polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Нас барснийхаа 3 хоногийн дараа тэрээр дахин амилж шавь нартаа дахин ирсэн ба 40 дэхь хоног дээр нь түүнийг Иерусалимын дэргэдэх ууланд аваачихад ертөнцийн төгсгөл ирэхэд дахин заларч үхэгсэд болон амьдрагсдийг дахин шүүх болно хэмээн хэлж шавь нарынхаа нүдэн дээр тэнгэрт нисэн одсон гэдэг.
Мольерийн “Бэрд” сонгодог инээдмийн жүжгийн Клеантын дүрд тоглож уран бүтээлийн гараагаа эхэлснээс хойш 27 жилийн дотор У.Шекспир “ Ричард Ван” жүжгийн ван Дорсэт, “Отелло” жүжгийн Яго, “Ромео Джулетта” жүжгийн Тибальт, К.Гольдони “Буудлын эзэн авхай” жүжгийн Тайж, Ж.Б.
Гоголь “Амьгүй албат” жүжгийн Чичиков, В.Хюго “Парисийн дарь эхийн сүм” жүжгийн Гренгуар, Р.Тагур “Цусан тахилга” жүжгийн өвгөн Рахура, Ч. Ойдов “Далан худалч” жүжгийн Далай, С.Жаргалсайхан “Хаан түүх , , ” туульсын 3 ангит жүжгийн Цоонг түшмэл, төрийн сайд Гэрэгэ, Б.
Цогнэмэх “Тэнгэрийн хүү” жүжгийн Бушива, Л.Толстойн “Анна Каренина” жүжгийн Стива зэрэг үндэсний болон дэлхийн сонгодог, драмын, орчин үеийн 100 гаруй жүжгийн гол ба туслах дүрүүдийг урлан бүтээсэн.
Л.Дэмидбаатар нь Улсын драмын эрдмийн театрын “Туйлшрал” 1991-2001 он хошин хөтөлбөр, хошин урлагийн театрт “Батзаяа ба түүний нөхөд”, “Өнгөт инээд” хамтлаг, “Х түц” продакшн зэрэг мэргэжлийн театр, продакшнуудыг хөгжихөд өөрийн хүч хөдөлмөр авьяас чадвараа дайчлан ажиллаж, Монголын хошин урлагийн хөгжилд жинтэй хувь нэмэр оруулсан уран бүтээлч юм.
Тэрбээр хошин урлагийн театрын тайзнаа бүтээсэн “Хортой алим ба хадам ээж 1”, “Хадам ээж 2”, “Хагархай Дэмчиг”, “Хуримын зууч”, “Амралтын амраг”, “Зиндаагаараа амьдаръя” зэрэг уран сайхны номеруудад шилдэг дүрүүдийг бүтээж эмгэнэл, инээдэм, гашуун элэглэл зэргийг иж бүрэн хослуулан урлаж чадсан 200 гаруй хошин дүрүүдийг бүтээсэн хошин урлагийн нэртэй мастер, авьяаслаг жүжигчин байсан.
Уртнасаны “Бурхны ерөөлөөр” киноны Лам Цэрэндорж, “Боловсрол суваг” телевизийн “Гурван найз” киноны Баасан ах, МҮОНРТ-ийн “Саятан болох дамжаа” киноны Явуу, “Босго тотго” киноны Паргиа Гавж лам, Л.Эрдэнэбулганы “Үхэж үл болно-Чингис хаан” киноны Нялх Сэнгүм зэрэг 30 гаруй дүрийг амжилттай бүтээсэн дэлгэцийн урлагийн чадварлаг уран бүтээлч билээ.
Л.Дэмидбаатар нь соёл урлагийн боловсролын салбарт хүчин зүтгэж, 2005-2018 онд СУИС-ийн Театрын урлагийн сургуульд, 2018 оноос СИТИ их сургуульд багшилж, олон арван дипломын ажлуудыг удирдан В.И.
Жамъяакийн “Ноён Амелькар”, Д.Батбаярын “Гэгээ”, А.Вампиловын “Чулимскд болсон явдал”, Н.Ганхуягийн “Удган модны домог” зэрэг жүжгийг найруулан тавьж төв, орон нутгийн театрууд, хамтлаг продакшн, кино телевизийн салбарт ажиллаж буй уран бүтээлчид, шавь нарыг бэлтгэхэд мэдлэг боловсрол, авьяас чадвар, хөдөлмөр зүтгэлээ зориулан ажиллаж байсан.
Тэрбээр 1989-1992 онд Улсын багшийн дээд сургууль, Соёл урлагийн их сургуулийн кино-драмын ангийг найруулагч, багш Г.Доржсамбуу, УГЖ Л.Лхасүрэн нарын, 2002-2005 онд СУИС-ийн магистрантурт доктор, профессор, УГЗ Н.Ганхуягийн удирдлагад суралцаж төгсжээ.
