polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപഗണമാണ് എന്നു കരുതുക. ഒരു ഗണ ത്തിലെ അംഗം '' ആ ഗണത്തിന്റെ ഒരു 'ആന്തരബിന്ദു'വാകുന്നത്, അതിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു സാമീപ്യം മുഴുവനും അ-ൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോഴാണ്; സാമീപ്യം ഒന്നും -യിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ അംഗം '' -യുടെ ഒരു ബഹിർബിന്ദു വും ആകും; ഓരോ സാമീപ്യ വും യിലെയും -യ്ക്കു പുറത്തുള്ള ഭാഗത്തെയും അതായത്, - യേയും സന്ധിക്കുന്നു എങ്കിൽ -യുടെ ഒരു അതിർബിന്ദുവാണ് എന്നു പറയുന്നു. ആന്തരബിന്ദു സമൂഹത്തിന് ആ ഗണത്തിന്റെ ആന്തരഭാഗം എന്നും ബാഹ്യബിന്ദുക്കളുടെ സമൂഹത്തിന് ആ ഗണത്തിന്റെ ബഹിർഭാഗം എന്നും പറയുന്നു; അതിർബിന്ദുക്കളുടെ സമൂഹം ആ ഗണത്തിന്റെ അതിർത്തിഭാഗ വും.
എന്ന മിതീയഗണത്തിന്റെ ഒരു ഉപഗണമാണ് ; -ലുള്ള ഒരു ബിന്ദുവാണ് . -യുടെ ഓരോ അപവർജിത സാമീപ്യത്തിലും -യുടെ ഒരു ബിന്ദുവെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, എന്ന ബിന്ദു -യുടെ ഒരു സീമാബിന്ദു ആണെന്നു പറയുന്നു. ഒരു ഗണത്തിന്റെ എല്ലാ സീമാബിന്ദുക്കളും അതിൽത്തന്നെ ഉൾപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ ആ ഗണം സംവൃതഗണമാണ്. രണ്ടു ഗണങ്ങൾ തമ്മിൽ പൊതുബിന്ദുവില്ലാതിരിക്കയും ഒന്നു മറ്റൊന്നിന്റെ സീമാബിന്ദുക്കൾ ഉൾക്കൊള്ളാതിരിക്കയുമാണെങ്കിൽ, അവ വിച്ഛേദിതഗണങ്ങളാണ്. രണ്ടു വിച്ഛേദിതഗണങ്ങളുടെ സംയോഗം ആയി പ്രതിനിധാനം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ഗണം ബന്ധിത വും ആണ്.
എന്ന ചിഹ്നം കൊണ്ടു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതും , എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താവുന്നതുമായ ഒരു വാസ്തവികസംഖ്യ താഴെ ചേർക്കുന്ന വ്യവസ്ഥകൾക്കു വിധേയമാണെങ്കിൽ ഒരു മെട്രിക് അഥവാ ദൂരഫലനമാണെന്നു പറയുന്നു;
മാധ്യമൂല്യതത്ത്വത്തിന്റെ മുന്നോടിയായി ചില വ്യവസ്ഥകൾ ക്കനുസരിച്ച് എന്ന ഫലനത്തിന്റെ വ്യുത്പന്നം പൂജ്യമാകുന്ന ഘട്ടമാണ് റോൾ തത്ത്വത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്; (,
എന്ന വിവൃതാന്തരാളത്തിലെ ഏത് സാമാന്യബിന്ദുവായ -നും ' ഉണ്ടായിരിക്കുക; എന്ന സംവൃതാന്തരാളത്തിൽ അവിച്ഛിന്നമായിരിക്കുക;
ൽ എന്നൊരു ബിന്ദുവുണ്ടായിരിക്കും. ഇതാണ് റോൾ തത്ത്വം. ഇതിലെ ആദ്യത്തെ രണ്ടു വ്യവസ്ഥകൾ മാത്രമായാൽ,
ഫലനത്തിന്റെ സീമയിലും അവിച്ഛിന്നതയിലും സൂചിപ്പിച്ചിരുന്ന ,എന്നീ ധനവാസ്തവിക സംഖ്യകൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നു മാത്രമല്ല എന്ന ബിന്ദുവിനെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതാണ് അവിച്ഛിന്നതയിൽ കാണുന്നത്. എന്നാൽ എന്ന ബിന്ദുവിനെ ആശ്രയിക്കാതെ തന്നെ -നുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുകയെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ അവിച്ഛിന്നതയുണ്ടാകുമ്പോൾ അതിന് ഏകതാന-അവിച്ഛിന്നതയെന്നു പറയുന്നു. ഏകതാന-അവിച്ഛിന്നമായ ഫലനം അവിച്ഛിന്നവുമാണ്. ഏകതാന-അവിച്ഛിന്നത അനാലിസിസിൽ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ആശയമാണ്.
ഗണസിദ്ധാന്ത ത്തിന്റെ ആവിർഭാവത്തോടെ അതിസൂക്ഷ്മത , അത്യനന്തം എന്നീ ആശയങ്ങൾക്കു പുതിയ ഭാവങ്ങളുണ്ടായി. അനാലിസിസ് മനസ്സിലാക്കാൻ അവശ്യം അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത് ഗണസിദ്ധാന്തമാണ്. ക്ളാസിക്കൽ അനാലിസിസ് ഗണസിദ്ധാന്തത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അതിലെ ആശയങ്ങൾ ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പഠിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്. തുടർന്നുള്ള വിശദാംശങ്ങൾക്ക് ഗണസിദ്ധാന്തബോധം ആവശ്യമാണ്.
ൽനിന്നുള്ള ഒരു ഗണത്തെ ഞലേക്കുതന്നെ രൂപാന്തരണം ചെയ്യുന്ന ഫലനമാണ് എങ്കിൽ -ലുള്ള ഓരോ ബിന്ദു വിനും ' എന്നതു നിർവചിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: പൂജ്യത്തെ സമീപിക്കുന്ന ഒരുചരമാണ്, -ഉം ഉം തമ്മി ലുള്ള വ്യത്യാസത്തെ കൊണ്ടു ഹരിച്ചുകിട്ടുന്ന ഫലത്തിന് പൂജ്യത്തോട് അടുക്കുമ്പോൾ സീമയുണ്ടെങ്കിൽ അതിനു ' എന്നു സൂചിപ്പിക്കുകയും -ന്റെ -യിലെ വ്യുത്പന്നമെന്നു വിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതായത്
അനുക്രമത്തിലെ ഒരു പരിധിക്കുശേഷമുള്ള പദങ്ങളിൽ ഏതു രണ്ടെണ്ണവും തമ്മിലുള്ള ദൂരം വളരെ ചെറിയ ഒരു ധനവാസ്തവിക സംഖ്യയ്ക്കു താഴെയായിരിക്കുമെങ്കിൽ ആ അനുക്രമം ഒരു കോഷി അനുക്രമമായിരിക്കും. അഭികേന്ദ്രസരണം ആയ ഏതു അനുക്രമത്തിന്റെയും ഒരു സാമാന്യ സവിശേഷതയാണിത്. എന്നാൽ എല്ലാ മിതീയ ഗണങ്ങളിലും കോഷി അനുക്രമങ്ങൾ അഭികേന്ദ്രസരണമാകണമെന്നില്ല. വാസ്തവിക സംഖ്യാഅനുക്രമങ്ങളിൽ കോഷി അനുക്രമങ്ങൾ എല്ലാം അഭികേന്ദ്രസരണങ്ങൾ ആണ്.
