polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Rehefa hisikidy dia alahatra hanana endrika fàfana eo amin' ny tany na ambony tsihy na ambony karazana latabatra iva dia iva ny voan-tsikidy (izay matetika voam-pano, nefa mety ho voan-katsaka na zavatra hafa koa), mba hahafaha-mamantatra ny zava-miafina, amin'ny alalan' ny fanakarana ny hevitry ny laharam-boan-tsikidy miseho ao amin' ilay fàfana.
Ny Abily no tsanganan-tsikidy fahenina , mipetraka manaraka ny Fianahana, izay matetika tsy alahatra ho hita maso fa ao an-tsain' ny mpisikidy fotsiny, noho izy vokatry ny famakiana marindrano ny tsanganan-tsikidy efatra voalohany manandrify ny tratran' ireo tsanganan-tsikidy ireo.
Nilain' ny Ntaolo sy ny Malagasy maro ankehitriny ny manatona mpisikidy rehefa tsy salama, raha handeha lavitra, raha te hahafantatra ny fomba hampitomboana ny harena, raha te hahafantatra ny momba ny fitiavana, raha hamosavy na hamorika olona, raha hanenjika na hitsongo dia ny mpangalatra, sns.
Atao hoe Asorasady na Alahasady, Alahasaty, Alasady, Alahazady, na Asorovavy, Asoravavy , na Alidebara, Adabara, Adabaraho ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: 2 2 1 1.
Toy izao no amaritan' i Régis Rajemisa-Raolison ny sikidy: "Fahaizana mampahalala ny ho avy na manazava ny antony nisian-javatra iray amin' ny alalan' ny fandaharana voan-tsaramaso na voan-kily, izay sarotra dia sarotra ho an' ny tsy niofana amin' izany."
Atao hoe Alibiavo, Alibeavo, Alibiavo, Alibaiavy, Alibiavy, Alabiavo, Alibeavotse, Alibeiavo, Alibeavy na Adibijady ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: 2 2 1 2.
Atao hoe Alaizana, Alihizana, Alizany, Alahizany, Alihiza, Aalaizany, Relahaza, Alaizana, na Adimizana ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: 1 2 2 2.
Atao hoe Betsivongo, Alikasajy, Alikozaza, Adikasajy, Adikasajy, Alikoasajy, Alakasajy, Likoasajy ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: 1 1 2 1.
Ireo Alahady tsy isaina aorian’ny Epifania dia afindra ao amin’ny fotoana aorian’ny Pentekôty ary ankalazaina eo anelanelan’ny Alahady faha-23 sy ny Alahady farany aorian’ny Pentekôty araka ny filaharana tondroina ao amin’ny Codex Rubricarum N18, izay tsy misy andro avela amin’ny taona.
Talohan’ny fanavaozana natao tamin’ny taona 1960, ny Alahady avela dia tokony ho nankalazaina amin’ny Asabotsy mialoha ny Alahadin’ny Septoagesima, na, raha misy ny Alahady faha-23 aorian’ny Pentekosta, ny Asabotsy mialoha ny Alahady farany aorian’ny Pentekosta.
Ao amin’ny ny fombam-pivavahana romana taorian’ny taona 1969, ny hoe "Alahadin’ny Fijalian'ny Tompo" sy "Alahadin’ny Sampan-kazo" dia samy anaran'ny Alahady mialoha ny Paka avokoa, atao hoe "Alahadin’ny Sampan-kazon’ny Fijalian'ny Tompo".
Tetiandro manondro ny daty raikitra sy ny daty miovaova ankalazana ny fetim-piangonana na ahatsiarovana ny zava-dehibe niseho teo amin'ny tantaran'ny fivavahana kristiana ary ny daty ahatsiarovana ny olo-masina isan-karazany eo amin'ny Eglizy katôlika izany.
Ny fari-potoan’ny Noely dia mitohy hatramin’ny fetin’ny Batemin'i Kristy, izay ankalazaina amin’ny endrika ahalalana azy amin’izao fotoana izao amin'ny fombam-pivavahana romana amin’ny Alahady aorian’ny 6 Janoary na ny Alatsinainy manaraka raha an’ny Epifania io Alahady io.
