polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Монголын орчин цагийн хөгжмийн тулгын чулууг тавилцаж ард түмнийхээ урлан ургуулах их авьяас билгээр бүтсэн олон зууны хөгжмийн хөгжлийн уламжлалыг өрнө дахины соёл иргэншлийн гол ололт болсон "сонгомол" хөгжмийн дэвшилтэй холбож манай хөгжмийн урлагийг шинэ түвшинд авч ирсэн шинэчлэгчдийн нэг нь хөгжмийн зохиолч Сэмбийн Гончигсумлаа билээ.
Жишээ нь: 23 нэмэхэд өндөр температурт тогтвортой, өндөр идэвхитэй гадаргуутай болдог бол К2О ба хувийн идэвхийг нэмэгдүүлж, харин хувийн гадаргууг бууруулдаг.
Хөнгөн цагааны исэл нь аммиакийг катализаторын гадаргууд шингээх талтай байдаг бол калийн исэл эсрэгээр катализаторын гадаргуу дээрх аммиакийг зайлуулах нөлөөг үзүүлдэг.
Үйлдвэрлэлд 23, 2, гурваар эсвэл 23, 2, , 2 дөрвөөр идэвхижүүлсэн төмрийн катализаторыг ашигладаг ба сүүлийнх нь катализаторын хоронд илүү тогтвортой байдаг ч цэвэр азот-устөрөгчийн холимогоор ажиллах үед өмнөхөөс идэвхи багатай байдаг.
Энэ нутгийн зон олны голлох шүтээн, хол ойрын зочин гийчдийн нүдийг хужирлаж, мэлмийг баясгадаг хамгийн гол үзвэр бол Ээж хайрхан уулын алдарт есөн тогоо юм.
Түүхийн ухааны доктор Д. Очирбат гуай удаан хугацааны турш сурвалжилсаны эцэст Хоовог сайрын торгууд гаралтай Равдан гэгч хүн 1923 оноос эхлэн нэлээн хэдэн жил амьдарч байсныг тогтоожээ.
Ээж хайрхан уул нь Говь-Алтай аймгийн Цогт, Алтай, Цээл сумдын заагт Монгол Алтайн нуруу ба Говь Алтайн нуруу хооронд оршдог далайн түвшнээс дээш өргөгдсөн, Улаанбаатараас 1120 км зайд байх уул юм.
Берлускони дасгалжуулагчийн гараагаа эхэлж байсан Арриго Саччи, Голландын гурван тоглогч Марко ман Бастен, Франк Райкаард, Рүүд Гүүлит нар мөн Италийн одууд болох Роберто Донадони, Карло Анчелотти, Жиованни Галли нарыг худалдан авснаар толгой эргэм ялалтын жилүүдийг дахин эхлүүлсэн юм.
Тухайн үеийн гарааны бүрэлдэхүүнд: Жиованни Галли, Мауро Тассоти, Алессандро Костакурта, Франко Бареси, Паоло Малдини, Ангело Коломбо, Франк Райкаард, Карло Анчелотти, Роберто Донадони, Рүүд Гүүлит, Марко ван Бастен нар байлаа.
Ялагдашгүй багын арын хамгаалалтыг хөл бөмбөгийн түүхэн дэх хамгийн агуу хослол болсон Ф.Бареси, А.Костакурта, П.Малдини нар, хагас хамгаалалтыг Марсел Десайлли, Роберто Донадони нар, Д.Савичевич, З.Бобан, Д.Массаро нар довтолгооны хэсгийг бүрдүүлж байв.
1996 оны гарааны бүрэлдэхүүнд : Себастиано Росси, Кристиан Пануччи, Алессандро Костакурта, Франко Бареси, Паоло Малдини, Роберто Донадони, Деметрио Албертини, Марсел Десайлли, Звонимир Бобан, Жеорж Вий, Роберто Бажжио нар байв.
Фабио Капеллог явсаны дараа Оскар Вашингтон Табарезийг дасгалжуулагчаар сонгосон боловч эхний тоглолтууддаа хожигдсон учир халан Арриго Саччиг буцаан авчирч Ибрахим Ба, К.Дугарри, Эдгар Давидс нарыг худалдан авсан боловч 11 байранд оров.
Гарааны бүрэлдэхүүнд: К.Аббиати, Л.Сала, А.Костакурта, П.Малдини, Т.Хелвег, Д.Албертини, М.Амбросини, З.Бобан, Андрес, Ж.Вий, Оливер Биерхоф нар байв.
Депортиво Алвесаас Хави Морено, Космин Контра, Динамо Киевээс Каладзе, Фиорентинагаас Рью Кошта, Ювентусаас Инзаги, Хеллас Веронагаас Мартин Лаурсен, Галатсрайгаас Юмит Давал, Интер Миланаас Андреа Пирло нарыг худалдан авч дасгалжуулагчаар Фатих Теримыг томилжээ.
