polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
, rehefa folo taona taty nanapahana, dia niova ny zava-misy ao Jodea ka nahatonga ny Jiosy vitsivitsy nandeha tany Rôma mba hanambara amin' i Aogosto ny maha mpanao didijadona lozabe sy mahery setra, tsy manaja olona ary tsy mahay mitandro ny filaminana sy ny fandriam-pahalemana an' i Arkelaôsy.
Tamin’ny volana Jona 1917 dia nivoaka ny boky iray, izay atao hoe The Finished Mystery (azo adika hoe "Ilay Zava-miafina Tanteraka", Le Mystère Accompli amin'ny teny frantsay), izay nanangonana ny fanaovan’i Russell heviteny momba ny Bokin’i Ezekiela sy ny bokin’ny Apokalypsy, izay nisy fanovonana nataon’i Clayton Woodworth sy i George Fisher, samy mpianatra Baiboly.
Ny tempolin' i Afrôdita Pandemôsy eo amin' ny tehezan-tendrombohitra atsimo-andrefan' ny Akrôpôlisy Ateniana dia voaravaka sary sokitra voromailala misy fehiloha mifatotra eo amin' ny vavany ary misy voromailala kely sy fotsy ary marbra natao fanati-boady hita ao amin' ny tempolin' i Afrôdita ao Daphni.
Ny antony hafa dia satria ny fanisana azo jerena dia tsy azo antoka: ny ankamaroan' ny vahiny avy amin' ny firenena ivelany dia tsy voaisa, indrindra ireo mpitsoa-ponenana; maro ireo vondrona kristiana izay miparitaka manerana an' io firenena io, izay misafidy ny hiaina tsy misy mpahalala mba tsy ho azon' ny fitsipika momba ny maha laîka an' i Torkia.
Ny malaza indrindra dia ny mpanjakavavy Tin-Hinan, izay tonga tao Hoggar niaraka tamin' i Takama mpanompovaviny: i Tin-Hinan no niandohan' ny Kel Ghela, izay foko andriana tompon' ny fahefana, ary i Takama no niteraka ny Dag Ghali, izay foko mpanoa.
Ny Toarega dia monina amin' ny faritra midadasika hatrany Maghreb ka hatrany Afrika Mainty, mamakivaky an' i Sahara noho ny ny fisian' ireo tendrombohitra sy lohasaha ahafahana mivelona, noho ny loharano sy ny zavamaniry miavaka tsy hita any amin' ny faritra hafa, dia ny tassili an' ny Ajjer, i Hoggar, i Aïr ary ny adrar an' ny Ifora any avaratra atsinanan' i Malỳ.
Maro ny Toarega nandao ny fiainana mpifindrafindra fonenana ka nanorim-ponenana ao amin' ny tanàn-dehibe manamorona an' i Sahara, toa an' i Tamanrasset any Alzeria, i Agadez ao Nizera, ny renivohitry ny fanjakana saheliana toa an' i Bamako sy i Niamey.
Ny maha toarega ny Toarega dia noho izy miaina araka izay zavatra takian' ny fiarahamonina aminy, araka ny taonany, araka ny maha lahy na vavy azy, araka ny sokajy ara-tsôsialy miisy azy: ny mpanao asa tanana, ohatra, dia malalaka amin' ny fitenenana, somary manana fihetsika sahisahy ny saranga ambony indrindra, manana toetsaina mifehy tena ny mpitodra fivavahana.
Ny fiteny pôrtogey no fiteny tenenin' ny olona maro anisa indrindra ao Amerika Atsimo satria ny mponina ao Brezily dia 49 %n' ny mponin' i Amerika Atsimo manontolo sady satria ny tahan' ny mpiteny pôrtogey dia manakaiky ny 100 % ao Brezily, nefa ny mponin' ny firenena miteny espaniôla dia tsy miteny espaniôla zato isan-jato.