Ao amin’ny fombam-pivavahana romana, amin’ny fotoan’ny Gloria in Excelsis Deo, ny orga sy ny lakolosy dia sambany ampiasaina amin’ny litorjia hatramin’ny roa andro, ary ny sarimasina, misaron-damba nandritra ny Fijalian'ny Tompo , dia alana sarona.
Ny fanisana ny Alahady dia tohizana aorian’ny andron’ny Paka; misy Alahady roa anefa izay soloana ny Alahadin’ny Pentekôty sy ny Alahadin’ny Trinite Masina, ary ny andro iray dia mety havela, arakaraka ny mampisy 52 na 53 herinandro ny taona.
Sahala amin’ny Advento, amin’ny endriky ny fombam-pivavahana talohan’ny taona 1970, ny diakra sy ny sodiakra dia tsy mitondra ny akanjo dalmatika mahazatra sy ny akanjobeny ao amin’ireo lamesan’ny fizaran-taona mandritra ny Karemy; raha tokony ho izany dia mitondra akanjobe misy foriporitra izy ireo, araka ny fanao taloha.
Amin’ny fombam-pivavahana romana, ny Gloria in Excelsis Deo sy ny Te Deum dia tsy ampiasaina ao amin’ny lamesa sy ny litorjian’ny ora, afa-tsy amin’ny andro manetriketrika sy ny fety, ary ny famakiana ny Aleloia sy ny andalana mialoha izany amin’ny ankapobeny dia soloana fiderana hafa.
Nandritra ny telo taona i Ptôlemaiôsy XII dia niezaka hahazo ny fanohanan' ny Rômana mba hiverenany eo amin' ny fitondrana ka tanteraka izany tamin' ny alalan' ny kolikoly nifanaovany tamin' i Aolo Gabinio governeran' i Siria izay nanafika an' i Egipta miaraka amin' ny tafiny tamin' ny taona 55 tal.
Felix Arvid Ulf Kjellberg, nalaza kokoa noho ny fantsona Youtube nantsoina hoe Pewdiepie, teraka tamin'ny 24 Oktobra 1989 tao amin'ny Vaasa parish tao Gothenburg, dia mpitsikera amin'ny solosaina sy televiziona Soedoà amin'ny Youtube, antsoina hoe youtuber.
Ny fivavahan-drazana malagasy na ny finoan-drazana malagasy dia ny fivavahana sy ny finoana narahin' ny Ntaolo malagasy, ka tafiditra ao amin' ny kolontsaina nentin-drazana malagasy, sady mifototra indrindra amin' ny fivavahana amin' ny Zanahary sy ny fanahin' ny razana ary ny fanajana ny fady.
I F. V. Winnet dia mihevitra an' i al-Lat ho andriamanitra volana noho ny fikambanan' ny tsinambolana aminy tao amin' ny soratsokitra 'Ayn esh-Shallāleh sy Lihianita manonona ny anaran' i Wadd, ilay andriamanitra volana mineana, amin' ny lanaram-boninahitra fkl lt.
Araka ny voalazan' ny Kitāb al-ʾAṣnām dia ny taranaky ny zanak' i Abrahama izay nanorim-ponenana tany Meka dia nifindra monina tany an-tany hafa nitondra vato masina avy ao amin' ny Kaaba niaraka tamin' izy ireo, nanangana ireo vato ireo ary nandrha nanodidina azy ireo toy ny fanao amin' ny Kaaba.
Ny fifandraisana misy eo amin' ny andriamanitra iray sy ny vato iray ho fanehoana azy dia azo jerena avy amin' ny asasoratra siriàka tamin' ny taonjato fahatelo antsoina hoe Toritenin' i Pseodô-Melitôna izay nilazalazany ny finoan' ny mpanompo sampy miteny siriaka tany amin' ny faritra avaratra amin' i Mesôpôtamia, izay Arabo ny ankamaroany.
