polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Улаан цэргийнхэн “Бууж өг” гэж бичиг явуулахад “Хар цэргүүд сонсож бай. Түүхийн ёсоор гарч ирсэн, шашны шар цэргүүд та нарт бууж өгөхгүй. Харин та нар бидэнд бууж өг” гэж байжээ.
Загзууд Самбуу дүвчин, Ээмэгт лам Дамдин бишрэлт, Бор гэгээн нарын удирдсан 700 гаруй хүн улаан цэргийн 100 гаруй хүнтэй байлдаж, пулемётын галд бөөнөөр орж ялагджээ.
Бослогын гол хүчийг 1932 оны 8 сард зэвсгийн хүчээр дарсанаас хойш бут цохиулсан цэргээсээ үлдсэн цөөн тооны хүний хамт уул хадаар нуугдан байж байгаад 1932 оны 11 сард Булнайн нуруунаас баригдсан байна.
Баригдсаны дараа мөрдөн байцаалтанд Самбуу: “Би бодвол эсэргүү бүлэгт хоёр штаб бий бөгөөд нэг нь миний толгойлж явсан ардын засгийг устгаж өөр төрийг байгуулах зорилготой биеэ даасан нэг штаб, нөгөө нь буриад чойжин, ногоон малгайт хоёрын удирдсан штаб байх. Миний бие штабын толгойлогч бөгөөд Жамц цэргийн талыг толгойлж байсан, цорж лам Вандансүрэнд би бие хамгаалах таван цэрэг гаргаж өгч байсан ба Сандагдорж гавьж нь манай цэргийн даамал лам, манай цэрэг торгон цэрэг нь байв” гэж мэдүүлсэн байдаг.
Мөн байцаалт дээр Сэдбазар жанжингаас мэдүүлэхдээ: “Самбуу дүвчингээс “Миний бие шашны талаар штабын толгойлогч тул манай цэрэг торгон цэрэг нь байв. Самбуу дүвчингийн цэрэг нь дөрвөн их жанжин, дөрвөн бага жанжинтай явж Очирбатын яамнаас тусгаарлан салсан ба байлдааны дараа ямар зохион байгуулалт хийхээ Цэрэнжавтай ярьж төлөвлөсөн” гэж байсан байна.
Чимэдийн Самбуу буюу Самбуу дүвчин, мөн Дүвчин Самбуу нь 1932 онд БНМАУ-ын баруун дөрвөн аймагт гарсан 1932 оны зэвсэгт бослогод идэвхитэй оролцон зохион байгуулж байсан нөлөө бүхий гол удирдагч нарын нэг юм.
Цэргийн ажиллагаа, бөмбөгдөлт, газар хөдлөлт нь хотод асар их хохирол учруулав: 174 аж ахуйн нэгж сүйрч, дайны өмнөх орон сууцны нөөцийн 70% үгүй болжээ.
1991 оны 8 дугаар сарын 27 -ны өдөр Бүгд Найрамдах Молдав Улсын тусгаар тогтнолын тунхаглалыг баталж, шинэ Молдав Улсын нийслэл Кишинев хот хэмээн тунхаглав.
Тэрбээр улс орноо гэсэн үзэл бодол, хүсэл эрмэлзлэлдээ хөтлөгдөн хувьсгалын үйл хэрэгт идэвхийлэн оролцож байсан бөгөөд энэ нь Олноо өргөгдсөний 10 дугаар оны зуны сүүлчээр Д.Сүхбаатар Орос улсаас тусламж гуйх ажлаар явах гэж байгаагаа Т.Дамдинд хэлж, дараах зүйлийг анхааруулан захиж байснаас харагдана.
Тийнхүү хэлэхдээ: “Би ч удахгүй чөлөө авч уг зорьсон ажилдаа явмой. Тийнхүү намайг явснаас хойш чи энэ Хэвлэх үйлдвэрийн ажилд хэвээр ажиллаж суух аваас алсдаа миний энэ хийх ажлын сэдэв ямраар боловч илэрч магадгүй болно. Тиймийн тул нэгд, миний энэ ажил дээрээс чамайг сэжиглэж, чиний биед гашуун бэрхийг учруулан зовоож болох хоёрт, улс төрийн чухал нууц ажил задрахад хүрэх, гуравт чи бидний биед хор аюул болж улмаар миний зорьсон хэрэг талаар болно хэмээн туйлын болгоомжлох хэрэгтэй. Миний энэ захисан ба ярьсан зүйлүүдийг задруулан хэнд ч мэдэгдэж үл болно” хэмээжээ.
Иймд Т.Дамдин хэвлэлийн ажлаасаа чөлөө авч хөдөө гаран Сэцэн хан аймгийн жанжин жасааны туслах бичээчээр зургаан сар ажиллаад буцан ирж, тэр үеийн Дотоод яамд ажилласан байна.
