polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Miavaka ny Fiangonana nohavaozina noho ny fiheverany ny amin' ny Fanasan' ny Tompo satria tsipahiny ny tenim-pinoana momba ny fiovan' ny mofo ho tenan' i Jesoa sy ny divay ho ran' i Jesoa (fiovam-pisia-maha-izy na transsobstansiasiona; latina: transsubstantiatio) izay ampianarin' ny Fiangonana katôlika rômana.
Satria mahafantatra ny tenany ho voavela heloka sy voavonjy ao amin' i Jesoa Kristy ny Kristiana, dia afaka mitondra ny fiainany amin' ny fomba hentitra sy tompon' andraikitra an-kalalahana, ka miaraka amin' izany ny fanamasinana isam-batan' olona sy ny fandraisana andraikitra eo amin' ny fiarahamonina.
Niaro ny empira kristiana tamin' ny fampiasana ny sabatra izy ka i Alkoino no nanampy ny papa tamin' ny alalan' ny sabatry ny foto-pampianarana: izany no atao hoe foto-pampianaran' ny sabatra roa, izay iarovan' ny papa ny finoana sy iarovan' i Charlemagne ny empira kristiana latina.
Tamin' ny taona 794 dia nanoratra taratasy ho an' ny evekan' Frantsa sy ho an' i Feliksa avy any Orgela i Elipando evekan' i Tôledo mba hanambaràny fa ny persônan' ny Zanak' Andriamanitra dia tsy mitovy amin' ny an' ilay zanak' i Jôsefa.
Nambara fa fampianaran-diso ny adôptianisma tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-2 ary nohelohin' ny mpivory tao amin' ny sinôdan' i Antiôka sy tao amin' ny kônsily voalohany tao Nikea izay namaritra ny fampianarana ny amin' ny Trinite sady nanao an' i Jesoa ho Zanaka na Teny naterak' Andriamanitra ao amin' ny Fanekem-pinoana nikeana.
Niala ampahibemaso tamin' ny fanarahana ny adôptianisma i Feliksa rehefa noterena tao amin' ny kônsily natao tao Ratisbonne tamin' ny taona 792 tao Bavaria , avy eo nosamborin' ny papa Leôna izy ka nogadrainy noho izy heverina fa niverina indray tamin' ny fampianaran-diso izay efa nialany.
Ny Bokin' i Jôba dia boky ao amin' ny Testamenta Taloha, ao amin' ny Baiboly, sy ao amin' ny Tanakh, boky masin' ny Jiosy, izay mahakasika ny fiainan' ny lehilahy iray atao hoe Jôba izay tsy niala tamin' ny finoana an' Andriamanitra na dia teo aza ny fahoriana lehibe nianjady aminy vokatry ny nataon' i Satana mpiampanga.
Ny Apokalipsa voalohan'i Jakoba, ilay boky apokrifa hita tao amin'ny tahirim-bokin'i Nag Hammadi dia milaza fa niteny amin'i Jakoba i Jesoa hoe: "Tsy amin'ny tsy antony no niantsoako anao, na dia tsy rahalahiko ara-nofo aza ianao".
Natombok' i Martin Lotera fony izy monka katôlika tamin' ny 31 Oktobra 1517 tao amin' ny Empira Masina sy i Ulrich Zwingli tao Zorika, avy eo i Martin Bucer tao Strasborga ary taty aoriana i Jean Calvin tao Paris sy tao Geneva ny Refôrmasiôna ka nahazo ny ampahany be tamin' i Eorôpa Avaratra-Andrefana.
Nanana endrika pôlitika koa ilay Refôrmasiôna prôtestanta satria lasa fitaovana nentin' ireo andriandahy tany Eorôpa haneho ny fahaleovan-tenany manoloana ny fahefan' ny Papa izay lazaina fa fitondram-pajakan' Andriamanitra manerana izao tontolo izao.
