polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
«Оклахома-Сити Тандер», «Нью-Орлеан Пеликанс» болон «Милуоки Бакс» багуудаас санал авсан Мартин 2013 оны долоодугаар сарын 2-нд «Миннесота Тимбервулвз» багтай дөрвөн жилийн гэрээг 28 сая доллараар байгуулжээ.
Кевин Даллас Мартин (; 1983 оны хоёрдугаар сарын 1-нд Охайо мужийн Зейнсвилл хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны «Миннесота Тимбервулвз» багт шидэгч-хамгаалагчаар тоглодог.
2012 оны аравдугаар сарын 27-нд Кевин Мартин болон Жереми Лэмбийг «Оклахому-Сити Тандер» Жеймс Харден, Декуан Кук, Коул Олдрич, Лазар Хэйуорд нараар солилцон элсүүлэв.
1963 онд түүний халааг дасгалжуулагч Альф Рамсей авсан бөгөөд тэр хүний удирлаган дор 1966 оны ДАШТ-ий аваргын төлөөх тоглолтонд Баруун Германыг 4-2 харьцаагаар Жеффри Херстийн оруулсан гурван гоолын ачаар түүхэн ялалт байгуулж түрүүлсэн билээ.
Мексик улсад зохион байгуулагдсан 1970 оны ДАШТ-ий дөрөвний нэг шигшээн тоглолтонд Баруун Германыг үндсэн цагт 2-0 харьцаагаар хожиж яваад нэмэлт цагт 3-2 харьцаагаар хожигдож тэмцээнийг орхисон түүхтэй.
Рон Гриинвүүдийн удирлаган дор Испанид болсон 1982 оны ДАШТ-д оролцож хоёрдугаар шатанд нэг ч хожигдолгүй атлаа хэсгээсээ гарч чадалгүй тэмцээнийг өндөрлөсөн.
Дараагийн дасгалжуулагчаар Бобби Робсон ажилласан бөгөөд түүний үед 1986 оны ДАШТ-д дөрөвний нэг шигшээ, 1990 оны ДАШТ-д дөрөвдүгээр байранд шалгарсан байдаг байна.
Глен Ходлийн дараа 1972-1982 оны хооронд Английн шигшээг дасгалжуулж байсан туршлагтай мэргэжилтэн Кевин Кийгэн шигшээ багт ирсэн хэдий ч Евро-2000 тэмцээнд амжилт тун тааруу оролцсон байдаг байна.
Англи болон Шотландыг дэлхийн хамгийн анхны хөлбөмбөгийн шигшээ баг гэдэг ба олон улсын хөлбөмбөгийн тэмцээн анх 1872 онд оролцсон гэдгээр нь тодорхойлж болох юм.
ФИФА буюу «Олон Улсын Хөлбөмбөгийн холбооноос» дөрвөн жилд нэг удаа байгуулдаг Хөлбөмбөгийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд өдгөөг хүртэл долоон улсын үндэсний шигшээ баг түрүүлсэн байдгийн нэг нь 1966 онд тэмцээнийг зохион байгуулсан орон болох Англи юм.
1870 оны гуравдугаар сарын 5-нд Англи болон Шотланд хоёр улсын дунд зохион байгуулагдсан хөлбөмбөгийн тэмцээний үеэр Английн хөлбөмбөгийн холбоог үүсгэн байгуулагдсан гэдэг.
1954 оны ДАШТ-ний үеэр дэлхийн аваргын тэмцээний шигшээ тоглолтод хоёр гоол оруулсан анхны Англи тоглогч хэмээгддэг Ивор Броадиш гэгч эрхэм хоёр гоолоо оруулсан түүхтэй.
Эхний тоглолтонд Америкийн шигшээтэй тоглосон тоглолтонд Стивен Жерардын дөрөв дэх минутанд гоол оруулсан бөгөөд түүний дараа өрсөлдөгч багийн Клинт Дэмпсигийн тийм ч хүчтэй биш цохилтыг Английн багийн хаалгач Роберт Грийн хааж чадалгүй гоол болгон хувиргасан.
Дараагийн тоглолтонд Алжиртай тоглосон тоглолтонд багийн хурд, тактикт тодорхой өөрчлөлт оруулсан ч гоолгүйгээр тэнцэж, энэ удаа дасгалжуулагч руу хэвлэлүүд байгаа чиглүүлсэн байна.
Английн шигшээг удирдсан гараагаа Швейцарийн багтай хийж 4-1 харьцаагаар ялж эхлүүлж, 2010 оны ДАШТ-ий сонгон шалгаруулалтын бүхий л тоглолтуудад багаа ялуулсан эрхэм билээ.
1996 онд айлын талбайд саарал цамц, шорт, оймс бүхий өмсгөлтэй гарах болсон ч энэ нь Болгар, Герман, Гүржийн багийн өмсгөлтэй адилавтар байсан тул өмсгөл буцаад улаан өнгөтэй болсон байна.
