polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Tsy mitovy amin' ny fanjanahan-tany mivantana izany satria ny sata sasany sy ny andrim-panjakana misy, anisan' izany ny zom-pirenena, dia voatazona amin' ny fomba ôfisialy, ka ny firenena mpiaro no misahana ny diplômasia, ny varotra ivelany, ary koa ny tafik' ilay fanjakana arovana.
Ny fampiasana ny teny hoe "prôtektôrata" dia azo anondroana ny tany miankinan-doha sy ny tany manana fiandrianam-pirenena voafetra, na anondroana ny fitondrana ara-pôlitika heverina ho eo ambany fitarihan' ny firenena matanjaka kokoa: amin' ity tranga faharoa ity dia fiteny ny hoe "governemanta saribakoly".
Nisakana ny faharinganan’ny sifaka ireo fadaharan' asa ireo, nefa tsy nahomby tamin' ny fisakanana ny fihenan'ny isan' ireo biby ireo, ary ny fahaveloman' ny sifaka, toy ny an'ny karazana gidro maro, dia miankina amin' ny ezaka fiarovana tokoy hatao amin' ny hoavy.
Noho fisian' ny ny angano maro momba azy ireo eo amin' ny kolontsaina malagasy, sy ny fientanentanan' ny mpitsidika ny Nosy amin' ny fahitana azy ireo, dia anisan' ny azo itarafana ny fahamaroana sy ny fahasamihafana misy eo amin' ny tontolo iainana eto Madagasikara ny sifaka.
Ny fiteny antesaka na tesaka dia iray amin' ireo endriky ny fiteny malagasy isam-paritra tetenina indrindra any amin' ny faritra misy ny Antesaka, eo anelanelan' i Farafangana sy Tolanaro, ao amin' ny distrikan' i Vangaindrano, eo anelanelan' i Mananivo ao avaratra, Itomampy sy Ionaivo ao andrefana, ary Lavibola ao atsimo.
Matetika izany dia faritana ho "filazana na fanambarana ara-teôlôjia tsy avy amin' ny fanambaràn' Andriamanitra", na "fanambaràna na foto-kevitra ara-teôlôjia ao amin' ny sehatry ny hevitry ny tsirairay fa tsy foto-pampianarana manam-pahefana".
Ao amin' ny famakafakana ny Baiboly dia manondro filazana ara-teôlôjia izay tsy mifototra mivantana amin' ny Soratra Masina ny teôlôgomena, na fizaràna ara-tsoratra masina manan-tanjona momba ny fiarovana ny hevitry ny tena izay azo anontaniana ny maha ara-tantara azy.
Ireto ny zana-poko igbô: Aniôma · Arô · Eda · Ekpeie · Etse · Eza · Ika · Ikoere · Ikoô · Isielo · Izy · Mbaise · Mgbô · Ngoa · Nkalo · Nry-Igbô · Ôgba · Ôhafia · Ôhoho · Ômoma · Ônitsha · Ôrata · Obany · Okoany
Isan' izany indrindra ireo fihinana manta toy ny salady, matetika ampiarahina amin' ny fanatsaran-tsiro sy hanitra noho ny fatsatsony sy ny ngidiny voajanahary; fa anisany koa ny laisoa sy ny epinara ary ny seleria, ny tongolobe, ny anana trôpikaly isan-karazany.
Manerana an' Imerina no nisy ireo havoana ireo, izay matetika niorenan' ny renivohitry ny fanjakana tamin' ny andron' ny mpanjaka merina, na toerana nahaterahan' ireo olo-manan-kaja, na toerana misy ny fasan' ny mpitondra ara-pôlitika na ara-panahy.
Ny maha zava-dehibe ara-tantara an' ireo toerana ireo dia asehon' ny Rovan' Antananarivo eo Analamanga, ny tanàna mimanda eny Alasora, ny trano sy fasan' ny andriana ao Antsahadinta, ary ny rova ​​sy lapa eny Ambohimanga, voaaro amin' ny maha Lova Iraisam-Pirenen' i UNESCO azy, nanomboka tamin' ny taona 2001.