Цөмийн физик ба цөмийн химид, цөмийн урвал гэж, хоёр цөм, эсвэл цөм ба атомаас жижиг бөөм (уг цөмөөс гадна орших протон, нейтрон эсвэл өндөр энергитэй электрон) хоорондоо мөргөлдөн, анх процессыг эхлүүлсэн нуклидээс ялгаатай, нэг эсвэл түүнээс олон нуклидыг үүсгэх процессыг хэлнэ.
Цөмийн урвалыг химийн тэгшитгэлтэй нэгэн адилаар харуулж болох ба түүний хоёр талын инвариант жин тэнцүү байхаас гадна, бөөмүүдийн хувиралт, зохих хадгалагдах хуулиудад захирагдана.
Дээр дурдсаны дагуу, урвалын хоёр талын инвариант жинг тэнцүүлэхэд, асуултын тэмдгийн оронд цэнэгийн тоо 2-той, жингийн тоо 4-тэй цөм байх ба энэ нь гелий-4 юм.
Цахилгаан дамжуулах шугам дахь гүйдлийн, хүчдэлийн эсвэл соронзон орны тархалтын долгион нь ижил давтамжтай боловч эсрэг чиглэлтэй хоёр долгионы давхцлаас үүсдэг суурин долгион юм.
Иймд суурин долгион нь суурин ба гүймэл долгионуудын давхцал бөгөөд түүнийг суурин долгион эсвэл гүймэл долгионы алинд нь хамаарахыг, суурин долгионы коэффициентын тусламжтайгаар хэмжиж тодорхойлдог.
Жишээ нь: Хөгжмийн утасны гармоник хэлбэлзэл утасны дагуу тархан, төгсгөлд хүрээд буцаж ойхдоо эсрэг чиглэлтэй болох ба анхны долгионтой давхцан суурин долгионыг үүсгэнэ.
Хэрвээ хөгжмийн утас нь хоёр төгслгөлтэй ба утасны хөдөлгөөн уг төгсгөлүүд дээр 0-тэй тэнцүү бол тэдгээрийг долгионы зангилаа буюу гэдэг (эсрэгээр утасны хөдөлгөөнтэй хэсгийн хамгийн хэлбэлзэж байгаа цэгийг буюу долгионы амплитудын хамгийн их утгад хүрч байгаа цэгийг антинод гэнэ).
Монголын драмын урлаг унал­тад байсан тэр цагт Г.Эрдэнэбилэг, С.Болд-Эрдэнэ, Г.Амгаланбаатар, Н.Наранбаатар тэргүүтэй уран бүтээлчид орж ирснээр хэлтэй, хөлтэй болсон гэж үздэг.
Мөн Отелло жүжгийн Эмилия, Лир ван жүжгийн Корделия, Интоорын цэцэрлэг жүжгийн Раневская, Баян барлаг жүжгийн Гульбахор, «Нандин эрдэнэ» жүжгийн Дулмаа, «Далан худалч» клубийн теле жүжгийн Сэмбээгийн эхнэр, «Эзэнгүй айл» ОАК-ны "бүдүүн эмээ" Цэнд зэрэг тайз, дэлгэцийн 200 гаруй дүр бүтээсэн Монгол улсын эмэгтэй жүжигчин.
Тухайн үйлчлүүлэгчийн хүсэлтэд тохирох мэдээлэл тэнд байх ёстой учираас өөрийн үйлчилгээ, зорилгод нийцүүлэн өгөгдлийн сангаа системчилж, баяжуулж, хайхад илүү хурдан, юу ч хайсан олдохоор их мэдээлэлтэй, уян хатан гэх мэт хүчин зүйлсийг тусган зохион байгуулдаг.
Үүнийг ашиглаад хэрэглэгяч нь өгөгдийн сантай харилцах бөгөөд эмх цэгцтэйгээр хадгалах, богино хугацаанд хайх, нууцлал хамгаалалтыг сайжруулах гэх мэт төрөл бүрийн зүйлсийг автоматаар шийдэж өгсөн байдаг.
Санаатай болон санаандгүй нэвтэрч вирус тараах, гаднаас нэвтрэн орж хадгалж буй мэдээллийн санд хохирол учруулах зэрэг хорлон сүйтгэх ажиллагаа хийх магадлал өндөр байдаг.
буюу Хамааралт өгөгдлийн сан нь -ийн Сан Хосе Судалгааны лабораторийн Эдгар Ф.Кодд-ийн зохион бүтээсэн загварт суурилсан өгөгдлийн сангийн менежментийн систем юм.
Өнөөгийн зах зээл дэх үйлчлүүлэгчид илүү их мэдээлэлтэй, илүү идэвхтэй, илүү ихийг хүсч, шаарддаг болсон үйлчлүүлэгчид үзүүлэх үйлчилгээ, үйл ажиллагаанд эргэлт гарч, компаниуд нойрноосоо сэрж, үйлчлүүлэгчдээ алдахгүй байхын тулд илүү их зүйл хийх ёстойгоо ухаарч байна.