Шведийн алдарт гурвал Гре-Но-Ли нэрээрээ алдарт Гуннар Грин, Гуннар Нордаль, Нилс Лэйдхолм болон Лорензо Буффон, Чезар Малдини, Карло Анноваззи нараас бүрдсэн баг нь хөл бөмбөгийн түүхэнд буюу “Аугаа Милан” нэрээр үлдсэн билээ.
Эхний үед 3-0-оор Ливерпүүлд ямарч боломж олголгүй тэргүүлж эхэлсэн боловч хоёрдугаар үед 6 минутад 3 гоол алдан тэнцэж улмаар торгуулийн цохилтоор хожигдов.
Серие А-д хоёрдугаар байр, Аваргуудын лигд 2-р байр, Италын цом хожсоныг дүгнэж үзвэл гайхалтай улирал өнгөрсөн боловч Ювентус Серие А-гийн аварга, Ливерпүүл Европын аварга болсон юм.
Гэвч энэ бүхэн авилгалын хэргээс үүдэн ямар ч хэрэггүй болон авсан нийт онооноосоо 30 оноо хасуулан гуравдугаар байр, дараа жил нь 8 хасах оноотой эхлэх торгуул хүртсэн бол түрүүлсэн Ювентус доод лигрүү унасан юм.
Аваргуудын лигд хэдий амжилттай тоглон Байерн Мюнхен, Лионыг хожин хагас шигшээд хүрсэн ч тэр жилийн аварга Барселонад хоёр тоглолтын нийлбэр 1-0-оор хожигдсон юм.
АС Милан болон Интер Милан багууд хамтран эзэмшдэг ба АС Милан клуб талбайн эзэн багаар тоглоход Сан Сиро 1947оноос эхлэн Интер Милан клуб эзэн багаар тоглоход хэмээн нэрлэдэг.1926оны 9сарын 19нд болсон нээлтийн нөхөрсөг тоглолтод Инер Милан багтай хийж 6-3 харьцаатай хожигдол хүлээж түүний дараа 1926 оны 09сарын 26нд анхны лигийн тоглолтоо клубтэй хийж 2-1 харьцаатай ялагдал хүлээжээ.
Хоёр дахь тоглолт Сан Сирод болсон ба Милан эхний үед төгс тоглолт үзүүлэн Кака, Сийдорф нар нэг нэг гоол хийн тэргүүлж эхэлсэн ба хоёрдугаар хагасд Жилардино нэг гоол хийн 3-0 харьцаатайгаар дэлхийн хамгийн шилдэг довтолгоотой хэмээн яригдаж байсан Манчестер Юнайтедыг элэглэсэн юм.
Алфред Эдвардс, Херберт Киплин нар 1899 оны 12-р сарын 16-ны өдөр АС Милан буюу Хөлбөмбөгийн Холбоо Миланыг “Хөл бөмбөг, Крикетын клуб Милан” нэртэйгээр анх байгуулсан юм.
Европын аваргуудын лигийн долоон удаагийн аварга , мөн ч дөрвөн удаагийн аман хүзүү , Европын цомтой багуудын хошой цомын эзэн , Италийн арван найман удаагийн аварга , Италийн цомын таван удаагийн эзэн, Итали улсын Милан хотын хөлбөмбөгийн баг.
Энэ баярыг тэд тэмдэглэхдээ ихэвчлэн гэр бүлээрээ аялал зугаалага хийж, томоохон парад жагсаалд оролцон, ингэхдээ хүмүүсийн хувцас, талбайн гоёл чимэглэл зэрэг нь Америк улсын төрийн далбааны өнгө болох улаан, цагаан, цэнхэр өнгө голлоно.
Сонирхуулан хэлэхэд Тусгаар тогтнолын тунхаглалд гарын үсэг зурсан Жон Адамс, Томас Жефферсон нар АНУ-ын ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан бөгөөд Тусгаар тогтнолын 50 жилийн ойгоор буюу 1826 оны 7 сарын 4-ний өдөр нэгэн зэрэг нас барсан байна.
1776 оны 6 сард Виржиниагийн Ричард Хэнри Лигийн танилцуулсан тусгаар тогтнолын тогтоолыг Эх газрын Конгресс зөвшөөрөхөөр санал хураах үед 13 колони орон 1776 оны 7 сарын 2-ны өдөр Их Британийн Нэгдсэн Вант улсаас хууль ёсны дагуу тусгаарлагдсан.
Санал хураалтын дараа Конгресс өөрсдийн анхаарлыг Тусгаар тогтнолын тунхаглалд хандуулсан бөгөөд удаан мэтгэлцэж ярилцсаны эцэст 7 сарын 4-ний өдөр хүлээн зөвшөөрчээ.
