polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
നാടകരംഗത്തെ വിവിധമേഖലകളിലെ കഠിനാദ്ധ്വാനം മോള്യേറുടെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിച്ചതിനാൽ 1667-ല് അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു താല്ക്കാലിക വിരാമം എടുക്കേണ്ടിവന്നു. 1673-ൽ, ഒടുവിൽ എഴുതിയ 'സങ്കല്പരോഗം' എന്ന നാടകത്തിന്റെ ഒരവതരണത്തിൽ, മുഖ്യകഥാപാത്രമായ ആർഗണായി അഭിനയിക്കുന്നതിനിടെ, നേരത്തേ തന്നെ ക്ഷയരോഗബാധിതനായിരുന്ന മോള്യേർ തുടർച്ചയായി ചുമക്കുവാനും രക്തം ഛർദ്ദിക്കുവാനും തുടങ്ങി. തന്റെ ഭാഗം അഭിനയിച്ചുതീർത്ത അദ്ദേഹം പിന്നീട് കുഴഞ്ഞുവീഴുകയും ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കകം മരിക്കുകയും ചെയ്തു. മരിക്കുന്നതിനു കുറച്ചു മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യ സംസ്കാരങ്ങൾ നൽകുവാൻ രണ്ട് പുരോഹിതന്മാരെ വിളിച്ചിരുന്നെങ്കിലും വരാൻ അവർ വിസമ്മതിച്ചു. മരിച്ചതിനു ശേഷം, പള്ളിയോടു ചേർന്ന ശ്മശാനത്തിൽ ശവം മറവു ചെയ്യാൻ മതാധികാരികൾ അനുവദിച്ചില്ല. രാജാവിന്റെ പ്രത്യേക കൽപ്പന പ്രകാരമാണ് ശവസംസ്കാര കർമ്മങ്ങൾ നടന്നത്. മതപരമായ ചടങ്ങുകളില്ലാതെ അർദ്ധ രാത്രിയ്ൽ ശവം മറവു ചെയ്തു. പാരിസിലെ നാടകവേദിയിലെ തന്റെ സമയത്ത് മോള്യേർ ഫ്രഞ്ച് ഹാസ്യനാടകത്തെ ഉടച്ചുവാർത്തു.
ലൂയി പതിനാലാമൻ രാജാവിന്റെ സഹോദരനും ഓർലിയൻസിലെ പ്രഭുവുമായിരുന്ന ഫിലിപ്പെ ഒന്നാമനെപ്പോലുള്ള ചില ഉന്നതന്മാരുടെ ഒത്താശയിൽ, ലൂവർ പ്രദർശനശാലയിൽ രാജാവിന്റെ മുൻപിൽ ഒരു രസികൻ പ്രദർശനം സംഘടിപ്പിക്കാൻ മോള്യേർക്ക് കഴിഞ്ഞു. പിയറി കോർണീല്ലെയുടെ ഒരു ക്ലാസിക്ക് നാടകവും തന്റെ തന്നെ ഹാസ്യരചനയായ "പ്രേമാതുരനായ വൈദ്യൻ" എന്നിവയുമാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. അതോടെ ലൂവറിലെ വിശാലമായൊരു പ്രദർശനശാല പതിവായി ഉപയോഗിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അനുമതി കിട്ടി. 'പലായ്സ്-റോയൽ' എന്നയിടവും മോള്യേറുടെ പ്രദർശനങ്ങൾക്കായി പിന്നീട് അനുവദിച്ചുകിട്ടി. ഈ രണ്ടു സ്ഥലങ്ങളിലും "വലിയഭാവക്കാരി പെണ്ണുങ്ങൾ", "ഭർത്താക്കന്മാരുടെ സ്കൂൾ", ഭാര്യമാരുടെ സ്കൂൾ" തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ വഴി അദ്ദേഹം പാരീസിലെ കലാസ്വാദകർക്കുമുൻപിൽ വിജയം വരിച്ചു. ഇത് മോള്യേറുടെ നാടകസംഘത്തിന് സർക്കാർ പെൻഷനും "രാജകീയ നാടകസംഘം" എന്ന പദവിയും കിട്ടാൻ ഇടയാക്കി. കൊട്ടാരത്തിലെ അവതരണത്തിനുവേണ്ട രചനകളുടെ ചുമതലയും അദ്ദേഹത്തിനു കിട്ടി.
മോള്യേറുടെ പ്രമുഖ നാടകങ്ങളാണ് "മിസാന്ത്രോപ്പ്", ഭാര്യമാരുടെ സ്കൂൾ, "ടർട്യൂഫ്", പിശുക്കൻ", സങ്കല്പരോഗം, ബൂർഷ്വാ മാന്യൻ" തുടങ്ങിയവ.
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫ്രാൻസിൽ മോളിയെ തുടങ്ങിവച്ച ഗദ്യനാടക രൂപമായ 'ഫാഴ്സി'ന്റെ ഒരു മാതൃകയായ ടർട്യൂഫ് എന്ന നാടകം 1664-ൽ അരങ്ങേറിയപ്പോൾ അതിനെതിരെ ഭക്തജനങ്ങൾ പ്രതിഷേധിക്കുകയും രാജാവ് നാടകം നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. 1667-ൽ 'ഇംപോസ്ചർ' എന്ന പേരിൽ ഈ നാടകം വീണ്ടും അവതരിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും നിരോധനം തുടർന്നു. 1669-ലാണ് ഈ നിരോധനം പിൻവലിക്കപ്പെട്ടത്. ഈ ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകൾക്ക് പരിധിയില്ലാത്തതിനാലും ആക്ഷേപഹാസ്യത്തിനു ദുഷ്ടശക്തികളെ തിരുത്താൻ കഴിയുമെന്നതിനാലും പരിപാവനത്വം കല്പിച്ച് ഒരു വിഷയവും വിമർശനാതീതമാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഈ നാടകത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ മോളിയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഒരു സമ്പന്നകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച മോള്യേർ പഠിച്ചത് ക്ലെർമോണ്ട് കലാശാലയിലാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിഭ നാടകരംഗത്തെ ജീവിതത്തിന് പറ്റിയതായിരുന്നു. പതിമൂന്നു വർഷം നാടോടി കലാകാരനായി നടന്ന പരിചയം തന്റെ ഹാസ്യപ്രതിഭയെ സംസ്കൃതമാക്കാൻ മോള്യേറെ സഹായിച്ചു. നാടോടി കലയുടെ ഘടകങ്ങളെ കൂടുതൽ സംസ്കൃതമായ ഫ്രെഞ്ച് ഹാസ്യകലയുടെ മാതൃകകളുമായി അദ്ദേഹം സം‌യോജിപ്പിച്ചു.
