polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Taorian' ny fisokafan’ ny lakandranon' i Suez izay mampitohy ny Ranomasina Mediteranea amin' ny Ranomasina Mena dia nanandrana ny hifehy ireo lalalan' ny raharaham-barotra ny Eorôpeana, ohatra amin' izany i Italia izay nanao ho eo ambany fahefana sy fiarovany ny tanin' i Etiôpia manontolo.
Ireto avy ny tany sy firenena tsy mahaleo tena fa miakina: i Guam , ireo nosy Mariannes du Nord , ireo nosy Norfolk , i Nouvelle-Calédonie ,ireo nosy Pâques , ireo nosy Pitcairn , i Polynésie Française , ireo Samoa Amerikaina , i Tokelau , i Wallis-et-Futuna , i Wake , i Hawai , i Papoasia Andrefana sy Papoazia , ny Atoll Johnston , ary ireo nosy Midway .
Misy firenena mahaleo tena miisa 16 ny any Ôseania, dia ireto avy izany: i Aostralia, ireo Nosy Koky , i Fijy, i Kiribaty, ireo nosy Marsaly, i Mikrônezia, i Naoro, i Nioe , i Zelandy Vaovao, i Palaô, i Papoazia-Ginea-Vaovao, ireo nosy Sôlômôna, i Samôa, i Tônga, i Tovalo ary i Vanoato.
Ny fizaràn-taona dia fari-potoana ao anatin' ny taona izay ahatsapana tsy fiovana firy eo amin' ny toetrandro (fisian' ny orana na tsia, rivotra mifofofofo na tsia, orampanala na tsia, hazavana sy hafanan' ny masoandro na tsia, sns) izay mifandray amin' ny tsingerim-piainan' ny zavaboary .
Tsy maintsy tokony feno ireo fepetra telo ireo; amin' ny heviny ôfisialy dia Abôrijina ianao na tsia; ny lokon' ny hoditra dia tsy fepetra satria misy Abôrijina manana volon-koditra fotsy faha abôrijina anefa izy, io heviny io koa izy rehefa miresaka momba ny tera-tanin' ny Detroit de Torres
Ny fiteny frantsay dia fiteny ao amin'ny vondron'ny fiteny rômana (vondrona avy amin'ny fiteny latina taloha - izay ahitana ny espaniola, italianina, sns.) tenenina any Frantsa sy any ampitan-dranomasina aza sy any any Belzika , any Monaco, any Kanada ary any Soisa rômanda .
Ny isan' ny mpiteny frantsay manerana izao tontolo izao dia 220 tapitrisa eo ho eo, 72 tapitrisa amin' ireo no mahaihay miteny frantsay (fanakaikezaana nataon' ny Fikambanana Iraisam-Pirenena ny Frankôfônia: 2010), teny fahenina be mpiteny indrindra ny fiteny frantsay.
Raha nahazo fanohanana matanjaka avy amin' ny FJKM sy ny fikambananam-piangonana hafa i Ravalomanana tany am-piandohan' ny andraikiny ara-pôlitika, dia nampitombo ny fanerena azy ireo fikambanana ireo rehefa nandeha ny fotoana, ka nihevitra ny pôlitikany ho tsy mahomby amin 'ny fampihenana ny fahantrana manerana ny Nosy.
I Marc Ravalomanana no zandriny indrindra amin' ny valo mianadahy, teraka tamin' ny 12 Desambra 1949 tao amin' ny fianakaviana mpamboly sy mpiompy sahirana tao amin' ny tanànan' Imerinkasinina, 40 km atsinanan' Antananarivo ao amin' ny Distrikan' i Manjakandriana .
Tamin' ny taona 1972, tao anatin' ny tsy fandriam-pahalemana ara-pôlitika sy fihetsiketsehana nataon’ ny mpianatra hanoherana ny fitondran' i Tsiranana, dia niala tamin' ny fandaharam-pianarana tao amin'ny kilasy fahiraika ambin'ny folo i Ravalomanana teo amin' ny faha-23 taonany; nanaraka fiofanana ara-teknika fanampiny tany Fianarantsoa izy avy eo.
