polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
സാധാരണയായി വവ്വാലുകൾ വലിയ മരങ്ങളിൽ ആണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും വലിയ ഗുഹകൾ, പഴയ ആൾ താമസമില്ലാത്ത വീടുകൾ, വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ, പാലങ്ങളുടെ അടിവശം, ഖനികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും കാണാൻ സാധിക്കും.
വവ്വാലുകൾ പ്രസവിക്കുന്ന സസ്തനികൾ ആണ്. ജനിതകപഠനങ്ങൾ അവയെ ഹിംസ്രമൃഗങ്ങളും കാലികളും തിമിംഗിലങ്ങളും മറ്റും ഉൾപ്പെടുന്ന ലോറേഷ്യാതേരിയ സൂപ്പർഓർഡറിൽ ആണ് പെടുത്തുന്നത്.
ഒരു വർഷം കൂടുമ്പോൾ പൂക്കുന്നവ മുതൽ 16 വർഷം കൂടുമ്പോൾ മാത്രം പൂക്കുന്ന കുറിഞ്ഞിച്ചെടികൾ വരെ ഉണ്ട്. കൂടുമ്പോൾ മാത്രം പൂക്കുന്നവയാണ്)
ഋതുഭേദങ്ങളുമായി ഈ സസ്യകുടുംബത്തിനു ബന്ധമില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവയുടെ കാലചക്രത്തിനു കൃത്യമായ ഇടവേളകൾ ഉണ്ട്.
വൈവിധ്യമാർന്ന പല നിറങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. (നീലയ്ക്കും ഊതനിറത്തിനും ഇടയിൽ, ഇളം വയലറ്റ്, നീല, ഇളം നീല, ഇരുണ്ട തവിട്ടു നിറം, വെള്ള നിറം, വെള്ള കലർന്ന ഇളം ചുവപ്പ്, വയലറ്റ് കലർന്ന വെള്ള, അവിടവിടെ ചുവപ്പു നിറമുള്ള വെള്ള, ഇളം റോസ്)
പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിൽ 1500 മീറ്ററിനു മുകളിൽ ചോലവനങ്ങൾ ഇടകലർന്ന പുൽമേടുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന കുറ്റിച്ചെടിയാണ് നീലക്കുറിഞ്ഞി . കുറിഞ്ഞി വർഗ്ഗത്തിലെ റാണി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 12 വർഷം കൂടുമ്പോൾ കൂട്ടത്തോടെ പൂക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത. 2006 കാലയളവിലാണ് ഇവ അവസാനമായി പുഷ്പിച്ചത്. 2018 മെയ് മാസത്തിൽ നീലക്കുറിഞ്ഞിയുടെ വരവ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു എങ്കിലും മഴയുടെ കൂടുതൽ മൂലം സെപ്റ്റംബർ മാസത്തേക്ക് നീണ്ടു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കുറിഞ്ഞി പൂക്കുന്ന ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം മഴക്കൂടുതൽ മൂലം സെപ്റ്റംബർ 04 നു ശേഷം മാത്രമാണ് കുറിഞ്ഞി പൂത്തത് കാണാൻ തുറന്നു കൊടുത്തത്. ലോകപൈതൃക പദവിയിലേക്ക് പശ്ചിമഘട്ടത്തിനെ ഉയർത്തുന്നതിൽ കുറിഞ്ഞികൾ വളരെ ഗണ്യമായ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
12 വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ നീലക്കുറിഞ്ഞി ഒരുമിച്ചു പൂക്കുന്നത് 1838-ലാണ് കണ്ടുപിടിച്ചത്. മൂന്നു ജർമൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ അടങ്ങിയ ഒരു സംഘം ദശകങ്ങൾക്കുമുമ്പ് കുറിഞ്ഞിയെപ്പറ്റി ഗൗരവമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. പലതവണ മാറ്റിയ ശേഷമാണ് ശാസ്ത്രനാമം സ്ട്രോബിലാന്തസ് കുന്തിയാനസ് എന്നു നിശ്ചയിച്ചത്. ജർമൻ സംഘാംഗമായിരുന്ന കുന്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് കുന്തിയാനസ് എന്ന പേരു വന്നത്. മൂന്നാറിലെ നീലക്കുറിഞ്ഞിയും സമീപ പ്രദേശമായ കാന്തല്ലുരിലെ നീലക്കുറിഞ്ഞിയും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. മൂന്നാറിലേതിനേക്കാൾ ഉയരം കൂടിയ ചെടികളാണ് കാന്തല്ലൂരിൽ കാണുന്നത്. കാലാവസ്ഥയിലെ വ്യത്യാസമാണ് ഇതിനു കാരണം.
കുറച്ചുകാലം മുൻപുവരെ നീലക്കുറിഞ്ഞിയുടെ പരാഗണം നടക്കുന്നത് കാറ്റിലൂടെ ആണെന്നാണ് ശാസ്ത്രലോകം വിചാരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ കുറിഞ്ഞിപ്പൂക്കളിൽ പരാഗണം നടത്തുന്നത് തേനീച്ചകൾ ആണെന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ബയോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയായ ലിനയൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ലണ്ടൻ-ന്റെ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെയാണ് കുറിഞ്ഞിയുടെ പരാഗണ രഹസ്യം അനാവരണമായത്. കുറിഞ്ഞികളുടെ 12 വർഷത്തെ തപസ്സിനു തുടക്കമിടുന്നത് അപിസ് സറാന ഇൻഡിക എന്ന് ശാസ്ത്രനാമമുള്ള തേനീച്ചകളാണ്.
നീലഗിരി കുന്നുകൾ, പളനി മലകൾ, ‍മൂന്നാറിനു ചുറ്റുവട്ടത്തുള്ള ഹൈറേഞ്ച്മലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കുറിഞ്ഞിച്ചെടികൾ കാണപ്പെടുന്നത്‌. മൂന്നാറിൽ ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ഏക്കറുകളോളം പരന്നു കിടക്കുന്ന നീലക്കുറിഞ്ഞി ചെടികൾ കാണാം. സമീപത്തുള്ള കടവരി, കാന്തല്ലൂർ, കമ്പക്കല്ല് എന്നിവിടങ്ങളിലും നീലക്കുറിഞ്ഞി ധാരാളമുണ്ട്. രാജമല, മറയൂർ, സൈലന്റ് വാലി എന്നിവിടങ്ങളിലും കുറിഞ്ഞിച്ചെടികൾ കാണപ്പെടുന്നു.