രാജകൊട്ടാരത്തിന്റെയും ജനങ്ങളുടേയും അഭിനന്ദങ്ങൾ ലഭിച്ചുവെങ്കിലും മോള്യേറുടെ ഹാസ്യസൃഷ്ടികൾ സദാചാരവാദികളുടേയും സഭാധികാരികളുടേയും വിമർശനത്തിനു പാത്രമായി. കാപട്യക്കാരൻ" എന്ന നാടകം മതരംഗത്തെ കാപട്യങ്ങളെ വിമർശിച്ചതിന് എതിപ്പിനെ നേരിട്ടെങ്കിൽ "ഡോൺ യുവാൻ" എന്ന നാടകം നിരോധിക്കപ്പെട്ടു.
അമേരിക്കയിലെ ഗ്ലൈഡഡ് യുഗത്തിൽ (അമേരിക്കൻ ജനതയുടെ വളർച്ചയും അവരുടെ സാമ്പത്തികമായ പ്രകടനപരതയും വ്യാപകമായ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഒടുവിലെ കാലഘട്ടം) കച്ചവട-വ്യാപാര രംഗത്തെ നൈതിക-ധാർമ്മിക നിലവാരം ഇടിഞ്ഞതോടെ കുതിരക്കച്ചവടക്കാരുടെ സത്യസന്ധതയില്ലായ്മയെ ധാർമ്മിക അധഃപതനമായി കാണുന്നതിനു പകരം അതൊരു സ്വാഭാവിക രീതിയായും മത്സരാധിഷ്ഠിത കമ്പോളത്തിന്റെ നിരുപദ്രവകര ഉല്പന്നമായുമായാണ്‌ കൂടുതലാളുകളും വിലയിരുത്തിയത്. ഉദാഹരണമായി 1893 ൽ ന്യൂ യോർക്ക് ടൈംസ് എഴുതിയ എഡിറ്റോറിയലിൽ പത്രങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സർക്കുലേഷൻ കണക്ക് പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാക്കുന്ന നിർദ്ദേശത്തെ വിമർശിച്ച് ഇങ്ങനെ എഴുതി: കള്ളം പറയുന്നത് നിയമം മൂലം നിരോധിക്കുകയാണെങ്കിൽ കുതിരക്കച്ചവട വ്യാപാരം അവസാനിക്കും, അതുവഴി രാജ്യത്തിലെ ശീതകാലത്തെ മദ്യശാലകളും പലചരക്ക് കടകളും വഴിയാധാരമാവാൻ ഇടവരുകയും ചെയ്യും.
കബളിപ്പിക്കലും വഞ്ചനയും അടങ്ങിയ വ്യാപാരനടപടികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനും, രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് വോട്ടുകച്ചവടം നടത്തുന്നതിനേയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പദമാണ് കുതിരക്കച്ചവടം. യാഥാർഥ അർത്ഥത്തിൽ കുതിരയെ വിൽക്കുകയും വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നതിനെ കുതിരക്കച്ചവടം എന്നും പറയും. കുതിര ഇടപാട് എന്നും ഇതിനെ വിളിക്കുന്നു. വില്പനക്ക് വച്ച കുതിരയുടെ ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളും വിലയിരുത്തുന്നത് ഏറ്റവും ദുഷ്കരമായതിനാൽ കുതിരക്കച്ചവടം കള്ളത്തരത്തിനുള്ള നല്ലൊരു അവസരമാണ്‌. കുതിര വില്പനക്കാർ ഈ അവസരം മുതലെടുക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കുതിരക്കച്ചവടവുമായി ബന്ധമുള്ളവർക്ക് അധാർമ്മിക കച്ചവടം നടത്തുന്നവർ എന്ന ദോഷപ്പേരാണുള്ളത്.
കബളിപ്പിക്കലും വഞ്ചനയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വ്യാപാരനടപടിയെ കുറിക്കുന്നതിന്‌ കുതിരക്കച്ചവടം എന്ന പദത്തെ സ്വീകരിക്കുന്ന സമീപനങ്ങൾ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപാദത്തിലെ ആവിഷ്കാരങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നു. 1898 പ്രസിദ്ധീകരിച്ച എഡ്വേർഡ് നോയസ് വെസ്റ്റ്കോട്ടിന്റെ "ഡേവിഡ് ഹറും" എന്ന നോവലിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രം കുതിരക്കച്ചവടത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെയാണ്‌ എല്ലാവ്യാപാരത്തെയും കാണുന്നത്
പിന്നീട് ഈ പദത്തിന്റെ അർത്ഥതലങ്ങൾ വികസിക്കുകയും അതു രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെ വോട്ട് കച്ചവടത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന പൊതുവാക്കായി മാറുകയും ചെയ്തു. വോട്ടുകച്ചവടത്തെ പരാമർശിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ലോഗ്റോളിംഗ് എന്ന പഴയ പ്രയോഗത്തിന്റെ സ്ഥാനത്താണ്‌ ‌ കുതിരക്കച്ചവടം എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഹേം ചന്ദർ അഥവാ ഹെമു ആദിൽ ഷാ സൂരിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയും സൈന്യാധിപനും ആയിരുന്നു. ദില്ലിയ്ക്ക് കിഴക്ക് ചുനാർ ആസ്ഥാനമാക്കി ഒരു പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്ന ആദിൽ ഷാ സൂരി ദില്ലിയിൽ നിന്നും മുഗളരെ തുരത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഹുമയൂണിന്റെ മരണ സമയത്ത് ഹെമു ബംഗാളിൽ ഒരു കലാപം അടിച്ചമർത്തി. തനിക്കുവേണ്ടി ദില്ലി പിടിച്ചടക്കുന്നതിനുള്ള ആഗ്രഹം ഹെമു തന്റെ സേനാനായകന്മാരെ അറിയിച്ചു. പിന്നീട് വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ഒട്ടാകെ യുദ്ധവിജയങ്ങൾ ഹെമു ആരംഭിച്ചു. ഹെമു ആഗ്ര ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, ആഗ്രയിലെ മുഗൾ സൈന്യങ്ങളുടെ സൈന്യാധിപൻ ഓടിരക്ഷപെട്ടു, തത്ഫലമായി ഒരു പോരാട്ടം കൂടാതെ ഹെമു ആ സംസ്ഥാനം പിടിച്ചടക്കി. എത്താവയുടെ ഒരു വലിയ പ്രദേശവും, കല്പി, ആഗ്ര സംസ്ഥാനങ്ങളും ഹെമുവിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി.
പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിനു ശേഷം, വലിയ ചെറുത്തുനില്പില്ലാതെ, ആഗ്രയും ദില്ലിയും അക്ബറിന്റെ അധികാരത്തിലായി. എന്നാൽ അധികാരം ഏറി അധികം കഴിയുന്നതിനു മുന്നേ, പഞ്ചാബിൽ നിന്നും ആദിൽ ഷാ സൂരിയുടെ സഹോദരനായ സിഖന്ദർ ഷാ സൂരി പടനയിക്കുന്നു എന്ന് രഹസ്യ വിവരം കിട്ടിയതിൽ പിന്നാലെ, അക്ബർ പഞ്ചാബിലേയ്ക്കു പോയി. മുഗൾ സൈന്യം മാൻകോട്ട് കോട്ടയ്ക്കു ചുറ്റും ഉപരോധം തീർക്കുകയും, പിന്നാലെ ആദിൽ ഷാ സൂരിയെ തോല്പ്പിച്ച് പിടികൂടുകയും, അദ്ദേഹത്തെ ബംഗാളിലേയ്ക്ക് നാടുകടത്തുകയും ചെയ്തു. 1556-ല് പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ അക്ബറിന്റെ വിജയം ഇന്ത്യയിൽ അധികാരത്തിലേയ്ക്ക് മുഗൾ രാജവംശത്തെ പുന:സ്ഥാപിച്ചു.
ഇതിനു പിന്നാലെ ഹെമു ദില്ലി ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങി. ഹെമുവിന്റെ സൈന്യങ്ങൾ തുഗ്ലഖബാദ് നഗരത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. 1556 ഒക്ടോബർ 6-നു ഹെമുവിന്റെ സൈന്യം മുഗൾ സൈന്യത്തെ നേരിട്ടു. ഒരു ഘോരമായ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം അക്ബറിന്റെ സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടു, മുഗൾ സൈന്യത്തിന്റെ സൈന്യാധിപനായിരുന്ന താർദി ബേഗ് ഓടി രക്ഷപെട്ടു, ഇത് വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാതെ ദില്ലി പിടിച്ചടക്കുന്നതിന് ഹെമുവിനെ സഹായിച്ചു. ഏകദേശം 3000 സൈനികർ ഈ യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചു. ഹെമു പുരാണ കിലയിൽ 1556 ഒക്ടോബർ 7-നു സ്വയം രാജാവായി അവരോധിച്ചു, സമ്രാട്ട് വിക്രമാദിത്യ എന്ന പദവി സ്വീകരിച്ചു.
1556 ജനുവരി 24-നു, മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഹുമയൂൺ അന്തരിച്ചു. പിന്നാലെ, 1556 ഫെബ്രുവരി 14-നു, പഞ്ചാബിലെ കാലാനൗറിലെ ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിൽ വെച്ച്, ഹുമയൂണിന്റെ പതിമൂന്നുവയസ്സുമാത്രം പ്രായമുള്ള മകൻ അക്ബർ കിരീടധാരിയായി. അക്ബർ ചക്രവർത്തിയാകുമ്പോൾ മുഗൾ ഭരണം കാബൂൾ, കാണ്ടഹാർ, ദില്ലിയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ, പഞ്ചാബ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നു. അക്ബർ ഇതിനു പിന്നാലെ തന്റെ രക്ഷാധികാരിയായ ബൈറാം ഖാനുമൊത്ത് കാബൂളിൽ താമസിക്കുകയായിരുന്നു.
മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ അക്ബറിന്റെ സൈന്യവും ഹെമു എന്ന് അറിയപ്പെട്ട സൂരി സാമ്രാജ്യത്തിലെ സാമ്രാട്ട് ഹേം ചന്ദർ വിക്രമാദിത്യന്റെ സൈന്യവും തമ്മിൽ 1556 നവംബർ 5-നു നടന്ന യുദ്ധമാണ് രണ്ടാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധം. യുദ്ധാനന്തരം മുഗളർ തങ്ങൾക്കു നഷ്ടപ്പെട്ട ദില്ലിയും ആഗ്രയും തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും കൂടുതൽ മേഖലകളിലേക്ക് അവരുടെ അധികാരം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
1931 മാർച്ച് 20-ന് ഇന്നത്തെ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കവിയൂരിൽ ജനിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ഇന്റെർമീഡിയറ്റ് കോളേജ് , തിരുവല്ല മാർത്തോമാ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നിർവഹിച്ചു. 1953 മുതൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ പൂർണ്ണസമയ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ധ്യാപകനായി ഔദ്യോഗികജീവിതം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി മാറി. സൂപ്രണ്ടായി ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. 2001 ഒക്ടോബർ 20-ന് 70-ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. ഡൽഹിയിലെ ഭാരതീയ ദളിത് സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഫെല്ലോഷിപ് ലഭിച്ചു. മലയാള സാഹിത്യ പഠനമേഖലയിലെ മികച്ച സംഭാവനകളുടെ ആദരസൂചകമായി കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ ഛായാചിത്രവിഭാഗത്തിൽ‌ 2003 മുതൽ‌ ഛായാചിത്രം പ്രദർ‌ശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭാര്യ: തങ്കമ്മ, മക്കൾ: ഡാന്റെ, ഡെയ്സ്ൻ, ആശ, ബീസി.
വേലത്താൻ ഉതുംകുഴി ചീരന്റെയും വളോത്തി പൈങ്കിയുടെയും എട്ടു മക്കളിൽ ആറാമത്തെ ആളായി ജനിച്ചു. കവിയൂർ എൻ. എസ്. എസ്. ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നു മലയാളം ഐച്ഛികവിഷയമായി 1949ൽ ഇ.എസ്.എൽ.സി. പാസ്സായി. (വിദ്വാനേക്കാൾ നിലവാരമുള്ളതായിരുന്നു അന്നത്തെ മലയാളം ഐച്ഛികം പാഠ്യപദ്ധതി). പിന്നീട് തിരുവനന്തപുരം ഇന്റർമീഡിയറ്റ് കോളജിൽ ചേർന്നു പഠിച്ചെങ്കിലും പരീക്ഷ പാസ്സായില്ല. കോളജിലെ മലയാളം അസോസിയേഷന്റെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. (നോവലിസ്റ്റ് പി. അയ്യനേത്ത്, വ്യാകരണ പണ്ഡിതൻ പന്മന രാമചന്ദ്രൻ നായർ തുടങ്ങിയവർ സഹപാഠികളായിരുന്നു.) തുടർന്ന് അവിഭക്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായി. ആ കാലത്ത് സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ക്രൂരമായ പൊലീസ് മർദ്ദനത്തിനും തടവിനും വിധേയനായി.