1959 онд Цэцэрлэг хотын 10 жилийн сургуулийг төгсөөд УБДС-ийн орос хэл, биеийн тамирын факультетийг 1968 онд төгсөж, 1968 оноос МУИС-д лаборант багш, 1970 оноос Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумын 10 жилийн сургуульд багш, 1974 онд Дархан хотод шилжин ирж БТМС болон АУДуС-д багш, 1976 оноос хойш Дарханы спортын хороонд хүндийн өргөлтийн дасгалжуулагч, ЕБ-ийн 17-р сургуульд биеийн тамирын багшаар тус тус ажиллаж байв.
1978-1981 онд Спортын улсын хорооны томилолтоор Архангай аймгийн Спорт хорооны даргаар ажиллах хугацаанд тус аймаг анх удаагаа МБАТ-ий спартакиадад 3-р байр эзэлж хүрэл медаль 15000 төгрөгөөр шагнуулж байв.
2001 онд Хүндийн өргөлтийн холбоо, ахмад тамирчдын санаачилгаар Дархан хотод Д.Цамбахорлоогийн нэрэмжит насанд хүрэгчдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээнийг зохион явуулахад ач хүү Э.
Баатархүү 75 кг-ийн жинд алтан медаль, 2008 оны залуучуудын улсын аварга шалгаруулах тэмцээний 77 кг жинд алтан медаль, 2009 насанд хүрэгчдийн улсын аваргын 77 кг-д мөнгөн медаль тус тус хүртсэн амжилтаар гараагаа эхлүүлж өдгөө Монголын хүндийн өргөлтийн спортын дэд мастер болсон байдаг.
21 насандаа МБАТ-ий анхдугаар спартакиадад оролцож анхны хүрэл медалиа хүртэж, 1964 онд спортын мастер, 1993 онд ОУХМ цол хүртсэн Архангай аймгийн хүндийн өргөлтийн анхдагч спортын мастер байв.
"Тэмцээний өмнөх бэлтгэл сургуулилтын үед асгарсан хөлс тамирчин хүний амжилтын үндэс мөн" гэж шавь нартаа байнга захиж сургадаг, орос хэл дээр ном товхимол уншиж, судлан /Тяжёлая атлетика номыг орчуулж байсан/, ”Тамирчны сэтгэл зүй”, “Сурагчдад биеийн тамир заах арга зүй”, “Хөдөлгөөн эрүүл мэндийн үндэс”, “Бие бялдрын өв тэгш хүмүүжил олгох нь”, “Цанын баазын зохион байгуулалт”, “Тамирчдын хооллолт, дэглэм”, “Спортын байгууллагын удирдлага зохион байгуулалт” зэрэг сэдвээр өгүүлэл бичиж байв.
Мөн Д.Цамбахорлоо өөрийн санаачилгаар 1980 онд Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотод Булган уулын баруун талд иж бүрэн цанын бааз барьж байгуулсан нь тухайн үед Цэцэрлэгчүүдийн чөлөөт цагаа зөв боловсон өнгөрөөх нөхцөлийг бүрдүүлж өгсөн юм.
Хүндийн өргөлтийн улсын уралдаан тэмцээнд багаараа тогтмол эхний 3 байр эзэлдэг байсан нь түүний хөдөлмөрч, ажил мэргэжилдээ туйлын дур сонирхолтой сэтгэлээсээ ханддаг байсныг гэрчилнэ.
1940-1950 онд Шинжаанд гарсан Зүүн туркестаны бүгд найрамдах улс байгуулах зорилго бүхий зэвсэгт бослогуудын үед Шинжаанаас гаралтай Оспан хэмээх нэгэн хасагуудын зэвсэгт бүлгийг зохион байгуулан Хасагийн тусгаар улсыг байгуулахаар тэмцсэн байна.
Оспаны удирдсан хасагийн дээрэмчид нь Монголын баруун хязгаарын хилийг байнга зэвсэглэн цөмөрч дээрэм тонуул аллага хийхээс гадна гоминдааны даалгавраар хилийн цэргийн байрлал, тоо, хүч, хил хамгаалалтын байдлыг тагнах, хилийн цэргийн харуулыг довтлох, амьд хил барих зэрэг цэргийн тагнуулын даалгаварыг биелүүлж байснаас гадна гоминдааны цэрэгтэй хамтран БНМАУ-ын хил рүү цөмрөн байлдаан хийж байсан байна.
