polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Тэр цахилах дайн болон бүслэх дайн зэрэг хувисгалт дайралтын дайны мэрэгжлийг үүдэн бүтээж, үүнээрээ уридаар дорнод Азийн эсэргүүцлийн хүчнийг түвшитгэж, бүх исламын ертөнцийг ар талаас нь нурааж, эцсийн бүлэгт Европ тивийн доройтсон морит цэргийг товтлох тэнхээгүй болгожээ.
Түүний байгуулсан Хаант Улсын хил хязгаар Сибириэс шууд Энэтхэг хүрч, Вьетнамаас шууд Унгарт хүрч, Солонгосын хойгоос шууд Балкан хойгт хүрч, Монгол хаант улс дэлхийн газрын зургийг дахин зурж, уулын харилцан тусгааралсан Хаант Улсыг нягт холбож, шинэ дэлхий, шинэ цаг үейн хүрч ирэхэд шинэ дэг журам тогтоож өгсөн байна.
Уламжлал яриагаар бол Чингим хаан цэцэр майхан болон цэрэг дасгалжуулах талбайгаа өөрөө тушаал буулгаж хөлүн нуурын баруун эргийн тэгшхэн дэнжин дээр байгуулсан байлаа.
Чингим хааны их цэргийг дагаж явсан бомбо Чю Жи Чу Чингис хаанд бараа болон ар талаар нь нуурын ус цэлэлзэж, өмнө талаар нь тал үргэлжилсэн цэцэр майхныг дэргэд алсыг харан зогсч байхдаа, салхины аясаар дэрвэлзэх туг далбаа, тоогүй олон цэрэг морийг хараад хаан эзний гарамгай цэргийн эрдмийг өөрийн эрхгүй бишрэн бахархаж байсан байна.
тэрээр энэ цэргийн бууцыг хараад, Чингим хаан эрхбиш хожим хойшид хүчирхэгжин мандаж, Жунюань орныг эзлэн, шинэ агуу төр бий болох нь гарцаагүй болоод байна хэмээн уулга алдаж байсан байна.
Ер нь Уйгурын соёлд нүүдэлчдийн хуучин уламжлалыг хадгалахын зэрэгцээ хот суурин соёлын нөлөө урьд нүүдэлчдийнхээс илүүхэн тусч байснаараа онцлогтой юм.
зууны сүүлчээс уйгаруудад манихейн шашин нэвтрэн орж, 763 онд манихейн шашныг төрийн шашин болгон тунхагласан ба зууны үед уйгарын зарим хэсэг несториан сургаалыг баримталсан христосын шашныг авч дагасан боловч ихэнх уйгарууд бөө мөргөлтэй хэвээр үлджээ.
Адуу нь улс орноо хамгаалах, өргөн уудам нутагт харилцаа холбоо залгуулах, нүүдлийн мал аж ахуйгаа хөтлөх, баяр наадам, ав хомрого зэрэгт чухал үүрэгтэй байжээ.
Өнчдийг тэтгэх сан байгуулж, төр улс байгуулахад тууштай зүтгэж амь эрсэдсэн баатруудын ар гэрт тэтгэлэг олгох, мөн нийгмийн доод давхрагынхныг алба татвараас хөнгөлөх, чөлөөлөх зэрэг арга хэмжээ авчээ.
Дундад азитай худалдаа хөгжүүлэх, Монголд худалдаа хийж буй гадаадын худалдаачдыг урамшуулан хөхүүлэх, санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх бодлого явуулж байсан нь үүнд онцгой анхаарч байсны илрэл юм.
Шиенби улс задарсаны хойна, хянган давааны араар нутаглаж байгсан Шиенби аймгий Ши вэй гэмэн нэрлэж, шар мөрөн ба Луухын голын сав газар нутаглаж байгсан Шиенби аймгийг Хядан гэмэн нэрэйддэг болов.
Мєнхєє хаан нас барсаны дараа, тний тний д Ховьлай єєрєн талын хмсийн ээн тэмжлэгээр 1260 онд хаан сууж, оны нэрээн Зн тн гэж нэрлээд Кайпин хотанд нийслсэн байна.
1267 онд Ховьлай хаан уулын Алтан улсын нийслэл байгсан Знд хотанд нийслэж их нийслэл дайд хот гэж нэрийдээд, уг нийслэл Кайпин хотаан дээд нийслэл Шанд гэж нэрийдэв.
552 онд түрэг аймгууд Жужаны хаант улсыг бут цохисны дараа Монгол нутагт төрийн шинэ нэгдэл болох Алтайн түрэгийн удирдагч түмэн /Буман/ тэргүүлсэн Түрэгийн хаант улс байгуулагдсан.
Мин улсын засгийн ордон умрат орны хилийн сэргийлэлтээн чангатгааж, хил хязгаараан батгаахаар мин улсын эхний еээс эхлэн урид хожид 200 шихам жилийн хугацаагийг хэрэгсэж байгаад умратын урт цагаан хэрмийг засжээ.