സർക്കാർ സർവീസിൽ നിന്നു വിരമിച്ച ശേഷം ദലിത് സേവാ സമിതിയുടെ മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ അഡ്വൈസർ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. തിരുവല്ല അക്ഷരശ്ലോക അക്കാദമിയുടെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു. കൗണോത്തര, മേദിനീവെണ്ണിലാവ്, ശ്രീകൃഷ്ണകർണ്ണാമൃതം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ശ്ലോകങ്ങളും മണിപ്രവാള സാഹിത്യത്തിലെ മിക്ക ശ്ലോകങ്ങളും ഹൃദിസ്ഥമായിരുന്നു. അംബേദ്കർ സാഹിത്യത്തിൽ താല്പര്യം ജനിച്ച് ദലിത് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചു. ദലിത് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായും അല്ലാതെയും ഡൽഹി, ഹൈദരാബാദ്, ബോംബൈ, മദ്രാസ്, ബംഗ്ലൂർ, ഭോപ്പാൽ, തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. മൂന്നു ഭാഷകളിൽ പാണ്ഡിത്യമുണ്ടായിരുന്നു.
സമർത്ഥനായ അദ്ധ്യാപക വിദ്യാർത്ഥിയായി റ്റി.റ്റി.സി. കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കിയെങ്കിലും അമ്മയുടെ രോഗാവസ്ഥയും പാർട്ടി പ്രവർത്തനവും കാരണം പരീക്ഷയെഴുതാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇക്കാലത്ത് പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നുള്ള അനു വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവനായി ഉയരാൻ മുരളിയ്ക്ക് പ്രേരണയായി. കഠിനാധ്വാനവും പഠനവും തുടർന്നു. സ്വന്തമായി പാഠപുസ്തകങ്ങൾ പോലുമില്ലാതെ, പലരുടെയും നോട്ടുപുസ്തകങ്ങൾ പകർത്തിയെടുത്ത്, രാത്രികാലത്ത് പലർക്കും റ്റ്യൂഷനെടുത്ത് ജീവിക്കാനുള്ള വകുപ്പും പഠിക്കാനുള്ള ഒരുക്കവും നടത്തി, മുമ്പ് തോറ്റ ഇന്റെർമീഡിയറ്റ് പരീക്ഷ പ്രൈവറ്റായി എഴുതി പാസ്സായി.
സർക്കാർ ജോലി കിട്ടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായിരുന്ന അക്കാലത്ത്, മുരളിക്ക് അദ്ധ്യാപകനായി ഈ സമയത്ത് ആദ്യജോലി ലഭിച്ചു. ക്ലാർക്കിന്റെ ശമ്പളം അദ്ധ്യാപകന്റേതിനേക്കാൾ കൂടുതലായതിനാൽ ഒരു മാസത്തിനകം ഈ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൽ ക്ലാർക്കായി. കൈക്കൂലിക്കെതിരായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ ശിക്ഷണ നടപടികളും തുരുതുരെ സ്ഥലം മാറ്റങ്ങളും ലഭിച്ചു. ആലപ്പുഴ മുതൽ തെന്മല വരെയും തിരുവനന്തപുരം മുതൽ കാസറഗോഡു വരെയും ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1985ൽ സർവീസിൽനിന്ന് വിരമിച്ചു.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയരായ ദലിത് പണ്ഡിതന്മാരിലൊരാളായിരുന്നു കവിയൂർ മുരളി. കേരള നവോത്ഥാനത്തെ സംബന്ധിച്ച് അക്കാദമിക്ക് സമൂഹവും പൊതുസമൂഹവും പുലർത്തിപ്പോന്നിരുന്ന പല ധാരണകളേയും ദലിത് പക്ഷ വായനയുടെ രീതിശാസ്ത്രമുപയോഗിച്ച് ചോദ്യം ചെയ്ത ചിന്തകനായിരുന്നു കവിയൂർ മുരളി. പ്രതികൂല ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് സാഹിത്യത്തിലും ജീവിതത്തിലും ഔദ്യോഗികരംഗത്തും മുരളി നടത്തിയ ഇടപെടലുകൾ മരണാനന്തരമാണെങ്കിലും മുഖ്യധാരാസമൂഹം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1955-ൽ തിരുവനന്തപുരം ആയുർവേദ കോളജിൽ ചേർന്നു. ഇക്കാലത്ത് സിറ്റിയിലെ സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. അലോപ്പതി വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും ആയുർവേദ വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും ക്ലിനിക്കൽ പ്രാക്റ്റീസിന്റെ കാര്യത്തിൽ വിവേചനം ഏർപ്പെടുത്തിയ ഭരണപരിഷ്കാരത്തിനെതിരെ നടത്തിയ വിദ്യാർത്ഥിസമരത്തിനു നേതൃത്വം നൽകിയ ആറു പേരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. വിദ്യാർത്ഥിസമരം മൂലം കോളജ് വളരെക്കാലം അടച്ചിട്ടതിനാൽ ആയുർവേദപഠനം പൂർത്തിയാക്കാനായില്ല.
1964-ലെ ഒരു സസ്പെൻഷൻ കാലത്താണ് തിരുവല്ല മാർത്തോമ്മാ കോളജിൽ ഡിഗ്രിക്കു ചേർന്നത്. തൃശ്ശൂരിൽ ജോലിയിലിരിക്കെയാണ് വിദ്വാൻ പ്രിലിമിനറി പരീക്ഷ പാസ്സായത്.
റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ പുതിയ നിർദ്ദേശപ്രകാരം 2011 മാർച്ച് മുതൽ പേപാലിന് ഇന്ത്യയിൽ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തും. ഇതുമൂലം പാൻ കാർഡ് സൗകര്യം ഉള്ളവർക്കു മാത്രമേ പായ്പാലിൽ പണമിടപാടു നടത്താൻ കഴിയൂ. കൂടാതെ ഇനി മുതൽ 500 ഡോളറിൽ കൂടുതൽ തുക പേയ്പാൽ വഴി അയക്കുവാനോ സ്വീകരിക്കുവാനോ സാധിക്കില്ല. ഈ മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിനും നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തും. ഈ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ കച്ചവടക്കാർ വിദേശനാണ്യ വിനിമയ, ആദായനികുതി നിയമങ്ങൾ പാലിക്കാതെ വൻതോതിൽ ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്നതു മൂലമാണ് റിസർവ് ബാങ്ക് ഈ നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുന്നത്.
ഉപയോഗിക്കുന്ന കറൻസി,പണമൊടുക്കലിന്‌ സ്വീകരിക്കുന്ന രീതി,പണമയക്കുന്ന ആളുടെ രാജ്യം,പണം സ്വീകരിക്കുന്ന ആളുടെ രാജ്യം,അയക്കുന്ന തുക,സ്വീകർത്താവിന്റെ അക്കൗണ്ട് തരം എന്നീ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ ചുമത്തപ്പെടുന്ന തുക നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പേപാലിലൂടെ ക്രഡിറ്റ് കാർഡ് വഴി ഇ-ബെ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങുമ്പോഴും വിദേശ പണമിടപാട് തുക എന്ന പേരിൽ ഒരു തുക ചുമത്തപ്പെടുന്നു. വില്പനക്കാരൻ മറ്റൊരു രാജ്യത്താവുമ്പോൾ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് നൽകിയവർ ക്ക് വില്പനക്കാരന്റെ രാജ്യമേതെന്ന വിവരം യാന്ത്രികമായി നൽകപ്പെടും.
ബാങ്ക് അക്കൌണ്ടിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ക്രഡിറ്റ് കാർ‍ഡ് വഴിയോ പണം സ്വീകരിച്ചാണ് പണംകൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതും പണമൊടുക്കുന്നതും. പേയ്പാൽ സ്വീകർത്താവിന്‌ പേയ്പാലിൽ തങ്ങളുടേതായ നിക്ഷേപ അക്കൗണ്ട് സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് ചെക്കിന്‌ അപേക്ഷിക്കുകയോ അതല്ലെങ്കിൽ തങ്ങളുടെ ബാങ്കിലേക്ക് പണം മാറ്റം ചെയ്യുന്നതിനോ അപേക്ഷിക്കാം. ലോകവ്യാപകമായി ഇ-കൊമേഴ്സ് സൗകര്യമൊരുക്കി പണമിടപാടുകളിൽ മദ്ധ്യസ്ഥ സേവനം നടത്തുന്നതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്‌ പേയ്പാൽ.
2002,ഒക്ടോബർ 3 ന്‌ പേപാൽ ഇ-ബെയുടെ ഒരു ഉപസ്ഥാപനമായി മാറി. പേപാലിന്റെ കോർപറേറ്റ് ആസ്ഥാനം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ പെടുന്ന സാൻ ജോസിലാണ്‌. അമേരിക്കയിലെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും ചെന്നൈ,ഡബ്ലിൻ,ബെർലിൻ,ടെൽ അവീവ് എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിലും പേപാലിന്‌ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുണ്ട്. 2007 ജൂലൈ മുതൽ ലക്സ്ംബർഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ബാങ്കായും പേപാൽ പ്രവർ‍ത്തിക്കുന്നു.
ആഗോളമായി ഒരു ഓൺലൈൻ പേയ്‌മെന്റ് സംവിധാനം നടത്തുന്ന ഒരു അമേരിക്കൻ കമ്പനിയാണ് പേപാൽ ഹോൾഡിംഗ്സ് ഇങ്ക്, ഇത് പേയ്പാൽ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഓൺലൈൻ പണ കൈമാറ്റത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും പരമ്പരാഗത പേപ്പർ രീതികളായ ചെക്കുകൾ, മണി ഓർഡറുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഇലക്ട്രോണിക് ബദലായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഓൺലൈൻ വ്യാപാരികൾക്കും,ലേല സൈറ്റുകൾക്കും മറ്റു തരത്തിലുള്ള വ്യാപാരികൾക്കും പണമൊടുക്കുന്നതിനും സ്വീകരിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രക്രിയയാണ്‌ പേയ്പാൽ നടത്തുന്നത്. ഈ സേവനത്തിനു അവർ ഒരു തുകയും സേവനസ്വീകർത്താവിന്റെ പേരിൽ ചുമത്തുന്നു.
കോളനിവാഴ്ച അവസാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഫ്രിക്കയിലെ പുതിയ തലമുറക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിനു വേണ്ടി, അന്ന് അമേരിക്കൻ സെനറ്റ് അംഗമായിരുന്ന ജോൺ എഫ്.കെന്നഡിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു പദ്ധതി തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ അമേരിക്കയിൽ ഉപരിപഠനം നടത്താൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കെനിയയിലെ 300 കുട്ടികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വങ്കാരി.
അമേരിക്കയിലെ മൗണ്ട് സെയിന്റ് സ്കോലാസ്റ്റിക്ക കലാലയത്തിൽ നിന്നും ജീവശാസ്ത്രം ഐശ്ഛിക വിഷായമായി എടുത്ത് ബിരുദപഠനം തുടങ്ങി, രസതന്ത്രവും, ജെർമ്മൻ ഭാഷയും ഉപവിഷയങ്ങളായിരുന്നു . 1964 ൽ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കിയ വങ്കാരി, ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുവാനായി പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർ‌വ്വകലാശാലയിൽ ചേർന്നു. ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ആയിരുന്നു ഇക്കാലയളവിൽ ഇവരെ സാമ്പത്തികമായി സഹായിച്ചിരുന്നത്. പരിസ്ഥിതി പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പഠനകാലത്ത് ആകൃഷ്ടയായി. 1966 ൽ ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി. ഉടൻ തന്നെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് ഓഫ് നെയ്റോബിയിലെ ഒരു പ്രൊഫസറുടെ കൂടെ ഗവേഷണ സഹായിയായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ ജയിലുകളിൽ നിന്നും വിട്ടയക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി വങ്കാരിയും സഹപ്രവർത്തകരും, 28 ഫെബ്രുവരി 1992 ന് നിരാഹാര സമരം ആരംഭിച്ചു. മൂന്നാം ദിവസം, സർക്കാർ ഈ സമരത്തെ പോലീസിനെക്കൊണ്ടു നേരിട്ടു, വങ്കാരിയും മൂന്നു പ്രവർത്തകരും പോലീസിന്റെ മർദ്ദനമേറ്റ് ആശുപത്രിയിലായി. ദേശീയ സുരക്ഷക്കു പോലും ഭീഷണിയായ മാനസിക നില തകരാറിലായി ഒരു സ്ത്രീയാണ് വങ്കാരിയെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മോയി ആരോപിച്ചു. നിരാഹാര സമരം നടത്തിയവരെ മർദ്ദിച്ച സംഭവം ഗൗരവമായി തന്നെ കാണുന്നുവെന്ന് അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഇതിനെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പ്രസ്താവനയിൽ പറയുകയുണ്ടായി. ഈ സംഭവം അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടിയെടുത്തു, കെനിയൻ സർക്കാർ ഒട്ടേറെ വിമർശനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു. രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരുടെ അമ്മമാരാണ് കൂടുതലും ഈ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്, അവർ സമരം ഫ്രീഡം കോർണറിൽ നിന്നും ആർച്ച് ബിഷപ്പിന്റെ അരമനയിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു. വങ്കാരിയാണ് സമരത്തെ ഏകോപിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 1993 ന്റെ ആദ്യകാലത്ത് സർക്കാർ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി.
