polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Tsy ny fiangonana kristiana rehetra no manaiky an' izany fiheverana an' i Jesoa sy ny Fanahy Masina ho Andriamanitra izany, satria maro ny fiangonana manohitra ny Trinite ka mihevitra an' i Jesoa ho Mesia fotsiny fa tsy Andriamanitra, ary ny Fanahy Masina ho hery entin' Andriamanitra miasa fa tsy Andriamanitra.
Nampitondrain' i Nabokôdônôzôra tafika lehibe i Hôlôferna ka nandresy hatranihatrany sady nandrava ireo toera-masina isan-tanàna no nanao izay tsy maintsy hanomezam-boninahitra an' i Nabokôdônôzôra sahala amin' ny andriamanitra.
Tamin' ny farany dia tonga teo akaikin' ny vavahadin' i Israely ny tafika asiriana ka nanao fahirano ny tanàna atao hoe Betolia eo ampita, na dia efa nampitandrina azy ireo aza ny lehiben' ny Amônita atao hoe Akiora ny amin' ny hampandresen' Andriamanitra ny Israely raha tsy manota.
Ny Bokin' i Jodita dia boky ao amin' ny Baiboly jody amin' ny teny grika atao hoe Septanta na Septoaginta izay mitantara ny nampitsaharan' i Jodita, vehivavy mpitondratena jody , ny horohoro nahazo ny Jody noho ny hanafihan' ny Asiriana azy ireo, tamin' ny nanapahany ny lohan' ilay jeneraly asiriana atao hoe Hôlôferna.
Ilay atao hoe fanambaràna ara-pivavahana miandalana, amin' ny Bahay, dia mahatonga azy ireo hanaiky ny maha tena izy ny ankamaroan' ny fivavahana manerana izao tontolo izao, ka ny mpanorina azy na ny olona manan-danja indrindra tao amin' ireo fivavahana ireo dia heveriny ho "fisehoan' Andriamanitra".
Talohan' ny taona 2003 sy talohan' ny fipoahan' ny ady tao Iràka dia nonina tao Iràka ny ankamaroan' ny Mandeana izay niisa 65 000 any ho any, Ny ankamaroan' izy ireo hatramin' izay dia niparitaka, indrindra mankany Iràna, ary koa any Siria, any Jordania ary any amin' ireo firenena tandrefana.
Ao amin' ny tapany atsimon' i Libàna sy ao amin' ny faritra afovoan' ny Tendrombohitra Libàna, ao amin' ny tapany atsimon' i Siria, ao amin' ny faritra avaratry ny Fanjakan' i Israely ao Galilea, ary eo amin' ny havoan' i Golàna no fonenan' izy reo.
Ny fivavahana abrahamika na finoana abrahamika dia ireo fivavahana heverina fa nandova tamin' i Abrahama ny finoana Andriamanitra tokana, ka ny tena fantatra amin' izany dia ny jodaisma sy ny kristianisma ary ny silamo, izay manorina izany finoany izany amin' ny boky heveriny ho Soratra Masina, dia ny Tanakh sy ny Baiboly ary ny Kor'any.
Voasoratra eny amin' ny vatakely firavaka (izay nogasina hoe filakitera; hebreo: / tefilin; grika: / phylacterion), amin' ny takela-koditra malefaka mipetaka eny amin' ny handrina sy ny sandry havia, araka ny toromariky ny Deoterônômia io fiekem-pinoana io.
ְַׁ ְִֵָׂ ְָ ֱֵֹּ ְָ ֶָֽ׃‬ / Shemaʿ Yisrâ'êl YHWH elokhenu YHWH ekhâd ("Mihainoa ry Isiraely, IHVH no Andriamanitsika, Tokana i IHVH").
Rehefa YouTube nanomboka tamin'ny taona 2005, izany no azo atao mba nampiakatra intsony horonan-tsary, fa ny folo minitra fetra nampidirina tamin'ny volana Martsa 2006, rehefa YouTube hita fa ny ankamaroan'ny horonan-tsary indrindra izany ny halavany dia tsy azo ekena fanampiny avy amin'ny tele sy filma.