Indraindray dia voatsiahy koa ireto vohitra manaraka ireto: Ambohijoky, Antongona, Androhibe, Ampandrana, Ambohimalaza, Hiarandriana, Ambatomanohina, Ambohidrapeto, Fenoarivo, Iharanandriana, Ambohidrontsy , Ambohitrondrana, Amboatany, Ambohiniazy, Ambohijafy, ary Ambohimandranjaka.
Raha azo raisina ho endri-pivavahana ôfisialy ihany koa ny fivavaham-panjakana iray, dia tena resaka fivavahana ôfisialy izany rehefa manaiky fivavahana voafetra isa ny fanjakana iray izay manome azy ireo sehatra ara-dalàna, ary mety ho fanohanana ara-pandaminana na ara-bola no azon' izy ireo.
Tamin'ny 1927, nanapa-kevitra ny Failandy fa tsy afaka nipetraka tao i Dadabe Noely, satria tsy maintsy namahana ny renibeny izy: nanamboatra ny fonenany tao Lapland, tao Korvatunturi izy ireo tamin'izay, satria nitoka-monina kely io faritra io, ka nafindrany teo akaikin'ny tanànan'i Rovaniemi izy.
Ny biby hafa dia tsy fahita firy afa-tsy any amin' ny faritra iraniana, toy ny tetraôgalan’ i Persia na ny daman' i Persia, izay tsy fahita firy ankehitriny; karazana trondro amin' ny fianakavian' ny Cichlidae (Iranocichla hormuzensis, tsy misy afa-tsy any Hormozgan ary tsy manana karazana afa-tsy tokana).
Ny toetran’ ny vohontany sy ny fahasamihafan' ny toetany isam-paritra dia mampifanohitra ny faritra avaratra sy andrefana any Iràna, izay mando ka ahafahana mamokatra voamadinika mitady ranon’ orana, amin’ ny any amin' ny faritra atsinanana sy atsimo izay maina na saika maina.
Niaraka amin' ny fisandratan' ny tarana-mpanjaka iraniana maro hafa ao amin' ilay faritra, ny taonjaton' ny fitondran' i Boiida dia maneho, teo amin' ny tantara iraniana, ny vanim-potoana mpanelanelana teo amin' ny fitondran' ny kalifa abasida sy ny Empira Seljokida.
Ny Boiida dia nanana sora-tsokitra maro teo amin' ny sisam-paharavan' i Persepôlisy faha Akemenida, ka ahafahana manakatra fa toerana masina io toerana io, izay noheverin' ny Boiida fa naorin' i Jamshid mpanjaka iraniana malaza amin' ny fedrà.
Ny disadisa teo amin’i Roanda sy i Frantsa hatramin’ny nisian’ny fandripahana tamin’ny taona 1994 sy ny fiverenan’ieo Totsy maro avy any Oganda miteny anglisy sy soahily ary ny fiarahan’i Roanda amin’i Etazonia dia nanosika ny fitondram-panjakana hanao ny fiteny anglisy ho fitenim-pirenena nanomboka tamin’ny taona 2003.
Teo ambany fitarihany no nisian' ny fanitaran-tany lehibe voalohany amin' ny finoana silamo any ivelan' ny Saikinosin' i Arabia: tamin' ny 20 Aogositra 636 dia resin' ny tafika mozilmana ny tafik' i Bizantioma notarihin' ny emperora Heraclius I teo amoron' ny renirano Yarmouk, tokony 100 km miala an' i Damaskôsy.
Ny kalifa efatra voalohany, izay eken' ny Mozilmana rehetra maneran-tany, no atao hoe "Kalifa Voatarika Marina" , izay nitarika ny fianakaviambe silamo taorian' ny nahafatesan' ny mpaminany Mohamady, dia i Abu Bakr , i Omar na Umar , i Othman na Uthman , ary i Ali .
I Jôsefa avy any Arimatea dia olona resahina ao amin' ny Testamenta Vaovao, izay nampidirin' ireo mpanoratra ny filazantsara efatra ao amin' ny perikôpa momba ny fametrahana ny fatin' i Jesoa ao am-pasana, olona izay aseho ho Jiosy malaza, anisan' ny Sinedriôna, izay nikarakara ny fampidinana an' i Jesoa avy amin' ny hazo fijaliana sy ny fandevenana azy.