Ny rafi-pinoana sy fanao ara-pivavahan' ny vahoaka mpifindrafindra monina dia inoana fa nampiditra fetisisma sy tôtemisma ary fivavahana amin' ny razana, nefa mifandray indrindra amin' ny fisahiranana sy olana eo no ho eo ary tsy nandinika fanontaniana ara-pilôzôfia lehibe kokoa toy ny amin' ny fiainana aorian' ny fahafatesana.
Nitodika tany amin' ireo andriamanitra sy andriamanibavy samihafa ny fanompoam-pivavahana, anisan' izany i Hubal sy ny andriamanibavy al-Lāt, al-‘Uzzā, ary Manāt, tany amin' ireo toerana masina sy tempoly teo an-toerana toa an' i Kaaba any Meka.
Ny pôliteisma sy ny henôteisma no tena nanjaka tamin' ny karazam-pivavahana tao Arabia talohan' ny fivavahana silamo, ka nisy ny fanompoam-pivavahana natao amin' ny andriamanidahy sy andriamanibavy isan-karazany, anisan' izany i Hubal sy ny andriamanibavy zanany telo, dia i Al-Lāt sy i Al-‘Uzzá ary i Manāt, izay nanana tempoly tahaka ny Kaaba ao Meka.
I Aaron W. Hughes dia milaza fa ny manam-pahaizana dia tsy mahazo antoka raha nivoatra avy amin' ny rafitra pôliteista teo aloha izy na nivoatra noho ny fitomboan' ny maha zava-dehibe ny fiarahamonina kristiana sy jiosy, ary sarotra ny manamarina raha mifandray amin' i Rahmanan i Allah.
I G. R. Hawting dia milaza fa matetika ny manam-pahaizana môderina dia nampifay matetika ny anaran' ny andriamanibavy arabo Al-lāt sy Al-'Uzzá ary Manāt amin' ny fivavahana natokana ho an' ny vatana any an-danitra, indrindra fa i Venosy, amin' ny alalan' ny porofo ivelan' ny lovan-tsofona silamo ary koa mifandraika amin' i Siria sy i Mesôpôtamia ary ny Saikinosin' i Sinay.
Ny loharanom-pahalalana ankehitriny momba ny fivavahana sy ny panteôna arabo talohan' ny silamo dia ahitana soratsokitra sy sary sokitra vitsivitsy, tononkalo talohan' ny silamo, loharanom-pahalalana ivelany toy ny fitantarana nataon' ny Jiosy sy ny Grika, ary koa ny lovantsofina mozilmana, toy ny hita ao amin' ny Kor'any sy ny asasoratra silamo hafa.
Ny akon' ny kolontsaina avy tao amin' ny Empira Rômana sy ny Empiran' i Aksoma ary ny Empira Sasanida dia hita taratra tao amin' ny fianakaviambe kristiana maro tao amin' ny tapany avaratra-andrefana sy avaratra-atsinanana ary atsimo amin' ny Saikanosin' i Arabia.
Amin' ny lafiny maro dia izany vanimpotoana izany no fahatanterahana fara tampon' ny sivilizasiona persiana, ary io no empira iraniana lehibe farany talohan' ny fakan-tany nataon' ny Miozolmàna tao Persia sy talohan' ny fandraisan' ny mponina tao ny fivavahana miozolmàna.
Ny fiantraikan' ny kolontsain' ny Sasanida dia niely hatrany ivelan' ny tanin' ny empira, ka nahatratra an' i Eorôpa Andrefana, an' i Afrika, an'i Sina sy an' i India, sady nandray anjara teo amin' ny fiforonan' ny zavakanto eorôpeana sy aziatika tamin' ny Andro Antenantenany.
Ny Empira Sasanida na Empira Sasaniana dia empira notapahin' ny mpanjaka tao amin' ny fianakaviana ato hoe Sasanida izay fianakavia-mpanjaka persiana nanapaka tao amin' ny Tontolo Iraniana tamin' ny taona 224 hatramin' ny taona 651 nidiran' ny Miozolmàna tao.
