polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Maro ireo taranja ao amin' ny siansa sôsialy, dia ny sôsiôlôjia, ny psikôlôjia, ny ekônômia, ny demôgrafia, ny fitantanana, ny teôrian' ny fandaminana, ny jeôgrafia, ny siansa pôlitika, ny tantara, ny antrôpôlôjia, ny etnôlôjia, ny etnôgrafia, ny seksôlôjia, ny kriminôlôjia, ny haiteny, sns.
Ny departemantan' ny fampianarana momba ny fiarovana ny tontolo iainana dia miantoka ny fanabeazana momba ny tontolo iainana ivelany sy ao amin' ilay valan-javaboary amin' ny fampiasana ny tranombakoka ho toy ny tranomboky mba hahafahan' ny besinimaro hanana fahalalana bebe kokoa momba ny tontolo voajanahary sy ny tontolo iainana.
Ho fampandehanana araka ny tokony ho izy ity valan-javaboary ity dia misy sampan-draharaha na departemanta samihafa: ny departemantan' ny fitantanan-draharaha sy ny fitantanam-bola, ny departemantan' ny fampianarana momba ny fiarovana ny tontolo iainana, ny departemantan' ny biby, ary ny departemantan' ny zavamaniry.
Ny Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza dia valan-javaboary ahitana zavamaniry sy biby amam-borona, sady toeram-pialam-boly ao Tsimbazaza, ampahany amin' ny vakin-tanànan' i Fiadanana, ao amin' ny tanànan' Antananarivo, renivohitr' i Madagasikara, izay natao fitahirizana ny biby sy ny zavamaniry eto Madagasikara.
Nanomboka tamin' ny fiovan' i Rainisoalambo tao Soatanàna ho Kristiana tamin' ny taona 1894 izany, izay nitarika olona maro atao hoe "mpiandry" hitory ny Filazantsara sy hiasa amin' ireo olona mbola tsy Kristiana sy amin' ireo efa Kristiana nefa mbola manohy ny fivavahan-drazana malagasy.
Ny Fiangonana Loterana Malagasy, izay hafohezina amin' ny hoe FLM, dia fiangonana kristiana prôtestanta eto Madagasikara izay nateraky ny fitambaran' ireo fikambanana misiônera loterana tamin' ny taona 1950 niasa teto Madagasikara, sady miray amin' ny Fiangonana Loterana maneran-tany izay nipoitra avy tamin' ny Refôrmasiôna nataon-dry Martin Lotera.
Nanohy ny fampianaran' ireo misiônera loterana tonga teto Madagasikara nefa manana ny fahasamihafany amin' ny fiangonana loterana any ivelany ny FLM noho ny fisian' ny fifohazana izay mampiavaka ny prôtestantisma eto Madagasikara, izay mandray anjara lehibe amin' ny fitaomana ny olona ho kristiana.
Natao ho azo tsidihin' ny rehetra, ary ity no adiresy ahitàna azy: www.loterana-malagasy.org Fampianarana maro, fizaram-baovao, toriteny, lahateny, hira, onjam-peo handaharana hira sy fampianarana. sns no navondrona tao amin' io sehatra io mba ahafahan' ny Kristiana manovo hery sy aim-panahy.
Saika nanapaka ny fifandraisany amin' ny Evangelical Lutheran Church in America ny FLM noho ny naneken' io fiangonana io ny fitsofan-dranom-panambadian' ny samy lehilahy na ny samy vehivavy, sy ny fanokanana ho mpitondra fiangonana ny lehilahy manambady lehilahy na ny vehivavy manambady vehivavy.
Tonga tao Antananarivo izy ireo tamin' ny 27 Septambra 1866 ka narakarahin' ny misionera maro hafa koa, anisan' izany ireto tanisaina manaraka ireto: Torkild Guttormsen Rosaas, Lars Dalhe, Nielsen Lund, Lars Vig, Arne Valen, L. J. Rostvig, Hans Wilhelmsen ary O. J. R. Thesen.