ആഫ്രിക്കൻ ജനതയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ പാശ്ചാത്യ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടു പിടിച്ച ഒരു വൈറസാണ് എയ്‌ഡ്‌സ്‌ എന്ന വങ്കാരിയുടെ അഭിപ്രായം ഏറെ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചു. ഈ വിവാദം വങ്കാരി നിഷേധിച്ചുവെങ്കിലും, വാർത്ത പുറത്തു വിട്ട ദ സ്റ്റാൻഡാർഡ് എന്ന പത്രം അവരുടെ നിലപാടിൽ തന്നെ ഉറച്ചു നിന്നു. എയിഡ്സ് വൈറസ്, എവിടെ നിന്നു വന്നുവെന്നോ, അതിനെ മനപൂർവ്വം സൃഷ്ടിച്ചതാണോ എന്നൊന്നും തനിക്കറിയല്ല, പക്ഷേ അതെന്തായാലും ചന്ദ്രനിൽ നിന്നു
വന്നതല്ലെന്നുറപ്പാണ്. 2011 ജനുവരിയിൽ വാങ്കാരി മത്തായി കേരളത്തിൽ വന്നപ്പോൾ കരിംകൊടി കാണിച്ച മാവോയിസ്റ്റ് പ്രവർത്തക രേഷ്മയെ(എറണാകുളം പാലാരിവട്ടം സ്വദിഷി കേരള പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തപ്പോൾ മാപ്പ് നൽകി രേഷ്മയെ കേസിൽ നിന്നും വിമുക്തയാക്കിയ വ്യെക്തിത്വത്തിന് ഉടമയാഞ് വാങ്കാരി മത്തായി.ജനങ്ങളോട് സത്യം പറയുന്നതാണ് നല്ലതെന്നും, ഈ മാരക വൈറസ് കുരങ്ങുകളിൽ നിന്നു വന്നതല്ലെന്ന വസ്തുതയിൽ താനുറച്ചു നിൽക്കുന്നുവെന്നും, ടൈം മാസികക്കു നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ വങ്കാരി വ്യക്തമാക്കി.
1979 ൽ വങ്കാരി മാതായ് ഭർത്താവിൽ നിന്നും വിവാഹമോചിതയായി. സാധാരണ സ്ത്രീകളേക്കാൾ മാനസികമായി കരുത്തുള്ള ഒരു സ്ത്രീയാണ് വങ്കാരി, അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നായിരുന്നു ഈ വിവാഹമോചനത്തിനുള്ള കാരണമായി ഭർത്താവ് എംവാങ്കി കോടതിയിൽ പറഞ്ഞത. കൂടാതെ, മറ്റൊരു പാർലിമെന്റംഗവുമായുള്ള അനാശാസ്യ ബന്ധവും, എംവാങ്കി കോടതി മുറിയിൽ വങ്കാരിക്കെതിരേ ആരോപിക്കുകയുണ്ടായി. എംവാങ്കിക്കനുകൂലമായാണ് ന്യായാധിപൻ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. വിധി വന്നു കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഈ ന്യായാധിപൻ ഒരു കൈക്കൂലിക്കാരനായിരിക്കാമെന്ന് വങ്കാരി അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി. ന്യായാധിപനെതിരേ കൈക്കൂലി ആരോപണമുന്നയിച്ചതിന് വങ്കായി ഒരു രാത്രിയിലേക്ക് ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടിയും വന്നു. വിവാഹത്തിലൂടെ ലഭിച്ച സർനേം ഉപേക്ഷിക്കാനാവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് മുൻഭർത്താവ് വങ്കാരിക്കെതിരേ ഒരു വക്കീൽ നോട്ടീസയച്ചിരുന്നു, ഇതിനെതുടർന്ന് അവർ മാതായി എന്നതിൽ എ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരം കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
നേരത്തേ വാങ്ങിയിരുന്ന ഒരു വീട്ടിലേക്ക് അവർ താമസം മാറി. മറ്റൊരു ജോലിക്കായി അന്വേഷിക്കുന്ന സമയത്ത് വങ്കാരി എൻ.സി.ഡബ്ല്യു.കെ യുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. നോർവീജിയൻ ഫോറസ്റ്റ് സൊസൈറ്റിയുടെ എക്സിക്ക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായിരുന്ന വിലെം എൽസ്രെഡിന്റെ സഹായത്തോടെയാണ് വങ്കാരി ഗ്രീൻബെൽറ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കുന്നത്. മരംനടീൽ,പരിസ്ഥിതിസം‌രക്ഷണം,വനിതകളുടെ അവകാശ സം‌രക്ഷണം എന്നിവക്കായി 1970 കളിൽ ഇവർ സ്ഥാപിച്ച സംഘടയാണ്‌ ഗ്രീൻബെൽറ്റ് പ്രസ്ഥാനം. പുതിയ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചതോടെ, അവരുടെ പ്രയത്നം മുഴുവൻ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിനു വേണ്ടി ചിലവഴിച്ചു. സാധാരണ ആഫ്രിക്കയിൽ കണ്ടു വരുന്നതുപോലെ, ഒരു വിദേശ സർക്കാരിതര സംഘടനയുടെ ശാഖ അല്ലായിരുന്നു ഗ്രീൻബെൽറ്റ്, മറിച്ച് കെനിയയിൽ തന്നെ ഉടലെടുത്ത ഒരു സംഘടനയായിരുന്നു. ഭരണരംഗത്ത് മുഴുവനും കെനിയൻ പൗരന്മാരായിരുന്നു, കൂടാതെ പ്രാദേശികമായി ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളും, വിഭവങ്ങളുമായിരുന്നു പ്രവർത്തനത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