Ny mpanorina azy, ny pastora Salomon Rabarison, dia nivavaka tao amin' ny fiangonana prôtestanta taloha, fa ny ray aman-dreniny no nitarika azy tany amin' ny fiangonana pentekôtista, dia ny Fiangonana Jesosy Mamonjy, izay naorin' i Mounir Aziz Daoud mivady.
Fampianarana kristiana ara-pilazantsara no fampianaran' ilay fiangonana, indrindra ny amin' ny fiainana ao amin' ny Fanahy Masina, ny fanantitranterana ny hatsaran' Andriamanitra ary ireo fampianarana mampiavaka ny fiangonana evanjelika amin' ny fiangonana hafa.
Ny fiteny amharika dia nampitambatra ny vahoaka mampiasa azy ary nanamafy ny fanjakazakan' izy ireo tamin' ny vahoaka hafa ao amin' io firenena io nandritra ny famerenana amin' ny laoniny sôlômôniana, tamin' ny taona 1270, nanomboka any amin' ny faritr' i Shoa, ao afovoan' i Etiôpia izay misy an' i Addis Abeba ankehitriny.
Miisa mihoatra 20 tapitrisa ny Amhara ary maherin' ny 20 % amin' ny mponina ao Etiôpiana, izy ireo no vondrom- poko ara-piteny faharoa lehibe indrindra ao amin' io firenena io tamin' ny fanisam-bahoaka tamin' ny taona 2007 taorian' ny Ôrômô.
Tamin' ny taona 1289, ny khan môngôliana avy amin' ny ilkanatan' i Persia, Arghoun, dia nandefa ny moanina oigora nestôriana Rabban Bar Sauma ho masoivoho any amin' ny mpanjakan' i Frantsa Philippe IV le Bel sy tany amin' ny mpanjakan' i Angletera Edward I, indrindraindrindra mba hanolotra fanafihana miaraka aminy hiadiana amin' ny Mamelòka.
Avy any amin' ny faritra eo anelanelan' i Selenga sy ny farihy Baikal izy ireo, no nanorina ny Kaganata Oigora, any Môngôlia ankehitriny, izay nanana kolontsaina torkika sy ny nandray ny fivavahana manikeana, izay fototry ny sivilizasiônan' izy ireo.
Ny Oigoro na Oigora dia vahoaka torkika izay manikeana taloha ary mozilmana sonita ankehitriny, monina ao amin' ny faritra mizaka tenan' i Xinjiang (nantsoin' ny Rosiana sy ny Britanika hoe Torkestana Atsinanana tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-19 ary napetraka tao anatin' i Tartaria Sinoa) taloha tao Sina sy tao Azia Afovoany.
Voampanga ho nanitsakitsaka ny zon' olombelona goavana ny mpikomy teo ambany fahefany, anisan' izany ny fandripahana foko, ny vono olona, ​​ny fampijaliana, ny fanolanana, ny fanapahana amin' ny vatan' ny olona, ary ny fanerena ny ankizy hanao miaramila.
Tamin'ny fahatongavan'ireo mpanao raharaham-barotra arabo izay namakivaky ny Ranomasimbe Indiana hatry ny taonjato faha-8, ary angamba koa efa taloan'izany, dia nanomboka tonga tao amin'ny saikanosin'i Indônezia avy ao Somatra ny finoana silamo, ary nihanitombo nanomboka tamin'ny taonjato faha-11.
Azo inoana fa ny ankabeazan'ny mponina tao izay Hindo, dia tao amin'ny saranga ambany indrindra, atao hoe Dalita , izay nanompo sy niasa ho an'ireo Brahmana vitsy anisa, izay saranga nanan-katao sy nahazo tombontsoa manokana, ka ny sasany aminy dia tompon-tany nanan-karena.