Чуулгат хаалагын араар, Бээжэнгийн зн хойнаас Лиохээ голын урасгал хртэл, жич Ганс, Шан ши хоёр муж зэрэг орнуудаар тус бр хэдэн арван тмэн цэрэг сууж байв.
Кидан гүрний хүн ам нь нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн түвшин, соёлын хөгжлөөр харилцан адилгүй, нүүдлийн болоод суурьшмал хоёр янзын амьдралтай иргэдээс бүрэлдэж байв.
Уйгарын хаант улсын бүрэлдэхүүнд олон тооны монгол, түрэг хэлтэн аймгууд багтан орсон бөгөөд тэд нийгэм эдийн засаг соёлын хэм хэмжээний хувьд өөр өөр байжээ.
Тэгээд чигис хаан их цэргийн өмнө түүнийг шийтгэж, цээрлэл болго сноос хойш цэргүүдийн оморхох сэтгэл арилан хожим хойшидын дайн байлдааны үед нэн их ялалт байгуулсан юм.
Нийгмийн янз бүрийн салбар дахь хүний үйл ажиллагаа, нийгмийн харилцааг зохицуулдаг ба нөхцөлдүүлдэг тогтвортой нийгмийн үзэгдлүүдийн мөн чанарыг тодорхойлдог нийгмийн аливаа хэм хэмжээ, дүрэм журам, зарчим, үлгэр дуурайлал, дадал зуршил, сэтгэхүйн хэв маяг болон зан байдлын хэв загварын нийлбэр цогц буюу нийгмийн байгууллага мөн.
“Нийгмийн институт”-ын тухай орчин үеийн философи, социологийн болон бусад нийгмийн шинжлэх ухааны ойлголт нь нийгмийн тодорхой харилцааг зохицуулах эрх зүйн хэмжээ гэсэн утгыг илэрхийлдэг хууль зүйн шинжлэх ухаанаас гаралтай гэж үздэг.
Социологийн шинжлэх ухаанд нийгмийн институтыг нэлээд өргөн хүрээнд авч үздэг бөгөөд түүнийг зөвхөн эрх зүйн хүрээ төдийгүй нийгмийн амьдралын бусад салбартай холбон тайлбарладаг.
Түүний бодлоор хамт олон, хэсэг бүлгийн тогтоосон зан байдлын бүх арга, бүх төрлийн шашин шүтлэг бол институт мөн бөгөөд социологи бол институтуудын тухай, тэдний гарал үүсэл, үйл ажиллагааны тухай шинжлэх ухаан юм.
Институтууд бол нийгмийн субъектуудын харилцаан дахь зуучлагч болж, тэднийг оновчтой зохицуулдаг, хэлбэржүүлдэг, нийгэм дэх янз бүрийн нэгжүүдийн хоорондох үйл ажиллагаа, мэдээлэл солилцох үйл явцыг харьцангуй тогтвортой явуулах хэрэгслийн үүргийг гүйцэтгэдэг нийгмийн тодорхой байгууллага юм.
Нийгмийн эрэлт хэрэгцээг хангах үүднээс түүхэн ёсоор бүрэлдэн тогтсон, нийгэмд зайлшгүй шаардлагатай тодорхой чиг үүргийг гүйцэтгэгч, өөрийн үнэт зүйлс, хэм хэмжээ, зан үйлийн загвар, тусгай байгууллага, хяналтын систем бүхий, хамтын амьдрал үйл ажиллагааг зохион байгуулагч, зохицуулагч хэлбэр бол нийгмийн институт мөн.
Тэрээр 1558 оноос 1592 он хүртэл хаан ширээнд суусан ба эхэн үедээ тэрээр Урианхай болон Дархадуудыг өөртөө элсүүлж чадсан бөгөөд энэ зуур түүний цусан төрлийн хамаатнууд болох Абтай хан болон Хутагтай сэцэн хунтайж нар нь Дөрвөн Ойрадыг нэгтгэсэн нь Монголын эв нэгдэл дахин нэгэн удаа бага зэрэг сэргэхэд нөлөөлсөн.
1576 оноос Алтан хан болон бусад ноёд Төвдтэй холбоо тогтоож монголчуудад Төвөд нутгийн шар малгайтны шашныг дэлгэрүүлэхийг дэмжиж энэ үед Түмэн хаан, Хөх нуурт очсоноор Говийн өмнөд хэсэгт шарын шашныг төрийн шашин болгожээ.
Жирков Оросын шигшээд анх 2005 оны хоёрдугаар сарын 5-нд Италийн эсрэг нөхөгсөг тоглолтонд гараалаад улмаар 61 дэх гараандаа Мароккогийн хаалганд анхны гоолоо оруулсан.