Ny Fanavaozana prôtestanta, izay atao hoe koa Refôrmasiôna na Refôrma na Fanavaozam-piangonana, dia hetsika ara-pivavahana tamin' ny taonjato faha-16 tao amin' ny Fiangonana Tandrefana izay nanapitra ny fahambonian' ny Papa eo amin' ny fitondram-piangonana sady niafara tamin' ny fiforonan' ny Fiangonana prôtestanta maro.
Ao amin' ny fivoasany ny Boky dimin' i Mosesy, i Menachem dia nanoratra fa nalain' ny Tompo i Henôka mba hampitoeriny eo anatrehan' ny Sezafiandrianan' ny Mpanjaka, eo anatrehan' ireo kodiaran' ny kalesiny, mba hanatanteraka ny anjara asa nampanaovin' ilay Avo Indrindra azy.
Ny Boky fahatelon' i Henôka , izay boky apôkrifa ho an' ny finoana sy ny fiangonana rehetra, dia miresaka ny nampakaran' Andriamanitra an' i Henôka any an-danitra ary ny fanendrena azy ho mpiambina ny haren' ny lanitra rehetra sady ho lehiben' ny arikanjely.
Izay voalaza ao momba an' i Henôka ao amin' ny Genesisy sy ny voalaza mazava ao amin' ny Testamenta Vaovao momba an' i Henôka dia eken' ny Fiangonana kristiana rehetra ary izay resahina ao amin' ny Bokin' ny Ekleziastika dia toraka izany koa ho an' ny Katôlika sy ny Ôrtôdôksa.
20 Ny vorona, samy araka ny karazany avy; ary ny biby, samy araka ny karazany avy, ary ny biby rehetra izay mandady na mikisaka amin' ny tany, samy araka ny karazany avy, dia, roa avy samy araka ny karazany avy, dia roa avy isan-karazany no hankeo aminao hovelomina.
Ny sambofiaran' i Nôa na sambofiaran' i Nôe, araka ny Baiboly, dia sambo nampanamboarin' Andriamanitra an' i Nôa mba hamonjena ny fianakaviany sy biby mpivady avy amin' ny karazan-java-manan' aina rehetra eto an-tany mba tsy ho ripaky ny safodrano izay nanerana ny tany manontolo.
Ka hoy izy: "Raha mihomehy anay ianareo, dia hihomehezanay, sahala amin' ny ihomehezanareo anay. Ary ho fantatreo tsy ho ela hoe 41 amin' iza no hahatongavan' ny famaizana izay hanala-baraka azy, ary amin' iza no hianjeran' ny famaizana maharitra!"
38 Ary izao no nambara tamin' i Noa: "Tsy hisy mpino afa-tsy izay efa nino avy amin' ny vahoakanao. Aza malahelo amin' izay ataony. 39 Ary manamboara sambo eo ambany masonay sy araka ny fanambarànay. Ary aza miantso Ahy intsony hangataka ny amin' ny olon-tsy marina, satria ho dobo izy ireo."
Ny Bokin' ny Nomery na Bokin' ny Fanisana na Bokin' ny Fivahiniana izay hafohezina amin' ny hoe Nomery na Fanisana na Fivahiniana dia boky fahefatra ao amin' ny Baiboly izay manohy ny tantara ao amin'ny Eksôdosy momba ny fivezivezen'ny Israelita tao an-tany efitra notarihin'i Mosesy hatrany amin'ny lemak'i Moaba, tsy lavitra ny tany Kanaana.
Ity fizaràna faharoa ity dia mitantara ny fivahinian' ny Zanak' i Israely tao Kadesy, ny fandaminana ny asan' ireo Levita, ny fiaingana avy eo Kadesy, ny sakantsakana tao Edôma, ny nahafatesan' i Aarôna, ny amin' ilay menarana varahina, ary ny nandresena ny Amalekita sy ny nahazoana an' i Basàna.
Ny fizaràna farany dia mitantara ny fahatongavan' ny Zanak' i Israely teo amorony atsinanan' i Jordana, teo amin' ny tany Kanaana, ireo lalàna isankarazany, ny amin'i Balama, ny ady tamin'ny Madianita, ny nanendrena an' i Jôsoa ho mpitarika, ary ny fomba hizaràna ny tany.