Тусгаар тогтнолын өдрөөр том хэмжээний салют буудуулж, парад жагсан, аялал зугаалга, концерт, бэйсболын тоглолт, гэр бүлийн уулзалтууд, улс төрийн илтгэлүүд зэрэг, хувийн болон улсын түвшинд олон арга хэмжээ зохион байгуулагддаг.
НҮБ-ын Мянганы хөтөлбөр, НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөр, Ногоон дэлхийн төлөө босож, бодит арга хэмжээ авах зорилтот аян өрнүүлж, дэлхийн дулааралыг бууруулж, байгаль орчноо хамгаалахад туслах үүднээс дэлхийн хэмжээнд 100 сая мод тарих зорилготойгоор 2008 онд эхлүүлсэн.
2013 оны 2-р сард иргэдийн эрх бүхий хүмүүс, байгаль орчны мэргэжилтнүүдтэй хамтран "Илүү сайхан Энэтхэгийн төлөөх сайн дурынхны кампанит аян"-ы хүрээнд Амьдрах урлаг сангаас 3 жилийн Кумудавати голыг сэргээх төслийг санаачилан явуулсан.
"Төслийн зорилго нь борооны ус хураах, ногоон зүлэгийг нэмэгдүүлэх, худгуудыг давсгүйжүүлж цэвэршүүлэх, өөр бусад аргуудаар усны хомсдолыг шийдвэрлэх зорилготой юм." Сайн дурынхан ням гараг бүр тосгоныхонтой уулзаж, геологийн ухааны эрдэмтэний удирдамжтайгаар эдгээр үйл ажиллагаанд оролцдог.
Энэ төслийн талаархи ухаарлыг олон түмэнд бий болгохын тулд Амьдрах Урлагийг үндэслэгч Шри Шри Рави Шанкар бусад ТББ-уудтай хамтарч, нэр хүндтэй иргэд, иргэний төлөөллүүд, олон тооны фермерүүд, сайн дурынхантай хамтран Бангалор хотод алхаж жагссан.
2014 оны 6 дугаар сарын байдлаар голын ойр орчмын шувуу ан амьтадын еко орчинг сэргээхээс гадна, төсөл нь 7 тосгонд 5 худгийг дахин ундаргатай болгож, бул чулуугаар ивсэн ус хадгалах 74 далан барьж, шатаар доош буудаг 18 худгийг цэвэрлэж, 2350 суулгац тарьсан.
"Стрессгүй сэтгэл, хүчирхийлэлгүй нийгмийг цогцлоохгүй аваас дэлхийд энх тайван тогтож чадахгүй." гэсэн Шри Шригийн энх тайвны философийг удирдлага болгож, Амьдрах урлаг олон төрөлт амьсгалын техник гололсон, бясалгал, йог дээр тулгуурласан стресс арилгах, оюун санааны соён гэгээрүүлэх хөтөлбөрүүдийг санал болгодог.
Амьдралын үндсэн чанарыг сайжруулж/сэтгэл зүйн гэмтлийг бууруулж багасгах техник(Сударшан крия-г урьдчилан бэлтгэл хангасны үндсэн дээр хийдэг)-ийн тухай эрдэм шинжилгээний олон тооны судлагаа дэлхийн нэр хүндтэй сэтгэл судлалын сэтгүүлүүдэд хэвлэгдсээр байна.
Бие физиологи, сэтгэл зүйн ач тус, үр өгөөжүүд эдгээр судалгаанд орсон ба стрессийг хэмжээг багасгадаг , дархлааг сайжруулдаг, айдас түгшүүрийг багасгадаг, -ийн сэтгэл гутралыг 67-73 хувь суллаж бууруулдаг, антиоксидантийн хамгаалалыг өсгөн нэмэгдүүлдэг, уураг тархины мэдрэлийн үйл ажиллагааг хурцалдаг, (анхаарал төвлөрөл нэмэгддэг, стресс өдөөгчийг суллаж, эрүүлжүүлдэг) зэрэг өөр бусад шинжлэх ухааны баримтуудыг дурдаж болно.
1000 гаруй сайн дурын ажилтнуудад химийн бордоо ороогүй, - буюу тэг зардалтай фермэр эрхлэх, борооны ус хуримтлуулах далан босгох, эрүүл ахуй, ариун цэврийн байгууламж барих мөн Амьдрах урлагийн курс гэх мэт сургалтыг явуулсан.
Сан нь Энэтхэгийн Засгийн газраас 1.4 сая рупийний санхүүжилтийг авч, 7.5 сая рупийг өөрөө санхүүжүүлсэн ба ихэнх нь дэмждэг пүүс компаний хандивлагчдаас орсон байна.
Амиа хорлолтыг таслан зогсоож ‘тэг зардалтай фермер’эрхлэлтийг хэрэгжүүлэхээр Андра Прадеш мужид тариачид болон фермерүүдийг сургах ижил төстэй санаачлага эхэлсэн байна.