Тамбов мужийн Спартак Тамбовт довтлох чиглэлийн жигүүрийн хагас хамгаалагчаар гараагаа эхэлсэн Юрий Жирков 2001-2003 оны хооронд 74 тоглолтонд 26 гоолдон анхны багаа үдэн 2004 оны нэгдүгээр сард ЦСКА Москвад элсэж байв.
Гиннесийн дэлхийн рекордууд номны 1980 оны хэвлэлд Боб Манденийг “Дэлхийн хамгийн хурдан буудагч”-аар оруулсан ч дараагийн дугаараас түүнийг оруулахгүй хэвлэдэг болсноор сургуулиудын номын сангийн эх сурвалжаар хадгалагдах болсон.
Мандений тухай шүүмжлэл нь түүний үзүүлсэн рекорд амжилтуудыг хангалттайгаар баримтжуулаагүй учраас одоогоор албан ёсны дэлхийн хамгийн хурдан гэдэг рекордыг авч чадахгүй байгаа юм.
Эдгээрээс түүхэнд хамгийн богино хугацаанд буудсан гэх 0.15 секундын хугацаатай хамгийн хурдан Алхалттай, Үзүүлэнгийн хуучин рекордуудын ихэнхийг нь авах зарга мэдүүлжээ.
1975 онд Нью-Йорк хотын Эмпайр Стэйт Бюлдингийн Дэлхийн Гиннесийн рекордод зориулсан музейн нээлтийн үеэр түүний буудлага нь нэг секундыг дөрөв хуваасны гуравт гүйцэтгэснийг онлайн видеогоор харуулсан байдаг.
Дэлхийн хамгийн хурдан буудлагын үзүүлбэрийн дагуу эдгээр хуучин рекордуудын албан ёсны баримтууд устсан ба Боб Мандений сонгодог буудлагын тухай кинонд Гайхамшигт буудлагууд нь түүний дэлхийн рекордыг тогтоосныг батлан харуулж чадсан үзүүлбэрүүдийн нэг юм.
Боб Манден дэлхийн алдарт бүх төрлийн галт зэвсгийн мэргэн буудагч хүн бөгөөд Хурдан буудлагын төрөлд “Дэлхийн хамгийн хурдан мэргэн буудагч” хэмээн алдаршсан дэлхийн 18 рекордыг тогтоосон мэргэн бууч билээ.
Боб Манден өөрийн буудлагаа Хистори сувгийн “Супер хүн”, Америкийн мэргэн буудагч, АНУ-ын буудлага, АНУ-ын боломжгүй буудлага, Риплигийн “Итгэмээргүй” зэрэг телевиз шоу нэвтрүүлгүүдээр дамжуулан дэлхий дахинд үзүүлсэн.
"1986 оны 4 сарын 26-нд тэрээр Калифорни мужийн Кото де Казад цугласан олны өмнө “Сүүлийн буудлага”-д гайхалтайгаар үзүүлжээ. Тэрээр энэ оролдлогоо хийхээс өмнө дистрибютерийн энэ нь боломжгүй зүйл гэдгийг илэрхийлж байжээ. Манден түүнд үүнийг хийж чадахаар үл барам Манден -ийн буугаар л буудаж чадна гэжээ. бол “Сүүлийн буудлага” тэмцээний зохион байгуулагч, -ийн үндсэн спонсорын нэг нь юм. Манден -ийн бууг зээлж .45 -гийн нэг удаагийн буудлагаар торхны 4 3/4"-ийг буудаж чадсан байна.
Ингэхдээ тэрээр гартаа (харьцуулбал, тийрэлтэт онгоцны нисэгчдийг 9 -ийг тэсвэрлэхээр бэлтгэсэн байдаг.) 10 -ийн хүчийг тэсвэрлэх буу барьсан байлаа.
Вэб эзэмшигч тогтмол шинэчлэл хийж болох боловч , энэ нь текст , зураг болон бусад агуулгыг засварлах, үндсэн вэб дизайны ур чадварыг болон програм хангамж анхан шатны мэдлэгтэй байхыг шаарддаг үйл явц юм.
Тэдгээр нь хэрэглэгч урьдчилан-тодорхойлсон статик мэдээллийг танилцуулах тул ийм сонгодог вэб хуудас , таван хуудас вэб хуудаснаас , эсвэл товхимол цахим хуудас хэлбэрээр Энгийн хэлбэр , эсвэл веб хуудас маркетингийн жишээ нь , ихэвчлэн статик веб сайт юм.
Тэд самбараар нь тохиромжтой загварыг сонгож, ширээний нийтлэх нь Хэрэв энэ нь зураг, текст нэмэх гэж хэрэглэгчид маш хурдан бий болгох, нарийвчилсан мэдэхгүйгээр вэб сервер нь вэб хуудсуудыг байршуулахыг зөвшөөрөх бөгөөд ийм болон зэрэг Загвар суурилсан редактор , код шууд удирдах ямар загварын
Атеистууд нь ер бусын зүйлтэй холбоотойгоор тайлбарладаг зүйлд эргэлзээтэй ханддаг бөгөөд баттай бодит үзэл баримтлалыг энэ тэргүүнд тавьдаг хүмүүс байдаг.
