polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
യുദ്ധശേഷം ദുര്യോധനനെ ദർശിച്ച അശ്വത്ഥാമാവ് കോപത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു . " അല്ലയോ മിത്രമേ, എന്റെ പിതാവ് മരിച്ചപ്പോൾ പോലും ഇത്രയധികം ദുഃഖം എനിക്കുണ്ടായിട്ടില്ല . അങ്ങയുടെ ഈ സ്ഥിതി കാണുമ്പോൾ എനിക്ക് പാണ്ഡവരോടും കൃഷ്ണനോടും പുച്ഛം തോന്നുന്നു . എനിക്ക് ആജ്ഞ തരിക . ശത്രുക്കളെ ഞാൻ കൊല്ലുന്നുണ്ട് ". ദുര്യോധനൻ ഉടനെ തന്നെ ഒരുകുടം ജലം കൊണ്ടുവരാൻ കൃതവർമ്മാവിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു . കൃപരെ പുരോഹിതനാക്കി ആ ജലത്തെ അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ ശിരസ്സിൽ അഭിഷേകം നടത്തി , അദ്ദേഹത്തെ ആ മൂവർ സംഘത്തിന്റെ സൈന്യാധിപനായി അഭിഷേകം ചെയ്തു . കൊലവിളിയോടെ അശ്വത്ഥാമാവ് അവിടെ നിന്നും പോയി .
അശ്വത്ഥാമാവിനെയും മാതാവായ കൃപിയേയും കൊണ്ട് പിതാവായ ദ്രോണാചാര്യൻ തന്റെ ബാല്യകാല സുഹൃത്തായ ദ്രുപദ രാജാവിനോട് സഹായമഭ്യർത്ഥിക്കാൻ പോയെങ്കിലും ദ്രോണരെ അയാൾ അപമാനിച്ചു വിടുകയാണുണ്ടായത്. കടുത്ത അമർഷത്തോടെ ദ്രോണർ ഹസ്തിനപുരിയിലേക്കു പോവുകയും അവിടെ കുറച്ചുകാലം വസിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഭീഷ്മരെയും കൗരവ പാണ്ഡവാദികളെയും പരിചയപ്പെടുകയും അവരുടെ ഗുരുസ്ഥാനമലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നുമുതൽ അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ വാസം രാജകുമാരന്മാരോടൊത്തു കൊട്ടാരത്തിലായി.
അശ്വത്ഥാമാവ് അതിബുദ്ധിമാനായിരുന്നു. അശ്വത്ഥാമാവിനും അർജ്ജുനനും ദ്രോണാചാര്യർ മറ്റു ശിഷ്യന്മാർക്കറിയാത്തതായ പലവിധ നിഗൂഢവിദ്യകളും ഉപദേശിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നു. എങ്കിലും നിഗൂഢവിദ്യകളിൽ കേമനായ അശ്വത്ഥാമാവിനെയാണ് മഹാഭാരതകാവ്യത്തിൽ വ്യാസൻ എടുത്തു കാട്ടുന്നത്. വെറും ഒരു പുൽക്കൊടിയിൽ നിന്നു പോലും 'ബ്രഹ്മശിരസ്സ്' പോലുള്ള ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെ പ്രകടമാക്കുവാൻ അശ്വത്ഥാമാവിന് സാധിച്ചിരുന്നു.
ദ്രോണാചാര്യർക്ക് കൃപിയിലുണ്ടായ പുത്രനാണ് അശ്വത്ഥാമാവ്. അശ്വത്തെ പോലെ ബലമുള്ളവൻ എന്നാണ് അശ്വത്ഥാമാവ് എന്ന വാക്കിനർത്ഥം. മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ കൗരവപക്ഷത്ത് ചേർന്ന അശ്വത്ഥാമാവ് ദ്രൗപദീ പുത്രന്മാരെയടക്കം പാ‍ണ്ഡവപക്ഷത്തെ പല പ്രമുഖരെയും വധിച്ചു. സപ്തചിരഞ്ജീവികളിലൊരാളായി അശ്വത്ഥാമാവ് ഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ അസ്ത്രം തിരിച്ചെടുക്കാനാകാതെ അശ്വത്ഥാമാവ് കുഴങ്ങി . തനിക്കു അസ്ത്രം വഴങ്ങുന്നില്ലെന്നും , അതിനാൽ അതിനെ മറ്റാരുടെയെങ്കിലും നേരെ തിരിച്ചുവിട്ടു പാണ്ഡവരെ ഒഴിവാക്കാമെന്നും അശ്വത്ഥാമാവ് ഋഷിമാരോട് പറഞ്ഞു . ഋഷിമാർ അത് സമ്മതിച്ചു .
നിയതവ്രതനും , മഹാനുമായ അസ്ത്രജ്ഞനു മാത്രമേ ബ്രഹ്മശിരസ്സ്‌ പിൻവലിക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ . മറ്റുള്ളവർ അതിനു ശ്രമിച്ചാൽ , അത് പ്രയോക്താവിന്റെ തന്നെ മരണത്തിനു കാരണമാകും . അർജുനന് അത് സാധിച്ചു .
