polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ny boky dia fitambarana faminaniana efatra izay ampitain’ i Hagay amin’ i Zôrôbabela, governoran’ ny faritanin’ i Jodea, sy amin’ i Jôsoa mpisorom-be mandritra ny fanamboarana ny Tempoly faharoa tao Jerosalema tamin’ ny taonjato faha-6 tal.
Ny voalohany dia manontany ireo mpisorona ny amin’ ny fahadiovana sy ny tsy fahadiovan’ ny fivavahana atao ao amin’ ny Tempoly, nohelohiny angamba ireo Samaritana izay manana fahazarana tsy madio sady nampanantena fahavokarana noho ny nahavitana ny Tempoly faharoa.
Tamin' ny fandresen' ny fanjakana asiriana dia nanjary fiteny ifaneraseran' ny samy hafa firenena ny fiteny arameana tao amin' ny Tsinambola-Lonaka, ka nisolo ireo fiteny hafa, indrindra ny fiteny akadiana sy ny fiteny fenisiana, fa ny fiteny hebreo kosa dia nitoetra ho fiteny ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana.
Tamin' ny taona 2004 kosa dia nilaza ny mpahay fiteny vitsivitsy, dia i Ehret sy i Keita sy i Newman ary i Bellwood, fa ny prôtô-semitika dia avy ao Afrika nefa niely any amin' ny faritr' i Saharà noho ny fifindrà-monin' ireo mpiteny azy tamin' ny fotoana neôlitika ka notenenina voalohany tao Atsinanana Akaiky tamin' ny taona 4000 tal.
Ny hazon' ny Noely, ankehitriny, dia ravahana amin' ny alalan' ny bolan' ny Noely sy girlandy tsotra, na miravaka jiro na labozia ary zavatra madinika isan-karazany fanaingoana, ahitana kintana maro, ka ny lehibe indrindra dia apetraka eny amin' ny tampon' ny hazon' ny Noely.
Ny fampiasana hazon' ny Noely namboarina dia fomba iray ialana amin' ny fanapatahana hazo, nefa ny fampiasana izany dia tsy azo lazaina ho fomba anajana kokoa ny tontolo iainanana raha mitaha amin' ny hazon' ny Noely voajanahary, noho ny fandotoana mety ateraky ny fanariana azy rehefa tsy azo ampiasaina intsony.
Ny fomba fanao izay manapitra ny Noely amin' ny fetin' ny Fanazavana dia nihamaty, afa-tsy ao amin' ny faritra miteny espaniôla eto amin' izao tontolo izao izay mbola manome lanja ny Fetin' ny Fanazavana sady fiafarana tsy ôfisialin' ny fizaràn-taon' ny Noely.
Ny fitantarana ny nahaterahan' i Jesoa araka ny Evanjely no fiaingan' ny famoronana zavakanto nandritra ny taonjato maro izay nohamafisin' ny fielezan' ny fampiasana ny tranon' omby sy ny fandrian-jazakely, nefa ireo fombafomba sy zavatra manam-pifandraisana amin' ny fety tsy kristiana tany aloha dia tafiditra ao koa.
Ny fari-potoan' ny Noely dia mitohy hatramin’ ny fetin' ny batisan' i Kristy, izay ankalazaina amin' ny endrika ahalalana azy amin' izao fotoana izao amin' ny fombam-pivavahana rômana amin' ny Alahady aorian' ny 6 Janoary na ny Alatsinainy manaraka raha an' ny Epifania io Alahady io.
Ilay fanao ahitana an' i Dadabe Noely, izay niely eran' izao tontolo izao tamin' ny taonjato faha-20, dia nameno izany fivoarana izany ka nanampy singa ivelam-pivavahana amin' ity fety kristiana ity, izay mitodika kokoa any amin' ny ankizy sy ny fianakaviana ary ny fanomezana.
Ny midrasa taty aoriana dia manao izao tantara tsy ao amin'ny Baiboly izao: nilaza ireo Jentilisa fa zanak'i Hagara i Isaka fa tsy an'i Saraha, nataon'Andriamanitra maina ny nonon'ny vehivavy tao amin'izy ireo ka tonga ireto vehivevy ireto nitalaho tamin'i Saraha sady nanoroka ny vovoka teo amin'ny tongony mba hampinonoan'i Saraha ny zanak'izy ireo.