ആണെങ്കിൽ ഹ്രസ്വമാനഫലനം ആണെന്നും പറയുന്നു. അ എന്ന ഗണത്തിൽ എന്ന ഫലനം വർധമാനമോ അഥവാ ഹ്രസ്വമാനമോ ആണെങ്കിൽ ഏകദിഷ്ടമാണ് എന്നു പറയുന്നു.
ഗണിതശാസ്ത്രതത്ത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപരമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ശാഖ. ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന്റെ മറ്റു ശാഖകളാണ് ജ്യാമിതി അഥവാ ക്ഷേത്രഗണിതം , ടോപോളജി , ബീജഗണിതം , അങ്കഗണിതം എന്നിവ. എല്ലാ ശാഖകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്ന ബൃഹത്തായ വളർച്ചയാണ് 19-ാം ശ. മുതൽ അനാലിസിസിന് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. വിശ്ളേഷണം അഥവാ വിശ്ളേഷികം എന്നും ഈ ഗണിതശാഖയെ വിളിക്കുന്നു.
വാസ്തവികസംഖ്യകളെ നേർവരയിലെ ബിന്ദുക്കളുമായി അനുയോഗബന്ധത്തിൽ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യാൻ കഴിയും. ആ രേഖയെയാണ് വാസ്തവിക സംഖ്യാരേഖയെന്നോ വാസ്തവികരേഖയെന്നോ വാസ്തവികാക്ഷമെന്നോ പറയുന്നത്; എന്നാണ് ചിഹ്നം. 2 വാസ്തവിക സമതലത്തിലെ എല്ലാ ബിന്ദുക്കളും ചേർന്ന ഗണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സമതലത്തെ ആസ്പദമാക്കി, അതായത് 2 എന്ന തലത്തെ സംബന്ധിച്ച്, ഈ തത്ത്വം തെളിയിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ചു തന്നെ സാമാന്യമായ യൂക്ളിഡിയാതലങ്ങൾക്കും പ്രയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ഇതിന്റെ പ്രണേതാക്കൾ ബോൽസാനോ, വെയർസ്റ്റ്രോസ് എന്നീ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരാണ്.
മിതീയഗണം എന്നതുകൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്, ഒരു ഗണവും അതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു മെട്രിക്കും ചേർന്ന ജോടി ആണ്. ഇതിന് എന്നു മാത്രമായിട്ടും പ്രതീകം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
അനുക്രമം നിർവചിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരു ഫലനമായിട്ടാണ്. : അതായത്, നിസർഗസംഖ്യകളെ ങ എന്ന ഗണത്തിലെ അംഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന ഫലനമാണ് ങ-ലെ ഒരു അനുക്രമം.
അതിർത്തിഭാഗവുംകൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ഗണത്തെ സംവൃതഗണം എന്നും ആന്തരഭാഗം ഉൾപ്പെടുന്ന ഗണത്തെ വിവൃതഗണം എന്നും പറയുന്നു.
പക്ഷേ, ശരിയായി ഉറപ്പിക്കാത്തതോ ദ്രവിച്ച ചാലകബന്ധമുള്ളതോ വേണ്ടതിലും കുറഞ്ഞതോ കൂടിയതോ ആയ വണ്ണമുള്ള ഫ്യൂസ് കമ്പി കെട്ടിയതോ ആയ ഫ്യൂസുകൾ ഉപകാരത്തിലേറെ ഉപദ്രവമായി എന്നു വരാം. ശരിയായി ഉറപ്പിക്കാത്തതും ദ്രവിച്ച ടെർമിനലുകളുള്ളതും സർക്യൂട്ടിൽ ലൂസ് കോണ്ടാക്റ്റ് നിലനിൽക്കാൻ കാരണമായേക്കാം. ഇത്തരം ലൂസ് കോണ്ടാക്റ്റുകൾ വൈദ്യുതതീപ്പൊരിയ്ക്കു് ഇടവരുത്തും. തീപ്പൊരി മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ചൂടു മൂലം ഫ്യൂസ് കമ്പി ഉരുകിപ്പോവാം. കൂടാതെ, ഈ ഉഗ്രമായ ചൂടിൽ ഫ്യൂസ് കമ്പി ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ചാലകാഗ്രങ്ങൾ അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഓക്സിജനുമായി സംയോജിച്ച് രാസമാറ്റം വഴി ദ്രവിക്കുകയും സർക്യൂട്ടിലെ പ്രതിരോധം കൂട്ടുകയും ചെയ്യും.രുയർന്ന പ്രതിരോധം കൂടുതൽ ചൂടിനു വഴിവെക്കുകയും ഒടുവിൽ ഗുരുതരമായ അഗ്നിബാധയ്ക്കു വരെ കാരണമാവുകയും ചെയ്യാം.
വൈദ്യുതിയുടെ താപഫലം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഫ്യൂസിലൂടെ വൈദ്യുതി കടത്തിവിടുന്ന സമയത്ത് പരിപഥത്തിൽ ലഘുപഥനം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഉപകരണങ്ങളിൽ അമിതമായ വൈദ്യുത പ്രവാഹം വരികയോ അവയിലെ വൈദ്യുതകവചത്തിന് എന്തെങ്കിലും തകരാർ സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ദ്രവണാങ്കം കുറഞ്ഞ ഫ്യൂസ് വയർ ചൂടാകുകയും, ഉരുകിപ്പോകുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉപകരണങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതബന്ധം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുകയും കൂടുതൽ അപകടങ്ങളിൽ വരാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വൈദ്യുത പരിപഥത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ് വൈദ്യുതഫ്യൂസ്. പരിപഥത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന വൈദ്യുതധാര ഒരു നിശ്ചിത ആമ്പിയറിലധികമാകുകയാണെങ്കിൽ ഉരുകിപ്പോകുകയും അതുവഴി വൈദ്യുതപരിപഥം തൂറക്കാനുമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കമ്പിയാണ് ഫ്യൂസിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം. വൈദ്യുതോപകരണങ്ങളിൽ കൂടിയ അളവിൽ വൈദ്യുതധാര പ്രവഹിച്ച്, അവ നശിച്ചു പോകാതിരിക്കുന്നതിനായാണ് പരിപഥത്തിൽ ഫ്യൂസ് ഘടിപ്പിക്കുന്നത്.
ഫ്യൂസ് വയർ - ടിന്നും ലെഡും ചേർന്ന ലോഹസങ്കരം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച താരതമ്യേന താഴ്ന്ന ദ്രവണാങ്കമുള്ള നേർത്ത കമ്പി.
ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ സ്വയം ഉരുകിപ്പോകുന്ന ഫ്യൂസ് ആണു യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഫ്യൂസ്. സർക്യൂട്ടിലൂടെ പരിധിയിൽ കവിഞ്ഞ വൈദ്യുതപ്രവാഹം കടന്നുപോവുമ്പോൾ ഇവ സ്വയം കത്തിയെരിഞ്ഞ് സർക്യൂട്ട് തുറക്കണം .
സഹോദരിമാരും മുത്തശ്ശിയും അവന്റെ മടങ്ങിവരവിൽ അത്യധികം സന്തോഷിക്കുന്നു. ആഹ്ലാദകരമായ അവന്റെ അവധികാലം മനോഹരമായി സംവിധായകൻ ദൃശ്യവൽക്കരിക്കുന്നു, എന്നാൽ പിതാവ് അവനെ അന്ധനായ ഒരു ആശാരിക്കടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ജോലിക്കായി അവിടെ നിർത്തുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചുമകനെ കാണാതെ മുത്തശ്ശിക്ക് അസുഖം മൂർച്ഛിക്കുകയും തുടർന്ന് ഏറെകഴിയുംമുൻപ് അവർ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് മോശം ലക്ഷണമായി കണ്ട് വധുവിന്റെ വീട്ടുകാർ വിവാഹത്തിൽനിന്നും പിൻമാറുന്നു. നിരാശനായ അയാൾ മകനെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുവാൻ തയ്യാറാകുന്നു. എന്നാൽ വഴിക്ക് വച്ച് പാലംതകർന്ന് മുഹമദ് നദിയിൽ വീണ് ഒഴുക്കിൽ പെടുന്നു. ഒരു നിമിഷം സ്വാർത്ഥനായ അയാൾ നിസ്സംഗതനായി നോക്കിനിന്ന ശേഷം മകനെ രക്ഷിക്കുവാൻ നന്ദിയിലേക്ക് ചാടുന്നു. കടൽക്കരയിൽ കിടക്കുന്ന മുഹമദിനേയും പിതാവിനേയുമാണ് അടുത്ത രംഗത്ത് നമ്മൾ കാണുന്നത്. നിശ്ചലമായ അവന്റെ ശരീരം ചേർത്തുപിടിച്ചുകൊണ്ട് അയാൾ വിതുമ്പുന്നു. ചെറുതായി ചലിക്കുന്ന മുഹമദിന്റെ കൈവിരലുകളുടെ കാഴ്ചയിലാണ് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്.
അന്ധനായ മുഹമദ് എന്ന എട്ടു വയസ്സുകാരൻ തെഹ്രാനിലെ ഒരു അന്ധവിദ്യാലയത്തിൽ പഠിക്കുന്നു. വേനലവധിക്ക് മറ്റുകട്ടികളെല്ലാം അവരവരുടെ വീടുകളിൽ പോയപ്പോൾ പിതാവിന്റെ വരവും കാത്തുനിർക്കുകയാണ് അവൻ. അന്ധനായ മകൻ ഒരു ബാദ്ധ്യതയായി കണക്കാക്കുന്ന അവന്റെ പിതാവാകട്ടെ വളരെ വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്. അവധികാലത്ത് മുഹമദിനെ സ്കൂളിൽ തന്നെ പാർപ്പിക്കുവാൻ അയാൾ അധികൃതരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അത് സാധ്യമല്ലെന്നറിഞ്ഞ അയാൾ തന്റെ മകനെയും കൊണ്ട് ഗ്രാമത്തിലേക്ക് തിരിക്കുന്നു. വിഭാര്യനായ അയാൾ വീണ്ടും വിവാഹിതനാകുവാനുള്ള ഒരുക്കത്തിലാണ്. എന്നാൽ അന്ധനായ മകൻ മൂലം ആ വിഹാഹത്തിൽനിന്ന് അവർ പിൻമാറുമോ എന്ന ആശങ്കയിലാണ് അയാൾ.
മജീദ് മജീദി സംവിധാനം ചെയ്ത് 1999-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഇറാനിയൻ ചലച്ചിത്രമാണ് ദി കളർ ഓഫ് പാരഡൈസ് . മുഹമദ് എന്ന അന്ധ ബാലന്റെ കഥ പറയുന്ന ചിത്രം മജീദിയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച സൃഷ്ടികളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
കേരളത്തിൽ പ്രചാരമുള്ള ഒരു ചെണ്ടമേളമാണ് ശിങ്കാരിമേളം. മറ്റു മേളങ്ങളെപ്പോലെ ശാസ്ത്രീയപരിവേഷമില്ലെങ്കിലും ഉൽസവങ്ങൾ, സ്വീകരണങ്ങൾ, ഘോഷയാത്രകൾ, പരസ്യം എന്നിവയിൽ വ്യാപകമായി കണ്ടുവരുന്നു. ചെണ്ടയുടെ ഇടന്തലക്കും വലന്തലക്കും പുറമേ, ഇലത്താളവുമാണ് ഈ മേളത്തിലുപയോഗിക്കുന്ന വാദ്യോപകരണങ്ങൾ. ദ്രുതതാളത്തിൽ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ വായിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം, മേളക്കാർ പല രീതികളിൽ അണിനിരന്നും, ചെറിയ ചുവടുകൾ വച്ചും, കാണികളെ രസിപ്പിക്കുന്നു.
ഓരോ സംഘങ്ങളും മനോധർമ്മപരമായി ആവിഷ്കരിച്ചെടുക്കുന്ന പല മേളങ്ങൾ ശിങ്കാരിമേളത്തിലുണ്ട്. പൊതുവേ പഞ്ചാരി താളത്തിലാണ് ഈ മേളങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകുക. ചെമ്പട താളത്തിലുള്ള മേളങ്ങളും അപൂർവ്വമായി കണ്ടു വരുന്നു. എന്നാൽ ചമ്പ, അടന്ത എന്നീ താളങ്ങൾ ഇതിൽ ഉപയോഗിക്കാറീല്ല. ഒരേ പരിപാടിയിൽത്തന്നെ ഇത്തരം ഒന്നിലധികം മേളങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
മേളം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് കുറഞ്ഞത്, മൂന്നുപേരെങ്കിലും ആവശ്യമാണ്. ഒമ്പതോ പതിനഞ്ചോ ഇരുപത്തിയൊന്നോ പേരടങ്ങുന്ന സംഘങ്ങളായാണ് ശിങ്കാരിമേളം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇടന്തലക്കാർ മുൻപിലും, തൊട്ടുപിന്നിൽ ഇലത്താളക്കാരും ഏറ്റവും പിന്നിലായി വലന്തലക്കാരും അണിനിരക്കുന്നു.