അപ്പോൾ അര്ജുനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. അസ്ത്രം ഞാൻ പിൻവലിക്കാം , എന്നാൽ അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ അസ്ത്രം ഞങ്ങളെ വധിക്കാതെ നിങ്ങൾ കാക്കുക
ആദ്യഘട്ടത്തിൽ 15,000 തൊഴിലാളികൾ ജോലിചെയ്‌ത പദ്ധതി നിർമ്മാണത്തിനിടയിൽ 85 പേർ അപകടത്തിലുംമറ്റുംപെട്ടു മരണമടഞ്ഞു. 1932 ൽ മലങ്കര എസ്റ്റേറ്റ്‌ സൂപ്രണ്ടായിരുന്ന ഡബ്ല്യൂ. ജെ. ജോൺ ഇടുക്കിയിലെ ഘോരവനങ്ങളിൽ നായാട്ടിന്‌ എത്തിയതോടെയാണ്‌ ഇടുക്കിയെക്കണ്ടെത്തുന്നത്‌. നായാട്ടിനിടയിൽ കൊലുമ്പൻ എന്ന ആദിവാസിയെ കണ്ടുമുട്ടി. തുടർന്നുള്ള യാത്രയ്ക്കു വഴികാട്ടിയായി കൊലുമ്പനെക്കൂട്ടി. കൊലുമ്പൻ, കുറവൻ കുറത്തി മലയിടുക്കു കാണിച്ചുകൊടുത്തു. മലകൾക്കിടയിലൂടെ ഒഴുകിയ പെരിയാർ ജോണിനെ ആകർഷിച്ചു. ഇവിടെ അണകെട്ടിയാൽ വൈദ്യുതോല്‌പാദനത്തിനും ജലസേചനത്തിനും പ്രയോജനപ്പെടുമെന്ന്‌ ജോണിനുതോന്നി. പിന്നീട്‌ ജോൺ എൻജിനിയറായ സഹോദരന്റെ സഹായത്തോടെ അണക്കെട്ടിന്റെ സാദ്ധ്യതകളെക്കുറിച്ച്‌, തിരുവിതാംകൂർ ഗവൺമെന്റിനു റിപ്പോർട്ടു സമർപ്പിച്ചു.
1937ൽ ഇറ്റലിക്കാരായ അഞ്ജമോ ഒമേദയോ, ക്‌ളാന്തയോ മാസലെ എന്നീ എൻജിനിയർമാർ അണക്കെട്ട്‌ പണിയുന്നതിനനുകൂലമായി പഠനറിപ്പോർട്ടു സമർപ്പിച്ചെങ്കിലും സർക്കാർ തയ്യാറായില്ല. പെരിയാറിനെയും, ചെറുതോണിയെയും ബന്ധിപ്പിച്ച്‌, അണക്കെട്ടു നിർമ്മിക്കാൻ വിവിധ പഠനറിപ്പോർട്ടുകളിൽ ശുപാർശകളുണ്ടായി. കേന്ദ്രജലവൈദ്യുതക്കമ്മിഷനുവേണ്ടിയും സമഗ്രമായ പഠനങ്ങൾനടത്തിയിരുന്നു. 1961-ലാണ്‌ അണക്കെട്ടിനായി രൂപകല്‌പന തയ്യാറാക്കിയത്‌. 1963ൽ പദ്ധതിക്ക്‌, കേന്ദ്ര ആസൂത്രണക്കമ്മിഷന്റെ അംഗീകാരം കിട്ടി. നിർമ്മാണച്ചുമതല സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്‌ ഏറ്റെടുത്തു.
456-2000 അനുസരിച്ചുള്ള എം40 കോൺക്രീറ്റ് മിശ്രിതമാണ് ഇടുക്കി ആർച്ച് ഡാം നിർമ്മാണത്തിനുപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. കോൺക്രീറ്റ് മിശ്രിതം തയ്യാറാക്കുമ്പോഴത്തെ താപനില കുറയ്ക്കുന്നതിനായി ഐസ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവുംശക്തമായ അണക്കെട്ടുകളിലൊന്നായ ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്, ഭൂകമ്പത്തെ പ്രതിരോധിക്കത്തക്കവിധത്തിൽ പ്രത്യേകഡിസൈനോടെയാണു പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്.
പാറയിടുക്കിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യവും മർദ്ദവും ശക്തിയുമെല്ലാം താങ്ങാൻകഴിയുന്നവിധത്തിൽ, കമാനാകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഇടുക്കി ഡാം ഇന്നും വിസ്‌മയമാണ്‌. കോൺക്രീറ്റുകൊണ്ടു പണിത ഈ ആർച്ച്‌ ഡാമിന്, 168.9 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്‌. മുകളിൽ 365.85 മീറ്റർ നീളവും 7.62 മീറ്റർ വീതിയും. അടിയിലെ വീതി 19.81 മീറ്ററാണ്‌. ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിനു ഷട്ടറുകളില്ല എന്നതാണൊരു പ്രത്യേകത.
പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന അണക്കെട്ട്‌, കുറവൻമലയേയും കുറത്തിമലയേയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇതുമൂലം പെരിയാറിൽ സംഭരിക്കുന്ന വെള്ളം, ചെറുതോണിപ്പുഴയിലൂടെയൊഴുകിപ്പോകാതിരിക്കാൻ, ചെറുതോണിയിലും ഇതിനടുത്തുള്ള കിളിവള്ളിത്തോട്ടിലൂടെ വെള്ളം നഷ്‌ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ കുളമാവിലും അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചു.
ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് എന്നീ 3 അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചാണ് വൈദ്യുതി ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ജലം സംഭരിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്നത്.
