polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ຄຳວ່າຊາດລາວນີ້ບາງຕຳນານກ່າວວ່າເກີດມາຈາກໝາກນ້ຳເຕົ້າປຸງ ອັນນີ້ເປັນນິທານປະລຳປະລາບໍ່ມີຫລັກຖານມາຢັ້ງຢືນທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືໄດ້.
ການທີ່ເຮົາຮູ້ວ່າຊົນຊາດລາວເຄີຍມີຄວາມຈະເລີນມາແລ້ວໃນອາດິດ ກໍຍ້ອນວ່າ: ມີບັນທຶກ ຢູ່ໃນພົງສາວະດານຈີນ, ອານາຈັກເກົ່າແກ່ຂອງລາວໃນສະໄຫມອ້າຍລາວ ກໍຄືອານາຈັກໜອງແສ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: "ຕາລີຟູ" ຢູ່ໃນເຂດຢູໜານຂອງຈີນ.
ໃນສະໄໝທີ່ນະຄອນເພງາຍ ໄດ້ຕົກເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຄົນຊາດລາວສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ພາກັນອົບພະຍົບມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນໃນເຂດບໍລິເວນໜອງແສ ໃນສະໄຫມນັ້ນພວກຈີນໄດ້ແຕກອອກເປັນ 3 ພວກເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ "ສາມກົກໃຫຍ່" ຄື: ໂຈໂສພວກໜຶ່ງ, ຊຸນກວນພວກໜຶ່ງ ເລົ່າປີ່ພວກໜຶ່ງ.
ເຊິ່ງໃນລະຫວ່າງທີ່ຈີນແຕກກັນນີ້ລາວຈຶ່ງໄດ້ສວຍໂອກາດຕັ້ງຕົວສ້າງບ້ານແປງເມືອງຂຶ້ນໄດ້ເຖິງ 6 ຫົວເມືອງເຊັ່ນ:
ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າອານາຈັກໜອງແສເປັນອານາຈັກທີ່ມີອານາເຂດກວ້າງໃຫຍໄພສານ ແລະ ເປັນລັດເອກະລາດໂດຍບໍ່ຂຶ້ນກັບໃຜ ພວກອ້າຍລາວໄດ້ຕັ້ງຕົວເປັນເອກະລາດປົກຄອງບ້ານເມືອງດ້ວຍຄວາມສະຫງົບສຸກເປັນເວລານານປະມານ 300 ຮ້ອຍກວ່າປີ.
ພໍມາເຖິງ ຄສ 225 ຂົງເບັ້ງແມ່ທັບໃຫຍ່ຂອງຈີນໄດ້ຍົກທັບມາຕີອານາຈັກໜອງແສເຈົ້ານະຄອນໜອງແສໄດ້ທຳການຕໍ່ສູ້ເປັນເວລາຫລາຍປີສຸດທ້າຍກໍຕົກເປັນ ເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຕໍ່ຈາກນັ້ນມາພວກອ້າຍລາວກໍຖືກຈີນບຽດບຽນກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງ ແລະ ອົບພະຍົບລົງມາທາງໃຕ້ເລື້ອຍໆ.
ພໍຕົກມາເຖິງ ຄສ 395 ຄົນລາວທີ່ຍັງອາໄສໃນເມືອງທັງຫົກນັ້ນກໍໄດ້ຕັ້ງຕົວຂຶ້ນເປັນອິດສະຫລະອີກ ແລະ ໄດ້ປົກຄອງກັນເອງຈົນເຖິງ ຄສ 649 ໄດ້ມີກະສັດລາວອົງໜຶ່ງ ນາມວ່າ: ສີຫະນາລະ ຫລື ສີນຸໂລ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: ສ້ຽວໂນ່ລໍ້ ໄດ້ໂຮມເມືອງລາວທັງຫົກເຂົ້າດ້ວຍກັນເປັນລັດດຽວແຕ່ນັ້ນມາອານາຈັກໜອງແສຂອງລາວ ກໍໄດ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນມາອີກ ຕິດຕາມປະຫວັດສາດລາວໄດ້ໃນອາທິດໜ້າ
ປະຫວັດສາດ ຄວາມເປັນມາຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ເກີດຂຶ້ນໃນສະໃໝ ຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ທີ່ໄດ້ທ້ອນໂຮມເອົາອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃຫ້ເປັນໜຶ່ງດຽວ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫລືອງເຫລື້ອມທີ່ສຸດ
ເທດສະບານເມືອງຊົນບຸລີ ຄອບຄຸມພີ້ນທີ່ຕຳບົນບາງປາສ້ອຍທັ້ງຕຳບົນ ຕຳບົນມະຂາມຫຍົ່ງທັ້ງຕຳບົນ ແລະຕຳບົນບ້ານໂຂດທັ້ງຕຳບົນ
ເທດສະບານເມືອງແສນສຸກ ຄອບຄຸມພີ້ນທີ່ຕຳບົນແສນສຸກທັ້ງຕຳບົນ ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນເໝືອງ ແລະບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນຫ້ວຍກະປິ
ເທດສະບານເມືອງບ້ານສວນ ຄອບຄຸມພີ້ນທີ່ຕຳບົນບ້ານສວນທັ້ງຕຳບົນ ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໜອງລີ ແລະບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໜອງຂ້າງຄອກ
ເທດສະບານຕຳບົນອ່າງສິລາ ຄອບຄຸມພີ້ນທີ່ຕຳບົນບ້ານປິກທັ້ງຕຳບົນ ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນຫ້ວຍກະປິ ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນສະເໝັດ ແລະຕຳບົນອ່າງສິລາທັ້ງຕຳບົນ
ໂຮງຮຽນສາທິດ"ພິບູນບຳເພັນ"ມະຫາວິທະຍາໄລບູລະພາ ເປີດສອນລະດັບຊັ້ນປະຖົມມະໄວ,ປະຖົມສຶກສາແລະມັດຖະຍົມສຶກສາ,ຈົນຮອດອຸດົມສຶກສາ ຕັ້ງຢູ່ ດ.
ໂຮງຮຽນບ້ານສວນອຸດົມວິດທະຍາ ເປີດສອນລະດັບຊັ້ນອະນຸບານຈນຖິງມັດທະຍົມສິກສາຕອນຕ້ນ ຕັ້ງຢູ່ ຕ.
ມະຫາວິດທະຍາໄລບູລະພາ ເດີມຊີ່ມະຫາວິດທະຍາໄລສີນະຄະລິນທອນວິໂລດ ບາງແສນ ເປີດສອນລະດັບປະລິນຍາຕິຮອດປະລິນຍາເອກ
ມະຫາວິດທະຍາໄລເທກໂນໂລຍີລາດຊະມົງຄົນຕາເວັນອອກ ວິດທະຍາເຂດບາງພະ ເປີດສອນລະດັບປະລິນຍາຕລີຖິງປະລິນຍາໂທ
ອຳເພີເມືອງຊົນບຸລີຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງຈັງຫວັດຊົນບຸລີ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ນຳພີ້ນທີ່ຂ້າງຄຽງດັງຕໍ່ໄປນີ້
ພະພຸດທະຮູບຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງທີ່ຊາວຊົນບຸລີໄດ້ພ້ອມໃຈກັນສ້າງຂິ້ນ ເມີ່ອປີ ຄ.
