоглолт, үзэсгэлэнг гадаад улсуудад гаргах, Монголын дуурийн дуучдыг Итали Улсад сургах, дадлагажуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан соёлын зүтгэлтэн байсан юм.
Нордов дайчин овогт Чулууны Батжаргал ( 1946 оны 10 дугаар сарын 15-нд Монгол Улсын Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын Хадан-Ус хэмээх газар төрсөн- 2021 оны 11-р сарын 15-нд нас барсан) Монгол улсын Төрийн ёслолын албаны анхны дарга асан, Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин.
Төмөр замын хөдөлгөөн нь зөвхөн тухайн тээврийн хэрэгсэлд зориулагдсан тусгай төмөр замтай тээврийн хэрэгсэл буюу тээвэрлэгч төхөөрөмжийг хэлэх бөгөөд энэ нь зам тээврийн дэд бүтцийн чухал ач холбогдолтой салбарын нэг юм.
Энэ төрлийн тээврийн хэрэгслийн зам нь хоёр эгнээ бүхий төмөр зам эсвэл соронзон орны нөлөөгөөр дээр эсвэл доод байрлалтайгаар хөвүүлэх төмөр зам, агаарын дүүжин замтай болон мөн төмөр замгүй дээрээ байрлалтай цахилгаан дамжуулах шугамаас хамаарах замууд байдаг.
Зарим нэг цөөн тохиолдолд резин дугуйтай (жишээлбэл Парисын зарим нэг метро болон Майны Франкфуртын нисэх онгоцны буудлын дотоод зорчигч тээвэр) байх ба зам нь бетон хучилттай байдаг.
Төмөр замыг царигийн өргөнөөр нь хэвийн өргөнтэй нарийн царигийн болон өргөн царигт (жишээ нь: Монгол Улс, Оросын Холбооны Улс, Беларусь гэх мэт улсад 1520 мм, харин Испани, Португал зэрэг улсад 1668 мм өргөнтэй) гэж ялгана.
Билгийн тооллын жарны "галзууруулагч" хэмээх модон хонь жилийн сар шинийн баярт зориулсан "Бөхийн баяр" цуврал таван барилдааны нэг аймаг цэргийн цолтой бөхчүүдийн барилдаан өнөөдөр /2015-02-15/ Монгол бөхийн өргөөнд боллоо.
Аймгийн арслан 76, а.заан 23, а.харцага 32, а.начин 87, сумын шилдэг заан 38 барилдсан бөгөөд барилдаанд Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын харьяат Жавхлант дэвжээ, Энгүй тал компаний бөх аймгийн хурц арслан Ш.
8сарын 30нд -ийн соло дуу "' " -ны хамт гарж , 9сарын 10нд хамтлагийн 2014 /: болох Япон дах промошн эхэлсэн ба 9сарын 11нд анх удаа Японд соло тоглолтоо эхлүүлж , 10сарын 11нд Токиод аялан тоглолтоо амжилттай дуусгасан.
Хамтлагаас гол хоолой гарсаны дараагаар хүмүүсийн дундах хүлээлт улам ихсэн гол хоолойгүй хамтлагийн шинэ дуу ямар байх тухай ихээхэн хүлээлт үүсээд байсан ба үүнтэй зэрэгцэн тэдний эргэн ирэлт хийх мэдээлэл цацагдсан юм.
Фэнүүдийн хувьд нэг жил 2сарын дараах иргэн ирэлт нь ихээхэн ач холбогдолтой байсан ба 4р сарын 4ны өдрийн 4н цагт 444 гэсэн тоог агуулан ' ' '' хэмээх хоёр дуутайгаар эргэн ирсэн билээ.
Хоёр дууг хамтлагийн ахлагч зохиосон ба хэмээх дуу нь өмнөх гишүүд -д зориулагдсан хэмээн мэдээлэлжээ мөн тэд шинээр эхлэхээ бэлэгдэн реппэр -с бусад нь нэрээ өөрчлөн гарч ирсэн.
Дэбютээс хойш хэд хэд драманд тоголсон ба тэндээс " " гэх вэб драманд шол дүр бүтээсэн ба мөн 2016 онд хамтлагийн ахлагч гишүүн Ёоонтэй хамтран тоголсон " " гэх вэб драма юм.
2016 онд хамтлагаас гарч өөрийн бие даасан амьд хөгжмийн хамтлагийг байгуулж " " хэмээх агентлагийг албан ёсоор 2017 оны 3р сарын 30нд байгуулж хамтлагтаа хэмээх нэр өгчээ.
болон тэдний өрсөлдөгч нар аль аль нь -ын бэлтгэгчид байсан ба -ийн дебютээс хойш найман жилийн дараах анхны дэбютээ хийх -ын эрэгтэй хамтлагт орохын тулд бие биенийхээ эсрэг өрсөлдөж байсан юм.
Тус хамтлаг анх таван гишүүнтэйгээр үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн ба 2016 оны 11р сарын 25ны өдөр эрүүл мэндийн шалтгаанаас болон хамтлагаас гарсанаар үйл ажилгаагаа дөрвөн гишүүнтэйгээр үргэлүүлж байна.
2012онд - 1 реалити дууны шоунд оролцож байсан ба дөрөвдүгээр байранд орж, түүний рэп чадвараас гадна бүжиг дэглэх чадвар нь ихэд үнэлэгдэж 5сарын 16нд -тай гарын үсэг зурсан гэж мэдэгдсэн байна.
Тайчууд нарыг мөрдөн хөөх үйл ажиллагаа зохион байгуулсан; Рашид ад-Дины хэлснээр Сорхон шарын хүү Чулуун энэ үеэр тайчуудын удирдагч Таргудай Хирилтугийг жадаар нэвт хатгаж алжээ.
