polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
നാറ്റ് ടേണർ അമേരിക്കയിലെ നീഗ്രോ നേതാവായിരുന്നു. അടിമകളുടെ മോചനത്തിനായി 1831-ൽ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട സൌത്താംപ്റ്റൺ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ നേതാവെന്ന നിലയിൽ വിശ്രുതനാണിദ്ദേഹം. അമേരിക്കയിലെ സൌത്താംപ്റ്റൺ കൌണ്ടിയിൽ ഒരു കൃഷിത്തോട്ടത്തിലെ അടിമ ജോലിക്കാരിയായിരുന്ന നാൻസി എന്ന ആഫ്രിക്കക്കാരിയുടെ മകനായി 1800 ഒക്ടോബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം ജനിച്ചു. യജമാനന്റെ പുത്രന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് നാമമാത്രമായ വിദ്യാഭ്യാസമേ ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചുള്ളൂ.
നിരവധിപേർ വെള്ളക്കാരുടെ പിടിയിലായി. ഒളിവുസങ്കേതത്തിലേക്ക് രക്ഷപെട്ടെങ്കിലും ടേണറും ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ വെള്ളക്കാരുടെ പിടിയിൽപ്പെട്ടു. ഇദ്ദേഹത്തെ വിചാരണ ചെയ്ത് വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിച്ചു. 1831 നവംബർ 11-ന് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കി. 1967-ൽ പ്രസിദ്ധീകൃതമായ വില്യം സ്റ്റൈറന്റെ ദ കൺഫെഷൻസ് ഒഫ് നാറ്റ് ടേണർ എന്ന നോവലാണ് അമേരിക്കൻ അടിമത്തവിരുദ്ധ വിപ്ലവത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നാറ്റിന്റെ നാമം അവിസ്മരണീയമാക്കിയത്.
സാമ്രാജ്യസ്ഥാപകനായ ബാബർ നിർമിച്ച ചില നിർമിതികളോടെയാണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ബാല്യകാലം ആരംഭിക്കുന്നത്. അഞ്ചുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തെ നിർമിതികളിൽ വളരെ കുറച്ചെണ്ണം മാത്രമേ ഇന്നവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ. പ്രമുഖ മുഗൾചക്രവർത്തിമാരിൽ ഔറംഗസേബ് ഒഴികെയുള്ളവരെല്ലാം വാസ്തുവിദ്യയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു. മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഒരു പ്രധാന ഘട്ടം അക്ബറിന്റെ ഭരണകാലമാണ്. ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിൽ പൊതിഞ്ഞ നിർമിതികളായിരുന്നു ഈ കാലത്തെ പ്രത്യേകത. രണ്ടാമത് ഷാജഹാന്റെ കാലഘട്ടമാണ് പ്രസിദ്ധം. വെണ്ണക്കല്ല്, മുഗൾനിർമിതികളിൽ അതിന്റെ അദ്വിതീയ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കുന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ഷാജഹാനുശേഷം വന്ന ഔറംഗസേബിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ വികസിച്ചില്ല. പിന്നീടുവന്ന ചക്രവർത്തിമാരും മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് കാര്യമായ സംഭാവനകൾ ഒന്നുംതന്നെ നൽകിയില്ല. ഇന്ത്യൻ, പാകിസ്താനി, അഫ്ഗാനി, ഇറാനി വാസ്തുവിദ്യകളിലെല്ലം ഇന്നും മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സ്വാധീനം ദർശിക്കാൻ സാധിക്കും.
യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിരിക്കുന്ന പുരാസ്മാരകമായ ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം, രണ്ടാമത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഹുമയുണിന്റെ കല്ലറയടങ്ങുന്ന സമുച്ചയമാണ്. താജ്മഹലിനേക്കാളും ഉൽകൃഷ്ട സൃഷ്ടിയായാണ് ഈ ശവകുടീരത്തെ ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ഉദ്യാനശവകുടീരമാണ് ഇത്. ഡൽഹിയിലാണ് ഈ നിർമിതി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ചാർ ബാഗ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉദ്യാനവും ശവകുടീരമന്ദിരവും ചേരുന്ന നിർമിതിയെ അനുകരിച്ചാണ് താജ്മഹൽ നിർച്ചിരിക്കുന്നത്. അക്ബറിന്റെ കാലത്ത് പണിതീർത്തതാണെങ്കിലും ഈ ശവകുടീരത്തിന്റെ നിർമ്മാണ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത് ഹുമയൂണിന്റെ പത്നിയായിരുന്ന ഹമീദാ ബാനു ബീഗമാണ്. അതിനായി അവർ മിരാക് മിർസ ഘിയാസ് എന്ന വാസ്തുശില്പിയെ പേർഷ്യയിൽ നിന്നും വരുത്തി. ഹുമയൂണിന്റെ മാത്രമല്ല മുഗൾ രാജവംശത്തില്പെട്ട നിരവധി ആളുകളുടെ ശവകല്ലറകളും ഈ സമുച്ചയത്തിനകത്തുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുഗളരുടെ കിടപ്പാടം എന്നൊരു വിളിപ്പേരും ഈ നിർമിതിക്കുണ്ട്.
താജ്മഹലിനുശേഷം ഷാജഹാൻ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത് ഡൽഹിയിലെ ചെങ്കോട്ടയ്ക്കായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഭൂതകാലത്തെയും വർത്തമാനകാലത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന് കണ്ണി എന്നാണ് ചെങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഈ മഹാനിർമിതി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. 1638ലായിരുന്നു അതിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്. നിരവധി മോസ്ക്കുകളും, കൊട്ടാരങ്ങളും, മറ്റു രാജകീയ മന്ദിരങ്ങളും ഈ കോട്ടയ്ക്കകത്തുണ്ട്. ദിവാൻ-ഇ-ആമും ദിവാൻ-ഇ-ഘാസുമാണ് കോട്ടയ്ക്കകത്തെ രണ്ട് പ്രധാന നിർമിതികൾ. ചക്രവർത്തി സാധാരണക്കാരുമായി സംവദിച്ചിരുന്ന മണ്ഡപമാണ് ദിവാൻ-ഇ-ആം. രാജ്യസഭാംഗങ്ങളുമായി ചക്രവർത്തി ഭരണകാര്യങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്തിരുന്നത് ദിവാൻ-ഇ-ഘാസിൽ വെച്ചും. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ പ്രശസ്തമായ മയൂരസിംഹാസനം ദിവാൻ-ഇ-ഘാസിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്നത്
വാസ്തുപരമായ് അക്ബറിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി എന്ന നഗരത്തിന്റെ നിർമ്മാണമാണ്. 1569ലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. 1574 പണിപൂർത്തിയാകുകയും ചെയ്തു. മതപരവും മതേതരമായ മന്ദിരങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി ചക്രവർത്തിയുടെ സാമൂഹിക-രാഷ്ടീയ-സാംസ്കാരിക നേട്ടങ്ങളെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നവയാണ്. ജോധ് ഭായ് മഹൽ, ബുലന്ദ് ദർവാസ്സ, പഞ്ച് മഹൽ ദിവാൻ-ഇ-ഘാസ് തുടങ്ങിയവയാണ് ഫത്തേപുർ സിക്രിയിലെ മതേതര മന്ദിരങ്ങൾ. അക്ബറിന്റെ പ്രിയപത്നിയായ ജോധാ ഭായിക്കു വേണ്ടി പണികഴിപ്പിച്ച കൊട്ടാരമാണ് ജോധ് ഭായ് മഹൽ. വിശാലമായ ഒരു നടുമുറ്റവും അതിനുചുറ്റും നിരവധി മുറികളും ചേർന്ന ഒരു നിർമിതിയാണിത്.