1966 ປະດິດສະຖານຢູ່ ນະ ພໍພະຮິມຖະໜົນວຊິລະປາການ ຫ່າງແຕ່ສາລາກາງຈັງຫວັດ 500 ເມັດ ພະພຸດທະສິຫິງອົງນີ້ເປັນອົງຈຳລອງມາແຕ່ອົງຈິງ ເປັນທີ່ເຄົາລົບສັກກາລະຂອງຊາວຊົນບຸລີ
ປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ໜ້າສາລາກາງຈັງຫວັດຊົນບຸລີ ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດພະລາດຊະດຳເນີນມາຊົງເປີດເມີ່ອວັນທີ່ 15 ພະຈິກ ຄ.
ຕັ້ງຢູ່ທີ່ຖະໜົນເຈດຈຳນົງໃນໂຕເມືອງຊົນບຸລີ ສັນນິດຖານວ່າສ້າງມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝອຍຸດທະຍາຕອນປາຍ ມີພາບຂຽນເກົ່າເລີ່ອງທົດສະຊາດຊາດົກແລະພັບພາຕີມຸກເກົ່າແກ່ສ້າງດ້ວຍໄມ້ມີພະພຸດທະຮູບສຳລິດຊົງເຄື່ອງກະສັດງົດງາມ ເອີ້ນກັນວ່າ "ຫຼວງພໍ່ເສຍ"
ໃນສະໄໝກຸງລັດຕະນະໂກສິນມີນາມວ່າ ອຳເພີບາງປາສ້ອຍ ແລະໄດ້ປ່ຽນມາເປັນ ອຳເພີເມືອງຊົນບຸລີ ເມີ່ອປີ ຄ.
ສະຖານສິກສາໃນເຂດອຳເພີເມືອງຊົນບຸລີມີຈຳນວນຫຼາຍແຫ່ງ ແບ່ງຕາມສັງກັດຂອງສະຖານສິກສາໄດ້ດັງນີ້
ອຳເພີເມືອງຊົນບຸລີ ເປັນອຳເພີສູນກາງການປົກຄອງແລະການບໍລິຫານລາດຊະການຂອງຈັງຫວັດຊົນບຸລີ ຂອງປະເທດໄທ
ແລະຕັ້ງແຕ່ລຸ້ນທຳອິດ, ກໍໄດ້ເປັນຄູ່ແຂ່ງກັບ , ເຊິ່ງເປັນຜະລິດຕະພັນທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍກັນ ຈາກ , ແຕ່ໃນຊ່ວງທຳອິດ ພາບການແຂ່ງຂັນຍັງບໍ່ຊັດເຈນຫຼາຍ
ແລະກໍຍັງເປັນລະບົບປະຕິບັດການ 32-, ເຊິ່ງ ລຸ້ນກ່ອນໆນັ້ນ, ແມ່ນສະພາບການເຮັດວຽກແບບ 16- ໂປຣແກຣມ 32-, ເຊິ່ງໃນຕອນນັ້ນມັກເປັນໂປຣແກຣມຂັ້ນສູງ ກໍສາມາດນຳໃຊ້ເທິງ ໄດ້, ແຕ່ຊິນຳໃຊ້ເທິງ 3.1 ບໍ່ໄດ້, ແຕ່ໂປຣແກຣມ 16- ຊິນຳໃຊ້ເທິງ 3.1 ໄດ້, ເພາະວ່າລະບົບ ມີລະບົບການແປສະພາບໂປຣແກຣມໃຫ້ນຳໃຊ້ເທິງລະບົບ ໄດ້.
ໂດຍຄຳວ່າ ຫຍໍ້ມາຈາກຄຳວ່າ ເຊິ່ງແປວ່າ ເຕັກໂນໂລຊີແບບໃໝ່, ແລະສາມາດຮອງຮັບລະບົບສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງຄອມພິວເຕີໄດ້ຫຼາຍໆປະເພດ, ເຊິ່ງໃນຊ່ວງນັ້ນຜູ້ໃຊ້ລະບົບ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ໃຊ້ທຳມະດາ, ແຕ່ຊິແມ່ນຜູ້ໃຊ້ຄອມພິວເຕີໃນລະດັບສູງແລະກຸ່ມນັກທຸລະກິດ, ສ່ວນຜູ້ໃຊ້ທົ່ວໄປ ກໍຍັງໃຊ້ 3.1 ເຊັ່ນເດີມ.
2535, ເຊິ່ງຍັງເປັນສະພາບການເຮັດວຽກທີ່ຕ້ອງອາໄສ , ເຊິ່ງ ລຸ້ນນີ້ໄດ້ຖືກອອກແບບມາສຳລັບລະບົບການພິມຫຼາຍຂຶ້ນ, ເຊິ່ງເລີ່ມມີແບບອັກສອນ ແບບທຣູໄທປ໌ , ແລະມີເກມ ຕິດຕັ້ງພ້ອມກັບ ເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ຫຼັງຈາກນັ້ນກໍໄດ້ມີລຸ້ນປັບປຸງ ແມ່ນ 3.11 ເຊິ່ງຖືກສະເໜີເມື່ອວິນທີ່ 31 ເດືອນທັນວາ ພ.
ແລະໃນລຸ້ນນີ້ກໍໄດ້ມີການຈຳໜ່າຍ , ເຊິ່ງມີຄວາມສາມາດສູງກວ່າ 3.1 ລຸ້ນທົ່ວໄປ, ນອກຈາກນີ້ທາງບໍລິສັດ ກໍຍັງໄດ້ສະເໜີ 3.2 ເຊິ່ງເປັນລຸ້ນພາສາຈີນ, ແລະຖືກສະເໜີເພື່ອຈຳໜ່າຍໃນປະເທດຈີນເທົ່ານັ້ນ.
2533, ເຊິ່ງຍັງເປັນສະພາບການເຮັດວຽກທີ່ຕ້ອງອາໄສ , ແລະໃຊ້ໜ່ວຍປະມວນຜົນອັນດຽວກັບ 2.1, ແຕ່ໃນ 3.0 ກໍໄດ້ມີການອອກແບບສ່ວນຕິດຕໍ່ກຣາຟິກກັບຜູ້ໃຊ້ ໃໝ່, ແລະມີລະບົບການບໍລິຫານ ແລະ ທີ່ມີປະສິດທິພາບຫຼາຍກວ່າລຸ້ນກ່ອນໜ້າ, ແລະປ່ຽນໂປຣແກຣມຈັດການໄຟລ໌ ແລະໂປຣແກຣມຕ່າງໆ ໃນ ໃໝ່ທັງໝົດ.
ເຮັດໃຫ້ການແລ່ນໂປຣແກຣມຕ່າງໆງ່າຍຂຶ້ນ ແລະຍັງມີປະສິດທິພາບທີ່ສູງຂຶ້ນຢ່າງຫຼາຍ, ລວມທັງຍັງມີໂປຣແກຣມໃໝ່ໆຕິດຕັ້ງມາກັບ ດ້ວຍ ແມ່ນ ແລະເກມຕ່າງໆ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ 3.0 ປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງຫຼາຍ, ແລະເປັນຄູ່ແຂ່ງກັບ ຂອງ ຢ່າງຊັດເຈນ.