Misy amin' ireo fivavahana ireo no azo lazaina ho manana endrika animista (mino fa ny zavatra sasantsasany toy ny vato sy ny hazo sy ny biby sns dia mety manana fanahy), ny sasany ho pôliteista , ny sasany ho panteista (mino fa ny zavatra rehetra dia samy manana ampahan' ny maha andriamanitra).
Ny fivavahan-drazana afrikana dia fivavahana nentim-paharazana izay maro aty Afrika sy any amin' ny tany hafa, izay nolovan' ny Afrikana monina aty atsimon' i Sahara tamin' ny razany tany aloha, fa tsy nampidirina avy any ivelany toy ny fivavahana kristiana sy ny fivavahana silamo, ohatra.
Mandritra ny fanompoam-pivavahana amin' ny zanahary sy ny fanahy isan-karazany na amin' ny razana dia matetika ahitana fisotroana zava-pisotro , fanaovana sorona sy fanatitra (biby, anana, sakafo masaka, voninkazo, vato sarobidy, volafotsy, volamena, sns) ary fanaovana sikidy.
Ny anarana ao amin' ny fiteny maro dia tsy ahitana izany endrika araka anjara asa izany izay tsy hita afa-tsy ao amin' ireo mpisolo tena (amin' ny fiteny malagasy: izaho raha lazaina, ahy raha fameno, sns; amin' ny fiteny frantsay: il/elle raha lazaina: le/la raha fameno mivantana; lui raha fameno tsy mivantana; se raha fameno mitampody sns).
Ny papa Paoly III no nampanao io kônsily io tamin' ny 22 Mey 1542 mba hamaliana ny fangatahan' i Martin Lotera tao amin' ny sehatry ny Refôrmasiona prôtestanta, ka nanomboka tamin' ny 13 Desambra 1545 izany ary nifarana tamin' ny 4 Desambra 1563.
Ny Rain'ny Fiangonana dia mampahatsiahy ankolaka ireo faminanian'ny Sibila ireo: i Teofilo avy any Antiokia , i Klemento avy any Aleksandria , i Laktantio , ary i Md Aogostino dia miseho ho mahalala tsara soratra pseodo-sibilina, izay indraminy ampiasaina na hazavainy, amin'ny alalan'ny fanatsofohana izany etsy sy eroa ny fitenenana hoe "zanak'Andriamanitra".
Ilay mpandaha-teny fiarovana ny finoana kristiana atao hoe Atenagorasy avy any Atena, ao amin'ny lahatsoratra nosoratany hoe Supplique au sujet des chrétiens ho an'ny emperora Marko Aorelio , dia manao tonontsiahy izany ampahan-dahatsoratra izany ara-bakiteny, sady miala tsiny noho ny fahafantaran'io emperora io tsara ilay lahatsoratra.
Na dia izany aza, araka ny Catholic Encyclopedia, ". ny fihen-danjan'ny fivavahan'ny panompo sampy sy ny fanjavonan'izany dia nahatonga azy ireo ho very lanja ka nihena ny famakiana sy ny fandikana azy ho maro, na dia fantatra sy natao tonontsiahy aza izany ireo nandritra ny Andro Antenantenany, na tany Atsinanana izany na tany Andrefana".
Ny mpandray anjara voalohany dia olona reraky ny zava-dratsy isan-karazany mahazo azy taorian' ny fahafatesan' ny ray aman-dreniny, ka niafara amin' ny fisalasalana ny amin' ny fahamarinan' ny andriamanitra rehetra, ny faharoa kosa dia iray amin' ny namany izay niezaka hanitsy ny fahadisoam-piheverany.
Ity lahatsoratra ity dia maneho fisaintsainana mivelatra ihany momba ny fifandraisan' ny olombelona amin' ny andriamanitra, nefa tsy miala amin' ny lalàm-pitondrantena mesôpôtamiana izany, satria tsy azo ekena ny fisalasalana ny amin' ny fanapahan-kevitry ny andriamanitra.