Ny tetiandro babilôniana na tetiandro mesôpôtamiana dia tetiandro nampiasaina tao Mesôpôtamia tamin' ny Andro Taloha izay manara-bolana sy masoandro, sady ahitana volana miisa 12 mitovy faharetana amin' ny tsingerim-pihodinan' ny Volana izay manomboka rehefa tazana eny amin' ny lanitra ny tsinam-bolana.
Ny misongadina amin' ny isa dia ireto: ny Fanga na Ekanga izay 32 %n' ny Gabôney, hita ao amin' ny faritra dimy amin' ny sivy, fa indrindra ao Woleu-Ntem sy ao amin' i Estuaire ; ny Mpôngoe izay mahatratra 15 %; ny Ôbamba na Mbede mahatratra 14 %; ary ny Pono izay mahatratra 12 %.
Ny fiteny torkika dia fianakaviam-piteny ahitana fiteny miisa manodidina ny 30 mitsinjara ao amin' ny faritra malalaka izay mivelatra avy any Eorôpa Atsinanana ka hatrany andrefan' i Sina sy avy any Kiprosy hatrany Siberia, ka ny fiteny tiorka sy fiteny azery ary ny fiteny ozbeka no be mpiteny indrindra amin' izany.
fiteny siberiana atsimo (fiteny torkikan' i Sayan, anisany ny fiteny tovàna, tôfalara na tôfa; ny fiteny torkika altaiana na fiteny altay, anisany ny fiteny teleota, telengita, toba-kijy, salkando, komanda; ny fiteny torkikan' i Ienissei, anisany ny fiteny kakasa, sôra, girgisin' i Fu-Yu: ny fiteny tsolima).
Ny anjara, amin' ny finoan-drazana malagasy, dia zavatra soa na ratsy inoana ho avy amin' Andriamanitra na avy amin' ny vintana, tsy azo ihodivirana, tsy ananan' ny olona fahefana, sady lehibe, izay mety ho tsara na ratsy , nefa azo hatsaraina amin' ny alalan' ny ezaka sy ny finiavana.
Nandritra ny fe-potoam-pitondran' i Apollo Milton Obote faharoa dia olona eo anelanelan'ny 200 000 sy 300 000 no maty tamin' ny ady anaty akata nifanaovan' ny fitondram-panjakana sy ny NRA niaraka tamin' ireo miaramila mpomba an' i Idi Amin Dada .
Ny fiangonana kristiana hafa rehetra dia lazain’ ny Vavolombelon’ i Jehovah fa sandoka na kristiana anarany avokoa sady tsy iza fa ilay “Babylona Lehibe” na ilay “vehivavy janga” voalaza ao amin’ ny Bokin' ny Apôkalipsy toko faha-17, ka tsy mitovy aminy izay “zanak’ ilay Fanjakana” sady ilay hany fiangonana marina.
Tamin'izany fotoana izany dia mpiara-mitolona izy sy i Paul Kagame ary lasa tele jeneralin'ny raharaham-pakam-baovao ivelany tao amin'ny Armée patriotique rwandaise tamin'ny taona 1994 raha nandrombaka ny fitondrana ny FPR taorian'ny fandringanam-taranaka tao Roanda.
Niady tamin' i Babilôna indray i Egipta ka nandresy azy tamin' ny taona 601 tal J.K., dia nikomy tamin'i Babilôna i Jodà, ka niteraka fanaovam-pahirano an' i Jerosalema mandritra ny telo volana izany, nanomboka tamin' ny faran' ny taona 598 tal.
Nanitatra ny fanjakany izy, nandritra ny fotoana nanjakany, tamin' ny alalan' ny ady nifanaovany tamin' ireo firenena mpifanolo-bodirindrina amin' ny faritry ny fanjakany, sady nampandry tany ka anisan' ireo tanàna azony tamin' izany i Jerosalema izay nataony renivohitry ny fanjakàny.
Araka izany dia heverin' ireo mpanaraka azy ho sisan' ny mitraisma iraniana marina izay nampifanarahina amin' ny tontolo feno fankahalana, ka noho izany nampiditra singa avy ivelany, indrindra ny fampianaran' i Cheikh Adi, manam-pahaizana sofy izay niorim-ponenana tao amin' ny lohasahan' i Lalish tamin' ny taonjato faha-12.