വളം, ബാറ്ററികൾ, ഡിറ്റർജന്റുകൾ, കുമിൾനാശിനികൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനും റബ്ബറിന്റെ വൾക്കനൈസേഷനും സൾഫർ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കടലാസ് ബ്ലീച്ച് ചെയ്യുന്നതിനും വീഞ്ഞിലും ഉണക്കിയ പഴങ്ങളിലും അവ കേടുകൂടാതെ നിൽക്കുന്നതിനുള്ള പ്രിസർവേറ്റീവ് ആയും സൾഫൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
എപ്സം സാൾട്ട് എന്നു പറയുന്ന മഗ്നീഷ്യം സൽഫേറ്റ് വയർ ഇളക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. മലബന്ധത്തിനും കുളിക്കുന്ന വെള്ളത്തില് കലക്കാനും ചെടികൾക്ക് മഗ്നീഷ്യം വളമായും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു
1700-കളുടെ അവസാനപാദത്തിൽ ഗൃഹോപകരണങ്ങളിൽ അലങ്കാരപ്പണികൾക്കായി ഉരുക്കിയ സൾഫർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഉരുക്കുമ്പോൾ ഇതിൽ നിന്നും സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ ഈ രീതി വളരെ പെട്ടെന്നു തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഖരരൂപത്തിലുള്ള സൾഫർ പരലിൽ കിരീടരൂപത്തിൽ എട്ടു സൾഫർ അണുക്കളെ ക്രമീകരിച്ചിട്ടുള്ള 8 എന്ന തന്മാത്രാരൂപമാണ് ഉള്ളത്. ഇതു കൂടാതെ മറ്റനേകം തന്മാത്രാരൂപങ്ങളും ഗന്ധകത്തിനുണ്ട്. 8 -ൽ നിന്നും ഒരു അണുവിനെ നീക്കം ചെയ്താൽ 7 എന്ന തന്മാത്രയുണ്ടാകുന്നു. 12, 18 എന്നീ വലയതന്മാത്രാരൂപങ്ങളും സൾഫറിനുണ്ട്. ആവർത്തനപ്പട്ടികയിൽ സൾഫറിന്റെ ഗ്രൂപ്പിൽ മുകളിലുള്ള ഓക്സിജന് 2, 3 എന്നീ രണ്ടു തന്മാത്രാരൂപങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. താഴെയുള്ള സെലീനിയത്തിന് വലയരൂപത്തിലുള്ള തന്മാത്രകളായി രൂപം പ്രാപിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും പോളിമർ രൂപത്തിലാണ് അവ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവയിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ പരൽ‌രൂപങ്ങളിലുള്ള തന്മാത്രാരൂപങ്ങൾ സൾഫർ കൈക്കൊള്ളുന്നു. 8 തന്നെയാണ് ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
പ്രകൃതിയിൽ സുലഭമായി ലഭിക്കുന്നതും മണമോ രുചിയോ ഇല്ലാത്ത വിവിധ സംയോജകതകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അലോഹ പദാർത്ഥമാണ് ഗന്ധകം അഥവാ സൾഫർ. സ്വതന്ത്രരൂപത്തിൽ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള പരൽ‌രൂപമാണ് ഗന്ധകത്തിനുള്ളത്. ശുദ്ധരൂപത്തിലും, സൾഫൈഡ്, സൾഫേറ്റ് എന്നീ ധാതുരൂപങ്ങളിലും ഗന്ധകം പ്രകൃതിയിൽ കണ്ടുവരുന്നു. ജൈവശരീരത്തിലെ സിസ്റ്റീൻ, മെത്തിയോണിൻ എന്നീ സുപ്രധാന അമിനോ അമ്ലങ്ങളിലെ ഘടകമാണ് സൾഫർ. വളം നിർമ്മാണമാണ് ഗന്ധകത്തിന്റെ പ്രധാന വ്യാവസായിക ഉപയോഗം. ഇതിനു പുറമേ വെടിമരുന്ന്, തീപ്പെട്ടി, കീടനാശിനി‍, കുമിൾനാശിനി എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനും ഗന്ധകം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആശുപത്രികളും മറ്റും രോഗാണുവിമുക്തമാക്കാൻ ഗന്ധകം പുകക്കുന്നത് പണ്ടു മുതലേ ചെയ്തു വരുന്ന രീതിയാണ്.
ഉരുകിയ നിലയിൽ സൾഫറിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രത്യേകത അതിന്റെ ശ്യാനതയാണ് . മറ്റു ദ്രാവകങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി താപനില 200 മുകളിലാകുമ്പോൾ‍ സൾഫറിന്റെ ശ്യാനത വർദ്ധിക്കുന്നു. പോളിമർ ചങ്ങലകളുടെ രൂപവത്കരണം മൂലമാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഈ താപനിലയിൽ ഉരുകിയ സൾഫറിന് കടും ചുവപ്പുനിറമായിരിക്കും. പോളിമർ ചങ്ങലകളിലെ അഗ്രഭാഗത്തുള്ള സ്വതന്ത്ര സംയോജകതയാണ് ഈ നിറത്തിന് നിദാനം. താപനില വീണ്ടും വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ പോളിമർ ചങ്ങലകൾ വിഘടിക്കാനാവശ്യമായ ഊർജ്ജം ലഭിക്കുകയും ശ്യാനത കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉരുകിയ സൾഫറിനെ പെട്ടെന്ന് തണുപ്പിച്ച് പരൽ‌രൂപമില്ലാത്ത സൾഫർ നിർമ്മിക്കാം. ഇതിന് ഹെലിക്കൽ ഘടനയാണ് ഉള്ളതെന്ന് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രഫി വഴി മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ അന്തരീക്ഷതാപനിലയിൽ ഇത് താരതമ്യേന സ്ഥിരതയുള്ള രൂപമാണെങ്കിലും ക്രമേണ പരൽ‌രൂപമായി മാറുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ ദിവസങ്ങളോളം നീളുന്നതാണെങ്കിലും ഉല്പ്രേരകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വേഗത്തിലാ‍ക്കാൻ സാധിക്കും.
മെക്സിക്കൻ ഉൾക്കടലിലെ സാൾട്ട് ഡോമുകളിലും കിഴക്കൻ യുറോപ്പിലേയും പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യയിലും കാണുന്ന ഇവാപറൈറ്റ് എന്ന ധാതുവിലും‍ സൾഫർ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള സൾഫർ നിക്ഷേപം, ജിപ്സം പോലുള്ള ധാതുക്കളിലെ അനേറൊബിക് ബാക്റ്റീരിയകളുടെ പ്രവർത്തനഫലമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഫോസിൽ അധിഷ്ഠിത സൾഫർ നിക്ഷേപമാണ് അമേരിക്ക, പോളണ്ട്, റഷ്യ, തുർക്മെനിസ്ഥാൻ, യുക്രെയിൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സൾഫർ നിർമ്മാണത്തിന്റെ സ്രോതസ്.