Ankehitriny dia miara-miasa amin' ny fikambanana misionera loterana hafa ny FLM, indrindra amin' ny NMS, amin' ny fampielezana ny filazantsara sy ny loteranisma any amin' ny firenen-kafa toa an' i Kômôro, i Kamerona, i Tailandy, i Papoazia Ginea Vaovao.
Taorian' ny fanjavonan' ny Empira Rômana tamin' ny taonjato fahadimy dia nihavitsy hatrany ny isan' ny olona nahay ny fiteny latina, ary noho ny havitsian' ny fampianarana dia feno teny avy amin' ny fiteny jermanika sy rômana tamin' izany fotoana izany ny fiteny latina nampiasaina tamin' ny Andro Antenatenany.
Araka ny lovantsofina dia ny mpanjaka Rabiby hatrany no nametraka ny Alahamady ho eo amin' ny zoro avaratra-atsinanana mba ho fahatsiarovany fa avy any Maka any Arabia Saodita , any avaratra atsinanan' i Madagasikara ireo razana niandohany ka nomeny lanjany manokana io zoro io raha Ambohidrabiby, vohitra misy azy no jerena.
Eo amin' ny Alahamadintanin' Ambohidrabiby, amin' ilay tanàna atao hoe Fonohasina no nanao joro sy nangata-pitahiana Rabiby alohan' ny hanafihany ny Vazimba teo an-tampon' Ambohidrabiby, koa napetrany amin' io toerana io ny hasin' ny fanjakany ary izany hasina mipetraka ao Fonohasina izany no maha-hasin' Imerina ny vohitr' Ambohidrabiby.
Ny Trano Koltoraly Malagasy sy ny fikambanana hafa mitovy hevitra aminy dia milaza fa ny tsinam-bolana manakaiky indrindra ny daty gregôriana 21 Marsa no anombohan' ny volana Alahamady ka raha tsy amin' ny volana Marsa izany dia amin' ny volana Avrily, izany hoe amin' ny fizaran-taona fararano.
Raha mbola tsy nanjaka Andrianampoinimerina dia efa naminany ny amin' ny hanjakany ny mpanjaka Andriambelomasina ka hoy izy hoe: "Ilay ilahifotsy avy amin' ny alahamadintany no tompon'ny farany", kanjo tokoa Andrianampoinimerina sady fotsy marirana izy no avy any Ikaloy izay alahamadintanin' Ambohimanga.
Manomboka amin' ny vava Alahamady ka miafara amin' ny vava Alahamady ny volana Alahamady raha misy 29 andro; raha mbola tsy tsinana aorian' io vava Alahamady io ny Volana dia mifarana amin' ny vonto Alahamady ny volana izay misy 30 andro.
Tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-17 dia ny fanjakan' Imerina dia fanjakana tsy natanjaka raha noharina tamin'ireo fanjakana amoron-dranomasina lehibe kokoa ary mbola lasa kely kokoa ny fahatanjahany tamin'ny taonjato faha-18, nandritra ny fanjakan' Imerina efa-toko.
Ny mpandimby an-dRadama, Ranavalona I , mpanjakavavy, dia naneho hevitra momba ny fahamendrehana ara-pôlitika sy ara-kolotsain'i Britaina sy Frantsa miaraka amin'ny didy amam-pitsipika izay nandrara ny fampiharana ny kristianisma eto Madagasikara ary nahatonga ny ankamaroan'ny vahiny handao ny nosy.
Radama II dia nanandrana ny hamaha ny pôlitikam-piarahamonin'ny mpanjakavavy, saingy roa taona taty aoriana dia noroahin'ny praiministra Rainivoninahitriniony sy ny fifanarahana amin'i Andriana sy ny Hova, izay nanandrana namarana ilay fahefana feno an'ny mpanjaka.
Natanjaka tokoa ny fifandraisan'izy ireo tamin'i Però ka nandray anjara tamin'ny kolontsain'ity firenena ity izy ireo, namorona endrika mozika toy ny tondero ary nanana hery ara-politika mihitsy aza hatramin'ny filoha Peroviana teo aloha Luis Miguel Sánchez Cerro, izay nitondra io firenena io tamin'ny folo taona fahatelon'ny faha-20.