ഹുമയൂണിന്റെ മരണശേഷം അധികാരത്തിലെത്തിയത് തന്റെ പുത്രനായ അക്ബറായിരുന്നു. നിരക്ഷരനായിരുന്നിട്ടുകൂടിയും സാഹിത്യം, സംഗീതം, കലാ എന്നീരംഗങ്ങളിൽ അക്ബർ വലിയ തല്പരനായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വാസ്തുവിദ്യയെ അക്ബറി വാസ്തുവിദ്യ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അക്ബറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ആഗ്രയായിരുന്നു മുഗളന്മാരുടെ ആസ്ഥാനം. ആയതിനാൽ അക്ബർ പണികഴിപ്പിച്ച ഭൂരിഭാഗം നിർമിതികളും ആഗ്രയിലാണുള്ളത്. ഈദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിരവധി മന്ദിരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആഗ്ര കോട്ട, ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി, ബുലന്ദ് ദർവാസ്സ, ജോധാ ബായ് മഹൽ എന്നിങ്ങനെ പോകുന്നു ആ പട്ടിക.
മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ അതിന്റെ മൂർദ്ധന്യാവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നത് ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകാലത്താണ് കാലത്താണ് . രാജകീയ പ്രൗഢിയുള്ള താജ്മഹലാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണം. ഇരട്ട മകുടങ്ങൾ, ചതുരാകൃതിയിലുള്ള അങ്കണത്തിൽനിന്നും പിന്നിലോട്ട് തള്ളിനിൽക്കുന്ന കമാനമാർഗങ്ങൾ, പ്രധാന നിർമിതിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഉദ്യാനങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു അക്ബറിന്റെ കാലത്തെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ തനത് സവിശേഷതകൾ. കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ തമില്ലുള്ള പ്രതിസമതയ്ക്കും തുലനത്തിനും എപ്പോഴും ഊന്നൽകൊടുത്തിരുന്നു. വെള്ളമാർബ്ബിളായിരുന്നു പ്രധാന നിർമ്മാണശില.
അക്ബറിന്റെ കാലത്ത് പണിത മറ്റൊരു പ്രധാനനിർമിതിയാണ് ആഗ്രയിലെ കോട്ട. യമുനയുടെ തീരത്താണ് ആഗ്രാകോട്ട സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിൽ നിർമിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ കോട്ടയ്ക്ക്, 2.5മീറ്റർ നീളമുണ്ട്. കോട്ടയ്ക്കകത്തെക്ക് പ്രധാനമായും രണ്ട് പ്രവേശനകവാടങ്ങളാണുള്ളത്. ഡൽഹി കവാടവും ഹാഥീ പോളും. ഒരു കിടങ്ങാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതാണ് കോട്ട. കോട്ടയ്ക്കകത്തെ പല ചെങ്കൽ മന്ദിരങ്ങളും ഷാജഹാൻ പൊളിച്ച് മാർബിളിൽ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി. കോട്ടയ്ക്കകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന മന്ദിരങ്ങളാണ് ജഹാംഗീറി മഹൽ, മോത്തി മസ്ജിത് എന്നിവ.
ബാബറിന്റെ കാലത്ത് വളരെയധികം നിർമിതികളൊന്നും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടില്ല. കേവലം അഞ്ചുവർഷങ്ങൾ മാത്രമാണ് ബാബർ ഭരണത്തിലിരുന്നത് എന്നതാണ് ഒരു കാരണം. ഹൈന്ദവ വാസ്തുവിദ്യയിലെപോലെ സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികളും പേർഷ്യ, തുർക്കി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഇസ്ലാമിക ശൈലിയുടേയും സ്വധീനം ബാബറിന്റെ നിർമിതികളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. നിർവധി ഉദ്യാനങ്ങളും ഈ കാലത്ത് രാജ്യ വ്യാപകമായി നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.
ക്രിസ്തു വർഷം 16,17,18 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ മുഗളരുടെ ഭരണകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വാസ്തുശൈലിയാണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നീരാജ്യങ്ങളിലെല്ലാം മുഗൾ സാമ്രാജ്യകാലത്തെ നിർമിതികൾ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്ലാമിക്-പേർഷ്യൻ-തുർകി-ഭാരതീയ വാസ്തുവിദ്യകളുടെ സങ്കരരൂപമാണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ
ജഹാംഗീറിന്റെ കാലത്ത് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്നും ഹിന്ദു വാസ്തുശൈലികൾ പിന്മാറി. ലാഹോറിലെ മുസ്ലിം പള്ളി ജഹാംഗീർ നിർമിച്ച പേർഷ്യൻ ശൈലിയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന മന്ദിരമാണ്. ശ്രീനഗറിലെ ഷാലിമാർ ഉദ്യാനവും ജഹാംഗീർ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്.
കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ, ഒരു അറേ ടൈപ്പ് എന്നത് എലമെന്റുകളുടെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു ഡാറ്റാ തരമാണ്, ഓരോന്നും ഒന്നോ അതിലധികമോ സൂചികകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അത് പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂഷൻ സമയത്ത് നടക്കുന്ന റൺ ടൈമിൽ കണക്കാക്കാം. അത്തരമൊരു ശേഖരത്തെ സാധാരണയായി ഒരു അറേ വേരിയബിൾ, അറേ മൂല്യം അല്ലെങ്കിൽ ലളിതമായി അറേ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.ഗണിതശാസ്ത്ര ആശയങ്ങളായ വെക്റ്റർ, മാട്രിക്സ് എന്നിവയുമായി സാമ്യമുള്ളതിനാൽ, ഒന്നും രണ്ടും സൂചികകളുള്ള അറേ തരങ്ങളെ യഥാക്രമം വെക്റ്റർ തരം എന്നും മാട്രിക്സ് തരം എന്നും വിളിക്കുന്നു. പൊതുവായി, ഒരു മൾട്ടിഡൈമൻഷണൽ അറേ തരത്തെ ടെൻസർ തരം എന്ന് വിളിക്കാം, ഫിസിക്കൽ സങ്കൽപ്പമായ ടെൻസറുമായുള്ള സാമ്യം ഇതിനുണ്ട്.