Izy no ben' ny tanànan' Antananarivo tamin' ny taona 1999 ka hatramin' ny 2002 ary filohan' ny Repoblikan' i Madagasikara tamin' ny 2002 ka hatramin' ny 2009, taona nanerena azy hametra-pialana sy nanolorany ny fahefana ho an' ny filankevira miaramila, izay manome fahefana an' i Andry Rajoelina ho fiohan' ny Fahefaha Avon' ny Tetezamita .
Eo ivelan' ny manda manan-tantaran’ ilay tanàna ny fasan' ny fianakavian-dRavalomanana, toerana izay mazàna manondro ny fiavian' ny fianakaviana, dia avy amin' ny Hova fa tsy ny Andriana - ny sarangan’ ny mpitondra nentim-paharazana eo amin' ny Merina, izay mbola misy fiantraikany lehibe momba ny raharaha pôlitika eto Madagasikara ankehitriny.
Notsikerain' ny mpanohitra ihany koa i Marc Ravalomanana fa nanao izay hampanjavona ny mpandraharaha malagasy nahita fahombiazana, sy nanao ampihimamba ny raharahan' ireto farany tamin' ny alalan' ny orinasany mba hametraka ny tenany amin' ny sehatra ara-toekarena mahazo tombony rehetra.
Teraka ny orinasa TIKO, mampiasa olona 5 000 mivantana sy asa 100 000 hafa ary raisina ho ohatra fakan-tahaka eo amin' ny fahombiazana izy, nefa tsy afaka amin' ny lazany koa ny tsikera ho orinasa anjakan' ny didiko fe lehibe sy fanavakavahana eo amin' ny fampidirana mpiasa.
Tamin' ny Jolay 2008, ny filoha malagasy dia nanome alalana hampiasa tany 1 300 000 hektara - ny antsasaky ny tany azo volena eto Madagasikara izany - mandritra ny 99 taona ho an' ny orinasa kôreana tatsimo, Daewoo Logistics, izay saika hisahana fambolena hamatsiana an' i Kôrea Atsimo, indrindra amin' ny katsaka.
Noheverin’ ny mpanohitra fa mitarika ny firenena amin’ ny fitondrana tsy refesi-mandidy ity fanavaozana ity ary ny Eglizy Katôlika eto Madagasikara kosa nanakiana mafy ny fandaminana ny fitsapan-kevi-bahoaka, ary nahita fa “fahefana mihoa-pampana” no nomena ny filoha.
Tamin’ ny 14 Avrily 2009, i Marc Ravalomanana, tsy nanaiky ny filazana azy ho nametra-pialana tamin’ ny 17 Marsa 2009, izay nisesitany tany Soazilandy, dia nanendry an’ i Manandafy Rakotonirina ho praiminisitra "ara-dalàna".
Mbola kely i Ravalomanana dia namonjy tsy tapaka ny Fiangonan’ i Jesoa Kristy eto Madagasikara , fiangonana prôtestanta nohavaozina, ary manana mpiangona 2,5 tapitrisa, izay fikambanana ara-pivavahana lehibe indrindra eto Madagasikara.
Ilay teny " Sioux dia midika naha vondrona lingoistika lehibe eo ampivoany sy ao atsimo-atsinanana ny Amerika avaratra ; ny Catawbas , sy ny sioux ; naha teny Sauteux midika izao tontolo izao ilay mponina Lakota, Nakota sy ny Dakota ; manana fomba akaikikaiky.
Tao Mesôpôtamia dia noheverina fa mitera-doza ny isa 7 ka tsaratsara kokoa ny tsy manao na inona na inona amin' ny andro faha-7 sy faha-14 sy faha-21 ary faha-28 amin' ny volana izay heverina ho "andro ratsy", "andro fady" na indraindray koa "andro masina".
Tsy tokony hafangaro amin'ny teny hoe raiamandreny izay enti-milaza olona na rafitra manana satan'ny ray aman-dreny eo amin'ny fiaraha-monina noho ny haja manokana ananany, kanefa tsy niteraka tamin'ny fomba biôlôjika; toy ny Raiamandreny FFKM.
