polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
റോമൻ പ്രവിശ്യാധികാരിയുടെ കീഴിൽ ജോലിചെയ്തിരുന്ന ഒരു ശതാധിപന്റെ മകനായി ക്രി.വ. 160-നടുത്തെങ്ങോ ഉത്തരാഫ്രിക്കയിലെ കാർത്തേജിലാണ് തെർത്തുല്യൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ റോമൻ നിയമത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങളേയും പദാവലിയേയും കുറിച്ച് പ്രകടമാക്കുന്ന അറിവിനെ ആധാരമാക്കി, തെർത്തുല്യൻ ഒരു വക്കീലായിരുന്നെന്ന് അനുമാനമുണ്ട്. ലത്തീൻ ഭാഷയ്ക്ക് പുറമേ അദ്ദേഹത്തിന് ഗ്രീക്കും അറിയാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രീക്കു ഭാഷയിൽ തെർത്തുല്യൻ എഴുതിയ കൃതികൾ ലഭ്യമായിട്ടില്ല. ആരംഭത്തിൽ, റോമൻ ബഹുദൈവവിശ്വാസമായിരുന്നു തെർത്തുല്യന്റെ മതം. മദ്ധ്യവയസ്സിൽ, ക്രി.വ. 197-നടുത്ത് റോമിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം ക്രിസ്തുമതത്തിലേയ്ക്ക് പരിവർത്തിതനായി. പുതിയ വിശ്വാസത്തെ തന്റെ ജന്മസിദ്ധമായ തീക്ഷ്ണത മുഴുവനും ഉപയോഗിച്ച് പിന്തുടർന്ന തെർത്തുല്യൻ, കാർത്തേജിലേയ്ക്ക് മടങ്ങി അവിടത്തെ പ്രാദേശിക സഭയിൽ പുരോഹിതനായി. യാഥാസ്ഥിതിക ക്രൈസ്തവവിശ്വാസത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നവയും അതിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കുന്നവയെന്നു തോന്നിയ നിലപാടുകളെ വിമർശിക്കുന്നവയുമായി, തർക്കസ്വഭാവമുള്ള ഒട്ടേറെ കൃതികൾ അദ്ദേഹം ഇക്കാലത്ത് എഴുതി.
ക്രി.വ. 206-നടുത്ത്, യാഥാസ്ഥിതികസഭയിൽ തീക്ഷ്ണതക്കുറവ് ദർശിച്ച തെർത്തുല്യൻ, അതിരൂക്ഷധാർമ്മികതയിൽ ഉറച്ച ക്രിസ്തീയവിഭാഗമായ മോണ്ടനിസവുമായി ആടുത്തു. 211-നടുത്ത് അദ്ദേഹം യാഥാസ്ഥിതിക സഭയിൽ നിന്ന് തീർത്തും വിട്ടുപോയതായി കരുതപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, നേരത്തേ "പാക്ഷണ്ഡതകളെ" വിമർശിച്ചിരുന്ന അതേ ശൗര്യത്തോടെ തെർത്തുല്യൻ യാഥാസ്ഥിതികസഭയെ വിമർശിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒടുവിൽ മോണ്ടനിസത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന്റെ നേതാവായി മാറിയിയെന്നുകരുതാനും ന്യായമുണ്ട്. "തെർത്തുല്യൻ വാദികൾ" എന്ന പേരിൽ ഒരു സഭാവിഭാഗം, അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അഗസ്റ്റിന്റെ കാലത്തുപോലും കാർത്തേജിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. തെർത്തുല്യൻ പരിപക്വമായ വാർദ്ധക്യത്തോളം ജീവിച്ചിരുന്നതായി ജെറോം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാനനാളുകളിൽ അദ്ദേഹം "മാതൃസഭയുടെ മടിത്തട്ടിലേയ്ക്ക്" മടങ്ങിയെന്ന അവകാശവാദം കെട്ടുകഥയായിരിക്കാനാണിട.
സാമ്രാജ്യവുമായുള്ള തർക്കങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ നിലപാടുകളെ ന്യായീകരിക്കാൻ തെർത്തുല്യൻ തന്റെ തർക്കപാടവും മുഴുവൻ വിനിയോഗിച്ചു. ക്രിസ്ത്യാനികൾ സൈന്യത്തിൽ ചേരുന്നതിന് അദ്ദേഹം എതിരായിരുന്നു. എന്നാൽ ചക്രവർത്തിയുടെ ക്ഷേമത്തിനും, രാജവംശത്തിന്റെ സുരക്ഷക്കും, സൈന്യത്തിന്റെ രണവീര്യത്തിനും, സെനറ്റിന്റെ വിശ്വസ്തതയ്ക്കും, ലോകത്തിന്റെ ശാന്തിക്കും വേണ്ടി ക്രിസ്ത്യാനികൾ എപ്പോഴും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം 'അപ്പോളജറ്റിക്കസ്' എന്ന പ്രഖ്യാത കൃതിയിൽ എഴുതി. എന്നാൽ കാലക്രമത്തിൽ കൂടുതൽ കർക്കശമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ച തെർത്തുല്യൻ, റോമിലെ തിയേറ്ററുകളെ അശ്ലീലതയുടെ കോട്ടകളായും, സർക്കസുകളെ മനുഷ്യനോട് മനുഷ്യനു കാട്ടാവുന്ന ക്രൂരതയുടെ അങ്ങേയറ്റമായും വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇത്തരം വിനോദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ കാത്തിരിക്കുന്ന ദൈവകോപത്തിന്റെ ചിത്രം വരച്ചുകാട്ടാൻ അദ്ദേഹം തന്റെ ഭാവന മുഴുവൻ ഉപയോഗിച്ചു:-
ക്രമേണ കൂടുതൽ കഠിനമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ച തെർത്തുല്യൻ വിവാഹജീവിതത്തെ വ്യഭിചാരസമമായ തിന്മയെന്നു വിളിച്ചു. വ്യഭിചാരവും വിവാഹബന്ധവും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുന്നത് നിയമം അവയെ വ്യത്യസ്തമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണെന്നും വ്യത്യസ്ത അളവുകളിലാണെങ്കിലും, രണ്ടും അവിഹിതമാണെന്നുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷം. സ്ത്രീകളെ തെർത്തുല്യൻ "ചെകുത്താന്റെ പടിവാതിൽ" എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. യേശുവിന്റെ മരണത്തിനു കാരണം സ്ത്രീയുടെ പാപമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി. സൈന്യത്തിലും, കലയുടെ രംഗത്തും, സർക്കാർ സേവനത്തിലും മറ്റും പ്രവേശിച്ച ക്രിസ്ത്യാനികളേയും പെൺമക്കളെ മുഖാവരണം ധരിപ്പിക്കാത്ത മാതാപിതാക്കളേയും അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു. റോമിലെ മാർപ്പാപ്പയെ തെർത്തുല്യൻ വിശേഷിപ്പിച്ചത് "വ്യഭിചാരികളുടെ ഇടയൻ" എന്നാണ്.