Ny fizaràna voalohany dia mirakitra ny fanisam-bahoaka natao, ny fandaminana ireo foko roa ambin' ny folon' i Israely, ny sata manokan' ireo Levita, ny fanaovam-panatitra isankarazany, ny fankalazana ny Paska, ary ny fanambaràna ny fanohizana ny dia ho any Kanaana.
Ireo mpifindra monina arabo miozolmana dia vitsy raha ampitahaina amin' ny Indôneziana sy ny Banto, nefa namela lova maharitra izy ireo: anaran' ireo fizaran-taona, anaran' ny volana sy ny andro, ny fanaovana hasoava-jaza , ny fampiasana vola, ny fanamboarana trano fitehirizam-bokatra iombonana, ary ny teny fiarahabana isan-karazany.
Tokony ho tamin' ny taonjato faha-10 na faha-11 dia nisy Arabo mpivarotra vangin' elefanta sy mponina avy any Zanzibar izay nanaraka ny morontsiraka atsinanan' i Afrika nandeha botry, sady nanorim-ponenana tany amin' ny morontsiraka andrefan' i Madagasikara.
Ny andiany farany tamin' ireo mpifindra monina arabo dia ireo Antalaotra izay avy any Afrika Atsinanana nanorim-ponenana tao avaratra-andrefan' i Madagasikara, tao amin' ny faritr' i Mahajanga, sady izy ireo no azo lazaina fa nitondra voalohany ny finoana silamo teto amin' ny Nosy.
Ampitahain' i Jesoa amin' ny fahararian' ny vehivavy efa hiteraka ny fiafaran' izao tontolo izao, izay midika fa efa bevohokan' ny fandravana azy izao tontolo, nefa Andriamanitra irery ihany no mahalala ny hisehoan' izany, araka by voasoratra ao amin' ny Evanjelin' i Marka .
Izany finoana izany dia hita ao amin' ny lohahevi-dehiben' i Maimônida, izay lazainy ho ny fototry ny maha isan' ny vahoakan jiosy ny Jiosy tsirairay araka ny fivoasana nataony ao amin' ny Mishna Sinedriona izay nanehoana voalohany io petra-kevitra io.
Ny eskatôlôjia isam-batan' olona kosa no iresahana ny fiainana aorian' ny fahafatesana, ny hiafaran' ny fanahin' olombelona aorian' ny fahafatesan' ny vatana (izay hiseho amin' ny endrika maro samihafa: fandalovana ao amin' ny Hadesy ho an' ny finoana grika taloha na ao amin' ny Sheôla ho an' ny Jiosy, ny fahatongavana ho nofo indray sns.)
Ahitana andalana momba ny eskatôlôjia ny ao amin' ny Testamenta Taloha, indrindra ny ao amin' ny Bokin' i Isaia , ao amin' ny Bokin' i Jôela ary ny Bokin' i Zakaria , ao amin' ny Bokin' i Daniela ary ao amin' ny Bokin' i Mika sy ny Bokin' i Amôsa sy ny Bokin' i Zefania ary ny Bokin' ny Salamo.
Ny dikan-teniny dia “nankarary ny sofin’ny mpiara-belona taminy satria ny heviny momba ny fandikan-teny dia hafa noho izay nanan-kery tamin’izany andro izany Ny andrasana tamin’ny mpandika teny dia ny fanaovana ara-bakiteny araka izay tratra tsy nankasitraka ireo ezaka nataony ny olon-drehetra. Ny asa nataony dia noheverina ho mamofompofona jodaisma”.
Ireo mpanohitra azy dia niampanga azy ho nanao fandikan-teny sahala amin’ny an'ny mpanao dika vilana sy ny an'ny mpaniratsira an'Andriamanitra ary nilaza fa amin'ny fandikan-teny nataony dia nofoanany ny lova masin'ny Fiangonana ka nanaraka ny Jiosy izy.