മറ്റു ചെണ്ടമേളങ്ങളിലെപ്പോലെ താളത്തിന് കൃത്യമായ കാലനിയമങ്ങൾ ശിങ്കാരിമേളത്തിലില്ല. ഒറ്റയടിക്ക് മറ്റൊരു കാലത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന സ്വഭാവവുമില്ല. മറിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക കാലത്തിൽ ആരംഭിച്ച്, പ്രമാണക്കാരന്റെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് ക്രമേണ താളം മുറൂകുകയാണ് ചെയ്യുക.
കൃത്രിമവൃക്കക്കുള്ളിൽ കുപ്രോഫെയിൻ, പോളിഅക്രിൽ നൈട്രൈറ്റ്, പോളിമീഥൈൽ മീഥക്രിലേറ്റ് എന്നിവ കൊണ്ടുനിർമ്മിച്ച നേരിയ കുഴലുകളുണ്ട്. ഹീമോ ഡയാലിസിസ് ചെയ്യുമ്പോൾ രക്തം ഈ കുഴലുകളിലൂടെ പ്രവഹിക്കുന്നു.ഈ കുഴലുകളുടെ പുറത്തു കൂടെ കൃത്രിമവൃക്കക്കുള്ളിൽ ഡയലൈസേറ്റ് എന്ന ദ്രാവകം മറുദിശയിൽ പ്രവഹിക്കുന്നു.ഡയലൈസേറ്റിന്റെ സാന്ദ്രത രക്തത്തിലേതിനുതുല്യമായതിനാൽ എതിർദിശയിൽ പ്രവഹിക്കുന്ന ഡയലൈസിംഗ് ദ്രാവകത്തിലേയ്ക്ക് രക്തത്തിലെ മാലിന്യങ്ങളായ യൂറിയ, യൂറിക്കാസിഡ്, ക്രിയാറ്റിനിൻ എന്നിവ അന്തർവ്യാപനം നടത്തുന്നു. പകരം അസറ്റേറ്റ് തന്മാത്രകൾ തിരിച്ച് രക്തത്തിലേയ്ക്ക് കടക്കുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട രക്തം സിരയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നു.
ഉയർന്ന മർദ്ദത്തിൽ ഈ കുഴലുകളിലേയ്ക്ക് രക്തം പ്രവഹിക്കുന്നതിനായി ഒരു ആർട്ടീരിയോവിനസ് ഫിസ്റ്റുല നിർമ്മിക്കുന്നു.കൈത്തണ്ടയിൽ ത്വക്കിനോടടുത്തു കാണപ്പെടുന്ന സെഫാലിക് സിരയും റേഡിയൽ ധമനിയുമാണ് ഇതിനായി കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നത്. വലിയ സൂചിയുപയോഗിച്ച് ധമനിയിൽ നിന്നും രക്തം ഉപകരണത്തിലേയ്ക്കു പ്രവഹിപ്പിക്കുന്നു. ഇതുവഴി മിനിറ്റിൽ 300 മുതൽ 400 വരെ മി. ലിറ്റർ രക്തം ഉയർന്ന മർദ്ദത്തിൽ ഉപകരണത്തിലെത്തുന്നു.ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട രക്തം മറ്റൊരു സൂചി വഴി സിരയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ഒരു അർദ്ധതാര്യസ്തരത്തിനിരുവശത്തുമായി ഒരു ദിശയിൽ രക്തവും മറുദിശയിൽ ഡയലൈസേറ്റ് എന്ന ദ്രാവകവും പ്രവഹിപ്പിച്ച് രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഹീമോഡയാലിസിസ്. അപകടാവസ്ഥയിലായ വൃക്കരോഗം ബാധിക്കുകയോ പാമ്പുകടിയേൽക്കുകയോ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ഉള്ളിൽ ചെല്ലുകയോ ചെയ്യുന്ന സന്ദർ‌ഭങ്ങളിൽ ജീവരക്ഷയ്ക്കായി അവലംബിക്കുന്ന ചികിത്സാ രീതിയാണിത്.
രോഗിയുടെ രക്തം ഞരമ്പിൽ നിന്നും പ്രത്യേക കുഴലുകൾ വഴി ഡയാലിസിസ് യന്ത്രത്തിലേക്ക് കടത്തി വിടുന്നു. ഡയാലിസിസ് യന്ത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള കൃത്രിമവൃക്ക അല്ലെങ്കിൽ ഡയലൈസർ എന്ന ഉപകരണം രക്തം ശുദ്ധി ചെയ്യുന്നു. ശുദ്ധമായ രക്തം കുഴലുകൾ വഴി തിരിച്ചു ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
ചെന്നൈ നഗരത്തിൽ കടലോരത്ത് അഡയാർ പുഴയുടെ തെക്കു വശത്തുള്ള സ്ഥലമാണ് അഡയാർ . പുഴയും കടലും ചേരുന്നിടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാൽ അടയാർ എന്നു പേർ സിദ്ധിച്ചു. 1747-ൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ ആർക്കാട്ടു നവാബിനെ തോല്പിച്ചത് ഇവിടെവച്ചാണ്. ഇന്ത്യൻ ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് പല പാർട്ടികളും ഇവിടെനിന്ന് ഉടലെടുത്തു. ബ്രഹ്മവിദ്യാസംഘ ത്തിന്റെ ലോക തലസ്ഥാനം, ഇന്ത്യൻ സ്കൌട്ട് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം എന്നീ നിലകളിൽ അഡയാറിനു പ്രമുഖമായ ഒരു സ്ഥാനമുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്രപ്രസിദ്ധിയാർജിച്ച കലാക്ഷേത്രം ഇവിടെയാണ് ആദ്യകാലത്ത് സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്; അടുത്ത കാലത്ത് അത് തെക്കു തിരുവാച്ചിയൂരിലേക്കു മാറ്റി. കാൻസർ റിലീഫ് സൊസൈറ്റിയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങളോടുകൂടിയ അർബുദാശുപത്രി ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അഡയാറിനു സമീപമുള്ള ലിറ്റിൽ മൗണ്ടിൽ വച്ചാണ് തോമസ് അപ്പൊസ്തലൻ വധിക്കപ്പെട്ടതെന്നു വിശ്വസിച്ചുപോരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമാവ്യവസായത്തിന് തന്നെ മുതൽക്കൂട്ടായ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ഫിലിം ടെക്നോളജി അഡയാറിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
ഗ്രന്ഥശാലയിൽ 17,300-ഓളം കൈയെഴുത്തുഗ്രന്ഥങ്ങൾ ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിഭിന്നഭാഷകളിലുണ്ടായ വിശിഷ്ടകൃതികളാണിവ. അച്ചടിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ എണ്ണം ഒരു ലക്ഷം കവിയും. അവയിൽ ഒരു നല്ല ഭാഗം പഴയതും അസുലഭവും പൗരസ്ത്യ വിദ്യാപ്രതിപാദകവുമാണ്. വിവിധമതങ്ങളെയും തത്ത്വസംഹിതകളെയും അധികരിച്ച് സംസ്കൃതം, ചൈനീസ്, ജാപ്പനീസ്, തിബത്തൻ, ലത്തീൻ, ഇംഗ്ലീഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ജർമൻ, ഡച്ച് മുതലായ ഭാഷകളിൽ രചിക്കപ്പട്ടവയാണ് ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ. ചൈനീസ് ത്രിപിടകങ്ങളും വിജ്ഞാനകോശങ്ങളും ഇന്നു കിട്ടാനില്ലാത്ത നിരവധി പഴയ ഗവേഷണപ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. കൈയെഴുത്തുഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ തികച്ചും അലഭ്യങ്ങളായ ഒട്ടേറെ കൃതികൾ ശ്രീലങ്ക, ചൈന, പേർഷ്യ മുതലായ സ്ഥലങ്ങളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചവയാണ്. താളിയോലഗ്രന്ഥങ്ങൾ എയർ കണ്ടിഷൻ ചെയ്ത മുറികളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
അഡയാറിലെ ഏറ്റവും വിഖ്യാതസ്ഥാപനം. തിയോസഫിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപകാധ്യക്ഷനായ കേണൽ എച്ച്.എസ്. ഓൾക്കോട്ടാണ് 1886-ൽ ഇതു സ്ഥാപിച്ചത്. ഈ ഗ്രന്ഥശാല പൗരസ്ത്യസംസ്കാരം, തത്ത്വദർശനം, മതം എന്നിവയിൽ ഗവേഷണം നടത്താൻ സഹായകമാകണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടിയാണ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. പൗരസ്ത്യസാഹിത്യത്തെ പുനരുദ്ധരിക്കുക, യഥാർഥപാണ്ഡിത്യത്തെ ആദരിക്കുക, യുവജനങ്ങളിൽ ആധ്യാത്മികചിന്തയും സാൻമാർഗികമൂല്യബോധവും വളർത്തുക, പാശ്ചാത്യർക്കും പൗരസ്ത്യർക്കും തമ്മിൽ ഉറച്ച ധാരണയുളവാക്കുക മുതലായവയും ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്.