Misy sora-tsokitra amin'ny teny sanskrita, izay natao tamin'ny taonjato faha-5 sy faha-6, hita tao amin'ny faritr'i Kutai ao amin'ny tapany andrefan'i Kalimantàna, lavitra ny lalan'ny raharaham-barotra iraisam-pirenena, sy tao amin'ny fartr'i Karawang ao antsinanan'i Jakarta.
Maneho izany ny fahitana ny vorona tantaraina ao amin'nhy fedrà hindo, atao hoe Garuda, (izay nampiasaina ho vahana, midika hoe "fiara", ho an'ny andriamanitra Vishnu mba hidinany ety an-tany), izay sary hita eo amin'ny tombokasen'ny Repoblika.
Tamin'ny taona 1998 dia ny 80%n'ny Indôneziana dia Miozolmana, ny 5% Prôtestanta, ny 3% Katôlika, ny 2% Hindoista, ny 1% Bodista ary ny 9% dia mpanaraka ny fivavahana hafa toy ny jodaisma sy ny kristianisma ôrtôdôksa.
Tamin' ny 18 Mey 1601 dia niondrana an-tsambo ho mpandidy tao amin' ny sambo Croissant, iray amin' ireo sambo roa izy, niaraka tamin' ny sambo Corbin, izay nampitaovan' ireo mpivarotra tao Saint-Malo sy Vitré ary Laval ho any amin' ny faritr' ireo India Atsinanana.
Ny bodisma teravada na teravada dia endriky ny bodisma izay manakaiky ny bodisma voalohany indrindra ny teravada, manjaka ao Azia Atsimo sy Azia Atsimo-Atsinanana (Srilanka, Tailandy, Kambôdia, Birmania, Laôsy, faritra sasany ao Vietnamy), ny Sinoa ao Indônezia sy ao Malezia ary ny foko ao amin' ny tapany atsimo-andrefan' i Sina.
Misy zana-poko iraika ambin' ny folo ao amin' ny vondrom-poko mbondo, izay samy manana ny fomba fitenenany io fiteny io avy: ny fiteny ngola, ny fiteny dembo, ny fiteny jinga, ny fiteny bôndô, ny fiteny bangala, ny fiteny sôngô, ny fiteny ibakô, ny fiteny loanda, ny fiteny kibala, ny fiteny libôlô ary ny fiteny kisama.
Izao no lazain' ny Evanjely nosoratan' i Marka : rehefa tonga tany am-pasana i Maria Magdalena sy Maria renin' i Jakôba ary i Salôme dia nisy anjely nanambara ny fitsanganan' i Jesoa amin' ny maty sy naniraka azy ireo hilaza amin' ny mpianatr' i Jesoa mba hankany Galilea izay hihaonany aminy.
Nahariharin' ilay fahitana avy eo ny lovan' ny foko roa ambin' ny folo, ka tsy hanadino ny mponina vahiny sy ny lehibeny, avy eo izy dia nilazalaza ny amin' ny Tanàna Masina, mitodika any atsimo, miaraka amin' ny vavahadiny 12 nomena ny anaran' ireo foko ireo.
Ny Bokin' ny Apôkalipsy dia mamaritra an' io tempoly io ao amin' ny toko faha-21 andininy faha-10, afa-tsy tsipiriany iray: ao amin' ny farany, ny tempoly dia maneho ny tenan' i IHVH ary ao amin' ilay Tanàna Masina no misy azy fa tsy any ivelany.
Ny fanomanana ny mofo tsy misy masirasira dia manaraka fitsipika hentitra mba hisorohana ny fiotrehan' ny koba: eo anelanelan' ny fampifangaroana ny lafarinina sy ny rano ary ny fandrahoana dia tsy tokony hihoatra ny valo ambin' ny folo minitra, mba tsy hiforonan' ny masirasira ao.
Ny mofo tsy misy masirasira dia mofo ahandroin' ny Jiosy mandritra ny fetin' ny Pasah ho fahatsiarovana ny razambeny izay nihinana mofo tsy misy masirasira tamin' ny fahadodonan' izy ireo niala tany Ejipta, izay nanandevozana azy ireo, araka ny lovantsofina jiosy .
