polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ഭാമഹന്റെ കാവ്യാലങ്കാരത്തിനുശേഷം അലങ്കാരശാസ്ത്രം ക്രമമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചതിന്റെ ഫലമായി സംസ്കൃതഭാഷയിലുണ്ടായിട്ടുള്ള കാവ്യശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ അനവധിയാണ്. അവയിൽ പ്രാമുഖ്യമർഹിക്കുന്നത് കാവ്യാദർശം, കാവ്യാലങ്കാരസംഗ്രഹം, കാവ്യാലങ്കാരസൂത്രം, കാവ്യാലങ്കാരം, ധ്വന്യാലോകം, കാവ്യമീമാംസ, വക്രോക്തിജീവിതം, വ്യക്തിവിവേകം, ശൃംഗാരപ്രകാശം, സരസ്വതീകണ്ഠാഭരണം, ഔചിത്യവിചാരചർച്ച, കവികണ്ഠാഭരണം, കാവ്യപ്രകാശം, അലങ്കാരസർവ്വസ്വം, വാഗ്ഭടാലങ്കാരം, കാവ്യാനുശാസനം, രസതരംഗിണി, ചന്ദ്രാലോകം, ഏകാവലി, പ്രതാപരുദ്രയശോഭൂഷണം, സാഹിത്യദർപ്പണം, അലങ്കാരശേഖരം, കുവലയാനന്ദം, ചിത്രമീമാംസ, രസഗംഗാധരം എന്നിവയാണ്. ഇവ കൂടാതെ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുള്ള 150-ൽ അധികം അലങ്കാരഗ്രന്ഥങ്ങൾ വേറെയുമുണ്ട്. അവയിൽ 50-ൽ അധികം കൃതികളുടെ രചയിതാക്കൾ ആരെന്നു നിരാക്ഷേപമായി തെളിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ശബ്ദാലങ്കാരമെന്നും അർത്ഥാലങ്കാരമെന്നും ഉള്ള വിവേചനവും ഭരതന്റെ കാലത്തു നടന്നിട്ടില്ല; എങ്കിലും ഉപമ അലങ്കാരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് അഭിപ്രായമുള്ളതായി അനുമാനിക്കാം. അലങ്കാരശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി അവരോധിക്കപ്പെടുന്നതിനു ഭരതൻ സമർഹനാണെന്നതിൽ പക്ഷാന്തരമുണ്ടാകാനിടയില്ല. പക്ഷേ, നാട്യകാര്യങ്ങളിൽ സവിശേഷം ദത്താവധാനനാകമൂലം കാവ്യത്തെക്കുറിച്ചു വിശദമായ പഠനം എന്നല്ല കാവ്യത്തിന് ഒരു നിർവ്വചനം പോലും ഭരതൻ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല. ആ നിലയ്ക്കു നോക്കിയാൽ കാവ്യനിർവ്വചനംകൊണ്ടാരംഭിക്കുന്ന കാവ്യാലങ്കാരം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കർത്താവായ ഭാമഹൻ ആദ്യത്തെ ആലങ്കാരികനായി സാഹിത്യശാസ്ത്രചരിത്രത്തിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചിരിക്കുന്നതു കാണാം. ഭരതൻ പ്രായേണ നാട്യശാസ്ത്രാചാര്യനായിട്ടേ കരുതപ്പെടുന്നതുമുള്ളു.
ഒൻപതാം ശ.-ത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന രുദ്രടന്റെ കൃതിയാണ് 734 പദ്യങ്ങളുള്ള കാവ്യാലങ്കാരം. 'ശബ്ദാർത്ഥൗ കാവ്യം' എന്നേ കാവ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഇദ്ദേഹത്തിനു പറയാനുള്ളൂ. കാവ്യലക്ഷ്യം, അഞ്ച് ശബ്ദാലങ്കാരങ്ങൾ, 66 അർത്ഥാലങ്കാരങ്ങൾ, നാല് രീതികൾ, അഞ്ച് വൃത്തികൾ, പദങ്ങളുടെയും വാക്യങ്ങളുടെയും ദോഷങ്ങൾ, 10 രസങ്ങൾ, ശൃംഗാരത്തിന്റെ രണ്ടു വകഭേദങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ പല കാവ്യശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളും അതിൽ പ്രതിപാദിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വാസ്തവം, ഔപമ്യം, അതിശയം, ശ്ലേഷം എന്നിങ്ങനെ അർത്ഥാലങ്കാരങ്ങളെ നാലു വർഗ്ഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കുകയും ചെയ്തു; മാത്രമല്ല അലങ്കാരങ്ങളുടെ എണ്ണവും 66 ആയി വർദ്ധിച്ചു കാണുന്നു. ഈ വർഗ്ഗീകരണം മൂലം അലങ്കാരങ്ങളുടെ പേരിലും നിർവ്വചനത്തിലും മറ്റും ചില പരിഷ്കാരങ്ങൾ വന്നുചേർന്നിട്ടുള്ളത് സ്മർത്തവ്യമാണ്.
എട്ടാം ശ.-ത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഉദ്ഭടന്റെ പ്രസ്തുത കൃതി ഭാമഹന്റെ കാവ്യാലങ്കാരത്തിന്റെ ഒരു പരിഷ്കൃതരൂപം മാത്രമേ ആകുന്നുള്ളു. അർത്ഥാലങ്കാരങ്ങൾ 37, ശബ്ദാലങ്കാരങ്ങൾ 4 എന്നിങ്ങനെ മൊത്തം 41 അലങ്കാരങ്ങളെ ഇദ്ദേഹം പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയെ പ്രായേണ ഭാമഹീയമായ ക്രമത്തിലാണു പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്; എന്നാൽ ഒരു സവിശേഷതയുള്ളത്, ഭാമഹോക്തങ്ങളായ യമകം, ഉപമാരൂപകം, ഉത്പ്രേക്ഷാവയവം എന്നിവയെ ഉദ്ഭടൻ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പുനരുക്തവദാഭാസം, സംകരം, കാവ്യലിംഗം, ദൃഷ്ടാന്തം എന്നിങ്ങനെ ചില പുതിയ അലങ്കാരങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും അനുപ്രാസത്തെ ഛേകാനുപ്രാസം, വൃത്യനുപ്രാസം, ലാടാനുപ്രാസം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു തരത്തിൽ പ്രത്യേകാലങ്കാരങ്ങളായി നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്.