Ny fikarohana hafa dia mihevitra ny iazidisma ho fihetsihetsehana tsy nanaraka ny fampianarana ôfisialin' ny silamo sonita izay niseho tamin' ny taonjao faha-12, nikambana tamin' ny fanao efa nisy talohan' ny nidiran' ny fivavahana silamo tao Iràna, dia fanao voatahiry tao amin' ny faritr' i Kordistàna indrindra taorian' i Cheikh Adi.
Ny Kitêba Cilwe dia mitantara an' i Malek Tawûs sy ny fifandraisany manokana amin' ny mpino iazidy, fa ny Mishefa Reş kosa dia mitantara ny famoronana an' izao rehetra izao, ny anjely fito, ny mpino iazidy ary ireo lalàna tokony harahin' ny mpino iazidy.
Izaho mino an’i Jesosy Kristy Tompo Tokana, Zanak’Andriamanitra Lahitokana; nateraky ny Ray talohan’ ny fotoana rehetra; Andriamanitra avy amin’Andriamanitra; fahazavana avy amin’ny fahazavana, Andriamanitra marina avy amin’Andriamanitra marina; nateraka fa tsy noharina; miray Sobstansa amin’ny Ray; amin’ ny alalany no nahariana ny zavatra rehetra.
Tsy fantatra raha tena avy amin' ny Apôstôly marina ity fanekem-pinoana ity, nefa ny lohateniny dia toa milaza fa ny fehezankevitra tsirairay ao amin' io fiekem-pinoana io dia mampahatsiahy izay voasoratra ao amin' ny Testamenta Vaovao, ary ny fanekem-pinoana dia nosoratana tamin' ny vanimpotoana niandohan' ny Fiangonana.
Izany fifampiraharahana izany dia niteraka fifanaraham-pandriam-pahalemana izay nosoniavina tao Jaffa tamin’ ny taona 1229, izay nahatonga ny Ejipsiana namerina an’i Betlehema sy i Nazareta sy i Silon ary i Jerosalema tamin’ ny kristiana sady namela malalaka ny lalana manany amin’ ireo tanàna masina.
Noho ny fahatsapan’ ny papa Gregôrio VIII ny tombon-tsoa mety ho very, na ara-tafika na ara-pivavahana, vokatry ny fihemoran’ ny Kristiana any Atsinanana, dia nanambara ny hanaovana kroazada fahatelo tamin’ ny 29 Oktobra 1187, ka nampirongatra ny hafanam-pon’ ny vahoaka.
Ny mpahay tantara sasany dia manazava ny antony nahatonga olona maro nandray anjara tamin’ ny kroazada ho vokatry ny fitombon’ ny isan’ ny mponina be loatra sy ny fandrosoan’ ny raharaham-barotra tany Eorôpa teo anelanelan’ ny taonjato faha-12 sy faha-14.
Satria te hamerina indray ireo toerana masina, izay azon’ ny Miozolmana tamin’ ny taonjato faha-8, ny Kristiana katôlika tao Eorôpa, dia nanantena ny hamely sy hahafaty tateraka ny fivavahana silamo izay efa niady tamin’ ny Rekônkista espaniôla.
Nanomboka tamin’ ny 27 Novambra 1095 ny kroazada, tamin’ ny toriteny nataon’ ny papa Orbano II teo anatrehan’ ny mpivory nandritra ny kôsily tao Clermont , izay nanainga ny mpandray anjara hamonjy ny Kristiana any Atsinanana sy hanafaka ireo tanàna sy toerana masina any.
Ny sorata iray hafa dia olana amin' ny fampianarana momba ny tsy fahaizan' ny anjely manota; izany sorata izany dia miresaka an’ i Harut sy i Marut , izay anjely potraka noho ny fandresen' ny fahafinaretan' ny nofo azy ireo; araka ny fitantarana dia nohidiana tanaty lavaka izy ireo ary nampianatra ody ny olombelona .
