polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ny fehezanteny tsotra dia ahitana teny roa na mihoatra no tena mateti-piseho, nefa raha teny iray no mamorona ny fehezanteny dia matetika anisan' ny sokajin-teny afaka mahaleo tena izany teny izany, toy ny anarana sy ny matoanteny sy ny mpamari-toetra ary ny tenim-piontanana.
Raha andian-teny ny fehezanteny dia tokony ho fitambaran-teny atohy amin' ny fanajana ny fitsipiky ny fifehezanteny (anisan' izany ny fandaharana ny teny, ny fampiasana mpampitohy sy mpampiankin-teny na mpampiankina fehezankevitra) ka matetika ahitana entimilaza sy lazaina (ary fameno, raha mitaky izany ny fitsipika mifehy ny karazan' ilay fehezanteny).
Amin'ny alalan'ny fiovaovan'ny endriky ny tsirinteny ao amin'ny teny milaza izany asa na toetra izany no isehoan'ny filaza ka miteraka fahamaroan'endriky ny fitanisana matoanteny na teny hafa afaka misahana izany raha miampy ny fiovan'endrika vokatry ny fiendrika sy ny filazam-potoana.
Ho an'ireo fiteny tsy manana afa-tsy filaza vitsy dia mety mahasolo ny filaza tsy ananany ny filaza mandidy ka amin'ny alalan'ny fampiasana rafitra manokan'ny fehezanteny na fampiasana teny natokana hanambaràna ny hevitr'ilay filaza tsy ananany no anatanterahana izany.
Ny filaza dia toetra ara-pitsipiteny izay maneho ny fomba fihevitry ny mpiteny momba ny votoatin'ny zavatra lazainy amin'ny alalan'ny teny ka mety ho ny ahiahy ny amin'ny fahamarinan'ny zavatra lazaina na ny fisiana marin'ny zavatra lazaina na ny fahafahan'ny zavatra lazaina mitranga izany.
Niditra tsikelikely tany Mesôpôtamia ny Amôrita ka nikarama nanao miaramila na nanao asa hafa tamin' ny tanin' ny mpifanila vodirindrina aminy, nandroba tanàna na nonina tamin' ny tanànany toa an' i Kisy, i Larsa , i Sipara , i Mary, i Asora, sns.
Ho an'ny lovatsofin'ny Fiangonana tatsinanana ny ny ampahany amin'ny Katolika dia tsy iza i Joda Zelota fa i Tadeo ihany, izay atao hoe Jodasy zanak'i Jakoba araka ny hita ao amin'ny Evanjelin'i Lioka sy ny Asan'ny Apostoly na Jodasy Tadeo.
Toraka izany koa ny Boky faharoan'ny Tantara: "Ary nanao izay ratsy eo imason'i Jehovah tahaka ny nataon'i Manase rainy ihany izy; fa ny sarin-javatra voasokitra rehetra nataon'i Manase rainy dia namonoan'i Amona zavatra hatao fanatitra ka notompoiny" .
Ny manampahaizana voalohany nandinika ny fiteny grika kôine tamin' ny vanimpotoana aleksandrina sy amin' izao fotoana izao dia ireo filôzôfa izay nanao ny fiteny atika tamin' ny vanimpotoana klasika ho tapiany hanaovany fandinihana ka tsy nandray ireo endrika hafan' ny fiteny grika.
Ny maha zava-dehibe ara-tantara sy ara-kaifiteny ny fiteny grika kôine dia tsy niverenana nodinihina raha tsy tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-19 izay nahitana ireo manampahaizana malaza nitarika fandinihana maro mifanesy momba ny fivoaran' ny fiteny grika kôine nandritra ny vanimpotoana helenika sy rômana izay nifanindry taminy.
Nataony fahirano mandritra ny 13 taona ny tananan' i Tiro any Foinikia ary nanafika an' i Egipta koa izy tamin’ ny taona 568 tal J.K. Maty tamin' ny taona 562 tal J.K. i Nebokadnetsara ka i Avela-Mardoka no nandimby azy.
Tamin' ny faharesena tao amin' ny fanaovam-pahirano an' i Ramôta ao Galaada izay nampandratra an' i Jôrama dia nitarika ny tafika hanongana an' i Jôrama i Jeho ka namono an' i Jôrama tao Jezrela tamin' ny alalan' ny zana-tsipìka natsatoka tao an-damosiny ka nanipy ny fatiny tany an-tsahan' i Nabôta izay novonoin' ny ray aman-drenin' i Jôrama tany aloha.