Reha niverina avy tany Canada izy dia ny Tranom-pirinty Ambozontany ao Analamahitsy no nisy azy nanomboka ny faran’ny 1991, ka nananganany ny tano fandraisam-peo Sandratra, sy niasany teo anivon’ny Radio Don Bosco teny Ivato, ka nanatontosany fandaharana tafatafa “hono ho’aho mompera” sy nanaovany fandaharam-pivavahana samihafa koa.
Nianatra tao amin’ny Seminera Zandriny tao Kianjasoa Fianarantsoa izy tamin’ny taona 1965 hatramin’ny 1970, ary avy eo tao amin’ny Kolejy Masindahy François Xavier ao Ambatomena ny 1970 hatramin’ny 1973, ka nahazoany ny Bakalaorea serie B amin’ny taranja siantifika sy ekonomia.
Dia niverina niasa tao amin’ny Kolejy Masina Misely indray izy, ka pretra mpitantana ara-panahy ny sampana Zandriny izay tena nankafizana azy; ary koa nanampy ny mpiandraikitra ny fandaharanam-pivavahana katolika tao amin’ny Onjam-peom-pirenena.
Ny Rômana, rehefa zatra naneho ho olona na andriamanitra ny zavatra rehetra izay nanahirana ny nanazava azy , dia nametraka ny andriamanitra "tsara" amin' ny lafiny iray ary ny andriamanitra "ratsy" amin' ny lafiny ilany, ary nitandrina mba ho eo ambanin' ny fiarovan' ny voalohany, ka hiaro ny tenany tsy ho azon' ny faharoa.
Ny volana efatra voalohany amin' ny taona ihany no mifandray amin' ny andriamanitra mpiaro, ka ny telo amin' izy ireo dia andriamanibavy: ny Martius natokana ho an' ny andriamanitra rômanina Marsa, ny Aprilis ho an' i Afrôdita, ny Maius ho fanomezam-boninahitra an' i Maia, ny Iunius ho fanomezam-boninahitra an' i Jonô.
Ny enim-bolana farany dia notondroina amin' ny isa izay natao mba hahafaha-manavaka azy ireo mandritra ny taona: ny Quintilis ho an' ny volana fahadimy, ny Sextilis ho an' ny fahenina, ny September ho an' ny fahafito, ny October ho an' ny fahavalo, ny November ho an' ny fahasivy, ny December ho an' ny fahafolo.
ary ny Janoary no lasa volana voalohany amin' ity antsoina hoe "tetiandro pômpiliana" ity mba hanakaiky kokoa ny fiandohan' ny taona amin' ny sôlstisy ririnina izay mamarana ny vanim-potoana tsy isian' ny famokarana ary manomboka ny fanavaozan' ny Masoandro.
Tsy vondrom-paritra itsinjaram-pahefana ny faritany taorian' ny fanavaozana ny Lalàmpanorenana tamin' ny Avrily 2007 izay nametraka ny faritra nefa naverina ny maha vondrom-paritra itsinjaram-pahefana azy tamin' ny Lalàmpanorenan' ny taona 2010 na dia tsy voahaja aza izany.
Ireto avy ny tanàna lehibe ao amin' ny Faritanin' i Mahajanga: Ambatoboeny, Ambatomainty, Analalava, Antsalova, Antsohihy, Bealanana, Befandriana-Avaratra, Besalampy, Boriziny, Kandreho, Maevatanana, Mahajanga I, Mahajanga II, Maintirano, Mampikony, Mandritsara, Marovoay, Mitsinjo, Morafenobe, Soalala, Tsaratanana
Ny anarana fohin' i Kôrea Avaratra dia Puk Chosŏn, amin' ny fanoratana Hangul ; amin' ny fanoratana Hanja ; hita koa amin' ny haino aman-jery kôreanina tatsimo Buk Han amin' ny fanoratana Hangul: ; amin' ny fanoratana Hanja: .
I Alemaina na Repoblika Federalin' i Alemaina , dia firenena any Eorôpa Andrefana, manana morontsiraka amin' ny Ranomasina Avaratra, mizara sisin-tany amin' i Danmarka, amin' i Pôlônia, amin' i Repoblika Tseky, amin' i Nederlandy, amin' i Belzika, amin' i Loksemborga, amin' i Frantsa, amin' i Soisa, ary amin' i Aotrisy.