Ny filazana ny maha tompon' andraikitra amin' ny tsy rariny ny andriamanitra dia tsy mifanohitra amin' ny lalàm-pitondran-tena ara-pivavahana, izay mampianatra fa ny fahoriana mahazo ny olombelona dia noforonin' ny andriamanitra mba hisakanana azy ireo tsy hanelingelina loatra, sady zava-dratsy tahaka ny zava-dratsy hafa rehetra ny tsy fahamarinana.
Ny mônôtelisma na mônôteletisma dia firehana tao amin'ny fivavahana kristiana tany aloha izay nampianatra fa tokana ihany ny sitrapon'i Jesosy Kristy, dia ny sitrapon' Andriamanitra izany, na dia manana natiora roa izy, dia ny natioran' olombelona sy ny natiora maha Andriamanitra azy.
Izany fampianarana izany dia nandroso tamin'ny taonjato faha-7 ka nanao tanjona ny hampiray ny Fiangonana kalkedoniana sy ny Fiangonan'ny konsily telo, nefa nohelohin'ny Kônsily fahatelo tao Kônstantinôpôly satria nataony hoe fampianaran-diso izany.
Ny diôfizisma na diofizitisma dia fampianarana kristôlôjika noraisin'ny konsily ekiomenika fahefatra, dia ny Kônsily tao Kalkedôna tamin'ny taona 451, izay manambara ny maha tokana an'i Kristy nefa manana natiora roa tsy mifangaro sy tsy miova ary tsy mizara no tsy misaraka.
Ny nestôrianisma dia foto-pampianaram-pinona ao amin'ny tantaran'ny Kristianisma, izay milaza fa misy persôna sy natiora roa miara-misy ao amin'i Jesoa Kristy ka ny voalohany persona sy natiora araka an' Andriamanitra fa ny faharoa dia persona sy natioran' olombelona.
Ny teny hoe / phusis kosa dia mifono hevi-dalina eo amin'ny filôzôfia grika, ilazana ny zavatra rehetra misy sy mbola hisy, ka tsy ny azo tsapain-tanana na ny mety ho azo tsapain-tanana ihany izany, fa izay zavatra mety ho azon'ny eritreritra takarina koa.
Ny miafizisma na miafizitisma na henofizitisma dia foto-pampianarana momba an'i Jesoa Kristy izay ampianarin'ny Fiangonan'ny kônsily telo, izay misy fiavahany kely amin'ny mônôfizisma na monofitisma, izay nomelohin'ny Kônsily tao Kalkedôna.
Nanapaka an' i Iràna manontolo ny Kajara tamin' ny taona 1794, rehefa nanongana an' i Lotf 'Ali Khan, ilay shah farany avy amin' ny dinastia Zanda, ka nanamafy ny fiandrianam-pirenen' i Iràna sy ny fahefany amin' ny ampahany lehibe amin' i Kaokazy.
Tafiditra ao anatin' izany fiovana izany ny fanovana ara-teôlôjia maro sy ara-pomba fiasa, ao anatin' izany ny foto-kevitra toy ny tsy fitovian-kevitra mahatoky izay mamela ny adihevitra misokatra sy ny fifanakalozan-kevitra ary ny tsy fitovian-kevitra eo anivon' ny fiangonana tsy misy vokany.
Mifanohitra amin’ izany kosa, ny fanambaràna ho an’ ny fiangonana manontolo dia tsy tonga afa-tsy amin’ ireo izay nantsoin’ Andriamanitra ho mpaminany, izay ahitana ny Fiadidian' ny filoha voalohany sy ny Filankevitry Apôstôly Roambinifolo ao amin’ ny Fiangonana.
Nampiasa ny ohatry ny fanambaran’ ny Tompo tamin’ i Mosesy ao amin’ ny Deoterônômia i Joseph Smith zanany, ilay mpanorina ny Fiangonan’ ny Olomasin’ ny Andro Farany, mba hanazavana ny maha zava-dehibe sy ny maha ilaina ny fanambaràna mitohy mba hitarihana ireo izay mikatsaka fatratra ny hahalala ny didin’ Andriamanitra.