Eo amin' ny lafiny ara-pivavahana dia nofoanany tanteraka ny fivavahana amin' ny andriamanitra Baala izay nampidirin' i Ahaba ka narodany ny tempoliny sady novonoiny ny mpisorony, nefa tsy nahoany ny fanompoam-pivavahana tamin' ny ombilahy kely volamena izay natombok' i Jerôbôama I.
Ao amin' ny fitantarana deoterônômista sy taorian' izany izay miendrika faminaniana ao amin' ny Boky faharoan' ny Mpanjaka dia aseho ho mpiaro ny fivavahana amin' i Iahveh i Jeho sy mpiady amin' ny fivavahana amin' i Baala ka manambara izany fa i Iahveh no andriamanitra lehibe indrindra tao Israely tamin' izany fotoana izany.
Raha tsy tsinana ny Volana alohan'ny mitataovovonan'ny faha-29 andro dia lasa misy 29 andro ny iray volana ka mifarana amin'ny vavan'ny vintana mitovy anarana aminy io volana diavina io (ohatra, mifarana amin'ny vava Alahamady, raha ny Alahamady no volana diavina).
Noho izany, ny Alahamady mifandratra amin' ny Adimizana, ny Adaoro mifandratra amin' ny Alakarabo, ny Adizaoza mifandratra amin' ny Alakaosy, ny Asorotany mifandratra amin' ny Adijady, ny Alahasaty mifandratra amin' ny Adalo, ary ny Asombola mifandratra amin' ny Alohotsy.
Ireto avy ireo anaram-bintana amin' ny fanandroana malagasy izay sady anaran' ny volana malagasy avy amin' ny teny arabo koa: Alahamady, Adaoro, Adizaoza, Asorotany, Alahasaty, Asombola, Adimizana, Alakarabo, Alakaosy, Adijady, Adalo ary Alohotsy .
Ny vintana tsirairay dia naorin' ny Ntaolo malagasy amin' ny zoron-trano sy ny rindrin-trano na amin' ny lafin-tany, ka atao hoe renivintana ireo vintana aorina amin' ny zoron-trano na amin' ny lafin-tany mifanabdrify amin' ny zoron-trano, fa zanabintana kosa ireo vintana naorina amin' ny rindrin-trano na ny lafin-tany mifanandrify amin' izany.
, ary heverina fa nahazo io anarany io avy tamin' ny anaran' i Zadôka na Sadôka, mpisorona voalaza ao amin' ny Testamenta Taloha, ao amin' ny Boky faharoan' i Samoela , izay niaina tamin' ny fotoana nanjakan' i Davida sy i Salômôna ka ny taranany atao hoe Zadôkida dia fianakaviana mpisorona.
Tsy misy afa-tsy andalana roa ao amin' ny Tanakh ny miresaka ny amin' ny antoko-mpisorona tarihin' i Zadôka mpisoronabe, dia ny ao amin' ny Bokin' i Ezekiela izay mampifandray mivantana ny mpikambana ao amin' io antoko io sy ny fitondram-pivavahana ary manao ireo zanak' i Zadôka ho mpiantoka ny fahamarinan' ny finoana tamin' ny vanimpotoan' ny fahababoana tany Babilôna .
Tsy mino ny tsy feteza-matin' ny fanahin' olombelona ny Sadoseo sady mandà ny fisian' ny anjely (hebreo: / mal'āk̠ 'ĕlōhîm; "mpitondra hafatr' Andriamanitra"; na / mal'āk̠ YHWH "mpitondra hafatr' i IHVH").
"7Tsarovy fa rivotra ny aiko: ary tsy hahita soa intsony ny masoko. 8 Tsy hahita ahy intsony ny mason' izay mijery ahy: Ny masonao hizaha ahy, fa tsy ho ao aho. 9Tahaka ny rahona misava ka levona, dia tahaka izany koa, izay midina any amin' ny fiainan-tsi-hita tsy mba hiakatra intsony" .
Ny hoe "batisan' ny Fanahy Masina" dia mampahatsiahy ny voalaza ao amin' ny Baiboly, araka ny ambaran' i Joany mpanao batisa sy i Jesoa ary ireo Apôstôly izay milaza fa ny fiainana izany fahatsapana izany dia fanavaozana avy amin' ny Fanahy Masina ka mahatonga ilay olona hanakaiky bebe kokoa an' Andriamanitra.