യാഥാസ്ഥിതികതയുടെ വക്താവായിരുന്നെങ്കിലും ക്രിസ്തീയദൈവശാസ്ത്രത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് ഏറെ പ്രചാരം സിദ്ധിച്ച പല പുതിയ ആശയങ്ങളുടേയും സങ്കല്പങ്ങളുടേയും പ്രാരംഭകനും പ്രചാരകനും എന്ന നിലയിലും തെർ‍ത്തുല്യൻ പ്രശസ്തനാണ്. ഒരുപക്ഷേ അദ്ദേഹം ഏറ്റവുമേറെ അറിയപ്പെടുന്നത്, ക്രിസ്തുശാസ്ത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ത്രിത്വം എന്ന പദം ആദ്യമായുപയോഗിച്ചയാളെന്ന നിലയിലാണ്. "ഏകസത്തയായ മൂന്നാളുകൾ" എന്ന സമവാക്യം ത്രിത്വത്തിന്റെ വിശദീകരണമായി ആദ്യം അവതരിപ്പിച്ചതും തെർ‍ത്തുല്യനാണ്. യഹൂദപശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് ക്രിസ്തുമതം കൈക്കൊണ്ട രചനകളെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റേതുമാത്രമായി വികസിച്ചുവന്ന രചനാസമുച്ചയത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുകാട്ടാൻ പഴയനിയമം-പുതിയനിയമം എന്ന സംജ്ഞാദ്വന്ദം ആദ്യമായുപയോഗിച്ചതും തെർ‍ത്തുല്യനാണ്.
തെർത്തുല്യൻ തുടക്കമിട്ട ലത്തീൻ ക്രിസ്തീയസാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഷ, സിസറോയും മറ്റും വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത റോമൻ സാഹിത്യഭാഷയെന്നതിനുപകരം സാമാന്യജനങ്ങളുടെ ഭാഷയായിരുന്നു. അതിന് തിരിച്ചറിയാവുന്ന ഒരു ആഫ്രിക്കൻ ഛായയുണ്ടായിരുന്നു. പഴയനിയമത്തിന്റെ പുരാതന ഗ്രീക്ക് പരിഭാഷയായ സെപ്ത്വജിന്റും ഗ്രീക്ക് ആരാധനക്രമവും വഴി ഗ്രീക്ക് ഭാഷയുടെ ഗണ്യമായ സ്വാധീനവും അതിലുണ്ടായിരുന്നു. വക്കീലായിരുന്ന തെർത്തുല്യന്റെ നിയമപശ്ചാത്തലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷയേയും സ്വാധീനിച്ചു. റോമൻ നിയമസംഹിതയിലെ പദപ്രയോഗങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൈവശാസ്ത്രത്തിൽ കാണാം. പാശ്ചാത്യസഭയിലെ ദൈവശാത്രഭാഷക്ക് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ നിയമഛായ ഇപ്പോഴും മാഞ്ഞുപോയിട്ടില്ല.
ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ആദിമകാലത്ത്, ഉത്തരാഫ്രിക്കയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ക്രിസ്തീയചിന്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു തെർ‍ത്തുല്യൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ക്വിന്തുസ് സെപ്തിമിയൂസ് ഫ്ലോറെൻസ് തെർതൂലീയാനുസ് . ലത്തീൻ ക്രിസ്തീയതയുടെ പിതാവെന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ലത്തീനിൽ ക്രിസ്തീയസാഹിത്യം രചിച്ച ആദ്യത്തെ വ്യക്തി തെർത്തുല്യനായിരുന്നു. തീവ്രമായ ക്രിസ്തീയപക്ഷപാതവും പാക്ഷണ്ഡതകളായി കരുതപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങളുടെ നിശിതവിമർശനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുടെ മുഖമുദ്രകളായിരുന്നു.
ലത്തീനിലെ ക്രിസ്തീയസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ തെർത്തുല്യന് പൂർവഗാമികൾ ആരുമില്ലായിരുന്നു. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികൾ, ഒരു സാഹിത്യത്തിലെ ആരംഭരചനകളിൽ പതിവില്ലാത്ത മികവു കാട്ടി. സൂയസ് ദേവന്റെ ശിരസിൽ നിന്ന് അഥീനദേവി എന്നപോലെ ലത്തീൻ ക്രൈസ്തവസാഹിത്യം തെർത്തുല്യനിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണവളർച്ചയിൽ ഉരുവെടുത്തു എന്നു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തെർത്തുല്യന്റെ രചനകൾ അവയിലെ നിശിതമായ വാദങ്ങളുടേയും എതിർ നിലപാടുകളുടെ മയമില്ലാത്ത വിമർശത്തിന്റേയും തുടച്ചുകയറുന്ന പരിഹാസത്തിന്റേയും ആപ്തവാക്യസ്വഭാവമുള്ള ശൈലിയുടേയും പേരിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.
തെർ‍ത്തുല്യൻ സ്വീകരിച്ച സമീപനങ്ങളിൽ ചിലതൊക്കെ പിൽക്കാലത്ത് യാഥാസ്ഥിതിക സഭ തിരസ്കരിച്ചു. അവസാനകാലത്ത് മോണ്ടനിസ്റ്റ് അതിരൂക്ഷധാർമ്മികതയുടെ ആകർഷണത്തിൽ വന്ന തെർ‍ത്തുല്യൻ, മുഖ്യധാരാസഭയുമായി തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞു.