Т.Дамдин 1921 онд партизан цэргийн улс төрийн ухуулагч, мөн оны наймдугаар сараас 1922 он хүртэл Сайн ноён болон Засагт хан аймагт Засгийн газар, Намын Төв Хороо, Эвлэлийн Төв Хорооны хавсарсан төлөөлөгч, Сангийн яамны түшмэл, 1922 оны долдугаар сараас Д.Сүхбаатарын даалгаснаар цэрэг ардыг сурган боловсруулах газар болон ДХГ-ын нууц тасгийн туслах даргаар 1924 он хүртэл ажиллаж байгаад Шинжлэх ухааны хүрээлэнд шилжиж, 1932 оноос Эвлэлийн Төв Хорооны тэргүүлэгч, Намын Төв Хорооны гишүүний сонгуульт ажлыг хийж байв.
Улмаар Төв аймгийн Чандмань, Баянцогт, Баянгол сумдад тэргүүлэгч, сумын дарга, аймгийн шүүхийн дэд дарга, дарга, 1938 онд Эрүүлийг хамгаалах яамны дэд сайд болтлоо дэвшин ажиллав.
Ядуу тарчиг амьдралын эрхээр 14 наснаас ан ав хийх, ноёдын малыг хариулах зэргээр ар гэрийнхээ амьдрал залгуулж явснаа 1917 онд Нийслэл хүрээнд ирж, дараа жилээс Богд Хаант Монгол Улсын Гадаад яам, Хэвлэх үйлдвэрт ажиллаж байхдаа Д. Сүхбаатартай танилцаж дотноор нөхөрлөсөн нь цаашид улс орондоо хүчин зүтгэж, төрийн алба хаших гараа нь болжээ.
Цэрэнпилийн хэргийг тагнан боловсруулах ажиллагааг ДХГ эрхлэн гүйцэтгэж, уг ажиллагаанд тус газрын анхны дарга Д. Балдандорж, хэлтсийн дарга К. К. Баторун, төлөөлөгч Б.
1922 оны хоёрдугаар хагаст Сэцэн хан аймгийн Ачит ван Тогтохын хошууны бичээч Д.Цэрэнпил, мөн хошууны Дампил, Засагт хан аймгийн гүн Балдан нар нийлэн Японоос цэрэг зэвсгийн тусламж авч Ардын төрийг устгаж хэмжээгүй эрхт хаант засгийг тогтоох зорилгоор хувьсгалын эсэргүү хуйвалдааныг зохион байгуулжээ.
Тэгшжаргалын Дамдин нь Монголын тусгаар тогтнолыг хамгаалах үйлст амь бие хайргүй зүтгэсэн тагнуулчдын нэг бөгөөд Их хэлмэгдүүлэлтийн үед хилсээр хэлмэгдсэн байна.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Чуйков нь Сталинградын тулалдааны үед онц гарамгай гавъяа байгуулсан 62-р армийг командлан Паулюсийн германы 6-р армиас Сталинград хотыг хамгаалж чадсан байна.
Тэрээр дайн дуустал 8-р гвардийн арми болсон 62-р армиа командлан оролцсон бөгөөд Польшийг чөлөөлөх, Висла-Одерын давшилт, Берлинийг эзлэх тулалдаануудад армиа чадамгай удирдан ялалтанд хүргэжээ.
Дайны дараа Герман дахь Зөвлөлтийн цэргийн бүлэглэлийн командлагч, Батлан хамгаалах яамны орлогч сайд, Зөвлөлтийн Зэвсэгт хүчний Хуурай замын цэргийн ерөнхий командлагч зэрэг цэргийн удирдах албан тушаалуудад ажиллаж байгаад тэтгэвэрт гарсан байна.
Элбус Рикардо "Эл" Жефферсон (, 1985 оны нэгдүгээр сарын 4-нд Миссисипи мужийн Монтикелло хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Шарлотт Хорнетс багийн тоглогч юм.
2010 оны нэгдүгээр сарын 13-нд Хьюстон Рокетс багтай тоглоход авсан 26 бөмбөг авалт нь нэг тоглолтонд хамгийн олон бөмбөг авалт хийсэн багийн дээд амжилтыг шинэчлэв.
Стандарт хайлтын хэрэгслээс онцлогтой нь вэб портал нь имэйл, мэдээ мэдээлэл, энтэртайнмент, өгөгдлийн сан хувьцааны үнэ зэрэг бусад үйлчилгээтэй байж болно.
Гэвч залуу хүүд талбайд гарах хангалттай хугацаа олдохгүй байсан учир Португалын Фаренсе, Виториа болон Грекийн АЕК Афин багуудад 3 жил зээлээр тоглосны эцэст 2004 онд Порто клубтэй 2010 он хүртэл гэрээ байгуулсан.
Бруно Эдуардо Регуфи Алвеш (, 1981 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд Повуа ди Варзин хотод төрсөн) — Португалын хөлбөмбөгчин бөгөөд Туркийн Фенербахче болон Португалын шигшээд тоглодог.