Өрсөлдөөн нэмэгдэж байгаатай зэрэгцээд програм хангамж ч урьдынхаасаа илүү олон боломж, хэрэглэгчийн хүсэл шаардлагад нийцэхүйц хэмжээнд хөгжсөөр байна.
Гэтэл ихэнх сэтгэл дундуур үлдсэн үйлчлүүлэгчид танд хэлэхээсээ илүү бусдад хэлж, та өөрөө ч мэдэлгүй бусад үйлчлүүлэгчдээ алдахад хүрдэг.
Хэрэв танай байгууллага үйлчлүүлэгчдээсээ санал гомдлыг нь авдаг стратегигүй, зөвхөн сайн дураараа хэлсэн зарим нэгэн тайлбарт л найддаг бол энэ арга барилаа өөрчлөх цаг болжээ.
Урд нь зөвхөн телефон утас, цахим шуудан болон биечлэн уулзах зэргээр хязгаарлагдмал хүрээнд харилцдаг байсан бол өдгөө цахим технологийн ололт амжилтын ачаар өөрийн компаний цахим хуудсанд хэрэглэгчийг бүртгэх, сурталчилгааны баннер, форум, эсвэл нэгдсэн цахим чат зэрэг харилцааны олон төрлийн идэвхитэй сувгийг харилцаандаа ашиглаж болдог болсон.
Ингэснээр компаний үйл ажиллагаанд хэрхэн ач холбогдол өгч байгаагаар нь үйлчлүүлэгчдийг хэсэгчлэх, тэдгээрт тохирсон маркетингийн оновчтой стратегийг боловсруулах зэрэг давуу талуудтай.
Тухайлбал үйлчлүүлэгчийн асуусан асуулт, бүтээгдэхүүн үйлчилгээний талаарх санал гомдол, мөн тэдэнд үйлчилгээний ажилтны хэрхэн хариулт өгсөн байдлыг хянах.
Тухайн компанийн бүтээгдэхүүн болон үйлчилгээг сонирхож цахим хуудаст бүртгүүлсэн буюу мэдээлэл хүлээн авахыг зөвшөөрсөн хэрэглэгчдэд тогтмол мэдээлэл хүргэж, эргэлзээг нь ойлголтоор солих замаар шинэ хэрэглэгчийн тоог нэмэгпүүлнэ.
гэдэг нь аж ахуйн нэгжүүдэд хэрэглэгч, хэтийн төлөв болон бизнесийн хамтрагчийн борлуулалтыг удирдах, сайжруулах, эсвэл дэмжих, хөнгөвчлөхтөй холбоотой бүхий л журам, технологи болон багаж хэрэгсэл юм.
Хэдийгээр системүүд хэрэглэгч төвтэй бизнест зориулж хийгдсэн ч тэд хэрэглэгчтэй харилцах мэнэжмэнтэд хэрэглэгчидтэйгээ харилцаа холбоогоо сайжруулах зорилгоор 2 орчинд хэрэглэгдэж болно.
Ихэнхдээ энэ нь төлөвлөгдсөн байдаг боловч энэхүү төсөл нь бизнес тал руугаа хандсан байдаг учраас хэрэглэгчийн үйлчилгээ болон бизнесийн маркетингийн менежрийг оролцуулах хэрэгтэй.
Хэрэглэгчийн тухай мэдээллийн сан үүсгэж хэрэглэгчийн хүсэл сонирхол дээр үндэслэн түргэн шуурхай харилцаж, мөн мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийж цаашдын стратегидаа ашиглах зориулалттай интернэтэд суурилсан цогц системийг гэнэ.
Хэрэглэгчдэд чанартай бүтээгдэхүүн үйлчилгээ нийлүүлэх, бизнесийн хэвийн үйл ажиллагаа явуулахад танай түнш, харилцагч байгууллагууд ч асар чухал үүрэгтэй.
нь байгууллагын бүх хэрэглэгч, харилцагчийн талаарх мэдээлэл бүхий цогц мэдээллийн сан үүсгэх бөгөөд бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, борлуулалт, худалдан авалтын талаарх гэрээ хэлцлүүд, төлбөр тооцоо, авлага өглөгийн, харилцагчаас ирсэн санал гомдол, уулзалт зөвлөгөөний талаарх дэлгэрэнгүй бүртгэлийг хөтлөх болно.
Энэхүү цогц мэдээллийн сан дээр үндэслэн удирдлагын, маркетингийн, борлуулалтын, үйлчилгээний, хэрэглээний талаар анализ шинжилгээ хийж, ирээдүйн төсөв төлөвлөлтийн төлөвлөгөө гаргана.