Araka ny tantara fa matetika no miverimberina ao amin'ny haino aman-jery, Hurley ary Chen mandroso ny hevitra ho an'ny YouTube nandritra ny fiandohan'ny volana ny taona 2005, taorian'ny efa za-draharaha sarotra mizara lahatsary iray, ho nitifitra ny fety ao an-trano ny Chen any San Francisco.
Ny teny nohagasina hoe devoly dia avy amin’ ny teny anglisy hoe devil, izay avy amin' ny teny anglisy tranainy kokoa hoe devel, izay avy amin’ ny teny anglisy tena tranainy hoe dēofol, ity indray dia avy amin’ ny teny latina hoe diabolus izay avy amin’ ny teny grika hoe / diabolos.
Mbola toa izany hatrany no asa nataony rahefa tafaverina tany Espaina izy: nampianatra teôlôjia tao La Rambla , nampianatra tamin'ny seminera zandriny tao Algorta , nanpianatra filôsôfia tao Villanueva del Arzobispo ary tao amin'ny Santuario de la Virgen de la Cabeza .
Taty aoriana, noho ny fivoaran'ny fampianaran-diso sy ny finoan-diso dia nivoatra ho fankam-pinoana na fiaikem-pinoana ny kerigma, ka nahitana fanambaràna dogmatika maro kokoa ka ny lehibe amin'ireo dia ny Fanekem-pinoana apostolika sy ny Fanekem-pinoan'i Nikea-Konstantinopoly.
Ny kerigma dia ny votoatin'ny finoana an'i Jesoa Kristy nambara sy nampitain'ireo Kristiana voalohany tamin'ny tsy mpino; io teny io dia mbola ampiasaina hatramin'izao mba hilazana ny fanambaràna ny votoatin'ny finoana kristiana araka ny maha mpamita iraka ilay mpanambara .
Tenenin' i Paoly ny Kristiana any Tesalônika mba tsy ho voafitaky ny olona satria mbola tsy tonga ny "fotoana" ary tsy hiseho izany raha tsy avy ilay lehilahin' ota zanaky ny fahaverezana ka izany indray dia tsy maintsy ialohavan' ny fiodinan' ny olona amin' Andriamanitra .
Ny Prôtestanta malagasy sy ny ankamaroan' ny Kristiana malagasy tsy katôlika dia manao hoe Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana fa ny Katôlika malagasy kosa manao azy hoe Epistolà na Taratasy faharoan' i Masindahy Paoly ho an' ny Tesalônisianina .
Amin' i Paoly dia vokatry ny fitoeran' ny Fanahy Masina mandritra ny fiainana ankehitriny ny fiainana mandrakizay, ary ny fifandraisan' ny firesahany ny fiainana amin' izao fotoana izao sy ny Fanahy ary ny endriky ny fiainana hoavy dia zava-dehibe amin'ny fampianarana ny lohahevitry ny Epistily ho an'ny Galatiana.
Nefa ny ao amin' ny Bokin'i Daniela dia miresaka ny amin' ny fitsanganan-ko velona eto an-tany sy ny amin' ny Fanjakan'Andriamanitra eto an-tany fa ny Boky faharoan'ny Makabeo kosa miresaka momba ny fiainana mandrakizay any an-danitra, izay hamelomana indray ny olo-marina avy amin' ny fahafatesana.
Araka ny ao amin'ny Epistily ho an'ny Romana dia manantitra i Paoly fa ny fiainana mandrakizay dia tsy karama fa fanomezana avy amin' Andriamanitra: "Fa fahafatesana no tambin'ny ota; ary fiainana mandrakizay no fanomezam-pahasoavana avy amin'Andriamanitra ao amin'i Kristy Jesosy Tompontsika."
Izany fanoharana izany dia manomboka amin' ny fanontanian' ilay tovolahy mpanan-karena tamin' i Jesosy hoe: "Inona no hataoko hahazoako ny fiainana mandrakizay?" ary i Jesosy nanoro hevitra azy mba hitandrina ny didy sady niresaka ny amin' ny fidirana ao amin' ny Fanjakan' Andriamanitra.