Telo taona teo ny faharetan'ny ny tarika MAXI dia nisy ny fisarahana, nanohy ny lalany ihany anefa i Tovo J'Hay tamin' ny faha 17 taonany ary niditra tamin' ny tarika iray mpanao Rock hoe "APY" ary nipetraka ho mpitendry ny synthétiseur fotsiny ihany, izay nampitombo ny traikefa teo amin' ny fitendrena, indrindra ny karazana gadona Rock.
Ny nahitany an' i Gilbert Montagné, Stevie Wonder, Ray Charles, Elton Jhon no nanosika ny faniriany ho lasa mpihira sady mitendry ny pianô, Vao iraika ambin' ny folo taona izy tamin' izany dia efa niaraka tamin' ny rahalahiny nanao fampisehoana voalohany tao amin' ny CGM, izay mbola ny hiran' i Gilbert Montagné sy Richard Claiderman no nindraminy nataony tamin' izany.
Tonony sy feony: Tovo J'Hay, anisan' ireo hira nosoratan' i Tovo voalohany niaraka tamin' ny "Naleoko izy ho any", sy "Ho ahy sy ho anao", duo miaraka amin' i Lova Rakoto, Nanomboka teo no niainga ny famoronana, tsotra ny tonony, tsotra ny mozika, sary iray tsy hadino ho an' izay nahita azy teny am-boalohany, somary lavalava volo nitendry pianô raha nahatadidy tamin' izany isika.
Teo amin' ny faha 20 taonany no niaka-tsehatra ka nanao seho voalohany tao amin' ny ABAKABAKA amin' ny anarany irery i Tovo Jay izay tsy nampoizina fa namaly ny antso ny olona maro ary nanomboka teo no nahitany fa niforona ny vondron' olona mpakafy azy.
Niely manerana ny Nosy ihany koa ny Sorabe nanomboka tamin' ny taonjato faha-17, ary tamin' ny faran' ny taonjato faha-18 dia niantso ny mpanoratraa antemoro ny mpanjaka merina Andrianampoinimerina mba hampianatra ny ankizy ao an-dapany hamaky teny sy hanoratra.
Arak'i Sanger, ny mahasamihafa ny Wikipedia amin'ireo raki-pahalalana efa misy dia izy malalaka ny votoatiny, tsy voafetra ny habeny noho izy voizina amin'ny tranonkala, mahitsy fijery ary miezaka ho tsotra noho izy mikendry sarambaben'olona sady mivelatra amin'ny lafiny sy sokajin'olona maro.
Nomarihin'i Wales fa reny tamin'i Jeremy Rosenfeld, mpiasa iray tao amin'ny Bomis ny ambangovangony momba azy io tamin'ny volana desambra 2000, nefa taorian'ny nandrenesan'i Sanger ny fisian'io wiki io tamin'i Ben Kovitz ny volana janoary 2001 vao natolony an'i Wales ny hevitra hampiasana wiki amin'ny Nupediata, sy nanombohan'ny tantaran'ny Wikipedia.
Nilaza ny Kôngresan' i Etazonia hoe i Robert Peary ny tonga tany an-tendrontany voalohany tamin' ny 6 Aprily 1909, fa tsy dia manaiky izany fisehon-javatra izany ny mpanao tantara tamin' ny nahitana ny tahaky ny diarin' i Peary: nety diso izy tamin' ny faminavinany.
Mpanankato teraka sy lehibe tao anatin'ny zava-kanto i Voahangy na avy amin'ny lafin-drainy na avy amin'ny lafin-dreniny satria samy hita ao amin'ny fianankaviany daholo na ny mpitendry zava-maneno sy ny mpamorona, na ny mpilalao teatra na mpihira.
Tany amin' ny faritany kosa dia nifanesy niditra sy nandrava tany ireo mponina mpivezivezy toa ny Gôty sy ny Hona; ny Bolgara tamin' ny taonjato faha-5; ny Slava tamin' ny taonjato faha-6 sy ny taonjato faha-7 izay nibodo ny faritra avaratr' i Iliria.