ແຕ່ມີຄວາມສາມາດຫຼາຍກວ່າ 1.0 ແມ່ນ ສາມາດເປີດຫຼາຍໆໂປຣແກຣມໄດ້, ແລະມີໂປຣແກຣມ ແລະ ລວມທັງປຸ່ມ , ແລະປຸ່ມລັດອື່ນໆຂຶ້ນເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ເຊິ່ງໃນຊ່ວງຂອງ 2.0 ຄ້າຍກັບ ຫຼາຍ, ຈົນເກີດຄະດີຟ້ອງຮ້ອງກັນລະຫວ່າງບໍລິສັດເຈົ້າຂອງລິຂະສິດ 2 ແຫ່ງ ໄດ້ແກ່ ແລະ .
2537 ເຊິ່ງແມ່ນລຸ້ນຖັດຈາກ 3.1, ໂດຍຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງ ໃນການພັດທະນາ 3.5 ແມ່ນການຕື່ມຄວາມໄວໃນການເຮັດວຽກຂອງລະບົບ , ລວມທັງໃສ່ຄວາມສາມາດອື່ນໆອີກ ເຊັ່ນ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສາມາດຕັ້ງຊື່ໄຟລ໌ຕ່າງໆໄດ້ສູງສຸດ 255 ໂຕອັກສອນ, ແລະຄວາມຕ້ອງການຂັ້ນຕ່ຳຂອງລະບົບຍັງນ້ອຍກວ່າ 3.1, ເຮັດໃຫ້ 3.5 ສາມາດຄອບຄຸມເຄື່ອງຄອມພິວເຕີໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.
1985 ໂດຍລຸ້ນທຳອິດຂອງວິນໂດວສ໌ ແມ່ນ ວິນໂດ 1.0) ແລະຄອບງໍາຄວາມນິຍົມໃນຕະຫຼາດຄອມພິວເຕີສ່ວນໂຕ ຫຼາຍກວ່າ 90% ຂອງການໃຊ້ງານທົ່ວໂລກ ລາຍລະອຽດໂດຍແບບສັ້ນໆ ຂອງວິນໂດລຸ້ນຕ່າງໆ ລຽນຕາມລໍາດັບການສະເໜີປີ ເປັນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.
0 ຍັງບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດຫຼາຍ, ແຕ່ກໍມີກະແສຕອບຮັບແລະການສະໜັບສະໜູນຈາກຜູ້ພັດທະນາຊອບແວຫຼາຍກວ່າ 1.0, ແລະຢູ່ໃນໄລຍະການສະໜັບສະໜູນຂອງ ຈົນເຖິງວັນທີ່ 31 ເດືອນທັນວາ ພ.
ແຕ່ 3.5 ບໍ່ສາມາດຕິດຕັ້ງໄດ້ໃນຄອມພິວເຕີທີ່ບໍ່ມີໄດຣເວີສຳລັບອະແດັບເຕີກາດ , ແລະບໍ່ສາມາດຕິດຕັ້ງໃນຄອມພິວເຕີໃດໆທີ່ໃຊ້ໜ່ວຍປະມວນຜົນລຸ້ນທີ່ໃໝ່ກວ່າ 4 ໄດ້.
ວັນວິສາຂະບູຊາເປັນວັນທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າປະສູດ ເມື່ອພຣະນາງສິຣິມະຫາມາຍາ ພຣະມະເຫສີຂອງພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ແຫ່ງກຸງກະບິນລະພັດ ຊົງພຣະຄັນຄົບເວລາ 9 ເດືອນໄກ້ຈະເຖິງເວລາປະສູດ.
ຕາມປະເພນີນິຍົມຂອງຄົນອິນເດຍໃນສະໄຫມນັ້ນ ໃນເວລາທີ່ຈະເກີດລູກ ຜູ້ຍິງຈະກັບມາບ້ານເກີດຂອງຕົນເອງເພື່ອໃຫ້ກຳເນີດບຸດ ພຣະນາງສິຣິມະຫາມາຍາກໍ່ຈຶ່ງໄດ້ຂໍອນຸຍາດພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະເພື່ອເດິີນທາງກັບເມືອງເທວະທະຫະທີ່ເປັນບ້ານເກີດຂອງພຣະນາງ.
ໃນຂະນະທີ່ກໍາລັງເດີນທາງກັບບ້ານພຣະນາງກໍ່ໄດ້ແວ່ພັກຜ່ອນຢູ່ໃຕ້ຮົ່ມຕົົ້ນສາຣະທີ່ສວນລຸມພິນີວັນ ແລະພຣະນາງກໍ່ໄດ້ປະສູດພຣະໂອຣົດໃນທີ່ນັ້ນ.
ເຊິ່ງກົງກັບວັນເພັງຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 6 ກ່ອນພຸດທະສັກກະຣາດ 80 ປີ ເມື່ອພຣະກຸມານປະສູດໄດ້ 5 ມື້ ກໍ່ໄດ້ຮັບການຖວາຍພຣະນາມວ່າ: "ສິດທັດຖະ" ແປວ່າ: ສົມປາດຖະໜາ.
ເມື່ອຂ່າວການປະສູດໄດ້ຍິນໄປເຖິງອະສິຕະດາບົດ ຜູ້ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນອາສົມທີ່ພູເຂົາຫິມະໄລ ດ້ວຍຄວາມທີ່ອະສິຕະດາບົດມີຄວາມຄຸ້ນເຄີຍກັນກັບພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ຈຶ່ງໄດ້ເດີນທາງໄປເຂົ້າເຝົ້າພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ.
ເມື່ອອະສິຕະດາບົດໄດ້ເຫັນພຣະກຸມານ ກໍ່ສາມາດທຳນາຍໄດ້ທັນທີວ່າ: ນີ້ຄືຜູ້ທີ່ຈະຕັດສະຮູ້ເປັນພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວພະຍາກອນໄວ້ວ່່າ: ພຣະຣາຊກຸມານນີ້ຈະໄດ້ບັນລຸພຣະສັມພັນຍຸດຕະຍານ ເຫັນແຈ້ງພຣະນິບພານອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ແລະຈະສ້າງປະໂຫຍດໃຫ້ແກຜູ້ຄົນເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ພ້ອມທັງປະກາດທັມມະອັນຈະແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວໂລກ.
ເມື່ອອະສິຕະດາບົດເວົ້າຈົບ ກໍ່ໄດ້ກົ້ມລົງຂາບພຣະບາດຂອງພຣະກຸມານ ເມື່ອພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະຜູ້ເປັນບິດາເຫັນຢ່າງນັ້ນກໍ່ຮູ້ສຶກອັດສະຈັນໃຈ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ ຈົນເຖິງຂັ້ນກົ້ມລົງຂາບພຣະຣາຊະກຸມານຕາມອະສິຕະດາບົດ.