Үүний эсрэг яаралтай арга хэмжээ авч хилийн цэргийн хүчийг нэмэгдүүлэх, орон нутгийн иргэдээс өөрийгөө хамгаалах морьт отрядуудыг зохион байгуулах, цэргийн агаарын хүчний хэсгийг татах зэрэг арга хэмжээ авснаас гадна хил хамгаалалтыг чангаруулж хасагийн дээрэмчдийн эсрэг шат дараалсан операци явуулсаны үр дүнд хасагийн дээрэмчдийг бут цохин хилийн тайван байдлыг хангасан түүхтэй.
Ардын хувьсгал ялж, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс байгуулагдсанаас хойш Монголын баруун хязгаар болон өмнөд хилийн дагуу эрх ямбаа алдсан тайж язгууртан лам нар зэвсэгт дээрмийн бүлэг болох баартагчин нарыг зохион байгуулж, дээрмийн халдлага хийх болсон байна.
Энэ үед хил хамгаалалт нь цөөн тоотой хилийн харуулаар хамгаалагдаж байсан сул талыг ашиглан эдгээр дээрэмчид нутгийн гүн рүү чөлөөтэй нэвтрэн дээрэм хийдэг байжээ.
Үүний эсрэг хилийн цэргийг хүч нэмэгдүүлэх болон тусгай отряд үүсгэн тэмцэх замаар хасагийн дээрэмчдийн үйлдлийг таслан зогсоож байсан бөгөөд 1940-д онд Дорнод аймагт байрлаж байсан Монголын ардын хувьсгалт цэргийн морьт хороог Баруун хязгаарын Бодончид татан аваачиж байрлуулснаар хасагийн дээрэмчдийн халдлага нэг хэсэг зогссон байна.
Эдгээр дээрэмчид нь шинэхэн байгуулагдсан Монгол улс нь баруун хязгаарын хилээ хамгаалах тал дээр сулхан байсан байдлыг далимдуулан баруун монголчуудыг дээрэмдэн адуу малыг олон тоогоор дээрэмдэн авахаас гадна аллага хийж жирийн малчин монголчуудыг алж устгаж байсан байна.
Гэвч Жа лам буюу Дамбийжаагийн захирсан цэрэг хасагийн дээрэмчдийг бут цохин толгойлогч нарыг нь шийтгэсэнээс хойш хасагууд дахин ийм зэвсэгт дээрэм хийж, аллага үйлдээгүй хэсэг хугацаанд тайван болсон байна.
Хасагийн дээрэмчид гэдэг нэр нь Монгол улсын баруун хязгаарын хилийг 1910-1950 онд зөрчин зэвсэгт дээрэм, аллага хийх ба цэргийн тагнуул, хилийн тулгаралт, мөргөлдөөн үүсгэж байсан зэвсэглэсэн хасагуудыг хэлдэг байсан хэллэг юм.
Унгерн монголчуудын эсрэг харгислал үйлдсэн цэргүүдийг цаазаар авах хүртэл хатуу шийтгэх тухай зарлиг гаргасан боловч энэ зааврыг тэр бүр дагаж мөрддөггүй байв.
Гурав хоногийн дараа Унгерн хатуу дүрэм тогтоожээ: дээрэм тонуул хийсэн гэж сэжиглэгдсэн хүн бүр, тэр байтугай нутгийн оршин суугчдыг хүртэл хатуу шийтгэх ёстой байв.
"" буюу “жибли” хэмээх итали үг нь Ливийн араб хэлээр “цөлийн халуун салхи” гэх утгатай үгнээс гаралтай бөгөөд "анимэ үйлдвэрийн салбарыг өөрчлөх салхи" гэсэн санааг агуулан ашиглагджээ.
Жибли студийн 8 кино нь Японд хийгдсэн 15 өндөр үнэлгээтэй анимэ кинонд шалгаран орсон ба тэр дунд дэлхий даяар $274 сая гаруй ашиг олсон нь хамгийн өндөрт бичигджээ.
1911-1912 оны заагаар Дамбийжанцан нэгэн ламын хамт хос тэмээтэй Харшаараас Ховдыг чиглэн хөдөлж, Захчин, Өөлдийн нутгийн захад ирж Торгуудыг дамжин тэр хавийн газар орноор хэдэн сар сууж элдэв аргаар нутгийн олныг өөртөө бишрүүлж чадсан байна.
Энэ зуур Нийслэл хүрээнээс цэрэг ирж Ховдыг манж хятадын цэргээс чөлөөлөх,амбанг үлдэн явуулах гэж буйг явуулын хүмүүсээс удаа дараа лавлан мэдэж, тэр хавиас хэсэг эрчүүдийг цуглуулан Ховдын ойролцоо очиж цэрэг нэмэн элсүүлж, хүнс, агт уналга базааж байгаад Жалханз хутагт Дамдинбазар, Хатанбаатар Магсаржав, Манлайбаатар Дамдинсүрэн нарыг очмогц тэдний цэрэгтэй нийлж, харилцан зөвлөж Ховдыг чөлөөлөхөд багагүй гавьяа байгуулсан нь түүнийг хүндлэн бишрэхэд томоохон түлхэц болжээ.