Tranga manokana ny fampakarana velona ny olona sasany miavaka amin' ny finoana izay raisin' Andriamanitra any an-danitra; isan' izany i Henoka (izay resahina ao amin' ny Genesisy 5.24: "Ary niara-nandeha tamin' Andriamanitra Enoka; ka tsy hita izy, fa nentin' Andriamanitra.") sy i Elia.
Ao amin' ny Evanjelin'i Lioka dia manomboka amin' ny resaka momba ny fiainana mandrakizay ny fanoharana ny amin' ilay Samaritana tsara fanahy raha nanontany an' i Jesosy ireo mpanoradalàna ny amin' izay tokony hataony mba handovany ny fiainana mandrakizay.
Ny Katesizin' ny Fiangonana katolika dia mampianatra fa tafasaraka amin' ny vatana ny fanahy noho ny fahafatesana, nefa amin' ny fitsanganan-ko velona Andriamanitra dia hanome fiainana tsy mety lo ho an' ny vatana izay hiova noho ny fikambanany amin' ny fanahy.
Ao amin' ireo epistily nosoratan' i Paoly, izay lahatsoratra tranainy indrindra ao amin' ny Testamenta Vaovao, dia afaka misy ny fiainana mandrakizay ao amin' ny personan' i Kristy, izay ahafahan' ny olona ny fanomezana ny fiainana mandrakizay, amin' ny alalan' ny fahasoavan' Andriamanitra sy noho ny finoana an' i Kristy.
"2 Ary maro amin'izay matory ao amin'ny vovoky ny tany no hifoha: ny sasany ho amin'ny fiainana mandrakizay, ary ny sasany ho amin'ny henatra sy ny latsa mandrakizay. 3 Ary izay hendry dia hamirapiratra toy ny famirapiratry ny lanitra; ary izay mamerina ny maro ho amin'ny fahamarinana dia ho tahaka ny kitana mandrakizay doria." .
"Ary rehefa tapitra ny andro, izaho Nebokadnezara nanandrandra ny masoko tamin' ny lanitra, ary nody tamiko indray ny saiko, ka dia nisaotra ny Avo Indrindra aho ary nidera sy nankalaza Izay velona mandrakizay, ny fanapahany dia fanapahana mandrakizay, ary ny fanjakany hahatratra ny taranaka fara mandimby" .
Ao amin'ny Epistily voalohany ho an'i Timoty dia mamaritra ny maha Kristiana amin'ny fampifandraisana azy amin'ny fiainana mandrakizay, ary ny 1Tim 6.12 dia mananatra azy ireo mba hiady ny ady tsaran'ny finoana ka hihazona ny fiainana mandrakizay.
Ny fandinihana nataon'ireo mpikaroka dia milaza fa olona efatra samy hafa no nanoratra ny Pentateoka: ny roa mampiasa hatranihatrany ny anarana hoe Sinay fa ny ny roa hafa mampiasa ny hoe Horeba, dia ireo atao hoe mpanoratra elohista sy ny mpanoratra deoteronomista.
Misy ny mihevitra fa midika hoe "mirehitra" na "hafanana" izay mety mampahatsiahy ny Masoandro ny teny hoe Horeba, fa ny hoe Sinay kosa dia mety avy amin'ny anarana hoe Sin, andriamanitra Volana nivavahan'ny Someriana, ka noho izany ny hoe Sinay sy Horeba dia mety ho ny tendrombohitry ny Volana sy ny Masoandro.
Har Bashan izay midika hoe "ny Tendrombohitr'i Basàna"; ao amin'ny soratra rabinika anefa dia heverina ho fahasimban'ny teny hoe besen ny teny hoe Bashan, ka mampahatsiahy ny faharetan'ny fiainan'ny olombelona amin'ny alalan'ny herin'ilay tendrombohitra.