Ny fahaterahan'i Isaka dia nampanantenain'Andriamanitra an'i Abrahama sy an'i Saraha , taorian'ny fanambadiana tsy misy zaza, ka famantarana ny fahasoavana nomen'Andriamanitra azy ireo izany araka ny maha mpandova ny Fanekem-pihavanana an'i Isaka.
Ny Katôlika sy ny Ôrtôdôksa dia mihevitra ny eveka ho mpandimby ny Apôstôly, ka manisy lanjany manokana ny fandimbasan' ny eveka ny Apôstôly , izany hoe ny lovatsofina izay mamatotra azy dia mitohy ahatrany amin' ny Apôstôly na ny fifanarakarahan' ny olona izany na ny fifanarakarahan' ny fampianaram-pinoana.
Ny Apôstôly roa ambin' ny folo dia ireo mpianatra roa ambin' ny folo nosafidin' i Jesoa manokana hamita iraka, dia i Petera, i Andrea, i Jakoba zanak' i Zebedeo, i Joany, i Filipo, i Bartôlômeo, i Tômasy, i Matio, i Jakôba zanak' i Alfeo, i Joda, i Simôna Zelôta ary i Jodasy.
Ny soratr' izy ireo dia tsy nampidirina ho isan' ny boky ao amin' ny Baiboly nefa heverina fa fitohizan' ny soratr’ ireo apôstôly mamorona ny kanônan’ ny Testamenta Vaovao sady loharano saro-bidy amin' ny fahafantarana ny tantaran' ny fiangonana.
Nisafidy ny hitoetra tao Palestina i Jeremia fa tsy tany Babilona nandritra ny fotoan’ny Fahababoana nefa noho ilay Kaldeana solontenan’ny fanjakana babiloniana nisy namono tao Jerosalema dia niaraka tamin’ireo izay nandositra tany Egipta izy ka tany no nanohizany ny asany ary tany koa no mety nahafatesany.
Nisy mpiasam-panjakana ambony nanao an' izany ho karazana "Oradour malagasy" (nefa na dia ny fandripahana natao tao Oradour-sur-Glane aza dia natao tamin' ny mponin' ny tanàna ambanivohitra iray ka tsy mitovy velively amin' izay nitranga tao Moramanga).
Na dia tsy nanana eritreritra fandripahana ny mponina tsotra aza ny Frantsay, ny fampiasana ny teny hoe génocide dia nipoitra tamin' ny fifanoheran-kevitra nefa voatery nisy famotorana nataon' ny Antenimieram-Pirenen' ny Vondrona Frantsay noho ny fihoa-pampan' ny fakàm-pananana nampiasana fanararaotam-pahefana sy famaizana.
Nisy olom-boafidy tao amin' ny MDRM (antoko izay nilaza ho nanohitra ny fikomiana satria nandala fitoniana), izay solom-bavam-bahoaka malagasy tao amin' ny Antenimieram-pirenena, dia i Joseph Ravoahangy sy i Joseph Raseta izay nosamborina, ka nesorina aminy ny tsy fahafaha-mitondra azy amin' ny fitsarana sady voaheloka ho faty.
Nanda ho tsy tompn' andraikitra tamin' ilay hetsi-bahoaka ny mpikambana tao amin' ny Mouvement démocratique de la rénovation malgache izay betsaka nogadraina sy novonoina, ary ny tao amin' ny Parti des déshérités de Madagascar kosa dia niharam-pahavoazana satria noheverin' ny mpitolona fa mpiray tsikombakomba amin' ny Frantsay.
Vitsy ny olona izay ahy nitonon-tena ho tompon' andraikitra amin' ilay fikomiana ​, ankoatra an' i Monja Jaona, mpanorina ny hetsika ara-pôlitika Jiny any atsimo sady mpanorina ny antoko pôlitika Madagasikara Otronin' ny Malagasy taty aoriana .