Амьдрах урлаг сангийн АНУ-ын салбар дахь Гэртээ тавтай морил цэргүүдээ төсөл бол НҮБ-д тусгай зөвлөх статустай ТББ-аар ажилладаг 501 ашгийн бус байгууллага болох Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциаци-ийн төсөл юм.
АНУ-д 65 минут тутам нэг ЦАХ амиа егүүтгэдэг гэсэн буюу ЦАХ-дын хэргийг хариуцсан хэлтсээс гаргасан статистик тоо баримт байдаг бөгөөд сэтгэл зүйн алтернатив аргачлал болох иж бүрэн амьсгалын техник Сударшан крия, хөнгөхөн боловч дайчин йогийн дасгал, бясалгалаар ЦАХ-дын -дыг илааршуулах нь үр дүнтэй гэсэн судалгааг Станфордын их сургууль, - их сургуулийн судалгаануудад дурджээ.
1996 онд Нэгдсэн улсын төрийн бус байгууллагаар бүртгэгдэж итгэмжлэгдсэн ба эрүүл мэнд, боловсрол, тогтвортой хөгжил, зөрчлийг шийдэх, гамшгийг арилгах зэрэг төрөл бүрийн олон нийтийн үйл ажиллагаанд оролцох замаар НҮБ-ын Эдийн засаг ба Нийгмийн зөвлөл-тэй тусгай зөвлөлдөх статусаар хамтран ажилладаг.
Энэ хэлтэс нь Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын төрөл бүрийн зорилго (тухайлбал НҮБ-ын Мянганы хөгжлийн зорилтууд, Босоод зогсъё санаачилга)-уудтай нягт харилцаатай ажиллаж, бодитой хувь нэмрээ оруулах замаар идэвхтэй үүрэг хариуцлага хүлээдэг байгууллага гэгддэг.
Мөн Монголын Амьдрах урлагийн холбооны багш нар 2010 онд ЗХЖШ-ын Ажиллагааны удирдлагын газар -ын сэтгэл зүйчтэй хамтран Таван толгой цэргийн баазад Чад улсад Энхийг сахиулах бие бүрэлдэхүүний ЦАХ-дад Амьдрах урлагийн амьсгалиар нь стресс тайлах тусгай хөтөлбөрийг 116 цэргийн алба хаагчдад явуулсан ба үргэлжлүүлэн 2015 оны 4 дүгээр сарын 21-25-нд Афганистан улсад Энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцохоор ажиллагааны өмнөх бэлтгэлд гарсан 110 орчим ЦАХ-чид-ыг Таван толгойн Усан бэлчир дэх Зэвсэгт хүчний 311-р ангийн сургалтын зааланд сургалтад хамруулсан ба түүнээс өмнө сургалтын хөтөлбөрөө ЗХЖШ-ын АУГ-аар батлуулж , ЦАХ-дыг стресс тайлах арга техникт суралцуулахад хувь нэмрээ оруулж байна.
1998 оноос Монгол дахь Амьдрах урлагийн багш нар тасралтгүй төлбөргүй буяны курс програмыг хорих ангиудын хүмүүжигч, харгалзагч, сэтгэл судлаач, наркологийн эмч нарт явуулсаар ирсэн байдаг.2015 оны 4 дүгээр сарын 15-аас ШШГЕГ-тай гэрээтэй ажилласны үндсэн дээр уг програмыг албан ёсоор явуулж эхэллээ.
Хүмүүнлэгийн олон хөтөлбөр, гамшгийг бууруулах хүчин чармайлтууд, сургалтууд нь түншлэн ажилладаг байгууллага болох Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциациар дамжуулан буюу ОУХҮЗА-тай хамтарсаны үндсэн дээр явагддаг.
Дэлхийн хэмжээний голлох салбаруудад Амьдрах урлаг сан , , , Амьдрах урлаг , Амьдрах урлаг Өмнөд Африк, Амьдрах урлаг Израйл, Амьдрах урлаг Бразил, Амьдрах урлаг Аргентин зэрэг салбарууд багтдаг.
2008 онд НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөртэй хамтран Амьдрах урлаг сан -08 "Босоод бодит ажил хийцгээе сайн дурын аян"-ы хүрээнд дэлхий даяар 100 сая мод тарих аян өрнүүлсэн бөгөөд энэ аянд Монголын Амьдрах урлагийн холбооны багш нар, дэмжигчид, бясалгагчид хамрагдаж хурал цуглаан зохион байгуулж, йог бясалгалын сургалт явуулж , 12000 мод тарив.