ഭാമഹൻ അലങ്കാരപ്രാധാന്യവാദിയായ ആചാര്യനാണ്. ഗുണം, രീതി, രസം എന്നിവയെ അലങ്കാരങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഗണിച്ചു എന്നല്ലാതെ അതിൽക്കവിഞ്ഞ സ്ഥാനം ഇദ്ദേഹം അവയ്ക്കു നല്കിയിട്ടില്ല. കാവ്യശരീരം, അലങ്കാരം, ദോഷദർശനം, ന്യായനിർണ്ണയം, ശബ്ദശുദ്ധി എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു വിഷയങ്ങളാണ് ഈ ആറു പരിച്ഛേദങ്ങളിലായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇവയിൽ അലങ്കാരപ്രതിപാദകങ്ങളായ 160 പദ്യങ്ങളുൾപ്പെടുന്നു. രസഭാവാദികളെ രസഭാവാദ്യലങ്കാരങ്ങളായി മാത്രമേ ആചാര്യൻ കരുതിയിട്ടുള്ളു. മൊത്തം 41 അലങ്കാരങ്ങൾ ഭാമഹന്റെ കാലത്തു നിരൂപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായി കാണുന്നു. ഈ 41-ൽപ്പെട്ട ഹേതു, സൂക്ഷ്മം, ലേശം എന്നീ അലങ്കാരങ്ങളെ ഉക്തിവൈചിത്ര്യരഹിതമാകയാൽ ഭാമഹൻ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
10-ാം ശ. ന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മഹാരാഷ്ട്രക്കാരനായ രാജശേഖരൻ രചിച്ച കവിശിക്ഷണപരമായ ഒരു വിശിഷ്ട ഗ്രന്ഥമാണ് 18 അദ്ധ്യായങ്ങളുള്ള കാവ്യമീമാംസ. അലങ്കാരശാസ്ത്രത്തിന്റെ പൌരാണികമായ ഉത്പത്തിയെക്കുറിച്ച് ഇദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. കവികൾ അവശ്യം അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട ഒട്ടുവളരെ കാര്യങ്ങൾ ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. രസത്തെ ആത്മാവായി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം ധ്വനിപക്ഷക്കാരനാണെന്നു തോന്നും. ശക്തി, പ്രതിഭ, വ്യുത്പത്തി, സമാധി എന്നിവ നല്ല കവികൾക്ക് അവശ്യം വേണ്ട ഗുണങ്ങളാണെന്നും കവികൾ ജീവിക്കേണ്ട പരിതഃസ്ഥിതികൾ ഇന്നതാണെന്നും മറ്റും വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന രാജശേഖരൻ, കവികളുടെ ഒരു ശിക്ഷകനായിത്തീർന്നിരിക്കുകയാണ്.
അലങ്കാരശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടു ശതകങ്ങളിലെ സുദീർഘമായ ചരിത്രം മൂന്നു കാലഘട്ടങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെടാവുന്നതാണ്: ധ്വനിപൂർവ്വകാലം, ധ്വനികാലം, ധ്വന്യുത്തരകാലം എന്നിങ്ങനെ. ധ്വനിപൂർവ്വകാലത്തിലെ ആചാര്യന്മാർ ഭാമഹൻ , ദണ്ഡി, ഉദ്ഭടൻ, വാമനൻ, രുദ്രടൻ എന്നിവരായിരുന്നു. ധ്വനികാലത്തിലെ ആചാര്യന്മാരിൽ പ്രമുഖരായിരുന്നു ആനന്ദവർധനൻ, കുന്തകൻ, മഹിമഭട്ടൻ എന്നിവർ. അതിനുശേഷം ഉണ്ടായ മമ്മടാദികൾ ധ്വന്യുത്തരകാലാചാര്യന്മാരാണ്. പ്രായേണ പൂർവ്വാചാര്യൻമാരോടു കടപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇവരിൽ ചിലർ ധ്വനിപ്രാധാന്യവാദികളുടെ കൂട്ടത്തിലാണെങ്കിൽ മറ്റു ചിലർ അലങ്കാരപ്രാധാന്യവാദികളുടെ പക്ഷത്തിലാണ്.
വർണവിന്യാസം, പ്രത്യയം, വാക്യം, പ്രകരണം, പ്രബന്ധം എന്നിങ്ങനെ പലതിലും വരാവുന്ന വക്രോക്തി, കാവ്യത്തിനു ചാരുത്വഹേതുവാണ്. കാളിദാസാദികളുടെ കൃതികളിൽനിന്നും യഥേഷ്ടം ഉദ്ധരിച്ച് സ്വാഭിപ്രായം സമർഥിക്കുന്നതിനും കുന്തകൻ വിട്ടുപോയിട്ടില്ല. സാമാന്യജനങ്ങളുടെ ഭാഷയിൽ നിന്നും കവികളുടെ ഭാഷ വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നത് വക്രോക്തിയുടെ സമാശ്ലേഷംകൊണ്ടാണെന്നും വക്രത കൂടാത്ത ഭാഷ, ശാസ്ത്രത്തിനേ പറ്റുകയുള്ളു എന്നുമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. കാവ്യത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം എങ്ങനെ ആസ്വദിക്കണം എന്ന കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം വക്രോക്തിജീവിതത്തിൽ നിന്നും വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം.
രുദ്രടൻ അലങ്കാരങ്ങൾക്കു പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും രസത്തിന്റെ യോഗ്യതയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുവാൻ മറന്നില്ല. ഭാമഹാദികളെപ്പോലെ ഇദ്ദേഹം രസാദിയെ രസവദാദ്യലങ്കാരമായി പരിഗണിക്കുന്നില്ല. അലങ്കാരം, ഗുണം എന്നിവയെ അപേക്ഷിച്ചു രസാദിക്കു പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്നു തന്നെയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷം. എന്നാൽ ആ പക്ഷത്തിലും രസം കാവ്യത്തിന് ഉപസ്കാരകമേ ആകുന്നുള്ളു. ആകയാൽ ഭാമഹൻ, ദണ്ഡി, വാമനൻ എന്നിവരുടെ മതങ്ങളെ വളരെ ദൂരം കടന്നും ധ്വനികാരന്റെ മതത്തോടു നന്നേ അടുക്കാതെയും ഏതാണ്ടു മദ്ധ്യവർത്തിയായ ഒരു മതമാണ് രുദ്രടൻ അവലംബിച്ചത്. ധ്വനിപൂർവ്വകാലം രുദ്രടനോടുകൂടി അവസാനിച്ചതായി കരുതാം.
ഇവയ്ക്കെല്ലാം പുറമേ രാമശർമ നിർദ്ദേശിച്ച 'പ്രഹേളിക' എന്ന ഒരു ശബ്ദാലങ്കാരമുണ്ട്. അതിനെ ആചാര്യന്മാർ നിഷേധിച്ചിട്ടില്ല എന്നു മാത്രം. കാവ്യദോഷങ്ങൾ, ശബ്ദശുദ്ധി എന്നീ വിഷയങ്ങൾ പ്രതിപാദിക്കുന്നിടത്ത് ഇദ്ദേഹത്തിനു സത്കാവ്യത്തെക്കുറിച്ചു സുവ്യക്തവും സുദൃഢവുമായ ചില ധാരണകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു കാണാം. പ്രസ്തുതാലങ്കാരഗ്രന്ഥത്തിന് ഉദ്ഭടൻ ഭാമഹവിവരണം എന്ന ഒരു വ്യാഖ്യാനം എഴുതിയിട്ടുണ്ടെന്ന് പ്രതിഹാരേന്ദുരാജൻ, അഭിനവഗുപ്തൻ, രുയ്യകൻ എന്നിവർ തങ്ങളുടെ കൃതികളിൽ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്; എങ്കിലും അതു കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടില്ല.