Anisan' ny dôgma enina ao amin' ny finoana mozilmana ny fisian' ny anjely, manampy ny dimy hafa (ny fisian' Andriamanitra sy ny maha tokana azy; ny fisian' ny mpaminany ka i Mohamady no farany; ny fisian' ny boky nalefan' Andriamanitra: ny Tawrat, Zabur, ny Injil ary ny Kor'any; ny Andron' ny fitsarana farany ; ny fisian' ny lahatra).
Gôty nifindra monina avy amin' ny faritry ny Ranomasina Mainty ka niorim-ponenana tamin' ny taona 270-275 tao amin' ny faritany rômanan' i Dakia izay tsy nisy mponina intsony, tao amin' ny Empira Rômana, fa ny Ôstrôgoty kosa nonina tany Sarmatia .
Rehefa nonina tao amin' ilay faritany rômana taloha atao hoe Dakia io ny Visigôty hatramin' ny faran' ny taonjato faha-3 dia nandray tsikelikely ny arianisma (endriky ny kristianisma tsy mino ny maha Andriamanitra an' i Jesoa Kristy) nanomboka tamin' ny taona 341.
Nanaraka ny arianisma (izay nataon' ny Fiangonana trinitariana hoe "finoan-diso" na "fampianaran-diso") ny Visigôty ka tsy nitsahatra izany raha tsy tamin' ny taona 589 tamin' ny niovan' ny mpanjaka Rekardo I ho amin' ny trinitarisma tao amin' ny fanjakana visigôtin' i Espaina.
Ny neôplatônisma dia filôzôfia tena niantraika tamin' ny Andro Taloha, niaraka tamin' ireo mpanohy azy toa an' i Prôklôsy hatramin' ny nanaovana sessitany ireo mpanaraka azy toa an' i Damaskiôsy sy i Simplikiôsy avy any Kilikia tamin' ny taona 529, noho ny fanakatonan' i emperora Jostiniano ny sekoly sy ny toeram-panompoam-pivavahana sasany.
Ny neôplatônisma dia firehana ara-pilôzôfia sy ara-panahy novolavolain' ny filôzôfa platônisiana tamin' ny faramparan' ny Andro Taloha, izay miavaka noho ny fanomezany lanja ny Foto-javatra Voalohany , dia ny "Iray" , amin' ny sehatry ny metafizika, sy noho ny fahatsapana mistika.
Miainga amin' ny fehezankevitra fototra hoe "Ny misy dia Iray" ny filôzôfa neôplatônisiana, avy eo mizarazara an' izany araka ny fisehony isan-karazany, ary mandinika ny fiantraikan' izy ireo tsirairay sy ny fiantraikan' ny fandavana azy ireo tsirairay.
Ankehitriny ny faritr' i Samaria dia misabaka eo anelanelan' ny tanin' i Jordania Andrefana sy ny tanin' i Israely, ao amin' ny ampahatelo atsimon' i Jordania Andrefana ankehitriny sy ny sombin-tany amorontsiraka avy any Tel-Aviv any avaratra ka hatrany amin' ny sisin-tany libaney.
Ny Aostralô-melaneziana, izay atao hoe Aostralôida na Aostralaziana na Aostralômelanezôida koa, dia vondrona vahoaka miparitaka sady maro samihafa any Azia sy any Ôseania, araka ny fanakilasiana araka antrôpôlojia tamin' ny taonjato faha-19 sy faha-20, ary araka etnôlôjia.
Nihanahazo vahana ny kristianisma nikeana noho ny asan' ireo eveka nikeana nanana fahefana matanjaka izay matetika avy amin' ny sarangan' ny olona ambony ao amin' ny Loholom-panjakana, izay nanaraka ny fampianarana nofaritan' ny kônsily tao Nikea tamin' ny taona 325.
Ny Kônsily voalohany tao Kônstantinôpôly dia nataon' ny Fiangonana kristiana nanamafisana ny zavatra tapaka tao amin' ny Kôsilin' i Nikea izay nanalavana ny Fanekem-pinoana nikeana ka lasa Fanekem-pinoan' i Nikea sy Kônstantinôpôly.