ສ່ວນໃນກຸ່ມຊາວພຸດມະຫາຍານບາງນິກາຍກໍ່ຖືວ່າ ເຫດການ 3 ເຫດການນັ້ນເກີດໃນວັນທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປ ກໍ່ຈະມີການຈັດກິດຈະກໍາວິສາຂະບູຊາຕ່າງວັນກັນຕາມຄວາມເຊື່ອໃນນິກາຍຂອງຕົນ ເຊິ່ງກໍ່ບໍ່ກົງກັນກັບວັນວິສາຂະຕາມປະຕິທິນຂອງຊາວພຸດເຖຣະວາດ.
'ວັນວິສາຂະບູຊາ' ຖືເປັນວັນສໍາຄັນທີ່ສຸດທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາ ເນື່ອງຈາກມີເຫດການທີ່ກ່ຽວເນື່ອງກັບການເກີດຂຶ້ນຂອງພຣະພຸດະສາສະໜາ ຄື ເປັນວັນທີ່ພຣະສາສະດາພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ປະສູດ ຕັດສະຮູ້ ແລະ ປະຣິນິບພານ ດັ່ງນັ້ນ ພຸດທະສາສະນິກະຊົນທົ່ວໂລກ ຈຶ່ງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນວິສາຂະບູຊານີ້.
ສ 1999) ອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ຮັບຮອງເອົາຍັດຕິທີ່ປະຊຸມ ໂດຍກຳໜົດໃຫ້ວັນວິສາຂະບູຊາເປັນວັນສຳຄັນຂອງໂລກ ໂດຍຮຽກວ່າ ' ' ຕາມຄຳຮຽກຂອງຊາວສີລັງກາ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ທີ່ຍື່ນເລື່ອງໃຫ້ສະຫະປະຊາຊາດພິຈາລະນາ.
ວັນວິສາຂະບູຊາ ຖືເປັນວັນສຳຄັນທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາເພາະເປັນວັນທີ່ເກີດ 3 ເຫດການສຳຄັນກຽ່ວກັບວິຖີຊີວິດຂອງພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ໃນວັນເພັງ ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 6 ແຕ່ກໍ່ນັບວ່າເປັນຊ່ວງໄລຍະເວລາທີ່ແຕກຕ່າງແລະຫ່າງກັນຫຼາຍປີ ເຊິ່ງເຫດການອັດສະຈັນທັງ 3 ນັ້ນໄດ້ແກ່ ວັນປະສູດ ຕຣັດສຮູ້ ແລະ ປະຣິນິພພານ.
ໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລ ມຸ່ງສ້າງສະຕີທີ່ມີຄຸນນະພາບ ພ້ອມເປັນຜູ້ນຳໃນສັງຄົມໄທ ດ້ວຍຄວາມມີຄຸນນະທຳ ໂດຍສະເພາະຄຸນນະທຳເຊີວຽມ ແລະມີສະມັດທະນະທາງວິຊາການຢ່າງດີເດັ່ນ
ມາແມຣ໌ເທເລຊາ ຜູ້ນຳລະບົບມອນເຕສຊໍລີຈາກປະເທດອັງກິດເຂົ້າມາຈັດອະນຸບານທີ່ມາແຕຣ໌ເດອີ
ມາແມຣ໌ຊາເວຍ ຄູໃຫຍ່ທ່ານທີ່ສອງຂອງໂຮງຮຽນ ເຊິ່ງມີຜົນງານພາບວາດຂອງທ່ານຫຼາຍພາບທີ່ງົດງາມປະທັບທີ່ອາຄານຮຽນປະຖົມສຶກສາ
1925 ຄຸນແມ່ມາຣີ ເບີນາດ ໄດ້ເດິນທາງມາຮອດບາງກອກ ເມື່ອທ່ານເປັນອະທິກາລິນີທີ່ບາງກອກ ໄດ້ປະມານ 3-4 ເດືອນ ທ່ານກໍໄດ້ພົບທີ່ດິນທຳເລດີບົນຖະໜົນເພີນຈິດຜືນນີ້ ຂະໜາດພື້ນທີ່ 18 ໄຣ່ ເຊິ່ງມີບ້ານຫຼັງໃຫຍ່ປູກສ້າງຢູ່ແລ້ວ ຈຶງເຫັນວ່າເໝາະຈະສ້າງເປັນໂຮງຮຽນໄດ້ ຮວມເຖິງມຸກຂະນາຍົກເລີ ເນ-ມາຣີ-ໂຊແຊັບ ແປໂລ ປະມຸກມິສຊັງບາງກອກ ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜຸນ ຄຸນແມ່ຈຶງໄດ້ຕັດສິນໃຈດຳເນິນການ
ແມ້ນຈະເປັນໂຮງຮຽນສຳລັບເດັກຍິງແຕ່ໃນຊັ້ນອະນຸບານເຖິງປະຖົມ 2 ໂຮງຮຽນໄດ້ເປີດຮັບນັກຮຽນຊາຍນຳ ເມື່ອປີ ຄ.
1930 ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ພະອັດມະລາມາທິບໍດິນ ຊົງເຂົ້າສຶກສາໃນລະດັບອະນຸບານ ມີເລັກປະຈຳຕົວເລກທີ່ 273 ແລະໃນອີກ 2 ຕໍ່ມາ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດກໍຊົງເຂົ້າສຶກສາເປັນນັກຮຽນອະນຸບານໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລ ຊົງໄດ້ຮັບເລກປະຈຳຕົວ 449
ໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລ ຫຼື ໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ດີອີວິທະຍາໄລ ແມ່ນໂຮງຮຽນທີ່ຄະນະອຸສຸລິນກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປະເທດໄທ ໂດຍຄຸນແມ່ມາຣີ ເບີນາດ ມັງແຊລ ຜູ້ເຊິ່ງໄດ້ຮັບມອບໝາຍຈາກມະຫາທິກາລິນີທີ່ໂຣມ ໃຫ້ຍ້າຍຈາກອິນໂດເນເຊຍມາເປັນອະທິກາລິນີທີ່ສະຫຍາມ ເປັນຜູ້ຈັດຊື້ທີ່ດິນແລະກໍ່ຕັ້ງໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລ
ໂຮງຮຽນມຸ່ງເນັ້ນຄວາມມີລະບຽບວິໄນໃນຕົນເອງ ຄວາມຊື່ສັດສຸຈະລິດ ກົງຕໍ່ເວລາ ອົດທົນ ຮູ້ຈັກຮັກສາຄວາມສະອາດ ການປະຫຍັດແລະອົດອອມ ທັງນີ້ໂດຍອາໄສຄຸນນະທຳເຫຼົ່ານີ້ນຳໄປສູ່ຄວາມບໍ່ເຫັນແກ່ຕົວ ແລະອິສະຫຼະພາບທີ່ແທ້ຈິງຈາກກິເລດຕ່າງໆ ອັນຈະເຮັດໃຫ້ສາມາດຮັບໃຊ້ຜູ້ອື່ນໄດ້
ການສຶກສາຂອງໂຮງຮຽນມຸ່ງເນັ້ນຄວາມຮູ້ຄູ່ຄຸນນະທຳ ພາລະກິດໃນການສົ່ງເສີມຄວາມຈະເລີນງອກງາມທາງສະຕິປັນຍາຂອງນັກຮຽນ ໃນການສະແດງຄວາມຮູ້ຄວາມຈິງ ການໃຝ່ຮູ້ແລະເປີດໃຈຕໍ່ການພັດທະນາຕົນເອງໃຫ້ກ້າວໜ້າຢູ່ສະເໝີ
ໂຮງຮຽນເນັ້ນສັກສີຂອງຄວາມເປັນແມ່ຍິງການເຄົາລົບແລະໃຫ້ກຽດແກ່ສະຕີແລະການຊ່ອຍເຫຼືອສະຕີແລະການຊ່ອຍເຫຼືອສະຕີທີ່ຖືກກົດຂີ່ຂົ່ມເຫງແລະເປັນທາດຂອງສັງຄົມ
ໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລເມື່ອທຳອິດເປີດຮັບນັກຮຽນສອງຜະແໜກ ຄື ຜະແໜກພາສາອັງກິດແລະຜະແໜກພາສາຝະລັ່ງ ມີທັງນັກຮຽນໄປກັບແລະນັກຮຽນປະຈຳ
ໂຮງຮຽນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການອົບລົມກິລິຍາມາລະຍາດທີ່ງົດງາມຂອງກຸນລະສະຕີໄທ ຄວາມນຸ້ມນວນໃນກິລິຍາ ວາຈາ ຄວາມອ່ອນນ້ອມຖ່ອມຕົນ
ມີ​ເທື່ອ​ໜຶ່ງ​ຄູ່​ຜົວ​ເມຍ​ທີ່​ຢາກ​ມີ​ລູກ​ມາ​ດົນ​ນານ, ຈົນ​ສຸດ​ທ້າຍ​ຜູ້​ຍິງ​ໄດ້​ໃຫ້​ຄວາມ​ຫວັງ​ວ່າ​ພຣະ​ຜູ້​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຢາກ​ໃຫ້​ຄວາມ​ປາດ​ຖະ​ໜາ​ຂອງ​ນາງ​ສຳ​ເລັດ.