Ilay antsoina hoe Asan' ny Apôstôly – izay mikasika indrindra ny asa fitoriana nataon' i Petera sy i Joany ary i Paoly sady eken' ny mpandinika maro fa tohin' ny Filazantsaran' i Lioka izay samy nosoratana ho an' i Teôfilo sady amin' ny fomba fanoratra mitovy – no boky mitovy sokajy amin' izy ireo ao amin' ny Baiboly kristiana.
Mitantara ny fiverenan’ ireo Jiosy babo an-tanidrazana voalohany avy any Babilôna, ny nahavitana ny Tempoly vaovao ao Jerosalema, ny iraka notanterahin’ i Ezra tao Jerosalema ary ny ezaka nataony hanadiovana ireo Jiosy nanambady vehivavy tsy Jiosy ny Bokin’ i Ezra.
Nirahin’ Andriamanitra handefa an’ i Ezra ny mpanjaka Artakserksesy mba hanontany an’ i Joda sy i Jerosalema ny amin’ ny lalàn’ ny Andriamaniny sy hanendry mpahay lalàna sy mpitsara mba hitsara ny vahoaka monina eny ampitan’ny ony Eofrata, dia ireo izay mahafantatra ny lalàn’ Andriamanitra.
Manambara ny Soratra Masina fa tsy nanaiky intsony ny mpanoratra izay isan'ireo vahoaka noho ny sazy lehibe napetrak'i Farao t@ fanaovam-biriky izay tsy ampy mololo kanefa ;nanoloana izany,Farao dia mbola nampitandrina sy namepetra azy ireo mba hanaovany tsara ihany foana ny asany na dia misy aza ny tsy fahampiana.
Voalohany dia miresaka ny "Fihaonana voalohany amin'ny Farao" izay milaza ny nandehanan' i Moizy sy Aarona mba handresy lahatra ny Faraona noho ny tenin' i Tompo ny hamoahana ireo vahoaka Israely nogejaina hiala ao Ejipta , tsy nanaiky izany nefa Farao dia nandefa azy ireo hanohy ny fanompoany.
Taty aorian' ny Fahababoana dia navelan' ny Persiana hody any an-taniny ny Jiosy ka i Ezra , izay mpisoron-dehibe tao Jerosalema, no niandraikitra ny fanorenana indray ny Tempoly sy ny jodaisma, fa i Zerobabela kosa, izay taranak' i Davida, dia voatendry ho mpanapaka ny faritanin' i Jodea .
Ny teny hoe mesia dia avy amin' ny teny grika hoe / Messias izay avy amin' ny teny hebreo hoe ִַָׁ / mashiakh na ny teny arameana hoe / meshiha, izay midika hoe "voahosotra", sady manondro ny mpamonjy ny olombelona, ka ny fahatongavany izay andrasana, dia inoan' ny Kristiana fa voalaza mialoha ao amin' ny Testamenta Taloha.
Tamin’ ny nandravan’ ny Babilôniana ny Fanjakan’ i Jodà , ny vahoaka jiosy dia nanomboka niandry ny fotoana hahatongavan’ ny mpanjaka voahosotr’ Andriamanitra tahaka an’ i Davida, na ny iray amin’ ireo taranany, mba "hitsangana handringana ny fahavalon’ i Israely" sy hamerina indray ny fahaleovan-tenany ary koa hanangana indray ny fanjakan’ Andriamanitra eto an-tany.
Ny faminaniana momba io olona io dia miresaka azy ho taranaky ny mpanjaka Davida, izay hanangana indray ny firenen’ i Israely sy hitondra fiadanana amin’ izao tontolo izao amin’ ny alalan’ ny fametrahana indray ny Fanjakan' ny taranak’ i Davida sady handringana ny ratsy fanahy sy hitsara izao tontolo izao amin’ ny andro farany.
Ny jodaisma nohavaozina kosa dia mampianatra fa hisy vanim-potoana hisian’ ny fiadanana sy vanim-potoana mesianika, nefa tsy hisy mesia: ny fiadanana dia vokatry ny fanarenana an’ izao tontolo izao izay avy amin’ ny fiezahan' ny rehetra mankany amin’ ny fahamarinana ara-piarahamonina, fa tsy asan’ olon-tokana.