കൂടുതൽ സൈദ്ധാന്തിക സന്ദർഭങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ടൈപ്പ് തിയറിയിലും അബ്സ്ട്രാക്ട് ആൽഗരിതങ്ങളുടെ വിവരണത്തിലും, "അറേ", "അറേ തരം" എന്നീ പദങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ അബ്സ്ട്രാക്ട് അറേ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അബ്സ്ട്രാക്ട് ഡാറ്റ തരത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ ഒരു അനുബന്ധ ശ്രേണിയെ പരാമർശിക്കാം, മിക്ക ഭാഷകളിലെയും ഒരു സാധാരണ അറേ തരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങളും പെരുമാറ്റവും ഉള്ള ഗണിതശാസ്ത്ര മാതൃക - അടിസ്ഥാനപരമായി, റൺ-ടൈമിൽ കമ്പ്യൂട്ട് ചെയ്ത സൂചികകൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത എലമെന്റുകളുടെ ഒരു ശേഖരമാണ്.
ഭാഷയെ ആശ്രയിച്ച്, ലിസ്‌റ്റുകളും സ്‌ട്രിംഗുകളും പോലുള്ള മൂല്യങ്ങളുടെ അഗ്രഗേറ്റുകളെ വിവരിക്കുന്ന മറ്റ് ഡാറ്റ തരങ്ങൾ ഓവർലാപ്പ് ചെയ്‌തേക്കാം . അറേ തരങ്ങൾ പലപ്പോഴും അറേ ഡാറ്റ സ്ട്രക്ച്ചറുകൾ വഴി നടപ്പിലാക്കുന്നു, എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ ഹാഷ് ടേബിളുകൾ, ലിങ്ക്ഡ് ലിസ്റ്റുകൾ അല്ലെങ്കിൽ സെർച്ച് ട്രീകൾ പോലുള്ള മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ.
1818-ൽ നാന്റുക്കെറ്റ് എന്ന ദ്വീപിൽ നിന്നുള്ള എക്വേറ്റർ എന്ന തിമിംഗിലവേട്ടക്കപ്പലിന്റെ കാപ്റ്റൻ എലീഷ ഫോൾഗർ എന്നയാളാണ് ഈ ദ്വീപ് കണ്ടുപിടിച്ച പാശ്ചാത്യൻ. 1825 ഓഗസ്റ്റിൽ മറ്റൊരു തിമിംഗിലവേട്ടക്കപ്പലിന്റെ കാപ്റ്റൻ ഓബേദ് സ്റ്റാർബക്ക് എന്നയാൾ ഈ ദ്വീപ് വീണ്ടും കാണുകയുണ്ടായി. മൈക്കൽ ബേക്കർ എന്നയാൾ ഈ ദ്വീപ് 1834-ൽ സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. അയാളുടെ പേരിലാണ് ദ്വീപ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മ്റ്റു ചില സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നത് ഇദ്ദേഹം അമേരിക്കക്കാരുടെ ശവശരീരങ്ങൾ മറവുചെയ്യാനായി ഈ ദ്വീപ് 1832-ലും 1839 ഓഗസ്റ്റ് 14-നും ഗിഡിയൺ ഹൈലാന്റ് എന്ന തിമിംഗിലവേട്ടക്കപ്പലിൽ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.
പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തായി ഒരു സെമിത്തേരിയും മുൻപുണ്ടായിരുന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും കാണാം. ഇവിടെയാണ് നൗകകളടുക്കുന്ന സ്ഥലം. തുടമുഖങ്ങളോ ഹാർബറുകളോ ഇവിടെയില്ല. തീരത്തുനിന്നും അകലെയായി മാത്രമേ കപ്പലുകൾക്ക് നങ്കൂരമിടാൻ സാധിക്കൂ. ദ്വീപിനു ചുറ്റുമുള്ള പവിഴപ്പുറ്റുകൾ കപ്പലുകൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവിടെ പകൽ സമയത്ത് കാണാവുന്ന ഒരു ബീക്കൺ സ്തംഭം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധക്കാലത്ത് ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്ന 1665 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു റൺവേ ഇവിടെയുണ്ടെങ്കിലും ഇപ്പോൾ അത് ചെടികളാൽ മൂടപ്പെട്ട് ഉപയോഗശൂന്യമായി കിടക്കുകയാണ്.
1935-ൽ ദ്വീപിൽ ഒരു കോളനി സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമം തുടങ്ങി. ഹൗലാന്റ് ദ്വീപിലും ഇവിടെയും കോളനി സ്ഥാപിക്കാനായി ഒരുമിച്ചാണ് ആൾക്കാരെത്തിയത്. കോളനി അധികകാലം നീണ്ടുനിന്നില്ല. അമേരിക്കക്കാർ ഒരു വിളക്കുമാടവും ധാരാളം വീടുകളും നിർമ്മിക്കുകയും പലതരം കൃഷി നടത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. വരണ്ട കാലാവസ്ഥയും എന്തിനു മുകളിലും സ്ഥാനം പിടിക്കുന്ന കടൽ പക്ഷികളും മരങ്ങളെയും ചെടിക‌ളെയും വളരാനനുവദിച്ചില്ല.
ഭൂമദ്ധ്യരേഖയ്ക്ക് വടക്കായി പസഫിക് മഹാസമുദ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മനുഷ്യവാസമില്ലത്ത ഒരു അറ്റോൾ ആണ് ബേക്കർ ഐലന്റ് ഹോണോലുലുവിന് ഏകദേശം 3100 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ഹവായിക്കും ആസ്ട്രേലിയയ്ക്കും ഏകദേശം നടുവിലായാണ് ഈ ദ്വീപ്. ഇത് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ അധീനതയിലുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ്. 68 കിലോമീറ്റർ വടക്കുള്ള ഹൗലാന്റ് ദ്വീപാണ് ഏറ്റവും അടുത്തു‌ള്ള ദ്വീപ്.