Паркер НБА-гийн аваргаар гурван удаа тодорч, Бүх оддын тоглолтонд дөрвөн удаа оролцож, 2007 оны НБА-гийн Шигшээ тоглолтын Үнэ цэнэтэй тоглогчоор нэрлэгдэж байсан шилдэг тоглогч билээ.
Уильям Энтони "Тони" Паркер (, 1982 оны тавдугаар сарын 17-нд Бельгийн улсын Брюгге хотод төрсөн) — Францын сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Сан Антонио Спёрс багийн холбон тоглогч юм.
Нэш 2004-2005 оны улиралд Финикс Санз багтаа эргэн ирж, шилдэг тоглолтоо гайхуулан 2005 , 2006 оны улирлын шилдэг тоглогч, түүнчлэн бүх оддын тоглолтонд гурван удаа сонгогдон оролцож Финикс багийн түүхэндээ хасагдах шатны тоглолтуудад амжилттай тоглоход нь түлхүүр тоглогч нь байсан түүний оролцоо онцгой байлаа.
Нэш 2013 оны нэгдүгээр сарын 8-нд Хьюстон багтай тоглосон тоглолтонд 10000 дахь дамжуулалтыг өгсөнөөр НБА-гийн түүхэнд нэрээ тавдугаарт бичүүлжээ.
Төрөл бүрийн багаж зэвсэгийг тэжээх , нам үелзэлд / 50 кгц хүртэл / ажиллах хувьсах гүйдлийг шулуутгах зориулалттай үелзэлийн шулуутгах диод өргөн хэрэглэгддэг.
ХДД-ын шулуутгагчид хавтгай р-п шилжилт нь эсрэг хэлбэрийн цахилгаан дамжуулалттай түүний мужид буй болж байгаа р-маягийн буюу п-маягийн хольцын хагас дамжуулагчид ордог.
Нэгдүгээрт гадны аюул ослоос хамгаалах, хоёрдугаарт бие организмын үйл ажиллагааг шаардлагатай үед дэмжих гэсэн энэ хоёр үүрэг нь Зүүд гэж юу вэ гэсэн асуултанд бүрэн хариулт нь болж өгнө.
Ж нь: бие өвдсөн үед унтаж байсан ч дархлааны систем маань бүрэн хэмжээгээр хүчтэй ажиллах шаардлагатай, мөн унтахын өмнө их идсэн бол хоол боловсруулах систем тэр чигтээ эрчимтэй явагдаж байх хэрэгтэй болно зэрэг хэд хэдэн иймэрхүү шаардлагатай үеүд тулгардаг.
Нэгэнт унтаж амарч буй тархины үйл ажиллагааны үр дүнд бие организмын идэвхжил сэрүүн байх үеийнхээс эрс буурдгаас эрчимтэй үйл ажиллагаа явуулах шаардлагыг хангадаггүй.
Үүнд: Австрийн Ойм, Бушийн Сараана, Өргөн Зуншил цэцэг, Намхан Мухарцагаан, Тойруулгат Чандганчих, Дагуур Жавай, Энгийн Жавай, Кузнецовын Хорс, үүлт Зогдор өвс, Ширэнгийн Тарна, Цацарган Ажигана, Шовгор Нил, Одон толгойт Хамбил, Цагаан цэцэгт Зууч, Гурвалсан Зууч, Цэгт зууч, Гурвалсан зууч, Тэсхэй Тэсмэг, Азийн Цацагнуур, Нарийн салбант Туулайн тагнай, Комаровын Ортууз, Япон Гиш, Уссур Яшил, Черняевын Цооргоно, Дагуурын Цооргоно, үүүлэ Хувиланга Өтгөн Түүүлэ Гувшаахай, Буриад Бүрэлгэнэ, Алтанцэцэгт Даланхальс, Бааварнавчит Сэрхлэг, Цөөнмөчирт Хэрээнүдэн, Гол өвөүү Дэвхэргэнэ, Саржентын Бүрэлгэнэ, Хармерний Зохимон, Дөл Зохимон, Хөрөөлөг болон Бяцхан хайрслаг Банздоо, Цэвэрхэм Банздоо, Шамраа Банздоо, Уссур Банздоо, Титэмт Хонгорзалаа Харцгана Шартолгой.
Үүнд: Арзгардуу Биелэг өвс, Гакелийн Зурмансүүл, Курчум Ботууль, Бэлбэсэн Ботууль, Федченкогийн цагаан Суль, Памир Сульхиаг, Смирновын Бушилз, Далиу Сонгино, Алтайн Жамьяанмядаг, Содон Юлт, Клеменцийн Бэрмэг, Цэх Савалгана, Бунгийн Салаагана, Тагийн Сүүт өвс, Том үт Чаргай, Хар жимст Чаргай, Алтлаг Гичгэнэ, Зүймэл Гичгэнэ, Тагийн Сөд, Альбертийн Сарнай, Коканд Сарнай, Цагаан Мүгэз, Эверсийн Могойн идээ, Алтайн Хунчир, Балхааш Хунчир.