Mizaka tena ny fiangonana tsirairay isan-toerana, misaraka ny fahefan' ny Fiangonana sy ny Fanjakana, ny fitambaran' ny mpino rehetra no tompon' ny fahefana amin' ny fampandehanana ny fiangonana ka tsy miavaka loatra ny sokajin' olona atao hoe "mpitondra fiangonana".
Noho ny faharesen-dahany, izay itoviany amin' ireo Poritana sy Kôngregasiônalista, dia nisaraka tamin' ny Fiangonana anglikana izy ka nifindra tany Hôlandy tamin' ny taona 1607 niaraka tamina mpino sasany nitovy fiheverana ny Baiboly taminy.
Ny batisma dia firehana iray ao amin' ny fivavahana kristiana isan' ireo sampana ara-pilazantsara izay notarihina pastora roa tamin' ny taonjato faha-17, dia ilay Anglisy atao hoe John Smyth tao Hôlandy tamin' ny taona 1609, sy i Thomas Helwys tao Angletera tamin' ny taona 1612.
Ireto ny anaram-bolana ôfisialy amin' ny teny malagasy ao anatin' ny iray taona amin' ny tetiandro be mpampiasa amin' izao: Janoary , Febroary , Marsa , Avrily , Mey , Jona , Jolay , Aogositra , Septambra , Ôktôbra , Nôvambra , Desambra .
Miray ara-pinoana ireo fiangonana miombona ao amin' ny FFPM amin' ny alalan' ny fanekeny ny Baiboly prôtestanta ho tenin' Andriamanitra, ny sakramentan' ny Batisa sy ny sakramentan' ny Fanasan' ny Tompo, ireo fanekem-pinoana telo , ny Vavaka nampianarin' ny Tompo, ary ny fihirana FFPM.
Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia fiangonana kristiana prôtestanta eto Madagasikara izay nateraky ny fitambaran' ireo Fikambanana misiônera loterana tamin' ny taona 1950 niasa teto Madagasikara, dia ny Norwegian Missionary Society sy ny American Lutheran Church ary ny Lutheran Board of Mission nanomboka ny taona 1888.
Ao amin'ny lovantsofim-pivavahana isan-karazany dia manambara ny fiheverana ny amin'Andriamanitra izany, izay mifanohitra amin'ny fiheverana an'Andriamanitra izay tsy misy raha tsy ao amin'ny tontolo tsapa fizika na izay tsy azo avahana amin'izao tontolo izao .
Ny Boky voalohan' ny Mpanjaka na Mpanjaka voalohany dia mitantara ny fametrahana an' i Sôlômôna ho mpanjaka, ny fanorenany ny Tempoly voalohany, ny fivakisan' ny firenena ho fanjakana roa , ny fahotan' ireo mpanjaka ary ny fandraisana anjaran' ireo mpaminany manoloana izany.
Ny Bokin' i Estera dia mitantara ny amin' ny vehivavy Jiosy iray atao hoe Estera izay lasa vadin’ i Ahasoerôsy mpanjakan' i Persia, sady nanavotra ny mpiray tanindrazana izay saika ringana araka ny fikasan-dratsin' i Hamàna piraiministra ary ny amin' ny fetin' ny Porima izay ankalazana izany fahafahana izany.
Ny Bokin' i Jôsoa, ny Bokin' ny Mpitsara, ny Bokin' i Rota, ny Boky voalohan' i Samoela, ny Boky faharoan' i Samoela, ny Boky voalohan' ny Mpanjaka, ny Boky faharoan' ny Mpanjaka, ny Boky voalohan' ny Tantara ary ny Boky faharoan' ny Tantara dia isan' ny Nevi'im.