Атеизм нь шашинг бодвол дэлхий ертөнцийг илүү хялбараар тайлбарладаг хэмээн олонх атеистууд хэлдэг бөгөөд ийм учраас атеизм нь бурхан байхгүйг батлах бус, эсрэгээр нь шашин нь бурхан байгаа гэдгийг тайлбарлах үүрэгтэй хэмээн үздэг.
Өөр нэг судалгаанаас харахад өөрсдийгөө атейст хэмээн тодорхойлсон хүмүүс нь барууныхны дунд хамгийн өндөр хувийг эзэлдэг, тухайлбал: АНУ-4 %, Итали-7%, Испани-11%, Их Британи-17%, Герман-20%, Франц-32% байдаг байна.
Атеизм хэмээх үг нь Грек хэлний буюу "бурхангүй" хэмээх үгнээс гаралтай бөгөөд үүнийг бүхэл нийгмээрээ бурхан тэнгэрт тахин шүтэх үзлийг эсэргүүцдэг хүмүүсийг тодорхойлдог, доош нь хийсэн утгатай үг байжээ.
Жайнизм болоод Буддизмийн зарим хэлбэрүүд нь бурханд итгэхийг санал болгодоггүй байхад Хиндүизм нь атеизмийг хүчинтэйд тооцдог ч дагаж мөрдөхөд хэцүү гэдэг.
Карен Армстронг бичихдээ 16 болон 17-р зууны үед атеист хэмээх үг нь зөвхөн доромжлол байдлаар хэрэглэгддэг байсан - хэн ч өөрийгөө атеист хэмээхгүй байх байсан гэжээ.
Сэтгүүлчийн "Таны бүтээсэн хамгийн хэцүү дүр аль вэ?" гэсэн асуултад Төмөрбаатар "Амьдрал дээрх өөрийн минь дүр л хэцүү дээ. Киноных бол зохиолынхоо хувь заяагаар төгсөнө. Харин амьдрал бол таашгүй баян. Энэ дүрдээ хэрхэн сайн тоглож, хүмүүст сайн сайхнаар дурсагдаж үлдэх вэ гэдэг миний авьяасаас бус ухаанаас шалтгаална. Хүн ганц л амьдардаг. Тэр амьдралынхаа түүхийг алдаанаасаа илүү оноо байлгахыг л хүснэ шүү дээ. Одоо өнгөрсөн амьдрал, туулсан замналаа эргээд харахаар бас муугүй явсан дүр зураг харагддаг юм шүү. Тэр ч бүү хэл нэртэй хүний зүстэй хүү явж чаджээ гэх бахархал төрдөг. Бас хүмүүсийн, үзэгчдийн надад өгсөн итгэлийг дааж чаджээ гэх бардамнал миний өнгөрсөн амьдралд бий" гэж ярьжээ.
Төмөрбаатар 1978 онд МУБИС-ийн Кино драмын анги, 1984 онд Москвагийн Кино урлагийн дээд курс, 1986-1988 онд Марксизм-Ленинизмийн оройн дээд сургуулийг жүжигчин, найруулагчийн мэрэгжлээр тус тус төгсчээ.
Профессор Д.Содномдорж өөрийн судалгааны ажлыг үйлдвэрлэлтэй нягт уялдуулан Монголын төвийн бүсийн ба баруун бүсийн эрчим хүчний системийн бүх үйлдвэрүүд болон Эрдэнэтийн уулын баяжуулах үйлдвэр, Улаанбаатар төмөр зам, Чингис зочид буудал, Говь-Алтай, Баянхонгор, Завханы эрчим хүний үйлдвэрүүдтэй хамтран ажиллаж эрдэм шинжилгээний төсөл, аж ахуйн гэрээт ажил хийх, хөдөөний аймгийн төв, сумдыг цахилгаанжуулах зураг төсөл зохиох, техник-эдийн засгийн үндэслэл боловсруулж 93 тайлан бичиж үйлдвэрлэлд хүлээлгэн өгсөн байна.
Эдгээр бүтээлүүдийн үр дүнд эрчим хүчний үйлдвэрүүд болон бусад үйлдвэрийн газруудад олон зуун сая төгрөгийн цэвэр ашиг гарсанаас зөвхөн нэгийг нь дурьдахад сүүлийн 10 жилд Эрдэнэтийн уулын баяжуулах үйлдвэрийн чадлын коэффициентыг дээшлүүлэх сэдэвт судалгааны ажил хийж гүйцэтгэсний үр дүн энэ үйлдвэрт нэг жилд нэг тэрбум 396 сая төгрөгийн цэвэр ашиг гарч санхүүгийн тайлан балансад тусгагдсан байна.