ഒന്നാമത്തെ ഉദ്യോതത്തിലെ പ്രമേയം 'കാവ്യസ്യാത്മാ ധ്വനിഃ' എന്നതാണ്. ധ്വനിയുടെ വകഭേദങ്ങൾ രണ്ടിലും, ധ്വനികാരണങ്ങൾ മൂന്നിലും, ഗുണീഭൂതവ്യംഗ്യം നാലിലും പ്രതിപാദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വസ്തു, അലങ്കാരം, രസം എന്നീ മൂന്നുതരം ധ്വനികളിൽ സർവ്വോത്കൃഷ്ടമായ രസധ്വനിയാണ് സഹൃദയരെ സമാകർഷിക്കുന്ന കാവ്യാത്മഭൂതവും ആനന്ദൈകസാരവുമായ തത്ത്വമെന്ന് അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഈ സാഹിത്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ രചനകൊണ്ട് പാണിനി, ഭരതൻ, ശ്രീശങ്കരൻ എന്നിവരോടു സമസ്കന്ധനും ആചാര്യസ്ഥാനീയനുമായി ആനന്ദവർദ്ധനൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
കാവ്യത്തിന്റെ ആത്മാവ് രീതിയാണ്; രീതി എന്നതു വിശിഷ്ടമായ പദരചനയാണ്. അലങ്കാരം കൊണ്ടാണ് കാവ്യം ആസ്വാദ്യമായിത്തീരുന്നത്; അലങ്കാരമാകട്ടെ സൗന്ദര്യം തന്നെയാണ്. ഇതാണ് ദണ്ഡിയുടെ സിദ്ധാന്തം. ഇവിടെ അലങ്കാരശബ്ദം സാമാന്യമായ അർത്ഥത്തിലാണു പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. വൈദർഭി, ഗൌഡി, പാഞ്ചാലി എന്നിവയാണ് രീതികൾ. രീതിയാണു കാവ്യാത്മാവ് എങ്കിൽ അത് ഗുണവിശിഷ്ടങ്ങളായ പദങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള രചനയാണുതാനും. അപ്പോൾ ഗുണത്തിനാണ് അലങ്കാരത്തിനല്ല വാമനൻ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് എന്നു സ്പഷ്ടമാണ്.
വൈദർഭം, ഗൗഡം എന്നീ കാവ്യമാർഗ്ഗങ്ങളെ ദണ്ഡി സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിരുദ്ധസ്വഭാവത്തോടുകൂടിയതാണ് ആ മാർഗ്ഗങ്ങൾ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷത്തിൽ ഗുണങ്ങൾ 10 ആണ്; അവ മുഴുവൻ വൈദർഭിയിൽ ഉണ്ടാവും. എന്നാൽ ഗൌഡമാർഗ്ഗത്തിന് ആ ഗുണങ്ങളുടെ വിപരീത സ്വഭാവമാണു കാണുക. വൈദർഭമാർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രാണഭൂതങ്ങളായ ഈ ഗുണങ്ങൾ അലങ്കാരങ്ങൾ തന്നെയാണ് എന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് അഭിപ്രായമുള്ളതായി തോന്നുന്നു. രസഭാവാദികൾ രസഭാവാദ്യലങ്കാരങ്ങളുമാണ്. അങ്ങനെ ദണ്ഡിയും ഭാമഹനെപ്പോലെ ഒരു അലങ്കാരപക്ഷപാതിയാണെന്നു കാണാം.
യമകം, അനുപ്രാസം എന്നീ രണ്ട് ശബ്ദാലങ്കാരങ്ങൾ മാത്രമേ വാമനൻ ഗണിച്ചിട്ടുള്ളു. അർത്ഥാലങ്കാരങ്ങൾ ഉപമയും ഉപമാപ്രപഞ്ചവും മാത്രമാണ്-എല്ലാംകൂടി 30 എണ്ണം. പൂർവ്വാചാര്യന്മാർ രസഭാവങ്ങളെ അലങ്കാരങ്ങളായി പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കെ വാമനൻ അവയെ അർത്ഥഗുണമായ കാന്തിയായിട്ടാണു പരിഗണിച്ചത്. ശബ്ദഗുണങ്ങളും അർത്ഥഗുണങ്ങളും മുൻപുള്ളവർ പ്രപഞ്ചനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അലങ്കാരത്തെക്കാൾ പ്രധാനം ഗുണമാണെന്ന സിദ്ധാന്തം, അതായത് ഗുണപ്രാധാന്യവാദം, വാമനന്റെ വകയാണെന്നു കരുതുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.
അലങ്കാരപ്രാധാന്യപക്ഷത്തിൽ നിന്നും ആദ്യമായി ഒരു വ്യതിചലനം വാമനാചാര്യ പ്രണീതമായ കാവ്യാലങ്കാരസൂത്രവൃത്തി എന്ന അലങ്കാരശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ കാണാം. വാമനൻ ഉദ്ഭടന്റെ സമകാലികനായിരുന്നു. കാവ്യത്തിന് ഇദ്ദേഹം പുതിയ നിർവ്വചനമൊന്നും കൊടുത്തില്ല; രീതിവിവേചനത്തിലൂടെ കാവ്യലക്ഷണത്തെ ധ്വനിപ്പിക്കുകയാണു ചെയ്തത്. കാവ്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ ഇദ്ദേഹം കൂടുതൽ അടുത്തു ചെന്നു ദർശിച്ചു എന്നു പറയാം.
ധ്വന്യാലോകത്തിന്റെ പ്രശസ്തിക്ക് ഏറ്റവും സഹായകമായത് അഭിനവഗുപ്തന്റെ ലോചനം എന്ന വ്യാഖ്യാനമാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല. അഷ്ടാദ്ധ്യായിക്കു പാതഞ്ജലഭാഷ്യം എന്നപോലെയാണ് ധ്വന്യാലോകത്തിനു ലോചനം എന്നു പറയാം. ലോചനത്തിനു കൌമുദി എന്നും അഞ്ജനം എന്നും രണ്ടു വ്യാഖ്യാനങ്ങളുണ്ട്. ഉത്തുങ്ഗോദയൻ എന്ന ഒരു കേരളരാജാവാണ് കൌമുദിയുടെ കർത്താവ്.
ഭാമഹന്റെ കാലം എ.ഡി. 675-നും 750-നും ഇടയ്ക്കാണ്. ഇദ്ദേഹം രചിച്ച കാവ്യാലങ്കാരം ആണ് ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണമായ അലങ്കാരശാസ്ത്രഗ്രന്ഥം. ഭരതനും ഭാമഹനും ഇടയ്ക്കുള്ള കാലഘട്ടം അലങ്കാരശാസ്ത്രത്തിന്റെ വികാസചരിത്രത്തിൽ അപ്രധാനമായ ഒന്നല്ല. ഭരതനിൽ കാണുന്ന നാല് അലങ്കാരങ്ങൾ ഭാമഹന്റെ കാലമായപ്പോഴേക്കും 41 ആയി വളർന്നുകാണുന്നു.