എന്ന സ്ഥാനത്തുള്ള ദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 2.1 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. ദ്വീപിന്റെ കടൽത്തീരത്തിന് മൊത്തം 4.9 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. ഭൂമദ്ധ്യരേഖയോടടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥയാണിവിടെ. മഴ കുറവാണ്. കാറ്റും വെയിലും ധാരാളമായുണ്ട്. അധികം ഉയരമില്ലാത്തതും മണ്ണുനിറഞ്ഞതുമായ ഭൂപ്രകൃതിയാണിവിടെയുള്ളത്. ദ്വീപിനു ചുറ്റും ഒരു പവിഴപ്പുറ്റു വലയമുണ്ട്.
ബേക്കർ ദ്വീപിൽ സ്വാഭാവികമായി ശുദ്ധജലസ്രോതസ്സുകളൊന്നുമില്ല. ഇവിടെ മരങ്ങളൊന്നുമില്ല. നാലു തരം പുല്ലുകളാണ് പ്രധാന സസ്യങ്ങൾ. നിലം പിടിച്ചു പടരുന്ന വള്ളിച്ചെടികളും അധികം പൊക്കമില്ലാത്ത കുറ്റിച്ചെറ്റികളും ഇവിടെയുണ്ട്. കടൽപ്പക്ഷികളും കടൽ ജീവികളും കൂടുകൂട്ടാനും മറ്റുമായി ദ്വീപിലെത്തുന്നുണ്ട്.
വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ധാരാളം സ്പീഷീസുകളെ ബേക്കർ ദ്വീപിൽ കാണാം. റഡ്ഡി ടേൺസ്റ്റോൺ, ബാർ ടെയിൽഡ് ഗോഡ്വിറ്റ്, സാൻഡർലിങ്ക്, ബ്രിസിൽ തൈഡ് കർല്യൂ, പെസഫിക് ഗോൾഡൻ പ്ലോവർ എന്നിവ ദ്വീപിൽ വസിക്കുന്ന പക്ഷികളാണ്. പച്ച കടലാമകൾ, ഹോക്ക്സ് ബിൽ കടലാമകൾ എന്നിവയും ഭീഷണി നേരിടുന്നവയാണ്.
ദ്വീപ് ഇപ്പോൾ ബേക്കർ ഐലന്റ് നാഷണൽ വൈൽഡ് ലൈഫ് റഫ്യൂജ് എന്ന വന്യമൃഗസംരക്ഷണകേന്ദ്രമാണ്. ഇത് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ഇൻകോർപ്പറേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടാത്ത ഒരു ഭൂഭാഗവുമാണ്. സ്ഥിരതാമസമില്ലെങ്കിലും ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇവിടം സ്ഥിരമായി സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്.
1935–നും 1942-നും ഇടയിൽ ഇവിടെ ഒരു കോളനി സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഇവിടെ ഹവായി ദ്വീപിലെ സമയമായിരുന്നിരിക്കാം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇപ്പോൾ ജനവാസമില്ലാത്തതിനാൽ ദ്വിപിന്റെ സമയമേഖല എന്തെന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടില്ല.
നാല് അമേരിക്കക്കാർ ഇവിടെ താമസിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. 1942-ൽ ജപ്പാനുമായി യുദ്ധം തുടങ്ങിയതിനെത്തുടർന്ന് ഇവരെ ഒഴിപ്പിച്ചു.
മൾട്ടിവേഴ്സ് വാദം ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തത്തേക്കാളുപരി ഒരു ദാർശനിക സങ്കൽപ്പമാണെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു, കാരണം ഇത് പരീക്ഷണത്തിലൂടെ തെറ്റാണെന്നു തെളിയിക്കാൻ കഴിയില്ല. ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണത്തിലൂടെ ഒരു സിദ്ധാന്തത്തെ നിരാകരിക്കാനുള്ള കഴിവ് ശാസ്ത്രീയ രീതിയുടെ ഭാഗമാണ്. മൾട്ടിവേഴ്സിന്റെ കാര്യത്തിൽ അതിനുള്ള സാധ്യത തീരെ കുറവാണ്. ഒരു സിദ്ധാന്തം അതിന്റെ സാധ്യമായ എല്ലാ ഫലങ്ങളും നൽകിയാൽ ഒരു പരീക്ഷണത്തിനും ആ സിദ്ധാന്തത്തെ തള്ളിക്കളയാനാവില്ലെന്ന് പോൾ സ്റ്റെയ്ൻ‌ഹാർട്ട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പുരാതന ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തയിൽ അനന്ത ലോകങ്ങൾ എന്ന ആശയത്തെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആറ്റങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടിയിൽ നിന്ന് അനന്തമായ സമാന്തര ലോകങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുന്നതായി അതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലോകം നിരന്തരമായി ഇല്ലാതാവുകയും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ബി.സി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തത്ത്വചിന്തകനായ ക്രിസിപ്പസ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇതും ബഹുപ്രപഞ്ചം എന്ന ആശയത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
1952 ൽ എർവിൻ ഷ്രോഡിംഗർ ഡബ്ലിനിൽ ഒരു പ്രഭാഷണം നടത്തുന്ന സമയം ഇനി താൻ പറയാൻ പോകുന്നത് കിറുക്കായി തോന്നാമെന്ന് പ്രേക്ഷകർക്ക് തമാശയായി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. തുടർന്ന്, തൻ്റെ സമവാക്യങ്ങൾ ഒരേസമയം വ്യത്യസ്ത സംഭവചരിത്രങ്ങളെ വിവരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് , "അവ ബദലുകളല്ല, എല്ലാം ഒരേസമയം സംഭവിക്കുന്നവയാണ്" എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ദ്വൈതതയെ "സൂപ്പർപൊസിഷൻ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത് ബഹുപ്രപഞ്ചം എന്ന സാധ്യതയിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു.
അനേകം പ്രപഞ്ചങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടമാണ് ബഹുപ്രപഞ്ചം . നിലനിൽക്കുന്നവയും നിലനിൽക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളവയുമായ സ്ഥലം, കാലം, ദ്രവ്യം, ഊർജ്ജം, അവയെ സംബന്ധിക്കുന്ന ഭൗതിക നിയമങ്ങൾ, സ്ഥിരാങ്കങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നതാണ് ഇത്. ബഹുപ്രപഞ്ചത്തിൽ ഉള്ള രണ്ട് പ്രപഞ്ചങ്ങളെ സമാന്തര പ്രപഞ്ചങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
1895 ൽ അമേരിക്കൻ തത്ത്വചിന്തകനും മനശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ വില്യം ജെയിംസ് മറ്റൊരു സന്ദർഭത്തിൽ "മൾട്ടിവേഴ്സ്" എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു. ഈ പദം ആദ്യമായി സയൻസ് ഫിക്ഷനിലും നിലവിലെ ഭൗതികശാസ്ത്ര പശ്ചാത്തലത്തിലും ഉപയോഗിച്ചത് 1963 ൽ മൈക്കൽ മൂർകോക്കാണ്‌.