Tamin' ny voalohany, ny Septoaginta dia nisy horonan-tsoratry ny Lalàn' i Mosesy (ny Torah na ny Pentateoka ahitana ny boky dimy voalohany ao amin' ny Baiboly) izay vita dika avy amin' ny teny hebreo tamin’ ny fiandohan’ ny taonjato faha-3 tal.
Noho izany ny boky ao amin' ny Septoaginta dia mihoatra izay hita ao amin' ny lisitry ny boky kanonikan' ny jodaisma sy ny prôtestantisma nanaraka ny Baiboly hebreo avy amin' ny Lahatsoratra Masôretika nangonina sy naparitaky ny vondrona Jiosy atao hoe Masôreta, teo anelanelan' ny taonjato faha-7 sy faha-10.
Nefa ireo boky fanampiny ireo (izay ahitana ireo ataon' ny Katôlika hoe deoterôkanônika na ny Prôtestanta hoe apôkrifa, sy ny boky sasany ataon' ny Katôlika hoe apôkrifa na ny Prôtestanta hoe pseodepigrafa), dia tsy latsa-danja raha ny momba ny tantaran' ny jodaisma sady ilaina koa mba hahafantarana ny fisainan' ny Jiosy tamin' ny andron' i Jesoa.
Ny sasany tamin’ ny Grika dia nanjary nantsoina hoe "Matahotra an' Andriamanitra" na "Mpidera an' Andriamanitra" noho izy ireo nanaraka ny fitsipi-piainana amin’ ny jodaisma, fara-fahakeliny ny Lalàna fiton' i Nôa, nefa tsy nanao fiovam-pinoana miteraka famorana izy ireo.
Ny mpanao hevi-teny maro dia manohana izany fiheverana izany amin' ny fampahatsiahivana ny ao amin' ny bokin' ny Mpitsara toko faha-4 sy faha-5 izay mitantara ny nandravan' Andriamanitra amin' ny fomba mahagaga ny fahavalon' ilay Voafidiny, dia i Israely, tao Megidô izay atao hoe koa Lohasahan' i Jôsafata.
Mino izy ireo fa ny fivondronan’ ny firenena eran-tany dia manondro ny fitondrana ara-pôlitika eran’ izao tontolo izao, izay fitohizan-java-miseho nanomboka tamin’ ny taona 1914 sady hita taty aoriana tamin’ ny fisehoany amin' ny alalan' ny Firenena Mitambatra sy ny Firenena Mikambana taorian’ ny Ady Lehibe voalohany sy faharoa.
Ny teny hoe Hara-magedôna dia tsy hita afa-tsy indray mandeha monja ao amin' ny Testamenta Vaovao, ao amin' ny bokin' ny Apôkalipsy 16.16 ("Ary nangoniny ho any amin' ny tany atao amin' ny teny hebreo hoe Hara-magedôna ireny.")
Mampianatra koa izy ireo fa ireo hetsika ara-pivavahana eran-tany amin’ izao andro izao dia manomana sehatra ho an’ i Hara-magedona; miresaka betsaka ny amin’ ny fiombonana alohan’ ny fotoana izay hataon’ ny spiritoalisma môderina sy ny prôtestantisma amerikana ary ny katôlisisma rômana koa izy ireo.
Avy eo i Pentecost dia niresaka ny amin’ ny fotoana voalaza ao amin’ ny Baiboly hisehoan’ io fanafihana io ka nanohana izany amin’ ny antsipiriany maro izay anaovany tsoa-kevitra fa izany dia tsy maintsy hiseho amin’ ny herinandro faha-70-n’ i Daniela.
I Tony Wills, izay nanoratra ny fandinihany momba ny tantaran’ ny Vavolombelon’ i Jehovah dia milaza fa i Rutherford dia toa nankafy ny fitantarany ny amin’ ny handringanana tanteraka ny ratsy fanahy ao amin’ ny Hara-magedona, sady miresaka betsaka ny amin’ ny faminaniana milaza fandravana.