ദണ്ഡി, ഭാമഹനെക്കാൾ ഉയർന്ന ഒരു കവിയാണ്. കവിക്കുണ്ടായിരിക്കേണ്ട ഗുണങ്ങളുടെയും കഴിവുകളുടെയും കാര്യത്തിൽ ഇദ്ദേഹം നിർബന്ധബുദ്ധിയുള്ളവനാണ്. 'ഇഷ്ടാർഥവ്യവച്ഛിന്ന'യായ 'പദാവലി'യാണ് കാവ്യശരീരം എന്നാണ് കാവ്യത്തിന് ഇദ്ദേഹം കൊടുത്തിരിക്കുന്ന നിർവ്വചനം. ഇതു ഭാമഹന്റേതിനെക്കാൾ സ്പഷ്ടതരമാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
കാവ്യത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയമായ അദ്ധ്യയനമാണ് അലങ്കാരശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിഷയം. സാഹിത്യശാസ്ത്രം, കാവ്യശാസ്ത്രം, സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം എന്നീ പേരുകളും സമാനാർത്ഥത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചുകാണുന്നു. രാജശേഖരൻ തന്റെ കാവ്യമീമാംസയിൽ സാഹിത്യവിദ്യ എന്നാണ് അലങ്കാരശാസ്ത്രത്തിനു നല്കിയിട്ടുള്ള പേര്.
ഭാമഹനെ ഉപജീവിച്ച ഉദ്ഭടനും അലങ്കാരപ്രാധാന്യവാദി തന്നെയായിരുന്നു. ഗുണരീതികളെപ്പറ്റി തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇദ്ദേഹം ഒന്നും ശബ്ദിക്കുന്നില്ല. രസം ശൃംഗാരാദി ശബ്ദങ്ങൾകൊണ്ടു വാച്യമാകാം എന്നുകൂടി ഇദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തോമസ് ഡി ക്വിൻസി ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു. 1785 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് മാഞ്ചസ്റ്ററിൽ ജനിച്ചു. ബാത്ത് ഗ്രാമർ സ്കൂൾ, മാഞ്ചസ്റ്റർ ഗ്രാമർ സ്കൂൾ, ഓക്സ്ഫോഡിലെ ബാഴ്സ്റ്റർ കോളജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. ബിരുദമെടുക്കാതെ കോളജ് വിദ്യാഭ്യാസം അവസാനിപ്പിച്ചു. 1817-ൽ മാർഗരറ്റ് സിംപ്സനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അഞ്ച് ആൺമക്കളും മൂന്നുപെൺമക്കളും ഈ ബന്ധത്തിൽ ജനിച്ചു. 1804-ൽ കറുപ്പിനടിമയായത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിർണായകമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. 1809-ൽ ഗ്രാസ്മിയറിൽ താമസമാക്കുകയും വേഡ്സ്വർത്ത്, കോൾറിജ്, സതേ എന്നീ ഇംഗ്ലീഷ് റൊമാന്റിക് കവികളുമായി അടുത്ത മൈത്രീബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. വെസ്റ്റ്മോർലാൻഡ് ഗസറ്റ്, ലണ്ടൻ മാഗസിൻ, സാറ്റർഡേ പോസ്റ്റ്, ഈവനിംഗ് പോസ്റ്റ്, ബ്ലാക് വുഡ്സ് മാഗസിൻ, ടെയ്റ്റ്സ് മാഗസിൻ എന്നീ ആനുകാലികങ്ങൾക്കു വേണ്ടി ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1828-ൽ എഡിൻബറോയിലേക്കു താമസം മാറ്റി.
കോൾറിജ്, സതേ, വേഡ്സ് വർത്ത്, വേഡ്സ് വർത്തിന്റെ സഹോദരി ഡോറതി എന്നിവരെക്കുറിച്ചുള്ള ഡി ക്വിൻസിയുടെ സ്മരണകൾ ഇംഗ്ലീഷ് കാല്പനികതയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകളാണ്. ഈ അനുസ്മരണക്കുറിപ്പുകൾ റെമിനിസൻസസ് ഒഫ് ദി ഇംഗ്ലീഷ് ലേക് പൊയറ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഡേവിഡ് റൈറ്റ് 1961-ൽ സമാഹരിച്ചു പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ഈ സാഹിത്യനായകന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള സൂക്ഷ്മവും സത്യസന്ധവുമായ ചിത്രീകരണമാണ് ഈ രചനകളിൽ കാണുന്നത്. വേഡ്സ് വർത്തിനെക്കുറിച്ച് ഡി ക്വിൻസിക്കുള്ള അപ്രീതി ചില കുറിപ്പുകളിൽ വെളിവാകുന്നുണ്ട്. കോൾറിജുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് ജർമൻ അതിഭൗതികവാദത്തിൽ ഡി ക്വിൻസിക്ക് താത്പര്യം ഉടലെടുത്തത്. ജർമൻ ദാർശനികനായ കാന്റിനെ ഇംഗ്ലീഷ് വായനക്കാർക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നിടത്തോളം ഈ താത്പര്യം വളരുകയുണ്ടായി.
ലാംബ്, ഹാസ്ലിറ്റ് എന്നീ മഹാരഥന്മാരോടൊപ്പം പത്രപ്രവർത്തനത്തെ ഒരു സാഹിത്യസൃഷ്ടിയുടെ നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിയതാണ് തോമസ് ഡി ക്വിൻസിയുടെ മഹത്തായ സംഭാവനകളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ബ്ലാക് വുഡ്സ് മാഗസിൻ, ടെയ്റ്റ്സ് മാഗസിൻ, ലണ്ടൻ മാഗസിൻ എന്നീ ആനുകാലികങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം കൂടുതലും എഴുതിയത്. മനുഷ്യസ്വഭാവത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മനിരീക്ഷണവും, വിഷയത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളിൽപ്പോലും ചെലുത്തുന്ന ശ്രദ്ധയും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുടെ സവിശേഷതകളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാം.