ബ്രിട്ടണിലെ യുവസംവിധായകയായ സൂ മക്കിൻലി ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് ജയിലറായിരുന്ന തന്റെ മുത്തച്ഛന്റെ ഡയറി വായിക്കുന്നു. വിപ്ലവകാരികളായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖർ ആസാദ്, ഭഗത് സിങ്ങ്, ശിവരാം രാജ്ഗുരു, രാം പ്രസാദ് ബിസ്മിൽ, അഷ്ഫാഖുള്ള ഖാൻ എന്നിവരെക്കുറിച്ച് ഡയറിയിൽ നിന്ന് വായിച്ചറിയുന്ന സൂ അവരെക്കുറിച്ച് ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെത്തുന്ന അവരെ സുഹൃത്തായ സോണിയ സഹായിക്കുന്നു. സോണിയയുടെ സുഹൃത്തുക്കളായ ദൽജീത് , കരൻ സിൻഘാനിയ , അസ്‌ലം , സുഖി എന്നിവർ ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ വിപ്ലവകാരികളുടെ ഭാഗം അവതരിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നു. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായ ലക്ഷ്മൺ പാണ്ഡേയും ഒരു ഭാഗം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണിന്റെ മുസ്ലിം വിരുദ്ധ മനോഭാവവും അസ്‌ലമിനോടുള്ള എതിർപ്പും അയാളെ മറ്റുള്ളവർക്കിടയിൽ തുടക്കത്തിൽ അനഭിമതനാക്കുന്നു. ആദ്യം സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികളുടെ ജീവിതത്തിൽ കാര്യമായ താല്പര്യമെടുക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അഭിനേതാക്കൾ പതിയെ തങ്ങളുടെ ജീവിതവും വിപ്ലവകാരികളുടെ ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള സാമ്യം മനസ്സിലാക്കുന്നു.
2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രമാണ്‌ രംഗ് ദേ ബസന്തി . രാകേഷ് ഓംപ്രകാശ് മെഹ്റ തിരക്കഥയെഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിൽ ആമിർ ഖാൻ, മാധവൻ, സോഹ അലി ഖാൻ, ഷർമ്മൺ ജോഷി, സിദ്ധാർത്ഥ് നാരായൺ, കുണാൽ കപൂർ, അതുൽ കുൽക്കർണി, ആലിസ് പാറ്റൺ എന്നിവർ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. ന്യൂഡൽഹിയിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുമായി ചിത്രീകരിച്ച ഈ ചിത്രം 25 കോടി രൂപ ചെലവിലാണ്‌ നിർമ്മിച്ചത്. സാമ്പത്തികമായി നല്ല വിജയം നേടിയ രംഗ് ദേ ബസന്തി 136 കോടി രൂപയോളം വരവുണ്ടാക്കി. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്തെ വിപ്ലവകാരികളുടെ പാത പിന്തുടരുന്ന ആധുനികഭാരതത്തിലെ ഒരുകൂട്ടം ചെറുപ്പക്കാരുടെ കഥയാണ്‌ ചിത്രം പറയുന്നത്.
2006 ജനുവരി 26-നാണ്‌ രംഗ് ദേ ബസന്തി പ്രദർശനത്തിനെത്തിയത്. ജനപ്രീതി നേടിയ ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള 2006-ലെ ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ഈ ചിത്രം നേടി. ആ വർഷത്തെ മികച്ച വിദേശച്ചിത്രത്തിനുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരത്തിനും ഓസ്കാർ പുരസ്കാരത്തിനുമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക നാമനിർദ്ദേശവും രംഗ് ദേ ബസന്തിയായിരുന്നു. രണ്ട് പുരസ്കാരങ്ങൾക്കും ഒടുവിൽ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും 2006-ലെ മികച്ച ബാഫ്ത പുരസ്കാരത്തിന്‌ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടു. മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരവും രംഗ് ദേ ബസന്തി നേടി.
79-ആം ഓസ്കാർ പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മികച്ച വിദേശ ചിത്രത്തിനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക നാമനിർദ്ദേശമായിരുന്നു രംഗ് ദേ ബസന്തി. ലഗേ രഹോ മുന്നാഭായ്, ഓംകാര മുതലായ ചിത്രങ്ങളെ പിന്തള്ളിയാണ്‌ രംഗ് ദേ ബസന്തി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. എങ്കിലും ഒടുവിൽ ചിത്രം അവാർഡിന്‌ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ല.
ക്രിസ്തുമതവിരോധത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രമല്ല ഗിബ്ബന്റെ രചന വിമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ആ മതത്തിലെ നാനാവിധമായ ചേരിതിരിവുകൾക്കും അവയ്ക്കുപിന്നിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ദൈവശാസ്ത്രസം‌വാദങ്ങൾക്കും ആവശ്യത്തിലേറെ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തതും പലർക്കും മുഷിപ്പുണ്ടാക്കി. "തളർച്ചയും തകർച്ചയും" ഇറങ്ങിയപ്പോൾ അതിനെ ഏറെ പ്രശംസിച്ച എഴുത്തുകാരൻ ഹോറേസ് വാല്പോൾ ഇതേക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞത് " ഗിബ്ബൺ ഏകപ്രകൃതിവാദികളേക്കുറിച്ചും നെസ്തോറിയന്മാരെക്കുറിച്ചും അതുപോലുള്ള മറ്റു വിഡ്ഢികളെക്കുറിച്ചും കേട്ടിട്ടേയില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ എത്രനന്നായിരുന്നു" എന്നാണ്. വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അമ്മാനാടി അത്ഭുതം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗിബ്ബന്റെ ഏറെ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട ശൈലിപോലും, ദീർഘമായ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ആവർത്തനം കൊണ്ട് വിരസത സൃഷ്ടിച്ചു. കലയുടേയും ശാസ്ത്രത്തിന്റേയും സാഹിത്യത്തിന്റേയും ചരിത്രം ഗിബ്ബൺ സ്പർശിച്ചതേയില്ല. ഗോത്തിക്ക് ഭദ്രാസനപ്പള്ളികളും, മുസ്ലിം മോസ്ക്കുകളും അറേബ്യൻ സയൻസും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഖ്യാനത്തിനു വെളിയിൽ നിന്നു. താഴേക്കിടയിലുള്ള മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവും അദ്ദേഹം മിക്കവാറും അവഗണിച്ചു.