Ny hoe "fanambaràna miandalana" na "fanambaràna mitohy" dia tsy tohanan' ny Katôlika Rômanina na ny Ôrtôdôksa Tatsinanana, izay mankasitraka ny momba ny lovam-pampianarana sy ny fampandrosoana ny foto-pampianarana, nefa ny fomba fiasa mankasitraka ny fandrosoana miandalana sy mitohy dia voaheloka manokana ao amin' ny fanambaràna Dominus Iesus.
Ny fanambaràna mitohy dia finoana ara-teôlôjia na fomba fijery izay ilazana fa Andriamanitra dia manohy manambara ny fitsipika na didy avy aminy amin’ ny olombelona, ka izany fanambaràna izany dia tsy mitsahatra tamin' ny fotoana lasa fa mitohy mandraka ankehitriny.
Ao amin' ny kristianisma dia matetika izy io no mifandray amin' ny hetsika Olomasin' ny Andro Farany sy amin' ny amin' ny Fiangonan' ny Sakaiza ary amin' ny pentekôtisma sy kristianisma karismatika, na dia hita koa aza izany amin' ny antokom-pinoana hafa.
I Bangladesy na ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Bangladesy, Bengladesy na ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Bengladesy, dia firenena ao amin' ny zana-kôntinenta indiana, izay hita ao avaratry ny Helodranon' i Bengal, saika mitoka-monina ao India, mitambatra sisintany amin' i Birmania.
Ny sisintanin' ny faritra mamorona an' i Bangladesy ankehitriny dia vokatry ny fitsinjarana an' ny faritra atao hoe "India" tamin' ny taona 1947, rehefa lasa isan' ny teny fehezin' i Pakistàna izay lasa Repoblika Islamikan' i Pakistàna tamin' ny taona 1956.
Taorian' ny fandehanan' i Jules Dumont d'Urville tany amin' ny faritr' i Melanezia hamantatra ny zava-misy any dia nanao soso-kevitra tamin' ny Société de géograophie tao Parisy izy tamin' ny taona 1831 momba ny fandaminana vaovao an' i Pasifika ho faritra efatra, dia:
Ny Kiba na Akiba na Trano, araka ny fanaovana sikidy malagasy, dia ny tsanganan-tsikidy fahenina ambin'ny folo farany, isan'ireo tsanganan-tsikidy valo atao hoe tera-tsikidy, izay apetraka any amin'ny fàfana faharoa eo ambanin'ireo atao hoe renin-tsikidy, vokatry ny fampifanampiana ny soratry ny Zanahary sy ny an'ny Tale.
Miseho amin' ny alalan' ny shu koa izany fifandraisan' ny olona roa izany, dia ny shu izay midika fitiavana ny hafa mifanohitra amin' ny fitiavan-tena, izay heverin' i Kônfosiosy ho fitsipika volamena, araka ny teniny hoe: "Aza atao amin' ny hafa izay tsy tianao hataon' ny olona aminao".
Amin' ny lafiny pôlitika dia nitaky ny hisian' ny fitondram-panjakana mikarakara ny vahoaka toy ny fikarakaran' ny ray ny zanaka i Kônfosiosy, dia fitondram-panjakana tapahin' andriamanjaka tsara fanahy sy mendri-kaja sady to teny eo amin' ny vahoaka entiny.
Araka izany fiheverana izany izay mifanahaka amin' ny fananganana ny fanapahan' olon-tokana voa-janahary araka ny fiheverana ao amin' ny Tontolo Tandrefana, ny Lanitra dia manome ny andriamanjaka hendry no hanapaka nefa azony atao koa ny manaisotra an' izany amin' ny mpanapaka lozabe mpanao didy jadona.