മോസില്ല പൊതു അനുമതിപത്രത്തിനെ ഒരു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുമതിപത്രമായി സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സമിതി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെ ഓപ്പൺ സോഴ്സ് അനുമതിപത്രമായി ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സംരംഭവും അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്വകാര്യ അനുമതിപത്രമടക്കം മറ്റുള്ള അനുമതിപത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫയലുകളുമായി ഇടകലർത്താൻ എംപിഎൽ അനുമതി നൽകുന്നു. എന്നിരുന്നാലും എംപിഎൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഗം സ്വതന്ത്രമായിത്തന്നെ തുടരുകയും ചെയ്യും. അതു കൊണ്ട് തന്നെ ഈ അനുമതിപത്രം എംഐടി, ബിഎസ്ഡി അനുമതിപത്രങ്ങളും ജിപിഎല്ലും തമ്മിലുള്ള സന്ധിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എംഐടി, ബിഎസ്ഡി അനുമതപത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളെ മുഴുവനായും സ്വകാര്യ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആക്കി മാറ്റാവുന്നതാണ്. ജിപിഎൽ, ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ സമ്പൂർണ്ണമായും ജിപിഎൽ തന്നെ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് നിഷ്കർഷിക്കുന്ന അനുമതിപത്രമാണ്. സ്വകാര്യ അനുമതിപത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന അനുപാത പ്രമാണങ്ങളുടെ ഉപയോഗം സാധ്യമാക്കുന്നതിലൂടെ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കും, ഓപ്പൺ സോഴ്സ് വികനത്തിനും ഉപയോഗിക്കാം എന്നതാണ് എംപിഎല്ലിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല വശം.
മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷൻ വികസിപ്പിക്കുകയും പരിപാലിച്ച് പോരുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുമതിപത്രമാണ് മോസില്ല പൊതു അനുമതിപത്രം. നവീകരിച്ച ബിഎസ്ഡി അനുമതിപത്രത്തിന്റെയും ഗ്നു ജിപിഎല്ലിന്റേയും മധ്യവർത്തിയായി മോസില്ല പൊതു അനുമതിപത്രത്തിനെ കരുതുന്നു. ഓപ്പൺ സോഴ്സ്, സ്വകാര്യ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ നിർമ്മാതാക്കൾക്കിടയിൽ തുലനാവസ്ഥ ഈ അനുമതിപത്രം പാലിക്കുന്നു. മോസില്ല അനുമതിപത്രത്തിന്റെ രണ്ടു പതിപ്പുകൾ ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ രണ്ടാം പതിപ്പ് മറ്റു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുമതിപത്രങ്ങളുമായി യോജിച്ച് പോകുന്നതാണ്.
മോസില്ലയുടെ വിവിധ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളായ മോസില്ല ഫയർഫോക്സ്, മോസില്ല തണ്ടർബേഡ്, മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ട് എന്നിവയും മോസില്ലയുടെ ഏറെക്കുറെ മറ്റെല്ലാ പദ്ധതികളും മോസില്ല പൊതു അനുമതിപത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളുടെ എല്ലാം മറ്റു രൂപങ്ങളും എംപിഎൽ തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. മോസില്ലയെ കൂടാതെ മറ്റു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ നിർമ്മാതാക്കളും എംപിഎൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. അഡോബിയുടെ ഫ്ലക്സ് എംപിഎൽ ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഒരു വൃത്തത്തിലെ ഒരു ബിന്ദുവിൽക്കൂടിയുള്ള രേഖ, ആ ബിന്ദുവിൽക്കൂടി യുള്ള ആരത്തിനു ലംബമാണെങ്കിൽ ആ രേഖ വൃത്തത്തിൻ്റെ തൊടുവരയായിരിക്കും.
ഒരു വൃത്തത്തിലെ ഒരു ബിന്ദുവിലെ തൊടുവര ആ ബിന്ദുവിൽക്കൂടിയുള്ള ആരത്തിനു ലംബമാണ്.ഒരു ബാഹ്യബിന്ദുവിൽ നിന്ന് ഒരു വൃത്തത്തിലേയ്ക്ക് രണ്ടു തൊടുവരകൾ വരയ്ക്കാം.
ഒരു വക്രത്തിലെ ഒരു ബിന്ദു മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രേഖയാണ് വക്രത്തിൻ്റെ ആ ബിന്ദുവിലെ തൊടുവര. ഇത് സ്പർശകം അഥവാ സ്പർശരേഖ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
സ്പർശരേഖകൾ എന്നാണ് തൊടുവരകൾ എന്നതിൻ്റെ പഴയപേര്. വക്രത്തിൽ ഒരു ബിന്ദുവിലുള്ള സ്പർശകം ആ ബിന്ദുവിലൂടെയുള്ള ഏതെങ്കിലും ഛേദകരേഖ യുടെ സീമാന്തസ്ഥാന മായി കരുതാവുന്നതാണ്.
സ്പർശതലം . ഒരു പ്രതല ത്തിലുള്ള എന്ന ബിന്ദുവിൽ ഒരു രേഖ സ്പർശകമാകണമെങ്കിൽ ആ ബിന്ദുവിൽക്കൂടി കടന്നുപോകുന്ന ഒരു വക്രത്തിന് ഈ രേഖ സ്പർശകമായിരിക്കണം. യിൽക്കൂടി കടന്നുപോകുന്ന എല്ലാ സ്പർശകങ്ങളും ഉള്ള സമതലത്തെ സ്പർശതലം എന്നു പറയുന്നു. എന്ന പ്രതലത്തിലെ എന്ന ബിന്ദുവിലെ സ്പർശതലത്തിൻ്റെ സമീകരണമാണ് .
ദ്വിമാന തലത്തിൽ എന്ന വക്രത്തിലെ എന്ന ബിന്ദുവിലെ സ്പർശകം അക്ഷത്തിൻ്റെ ധനാത്മകദിശയുമായി ചരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കോണത്തിൻ്റെ അളവ് ആയാൽ . യെ സ്പർശകത്തിൻ്റെ ചരിവ് എന്നു പറയുന്നു. ചരിവിനെ കുറിക്കാൻ എന്ന പ്രതീകമുപയോഗിച്ചാൽ എന്നു കിട്ടുന്നു. വക്രത്തിലെ എന്ന ബിന്ദുവിലുള്ള സ്പർശകത്തിൻ്റെ സമീകരണമാണ് .
ഉദാഹരണമായി എന്ന വൃത്തത്തിലെ എന്ന ബിന്ദുവിൽ വരയ്ക്കുന്ന സ്പർശകത്തിൻ്റെ സമീകരണമാണ് . പരവലയത്തിൻ്റെ മാനക സമീകരണം . ഇതിലെ എന്ന ബിന്ദുവിലുള്ള സ്പർശകത്തിൻ്റെ സമീകരണം ആണ്.
ഒരു വക്രത്തിലെ എന്ന ബിന്ദുവിലെ സ്പർശകം അക്ഷത്തെ എന്ന ബിന്ദുവിൽ പ്രതിച്ഛേദിച്ചാൽ യും യും തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തെ സ്പർശക ദൂരം എന്നു പറയുന്നു.
