polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ഏറ്റവും പ്രചാരം കിട്ടിയത് ലിയോ ആഫ്രിക്കാനസിന്റെ വിവരണത്തിനാണ്. ഫെസിലെ സുൽത്താന്റെ ദൂതനായിരിക്കെ ക്രിസ്തീയകടൽ കൊള്ളക്കാരുടെ കയ്യിൽ അകപ്പെട്ട ആഫ്രിക്കാനസ് നേരത്തെ മുസ്ലിം ആയിരുന്നു. റോമിൽ, മാർപ്പായ്ക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ക്രിസ്തുമതത്തിലേയ്ക്ക് പരിവർത്തിതനായി പുതിയ പേര് സ്വീകരിച്ചു. സോങ്ങ്ഹായ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതാപകാലത്തെ റ്റിംബക്റ്റൂവിനെ ആഫ്രിക്കാനസ് ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു:
റ്റിംബക്റ്റൂവിലെ ധനാഢ്യനായ രാജാവിന് അനേകം സ്വർണ്ണത്തളികകളും ചെങ്കോലുകളുമുണ്ട്. അവയിൽ ചിലതിന് 1300 റാത്തൽ തൂക്കമുണ്ട്. . അദ്ദേഹത്തിന് 3000 കുതിരക്കാരും . വൈദ്യന്മാർ, ന്യായാധിപന്മാർ, പുരോഹിതന്മാർ, മറ്റുതരം വിദ്വാന്മാർ, എന്നിവരുടെ ഒരു പറ്റവുമുണ്ട്. ഇവരെയെല്ലാം രാജാവിന്റെ ചിലവിൽ നന്നായി പരിരക്ഷിക്കുന്നു.
ആഫ്രിക്കാനസിന്റെ സന്ദർശനത്തിന്റെ സമയത്ത് റ്റിംബക്റ്റൂവിൽ ധാരാളം പുല്ലുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട്, അവിടത്തെ പാചകത്തിൽ പാലും, വെണ്ണയും മറ്റും സമൃദ്ധമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ നഗരത്തിനു ചുറ്റും ഉദ്യാനങ്ങളോ പഴത്തോട്ടങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ രാഷ്ട്രമായ മാലിയിലെ ഒരു നഗരമാണ് റ്റിംബക്റ്റൂ. 15-16 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ അത് ലോകത്തിലെ മുഖ്യ ആത്മീയ-വൈജ്ഞാനിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നും ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഇസ്ലാം മതപ്രചാരണത്തിന്റെ ആസ്ഥാനവും ആയിരുന്നു. പേരെടുത്ത സാങ്കോർ സർവകലാശാലയുടേയും ഒട്ടേറെ മദ്രസകളുടേയും ആസ്ഥാനമാണ് ഈ നഗരം. ജിൻഗ്വേരവർ, സാങ്കോർ, സിദി യാഹ്യാ എന്നീ മോസ്ക്കുകൾ റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ സുവർണ്ണകാലത്തെ അനുസ്മരിപ്പിച്ച് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. മാലി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പത്താം സാമ്രാട്ടായിരുന്ന മൻസാ മൂസായാണ് റ്റിംബക്റ്റൂവിനെ സമ്പന്നമാക്കി അതിന്റെ പിൽക്കാലമഹത്ത്വത്തിനും പ്രശസ്തിക്കും വഴിയൊരുക്കിയത്. തുടർച്ചയായ പുന:സ്ഥാപനങ്ങൾ നടന്നിട്ടും റ്റിംബക്റ്റൂവിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ ഇന്ന് മരുഭൂമീകരണത്തിന്റെ ഭീഷണിയിലാണ്.
റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സമ്പത്ത്, അവിടെ പല കുടുംബങ്ങളുടേയും കൈവശമായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന എണ്ണമറ്റ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളാണ്.ഇസ്ലാമിനു മുൻപുള്ള കാലത്തും പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഒക്കെയായി എഴുതപ്പെട്ടവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ കുടുംബരഹസ്യങ്ങളെന്ന മട്ടിൽ റ്റിംബക്റ്റൂവിലും സമീപഗ്രാമങ്ങളിലും സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. അവയിൽ മിക്കവയും മാലി സാമ്രാജ്യത്തിലെ വിജ്ഞാനികൾ ആറബിയിലോ ഫുലാനി ഭാഷയിലോ എഴുതിയവയാണ്. അവ, പ്രത്യേകിച്ച് ജ്യോതിശാസ്ത്രം, സംഗീതം, സസ്യശാസ്ത്രം, എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ എഴുതപ്പെട്ടവ, പ്രബോധനാത്മകമായവയാണ്. പഴക്കം കുറഞ്ഞ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നിയമം, ഭൗതികശാസ്ത്രങ്ങൾ, ചരിത്രം എന്നീ വിഷയങ്ങളിലാണ്.
പത്താം നൂറ്റാണ്ടിനടുത്തെങ്ങോ നാടോടികളായ തുവാരെഗ് വർഗ്ഗക്കാരാണ് റ്റിംബറ്റൂ സ്ഥാപിച്ചത്. ഏറെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു പദവ്യുൽപ്പത്തി കഥയനുസരിച്ച്, കിണർ എന്നർത്ഥമുള്ള 'റ്റിൻ' എന്ന വാക്ക് 'ബക്റ്റൂ' എന്ന ഒരു വൃദ്ധ മാലി സ്ത്രീയുടെ പേരുമായി ചേർന്നപ്പോഴാണ് റ്റിംബക്റ്റൂ എന്ന് പേരുണ്ടായത്. കച്ചവടക്കാർ അവരുടെ ചരക്കുകൾ സൂക്ഷിക്കാനായി സത്യസന്ധയായ ബക്റ്റൂവിന്റെ കിണറ്റിനരികെ വച്ചുപോകുമായിരുന്നത്രെ. എന്നാൽ ഫ്രഞ്ച് പൗരസ്ത്യവിദഗ്ദ്ധൻ റെനെ ബാസ്സെറ്റിന്റെ വിശദീകരണം മറ്റൊന്നാണ്: ബെർബർ ഭാഷകളിൽ ബക്റ്റ് എന്നതിനർത്ഥം "ഏറെ ദൂരെ" എന്നാണ്. അതനുസരിച്ച്, റ്റിംബക്റ്റൂവെന്നാൽ ലോകത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ എന്നാണർത്ഥം.
റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം അതിനെ, സമീപത്തുള്ള പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ ജനവിഭാഗങ്ങളുടേയും, നാടോടികളായ ബെർബർ വിഭാഗങ്ങളുടേയും ഉത്തരദേശങ്ങളിലെ അറബികളുടേയും സംഗമസ്ഥാനമാക്കി. പശ്ചിമാഫ്രിക്കയെ ഉത്തരാഫ്രിക്ക എമ്പാടുമുള്ള ബെർബർ, അറബി, യഹൂദ കച്ചവടക്കാരുമായും അതുവഴി പരോക്ഷമായി യൂറോപ്യൻ കമ്പോളങ്ങളുമായും കൂട്ടിയിണക്കുന്ന വ്യാപാരനഗരം എന്ന നിലയിലെ പ്രശസ്തി റ്റിംബക്റ്റൂവിന്, അത്ഭുതകഥകളിലെ നഗരത്തിന്റെ പരിവേഷം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുത്തു. പാശ്ചാത്യദേശങ്ങളിൽ റ്റിംബക്റ്റൂ, അതിദൂരത്തുള്ള മായാദേശം എന്നതിന്റെ പര്യായം തന്നെയായി. "ഇവിടുന്ന് റ്റിംബക്റ്റൂ വരെ" എന്ന ചൊല്ലു പോലും പ്രചരിച്ചു.
സാങ്കോർ സർവകലാശാലയിലും റ്റിംബക്റ്റൂവിലെ മറ്റിടങ്ങളിലുമുള്ള ഗ്രന്ഥശേഖരങ്ങൾ സർവകലാശാലയുടേയും റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ തന്നെയും ഗതകാലപ്രതാപത്തെപ്പറ്റി മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പണ്ഡിതന്മാരെ കഴിഞ്ഞകാലത്തിന്റെ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചെടുക്കാൻ ഈ രേഖകൾ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളേയും സ്പർശിക്കുന്ന ഈ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ, അക്കാലത്ത് പശ്ചിമാഫ്രിക്കയിൽ പുഷ്കലമായ ഉന്നതസംസ്കാരത്തിന്റെ സൂചകങ്ങളാണ്. അക്കാലത്തെ ഒരു പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ ഇസ്ലാമിക ചൊല്ല്, റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ മഹത്ത്വത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
എന്നാൽ ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിനും, മനുഷ്യരാശിക്കു മുഴുവനുമുള്ള റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ സ്ഥായിയായ സംഭാവന വൈജ്ഞാനികമാണ്. ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സർവകലാശാലകളിലൊന്ന് റ്റിംബറ്റൂവിലായിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അവിടത്തെ പണ്ഡിതന്മാരുടേയും പുസ്തകശേഖരക്കാരുടെയും കൈവശം പുരാതന ഗ്രീക്ക് സാഹിത്യത്തിന്റെ കനപ്പെട്ട ശേഖരം ഇന്നുമുണ്ട്. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടായപ്പോൾ പ്രധാനപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എഴുതപ്പെടുകയും പകർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്ന റ്റിംബക്റ്റൂ ആഫ്രിക്കയിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ലേഖനകലാപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ഒന്നിന്റെ ഇരിപ്പിടമായി.
മുഖ്യമായും സോങ്ങ്ഹായ്, തുവാരെഗ്, ഫുലാ ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ടവർ അധിവസിക്കുന്ന റ്റിംബക്റ്റൂ, നൈജർ നദിയിൽ നിന്ന് 15 കിലോമീറ്ററോളം അകലെയാണ്. കിഴക്കൻ മാലിയിലെ അരൗവ്വാനേയിലേക്ക് സഹാറ മരുഭൂമി മുറിച്ചു പോകുന്ന കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറൻ, വടക്കുകിഴക്കൻ രാജമാർഗങ്ങളിലെ മുഖ്യകണ്ണികൂടിയാണ് റ്റിംബക്റ്റൂ. വടക്കൻ മാലിയിലെ തഗാസാ, തൗദെന്നി പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉല്പാദിക്കപ്പെടുന്ന കല്ലുപ്പിന്റെ ചുങ്കമില്ലാത്ത കയറ്റിറക്കുമതിയുടെ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ പണ്ടുമുതലേയുള്ള പ്രാധാന്യം റ്റിംബക്റ്റൂ ഇന്നും നിലനിർത്തുന്നു.
1970-ൽ മാലി സർക്കാർ യുനെസ്കോയുടെ സഹകരണത്തോടെ സ്ഥാപിച്ച അഹമ്മദ് ബാബാ ഇൻസ്റ്റിട്ട്യൂട്ട് ഈ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ ചിലത് അവയുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനും, ഡിജറ്റലീകരണത്തിനുമായി കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ കൈവശമുള്ള ഇത്തരം ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ സംഖ്യ 18,000-ൽ അധികമാണ്. എന്നാൽ റ്റിംബക്റ്റൂ പ്രദേശത്ത് ചിതറിക്കിടക്കുന്ന കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുടെ സംഖ്യ മൂന്നുമുതൽ ഏഴുവരെ ലക്ഷം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
പോർത്തുഗലിൽ നിന്നും മറ്റും പശ്ചിമാഫ്രിക്കയിലെത്തിയ യൂറോപ്യൻ പര്യവേഷകരും അടിമക്കച്ചവടക്കാരും, അടിമവ്യാപാരത്തിന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മരുഭൂമിയായ സഹാറയിൽ കൂടിയല്ലാതുള്ള വഴി തുറന്നത് റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ അധഃപതനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. മോറോക്കോയിലെ സുൽത്താൻ നിയോഗിച്ച തോക്കുധാരികളായ കൂലിപ്പട്ടാളക്കാരുടെ 1591-ലെ ആക്രമണം റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ പതനത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തി.
തടവുകാരനായി ഇംഗ്ലണ്ടിലെത്തിയ മൊറോക്കോയിലെ ഒരു കച്ചവടക്കാരനായിരുന്നു ഷബേനി. 1787-നടുത്ത് പതിനാലു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവിനോടൊപ്പം റ്റിംബക്റ്റൂ സന്ദർശിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഇംഗ്ലണ്ടിലായിരിക്കെ എഴുതി. ആ വിവരണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഷ്യം ജെയിംസ് ഗ്രേ ജാക്ക്സൺ "റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റേയും ഹൗസാ ജനതയുടേയും കഥ" എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്:
റ്റിംബക്റ്റൂ നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു വലിയ വനവും അതിൽ നിറയെ ആനകളുമുണ്ട്. ഇവിടത്തെ തടികൾ വളരെ വലുതാണ്. കാടിന്റെ അതിരിലുള്ള മരങ്ങൾ രണ്ടുപേർ ഒന്നിച്ച് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചാൽ എത്താത്തത്ര വലുതാണ്. അവയിൽ വാൽനട്ടിന്റെയത്ര വലിപ്പമുള്ള ഒരു തരം പഴം പത്തിരുപതെണ്ണം ചേർന്ന കുലകളായി വളരുന്നു.