Потанины Ортууз, Паулсын Гүүн хөх, Навтгар Гүүн хөх, Жижиг Гандбадраа, Бавгар түрүүт Хувилгана, Шөмбөгөр Хвилгана, Хонхолдой Хувиланга, Алтайн Хонхонцэцэг, Гацмал Алтантовч, Бүдүүн шилбэт Маралцэцэг, Ильиний Аарниг, Навчирхаг Банздоо, Бөхөөн Чонын өргөс, Туулгачдуу Ихзул
Үүнд: Хэнтийн Биелэг, Хэнтийн Гичгэнэ, Хэнтийн Зохимон, Одой Нарс, Нэг наст Шивэрс, Балуун Шивэрс, Шовх Улалж, Вильямсийн Улалж, Хүрэндүү Улалж, Цайвар Улалж, Орогдуу Улалж, Турчаниновын Сорвоо, Зургаан навчит Чандган чих, Англи Үстхиг, Төгрөг навчит Үстхиг, Хар Нэрс, Даруухан бургас.
Ахар эвэрт Нил, Мохоодуу Хумилж, Янгийн Ортууз, Өзлөг Мүгэз, Шовгор Төлөгч өвс, Цуулбар Хувиланга, Хадны Цооргоно, Мөлхөө Хошоонгор, Могойн Тарна, Туйлын Алаглиг цэцэг, Сармаг навчит Сэрэв, Бөөнөг Арзгар, Кауфманы Сиймбий, Геблерийн Алтанцэгцүүхэй, Намгийн Наангил, Нугараа Алтан товч, Карл- Скипертийн Хувиланги.
Үүнд: Соёны Жамьянмядаг, Соёны бургас, Соёны Гэзэгцэцэг, Енисейн бургас, Эрхүүгийн Жамьянмядаг, Кузнецовын Ортууз, Бохир Ортууз, Гмелиний Төмөрдээ, Баг Банздоо, Назаровын бургас, Эгэл Биелэг, Цагаан Улалж, Сэлэнгийн Улалж, Грубовын Сувдлиг цэцэг, Тагийн Тосондой, Монгол Бишгүү өвс, Ацалсан Авлис, Одой Хамбил, Гол өвөүү Алчинга, Сибирь Агдаргана, Цуурцагт Ягаалзай, Улбалзуур цэцэгт Зохимон, Эгэл Тохинойм, Гурвалсан Нүцгэнүүр, Ледебурын Тэрэлж, Их Зожир өвс, Хүхрэн шар Холтсонцэцэг, Үсхий Шиваантиг, өөлүү Тарна, Дэмэглэй Хорог, Халбагандуу Буниас, Том навчит Хонхонцэцэг, Час улаан Алтандусал, Цоохор Шивлээ.
Анхилуун Лууль, Литвиновын Петрасин, Дэвүүр үрт Сагай, Гялгардуу Говой, Бүрсгэр Шорно, Арзаахай Улаалзгана, Үсэрхэг Тарваганшийр, Днеприйн Миддендорф, Яваны Зулзган цагаан, Нүцгэн Хонгорзул, Нарийн навчит Багдаахай, Бяцхан тоосовчит Эргэлж, Одой Хиаг.
Үүнд: Хөхногоон Даагансл, Хэвтээ Биелэг өвс, Торлогийн Улалж, Таушийн Хус, Монгол Хус, Элдэв навчит Тарна, Дагур Тооронцор, Норвеги Гичгэнэ, Буриад Харгана, Тугариновын Ортууз, Бараан Ноной, Хурц Банздоо, Хавтаг навчит Хөхтолгой, Торлог Чирэг, Зарзаахай Харцагана, Өдлөгг Могодоохой, Үндэслэдэг Зэгс, Дуулгачивт Цахирам, Бяцхан цэцэгт Хорголжин, Хөдөөгийн Туурам, Нугын Хошоонгор, Толбот Цэгцүүхэй, Охоотын Чөдөр өвс, Монньегийн Халгацай, Ботуульхай Шагшуурга, Туурасны Харуу цэцэг, Хаврын Салжир, Сукачевын Зохимон, Ганешиний Харцгана, Крыловын Гандбадраа, Сэлэнгийн Шарилж, Дагуур Тооронцор, Унжгар Азаргана, Мухар Банга.
Энэ дүүргийн ургамлын аймаг нь Алтай-Соёны өндөр уулын ургамлуудаас гадна Дагуур Монголын хээрийн ургамал оролцсон өвөрмөц холимог бүтэцтэй, өөрийн унаган ургамал болон тгээмэл тархац бүхий зүйлүүд элбэг байдаг.
Үүнд: Юлдэн шүүдрийн Ойм, Юнатовын Шивэлз, Павловын Сорвоо, Их Бушилз, Бага Улалж, Регелийн Алаглигцэцэг, Цэх Ахилцагаан, Дайрт Унагансүүл, Алтайн Нил, Түвэд ланцуй, Элдэв үст Цийлэг, Алтайн .