Tamin' ny taonjato faha-11 sy ny taonjato faha-12 kosa dia ireo Normàna no nanjakazaka tao, ary tamin' ny taonjato faha-14 dia tonga kosa ny Serba mandra-pirodan' ny Empira Serba tamin' ny taona 1355, ka nizarazarana an' i Albania tamin' ireo tompo-menakely teo an-toerana.
Taorian' ny taonjato iray niainany tao amin' ny lava-bato ao Andafatra ao Sahasaritra dia namoaka azy ireo ny mpanazary Rona ary nitondra azy ireo ho any amin' ny lohasaha Vanono izay nananganany tanàna miisa 38 tao amin' ny reniranon' i Fahambahy, izay nahaforona ny Fanjakana Marosaina ahitana fokom-pianakaviana 38.
Nibodo ny tokonam-baravaran' i Mandritsara, ary nitodika tany atsinanana sy tany amin' ny helodranon' i Antongila tany amin' ny taona 1900 teo ho eo, noho ny fielezan' ny mponina, ka nankany amin' ny lemaka avaratra-andrefana sy any Mahajanga, nanafotra ny Sakalava izay efa nihena hery.
Taorian' ny taona 1945 dia nahatakatra ny tombontsoan' ny firaisankina amin' ny Tsimihety, ny Frantsay, noho ny Tsimihety "mpampiray ny vahoaka" mahay, izay noheverina koa ho "repoblikana" noho ny fandavany faharazana ny fitondran' andriamanjaka.
Any amin' ny morontsiraka atsinanana no niavian' ny Tsimihety, rehefa nifindra monina niaraka tamin' ny ombiny tany amin' ny lemak' i Mandritsara tamin' ny taonjato faha-18 izy izay mpitsoa-ponenana tsy nisy mpitarika, nandositra ny adin' ny andevo tany an-tanindrazany.
I Peter Wilson – prôfesora momba ny antrôpôlôjia manokana momba an' i Madagasikara, dia nilaza fa tsy mifanaraka amin' ny fiheveran' ny antrôpôlôga mahazatra ny Tsimihety, satria "tsy namorona marika na fombafomba na fitsipika maha fokom-pirenena" toy ny fanaon' ny fokom-pirenena maro ireo olona ireo, fa "faritana miiba" amin' ny zavatra tsy nataony sy tsy ataony izy.
I David Graeber, antrôpôlôga manampahaizana manokana amin' ny fandalinana ny rafitra anarsista, dia nilaza fa ny Tsimihety dia maneho rafitra ara-tsôsialy ara-tantara izay tsy nanaiky fahefana ary nanao fanjakan' i Baroa: Izy dia voamariky ny fandaminam-piarahamonina sy fanao mandala ny fitoviana tanteraka.
Ny marimaritra iraisana no fototry ny fanapahan-kevitra, izay rehetra miseho ho mpitondra dia nampiahiahy, tsy mety ny manome baiko, tsy mety ny manantena olona ho tompon' andraikitra na tena hanao zavatra, ary na ny hevitra toy ny hoe miasa hahazoan-karama aza dia nolavin' ny saina.
Ny anarana hoe Tsimihety dia avy amin' ny tsy naneken' izy ireo nanao fisaonana an-dRadama I, izay tokony hisian' ny fanapahana ny volon-doha mba ho fisaonana ny mpanjaka maty: tsy anarana avy amin' izy ireo izany, fa avy amin' ny namany roa izay nanome azy ireo oi anarana io, izay nanaiky ny fanapahan' ny mpanjaka merina.
Ny Tsimihety na Antandroña dia vondrom-poko any amin' ny faritra avaratra amin' i Madagasikara, ao amin' ny faritanin' i Mahajanga, hodidinin' ny tainn' ny Antakarana avy ao avaratra, ny Betsimisaraka avy ao atsinanana, ny Sihanaka avy ao atsimo ary ny Sakalava avy ao andrefana.