കാലക്രമേണ, ഭൗതികശാസ്ത്ര സമൂഹം ബഹുപ്രപഞ്ച സിദ്ധാന്തങ്ങളെപറ്റി വിശാലമായ ചർച്ചകളിൽ മുഴുകി. നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചത്തിനു പുറത്തു മറ്റ് പ്രപഞ്ചങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഭൗതിക ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർക്ക് ഇന്ന് ഭിന്നാഭിപ്രായമുണ്ട്.
ഒരു ഫ്രഞ്ച് റൊമാന്റിക് ചിത്രകാരനായിരുന്നു യൂജിൻ ഡെലാക്രോയിക്സ്. 1798 ഏപ്രിൽ 26-ന് പാരിസിനടുത്ത് ഇദ്ദേഹം ജനിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് സംഗീതത്തിലായിരുന്നു കൂടുതൽ താത്പര്യമെങ്കിലും 1816-ൽ ചിത്രരചന പരിശീലിക്കാനാരംഭിച്ചു. ചിത്രകാരനായ പിയറി ഗുറീനോടൊപ്പമായിരുന്നു പഠനം. ആദ്യകാലത്ത് വരയാണോ എഴുത്താണോ തന്റെ മാധ്യമം എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് വ്യക്തതയില്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ തിയോഡോർ ഗെറികാൾട്ടിന്റെ കവൽറി ഓഫീസർ എന്ന ചിത്രം ഒരു ചിത്രകാരനാകണമെന്ന മോഹത്തെ ഇദ്ദേഹത്തിൽ ദൃഢമാക്കി. നൈരാശ്യവും സ്വാതന്ത്ര്യദാഹവും ക്രിയാത്മകതയും ഇഴചേർന്ന ആ ചിത്രത്തിന്റെ കാല്പനിക ഭാവതലം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ എക്കാലവും നിഴലിക്കുകയും ചെയ്തു. നിയോക്ലാസിക് സങ്കേതത്തിലുള്ള ചിത്രരചനയ്ക്കായിരുന്നു ഇക്കാലത്ത് മുൻതൂക്കം. പ്രസിദ്ധ ചിത്രകാരനായിരുന്ന ഡേവിഡും പിൻഗാമികളും നെപ്പോളിയന്റെ സാഹസിക കൃത്യങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായിരുന്നു.
ഫ്രഞ്ച് പാരമ്പര്യത്തിലധിഷ്ഠിതമായ ക്രമവും സുതാര്യതയും ഡെലാക്രോയിക്സിന്റെ ചിത്രരചനയിൽ പ്രാരംഭം മുതൽക്കു തന്നെ പ്രകടമായിരുന്നു. 1822-ലെ സലോൺ പ്രദർശനമേളയിൽ അവതരിപ്പിച്ച ഡാന്റെ ആൻഡ് വിർജിൽ ഇൻ ദി ഇൻഫേണൽ റീജിയൺസ്"' 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫ്രെഞ്ച് റൊമാന്റിക് ചിത്രകലയുടെ പാതയിൽ ഒരു നാഴികക്കല്ലായി മാറി. നെപ്പോളിയന്റെ യുദ്ധരംഗത്തുള്ള വിജയങ്ങളെത്തുടർന്ന് നാട്ടിലേക്ക് പ്രവഹിച്ച ഇറ്റാലിയൻ-ഡച്ച്-ഫ്ലെമിഷ് ക്ലാസിക്കൽ ചിത്രങ്ങൾ വിശദമായി പഠിച്ചശേഷമാണ് ഡെലാക്രോയിക്സ് സ്വന്തം ശൈലി രൂപപ്പെടുത്തിയത്. മൈക്കലാഞ്ചലോയുടേയും റൂബെൻസിന്റേയും സ്വാധീനം ഇദ്ദഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ കാണാം. സമകാലികരായ ചിത്രകാരന്മാരിൽ തിയഡോർ ഗെരികോൾട്ടും ഒരു സ്വാധീനകേന്ദ്രമായിരുന്നു.
1825-ൽ ഇംഗ്ലണ്ട് സന്ദർശിച്ച ഡെലാക്രോയിക്സ് രചിച്ച ബാരൺ ഷ്വിറ്ററുടെ പോർട്രെയ്റ്റ് ലണ്ടനിലെ നാഷണൽ ഗാലറിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മധ്യകാല കലാസൃഷ്ടികളെക്കുറിച്ച് ഇദ്ദേഹം വിശദമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തി. അടിമകളും സ്ത്രീകളും ആടയാഭരണങ്ങളും കൂടിക്കലർന്ന ഡെത്ത് ഒഫ് സർദാനാ പാലസ് എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം ബൈറണിൽ നിന്നാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. 1830-ൽ രചിച്ച ലിബർട്ടി ഗൈഡിങ് ദ് പീപ്പിൾ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അലിഗറിയും റിയലിസവും സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
1832-ൽ അൾജീരിയ, സ്പെയിൻ, മൊറൊക്കോ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചതിനുശേഷം ഡെലാക്രോയിക്സ് രചിച്ച അൾജീരിയൻ വിമൻ എന്ന ചിത്രം ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായി. ഇക്കാലത്ത് ലക്സംബർഗിലെ ലൈബ്രറി ഉൾപ്പെടെ അനേകം മന്ദിരങ്ങളുടെ ചിത്രാലങ്കാരപ്പണി ഇദ്ദേഹം ഏറ്റെടുക്കുകയുണ്ടായി. എന്റി ഒഫ് ദ് ക്രൂസേഡേഴ്സ് ഇന്റു കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ പോലെയുള്ള പല മികച്ച ചിത്രരചനകളും ഡെലാക്രോയിക്സിന്റെ പ്രശസ്തി വർധിപ്പിച്ചു.