Ny Volgata dia dikan-tenin’ny Baiboly kristiana amin’ny teny latina nataon’i Hieronimo teo anelanelan’ny taona 390 sy 405 avy tamin’ny lahatsoratry ny Tanakh amin’ny teny hebreo sy avy amin’ny lahatsoratry ny Testamenta Vaovao amin’ny teny fototra grika.
Vokatry ny Konsily natao tao Trento dia nampitsahatra ny famoahana ny Baiboly volgata nomanin’i Siksto V tamin’ny taona 1590 i Klemento VIII sady nanasonia ny famoahana ny dikan-teny nahitsy tamin’ny taona 1592, izay mifanalavitra amin’ilay Volgata tamin’ny Andro Antenantenany, sady natao mba hifanakaiky amin’ny Baiboly amin’ny teny grika sy hebreo.
Ny fivavahana amin' ny sampy dia tafiditra tao amin' ny vahoakan' i Israely noho ny fifaneraserany tamin' ny kolontsaina babilôniana sy ejipsiana ary tsy voatohitra izany raha tsy teo ny fiezahan' ireo mpaminany izay nandrara ny Hebreo tsy hanompo sarin-javatra.
Talohan' ny nidiran' ny fivavahana kristiana sy silamo teto Madagasikara dia nanjaka teo amin' ny sokajin' olona rehetra, hatramin' ny olon-tsotra ka hatramin' ireo andriana, ny fanompoan-tsampy ary mbola be mpanaraka izany hatramin' izao, amin' ny maha isan' ny fivavahan-drazana malagasy azy.
Ny fotodrafitrasa dia hanambatra ny 8 MW amin' ny herin' ny masoandro, 12 MW amin' ny rivotra eny amoron-dranomasina ary ny rafitra fitahirizana angovo amin' ny bateria mba hanomezana herinaratra azo havaozina ny toeram-pitrandrahana ilmenita ao Fort Dauphin.
Ny solombavambahoaka voafidy tao Toliara, Siteny Randrianasoloniaiko, dia nanainga ny fitondram-panjakana malagasy mba hidina any Tolagnaro hanao fanadihadiana momba io fitrandrahana io, fitrandrahana izay heverina fa miteraka fahasembanan' ny zaza sahala amin' ny vokatry ny baomba atômika.
Ny Apôkalipsin' i Nôa na Apôkalipsan' i Nôe na Bokin' i Nôa na Bokin' i Nôe dia boky apôkrifa na pseodepigrafan'ny Testamenta Taloha fantatra fotsiny noho ny tsiahy hita ao amin' ny asa soratra hafa mitovy karazana aminy, dia ny Bokin' i Henôka indindraindrindra sy ny Bokin' ny Jobily ary ny Testamentan' ny Patriarka roa ambin' ny folo.
"1 Ary tonga tamiko ny tenin' i Jehovah nanao hoe: 2 Ry zanak' olona, manandrifia an' i Goga avy any amin' ny tany Magoga, izay mpanjakan' i Rosy sy Meseka ary Tobala, ary maminania ny hamelezana azy, 3 ka ataovy hoe: Izao no lazain' i Jehovah Tompo: Indro, avy hamely anao Aho, ry Goga, mpanjakan' i Rosy sy Meseka ary Tobala.
"Ary amin' izany andro izany dia homeko tany eo amin' ny Isiraely Goga hasiana fasana, dia ny lohasahan' ny mpandalo manolotra ny ranomasina, ka hisakana ny mpandalo izany; ary any no handevenany an' i Goga sy ny olony maro be rehetra; ary ny anarany hataony hoe Lohasahan' ireo olona maroben' i Goga."
"7 Ary rehefa tapitra ny arivo taona, dia hovahana Satana ho afaka ao amin' ny tranomaizina nitoerany 8 ka hivoaka hamitaka ny firenena eny amin' ny vazan-tany efatra, dia Goga sy Magoga, mba hanangona ary ho any amin' ny ady; tahaka ny fasiky ny ranomasina ny isany."