Үүнд: Литвиновын Ботууль, Урт дохиурт Сонгино, Потанины Сараана, Цуулбарнавчит Зогдор өвс, Валерийн Тарна, Грубовын Бэрмэг Устдэлбээт Бүрзэг, Уртнавчит Далантовч, Манж Сүүт өвс, Тал нүцгэн Гичгэнэ, Бамбай Түмэнтана, Сэгсгэр Хошоонбут, Наалданхай Гүүн ө, Саваан лууль.
Үнд: Даруухан Гэзэгцэцэг, Хигмэл Яргуй, Алтайн Дэвхэргэнэ, Жинхэнэ Эвэржин, Нцгэн ишт Алтан бөөр, Том далбаат Ортууз, Үсхий Хөвөнцөр, Арзгар Оточ өвс, Ойн Цооргоно, Нүцгэн жимст Шадалзай, Цөлийн Мүгваа, Төгрөг навчит Хонхонцэцэг.
Энэ дүүрэг нь ургамлын аймгийн хувьд биеэ даасан өвөрмөгц онцлог багатай, хэд хэдэн тойргийн шилжих зааг дээр байрлах учир төв Азийн Монгол хошуу болоод Дагуурын хээрийн, зарим нь цөлөрхөг хээрийн, мөнс умардын уулсын ургамлуууд зонхилдог.
Хан хүү Кондегийн тушаалаар Раул Бражелон францын ван Людвик буюу Луйгийн аян замын чиглэлийн зарыг дайран өнгөрөх Блау хотын захирагчид мэдээлэхээр түрүүлэн явах бөгөөд энэхүү зарыг хотын захирагчид мэдээлэн ванг буудлах бүх бэлтгэлийг хангах үүрэг өгөөд өөрийн гэр болох Бражелон эдлэн ойрхон байдаг тул элбэрэлт халамжлагч Де Ла Фер гүнтэй уулзахаар хөдлөх гэж байтал нэгэн үл таних хадагтай түүнийг де Лавальер ахайтан уулзах гэж хүлээж байгааг дуулгана.
Өөрийн хайрт авхайг эдлэндээ биш энд байгааг мэдсэн Раул яаран очиж уулзахад түүнд тунирхсан Де Лавальер авхай ба Раул хоёрын уулзалт тийм ч найрсаг болж чадалгүй салдаг.
Рауль өөрийн халамжлагч де Ла Фер гүнтэй болон хуучин зарц Гримо нартай халуун дотно уулзах бөгөөд гүн өөрийн зөвшөөрөлгүй Де Лавальер авхайтай уулзсанд дурамжхан байгаагаа илэрхийлнэ.
Энэ үед Францын вангийн ирэхийг мэдсэн хотынхон ихэд хөөр болон бэлдэж байхад нэгэн буурчийн газарт өндөр язгууртан шинжтэй боловч ихэд дуугай нэгэн эрхэм буудлын хөлсөө төлөхийг шаардсан буурчийн газрын эзэнд өөрийн сүүлийн 6 зоосыг өгөх боловч нэг зоос дутсанаар сүүлчийн алмаас эрдэнийг барьцаалах буюу худалдахыг түүнд хүсдэг.
Энэ үед Англид Кромвель нас барсаны дараа түүнийг залгамжлагч хүү Ричард нь эрх мэдлээсээ сайн дураар татгалзсан ба тухайн үед Англид бүгд найрамдах тал буюу парламентын талыг тууштай баримтлагч генерал Монк ба засгийн эрхийг өөрийн гарт төвлөрүүлэн улмаар захирагч болох хүсэл бүхий генерал Ламберт нар их цэрэг хуралдуулан тэмцэхээр бэлтгэж байсан байна.
Карл өөрийнхөө хаан ширээг эргүүлэн авахад гол саад эсэргүүцэгч болох генерал Монктэй уулзан өөрийн талд татах оролдлого хийхийг үнэнч зарц Паррид дааалган Англид илгээсэн тул түүнийг хүлээн Блау хотод түр саатсан байна.
Францын ван Луй нь энэ үед 22 нас хүрч байсан боловч хөгшин тэргүүн сайд Мазарини засгийн эрх мэдлийг өөрийн гарт бүрэн атгаж байсан тул ямар ч эрх мэдэлгүй хий хоосон хаан ширээг эзэгнэгч хүн болсон байлаа.
Түүнчилэн Луй нь Мазариний охин Манчинид хайр сэтгэлтэй болсон тул Францын эрх ашгийн үүднээс Испаний вангийн гүнжтэй гэрлүүлэх гэсэн их хамба Мазарини болон өөрийн эх Хатан Хаан Австрийн Анна нарын төлөвлөгөөг эрс эсэргүүцэн, зөвшөөрсөн хариу өгөөгүй байна.
Луй ван, их Хамба, Австрийн Анна тэргүүтэй вангийн аян замынхан Блау хотод ирж буудлах бөгөөд Луй ванг хамгаалах шадар цэргийг бидний хуучин танил дэслэгч д Артанъян даргалж ирсэн байдаг.