നീല ജ്വാലയോടു കൂടിയാണ് ഗന്ധകം കത്തുന്നത്. സൾഫർ കത്തുമ്പോൾ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന സർഫർ ഡൈ ഓക്സൈഡ് എന്ന വാതകം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗന്ധകം ജലത്തിൽ ലയിക്കുന്നിലെങ്കിലും ഇത് കാർബൺ ഡൈസൾഫൈഡിൽ ലയിക്കുന്നു. ബെൻസീൻ പോലുള്ള ഓർഗാനിക് ലായനികളിൽ നേരിയ അളവിലും ലയിക്കുന്നു. സൾഫറിന്റെ ഓക്സീകരണ നിലകൾ -2, +2, +4, +6 എന്നിവയാണ്. ഉൽകൃഷ്ടവാതകങ്ങളൊഴികെ മറ്റെല്ലാ മൂലകങ്ങളുമായും സൾഫർ പ്രവർത്തിച്ച് സ്ഥിരതയുള്ള സംയുക്തങ്ങളായി മാറുന്നു.
വ്യാവസായികമായി വളരെയധികം ഉപയോഗങ്ങളുള്ള ഒന്നാണ് സൾഫർ. വ്യാവസായിക രംഗത്ത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട സൾഫ്യൂറിക് അമ്ലം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള അസംസ്കൃതവസ്തുവായാണ് സൾഫർ ഏറ്റവുമധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. സൾഫ്യൂറിക് അമ്ലത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തെ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വ്യാവസായിക പുരോഗതി കണക്കാക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു മാനദണ്ഡമായി എടുക്കാവുന്നതാണ്. അമേരിക്കയിൽ ഏറ്റവുമധികം ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രാസവസ്തുവും സൾഫ്യൂറിക് അമ്ലമാണ്.
ഗന്ധകത്തിന്റേയും കരിയുടേയും പൊട്ടാസ്യം നൈട്രേറ്റിന്റേയും മിശ്രിതമായ വെടിമരുന്ന് പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽത്തന്നെ ചൈനക്കാർ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കുരിശിനു മുകളിൽ ഒരു ത്രികോണം എന്നതാണ് സൾഫറിന് ആൽകെമിസ്റ്റുകൾ നൽകിയിരുന്ന ചിഹ്നം. സൾഫർ ഒരു സംയുക്തമല്ലെന്നും മറിച്ച് ഒരു മൂലകമാണെന്നും ആന്റൺ ലാവോസിയർ 1770 കളിൽ പ്രസ്താവിച്ചു.
നരകത്തിന് സൾഫറിന്റെ ദുർഗന്ധമാണുള്ളതെന്നാണ് ബൈബിളിൽ പരാമർശിക്കുന്നത്. സൾഫറിന്റെ ഗന്ധം എന്നുദ്ദേശിക്കുന്നത് ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡിനുള്ള ചീഞ്ഞ മുട്ടയുടെ ദുർഗന്ധമായിരിക്കണം, സൾഫർ ഒരു മണമില്ലാത്ത പദാർത്ഥമാണ്. സൾഫർ കത്തുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് ഗന്ധമുള്ളതാണ്. തീപ്പെട്ടിക്കൊള്ളി കത്തുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഗന്ധമിതിന്റെയാണ്.
ഗന്ധകം പുരാതനകാലം മുതൽക്കേ മനുഷ്യനു പരിചിതമായ മൂലകമാണ്. ഗന്ധകത്തെക്കുറിച്ച് ബൈബിളിൽ വരെ പരാമർശമുണ്ട്. സൾഫർ എന്ന നാമം അറബി ഭാഷയിലെ സമാനരൂപമായ സഫ്ര എന്നതിൽ നിന്നോ സംസ്കൃതത്തിലെ പേരായ സൾവരി എന്ന പദത്തിൽ നിന്നോ ആണ് ഉടലെടുത്തതെന്നു കരുതുന്നു.
ഉഷ്ണനീരുറവകൾ അഗ്നിപർവതങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സമീപത്തായി ലോകത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിലും മൂലകരൂപത്തിൽ സൾഫർ കണ്ടു വരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും പസഫിക് അഗ്നി വലയത്തിനു സമീപമായി. ഇന്തോനേഷ്യ, ചിലി, ജപ്പാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ അഗ്നിപർവത ലാവാ നിക്ഷേപങ്ങൾ സൾഫർ ഖനനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സൾഫറിന്റെ അണുസംഖ്യ 16-ഉം പ്രതീകം എന്നുമാണ്. സാധാരണ അന്തരീക്ഷതാപനിലയിൽ തെളിഞ്ഞ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള ഖരപദാർത്ഥമാണ്. തീപ്പെട്ടിക്കൊള്ളിയുടെ നേരിയ ഗന്ധമാണ് മൂലകരൂപത്തിൽ ഇതിനുള്ളത്. ഇതിന്റെ സംയുക്തമായ ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡിനും സൾഫറിന്റെ ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾക്കും ചീഞ്ഞ മുട്ടയുടെ ദുർഗന്ധമാണുള്ളത്.
ശ്രീകോവിൽ, അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ്. ഇവയ്ക്ക് അധികം പഴക്കമില്ലെന്ന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രധാനമായും രാമായണത്തിൽ നിന്നെടുത്ത രംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമജനനം, സീതാസ്വയംവരം, ജടായുമോക്ഷം, കദളീവനത്തിലെ ഹനുമാൻ തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിയ്ക്കുന്നത് എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു ചിത്രമാണ്. ഈ ചിത്രം ഇവിടെ വന്നതിനുപിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിയ്ക്കൽ, ഇവിടെയടുത്തുള്ള വലിയ കപാലത്തിങ്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലും ഇവിടെയും ഒരുകാലത്ത് ഒരേ മേൽശാന്തിയാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുസ്ഥലത്തും ഒരേ സമയം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഭഗവതിയോട് നിത്യസാന്നിദ്ധ്യം കൊള്ളാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ ഭദ്രകാളീസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായത്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുവശത്ത് പതിവുപോലെ ഓവ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങൾ മുഴുവൻ ഈ സമയം കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ കർപ്പൂരം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. മറ്റുള്ള അവസരങ്ങളിൽ ചെറിയൊരു നെയ്വിളക്കുവച്ചുള്ള ആരാധനയേ പതിവുള്ളൂ. ദീപാരധന കഴിഞ്ഞ് നടതുറന്നാൽ മേൽശാന്തി ഭക്തരെക്കൊണ്ട് കർപ്പൂരം ഉഴിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനുശേഷം രാത്രി ഏഴുമണിയോടെ അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഈ സമയത്ത് അപ്പവും അടയുമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് ഏഴരമണിയോടെ വീണ്ടും നടയടയ്ക്കും.