Ny ankabeazan'ny tamba-jotra ara-piaraha-monina dia sehatra internet hahazoan'ny tsirairay mifandray amin'ny hafa amin'ny alalan'ny fifandraisana mivantana, messaging, mailaka, sarimihetsika, fifandraisana mivantana amin'ny alalan'ny feo , fizarazarana rakitra , blaogy, dinika, sy ny sisa.
Vita tamin'ny taona 1873 ilay zaridaina, telo ambin'ny folo taona teo aorian'ny fanombohana azy, Araka ny drafitr'i Frederick Law Olmsted sy Calvert Vaux, ôazisy-na zava-maintso Central Park eo ampivoan'ny ala-na trano mijoalajoala an'i Manhattan, na dia any avaratry ny nosy tsy dia misy trano mijoalajoala firy aza no misy azy.
Nasiany vavahady fito ny tanàna: Ambatomitsangana tao atsinanana, Andakana tao andrefana, Amboara tao avaratra, Miandrivahiny tao andrefana-avaratra, Ampitsaharana tao atsimo-andrefana, Andranomatsatso tao atsimo, ary Antsolatra tao atsimo-atsinanana.
Raha vao handray fanjakana izy dia nampanao fianianana intelo miantoana ny vahoakany izay tonga fomban-tany: mivelirano ao Andranoritra, dobo kely ao akaikin' i Mangabe; avy eo dia misotro vokaka ao Andakana, ambany andrefana am-body tanàna; ary farany dia milefona omby ao Fidasiana ao an-tampon-tanàna.
Nanao vavahady fito tao anaty tanàna i Andriantsimitoviaminandriana: Ambavahaditsiombiomby tao atsinanana, Ambodiaviavy tao avaratra atsinanana, Ampanidinamborona tao avaratra, Andranomboahangy tao avaratra andrefana, Ambavahadimasina tao andrefana, Ambavahadimahazaza tao atsimo, Ambavahadikely tao avaratra.
Fidasiana: kianja malalaka alokalofan' ny alan' amontana ao an-tampon-tanàna izay nasian' Andriatsimitovinandriana orimbato (tonga vatomasina fitaingenan' ny andriana rehefa miseho, fikabariana amin' ny vahoaka, fandrarahana ny ran' ny omby volavita izay isaorana amin' ny Fandroana).
Nataon' Andrianampoinimerina mafy koa ny lalàna momba ny fahadiovana tao Ambohimanga: fady ny manary loto; ary na dia ny katsaka sy ny voatavo aza dia tsy navelany nambolena tao; natokana toerana tany ivelan' ny tanàna nandritry ny 3 hatramin' ny 6 volana ny olona voan' ny nendra.
Andriamborona, fianakavia-mpanjaka avy tany Imamo, Ramasoandrobe rainy, Ratompobe reniny, ary ny vadiny sy Ampanarifito anadahin-dreniny, hoy ny lovan-tsofina, no andriana nonina voalohany teny Ambohimanga ary milevina eo Andranomboahangy.
Tsy io irery no fiteny vokatr’ ilay fiavahana, fa efatra, dia ny fiteny kastilianina , ny fiteny katalàna , ny fiteny aragôney izay eo amin’ ny faritra misy an’ i Zaragoza ankehitriny, ny fiteny leôney , sy ny fiteny galisianina (any amin’ ny faritra avaratra-andrefan’ ny Saikanosy Iberika, niteraka ny fiteny pôrtogey taty aoriana).
Nandritra ny Reconquista espaniôla sy noho ny "toerana banga" navelan’ ny mpiteny môzarabo sy ny mpiteny arabo tao amin’ ny faritra atsimo sy afovoany ao Espaina, dia nandroso nianatsimo ny endri-piteny latina maron' ny mponina kristianina tany amin’ ny farany avaratr’i Espaina: naka ny toerany ankehitriny ny fiteny kastilàna, katalàna, aragôney ary galisiana .
Sarotra ny fifankahazoana rehefa Espaniôla sy Frantsay no miresaka, noho ny lalam-pivoarana tsy mitovy, an-tsoratra izy ireo no mety mifankahazo noho ny fiteny frantsay nitazona ny tsipeliny somary "antitra"; manakaiky ny fiteny italianina ny fiteny espaniôla, na am-bava na an-tsoratra, ary mety mifankahazo ny mpiteny italianina sy ny mpiteny espaniôla.