Mety hiseho amin' ny alanan' ny fanaovana "fiteny tsy fantatra" izany na fahazoana ny iray na maro amin' ny fanomezam-pahasoavan' ny Fanahy Masina miisa valo hafa toy ny fahendrena, ny fahalalana, ny finoana, ny fanasitranana, ny fahagagana, ny faminaniana, ny fahaiza-manavaka fanahy samihafa ary ny fandikàn-teny.
Ao amin' ny boky nosoratany mitondra ny lohateny hoe Pia desideria tamin' ny taona 1685 dia nanantitra izy ny amin' ny filana ny fifantohan' ny tsirairay sy ny fihetsehampo ara-pivavahana izay heveriny fa tsara kokoa noho ny fahalalana ny antsipiriany amin' ny foto-pampianarana lazaina hoe marina momba ny fivavahana.
Raha tsy tsinanam-bolana ny andro aorian'ny vody Asombola dia miafara amin'ny vava Adimizana ny volana izay misy 29 andro; raha mbola tsy tsinana aorian'io vava Adimizana io dia mifarana amin'ny vonto Adimizana ny volana izay misy 30 andro.
Ny Kristiana tsy mino ny Trinite dia manaiky ny iantsoana an' i Jesoa amin' ny andian-teny hoe "Zanak' Andriamanitra" satria hita ao amin' ny Testamenta Vavao io andian-teny io, fa tsy manaiky ny fiantsoana azy hoe "Andriamanitra Zanaka" izay tsy hita na aiza na aiza ao amin' ny Baiboly.
Ny tetiandro manara-masoandro dia tetiandro ahitana volana roa ambin'ny folo nefa tsy miankina amin'ny fihodinan'ny Volana amin'ny Tany fa ahitana fampifanandrifiana ny tsingerin-taona amin'ny tsingerim-pihodinan'ny Tany amin'ny Masoandro na amin'ny tsingrin'ny fizaran-taona.
Ny faneho na fanehoan-javatra dia toetra ara-pitsipiteny ananan' ny teny amin' ny sokajin-teny sasany izay ahafahan' ny mpiteny maneho ny fomba fijeriny momba ny fivoaran' ny ny asa na ny toetra resahina ao amin' ny matoanteny na ny teny rehetra mety hatao entimilaza.
Ny mari-panehoan-javatra reniteny dia matetika matoanteny na tarika matoanteny na sokajin-teny hafa ampiasaina hananterana ny fanombohana na ny famaranana, ny fidirana na ny fivoahana, ny fahataperana na ny fitohizana eo amin' ny asa na ny toetra lazain' ny matoanteny na teny hafa azo atao entimilaza afaka mandray mari-panehoan-javatra.
Ao amin' ny teny frantsay, ohatra, dia ahitana ny hoe commencer à sy finir de ary ny hoe être en train de , raha tsy hitanisa afa-tsy ireo, ka arakarahin'ny filaza tsy mitanisa mba hanehoana ny fanombohana na ny famaranana na ny fitohizan' ny asa na ny toetra lazaina ao amin' ny matoanteny.
Izao no voasoratra ao amin' ny Boky voalohan' ny Tantara: "Ny taranak' i Robena sy ny Gadita ary ny antsasaky ny firenen' i Manase, izay isan' ny lehilahy mahery, ka lehilahy mahatana ampinga sy sabatra ary mahahenjana tsipìka sady zatra ny miady, dia enim-polo amby fiton-jato amby efatra arivo sy efatra alina no isan' ny azo nalefa hanafika".
dia nanangana ny fanjakana isan' ireo matanjaka indrindra tao Atsinanana Afovoany ny mpanjakan' i Haty (ao amin' ny tapany avaratry ny Tany Atsinanana sy i Mesôpôtamia Ambony), izay nanjaka tamin' i Anatôlia hatramin' ny manodidina ny taona 1200 tal.
Saika ireo faminaniana hoan' ny taona 1878, 1881, 1914, 1918 ary 1925 dia noraisina ho fanamafisana ny fandinihana momba ny zavatra hiseho amin' ny andro farany nataon' ny Mpianatra ny Baiboly sy ny Vavolombelon' i Jehovah, sady nilazan' izy ireo fa tanteraka nefa tsy hitan' ny maso ny ankamaroan' ireo faminaniana ireo.