നഗരത്തിൽ ഇസ്ലാം അനുഷ്ടിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും, ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പരമ്പാരാഗത വിശ്വാസങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന അമുസ്ലിങ്ങളായിരുന്നു. പലപ്പോഴും നേതാക്കന്മാർ സാമ്പത്തിക നേട്ടം കണക്കാക്കിയുള്ള നാമമാത്ര മുസ്ലിങ്ങളും സാധാരണക്കാർ പരമ്പരാഗതവിശ്വാസങ്ങൾ പിന്തുടർന്നവരുമായിരുന്നു.
റ്റിംബക്റ്റൂവിന്റെ അസാമാന്യമായ സമ്പന്നതയെക്കുറിച്ച് പ്രചരിച്ച് കഥകൾ യൂറോപ്യൻ പര്യവേഷകരെ ആഫ്രിക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെക്കാർഷിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കുവഹിച്ചു. ലിയോ ആഫ്രിക്കാനസ്, ഇബ്‌ൻ ബത്തൂത്ത, ഷബേനി തുടങ്ങിയവരുടെ വിവരണങ്ങൾ ഈ 'കഥകളിൽ' പെടുന്നു.
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒട്ടേറെ ഇസ്ലാമികസ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അവയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ സാങ്കോർ സർവകലാശാല എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്ന സാങ്കോർ പള്ളിയാണ്.
പ്ലാസ്മ നിരവധി ആപ്‌ലെറ്റുകളോടു കൂടിയ ഒരു ഒതുങ്ങിയ പ്രോഗ്രാം ആണ് . ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പശ്ചാത്തലവും ടാസ്ക്ബാറും ഇതിന് നല്ലൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ഒരു കണ്ടൈൻമെന്റിൽ ഒരു ഡെവലപ്പറിനാവശ്യമായ എല്ലാം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടാകും. ഒരു ചിത്രം അല്ലെങ്കിൽ ആനിമേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ ഓപ്പൺ ജിഎൽ എങ്കിലും ഒരു കണ്ടൈൻമെന്റിലുണ്ടാകും. സാധാരണയായി ചിത്രങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കാറ്. ഒരു ആപ്‌ലെറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത നഷ്ടപ്പെടാതെത്തന്നെ അതിനെ പ്ലാസ്മ ഡെസ്ക്ടോപ്പിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാം. അതേ പോലെത്തന്നെ ആപ്‌ലെറ്റുകളെ ഡെസ്ക്ടോപ്പിൽ നിന്ന് ടാസ്ക്ബാറിലേക്കും തിരിച്ചും മാറ്റാം. . കെഡിഇ 4.0 മുതൽ കെഡിഇ 4.2 വരെ കെഡിഇയുടെ ഐകൺ തീമായ ഓക്സിജന് ഇരുണ്ട പശ്ചാത്തലമാണുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ 4.3 പതിപ്പു മുതൽ എയർ എന്നറിയപ്പെട്ട തീം സുതാര്യമായ വെള്ള നിറം പശ്ചാത്തലമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. മറ്റു തീമുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ആവാം.
മുമ്പ് നിലനിന്നിരുന്ന കെഡിഇ പണിയിടത്തിന്റെ ഒരു തിരുത്തിയെഴുത്തായിരുന്നു പ്ലാസ്മ ഡെസ്ക്ടോപ്പ്. യൂണിക്സ്-സമാന ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള, നിരവധി ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പരസ്പര വ്യവഹാര പദ്ധതികൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തതായിരുന്നു ഈ തിരുത്തിയെഴുത്ത്. രൂപഭംഗിയിലും പ്രത്യേക പ്രഭാവങ്ങളിലും ഊന്നിയായിരുന്നു പ്ലാസ്മയുടെ നിർമ്മാണം. ഈ പുതിയ പണിയിടം മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന കെ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് 3ലെ കെഡെസ്ക്ടോപ്പ്, കിക്കർ ടാസ്ക്ബാർ, സൂപ്പർകാരമ്പ വിഡ്ജറ്റ് യന്ത്രം എന്നിവക്ക് പകരക്കാരനായി അവതരിച്ചു. ഏകീകൃത രൂപത്തോടു കൂടിയതും മാറ്റിയെടുക്കാൻ കഴിയാവുന്ന രൂപരീതിയോടും കൂടിയായിരുന്നു പ്ലാസ്മ രംഗത്തെത്തിയത്.
പ്ലാസ്മ വർക്ക്സ്പേസിന്റെ വികസനം ആയിരുന്നു കെഡിഇ ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. കെഡിഇ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കംപൈലേഷൻ 4.2നോടൊപ്പമാണ് യഥാർത്ഥ രൂപത്തിലുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട പ്ലാസ്മ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് ആദ്യമായി പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പിസികൾക്കും ലാപ്ടോപ്പുകൾക്കുമായാണ് പ്ലാസ്മ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുള്ളത്. സ്വതേയുള്ള ക്രമീകരണങ്ങളിൽ പ്ലാസ്മ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കെ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് എൻവയോൺമെന്റ് 3മായും വിൻഡോസ് എക്സ്പിയുമായും സാദൃശ്യം കാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ ക്രമീകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വതേയുള്ള രൂപത്തിൽ നിന്നും മാറ്റം വരുത്താം.
കെഡിഇ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന എല്ലാ സചിത്ര പരിസ്ഥിതി ഘടകങ്ങളെയും മൊത്തത്തിൽ പ്ലാസ്മ വർക്ക്സ്പേസ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഡാറ്റാ യന്ത്രങ്ങളായും ചിത്രീകരണ ഘടകങ്ങളായും പ്ലാസ്മ വേർതിരിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു. തന്ന ഡാറ്റയുടെ ഒന്നിലധികം ചിത്രീകരണങ്ങൾ വേണ്ടി വരുമ്പോൾ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഭാരം കുറക്കാൻ ഇത് സഹായകമാവുന്നു. നിലവിൽ പ്ലാസ്മ വർക്ക്സ്പേസ് മൂന്ന് രുപങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. പ്ലാസ്മ ഡെസ്ക്ടോപ്പ്, പ്ലാസ്മ നെറ്റ്ബുക്ക്, പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ് എന്നിവയാണത്.