Nisy koa ny fanafihana ny Amonita ka nandritra ny ady dia nanao zavatra mifanohitra amin'ny sitrapon'Andriamanitra i Davida, izay tsy nankany an'ady, tamin’ny nijangajangany tamin’ny vadin’i Oria miaramilany izay nalefany ho faty tany am-bava ady.
Ireo toko famaranana manoritsoritra ny nanomboana an' i Petera dia voatahiry misaraka ka mitondra ny lohateny hoe "Ny Famonoana Maritira an' i Petera" ao amin' ny sora-tanana firaketana telo amin' ny teny grika sy amin' ny soratra kôpta sy siriaka sy etiôpika sy arabo sy armeniana ary slavônika .
Vokatr' izany dia mahaleo tena amin' ny fanapahan-keviny momba ny fandaminana tiany hatao ao am-piangonany ny mpivavaka ao amin' ny fiangonana isan-toerana ka tsy itsabahan' ny fiangonana any amin' ny toerana hafa na dia samy fiangonana kôngregasiônalista aza.
Misy boky apôkrifa iray, dia ny Evanjelin' i Pseodô-Matio, voasoratra tamin' ny taonjato faha-8, izay nanakambana ny fitantarana ahitana ny zohy sy ilay ahitana ny fihinanam-bilona: najanon' ny anjely ny dian' ny ray aman-dreny izay nasainy niditra tao amin' ny zohy nivoahan' ny fahazavana mahagaga namirapiratra nandritra ny fiterahana.
Ny fitantarana ny fahaterahana tao am-pihinanam-bilona sy ny fanambaràna izany fahaterahana izany tamin' ireo mpiandry ondry ary ny fitsaohan' izy ireo sy ny magy ny zaza vao teraka dia tsy tokony ho raisina ara-bakiteny satria fitantarana araka ny fomban' ny literatioran' ny zava-mahatalanjona sy ny fomban' ny teôlôjia amin-teny an' ohatra.
Ny antony dia noho ny fitantarana ny fahazazan' i Jesoa ao amin' ny Evanjelin' i Matio sy ny an' i Lioka izay mametraka olana maro ara-kaisoratra sy ara-tantara, noho ny fotoana nanoratana azy ireo izay hita fa taty aoriana, ka natao hahatalanjona sahala amin' ny tantaram-pahazazana teo amin' ny tontolo jodeô-helenistika.
Ankoatry ny maha fitantarana zava-mahatalanjona azy dia misy hevitra ara-tandindona koa ilay fihinanam-bilona na ny zohy izay mampahatsiahy ny tsy fisian' ny haingo sy ny fahatsoran' ny toerana nahatanterahan' ilay fahaterahan' i Jesoa, izay mandray ny fototra ara-teôlôjian' ny atao hoe / kenosis .
Ny lohahevitra momba ny fahaterahana anaty lava-bato dia be mpitantara tamin' ny taonjato faha-2, tao amin' ny Resaka nifanaovana tamin' i Trifo 78.8 izay nosoratan' i Jostinôsy avy any Neapôlisy , tokony ho tamin' ny taona 160, sy ao amin' ny evanjely apôkrifa atao hoe Prôtevanjelin' i Jakôba, izany voasoratra tamin' ny taonjato faha-2 koa.
Nanomboka tamin'i Toutmôsis III dia nanjary fitaovana politika ny maha andriamanitra ny farao ary ny fahamarinan'izany dia porofoin'ny fedrà momba ny fivadian'ny andriamanitra amim-behivavy na ankatoavina amin'ny alalan'ny fanehoana faminaniana ao amin'ny tempolin'i Amon.
Raha tsy ampy ny fanaporofoana ny maha ara-drariny ny fiakaran'ny farao eo amin'ny seza fiandrianany dia miezaka mafy ny farao manjaka haneho ny maha voafidin'ny andriamanitra azy teo anivon'ny maro ka indraindray dia atao hoe efa hatramin'ny nahaterahany izany fifidianana azy izany.