തളർച്ചയും തകർച്ചയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിനെ തുടർന്നുവന്ന വർഷങ്ങൾ ദുഃഖവും ശാരീരികക്ലേശങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനു മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനായി അദ്ദേഹം ഷെഫീൽഡ് പ്രഭുവിനൊപ്പം 1787-ൽ ലണ്ടണിലെത്തിയിരുന്നു. അതുപൂർത്തിയാക്കി 1789-ൽ ലൊസാനിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം സുഹൃത്ത് ഡെയ്‌വർഡന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ടു ദുഃഖിതനായി. ഡെയ്‌വർഡന്റെ വസതി ലാ ഗ്രോട്ടെ എന്ന വസതി കാലശേഷം ഗിബ്ബണാണ് നൽകിയത്. അവിടെ ഏറെ ഒച്ചപ്പാടില്ലാതെ ജീവിച്ച അദ്ദേഹം, അയൽക്കാരുമായി ഇടപ്പഴകുകയും, 1791-ൽ സന്ദർശകനായെത്തിയ ഷെഫീൽഡ് പ്രഭുവിനെ സ്വീക്കരിക്കുകയും, ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തെ ആശങ്കയോടെ നോക്കിക്കാണുകയും ചെയ്തു. 1793-ൽ ഷെഫീൽഡിന്റെ പത്നി മരിച്ചു; സുഹൃത്തിനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനായി അദ്ദേഹം ഉടൻ ലൊസാനിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു. ഡിസംബർ മാസത്തോടെ ഗിബ്ബന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകാൻ തുടങ്ങി. വർഷം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം മരണത്തോടടുത്തിരുന്നു.
ഇംഗ്ലണ്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ ഗിബ്ബൺ, സാഹിത്യത്തിന്റെ പഠനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രബന്ധം { ' ) എന്ന കൃതി ഫ്രഞ്ചുഭാഷയിൽ പസിദ്ധീകരിച്ചു. പാരീസിലെങ്കിലും ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് എഴുത്തുകാരനെന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുത്തു.1759 മുതൽ 1770 വരെ തെക്കൻ ഹാമ്പ്ഷയർ മിലിഷ്യാ എന്ന സൈനികവിഭാഗത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് വിമുക്തി കിട്ടിയത് സപ്തവത്സരയുദ്ധത്തിന്റെ സമാപ്തിയിൽ ആ സേനാവിഭാഗം തന്നെ പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടപ്പോഴാണ്. അടുത്ത വർഷം യൂറോപ്പിൽ ഒരു വിശാലപര്യടനത്തിന് അദ്ദേഹം ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചു. റോമിലേക്കുള്ള സന്ദർശനം ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. "തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഈ ലക്‌ഷ്യസ്ഥാനത്ത്" എത്താറായപ്പോഴുള്ള തന്റെ മനോനില ഗിബ്ബൺ സ്മരണകളിൽ ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു:
വൃഷണസഞ്ചിയിൽ ദ്രാവകം നിറഞ്ഞ് വീർക്കുന്ന രോഗമായിരുന്നു ഗിബ്ബണെ അലട്ടിയിരുന്നത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ശരീരത്തോടൊട്ടിക്കിടക്കുന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ഫാഷനായിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഇത് ഗിബ്ബണെ സാമൂഹികമായി ഒറ്റപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥിതി വഷളായതോടെ ആശ്വാസം കിട്ടാനുള്ള പലതരം പ്രക്രിയകൾക്കും വിധേയനാക്കിയെങ്കിലും ഒന്നും ഫലിച്ചില്ല. ജനുവരി ആദ്യം നടത്തിയ മൂന്ന് ശസ്ത്രക്രിയകൾ സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കിയതേയുള്ളു. "ഇംഗ്ലീഷ് ജ്ഞാനോദയത്തിലെ ആ അതികായൻ" ഗിബ്ബൺ ഡേവിസിന്റെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് 1779-ൽ മറുപടി എഴുതി. താൻ സാഹിത്യചോരണം നടത്തിയതായും മറ്റുമുള്ള ആരോപണങ്ങളെ അദ്ദേഹം ശക്തിയായി നിഷേധിച്ചു. ഇതിന് ഡേവീസും ഒരു മറുപടി അതേവർഷം തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
പല തിരുത്തിയെഴുതലുകൾക്കൊടുവിൽ ജീവിതത്തിലെ മുഖ്യനേട്ടമായിത്തീർന്ന രചനയുടെ ആദ്യവാല്യം ഗിബ്ബൺ 1776 ഫെബ്രുവരി 17-ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1777 അവസാനിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ മൂന്നു പതിപ്പുകൾ വെളിച്ചം കണ്ടിരുന്നു. ഗിബ്ബണ് നല്ല പ്രതിഫലവും കിട്ടി. മൊത്തം കിട്ടിയ ലാഭത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്നായ 1000 പൗണ്ടായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിഹിതം. തുടർന്ന് ഗിബ്ബന്റെ പ്രശസ്തി ശീഘ്രം വളർന്ന് സ്ഥിരമായി നിന്നു എന്ന് ജീവചരിത്രകാരൻ ലെസ്ലി സ്റ്റീഫൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ആദ്യവാല്യത്തിന് "ഡേവിഡ് ഹ്യൂം നൽകിയ ഊഷ്മളമായ അഭിനന്ദനം തന്നെ പത്തുവർഷത്തെ പ്രയത്നത്തിന് പ്രതിഫലമാകാൻ മതിയാകുമായിരുന്നു" എന്ന് ഗിബ്ബൺ എഴുതി.
ഏറ്റവും മഹാനായ റോമൻ ചക്രവർത്തിമാരിലൊരാളായിർന്ന മാർക്കസ് ഔറേലിയസ് തന്റെ അനന്തരാവകാശിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തത് ദുർവൃത്തനായ പുത്രൻ കമ്മോഡസിനെയായിരുന്നു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തളർച്ച ആ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തുടങ്ങിയതായി ഗിബ്ബൺ കരുതി. പാശ്ചാത്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ക്രി.വ. 476-ലെ പതനത്തോടെ രചന അവസാനിപ്പിക്കാനാണ് ആദ്യം ഗിബ്ബൺ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ മൂന്നാം വാല്യം പൂർത്തിയായപ്പോൾ തന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ബൈസാന്തിയത്തിന്റെ ബാക്കി കഥ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് തുടർന്ന് മൂന്നുവാല്യങ്ങൾ കൂടി എഴുതപ്പെട്ടത്.
എഡ്‌വേഡ് ഗിബ്ബൺ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ചരിത്രകാരനും പാർലമെന്റ് അംഗവും ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യകൃതി, റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തളർച്ചയുടേയും തകർച്ചയുടേയും ചരിത്രം 1776-നും 1788-നും ഇടക്ക് ആറു വാല്യങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. "തളർച്ചയും തകർച്ചയും" അതിലെ ആക്ഷേപഹാസ്യം നിറഞ്ഞ ഗദ്യത്തിന്റെ മേന്മ, മൂല്യസ്രോതസ്സുകളിലുള്ള ആശ്രയം, സംഘടിതമതത്തിന്റെ വിമർശനം എന്നിവയുടെ പേരിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.