പൂക്കാലമാകുമ്പോൾ പരമാവധി പുനരുൽപ്പാദനത്തിന് ശ്രമിക്കുന്നവയാണ് കുറിഞ്ഞിച്ചെടികൾ. ഇതിനെ പ്രത്യുൽപ്പാദന മഹാ വിസ്ഫോടനം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കൂടുതൽ പൂക്കൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനും ഉണ്ടാകുന്ന പൂക്കളെയെല്ലാം പരമാവധി പരാഗണവിധേയമാക്കി വിത്തുൽപ്പാദനം നടത്താനും സസ്യം ശ്രമിക്കും.
തമിഴ്‌നാട്ടിൽ കൊടൈക്കനാലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളുമാണ് കുറിഞ്ഞിയുടെ കേന്ദ്രം. ഊട്ടിയിൽ മുക്കൂർത്തി ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ മുക്കൂർത്തി മലയിലാണ്. കൊളുക്കുമലയിലും കുറിഞ്ഞിച്ചെടികൾ കാണപ്പെടുന്നു. തമിഴിൽ കൊളുക്ക് എന്നാൽ തണുപ്പ് ആണ്. എപ്പോഴും തണുപ്പിൽ മരവിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ആണ് ഈ മലയ്ക്ക് കൊളുക്കുമല എന്ന പേര് വരാൻ കാരണം.
ലോകത്തു തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഇവ ഏകദേശം 450 ഇനങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽത്തന്നെ 40 ശതമാനവും ഇന്ത്യയിലാണുള്ളത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം 64 തരം കുറിഞ്ഞികൾ ഉണ്ടെന്നാണ് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നത്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും ഏകദേശം 1200 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് ഇവ വളരുന്നത്.
ഒറ്റയ്ക്കു കണ്ടാൽ ഒരു പ്രത്യേകതയുമില്ലാത്ത പൂവാണ് കുറിഞ്ഞി. സീസണിൽ ഇവ ഒരു പ്രദേശത്ത് വ്യാപകമായി പൂത്തു നിൽക്കുന്നത് ഹൃദയഹാരിയായ കാഴ്ചയാണ്. ഹിമാലയത്തിലെ പൂക്കളുടെ താഴ്വരയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ കാഴ്ച്ച. പൂത്ത് പത്തു മാസം കഴിയുമ്പോഴാണ് ഇവയുടെ വിത്ത് പാകമാകുന്നത്.
നീലക്കുറിഞ്ഞി പൂക്കുന്നത് അശുഭകരമാണെന്നാണ് ചില ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളുടെ വിശ്വാസം. മറ്റു ചിലർ ഈ പൂക്കൾ മുരുകന് കാഴ്ചയായി അർപ്പിക്കുന്നു. ഈ ചെടിക്കോ പൂവിനോ ഔഷധഗുണമുള്ളതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. പുഷ്പ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു അൽപനാളുകൾക്കു ശേഷം ഇവയിൽ നിന്ന് മുതുവാന്മാർ തേൻ ശേഖരിക്കാറുണ്ട്.
ആദിവാസികൾ തിനയെന്നു വിളിക്കുന്ന കുറിഞ്ഞിക്കു അവരുടെ ആചാര-അനുഷ്ടാനങ്ങളിൽ സവിശേഷ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. തമിഴ് സംഘസാഹിത്യത്തിൽ പശ്ചിമഘട്ട മലനിരയ്‌ക്ക് കുറിഞ്ഞിത്തിണ എന്നാണ് പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്.
വേനൽക്കാലം കഴിഞ്ഞു പുതുമഴ പെയ്യുന്നതോടെ കുറിഞ്ഞി വിത്തുകൾ മുളച്ചു കുറിഞ്ഞിത്തൈകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഒരു ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ ഏകദേശം 700 തൈകൾ ഉണ്ടാകും.
അപകടങ്ങൾ, അതിക്രമങ്ങൾ, ബലാത്സംഗം എന്നിവ കൊണ്ടുമാകാം രോഗാവസ്ഥ. സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികബന്ധം മൂലം ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന എച്ച്ഐവി തുടങ്ങിയ രോഗാണുബാധകളും, ഗർഭധാരണവും പ്രസവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സങ്കീർണ്ണതകൾ കാരണം അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ആരോഗ്യവും താറുമാറായേക്കാം. വന്ധ്യത, ഗർഭനിരോധന ഉപാധികളുടെ ലഭ്യത, ഉപയോഗം തുടങ്ങിയവ പ്രത്യുത്പാദന ആരോഗ്യവുമായി ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുന്നു. ലൈംഗികാരോഗ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളും വ്യക്തിയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷന്മാരിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്, സ്ത്രീകളിൽ വജൈനിസ്മസ് തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണം. ജെൻഡറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസമത്വങ്ങളും ആരോഗ്യത്തെ ബാധിച്ചേക്കാം. ട്രാൻസ്ജെൻഡറുകൾ, മറ്റ് ലിംഗ ലൈംഗികന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ എന്നിവർക്ക് ഉണ്ടാകാവുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ രോഗഹേതുവാകാം. ഇന്നത്തെ സവിശേഷമായ ജീവിത ചുറ്റുപാടിൽ വർധിച്ചു വരുന്ന വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ പോലെയുള്ള മാനസികരോഗങ്ങൾ, മലിനീകരണവും, ശുദ്ധജലത്തിന്റെ അഭാവവും രോഗങ്ങൾ വർധിപ്പിച്ചേക്കാം.