Ny Kônsily voalohany tao Nikea dia natao tamin' ny taona 325 ka ny emperora Kônstantino I no nampiantso azy, mba handraiketana ny maha Andriamanitra an' i Jesoa Kristy ka hanoherana ny fampianaran' i Ariosy izay noheverina ho fampianaran-diso tamin' izany fotoana izany.
Misy faritra miankina telo ambin' ny folo koa ny ao, dia i Haoay, Samôa amerikana, i Johnston, i Baker, i Howland, i Jarvis, i Palmyra ; i Pôlinezia frantsay, i Wallis-et-Futuna ; ny nosy Chatham, i Tokelau ; ireo nosy Pitcairn ; ary ny Nosin' ny Paska .
Hatramin' ny fanombohan' ny fanjakana notapahin' ny faraôna, ny fahavalo dia notondroina mandrakariva ho Aziatika , araka ny asehon' ny sary maneho ny faraôna manorotoro ny lohan' ireo fahavalo izay manana toetra ara-batana mampiavaka ny vahoaka avy any Ampiposahana izay mora fantatra, ary izany, hatramin' ny faran' ny taonarivo faha-4.
Araka fitantaran' ny mpitantara ôfisialy tao amin' ny Empira Vaovao, izay narahin' i Manetôna , ireo vahoaka avy any ivelany ireo, araka io anarana egiptiana io, dia tonga tany atsinanan' ny Vinanin' i Nily tamin' ny Vanimpotoana Anelanelany Faharoa.
Tamin' ny vanimpotoana antsoina hoe "hiksôsy", i Avarisy dia toa renivohitry ny fanjakana egiptiana mpanao raharaham-barotra niroborobo fatratra,vokatry ny raharaham-barotra nifanaovany tamin' ny any Ampiposahana sy tamin' ny fanjakana nobianan' i Kerma, tamin' ny alalan' ny lalan' ny tandaha-biby mpitatitra any amin' ny tany efitra andrefana.
Izany fisokafana amin' ny tontolo aziatika izany dia heverina ho vokatry ny fampidirana miandalana zava-baovao toy ny tsipìka vita amin' akora isan-karazany, ny sabatra mibilo-dela, ny soavaly sy ny kalesin-tsoavaly, ka ny fampiasan' ny Egiptiana ireto roa farany ireto dia voamarina tao amin' ny fiafaran' ny Vanimpotona anelanelany faharoa.
Hatramin' izay nisiany ka hatramin' ny taonjato faha-20 dia notorina sy nampianarina ao amin' ny fianakaviambe korda ihany sy amin' ireo olona teraka ao amin' io fianakaviambe io ny finona iarsany, ka tsy isany izany ireo tafiditra tao amin' io fianakaviambe io noho ny fanambadiana .
Araka ny filazàn' ny Organisation Internatinale de la Francophonie , tamin' ny taona 2010 dia nahatratra ny 56 %n' ny mponina kôngôley ny mpiteny frantsay, ka ny 78 %n' izany dia mihoatra ny 10 taona, izany no maha laharana faharoa azy manerana an' i Afrika aorian' i Gabôna, raha ny isan-jato no heverina.
Ny ankamaroan' ireo fiteny hafa dia fiteny banto, ary fitenim-pirenena ao amin' io firenena io dia ny fiteny kitoba sy ny fiteny lingala , manaraka ny fiteny mbôsy, ny fiteny bateke , ary misy fiteny maherin' ny efapolo, izay ahitana fiteny pigmea maromaro izay tsy fiteny banto.
Ny fotodrafitrasa fitaterana dia misy ny fametrahana raikitra, ao anatin'izany ny làlana, lalamby, làlambe, làlambe, lakandrano sy fantsom-pitaterana sy fantsona toa ny seranam-piaramanidina, gara, gara, trano fitobiana, tobim-pitaterana kamiao, fitoeran-tsolika ary seranan-tsambo.