Ny boky ara-tantara na bokin-tantara dia fitambarana boky ao amin' ny Testamenta Taloha ao amin' ny Baiboly izay mirakitra amin' ny ankapobeny ny tantaran' ny Zanak' i Isiraely tao amin' ny tany Kanaana hatrany amin' ny fahababoany tany Babilôna.
Amin' ireo mbola mandala tanteraka ny fomban-drazana dia mety haharitra herintaona na mihoatra ny fanatanterahana ny lanonana isan-karazany sy ny fanamboarana fasana, ka mandritra izany dia tsy maintsy mijanona miaraka amin' ny razana ao an-tranon' ny maty ny vadin' ny maty.
Ny zanaka lahimatoan' ny maty no tompon' andraikitra amin' ny fividianana vatolahy - izay vato fisaka lava mitsangana mahatratra hatramin' ny roa metatra, izay anisan' ny mandrafitra ny fasana - fa ny zanany vavy kosa no miantoka ny aloalo sy ny omby atao sorona; ny havany sy ny namany sisa no mividy ny vato ilaina amin' ny fanamboarana ny fasana.
Nino ny mpanara-dia azy fa lasa faly izy ary nanamasina ny taniny sy ny vahoakany tamin' ny alalan' izany fitokana-monina izany, izay taratry ny finoan' ny besinimaro ny zanahary Andriamaro nivavahan' ny Maroserana, nivavahana tamin' ny alalan' ny mpanelanelana, ary nametraka ny fankatoavana tamin' ny alalan' ny tahotra sy ny horohoro.
Mitana toerana lehibe eo amin' ny fiaraha-monina ny omby noho ny antony ara-toekarena sy ara-panahy, izay tandindon' ny fiainana sy ny maha andriana, ary koa fitaovana mampifandray ny velona amin' ny razana Miara-miasa amin' ny fambolena sy fivelomana hafa ny olona ao amin' ny tokantrano iray mba hahazoana izay ilain' ny fianakaviana.
Ny ankizy dia mijanona ho isan' ny ankohonan-drainy mandra-pahatongany ho olon-dehibe, amin' izay fotoana izay ny zatovolahy dia manorina ny tranony sy ny ankohonany eo akaikin' ny tranon-drainy, ary ny zatovovavy kosa manambady sy mifindra any amin' ny tranon' ny vadiny.
Ireo zavatra ireo dia maneho fa nisy olona maty ka nahazo ny satan' ny razana, izay mpanelanelana ny velona amin' Andriamanitra; ny fasana no fonenana vaovao ho an' ny razana, satria ny fahafatesana dia tsy fiafarana fa fiovana ho amin' ny dingana hafa eo amin' ny fiainana.
Ny aloalo amin' izao fotoana izao dia heverina ho marika famantarana an' i Madagasikara, ary nampidirina ao amin' ny lisitry ny vakoka maneran-tany ny tanindrazan' ny Mahafaly izay ahitana ny tontolo iainana somary maina sy ny haingon' ny fasana sy ny zavakanto momba ny fandevenana.
Ny Mahafaly dia vondrom-poko ao amin' ny faritra atsimo-andrefana amin' i Madagasikara, eo anelanelan' ny ony Menarandra ao atsimo sy Onilahy ao avaratra no fonenany nentim-paharazana, eo amin' ny lembalemba be sokay sy fasika izay mitondra io anarana Mahafaly io ihany.
Araka ny lovantsofina, ny tarana-mpanjaka mahafaly dia avy amin' i Olombetsitoto, andriana maroserana tany am-boalohany, izay mpitarika nipoitra manodidina ny taona 1500 niaraka tamin' ny fifindran' ny Maroserana ho any amin' ny faritra atsimo-andrefana amin' i Madagasikara.
Nanao fifanekena tamin' ireo vahoaka ireo ny mpifindra monina maroserana tamin' ny voalohany, saingy nivadika ho ady izany tamin' ny farany, ka ny Maroserana no nivoaka mpandresy; rehefa tonga teo amin' ny fitondrana ny Maroserana, dia navelany hihazona ny tombontsoany sy satany manokana ihany ny Andriantsileliky.