Д Артанъян 10 жилийн өмнө их хамба Мазаринийг арга залиараа давж шадар цэргийн ахмад цолоор шагнуулсан боловч Мазарини фрондын талтай асуудлыг зохицуулан францын байдлыг тогтворжуулсаны дараа түүнээс ахмад цолыг нь хураан авч дэслэгч болгосон байдаг.
Францын ван Луй өөрийн үеэлд язгууртны эрх ашгийн үүднээс энэ нь зүй ёсны шаардлага бөгөөд өөрийн зүгээс бүрэн дэмжиж туслахаа амлаад даанч өөрт нь бодит эрх мэдэл, хөрөнгө санхүү байхгүй тул өөрийн ерөнхий сайд, их хамба Мазариниас Карлад туслан мөнгө олгуулах талаар ярилцахаар Карлыг өөрийн өрөөнд үлдээн их хамба руу одно.
Мазарини Луйгийн хүсэлтэнд татгалзах боловч улс орныг удирдагч хаан хүн хэрхэн улс төрийн бодлогыг явуулах, эрх ашиг гэдэг юу болох талаар Луй ванг ухаартал таниулж өгдөг.
Улс орны эрх ашиг, түүнийг хаан хүн хэрхэн зохицуулах тал дээр эрс өөрчлөгдөн шинэ ойлголттой болсон Луй ван Карлд аргагүй боломжгүй тул туслах аргагүйг хэлнэ.
Маргааш нь Луй ван д Артанъяныг дагуулан Мазарины охин Манчинитай хээр уулзах боловч өөрийн гэр бүлийн шаардлага, дээр нь язгууртаны үзэл баримтлалын үүднээс харилцан амраг байх асуудал нь боломжгүй болох тул үүрд хагацах тухай хариуг Манчинигаас авдаг.
Мазариниас хаан хүний талаарх өгсөн зөвлөмжүүдийг баримтлан Луй нь Францын эрх ашгийн үүднээс Испаний хааны гүнжтэй сууухад бэлэн байгаагаа тэргүүн сайдад мэдэгддэг.
Дээрх хоёр уулзалтын үед Луй вангийн шийдвэргүй, өөрийн гэсэн бодолгүй, өөрийн хүсэл зорилгоо биелүүлэхийн төлөө тэмцэх чадваргүй сулбагар нэгэн гэж үзсэн д Артанъян вангийн албанаас чөлөө хүсэх тухайгаа Луй ванд уламжилдаг.
Ван үүнийг хүлээн авах боломжгүй гэж үзэхэд д Артанъян вангийн талаарх өөрийн бодлоо шууд хэлдэг тул ван аргагүй эрхэнд өөрөөс нь өөр хааны албанд орохгүй гэсэн амлалттайгаар түүнийг чөлөөлнө.
Түүний замд тохиолдох нэгэн жижиг эдлэнд зарц Парри Атосын зарц Гримотой тааралдан таних ба Атос буюу Де Ла Фер гүнгийн тухай Карлд танилцуулахад өөрийн эцэгт тусласан францын гүнд талархал илэрхийлэхээр өрөөнд нь орж танилцана.
Карлаас түүний бүтэлгүйтлүүдийг сонссон Атос түүнд талийгаач хаан эцэг нь цаазлуулахын өмнө нуусан 1 сая алтан зоосыг түүний хүүд хүнд бэрхшээл тохиолдон гарцаагүй болсон үед зааж өгөхийг гэрээсэлсэн нууцыг задлан түүнд гэнэтийн баяр авчирдаг.
Түүгээр ч тогтохгүй Атос нэн даруй Карлтай хамт аян замд гаран тэрхүү нуусан хөрөнгийг англиас авчрах болон Монк генералтай хийх уулзалтыг биечлэн хийхээр төлөвлөгөө зохион хэрэгжүүлж эхэлнэ.
Луй вангийн албанаас сайн дураараа огцорсон д Артанъян нэгэн нууцлаг төлөвлөгөөг толгойдоо боловсруулан түүнийг хамтран хэрэгжүүлэхээр итгэлт хуучны анд нар болох Атос, Арамис, Портос нарыг гэрийг зорих боловч аль нь ч гэртээ байхгүй бүгд үл мэдэгдэх зүгт урт хугацаагаар юм уу тодорхой бус аялалд гарсан тухай тэдгээрийн хуучин зарц нараас сонсдог билээ.
Тэрээр Планшед өмнө цалингаасаа хуримтлуулсан мөнгөө Планшегийн худалдаанд оруулсаны тооцоог асуух бөгөөд Англид хийх эрсдэлтэй наймааны тухай өөрийн төлөвлөгөөг танилцуулан хамтран хөрөнгө оруулалт хийх санал гаргана.
Гэвч д Артаняан өөрийн хийх гол ажлын зорилгыг нууцлан үл өгүүлэх бөгөөд өөрийн хөрөнгөө хуучин анд нар, Атосын хүү Бражелон, Планше нарт өгөх тухай гэрээслэл үлдээн Парисыг орхин одно.