Amin' ny fanadihadiany ny amin' i Hara-magedôna, i J. Dwight Pentecost dia nanoratra toko manokana momba io lohahevitra io, izay mitondra ny lohateny hoe "The Campaign of Armagedon" izay iresahany zavatra toy ny fanafihana mitohy fa tsy ady indray miserana, izay hatao any Atsinanana-Afovoany.
I Pentecost dia miresaka ny amin' ny toerana hisy izany fanafihana izany, sady miresaka ny amin' ny "havoan' i Megido" sy ny toerana ara-jeôgrafia maro hafa toa "ny lohasahan' i Jôsafata" sy "ny lohasahan' ny mpandeha", "Andriana avy any Edôma na Idomea, ao atsimon' i Jerosalema, rehefa avy nitsara Izy"; ary ny amin' i Jerosalema tenany ihany koa.
"Io faritra malalaka io dia manenika ny tanin' i Israely sady izany fanafihana izany, sy ny ampahan' ady rehetra anatanterahana azy, dia mety hanamarina izay soritsoritan' i Ezekiela tamin' ny nilazany fa ny mpanani-bohitra dia "hameno ny tany". Izany faritra izany dia hifanaraka amin' ny velaran-tany resahin' i Joany ao amin' ny Apôkalipsy 14.20".
Ireo fitantarana ireo dia mety nanana lanja ata-teôlôjia mifanahantsahana amin' ny an' ny evanjely kanôinika tamin' ny fotoana nanoratana azy ireo, hatramin' ny faran' ny taonjato voalohany sy nandritra ny taonjanto faha-2, izay vavolombelon' ny fiheverana ny fitorontoronana sy ny fahaterahan' i Jesoa izay nanan-danja tamin' izay.
Manoloana ireo lovantsofina ireo anefa dia tsy fantatra ny tantara tena marina momba ny fahaterahana sy ny fahazazana, ary tsy misy asa azo atao ankoatry ny fiaingana amin' ny fomba iheveran' ny Kristiana tamin' ny taonjato voalohany sy faha-2 ny fahazazan' i Jesoa.
Amin' ny maha tokony hifotorany amin' ny drafitry ny literatioram-pivavahana jiosy karazan' ny haggadah, nefa avy amin' ny fiarahamonina samihafa nipoiran' ireo fitantarana ireo, dia vavolombelon' ny tsy fitovian-kevitra teo amin' ireo fiangonan' ny mpianatr' i Jesoa, izay sarotra faritana mazava ireo fitantarana ireo.
Toraka izany koa ny tantaran' i Joany mpanao batisa ao amin' ny Evanjelin' i Lioka izay midrash naorina avy amin' ny fitantarana ao amin' ny Baiboly momba ny fahaterahan' i Isaaka ary indrindra ny fahaterahan' i Samoela, ilay "mpialoha lalana" an' i Davida, môdelin' ny mpanjaka mesianika.
Ankoatra izany dia azo heverina ho fanitarana ny tantaran' ny fahazazana ao amin' ny Evanjalin' i Matio sy ny Evanjelin' i Lioka araka ny fomban' ny midrash ny Prôtevanjelin' i Jakôba, izay nofenoina tamin' ny midrash momba ny fahazazan' i Samoela mpaminany.
Ohatra amin' izany ny nandrodanana ny mandan' i Jerikô tamin' ny alalan' ny fitsofana trômpetra, ny nampijanonan' Andriamanitra ny masoandro sy ny volana mba hanohizan' ny Israelita ny ady ka handreseny, ny nandatsahan' Andriamanitra havandra handripaka ny miaramilan' ireo firenena fahavalo, sns.
Ny hoe Yehoshua dia atao amin' ny teny anglisy hoe Joshua ka izany no nakan'ny Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy ny hoe Josoa fa amin' ny teny frantsay kosa dia Josué ka avy amin' io indray no nakan' ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy ny hoe Jôsoe.
Izaho mino an' i Jesoa Kristy Tompo tokana, Zanaka lahi­tokan' Andriamanitra, teraky ny Ray talohan' ny taona rehetra: Andriamanitra avy amin' Andriamanitra, Fahazavana avy amin' ny Fahazavana, Andriamanitra marina avy amin' Andriamanitra marina; nateraka Izy fa tsy natao, iray fomba amin' ny Ray, ary Izy no nahariana ny zavatra rehetra.