ഇംഗ്ലണ്ടിൽ സറിയിൽ പുട്ട്ണി നഗരത്തിലെ ലൈം ഗ്രോവിൽ എഡ്‌വേഡ്-ജൂഡിത്ത് ഗിബ്ബൺ ദമ്പതിമാരുടെ മകനായി 1737-ലാണ് എഡ്വേഡ് ഗിബ്ബൺ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് വേറെ ആറുമക്കൾ കൂടി ജനിച്ചെങ്കിലും അവരെല്ലാം ശൈശവത്തിൽ മരിച്ചു. "സൗത്ത് സീ കുമിള" എന്നറിയപ്പെടുന്ന 1720-ലെ ഓഹരിക്കമ്പോളത്തകർച്ചയിൽ ഗിബ്ബന്റെ എഡ്‌വേഡ് എന്നു തന്നെ പേരുള്ള മുത്തച്ഛന് സ്വത്തെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ കാലക്രമേണ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ധനം സമ്പാദിച്ചതിനാൽ ഗിബ്ബന്റെ പിതാവിന് സാമാന്യം വലിയ സ്വത്ത് പൈതൃകമായി കിട്ടി.
ആദ്യമായി "നിത്യനഗരത്തെ" സമീപിച്ച് അതിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടായ വികാരാവേശം എനിക്ക് മറക്കാനോ വിവരിക്കാനോ കഴിയുകയില്ല. നിദ്രാരഹിതമായി ഒരു രാത്രിക്കുശേഷം, നീണ്ട കാൽവയ്പുകളോടെ ഞാൻ, പ്രദർശനശാലയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു; റോമുലസ് നിന്നതും, സിസറോ പ്രസംഗിച്ചതും, സീസർ വീണതുമായ സ്ഥലങ്ങൾ എന്റെ കണ്മുൻപിൽ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഏറെ ദിവസങ്ങൾ ഈ ഉന്മാദാവസ്ഥയുടെ ആനന്ദത്തിൽ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതിനു ശേഷം മാത്രമാണ് സമനിലയോടെയുള്ള ഒരന്വേഷണം തുടങ്ങാൻ എനിക്കായത്.
1781 മാർച്ചിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട രണ്ടും മൂന്നും വാല്യങ്ങളും ആദ്യവാല്യത്തിനൊപ്പം തന്നെ ജനസമ്മതി നേടി. നാലാം വാല്യം വെളിച്ചം കണ്ടത് 1784 ജൂണിലാണ്; അവസാനത്തെ രണ്ടു വാല്യങ്ങൾ 1783 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 1787 ഓഗസ്റ്റ് വരെ ലൊസാനിലേയ്ക്കുനടത്തിയ രണ്ടാം യാത്രക്കിടെയാണ് പൂർത്തിയായത്. ലൊസാനിൽ അദ്ദേഹം പഴയ സുഹൃത്ത് ഡെയ്‌വർഡുമായി സൗഹൃദം പുതുക്കി. തന്റെ സം‌രംഭത്തിന്റെ സമാപ്തി നൽകിയ ആശ്വാസത്തെക്കുറിച്ച് ഗിബ്ബൺ സ്മരണകളിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതി:
നാലും അഞ്ചും ആറും വാല്യങ്ങൾ 1788 മേയ് മാസത്തിലാണ് അച്ചടിക്കെത്തിയത്. ഗിബ്ബന്റെ 51-ആം പിറന്നാൾ വരെ പ്രസിദ്ധീകരണം താമസിപ്പിച്ചു. അവസാനവാല്യങ്ങളെ പ്രശംസകൊണ്ടു മൂടാൻ അക്കാലത്തെ പ്രശസ്തന്മാരായ ആദം സ്മിത്ത്, വില്യം റോബർട്ട്സൺ, ആദം ഫർഗൂസൺ, ചാൾസ് പ്രാറ്റ്, ക്യാംഡൻ പ്രഭു ഹൊറേസ് വാൽപോൾ എന്നിവർ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു. ഗിബ്ബന്റെ നേട്ടം അദ്ദേഹത്തെ യൂറോപ്പിലെ എഴുത്തുകാരുടെ മുൻനിരയിൽ എത്തിച്ചെന്ന് ആദം സ്മിത്ത് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
1787 ജൂൺ 27-ആം തിയതി പതിനൊന്നും പന്ത്രണ്ടും മണികൾക്കിടക്ക് എന്റെ തോട്ടത്തിലെ ഒരു വേനൽക്കാലവസതിയിലാണ് ഞാൻ അവസാനപുറം ഒടുവിലെ വരി എഴുതിയത്. എന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം തിരിച്ചുകിട്ടിയതിലും ഒരുപക്ഷേ പ്രശസ്തി ഉറച്ചതിലും തോന്നിയ സന്തോഷത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പറയാനില്ല. അതേസമയം എന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ വിനയവും കലർന്നിരുന്നു. പ്രിയങ്കരനായ ഒരു പഴയ സുഹൃത്തിനോട് വിടവാങ്ങുമ്പോഴെന്നപോലെ ഒരുതരം ശോകഭാവം എന്റെ മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു.
ഈജിപ്തിലേയും സൈപ്രസ്സിലേയും സൈറീനിലേയും പട്ടണങ്ങളിൽ നിഷ്കളങ്കരായ നാട്ടുകാരുമായി വഞ്ചനാപൂർവമായ സൗഹൃദത്തിൽ കഴിഞ്ഞ യഹൂദർ അവർക്കെതിരെ കാട്ടിയ കൊടുംക്രൂരതകൾ മനുഷ്യരാശിക്ക് ഞെട്ടലുണ്ടാക്കുന്നു;¹ അന്ധവിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ റോമൻ സർക്കാരിന്റെയെന്നല്ല മനുഷ്യരാശിയുടെ തന്നെ ശത്രുക്കളായിത്തീർന്ന അസഹിഷ്ണുക്കളുടെ ഈ വർഗ്ഗത്തിനെതിരെ റോമൻ സൈന്യം കൈക്കൊണ്ട പ്രതികാരനടപടികളെ പ്രശംസിക്കാനേ നമുക്കു തോന്നൂ
റോമിന്റെ ചരിത്രമെഴുതുകയുന്ന ആശയം ഗിബ്ബണ് തോന്നിയത് ഇവിടെവച്ചാണ്. പിന്നീട് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തന്നെ ചരിത്രമെഴുത്തിലേക്ക് നയിച്ച ആ നിമിഷത്തെ പിൽക്കാലചരിത്രകാരന്മാർ "കാപ്പിറ്റലിലെ വെളിപാട്" എന്നു വിളിച്ചു.