Ireto ny sasany amin' ny fady mahazatra teo amin' ny Mahafaly: tsy azon' ny vehivavy atao ny misotro amin' ny kaopy iray amin' ny vadiny, ny mipetraka amin' ny tsihy iray miaraka amin' ny vadiny, ny mitsangana eo am-piresahana amin' ny mpanjaka.
Ny vondrona lehibe kokoa dia ny "tariha", izay taranaka mbola velona nipoitra avy amin' ny razambe lahy iray izay maty vao haingana ka ny zokiny indrindra amin' ny tariha dia mahafantatra ny fifandraisan' izy ireo aminy ary mahatadidy ny endri-javatra sasany momba azy amin' ny maha olona azy.
Ny Mahafaly tenany anefa tsy mampiasa an' io teny io ary tsy milaza azy ireo ho foko tokana, fa aleony manonona ny tenany araka ny firazanana hafa na ara-jeôpôlitika; ny anarana hoe Mahafaly dia tsy misy heviny ho an' ny olona avy amin' io faritra io fa mari-pamantarana napetraky ny avy any ivelany.
Ny Renilimy dia ireo taranaky ny lehibe nahery indrindra tamin' ny fotoana nananganana ny tarana-mpanjaka maroserana, atao hoe Tsileliky ; ny taranaky ny naman' ny Tsileliky sy ny olom-peheziny tiany; ary ny olona manokana izay nahazo sitraka tamin' ny mpanjaka.
Araka ny Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century, dia nifarana tamin' ny taona 1911 ny fanjakan' i Tsiampondy, raha araka ny tahirin-kevitra frantsay antsoina hoe Observations sur les Mahafalys kosa dia nifarana ny fitondran' i Tsiampondy taorian' ny fidiran' ny tafika frantsay tamin' ny 1907.
Ny mpanjaka mahafaly tany am-boalohany dia nipetraka tao amin' ny toerana itambarana izay misy lalana mizarazara mankany amin' ny tanàna lehibe tsirairay manodidina ao amin' ny tany anjakany, ary ny fahefany dia hamafisin' ny fananany vakoka navelan' ny mpanjaka maty izay inoana fa manana hery mihoatra ny ara-boajanahary.
Nisaraka tamin' ny Antemoro ny Antambahoaka tamin' ny taonjato faha-15 rehefa nanangana vondrona vaovao antsoina hoe Masindrano ny Antemoro iray antsoina hoe Ravalarivo, izay nitombo taty aoriana ka lasa tanànan' i Mananjary; ny faritra manodidina an' i Masindrano mbola misy hatramin' izao.
Tsy mahazo mandray anjara amin' ny fetin' ny sambatra ny zaza kambana, tsy mahazo mandray anjara amin' ny fanao isan-taona amin' ny fanomanana ny tanimbarin' ny mpanjaka, ary tsy tafiditra ao anatin' ny fasam-pianakaviana no tsy raisina ho isan' ny razana rehefa maty izy ireo.
Maro ireo fombafomba tanterahina amin' ny fanombohan' ny fankalazana ny sambatra: omanina ny akanjo mena hitafian' ny zazalahy kely, mantsaka rano hanasana ny fery amin' ny famorana ny tanora, misy ny sarin' ady ifanaovan' ny zatovolahy, misy amin' izay ny filaharana mitanjozotra makany amin' ny lakandranon' ny Pangalana.
Fanampin' izany, ny fiarahamonina antambahoaka dia manaiky ny soman-drazana - izay karazana fifandraisan' ny mpiziva, fifandraisana misy eo amin' ny foko roa hita taratra amin' ny fifankazaran' izy ireo eo amin' ny fomba fifampiresahany - izay heverina ho mitovitovy amin' ny fato-dra.
Mino izy ireo fa ny olona maty ao amin' ny fianakaviana dia lasan-ko razana ka afaka mijery ny taranany velona ary miditra an-tsehatra na amin' ny soa na amin' ny ratsy, arakaraka fanajan' ny velona azy sy ny fanatanterahana ny fombafomba sy ny fanajana ny fady napetrany.