Түүний ирээдүйн эрдэмтэн болох зам оюутан ахуй цагаас эхэлж дээд сургуулийн нэгдүгээр курсээс математик, физик, дүрслэлийн геометр, материалын эсэргүүцэл хичээлүүдийн олимпиадад оролцож сургуулийн хэмжээнд тэргүүн байранд шалгарч байсаны зэрэгцээ оюутны эрдэм шинжилгээний ажилд оролцож "Монголын төвийн эрчим хүчний системийн статик тогтворжилтын судалгаа" сэдэвт эрдэм шинжилгээний илтгэл нь тэргүүн байранд шалгарч байв.
Д.Содномдорж нь өөрийн судалгааны ажлыг ОХУ-ын нэрт эрдэмтэд болох ОХУ-ын шинжлэх ухаан, техникийн гавъяат зүтгэлтэн, техникийн шинжлэх ухааны доктор,профессор Д.А.
Мөн тэрээр АНУ, Хятад, Япон, өмнөд Солонгос болон ОХУ-ын олон эрдэмтэдтэй нягт холбоотой ажиллаж тэдний зохих бүтээлтэй байнга танилцаж судалгаа шинжилгээний ажлаа явуулдаг байна.
Д.Содномдорж дээд сургуулиа төгсөөд МУИС-ийн эрчим хүчний факультетэд багшаар орж ажиллан эх орондоо дээд мэргэжилтэй боловсон хүчин бэлтгэх үйлсэд хүчин зүтгэж, сургалт, эрдэм шинжилгээний үйл ажиллагаагаа эхэлсэн юм.
Энэ л цаг үеэс тэр цахилгаан системийн горимын олон талт асуудлаар эрдэм шинжилгээний ажил хийж шинжлэх ухаан үйлдаэрлэлийн холбоог бэхжүүлэх зорилгоор улсын төсөвт болон аж ахуйн гэрээт ажлуудыг хийж гүйцэтгэн үр дүнг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсээр иржээ.
Дарийн Содномдорж (1949 онд Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын Цагаан дугуйн Хонд гэдэг газар төрсөн) нь ШУТИС-ийн Эрчим Хүчний Сургууль /ЭХС/-ийн Цахилгааны инженерийн салбар /ЦИС/-ын зөвлөх профессор, Монгол улсын төрийн шагналт, Академич, Монгол улсын гавъяат багш, техникийн шинжлэх ухааны доктор , профессор юм.
1966 онд н.Очирсүх, Б.Энхбат, О.Ганбат, М.Бямбадорж, С.Баатар нар Радиогоор явдаг байсан З.Хангалын энэхүү аянд үг тааруулж "Шүлгийн түүвэр"-ээс мөр мөр, бадаг бадгаар нь түүвэрлэн 3-4 бадаг дуу болгосон нь дуучин Хурлатын Төмөрийн дуулснаар нийтэд түгжээ)
1957 онд орос хэл дээр долоон жилийн боловсрол олгох 23-р дунд сургууль байгуулагдахад шилжин суралцаж 7-р ангиа төгсөөд тухайн үеийн жишгээр арван жилийн 24-р сургуулийн 8-р ангид үргэлжлүүлэн суралцаж байв.
1964 оноос БСО-ны дагшаа найралд хөгжимчнөөр ажиллаж, гитар, бөмбөр, төгөлдөр хуур тоглож, 1964 оноос БСО дээр, 1965 онд Монголын Хүүхдийн Пионерын Ордон дээр тус тус байгуулагдсан гитарын дугуйлангуудад үндсэн үүрэгт ажлын зэрэгцээ томилогдон багшилж, 1965 оны сүүл 1966 оны эхэн үеэс Хөгжмийн Их Сургуульд явах хүртлээ ХБДуС-д концертмейстрээр ажиллаж байлаа.
Хурлатын Төмөр дуулж наймны зургаа хэмнэлээр Монголын Радиод бичигдэж сонсогч олны хүртээл болсон Д.Дашдондогийн шүлэг, З.Хангалын ая "Аяны шувууд" дууны радиогийн анхны тэрхүү бичлэгт аяыг зохиосон З.Хангал өөрөө төгөлдөр хуур, ХБДуС-ийн цохилуур хөгжмийн багш Ц.
Баяндалай бөмбөр, ХБДуС-ийн контробассын ассистент багш н.Сосорбарам басс, Отгонбаярын Бэгз (Х.Төмөрийн дуулсан "Бидний дуулах дуртай дуу", "Үдэлтийн дуу" зэрэг дууны аяыг зохиосон) болон н.Алимаа, н.Дарьзав, н.Лхамсүрэн, н.Цэвэлмаа, н.Цэцгээ нарын хийлийн зургаан багш хийл тоглож, 1963 онд анх танилцаж нөхөрлөсөн түүний анд Самбуугийн Баатарсүх гитар тогложээ.