Гол хэрэглэгчдийн хүсэлт шаардлагыг биелүүлэхийн тулд шинжилгээ хийх бололцоо бүрдэх бөгөөд энэ нь хэрэглэгчээ хадгалан үлдэх чухал ач холбогдолтой
Энэ жилийн эхээр АНУ-ийн бөмбөгтэй спортын тэмцээн дээр интернэт үйл ажиллагаа явуулдаг олон ААН өөрийн байгууллагаа олонд таниулахын тулд хэдэн сая долларын сурталчилгааны төлбөр төлөн шүүмжлэгчдийн анхаарлыг эдийн засгийн тал дээр маш их татаж чадсан.
Мэдээж тухайн тэмцээний үзэгчдэд зориулсан сурталчилгаа болон И-мэйл маркетинг нь зорилго, нөлөөлөх үр дүн зэрэг тал дээр маш их ялгаатай боловч иймэрхүү их хэмжээний зардал нь интернет бизнесийн зах зээл дэхь итгэлцэлийг унагаасан шалтгаан болсонтой харьцуулахад И-мэйлд зарцуулж буй хөрөнгийн бараг 0 тэй тэнцэнэ гэж хэлэхэд болно.
Зарим системүүд компаний талаарх болон бүтээгдэхүүн, үйлчилгээтэй холбоотой хэрэглэгчдийнхээ санал сэтгэгдлүүдийг сонсож, туршлага хуваалцахын тулд Твиттер, ЛинкедИн, Фейсбүүк гэх мэт сошиал медиаг системтэйгээ нэгтгэж өгсөн байдаг.
Байгууллагын санал хүсэлтийн менежментийн програм хангамж нь , , гэх мэт платформуудаа ашиглан сошиал медианы чиг хандлагыг дотоод судалгааны өгөгдөлтэй холбож өгснөөр байгууллагад аль бүтээгдэхүүнээ зах зээлд нийлүүлэх тал дээр нарийн тодорхой шийдвэр гаргахад тусалдаг.
буюу Хэрэглэгчтэй харилцах менежмент нь аливаа бизнесийн байгууллага хэрэглэгчтэйгээ хэрхэн харилцаж, улмаар борлуулалтын хэтийн төлвөө эерэг байлгах зорилгоор хэрэглэгддэг ухагдахуун бөгөөд мэдээллийн технологийн дэвшлийг ашиглан энэхүү харилцаагаа үр ашигтай зохион байгуулж бизнесийн процессоо боловсронгуй болгодог юм.
Тодруулбал ихэнх бизнесийн байгууллагад байдаг маркетинг, борлуулалт, үйлчилгээний үйл ажиллагаанд тохирсон програм хангамж бүтээгдэж эхэлсэн тэр цагаас энэхүү ухагдахуун бизнесийн ертөнцөд ихээр яригдах болсон хэрэг.
Электрон шуудангийн үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгж болон вэб сайт, интернет сайтын компаниудаар дамжуулж цоо шинэ хэрэглэгчээр хүрээгээ өргөжүүлж болохоос гадна өөрийн мэйл хаягаа үлдээсэн боловч бараа үйлчилгээ худалдан аваагүй сонирхогч хэрэглэгчийн тоог нэмэгдүүлж болно.
Жижиг бизнесийн байгууллагуудын хувьд систем нь и-мэйл, бичиг баримт, факс, календарчилсан төлөвлөлт зэргийг нэгтгэсэн харилцаа холбооны удирдлагын системийг дотроо агуулж байдаг.
Ийм нэгдлүүд нь хэрэглэгчдийн худалдан авалтын түүх, төлбөр, бизнесийн амжилт гэх мэт зүйл дээр тулгуурлан тэдний худалдан авах зан төлвийг урьдчилан таамаглах боломжийг олгодог.
Нэгэн судлагаанаас харвал И-мэйл ашигладаг компанид 36 цагийн дотор 80% -д нь хариу ирдэг бөгөөд И-мэйл бага хэрэглэдэг хэрэглэгчдийн 80% нь 4 цагийн дотор ирсэн мэйлийнхээ хариуг явуулдаг.
Програмын үүсгэсэн олон логик хаягийн багцыг логик хаягийн зай гэж нэрлэдэг бол тэдгээр логик хаягуудад харгалзах физик хаягийн багцыг физик хаягийн зай гэх ба хэрэгжүүлэлтийн үед логик болон физик хаягийн зай ялгаатай байна.
Гэтэл 1963 онд тухайн үеийн АНУ-ын Ерєнхийлєгч Жон Фицжеральд Кеннеди гадаадын хөрөнгө оруулагчдын татварыг нэмсэн нь Жорж Соросын бизнесийг дампууралд хргэжээ.
Даян дэлхийн хэл гагцхүү эсперанто болно, бүх үндэстэн угсаатны оронд нийт хүн төрөлхтөний ганцхан эсперанто гэдэг үндэстэн үүснэ гэдэгт итгэдэг, мөрөөдөмтгий эцэг нь л ийм нэрийг сонгож авсан байна.
Хавчлага гадуурхлыг хангалттай амсаж, хэрэв олон үндэстэн ястан байдаггүйсэн бол яалаа гэж энэ бүхэн тохиох билээ гэж еврейчүүд бодох нь аргагүй бөгөөд, эсперанто хэлийг зохиогч Л.Л.