രോഗങ്ങളില്ലാത്ത അവസ്ഥയെയാണ്‌ സാമാന്യേന ആരോഗ്യം എന്നതു കൊണ്ടുദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ 1948-ലെ ലോക ഹെൽത്ത് അസംബ്ലിയുടെ നിർവചനപ്രകാരം രോഗ, വൈകല്യരാഹിത്യമുള്ള അവസ്ഥ മാത്രമല്ല, സമ്പൂർണ്ണ ശാരീരിക, മാനസിക, സാമൂഹ്യ സുസ്ഥിതി കൂടി ആണു ആരോഗ്യം. . ഈ നിർവചനമാണ്‌ ഇന്ന് പൊതുവേ സ്വീകാര്യമായുള്ളത്. ഈ നിർവചനത്തോട് ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ 1986ലെ ഒട്ടാവ ചാർട്ടർ ഫോർ ഹെൽത്ത് പ്രൊമോഷന്റെ നിർവചനം കൂടി കൂട്ടിവായിക്കാറുണ്ട്: ആരോഗ്യം സമ്പൂർണ്ണ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിനുള്ള ഒരുപാധിയാണ്‌, നിലനില്പിനായി മാത്രമുള്ളതല്ല. ആരോഗ്യം എന്നത് ശാരീരികശേഷിയിലും സാമൂഹിക വ്യക്തിപരമായ ഉപാധികൾക്ക് ഊന്നൽ കൊടുത്തുകൊണ്ടുള്ള സാക്ഷാത്തായ ഒരു സംഗതിയുമാണ്. കുറേക്കൂടി വിപുലമായ രീതിയിൽ ഇതിനെ പൊതുജനാരോഗ്യം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യത്തെ കുറിക്കാനും പൊതുജനാരോഗ്യം എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
രോഗാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള കാരണങ്ങൾ പലതാകാം. രോഗാണുക്കൾ, പരാദങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ആക്രമണം , പോഷണക്കുറവ്, അതിപോഷണം, അമിതാഹാരം, മദ്യപാനം, പുകവലി പോലെയുള്ള ലഹരി ഉപയോഗം എന്നിവ കൂടാതെ ആഹാരത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ചില ഘടകങ്ങൾ കൂടുതലായി ചയാപചയ പ്രക്രിയയിലൂടെ, അതിലുള്ള ക്രമക്കേട് മൂലമോ അളവ് കൂടുതലായതിനാലോ, വ്യയം ചെയ്യപ്പെടാതെയോ പുറംതള്ളപ്പെടാതെയോ ശരീരത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടി രോഗാവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം. കൂടാതെ അത്യാവശ്യമായ ചില ഘടകങ്ങൾ ലഭിക്കാതെ ശാരീരിക പ്രക്രിയകൾ താളം തെറ്റുന്നതു മൂലമുള്ള രോഗാവസ്ഥയാകാം. വ്യായാമക്കുറവുകൊണ്ടാകുന്ന മേൽപ്പറഞ്ഞതിലേതെങ്കിലും സ്ഥിതിവിശേഷമാകാം.
അമിതാദ്ധ്വാനം, സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത തൊഴിൽ, മാനസികസമ്മർദ്ദം, ഉറക്കക്കുറവ്, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ രോഗാവസ്ഥയായി മാറാം. മഹാമാരികൾ പൊട്ടിപുറപ്പെടുന്നത് സാമൂഹികമായ ആരോഗ്യത്തെ മൊത്തത്തിൽ ബാധിക്കുന്നു. ഉദാ: കോവിഡ് 19.
വ്യായാമക്കുറവാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രശ്നം. മുതിർന്നവർ നിത്യേന കുറഞ്ഞത് 30 മിനുട്ട് വീതവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും ശാരീരികാധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം, കളികൾ, നൃത്തം, ആയോധനകലകൾ എന്നിവ ഏതെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് ശാരീരികക്ഷമത മാത്രമല്ല കാൻസർ, പ്രമേഹം, ഹൃദ്രോഗം, അമിതഭാരം ഉൾപ്പടെയുള്ള ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങളെ അകറ്റാനും മാനസികമായ ആരോഗ്യവും ലൈംഗികാരോഗ്യവും വരെ മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ അമിതഭാരം, വയറിനു ചുറ്റും കൊഴുപ്പ് അടിയുന്ന അവസ്ഥ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതും ഏറെ അത്യാവശ്യമാണ്. ഇവ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.
ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. അതിനായി ദിവസേന 5 കപ്പ് പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, മത്സ്യം, മുട്ട എന്നിവ ശരിയായ അളവിൽ ആഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇതുവഴി വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, പ്രോടീൻ, ഒമേഗ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ്, നാരുകൾ എന്നിവ ശരീരത്തിന് ലഭ്യമാകുന്നു. എണ്ണയിൽ വറുത്തതും പൊരിച്ചതും അമിതമായി മൊരിഞ്ഞതുമായ ആഹാരങ്ങൾ, അമിതമായി മധുരം, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, അന്നജം, ചുവന്ന മാംസം, പലഹാരങ്ങൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ ആഹാരം അമിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതാണ്.
ശരീര കോശങ്ങളുടെ അപകർഷവും , പ്രായ വർദ്ധനയും രോഗ കാരണങ്ങളാണ്. കൂടാതെ പാരമ്പര്യ ഘടകങ്ങൾ. മേൽപ്പറഞ്ഞ ഏതെങ്കിലും അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമായുണ്ടാകുന്ന ചില ക്രമക്കേടുകളായാകാം പുറത്ത് കാണപ്പെടുന്നത്. അതോടൊപ്പം തെറ്റായ ജീവിതശൈലി കൂടിയാകുമ്പോൾ രോഗമുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിക്കുന്നു. രോഗാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ തെറ്റായതു മൂലം രോഗാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. മരുന്നുകളുടെ കുറവു് കൊണ്ടും ആധിക്യം കൊണ്ടും രോഗാവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം.
കാൻസർ, പ്രമേഹം, ഹൃദ്രോഗം, ധമനീ രോഗങ്ങൾ, അമിതരക്തസമ്മർദം, പക്ഷാഘാതം, , വൃക്കരോഗം, കരൾ രോഗങ്ങൾ, പിസിഒഎസ്, അമിതവണ്ണം എന്നിവ ജീവിതശൈലി മൂലമുണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ എടുത്തു പറയേണ്ടതാണ്. ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി കൊണ്ട് മേൽപ്പറഞ്ഞ രോഗങ്ങളെ നല്ലൊരു പരിധിവരെ തടയാനും, ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും സാധിക്കും. ഭക്ഷണം, വ്യായാമം, ഉറക്കം എന്നിവ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആരോഗ്യത്തിൽ അതിപ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്.
ലഹരിയുടെ ഉപയോഗമാണ് ആരോഗ്യത്തെ ഏറ്റവും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഘടകം. അതിമദ്യാസക്തി, പുകവലി തുടങ്ങിയവ രോഗസാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പുലയിലയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന രാസവസ്തുക്കൾ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു.
പാരമ്പര്യവും പരിതഃസ്ഥിതിയുമാണ് ആരോഗ്യത്തിനു നിദാനമായ ഘടകങ്ങൾ. ഭൌതീക പരിതഃസ്ഥിതി, സാമൂഹ്യ പരിതഃസ്ഥിതി, ജൈവ പരിതഃസ്ഥിതി എന്ന് പരിതഃസ്ഥിതി ഘടകങ്ങളെ മൂന്നായി തിരിക്കാം.