Tamin’ ny taona 1876 dia nanohy ny fampianaran’ ireo mpitoriteny adventista i Russell izay milaza fa ny fahatongavan’ i Jesosy Kristy tsy hita maso dia efa tamin’ ny taona 1874 izay fiantombohan’ ny fanatrehany ary ny fanangonana ny "ondry vitsy" dia efa nanomboka koa tamin’ izany taona izany.
Ny entimilaza na vara dia matetika anjara asan' ny teny na andian-teny ao amin' ny fehezankevitra iray izay anambaràna ny asa atao na ny asa mihatra amin' ny zavatra ambara amin' ny teny mitana ny anjara asa lazaina, na koa anambaràna ny toetrany na ny toerana misy azy na ny fifandraisany amin' ny zavatra hafa.
"Ary nosamborina ilay bibi-dia mbamin' ny mpaminany sandoka, dia ilay nanao ny famantarana teo anatrehany, izay nentiny namitaka ny efa nandray ny mariky ny bibi-dia sady miankohoka eo anoloan' ny sariny; ary dia natsipy velona ho any amin' ny farihy afo mirehitra solifara izy roroa." .
Nihovitrovitra ny tany, nihamaiziana ny masoandro, nisy voninkazo maro mahafinaritra nilatsaka avy any an-danitra, nanidina nankany amin' ireo tendrombohitra masin' i Geumgang ny lohany izay avy notapahina ka tsy ra no nivoaka amin' ny vatany fa ronono niparitaka telopolo santimetatra miala amin' ny vatany efa tsy misy loha.
Isan' ny tantaraina ao ny nataon' ny mpaminany Elia raha nanangana tamin' ny maty ny zanakalahin' ilay vehivavy mpitondratena, araka ny Boky voalohan' ny Mpanjaka sy ny nataon' ny mpaminany Elisa izay nampitombo ny menak' ilay mpitondratena mahantra, araka ny Boky faharoan' ny Mpanjaka sady nanangana tamin' ny maty koa ny zanakalahin' ilay vehivavy tao Sonema .
Ireo famantarana ireo dia miseho efa hatramin' ny fiandohan' ny tantaran' ny Zanak' i Israely, ka isan' izany ilay ondrilahy nasolo an' i Isaka saika hataon-drainy sorona, ao koa ny fahenoan' i Mosesy ny feon' Andriamanitra tamin' ny fotoan' ny roimemy nirehitra nefa tsy levona.
Maro ireo fahagagana nataon' i Jesoa tantaraina ao amin' ny Testamenta Vaovao, ka isan' izany ny fananganana ny maty ho velona, ny fanovana ny rano ho divay, ny fampitomboana isa ny mofo sy ny hazandrano mba hamahanana olona an' arivony maro, ny famoahana demonia, ny fanasitranana ny marary sy ny kilemaina.
Ny teny hoe Ayah dia ampiasaina ao amin' ny Kor'any araka ireo heviny telo voaresaka etsy ambony ireo: mampahatsiahy ireo andininy ao amin' ny Kor'any (izay heverina fa tenin' Andriamanitra amin' ny fitenin' ny olombelona; asehon' i Mohamady ho ny fototry ny fahagagana); toraka izany koa ireo fahagagana sy famantarana .
Ny Fanekem-pinoana nikeana na Fiekem-pinoana niseana dia fanekem-pinoana tinapaka nandritra ny Konsily tao Nikea izay naitatra nandritra ny Kônsily voalohany tao Kônstantinôpôly tamin' ny taona 381 ka indraindray dia antsoina hoe "Fanekem-pinoana nikeana-kônstantinôpôlitana".
Ny fiteny kositika maro mpiteny indrindra dia ny fiteny ôrômô tenenina indrindra ao Etiôpia sady misy mpiteny miisa any amin' ny 35 tapitrisa, manaraka azy ny fiteny somalỳ izay misy mpiteny miisa 20 tapitrisa , ny fiteny afara izay misy mpiteny miisa 5 tapitrisa ary ny fiteny sidama izay misy mpiteny any amin' ny 3 tapitrisa.