Уг санг Шри Шри Рави Шанкар үндэслэн байгуулсан ба хувь хүний харилцан адилгүй хөгжилд хандсан, байгалийн гамшгийн болон хүний гараар үйлдэгдсэн хүчирхийллийн дараах хямралыг арилгаж бууруулах хөтөлбөрүүдийг дэлхий дахинд санал болгодог.
2013 оны 9 дүгээр сард “Би илүү сайхан Энэтхэгийн төлөө саналаа өгнө” гэсэн үндэстэнийхээ өмнө хүлээх хариуцлагаа ухамсарлаж, сонгууль өгөх ухаарлыг бий болгох компанит аяныг эхлүүлсэн.
Энэхүү үйлсээр зөрчилдөөнийг шийдэх, байгалийн гамшгийн дараах болон хүний гараар үйлдэгдсэн хүчирхийллийн дараах сэтгэл санааны хямралыг бууруулж арилгах , ядуурлыг бууруулах, эмэгтэйчүүдийг чадавхжуулах, хорих ангийн хүмүүжигч, бүгдэд боловсрол, эмэгтэйчүүдийн үр хөндөлт болон хүүхдийн тэвчишгүй хөдөлмөрийн эсрэг аян, байгаль орчны тогвортой хөгжил зэргийг хамардаг.
Оюун санааны удирдагч Шри Шри Рави Шанкар багшийн заавраар МАУХ-г анх 2007 оны 4 сарын 27-нд байгуулсан ба гүйцэтгэх захирлаар нь итгэмжит консул Н. Батболд гуай анх төлөөлөн ажилласан байдаг, мөн адил Оюун санааны удирдагч 2013 онд "Арт Оф Ливинг" ХХК-ыг тус тус байгуулж өөрөө тэргүүнээр нь ажиллах болсон.
Америк дахь Амьдрах урлаг салбарын татварын тайланд: АУ сан 3,5 сая долларыг курсын хураамжаас, 1,7 саяыг олон нийтийн хандиваас, нийтдээ 5,5 сая АНУ долларыг олсон.
2015 оны 5 дугаар сарын 17-нд "Монгол Энэтхэг хоёр оюун санааны амин холбоотой" нэртэй томоохон арга хэмжээг Энэтхэг улсын Элчин сайдын яам, Монголын Амьдрах урлаг хамтран зохион байгуулав.
2013 оны 5 дугаар сард буюу Энэтхэгийн анагаах ухааны холбоотой хамтран ажиллаж, Дели хотод амьдардаг ядуусын хорооллын 20 000 гаруй эдийн засгийн боломж тааруу хүмүүст 262 эмч нарын заавраар 108 үнэ төлбөргүй эрүүл мэндийн аянд 2.2 тэрбум рупийний эм бэлдмэлийг тарааж өгсөн.
Амьдрах урлаг НҮБ-ын агентлаг, ТББ болон иргэний нийгмийн байгууллагуудтай хамтран 2012 оны 12 дугаар сарын 05-нд Илүү сайхан Энэтхэгийн төлөөх сайн дурын аян -ыг үүсгэн санаачилж, олон үйл ажиллагаанд оролцсоны нэг бол 2012 оны Дели хотын буутай хүчингийн хэргийн эсэргүүцсэн жагсаал ордог.
Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциаци нь хүний үнэт зүйлсийг суурь түвшинд тэлж өргөжүүлж дэлгэрүүлэхэд анхаардаг, Шри Шри Рави Шанкарын үндэслэсэн, түнш ТББ юм.
Байгууллага олон нийтийн хүрч үйлчлэх арга хэмжээнд төвүүдээрээ болон хөтөлбөрт хамрагдсан харилцан адилгүй соёл уламжлал, шашны суурьтай хүмүүсээрээ дамжуулан оролцдог.
Сан нь йог, амьсгал, бясалгал дээр үндэслэн “Амьдрах урлаг”-ийн стресс арилгах курс хөтөлбөрийг идэвхтэй зохион байгуулах замаар хүмүүнлэг, буяны байгууллагын үйл ажиллагааг явуулдаг.
1930 онд батлагдсан Судар бичгийн хүрээлэнгийн шинэ дүрмийн 3 дугаар бүлгийн 17 дугаар зүйлд заасны дагуу Улсын музей нь түүхийн ба байгалийн гэсэн үндсэн 2 хэсэгт хуваагдаж нийт 12 анги, 24 тасагтай болсон байв.
Энэхүү бүтэц зохион байгуулалт үндсэндээ 1940 он хүртэл хадгалагдсаар байсан бөгөөд өнгөрсөн хугацаанд тасгуудын үзмэрийн зүйлсийг нэмж баяжуулах ажил голлон хийгдсээр иржээ.