Ankehitriny dia ny fikambanana mitaiza zaza kamboty no maka ireo zaza kambana, isan' izany ny ivontoerana fandraisana sy fandalovan' ny zaza kambana ao Mananjary (Centre d'Accueil et de Transit des Jumeaux Abandonnés - CATJA)) izay iandrasana ny olona hanao fananganan-jaza.
"13 Fa Apostoly sandoka izy ireny, mpiasa mamitaka, ka dia mampiova ny endriny ho tahaka ny Apostolin' i Kristy. 14 Ary tsy mahagaga izany, fa Satana aza mampiova ny endriny ho tahaka ny anjelin' ny mazava. 15 Koa tsy zavatra lehibe tsy akory, raha ny mpanompony koa no mba mampiova ny endriny ho tahaka ny mpanompon' ny fahamarinana; nefa ny farany ho araka ny asany ihany" .
Ho an'ny Ôrtôdôksa kosa, "ny foto-pampianarana ny amin' ny fahasoavana dia avy amin' ny tenim-pinoana mahafaobe ny amin' ny hery avy amin' Andriamanitra. Ny fahasoavana na fahazavana mampanana fomba araka an' Andriamanitra dia tsy ny maha Andriamanitra an' Andriamanitra fa ny heriny", hoy i Gregoire Palamas.
Ao amin' ny fiangonana katôlika, "ny fahasoavana dia ilazana ny hatsaram-po fara tampony sy maimaimpoana ary tsy ara-drariny izay asehon' Andriamanitra ny olona, hatramin' ny mandrakizay, amin' ny fiantsoan' Andriamanitra ny olona hizara ny fiainany aminy.
Ny Filazantsara araka an' i Joany, na Evanjely araka an' i Masindahy Joany na Vaovao Mahafaly araka an' i Masindahy Joany na Filazantsara araka an' i Jaona na Vaovao Mahafaly araka an' i Jaona dia Filazantsara na Evanjely fahefatry ny Testamenta Vaovao ao amin' ny Baiboly kristiana.
Eo am-pandrenesana izany rehetra izany dia nanameloka azy ny ankabetsahan' ny olona nefa tsy vitsy koa ireo izay natoky an' ity Mpitondra hafatra ity: "Tompo ô, hankany amin' iza moa izahay? Hianao no manana ny tenin' ny fiainana mandrakizay." .
Tamin' ny taonjato faha-2 dia niely ny filazana ny Evanjely fahefatra izay natao hoe "Evanjely nosoratan' i Joany" . Nanomboka amin' izany fotoana izany dia Joany na Jaona no heverina ho nanoratra ny Evanjely fahefatra. Tsy iza izany fa i Joany Apôstôly, ilay atao hoe "Zanak' i Zebedio".
Manasa ny mpamaky azy mba hanao sahala amin' i Tômasy koa ny mpanoratra ny evanjely fahefatra, satria hoy izy: "fa voasoratra izao, mba hinoanareo fa Jesosy no Kristy, Zanak' Andriamanitra, ary mba hanananareo fiainana amin' ny anarany, raha mino ianareo." .
Ny ankamaroan' ny manam-pahaizana dia mizara ny Evanjelin' i Joany ho efatra: fitarihan-teny ; fitantarana ny asa fanompoan' i Jesoa, atao hoe Bokin' ny famantarana ; fitantarana ny alina farany teo amin' i Jesoa sy ireo mpianany, ny fijaliany, ny fitsanganany ho velona, izay atao hoe Bokin' ny voninahitra ; ary famaranan-teny .
Ny mpikaroka momba ny fivavahana dia milaza fa tsy avy hatrany dia mônôteista ny fivavahan' ny Hebreo fa henôteisma izay nomena anarana hoe iahvisma satria ninoan' ny Hebreo taloha ny fisian' ny andriamanitra maro nefa i Iahveh no nanataony ho andriamaniny nolovany tamin' ny razany, satria samy nanana ny andriamaniny ny firenena tsirairay.