Tamin' ny taonjato faharoa mantsy Dia nihevitra ny siantifika latina fa misy kôntinenta tsy fantatra eo amin' ny ilabolantany atsimo (izay nantsoina hoe Terra Australis Incognita, izany hoe "Tany Atsimo Tsy fantatra") mba tsy hisavilivilian' ny tany noho ny lanjan' ny kôntinenta ao amin' ny ilabolantany avaratra.
Nipetraka ny lasitra ary natsangana tao Sydney Cove, Port Jackson tamin' ny 26 Janoary 1788, daty izay atao ho fetim-pirenena aostrialianina, na dia tsy nambara raha tsy tamin' ny 7 Febroary 1788 aza ny sata maha-zanatany an' i Aostralia.
Ny firenena manodidona azy dia i Indônezia sy i Timor Atsinanana, ary i Papoazia-Ginea-Vaovao any avaratra, i Nouvelle-Calédonie any avaratra-atsinanana, Zelandy Vaovao any atsimo-atsinanana ary ny Tany frantsain' ny nosy Kerguelen any andrefan' ny nosy aostraliana Heard ary McDonald.
Nofaritany avy hatrany ny morintsiraka andrefana sy ny morontsiraka avaratra ary i Hôlandy Vaovao no anarana nomeny an' ilay tany vao hitany tamin' ny taonjato faha-17, kanefa izy dia tsy nitondra mponina hapetraka eo amin' ilay tany hozanahina.
Ireo mponina voalohany nipetraka tao Aostralia ireo, izay antsoina ihany koa hoe Abôrijinina, dia tonga tao Aostralia avy tany Indônezia tamin' ny fiampitana saikanosy maro vokatry ny fitambaran' ny nosin' i Ginea Vao sy i Aostralia ary i Ginea Vao.
Tsy miankina amin'ny tetikasa Wikipedia izy, ary ny antony namoronana azy dia maro ireo lahatsoratra sy ampahan-dahatsoratra tao amin'i Wikipedia izay nangatahina hoesorina noho ny tsi-fahamatorany, nefa tsy tiana ho very tanteraka na dia izany aza fa mba havondrona anaty toerana anankiray.
Vetivety dia tsy nahazaka ny habeny intsony ny sehatra niantranoany, ary nanambara i Uncyclopedia tamin'ny 26 mey 2005 fa hifindra ao amin'i Wikia, ary ny 10 jiona 2006 dia nafindra lasa ho i Wikia, Inc no tompon'ny faritra uncyclopedia.org fa tsy i Chronarion intsony.
Akoatry ny fitenin' ny mpanjana-tany (toy ny fiteny anglisy, ny fiteny frantsay, ny fiteny espaniôla, ny fiteny pôrtogey, sns), maro dia maro ny fiteny afrikana voasokajy ho fianakaviam-piteny dimy: ny fiteny afrô-aziatika , ny fiteny nilô-sahariana, ny fiteny nizerô-kôngôley, ny fiteny kôizana ary ny fiteny aostrôneziana.
Ny fiteny kôisàna dia vondrom-piteny tenenin' ny vahoaka kôikôy sy ny vahoaka sàna ao amin' ny faritra atsimo ao Afrika, indrindra ao Bôtsoana, ao Namibia, ao amin' ny faritanin' i Noord-Kaap ao Afrika Atsimo, ary ao amin' ny tapany atsimon' i Angôla.
Tamin'ny taonjato faha-9 dia nisy ireo fanjakana mampandova fahefana toa ny fanjakana madinika Haosà, izay nivelatra eran'ny tany rakotra bozaka ao Afrika Andrefana (avy eo amin'ny tany misy an'i Malỳ ankehitriny hatrany atsimon'i Sodàna).
Ireto avy ny firenena sy fanjakana heverina fa isan'i Afrika Atsinanana: i Eritrea, i Etiôpia, i Jiboty, i Somalia, i Sodàna Atsimo, i Kenia, i Oganda, i Tanzania, i Roanda, i Borondy, i Seisely, i Kômôro sy i Maiôty, i Maorisy, La Réunion, i Madagasikara, i Malaoy ary i Môzambika.