Артанъяны төлөвлөгөө нь цөөн тооны чадварлаг цэрэг, далайчдыг хөлслөн Карлын гол дайсан генерал Монкыг нууцаар хулгайлан Голландад авчран Карлд тушаан улмаар Карлыг эргүүлэн хаан ширээнд суулгахад туслахад чиглэсэн байжээ.
Энэ мөчид Карлд амласан ёсоор Атос өөрийн зарц Гримогийн хамт Англид ирэн генерал Монктой хуаранд нь уулзах ба генерал түүнийг илэн далангүй нуусан алтаа авахаар ирсэн гэдэгт итгэлгүй Ламбертын туршуул, өдөөн хатгагч гэж үзэх боловч хэлсэн нь үнэн эсэхийг шалган алтан зоосуудыг нуусан газарт хамт ирж үнэхээр үнэн болохыг мэддэг.
Монк Карлыг тулаан бүхэнд ялагдсан ямар цэрэг дайны авъяасгүй, улс төрчинй хувьд хийссэн бүх оролдого нь бүтээгүй удирдагч байх чадваргүй хүн гэж үздэгээ илэхийлэн, түүний алтыг авч Голландад Карлад хүргэхийг зөвшөөрөх бөгөөд энэ алтаар юу хийж чадахыг харах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлэн Атосын саналд татгалздаг.
Загасчны дүрээр зүсээ хувиргасан Артанъян болон түүний хүмүүс Монкийг хулгайлан тусгайлан бэлтгэсэн хайрцагт хийж усан онгоцоороо Карлын байгаа голланд руу нууцаар яаравчилан хөвдөг.
Гэнэтийн ийм бэлэгт цочирдсон Карлд Монк Атос болон энэ францын хамтаар хулгайн бузар аргаар өөрийг нь хулгайлсан нь түүний үзэл бодолд ямар ч өөрчлөлт оруулахгүй гэдгээ мэдэгдэнэ.
Ихэд балмагдсан Карл Артанъяныг таних бөгөөд энэ хүн нь өөрийнх нь элч болох Атостой ямар холбоогүй бөгөөд өөрөө ийм далд аргаар үйл явдлаа хйидэггүй болохыг мэдэгдэн Монкийг ямар болзолгүйгээр суллан Артанъяныг дагалт болгон Англи руу явуулдаг.
Монк тэр хоёрыг англид ирэхэд цэргүүд бүсэлсэн далайн эргийн нэгэн байшин шатаж байх бөгөөд Монк удирдагчгүй болсон өөрийн цэргийг Ламбертад бут цохиулсан байх түгшинэ.
Гэтэл Ламбертын цэргүүд урваж Монкийн талд орсоноор тулалдаангүйгээр ялалт байгуулсан байдаг ба Монкийн алга болсоныг Атостой холбон үзсэн түүний цэргүүд Атосыг баривлахаар ирээд эсэргүүцэлтэй тулгарссан тул байшинг галдаж байхтай Артанъян Монк нарын ирэлт давхацсан байжээ.
Хуучин андууд халуунаар уулзах ба Монк нэгэн бичгийг Атост өгөн нэн яаралтай Карлд хүргэхийг хүсэх ба Артанъяныг өөрийн хамт хэсэг зуур байхыг мөн хүснэ.
Монк цэргийн хамт Лондонд орж тодорхой арга хэмжээнүүдийг авсаны дараа өөрийн цэргүүдийн өмнө хууль ёсны хаан ширээ залгамжлагч Карлыг хүрэлцэн ирж байгааг мэдэгдэн өөрөө түүний талыг барьж байгаа бөгөөд ингэснээр эмх замбараагүй байгаа английг цус урсгалгүйгээр тогтворжуулахыг мэдэгдэнэ.
Энэхүү явдлын маргааш Карл Англид хүрэлцэн ирж баяр ёслолын байдалтайгаар хаан ширээнд суух ба Монкийг английн бүх цэргийн жанжин, шотлоандын дэд хаанаар томилох ба өөрийн хаан ширээнд суухад ихэд гавъяа байгуулсан Атосыг Алтан ноос одон, Артанъяныг 300000 алтан зоосоор шагнан шадар цэргийн захирагч болохыг хүсдэг.
Монк өөрийг нь хулгайлж, барьцаалсан энэ үйлдлээрээ Карлыг өөрийн хаан гэдэгт итгүүлэхэд хүргэсэн Артанъяны зориг овсгоог ихэд үнэлэн нөхөрлөлийг хүсэх ба хувийнхаа байшинг бэлэг болгодог байна.