Ховдыг чөлөөлөхөд гарамгай үүрэг гүйцэтгэсэн олон хүнийг Богд эзэн хааны зарлигаар хөхүүлэн шагнасны дотор мөнөөх Дамбийжанцанд “Эрдэнэ бишрэлт хүчин төгөлдөр ноён хутагтын хэргэм” хүртээж Баруун хязгаарын олон монгол аймгийг дагуулан тохинуулах сайдаар томилсны дараа тэрбээр Ховдын сайд зоригт бэйл Наваанцэрэнгийн хамт 300 цэргийг захиран өрнө хязгаарыг сэргийлэн суух болсон байна.
Хэдхэн сарын дотор өндөр нэр хүндийг олсон Дамбийжанцан 1912 оны эцэс 1913 оны эхээр Ховдын баруун урд захын Цагаан Түнгэ хэмээх газар сэм нэвтрэн ирсэн хятад цэргийг сүр үзүүлэн буцааж олон хүний амь хохироогоогүй нь нийтэд сайшаагдан дээдсийн таалалд нийцсэн учир Монгол улсын эзэн хаан Богд Жбзндамба хутагт бээр соёрхон таалж, зарлиг буулгажээ.
Мөн сайд ноён хутагт Дамбийжанцанд Халхын баруун хоёр аймаг, Дөрвөдийн зүүн, баруун хоёр аймгаас шавь ардыг олноор өргөж, улмаар Монгол улсын Засгийн газраас түүнд шавь хошуу байгуулах эрх олгож, уг шавь хошууг сайд ноён хутагт Дамбийжанцангийн хүсэлт ёсоор Бат ерөөлт Далай хан Галсаннамжилын хүү гүнгийн зэрэг тэргүүн зэрэг тайж Түмэнбадам-Аюурзанаар захируулж, Түмэнбадам-Аюурзанад улсад туслагч гүнгийн хэргэм, шавь хошууг захиргах тамга үйлтгүүлэн олгуулжээ.
Октябрийн хувьсгалын дараа улс төрийн хоригдлуудыг сулламагц тэрбээр 1918 оны зун Засагт хан аймгийн Ахай бэйс Цэдэндоржийн хошууны нутгаар дахин Монгол улсын хилийг давж, Жалханз хутагтын хүрээнд ирж “Намайг Орос улсын Засгийн Газар элдвээр дарлан зовоовч тэсвэрлэн агсаар атал дотроо самуун гарч шинэ хувьсгалд орж бас дайн байлдаанд туслалцан байлаа” гэж ярьжээ.
Харин түүний үгэнд итгэх хүн бараг үгүйд тэрбээр тэндээсээ шууд явж Засагт хан аймгийн Сэцэн бэйс Жалчиндалайнамжилнаваандоржийн хошуунд очиж Жалханз хутагтын нэрийг барьж тусламж хүссэнд тус хошууны эрх мэдэлтнүүд Монголын Гадаад, Дотоод Яаманд мэдүүлэн түүнийг хэрхэх тухай лавласанд Богд хаан танилцаад “Хэрэг түвэг өдүүлэхгүй сууваас түүнийг хөөн явуулах хэрэггүй”, ”Хүндэтгэн үзэх явдалгүй” гэжээ.
Нэгэнт түүнийг хөөн явуулахгүй нь тодорхой болмогц хошуу ноён урд Хасагийн дээрэмдсэн малын буцаан авчирсан ач тусыг нь бодолцож өөрийн албатаас 10-иад өрх өгч Монголын баруун өмнө хилийн ойролцоо Маажинсан ууланд суухыг нь зөвшөөрсөн байна.
Гэвч Дамбийжаа Маажинсан уулын Цонжит толгойн булаг буюу Гонфожан хэмээх газраа суурин байгуулж замын хүмүүсийн ачаа хөсгийг дээрэмдэх, монгол нутгийн ард олныг айлган шоглох замаар түргэхэн зуур бэхжсэн байна.
Тэр үед нь Монголын Засгийн газраас аймаг, их шавь, Ховд, Улиастай, Хиагтын эрх баригчдад тушааж “Дамбийжанцанг хуучин удаагаар хүндэтгэн хэрэглэж үл болохоос гадна ийн тушаасан хойно” зөрчиж үл болохыг мэдэгджээ.
Ардын хувьсгалын дараа Ардын Түр Засгийн Газар 1921 оны 4 дүгээр сарын 6- нд Дамбийжанцанд хүргүүлэх тусгай бичгийг үйлдэж түшмэл Хасбаатар нараар илгээсэн байна.