തെസലോനിക്കയിലെ രാജാവായിരുന്ന ബോണിഫെസ്, കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ ആക്രമണശേഷം ഓട്ടോ ദെ ല റോഷെയ്ക്ക് ഏതൻസ് ഭരണം വിട്ടു കൊടുത്തു; മെഗാസ്കിർ എന്ന പദവിയും അദ്ദേഹത്തിനു നല്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്തുടർച്ചക്കാരനായ ഗൈ -ന് ഫ്രാൻസിലെ ലൂയി ഡ്യൂക് ഒഫ് ഏതൻസ് എന്ന പദവി നല്കി . ഗൈ -ന്റെ മരണാനന്തരം ഏതൻസ് ബ്രയനിലെ വാൾട്ടറുടെ അധീനതയിലായി. ഗ്രാൻഡ് കറ്റലൻ കമ്പനി എന്ന സേനാവിഭാഗം വാൾട്ടറെ അധികാരഭ്രഷ്ടനാക്കി. 1312-ൽ സിസിലിയിലെ രാജാവായ ഫ്രഡറിക്കിന്റെ അധീശാധികാരം അംഗീകരിക്കുകയും ഫ്രഡറിക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ മാൻഫ്രഡിനെ ആഥൻസിലെ ഡ്യൂക്ക് ആയി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. കറ്റലൻഭരണത്തെത്തുടർന്ന് മറ്റൊരു കൂലിപ്പട്ടാളമായ നവാറിസ് കമ്പനി 1379-ൽ ഏതൻസ് പിടിച്ചെടുക്കുകയും 1388-ൽ കൊരിന്ത് ഭരണാധികാരി അവരിൽനിന്ന് ഏതൻസ് തിരികെ കൈവശപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. 1458 വരെ ആ വംശത്തിന്റെ ഭരണം നിലനിന്നു. 1458-ൽ ഏതൻസ് തുർക്കി സേനാധിപനായ ഉമർ കീഴടക്കി. ഏതൻസ് സന്ദർശിച്ച തുർക്കി സുൽത്താൻ ആഥൻസിലെ പുരാവസ്തുക്കൾകണ്ട് ആകൃഷ്ടനാകുകയും ആഥൻസിലെ ജനതയോടു സൗമ്യമായി പെരുമാറുകയും ചെയ്തു.
1981-ൽ ഗ്രീസ് യൂറോപ്യൻ ഇക്കണോമിക് കമ്യൂണിറ്റിയിൽ ചേർന്നതോടെ ആഥൻസിൽ വിദേശനിക്ഷേപം ക്രമാതീതമായി വർധിച്ചു. 1990-കളിൽ അന്തരീക്ഷമലിനീകരണത്തിനെതിരെ കടുത്ത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടിവന്നു. മുഖ്യപാതയായ കിഫിസോസ് അവന്യൂ എട്ടുവരിപ്പാതയാക്കിയതോടെ ഗതാഗതം ഏറെ സുഗമമാക്കപ്പെട്ടു. ആഥൻസിന് 35 കി.മീ. കിഴക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന എലിഫ്നിരിയോസ് വെനിസെലോസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം 2001 മാ.-ൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ലണ്ടൻ, പാരിസ്, ന്യൂയോർക്ക് തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്നും വിനോദസഞ്ചാരികളുടെയും മറ്റും അനുസ്യൂതമായ പ്രവാഹം ആഥൻസിലേക്ക് ദിനംപ്രതി എത്തിച്ചേരുന്നു. ആധുനികരീതിയിലുളള ഹർമ്മ്യങ്ങളും നിരത്തുകളും കവലകളും ഉദ്യാനങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. പാർലിമെന്റ് മന്ദിരമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന കൊട്ടാരം, അതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഉദ്യാനം, ഒളിമ്പിക് സ്റ്റേഡിയം എന്നിവ പ്രമുഖ വാസ്തുവിദ്യാ നിർമിതികളാണ്. ലോകോത്തരങ്ങളായ ഷോപ്പിങ് മാളുകളും ഇവിടെ കാണാം. ഏതൻസ് മെട്രോ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഭൂഗർഭ റെയിൽപ്പാതകളിലൊന്നാണ്.
പെരിക്ലിസ് . പെരിക്ലിസിന്റെ ഭരണകാലത്ത് പ്രയോഗത്തിലും തത്ത്വത്തിലും ജനകീയഭരണം വേരുറയ്ക്കാനാരംഭിച്ചു. പെരിക്ലിസ് സാമ്രാജ്യവികസനനയമാണ് സ്വീകരിച്ചത്. സമീപനഗരരാഷ്ട്രങ്ങളെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും അവിടത്തെ വാണിജ്യക്കുത്തകകൾ പലതും ആഥൻസിന് അന്നു ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീസിൽ ആഥൻസിന്റെ അധികാരപരിധി വികസിച്ചതോടെ സ്പാർട്ടയുടെ സൈനികശക്തി നിഷ്പ്രഭമാകാനിടയായി. എന്നാൽ തുടർന്നുണ്ടായ യുദ്ധങ്ങളിലെ പരാജയം ആഥൻസിന്റെ കരസേനയുടെ ദൗർബല്യം വെളിപ്പെടുത്തി. വിസ്തൃതമായ അതിർത്തികൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ആഥൻസിന്റെ കരസേനയെക്കൊണ്ട് സാധ്യമല്ലെന്നു തെളിഞ്ഞു. പെരിക്ളിസിന്റെ നേതൃത്വകാലത്ത് ആഥൻസ്, സ്പാർട്ടയും പേർഷ്യയുമായുള്ള മത്സരനയം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ആഥൻസിന്റെ ശക്തിവർധനവിനുവേണ്ടി നാവികസേനയുടെ വികസനത്തിനു ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഏതൻസ് പിന്നീട് ബൈസാന്തിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഒരു പ്രവിശ്യാനഗരമായി തരംതാഴ്ത്തപ്പെട്ടു. ആഥൻസിലെ പല മനോഹരഹർമ്മ്യങ്ങളും കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലേക്കു പൊളിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. പല ഗ്രീക്കുക്ഷേത്രങ്ങളും ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. കോൺസ്റ്റാൻസ് ആഥൻസിൽ കുറച്ചുകാലം ചെലവഴിച്ചു . 869-ൽ ആഥൻസിനെ ഒരു ആർച് ബിഷപ്പിന്റെ അധികാരപരിധിയിൽപ്പെടുത്തി. 995-ൽ ആറ്റിക്ക ആക്രമിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും ഏതൻസ് ആക്രമണത്തിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ടു. ബൈസാന്തിയൻ ചക്രവർത്തിയായ ബാസൽ 1018-ൽ ഏതൻസ് സന്ദർശിച്ചു. ഗ്രീസിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ പോലെതന്നെ ആഥൻസും ബൈസാന്തിയൻ ഭരണകാലത്തു വളരെ കഷ്ടനഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. 12-ാം ശ.-ത്തിലെ ആഥൻസിന്റെ ശോച്യാവസ്ഥയെ അന്നത്തെ ആർച് ബിഷപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