ഗ്രന്ഥശാലയുടെ സേവനങ്ങളിലൊന്ന് അപൂർവവും അപ്രകാശിതവുമായ വിശിഷ്ടഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ മാതൃകായോഗ്യമായ പ്രസിദ്ധീകരണമാണ്. കൈയെഴുത്തുഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിവരണപ്പട്ടിക, വൈദികകൃതികൾ, വേദാന്തഗ്രന്ഥങ്ങൾ, സംഗീതകൃതികൾ, വിവർത്തനങ്ങൾ മുതലായവ അക്കൂട്ടത്തിൽപെടുന്നു.
കുടലിന്റെ താഴെയും മുകളിലുമുള്ള ഭിത്തികളിൽനിന്ന് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ആദ്യാവശേഷങ്ങളായി പാൻക്രിയാസ് ആദ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഈ ആദ്യാവശേഷങ്ങൾ പല ശാഖകളായി വളർന്ന് കുഴലുകളുടെ ഒരു വ്യൂഹം സൃഷ്ടിച്ച് പൂർണവളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നു. കുടലിന്റെ മുകൾഭിത്തിയിൽനിന്ന് വളർന്ന ശാഖയുടെ കുഴൽ അപ്രത്യക്ഷമാകും. ഇങ്ങനെയുണ്ടായ കോശങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളിൽ ചിലത് അവയുടെ ചെറുകുഴലുകൾവഴി സംഘടിക്കപ്പെട്ട് എക്സോക്രൈൻ അഡിനൈ ആയി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മറ്റുചിലത് കുഴലുകൊണ്ടുള്ള അവയുടെ ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും ഐലറ്റ്സ് ഒഫ് ലാങ്ങർഹാൻസ് ആയിത്തീരുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏത് കലയിൽനിന്ന് രൂപമെടുക്കുന്നു എന്നതിനെ ആധാരമാക്കി അന്തഃസ്രാവികളെ മൂന്നു തരത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു: #എപ്പിത്തീലിയത്തിൽനിന്നും ഉണ്ടാകുന്നവ (ഇവയ്ക്ക് ഉദ്ഭവസ്ഥാനവുമായി എപ്പോഴും ബന്ധമുണ്ടായിരിക്കും. ഉദാ. നാക്കിന്റെ ഉള്ളറ്റ വുമായി ബന്ധമുള്ള തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി)
നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ-നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നവയൊഴിച്ചുള്ള എല്ലാ ഗ്രന്ഥികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് രക്തത്തിൽ ലയിച്ചിട്ടുള്ള ഹോർമോണുകളോ പ്ലാസ്മയുടെ ഘടകങ്ങളോ ആണ്. മിക്കവാറും എല്ലാ ഹോർമോണുകളും പ്രോട്ടീനുകളോ പെപ്റ്റൈഡുകളോ അമിനോ അമ്ലങ്ങളോ ആണ്; അപൂർവമായി മാത്രം സ്റ്റീറോയ്ഡുകളും. ഇവയുടെ പ്രവർത്തനം എപ്പോഴും വളരെ വ്യാപകമായിരിക്കും. ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക കലയായിരിക്കും ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനമണ്ഡലം എന്നതാണ് ഇതിനുള്ള കാരണം . പല കലകളുടേയും അവയവങ്ങളുടേയും ഏകോപിച്ചുള്ള സമകാലികപ്രവർത്തനം ആവശ്യമായി വരുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിലും ഹോർമോണിന്റെ വ്യാപക പ്രവർത്തനക്ഷമത കൂടിയേ കഴിയൂ (ഉദാ. രക്തത്തിലുള്ള ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ അളവ് വ്യത്യസ്തപ്പെടുത്തുന്നതിനാവശ്യമായ കരളിന്റേയും മറ്റവയവങ്ങളുടേയും ഏകോപിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനം). പിയൂഷ, തൈറോയ്ഡ്, പാരാതൈറോയ്ഡ്, എപ്പിഫൈസിസ്, ഐലറ്റ്സ് ഒഫ് ലാങ്ങർഹാൻസ്, ജനനഗ്രന്ഥികൾ എന്നിവ പ്രധാന അന്തഃസ്രാവികളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്.