Na dia eo aza izany fahatsoran'ny endrik'ireo piramida ireo izany dia tombony azo tamin'izy ireo ny fitahirizany ny antsa sy ny raikipohy majika tao amin'reo Lahatsoratry ny Piramida teny amin'ny rindrin'ny piramida Unas nirefy 43 m sy Pepi I sy Merenrê ary Pepi II nirefy 52 m eo ho eo.
Io teny latina io kosa dia nindramina tamin'ny teny grika hoe / Pharaố sy ny teny hebreo hoe ְַֹּ / par‘ōh, izay avy amin'ny teny egiptiana tranainy hoe perāa izay nanondro ny "tranobe", izany hoe ny lapa, avy eo ny olona tompon'ny lapa, izany hoe ny mpanjaka.
Hita ao amin'ny Boky faharoan'ny Mpanjaka sy ny Boky faharoan'ny Tantara koa ny anaran'i Nekao II, mpanjaka tamin'ny dinastia faha-26, ka voalaza fa tomponanadraikitra tamin'ny nahafatesan'i Josia, mpanjaka faha-16n'i Jodà, tamin'ny ady tao Megido tamin'ny taona 609 tal.
Mifamadika amin’ izany anefa ny nataon’ ny pretra Jean Guilbert, mpampianatra taranja zavaboary tao amin’ ny Seminera Teôlôjikan' i Saint-Sulpice tao Issy-les-Moulinaux, izay namoaka ny boky voalohany fianarana ny zava-nisy talohan’ ny Tantara, tamin' ny taona 1896, nosoratany ho an' ireo seminarista mba hianaran' izy ireo ny siansa amin' ny fomba tsy mitanila.
Nisy vokany lehibe teo amin' ireo olo-manana ny maha izy azy eo amin' ny tontolo arabo sy miozolmana ny asa sorany, indrindra ilay jeôlôga ejipsiana atao hoe Zaghloul El-Naggar sy ny mpiara-miasa aminy dia i Abdul Majeed Zindani izay Iemenita karismatika.
Nanorina ny Commission sur les Signes Scientifiques dans le Coran et la Sunna ("Vaomiera momba ireo Famantarana Siantifika ao amin' ny Kor'any sy ny Sonà") i Zindani tao Arabia Saodita, ka tohanan' ny Fiombonambe Silamo Maneran-tany sady vatsian’ ny fitondram-panjakana vola izany.
Izany dia manaporofo, noho ny fifanarahan' ny Kor'any amin' ny siansa, amin' ny maha boky nataon' Andriamanitra sora-tononina azy araka ny teôlôjia miozolmana, fa ny mpanoratra azy dia tsy ho iza fa olona nahazo tsindrimandry avy amin' Andriamanitra.
Tamin' ny taona 1993, izany hoe 50 sy 100 taona taty aorian' ny fivoahan' ireo taratasin’ ny Papa ireo, ny tahirin-tsoratry ny Commission biblique pontificale, L’interprétation de la Bible dans l’Egise, dia nasehon' ny kardinaly Joseph Ratzinger tamin’ ny Papa Joany Paoly II.
Ireo fivoasana kônkôrdista fôndamantalista izay manome fahamarinana siantifika ny antsipiriany madinika ao amin' ny Baiboly dia lavina mazava tsara, sady nisy fijerena mahafaoka ireo fomba fiasa isan-karazany sy ny vokatra nentin' ireo fomba fiasa ireo koa tao amin' ireo taratasy ireo.
Ny Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany eto Madagasikara dia fiangonana voaorina tamin' ny taona 1993 eto Madagasikara izay sampan' ny Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany maneran-tany.
Ny Tononkira Fanaperana na Tononkiran' i Sôlômôna na Tononkira dia Tononkira dia boky ao amin' ny Baiboly ao amin' ny Testamenta Taloha izay mitantara ny resaka ifanaovan' ny mpifankatia mifampitaona sy mifaneho ny fitiavany sy ny faniriany.
"Ary rehefa niditra tao amin' ny trano-lay fihaonana Mosesy mba hiteny amin' Andriamanitra, dia nandre ny feo miresaka aminy izy avy tao amin' ny rakotra fanaovam-panavotana izay teo ambonin' ny fiaran' ny Vavolombelona, avy eo anelanelan' ny kerobima roa; dia niteny taminy Jehovah."