പരമ്പരാഗതമായി, ഹിന്ദി പദങ്ങളെ അവയുടെ പദോൽപ്പത്തി അനുസരിച്ച് അഞ്ച് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
തത്സമ പദങ്ങൾ: സംസ്കൃതത്തിലെന്നപോലെ ഹിന്ദിയിലും ഉച്ചരിക്കുന്ന പദങ്ങളാണിവ. . അവയിൽ മാറ്റം വരുത്താതെ നിലനിൽക്കുന്ന സംസ്‌കൃതത്തിൽ നിന്ന് പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ച പദങ്ങളും, കൂടുതൽ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് കടമെടുത്ത രൂപങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഉച്ചാരണം ഹിന്ദി മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു, സംസ്‌കൃതത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്‌തമാകാം. നാമവിശേഷണങ്ങളിൽ, തത്സം എന്ന വാക്ക് സംസ്‌കൃതത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താത്ത പദ-തണ്ട് ആകാം, അല്ലെങ്കിൽ ഇത് സംസ്‌കൃത നാമമാത്രമായ തകർച്ചയിലെ നാമമാത്രമായ ഏകരൂപമായിരിക്കാം.
അർധതത്സം വാക്കുകൾ: അത്തരം വാക്കുകൾ സാധാരണഗതിയിൽ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നുള്ള മുൻ‌കാല വായ്പാ പദങ്ങളാണ്, അവ കടമെടുത്തതിനുശേഷം ശബ്ദ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി.
തദ്ഭവ വാക്കുകൾ: സ്വരസൂചക നിയമങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ പ്രാദേശിക ഹിന്ദി പദങ്ങളാണിവ. (ഉദാ. സംസ്‌കൃതം ् അർത്ഥം പ്രവൃത്തി, സൗരസേനി പ്രാകൃതത്തിൽ ् ആയിത്തീരുന്നു, ഒടുവിൽ ഹിന്ദിയിൽ ा, അതായത് ജോലി എന്നർത്ഥം)
ദേശജ് വാക്കുകൾ: ഇവ ഇന്തോ-ആര്യൻ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതല്ല. ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഒനോമാറ്റോപോയിക് നിബന്ധനകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു അല്ലെങ്കിൽ പ്രാദേശിക ഇന്തോ-ആര്യൻ ഇതര ഭാഷകളിൽ നിന്ന് കടമെടുത്തതാണ്.
വിദേശി വാക്കുകൾ: തദ്ദേശീയമല്ലാത്ത ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ ലോൺവേഡുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പേർഷ്യൻ, അറബി, ഇംഗ്ലീഷ്, പോർച്ചുഗീസ് എന്നിവയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉറവിട ഭാഷകൾ. ഉദാ. പേർഷ്യനിൽ നിന്നുള്ള ़िा കോട്ട, ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്ന് ेी കമ്മിറ്റി, ाु സോപ്പ് എന്നിവ അറബിയിൽ നിന്ന്.
ആധുനിക മാനദണ്ഡ ഹിന്ദി ദില്ലി ഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.അവധി, മൈഥിലി (ചിലപ്പോൾ ഹിന്ദി ഭാഷയിലെ തുടർച്ചയിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു), ബ്രജ് തുടങ്ങിയ മുൻ‌കാല അന്തസ്സ് ഭാഷകളെ ഇത് മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ മറ്റൊരു രൂപമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഉർദു - മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്ത് അന്തസ്സ് നേടി, പേർഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിന് വിധേയമായി. ആധുനിക ഹിന്ദിയും അതിന്റെ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യവും പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ പരിണമിച്ചു.
ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷ പഠിച്ചതിനാലാണ് ജോൺ ഗിൽക്രിസ്റ്റ് പ്രധാനമായും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഒരു ഇംഗ്ലീഷ്-ഹിന്ദുസ്ഥാനി നിഘണ്ടു , ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയുടെ ഒരു വ്യാകരണം , ഓറിയന്റൽ ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞൻ , കൂടാതെ മറ്റു പലതും അദ്ദേഹം സമാഹരിച്ച് രചിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹിന്ദുസ്ഥാനി നിഘണ്ടു പേർസോ-അറബിക് ലിപി, നാഗാര ലിപി, റോമൻ ലിപ്യന്തരണം എന്നിവയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് ലണ്ടൻ സ്ഥാപിച്ചതിലും ഗിൽക്രിസ്റ്റ് എജ്യുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റിന്റെ സംഭാവനയിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഹിന്ദിയെ ഉർദുവിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ മാനദണ്ഡ രൂപമായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടു. 1881 ൽ ഉർദുവിന് പകരമായി ഹിന്ദി ഏക ഭാഷയായി സ്വീകരിച്ച ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനമായി ബിഹാർ മാറി.
ഭാഷാപരമായി, ഹിന്ദിയും ഉർദുവും ഒരേ ഭാഷയുടെ രണ്ട് രജിസ്റ്ററുകളാണ്, അവ പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാവുന്നവയുമാണ്. ഹിന്ദി ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്, അതിൽ ഉർദുവിനേക്കാൾ കൂടുതൽ സംസ്കൃത പദങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, അതേസമയം ഉർദു പേർസോ-അറബിക് ലിപിയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ ഹിന്ദിയേക്കാൾ കൂടുതൽ അറബി, പേർഷ്യൻ വായ്പകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, രണ്ടും പ്രാദേശിക പ്രാകൃതിയുടെയും സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞതുമായ പദങ്ങളുടെ പ്രധാന പദാവലി പങ്കിടുന്നു, അറബി, പേർ‌ഷ്യൻ‌ ലോൺ‌വേഡുകൾ‌ ധാരാളം ഉണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ, രണ്ട് രജിസ്റ്ററുകളും സമാനമായ വ്യാകരണം പങ്കിടുന്നു എന്നതിനാൽ, ഭാഷാ പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അവ ഒരേ ഭാഷയുടെ രണ്ട് മാനദണ്ഡ രൂപങ്ങളായ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ആയി കണക്കാക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ് ഹിന്ദി. പാക്കിസ്ഥാന്റെ ദേശീയ ഭാഷയാണ് ഉർദു. ഉത്തർപ്രദേശ്, ജമ്മു കശ്മീർ, ദില്ലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഔദ്യോഗിക പദവിയുള്ള ഇന്ത്യയിലെ 22 ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ ഒന്നാണിത്.