Tsy tongalafatra ny zavatra fantatra mikasika ny fipetrahan' ny olombelona teto Madagasikara, fa araka ny karoka ary ny asa nataon'ireo mpahay jenetika, haitsikerafiteny ary tantara, dia aostrôneziana ny tena fiavian' ny Malagasy, izay avy amin' ny Tambanosy Indôneziana.
Ireo olona ireo dia antsoina Ntaolo, izay heverin' ny mpikaroka fa avy amin' ny fteny prôtô-malay-pôlinezianina *tau-ulu izay midika "olona voalohany", avy amin'i *tau 'olona" ary *ulu, izay midika "loha", "fiaviana", "fitombohana". Miantso ny tenany ho *va-waka" "olon' ny lakana" ireo mponina tonga teto Madagasikara voalohany ireo.
Ny fiantraikany ara-toekarena teo amin' ny krizy ara-pôlitika dia resin' ny politika ara-toekarena sy ara-pôlitikan' i Ravalomanana tsikelikely, izay namporisika ny fampiasam-bola amin' ny fanabeazana sy ny fambolena, nanamora ny fampiasam-bola mivantana avy any ivelany, ary ny fiaraha-miasa ara-barotra teo amin' ny sehatra iraisam-pirenena sy iraisam-pirenena.
Ny mpitarika ny mpanohitra sady ben' ny tanànan' Antananarivo, Andry Rajoelina, dia nitarika hetsika tamin' ny voalohandohan' ny taona 2009 izay nanosika an-dRavalomanana tsy handresy tamin' ny fomba tsy araka ny lalàm-panorenana izay nomelohina ho fanonganam-panjakana.
Indreto ny fantatra anarana indrindra amin' izy ireo: ny Antefasy, ny Antemoro, ny Antesaka, ny Antankarana, ny Antambahoaka, ny Antandroy, ny Antanosy, ny Bara, ny Betsimisaraka, ny Betsileo, ny Bezanozano, ny Mahafaly, ny Merina, ny Sakalava, ny Sihanaka, ny Tanala, ny Tsimihety ary ny Vezo.
Mbola miady hevitra ny mpahay tantara ny amin' ny tena isan' ny niharan' ny famaizana, ka eo anelanelan' ny 11 000 sy 100 000 ny isan' ny maty ka izany no iheverana ny zava-nitranga ho ny tena mahatsiravina indrindra teo amin' ny tantaran' ny fanjanahan-tany frantsay.
Tsy misaraka amin' ny tontolon' ny velona ny tontolon' ny Razana izay ivavahana ka izany no ahitana Malagasy manao fomba isan-karazany amin' ny fanamboaram-pasana sy amin' ny fanatanterahana ny famadihana amonosan-damba indray ny maty sy andevenana azy indray aorian' izay.
Ireo pôlitika ireo, miaraka amin' ny fanerena ara-toekarena miorina amin' ny krizy solika tamin' ny taona 1973, dia nitarika ny firodanana haingana ny toekarena eto Madagasikara sy ny fihenan' ny fenitry ny fiainana, ary ny firenena dia nanjary bankirompitra tanteraka tamin' ny taona 1979.
Ny governemanta Ratsiraka dia nanaiky ny fepetran' ny ny mangarahara, ny fepetra manohitra ny kolikoly ary ny politikan' ny tsena malalaka napetraky ny Tahirim-bola Iraisam-pirenena, Banky Iraisam-pirenena ary ireo mpanolotra bilatera samihafa ho takalon' ny famindram-pahefana ny firenena.
Ny jeneraly Gilles Andriamahazo no nanapaka taorian' i Ratsimandrava nandritra ny efa-bolana talohan' ny nisoloan' ny miaramila hafa: Amiraly Lefitra Didier Ratsiraka, izay nitondra tao amin' ny Repoblika Faharoa izay manana endrika sôsialista-marksista nanomboka tamin' ny taona 1975 ka hatramin' ny taona 1993.