Харин хоёр дахь хувилбараар бол Жорж Сорос дэлхийн улс төр, санхүү, тагнуулын хүрээнийхний томоохон хүмүүсээс өөртөө хэрэгтэй мэдээллийг авч чаддаг байдаг гэдэг.
Үүгээр ч зогсохгүй түүнийг олон улсын эдийн засгийг барьж байдаг Их Британи, Швейцар, АНУ-д байрлах хүчирхэг бүлэг хүмүүсийн санхүүгийн төслийг хэрэгжүүлдэг хөлсний менежер гэх нь ч бий.
Жорж Сорос , 1930 оны 8 дугаар сарын 12-нд төрсөн) нь АНУ-ын валютын арилжаа, хувьцааны арилжаа, бизнесмен, хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа, улс төрийн үйл ажиллагаанд тус тус оролцогч бөгөөд "Форбс" сэтгүүлийн 29 дэхь тэрбумтан гэж тодорхойлогддог бөгөөд 11 тэрбум ам долларын хөрөнгөтэй.
Английн фунтын ханшийг эрс унагаах зорилгоор түүний хийсэн ажиллагаа амжилтад хүрч олон улсын үнэт цаасны зах зээл дээр фунт стерлингийн ханш даруй 12 хувиар буурч харин Жорж Сорос ганцхан өдрийн дотор тэрбум гаруй ам.
Ямар нэгэн орны үндэсний валютын ханшийг уналтад оруулъя гэвэл хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр дамжуулан цохилт өгч, санүүгийн зах зээл дээрх үнэт цаасны наймаачидтай хавсран цохилтоо улам хатуу ширүүн болгох.
Үйлдэлд суурилсан өртөг тооцох аргыг АНУ-ын эрдэмтэн Робин Купер, Роберт Каплан нар 1980-аад оноос -, , , болон АНУ-ын томоохон пүүсүүдэд амжилттай хэрэгжүүлсэн.
Уламжлалт аргын зорилго нь Нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсыэ стандартын дагуу бараа материал болон санхүүгийн тайлангуудад зориулагдсан Борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөг үнэлэхэд оршино.
Үйлдэлд суурилсан өртөг тооцох системийн зорилго нь үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардал,ашигт байдал, хэрэглэгчдийг ойлгох болон үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардлыг удирдахад оршино.
Энэ бүгд үйлдэлд суурилсан өртөг тооцох анхдагч хувилбарт үндэслэсэн бөгөөд улс орнууд өөр өөрийн бизнесийн бодлого, өртгийн удирдлагын зорилттойгоо уялдуулан зарим нэг зохицуулалт хийн хэрэглэж байгаа юм.
Одоо байгаа бүхий Сервэр, Суурин болон зөөврийн компьютерүүд г ашиглан хийсвэр болон бодит хаягийн зайг газарчилах ба энэ нь хийсэр санах ой ашигладаг бараг бүх төхөөрөмж дээр суурилуулсан байдаг.
Процессын дугаар гэж нэрлэгдэх контекст болон виртуаль хаяг санах ойн диспетчерт очиход диспестчерт очиход диспетчер тусгай схемийн тусламжтай виртуаль хуудасны дугаарыг буферийн элемент бүртэй харьцуулна.
Түүний утга зохиолын болон баримтат зохиолын бүтээлүүд нь Франц Кафкагийн шагнал, Франц О'Коннорын богино өгүүллэгийн шагнал, Иерусалимын шагнал зэрэг олон улсын утга зохиоын шагналуудыг хүртсэн юм.
Мүракамигийн утга зохиол нь Японы уламжлалт бичлэгийн зарчмаас гажиж хошин, хиймэл, маш гадааджуулсан байдалтай, ганцаардуулсан байдлыг харуулдаг нь дотоодын уламжлалт хэсгийнхний шүүмжлэлийг хүлээдэг.
Их хүрээ Орхон голын хөндийгөөс Хэнтий уулын өвөр тийш нүүхэд номын хүрээний гол хэсэг мөн түүхийн эх сурвалж бичиг баримт судар түүх дурсгалын холбоотой үнэт зүйлүүдийг үлдээж нүүсэн байна.
Эдгээр ойлголтуудыг утгачлан буулгавал ЭГО гэдэг нь хувь хүнд зөвхөн өөрт нь байдаг орчин нөхцөлөөсөө олж авсан ойлголт – ухамсар, СУПЕР ЭГО гэдэг бол нийгэмд байгаа хүмүүст нэгэн утгатай ойлгогддог тэр зүйл, ИД нь хүнд төрөлхөөс нь байдаг инстинкт маягийн оюун санаа болно.
Фрейдизм хүнд байдаг ухамсарлагдаагүй оюун санаа нь хүн, түүний төрх байдлыг тодорхойлж байдаг гэсэн үндсэн санааг дэвшүүлдэг учраас бүхэлдээ ХҮНИЙ ТУХАЙ ФИЛОСОФИ гэж тооцогддог.