Тэд мөн Уралын консерваторт хамт суралцаж байсан төдийгүй С.Баатарсүх "Намайг Свердловскт хөгжмийн сургуульд сурч байхад Хангал Оросод их алдартай байсан. Оросууд бол Монголын Хангал л гэдэг байсан" гэж бахархан дурсдаг.
Мөн тэрээр нэг удаа би Хангалд "Намайг Хөгжмийн сургуульд яв гээд байх юм, би бол гитараа тоглоод явж байвал болмоор байх юм" гэхэд Хангал "Баатар аа, чи сургуульд яв аа, сургууль их юм өгдөг юм" гэсэн хэмээгээд "Хэрвээ Хангал надад тэгж хэлээгүй бол би хөгжмийн сургуульд явахгүй байх байсан байх, Эрхүүгийн хэлний бэлтгэлд суухаар 1974 оны намар галт тэргэнд суугаад явж байхдаа Толгойтын өртөөн дээр галт тэрэг түр зогсоход буугаад үлдчихмээр мөн ч их санагдаж билээ" хэмээсэн байдаг.
З.Хангалын "Өвлийн үдэш" дууны аянд С.Баатарсүх импровизаци хийж найруулан гитарын гоцлол болгон 1969 оны 7 сард "Өглөөний наран" нэрээр Радиод бичүүлж, 1969 оны зун 8 сард ЗХУ-ын Ташкент хотноо болсон Монгол-Зөвлөлтийн найрамдалт наадамд оролцохдоо анх хилийн чанадад тогложээ.
Хожим хоёул Уралын консерваторт суралцаж хөгжмийн зохиолчийн мэргэжил эзэмшсэн Зундуйн Хангал, Самбуугийн Баатарсүх нарын гитар, пянз, кругозор, Шедоус, Битлзийн дуу хөгжмөөр жигүүрлэсэн 15-21 насны зургаан жилийн дэврүүн нөхөрлөл "Өглөөний наран" хэмээх гитарын гоцлолд ийн хадгалагдан үлджээ.
Хөгжмийн зохиолч гэдэг нарийн мэргэжлийг эзэмшсэн хоёр найз монголын хөгжмийн ертөнцөд нэг нь симфони найрлын алдарт долоон концертоо бэлэг болгон барьсан бол нөгөө нь долоон симфони өргөн барьжээ.
Хожим нь Парисын их хамба тэрс үзэлтнийг ариун газар байлгахыг хориглосон захирамж гаргаснаар шарилыг нь чандарлан Пантеон дахь Руссогийн булшны хажууд ёс төртэйгөөр шилжүүлсэн байна.
Уг нь Вольтер "Хүмүүс хэдийчинээ гэгээрнэ, тэр чинээгээр эрх чөлөөг олно" гэж сургасан, харин хүмүүст "Чи хэдийчинээ эрх чөлөөтэй байх тусмаа төдийчинээ гэгээрэн" гээд ойлгуулчихжээ гэсэн үг бий.
Францын ван Людвиг Вольтерт гүн хүндэтгэл үзүүлдэг, Пап Бенедикт бэлэг сэлт ирүүлдэг, Оросын Екатерина түүнтэй захидлаар харилцдаг, Пруссын Фридрих ван бүр шүтэн биширдэг байсан аж.
нийгмийн шинэчлэлийн төлөөх үзэл, хурц ухаан, гашуун үгнээсээ болоод их эрдэмтэн насан туршаа нэг газар суурьшин амьдрах бололцоогүй, хөөгдөн цагаачилж явсан билээ.
Таван наснаа шүлэг бичсэн тэрээр хамаатныхаа нэгэн ламаар бичиг үсэг заалгаж, эх 10 настай байхад нь нас барж түүнийг иезуитийн нэр хүндтэй коллежид дөрвөн жил гарамгай сайн суралцан, удаа дараа шагнуулж байлаа.
зарим эх сурвалж энэ овог түүний эхийн төрсөн нутаг Эр-Во гэсэн нэрээс гаралтай гэдэг бол бас гэдэг үгэнд ордог үсгүүдийг өөрийнхөө овогт шингээснээр ийм нэр үүсгэсэн ч хэмээлцэх нь бий.
Вольтер "Философийн захидлууд", "Орлеаны онгон бүсгүй", "Метафизикийн номлол", "Ньютоны философийн үндсүүд", "Лиссабоны сүйрэл буюу Бүх юм сайхан хэмээх аксиомыг шалгахуй" зэрэг олон бүтээл туурлиснаас "Задиг буюу хувь заяа", "Жамаараа яваа ертөнц буюу Бабукын эргэцүүлэл", "Кандид буюу өөдрөг үзэл" зохиолууд нь монгол хэлээр "Жамаараа яваа ертөнц" хэмээх ном болон гарсан юм.