Ho an' ireo fiangonana mino ny Trinite dia tsy Triada, araka ny dikan' ity teny ity amin' ny teny frantsay izany , satria ny Triada dia fikambanan' andriamanitra telo miavaka, samy mahaleo tena no samy hafa, na dia mifameno aza, fa ny Trinite kosa dia Andriamanitra tokana.
Nisy koa fanekem-pinoana izay noraiketina tamin' ny kônsily hafa toy ny Fiekem-pinoan' i Efezy izay nolanîna tamin' ny taona 433 taorian' ny Kônsily valohany tao Efeso izay nanamafy ny zavatra efa hita tao amin' ny Fanekem-pinoana nikeana sady nanaovana an' i Maria ho Renin' Andriamanitra.
Ireto ny ohatra amin’ izay atao hoe "fampianaran-diso" notoherina tamin’ ny alalan’ ireo kônsily voatanisa eo ambony ireo: ny arianisma, ny sobôrdinatianisma, ny anômeisma, ny hômeisma, ny adôptianisma, ny apôlinarisma, ny dôketisma, ny môdalisma, ny nestôrianisma, ny mônôfizisma, ny mônôtelisma, ny triteisma sy ny hafa koa.
Azo zaraina roa ireo "fampianaran-diso" ireo ka ny voalohany dia ireo mampianatra ny tsy maha Andriamanitra an' i Jesoa fa ny faharoa kosa dia ireo izay mampianatra ny maha Andriamanitra azy nefa tsy mitovy tanteraka amin' ny fanapahan-kevitra ôfisialin' ny Fiangonana tamin' ny kônsily izay nataony.
Misy ny manampahaizana izay milaza fa ny Epistily faharoa sy ny Epistily fahatelo amin' ny anaran' i Joany dia soratr' olona izay mety ho ilay "Loholona" na "Antidahy", atao hoe Joany koa, resahina ao amin' ny Epistily faharoa sy ao amin' ny Epistily fahatelo .
Anisan' ny zava-kendren' ny Sampana Lehilahy Kristiana ny hitory ny Filazantsara amin' ny lehilahy rehetra mba hahatonga azy ho lehilahy kristiana mpitarika mahomby, handray andraikitra eo amin' ny fampandrosoana ny olona rehetra sy ny olona manontolo, ka mba ho lehilahy lehibe mahatratra ny ohatry ny lehiben' ny fahafenoan' i Kristy.
Anisan' ny zava-kendren' ny Sampana Tanora Kristiana ny handray ho adidy ny mitory ny Filazantsara amin' ny olombelona rehetra, mba hahatonga ny tanora hitoetra ao amin' ny Tenin' Andriamanitra; hanabe sy mikolokolo ny tanora amin' ny lafim-piainany rehetra, mba hahatonga azy ho vavolombelon' i Kristy.
Niova anarana amin' ny teny malagasy ny fiangonana nentin' ny misiona tsirairay dia ireto izany: ny FFMA niova ho Fiangonana Frenjy Malagasy tamin' ny taona 1958, ny MPF niova ho Fiangonana ara-Pilazantsara eto Madagasika tamin' ny taona 1960, ny LMS niova ho Fiangonan' i Kristy eto Madagasikara tamin' ny taona 1962 .
Ireto avy ireo mpitsara voalaza ao amin' ny boky: i Ôtniela , i Ehoda , i Samgara , i Debôrà , i Gideôna , i Abimeleka , i Tôlà , i Jaira , i Jefta , i Ibzana , i Elôna , i Abdôna ary i Samsôna .
Ohatra amin' izany ny Hiran' i Debôra izay heveriny fa nosoratana taloha elabe, ny lahatsoratry ny toko faha-17 - 21 izay lohahevitra mety natovana taorian' ny fahababoana tany Babilôna , ny tapany tena votoatin' ny boky izay nataon' ireo mpanoratra deoterônpomista teo anelanelan' ny taonjato faha-7 sy faha-6 tal.