ഗിബ്ബന്റെ ക്രിസ്തുമതവിരോധം ഇടക്ക് യഹൂദമതവിരോധമായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹം യഹൂദവിരുദ്ധനാണെന്നുള്ള ആരോപണത്തിന് ഇത് കാരണമായി. ഉദാഹരണമായി അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്:
"മുന്നേറ്റം" മാസികയിൽ കുടി എഴുത്തുകൾ തുടങ്ങി. അതിന് ശേഷം ആർ.എസ്.പിയുടെ മുഖപത്രമായ സഖാവ് വാരികയുടെ പത്രാധിപരായി. മാർകിസ്ററ്റ് തത്വ ചിന്തകളെ കുറിച്ച് നിരവധി ലേഘനങ്ങളെഴുതി. പിന്നീടങ്ങോട്ട് പത്ര പ്രവർത്തനരംഗത്ത് സജീവമാകുകയും കുടുതൽ ശ്രദ്ധ അതിൽ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ജയകേരളം, കൗമുദി എന്നീ വാരികകളിലും മാതൃഭൂമി പത്രം എന്നിവയിലും റഷീദ് സ്ഥിരമായി എഴുതുമായിരുന്നു. 1954-57 കാലയളവിൽ കൊല്ലത്തു നിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന "സഖാവ്" വാരികയുടെ പത്രാധിപരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1957-60 കാലഘട്ടത്തിൽ എറണാകുളത്തുനിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന ജയ്ഹിന്ദ് സായാഹ്നപത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപരായി. എട്ടുവർഷക്കാലം ചാലക്കുടിയിൽ നിന്നുള്ള "ചെങ്കതിർ" മാസികയുടെ പ്രസാധകരായി ജോലിചെയ്തു. വർഷങ്ങളായി മാധ്യമം ദിനപത്രത്തിൽ വായനക്കിടയിൽ എന്ന പേരിൽ ഒരു പംക്തി കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു. പിടി കുഞ്ഞി മുഹമ്മദ് സംവിധാനം ചെയ്ത വീരപുത്രൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് റഷീദ്.
1925 ൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മാറഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. 1944 കാലഘട്ടത്തിൽ കോഴിക്കോട് ഗണപത് ഹൈസ്കൂളിൽ പത്താം തരം വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിനു അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പട്ട റഷീദ്, മൂന്ന് മാസക്കാലം പൊന്നാനി സബ്ജയിലിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടു. സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർക്ക് പഠനം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകണമെങ്കിൽ മാപ്പെഴുതി കൊടുക്കണമെന്നതിനാൽ പത്താതരം പഠനം മുടങ്ങി. പിന്നീട് മദ്രാസ് മെട്രിക്കുലേഷൻ എഴുതി വിജയിച്ചു.
വെളിയങ്കോടിനടുത്ത് മുളമുക്ക് എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കി വന്ന അദ്ദേഹം 2017 ജനുവരി 6 ന് മരണമടഞ്ഞു. ഭാര്യ പരേതയായ എം. ബീവാത്തുട്ടി ടീച്ചർ. മക്കൾ:അബ്ദുൽ ഗഫൂർ,ബേബി റഷീദ്, ജാസ്മിൻ, മുംതാസ്.
പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്തെ അതുല്യ പ്രതിഭയായിരുന്നു റഷീദ്. യഥാസ്തിക കുടുംബ പാശ്ചാതലത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ധേഹം സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ട്ടനാവുകയായിരുന്നു. സ്വതന്ത്ര സമരസേനാനിയും പണ്ഡ്തിനുമായ പിതാവ് ഇ.മൊയ്തു മൗലവിയുടെ പാത പിൻതുടർന്ന് സ്വതന്ത്ര സമര രംഗത്തേക്ക് കടന്നു വന്നു. നിരവധി തവണ ജയിലിലടക്കപെട്ടിട്ടുണ്ട്. എം ബി മേനോൻ, പാലക്കാട് വിജയരാഘവൻ ,മലബാർ വേണുഗോപാൽ തുടങ്ങിയവരുടെ കൂടെ മലബാറിൽ ആ ർ എസ് പി വളർത്താൻ ശ്രമം നടത്തി .ആദ്യമായി ചിറ്റൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച് കർഷകതൊഴിലാളികൾക്കിടയിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി.
റവല്യൂഷണറി സ്യോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആദ്യകാല നേതാക്കളിലൊരാളും സ്വതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും പത്രപ്രവർത്തകനും കോളമിസ്റ്റുമാണ്‌ എം. റഷീദ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മുഹമ്മദ് റഷീദ്. പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയായിരുന്ന ഇ. മൊയ്തുമൗലവിയുടെ മകനാണ്. ട്രോട്സ്കിസത്തെ കുറിച്ചു മലയാളത്തിനു പരിചയപ്പെടുത്തിയതിൽ പ്രമുഖനാണ്‌ റഷീദ്.
പാണ്ടിക്കാട്, കരുവാരക്കുണ്ട് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം ഇരുമ്പിന് പ്രസിദ്ധങ്ങളായ സ്ഥലങ്ങളായിരുന്നു. 1793 ൽ ഇറ്റലിയിലെ ഹീത്തിന് പാണ്ടിക്കാട്,ചെമ്പ്രശ്ശേരി തെയ്യംപാടിക്കുത്ത് നിന്ന് ഇരുമ്പയിര് ഖനനം ചെയ്യാൻ അന്നത്തെ വെള്ളുവനാടൻ രാജാവ് സമ്മതം നൽകിയതിന്റെ കരാർ പത്രം കോഴിക്കോട് ആർക്കൈവ്സിൽ കാണാം. എ.കെ കോഡൂർ എഴുതി: "കിഴക്കൻ ഏറനാട് സാമൂതിരിയുടെ കാലം തൊട്ടേ സമ്പന്ന പ്രദേശമായിരുന്നു. മൈസൂർ ഭരണാധികാരികൾ വന്നപ്പോൾ, തമിഴ്നാടും മൈസൂരുമായി റോഡ് ബന്ധം ആരംഭിച്ചതോടെ പ്രദേശം കച്ചവടത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും മികച്ചു നിന്നു. അന്ന് മുതലേ കോഴിക്കോട് - പാലക്കാട് റോഡും, തൃശൂർ - ഊട്ടി റോഡും കടന്ന് പോവുന്നത് മഞ്ചേരി, നെല്ലിക്കുത്ത്, വെള്ളുവങ്ങാട്, പാണ്ടിക്കാട്, ചെമ്പ്രശ്ശേരി വഴിയാണ്. മൈസൂർ, തമിഴ്നാട് കളിൽ നിന്ന് മലബാറിലേക്കും തിരിച്ചും ചരക്കുകടത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു കിഴക്കനേറനാട്. കച്ചവടം,കൃഷി എന്നിവകളാൽ സമ്യദ്ധമായിരുന്ന പ്രദേശം അക്ഷരജ്ഞാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിൽ നിന്നുവെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ വരവോടെ എല്ലാം തലകീഴായി മറിഞ്ഞു."