1935 онд тус музейн Уран сайхны тасагт Богд хаан болон хатны гоёмсог сийлбэртэй суудлыг түшлэгийн хамт, Хуучны судлалын тасагт Ноён уулын булшнаас гарсан Хүннүгийн үеийн ваар, бичээст аяга, Цэргийн тасагт хуучны туг далбааг нэмж тавихын зэрэгцээ Монголын түүхэнд холбогдох уран зураг, хөрөг зургийн тасгийг шинээр байгуулжээ.
Анх 1926 онд Богд хааны ордон дээр түшиглэсэн Үндэсний музей хэлбэртэй өргөтгөсөн дэглэлттэй байсан бол 1940-1941 онд үзмэр дэглэлтээ дахин шинэчилж түүх, байгалийн үзмэрийн тогтолцоо, дэс дарааг нэлээд өөрчлөн, шинэ үзмэр нэмж байрлуулжээ.
Музей эрдэмтэд, судалгаа шинжилгээний байгууллагуудтай хамтран дараах сэдвүүдээр мэдээлэл цуглуулах, мэдээллийн сан бүрдүүлэх, судалгааны үр дүнгээс музейн сэдвийг тодорхойлох чиглэлээр ажилладаг.
Мөн музейн дэргэд судалгааны төв байгуулан эрдэмтэн судлаачдыг урьж ажиллуулах, эрдэм шинжилгээний хурал, уулзалт, ярилцлага, лекц зохион байгуулах, сэтгүүл, каталог, ном гаргах, олон нийтэд тодорхой сэдвийн дагуу мэдээлэл, лавлагаа өгөх, ерөнхий боловсролын сургууль, их дээд сургууль, мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн сургуулиудын багш нарт сургалт явуулах, мэдээллээр хангах гэх зэрэг олон чиглэлээр ажиллаж байна.
Богд хаан 1924 онд таалал төгсөхөд түүний эд хөрөнгө, орон савыг хураах комисс гарган ордон, сүмд байсан янз бүрийн амьтны чихмэл дүрс, бусад сонин эд өлгийн зүйлийг музейн үзмэр болгохоор Судар бичгийн хүрээлэнд шилжүүлсэн нь тухайн үеийн музейн үзмэрийн ихэнх хэсгийг бүрдүүлж байжээ.
Мөн музей байгуулж буйтай холбогдуулан хүмүүс өөрсдийн сайн дураар өгсөн эд зүйлс, Судар бичгийн хүрээлэнгээс үзмэр цуглуулахаар илгээсэн тусгай хүнээр олж илрүүлсэн эд зүйлс, Монгол оронд судалгааны ажлаар явсан дотоод, гадаадын экспедицийн олж ирсэн эд зүйлсээр музейн үзмэрийг баяжуулж байсан нь эл музейн сан хөмрөгийн анхны бүрдэл болж байв.
Музейн нийт 4000 гаруй дэсийн 8600 гаруй үзмэрийн 13 хувийг үзмэр үзүүллэгт дэглэн олны хүртээлд хүргэдэг бол үлдсэн хувь нь сан хөмрөгт хадгалагддаг.
Сүмийн хаалганы дээд талд баясгалант алтан шар луугаар тойруулж чимсэн хөх модон самбарт санскрит, ланз, соёмбо, төвд, монгол, манж, хятад алтан үсгээр “Билгийг хөгжүүлэн бадруулагч сүм” хэмээн бичиж өлгөсөн байна.
Сүмийн дотор баруун зүүн талд дөрвөн их хаадын шүтээн дүрийг хоёр хоёроор нь эгнүүлэн байрлуулсан байх ба тэдгээрийг монгол баатар эрийн хөө хуяг агссан байдалтайгаар дүрсэлжээ.
Алтан шар өнгийн лагшинтай Намсрай бурхан зүүн гартаа эрдэнээр бөөлждөг эрүү цагаан хулгана барьж эд баялаг, буян хишгийг дуудан авчрах бөгөөд хойд зүгийг хамгаалан оршдог аж.
1992 онд Чойжин ламын сүм музейтэй нэгтгэн Шашны түүхийн музей нэртэй болгосны зэрэгцээ музейн өмнөх үеийн тайлбар сурталчилгааг түүхэн бодит баримтад тулгуурлан явуулах болжээ.
Гадаад харилцаа улам бүр өргөжиж 2002 онд Дэлхийн хөшөө дурсгалын сангийн санхүүгийн дэмжлэгтэйгээр Номын сангийн сүмийг сэргээн засварласан бол мөн онд Английн Төвдийн сангийн төсөлд хамрагдсан байна.
2005-2007 онд “Чингис хаан ба түүний залгамжлагчид” нэртэйгээр ХБНГУ, Австри, Турк, Унгар улсад гарсан үзэсгэлэнд тус шилдэг хосгүй үнэт үзмэрүүдээ оролцуулсан байна.