Ny fanangonam-pitsipika 'Houllin dia manaiky ny henam-biby novonoin' izy ireo ho kasher , izany hoe azon' ny Jiosy hanina, raha nisy Jiosy nanatrika ny famonoana izany, ary ny boky atao hoe Orlah ao amin' ny Talmodan' i Jerosalema dia manaiky koa ny mofo nandrahoin' izy ireo nefa misy fapetra izany.
Ny soratra iray hafa koa, ny Massecheth Kuthim, dia manamafy ny fanekena amin' ny ampahany azy ireo: "oviana no azo ekena ho anisan' ny vahoaka jiosy izy ireo? Rehefa miala amin' ny tendrombohitra Garizima izy ireo sady manaiky an' i Jerosalema sy ny fitsangan' ny tena amin' ny maty".
, dia tonga nitondra fanatitra ho an' ny Tempolin' i Jerosalema ny mponin' i Israely Avaratra: "lehilahy miisa valopolo tonga avy any Sikema , avy any Silo ary avy any Samaria, niharatra volom-bava, nandrovitra akanjo, sady nandididy ny hodiny . Nitondra voan-javatra sy emboka manitra hatao fanatitra ho an' ny Tempolin' i Iahveh".
Misy hoatry ny mifanohitra ny fitantaran' ny Baiboly ao amin' ny Boky faharoan' ny Mpanjaka: ireo mponina vao nampidirina ao amin' ny faritr' i Samaria ireo dia lazaina fa vahiny avy any ivelany, nefa voalaza koa fa nanao fanekem-pihavanana tamin' izy ireo i Iahveh, toy ny hoe taranaky ny Israelita taloha izy ireo.
Ny panteisma kôsmika hindoa dia mampitovy ny fitambaran' ny zavatra rehetra ao amin'ny tontolon' ny Fiovana, voafetran' ny fotoana, ireo fisehoan-javatra, ny Natiora , amin' ny andriamanibavy, ohatra ny andriamanibavy Kali, izay fisehoana amin' ny lafiny fitolomana sy amin' ny maha reny ilay andriamanitra Shiva.
Ny hindoisma anefa dia mihevitra indraindray an' Andriamanitra ho manan-tsitrapo manokana , nefa ny advaita na ny samkhya dia mihevitra fa ny Prakriti (ny Natiora, izao rehetra izao amin' ny maha fisehon' Andriamanitra azy), sy i Shiva/Purusha dia miara-misy.
Ny fedrà dia tantara na hevitra foronin' ny saina ho enti-manazava ny zava-mitranga eto amin' izao tontolo izao na eo amin' ny fiarahamonina ary indrindra natao hanorenana ny fanao eo amin' ny fiarahamonina araka ny anjara toeran' ny soatoavina fototra ao amin' ny fiarahamonina mitady ny fiombonana.
Ny andininy faha-10 sy faha-11 dia milaza hoe: "Ary na iza na iza amin'ny taranak'Isiraely, na amin'ny vahiny eo aminareo, no mihinan-drà, ny Tavako dia hanandrina ny olona izay mihinan-drà, ka hofongorana tsy ho amin'ny fireneny izy. Fa ny ain'ny nofo dia amin'ny rà "
Ny amin'i Ohya dia voaresaka vetivety ao amin'ny Talmoda babiloniana , izay milaza izao: " " dia mpirahalahy satria samy zanakalahin'i Ohia izay zananakalahin'i Samhazai [iray amin'ny lehiben'ny anjely lavo ao amin'ny Bokin'ny Henoka])".
Ny Advento no fanombohan' ny taom-piangonana tandrefana sady manomboka amin' ny Alahady fahefatra alohan' ny Noely na Krismasy, izay atao hoe Alahadin' ny Advento, dia ny Alahady manakaiky ny 30 Novambra (ao amin' ny Katôlika rômana, ny Ôrtôdôksa tandrefana, ny Anglikana, ny Loterana, ny Môraviana, ny Presbiteriana, ny Metôdista).
Raha maharitra efatra herinandro ny fotoam-piandrasana ho an' ny Fiangonana katôlika sy prôtestanta dia enina herinandro kosa ny fari-potoan' ny Advento ho an' ny Fiangonana ôrtôdôksa noho izy ireo mankalaza ny nahaterahan' i Jesoa amin' ny andron' ny Epifania.