Raha ny marina, io fampiasana io dia iray amin' ny zavatra telo nifandirana izay heverina ho antony (miaraka amin' ny olana momba ny fahambonian' i Petera sy ny filioque ao amin' ny Fanekem-pinoana nikeana-kônstantinôpôlitana) tamin' ny Fisarahana tamin' ny taona 1054 teo amin' ny Fiangonana tatsinanana sy ny Fiangonana tandrefana.
Misy mponina 22 928 ny ao amin' io tanàna io araka ny Birao Foiben' ny Antontanisa Palestiniana, io no tanàna faharoa lehibe indrindra ao amin' ny Governôratan' i Quds ao amin' ny Fanjakan' i Palestina, aorian' i Jerosalema Atsinanana, izay bodoin' ny Israeliana.
Mbola velona amin' ny ampahany ny panteôna gaoloà , indraindray mifangaro amin' ny andriamanitra grika sy rômana izay avy lasa nanjaka teo amin' ny fanomoam-pivavahana ampahibemaso tao amin' ny tanàna galô-rômana teo ambany fahefan' i Rôma ary nampidirina tao amin' ny faritanin' i Galia.
Ny sivilizasiôna gaoloà dia mifamatotra, amin' ny lafiny arkeôlôjia, amin' ny ankapobeny, amin' ny sivilizasiôna seltikan' i La Tène (avy amin' ny anaran' ny toerana iray hita teo amoron' ny farihy Neuchâtel, any Soisa).
Io empira io dia nahavita nampiray ireo vahoaka maro samihafa tany amin' ny tapany atsimon' i Afrika tamin' ny fananganana tafika matanjaka sy voaofana tsara ary namporisika ireo fanjakana maro hanatevin-daharana an-tsitrapo, nanolotra ny maha-mpikambana ao amin' ny Filankevitry ny Empira ho an' izay rehetra niditra tsy nisy fanoherana.
Mety ho avy amin' ny Ôgoza miteny torkika, mpikarama an' ady tao amin' ny Empiran' i Bolgaria Faharoa izy ireo, izay tsy mozilmana, fa nifindra avy amin' ny tengrisma ho any amin' ny kristianisma, angamba tamin' ny vanimpotoana mitovy amin' ny vitsy anisa nanjakazaka tamin' ny aristôkrasia prôtô-bolgariana, tamin' ny taona 864, na angamba taty aoriana.
Ny tsirairay amin' izy enin-dahy: i Kün , i Ay , i Yildiz , i Kök na Gök , i Dağ ary i Dengiz , dia nitarika antokona fokom-pianakaviana efatra izay samy nanondro ny tenany amin' ny tôtemam-pokom-pianakaviana (vorona mpihaza, biby masina, sakafo manokana na famantarana masina).
Nandritra ny taonjato maro, ny foko ôgoza hafa dia nifindra avy amin' ny tengrisma izay narahin' ny razambeny ka nankany amin' ny manikeisma, amin' ny nestôrianisma, amin' ny bodisma ary farany, ho an' ny ankamaroany, amin' ny finoana silamo.
Nefa satria manana fanoloran-tena tamin' i Rosia i Stepan Topal, ary satria natahotra ny Gagaoza ao Bolgaria sao voampanga ho mpandala ny pantorkisma, nijanona ho mahatoky tamin' ireo patriarikata ôrtôdôksa rosiana sy bolgara ny mpitondra fivavahana gagaoza.
Tamin' ny taonjato faha-19, tamin' ny taona 1828, ny tsar rosiana, Alexander I sy ny soltàna ôtômana, Mahmud II dia nifanakalo mponina teo amin' ny andaniny roa amin' ny vavan' i Danube: nandao an' i Bolgaria, izay mbola ôtômana, ny Bolgariana sy ny ankamaroan' ny Gagaoza, mba hamboly ny tany.
an' i Budjak dia nampidirin' ny Empira Rosiana tamin' ny taona 1812, ho solon' ny Tiorka ary indrindra ho solon' ny Tatara mozilmana, izay nonina teo taloha sady niompy biby be dia be, ary nafindra monina tany Dobrogea (amin' ny teny bolgariana "Dobroudja", amin' ny teny romaniana "Dobrogea"), any Romania ankehitriny sy manodidina an’ i Varna any Bolgaria ankehitriny.