Эрэл хайгуул хийж байсан хүмүүс Тэмүжиний нуугдсан хонины ноосыг ялгаж эхлэхэд Сорхон шар тэднийг эрлээ зогсоохыг хүсэн дахин ятгаж ийм халуунд ноосон дор суух боломжгүй гэж тайлбарлав.
Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдсаныг зарлан тунхагласан 1206 оны бүх Монголын хуралдай дээр Чингис хаанаас мянгатын ноёны албан тушаал олгосон ерэн таван хүний тоонд Сорхон шар орсон.
Хожим нь Сорхон шар болон түүний хөвгүүдэд өөрсдийнх нь гавьяаны төлөөх талархал болгон дайн тулаан юм уу ан гөрөөнөөс олсон бүх олзоо өөрсдөө хэрэглэх зөвшөөрөл өгсөн байна.
Сорхон шар (бас Сорган-Шира, Соркан-Ширэ, Сорган-Ширай, Торган Шира, Шорканшира гэх мэтээр бичсэн нь бий) - Чингис хааны хамгийн ойрын хамтран зүтгэгчид болох есөн нөхрийн нэг, сүлдүс овгийн мянгатын ноён, монголын хаанд алба хаахаасаа өмнө тайчуудын удирдагчдын нэг Тодойн Гиртэгийн доорх хөлсний зарц барлаг байсан.
Чулууны үр удам Чобаныхны угсаа залгамжлалыг үндэслэж, төлөөлөгчид нь Хүлэгүгийн улсад өндөр албан тушаал хашиж, улмаар Ираны Азербайжаны нутаг дэвсгэр дээр өөрсдийн улсыг байгуулжээ.
Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын харьяат үлэмж бадрах, өнөд баясгалант, манлайн дээд, олныг баясуулагч, манлайн баясгалант, түмнээс төгөлдөр , хотлоор баясуулагч, бүхнээ дуурсгалт, үнэхээр бишрэлт, харитгүй үзэсгэлэнт далай, даян, дархан аварга БАДМААНЯМБУУГИЙН БАТ-ЭРДЭНЭ
Хэнтий аймгийн Баянхутаг сумын харьяат улам нэмэх, манлайн баясгалант, шаламгай идэр, тонж гарамгай, бардан түрэмгий, халх даяар маш гайхамшигт, бас баярлах улсын аварга ГАНЖУУРЖАВЫН САМДАН
Бертильоноос бүр өмнө Эртний Энэтхэгт тусгай жагсаалтын дагуу боолчуудын бие эрхтнийг хэмжиж тодорхойлдог, боолчууд оргож боссон тохиололд түүнийгээ ашиглаж таньдаг байсан бололтой.
Энэхүү аргыг Кулай-пулай гэж нэрлэх бөгөөд “кулай” гэдэг нь тодорхойлон бичих, пулай нь “товчхон” гэсэн утгатай, өөрөөр хэлбэл “Товч тодорхойлолт” гэсэн утгатай бүртгэл байжээ.
Бертильоны 1879 оны 3 сарын 25-нд Парисын цагдаагийн нэгдүгээр товчоонд бичээчийн ажлаа хүлээн авснаас хойш баривчлагдсан хүмүүсийн чих, хамар, чац, толгойн өндөр, өргөн, гар, хуруу, тавхайн уртыг хэмжээд хооронд нь харьцуулахад биеийн зарим хэсгийн хэмжээ хоорондоо тохирох боловч биеийн 4-5 хэсгийн хэмжээ хэзээ ч адил байдаггүй гэсэн итгэл үнэмшилтэй болов.
Хэдийгээр энэхүү судалгаагаа цагдаагийн ажилд даруй нэвтрүүлж болох байсан ч гэсэн түүний ажилд дарга нь үнэмшээгүй учраас цагдаагийн шинэ дарга томилогдтол 10 жил хүлээх шаардлага тулгарсан юм.
Берьтильон түүний биеийн хэсгүүдийг хэмжиж бүртгэлийн картын сандаа шүүгээд “Та арванхоёрдугаар сарын 15-нд хулгайн хэргээр баривчлагдаж байсан Мартин гэгч байна” гэхэд хоригдол ”сайн байна, сайн байна, тэр чинь би байсан юм” гэж хашхирсан гэдэг.
ЦСГ-ын Гүйцэтгэх хэлтсийн орон тоог 1944 онд 36 болгон баталсан бөгөөд Дөрөвдүгээр тасаг нь 9 албан хаагчийн орон тоо бүхий шинжлэн магадлах чиг үүрэг бүхий тасаг байв.
Энэхүү тасгийг олноо өргөгдсөний 34 дүгээр он буюу 1944 оны 1 дүгээр сарын 12-ны өдрийн ДЯЯ-ны сайдын 14 тоот тушаалаар байгуулж, даргаар нь ЗХУ-д явж сэргийлэхийн тусгай сургууль төгсөж ирсэн Доригийн Адилбишийг томилон цагдан сэргийлэх бага лейтенант цол шагнасан байна.
Д.Адилбиш урд жил нь буюу 1943 онд ЗХУ-ын Новосибирск хотоос мэргэжилтэн багш урьж зохион байгуулсан нохой хөтлөгчийн нь курст төгссөн анхны төгсөгчдийн нэг юм.
Шинжлэн магадлах техникийн тасагт тасгийн даргаас гадна нийт 8 орон тоо баталсан нь хээ шинжлэгч бөгөөд зурагчин, тоо бүртгэлийн жинхэнэ төлөөлөгч, нохой сургагч, нохой хөтлөгч, ахлах нохой хөтлөгч, нохой цэвэрлэгч бөгөөд тэжээгчийн орон тоо байв.