നഗരത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി പൊതുവേ നിമ്നോന്നതമാണ്. തെ. പടിഞ്ഞാറേക്കു ക്രമേണ ചരിഞ്ഞ് സാരോണിക് ഉൾക്കടലിൽ ലയിക്കുന്ന അറ്റിക്കാ സമതലത്തെ ചൂഴ്ന്ന്, കി. ഹൈമറ്റസ് , വ. കി. പെന്റെലിക്കസ് , വ. പ. പാർനസസ് , പ. ഈഗാലിയോസ് എന്നിങ്ങനെ മലനിരകൾ കാണുന്നു. സമതലത്തിനു മധ്യഭാഗത്തുകൂടി വ. കി.-തെ. പ. ദിശയിൽ നീളുന്ന ടർകോവ്നി കുന്നുകൾ ഏതൻസിന്റെ പ്രാന്തത്തിലുള്ള ലൈക്കബെറ്റസ് മല യായി പരിണമിക്കുന്നു. ടർകോവ്നിയുടെ ഇരുപുറവുമായുള്ള സെഫീസസ്, ഇലീസസ് എന്നീ നദികൾ ഏതൻസ് നഗരത്തെ തഴുകിയൊഴുകുന്ന നീർച്ചാലുകളായി പരിണമിക്കുന്നു. പഴയ നഗരത്തിലെ കോട്ടകൊത്തളങ്ങളും പ്രധാന വാസ്തുശില്പങ്ങളുമൊക്കെത്തന്നെ ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
ബി.സി. 4-ാം ശ.-ത്തിൽ ദിയോദോറസ് ആണ് ഏതൻസിനെപ്പറ്റി ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. എ.ഡി. 150-ൽ ഈ നഗരം അതിന്റെ എല്ലാ മേൻമകളോടും കൂടി നിലവിലിരുന്നപ്പോൾ പോസേനിയസ് ഇവിടം സന്ദർശിച്ച് അതേപ്പറ്റിയുള്ള വിവരണങ്ങൾ എഴുതി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡിസ്ക്രിപ്ഷൻ ഒഫ് ഗ്രീസ് എന്ന കൃതിയിലെ ആദ്യത്തെ 30 അധ്യായങ്ങൾ ഏതൻസ് നഗരവർണനയാണ്. 20-ാം ശ.-ത്തിലെ ഉത്ഖനനം പോസേനിയസിന്റെ നഗരവിവരണങ്ങൾ ശരിയാണെന്നു തെളിയിച്ചു. 1395-ൽ നിക്കോളോ ദാ മാർടോണി ആഥൻസ് സന്ദർശിച്ച് ഈ നഗരത്തെപ്പറ്റി വിവരണമെഴുതി. ജോഹാനസ് മ്യൂർസിയസും ചില വിവരണങ്ങൾ നല്കിയിട്ടുണ്ട്.
അറ്റിക്കയിൽ സ്വതന്ത്രമായി ജീവിച്ചിരുന്ന വിവിധജനസമൂഹങ്ങൾ ആഥൻസ് ആസ്ഥാനമാക്കി രാജവാഴ്ചയോടുകൂടിയ ഒരു പ്രത്യേക ജനപദമായിത്തീർന്നതോടെയാണ് ആഥൻസ് എന്ന രാഷ്ട്രം ജൻമമെടുത്തത്. ഈ രാഷ്ട്രസംവിധാനത്തിൽ സമുദായത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള പ്രഭുക്കൻമാർക്കു മാത്രമേ രാഷ്ട്രീയാവകാശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു; ഭൂരിപക്ഷമായ സാമാന്യജനങ്ങൾക്കു ഭരണത്തിൽ യാതൊരു പങ്കുമില്ലായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഉടമാവകാശവും പ്രഭുവർഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കു മാത്രമായിരുന്നു. അവിടെ നിലവിലിരുന്ന ഈ അഭിജാതാധിപത്യത്തിനെതിരായി സൈലോന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കലാപം ഉണ്ടായെങ്കിലും അത് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു.
പുരാതന നഗരഭാഗങ്ങളായ അക്രോ പോലിസിനും, ലൈക്കബെറ്റസ് മലയ്ക്കും ചുറ്റുമായി, സാരോണിക് ഉൾക്കടൽ തീരത്തേക്കു വ്യാപിച്ചുകാണുന്ന നഗരാധിവാസമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്; ആഥൻസിനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് സലാമിസ്, ഈജീന എന്നീ ചെറുദ്വീപുകളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ അമിതമായ ജനബാഹുല്യം മൂലം നഗരാധിവാസം അറ്റിക്കാ സമതലത്തെ അതിക്രമിച്ച് മലഞ്ചരിവുകളോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പിറീയസ് തുറമുഖവും നഗരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമായിരിക്കുന്നു. മൊത്തം 57 കമ്യൂണുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആഥൻസിന്റെ വിസ്തീർണം 402 ച.കി.മീ. ആണ്. ജനസംഖ്യ: 2005514 .
റോമാസാമ്രാജ്യഭരണകാലത്ത് ഏതൻസ് സ്വതന്ത്രരാഷ്ട്രമായി. ഹാഡ്രിയൻ ചക്രവർത്തി ആഥൻസിനെ മോടിപിടിപ്പിച്ചു. അന്റൊനൈൻ ചക്രവർത്തിമാരുടെ കാലത്ത് ഏതൻസ് ഒരു വിദ്യാഭ്യാസകേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തി നേടി. എ.ഡി. 267-ൽ ഗോത്തുകളുടെ ആക്രമണവും അലാറിക്കിന്റെ ആക്രമണവും ഒഴിച്ചാൽ ആഥൻസിനു വലിയ ആക്രമണങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടിവന്നില്ല. ആഥൻസിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത് തിയഡോഷ്യസ് -ഉം ജസ്റ്റീനിയനുമാണ്. ഇത് ആഥൻസിന്റെ പ്രാചീന മഹിമയ്ക്ക് ഹാനികരമായിത്തീർന്നു.