Ireto ireo tany lemana ireo: ireo tany lemaka amorontsiraka ao andrefana; ny lemaka sy ny lempona (lemak' i Nyagara sy Ngounié, lemak' i Lopé, lemaky ny faritr' ireo Farihy, manodidina an' i Lambaréré); ireo vinany an-dranomasina sy anatiny an' ny renirano Ogooué.
Ao amin' ny Testamenta Vaovao dia atao hoe Fiangonana ny vahoakan' Andriamanitra izay tsy iza fa ny Kristiana miray ao amin' ny Batisa sy ny fanatrehan' i Kristy nitsangana tamin' ny maty, indrindra fa amin' ny fotoan' ny fandraisana ny Fanasan' ny Tompo na Eokaristia.
Maro ireo fiheverana tsy trinitariana ka isan' izany ny adôptianisma , ny sobôrdinatianisma (tsy mitovy amin' Andriamanitra i Jesoa fa ambany fahefany noho izy noforoniny), ny môdalisma (niseho tamin' ny endrik' i Jesoa Andriamanitra mba ho faty eo amin' ny hazo fijaliana), sns.
Taty aoriana, tamin' ny taonjato faha-4, dia lanin' ny maro an'isa tamin' ireo eveka nivory nandritra ny Kônsily tao Nikea ny tenim-pinoan' ny Trinite izay mihevitra an' Andriamanitra ho tokana nefa manana persôna telo, dia ny Ray sy ny Zanaka ary ny Fanahy Masina.
Ny antokom-pinoana kristiana samihafa dia samy manana ny fomba anaovany pneomatôlôjia, ka ao ireo milaza fa persôna fahatelon' Andriamanitra ny Fanahy Masina, ao ny manohana fa Andriamannitra fahatelo ny Fanahy Masina ary ao koa ny mampianatra fa herin' Andriamanitra ny Fanahy Masin.a
Tsy mora ny mahazo ny tiana ho lazaina amin' ny hoe persôna satria tsy azo lazaina tanteraka ho fomba fiseho samihafan' ilay Andriamanitra tokana izany araka ny hita amin' ny tantaran' ny fampanjakana ny tenim-pinoan' ny Trinite izay nanamelohana fampianarana toy ny môdalisma sy ny dôketisma ary ny maro hafa koa.
Mahakasika ireo lohahevitra mifandray amin' ny andro farany toy ny amin' ny Mesia na ny vanim-potoana mesianika sy ny zavatra hiseho aorian' ny fahafatesana, ny amin' ny fanahin' olombelona, ny fitsarana farany ary ny fitsanganana amin' ny maty koa ny eskatôlôjia.
Ny teny hoe sinkretisma na senkretisma dia avy amin' ny teny grika hoe / sunkrêtismós izay midika tany am-boalohany hoe "firaisan' i Kreta" na "firaisan' ny Kretôsy" (i Kreta na Kretôsy dia nosy ao amin' ny Ranomasina Mediteranea): fanakambanana ny tafika amin' ny ady izany.
Ao amin' ny Baiboly dia ahitana firesahana ny amin' ny fampiharoharoana fivavahana teo amin' ny vahoakan' i Israely tamin' ny andron' i Hôsea mpanjakan' i Jodà izay nahitana ny fampifangaroana ny Lalàn' i Mosesy amin' ny an' ireo vahoaka hafa izay nanaovana sesitany azy ireo .
Ny teny hoe sinkretisma na senkretisma izay matetika adika amin' ny teny malagasy hoe "fampirafesam-pinoana" na "fampiharoharoana fivavahana" dia ilazana ny fivavahana mahaleo tena izay niforona vokatry ny fampifangaroana singa maro avy amin' ny fivavahana samihafa.
Ny Rômana tamin' ny Andro Taloha dia nampiditra ireo andriamanitra ivavahan' ny vahoakan' ny firenena voababony tao amin' ny fianakaviamben' ny andriamanitra rômana, mba tsy hisian' ny fanoherana ara-pivavahana tao amin' ireo vahoaka mivavaka amin' andriamanitra maro.