Санасан хэрэг нь өлзийтэй сайхнаар бүтсэн Артанъян Карл хаанаас Францын Луй ванд өөрийн дүү гүнж Генриэттаг Францын Луй вангийн дүү жонон Филлиптэй ураг барилдуулах замарр хоёр улсын хооронд найрамдалт харьцаа тогтоох хүсэлт бүхий захиа авсан элчин болсон хуучин анд Де Ла Фер гүний хамт эх нутгийн зүг хүндэт харуулын хамт тусгай усан онгоцоор хөвөн оддог.
Хуучин андуудыг францад ирээд тус тусын ажлыг хөөн одох ба Атос Английн хааны захиаг Луй ванд хүргэхэд хамт байсан их хамба түрүүлэн авч үзэхийг хүсэхэд Атос татгалзан вангийн гарт өөрийн биеэр гардуулах ёстойг хэлснээр тэд нарын хооронд түр зуурын маргаан үүснэ.
Парист ирсэн Артанъян Планшегийн үнэнч эсэхийг сорин түүний наймааа дампуурсан тухай түүнд хэлэхэд ихээхэн хэмжээний мөнгөө алдсан боловч Артанъянд хязгааргүй үнэнч тэрээр сүүлчийн зүсэм талхаа хуваалцахад бэлэн байгаагаа элдэв маяггүй хэлснээр Артанъяны бүрэн итгэлийг олдог.
Тэр үед францад насны эрхэнд хөгширөн цагаа хүлээж байгаа тэргүүн сайд, их хамба Мазарини өөрийн 40 сая алтан зоосны үнэ бүхий бүх хөрөнгөө Луй ванд гэрээслэн үлдээх аргаар өөрийн гэр бүлийн баталгааг хангахыг зорисон нууц явуулгыг шадар Кольберийн зөвөлгөөгөөр хийхэд Луй ван Сангийн сайд, санхүүгийн дээд хянагч Фуке болон эх хатан хаан Австрийн Анна нарыг зөвөлгөөг дагалгүй, "хаан хүн албатаасаа бэлэг авдаггүй" гэсэн хариуг өгнө.
Ингээд Луй ван үхлүүт хэвтэж буй Мазаринитай уулзах ба энэ үеэрээ түүний зааж сургасны дагуу Францын эрх ашгийг бүхнээс дээгүүр тавих төдийгүй, их хамбын үлдэж байгаа гэр бүлийхэнд чин сэргэлээсээ хандан хамгаалахаа амладаг.
Вангийн үгэнд уярсан их хамба түүнд "бие даасан ван байхын тулд тэргүүн сайдгүй байх хэрэгтэй" гэсэн эцсийн зөвөлгөөгөө өгөх ба өөрөөсөө хойш Фукег хянаж байхын тулд Кольберэд бүрэн итгэж түүний санхүүгийн чадварыг ашиглахыг хүсдэг.
Кольбер вангийн санхүү бүрэн хоосорсон, францын санхүүгийн систем Фукегээс болоод бүрэн дампуурсан, татваруудыг 3-4 жилээр урьдчилан авсан тул цаашид санхүүжилт байхгүй байгаа бүрхэг ирээдүйг илэн адалнгүй хэлэх бөгөөд талийгаач их хамба өөрт нь ямар ч дансанд тэмдэглээгүй 12 сая алтан зоосыг үлдээсэн, мөн их хамба сангийн сайд Фукед итгэдэггүй байсан тул түүний ажил хэргийг нууцаар шалгахыг өөрт үүрэг болгосон тул шалган үзэхэд маш их хэмжээний шамшигдал, луйвар илэрснийг илчилдэг.
Луй ван санхүүгийн асуудал дээр Кольберыг зөвлөхөөр авахаа хэлэх ба болбохгүй, бүтэхгүй гэсэн хариу сонсохгүй гэдгээ айлдана тэгээд тэрээр бие даассан хаанчлалынхаа эхний өдөр бүх сайд нарынхаа өмнө тэргүүн сайдгүй байх төдийгүй сайд нарын зөвлөл өөрт нь хэрэггүй болохыг мэдэгдээд сайд нар ванд зөвхөн зөвлөх эрхтэй болохыг анхааруулдаг бөгөөд бие даан бүх асуудлыг хариуцан шийдвэрлэнэ гэж хэлдэг байна.
Тэрээр Кольберын зөвлөмжийн дагуу мөрдлөг явуулан Фукегийн дотно найз хамтрагч нарын хэргийг шалгах бөгөөд тэд нарын хөрөнгийг хураан хамгийн дотно хоёр найзыг цаазлах үүрэг өгнө.
Хэрэгтнүүдийг цаазлах үеэр Кольберын хүмүүс шиг сэтгэгдэл төрүүлсэн бүлэг хүнээр тэдгээрийг булаан авах Арамисын зөвлөмжийн дагуу Фуке нөхдөө аврахыг оролдох боловч шинээр авсан байшингаа үймээний үед галдан шатаалгахгүй байх, хэрэгтнүүдийг шатаалгалгүй вангийн шийтгэлээр дүүжлүүлэхийн тулд Артанъян хамт байсан Раулын хамт энэхүү үймээнд хамрагдан оролцож, гавъяа байгуулна.