19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ മധ്യകാലത്തിനുശേഷം ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നടത്തിയിട്ടുള്ള ഉത്ഖനനങ്ങൾ ആഥൻസിന്റെ പ്രാചീന ചരിത്രത്തിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശിയിട്ടുണ്ട്. ഗ്രീക്കുകാരെ കൂടാതെ ജർമനി, യു.എസ്. എന്നീ രാഷ്ട്രങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഗവേഷകരുടെ ഉത്ഖനനങ്ങളും പ്രത്യേകം പരാമർശമർഹിക്കുന്നു. റോക്ഫെലർ ഫൌണ്ടേഷൻ, മാർഷൽ എയിഡ് ഫണ്ട്സ്, ഗ്രീക്കു ഗവൺമെന്റ് എന്നിവയുടെ സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ ഈ ഉത്ഖനനങ്ങൾക്കു സഹായകമായി.
17-ാം ശ. മുതൽ ആഥൻസ് നഗരത്തെപ്പറ്റിയുള്ള പഠനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. കപ്പൂച്ചിയൻ സന്ന്യാസിമാരും ഫ്രഞ്ചുകാരും, ജോർജ് വീലർ, ജെയിംസ് സ്റ്റുവർട്ട്, നിക്കൊളാസ് റിവറ്റ്, റിച്ചാർഡ് പോകോക്ക്, റിച്ചാർഡ് ഡാൾറ്റൻ, റിച്ചാർഡ് ചാൻഡ്ലർ, ഇ.ഡി. ക്ളാർക്ക്, എഡ്വേർഡ് ഡോഡ്വെൽ തുടങ്ങിയ പുരാവസ്തുശാസ്ത്രജ്ഞൻമാരും ഈ നഗരത്തെപ്പറ്റി വിവിധകാലങ്ങളിൽ പല വിവരണങ്ങളും നല്കിയിട്ടുണ്ട്.
തുർക്കികൾ പാർഥിനോണിനെ, മുസ്ലിം പള്ളിയാക്കി മാറ്റി. പല ഗ്രീക്കു ഹർമ്മ്യങ്ങളിലും തുർക്കികൾ താമസമുറപ്പിച്ചു. 1466-ലും 1687-ലും വെനീഷ്യർ ഏതൻസ് ആക്രമിച്ചു. ഈ ആക്രമണങ്ങൾ ആഥൻസിലെ പ്രാചീന മന്ദിരങ്ങൾക്കു കേടുവരുത്തി. 1778-ൽ തുർക്കികൾ നഗരത്തിനു ചുറ്റും കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചപ്പോൾ പഴയ പല സ്മാരകങ്ങളും നശിപ്പിച്ചു.
രാജകുമാരന് ഇക്കാലയളവിൽ ഭരണരംഗത്ത് കൂടുതൽ അധികാരങ്ങൾ ലഭിച്ചു തുടങ്ങി. ഒന്നിലേറെ പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരനാവുകയും, സൈന്യത്തിൽ കൂടുതൽ ഉയർന്ന പദവിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. 1612 ൽ തന്റെ ഇരുപതാമത്തെ വയസ്സിലാണ് ഷാജഹാൻ നേരത്തേ വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞ് അർജുബാദ് ബീഗത്തെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത്. വിവാഹശേഷം ഷാജഹാൻ ആണ് അർജുബാദിന് മുംതാസ് മഹൽ എന്ന പേരു നൽകുന്നത്. മുംതാസ് മഹൽ കാര്യപ്രാപ്തിയുള്ള ഒരു സ്ത്രീയായിരുന്നു. ഭർത്താവിനെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഇവർ ഉപദേശിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ പ്രധാനപ്പെട്ട സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാനസിക പിന്തുണയും നൽകിയിരുന്നു. ഈ ദാമ്പത്യത്തിൽ പതിനാലു കുട്ടികൾ ജനിച്ചുവെങ്കിലും, ഏഴു പേർ മാത്രമേ ജീവിച്ചിരുന്നുള്ളു. ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം കുഞ്ഞിലേ തന്നെ മരണമടഞ്ഞു. പതിലാമാത്തെ കുട്ടിയുടെ ജനനത്തോടെ മുംതാസ് മഹൽ മരണമടഞ്ഞു. ഷാജഹാന്റെ മറ്റു ഭാര്യമാരിൽ കുട്ടികൾ പാടില്ല എന്ന് മുംതാസ് ഷാജഹാനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നതായും, ഷാജഹാൻ അതനുസരിച്ചതായും പറയപ്പെടുന്നു.
ഒരു രാജകുമാരനു ലഭിക്കേണ്ടുന്ന തരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഷാജഹാനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ആയോധനകലകളിലും, കവിതയിലും, സംഗീതത്തിലും നല്ല രീതിയിലുള്ള ശിക്ഷണം മുത്തച്ഛന്റേയും റുഖിയയുടേയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ഷാജഹാനു ലഭിച്ചു. തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചെങ്കോൽ ഏൽപ്പിച്ചുകൊടുക്കാനുള്ള കഴിവുകളുള്ള മക്കൾ അക്ബറിനുണ്ടായിരുന്നില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും മദ്യത്തിനടിമകളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഷാജഹാന്റെ കാര്യത്തിൽ ചക്രവർത്തിക്ക് പ്രത്യേക താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഷാജഹാനു കേവലം പതിമൂന്നു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അക്ബർ ചക്രവർത്തി ശയ്യാവലംബിയായി മാറി. കൊച്ചു ഷാജഹാൻ മുത്തച്ഛന്റെ രോഗശയ്യക്കടുത്തു നിന്നും മാറാതെ നിന്നു. അക്ബറിന്റെ മരണത്തോടെ പിതാവായ ജഹാംഗീർ അടുത്ത കീരീടാവകാശിയായി. എന്നാൽ ഷാജഹാന് ഭരണത്തിൽ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. രാജഭരണത്തിലോ, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലോ തെല്ലും താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാതെ സംഗീതത്തിലും, പരിശീലനത്തിലുമായി കഴിയുകയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ.
സഹോദരന്മാരേയും, പിതാമഹരേയും ചതിച്ചും കൊലപ്പെടുത്തിയും ഒക്കെയാണ് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിൽ അധികാരമേറ്റെടുക്കൽ നടന്നിട്ടുള്ളത്. ഷാജഹാന്റെ കാലത്തും ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളാണ് നിലവിലിരുന്നത്. സിംഹാസനത്തിനുവേണ്ടി എന്തും ചെയ്യാൻ മടിക്കാത്തവരായിരുന്നു മുഗൾ വംശജർ. 1611 ൽ ഷാജഹാന്റെ പിതാവ് ജഹാംഗീർ നൂർജഹാൻ എന്ന വിധവയെ വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്നു. നൂർജഹാനും സഹോദരൻ അസഫ് ഖാനും ചേർന്ന് ജഹാംഗീറിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലും, ഭരണരംഗത്തും ചെറുതല്ലാത്ത സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു. അസഫ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു ഷാജഹാന്റെ ഭാര്യയായി തീർന്ന മുംതാസ് മഹൽ. നൂർജഹാന്റെ ആദ്യ വിവാഹത്തിലുള്ള മകളെ, ഷാജഹാന്റെ ഇളയ സഹോദരനെകൊണ്ട് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാൻ നൂർജഹാൻ ശ്രമിച്ചു. നൂർജഹാന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ ഷാജഹാനെക്കൊണ്ട് തന്റെ പിതാവായ ജഹാംഗീറിനെതിരേ പടനയിക്കുന്നതിൽ വരെ കൊണ്ടെത്തിച്ചു.
ജഹാംഗീറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം താരതമ്യേന സമാധാനപരമായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഭരണത്തിന് വെല്ലുവിളികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1634 ൽ ഷാജഹാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുഗൾ സൈന്യം സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചു. മുഗൾ സൈന്യത്തേക്കാൾ തീരെ ചെറുതായിരുന്നു സിഖ് സൈന്യമെങ്കിലും അവർ ധീരമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പാണ് നടത്തിയത്. സിഖ് സേനയെ നയിച്ചത് ഗുരു ഹർഗോബിന്ദ് ആയിരുന്നു, ഈ യുദ്ധത്തിൽ മുഗൾ സൈനിക തലവനായിരുന്ന മുഖ്ലിസ് ഖാൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഷാജഹാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ക്രമേണ വളരുകയായിരുന്നു.
കലയും, കലാകാരന്മാരേയും കൊണ്ട് സമ്പുഷ്ടമായിരുന്നു ഷാജഹാന്റെ കീഴിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം. ലോകത്തിലെ മികച്ച കലാകാരന്മാരും, ശിൽപികളും അന്ന് ഇന്ത്യയിലായിരുന്നു. ഷാജഹാൻ ഇവരെയെല്ലാം അകമഴിഞ്ഞ് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ഷാജഹാന്റെ കാലത്ത് ഡെക്കാനിലെ ആക്രമണങ്ങൾ തുടർന്നു. അഫ്ഘാൻ പ്രഭു ഖാൻ ജഹാൻ ലോധി അട്ടിമറിക്ക് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അതിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അഹ്മദ് നഗറിനെതിരെ ആക്രമണം നടത്തി. ബണ്ഡെല രജപുത്രരെ പരാജയപ്പെടുത്തി ഓർഛ പിടിച്ചടക്കി. 1632-ൽ അഹ്മദ്നഗർ പൂർണമായും സാമ്രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 1627-ൽ പിതാവ്, ജഹാംഗീറിന്റെ അവസാനകാലത്ത് മുഗളരിൽ നിന്നും സഫവികൾ കൈയടക്കിയ കന്ദഹാർ, ഷാജഹാന്റെ കാലത്ത് 1637-ൽ മുഗളർ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. 1629-ൽ ആരംഭിച്ച സൈനികനീക്കമാണ് 1637-ൽ വിജയത്തിൽ കലാശിച്ചത്. മുഗളരോട് തോറ്റ കന്ദഹാറിലെ സഫവി ഗവർണർ നഗരം മുഗളർക്ക് അടിയറവക്കുകയായിരുന്നു. മുഗളർ തുടർന്ന് ഹിൽമന്ദിന്റെ തീരത്തുള്ള ഗിരിഷ്കും സമീൻ ദവാർ പ്രവിശ്യയും കരസ്ഥമാക്കി.
ഷാജഹാന് ആറു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് ജഹാംഗീർ ഷാജഹാനെ തന്റെ കൂടെ യുദ്ധത്തിനായി അയക്കണമെന്ന് അക്ബറിനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ ഷാജഹാനെ ഒരു യോദ്ധാവെന്നതിലുപരി മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പിൻഗാമിയാക്കാനാണ് താൻ താൽപര്യപ്പെടുന്നതെന്നു പറഞ്ഞ് അക്ബർ ആ ആവശ്യം നിരാകരിക്കുകയായിരുന്നു. രാജ്പുത് സംസ്ഥാനത്തിനെതിരേ പടനയിച്ചാണ് ഷാജഹാൻ തന്റെ സൈനിക നേതൃത്വ കഴിവുകളുടെ മാറ്റുരച്ചത്. രണ്ടു ലക്ഷം സൈനികരടങ്ങുന്ന ഒരു സേനയാണ് ഷാജഹാന്റെ കീഴിൽ അണിനിരന്നത്. ഒരു കൊല്ലക്കാലം നീണ്ടു നിന്ന യുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ മഹാറാണ അമർസിങ് രണ്ടാമൻ ഷാജഹാനു കീഴടങ്ങുകയായിരുന്നു. രാജ്പുത് സംസ്ഥാനം പിന്നീട് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മ അംഗീകരിച്ചു.
ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ കാലഘട്ടം മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ മകുടോദാഹരണങ്ങളായ താജ് മഹൽ, ആഗ്രയിലെ മോത്തി മസ്‌ജിദ്, ദില്ലിയിലെ ചെങ്കോട്ട, ജുമാ മസ്‌ജിദ് എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്. ഇപ്പോൾ പഴയ ദില്ലി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഷാജഹാനാബാദ് നഗരം സ്ഥാപിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്.വാസ്തുവിദ്യയിൽ തനിക്കുള്ള താല്പര്യം പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ ആഗ്രകോട്ടയിലെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ പുനർനിർമ്മാണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വേനൽക്കാല വിശ്രമസ്ഥലമായ കാശ്മീരിൽ 777 ഉദ്യാനങ്ങൾ ഷാജഹാൻ പണിയിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചിലതെല്ലാം ഇപ്പോഴും സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിച്ചുകൊണ്ട് നിലനിൽക്കുന്നു.
1607 ൽ കേവലം പതിനഞ്ച് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഷാജഹാന്റെ വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നു. അക്ബർ രാജകുടുംബവുമായി ഏറെ നാളത്തെ ബന്ധമുള്ള ഒരു പേർഷ്യൻ കുടുംബത്തിലെ പെൺകുട്ടിയായിരുന്നു വധു. വിവാഹ നിശ്ചയസമയത്ത് അർജുബാന്ദ് ബാനു ബീഗത്തിന് കേവലം പതിനാലു വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. അർജുബാന്ദിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ അക്ബറിന്റെ രാജസദസ്സിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഉദ്യോഗങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നവരായിരുന്നു. അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുപോലും, ഈ വിവാഹം നടന്നില്ല. ഈ സമയത്ത് ഷാജഹാൻ ഹിന്ദു മതത്തിൽപ്പെട്ട മറ്റൊരു പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയുണ്ടായി. ഇവർക്ക് ഒരു കുട്ടി ജനിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ജനനത്തോടെ ആ കുട്ടി മരണമടയുകയായിരുന്നു.