ໃນຫ້ອງນອນຂອງຄູ່ຜົວເມຍມີປ່ອງຢ້ຽມຂະຫນາດນ້ອຍ, ເຊິ່ງມີທັດສະນະທີ່ມອງຂ້າມສວນທີ່ສວຍງາມ, ໃນນັ້ນມີດອກໄມ້ແລະຜັກທຸກຊະນິດ.
ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ມັນຖືກລ້ອມຮອບດ້ວຍກໍາແພງສູງ, ແລະບໍ່ມີໃຜກ້າເຂົ້າໄປໃນພາຍໃນ, ເພາະວ່າມັນເປັນຂອງ ມີອໍານາດຫຼາຍ, ທຸກຄົນຢ້ານກົວ.
ມື້ໜຶ່ງ ຜູ້ຍິງຄົນນັ້ນຢູ່ທີ່ປ່ອງຢ້ຽມເບິ່ງສວນທີ່ນາງເຫັນບ່ອນໜຶ່ງທີ່ປູກດ້ວຍຫົວຜັກກາດ, ແລະເບິ່ງຄືວ່າໜ້າກິນຫຼາຍ ແລະ ສົດຊື່ນຫຼາຍ ຈົນນາງຮູ້ສຶກຢາກກິນມັນ.
ຄວາມຢາກຂອງນາງນັບມື້ນັບເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ເມື່ອນາງຮູ້ວ່ານາງບໍ່ສາມາດເອົາພວກມັນໄດ້, ນາງເລີ່ມຮູ້ສຶກໂສກເສົ້າ, ຈືດໆ ແລະເຈັບປ່ວຍ.
ແຕ່​ໄດ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ອີກ​ສອງ​ສາມ​ປີ​ທີ່​ລູກ​ຊາຍ​ຂອງ​ກະສັດ​ໄດ້​ຜ່ານ​ປ່າ​ນັ້ນ​ໄປ​ໃກ້​ຫໍ​ຄອຍ​ທີ່​ລາວ​ໄດ້​ຍິນ​ເພງ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ຫວານ​ຊື່ນ​ແລະ​ອ່ອນ​ຫວານ​ຈຶ່ງ​ຢຸດ​ຟັງ.
ມັນແມ່ນ ຜູ້ທີ່ໃຊ້ເວລາຂອງນາງຢູ່ໃນຄວາມໂດດດ່ຽວຂອງນາງເພື່ອຄວາມບັນເທີງຂອງຕົນເອງໂດຍການເວົ້າຄືນເພງທີ່ຫນ້າພໍໃຈທີ່ສຸດດ້ວຍສຽງຫວານຂອງນາງ.
ລາວກັບບ້ານ, ແຕ່ເພງໄດ້ເຂົ້າໄປໃນຫົວໃຈຂອງລາວຫຼາຍ, ຍ່າງໄປປ່າທຸກໆມື້ເພື່ອຟັງ.
ໃນ​ຂະນະ​ທີ່​ລາວ​ຢູ່​ໃຕ້​ຕົ້ນ​ໄມ້​ໃນ​ມື້​ໜຶ່ງ​ນີ້, ລາວ​ໄດ້​ເຫັນ​ແມ່​ມົດ​ຄົນ​ໜຶ່ງ​ມາ​ຮອດ, ແລະ ລາວ​ໄດ້​ຍິນ​ນາງ​ເວົ້າ​ວ່າ:
ທໍາອິດ ຢ້ານກົວເມື່ອນາງເຫັນຜູ້ຊາຍເຂົ້າໄປໃນ, ເພາະວ່າຕາຂອງນາງຍັງບໍ່ທັນເຫັນ, ແຕ່ລູກຊາຍຂອງກະສັດໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນເວົ້າກັບນາງດ້ວຍຄວາມຮັກ, ແລະບອກນາງວ່າເພງຂອງນາງໄດ້ກະຕຸ້ນຫົວໃຈຂອງລາວໃນແບບນັ້ນຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ.
ບໍ່​ສາ​ມາດ​ທີ່​ຈະ​ມີ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ສໍາ​ລັບ​ປັດ​ຈຸ​ບັນ​ດຽວ​ແລະ​ເຂົາ​ໄດ້​ຕັດ​ສິນ​ໃຈ​ທີ່​ຈະ​ພົບ​ກັບ​ນາງ​ແລະ​ເວົ້າ​ກັບ​ນາງ.
ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວຂອງ ນີ້ຫາຍໄປແລະເມື່ອລາວຖາມນາງວ່ານາງຢາກເປັນພັນລະຍາຂອງລາວ, ນາງເຫັນວ່າລາວຍັງອ່ອນແລະເບິ່ງດີ, ນາງຄິດກັບຕົວເອງວ່າ:
ພໍຮອດຕອນກາງຄືນ, ລາວໄດ້ໂດດຂ້າມຝາຂອງສວນຂອງແມ່ມົດ, ຈັບຫົວຜັກກາດ, ທັນທີ, ເອົາມັນໄປຫາພັນລະຍາຂອງລາວ, ຜູ້ທີ່ເຮັດສະຫຼັດແລະກິນມັນດ້ວຍຄວາມຢາກອາຫານທີ່ສຸດ.