Алтангургалдай бол өндөрлөг газрын шувууны 2 томоохон төрлийн нэгд нь багтдаг ба, харин нөгөөх төрөл нь Тярани бөгөөд Неотропикийн хамгийн олон төрөлтэй шувуу бөгөөд дэлхий дээр хаа сайгүй тархсан байдаг.
Эдгээр шувууд нь доод төвөнхийн булчингаараа донгоддог бөгөөд энэ нь тэднийг маш гайхалтай дуу хоолой гаргахад нөлөөлдөг ба тэдгээр шувууд хамтдаа байхдаа яг л бүхэл бүтэн цогц бүтээл шиг донгодож чаддаг.
Энэ нь 50 сая жилийн тэртээ дэлхийн эх газар хуваагдахаас өмнө өөрөөр хэлбэл Австрали, Шинэ Зеланд Гвиней, болон Антрактида зэрэг тив нь нэгэн эх газар байх үед энэ шувууны төрөл нь амьдарч байсныг нотолж байна.
Зөвлөлттэй ижилсүүлж монгол төрлийн хэлийг кирилл үсгээр бичиж байх талаар Хятадад идэвхтэй судалж байгаад больсон 1956-1958 онд дагуур хэлнээ «Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ее, Ёё, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Лл, Мм, Нн, Оо, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Фф, Хх, Цц, Чч, Шш, ь, ы, ъ, Ээ, Юю, Яя» гэсэн 32 үсэг хэрэглэхээр ярьж байжээ.
Ин овогт эрдэмтэн 1999 онд дагуур хэлээр 96,085 хүн буюу тухайн үеийн Хятад дахь, өөрөөр хэлвэл үндсэндээ бүх дагуур хүний 72 хувь хэлцдэг гэж тооцсон байна.
Бутха нь Өвөр Монголын Хөлөнбуйр хотын Мориндаваа - дагуурын өөртөө засах хошуунд байгаа хүмүүсийн аялгуу бол цэцэхэр нь Хармөрөн мужийн Чичихар хот, хайлаар нь Хөлөнбуйрын Хайлаар дүүрэг, или нь Шинжаан - уйгурын өөртөө засах орны Или тойрогт төвлөн суугаа ардынх гэсэн үг юм.
Төрөл гарлаараа монгол бүлэгт харьяалагдаж, тэр дотроо монгол хэлнээс дангаараа, зарим тохиолдолд мөхсөн хятан хэлтэй нэг төрөл болон ангилагддаг, монгол угсааны дагуур ардын төрөлх хэлийг дагуур хэл гэнэ.
Сэнгээ, Цүмагари зэрэг эрдэмтний 2003, 2004 онд бичсэнээс эш татвал дагуур хэлний үгсийн 50 хувь монгол, 10 хувь хятад, 10 хувь манж, цөөн хэдэн үг орос, эвэнх үг байдаг ба хорин хувь нь дагуур хэлнээ бүрэлдэн бий болсон үг аж.
Эвдэрсэн байсан байж магадгүй байсан хэсэг гэмтлийн үед бичсэн ба, салбаруудын зарим ба тийм тэгээд , шилжүүлэлтийн дундад байсан гэмтэл шинэ мэдээллээр бичигдэх.
Дээрх ба гэмтсэн байдалд бүх хувиудыг орхихгүй шинэчлэх үеэр гэмтэл тэдгээр баталгааг бидний байдалд шинэчлэлүүдийн зохиолыг зохицуулахад хэрэгтэй байна , бид гэмтлээс буцаж хэвэндээ орж байх үед , ондоо алдаа сэргэлтийн үе гарсан бол , бид тууштай ба зөв хэмжээнд бүх хувиудыг шахаж болно.
Тийм хадгалалтын ойролцоо утгыг хийх , мэдээллийг шинэчлэх ба тусдаа алдааны төрлүүдээр хэдэн тогтвортой хадгалалтыг процессорын шуурхай санах ойд хувилахад хэрэгтэй байдаг.
Өөрөөр хэлбэл 216 зэрэг буюу 64КВ "Статик РАМ"-ыг хаяглахын тулд 16 ширхэг хаягийн шугам ашиглах бол "Динамик РАМ" дээр 8 ширхэг хаягийн шугам хэрэгтэй.
Интерполяцийн олон төрөл байдаг ба тус аргын хэр оновчтой тооцоолох, интерполяцийн функц хэр жигд байх, өгөгдлийн цэгийн хэмжээнээс хамаарч тэдгээрээс сонголт хийх нь зөв.
Ийнхүү хууль ёс зөрчсөнд хилэгнэсэн цэрэг дайны нэрт баатар Күльтегин Түрэгийн бүх овог аймгийн дэмжлэгтэйгээр орд өргөөг дайрч Бегю хааныг алж өөрийн ах Билгэг хаан ширээнд залсан байна.