Ny halatra sy halatra miaraka amin’ny fivarotan-tenan’ny ankizy no ankamaroan’ny heloka bevava miaraka amin’ny fanambarana ary fivarotana rongony sy zavatra hafa mahadomelona Ny fifintinan’ny teti-bola nanomboka tamin’ny 2009 dia nanana fiantraikany mafy tamin’ny polisim-pirenena izay nahatonga ny heloka bevava hitombo taty aoriana.
Ny Merina dia foko monina ao afovoan' i Madagasikatra, eo amin' ny tampon-kavoana voafaritry ny tanin' i Vonizongo ao avaratra, ny tendrombohitr' Ankaratra ao atsimo, ny reniranon' i Sakay ao andrefana, ary ny tandavan-tendrombohitr' Angavo ao atsinanana.
Ny Antanosy na Tanosy dia foko ao amin' ny tendron' i Madagasikara atsimo-atsinanana indrindra, ao amin' ny faritra Anosyeo anelanelan' i Masianaka sy Mandrare no misy azy betsaka indrindra, nefa ahitana azy koa ny tanàna toa an' i Bezaha sy i Vatolatsaka ary any Bereketa any amin' ny faritra Atsimo-Andrefana.
Ny fahefana mpanao lalàna dia sahanin' ny Antenimiera roa, dia ny Antenimieram-pirenena (izay ahitana ny solombavam-bahoaka voafidy manerana an' i Madagasikara) sy ny Antenimieran-doholona (izay ahitana loholona vofidin' ny mpifidy lehibe sy ireo loholona notendren' ny filoham-pirenena).
Ny Betsileo dia foko lehibe ao amin' ny toerana faritan' ny ony Mania ao avaratra, ny tanin' ny Tanala ao atsinanana, ny tendrombohitr' Andringitra ao atsimo, ary ny tandavan-tendrombohitr' i Bongolava ao andrefana, izany hoe ao amin' ny Faritanin' i Fianarantsoa.
Ny Bara dia foko monina amin' ny toerana midadasika voafaritry ny renirano Zomandao any avaratra, ny faritra onenan' ny Tanala any atsinanana, ny ony Onilahy any atsimo andrefana, ary ny tangoron-tendrombohitra Analavelona ao andrefana sy avaratra-andrefana.
Ny Tsimihety na Antandroña dia foko any amin' ny faritra avaratra-andrefana eto Madagasikara, ao amin' ny faritanin' i Mahajanga, monina amin' ny faritra eo anelanelan' ny tanin' ny Antankarana, ny Betsimisaraka, ny Sihanaka, ary ny Sakalava.
Ny olana ara-toekarena sy ara-tsôsialy, anisan' izany ny tsy fahampian-tsakafo, ny varo-maizina, ny fiantsoana hiasa tsy an-tsitrapo , ny fiverenan' ny disadisa ara-poko, ary ny fiverenan' ny miaramila malagasy avy any Frantsa, dia nanakorontana ny toejavatra izay efa mikorontana rahateo.
Na dia mbola tsy matanjaka na ratsiratsy aza ny toetran' ny lahatsoratra avoakan'ny milina mpandika teny, ilaina amin'ny taranja toy ny fisikidiana teknôlôjika izy, ary amin'ny alalan'ny fandikana ataon'ny milina, azo ambangovangony haingana ny lahatsoratra lava amin'ny fiteny tsy fantatra.
Manamboninahitra ao amin' ny tafika malagasy ny rainy, Kôlônely Roger Yves Rajoelina (izay niady tao amin' ny tafika frantsay ho an' i Frantsa nandritra ny Ady tao Aljeria sy lasa miaramila mpampianatra tao amin' ny Akademia miaramila tao Antsirabe taty aoriana) sy i Olga Rakotomalala Rasoanjanahary.