Hita ao amin' ny Bokin' ny Genesisy , ny Bokin' i Jôba , ny Bokin' i Jôsoa , ny Bokin' ny Mpanjaka , ny Bokin' i Daniela sy ny Bokin' ny Mpitsara , ny Boky voalohan' ny Tantara sy ny boky hafa koa ao amin' ny Testamenta Taloha ny momba ny anjely.
Ny anjely, araka ny fivavahana sy fedrà maro, dia zava-manan' aina any an-danitra, fanahy, izay irahin' Andriamanitra ho mpanelanelana azy sy ny olona ety ambonin' ny tany sady ho mpampita ny hafatra sy ny sitrapon' Andriamanitra amin' ny olona , na koa manatanteraka ny sitrapony tsy araka ny sitrapon' Andriamanitra .
Misy ny mihevitra fa ilay didy faha-43n' ny Kônsilin' i Elvira izay nisian' ny ady hevitra maro, dia nanameloka ny fankalazana fety amin' ny adro faha-40 aorian' ny Paska sady tsy niraharaha ny fitandremana ny Pentekôsta amin' ny faha-50 andro, izay midika fa ny fanao tamin' izany fotoana izany dia ny mankalaza ny Fiakarana miaraka amin' ny Pentekôsta.
Manao izany ny firenena eorôpeana tahaka an' i Alemaina, i Aotrisy, i Belzika, i Danemarka, i Failanda, i Frantsa, i Islanda, i Liktenstaina, i Loksamborga, i Mônakô, i Nôrvezy, i Nederlandy, i Soisa ary i Vatikàna.
Ny Fiakaran' i Jesoa na Fiakaran' i Jesosy na Fiakarana fotsiny na Andro niakarana dia fety kristiana ahatsiarovana sy ankalazana ny niakaran' i Jesoa Kristy any an-danitra efapolo andro aorian' ny Paska ary folo andro alohan' ny fankalazana ny nilatsahan' ny Fanahy Masina, dia ny Pentekôsta.
"Dia nilaza fanozonana Josoa tamin' izany andro izany ka nanao hoe: Ho voaozona eo anatrehan' i Jehovah izay olona mitsangana manorina ity tanàna Jeriko ity indray; ny ain' ny lahimatoany no ho sazin' ny hanorenany ny fanambaniny, ary ny ain' ny faralahiny no ho sazin' ny hananganany ny vavahadiny."
“Tamin' ny andron' i Ahaba no nanorenan' i Hiela Betelita an' i Jeriko; ny ain' i Abirama lahimatoany no sazin' ny nanorenany ny fanambaniny, ary ny ain' i Segoba faralahiny no sazin' ny nananganany ny vavahadiny, araka ny tenin' i Jehovah izay nampilazainy an' i Josoa, zanak' i Nona”.
Maro ny arkeôlôga izay milaza fa ny fitantarana ny ady tao Jerikô dia tsy mifanaraka amin' ny zava-misy marina ara-tantara satria tsy nimanda sady tsy nisy mponina ny tanàna tamin' io fotoana tantaraina ao amin' ny Baiboly io, izay tokony ho tamin' ny taonjato faha-13 tal.
Niantomboka tamin’ny anarana hoe “Fiangonam-Baovao Manarintsoa”, ary avy eo dia lasa hoe “LMS Manarintsoa Finoana” ary niafara ho “FJKM Mana-rintsoa” izany tamin’ny taona 1968 izay taona niorenan’ny FJKM .
Nony tafaverina teto an-tanindrazana izy dia notanterahiny avy hatrany izany ka trano fiangonana telo avy hatrany no naoriny ny taona 1955 : “Zoara-Famonjena-Antohomadinika ; Betesda-Fahasoavana-Ambilanibe ; Nazareta-Fitiavana-67Ha”.