Учир нь Тоньюкук Билгэ хааны хадам эцэг байснаас гадна ард нийтээр түүнийг хүндэтгэн эмээдэг байсныг харгалзсан ба хэсэг хугацааны дараа Тоньюкукыг мөн төрийн зөвлөх болгожээ.
Цэргийн хүчин зузаадан бэхэжсэнээр Билгэ хаан өмнө зүг Хятад руу дайлахыг эрмэлзсэн боловч Тоньюкукын чармайн зөвлөснөөр үүнээсээ татгалзаж харин найрамдлын гэрээ байгуулах элчийг илгээжээ.
Энэ үед Түвэдтэй найрамдлыг олоод байсан эзэн хаан Сюаньзун Түрэгийн бэхжиж амжаагүй сул дорой байдлыг ашиглан хялбархан ялж болно хэмээн найдаж энэхүү саналыг эрс няцаасан байна.
Билгэ хаан Хятадтай худалдааны харилцааг аажмаар өргөтгөж эзэн хааны гэр бүлтэй ургийн харилцаа тогтоон хэн хэнийхээ дотоод хэрэгт оролцохгүй байхыг чухалчилж байв.
Зөвхөн 724 онд Хятадын цэрэг Кидан Татаби нарын зөрчилдөөнд Татабийн талд тусалсных нь хариуд дорнод хилийнхээ аюулгүй байдлыг сэргийлэх зорилгоор Татабийн эсрэг дайтаж ялсан юм.
Билгэ хаан ихэд гашуудан түүний дурсгалд сүр төгөлдөр тахилын онгон байгуулсан ба энэ явдалд Хятадын хаанаас тусгай элч томилон илгээж гашуудлын үг хүргүүлэхийн хамт чулууч урчууд гарган тахилын сүм цогцолж үзэмжтэй сайхнаар чимэглэн хөшөөний үг сийлүүлжээ.
Түрэгийн түүхийн энэхүү догшин ширүүн дуулиант он цагийн түүхийг бүтээлцэж явсан ах дүү хоёрын тахилын онгон эдүгээ Орхоны Хөшөө Цайдамын хөндийд он жилийн уртыг давж хадгалагдан үлдсэн нь өөрсдийн түүхээ өөрсдийн гараар туурвин үлдээсний биет дурсгал болон мөнхөрчээ.
Түрэгийн ахлагч Буман өөрийн дээд эзэн болох хаанд бослогыг дарахад нь тусалсан боловч Нирунчууд түүний тусыг албатын гүйцэтгэх үүрэг хэмээн үзэж Нирунчууд тоомжиргүй хандсан байна.
Буман хаан Хойд Хятадад тогтож байсан Баруун Вэй улсын Вэньди хааны Чанлэ гүнжийг авч ургийн холбоо тогтоон гадаад байдлаа бэхжүүлж авсан нь Нирун улсыг эвдлэн бутаргах талаар Вэй улсын баримталж ирсэн бодлоготой яв цав нийцэн, дайнд амжилт олох таатай нөхцлийг бүрдүүлжээ.
Нируны Анахуань хаан амиа хорлон, түүний хүү Яньлочен, өөрийн холбоотон Умарт Хятадын Ци улсад зугтан гарснаар Төв Ази дахь Нируны ноёрхол төгсч, түрэгүүд, тэдний харьяанд байсан олон овог аймгийг захиргаандаа авч их улс байгуулах эхлэлийг тавьжээ.
Нируны улсыг ялан дарж эзэмшил нутгийг нь эрхэндээ оруулснаас хойш тун ч удалгүй Алтайн түрэгүүдийн байгуулсан хаант улсын төв нь Монголын төв нутаг Орхон голын савд шилжсэн байна.
Төв Азид мандан хөгжсөн аливаа улс бүхэн Хангайн нуруу, Орхоны сав газраар төвлөн нутаглахыг эрмэлздэг байсан нь байгал-газарзүйн онцлог хийгээд эртний түүхэн уламжлалтай холбоотой тул алтайн түрэгүүд ч энэхүү зүй тогтлын дагуу анх тодрон гарсан газар нутгаасаа ихээхэн зүүншилж, нүүдлийн мал аж ахуйн зэрэгцээ газар тариалан, суурин амьдрал эрхлэх таатай нөхцөл бүрдсэн тэрхүү нутагт төвлөрөн суухыг эрмэлзсэн байна.
Тухайлбал Хятадын цэрэгтэй хүч хавсран сяньбийн угсааны тогон тугухунь нарыг бут цохисноос гадна умар зүгт Татаби, Кидан, Гучин Татар зэрэг Монгол угсааны аймгуудыг эзлэн захирч хил хязгаараа тэлжээ.