Өнөө үед болж байгаа үйл явдал бүхэн өнгөрсөн үеэс төрдөг бөгөөд ирээдүй эцэг болдог. учир шалтгааны мөнхийн гинж тасрахгүй, гажихгүй. Бүхий л байгалийн хууль нь зайлбаргүй хувь тавилан болдог.
Тэргүүн эгнээнд бусдад анзаарагддаггүй хүмүүс хоёрдугаар эгнээнд гялалзах тохиолдол өдөрт зуу таарна, буянтай сайн үйлс бүтээх нь харин жилд ганц л тохиовол дээд.
1620-1630 он хүртэл Пилгрим ба Пуритан гэх 2 урсгалынхан хуучны английн үндэсний харуул хамгаалалтын өдөр, талархлын баярын өдрийг шинэ англид тэмдэглэж таниулж эхэлсэн.
Тухайн үед Шинэ Английн түүхэнд 1621, 1623онд Плэймоутад Пилгрим урсгалын нөлөөгөөр анхны талархлын баярууд, 1631 онд Бостонд Пуритан урсгалын нөлөөгөөр тэмдэглэж байсан гэж тэмдэглэгджээ.
1682 он хүртэл Шинэ Анлид талархлын баярын уриа буюу тунхаглалыг христийн сүм цуглааны ахлагч удирдагч нар хийдэг байсан ба энэ нь АНУ-ын хувьсгал хүртэл үргэлжилсэн.
Хамгийн анх талархлын баярыг Нэгдсэн улсын ерөнхийлөгч Жорж Вашингтон 1789 оны 10 сарын 26-ны өдөр дэмжиж тусалдаг бурхандаа олон нийтийн талархлын буюу бурханаас авсан ивээл ерөөл, тусламж дэмжлэгээ санаж ухаарч чин сэтгэлээсээ талархаж, ёсыг бодож ачийг хариулах залбирлын өдрийг тэмдэглэж байя гэж тунхагласан.
Палгримийн музейн захирал түүхч Жереми Бангс 1574 онд буюу Лейдений бүслэлтийн үед талархлын баярыг хүмүүсийг тайвшруулж хөгжөөх зорилгоор хийдэг байсан нь түүнд ихэд нөлөөлж сэтгэлийг нь хөдөлгөсөн бөгөөд тухайн үед Пилгрим нь Лейденд амьдардаг байжээ.
Англи ёс заншил, уламжлалд католик хуанлид олон шашин шүтлэгийн өдөр байсантай холбогдуулан талархлын баярын өдөр нь английн өөрчлөлт болон Хенригийн зууны үед маш ихээр чухалчлагдаж үзсэн гэдэг.
1536 онд болсон энэ өөрчлөлтүүд сүм цуглааны баярт өдрүүдийг 27 хүртэл багасгаж, гэхдээ зарим пуритан хүмүүс энэ бүх баяруудыг арилгахыг хүссэн (христмас буюу Есүс Христ мэндэлсэний болон дахин амилсаны баярыг оруулсан).
Хүсээгүй болон гэнэтийн гамшиг сүйрэл болох үед мацаг барилт нь ивээл ерөөлийг дагуулдаг, харин бурханаас ирсэн гэж болох баярт явдал тохиож ивээл ерөөл ирэхэд талархлын баярын өдрийг тэмдэглэдэг болсон.
Хэдийгээр олон судлаачид Канадын анхны талархлын баярын өдрийг яг нарийн сайн тодорхойлох боломжгүй гэж үздэг ч, Канадын талархлын баярын өдрийг 1578 он болон жуулчин Мартин Фробишертой холбон авч үздэг.
Канадын талархлын баяр нь мөн аялагч жуулчин Самуэл Чамплинтай хамт францын нүүн суурьшигчид Шинэ Францад ирээд 17-р зуунд Талархлын баярыг тэмдэглэсэнтэй холбогдуулан авч үздэг.
Францын нүүн суурьшигчид ургацын улирлын дараахан талархлын баярын өдрийг бүтэн өвлийн туршид тэмдэглэж, мөн тэр хавьд амьдардаг уугуул иргэдтэй хоол хүнсээ хуваалцаж байсан.
Эдгээр гол бэлэг тэмдэг гэгдэх цацагт хяруул болон гүйнпөвл нь нэгдсэн хаант улсыг дэмжигчид америкийн хувьсгалын үеээр канад руу зугтах үеээр дэлгэрсэн.
Талархлын баяр бол одоо ханхүү Эдвардын арал, Ньюпондланд ба Лабрадор, Шинэ Брансвик болон Нова Скотыг эс тооцвол олон олон харьяат нутгуудад хуулиар тогтоогдсон баяр болсон.
Америкт 11 сарын сүүлийн буюу дөрөв дэх долоо хоногийн дөрөв дэх өдөр , харин Канадад 10 сарын хоёр дахь долоо хоногийн нэг дэх өдөр буюу даваа гарагт тэмдэглэдэг байна.