ചിത്രരചനയ്ക്കുള്ള വിഷയങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ റൊമാന്റിക് കവികൾക്കാണ് ഡെലാക്രോയിക്സ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൽപിച്ചത്. ദാന്തെയുടേയും ഷെയ്ക്സ്പിയറുടേയും കൃതികളിലെ രംഗങ്ങൾ അദ്ദേഹം ക്യാൻവാസിലേക്കു പകർത്തി. തുർക്കികൾക്കെതിരെ ഗ്രീക്കുകാർ നടത്തിയ മുന്നേറ്റത്തെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന മാസക്കർ അറ്റ് കിയോസ് 1824-ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
മുച്ചിയൻ എന്ന അറബി വ്യാപാരി നിർമ്മിച്ച ഈ പളളിക്ക് നിത്യചെലവ് നൽകിയത് സാമൂതിരി രാജാവാണെന്നാണ് ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയതായി പറയുന്നു. ഷിഹാബുദ്ദീൻ റയ്ഹാൻ എന്ന അടിമകളിൽനിന്നും മുക്തനായ വ്യക്തി തന്റേതുമാത്രമല്ലാത്ത പണംകൊണ്ടു് നാട്ടുരാജിവിൽനിന്നും പതിച്ചുകിട്ടിയ സ്ഥലത്തു് പള്ളി പണികഴിപ്പിച്ചുഎന്നു് പള്ളിയിലുള്ള ശിലകളിൽകൊത്തിവച്ച അറബികലർന്ന പഴയമലയാളത്തെ വിവർത്തനംചെയ്തു് പണ്‌ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. ചരിത്രലിപിയായ വട്ടെഴുത്ത് ശിലാരേഖകൾ പളളിയുടെ ചുമർ പ്രതലങ്ങളിൽ ആലേഖനംചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പളളിയിലെ ചില രേഖകൾ സാമൂതിരി രാജാക്കൻമാരുടെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചു് ആഴത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ടു്. പതിനേഴാം നുറ്റാണ്ട് വരെ വിദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ദ്വീപുകളിൽ നിന്നും മതപഠനത്തിനായി വിദ്യാർത്ഥികൾ പള്ളിയിൽ വന്നതായി രേഖകളുണ്ടു്. കായൽപട്ടണത്തിൽ നിന്നു വന്ന സദഖത്തുളള എന്ന സൂഫിവര്യൻ നിരവധി വർഷം പളളിയിൽ താമസിച്ച് മതപ്രബോധനം നടത്തിയതായി ചരിത്രം പറയുന്നു. അത്യപൂർവങ്ങളായ നാണയശേഖരങ്ങളും പള്ളിയിൽ ഉണ്ടു്.
കേരള ചരിത്രത്തിലെ പള്ളികളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളവയിൽ ഒന്നാണു് കോഴിക്കോടെ മുച്ചുന്തിപളളി. പളളികളുടെ തറവാടു നഗരമായ കോഴിക്കോട്ടെ ആദ്യ പളളിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പള്ളികൂടിയാണു് മുച്ചുന്തിപളളി. കോഴിക്കോട് നഗരത്തിനടുത്തു് തെക്കേപ്പുറം ചെറുചന്തയ്ക്കു സമീപം കുറ്റിച്ചിറ പ്രദേശത്താണു് പള്ളി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതു്. കോഴിക്കോട്ടെ മതസൗഹാർദ്ദം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഉത്തമ നിദർശനം, ഒരുകാലത്തെ മതവിജ്ഞാന കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു മുച്ചുന്തിപളളി. മഹാകവി മോയിൻകുട്ടി വൈദ്യർ ഉഹ്ദ് പടപ്പാട്ട് എഴുതിയതു് മുച്ചുന്തിപളളിയുടെ മുകളിൽവച്ചായിരുന്നു.
പള്ളി നിർമ്മിതമായ കാലവർഷം കൃത്യമായി എവിടെയും രേഖപ്പെടുത്തിവച്ചിട്ടില്ല. എ.ഡി. 13 ആം കാലഘട്ടത്തിലാണെന്നു പറയപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും എ.ഡി 1674 ൽ പള്ളിയിൽ പല അറ്റകുറ്റപണികൾ നടന്നതായി പള്ളിയുടെ മച്ചിൽ കുറിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
വേൾഡ് വൈഡ് വെബ്‌, ഇന്റ്ററാക്റ്റീവ് മൾട്ടി മീഡിയ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നയാൾക്ക് മറ്റൊരു പേജിലോ അതെ പേജിൽ തന്നെ ഉള്ള മറ്റൊരു സ്ഥലത്തോ മൌസ് ക്ലിക്ക് വഴി എത്താൻ സഹായിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് ഹൈപ്പർലിങ്ക്. ബട്ടണുകൾ, ഐക്കൺ, ടാഗുകൾ, അമ്പടയാളം എന്നിങ്ങനെയെല്ലാമുള്ള രൂപത്തിൽ അടയാളസ്ഥാനം സ്ക്രീനിൽ പ്രക്ത്യക്ഷപ്പെടുത്താം. ഇത്തരം സ്ഥാനങ്ങളിലെത്തുമ്പോൾ മൌസ് പൊയ്ന്റെർ വിരൽ ചൂണ്ടിയ രീതിയിൽ ഉള്ള കൈപ്പത്തി അടയാളം ആയി മാറും. ഒരു ഹൈപ്പർലിങ്ക് ഒരു മുഴുവൻ പ്രമാണത്തിലേക്കോ ഒരു ഡോക്യുമെന്റിനുള്ളിലെ ഒരു പ്രത്യേക ഘടകത്തിലേക്കോ പോയിന്റ് ചെയ്യുന്നു. ഹൈപ്പർലിങ്കുകൾ ഉള്ള ടെക്സ്റ്റാണ് ഹൈപ്പർടെക്സ്റ്റ്. ലിങ്ക് ചെയ്തിരിക്കുന്ന വാചകത്തെ ആങ്കർ ടെക്സ്റ്റ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹൈപ്പർടെക്‌സ്‌റ്റ് കാണുന്നതിനും സൃഷ്‌ടിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ സിസ്റ്റം ഒരു ഹൈപ്പർടെക്‌സ്‌റ്റ് സിസ്റ്റമാണ്, കൂടാതെ ഒരു ഹൈപ്പർലിങ്ക് സൃഷ്‌ടിക്കുന്നത് ഹൈപ്പർലിങ്ക് ആണ്. ഹൈപ്പർലിങ്കുകൾ പിന്തുടരുന്ന ഒരു ഉപയോക്താവ് ഹൈപ്പർടെക്‌സ്റ്റ് നാവിഗേറ്റ് ചെയ്യുകയോ ബ്രൗസ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യും.