സെസ്റ്റിഡ ഗോത്രത്തിലെ ജീവികളുടെ ശരീരം വളരെയധികം സമ്മർദിതവും നാടപോലുള്ളതുമാണ്; ശരീരം നീളമേറിയതും. ശരീരത്തിന്റെ അടിവക്കിന്റെ മധ്യത്തിലായി വായ കാണപ്പെടുന്നു. കോമ്പ് പ്ളേറ്റ് നിരയിലെ നാലെണ്ണം അല്പവർധിതങ്ങളാണ്. പ്രധാന രണ്ടു ഗ്രാഹികളും വളരെ ചെറിയവയും ഉറകളോടുകൂടിയവയുമാണ്. വായവക്കിനോടു ചേർന്ന് നിരവധി ചെറിയ ഗ്രാഹികളും ഉണ്ട്. തരംഗരൂപത്തിലുള്ള ശരീരചലനങ്ങൾകൊണ്ടും കോമ്പ് പ്ളേറ്റുകളുടെ സഹായംകൊണ്ടും ആണ് ഇവ ചലിക്കുന്നത്. സെസ്റ്റസ് വെലാമൻ എന്നിവയാണ് ഈ ഗോത്രത്തിലെ പ്രധാന സ്പീഷീസ്.
ലോബേറ്റ ഗോത്രത്തിലെ ജീവികളുടെ ശരീരം സമ്മർദിത രൂപത്തിലുള്ളതാണ്. ഇവയ്ക്ക് രണ്ട് വലിയ പേശീമയമുഖ-പാളികളും ഉണ്ട്. ഇവയുടെ നാല് കോമ്പ് പ്ളേറ്റുകൾ മറ്റുള്ളവയേക്കാൾ ചെറുതും, വായ് ഭാഗത്തിനു മുകളിലേക്കു തള്ളിനിൽക്കുന്ന സിലിയാമയ-പ്രവർധങ്ങളോടുകൂടിയവയുമാണ്. ഗ്രാഹികൾ ചെറിയവ ആണ്. ഇവയ്ക്ക് പാർശ്വശാഖകളും ഉണ്ട്. ഡിയോപിയ , ഒസൈറോപ്സിസ് എന്നിവയാണ് ഈ ഗോത്രത്തിലെ പ്രധാന സ്പീഷീസ്.
സിഡിപ്പിഡ ഗോത്രത്തിലെ ജീവികൾക്ക് വൃത്താകൃതിയോ അണ്ഡാകൃതിയോ ആണുള്ളത്. ഒരു ഉറയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് പിൻവലിക്കാവുന്ന രണ്ട് ഗ്രാഹികൾ ഇവയ്ക്കുണ്ട്. ജഠര-സംവഹനനാളീശാഖകൾ നിർഗമനമാർഗ്ഗമില്ലാത്ത നിലയിലാണ് അവസാനിക്കുന്നത്. ഈ ഗോത്രത്തിലെ പ്രധാന സ്പീഷീസ് പ്ലൂറോബ്രാക്കിയ , ഹോർമിഫോറ, മെർട്ടെൻസിയ എന്നിവയാണ്.
ടീനോഫോറ ജന്തുഫൈലത്തിലെ ഒരു ഉപവർഗമാണ് ടെന്റക്കുലേറ്റ. ഗ്രാഹികളുള്ള ടീനോഫോറുകളെയാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. സിഡിപ്പിഡ , ലോബേറ്റ , സെസ്റ്റിഡ , പ്ളാറ്റിക്ടീനിയ എന്നീ നാലു ഗോത്രങ്ങളായി ഈ ഉപവർഗത്തെ വർഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജോൺ ആഡംസ് യു.എസ്സിലെ രണ്ടാമത്തെ പ്രസിഡന്റും ആദ്യത്തെ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായിരുന്നു. മാസാച്ചുസെറ്റ്സിലെ ക്വിൻസിയിൽ 1735 ഒക്ടോബർ 30-ന് ഒരു കർഷകനായ ജോണിന്റെയും സൂസന്ന ബോയിൽസ്റ്റണിന്റെയും പുത്രനായി ജനിച്ചു. 1755-ൽ ഹാർവർഡ് കോളജിൽനിന്നും ബിരുദം സമ്പാദിച്ച ആഡംസ് കുറച്ചുകാലം വൂസ്റ്റിലെ ഒരു വിദ്യാലയത്തിൽ ആധ്യാപകവൃത്തി നോക്കി; അതിനിടയ്ക്കു നിയമപഠനം തുടരുകയും ചെയ്തു. 1758-ൽ ബോസ്റ്റണിൽ അഭിഭാഷകവൃത്തി ആരംഭിച്ചു. ബാല്യം മുതൽക്കേ സാഹിത്യരചനയിൽ ആഡംസിനു താത്പര്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. മാസാച്ചുസെറ്റ്സിലെ സുപ്പീരിയർ കോർട്ടിൽ ജെയിംസ് ഓട്ടിസ് നടത്തിയ വാദത്തെക്കുറിച്ച് ആഡംസ് എഴുതിയ റിപ്പോർട്ട് പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്നു; ഈ സംഭവം അമേരിക്കൻ കോളനികളുടെ കാര്യത്തിൽ വിദേശീയർക്കു താത്പര്യം ജനിക്കാൻ കാരണമായി. ഇതോടുകൂടി മാസാച്ചുസെറ്റ്സിലെ വിഗ്ഗു നേതാവെന്ന നിലയിൽ ആഡംസ് ജനശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1764 ഒക്ടോബറിൽ വെയ്മത്തിലെ അബിഗെയിൽ സ്മിത്തി നെ ആഡംസ് വിവാഹം ചെയ്തു.
1949 ലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവത്തിനു ശേഷം അധികാരത്തിൽ വന്ന മാവോ സേതൂങ്ങ് ഈ പദ്ധതിയെ പിന്തുണച്ചു എങ്കിലും ആദ്യം ഗെഷോബ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതും ഗ്രേറ്റ് ലീപ് ഫോർവേഡുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളും സാംസ്കാരിക വിപ്ലവവും പദ്ധിതിയെ സാവധാനമാക്കി. 1954 യാംഗ്സേ നദിയിലുണ്ടായ മഹാ പ്രളയത്തിനു ശേഷം ഇതിനു മാറ്റമുണ്ടായി. പ്രളയത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിനു പേർ മരിക്കാനിടയായ സംഭവത്തിനു ശേഷം മാവോ സേതൂങ്ങ് ഈ അണക്കെട്ടിനെക്കുറിച്ച് വാചാലനായി. വീണ്ടും അണക്കെട്ടിനു വേണ്ടി നാനാ ഭാഗത്തു നിന്നും മു റവിളി കൊണ്ടു. 1958ൽ ഈ പദ്ധതിക്കെതിറ്റെ സംസാരിച്ച ചില എഞ്ചിനീയർമാരെ തടവിലാക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും അധിക നാൾ ഇതു നീണ്ടു നിന്നില്ല.