Түрэгүүдийн баруун зүгт хийсэн аян дайныг Буман хааны дүү Истеми толгойлж Баруун Арал тэнгисийн умард биеэр нутаглах Хионит , Вар, Огор, зэрэг аймгуудийг эзлэн Ижил мөрөнд тулж очсон ба Урал хавийн тал нутгийг эрхэндээ оруулжээ.
Энэ бүх байлдан дагуулалтын үр дүнд түрэгийн нутаг дорно зүг Кугүрёгоос Баруун тэнгис хүртэл 10000 ли, элсэн цөлөөс Умарт тэнгис Байгал нуур хүртэл 5000-6000 ли хүрэх болжээ.
Ийнхүү Бүх Азийн тал нутгийг хамарсан хүчирхэг их улс бүрэлдэн буй болсон нь Хятад, Византи, Иран зэрэг тэр үеийн томоохон гүрнүүдтэй өрсөлдөх хүчин болж, тэдний улс төрийн бодлогод бэрхшээл учруулах болов.
Тухайн үед Хятад оронд тогтож байсан Бэй Ци, Бэй-жоу улсын аль аль нь түрэгийн цэрэг зэвсгийн хүчийг харгалзан үзэхээс өөр замгүй болж, ураг барилдан найрсаг харилцаа тогтоохыг эрмэлзэж байлаа.
Удаа дараагийн байлдан дагуулалт, Хятадаас авах алба татварын хүчинд Түрэг улс ихэд хүчжиж бэхжсэн боловч феодалжиж буй язгууртан бэгүүдийн бие даан орших эрмэлзэл хүчтэй болж улс гүрэн дотроосоо задран бутрах аюул тулгарч, харин Хятад орон Сүй улсын захиргаанд дахин нэгджээ.
Мөн баруун зүгт цэрэг зэвсгээ хандуулж 701 онд Тардушын шад Могилян 16 настай дүү Күльтегиний хамт цэрэг удирдан довтолж Чүйн овгуудыг эзлэн Түрэгийн захиргаанд авчээ.
Гэвч Самаркандын дэргэд Арабын цэрэгтэй тулалдах үед ар талаасаа тасран салсан Түрэгийн цэрэг ихээхэн хэмжээний гарз хохирол амсаж дөнгөн данган буцаж Алтайд хүрч иржээ .
Түүнчлэн чухам ийнхүү Түрэгүүд хүчийг олж, тал нутгийг бүхэлд нь эзэмшин байх энэ үес Хятадад төрийн эргэлт гарч, Тан улсын төрийг хатан хаан У Хоу зүй бусаар булааж авсан үе байжээ.
Энэ нь маш их хэтрүүлсэн тоо бөгөөд Түрэгийн байлдааны амжилт нь цэргийн тооны олонд биш, Сүй улсад будлиан хямрал үүсч дотоод байдал нь доройтсонтой холбоотой юм.
Тан улс дөнгөж үүсч тогтосныхоо дараа хараахан бэхжиж амжаагүй байсан тул Түрэгийн довтолгооны эсрэг шийдвэртэй арга хэмжээ авч чадахгүй байсан тул бэлэг сэлтээр аргацаан тогтнож байв.
Тан улс, Түрэгийн дотоод тэмцэл самууныг ашиглаж, ялангуяа Түрэгийн хаадын хүчээр нэгтгэн захирах бодлогод дургүйцсэн олон аймгийн зонхилогчийг өөгшүүлэн биедээ татаж, нэгдмэл улсын хүчин чадлыг дотроос нь сарниулахад голлон анхаарав.
Дотроосоо тарж бутран, гадны хүчинд эсэргүүцэл үзүүлэх чадалгүй болсон Түрэгийн үлдэгдэл хүчийг Тайзун хаан 630 онд цэрэг хөдөлгөн бут цохиж Сэли хааныг, үлдсэн хүн ард, мал сүргийнх нь хамт олзлон авч их говь хүртлэх нутгийг бүрэн эрхшээлдээ оруулжээ.
Тэр эхлээд шууд Хятадын эзэн хааны цэрэгтэй тулалдахын оронд ямар ч ажиггүй байсан Есөн овгийн Уйгурыг гэнэдүүлэн дайрч, цаашдын дайнд зайлшгүй хэрэгтэй адуун сүрэг олзлон авчээ.
Энэ үес Хятадад төрийн эргэлт гараад цаг төр тайван бус байснаас гадна Түвэдтэй хийж байсан дайнд ихээхэн цэргийн хүч оролцож, Түрэгийн бослогыг дарах сөхөөгүй байв.
Ийм нөхцөлд Түрэгүүдийн эрх чөлөөний төлөө тэмцэл амжилтыг олж, Нангиадын 50 гаруй жилийн дарлалаас гарч, Ктлгийг Элтэрэс хаан буюу улсыг хураагч хаан цол өргөмжлөн төр улсаа байгуулсан байна.
Тоньюкукын дурсгалд зориулан бүтээсэн хоёр том гэрэлт хөшөө бүхий онгон тахилын сүм Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт өнөөг хүртэл хадгалагдан үлджээ.