​ແຕ່​ມັນ​ແຊບ​ຫຼາຍ, ​ແຊບ​ຫຼາຍ, ​ໃນ​ມື້​ຕໍ່​ມາ​ນາງ​ຢາກ​ກິນ​ຫຼາຍ​ກວ່າ​ນັ້ນ, ນາງ​ຄົງ​ບໍ່​ພໍ​ໃຈ​ຖ້າ​ຜົວ​ບໍ່​ໄປ​ສວນ​ອີກ.
ສະນັ້ນ ລາວ​ຈຶ່ງ​ໄປ​ໃນ​ຕອນ​ກາງຄືນ, ແຕ່​ລາວ​ຢ້ານ​ຫລາຍ, ເພາະ​ນາງ​ວິເສດ​ຢູ່​ໃນ​ລາວ.
ຖ້າ​ຫາກ​ວ່າ​ນີ້​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ທີ່​ທ່ານ​ເວົ້າ​ວ່າ​, ເອົາ ຫຼາຍ​ເທົ່າ​ທີ່​ທ່ານ​ຕ້ອງ​ການ​, ແຕ່​ໃນ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ຫນຶ່ງ​: ທ່ານ​ຕ້ອງ​ໃຫ້​ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ລູກ​ທີ່​ເມຍ​ຂອງ​ທ່ານ​ຈະ​ເກີດ​ໄດ້​.
ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງລາວທັງຫມົດ, ແລະຂ້າພະເຈົ້າຈະດູແລລາວຄືກັບວ່າຂ້ອຍເປັນແມ່ຂອງລາວ.
ເມື່ອ​ນາງ​ມີ​ອາຍຸ​ໄດ້​ສິບ​ສອງ​ປີ, ໝໍ​ຜີ​ໄດ້​ລັອກ​ນາງ​ໄວ້​ໃນ​ຫໍຄອຍ​ໃນ​ປ່າ​ແຫ່ງ​ໜຶ່ງ, ຊຶ່ງ​ບໍ່​ມີ​ຂັ້ນໄດ​ຫຼື​ປະຕູ, ມີ​ແຕ່​ປ່ອງຢ້ຽມ​ນ້ອຍ​ແລະ​ສູງ.
ເມື່ອ​ແມ່​ມານ​ຢາກ​ເຂົ້າ​ໄປ, ນາງ​ໄດ້​ຢືນ​ຢູ່​ພາຍ​ໃຕ້​ນາງ ແລະ​ເວົ້າ​ວ່າ:
ແລປົງ ຫຼື ລາພັນເຊນ ຫຼື ສາວນ້ອຍຜົມຍາວ ແມ່ນເທບນິຍາຍເຢຍລະມັນ ໄດ້ຖືກເກັບຮິມໂຮມໂດຍອ້າຍນ້ອງຕະກູນກິມ.
1812 ແລປົງເປັນນຶ່ງໃນເທບນິຍາຍທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະເນື່ອເລື່ອງໄດ້ຖືກການນຳໄປໃຊ້ໃນການສະແດງໂດຍນັກແຕ້ມກາຕູນ ແລະນັກສະແດງຕະຫຼົກຫຼາຍຫຼວງ.
ທັນທີທີ່ນາງໄດ້ຍິນສຸລະສຽງຂອງແມ່ມົດ, ນາງຈະຖອດເຊືອກຜູກຂອງນາງ, ປ່ອຍໃຫ້ມັນຕົກລົງຈາກດ້ານເທິງຂອງປ່ອງຢ້ຽມຂອງນາງ, ເຊິ່ງຢູ່ຫ່າງຈາກພື້ນດິນຫຼາຍກວ່າຊາວຫລາ, ແລະ ຈະປີນຜ່ານພວກເຂົາ.
ພຣະອົງ​ຊົງ​ຕອບ​ວ່າ, ຂໍ​ໃຫ້​ອະໄພ​ແກ່​ຄວາມ​ກ້າຫານ​ຂອງ​ຂ້ານ້ອຍ ເພາະ​ຂ້ານ້ອຍ​ໄດ້​ເຮັດ​ດ້ວຍ​ຄວາມ​ຈຳເປັນ.
ເມຍ​ຂອງ​ຂ້ອຍ​ໄດ້​ເຫັນ​ຫົວ​ຜັກ​ກາດ​ຂອງເຈົ້າ​ຈາກ​ປ່ອງຢ້ຽມ ແລະ​ນາງ​ຢາກ​ກິນ​ມັນ​ຫຼາຍ​ຈົນ​ຕາຍ ຖ້າ​ເຈົ້າ​ບໍ່​ກິນ.
ຜົວຍອມຮັບດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ, ແລະທັນທີທີ່ລາວເຫັນລູກຊາຍຂອງລາວເກີດມາ, ລາວໄດ້ມອບລາວໃຫ້ກັບ , ຜູ້ທີ່ໃສ່ຊື່ເດັກຍິງ ແລະເອົານາງໄປ.
ກ່ອນ​ທີ່​ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ຍິນ​ຍອມ​ໃຫ້​ເມຍ​ຂອງ​ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ເສຍ​ຊີ​ວິດ, ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ຈະ​ເອົາ ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ​ໃຫ້​ນາງ, ບໍ່​ວ່າ​ຈະ​ມີ​ຄ່າ​ໃດໆ.
ເຈົ້າກ້າແນວໃດ, ນາງເວົ້າຢ່າງໂກດແຄ້ນ, ທີ່ເຂົ້າມາສວນຂອງຂ້ອຍແລະລັກ ຂອງຂ້ອຍຄືກັບໂຈນ?
ລາວ​ຕອບ​ວ່າ, ຖ້າ​ຂ້ອຍ​ກິນ​ຫົວ​ຜັກ​ກາດ​ຈາກ​ສວນ​ຫລັງ​ບ້ານ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ໄດ້, ຂ້ອຍ​ຈະ​ຕາຍ​ແນ່ນອນ.
ແລປົງນັ້ນມີຫຼາຍເວີຊັ້ນ ໂດຍເນື້ອເລື່ອງອາດບໍ່ຄືກັນ ແຕ່ທຸກເວີຊັ້ນຈະມີແມ່ຍິງຜົມຍາວຢູ່ເທິງຫໍຄອຍ.
ແລະ​ມື້​ຕໍ່​ມາ, ເມື່ອ​ມັນ​ເລີ່ມ​ມືດ, ລາວ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃກ້​ຫໍ​ຄອຍ​ແລະ​ເວົ້າ​ວ່າ:
ຖ້ານັ້ນແມ່ນຂັ້ນໄດທີ່ເຈົ້າປີນຂຶ້ນ, ເຈົ້າຊາຍເວົ້າວ່າ, ຂ້ອຍກໍ່ຢາກລອງໂຊກນຳ.
ການກູ້ຢືມເງິນນອກລະບົບຈາກຕ່າງປະເທດ ໂດຍບໍ່ຜ່ານລົດຖະບານ ກໍເປັນເຫດ ໃຫ້ເງິນ ເຂົ້າມາໃນປະເທດໂດຍທີ່ກຳນົດປະລິມານເງິນໃນທ້ອງຕະຫຼາດບໍ່ໄດ້.