സ്മാർട്ട് ഫോണുകൾക്കും ചെറിയ ടാബ്ലറ്റ് ഉപകരണങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള സചിത്ര സമ്പർക്കമുഖമാണ് പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ് മൊബൈൽ. ഇതും ടച്ച് സ്ക്രീൻ അനുരൂപികൾക്കായുള്ളതാണ്. ഇതിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് 2011 പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ് 1.0 പതിപ്പിനോടൊപ്പം പുറത്തിറങ്ങും എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ 1.0 പതിപ്പിനൊപ്പം കോണ്ടൂർ മാത്രമേ ഇറങ്ങിയൊള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും പ്ലാസ്മ മൊബൈലിന്റെ പരീക്ഷണ പതിപ്പുകൾ ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
എസ്.വി.ജിയെപ്പോലെ വെക്റ്റർ സവിശേഷയതുള്ള പ്ലാസ്മാ വിഡ്ജറ്റുകൾ തനിമ നിലനിർത്തി ഏത് വലിപ്പത്തിലും ക്രമീകരിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ക്രോസ് എന്ന സ്ക്രിപ്റ്റിംഗ് ചട്ടക്കൂട് ഡെവലപ്പർമാർക്ക് സി++ അല്ലാത്ത മറ്റു പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകളിലും വിഡ്ജറ്റുകൾ എഴുതാനുള്ള അവസരം നൽകുന്നു. വിഡ്ജറ്റുകളിൽ കാണിക്കേണ്ട വിവരങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അവയുടെ വലിപ്പം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതായിരിക്കും.
ടാബ്ലറ്റ് ഉപകരണങ്ങൾക്കുള്ള സമ്പർക്കമുഖമാണ് പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ് കോണ്ടൂർ. 2011 ഏപ്രിലിൽ ബേസിസ്കോം ആണ് കോണ്ടൂറിന്റെ വികസനം ആരംഭിച്ചത്. ബേസിസ്കോമിന്റെ മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരു സമ്പർക്കമുഖത്തിനു പകരമായാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. 2011 ഒക്ടോബറിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ് 1.0 പതിപ്പിന്റെ പ്രധാന പണിയിടം കോണ്ടൂർ ആയിരുന്നു.
പ്ലാസ്മയുടെ രണ്ടാം വകഭേദമാണ് പ്ലാസ്മ നെറ്റ്ബുക്ക് വർക്ക്സ്പേസ്. നെറ്റ്ബുക്കുകളെയും ടാബ്ലെറ്റുകളെയും പ്ലാസ്മാ നെറ്റ്ബുക്ക് ലക്ഷം വെക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ സുദൃഢ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത് കെഡിഇ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കംപൈലേഷൻ 4.4നോടൊപ്പമായിരുന്നു.
ടച്ച് സ്ക്രീൻ അനുരൂപികളായ ഉപകരണങ്ങളിൽ പ്ലാസ്മാ ആക്റ്റീവ് ഉപയോഗിക്കാം. ആക്റ്റീവ് പണിയിടത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കോൺടാക്റ്റ് ആപ്ലികേഷനുകളും കാലിഗ്ര ഓഫീസ് സ്യൂട്ടും നിലവിൽ ലഭ്യമാണ്.
മറ്റു വിഡ്ജറ്റുകളെയും പിന്തുണക്കാൻ പ്ലാസ്മക്ക് കഴിയും. പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേരിൽ കെഡിഇ 3ൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സൂപ്പർകാരംബ വിഡ്ജറ്റ് യന്ത്രത്തിനും പ്ലാസ്മ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്.
പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ് ഒരു സ്വതന്ത്ര പണിയിടം അല്ല. പ്ലാസ്മാ ചട്ടക്കൂടിൽ ക്യുഎംഎൽ, സി++ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകളിൽ നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഉപയോക്തൃ ഇടമാണ് പ്ലാസ്മ ആക്റ്റീവ്.
ഒരു ചെറു കാർഷിക ഗ്രാമമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഇതിന്റെ ആരംഭമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ബി. സി. 300 കളിൽ നിർമ്മാണമാരംഭിച്ച ടികാൽ നഗരത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്തിന്റെ പണി എ. ഡി. 800 ആയപ്പോഴേക്കും പൂർത്തിയായി എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഏറെ വിസ്തൃതമായിരുന്ന നഗരത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗത്തിന് 2.59 ച. കി. മീ. വിസ്തീർണമുണ്ടായിരുന്നു. നഗരപ്രൗഢിയുടെ ഉച്ചാവസ്ഥയിൽ ഇവിടെ ഒരു ലക്ഷത്തോളം ജനങ്ങൾ നിവസിച്ചിരുന്നതായിട്ടാണ് രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സമ്പൽസമൃദ്ധമായിരുന്ന ഈ നഗരം കാർഷിക-വാണിജ്യ-മത മേഖലകളിലും കലാരംഗത്തും ഒരുപോലെ ശോഭിച്ചിരുന്നു. മധ്യ മെക്സിക്കോയിൽനിന്നുവരെ വണിക്കുകൾ തങ്ങളുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുവാനായി ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
ടികാൽ പ്രദേശത്തുനിന്നും കണ്ടെടുത്തിട്ടുള്ളതിൽവച്ച് ഏറ്റവും പ്രധാന പുരാവസ്തു മുദ്രിതമായ ഒരു ജേഡ് കല്ല് ആണ്. കട്ടികുറഞ്ഞ ഈ ജേഡ് പാളിയുടെ ഒരു വശം 320 എ. ഡിക്ക് അനുരൂപമായ ഒരു തീയതിയാലും മറുവശം വേഷഭൂഷാദികളണിഞ്ഞ രൂപത്താലും അലംകൃതമായിരിക്കുന്നു. ഇവിടെനിന്നും ലഭിച്ച കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത ശിലാസ്തൂപങ്ങൾ, ശിലാമണ്ഡപങ്ങൾ എന്നിവ ഒരു അനുഷ്ഠാന കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ ടികാലിനുണ്ടായിരുന്ന പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും കൊട്ടാരങ്ങളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങൾ ടികാൽ പ്രദേശത്തു കാണാം. തട്ടുതട്ടായി നിലകൊള്ളുന്ന പിരമിഡുകളിലാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. നഗരചത്വരത്തിനു ചുറ്റുമായി വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഇതിലെ ഏറ്റവും പൊക്കംകൂടിയ കെട്ടിടഭാഗത്തിന്റെ ഉയരം 67 മീ. ആണ്.
പുരാതന മായൻ സംസ്കാര കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള വൻനഗരങ്ങളിലൊന്ന്. എ. ഡി. 600 കളിലും 700 കളിലും ഇവിടെ ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർത്തിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ഗ്വാട്ടിമാലയിലുള്ള പീറ്റനിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളിൽ ഈ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണാം.