Ny fiteny hamitô-semitika, izay atao hoe koa fiteny afrô-aziatika, dia fianakaviam-piteny tenenina indrindra ao Afrika Avaratra, ao amin' ny Tandrok' i Afrika, ao Atsinanana Afovoany, ao amin' ny faritr' i Sahara ary ao amin' ny ampahany amin' ny faritr' i Sahel.
Ao amin' ny boky apôkrifa, izay voasoratra teo anelanelan' ny fotoana nanoratana ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao, sy ao amin' ny Talmoda ary ao amin' ny asa soratry ny raby taty aoriana dia ahitana koa an' i Samaela izay ampitovizina amin' ny anjelin' ny fahafatesana.
Ny faritra itenenanana ny fitenim-paritra berbera sy ny fiteny mpihavana amin' izany dia manomboka amin' ny ôazisy any Siwa ka hatrany amin' ireo nosy Canarias - izay ahitana ny fiteny goantsa tenenina taloha dia azo heverina ho mitovy amin' ny fiteny berbera – ka hatrany amin' ny faritra afovoany amin' i Sahara.
Ny vondron' olona mampiasa ireo fiteny sy fitenim-paritra ireo dia mitsinjara amin' ny foko sy vondrom-poko samihafa ary monina any amin' ny firenena samihafa, indrindra ao Marôka sy ao Alzeria , ahitana azy ireo koa ny ao Nizera sy ao Malỳ , ary ahitana azy ireo vitsy koa ny ao Tonizia, ny ao Libia ary ny ao Ejipta.
Manana lovantsofina betsaka sy velona ny vahoaka berbera, nefa niharan' ny pôlitika fampanjakana ny fiteny sy ny kolontsaina arabo izy ireo any amin' ny firenen’ i Afrika Avaratra taorian' ny fahaleovantena sy noho ny finiavan' ireo firenena ireo hanatevin-daharana ny panarabisma.
ny zana-vondrona faharoa ahitana ny fiteny nafosy, ny fiteny sioy ary ireo fitenim-paritra berberan' i Fezzan, mizara fanavaozana maromaro miaraka amin' ireo fiteny berbera avaratra, toy ny fahaverezan' ny feo prôtô-berbera * sy ny fivoaran' ny *ă ho ə.
Ny fiteny berbera dia vondrom-piteny, sampan' ny fianakaviam-piteny hamitô-semitika izay tenenin' ny olona monina amin' ny velaran-tany midadasika, dia i Afrika Avaratra hatrany Marôka ka hatrany Ejipta, mamakivaky an' i Aljeria sy ny Tonizia ary i Libia, ary i Sahara sy ny ampahan' i Sahel amin' ny tapany andrefana amin' i Afrika.
Ny fiteny nafosy, izay tenenina any avaratra-andrefana amin' i Libia, izay noheverina taloha ho anisan' ny vondrom-piteny zeneta, dia nesorina tao amin' io vondrona io tamin' ny fanadihadiana vao haingana izay mampiditra azy amin' ny vondrom-piteny berbera atsinanana.
Ny lahatsoratra masoretika dia ahitana fahasamihafana amin'ny dikan-teny na fanitsiana hafa tranain'ny Baiboly, toy ny Baiboly samaritana, ny Septoajinta ary ny Soratanam-piraketan'i Komràno izay ahitana fifanahafana eo amin'izy samy izy amin'ny andalana sasany tsy itoviany amin'ny lahatsoratra masôretika.
Izany dia nahatonga ny eo amin'ny sehatry ny fikarohana momba ny Baiboly hihevitra fa mitovy lenta amin'ny maha samy karazam-Baiboly azy toy ireo karazany hafa ny lahatsoratra masôretika izay napetraka ho filamatra taorian'ny naharavan'ny Tempolin'i Jerosalema.
Efa nisy dikan-tenin' ny Baiboly miisa efatra ambin' ny folo tamin' ny fiteny alemàna ambony sy telo tamin' ny fiteny alemàna ambany talohan' ny an' i Lotera, nefa fandikan-teny ampahany fotsiny ny ankamaroany sady natao avy amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny latina .
Nampiahiahy azy ny maha voasoratry ny Apôstôly ny Epistily ho an' ny Hebreo, ny Epistilin' i Jakoba, ny Epistilin' i Joda, ary ny Apôkalipsy, ka nilazany fa ny maha kanônika azy ireo dia tsy neken' ny olon-drehetra tao amin' ny Fiangonana voalohany .