Amin' izao andro ankehitriny izao dia heverin' ny mpitondra fivavahana katôlika tao Vatikana sasany fa sinkretisma ny fihaonana izay atao hoe "fihaonana tao Assise" tamin' ny taona 1986 na dia tsy izany no fikendren' ireo mpikarakara izany fihaonana izany.
Ny Maley na Malay dia ireo vahoaka aostrôneziana ao amin' ny morontsiraka atsinanana amin' ny nosy indônezianan' i Somatra, ny nosy Riau, izay indôneziana koa, amin' ny alanan' ny nosy Bôrneô, ao amin' ny saikanosin' i Malezia, ny saikanosin' i Singaporo ary ny tapany atsimon' i Tailandy izay mampiasa fiteny ao amin' ny vondrom-piteny atao hoe "maley".
Ny anarana hoe Malezia dia avy amin' ny andian-teny anglisy hoe British Malaya izay noforonina tamin' ny taonjato faha-19 mba hanondroana ireo soltanata tao amin' ny saikanosy teo ambany fiarovana britanika, sady mba hanavahana azy amin' ireo soltanata maley tao Somatra sy tao amin' ny tapany atsimon' i Bôrneô, izay nofehezin' ny Neerlandey.
Araka ny hevitr' i Ottino, ny teny hoe tsimparifary dia avy amin' ny teny dravidiana ilazana ny vary sy ny momba azy, izay niavian' ny teny maaniany any Bôrneô hoe parei, ny teny javaney hoe pari, ny teny daiàka hoe parey ary ny teny bisaia any Filipina hoe palaï.
Ireto ny anarana ahalalana azy ireo amin' ny teny malagasy: ahibary, ahibava, ahidrano, ahilava, famoa, fantaka, farimanga, karanga, osaosa, sarivary, songolo, tsimparifarifotsy, tsimparifarimanga, tsimparifarimanja, tsimparifarimena, tsimparifary, tsiparifary, veromena, verotsanga.
Ny teny hoe pastora na pastera, izay fanagasiana ny teny frantsay hoe pasteur na ny teny anglisy hoe pastor, izay midika hoe "mpiandry", dia mampahatsiahy ny lohahevitra momba ny "mpiandry tsara" ao amin' ny Baiboly, indrindra ny ao amin' ny Testamenta Vaovao, sy momba ny fanonondroana an' i Jesoa ho ilay "mpiandry tsara".
Taty aoriana, tamin'ny taonjato faha-4, dia lanin'ny maro an'isa tamin'ireo nivory nandritra ny Kônsily tao Nikea ny tenim-pinoan'ny Trinite izay mihevitra an'Andriamanitra ho tokana nefa manana persona telo, dia ny Ray sy ny Zanaka ary ny Fanahy Masina.
Andriamanitra ao amin' ny fivavahana abrahamika dia ilay andriamanitra tokana inoan' ireo fivavahana heverina fa nandova ny finoan' i Abrahama (dia ny jodaisma, ny kristianisma, ny silamo, ny bahaisma sy ny maro hafa, izay atao hoe fivavahana abrahamika) izay tsy mifangaro amin' izao tontolo izao sady ambonin' izao tontolo izao , tokana sy manan-tsitrapo manokana.
Tsy ny fiangonana kristiana rehetra no manaiky an'izany fiheverana an'i Jesoa sy ny Fanahy Masina ho Andriamanitra izany, satria maro ireo fiangonana manohitra ny Trinite ka mihevitra an'i Jesoa ho Mesia fotsiny fa tsy Andriamanitra, ary ny Fanahy Masina ho hery entin'Andriamanitra miasa.
Tsy mora ny mahazo ny tiana ho lazaina amin'ny hoe persona satria tsy azo lazaina tanteraka ho fomba fiseho samihafan'ilay Andriamanitra tokana izany araka ny hita amin'ny tantaran'ny fampanjakana ny tenim-pinoan'ny Trinite izay nanamelohana fampianarana maro toy ny môdalisma sy ny dôketisma ary ny maro hafa koa.