Ny Chun qiu, izay hany asasoratra heverina fa nangonin' i Kônfosiosy tenany, dia fandaharana ara-potoana ireo zava-nitranga ara-tantara manan-danja indrindra nitranga tao Lu, izay faritany nahaterahan' i Kônfosiosy, sy tao amin' ny faritany hafa tao Sina nandritra ny vanipotoan' ny tompomenakely teo anelanelan' ny taonjato faha-8 tal.
Nanamafy koa izy fa ilaina ny famerenana ny fahamarinan-tandrifin' ny teny sy ny fitenenana natokana hilazana ny olona sy ny zavatra hafa satria izany no hany miantoka ny filaminana sy ny maha-izy ny tsirairay eo amin' ny fiarahamonina, izay tsy haharitra raha tsy omena ny anarana tandrify sy mendrika azy.
Ny manam-pahaizana sinoa dia nanome voninahitra an' i Kônfosiosy no sady niantso azy ho mpampianatra sy olon-kendry, nefa tsy nanao azy ho andriamanitra, na dia nandiso ny fomba fijerin' ny mpanoratra tandrefana ny amin' izany ny fivavahana amin' ny fanahin' ny razana izay mifamatotra amin' ny fivavahana sinoa.
Tsy tahaka ny zava-misy ao amin' ny fivavahana kristiana ny kônfosianisma, ka ireo tempoly mijoalajoala anomezam-boninahitra an' i Kônfosiosy dia tsy toeram-piangonana ho an' ny mpanaraka ny fampianarany, fa trano azon' ny rehetra idirana hanaovana lanonana isan-taona, indrindra amin' ny andro fitsingerenan' ny nahaterahan' i Kônfosiosy.
Imbetsaka no nisy olona nanao izay hahatonga an' i Kônfosiosy ho lasa andriamanitra sy hanova ny kônfosianisma ho fanompoam-pivavahana nefa tsy nahomby izany noho ny fomban' ity filôzôfia ity izay tsy mifantoka amin' ny fivavahana fa ivelan' ny fivavahana.
Ny kônfosianisma dia lamim-pandinihana lehibe ao amin' ny filôzôfia sinoa izay nivoatra avy amin' ny fampianaran' i Kônfosiosy sy ny mpianany ary miompana amin' ny fitsipi-pitondrantena, ny fahaiza-mitondra firenena, ny zavakanto, ny fahendrena azo ampiharina avy hatrany amin' ny fiainana, ary ny fifandraisana eo amin' ny fiarahamonina.
Miseho amin’ izany ho môralista mandala ny mahantra ny mpampianatra eto, amin' ny vaninandro nisian' ny fikorontanana lehibe ara-pôlitika sy fiovana ara-piarahamonina vokatry ny fisaratsarahan' ny fanjakà-mpanjaka notapahin' ireo Zhou ho fanjakàn-tompomenakely maro nahery miady.
Ny fanjakana dia manana ny mozikany sy ny fomba fanaony manokana, izay nosafidina tamin' ireo fomba amam-panao nifandovana, izay nivoaka hoazy avy amin' ny vahoaka mahatsiaro fahasambarana sy mikendry mandrakariva ny hahasoa izay tsy ilaina hofehezina amin' ny lalàna intsony, rehefa tsy misy ny ady.
Tsy betsaka ny rantsana lehibe mamatsy rano an'i Menerandra: ny ao amin'ny ilany ankavia dia ahitana an'i Manantanana ao akaikin'i Bekily; i Manamboly ao akaikin'i Tranoroa; ny ao amin'ny ilany ankavanana dia ahitana an'i Sakatovo sy i Beandry.
Izany, ohatra, no zava-nitranga tany amin' ny Fanjakan' i Tennessee ao Etazonia, izay nitondrana mpampianatra iray teo amin' ny fitsarana noho izy nampianatra ny amin' ny fivoaran' ny zavam-manana aina izay heverina fa mifanohitra amin' ny voalazan' ny Baiboly sady mifanohitra amin' ny lalàn' io fanjakana io.