1960 കളിലും 70 കളിലും പെൻസിൽവാനിയ സർവകലാശാലയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ പ്രദേശത്ത് പര്യവേക്ഷണവും പുരാവസ്തുഗവേഷണവും നടത്തുകയുണ്ടായി. ഇന്ന് ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ടികാൽ.
തങ്ങൾ എച്ച്ടിഎംഎൽ5 സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കില്ലെന്നും ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് എൻലൈറ്റൻമെന്റ് ഫൗണ്ടേഷൻ ലൈബ്രറികൾ സമന്വയിപ്പിച്ച് ചേർത്തായിരിക്കും ടൈസന്റെ വികസനമെന്നും ആദ്യത്തിൽ നിർമ്മാതാക്കൾ ഉറപ്പിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ എസ്ഡികെയുടെ ആദ്യ ആൽഫാ പതിപ്പുകളിൽ ഇഎഫ്എൽ ലൈബ്രറികളൊന്നും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മാത്രമല്ല 2012 മാർച്ചിൽ ടൈസെൻ നിർമ്മാതാക്കളിലൊരാളായ കാഴ്സ്റ്റൻ ഹെയ്റ്റ്സ്ലെർ തങ്ങൾ പരമ്പരാഗതമായ പരിസ്ഥിതി ഉപയോഗിക്കില്ലെന്നും എച്ച്ടിഎംഎൽ5ന് മാത്രമേ പിന്തുണ ഉണ്ടായിരിക്കുകയൊള്ളൂ എന്നും പദ്ധതിയുടെ ഐആർസി ചാനലിലൂടെ അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ടൈസെൻ വികസനത്തിൽ പങ്കാളിയായ സാംസങ് ഡെവലപ്പർ തങ്ങൾ പരമ്പരാഗത പരിസ്ഥിതി തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നും പരസ്യത്തിൽ മാത്രമാണ് എച്ച്ടിഎംഎൽ5 ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് പറയുന്നുള്ളൂ എന്നും അറിയിച്ചു. ഇതിൽ നിന്നെല്ലാം ടൈസന്റെ സിസ്റ്റം ആർക്കിടെക്ചറിനെ കുറിച്ച് ഇതുവരെ തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
മീഗോയുടെ തുടർച്ചയാകാനും മീഗോ ആപ്ലികേഷനുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനുതകുന്ന ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമാകാനുമാണ് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും ടൈസെൻ മീഗോയുടെ ചില സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ. ആ നിലക്ക് മീഗോയുടെ തുടർച്ചയാണ് ടൈസെൻ എന്ന് പറയാനാവില്ല. ക്യൂട്ടിയിൽ നിർമ്മിച്ച എല്ലാ മീഗോ ലൈബ്രറികളും എപിഐകളും നിലവിൽ ടൈസനിലില്ല. ഇതിന്റെ ഫലമായി മെർ പദ്ധതി മീഗോയുടെ പിന്തുടർച്ചയായി വികസിപ്പിക്കുകയും അത് പരസ്യമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്റൽ, നോക്കിയ, ലിനക്സ് ഫൗണ്ടേഷൻ എന്നിവയുടെ പിന്തുണയില്ലാതെത്തന്നെ മെർ വികസിപ്പിക്കാനാണ് മെർ നിർമ്മാതാക്കൾ ശ്രമിക്കുന്നത്. അതിനാൽത്തന്നെ മീഗോയുടെ ട്രേഡ്മാർക്ക് മെർ നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനാവുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അവ്യക്തത നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്.
2012 ആഗസ്റ്റ് കാലത്ത് ടൈസനെ സംബന്ധിച്ച് രണ്ട് വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ഒന്ന്, ലിനക്സ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ സഹായം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ടൈസെൻ വികസിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നത് സാംസങും ഇന്റലുമായിരുന്നു. ഇത് ലിനക്സ് കെർണൽ വികസനത്തിന് നേർ വിപരീതമായിരുന്നു. രണ്ട്, മീഗോയുടെ വികസനത്തിൽ നിന്ന് മുഴുവനായും തുടങ്ങാത്തതിനാൽ മീഗോ ഡെവലപ്പർമാർക്കും അസംതൃപ്തിയുണ്ട്. നിലവിൽ ടൈസെൻ അറിയപ്പെടുന്നത് ലിനക്സ് അധിഷ്ഠിത വിതരണമായും മീഗോയുടെ പിൻഗാമിയുമായാണ്. എന്നാൽ മീഗോയിലുള്ള പലതും ടൈസനിലില്ല. ഓപ്പൺ സോഴ്സ് മൊബൈൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയായ ലിനക്സ് മാനക അടിസ്ഥാനത്തിന്റെ ഘടകമായി ലിനക്സ് ഫൗണ്ടേഷൻ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യൂട്ടി ചട്ടക്കൂട് ഇതിനൊരുദാഹരണമാണ്.
വെബ് മാനകമായ എച്ച്.ടി.എം.എൽ. 5ഉം വെബ് സാങ്കേതിക വിദ്യയായ ഹോൾസെയിൽ ആപ്ലികേഷൻ കമ്മ്യൂണിറ്റിയെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് മറ്റു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ നിർമ്മാതാക്കൾക്കായുള്ള ടൈസെൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ചട്ടക്കൂട് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുള്ളത്. ടൈസെൻ സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ, ടാബ്‌ലെറ്റുകൾ, നെറ്റ്ബുക്കുകൾ, സ്മാർട്ട് ടിവികൾ, ഇൻ വെഹിക്കിൾ ഇൻഫോടെയിൻമെന്റ് സിസ്റ്റം എന്നിവയിലെല്ലാം ഉപയോഗിക്കാനാവും. ടൈസന്റെ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കിറ്റ് സാംസങ് കുത്തക സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുമതിപത്രികയിലാണ് പുറത്തിറക്കിയിരിക്കുന്നത്. സമന്വിത വികസന പരിസ്ഥിതി, എമുലേറ്റർ, കംപൈലേഷൻ ടൂൾ ചെയിൻ, മാതൃതകൾ, നിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം എസ്ഡികെയുടെ ഭാഗമായുണ്ട്.