Ao amin' ny jodaisma dia ny Kabala no miezaka mikaroka sy manambara ny hevitra miafina ao amin' ny Testamenta Taloha, satria ataon' ireo kabalista fa io boky io no mirakitra ny fahalalana rehetra momba izao rehetra izao, ny fahitana ireo hevitra miafina ireo dia hahafahana mahalala ny lasa sy ny ankehitriny ary ny hoavy.
Tsy eken' ny Fiangonana Tatsinanana (isan' izany ny Fiangonana ôrtôdôksa sy ny Fiangonana armeniana) anefa ny nampitsofohan' ny Fiangonana Tandrefana ilay hevitra hoe "nivoaka tamin' ny Zanaka koa ny Fanahy Masina" izay nomena ny anarana latina hoe Filioque .
Amin' ny kristianisma evanjelika, ny fahateraham-baovao dia zavatra tsapan' ny olona iray izay milaza fa niaina fiterahana ara-panahy noho ny asan' ny Fanahy Masina taorian' ny fibebahany amin' ny fahotany ka nahatonga azy hihavana indray amin' Andriamanitra.
Mino ny maha Andriamanitra an' i Jesoa ny Môdalista sady mino fa fisehoan' i Iahveh, ilay Andriamanitra resahina ao amin' ny Testamenta Taloha, mitafy nofo, ka noho izany dia tokony hivavahana araka ny fivavahana amin' Andriamanitra tokana i Jesoa.
Taorian'ny nahavitan'ny fianarana ambaratonga faharoa tao amin'ny Fakiolten'ny Fampiasam-pahefana Elektroteknika ao amin'ny Oniversiten'i Saint Cyril sy Methodius ao Skopje dia nahazo ny mari-pahaizan'ny doktora tao amin'ny École Polytechnique Fédérale de Lausanne tamin'ny taona 2004.
Ninoslav Marina dia mpandraikitra ambony ao amin'ny Oniversite momba ny siansa sy ny teknolojia momba ny fampahalalam-baovao "Saint Paul the Apostle" ao Ohrid, Masedonia sady Filohan'ny Kaonferansan'ny Rektora ao amin'ny anjerimanontolom-panjakana ao amin'ny Repoblikan'i Masedonia.
Ny Fiangonana Adventista mitandrina ny Andro Fahafito no lehibe indrindra amin' ireo fiangonana adventista maro izay niorina avy amin' ny hetsika milerita tamin' ny taompolo 1840 tao amin' ny Fanjakan' i New York, tamin' ny fotoan' ny Fifohazam-panahy Lehibe Faharoa izany.
I William Miller dia nanao faminaniana araka ny Daniela 8.14-16 sy ny foto-kevitra mampifandray ny andro ara-paminaniana amin' ny taona fa i Jesosy Kristy dia hiverina indray eto an-tany eo anelanelan' ny lohataon' ny taona 1843 sy ny lohataon' ny taona 1844.
Tamin' ny fahavaratry ny taona 1844 dia niova ny hevitr' ireo Milerita fa amin' ny 22 Ôktôbra 1844 no hiverenan' i Jesosy, araka ny fahazoany ny "Andron' ny famelan-keloka" voalazan' ny Baiboly izay tokony ho tonga tamin' izany fotoana izany.
Taorian' ilay "fahadisoam-panatenana" tamin' ny taona 1844 izay nambaràn' i William Miller fa hiavian' i Kristy, dia hitan' i Ellen G. White ny hevitr' io daty io, dia ny fanadiovan' Andriamanitra ny fitoerana masina ao an-danitra sy ny fanombohan' ny fitsarana ny olona efa maty.
Sahalahala amin' ny an' ny Batista mpitana ny mahazatra ny fombany, dia ny batisan' ny olon-dehibe miaraka amin' ny fiekem-pinoana rehefa avy nibebaka na niova finoana, ny finoana ny Trinite, ny fiteraham-birijiny an' i Jesosy Kristy, ny fahalavoan' ny olombelona, ny famonjena sns.