വൈദ്യുതോൽപ്പാദനത്തിനു പുറമേ വെള്ളപ്പൊക്കം തടയാനും യാംഗ്‌സ്റ്റേ നദിയിലെ ജലഗതാഗതം മെച്ചപ്പെടുത്താനുമായാണ് ഈ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചത്. ഇന്നു നിലവിലുള്ളതിൽ ഏറ്റവും ആധുനീകമായ ടർബൈനുകൾ ഉപയോഗപ്പെടൂത്തിയിട്ടുള്ളതാണീ അണക്കെട്ട്ഹരിതഗൃഹവാതകങ്ങളുടെ അളവ് കുറക്കുന്നതും പടുകൂറ്റൻ ടർബൈനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഈ പദ്ധതിയെ ചൈനീസ് ഗവണ്മെന്റ് ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള എഞ്ചിനീയറിങ്ങ്, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തികവിജയമായി കണക്കാക്കുന്നു. എങ്കിലും 13 ലക്ഷത്തോളം ആളുകളെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കേണ്ടിവരികയും പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങൾ വെള്ളത്തിനടിയിൽ ആവുകയു ഗണ്യമായ പരിസ്ഥിതിമാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്ത ഈ പദ്ധതി മണ്ണിടിച്ചലിനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി 1919 ഇൽ ഇൻ്റർനാഷണൽ ഡെവെലപ്മെൻ്റ് ഒഫ് ചൈനയിൽ സൺ യാത് സെൻ ആണ് വലിയ ഒരു അണക്കെട്ടിനെക്കു റിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നത്. 22 ഗിഗ വാട്ട്സ് ശേഷിയുള്ള ഒരു അണക്കെട്ട സാധ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 1932 ഇൽ ചിയാങ് കൈഷേക്ക് നേതൃത്വം കൊടുത്ത നാഷണലിസ്റ്റ് സർക്കാർ ത്രീ ഗോർജെസിൻ്റെ പ്രാരംഭ ജോലികൾ തുടങ്ങിവച്ചു. 1939 ഇൽ രണ്ടാം സിനോ ജാപ്പനീസ് യുദ്ധം ഉണ്ടായപ്പോൾ ജപ്പാനീസ് സേന യിച്ചാങ്ങ് പ്രവിശ്യ കീഴടക്കി. അവർ ഈ സ്ഥലം അളക്കുകയും ചൈനയുടേ മേൽ യുദ്ധവിജയം ഉണ്ടാവുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് ഈ അണക്കെട്ടിൻ്റെ ഒരു രൂപരേഖ സമർപ്പിച്ചു.
1944 ൽ അമേരിക്കൻ ബ്യൂ റോ ഒഫ് റീക്ലമേഷൻ മേധാവി ജോൺ എൽ. സാവേജ് ഈ സ്ഥലം പഠനവിധേയമാക്കുകയും യാംഗ്സേ നദി പദ്ധതി സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എതാണ്ട് 54 ഓളം ചൈനീസ് എഞ്ചിനീയർമാർ അമേരിക്കയിലേക്ക് പരിശീലനത്തിനായി പറന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മാർഗ്ഗരേഖയിൽ കപ്പലുകളെ അണക്കെട്ടിൻ്റെ അപ്പു റത്തേക്ക് കടത്തി വിടാനുള്ള വിധം പരാമർശിച്ചിരുന്നു. കുറേ പര്യവേക്ഷണങ്ങളും പഠനങ്ങളും രൂപകല്പനകളും മറ്റും നടന്നു എങ്കിലും ചൈനീസ് അഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിൻ്റെ നടുവിലായ സർക്കാർ 1947 -ൽ പദ്ധതി നിർത്തി വച്ചു.
ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദിയായ യാംഗ്‌സേ കിയാംഗ് നദിയിൽ ചൈനയിലെ സാൻഡൂപിങ് പട്ടണത്തിനു സമീപം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരു അണക്കെട്ടാണ് ത്രീ ഗോർജസ് അണക്കെട്ട്. 22500 മെഗാവാട്ട് സ്ഥാപിതശേഷിയുള്ള ഇത് ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും അധികം സ്ഥാപിതശേഷിയുള്ള വൈദ്യുതിനിലയം ആണ്.
പരിശീലനം സിദ്ധിച്ച ഒരു സൈന്യത്തിനെതിരെ എന്തും ചെയ്യാൻ സാധ്യമാണ് എന്ന് ചരിത്രം തെളിയിച്ച സന്ദർഭങ്ങൾ നിരവധിയാണ്. രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കുവാൻ മരണം വരിക്കുവാൻ സന്നദ്ധരായ ചാവേറുകൾ ആണ് ഗറില്ലകൾ. ഗറില്ലകൾ വിമോചന പോരാളികൾ, എതു പരിതഃസ്ഥിതിയകളുമായി ഇണങ്ങിചേരാനും, ഏതു പ്രതിസന്ധിയിലും ചാഞ്ചല്യമില്ലാതെ ഉറച്ചുനിലക്കാനും, ധാർമ്മിക, ദാർശനികോന്നത്യം നിലനിർത്താൻ ശേഷിയും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ധീരനും സഹസിയുംആയിരിക്കണം, ഒരു സംഘടനംരൂപകല്പനചയ്യാനും അതേപോലെതന്നെ വിജയിപ്പിക്കാനും കഴിയണം,ശത്രുക്കളുടെ നീക്കം അവരുടെ യുദ്ധതന്ത്രം ഭൂപ്രദേശത്തിൻറെ കൃത്യമായരൂപം രക്ഷപെടാനുള്ള മാർഗ്ഗം ഇവ പൂർണ്ണമായും അറിഞ്ഞിരിക്കണം. പ്രദേശവാസികളുടെ ഒപ്പം താമസിക്കുകയും ഓരോത്തരും വെച്ച് പുലർത്തുന്ന കൂറ്, ധൈരൃം ഇവയുടെ അറിവ് ഉണ്ടാകണം. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനസമയം രാത്രിയിലാണ്. വൻസംഘങ്ങൾക്ക് വൻ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ തക്ക ശേഷിയുള്ള ആയുധവുമായി ചെറിയ സംഘങ്ങളാണ് ഏറ്റുമുട്ടാറ്. തന്നത്താൻ അറിയുക, ശത്രുവിനെയും. ആയിരം യുദ്ധവും വിജയിക്കും.