ഒരു ഹൈപ്പർലിങ്ക് അടങ്ങിയ പ്രമാണം അതിന്റെ ഉറവിട പ്രമാണം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, വിക്കിപീഡിയ അല്ലെങ്കിൽ ഗൂഗിൾ പോലുള്ള ഒരു ഓൺലൈൻ റഫറൻസ് വർക്കിൽ, ടെക്സ്റ്റിലെ പല വാക്കുകളും നിബന്ധനകളും ആ നിബന്ധനകളുടെ നിർവചനങ്ങളുമായി ഹൈപ്പർലിങ്ക് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഉള്ളടക്ക പട്ടികകൾ, അടിക്കുറിപ്പുകൾ, ഗ്രന്ഥസൂചികകൾ, അക്ഷരങ്ങൾ, ഗ്ലോസറികൾ എന്നിവ പോലുള്ള റഫറൻസ് മെക്കാനിസങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ ഹൈപ്പർലിങ്കുകൾ പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ചില ഹൈപ്പർടെക്‌സ്റ്റുകളിൽ, ഹൈപ്പർലിങ്കുകൾ ദ്വിദിശയിലാകാം : അവ രണ്ട് ദിശകളിൽ പിന്തുടരാം, അതിനാൽ രണ്ട് എൻഡുകൾ ആങ്കെഴസായും ടാർഗെറ്റുകളായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മെനി-ടു-മെനി ലിങ്കുകൾ പോലെയുള്ള കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.
ഒരു ധനതത്ത്വസിദ്ധാന്തമാണ് നർക്സ് സിദ്ധാന്തം. വിയന്ന സർവകലാശാലയിൽ കാർണേജി ഫെല്ലോഷിപ്പ് നേടിയ റഗ്നാർ നർക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കോസ് ആൻഡ് ഇഫക്റ്റ് ഒഫ് ക്യാപിറ്റൽ മൂവ്മെന്റ്സ് എന്ന ലേഖനത്തിൽ നിന്നാണ് നർക്സ് സിദ്ധാന്തം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആശയങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവം.
തുടങ്ങിയ കൃതികളിൽ ജീവചരിത്രത്തിന്റേയും വിമർശനത്തിന്റേയും ഗവേഷണത്തിന്റേയും സമഞ്ജസമായ മേളനം കാണാം. പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെപ്പറ്റി എന്തെങ്കിലും പുതിയ വിവരം വായനക്കാർക്കു നൽകുന്നതിലായിരുന്നു ഡോബ്സന്റെ ശ്രദ്ധ. ഒരിക്കലും സൗന്ദര്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ നാലതിരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നതായിരുന്നില്ല ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം.
തുടങ്ങിയ ചില ഗദ്യഗ്രന്ഥങ്ങൾ കൂടി ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയായി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1901-ൽ കാർമിന വോട്ടിവ എന്നൊരു കവിതാസമാഹാരവും ഡോബ്സൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 1921-ൽ ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.
എന്നിങ്ങനെ ഡോബ്സന്റെ പ്രസിദ്ധിയാർജിച്ച നിരവധി കവിതകൾ ഈ സമാഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. എക്കാലവും ഡോബ്സന്റെ മനസ്സിൽ ആവേശമായി നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ടവയാണ് ഇതിലെ മിക്ക കവിതകളും. ബാലാഡ് , റോൻദോ തുടങ്ങിയ ഫ്രഞ്ച് കാവ്യരൂപങ്ങളുടെ അനുകരണത്തിനുവേണ്ടി 1870-കളിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ രൂപംകൊണ്ട പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അമരക്കാരനായിരുന്നു ഡോബ്സൻ. 1877-ൽ പുറത്തിറക്കിയ പ്രോവെർബ്സ് ഇൻ പോഴ്സ്ലെയ്ൻ എന്ന സമാഹാരത്തിൽ ഈ കാവ്യസങ്കേതങ്ങളുടെ വിദഗ്ദ്ധമായ പ്രയോഗം കാണാം.
ഹെൻട്രി ഓസ്റ്റിൻ ഡോബ്സൻ ഇംഗ്ലീഷ് കവിയും ഗദ്യകാരനുമായിരുന്നു. 1840-ൽ പ്ലിമത്തിൽ ജനിച്ചു. ബോമാറിസ്, കവന്റ്റി, സ്ട്രാസ്ബർഗ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. 1856-ൽ ബോർഡ് ഒഫ് ട്രെയ്ഡിൽ ഉദ്യോഗം ലഭിച്ച ഇദ്ദേഹം 1884 മുതൽ 1901-ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ അവിടത്തെ നാവിക വിഭാഗത്തിൽ പ്രിൻസിപ്പൽ ക്ലാർക്കായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
സ്പാനിഷ് സംഗീതജ്ഞനായ ജൊവാക്വിൻ നിൻ ആണ് പിതാവ്. അനെയ്സിന് പതിനൊന്നു വയസ്സ് പ്രായമായപ്പോൾ പിതാവ് കുടുംബം ഉപേക്ഷിച്ചുപോയതു കാരണം മാതാവായ റോസാ കൾമെൽ കുട്ടികളുമായി ന്യൂയോർക്കിലെത്തി. യൂറോപ്പിൽ നിന്നും സ്വന്തം പിതാവിൽനിന്നും അകന്നപ്പോഴാണ് അനെയ്സ് ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ എഴുതാനാരംഭിച്ചത്. 1923-ൽ യൂഗോ ഗ്വിലറെ വിവാഹം ചെയ്തശേഷം പാരീസിലേക്കു താമസം മാറ്റി. അവിടത്തെ അനേകം ചിത്രകാരന്മാരുമായി സൌഹാർദം സ്ഥാപിച്ച അനെയ്സ്, ഹെന്റി മില്ലറുമായി പ്രേമബന്ധത്തിലാകുകയും നൂറുകണക്കിനു കത്തുകൾ കൈമാറുകയും ചെയ്തു. എ ലിറ്റററി പാഷൻ എന്ന കൃതിയിൽ ഇവരുടെ കത്തുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രേമത്തെക്കാളുപരി സാഹിത്യമണ്ഡലത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് ഈ കത്തുകളിൽ കൂടുതൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത്.
1973-ൽ ഫിലാഡൽഫിയ കോളജ് ഒഫ് ആർട്ടിൽ നിന്ന് അനെയ്സിന് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. 1974-ൽ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് ലെറ്റേഴ്സിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അസുഖമില്ലാത്ത അവസ്ഥയാണ് സന്തോഷമെന്ന പ്രൂസ്റ്റിന്റെ അഭിപ്രായം ശരിയാണെങ്കിൽ താനൊരിക്കലും സന്തോഷവതിയായിരിക്കില്ലെന്നും വിജ്ഞാനത്തിനും അനുഭവത്തിനും സൃഷ്ടിക്കുംവേണ്ടിയുള്ള അസുഖം തന്നെ സദാ ബാധിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും വിജ്ഞാനദാഹിയായ അനെയ്സ് നിൻ ഒരിക്കൽ കുറിച്ചിടുകയുണ്ടായി. മാനസികാപഗ്രഥനം പഠിച്ച അനെയ്സ് കുറച്ചുകാലം ന്യൂയോർക്കിൽ മാനസികരോഗ ചികിത്സ നടത്തിയിരുന്നു. അതേകാലത്ത് പ്രസിദ്ധ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാൾ യുങ്ങിന്റെ ചികിത്സയ്ക്കും ഇവർ വിധേയയായി.
രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിനു മുമ്പ് അനെയ്സ് ന്യൂയോർക്കിലേക്കു തിരിച്ചുവന്നു. ന്യൂയോർക്കിലും ലോസ് ആഞ്ചലസിലുമായി മാറിമാറി താമസിച്ച അനെയ്സ് റുപെർട്ട് എന്ന ചെറുപ്പക്കാരനുമായി പ്രേമത്തിലായി. സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യവാദ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻപന്തിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അനെയ്സ് പിൽക്കാലത്ത് സാഹിത്യകാരി എന്ന നിലയിൽ ലോകപ്രശസ്തി നേടി. അനെയ്സിന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകളാണ് ഏറെ ജനശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചത്. കൂടാതെ നോവലുകളും ചെറുകഥകളും ഇവർ രചിക്കുകയുണ്ടായി. ഇവരുടെ രതിപ്രധാനമായ ചെറുകഥകൾ മരണശേഷം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ബോംബിന്റെ നിർമിതിക്കുവേണ്ട തത്ത്വം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണ് ടെല്ലറിന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന സംഭാവന. പിൽക്കാലത്ത്, സമാധാനാവശ്യങ്ങൾക്കായി അണ്വായുധശേഷി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള പഠനങ്ങൾക്ക് ഇദ്ദേഹം തുടക്കമിടുകയും റിയാക്റ്ററുകളുടെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അറ്റോമിക് എനർജി കമ്മിഷന്റെ റിയാക്റ്റർ സേഫ്ഗാർഡ് കമ്മിറ്റിയുടെ ആദ്യത്തെ അധ്യക്ഷനായിരുന്നു ടെല്ലർ. ഖരാവസ്ഥാഭൌതികം, ന്യൂക്ലിയർ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ, തന്മാത്രാഘടന, ന്യൂക്ലിയർ അനുനാദനം, ബീറ്റാ റേഡിയോ ആക്റ്റീവത, കോസ്മിക വികിരണങ്ങൾ, കോസ്മോളജി എന്നീ മേഖലകളിലെല്ലാം ഇദ്ദേഹം പഠനങ്ങൾ നടത്തി. ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സ്, ഭൗതിക രസതന്ത്രം, ന്യൂക്ലിയർ ഭൗതികം എന്നീ വ്യത്യസ്തശാഖകളിലായി ഹൈസൻബർഗ്, നീൽസ് ബോർ, ഓപ്പൺഹൈമർ, ജോർജ് ഗാമോ, ഫെർമി, ഗോൾഡ്ഹാമർ മോറിസ് എന്നീ പ്രസിദ്ധ ശാസ്ര്തജ്ഞരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാനും ടെല്ലർക്കു കഴിഞ്ഞു.
ടെല്ലർ 1908 ജനുവരി15-ന് ഹംഗറിയിലെ ബുഡാപെസ്റ്റിൽ ജനിച്ചു. ജർമനിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം 1930-ൽ ലീപ്സിഗ് സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് പിഎച്ച്.ഡി. ബിരുദം നേടി. 1941-ൽ യു.എസ്.പൗരത്വം സ്വീകരിച്ച ടെല്ലർ ഗോട്ടിങ്ഗെൻ, വാഷിംഗ്ടൺ, കൊളംബിയ, ഷിക്കാഗോ, കാലിഫോർണിയ എന്നീ സർവ്വകലാശാലകളിലും ലോസ് അലമോസ് സയന്റിഫിക് ലബോറട്ടറി, ലോറന്റ്സ് ലിവർമോർ ലബോറട്ടറി എന്നിവിടങ്ങളിലും ഔദ്യോഗിക സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
എന്നീ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ രചനയിൽ ടെല്ലർ മുഖ്യ പങ്കാളിയായിരുന്നു. 2003 സെപ്റ്റംബർ 9 ന് ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു
എഡ്വേർഡ് ടെല്ലർ അമേരിക്കൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധകാലത്ത് മാൻഹട്ടൻ പ്രോജക്റ്റിൽ പ്രവർത്തിച്ച് ആദ്യ അണ്വായുധമായ ഹൈഡ്രജൻ ബോംബ് നിർമിച്ചു. ഹൈഡ്രജൻ ബോംബിന്റെ പിതാവ്' എന്ന പേരിലാണ് ടെല്ലർ കൂടുതൽ പ്രഖ്യാതനായിത്തീർന്നിട്ടുള്ളത്.
മോളിയറുടെ കാലത്തിനുശേഷം യൂറോപ്യൻ നാടകവേദിയിൽ ഉണ്ടായ ഒരു വലിയ സംഭവം നോർവേക്കാരനായ ഹെന്റിക് ഇബ്സൻ രചിച്ച റിയലിസ്റ്റിക് ഗദ്യനാടകങ്ങളുടെ ആവിർഭാവമാണ്. ലോകനാടകവേദിയിലെ റിയലിസ്റ്റിക് നാടകപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇബ്സന്റെ ഭൂരിപക്ഷം നാടകങ്ങളും റിയലിസ്റ്റിക് ശൈലിയിൽ സമകാലിക സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നവയാണ്. ഗോസ്റ്റ്സ്, ഡോൾസ് ഹൌസ്, വൈൽഡ് ഡക്ക്, എനിമി ഒഫ് ദ് പീപ്പിൾ എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിഖ്യാത റിയലിസ്റ്റിക് നാടകങ്ങളാണ്. ഇവയിൽ പലതും മലയാളത്തിലേക്കും മറ്റനേകം ലോകഭാഷകളിലേക്കും വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും ഇബ്സൻ, റിയലിസ്റ്റിക് നാടകങ്ങളുടെ രചയിതാവ് മാത്രമായിരുന്നില്ല. പ്രതീകാത്മകങ്ങളും കാവ്യാത്മകങ്ങളുമായ ഏതാനും മികച്ച നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധം മാസ്റ്റർ ബിൽഡർ എന്ന കൃതിയാണ്. ഇബ്സന്റെ നാടകങ്ങൾക്ക് പൊതുവേയുള്ള ഒരു സവിശേഷത ഗ്രീക്കു ട്രാജഡികളിലെ ക്രിയാംശപരമായ ഐക്യം, കാലസംബന്ധിയായ ഐക്യം, സ്ഥലപരമായ ഐക്യം എന്നിവ ഇവയിൽ പാലിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്.