Ny volana Janoary 2012, noho ny fivoahan' ny NOTAM (fanafohezana ny hoe: notice to airmen, "Filazana ho an' ny mpamily fiaramanidina") izay tsy nahafanan' ny fiaramanidina nitondra ny filoha teo aloha Marc Ravalomanana niditra eto Madagasikara, voatery niverina tany Afrika Atsimo ilay filoham-pirenena taloha.
Ho an' ny tale jeneralin' i Aviaton Civil de Madagascar indray dia mampatahotra io fampiasana amin' ny tanjona ara-pôlitika ny NOTAM io; satria araka ny lazain' ny Organisation de l'aviation civile internationale , dia tokony ampiasaina amin' ny tanjona aerônaotika, amin' ny fizorana sy ny filaminana ihany izany .
Tamin' ny 17 Desambra 2008, taorian' ny fanakatonan' ny fanjakana ny fahitalavitra Viva TV, taorian' ny fandefasana ny tafatafa nataon' ny filoha teo aloha Didier Ratsiraka, dia nitaky ny hanokafana an' ilay fahitalavitra i Andry Rajoelina ary namoaka teny fampitandremana farany, izay lany fe-potoana tamin' ny 13 Janoary 2009.
Nitarika hetsika goavana hanoherana ny fitondran-dRavalomanana tao an-drenivohitra izy avy eo, hetsika izay niafara tamin' ny fanonganam-panjakana sy nitarika ny fametraham-pialan' ny filohan' ny Repoblika tamin' ny 17 Marsa 2009 sy fidiran' ny firenena amin' ny Tetezamita tamin' ny 21 Marsa 2009 ka i Andry Rajoelina no filohan' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita .
Tamin' ny taona 1998, niaraka tamin' ny fanohanan' ny orinasa Fiaro, sampan' ny orinasa fiantohana ARO, izay an' ny fanjakana, dia namorona ny orinasam-panontana printy nomerika sy fitantanana takela-by fametahana dokam-barotra Injet izy, ary lasa tompony 100 % taty aoriana.
Noravan-dRajoelina ny Antenimieran-doholona sy ny Antenimieram-pirenena, ary namindra ny fahefan' izy ireo tamin' ny rafitra vaovao isan-karazany miandraikitra ny fanaraha-maso ny tetezamita mankany amin' ny fahefana vaovao manaja ny lalàmpanorenana.
Tamin' ny 17 Marsa 2009 dia lasa Filoha Avon' ny Tetezamita tao amin' ny Repoblikan' i Madagasikara i Andry Rajoelina ary nanao sonia ny didy hitsivolana faha-2009-003 izay nametraka ny Fahefana Avon' ny Tetezamita sy ny fanafoanana ny Antenimiera izay voafidim-bahoaka.
Ny kandidà Hery Rajaonarimampianina no tohanan' ny filohan' ny Tetezamita Andry Rajoelina amin' ny fomba tsy ôfisialy, ary nilaza ny filohan' ny Tetezamita fa i H. Rajaonarimampianina no ho tohanan' ny antoko Tanora Gasy Vonona amin' ny fihodinana faharoa .
Tamin' ny 12 Desambra 2007 no lany ho ben' ny tanànan' Antananarivo tamin' ny vato 63,27 % nanoloana ny kandidàn4 ny antokon' ny mpitondra Tiako I Madagasikara , na dia teo aza ny sakantsakana nataon' ny fitondran' i Marc Ravalomanana.
Nananatanterahana fifidianana lalàmpanorenana vaovao i Andry Rajoelina tamin' ny alalan' ny fitsapan-kevi-bahoaka izay nahalany ny "Eny" tamin' ny 74 % amin' ny isam-bato, koa dia teraka tamin' ny 11 Desambra 2010 ny Repoblika fahefatra izay.
Niteraka resabe sy ady hevitra teo amin' ny mpanao pôlitika sy ny mpahay lalàna ary ny mpanaraka ny raharaham-pirenena malagasy izany zavatra izany, ka tao ny nanamaivana izany noho ny fiheverany fa efa tsy nampiharina hatry ny ela ny lalàna malagasy momba ny maha olom-pirenena, ka sady Malagasy no Frantsay i Andry Rajoelina hoy izy ireo.