1592 ജനുവരി 5 ന് ജെഹാംഗീറിന്റേയും മനമഥി രാജകുമാരിയുടേയും മൂന്നാമത്തെ മകനായാണ് ഷാജഹാൻ ജനിച്ചത്. ഷാബുദ്ദീൻ മൊഹമ്മദ് ഖുറാം എന്നതായിരുന്നു ജനനസമയത്തിട്ട പേര്. മുത്തച്ഛനായിരുന്ന അക്ബർ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ഖുറാം എന്ന പേരു കൂടി ചേർത്തത്. ഖുറാമിന് ആറു ദിവസം മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ പെറ്റമ്മയിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തപ്പെട്ടു, കുഞ്ഞ് പിന്നീട് വളർ‍ന്നത് അക്ബറിന്റെ സന്തതിയില്ലാതിരുന്ന ഭാര്യ റുഖിയ സുൽത്താൻ ബീഗത്തിന്റെയൊപ്പമാണ്. റുഖിയ ഷാജഹാന്റെ വാത്സല്യത്തോടെ തന്നെ വളർത്തി.
1622 ൽ നടന്ന ഈ മുന്നേറ്റം ജഹാംഗീർ തടയുകയും, ഷാജഹാൻ നിരുപാധികം പിതാവിനു മുന്നിൽ കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 1627 ൽ ജഹാംഗീർ ചക്രവർത്തി മരണമടയുകയും, അടുത്ത കിരീടാവകാശിയായിരുന്ന ഷാജഹാൻ അധികാരമേറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ പേരിനെ അന്വർത്ഥമാക്കുന്ന നടപടികളായിരുന്നു അധികാരമേറ്റയുടൻ ഷാജഹാൻ നടപ്പിലാക്കിയത്. തന്റെ സ്ഥാനാരോഹണത്തിനു എതിരുനിന്നവരെയെല്ലാം ഷാജഹാൻ വകവരുത്തി. രണ്ടാനമ്മയായ നൂർജഹാനെ കാരാഗൃഹത്തിലടച്ചു. അതുചെയ്യാതെ തനിക്ക് സമാധാനമായി ഭരിക്കാനാവില്ല എന്ന് ഷാജഹാൻ കരുതിയിരിക്കണം.
മുംതാസ് മഹലിന്റെ മരണം ഷാജഹാനെ ആകെ തളർത്തിയിരുന്നു. തപ്തി നദിക്കരയിലുള്ള ഒരു ഉദ്യാനത്തിലാണ് ആദ്യം മുംതാസിന്റെ മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തത്. പിന്നീട് താജ് മഹൽപണി പൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മൃതദേഹം ഇവിടെ വീണ്ടും ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾ നടത്തി അടക്കം ചെയ്തു. മുംതാസ് മഹലിന്റെ മരണശേഷം ഷാജഹാൻ വീണ്ടും വിവാഹം ചെയ്തുവെങ്കിലും, ഒരു രാജപത്നി എന്നതിലുപരി മറ്റൊരു അവകാശങ്ങളോ അധികാരങ്ങളോ ഇവർക്കാർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
1617 ൽ ഡെക്കാനിലെ ലോധിയെ കീഴടക്കാൻ ജഹാംഗീർ ഖുറാമിനെ നിയോഗിച്ചു. ദക്ഷിണ അതിർത്തിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ തീർത്ത് അവിടം മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഉദ്ദേശം. ഈ വിജയത്തോടെ ജഹാംഗീർ ആണ് ഖുറാമിന് ഷാജഹാൻ ബഹാദൂർ എന്ന പേരു നൽകുന്നത്. തന്റെ ദർബാറിൽ ഒരു വിശേഷസ്ഥാനം നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. സൈന്യത്തിൽ ഷാജഹാന്റെ പദവി ഉയർത്തുകയും കൂടി ചെയ്തു.
1628 മുതൽ 1658 വരെ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ , . ലോകത്തിന്റെ രാജാവ് എന്നാണ്‌ ഷാജഹാൻ എന്ന പേർഷ്യൻ പേരിന്റെ അർത്ഥം. ബാബർ, ഹുമയൂൺ, അക്ബർ, ജഹാംഗീർ എന്നിവർക്കു ശേഷം അഞ്ചാമത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ.
ഇതിനുപിന്നാലെ 1649 ഫെബ്രുവരിയിൽ സഫവി ഷാ അബ്ബാസ് രണ്ടാമൻ കന്ദഹാർ വീണ്ടും പിടിച്ചടക്കി. 1649-നും 1653-നും ഇടയിൽ ഔറംഗസേബിന്റേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠൻ ദാരാ ഷികൂഹിന്റേയും നേതൃത്വത്തിൽ കന്ദഹാർ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ മൂന്നുവട്ടം ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും മുഗ്ഗളർക്ക് ഇതിൽ വിജയം വരിക്കാനായില്ല.
1638 മുഗൾ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം ഷാജഹാൻ ആഗ്രയിൽ നിന്നും ഡൽഹിയിലേക്കു മാറ്റി. ഷാജഹാന്റെ ഭരണകാലത്ത് നീതിനിഷേധങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം ജോലിക്കാരെപ്പോലും ബഹുമാനിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ.
ഹാർട്ട്‌ലീഫ് മൂൺ സീഡ് എന്ന ആംഗലേയ നാമവും, മെനിസ്പെർമേസീ കുടുംബത്തിലെ റ്റീനോസ്പോറ കോർഡിഫോലിയ എന്ന ശാസ്ത്ര നാമവുമുള്ള അമൃത്, ശ്രീലങ്ക, ഇൻഡ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വനങ്ങളിൽ മരങ്ങളെ ചുറ്റി വളരുന്ന ഒരു വള്ളിച്ചെടിയാണ്. രസായന ഔഷധമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അമൃത് രോഗങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും, മരണത്തെ അകറ്റുകയും ചെയ്യും എന്ന് ആയുർവേദമതം. അമൃതിന്റെ ഇലകളിൽ 11.2% മാംസ്യവും നല്ലയളവിൽ കാത്സ്യം, ഫോസ്ഫറസ് എന്നിവയും കാണുന്നതിനാൽ കാലിത്തീറ്റയായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.