Ногоон ордны урд талын гурван асарт үүдэн дээрх Манжийн хаанаас олгосон илэрхийлэх бичиг хэмээх есөн луугаар тойруулан чимсэн хөх модон самбар дээр баруун талд нь“Бадаргуулт төрийн гучин гуравдугаар оны гурван сард”, зүүн талд нь “Наймдугаар үеийн Жавзандамба хутагт”, гол дээд талд нь “Зарлигаар шагнасан” гэж монгол бичгээр, мөн түүний доохно томоор “Сайныг цэнгэлдэн хүртээхүйеэ дуртай” хэмээн монгол, манж, төвд, хятад дөрвөн үсгээр бичжээ.
Модыг хаалгач лам Жанчив, зайсан лам Жанцан нар хариуцаж, Дархан чин ван Пунцагцэрэнгийн хошуу нутаг Зүүнбаянгаас, шохойг мөн хошууны Цагаанбулаг хэмээх газраас бэлтгэжээ.
Мөн 1903-1905 онд Өвлийн ордон буюу европ маягийн хоёр давхар цагаан байшинг Оросын Николай хааны бэлэглэсэн зураг төслийн дагуу Их хүрээн дэх Оросын консулын газраас эрхлэн Цэцэн хан аймгийн буриад барилгачдаар бариулсан байна.
Шинэ тулгар музейн сан хөмрөг өдөр ирэх тусам өргөжиж байр сав нь хүрэлцэхээ больсон тул 1926 онд Ардын Намын Төв Хороо, Засгийн газар Улсын музейг үүсгэн тохижуулах товчоог байгуулж, Богд Жавзандамбын эзэмшилд байсан түүх, соёл урлагийн зүйл, бурхан тахил, угсаатны зүйн эд өлөг, төрөл бүрийн амьтны чихмэл дүрс зэргийг музейд шилжүүлэн улмаар Богдын Өвлийн ордонд музейг өргөтгөн байгуулах шийдвэрийг гаргав.
Улмаар Өвлийн ордны барилгын өнгө будаг, өрөө тасалгааг музейн зохион байгуулалтанд тохируулан засч янзалсны дараа үзмэрээ төрөлжүүлэн ангилах журмаар дэлгэн тавьсан байна.
Музей нь байгууллагын жилийн ажлын төлөвлөгөө, Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн зарлиг, Засгийн газрын ой тэмдэглэх тогтоол, бусад байгууллага болон ард иргэдийн хүсэлт, хээрийн шинжилгээний тайлан, эдийн засаг бизнесийн харилцаа, сан хөмрөг баяжуулалт, олон улсын шинжлэх ухаан технологи, соёлын талаар хамтран ажиллах гэрээ, олон улсын музейн харилцааны хүрээнд тус музейн болон хувийн цуглуулгаар жил бүр 5-8 үзэсгэлэн зохион байгуулдаг байна.
Тогтмол зохион байгуулагддаг үзэсгэлэнд жил бүрийн нэгдүгээр сард Монгол уран хатгамлын үзэсгэлэн, жил бүрийн билгийн тооллын хаврын эхэн сарын шинийн найманд “Нэг өдрийн Цагаан дара эх” үзэсгэлэн, жил бүрийн тавдугаар сарын 18-нд Олон улсын музейн өдөрт зориулсан үзэсгэлэн, жил бүрийн долоодугаар сард “Даншгийн цуваа” үзэсгэлэн, жил бүрийн 12 дугаар сарын 29-нд Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсан өдөрт зориулсан үзэсгэлэнг тогтмол зохион байгуулдаг.
Түүнчлэн бусад үед өөрийн сан хөмрөгт түшиглэсэн үзэсгэлэн болон гадаад, дотоодын үзэсгэлэнг зохион байгуулдаг бөгөөд үзэсгэлэнгийн хугацаа ихэвчлэн 7-14 хоног, зарим тохиолдолд хоёр сар хүртэл хугацаагаар үргэлжилдэг байна.
Үүнд: Их шавийн донир Баажав, Түшээт хан аймгаас Сандаг, Сайн ноён хан аймгаас Адъяа, Засагт хан аймгаас Далхжав, Сэцэн хан аймгаас нэг хүн тус тус томилсон байна.
Мөн мэргэжлийн мужаан, төмөрчин, барималч, зураачдыг залж авч ирж ажиллуулж байсны дотор Дайчин чин вангийн хошууны Буянтогтох, Баяраа, чин ван Наянтын Юндэндорж, Цэдэн, гүн Намсрайжавын хошууны Рэнцэнзоригт нарын аймаг хошуундаа алдартай урчууд оролцжээ.
Хээ угалз, сийлбэр, амьтдын дүрсээр чимэглэснээс гадна Буддын шашинт дорно дахины улс орнуудад дэлгэрсэн үлгэр домог, Гэсэр, Тансан ламын туужуудаас харуулсан уран зургууд, дөрвөн махранз, эвт ба хүчит дөрвөн амьтан, урт наст зургаа, төрийн долоон эрдэнэ, өлзийт найман тахил зэргийг өнгө будаг тохируулан зурж урласан нь Монголын дүрслэх урлагийн өвөрмөц онцлогийг тусган харуулжээ.