1700-കളുടെ ഉത്തരാർദ്ധം മുതൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ഒട്ടേറെ കർഷകകലാപങ്ങൾ മലബാറിൽ അരങ്ങേറിയിട്ടുണ്ട്. 1790-കളിൽ ഒളിപ്പോർ വിദഗ്ദ്ധരായിരുന്ന എളംപുളശ്ശേരി ഉണ്ണിമൂസയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന നികുതിനിഷേധ പ്രക്ഷോഭം കർഷകസമര ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യസംഭവമായിരുന്നു. നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിലൂടെ മാപ്പിള കർഷക കലാപകാരികളെ കീഴ്പ്പെടുത്താനാവില്ലെന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ട വെള്ളക്കാർ കരിനിയമങ്ങളും നിരോധനങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തി അവരെ അടിച്ചമർത്താൻ തുടങ്ങി. “മാപ്പിള ആക്ട്” എന്ന കിരാതനിയമം പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തി. 1920-കളോടെ ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രസ്ഥാനം ഇവിടെ ആവേശകരമായി ഉയർത്തെഴുന്നൽക്കാൻ തുടങ്ങി. 1920 ഡിസംബറിൽ നാഗ്പൂരിൽ ചേർന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തോടെ നാടുനീളെ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റികളും ഖിലാഫത്തു കമ്മറ്റികളും സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. മഞ്ചേരിയിൽ വിപുലമായ രീതിയിൽ കോൺഗ്രസ് കോൺഫെറൻസ് നടന്നു. എ.പി.നാരായണമേനോന്റെയും കട്ടിളശ്ശേരി മുസ്ളിയാരുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ പാണ്ടിക്കാട് ഖിലാഫത്ത് കമ്മിറ്റി രൂപികരിച്ചു.
"സൈനിക മേധാവികൾ പട്ടാളക്കാരുടെ മരണ വിവരം കൃത്യമായി വെളിവാക്കിയിരുന്നില്ല. തങ്ങളുടെ പട്ടാള നടപടികൾക്ക് ലണ്ടനിലെ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളിലും അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള അടവായിരുന്നു അത്. പാണ്ടിക്കാട് യുദ്ധത്തിൽ നാല് യൂറോപ്യൻമാർ കൊല്ലപെട്ടു എന്നേ വടക്കെ മലബാർ പോലീസ് സുപ്രണ്ടായിരുന്ന ടോട്ടൺ ഹാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'ദ മാപ്പിള റബല്യൻ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. ഈ ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ലഹളയുടെ ചരിത്രമെഴുതിയവർ പാണ്ടിക്കാട് സംഭവം വിവരിക്കുന്നത്. യതാർത്ഥത്തിൽ പാണ്ടിക്കാട് പട്ടാളത്തിനും പോലീസിനും കനത്ത നാശം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, അത് രേഖപ്പെടുത്താൻ ആളുണ്ടായില്ല. പൂക്കോട്ടൂർ ഒഴിച്ചാൽ ഇത്രയും ഭയങ്കരമായ ഒരു പോരാട്ടം വേറൊരു ലഹളയിലുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നു ചരിത്രകാരൻമാരും ഔദ്യോഗക രേഖകളും വൃക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.( മലബാർ കലാപം ഒരു പഠനം, എം ആലിക്കുഞ്ഞി, തിരൂരങ്ങാടി ബുക്സ്,1972, പേജ്: 335)
ക്രിസ്തുവർഷം ഏഴും എട്ടും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ കേരളത്തിലേക്ക് കുടിയേറിയ ആര്യവംശജരായ ബ്രാഹ്മണരാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂമി മുഴുവൻ കൈയ്യടക്കിവച്ചത്. എ.ഡി 600 വരെ ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണരോ, ബ്രഹ്മസ്വം-ദേവസ്വം സമ്പ്രദായങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും, “അധ:കൃതർ” എന്നും “പട്ടികജാതിക്കാർ” എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന കേരളത്തിലെ ആദിമനിവാസികളായ, കീഴാള അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗത്തിന്റേതായിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ മുഴുവനുമെന്ന് ചരിത്രസൂചനകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. നാടുവാഴികൾ, കോവിലകങ്ങളിലും കൊട്ടാരങ്ങളിലും, ബ്രാഹ്മണർ ഇല്ലങ്ങളിലും മനകളിലുമാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്.
"അന്നേ ദിവസം രാത്രി എട്ട് മണിക്ക് മുവ്വായിരത്തോളം മാപ്പിളമാർ പാണ്ടിക്കാട് പള്ളിയിൽ സമ്മേളിക്കുകയും, വാരിയം കുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി, ചെമ്പ്രശ്ശേരി തങ്ങൾ, എന്നിവർ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവിടെ വെച്ച് ചെമ്പ്രശ്ശേരി തങ്ങളെ കരുവാരക്കുണ്ട്, മേലാറ്റൂർ, കാളികാവ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളുടെയും, വാരിയം കുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയെ നെല്ലിക്കുത്ത്, വെള്ളുവങ്ങാട് പ്രദേശങ്ങളുടെയും പയ്യനാടൻ മോയിനെ ചെമ്പ്രശ്ശേരിയുടെയും അടുത്തിടെ ലഹളക്കാരോടൊപ്പം ചേർന്ന പാണ്ടിക്കാട് അധികാരി കൊടലിയിൽ മൂസ്സ ഹാജിയെ പാണ്ടിക്കാടിന്റേയും ഭരണാധികാരികളായി നിയമിച്ചു. "
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രധാന നഗരമാണ് പാണ്ടിക്കാട്. ആദ്യ കാലത്ത് നാല് ഭാഗവും പുഴകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. അതിനാൽ ഇവിടേക്ക് എത്തുവാൻ 'പാണ്ടി'യിൽ അഥവാ ചങ്ങാടത്തിൽ സഞ്ചരിക്കണമായിരുന്നു. അങ്ങനെ ഈ പ്രദേശം പാണ്ടിക്കടവ് എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പാണ്ടിക്കടവ് കാലാന്തരങ്ങളിൽ പാണ്ടിക്കാടായി മാറി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പാണ്ടിക്കാട് പഞ്ചായത്ത് 2015-ൽ പുറത്തിറക്കിയ സഫർ പാണ്ടിക്കാട് രചിച്ച 'ചരിത്രപ്പെരുമകൾ നേടിയ ദേശം' എന്ന ചരിത്ര ഗ്രന്ഥം പാണ്ടിക്കാടിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നു.