ການໃຊ້ເງິນລົງທຶນຈາກຕ່າງໂດຍບໍ່ມີປະສິດທິພາບ ກໍເປັນເຫດໃຫ້ເງິນຮົ່ວໄຫຼ ກາຍເປັນການຊຸກຍູ້ໃຫ້ເງິນເຟີ້ໄດ້.
ແມ່ນສາຂາເສດຖະສາດໜຶ່ງ ທີ່ ສຶກສາ ການເຄື່ອນໄຫວທາງເສດຖະກິດ ຂອງ ໂຕແທນທາງເສດຖະກິດ ທີ່ນ້ອຍກວ່າ ເຊັ່ນ ບຸກຄົນ ແລະ ບໍລິສັດ ເຊິ່ງຈະແຕກຕ່າງກັບ ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ທີ່ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ພາບລວມທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ ຂອງ ເສດຖະກິດ ເຊັ່ນ ໄພຫວ່າງງານ, ໄພເງິນເຟີ້, ນະໂຍບາຍເງິນ, ນະໂຍບາຍການເງິນແລະອື່ນໆ.
ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ ຈະຄົ້ນຄວ້າ ກ່ຽວກັບ ປະຕິກິລະຍາທາງເສດຖະກິດ ໃນ ແຕ່ລະຕະຫຼາດ ຜະລິດຕະພັນ ຫຼື ການບໍລິການໃດໜຶ່ງ ແລະ ເບິ່ງວ່າ ລະດັບ ຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການສະໜອງ ຈະມີການປ່ຽນແປງ ແນວໃດ ໃນແຕ່ລະ ລະດັບລາຄາ.
ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ ຈະພະຍາຍາມຊອກຫາຄຳຕອບວ່າ ບັນດາໂຕແທນທາງເສດຖະກິດເຫຼົ່ານີ້ ຈະບັນລຸ ຈຸດດຸນຍະພາບທາງເສດຖະກິດໄດ້ຄືແນວໃດ.
ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ການຜະລິດ ແມ່ນການປ່ຽນແປງ ປັດໃຈເຂົ້າ ໃຫ້ເປັນ ຜົນອອກ ຫຼື ເວົ້າອີກແບບໜຶ່ງ ແມ່ນ ຂະບວນການທາງເສດຖະກິດ ທີ່ ໃຊ້ ຊັບພະຍາກອນ ເພື່ອສ້າງ ຜະລິດຕະພັນ ທີ່ຈະສາມາດ ຊື້ຂາຍ ຫຼື ແລກປ່ຽນໄດ້.
ອັນນີ້ ຈະລວມ ທັງ ການປຸງແຕ່ງ ຫຼື ການແປຮູບ, ການເກັບຮັກສາ, ການຫຸ້ມຫໍ່, ແລະ ການຂົນສົ່ງ.
ບາງນັກເສດຖະສາດ ນິຍາມ ຄຳວ່າການຜະລິດ ແບບກວ້າງໆ ວ່າ ແມ່ນທຸກໆກິດຈະກຳທາງເສດຖະກິດ ນອກຈາກ ການຊົມໃຊ້.
ເສດຖະສາດ ພັດທະນາມາຈາກ ເສດຖະກິດການເມືອງ ໃນທ້າຍ ສັດຕະວັດທີ 19 ຍ້ອນຄວາມຕ້ອງການຢາກສ້າງມັນໃຫ້ເປັນ ວິທະຍາສາດສັງຄົມ ທີ່ໃຊ້ວິທີການ ທີ່ມີລັກສະນະ ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດຫຼາຍຂຶ້ນ.
ເປົ້າໝາຍໜຶ່ງ ຂອງ ເສດຖະສາດ ແມ່ນການອະທິບາຍ ກົນໄກຂອງ ແລະ ການຕອບໂຕ້ກັນ ລະຫວ່າງ ອົງກອນ ຂອງ ເສດຖະກິດ.
ເສດຖະສາດ ຖືກນຳໃຊ້ ຂະແໜງ ການປົກຄອງ, ການບໍລິຫານທຸລະກິດເປັນຫຼັກ ແຕ່ສາຂາອື່ນໆໃນສັງຄົມສາດ ເຊັ່ນ ການສຶກສາກ່ຽວກັບ ການສຶກສາ, ອາດຊະຍາກຳ, ສາທາລະນະສຸກ , ກົດໝາຍ, ການເມືອງ ແລະອື່ນໆອີກ.
ຢູ່ໃນຕະຫຼາດໃດໜຶ່ງ , ຄວາມຕ້ອງການ ແມ່ນ ປະລິມານ ທີ່ ຜູ້ຊົມໃຊ້ຢາກຊື້ ໃນ ລະດັບລາຄາໃດໜຶ່ງ.
ຜູ້ຊົມໃຊ້ໃດໜຶ່ງ ຈະພະຍາຍາມ ເລືອກຊົມໃຊ້ ກຸ່ມຜະລິດຕະພັນ ເພື່ອເຮັດແນວໃດ ໃຫ້ໄດ້ ເສດຖະສາດສູງສຸດ ພາຍໃຕ້ ຂໍ້ຈຳກັດ ທາງ ລາຍຮັບ, ລາຄາ, ລົດນິຍົມແລະອື່ນໆ.
ການສະໜອງ ແມ່ນ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງ ລາຄາ ແລະ ປະລິມານການສະໜອງ ຂອງ ຜູ້ຜະລິດ ເພື່ອເຮັດແນວໃດໃຫ້ໄດ້ຜົນກຳໄລສູງສຸດ.
ສົມມຸດຕິຖານໜຶ່ງ ຂອງ ຕະຫຼາດແຂ່ງຂັນສົມບູນ ແມ່ນສິ່ງທີ່ວ່າ ຢູ່ຕະຫຼາດມີຜູ້ຜະລິດເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ບໍ່ມີຜູ້ໃດສາມາດປ່ຽນແປງລາຄາ ແບບອິດສະຫຼະຈາກ ກຳລັງຂອງຕະຫຼາດໄດ້.
ໂດຍທົ່ວໄປ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ຫຼື ໂຕແທນທາງເສດຖະກິດຢູ່ຕະຫຼາດ ຈະບໍ່ຕິດຕໍ່ົພົວພັນກັນໂດຍກົງຢູ່ຕະຫຼາດ ແຕ່ຈະ ຜະລິດສິນຄ້າທີ່ຈະຖືກແລກປ່ຽນຊື້ຂາຍກັນຢູ່ຕະຫຼາດ ຢູ່ ວິສາຫະກິດ.
ໂດຍທົ່ວໄປ ຜູ້ຄົນຮ່ວມກັນທຳການຜະລິດຢູ່ ວິສາຫະກິດ ຍ້ອນວ່າ ຕົ້ນທຶນຈະຕໍ່າລົງ.