I Daniel Margaret dia nanamarika fa io petra-kevitry ny sombin-dahatsoratra io dia hamafisin'ny zava-misy ao amin' ireo filazantsara sinôptika, izay boky vokatry ny fanambarana sy fandaharana sombin-dahatsoratra maro samihafa sy miseho amin' ny ampahany, araka ny asehon' ny atao hoe Formgeschichte .
Ny petra-kevitry ny sombin-dahatsoratra dia petra-kevitra ampiasain' ny mpanao heviteny amin' ny Baiboly nanomboka tamin' ny taonjato faha-19 mba hanazavana ny fiforonan' ny lahatsoratry ny Baiboly sy mba hamaritana ny daty mety nanoratana azy ireo.
Ny Jiosy tao amin' ny faritra be Kristiana tao amin' ny Saikanosy Iberika dia voenjika mafy, tsy nitovy amin' ny Jiosy tamin' ny faritra be Mozilmana, ka nitsoaka avy ao tamin' ny taona 1492 taorian' ny nahazoan' ny Kristiana ny faritra sisa farany nisy Mozilmana sy tamin' ny fanambarana an' i Espaina.
Ny Sefarada na Jiosy sefarada dia iray amin' ny fizarana lehiben' ny vahoaka jiosy araka ny toerana niaviany ka manondro ny Jiosy tamin' ny Andro Antenatenany nonina tao amin' ny Saikanosy Iberika sy tao Afrika Avaratra ary manondro koa ny taranak' izy ireo, izany hoe ny fitambaran' ny vahoaka jiosy tsy Askenazy.
Tamin' ireo taompolo 1780 dia nisy fianakaviambe indiana, nahitana mpivarotra niisa 200 any ho any, niforona tao Mahajanga, izay seranan-tsambo any amin' ny morontsiraka avaratra-andrefan' i Madagasikara, akaikin' ny helodranon' i Bombetoka, eo amin' ny vavan' ny reniranon' i Betsiboka.
Tsy mazava ny momba ny tena satan' izy ireo; indraindray izy ireo milaza fa Malagasy mba tsy hiharan' ny lalàna mandrara ny fananana andevo na mandrara ny fanorenana trano vato, izay samy norarana tsy hataon' ny olom-pirenena britanika, ny botrin' izy ireo anefa mampiasa ny sainam-pirenena frantsay amin' ny fitaterana entam-barotra avy ao Afrika na mankao.
Amin'ny fiteny hebreo samaritana izy dia atao hoe Ar-Garzim io tendrombohitra io, amin'ny fiteny arabo dia / Jabal Jarizīm, na ‎ / Jabal et Tur, amin'ny fiteny hebreo jiosy kosa dia ַ ְִִּּ / Har Gerizim.
Ny Evanjelin' i Barnabà na Evanjelin' i Barnabe na Filazantsaran' i Barnabasy dia asa soratra mitantara ny fiainan' i Jesoa nosoratan' olon-tokana na maro tsy fantatra anarana, izay mety ho Mozilmana, ka mety avy tamin' ny loharanon-tsoratra tranainy kokoa nataon' ny Jiosy kristiana.
Ity boky ity, hoy ny mpandinika maro, dia ezaka fampiraisana singa avy amin' ny kristianisma sy ny silamo, azo ampitahaina amin' ireo tahirin-kevitra maro nosoratan' ny Miozolmana tao Afrika Avaratra sy tao amin' ny Saikanosy Iberika izay nanohitra ny Trinite tamin' ny taonjato faha-16 sy faha-17.
Tsy mihevitra io boky io ho ambony lanja na latsa-danja noho ny evanjely kanônika kristiana ny Mozilmana, ary ny fikambanana silamo sasany dia mampiasa an' ilay boky mba hanohanan' izy ireo ny fiheverana silamo an' i Jesoa, ka io no ataon' izy ireo fa mirakitra ny marina momba ny fanomboana an' i Jesoa.
Ny Jiosy igbô na Jiosy ibô dia isan' ny vondrom-poko igbô na ibô ao Nizerià izay manaraka ny fivavahana jiosy sady milaza ny tenany fa avy amin' ny fifindrà-monin' ny Hebreo sy ny Jiosy taty aoriana, avy tany Afrika Avaratra sy tany Egipta ka nankany Afrika Andrefana.