80 കളിൽ കെനിയൻ സർക്കാർ ഗ്രീൻബെൽറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിനെതിരേ ശക്തമായ നിയമനടപടികളുമായി രംഗത്തു വന്നു. ജനാധിപത്യത്തിനു വേണ്ടി വാദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ തടയാൻ ആകാവുന്നതെല്ലാം സർക്കാർ ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു. ഒമ്പതു പേരിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ ചേരുന്ന മീറ്റിംഗുകൾക്ക് സർക്കാരിന്റെ മുൻകൂർ അനുവാദം വേണമെന്ന കോളനി നയം അവർ നടപ്പാക്കി. 1988 ൽ ജനാധിപത്യം എന്ന ആവശ്യവുമായി കൂടുതൽ ശക്തമായ രീതിയിൽ ഗ്രീൻബെൽറ്റ് പ്രസ്ഥാനം മുന്നിലേക്കു വന്നു. പൗരന്മാരെ സമ്മതീദാന അവകാശത്തിനു വേണ്ടി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യിക്കുക മുതലായ കാര്യങ്ങളിൽ അവർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. അധികാരം കൈപ്പിടിയിലൊതുക്കി, അതു നിലനിർത്താൻ സർക്കാർ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കൃത്രിമം കാണിച്ചുവെന്ന് വങ്കാരി ആരോപിച്ചു. ഏകാധിപത്യത്തിൽ നിന്നും കെനിയയെ ജനാധിപത്യത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ മുന്നണിയിലും മാതായ് ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ പല തവണ പോലീസ് മർദ്ദനം ഏറ്റിരുന്നു.
1992 ൽ നടക്കാൻ പോവുന്ന പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ മുന്നോടിയായി, പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളോട് ഒരുമിച്ചു നിന്നു അഴിമതിരഹിതമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ വങ്കാരി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഫോറം ഫോർ ദ റീസ്റ്റോറേഷൻ ഓഫ് ഡിമോക്രസി എന്ന സംഘടന ശിഥിലമായി, ഇത് ഭരണപക്ഷത്തിന് സഹായമാവുകയുള്ളൂ എന്ന് മറ്റു പലരേയും പോലെ വങ്കാരിക്കും മനസ്സിലായി. പ്രതിപക്ഷപാർട്ടികളെ ഒരുമിച്ചു നിറുത്തുവാൻ വേണ്ടി ഒരു പ്രസ്ഥാനം കെട്ടിപ്പെടുക്കാൻ വങ്കാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിന്റെ ചെയർപേഴ്നായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് വങ്കാരി മാതായിയെ ആയിരുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സമയത്ത്, വങ്കാരിയും സമാനചിന്താഗതിക്കാരും ചേർന്ന്, മൂവ്മെന്റ് ഫോർ ഫ്രീ ആന്റ് ഫെയർ ഇലക്ഷൻ എന്നൊരു സംഘടന കൂടി രൂപീകരിച്ചു, എന്നിരിക്കിലും അവർ മുന്നിൽകണ്ട ലക്ഷ്യംപോലെ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ഒരുമിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല, ഭരണപക്ഷം വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി.
വിവാഹമോചനത്തിനു തൊട്ടു പിന്നാലെ, നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ വിമൺ ഓഫ് കെനിയ എന്ന സംഘടനയുടെ ചെയർപേഴ്സൻ സ്ഥാനം വങ്കാരി ഏറ്റെടുത്തു. സ്ത്രീകൾ അംഗങ്ങളായ ചെറിയ സംഘടനകളെ ഒരു കുടക്കീഴിൽ നിറുത്തി ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനമായിരുന്നു ഇത്. കെനിയൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ഡാനിയൽ മോയിയുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തിന്റെ പേരിൽ എൻ.സി.ഡബ്ല്യു.കെ യുടെ പ്രവർത്തനം അത്ര സുഗമമായി കൊണ്ടു പോകാൻ വങ്കാരിക്കായില്ല. സംഘടനക്കു സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിരുന്ന സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ കുറഞ്ഞു വന്നു. സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം പോലെയുള്ള വിശാലമായ വിഷയങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു വിട്ടാണ് അവർ ആ പ്രതിസന്ധിയെ അതിജീവിച്ചത്. സംഘടനയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പേർ അറിയാനും അടുക്കാനും തുടങ്ങി. 1987 ൽ വിരമിക്കുന്നതു വരെ, സംഘടനയുടെ ചെയർപേഴ്സണായിരുന്നു വങ്കാരി.
പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ നെയ്റിയിലുള്ള വി. സെസിലിയാസ് ഇന്റർമീ‍ഡിയറ്റ് പ്രൈമറി എന്ന സ്കൂളിൽ വങ്കാരി ചേർന്നു, മാതാരി കതോലിക് മിഷന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു ബോർഡിങ് സ്കൂളായിരുന്നു ഇത്. നാലു വർഷത്തോളം നീണ്ട ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞു. ഇക്കാലയളവിലാണ് കതോലിക്കാ സമുദായത്തിലേക്ക് വങ്കാരി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. "സാധാരണ മനുഷ്യരെ സേവിക്കുന്നതിലൂടെ ദൈവത്തെ സേവിക്കുക" എന്ന ആശയമനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കതോലിക്കാ സംഘടനയായ ലീജിയൻ ഓഫ് മേരിയിൽ വങ്കാരി അംഗമാവുകയും പ്രവർത്തിക്കുയും ചെയ്തു. 1956 ൽ ക്ലാസ്സിൽ ഒന്നാമതായിട്ടാണ് വങ്കാരി തന്റെ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കെനിയയിലെ കതോലിക്കൻ പെൺകുട്ടികൾക്കു പഠിക്കാനുള്ള ഏക വിദ്യാലയമായ ലോറിറ്റോ സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം നേടാൻ അവരെ ഈ മികവ് സഹായിച്ചു.