Ny Ôgoza mozilmana, na Torkômana, dia fantatra amin' ny anarana hoe Torkmena; ny hafa, nifangaro tamin' ny Tatara, dia nifangaro tamin' ny vahoaka Azery, fa ny ankamaroany kosa dia noraisin' ny Tiorkan' i Torkia sady nifangaro aminy.
Ny zava-maniry malagasy isan-karazany (izay misy karazany miisa 8 500 hatramin' ny 12 000 arakaraka ny tombana), indrindra fa misy karazana ôrkidea maherin' ny 1 000, ary 6 amin' ireo karazana zaha miisa 8 fantatra maneran-tany.
Ireo biby ireo dia ahitana karazana bibilava 60 eo ho eo (anisan' izany ny karazana dona 3, isan' izany ny Acrantophis madagascariensis), toy ny katsatsaka karazany 60 sy karazana tana eo amin' ny 50, anisan' izany ny ilay farany kely izay tsy mihoatra ny 3,5 sm ny halavany.
Nisaraka tamin' i Afrika efa 100 tapitrisa taona mahery, ny nosy Madagasikara ka lasa nonenana biby sy zavamaniry tsy hita any amin' ny toeran-kafa: eo amin' ny 85 % amin' ny karazan-javamaniry ary 90 % amin' ny karazam-biby eto Madagasikara no tsy hita any amin' ny faritra hafa maneran-tany.
Ny fahefana mpanao lalàna, ao amin' ny tepôrian' ny fisaraham-pahefana ampiharina ankehitriny amin' ny fitondrana demôkratika, dia iray amin' ny fahefana telo mandrafitra ny Fanjakana, miaraka amin' ny fahefana mpanatanteraka sy ny fahefana mpitsara ao amin' ny firenena na fari-tany na vondrom-pirenena iray.
9 Ary raha nanandrana ny rano tonga divay ny mpandahatra ny fanasana, nefa tsy nahalala izay nihaviany , dia niantso ny mpampakatra izy 10 ka nanao taminy hoe: Araka ny fanaon' ny olona dia ny divay tsara no arosony aloha; ary rehefa nisotro be ny olona, dia vao izay ratsiratsy kokoa; fa ianao kosa dia efa nitahiry ny divay tsara ambaraka ankehitriny.
Izany dia nitranga tany Swabia, Baden, Palatinate, Hesse, Thuringia , tany Tyrol, tao amin' ny firenena Salzburg, any Carinthia any Alsace, Lorraine, Franche-Comté tany amin' ireo kantao any Basel, Bern, Lucerne ary Graubünden ary koa tany Trentino-Alto Adige .
Nipoaka ny ady teo amin’ ny tantsaha sy ny mpanompon’ ny andriana tamin’ ny taona 1524 tany Shühlingen, any avaratra-andrefan’ i Schaffhausen ankehitriny, ka nely haingana ny fikomiana tany amin’ ny ankamaroan’ ny faritr’ i Alemaina afovoany sy andrefana ary atsimo, afa-tsy tany Bayern.
Tamin’ ny taona 1525 dia namolavola ny fitakiany ny tantsaha, anisan’ izany ny zo hifidy ny pasiterany, ny fanafoanana ny fanandevozana, ny zo hanjono sy hihaza, ny fanafoanana ny hetra mifandray amin’ ny menakely maro, ary ny fiantohana ny fitondrana ara-drariny ataon’ ny raharaham-pitsaran’ ny andriana.
Ny Agence internationale de l'énergie na International Energy Agency dia maminavina mialoha fa ny famokarana arintany eran-tany dia tokony ho marin-toerana eo anelanelan' ny taona 2018 sy 2023, sady hihena ny fanjifana any Eorôpa sy any Amerika Avaratra noho ny fitomboany any India sy any Azia Atsimo-Atsinanana.