സസ്തനികളിലും പക്ഷികളിലും വൃക്കകളുടെ മുൻഭാഗത്തോടു ചേർന്ന് ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന് രണ്ടുഭാഗങ്ങളുണ്ട്: കോർട്ടക്സ് അഥവാ ഇന്റർറീനൽ, മെഡുല അഥവാ ക്രോമാഫിൻ കോശങ്ങൾ. ഇന്റർറീനൽ കോശങ്ങൾ പൊതുവേ കൊഴുപ്പു നിറഞ്ഞവയാണ്. എന്നാൽ ചില സമയങ്ങളിൽ കൊഴുപ്പ് തീരെ ഇല്ലാതെയും കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിലും കോശങ്ങൾ ചരടിന്റെ രൂപത്തിൽ അടുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഉയർന്ന സസ്തനികളിൽ, ഇവിടെ മൂന്നു മണ്ഡലങ്ങൾ കാണാം:
രക്തസമൃദ്ധമായ സൈനസോയ്ഡുകൾ മെഡുലയെയും കോർട്ടക്സിനെയും വലയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ജനിച്ച ഉടനെയുള്ള കുട്ടികളുടെ കോർട്ടക്സിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് വളരെ വിസ്തൃതമായ ഒരു ഭാഗമുണ്ട്. ഇതിനെ ജുവനൈൽ കോർട്ടക്സ് എന്നു വിളിക്കുന്നു. കുട്ടി വളരുന്നതോടൊപ്പം ഇത് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നത് കാണാം. ചില സ്പീഷീസിൽ സോണാ ഗ്ലോമറുലോസായുടെയും സോണാ ഫാസിക്കുലേറ്റയുടെയും ഇടയ്ക്ക് സോണാ ഇന്റർമീഡിയാ എന്നൊരു ഭാഗമുണ്ട്. ഇതിൽനിന്ന് കോശങ്ങൾ വർധിച്ച് സോണാ ഗ്ലോമറുലോസായിലേക്കും കോർട്ടക്സിന്റെ ഉൾഭാഗത്തേക്കും വ്യാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മിനറലോ കോർട്ടിക്കോയ്ഡ് ഹോർമോണുകൾ സോണാ ഗ്ലോമറുലോസായിൽനിന്നും ഗ്ലൂക്കോകോർട്ടിക്കോയ്ഡുകൾ സോണാ ഫാസിക്കുലേറ്റയിൽനിന്നും ആൻഡ്രോജനിക് കോർട്ടിക്കോയ്ഡുകൾ കോർട്ടിക്കൽ സോണിന്റെ ഉൾഭാഗത്തുനിന്നും ഉദ്ഭവിക്കുന്നതായി കരുതുന്നു. ഇന്റർറീനൽ ടിഷ്യു പ്രോനെഫ്രിക്കിലുള്ള സീലോമിക് എപ്പിത്തീലിയത്തിൽനിന്ന് ആവിർഭവിക്കുന്നു.
മസ്തിഷ്കത്തിൽ ഡയൻസെഫലോൺ എന്ന ഭാഗത്തുള്ള നാഡീയവും അന്തഃസ്രാവീയവുമായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഭാഗമാണ് ഹൈപ്പോതലാമസ്. ഇതിലുള്ള നാഡീകോശങ്ങളുടെ കോശശരീരഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന മർമ്മങ്ങൾ ആണ് പെരുമാറ്റപരവും വൈകാരികപരവുമായ ശാരീരികപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. നാഡീവ്യവസ്ഥയെ പീയൂഷഗ്രന്ഥി വഴി അന്തഃസ്രാവി വ്യവസ്ഥയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മുഖ്യധർമ്മമാണ് ഇവ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ശരീരതാപനില, ജലസംതുലനം, രക്തസംവഹന പ്രക്രിയ, മുലപ്പാൽ സ്രവണം, ഗർഭാശയഭിത്തി സങ്കോചം എന്നിവയിലെല്ലാം നിയതധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഹൈപ്പോതലാമസ് ശരീരത്തിൽ മറ്റെല്ലാ അന്തഃസ്രാവി ഗ്രന്ഥികളുടേയും പ്രവർത്തനത്തിൽ അതിശ്രദ്ധേയമായ നിയന്ത്രണം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.
പത്തുഗ്രാമോളം ഭാരമുള്ള ഹൈപ്പോതലാമസ്സിന് 1-1.5 സെന്റീമീറ്റർ വ്യാസമുണ്ട്. ഹൈപ്പോതലാമസ് ഇതിനുതാഴെയുള്ള പീയൂഷഗ്രന്ഥിയുമായി ഇൻഫൻഡിബുലം അഥവാ പിറ്റ്യൂട്ടറി സ്റ്റാക്ക് വഴി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിലെ ലിംബിക് സിസ്റ്റം എന്ന ഭാഗത്തിന്റെ വിവിധതലങ്ങളെ ഇരുദിശകളിലും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന നാഡീയപാതയുണ്ട്. ഇതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന മൂന്നുദിശകളിൽ നാഡീയആവേഗങ്ങളെ ഇവ അയയ്ക്കുന്നുണ്ട്.
പല ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് ചങ്ങലരൂപത്തിൽ കോർത്തിണക്കിയ കോശങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് അഡിനോഹൈപ്പോഫൈസിസ്. ഇവയുടെ ഇടയ്ക്ക് സൈനുസോയിഡുകളും കാണാം. എല്ലാ കശേരുകികളിലും അഡിനോഹൈപ്പോഫൈസിസിൽ അകിഡോഫിൽ, സെയ്ഡോഫിൽ, ക്രോമോഫോസ് എന്നീ മൂന്നുതരം കോശങ്ങൾ കണ്ടുവരുന്നു. കോശങ്ങൾക്കു കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഈ പേരുകൾ അവ ഏതു നിറത്തോട് കൂടുതൽ ചേർച്ച കാണിക്കുന്നു എന്നതിനെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണ്. പൊതുവേ സെയ്ഡോഫിലുകളെ തൈറോട്രോപ്പിക് ഹോർമോണിന്റെ സ്രവണവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. അഡിനോഹൈപ്പോഫൈസിസിൽ നിന്നു മാത്രം ഏഴു ഹോർമോണുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു: പാഴ്സ് ഇന്റർമീഡിയയിൽനിന്നുള്ള ഇന്റർമെഡിൻ, പാഴ്സ്ഡിസ്റ്റാലിസിൽനിന്നുള്ള വളർച്ച ഹോർമോൺ, അഡ്രിനോകോർട്ടിക്കോട്രോപ്പിക് ഹോർമോൺ തൈറോയ്ഡ് സ്റ്റിമുലേറ്റിങ് ഹോർമോൺ , ഫോളിക്കിൾ സ്റ്റിമുലേറ്റിങ് ഹോർമോൺ , ലൂട്ടിനൈസിങ് ഹോർമോൺ , ലൂട്ടിയോ ട്രോപ്പിക് ഹോർമോൺ . എന്നാൽ ഓരോ പ്രത്യേക ഹോർമോണും സ്രവിക്കുന്ന കോശങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല.