Tamin' ny volana Jolay 2013, taorian' ny fifanolanana momba ny fiverenan-dRavalomanana an-tanindrazana sy ny fikasan' ireo lohandohan' ny ankolafy mpandray anjara amin' ny fitantanana ny firenena, dia nanambara ny tenany hirotsaka hofidiana koa i Andry Rajoelina.
Tamin' ny taona 2008 no nanombohany ny fanamboarana ny Lapan' ny Tanànana, izay nisy nandoro 36 taona talohan' izay, tamin' ny 13 Mey 1972 taorian' ny hetsiky ny mpianatra tamin' izany fotoana izany, ary nanolotra volavolam-panangonana tamin' ny filoham-pirenena Ravalomanana Marc izy mba hanangonana ny vola ilaina amin' ny asa famitana ny asa.
Tamin' ny 17 Janoary 2014 no nambaran' ny Fitsarana Avo Momba ny Lalampanorenana tamin' ny valim-pifidianana filohan' ny Repoblika tamin' ny fomba ôfisialy izy, ka 53,49 % amin' ny vato no azon' i Hery Rajaonarimampianina manoloana an' i Jean-Louis Robinson, mpifanandrina taminy, izay nahazo 46,51 % n' ny vato.
Ny fifandirana voalohany teo amin' i Andry Rajoelina sy ny filoha Ravalomanana dia nanomboka tamin' ny taona 2003, raha nitaky ny fitondra-panjakana ny mba hanesorana ny takelaka fanaovana dokam-barotra Trivision voalohany teto Antananarivo, izay napetrak' i Rajoelina teo amin' ny rondronana lehibe iray tao an-drenivohitra.
Lasa filohan' ny Tetezamita izy taorian' ny fifampiraharahana teo ambany fanelanelanan' ny mpitarika ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara aloha, avy eo teo ambany fanelanelanan' ny fianakaviambe iraisam-pirenena tao Antananarivo, tany Addis Abeba , tany Pretoria , tany Sandton ary tany Gaborone .
Izy no nanangana ny antoko politika Tanora Gasy Vonona ary lany ho ben' ny tanànan' Antananarivo nandritra ny herintaona, nanomboka tamin' ny 12 Desambra hatramin' ny 3 Febroary 2009 mialoha ny namindrany ny fahefana amin' i Michèle Ratsivalaka izay nosoloina koa an' i Edgard Razafindravahy avy any Ambohimalaza toa an' i Rajoelina.
Talohan' ny nidiran-dRajoelina tamin' ny pôlitika dia nirotsaka tamin' ny fandraharahana teo amin' ny sehatra tsy miankina i Rajoelina, anisan' izany ny orinasa mpanao pirinty sy dokam-barotra antsoina hoe Injet tamin' ny taona 1999 sy ny tambajotran' ny radiô sy fahitalavitra Viva tamin' ny taona 2007.
Niroso amin' ny fifaninanana ho ben' ny tanànan' Antananarivo tao amin' ny fikambanana Tanora Gasy Vonona i Andry Rajoelina, ka tamin' ny 12 Desambra 2007 dia voafidy ho ben' ny tanànan' Antananarivo izy tamin' ny vato 63,27 %,
Ny bokin-tantara na boky ara-tantara dia ny Jôsoa , ny Mpitsara, ny Rota, ny Samoela voalohany, ny Samoela faharoa, ny Mpanjaka voalohany, ny Mpanjaka faharoa, ny Tantara voalohany, ny Tantara faharoa, ny Ezra ny Nehemia ary ny Estera.
Ny boky ao amin' ny atao hoe Pentateoka (avy amin' ny teny grika hoe pente: "dimy" sy teukhos: "horonana") na Boky dimin' i Mosesy , izay antsoin' ny Jiosy koa hoe Lalàna na Torah, dia ny Genesisy , ny Eksôdosy , ny Levitikosy, , ny Nomery , ary ny Deoterônômia .