ഇന്ത്യയിൽ പ്രധാനമായും, പ്രത്യേകിച്ച് വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷയാണ് ഹിന്ദി. ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയുടെ കമീകരിച്ച, സംസ്കൃതവൽക്കരിച്ച ഭാഷയുടെ തരമാണത്. ഇത് പ്രധാനമായും ദില്ലിയിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഖരിബോളി ഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ദേവനാഗരി ലിപിയിലാണ് ഹിന്ദിയെ എഴുതുന്നത്. ഹിന്ദി ഇംഗ്ലീഷിനൊപ്പം ഭാരത സർക്കാരിന്റെ രണ്ട് ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ ഒന്നാണ്. ഇത് 9 സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും 3 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും, 3 സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധിക ഔദ്യോഗിക ഭാഷയുമാണ്. പൊതുവെ പറയപ്പെടുന്നു എങ്കിലും ഹിന്ദി ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ഭാഷയല്ല. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ഒരു ഭാഷയ്ക്കും ദേശീയഭാഷ പദവി കല്പിച്ചിട്ടില്ല. തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ഈ ഭാഷ അധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്നതും ഒരു വസ്തുതയാണ്. ഇന്ത്യയിലെ 22 പട്ടികപ്പെടുത്തിയ ഭാഷകളിൽ ഒന്നാണിത്.
1965 ആകുമ്പോഴേക്കും ഹിന്ദി കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഏക പ്രവർത്തന ഭാഷയായി മാറുമെന്ന് വിഭാവനം ചെയ്തു , ആർട്ടിക്കിൾ 351 എന്നിവ അനുസരിച്ച്) സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഏത് ഭാഷയും ഉപയോഗിക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഹിന്ദി ഇതര സംസാരിക്കുന്നവർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഹിന്ദി അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ വ്യാപകമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പ് 1963 ലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ നിയമം പാസാക്കുന്നതിന് കാരണമായി. എല്ലാ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഇംഗ്ലീഷ് അനിശ്ചിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് കാരണമായി. എന്നിരുന്നാലും, ഹിന്ദി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാ നിർദേശം അത് പാലിക്കുകയും അതിന്റെ നയങ്ങളെ ശക്തമായി സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്തു.
സംസ്ഥാനതലത്തിൽ, ഹിന്ദി ഇനിപ്പറയുന്ന ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ്: ബിഹാർ, ഛത്തീസ്‌ഗഢ്, ഹരിയാണ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, ഝാർഖണ്ഡ്, മധ്യപ്രദേശ്, മിസോറം, രാജസ്ഥാൻ, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ, ജനസംഖ്യയുടെ 10% ത്തിലധികം പേർ ഹിന്ദി സംസാരിക്കുന്ന ബ്ലോക്കുകളുടെയും ഉപവിഭാഗങ്ങളുടെയും അധിക ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ് ഹിന്ദി. ഓരോരുത്തർക്കും "സഹ-ഔദ്യോഗിക ഭാഷ" നിശ്ചയിക്കാം; ഉദാഹരണത്തിന്, ഉത്തർപ്രദേശിൽ അധികാരത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ രൂപവത്കരണത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഈ ഭാഷ പൊതുവെ ഉർദു ആണ്. അതുപോലെ, ഇനിപ്പറയുന്ന കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിൽ ഹിന്ദിക്ക് ഔദ്യോഗിക ഭാഷയുടെ പദവി ലഭിക്കുന്നു: ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശം, ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ, ദാദ്ര, നഗർ ഹവേലി, ദമൻ, ഡിയു.
1949 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ എഴുതിയ ഹിന്ദി കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി സ്വീകരിച്ചു, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ ഉർദുവിന്റെ മുൻ ഉപയോഗത്തിന് പകരം. ഇതിനായി നിരവധി ശക്തർ ഹിന്ദിക്ക് അനുകൂലമായി അണിനിരന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് ബിയോഹർ രാജേന്ദ്ര സിംഹ, ഹസാരി പ്രസാദ് ദ്വിവേദി, കക കലേക്കർ, മൈഥിലി ശരൺ ഗുപ്ത്, സേത്ത് ഗോവിന്ദ് ദാസ് എന്നിവർ ഈ വിഷയത്തിൽ പാർലമെന്റിൽ ചർച്ച നടത്തി. 1949 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് ബിയോഹർ രാജേന്ദ്ര സിംഹയുടെ അമ്പതാം ജന്മദിനത്തിൽ ഹിന്ദി ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി സ്വീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഈ ശ്രമങ്ങൾ ഫലവത്തായി. ഇപ്പോൾ ഇത് ഹിന്ദി ദിനം ആയി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.
യൂണിയന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ ഹിന്ദി ആയിരിക്കും. യൂണിയന്റെ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കേണ്ട അക്കങ്ങളുടെ രൂപം ഇന്ത്യൻ അക്കങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര രൂപമായിരിക്കും.
ആദ്യ ഉപവാക്യത്തിലെ എന്തെങ്കിലുമുണ്ടായിട്ടും, ഈ ഭരണഘടന ആരംഭിച്ച് പതിനഞ്ച് വർഷക്കാലം വരെ, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ യൂണിയന്റെ എല്ലാ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നത് തുടരും: യൂണിയന്റെ ഏതെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾ‌ക്കായി അന്തർ‌ദ്ദേശീയ രൂപത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ അക്കങ്ങൾ‌ക്ക് പുറമേ, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയ്‌ക്ക് പുറമേ ഹിന്ദി ഭാഷയും ദേവനാഗരി അക്കങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ഉത്തരവ് പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിക്ക് അനുമതി നൽകാം.