ഉയർന്ന കശേരുകികളിൽ ഇത് തലയോട്ടിയിലുള്ള സ്ഫീനോയ്ഡ് എല്ലിലെ സെല്ലടൂസിക്കായിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഭ്രൂണത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ഇത് രണ്ടു സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതായി കാണാം. ന്യൂറോഹൈപ്പോഫൈസിസ് ആയി രൂപപ്പെടുന്ന ഭാഗം തലച്ചോറിന്റെ ഒരു ഭാഗമായ ഇൻഫണ്ടിബുലത്തിന്റെ കീഴ്ത്തട്ടിൽനിന്നും, അഡിനോഹൈപ്പോഫൈസിസ് ആയിത്തീരുന്ന ഭാഗം വായിലെ ചർമത്തിൽ നിന്നും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. തുടർന്നുള്ള വളർച്ചയിൽ സസ്തനികളിൽ അഡിനൊഹൈപ്പോഫൈസിസ് മൂന്നു വ്യത്യസ്തഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു ഗ്രന്ഥിയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ഈ ഭാഗങ്ങൾ പാഴ്സ് ഇന്റർമീഡിയ , പാഴ്സ് ട്യൂബറാലിസ് , പാഴ്സ് ഡിസ്റ്റാലിസ് എന്നിവയാണ്. ന്യൂറോഹൈപ്പോഫൈസിസിൽ മാത്രം മീഡിയം എമിനൻസ്, പാഴ്സ് നെർവോസാ എന്നീ രണ്ട് ഉപവിഭാഗങ്ങളുണ്ട്.
ഉയർന്ന കശേരുകികളിൽ റാത്ത്കീസ്പൌച്ച് അതിന്റെ ആരംഭം മുതല്ക്കുതന്നെ ഇൻഫണ്ടിബുലത്തോട് മുട്ടി നില്ക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളിലും ആംഫിബിയകളിലും ഈ പൌച്ച് ഒരു കട്ടിവളർച്ച മാത്രമാണ്. മധ്യഭാഗം ഇടുങ്ങി രണ്ടുപാളികൾ ഉണ്ടാകുന്നു. വായുടെ സമീപത്തായുള്ള മുഖപാളി യും വായിൽനിന്നു മാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു അപമുഖപാളി യും ആണിവ. തുടർന്ന് ഇടുങ്ങിയ ഭാഗത്തിനു സമീപത്തായി രണ്ടുവശത്തും ഓരോ പാർശ്വപാളികൾ പുറത്തേക്കു വളരുന്നു. അപമുഖപാളിയാണ് ഇൻഫണ്ടിബുലത്തെ ആദ്യമായി സ്പർശിക്കുന്നത്. ഈ ഭാഗം പിന്നീട് പാഴ്സ് ഇന്റർമീഡിയയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. അപമുഖപാളിയുടെ ബാക്കിയും മുഖപാളിയും ചേർന്ന് പാഴ്സ് ഡിസ്റ്റാലിസും രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. റാത്ത്കീസ് പൌച്ചിനെ വായുമായി ബന്ധിക്കുന്ന ചർമം കൊണ്ടുള്ള ഞെട്ടും ചില ജീവികളിൽ പാഴ്സ് ഡിസ്റ്റാലിസിന്റെ ഒരു ഭാഗമായിത്തീരാറുണ്ട്.
അയഡൈഡിനെ ശേഖരിക്കുകയും അതിനെ തൈറോക്സിനാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു അവയവമാണ് തൈറോയ്ഡ്. സൈക്ളോസ്റ്റോമുകളിലും ടീലിയോസ്റ്റുകളിലും ഇത് ഒരു ഗ്രന്ഥിയായി രൂപം പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല. തരുണാസ്ഥി മത്സ്യങ്ങളിൽ ഇത് ഗ്രസനിക്ക് അഭിമുഖമായി ഒരു ഡിസ്കിന്റെ ആകൃതിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആംഫിബീയകളിൽ തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി ഹയോയ്ഡ് കാർട്ടിലേജിനോട് ചേർന്ന് ഇരട്ടയായി കാണുന്നു. ഇഴജന്തുക്കളിലും സസ്തനികളിലും ശ്വാസനാളത്തിൽ കുറുകെയായോ ഇരുവശങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഓരോ പാളികളും അവയെ തമ്മിൽ ഘടിപ്പിക്കുന്ന നടുവിലുള്ള ഒരു ചെറിയ ഇസ്ത്മസും കൂടിചേർന്നോ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പക്ഷികളിൽ വട്ടത്തിലുള്ള രണ്ടു പാളികളുടെ രൂപത്തിൽ ശ്വാസനാളത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലായാണ് ഇതു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
കശേരുകികളിൽ കാണുന്ന ഓരോ തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥിയും അനേകം ചെറിയ ഫോളിക്കിളുകൾ ചേർന്നതാണ്. ഓരോ ഫോളിക്കിളും അകം പൊള്ളയായതും ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതുമായ ഒരടുക്ക് എപ്പിത്തീലിയ കോശങ്ങൾകൊണ്ട് രൂപീകൃതമാണ്. ഓരോ ഫോളിക്കിളിനുള്ളിലും കൊളോയ്ഡ് നിറഞ്ഞ ഒരു ഭാഗമുണ്ട്. ഫോളിക്കിളിനെ ചുറ്റി ധാരാളം രക്തക്കുഴലുകളും കാണപ്പെടുന്നു. ഫോളിക്കിളുകളിലുള്ള എപ്പിത്തീലിയ കോശങ്ങൾ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനമനുസരിച്ച് മാറ്റങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. നീളംകുറഞ്ഞ സ്ക്വാമസ് എപ്പിത്തീലിയം പ്രവർത്തനംകുറഞ്ഞ ഗ്രന്ഥിയുടെയും, ഉയരം കൂടിയ കോളമ്നാർ എപ്പിത്തീലിയം അതിയായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയുടെയും ലക്ഷണങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഫോളിക്കിളുകളുടെ ഉള്ളിലുള്ള കൊളോയ്ഡിലും ഗ്രന്ഥിയുടെ മാറ്റങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്
ഇൻസുലിൻ‍, ഗ്ലൂക്കഗോൺ എന്നീ ഹോർമോണുകൾ സ്രവിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയാണ് പൻക്രിയാസ്. പാൻക്രിയാസിന്റെ ബഹുഭൂരിഭാഗവും അഡിനൈ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗോളാകൃതിയിലുള്ള കോശസമൂഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്. ഓരോ അഡിനൈയും ഓരോ കുഴലിൽക്കൂടി സ്രവിക്കുന്നു. ഇവയ്ക്കിടയിലായി അതിസൂക്ഷ്മവും കുഴലുകളാൽ ഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതുമായ ഒരു പ്രത്യേക ടിഷ്യു കാണാം. ഇതിനെ ഐലറ്റ്സ് ഒഫ് ലാങ്ങർഹാൻസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതിൽ ശാഖോപശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ ചരടുകളുടെ രൂപത്തിൽ കോശങ്ങളെ അടുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇവയ്ക്കിടയിലായി ധാരാളം രക്തക്കുഴലുകളും സൈനുസോയ്ഡുകളും കാണാം. ഐലറ്റ്സിൽ രണ്ടുതരം കോശങ്ങളുണ്ട്: ഗ്ലൂക്കഗോൺ സ്രവിക്കുന്ന ആൽഫാകോശങ്ങളും ഇൻസുലിൻ സ്രവിക്കുന്ന ബീറ്റാ കോശങ്ങളും.