ഒരു സ്വതന്ത്ര ഓപ്പൺ സോഴ്സ് മൊബൈൽ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമാണ് ടൈസെൻ. ലിനക്സ് ഫൗണ്ടേഷൻ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും വിപണിയിൽ ടൈസെൻ അസോസിയേഷൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ലിനക്സ് കെർണൽ അധിഷ്ഠിത ഓഎസാണ് ടൈസെൻ. ഇന്റൽ നിർമ്മിച്ച ഓഎസായ മൊബ്ലിൻ, നോക്കിയയുടെ മൈമോ, ഇവ രണ്ടിന്റേയും സംയുക്ത സംരംഭമായിരുന്ന മീഗോ എന്നിവയുടെ പിൻഗാമിയായാണ് ടൈസെൻ പുറത്തിറക്കുന്നത്. നിലവിൽ സാംസങും ഇന്റലും ആണ് ടൈസെൻ വികസിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ചില മീഗോ ഡെവലപ്പർമാരും ഈ ഉദ്യമത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്നുണ്ട്.
ലിനക്സ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ അഭിപ്രായ പ്രകാരം ടൈസന്റെ വികസനം പരസ്യമായതായിരിക്കും. എന്നാൽ പദ്ധതിയുടെ നിയമ പ്രകാരം ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ ടൈസന്റെ വികസനത്തിൽ പങ്ക് ചേരാനാവൂ (പദ്ധതി നടത്തിപ്പ്, ചോദ്യോത്തരം, പ്രോഗ്രാം കൈകാര്യ ചെയ്യൽ മുതലായവയിൽ). മാത്രമല്ല, ആൽഫാ വേർഷൻ പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ പുറത്ത് നിന്നുള്ള ആരുടെയും സംഭാവനകൾ അതിലുണ്ടായിരുന്നില്ല.
2012 ജനുവരിയിൽ എസ്ഡികെയുടെ ആദ്യ ആൽഫാ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങി. ഭൂരിഭാഗവും സാംസങ് ലിനക്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു അത്. എങ്കിലും സാംസങ് ടൈസനെ വിപണിയിൽ ഇറക്കിയിരുന്നില്ല. പിന്നീട് ടൈസെൻ എസ്എൽപിയുടെ അടിസ്ഥാനമായിരുന്ന എൻലൈറ്റൻമെന്റ് ഫൗണ്ടേഷൻ ലൈബ്രറി എപിഐകളെ വെബ് അടിസ്ഥാന എപിഐകൾ ഉപയോഗിച്ച് പുനസ്ഥാപിച്ചു.
ടൈസെൻ അധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ 2012ന്റെ രണ്ടാം പാദത്തോടെ വരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എച്ച്ടിഎംഎൽ5 അധിഷ്ഠിത എപിഐയുടെ ഉപയോഗം കാരണം ഓഎസ് വളരെയധികം വഴങ്ങനുന്ന ഒന്നായി മാറുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
സമൂഹത്തിലെ, വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗങ്ങളിൽപ്പെടുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ, പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്ന സാമൂഹ്യ - സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പിരിമുറുക്കത്തെയും ശത്രുതയെയുമാണ് വർഗ്ഗസമരം അഥവാ വർഗ്ഗവൈരുദ്ധ്യം എന്നതുകൊണ്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. "നാളിതുവരെ നിലനിന്ന മനുഷ്യചരിത്രം വർഗ്ഗസമരങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ്" എന്ന മാനിഫെസ്റ്റോയിലെ പ്രസ്താവനയിൽ അധിഷ്ഠിതമായി വികസിച്ചുവന്നതാണ് വർഗ്ഗസമരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കാൾ മാർക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്. സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ കാതലായ കാരണം വർഗ്ഗ സമരമാണെന്ന് കാൾ മാർക്സ് തന്റെ കൃതികളിലൂടെ വിവരിക്കുന്നു.
ഒരേ നിലയ്കുള്ള ജീവിതം സാധിക്കുന്ന ഒരുവിഭാഗം ജനങ്ങളെയാണ് ഒരു വർഗ്ഗമെന്നുദ്ദേശിക്കുന്നത്. സ്വകാര്യ സ്വത്തിൻമേലുള്ള അവകാശവും നിയന്ത്രണവുമാണ് പ്രധാനമായും മനുഷ്യർ തമ്മിൽ വേർതിരിഞ്ഞ് പോരടിക്കുവാനിടയാക്കിയത്. അടിമത്ത കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രധാനമായും സമൂഹം 'അടിമയെന്നും ഉടമയെന്നും' നാടുവാഴിസമൂഹത്തിൽ 'ഭൂപ്രഭുവെന്നും കുടിയാനെന്നും' മുതലാളിത്തത്തിൽ 'മുതലാളിയെന്നും തൊഴിലാളിയെന്നും' പ്രധാന ശത്രുതാത്മക വർഗ്ഗങ്ങളായി പരസ്പരം വൈരുദ്ധ്യത്തിലേർപ്പെടുന്നുവെന്ന് മാർക്സ് തന്റെ വിശകലനത്തിലൂടെ സമർത്ഥിക്കുന്നു.
വർഗ്ഗ സമരം എന്ന ആശയം മാർക്സിന് മുന്നേ നിലനിന്നിരുന്നെങ്കിലും അതിന് ശാസ്ത്രീയവും യുക്തിഭദ്രവുമായ വിശദീകരണം നൽകിയത് മാർക്സാണ്. മാർക്സിന്റെ വിശദീകരണ പ്രകാരം തൊ­ഴി­ലാ­ളികൾ ബൂർഷ്വാകൾ എന്ന് രണ്ട് വർഗ്ഗമാണുള്ളത്. എല്ലാ ജനങ്ങളും വളരെ വേഗത്തിൽ ഇതിലേതെങ്കിലും വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് മാറികൊണ്ടിരിക്കുന്നു. തൊഴിലാളികളുടെ പൊതുതാൽപര്യവും ബൂർഷ്വാകളുടെ പൊതുതാൽപര്യവും നിരന്തരം സമരത്തിൽ ഏർപ്പട്ടിരിക്കുന്നു.
"പ്രാകൃത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥയ്കുശേഷമുള്ള ഘട്ടങ്ങളിൽ, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ സമൂഹത്തെ വ്യത്യസ്ത ദിശകളിലേക്ക് വലിക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളുള്ളതായി കാണാം. ഇവർ ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തികളായല്ല, മറിച്ച് വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗങ്ങൾ ആയാണ് പെരുമാറുന്നത്" എന്ന് മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകനായ എമിൽ ബേൺസ് തന്റെ എന്താണ് മാർക്സിസം എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു.
ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതരൂപമാണ് ഠുമ്രി. ഖയാൽ കഴിഞ്ഞാൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഗാനശാഖ ഠുമ്രിയാണ്. വൈകാരികത, പ്രത്യേകിച്ച് ശൃംഗാരത്തിന് ആണ് ഇതിൽ പ്രാധാന്യം. ശൃംഗാരരതിഭാവങ്ങളുടെ ഉദാത്തവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ട ഭാവങ്ങളാണ് ഇതിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കാറുള്ളത്. രതികല്പനകളുടെ നിറപൂർണിമയാണ് ഇതിന്റെ ആത്മാവ്. ഗ്രാമ്യശൈലിയിൽ ഇതൾ വിരിയുന്ന അഗാധമായ വൈകാരികതയാണ് ഇതിന്റെ ഉടൽ. ഒട്ടു മിക്ക ഗാനങ്ങളും സ്ത്രീ കല്പിതങ്ങളെന്ന രീതിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളവയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ്, പ്രണയപാരവശ്യങ്ങളും നിഷ്ക്കളങ്ക കലഹങ്ങളും സമ്മോഹനമായ അംഗചലനങ്ങളും വളകിലുക്കങ്ങളും കൊണ്ട് സമൃദ്ധമാണ് ഠുമ്രി എന്നു പറയാറുള്ളത്. പതിനേഴാം ശതകത്തിലെ ഡച്ചുചിത്രകാരന്മാരുടെ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളോട് ഠുമ്രിയുടെ ഭാവതലത്തെ ചില വിമർശകർ ഉപമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആദ്യകാല ഠുമ്രിയിലെ ഭാവാത്മകമായ വരികൾ പലതും ശ്രീകൃഷ്ണനും രാധയും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന അനുരാഗത്തെയും പ്രണയത്തെയും പരാമർശിക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഗ്രാമീണ മനുഷ്യരുടെ നിഷ്കളങ്ക പ്രണയവും ഠുമ്രിയിൽ തുളുമ്പി നിന്നു.
ഇതിന്റെ ഉത്പത്തികാലം കൃത്യമായി കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല. ഔധിലെ നവാബായ വജീദ് അലി ഷായുടേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആസ്ഥാനഗായകനായ സിദ്ദിക് അലിഖാന്റേയും സൃഷ്ടിയാണ് ഠുമ്രി എന്നൊരു വാദമുണ്ട്. എന്നാൽ ചരിത്രരേഖകൾ അതു ശരിവെയ്ക്കുന്നില്ല. നവാബിന്റെ ജനനം 1822-ൽ മാത്രമാണ്. പക്ഷേ, 1834-ൽ ക്യാപ്റ്റൻ വില്യാർഡ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'മ്യൂസിക് ഒഫ് ഇന്ത്യ' എന്ന പുസ്തകത്തിൽത്തന്നെ ഠുമ്രിയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നു തന്നെയല്ല ഠുമ്രിയിലെ ഗാനങ്ങൾക്കു സമാനമായ ഗാനത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ അവതരണത്തെക്കുറിച്ചും കാളിദാസ കൃതിയായ മാളവികാഗ്നിമിത്രത്തിൽപ്പോലും പരാമർശിച്ചു കാണുന്നു. വളരെ പണ്ടു മുതൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു ഗാനരീതി പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനമോ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യമോ ഠുമ്രിയായി ശൈലീവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ടു എന്നനുമാനിക്കുന്നതാണുചിതം. മധുരഭക്തിപാരമ്പര്യമാണ് ഇതിന്റെ അടിത്തറയെന്നും അനുമാനിക്കാവുന്ന രേഖകൾ കാണുന്നുണ്ട്.
അക്തർ പിയാ എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ പലകൃതികളും രചിച്ചിട്ടുള്ള ഔധിയിലെ നവാബായ വജീദ് അലിഷാ ആയിരുന്നു ഏറ്റവും പ്രമുഖ ഠുമ്രി രചയിതാവ്. കവിയും ഗായകനും നർത്തകനുമൊക്കെയായ ഇദ്ദേഹം ഭരണനിപുണനല്ലായിരുന്നു. കുതന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് 1856-ൽ ബ്രിട്ടിഷുകാർ ഇദ്ദേഹത്തെ നാട്ടിൽ നിന്നും തുരത്തി. അപ്പോഴെഴുതിയ യാത്രാമൊഴി വജീദ് അലിഷായുടെ അതിപ്രശസ്തമായ ഠുമ്രി രചനയായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഭൈരവി രാഗത്തിൽ 'ബാബുല് മേരാ ' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ആ കൃതിയിലുടനീളം പ്രണയവിരഹങ്ങളുടെ സാന്ദ്രഭാവം തരംഗിതമാകുന്നതു കാണാം. രാംപൂരിലെ ലല്ലൻപിയ, സനദ്പിയ, കാദർപിയ എന്നിവരാണ് മറ്റ് ആദ്യകാല രചയിതാക്കൾ. ലല്ലൻപിയ മധ്യ-ദ്രുത താളങ്ങളുടെ ശോഭയാർന്നതും സനദ്, വാദ്യവൃന്ദത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ് സ്വാംശീകരിച്ചതും കാദർ ഗ്രാമ്യശൈലിയുടെ ചാരുത ആവാഹിച്ചതുമായ രചനകളാണ് നിർവഹിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ഖയാലിലെ 'പ്രകടന'ങ്ങളെല്ലാം ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള രീതിയാണ് ഠുമ്രിയുടേത്. ഖയാൽ രാഗഭാവത്തിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ ഠുമ്രി സ്വരഭാവത്തിലാണ് പാദമൂന്നി നിൽക്കുന്നത്. ഖയാലിലെന്ന പോലെയുള്ള രാഗസാധനയില്ലാതെ നേരിട്ട് ഗാനത്തിലേക്കു കടക്കുന്നതു കൊണ്ട് ഠുമ്രിയിൽ പെട്ടെന്നുതന്നെ ഗാനത്തിന്റെ ഭാവസാന്ദ്രത അനുഭവിക്കാനാകുന്നു. ലളിതമായ രാഗങ്ങളാണ് ഇതിനുപയോഗിക്കുന്നത്. പീലു, ഗാര, പഗാഡി, ഖമാജ് ഭൈരവി എന്നിവ ഉദാഹരണം.
ആദ്യകാലത്ത് ഇതിന് മധ്യ-ലയഖയാലുകളുടെ സ്വഭാവമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പിന്നീട് ഗ്രാമീണ ഗാനങ്ങളുടെ ആർജവം കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുകയും ലളിത ശൈലിപൂണ്ട് ഇതു വളരുകയും ചെയ്തു. ചുരുങ്ങിയത്, നൂറു വർഷത്തെയെങ്കിലും ചരിത്രം അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഠുമ്രി, വികാസത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിലെത്തിയത് 1920-50 കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ലക്നൌവിലേയും ബനാറസിലേയും സംഗീതജ്ഞരാണ് അതിനു മുഖ്യകാരണക്കാർ. അതുകൊണ്ടാണ്, 'ലക്നൌ ഠുമ്രിയുടെ മാതാവാണ്, ബനാറസ് കാമുകനും' എന്നു പറഞ്ഞുപോരുന്നത്.