Ny Bokin'i Jona dia mamarana tampoka miaraka amin'ny fampitandremana epistolary mifototra amin'ny karazana voaloboka mitombo haingana izay hita ao amin'ny fitantarana persianina, ary nalaza tamin'ny angano toy ny The Gourd sy ny hazo rofia nandritra ny Renaissance, ohatra nataon'i Andrea.
Nisy akony teo amin' ny firenena izany toe-draharaha izany, ary tany amin' ny faritany dia nizara roa ny mponina ka ao ireo atao hoe humistas , nanohana ilay fanao izay heveriny ho mariky ny fandrosoana, ary ao koa ireo antihumistas , izay nitsikera ny fandotoana goavana ny tontplo iainana.
Ohatra, ny Rio Tinto dia manana ao Quebec ny QIT-Fer et Titane izay mitrandraka ny tahirina ilmenita lehibe indrindra eto amin' izao tontolo izao, hita ao amin' ny farihy Tio, 43 km avy ao Havre-Saint-Pierre any amin' ny morontsiraka avaratr' i Kanada.
Ireo ezaka fanamaroan-karazana ny vokatra ireo dia nahafahan' ny orinasa handao ny toeram-pitrandrahana tao Rio Tinto ao Espaina, raha tamin' ny taona 1950 ny governemanta nasiônalistan' i Franco nahatonga ny fitrandrahana ny harena voajanahary "espaniola" ho amin' ny tombontsoian' ny orinasa vahiny.
Noho izany, ny 31 Janoary tamin' ny taona 1888, dia nisy hetsika teo amin' ny lapan' ny tanàna iray notarihan' ilay mpikatroka an-dahatsoratra, dia ilay kiobana Maximiliano Tornet, izay nametraka fangatahana maromaro, anisan' izany ny fampitsaharana ny fandoroana akora eny ankalamanjana.
Tamin' ny 4 Febroary 1888, fotoana fohy taorian 'ny nahatongavan' ny Tale Jeneraly vaovao, William Rich, ny fihetsiketsehan' ny mpitrandraka sy ny tantsaha nanohitra ny fisian' ny setrok' ireo "teleras" sy nanohitra ny tontolo fadiranovan' ny asa dia nofaizin' ny tafika mafy.
Ny ampitson' io, na dia teo aza ny fanandramana fanelanelanana nataon' ny Guardia Civil, dia nisy ny trangan-kerisetra niseho, ka ny mpitantana ny tanàna sy ny mpitantana ny orinasa, William Rich, izay tsy nanaiky ny fifampiraharahana sady angamba nampandre ny any amin' ny renivohitra mba handefa ny tafika ao Riotinto.
Ireo fisehoan-javatra mampalahelo ireo, izay niteraka fihetseham-po eran' ny firenena sy eran-tany, dia azo heverina ho fihetsiketsahana voalohany natao hiarovana ny tontolo iainana, fa na dia eo aza ny didy navoakan' ny minisitra José Luis Albareda, ny teleras dia tsy voarara tanteraka tao Espaina raha tsy tamin' ny 1907.
Nanomboka teo, dia nitombo sy nanan-karena ny orinasa nandritra ny fisian' ny fanambarana amam-pividianan-karen' orinasa ka nahatonga azy ho lasa isan' ny orinasa matanjaka indrindra eran' izao tontolo izao tsara amin' izao fotoana izao amin' ny famokarana akora isan-karazany, anisan' izany ny viraty, ny vy, ny varahina, ny oraniôma, ny arintany ary ny diamondra.
Ny fitrandrahana ny vy kosa dia 28 % amin' ny varotra ataony, ary ny Rio Tinto, niaraka tamin' ny orinasa BHP Billiton sy ny orinasa Vale, dia iray amin' ny vondrona telo izay manjaka amin' ny tsena maneran-tany amin' ny fitrandrahana sy fivarotana io akora io.