ശക്തമായ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ ഒളിപ്പോരാട്ടം നടത്തുന്നതിനെയാണ് ഗറില്ലായുദ്ധം എന്നതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഗറില്ലായുദ്ധം നടത്തുന്ന പോരാളികളെ ഗറില്ലകൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഇക്കാലംവരെയും ഇതിനെ ഒരു സായുധസമരമാർഗ്ഗമായിട്ടാണ് കണ്ടിരുന്നത്‌. എന്നാൽ ആശയങ്ങൾ ഒളിച്ചുകടത്തി നടത്തുന്ന മുല്ലപ്പൂവിപ്ലവത്തെ ഗറില്ലയുദ്ധം എന്ന് വേണമെങ്കിൽ വിശേഷിപ്പിക്കാം. ഗറില്ലകൾക്ക് എന്തും ആയുധമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആയുധങ്ങൾ ചുറ്റുപാടും കാണുന്ന എല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ ആയുധമാക്കും. ശക്തനെതിരെ ദുർബലൻ നടത്തുന്നു ഒളിപ്പോരാട്ടമാണ് ഗറില്ലായുദ്ധം. ചെഗുവേരയുടെ യുദ്ധത്തെ ഗറില്ലായുദ്ധം എന്നാണ് രേഖപെടുത്തുന്നത്. ഈയുദ്ധത്തിന് ബഹുജനപിന്തുണയുണ്ടായാൽ മത്രമേ വിജയിക്കാൻ കഴിയൂ. ജനാധിപത്യരാജ്യങ്ങളിൽ ഗറില്ലായുദ്ധം ഇതുവരെ വിജയിച്ചിട്ടില്ല. തമിഴ് ഈഴം മൂവ്മെന്റ് ശ്രീലങ്കയിൽ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന ഗറില്ലായുദ്ധമാണ് നടത്തിയത്. പുലി പ്രഭാകരൻ മരണമടഞ്ഞതോടെ തമിഴ് ഈഴം മൂവ്മെൻറ് നിലച്ചു.
ഫ്രിറ്റ്സ്രോയ് മക്‌ലീൻ, ഡിസ്പ്യൂട്ടഡ് ബാരിക്കേഡ്: ദി ലൈഫ് ആൻഡ് ടൈംസ് ഓഫ് ജോസിപ് ബോസ് ടിറ്റോ
വില്യം ആർ പീർസ്, ഡീൻ ബ്രെലിസ്. ബിഹൈൻഡ് ദി ബർമ റോഡ്. ബോസ്റ്റൺ: ലിറ്റിൽ, ബ്രൗൺ & കൊ., 1963.
957-ൽ എഡ്ഗാർ രാജാവ് അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഡൺസ്റ്റനെ തിരിച്ചുവിളിച്ചു. വോർസസ്റ്ററിലെയും ലണ്ടനിലെയും ബിഷപ്പ് പദവികൾ അലങ്കരിച്ചതിനു ശേഷം 961-ൽ ഇദ്ദേഹം കാന്റർബറിയിലെ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ആയി. 957-ൽ എഡ്ഗാർ രാജാവ് അന്തരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ എഡ്വേർഡിനെഡൺസ്റ്റൻ, രാജാവാക്കുവാൻ ഡൺസ്റ്റൻ മുൻകൈയെടുത്തു. മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം എഡ്വേർഡ് രാജാവ് കൊല്ലപ്പെടുകയും ഡൺസ്റ്റൺ വിശ്രമജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിയുകയും ചെയ്തു. സന്ന്യാസനിഷ്ഠകൾ ബനഡിക്റ്റെൻ നിയമങ്ങൾക്കനുസൃതമായി ഇദ്ദേഹം പരിഷ്കരിച്ചു. ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ പുനരുദ്ധരിക്കുന്നതിനും, വിദ്യാഭ്യാസ സൌകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും പ്രയത്നിച്ചു.
കാന്റർബറിയിലെ ആർച്ച് ബിഷപ്പായിരുന്ന ബ്രിട്ടിഷ് വൈദികനായിരുന്നു ഡൺസ്റ്റൻ. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഗ്ലാസ്റ്റൺബറിക്ക് സമീപം ബാൾട്ടൺസ്ബറൊയിൽ ജനിച്ചു. ഗ്ലാസ്റ്റൺബറിയിലെ ഐറിഷ് സന്ന്യാസിമാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ഡൺസ്റ്റൻ എഥൽസ്തൻ രാജാവിന്റെ പണ്ഡിത സദസ്സിൽ കുറച്ചുകാലം അംഗമായിരുന്നു. എന്നാൽ ദുർമന്ത്രവാദിയെന്നു മുദ്രകുത്തി ഇദ്ദേഹത്തെ സദസ്സിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി. വിൽചെസ്റ്ററിലെ ബിഷപ്പായ അൽഫിജി ഇദ്ദേഹത്തിന് അഭയം നൽകുകയും സന്ന്യാസജീവിതം സ്വീകരിക്കുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
എഥൽസ്തനുശേഷം അധികാരത്തിൽ വന്ന എഡ്മൺഡ് രാജാവ് ഡൺസ്റ്റനെ തന്റെ സദസ്സിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. 943-ൽ ഗ്ലാസ്റ്റൺബറിയിലെ സന്ന്യാസിമഠത്തിന്റെ അധ്യക്ഷനായി ഇദ്ദേഹം നിയമിതനായി. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഗ്ലാസ്റ്റൺബറി സന്ന്യാസിമഠം പ്രശസ്തിലേക്കുയർന്നു. എഡ്മൺഡിനെ തുടർന്ന് അധികാരത്തിൽ വന്ന എഡ്റെഡ് രാജാവും ഡൺസ്റ്റന് വളരെയധികം അധികാരങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ എഡ്വി രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജപത്നിയുടെ അപ്രീതിക്ക് പാത്രമായ ഡൺസ്റ്റൻ നാടുകടത്തപ്പെട്ടു.
1975-ൽ ഒൺ ഫ്ളൂ ഓവർ ദ് കുക്കൂസ് നെസ്റ്റ് എന്ന വിഖ്യാത ചിത്രത്തിന്റെ നിർമാതാവായി. നാല് ഓസ്കാർ അവാർഡുകളാണ് ഈ ചിത്രത്തിനു ലഭിച്ചത്. 1979-ൽ നിർമ്മിക്കുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത ദ് ചൈനാ സിൻഡ്രോം എന്ന ചിത്രത്തിൽ ജെയിൻ ഫോണ്ട നായികയായിരുന്നു. 1984-ൽ നിർമ്മിക്കുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത റൊമാൻസിങ് ദ സ്റ്റോൺ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മുൻ നിരയിലെത്തിയത്. തെക്കനമേരിക്കയിലെ കാടുകളിൽ ഒരു വനിതയെ രക്ഷിക്കാനെത്തുന്ന സാഹസികന്റെ റോളിലാണ് ഡഗ്ളസ് അഭിനയിച്ചത്.1987-ൽ നിർമിച്ച വാൾ സ്ട്രീറ്റ്, ഫേറ്റൽ അട്രാക്ഷൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വർധിപ്പിച്ചു. ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ വേഷത്തിലാണ് ഫേറ്റൽ അട്രാക്ഷനിൽ ഡഗ്ളസ് അഭിനയിച്ചത്. 1990-കളിൽ അഭിനയിച്ച ബേസിക് ഇൻസ്റ്റിങ്റ്റ്, ഡിസ്ക്ളോഷർ എന്നീ ചിത്രങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമായി. ഗ്ളാമർ താരങ്ങളായ ഷരോൺ സ്റ്റോൺ, ഡെമിമൂർ എന്നിവരായിരുന്നു യഥാക്രമം ഇവയിലെ നായികന്മാർ. 1996-ലെ ദ് ഗോസ്റ്റ് ആന്റ് ദ് ഡാർക്നസ് മറ്റൊരു വിജയം കുറിച്ചു.