പാരാത്തോർമോൺ സ്രവിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥിയാണ് പാരാതൈറോയ്ഡ്. സസ്തനികളിൽ ഇത് തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥിയുടെ പുറത്ത് ഒട്ടിച്ചേർന്നു കാണുന്നു. മത്സ്യങ്ങളിലും പരിണാമപരമായി താഴ്ന്ന ജന്തുക്കളിലും പാരാതൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥികൾ കാണാറില്ല. മനുഷ്യരിലും മറ്റു മിക്ക സസ്തനികളിലും ആംഫീബിയകളിലും നാലെണ്ണം കാണാറുണ്ടെങ്കിലും എലികളിൽ ഇവ രണ്ടെണ്ണമായി ചുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഫാരിൻജിയൽ പൌച്ചുകളുടെ അറ്റത്തുനിന്നുമാണ് ഇവ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.പക്ഷികളിലും സസ്തനികളിലും പല ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് ചരടിന്റെ രൂപത്തിൽ ഒന്നിനോടൊന്നു ചേർന്ന കോശങ്ങളും അവയ്ക്കിടയിൽ കൂടി വലപോലുള്ള ക്യാപ്പിലറികളും ചേർന്ന ഘടനയാണുള്ളത്.
ബ്രെയിൻ സ്റ്റെം എന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് ഹൈപ്പോതലാമസ്സിൽ നിന്നും താഴേക്കും പിന്നിലേയ്ക്കുമായി മീസൻസെഫലോണിന്റെ റെട്ടിക്കുലാർ ഭാഗത്തേയ്ക്കും പോൺസിലേയ്ക്കും മെഡുല്ലയിലേയ്ക്കും അവിടെനിന്നും സ്വതന്ത്രനാഡീവ്യവസ്ഥയിലെ പെരിഫെറൽ നാഡികളിലേയ്ക്കും.
പൈനിയൽ അഥവാ എപ്പിഫൈസിസ് തലച്ചോറിലെ മൂന്നാമത്തെ വെൻട്രിക്കിളിന്റെ ഉപരിഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിൽ എപ്പെൻസൈമാ, ഗ്ലൈയാ, നാഡീകോശങ്ങൾ തുടങ്ങി പലതരം കോശങ്ങൾ ഒരു സമ്മിശ്രരൂപത്തിൽ കാണുന്നു. ഘടനയിൽ ഇതിന് ഇഴജന്തുക്കളുടെ മൂന്നാം കണ്ണിനോട് സാദൃശ്യമുണ്ട്. ഇത് ഒരു തെർമോസ്റ്റാറ്റായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ആൽഡോസ്റ്റിറോൺ എന്ന ഹോർമോണിനെ സ്രവിപ്പിക്കാൻ അഡ്രിനൽ മെഡുലയെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വസ്തുവും ഇതിൽ സംഭരിച്ചിരിക്കുന്നെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒരു ക്രൊമാറ്റോഫോറോട്രോപ്പിനും ഇതിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
അന്തരാളീകോശങ്ങൾ വൃഷണങ്ങളിലെ പുംബീജോത്പാദനക്കുഴലുകളുടെ ഇടയിൽ കാണപ്പെടുന്ന സംയോജകകലയാണ്. ഇവ ഒരു സ്റ്റീറോയ്ഡ് ഹോർമോൺ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ പുംബീജോത്പാദനത്തോടനുബന്ധിച്ച കോശങ്ങളും ഹോർമോൺ തന്നെ സ്രവിക്കുന്നതായി അറിവുണ്ട്. ലൈംഗികശേഷിയുള്ള സസ്തനികളിൽ വൃഷണങ്ങൾ ഉദരത്തിനുതാഴെ ഉറയുടെ രൂപത്തിലുള്ള വൃഷണകോശങ്ങളിലാണ് കാണുന്നത്. എന്നാൽ പക്ഷികളിലും ഇഴജന്തുക്കളിലും ലൈംഗിക വ്യാപാരങ്ങളിലേർപ്പെടാത്ത സസ്തനികളിലും വൃഷണങ്ങൾ ഉദരത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവ പല ആൻഡ്രജനുകളും സ്രവിക്കുന്നു. ഇവയിൽ പ്രധാനം ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ ആണ്.
നാഡീതന്തുക്കളുടെ ടെർമിനലുകളും ഗ്ളൈയാ കോശങ്ങളും രക്തവാഹിനികളും ഉൾക്കൊണ്ട ഒരു ഭാഗമാണ് ന്യൂറോ ഹൈപ്പോഫൈസിസ്. ഹൈപ്പോതലാമസിലെ നാഡീസ്രവകോശങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സ്രവത്തരികൾ ഹൈപ്പോത്തലാമോ - ഹൈപ്പോഫൈസിയൽ പാതവഴി ന്യൂറോഹൈപ്പോഫൈസിസിലെ നാഡീതന്തുക്കളുടെ ടെർമിനലുകളിൽ എത്തുകയും അവിടെനിന്ന് രക്തത്തിൽ കലരുകയും ചെയ്യുന്നു. നാല് പ്രധാന ഹോർമോണുകളെ ഇതിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്: ലൈസിൻ വാസോപ്രസിൻ, ആർജിനിൻ വാസോപ്രസിൻ, ഓക്സിടോസിൻ, ആർജിനിൻ വാസോടോസിൻ എന്നിവ.
പുരുഷബീജവാഹികളായ വുൾഫിയൻ കുഴലുകൾ മീസോനെഫ്രിക് കുഴലുകളിൽനിന്നും, അണ്ഡാശയനാളികളായ മുള്ളേറിയൻ കുഴലുകൾ അതിനു സമാന്തരമായും വളരുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ വൃഷണങ്ങളുടെയും അതിനോടനുബന്ധിച്ച കുഴലുകളുടെയും വളർച്ചയെ തടഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് അണ്ഡാശയത്തിന്റെയും അണ്ഡാശയനാളികളുടെയും വളർച്ച നടക്കുന്നത്. അതുപോലെതന്നെ പുരുഷനിൽ അണ്ഡാശയത്തിന്റെയും മുള്ളേറിയൻ കുഴലുകളുടെയും വളർച്ച നശിക്കുകയും വൃഷണങ്ങളുടെയും വുൾഫിയൻ കുഴലുകളുടെയും വളർച്ച പുരോഗമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കോറിയോണും ഗർഭപാത്രത്തിന്റെ ഭിത്തിയും കൂടിച്ചേർന്നാണ് പ്ലാസന്റ ആദ്യമായി രൂപപ്പെടുന്നത്. പിന്നീട് ഇതിനോടൊപ്പം അലന്റോയ് കൂടി ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് കൊറിയോ - അലന്റോയ്ക് പ്ലാസന്റായായിത്തീരുന്നു. പല സസ്തനികളിലും പ്ലാസന്റയുടെ വിവിധ അട്ടികൾ ഒന്നൊന്നായി അപ്രത്യക്ഷമാകുകയും അവസാനം ഭ്രൂണകോശങ്ങൾ മാതാവിന്റെ രക്തത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി മുങ്ങിക്കിടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.