Уг бичигт, Дамбийжанцанг баруун хязгаарын монголчуудыг хамгаалан тохинуулах их түшмэлийн тушаалд тохоон тавьсныг мэдэгдэж, Баруун хязгаарын цэргийг захирах жанжны яам байгуулж хамаарсан нутгийн харьяат нарын залуу идэр эрчүүдээс сонгон суулгаад дотоодын аливаа хэргийг цэргийн хуулиар таслах боловч басхүү ард олны амийг дэмий дуусгахгүй өөрийн амь мэт хайрлан өршөөвөөс зохих ба зодож занчих зэрэг хүнд эрүүгээр ард олныг зовоохгүй байхыг онцлон анхааруулсан байдаг.
Мөн түүнчлэн Ардын Түр Засгийн Газраас Дамбийжанцанд түмэн ардын зовлон зүдгүүрийг аль болохоор хамгаалан амар жаргалангийн үйлсэд зүй зохисоор жолоодон, Дөрвөд, Засагт хан, Танну, Урианхайн аймгуудаас болох зохих аргаар цэрэг элсээж дайчлан баруун хязгаар дахь олон монголчуудыг боолчлон дарлаж бүхий цагаан намын орос ба тэдний цэрэг түшмэл жич, халдаар ирсэн оршин суугаа гамин иргэдийг шүүрдэн сөнөөж цэвэрлэн газар орон юугаан амар тайван болгохын төлөө чармайн хичээхийг тушаасан байдаг.
Ардын Түр Засгийн Газраас хүргүүлсэн уг бичгийг Дамбийжанцан хүлээн аваад хариу өгсөн эсэх нь тодорхойгүй боловч тэрбээр Ардын хувьсгалыг талархан угтаагүй нь мэдээж биз ээ.
Харин зарим нэгэн дам мэдээгээр бол тухайлбал Улиастайн сайд Ламжаваас Намын Төв хороонд бичсэн захидлаас үзвэл Дамбийжанцан Монголын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрч “найрлын гэрээ” гэгчийг байгуулах аястай байжээ.
1889 онд тэрбээр хаанахын, хэн болох нь тодорхойгүй байсан учир албаны түшмэд түүнийг баривчилж Улиастайн манж жанжины газарт аваачин байцаахад, хятадуудын гарт орхгүйн тулд ”Би Оросын харьяат боловч монгол хүн, Монголын газарт явахад бичиг буй, үгүй нь юуны хамаа.
Би бол Амарсанаагийн ач, Монголын хувь заяаг зөв замд оруулах тавилантай төрсөн хүн” гэх зэргээр мөчөөрхөж байгаад суллагдсаныг Улиастай дахь орос худалдаачин Элеский буюу А.В.
Өөрийг нь мөрдөж байцаасан монгол түшмэдэд Дамбийжанцан хандаж “Манай Монгол одоо тусгаар улс болох цаг үес тохиолдсон. Гэтэл та нар Монгол юугаан хэргийг хайхрахгүй манжийн тэжээвэр болж байх нь хөөрхий” гэж өгүүлсэн ажээ.
Энэ нь Манжийн эрхшээлийг үл тэсвэрлэн занаж хорсохын туйлд хүрсэн монголчуудын бодол оюунд тодоос тод ул мөр үлдээсэн ба Монголын баруун хязгаарын зарим нутгийн ард олон Дамбийжанцанг авралын од хэмээн бурханчлан шүтэж эхлэхэд хүргэжээ.
Ингэж монголчуудын дунд өөрийн байр сууриа олж эхэлсэн Дамбийжанцан бээр Нарбанчин, Зая бандид, Ламын гэгээн буюу Эрдэнэ бандид хутагт зэрэг Монголын бурхан шашины ихэс дээдэстэй биечлэн уулзаж, мөн Халхын төв рүү орж Их Хүрээнд хэдэн сараар саатжээ.
Дараа нь Монголын дорно захын Лхаваанрэгзэн бэйсийн хошуунд очиж хэдэн жил сууж “шинэ лам” нэртэй болж яггүй барилддаг шөрмөстэй бөхийн нэг гэгдэж яваад өөрийгөө Даваа шабрун гэж нэрлэн хавчиг үүрэгтэй бадарчин болж, Цастын орныг зорин хөдөлж сааталгүй явсаар Засагт хан аймгийн Юм бэйсийн хошууны Амарбуянт хийдэд сар хиртэй суугаад цааш одсоноос хойш хэдэн жил сураггүй болсон байна.
Үүний дараа тэрбээр Улиастайгаас шууд Ховдод очоод тэнд хэдэн сар болж дахин Улиастайгаар дамжиж Их Хүрээ орж, хэдэн жилийн дараа Орос цэрэгт баривчлагдан Хиагтад хүргэгдээд сураггүй болсныхоо хойно 1900 онд Төвөдийн Кам муж руу явж байсан П.К.