Ny taona 2021 no nankalazana ny faha-65 taonan’ny METM, nandritra ny Sinoda Lehibe faha-12 natao tao amin’ny METM “Vavahadin’ny Lanitra Antsoso – Antsirabe , dia ny Mpitandrina RANDRIAMANANJARA Philibert Mpitandrina no lany tamin’ny fifidianana ho Filoha hitondra ny Misiona.
Na dia misy aza mari-tsoratra azo anehoana ny zanapeo fohy, sahala amin’ny nikoda anoratana ny zanapeo amin'ny fiteny hebreo sy ny harakaty anoratana ny zanapeo ao amin'ny fiteny arabo, tsy an-tery ny fampiasana azy ireo sady tsy fahita afa-tsy amin’ny tranga mahalana.
Ny Fanekem-pinoana nikeana dia nisy tovana natao taty aoriana ka nampidirin'ny Fiangonana tandrefana miteny latina ny teny hoe "sy tamin' ny Zanaka" izay nanova ny tokony hinoana momba ny fifandraisan' ny Fanahy Masina sy ny Zanaka ka lasa mivoaka avy amin' ny Ray sy ny Zanaka ny Fanahy Masina.
Tsy hita ao koa ilay filazana hoe "Andriamanitra avy amin' Andriamanitra" izay tao amin' ilay Fanekem-pinoana nikeana tamin' ny taona 325, nefa ilay filazana hoe "Andriamanitra marina avy amin' Andriamanitra marina" (grika: / Theòn alêthinòn ek Theoū alêthinoū; latina: Deum verum de Deo vero) dia voatazona ihany.
Mitovy amin' ny lahatsoratra fototry ny Fanekem-pinoan' i Nikea-Kônstantinôpôly izy ity saingy tsy mampiasa ny matoanteny mifandraika amin' ny hoe izahay fa amin' ny hoe izaho sady tsy ahitana ny hoe "avy amin' ny Zanaka" sy ny hoe "Andriamanitra avy amin' Andriamanitra" izay hita ao amin' ny an' ny Fiangonana tandrefana.
Izay rehetra miteny hoe: "nisy fotoana tsy nisian' ny Zanaka, na nisy fotoana tsy nisian' ny Fanahy Masina", na raha miteny izy ireo hoe "ny Zanak' Andriamanitra sy ny Fanahy Masina dia nisy avy tamin' ny tsy misy, na manana ny maha-izy azy hafa sady andairan' ny fiovaovana na ny fiovana", dia manozom-panamelohana azy ny Fiangonana manerana izao tontolo izao sy apôstôlika.
Mino ny Fanahy Masina tsy noforonina sy tonga lafatra koa izahay, izay niteny tamin' ny alalan' ny Lalàna sy ny mpaminany ary ny Filazantsara, izay nidina teo amin' ny ony Jordana, nitory teny tamin' ny alalan' ny Apôstôly ary nonina tao amin' ny olomasina.
Ny fiangonana tsy mino ny Trinite toa ny Fiangonan' i Jerosalema Vaovao sy ny Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany ary ny Vavolombelon' i Jehovah dia tsy manaiky ny filazana sasany ao amin' io fiekem-pinoana io.
I Paoly, izay mitondra ny anarana jiosy hoe Saoly, teraka tamin' ny fiandohan' ny taonjato voalohany, angamba tany Tarsôsy any Kilikia ary maty tamin' ny taona 67 tany Rôma, dia olo-malaza teo amin' ny kristianisma tany am-piandohana.
Noho izany, i Paoly dia lasa isan' ny olo-malaza teo amin' ny fampielezana ny kristianisma ivelan' ny vondrom-piarahamonina jiosy sy jodeô-kristiana ary koa tany amin' ireo vondrom-piarahamonina kristiana voalohany tany Azia Minora, tany Gresy ary tany Rôma.
Izy mihitsy no nanambara izany tamin' ny filazany hoe: "Izaho lehilahy Jiosy, teraka tany Tarsosy any Kilikia, fa teto amin' ity tanàna ity no nahabe ahy teo anilan' ny tongotr' i Gamaliela, dia nampianarina tsara ny lalàna avy tamin' ny razana aho, ary nazoto indrindra ho an' Andriamanitra tahaka anareo rehetra ankehitriny" .