Ny fandalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny eva iray araka ny zôdiaka mikisaka dia lasa aloha loatra raha mitaha amin' ny fandalovany ao amin' ny fari-danitry ny eva mitovy anarana aminy araka ny zôdiakan-kintana, ka mahatratra saika iray volana eo izany fifandisoana izany.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 19 Desambra hatramin' ny 20 Janoary ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Mpitifitra Tsipìka, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Mpitifitra Tsipìka araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Desambra 14 Janoary.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 16 Septambra hatramin' ny 30 Oktobra ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Virijiny, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Virijiny araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Septambra sy 15 Oktobra.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 20 Novambra hatramin' ny 29 Novambra ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Maingoka, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Maingoka araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Novambra sy 15 Desambra.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 10 Aogositra hatramin' ny 16 Septambra ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Liona, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Liona araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Aogositra sy 15 Septambra.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 30 Oktobra hatramin' ny 20 Novambra ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Mizana, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Mizana araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Oktobra sy 15 Novambra.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 20 Jolay hatramin' ny 10 Aogositra ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Kambana, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Kambana araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Jolay sy 15 Aogositra.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 19 Avrily hatramin'ny 14 Mey ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Ondrilahy, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Ondrilahy araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 15 Avrily sy 15 Mey.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 21 Jona hatramin' ny 20 Jolay ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Kambana, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Kambana araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Jona sy 15 Jolay.
Raha andalovan' ny masoandro amin' ny 14 Mey hatramin' ny 22 Jona ny fari-danitry ny antokon-kintan' ny Ombilahy, ny fotoana andalovan' ny masoandro ao amin' ny fari-danitry ny evan' ny Ombilahy araka ny zôdiakan-kintana dia eo anelanelan' ny 16 Mey sy 15 Jona.
Ny razana, araka ny finoan-drazana malagasy, dia ireo olona efa maty nefa heverina ho hery mpanao soa eo amin' ny fiainan' ny velona, noho izy ireo nandovana zavatra maro na inoana fa manam-pifandraisana akaiky kokoa amin' ny Zanahary amin' ny maha fanahy azy.
Misy ny mino fa ny fombafomba sasany, toy ny famadihana, izay amokarana sy amonosan-damba vaovao ary andevenana indray ny vatan' ny maty isaky ny dimy hatramin' ny folo taona, dia misakana ny fanjariana ho angatra na kinaoly noho ny fikambanan' ny lamba amin' ny hasina, izay hery mahavelona tsy hita maso sy masina.
Ity fanompoana razam-bahiny ity dia fahita amin' ny fanompoana tromba, ka ny fanahy tromba dia mety fanahin' olona tsy iray faritra na fianakaviana amin' ny tena, ary mety ho fanahin' olona tsy malagasy akory aza , izay tsy mpajaka fa mety tantsambo na olona manana ny lazany manokana.
Rehefa te hiresaka amin' ny velona ny razana dia matetika miseho amin' ny nofy, ka amin' izany no ilazany ny hafatra tsy voalazany fahavelony na anamafisany izany, amin' izany koa no anambaràny ny zavatra tiany hatao aminy na tsy tiany hatao aminy, amin' izany no ilazany ny tokony hatao amin' ny fananana na taranaka navelany.
Ny zanapeo , , , , , , ) anefa dia voasoratra amin'ny alalan'ny litera ihany amin'ny ampahany: ohatra ny 'âlaph dia naneho renifeo tany amboalohany (feo ambavatraoka, izay tsy voatonona amin'ny fanononana ny fiteny siriaka klasika), nefa nenti-nanondro ny zanapeo na anombohan'ny teny iray na mamarana teny iray.
Ny Filioque dia teny latina nampidirina tao amin' ny Fanekem-pinoana nikeana tao amin' ny kônsily fahatelo natao tao Tôledo tamin' ny taona 589, izay niteraka tsy fitovian-kevitra teo amin' ny Fiangonana kristiana ka niteraka ny fisarahan' ny Fiangonana tandrefana sy ny Fiangonana tatsinanana.
Farany, ao amin' ny fomban' ny Fiangonana ôrtôdôksa teoahedo, ny Boky fahatelon' i Ezra dia atao hoe Boky faharoan' i Ezra , ny Boky fahefatr' i Ezra dia atao hoe Bokin' i Ezra Sotoela , ary ny Vavak' i Manase dia ao anatin' ny Boky faharoan' ny Tantara.