Козлов Дамбийжанцанг илгээж төвөдүүдтэй хэлэлцээ хийх зөвшөөрөл олж ирэхийг даалгасан боловч тэрбээр Дорнод Туркестанаар хэсч нэлээд хугацаа өнгөрсний хойно Ховдыг чиглэн Монгол руу яваад бас л сураг алдарч байгаад 1910 оны орчим дахин Харшаарт ирэхдээ лам дээлийн дотуур европ цэргийн дүрэмт хувцас өмсөж үс сахлаа хусаж зүсээ нэлээд хувилгасан байсныг орос худалдаачин Кряжин үзсэн ажээ.
Ингэхдээ Монголд дагаар орсон бөгөөд Богд хаант газар гуйж өгсөн өргөдөлдөө үнэнч байсан хасаг ноёдыг өршөөн өөрийн хамгаалалтанд авсан ба амлалтаа зөрчин зэвсэглэн дээрэм хийсэн хасагуудыг алж устган амьдаар нь зүрхийг сугалах зэргээр айлган сүрдүүлэх ажлыг цуг хийж байжээ.
Дамбийжанцан одоогийн Увс аймгийн Өмнөговь сумын нутагт тэр хавийн хэд хэдэн хүрээг нүүлгэн аваачиж Шажинбадрахын хүрээ буюу “Их Монгол улсын хан орд” гэгчийг байгуулж өөрийн шавь нарыг долоон отог болгож үлэмж баяжиж хөлжсөн байна.
Гэвч тэрбээр улам бүр сувдаглан шуналхийлж зүй бусаар аашлах болж улмаар өөрийн нэр хүндийг түргэн зуур унагасны зэрэгцээ Ховдын консул А.Вальтер Дамбийжанцан нар хурцаар маргалдах болсон.
1914 оны 2-р сарын 20 буюу Олнаа өргөгдсөний гуравдугаар илүү арван хоёр сарын хорин зургаанд Ховд дахь орос консул сайдын газраас Монгол улсаас санаа урваж тэрслэн оргож Оросын хязгаар Хөшөө мод хэмээх газар орсон хасагуудыг хүчлэн хураалгах хэрэгт томилон гаргасан гэх ахмад Булатовын захирсан гурван түшмэлтэй тавиад орос цэрэг ирж, мөн маргааш өдөр нь буюу 2-р сарын 21-нд хоёр түшмэл зуугаад цэрэгтэй нэмэн ирээд сайд ноён хутагт лугаа уулзах хэрэг буй хэмээн хэлж гурван түшмэл цэргүүдийн талыг нь авч Хатан баатар бэйстэны хамтаар сайд хутагтын суусан газарт хүрч гэнэт цэргээр бүслэж, Дамбийжанцанг Цагаан хааны зарлигаар барин авч явсан гэж архивын баримтанд тэмдэглэсэн байна.
Дамбийжанцанг Бийскээр дамжуулан Томскт хүргэж ял унаган Эрхүүгийн ойролцоох Александровскийн төв шоронд хорьж байгаад Якутад цөлж 1916 онд Астрахань мужид нутаг заан суулгаад хоёр жил болж байтал Октябрийн хувьсгал гарчээ.
1914 оны цагаан сарын үеэр Хаант Орос Улсын цэргийн дарга цэргийн хамтаар ирж Баруун хязгаар сайд ноён хутагт Дамбийжанцанг Орос улс руу барин авч явсаны дараахан удалгүй гэнэт өөрийгөө сайд ноён хутагт Дамбийжанцан гэж нэрийдсэн нэгэн лам Сайн ноён хан аймгийн Цогтой түшээ гүн Дашдоржийн хошуунд гэнэт тодрон гарч иржээ.
Сайн ноён хан аймгийн Ухаант сайн Чин сүжигт номун хан Эрдэнэ хамба ноён хутагтын шавь нарыг захирах шанзудба Рашнаваанбалдангаас Дотоод Хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэгч Яаманд мэдүүлсэн бичигтээ тэрхүү Сайд ноён хутагт Дамбийжанцангийн харгислал, мөн түүнийг жинхэнэ эсэхийг магадлахыг хүсчээ.
Үүний хариуд ч Дотоод Хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэгч яамнаас Хатан баатар Магсаржавт ”.тушаах учир, эдүгээ Сайн ноён хан амйгийн Цогтой түшээ гүн Дашдоржийн тамгын хэрэг шийтгэгчдээс тус хошуунд нэгэн бадарч лам ирж байсаар эдүгээ сайд ноён хутагт Дамбийжанцан мөн болох учрыг гаргаж өргөсөн үүнд манай яамд зөвлөлдөн түний бие мөн бусыг урьдаар лавтлан таниулж гүйцэтгэн шийтгэвээс зохихын тулд үүнийг бэйл Магсаржавт элч бичиг довтолгон тушаагаад хүрсээр зөвхөн улаа хэрэглэн мордож довтолгон явж гүн Дашдоржийн тамгын газар хүрч тэрхүү лам лугаа уулзаж сайд ноён хутагт Дамбийжанцан мөн болбоос түргэлэн мэдүүлэн ирүүлж, заан тушаах хүртэл хамт хүлээвээс зохимой.