Гол хаалганы дээд талын, баясгалант есөн луу тойруулан чимсэн хөх модон самбар дээр баруун талд нь “Бадаргуулт төрийн гучин гуравдугаар оны гурван сард”, зүүн талд нь “Наймдугаар үеийн Жавзандамба хутагт” гол дээд талд нь “Зарлигаар шагнасан” гэж монгол бичгээр, мөн түүний доохно томоор “Сайныг цэнгэлдэн хүртээхүйеэ дуртай” хэмээн монгол, манж, төвд, хятад дөрвөн хэлээр алтан үсгээр бичжээ.
Асарт гурван хаалганы зүүн талд байх бичээст чулуун хөшөөний нүүрэн талд “Цаглашгүй ганганасан хумхын ертөнцийн буян шүтээн олон түмэн галавтаа энх амгалан мөнх бататгахын өлзий хутаг оршвой” хэмээн монгол бичгээр, ар талд нь төвд үсгээр бичжээ.
Энд түүх-археологийн ба гэр ахуй, гар урлалын зүйлсийг дэлгэн үзүүлсний дотор монгол дархчуудын мод, төмөр, чулуун сийлбэр, зураачдын уран зураг, Манжийн үеийн эрүү шүүлтийн хэрэгсэл, монгол үндэсний хөгжим зэрэг багтаж байжээ.
Эдгээр үзмэрийг ордны хоёрдугаар давхарт байрлуулж байсан бол нэгдүгээр давхарт байгалийн хэсгийг дэглэж ан амьтан, эрдэс баялаг, ашигт малтмал, хөрс ургамал гэсэн ангиллаар үзмэрээ дэлгэж байв.
1924 онд байгуулагдсан Монгол улсын анхны музейг 1926 оны Засгийн газрын тогтоолоор Богд хааны Өвлийн ордонд шилжүүлэн байрлуулж, уг ордонд байсан түүх, соёл урлагийн зүйл, бурхан тахил, угсаатны зүйн эд өлөг, төрөл бүрийн амьтны чихмэл дүрс зэргийг музейн үзмэртэй нэгтгэснээр уг музейн үндэс суурь буй болжээ.
Найдан сүм, Махранзын сүм, Номын сангийн сүм тэргүүтэй долоон сүм, Өвлийн ордон, Амгалан энхийн хаалга, Сэрүүн асар зэрэг 20 шахам байгууламжаас бүрдсэн цогцолбор юм.
Биет бус соёлын өвийг түгээн дэлгэрүүлэх, сурталчлах ажлыг тус музейгээс санаачилж ССАЖЯ-ны дэмжлэгтэйгээр 2014 онд Хаан туульсийн өргөөг музейд албан ёсоор нээсэн бөгөөд 2015 оноос эхлэн жил бүрийн өвлийн саруудад тууль хайлах уламжлалт зан үйлийг зохион байгуулж байна.
Мөн цэцэрлэгийн насны хүүхдүүд, сургуулийн бага, дунд, ахлах ангийнхан, оюутан залуус, идэр дунд, ахмад настнуудад зориулсан боловсролын хөтөлбөрүүдийг улирал бүр тогтмол зохион байгуулах болов.
Мөн музей судалгаа шинжилгээний төв болох зорилтын хүрээнд төрөл бүрийн эрдэм шинжилгээний хурал, хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж олон нийтэд судалгааны сүүлийн үеийн хамгийн шинэлэг үр дүнг танилцуулах зэрэг олон чиглэлд үйл ажиллагаагаа эрчимжүүлэн ажиллаж байна.
Том хэмжээний хөрөг баримлуудыг хүрлээр хөндий цутгаж алтаар шарсан хийгээд хэвнээсээ их биетэйгээ хамт цутгагдаж эвлүүлж угсарсан духны чимэг, ээмэг, зүүлт, бугуйвч, шагайвч болон суурины иж бүрэн чимэглэлийг уран хөөмөл, гууль сийлбэрийн аргаар тодруулж ялангуяа тэдгээрийн нимгэн торгомсог хувцасны хээ угалз, материаллаг чанарыг тун нарийн төгс урлан гаргасан зэрэг нь соёлт хүн төрөлхтний бүтээл туурвилын түүхэнд онцгой байр эзэлдэг хосгүй үнэт бүтээлүүд болно.
Зүүн талд нь Гунгаадэжидлин , баруун талд нь Хайстай лаврин тус тус байсан ба дунд нь Билгийг хөгжүүлэн бадруулагч хийд буюу төвдөөр Шаравпэлжээлин хийд байрлаж байжээ.