വ്യാകരണത്തിന്റെ മാനദണ്ഡീകരണം: 1954 ൽ ഹിന്ദി വ്യാകരണം തയ്യാറാക്കാൻ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു; സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ട് 1958 ൽ 'ആധുനിക ഹിന്ദിയുടെ അടിസ്ഥാന വ്യാകരണം' എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി.
ഹിന്ദി ഭാഷ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ടത് യൂണിയന്റെ കടമയാണ്. ഹിന്ദി വികസിപ്പിക്കേണ്ടത് യൂണിയന്റെ കടമയാണ്, അതുവഴി ഇന്ത്യയുടെ സംയുക്ത സംസ്കാരത്തിന്റെ എല്ലാ ഘടകങ്ങൾക്കും ആവിഷ്കാര മാധ്യമമായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കും. ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിലും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് ഭാഷകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾ, ശൈലി, പദപ്രയോഗങ്ങൾ എന്നിവ അതിന്റെ പ്രതിഭയുമായി ഇടപെടാതെ സ്വാംശീകരിച്ച് പ്രധാനമായും പദാവലിക്ക് സംസ്കൃതത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഹിന്ദിയുടെ സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് യൂണിയന്റെ കടമയാണ്.
ആർട്ടിക്കിൾ 344 അനുശാസിക്കുന്നത് ഹിന്ദി ഭാഷയുടെ പുരോഗമനപരമായ ഉപയോഗത്തിനും കേന്ദ്രസർക്കാർ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള നടപടികൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നതിനായി ഓരോ പത്ത് വർഷത്തിലും ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ കമ്മീഷൻ രൂപീകരിക്കും. പ്രായോഗികമായി, ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ കമ്മീഷനുകൾ ഹിന്ദിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് നിരന്തരം ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും കേന്ദ്രസർക്കാർ ഔദ്യോഗിക ഉപയോഗത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
ആധുനിക മാനദണ്ഡ ഹിന്ദിയുടെ പദാവലികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും, പ്രത്യേകിച്ചും സാങ്കേതിക, അക്കാദമിക് മേഖലകളിൽ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് "തത്സം" വായ്പകളായി കടമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പേർഷ്യൻ, അറബി, ഇംഗ്ലീഷ് പദാവലികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും നിയോലജിസങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയും "തത്സം" പദങ്ങൾ സംയോജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഔപചാരിക ഹിന്ദി നിലവാരമാണ് ശുദ്ധമായ ഹിന്ദി. ഹിന്ദിയുടെ മറ്റ് സംഭാഷണരൂപങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇതിനെ കൂടുതൽ അഭിമാനകരമായ ഒരു ഭാഷയായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ തീവ്രമായ ഒരു പതിപ്പ് ഉയർന്നുവന്നു, അത് ഉർദു എന്നറിയപ്പെട്ടു. കൊളോണിയൽ ഇന്ത്യയിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രാധാന്യവും മുസ്ലീങ്ങളുമായുള്ള ഉർദു ബന്ധവും ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ സംസ്‌കൃതവൽക്കരിച്ച പതിപ്പ് വികസിപ്പിക്കാൻ ഹിന്ദുക്കളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു, ഇത് ഉർദു സൃഷ്ടിച്ച് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം ആധുനിക മാനദണ്ഡ ഹിന്ദി രൂപപ്പെടുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.
ഹിന്ദിയുടെ മാനദണ്ഡീകരണത്തിന് മുമ്പ്, ഹിന്ദി ബെൽറ്റിന്റെ വിവിധ ഭാഷകളായ അവധി, ബ്രജ് ഭാഷ എന്നിവയും സാഹിത്യ മാനദണ്ഡീകരണത്തിലൂടെ പ്രാധാന്യം നേടി. ആദ്യകാല ഹിന്ദി സാഹിത്യം എ.ഡി 12, 13 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ വന്നു. മാർവാരി ഭാഷയിലെ ധോല മാരുവിന്റെ വിവർത്തനങ്ങൾ, ബ്രജ് ഭാഷയിലെ പൃഥ്വിരാജ് റാസോ, ദില്ലി ഭാഷയിലെ അമീർ ഖുസ്രോയുടെ കൃതികൾ തുടങ്ങിയ ആദ്യകാല ഇതിഹാസങ്ങൾ ഈ കൃതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഏഷ്യയ്ക്ക് പുറത്ത്, ഭോജ്പുരി, ബിഹാരി ഭാഷകൾ, ഫിജിയൻ, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള സ്വാധീനമുള്ള അവധി ഭാഷ ഫിജിയിൽ സംസാരിക്കുന്നു. 1997 ലെ ഫിജിയിലെ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് ഇത് ഫിജിയിലെ ഒരു ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണ്, അതിനെ "ഹിന്ദുസ്ഥാനി" എന്ന് വിളിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും 2013 ലെ ഫിജി ഭരണഘടനയിൽ ഇതിനെ "ഫിജി ഹിന്ദി" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഫിജിയിൽ 380,000 ആളുകൾ ഇത് സംസാരിക്കുന്നു.
ദേവാനഗരി ലിപിയിൽ ഹിന്ദി എഴുതിരിക്കുന്നു, . 11 സ്വരാക്ഷരങ്ങളും 33 വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളും അടങ്ങുന്ന ദേവനാഗരി ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. സംസ്‌കൃതത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്‌തമായി, ദേവനാഗരി പൂർണ്ണമായും ഹിന്ദിക്ക് സ്വരസൂചകമല്ല, പ്രത്യേകിച്ചും സംസാരിക്കുന്ന മാനദണ്ഡ ഹിന്ദിയിൽ ഷ്വാ ഡ്രോപ്പ് ചെയ്യുന്നത് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നു.
ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പ്രധാന ഭാഷ ഹിന്ദിയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ ഇത് ഒരു പരിധിവരെ സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. ലിപിയും ഔപചാരിക പദാവലിയും ഒഴികെ, ഹിന്ദിയും ഉർദുവും പൊതുവായ സംഭാഷണ അടിത്തറ പങ്കിടുന്നതിനാൽ പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. മാൻഡറിൻ, സ്പാനിഷ്, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം സംസാരിക്കുന്ന നാലാമത്തെ ഭാഷയാണ് ഹിന്ദി.
വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ മറ്റ് ഭാഷകൾ പ്രാദേശികമായി സംസാരിക്കുന്ന അസമിലെ ഹാഫ്‌ലോങിൽ താമസിക്കുന്നവർക്കായി ഹഫ്‌ലോംഗ് ഹിന്ദി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പിഡ്‌ജിൻ ഭാഷാ ഭാഷയായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ 50 ഭാഷകൾ പ്രാദേശികമായി സംസാരിക്കുന്ന നാട്ടുകാർക്കിടയിൽ ഹിന്ദി ഒരു ഭാഷയായി മാറി.
ഹിന്ദി, ഹിന്ദു എന്നീ പദങ്ങൾ പഴയ പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേതാണ്, സിന്ധു നദിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സിന്ധു എന്ന സംസ്‌കൃത നാമത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേരുകൾ ലഭിച്ചത്. ഇന്ദുസ് , ഇന്ത്യ എന്നിവയാണ് ഇതേ പദങ്ങളുടെ ഗ്രീക്ക് അറിവുകൾ.
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 17-ാം ഭാഗം ഇന്ത്യൻ കോമൺ‌വെൽത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ലേഖനം 343 പ്രകാരം, യൂണിയന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അതിൽ ദേവനാഗരി ലിപിയിൽ ഹിന്ദിയും ഇംഗ്ലീഷും ഉൾപ്പെടുന്നു:
മറ്റ് ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകളെപ്പോലെ, എ.ഡി ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഉയർന്നുവന്ന സൗരസേനി പ്രാകൃതത്തിലൂടെയും സൗരസേനി അപഭ്രംശത്തിലൂടെയും വേദ സംസ്കൃതത്തിന്റെ ആദ്യകാല രൂപമാണ് ഹിന്ദി .
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു സംരക്ഷിത ഭാഷയാണ് ഹിന്ദി. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച്, പാൻ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ഭാഷാ ബോർഡ് മറ്റ് ഭാഷകളോടൊപ്പം ഹിന്ദിയോടുള്ള ആദരവ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.
ഉർദു സംസാരിക്കുന്ന നിരവധി പാകിസ്ഥാനികൾക്ക് ഹിന്ദി മനസിലാക്കാൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്. ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയുടെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് രജിസ്റ്ററുകളാണ് ഉർദുവും ഹിന്ദിയും; കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ പാകിസ്ഥാനിൽ വ്യാപകമായി കാണുന്നു.
ഹിന്ദിയുടെ ദേശീയ ഭാഷാ നില വളരെക്കാലമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന വിഷയമാണ്. ഹിന്ദി ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ഭാഷയല്ലെന്ന് 2010 ൽ ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു, കാരണം ഭരണഘടന അതിനെ പരാമർശിക്കുന്നില്ല.
ലാറ്റിൻ ലിപിയിൽ ഹിന്ദി എഴുതുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക സംവിധാനമായി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഹണ്ടേറിയൻ ലിപ്യന്തരണം ഉപയോഗിക്കുന്നു. , , 15919 എന്നിങ്ങനെ മറ്റ് പല സംവിധാനങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്.
ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഇസ്ലാമിക ഭരണത്തിന്റെ വരവിനുശേഷം, പഴയ ഹിന്ദി പേർഷ്യൻ, അറബി ഭാഷകളിൽ നിന്ന് ധാരാളം വായ്പാ വാക്കുകൾ സ്വന്തമാക്കി, ഇത് ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയുടെ വികാസത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
ബോളിവുഡ് സിനിമകൾ, ഗാനങ്ങൾ, അഭിനേതാക്കൾ എന്നിവരുടെ ജനപ്രീതിയും സ്വാധീനവും കാരണം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് കാബൂളിൽ, ഹിന്ദി-ഉർദു സംസാരിക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയും.
ഹിന്ദി എന്നത് ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഭാഷയാണ് , കൂടാതെ ഇംഗ്ലീഷിനൊപ്പം ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയുമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമബംഗാൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് കൊൽക്കത്ത. ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കേ തീരത്താണ് കൊൽക്കത്ത ജില്ലയും നഗരവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും കൊൽക്കത്ത എന്ന മഹാനഗരമായി അറിയപ്പെടുന്നത് കൊൽക്കത്ത, ഹൌറ എന്നീ കോർപ്പറേഷനും, 37 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും മറ്റു പട്ടണങ്ങളും ചേർന്നതാണ്. ഈ മഹാനഗരം കൊൽക്കത്ത ജില്ലയെ മുഴുവനായും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതു കൂടാതെ ഹൌറ, ഹുഗ്ലി, ഉത്തര 24 പറ്ഗാനാസ്, ദക്ഷിണ 24 പറ്ഗാനാസ്, നാദിയ എന്നീ ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. 2000-മാണ്ടു വരെ ഇതിന്റെ ഔദ്യോഗികനാമം കൽക്കട്ട എന്നായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു കൊൽക്കത്ത. 1911-ൽ മാത്രമാണ് തലസ്ഥാനം ദില്ലിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. കൊൽക്കത്തയുടെ ചരിത്രം ഇന്ത്യയുടെ ഇതരഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ശ്രദ്ധേയമായ രീതിയിൽ വേറിട്ടു നിൽക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരപ്രസ്ഥാനം, ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനം, തൊഴിലാളി യൂണിയൻ പ്രസ്ഥാനം എന്നിവയുടെ ഈറ്റില്ലമാണ് കൊൽക്കത്ത.