Miantoka ny 26,8 % amin' ny filana angovo eran-tany tamin' ny taona 2019 ny arintany izay loharanon’ angovo faharoa ho an' ny olombelona, ​​aorian' ny solitany , ary loharano voalohany amin' ny fahazoana herinaratra amin' ny famokarana herinaratra tamin' ny 2019.
Na dia teo aza ny fahombiazana samihafa tamin' ireo fitohana ady ireo, ny Empira Bizantina dia nitazona ny sisintany nofaritana taorian' ny fandresen' i Basileiôsy II, ary niitatra niantsinanana mihitsy aza izany rehefa nalain' i Kônstantinôy ny Fanjakana armenianan' i Ani, izay nanan-karena.
Tamin' ny taona 1970, ny famerana ny famokarana solitany dia nitarika fiakarana be eo amin' ny vidin-tsolika sy eo amin' ny fidiram-bola ary eo amin' ny harenan' ny OPEC, izay misy vokany maharitra sy nihatra amin' ny toekarena maneran-tany.
Tamin' ny volana Septambra 2018, ny firenena 13 mpikambana dia niantoka ny 44 %n' ny famokarana solitany eran-tany ary 81,5 % n' ny tahirin-tsolitany eran' izao tontolo izao, izay nahatonga ity fikambanana ity hisy fiantraikany lehibe amin' ny vidin' ny solitany eran-tany izay nofaritan' ny antsoina hoe "Seven Sisters" izay ivondronan' ny orinasan-tsolitany goavana maro.
Ny mpikambana ao amin' ny OPEC amin' izao fotoana izao dia i Alzeria, i Angôla, i Ginea Ekoatôrialy, i Gabôna, Iràna, i Iràka, i Kôety, i Libia, i Nizerià, ny Repoblikan' i Kôngô, i Arabia Saodita, ny Emirata Arabo Mitambatra ary i Venezoela.
Ny mpahay toekarena dia namaritra ny OPEC ho ohatra fianarana momba ny fikambanan' orinasa izay miara-miasa amin' ny fampihenana ny fifaninanana eo amin' ny tsena, nefa ny fifampidinihany dia arovan' ny foto-pisainanana momba ny fiarovana ny fanjakana eo ambanin' ny lalàna iraisam-pirenena.
Ny fananganana ny OPEC dia nanamarika kihon-dalana mankany amin' ny fiandrianam-pirenena amin' ny harena voajanahary, ary ny fanapahan-kevitry ny OPEC dia nandray anjara lehibe teo amin' ny tsenan-tsolika manerantany sy ny fifandraisana iraisam-pirenena.
Tamin' ny taona 2014 dia firenena mpikambana roa ambin' ny folo no ao amin' ny OPEC: i Aljeria, i Angôla, i Ekoadôra, i Iràna, i Iràka, i Kôeity, i Libia, i Nizerià, i Katara, i Arabia Saodita, ny Emirata Arabo Mitambatra ary i Venezoela.
Mety ho anisan' ny rahalahiny tsy nino an' i Jesoa izy, fa taorian' ny nahafatesany sy nitsanganany tamin' ny maty dia nisehoan' i Jesoa izy ary hita tao afovoan' ireo olona 120 tafavory tao Jerosalema niandry ny hilatsahan' ny Fanahy Masina .
Misy Tsovasa vitsy anisa mety efa nahafantatra ny finoana silamo tany am-piandohan' ny vanim-potoanan' ny Kanata Bolgarianan' i Vôlga fa ny ankamaroan' ny ny Tsovasa dia azo inoana fa niova finoana nandritra ny vanim-potoan' ny Hôrda Volamena.
Misy loharano izay milaza fa ny tarana-mpanjaka maroserana dia mety ho avy amin' ny Kôntinanta Afrikana, avy amin' ny empira ara-barotra izay namorona ny Empiran' i Mutapa (faritra misy an' i Zimbaboe, i Zambia, i Môzambika ary i Afrika Atsimo ankehitriny) .
Ny taniny, izay ao amin’ ny ilany ankavin’ i Dniestr ny 97 % , dia faritra mizaka tena ao Môldavia (atao amin’ ny teny romaniana sy môldava hoe Unitățile Teritoriale Autonome din stînga Nistrului -- UTAN), toraka izany koa ny tanànan’ i Bender ao amin' ny ilany ankavanan’ i Dniestr izay tsy ao amin’ ny UTAN.