Tamin' ny faran' ny taona 2008 dia nanana tempoly efa ampiasaina miisa 128 ny Olomasin' ny Andro Farany, tempoly an-dalam-panamboarana miisa 12, ary tempoly vaovao miisa 5 no nambara fa hamboarina, dia ny ao Kansas City sy Philadelphia , Calgary , Cordoba et Rôma .
Nandritra ny vanim-potoana sôvietika, ara-tantara dia ny Azerbaijany na Azery no mponina faharoa maro indrindra tao amin' ilay firenena, izay niisa 76 550 tamin' ny taona 1922, ary nahatratra 2,5 % teo ho eo tamin' ny taona 1989.
Ny Fanjakan' i Armenia no fanjakana voalohany nanaiky sy nandray ny kristianisma ho fivavahana ôfisialy tamin' ny andron' ny mpanjaka Tiridates IV , izay niova fo, sy ny ampahany amin' ny fianakaviany ary olona sasany tao an-dapa, tamin' ny taona 301, araka ny lovantsofina, vokatry ny fitoriana ny filazantsara nataon' i Gregoriôs Phôstêr .
Matetika miteny rosiana tsara ny Armeniana nampidirina mianatra talohan' ny taona 1991 sy niditra nianatra nandritra ny vanim-potoana sôvietika, tsy maintsy nampianarina any amin' ny sekoly ambaratonga fototra io fiteny io, ary matetika, manomboka amin' ny akanin-jaza.
Nampianatra tao amin' ny Sekoly Prôtestanta ao Ambatonakanga izy teo anelanelan' ny taona 1958 sy 1961, sy tao amin' ny Kolejy Paul Minault koa teo anelanelan' ny taona 1963 sy 1966, ary tao amin' ny Institut National Supérieur de Formation et de Recherche Pédagogiques tao Antananarivo teo anelanelan' ny taona 1967 sy 1970.
Ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny firenena kômonista (Firaisana Sôvietika, Repoblika Demôkratika Alemàna, Hôngria, Tsekôslôvakia, tany Pôlônia, tany Bolgaria) izy, nefa nipetraka tao Môskoa, teo anelanelan' ny taona 1975 sy 1986.
Ny Olomasin' ny Andro Farany dia mino ny amin' ny tsingerina mandrakizay izay ahafahan' ny zanak' Andriamanitra mivoatra hanjary "mpandova an' Andriamanitra sy mpiara-mandova amin' i Kristy ka afaka ho iray miaraka amin' Andriamanitra na ho tahaka an' Andriamanitra.
Nanambara i Hinckley fa ny fitomboana sy ny fianarana ary ny fahazoana haranitan-tsaina dia fitsipika fototra maharitra mandrakizay, ary izany no maha zava-dehibe ny fanabeazana eo amin' ny mpino ao amin' ny Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany.
Tsy manana vatana nofo sy taolana ny Fanahy Masina, araka ny Fotopampianarana sy Fanekempihavanana : "Ny Ray dia manana vatana nofo sy taolana azo tsapaina toy ny an' ny olona; ny Zanaka koa; fa ny Fanahy Masina dia tsy manana vatana nofo sy taolana fa vatana Fanahy, fa raha tsy izany dia tsy afaka mitoetra ao anatintsika ny Fanahy Masina." .
Ampiasaina ny teny hoe lucifer ho anarana iombonana, avy amin' ny hevitra hoe "kintan' ny maraina", izay nampiasaina ao amin' ny Baiboly amin' ny teny latina atao hoe Volgata, mba handikana ny andian-teny hoe "kintana mamirapiratra" ao amin' ny Bokin' i Isaia, sy ny hafa koa .
Izany fisarahan' ny Zafisoro sy ny Antefasy izany dia niseho tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-16 sy tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-17, raha niara-nanapaka tao Farafangana sy ny faritra manodidina ny mpanjaka roa Isoro sy Ndrembolanony.