1921 ലെ ഖിലാഫത്ത് ലഹളയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളെ ആർ,എച്ച് ഹിച്ച് കോക്ക് ' - 1921' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ് : "കിഴക്കൻ ഏറനാട്ടിലും വടക്കൻ വള്ളുവനാട്ടിലുമായി കിടക്കുന്ന പാണ്ടിക്കാട്, മേലാറ്റൂർ, കരുവാരക്കുണ്ട്,കാളികാവ്, വണ്ടൂർ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളായിരുന്നു ലഹളയുടെ ഹൃദയ ഭാഗം. പാണ്ടിക്കാടായിരുന്നു ഇതിന്റെ കേന്ദ്രം. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ വളരെ കുറച്ച് പേരൊഴിച്ച് ബാക്കിയെല്ലാവരും ലഹളയിൽ പങ്ക് ചേർന്നിരുന്നു."
1894 ൽ മാർച്ച് 31 ന് വെള്ളുവങ്ങാട് തറിപ്പടിയിൽ നടന്ന ലഹള ഒന്നാം പാണ്ടിക്കാട് യുദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കുടിയാൻമാരെ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ പാലത്തിങ്ങൽ ഉണ്ണീൻ ഹാജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 34 പേർ ഈ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. 32 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് കോട്ടയത്ത് നിന്ന് വാർത്താ വാരികയായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന മലയാള മനോരമയിൽ 1894, ഏപ്രിൽ 14 ന് 'മാപ്പിള ലഹള' എന്ന പേരിൽ മുഖ പ്രസംഗം എഴുതിയിരുന്നു.
"മലബാർ കലാപം ഇ.എം.എസിന്റെ ആഹ്വാനവും താക്കീതും" എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു: '1800 കളുടെ അവസാനമായപ്പോഴേക്കും രണ്ട് ഡസനോളം ശക്തമായ കലാപങ്ങൾ കൊളോണിയൽ ശക്തികൾക്കെതിരെ നടന്നു. ഇതിൽ 1836 ൽ പന്തല്ലൂരിലും 1894 ൽ പാണ്ടിക്കാട്ടും 1896 ൽ ചെമ്പ്രശ്ശേരിയിലും സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെ വമ്പിച്ച സമരങ്ങൾ അരങ്ങേറിയതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് '
കടത്തുകാരനായ കളത്തിൽ കുഞ്ഞാലിയുടെ ആസൂത്രണത്തിൽ 1921 സെപ്റ്റംബർ 23 ന് പാണ്ടിക്കാട്-പെരിന്തൽമണ്ണ റോഡിൽ ഒറവംപുറം എന്ന പ്രദേശത്ത് വെച്ച് ബ്രിട്ടന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ദൗത്യസേനയായ ഡോർസെറ്റ് റെജിമെന്റിനെ ആക്രമിച്ച് എം എ ബ്രുംഫീൽഡ്, പി ഹഗ്ഗ്‌ എന്നീ സൈനിക മേധാവികളെ വധിച്ചു. ഒളിപ്പോര് യുദ്ധമായിരുന്നു ഇത്.
ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ 1788 ലെ പടയോട്ടത്തെ തുടർന്ന് മലബാറിൽ മൊത്തത്തിൽ സാമൂഹ്യ പരിഷ്ക്കരണങ്ങളുണ്ടായി. പ്രദേശത്ത് ഇത് ഏറെ പ്രകടമായി. നഗ്നത മറയ്ക്കാൻ അവകാശമില്ലാതിരുന്ന താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരിലെ സ്ത്രീകൾ മാറുമറച്ച് ഉന്നതരുടെ ശാസനകൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധമുയർത്തിയ ചേല കലാപം അരങ്ങേറിയത് പാണ്ടിക്കാട്ടെ വെള്ളുവങ്ങാടായിരുന്നു.
ഈ യുദ്ധത്തോടുകൂടി കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയുടെയും ചെമ്പ്രശ്ശേരി തങ്ങളുടെയും ശക്തി ക്ഷയിച്ചുവെന്നുതന്നെ പറയാം. പട്ടാളക്കാരുടെ ഉണ്ട വെള്ളമായി പോകുമെന്നും വെട്ട് ഫലിക്കില്ലെന്നും ലഹളക്കാർക്കുണ്ടായിരുന്ന വിശ്വാസം അസ്ഥാനത്തിലാണെന്നും ഈ യുദ്ധം കൊണ്ട് ലഹളക്കാർക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടിരിക്കണം.
പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പ് തന്നെ ആദിചേരൻമാരുടെ സ്വാദീന ഭൂമിയെന്ന നിലക്ക് പ്രസിദ്ധി നേടിയ സ്ഥലങ്ങളാണ് പാണ്ടിക്കാടും പരിസര പ്രദേശങ്ങളും. മലബാർ മാന്വൽ എഴുതിയ വില്യം ലോഗൻ മുതൽ മലബാറിന്റെ ചരിത്രമെഴുതിയ എല്ലാ ചരിത്ര ഗവേഷകരും പാണ്ടിക്കാടിനെ പരാമർശിച്ചതായി കാണാം.
വലിയ വർണ്ണാഭമായ ചിത്രശലഭങ്ങൾ അടങ്ങിയ പാപ്പിലിയോണിഡേ എന്ന ചിത്രശലഭകുടുംബം.മീവൽ പക്ഷിയുടേത് പോലുള്ള ചെറ്യ വാൽ ഈ ശലഭങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.ഇവ കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടാൻ കാരണം ഈ വാലാണ്.ലോകത്തിൽ ആകെ 700 ഓളം ഇനം കിളിവാലൻ ശലഭങ്ങളുണ്ട്.