Taorian' ny fakàn' ny Kristiana indray an' i Espaina izay lasa miozolmàna tamin' ny fiafaran' ny taonjato faha-15 dia nanao fahirano ny seranan-tsambo sasany tao Alzeria ny Espaniôla mba hifehezany ny ampahany amin' ny raharaham-barotra tao amin' ny Ranomasina Mediteranea sy ny manodidina.
Mpikambana ao amin' ny Firenena Mikambana, ny Vondrona Afrikana ary ny Liga arabo (frantsay: Ligue des États Arabes (arabo: / Jāmiʿat ad-duwal al-ʿarabiyya; anglisy: League of Arab States) izy tamin' ny 1962, daty nahazoany ny fahaleovantenany, hatramin' izao.
Ny lalàm-panorenana aljerianina dia manao hoe "ny Silamo, ny maha-Arabo ary ny maha-Amazigta" dia anisan' ny "fototry" ny maha-Aljerianina ny mponina, ary milaza koa ny lalàm-panorenana fa ny firenena dia "tanin' ny Silamo, ao amin' i Magreba Lehibe, Mediteraneanina ary Afrikanina".
Izy ireo dia naorin' ilay dokotera anglisy John Thomas tamin' ny 1848, izay nandao ny Hetsika Famerenana amin' ny Laoniny nataon' i Alexander Campbell satria izy dia tsy niombon-kevitra tamin' ny fampianaran' ny fiangonana ny amin' ny Trinite sy ny tsy fahafatesan' ny fanahy izay noheveriny fa tsy araka ny Baiboly sy finoanoam-poana.
Misy ihany koa fikambanana kelikely sasantsasany izay tena tsy tia fiovana mihitsy, toy ny "Kristadelfiana amin' ilay Vao Mangiran-dratsy" , ny "Kristadelfiana amin' ny Lalana Taloha" sns, izay an-jatony fotsiny ihany ny mpikambana ao aminy.
Tsy vondrom-paritra itsinjaram-pahefana ny faritany taorian' ny fanavaozana ny Lalàmpanorenana tamin' ny Avrily 2007 izay nametraka ny faritra nefa naverina ny maha vondrom-paritra itsinjaram-pahefana azy tamin' ny Lalàmpanorenan' ny taona 2010 na dia tsy nohajaina aza izany.
Teo aorian'ny fialàn'ny Libia sy ny Tonizia, ny Komity Manapaka dia nivory tamin'ny 15 Mey 2004 tany Zürich, any Soisa ary nifidy ny Afrika Atsimo tamin'ny alàlan'ny vato efatra ambin'ny folo, folo ho an'i Maroka ary zero ho an' Ejipta.
Ny fiteny tamily srilankey dia ampiasain' ny Tamily ​​srilankey teratany ao amin' io nosy io, fa ny fiteny tamily indiana dia fitenin' ny Tamily mpifindra monina sady fitenin' ny ankamaroan' ny Maoro srilankey izay avy any Tamil Nadu izay fanjakana any India mifanila aminy.
Araka ny voalazan' i Gwyn Campbell, "ny angon-drakitra momba ny fototarazo marina indrindra hatramin' izao dia manondro fa ny trano fonenana tany amin' ny morontsiraka avaratra-andrefana, dia nisy tokantrano 20 fara-fahakeliny, izay nonenan' olona manodidina ny 500 eo ho eo, na mifangaro fototarazo, ka ny antsasany aostrôneziana ary ny antsasany afrikana.
Niezaka hahazo ny fon' ny Sakalava ny Prôtestanta, saingy noho ny fankahalan' ny mpanjaka sakalava silamo ny andriana merina prôtestanta, ary koa noho ny fandavan' ny Sakalava tsy hiala amin' ny fanaony mahazatra toy ny fanompoam-pivavahana amin' ny fanahin' ny mpanjaka, indrindra fa ny tromba, no nahatonga ny Sakalava hanaraka ny fivavahana silamo sy katôlika.