Хэдийгээр талархлын баярын өдрийг ёс заншил, итгэл бишрэлээрээ тэмдэглэж өнгөрүүлдэг онцлогтой баяр хэдий ч өнөөдөр дэлхий нийтээр хүмүүс зүгээр л, ямар нэгэн утга агуулалгүй тэмдэглэдэг болсон байна.
Тэнгэр баганадсан энэ барилгын зураг төслийг АНУ-ын Скидморе, Овингс, Меррилл компаниуд гаргасан бөгөөд Өмнөд Солонгосын Самсунг Инженеринг компани барилгыг барьжээ.
Бетон хийцийн ажлыг ихэвчлэн шөнө маш том мөсөн байгууламж босгон хийдэг байж .160 давхар хүртэл бетоны ажил хийгдсэний дараа, 180 метр урт металл хийцийг угсрах ажил үргэлжилжээ.
Жишээлбэл: алхины хүчээр ажилладаг 61 метр турбинтэй, мөн барилгын хананд байрлуулж өгсөн 15000 метр талбай бүхий нарны зайтай, энэ нь өрөөнд хэт халуун орж ирэхээс сэргийлдэг.
Барилга нарнаас хамгаалсан гэрэл ойлгогч тусгай нарны хаалттайн дээр энэ нь өрөө тасалгааг хэт халуунаас сэргийлдэг бөгөөд энэ асуудлыг нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын 300 гаруй мэргэжилтэн шийдэж өгчээ.
2500 гаруй ядарч сульдсан ажилчдыг, ээлжийн дараа ажилчдын унаанд суух гэхэд хоргоосны улмаас харгалзагчдыг зодон, барилгын штаб, контор аппарат хэрэгслийг эвдэн сүйтгэж, машинуудыг шатааж, сейфийг ухжээ.
Бурж-Халиф нийт 828 метр өндөртэй, дэлхийд хамгийн өндөр барилга бөгөөд, түүнтэй харьцуулахад дэлхийд хоёрдугаарт орох Шанхай цамхаг нь дөнгөж 632 метр болно.
Энэхүү барилгын байнгын төгс харагдах 26000 шилэн хавтанг цэвэрлэх ажлыг тус бүр 13 тонн жинтэй 12 цэвэрлэх машин, 36 цэвэрлэгээний ажилчдын тусламжтайгаар гүйцэтгэдэг ажээ.
Диана Францэс болон Уэльсийн Ханхүү Чарльз нарын хурим 1981 оны 6 сарын 29-ний өдөр болжээ.1982 оны зургаан сарын 21-нд Диана Чарльз хоёрын анхны хүү мэндэллэж, Ханхүү Уильям Артур филлип Лүиз гэж нэрлэсэн.
Хоёр жилийн дараа 1984 оны есөн сарын 15 өдөр хоёрдох хүүхэд нь гарч түүнийг ханхүү Хенри Чарльз Алберт Дэвид гэж нэрлэсэн бөгөөд ханхүү Харри гэсэн нэрээр нь хүмүүс илүү мэддэг.
Уэльсийн гүнж Диана буюу Диана Францэс нь Уэльсийн Ханхүү Чарльзын анхны эхнэр болж ордны гэр бүлийн нэг гишүүн болсон бөгөөд тэд 1981 оны 6 сарын 29-ний өдөр гэрлэсэн.
Британийн хааны гэр бүлийн хувьд огт гадны хүн байгаагүй бөгөөд, хатан хаан хоёрдугаар Элизабетийн эзэмшил нутагт байдаг паркийн байшинг түүний гэр бүл түрээслэдэг байжээ.
Британы мөрдөгчдийн дүгнэлтээр осол болох үед жолоочын цуснаас их хэмжээний спирт илэрсэн бөгөөд тэр нь Францын хуулиар тогтоосон хэмжээнээс 3 дахин өндөр байсан.
Мөрдөн байцаагч Лорд Жона Стивенсийн тэмдэлэснээр Диана болон бусад зорчигч нар амь үрэгдэх болсон гол шалтгаан бол хамгаалах суудлын бүс зүүгээгүйгээс болсон гэж тэмдэглэжээ.
Диана өөрийгөө өөрийн хүүхдүүд болон буяны үйлсэд зориулж олон буяны сангийн хүчтэй дэмжигч байсан төдийгүй гэр оронгүй, ХДХВ болон ДОХ - оор өвчилсөн амьдарлаа арай гэж зогоодог хүмүүс, хүүхдүүдэд маш их туслаж ажилладаг байсан.
Дэлхий дээрх өөрийнхөө үеийн эмэгтэйчүүд дотроос хамгийн алдартай нь болж чадсан бөгөөд тэрээр хатан хааны гэр бүлийн гишүүд дотор их нэр хүндтэй болж улмаар түүнийг "Хатан хааны зүрх" гэж нэрлэх болжээ.