Хэрэв бус болхул харьяат тохиолдсон хошуу лугаа хамт нийлж барин харгалзуулан хүргэн ирүүлэх явдлыг хянан шийтгэсүгэй хэмээн уг хэргийн бичгийг тусгай бичүүлж хүргүүлэн тушаасугай үүнийг басхүү Цогтой түшээ гүн Дашдоржийн тамгын туслагч түшмэдэд гэдрэг тушаагаад нэгэн адил хянан шийтгүүлэхээс гадна үүнийг Бүгд Ерөнхийлэн Захирах Яам, Сайн ноён хан аймгийн хамаарсан чуулганы дарга нарт тус бүр явуулан тушаагаад байцаан үзүүлсүгэй үүний тул өргөн илгээв, тушаан илгээв.
Жа ламын балмад харгис, овжин зальхай, шунаг сувдагт монголчууд нийтээрээ дургүй байсны сацуу тэрбээр өөрийнхөө байр суурийг бэхжүүлэх бололцоо олдвол баруун монголд бяцхан боловч хаант улс байгуулж өөрөө эзэн суух гэсэн олон жилийн санаархлаа огт орхиогүй ба ялангуяа баруун өмнө хязгаарын хэд хэдэн хошууны ардаас өөртөө шавь болгож Ганьсу мужид дагаар орсон зэрэг нь Ардын засгийн бодлогод илэрхий сөргөлцөх болсныг харуулдаг.
Түүний энэхүү байдалд эгдүүцсэн Ардын засгийн газрын шийдвэрээр Дотоодыг Хамгаалах Газрын дарга Дашийн Балдандоржоор удирдуулсан тусгай хүмүүс болох цэргийн дарга Нэрингийн Дугаржав, Дамирангийн Нанзад, бага даргын сургуулийн цэрэг Даш хэмээн алдаршсан Дашзэгвэ, цэрэг Дамдингийн Содномдаржаа, Манинбуугийн Лувсандамба, дуугүй хэмээх цэрэг Даваа нарыг илгээж тусгай үйл ажиллагаа явуулан Дамбийжанцанг устгасан.
Тэд нар Жа ламын хүрээнд ирсэн боловч түүний хамгаалалт маш нарийн чанд, өөрөө маш их сонор сэрэмжтэй байсан тул урьдчилан түүнийг сайд болгоно гэж хууран өөрсдийн байрласан гэрт ирүүлсний дараа сэрэмж алдуулан гэнэдүүлж буудаж алсан.
ХХ зууны эхэн үеийн Монголын түүхийн хуудсанд өөрийн ул мөрөө тодхон үлдээсэн харь улсын гаралтай нилээд хүмүүс байдгаас Оросын Хаант Улсын харьяат Жа лам хэмээн олнаа алдаршсан монгол үндэстэн халимаг Дамбийжанцан юм.
Жа лам нь манжийн дарлалыг эсэргүүцэгч, Баруун монголд дөрвөн ойрадын улсыг байгуулахын төлөө дэврүүн үзэлт , Ховдыг чөлөөлөх байлдааны нэг гол удирдагч, 1910-д онуудад монголын баруун хязгаарт зэвсэгт дээрм хийж байсан Хасагийн дээрэмчидыг бут цохин устгасан гарамгай баатар, цэргийн чадварлаг удирдагч, хүмүүсийг сэтгэхүйн хувьд зэмдэн дагуулагч, хүнийг тамлан тарчлааж үйлдлээрээ таашаал авагч гээд хувь хүнийхээ хувьд таагдашгүй олон тал бүхий хүн бөгөөд Монголын түүхэнд ялангуяа Манжийн дарлалын сүүл үе, Богд Хаант Монгол Улсын түүхийн үе, Ардын хувьсгалын жилүүдийн түүхэнд шигтгээ болсон онцгой хувь хүн юм.
Ингээд ойрхон байсан Балдандоржийн суман бэхлэлтийг амархан эзлээд, Жа ламын дагуулуудаас нэн их гэм буруутай хятад Түмэнбаяр, Дарьгангын тоодгор гавьж Чойжин-Нямбуу, лам Наваан, Мөнхнасан, Содномдаржааг баривчлан бусдыг нь тавьж явуулжээ.
Жа ламын толгойг тухайн үед монголд байсан монгол судлалын оюутан В. А. Казакевич авсан байсан ба 1925 онд монгол дах Зөвлөлтийн дипломат удирдлагуудын тусламжтайгаар элчингийн тусгай ачаанд гааль болон хилийн хяналтгүй онцгой эрх бүхий ачаа болгон тухайн үеийн Ленинград одоогийн Санк Петербург хот дахь Кунсткамерт байрлах Угсаатны зүй болон Хүн судлалын музейд авчиржээ.