Ny fitadiavana andevo nilain' ny Arabo omany izay nifehy ny fivarotra andevo tao Zanzibar, ary taty aoriana ny Eorôpeana mpivarotra andevo, no nitarika ny fanafihana hanamarina olona hatao andevo sy ny fifehezana ny seranan-tsambo lehibe tany amin' ny faritra avaratra sy avaratra-andrefan' i Madagasikara.
Na dia tsy nampidirin' ny Merina na oviana na oviana tao amin' ny tany feheziny aza i Menabe sy i Boina , ny Sakalava dia tsy nandrahona intsony ny afovoan-tany, izay nijanona teo ambany fifehezan' ny Merina mandra-pahatongan' ny fanjanahantany frantsay, tamin' ny taona 1896, zato taona taty aoriana.
Momba ity farany, ny hany tena mampiray ny fitenim-paritra sakalava samihafa dia ny maha-isan' ny vondrona andrefana amin' ny fitenim-paritra malagasy ianjadian' ny herin' ny fiteny avy any Afrika, izay mampiavaka azy ireo amin' ny fiteny malagasy ao afovoan-tany sy amin' ny morontsiraka atsinanana eto amin' ny Nosy, izay tena aostrôneziana fiteny.
Araka ny fomban-drazana, ny tanànan'ny Melaka dia voaforon'i Parameswara tamin'ny 1400 ; i Parameswara dia andrianan'ny tanànan'ny Palembang, tanàna any atsimon'i Sumatra tsy nanaiky ny fanjakazakan'ny fanjanaka Javaney an'ni Majapahit ar yniala tao Palembang noho izany.
Ny toetr'andro miseho amin'ny hetsika ny rivotra vahoaka fa koa amin'ny be vato tontolo alalan'ny meteoric mpiasa izay mandray anjara amin'ny tany ny toetr'andro, amin'ny weathering dingana (fanovana mitranga ao amin'ny vatolampy eo ambany vokatry ny rivotra trangan-javatra);
Nanomboka tamin'ny taona 1950 tany amin'ny tontolo anglô-saksôna, avy eo niaraka tamin'ny fahatarana folo na roapolo taona tany Frantsa, dia voatsikera mafy ny paradigma ao amin'ny faritra, indrindra ny manodidina ny gazetiboky L'Espace Géographique.
Amin'izao tontolo misy antsika miha-manatontolo izao, io fitsipi-pifehezana io dia manome fahafahana manokana ny fisamborana amin'ny fomba maro sy mitsikera ny fikorianan'ny entana, ny vaovao ary ny olona mba hamahana ireo fanamby ateraky ny fiovaovan'ny toetr'andro, ny tanàn-dehibe, na ny fifindra-monina ary ny ady mitam-piadiana.
Ny olona voalohany nampiasa ny teny hoe "jeôgrafia" dia i Eratôstenesy tao amin' ny asasoratra efa very ankehitriny fa ny fahatongavan' ny jeôgrafia dia heverina ho vokatry ny asan' i Herôdôtôsy ; izay heverina ho mpahay tantara voalohany ihany koa.
Ny jeômôrfôlôjia ara-drafitra dia azo avahana izay mifanitsy amin'ny fanamaivanana ny fanehoana mivantana ny rafitra, avy amin'ny jeômôrfôlôjia ara-ketsika izay mifandray amin'ny fihetsiky ny toetr'andro manokana ny endriny.
Ireo taranja ireo dia mandray anjara amin'ny famakafakana ny tontolo iainana voajanahary, izay lazaina matetika amin'izao fotoana izao, landscapes , izay jeôsistema : vondrona ara-jeôgrafia manana ny rafitra sy ny asany manokana, izay voasoratra ao amin'ny habaka sy ny fotoana.
Yvette Veyret amin'ny jeômôrfôlôjia, Martine Tabaud ao amin'ny klimatôlôjia ary i Paul Arnoud ao amin'ny biôgeôgrafia dia manandrana mampifanaraka ny jeôgrafia fizika sy ny jeografian' ny olombelona amin'ny fampifangaroana ny fandalinana ny tontolo iainana, amin'ny fiheverana ireo mpilalao sy ny fivoarana ara-jeôpôlitika.