I Lars Johanson, manam-pahaizana torkôlôga sy mpahay teny soedoà dia nanamarika fa ny fiteny ôgoza dia miforona mazava tsara sy mifandray akaiky ao anatin' ny fianakaviam-piteny torkika satria ny tantara ara-kolontsaina sy ara-pôlitikan' ny mpiteny ny fiteny ôgoza dia nampifandray azy ireo akaiky kokoa hatraty amin' ny vanim-potoana môderna.
Zanakalahin' ny shah Mohammed Ali sy ny vadiny Malekeh Jahan Khanoum ny andriandahy Ahmad Shah izay tonga teo amin' ny seza fiandrianana tamin' ny 16 Jolay 1909 taorian' ny fanonganana ny rainy izay nanandrana niverina tamin' ny famerana araka ny lalàm-panorenana momba ny fahefan' ny mpanjaka.
Nesorina tamin' ny fahefany i Ahmad Shah tamin' ny 21 Febroary 1921 tamin' ny fanonganam-panjakana miaramila notarihan' ny Minisitry ny Ady sady kômandin' ny Tafika Kôsaka persiana, Reza Khan izay nametraka ny tenany ho praiminisitra tamin' ny taona 1923.
Arakaraka ny firenena, ny fokom-pianakaviana dia mety ho fivondronana tena manaka fenitra, manana ny satany araka ny lalàna, ny vakokany sy ny andrim-panjakana ara-pôlitika izay miovaova arakaraka ny sivilizasiôna, ary mankatò fitsipika manokana: filoha, filankevitra, fivoriambe, lanonana, fomba amam-panao, tandindona, sazy, sns.
Hoy ny mpanao heviteny iray: “Nandeha nitsena an’ i Jesoa i Marta, ilay rahavavy masiaka kokoa, fa nijanona tao an-trano kosa i Maria nangina sy nisaintsaina. Mifanaraka amin’ izay hita ao amin’ ny Lioka 10:38–42 io sarin’ ny mpirahavavy io”.
Ny valin-tenin' i Jesoa tamin' i Maria dia mampihetsi-po kokoa, fa ny valin-teniny tamin' i Marta dia fampianarana, miantso azy ho amin' ny fanantenana sy ny finoana:Ary rehefa ren' i Marta fa ho avy i Jesoa dia nivoaka hitsena Azy izy, fa i Maria kosa nijanona tao an-trano.
Ny anarana hoe Marta dia fanoratana amin' ny teny malagasy ny teny grika hoe / Martha, izay avy amin' ny teny arameana sy hebreo hoe ְָָ‎ / Mârtâ (midika hoe "ilay tompovavy", "ilay vehivavy tompon-trano", "ilay vehivevy mpampiantrano", "ilay ramatoa") avy amin' ny hoe "tompovavy", endrika kambavin' ny teny hoe "tompo".
Nanohy nanapaka tany Afrika ny Almôhada mandra-pahatongan' ny fahaverezan' ny taniny tamin' ny alalan' ny fikomian' ny foko sy distrika maro ka nahatonga ny firongatry ny fahavalon' izy ireo izay nahomby indrindra, dia ny Marinida, avy any amin' ny tapany avaratr' i Marôka tamin' ny taona 1215.
Ny sisa farany tamin' ilay taranaka, i Idris al-Wathiq, dia nafindra ho any Marrakesh, izay namonoan' ny andevo iray azy tamin' ny taona 1269; notafihin' ny Marinida i Marrakesh ka lasany, ary izany no namarana ny fitondran' ny Almôhada ny tapany andrefana amin' i Maghreb.
Amin' ny teny arabo ity kalifata ity dia atao hoe ََُِ ََُِِّْ na ََُْ ََُِِّْ na َّْ َُ ََُُِِّّْ, avy amin’ ny hoe ََُُِّْ / al-Muwaḥḥidūn, izay midika ara-bakiteny hoe "ireo izay manambara ny maha iray an' Andriamanitra".