Засгийн газар, Бүх цэргийн зөвлөлөөс 1922 онд Дамбийжанцанг устгахаар гаргасан шийдвэрийн дагуу “нууцаар хядан сөнөөхөөр битүүлэг хэрэглэл бэлтгэх аргыг зүйлчлэн хэлэлцээд”, оролцох хүн хүчин, хүлээх үүрэг, явах зам, цаг хугацаа зэргийг нарийвчлан төлөвлөсөн байна.
Энэхүү цэрэг-тагнуулын арга хэмжээний төлөвлөгөөнд Улиастайн сайд гүн Лхамжав, Дилав хутагт Жамсранжав, Засгийн газрын ба Бүх цэргийн зөвлөлийн төлөөний сайд бэйс Н.Дугаржав, хороон дарга Нанзад, Засгийн газрын төлөөний түшмэл бөгөөд ерөнхий дарга Д.Балдандорж нар тус тусын гүйцэтгэх үүргийг тодорхойлж, төлөвлөгөөнд гарын үсэг зурж баталгаажуулжээ.
Дамбийжанцан 1862 онд Улиастайгаас Хаалган орох замд байх Түшээт хан Аймгийн Бадрах гүний хошуу одоогийн Дорноговь Аймгийн Мандах сумын нутаг Ашиг Хоргийн чулуунд Төмөр гэдэг хүний хүү Даваа болон төржээ.
Хүүхэд ахуй насандаа Долоон нуурын дацанд, идэр насандаа Төвөдийн Гоман дацанд тус тус шавилж бурханы шашны мэдлэгийг эзэмшиж, улмаар хөрш айлынхаа ламыг егүүтгэсэн хэргээр Төвөдийн Лхасаас хөөгдсөн гэж судлаачдын бүтээлд тэмдэглэжээ.
Дараа нь гүн С.Ламжав, Дилав хутагт В.Жамсранжав нараар “Таныг Баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар томилох санал Засгийн газарт буй бололтой” гэсэн утгатай захидал бичүүлэн хүргүүлж, удалгүй Засгийн газраас томилогдсон халхавчаар Н.Дугаржав, Д.Нанзад, Х.
Сандуйжав, цэрэг Д.Даваа, Д.Содномдаржаа, Даш, М.Лувсандамба нарыг бараа бологчоор дагуулан Маажинсан уулнаа очиж, Дамбийжанцанд хэд хэдэн удаа бараалхаж, бэлэг сэлт өгөх зэргээр сэжгийг арилган, итгэлийг олсны эцэст үүргээ амжилттай биелүүлжээ.
Монголын Баруун хязгаарт суурьшин газар нутаг таслан авч, ард иргэдийг үймүүлж хувилгаан хэмээн өргөмжлөгдсөн халимаг Дамбийжанцанг Монгол Улсын Баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар томилох гэж байгаа тухай цуурхал тарааж, туслагчийн хүчээр “Жа ламтан”-ы өөрийнх нь сонорт хүргэжээ.
Малколм, редактор Жэймс Майклсийн тусламжтайгаар сэтгүүлээ хөгжүүлэхийн тулд бизнесийн ертөнцийг шинжлэн шүүмжилж үүгээр зогсохгүй магтан дуулж эхэлсэн.
1917 оноос эхлэн үйл ажиллагаагаа явуулсан Форбс сэтгүүлийн эдийн засгийн буланг хөтлөн гаргадаг бөгөөд түүний хамтрагч нь сэтгүүлийн ерөнхий менежер юм.
Берти Форбс анх Шотландын нэгэн хотод ажиллаж байгаад 1902 онд Өмнөд Африк руу нүүж тэндээ “ ” хэмээх сэтгүүлд ажиллаж байгаад удалгүй “ ”-д ажиллах болжээ.
Форбс хямралын үед аль болохоор зогсонги байдлаас зайлсхийж сэтгүүлээ өрөнд оруулчихгүйг хичээж байсан нь 1943 он хүртэл оршин байх нөхцлийг бүрдүүлж өгсөн юм.
Энэхүү сэтгүүл нь АНУ-ын Нью-Жерси Муж Улсын Жерси хотод төвтэй, дэлхийд алдартай эдийн засгийн сэтгүүл бөгөөд түүнийг анх 1917 онд Шотландын цагаач Берти Форбс үүсгэсэн юм.
Сан Антонио Спёрс багт 2010 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд худалдагдан ирээд хэдхэн өдрийн дараа хоёр тоглолтонд оролцсоны дараа доод лигийн Рино Бигхорнс багт түр очиж 16 тоглолтонд оролцжээ.