തിരികെ കെനിയയിലെത്തിയ അവർ തന്റെ ജന്മനാമമായ വങ്കാരി മുത എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാനാണ് ആഗ്രഹിച്ചത്. സർവ്വകലാശാലയിൽ ഉദ്യോഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ചെന്നപ്പോൾ തനിക്കു കിട്ടേണ്ട ജോലി മറ്റാർക്കോ നൽകി എന്ന വിവരമറിയാനിടയായി. ഒരു സ്ത്രീയായി ജനിച്ചതുകൊണ്ടോ, തന്റെ ഗോത്രനാമം കൊണ്ടോ ആയിരിക്കാം ഇത് സംഭവിച്ചതെന്ന് വങ്കാരി അനുമാനിച്ചു. രണ്ടു മാസം ജോലി അന്വേഷിച്ചു നടന്നു, പിന്നീട് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് ഓഫ് നെയ്റോബിയിൽ പുതിയതായി തുടങ്ങിയ മൃഗചികിത്സാ വകുപ്പിൽ ഗവേഷണ സഹായിയായി അവർക്ക് ഉദ്യോഗം ലഭിച്ചു. പുതിയ ഉദ്യോഗത്തിൽ അവരുടെ മേലധികാരിയായിരുന്ന പ്രൊഫസ്സർ ഹോഫ്മാന്റെ പ്രേരണ മൂലം വങ്കാരി തുടർപഠനത്തിനായി ജർമ്മനിയിലെ മ്യൂണിക്ക് സർവ്വകലാശാലയിലേക്കു പോയി.
കെനിയയിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്ന വങ്കാരി 2002 ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വീണ്ടും മത്സരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ ഒറ്റക്കെട്ടായി രൂപംകൊടുത്ത നാഷണൽ റെയിൻബോ കൊളീഷൻ എന്ന സംഘടനയുടെ പ്രതിനിധിയായാണ് വങ്കാരി തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് മത്സരിച്ചത്. 2002 ഡിസംബറിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നാഷണൽ റെയിൻബോ കൊളീഷൻ പാർട്ടി, ഭരണകക്ഷിയായ കെനിയൻ ആഫ്രിക്കൻ നാഷണൽ യൂണിയനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. മൊത്തം വോട്ടിന്റെ 98 ശതമാനം നേടിക്കൊണ്ട് ടെട്ടു നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വങ്കാരി പാർലിമെന്റിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ജനുവരി 2003 ൽ വങ്കാരി, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിൽ സഹമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. 2005 നവംബർ വരെ വങ്കാരി ഈ തസ്തികയിൽ തുടർന്നു.
കോളനിയായിരുന്ന കെനിയയിലെ ന്യേരി പട്ടണത്തിൽ 1940 ഏപ്രിൽ 1 നാണ് വങ്കാരി മാത്തായ് ജനിച്ചത്. കെനിയയിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള പരമ്പരാഗത ഗോത്രമായ കിക്കുയു വംശത്തിലാണ് വങ്കാരിയുടെ ജനനം. 1943 ൽ പിതാവിന്റെ ജോലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വങ്കാരിയുടെ കുടുംബം റിഫ്റ്റ് വാലിയിലേക്ക് കുടിയേറി താമസം തുടങ്ങി. പിതാവ് ജോലി ചെയ്തിരുന്നിടത്ത്, വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള സൗകര്യമില്ലാതിരുന്നതിനാൽ അവർ മാതാവിന്റേയും രണ്ടു സഹോദരങ്ങളുടേയും ഒപ്പം തിരികെ ഗ്രാമത്തിലേക്കു പോന്നു. പിതാവ്, കൃഷിത്തോട്ടത്തിലെ പണിയുമായി അവിടെ തന്നെ തുടർന്നു.എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ സഹോദരങ്ങളുടെയൊപ്പം പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ഇഹീത്തെയിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിൽ ചേർന്നു.
2001 ൽ വീണ്ടും സർക്കാർ വനഭൂമി സ്വകാര്യവ്യക്തികൾക്കു നൽകാനായി ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും, വങ്കാരി അവിടെയും സമരവുമായി അതിനെ തടയാനായി ഇറങ്ങി. ഈ അഴിമതിക്കെതിരേ പൊരുതാൻ പൊതുജനങ്ങളുടെ ഒപ്പു ശേഖരണം നടത്തുന്നതിനിടെ വങ്കാരി മാതായ് അറസ്റ്റിലായി. എന്നാൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദങ്ങളുടെ ഫലമായി, പിറ്റേ ദിവസം തന്നെ അവരെ കേസൊന്നുമെടുക്കാതെ വിട്ടയച്ചു. 2001 ജൂലൈ 07 ന് ഉഹുറു പാർക്കിൽ മരം നടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും, പിറ്റേന്നു തന്നെ വിട്ടയച്ചു. 2002 ജനുവരിയിൽ യേൽ സർവ്വകലാശാലയിൽ അദ്ധ്യാപികയായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. 2002 ജൂൺ വരെ അവിടെ തുടരുകയും, ഗ്രീൻബെൽറ്റ് പ്രസ്ഥാനവുമായി മുന്നോട്ടുപോവുകയും ചെയ്തു.
ഇക്കാലയളവിൽ ഒട്ടേറെ പുരസ്കാരങ്ങൾ മാതായിയെ തേടിയെത്തി. 1991ൽ ഗോൾഡ്മാൻ എൻവിറോൺമെന്റൽ പുരസ്കാരം വങ്കായിക്കു ലഭിച്ചു. ഈ സമ്മാനജേതാവിനെക്കുറിച്ച് പ്രശസ്ത വാർത്താ ചാനലായ സി.എൻ.എൻ നടത്തിയ പ്രത്യേക പരിപാടി, പക്ഷേ കെനിയയിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യാൻ സർക്കാർ തയ്യാറായില്ല. 1992 ൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ ഭൗമ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രസിഡന്റ് മോയിയും, വങ്കാരി മാതായിയും ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു. കെനിയയിലെ സ്ത്രീകളെ വഴിതെറ്റിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വങ്കാരി മാതായിയെ ഉച്ചകോടിയിൽ പ്രസംഗിക്കാൻ അനുവദിക്കരുതെന്ന് കെനിയൻ സർക്കാർ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടുവെങ്കിലും, വങ്കാരി മാതായ് തന്നെയായിരുന്നു ഉച്ചകോടിയിലെ മുഖ്യ പ്രഭാഷക.