പദങ്ങൾ അർഥസ്ഫുടതയോടെ പ്രയോഗിക്കുക എന്നതാണ് ഠുമ്രിയുടെ ആലാപനശൈലി. അർഥഭാവങ്ങളുടെ വർണങ്ങളെ സമ്മോഹനമായ രൂപഭേദങ്ങളിലൂടെ, പദഭ്രമങ്ങളിലൂടെ, സ്വരസമ്മിളനങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ രീതി 'ബോൽബനാവ' എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിന്റെ സാക്ഷാത്കാരത്തിന് പ്രതിഭയോടൊപ്പം അതിരുകളില്ലാത്ത ഭാവനയും ആവശ്യമാണ്.
ഠുമ്രിയെ ജനപ്രിയ സംഗീതമാക്കി മാറ്റിയെടുത്തതും പ്രചരിപ്പിച്ചതും ബീഗം അഖ്തറും, ഉസ്താദ് ബഡേഗുലാം അലിഖാനുമാണ്. അസംഭായ്, ബഡീമോത്തീഭായ്, സിദ്ധേശ്വരിദേവി എന്നിവരും ഠുമ്രി ഗാനശാഖയുടെ വളർച്ചയിൽ ഗണ്യമായ സംഭാവന നൽകുകയുണ്ടായി.
ഠുമ്രി എന്നതു ഠുമ്/ഠുമ്ക് എന്നിവയിൽ നിന്ന് നിഷ്പന്നമാണെന്നത് വ്യക്തമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഠുമ്രി എന്നതിന് ലഘുനൃത്തഗാനം, പദതാളം എന്നൊക്കെ അർഥം കല്പിച്ചു വരുന്നു
ഠുമ്രിക്ക് ലക്നൗ, ബനാറസ്, പഞ്ചാബ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ശൈലീഭേദങ്ങളുണ്ട്. ഓരോന്നും മൌലികമാണ്.
640-ൽ അബിസീനിയൻതീരത്തുള്ള മുസ്ലിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഉമർ ഒരു നാവികപ്പടയെ അയച്ചു. അതേവർഷം തന്നെ അമർ ഇബ്നു അൽ ആസ് ഈജിപ്ത് ആക്രമിച്ച് അലക്സാൻഡ്രിയ കീഴടക്കുകയും ഫുസ്താത് നഗരം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. മൂന്നാമത്തെ ഖലീഫയായ ഉസ്മാന്റെ കാലത്ത് ആഭ്യന്തരഛിദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും രാജ്യവികസനം തുടർന്നു. വടക്കൻ അർമീനിയ, ഏഷ്യാമൈനർ എന്നിവിടംവരെയും ആഫ്രിക്കയുടെ ഉത്തരതീരത്തുള്ള കാർത്തേജു വരെയും അറബിസാമ്രാജ്യം വ്യാപിച്ചു. അബുഖയാസ് സൈപ്രസ് കീഴടക്കി; 652-ൽ ബൈസാന്തിയരെയും തോല്പിച്ചു. ഉസ്മാന്റെ വധത്തെത്തുടർന്ന് അലി ഖലീഫയായി. സിറിയയിലെ ഗവർണറായിരുന്ന മുആവിയ അലിയുടെ ഖലീഫസ്ഥാനം അംഗീകരിക്കുവാൻ വിസമ്മതിച്ചു. തുടർന്നുണ്ടായ സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധത്തിനും ഈ പ്രശ്നം ഒതുക്കിത്തീർക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഈ അവസരത്തിലാണ് അലി ഒരു ഖാരിജി അനുഭാവിയായ ഇബ്നുമുൽജമിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചത്. അലിയുടെ മരണം മുആവിയയുടെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാൻ കാരണമായി. ദമാസ്കസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഉമയ്യാദ് ഭരണം സ്ഥാപിതമായതോടെ അറേബ്യ ഒരു പ്രവിശ്യമാത്രമായിത്തീർന്നു.
യുണൈറ്റഡ് അരബ് എമിറേറ്റ്സ് (അബൂദാബി, ദുബായ്, ഷാർജാ, അജ്മാൻ, ഉമ്മുൽഖയ്വാൻ, റ അസ് അൽഖൈമാ, അൽഫുജറാ)
എന്നീ രാജ്യങ്ങളായി വിഭജിതമായിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ സൗദി അറേബ്യ മാത്രം ഉപദ്വീപിന്റെ 2/3 ഭാഗം വരും; ജനസംഖ്യ 2,33,70,000 ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അറബിമുസ്ലിങ്ങളായതിനാൽ ഈ പ്രദേശം അറബികളുടെ ദ്വീപ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള മലമ്പ്രദേശങ്ങളൊഴികെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ശരാശരി വർഷപാതം 23 സെ. മീറ്ററിൽ കുറവാണ്; കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ 11 സെ. മീറ്ററിൽ കുറവുമാണ്. മിക്കവാറും ചക്രവാതങ്ങളിൽ നിന്നാണു മഴ ലഭിക്കുന്നത്. അറേബ്യയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തുള്ള മലകളിൽ ഏകദേശം 45-90 സെ.മീ. വരെ മഴ പെയ്യും. ക്രമമായല്ല മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇതു കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ മൺസൂൺ മഴയുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്; വേനൽക്കാലത്താണു മഴ പെയ്യുന്നത്. വരൾച്ചയുടെ ആധിക്യം നിമിത്തം പൊതുവേ വായു ഈർപ്പരഹിതവും ആകാശം നിർമ്മലവും ആയിരിക്കും. ദൈനികതാപനിലയിൽ വലുതായ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും പകൽസമയത്തെ ചൂട് 490ൽ കൂടുതലാണ്. വായു ഈർപ്പരഹിതമായതിനാൽ ചൂട് അത്രതന്നെ അസഹ്യമല്ല. രാത്രി കഠിനമായ തണുപ്പ് അനുഭവപ്പെടുന്നു. തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഈർപ്പം കലർന്ന അന്തരീക്ഷം അസ്വാസ്ഥ്യം ഉളവാക്കുന്നു. ജനുവരിയിൽ ശരാശരി ചൂട് 100. ആണെങ്കിലും മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞു പൊഴിയുന്നതും മൂടൽമഞ്ഞുണ്ടാകുന്നതും അസാധാരണമല്ല.