Ireto ny zavatra toheriny: ny teôlôjia vaovao misy fitsikerana araka ny fomba siantifika ny lahatsoratry ny Baiboly, ny petrakevitra ara-tsiansa ny amin' ny fivoara-miandalan' ny zava-manana aina, ny fanomezan-danja tafahoatra ny olombelona, ary ny ekiomenisma.
Anjakan' ny lembalemba mivelatra maro izay vakivakian-korian-drano maro ny vohon' ny tanin' i Nizeria, isan' ireo korian-drano ireo ny ony Niger izay manavasava an' io firenena io avy any avaratra mianatsimo alohan' ny hivarinany any amin' ny Hoalan' i Ginea.
Amin’ ny maha mpanelanelana ny andriamanitra Amôna-Ra amin’ ny olombelona ny faraôna dia nanamafy ny fahefany ny faraôna tamin’ ny alalan’ ny fanetreny ny fahefan’ ny tompomenakely any amin’ ny faritany sy tamin’ ny alalan’ ny fiantohany ny fifandimbiasana eo amin’ ny fitondran’ ny mpanjaka.
Ny pôlitikam-pifandraisana amin’ ny any ivelany nataon’ ny faraôna Amenemesy I dia notohizan’ ireo mpandimby azy toa an’ i Sesôstrisy I, i Amenemesy II, i Sesôstrisy II, i Sesôstrisy III, i Amenemesy III ary i Amenemesy IV.
Niteny fenisiana koa ny faritra voakasiky ny fanjanahan-tany fenisiana: ny morontsiraka atsimo-andrefan'i Mediteranea, ary indrindra ny tao Tonizia ankehitriny, ny tao Marôka, ny tao Malta, ny faritra andrefan' i Sisilia, ny ao Sardinia, ny tao Korsa, ny tao amin' ny Andrin' i Heraklesy.
Ny fiteny kanaanita na fiteny kananeana dia vondrom-piteny semitika andrefana izay ahitana ireo fiteny semitika notenenina tao amin' ny tanin' i Kanaana , izay faritra mahafaoka an' i Israely, i Jordania, i Sinay, i Libàna, i Siria, ny tanin' i Palestina ary koa faritra sasany ao Torkia sy ny faritra avaratra ao amin' ny saikanosin' i Arabia.
Ny fikarohana amin' ny arkeôlôjia sy ny fampitahana ny kolontsaina dia maneho ny fihavanan' ny Taioàna sy ny kôntinenta akaiky azy hatramin' ny fiandohan' ny fiorenam-ponenan' ny mponina tao amin' io nosy io, tamin' ny tanarivo faha-5 tal.
Izany dia nahafaha-manatsoa-kevitra koa fa ny nipoiran' ny fiteny aostrôneziana voalohany tokony ho tadivina any amin' ny morontsiraka atsinanan' i Sina, ka mety ao amin' ny fivarinan' ny renirano Yangzi Jiang, izay iroboroboan' ny kolontsain' i Hemudu, izany.
Atao hoe "fiteny aostrôneziana avaratra" ireo fiteny fôrmôzana ireo (ny sampana hafan' ny fiteny aostrôneziana dia ny "fiteny aostrôneziana atsinanana" na fiteny ôseanika sy ny "fiteny aostrôneziana andrefana" dia ny fiteny malaiô-pôlineziana sy ny sisa rehetra).
Ny fandinihana ny foto-tarazo navoaka tamin'ny taona 2020 dia toa manambara fa ny fototra nipoiran' ny mpiteny aostrôneziana dia ireo vahoaka niaina tamin' ny vanimpotoana neôlitika tao amin' ny tapany atsimon' i Sina tokony ho tany amin' ny 8 400 taona tany aloha.
Ny fiparitahana amin' ireo faritra lehibe toa an' i Mikrônezia sy i Melanezia ary i Pôlinezia, miaraka amin' ireo nosy izay matetika sarahan' ny elanelan-dranomasin-dalina anjato kilômetatra, dia azo hazavaina amin' ny nampiasana ny lakana misy "fanary" izay mety mahatratra ampolony metatra sady ahafaha mitondra fianakaviana sy biby fiompy.