Ireto avy ny firenena heverina fa anisan' i Afrika Afovoany: i Angôla, i Kamerona, i Gabôna, i Ginea Ekoatôrialy, ny Repoblikan' i Afrika Afovoany, ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô, ny Repoblikan' i Kôngô, i Saô Tôme e Prinsipe, i Tsady, i Malaoy, i Zambia, i Zimbaboe, i Borondy ary i Roanda.
Ireto avy ny firenena heverina fa ao amin' ny Faritra atsimo ao Afrika: i Afrika Atsimo, i Angôla, i Bôtsoana, i Kômôro, i Esoatiny , i Lezôtô, i Madagasikara, i Malaoy, i Maorisy, i Môzambika, i Namibia, i Zambia, ary i Zimbaboe.
Ireto avy ny firenena heverina fa isan' i Afrika Andrefana: I Benîno, i Borkina Fasô, i Kapvera, i Kôtidivoara, i Gambia, i Ganà, i Ginea, i Ginea Bisao, i Liberia, i Maly, i Maoritania, i Nizera, i Nizerià, i Senegaly, i Siera Leôna ary i Tôgô.
I Finlandy na Finlanda dia firenena any Eorôpa Avaratra ao amin' ny Vondrona Eorôpeana hatry ny taona 1995, manana morontsiraka ao amin' ny Ranomasina Baltika, indrindra eo amin' ny Helodranon' i Bôtnia sy ny Helodranon' i Finlandy any atsimo.
Ny hoe "finoa" dia ampiasaina mba hiresahana ny zava-mitranga ara-tantara sy ara-etnôlojia ary azo ampiasiana mba hanondroana ny mponina sy ny fiteny: noho izany, marina ny hoe "fiteny finoa", "fiteny finoa taloha" (nipetraka tsimoramora tao Finlandy hatry ny taona 500 tal. J.K.), sns.
I Finlandy no firenena namoronana ny marika Nokia, orinasa lehibe mpanamboatra finday, ohatra: Kone, Outokumpu, Rautaruukki, Amer Sports, Fiskars, UPM-Kymmene, Stora Enso, Patria, F-Secure, Tieto, Marimekko, VR-Yhtymä Oy.
I Mahinda Rajapakse, na Percy Mahendra Rajapaksa (teraka tamin'ny 18 Novambra 1945 tany Weeraketiya, any Sri Lanka), dia filoha ankehitrinin'i Sri Lanka, lany filoha tamin'ny Novambra 2005 ary mbola lany fanindroany tamin'ny Janoary 2010.
I Rajapaksa dia teraka tany atsimon'i Sri-Lanka, tanaty fianankavian'ny ôligarsia : ny rainy, D. A. Rajapaksa, dia minisitry ny Fambolena kôlônialin'ny Wijeyananda Dahanayake , ary ny dadatoany, D. M. Rajapaksa, dia mpanolo-tsaim-pirenenan'ny firenen'i Ceylan tamin'ny 1930.
Lany Depioten'i Hambantota izy tamin'ny 1989, ny nampalaza azy dia izy nifarimbona tamin'i Manorani Saravanamuttu mba handrindra ny Handrin'ny reny, nifanohitra tamin'ny « tahotra fotsy » an'ny gropy mpiodina Deshapremi Jathika Vyaparaya .
Tany Soisa, sahala amin' izay niseho tamin' ny faritra maro tany Eorôpa, dia voamariky ny fifanolanana teo amin' ny Katôlika sy ny Prôtestanta ny taonjato faha-16 sy faha-17, noho ny Refôrma prôtestanta sy ny Refôrma katôlika.
i Faure Essozimna Gnassingbé, teraka tamin'ny 6 Jiona 1966 tany Afagnan, Togo, dia mpanao mpolitika togoley, anisan'ny zanaky ny filoha taloha Gnassingbé Eyadéma, filohan'ny repoblika tamin'ny 7 hatramin'ny 25 Febroary 2005, ary mbola niverina lasa filoha tamin'ny 4 Mey 2005 hatramin'izao.