ຄຳວ່າ ເສດຖະສາດ (ຄຳເຄົ້າ: ເສຣສຖສາສຕຣ໌, ຄຳວ່າ ໃນພາສາອັງກິດ ມາຈາກ ຄຳວ່າ ໃນ ພາສາເກຣັກ ເຊິ່ງ ແປວ່າ 'ເຮືອນ', ແລະ ເຊິ່ງ ແປວ່າ 'ປົກຄອງ' ແລະ ສາມາດແປລວມໄດ້ວ່າ "ການປົກຄອງເຮືອນ") ແມ່ນ ສັງຄົມສາດ ຂະແໜງໜຶ່ງ ທີ່ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ການຜະລິດ , ການແຈກຢາຍ , ການຄ້າ ແລະ ການຊົມໃຊ້ ສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ .
ໂດຍທົ່ວໄປມາດຕະການທີ່ດີທີ່ສຸດ ແລະມັກນິຍົມໃຊ້ແຜ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໂດຍລັດຖະບານຂອງແຕ່ລະປະເທດແມ່ນການຄວບຄຸມອັດຕາດອກເບັ້ຍນະໂຍບາຍໂດຍທະນາຄານກາງເປັນຜູ້ຄວບຄຸມ ຕົວຢ່າງ: ການປັບຂຶ້ນອັດຕາ
ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ສຶກສາ ເສດຖະກິດ ໂດຍລວມ ແບບ ແຕ່ເທິງລົງລຸ່ມ ໂດຍໃຊ້ ຮູບແບບງ່າຍດາຍ ຂອງ ທິດສະດີ ດຸນຍະພາບທົ່ວໄປ.
ປະສິດທິພາບທາງເສດຖະກິດ ປະສິດທິພາບ ຂອງ ລະບົບໃດໜຶ່ງ ໃນການສ້າງຜົນອອກສູງສຸດ ໂດຍ ປັດໃຈເຂົ້າ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີໃດໜຶ່ງ.
ຈະສາມາດເວົ້າໃດ້ວ່າ ປະສິດທິພາບສູງຂຶ້ນ ຖ້າຫາກສາມາດ ຜະລິດໄດ້ຫຼາຍກວ່າ ໂດຍ ປັດໃຈເຂົ້າຄືເກົ່າ.
ການແບ່ງງານ ແມ່ນ ແນວຄວາມຄິດຫຼັກໜຶ້່ງ ໃນ ປະສິດທິພາບທາງເສດຖະກິດ ເພາະຖືກັນວ່າ ບຸກຄົນ, ວິສາຫະກິດ ຫຼື ປະເທດໃດໆໜຶ່ງນັ້ນ ຈະມີ ຄວາມໄດ້ປຽບທຽບຖານ ທີ່ບໍ່ຄືກັນ.
ການເງິນລັດຖະບານ ແມ່ນ ຂະແໜງໜຶ່ງໃນເສດຖະສາດ ທີ່ສຶກສາກ່ຽວກັບ ງົບປະມານ, ລາຍຮັບ ແລະ ລາຍຈ່າຍ ຂອງ ອົງກອນລັດ.
ສ່ວນຫຼາຍມັນໃຫ້ຄວາມສົນໃຈ ບັນຫາ ການແບກຫາບ ແລະ ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດ ຈາກ ການເກັບສ່ວຍສາອາກອນ, ຕົ້ນທຶນແລະຜົນປະໂຫຍດຂອງໂຄງການລັດຖະບານ ແລະອື່ນໆ.
ເອົາສະເພາະ ພາສີນຳເຂົ້າສິນຄ້າ ຫາກສິນຄ້າຕົວໃດ ມີລາຄາແພງ ແຕ່ຄົນຕ້ອງການຫຼາຍ, ກໍເຊັ່ນດຽວກັບ ຂໍ້ ຂ.
ຄົນມີເງິນກໍພໍໃຈຊື້ສິນຄ້ານັ້ນ ໃນລາຄາທີ່ເຂົາຮຍກຂາຍ ເປັນເຫດໃຫ້ເງິນເຟິ້ໄດ້)
ແມ່ນ ປັດໃຈເຂົ້າ ຫຼື ຊັບພະຍາກອນ ທີ່ຖືກໃຊ້ ໃນຂະບວນການການຜະລິດ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປ ຈະສາມາດຈັດແບ່ງອອກໄດ້ ເປັນ 4 ຈຳພວກ ເຊັ່ນ:
ເສດຖະສາດການຂະຫຍາຍໂຕ ສຶກສາ ປັດໃຈ ທີ່ອະທິບາຍ ການຂະຫຍາຍໂຕທາງເສດຖະກິດ ຫຼື ການເພີ່ມຂຶ້ນ ຂອງ ຜົນອອກຕໍ່ຫົວຄົນ ຂອງ ປະເທດໃດໜຶ່ງ ໃນ ໄລຍະເວລາໃດໜຶ່ງ.
ເຕັກໄຕເປັນວັດຖຸ ທຳມະຊາດ ເກີດຈາກການຕົກກະທົບຂອງດາວສະເດັດໃສ່ຜິວໜ້າໂລກ, ເຕັກໄຕຈັດ ເປັນປະເພດຫີນທີ່ແຫ້ງກະແດ້ງທີ່ສຸດ, ມັນມີສີດຳ ແຕ່ເວລາເຍືອງໃສ່ແສງຕາມຂອບແຄມບ່ອນແສງລອດ ຜ່ານໄດ້ແດ່ ມັນກໍຈະເຫຼື້ອມຄ້າຍຄືສີຄຳ, ລຽບຕາມຜິວໜ້າມີຮອຍຂາດວິ່ນເປັນຂຸມກະຈາຍຢູ່ພໍເບົາບາງ.
ເຕັກໄຕທີ່ພົບເຫັນຢູ່ໄທ ເຂົາເຈົ້າໃສ່ຊື່ວ່າ ອິນໂດຊີໄນ “” ແລະຖືກນຳໄປວິໄຈທາງວິທະຍຸ ລັງສີຕາມວິທີການວິໄຈແບບ ໄດ້ບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າມັນມີອາຍຸປະມານ ແປດແສນປີ.
ເຕັກໄຕ ເກີດຂຶ້ນເມື່ອຫີນຖືກເປື່ອຍເຍື່ອຍ ເມື່ອຕອນຍັງເປັນດາວສະເດັດເດີນແຫກຜ່ານຊັ້ນບັນຍາກາດດ້ວຍຄວາມໄວສູງ ສິ່ງຮ້ອນເປື່ອຍຕາມຜິວໜ້າຖືກສຽດທານ ກັບອາກາດຢ່າງຮຸນແຮງ ອັນພາໃຫ້ເກີດເປັນຜິວວຸ້ມວາກ ຂາດວິ່ນເປັນຂຸມຫຼຸບໂນນ.
ສະເພາະຫີນດາວສະເດັດເມືອງນອງ ນັກຄົ້ນຄ້ວາໄດ້ຈັດໃຫ້ເປັນປະເພດ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ເຕັກໄຕ ແບບ ອົດສຕຣາເລຊຽນ .
ມັນເກີດເທິງຜິວໜ້າໂລກບ່ອນທີ່ດາວສະເດັດຕົກກະທົບໃສ່ ໃນບໍລິເວນພື້ນທີ່ ອິນດູຈີນໃນຊ່ວງຍຸກ ປຼິດສະໂຕເຊັນ ຕອນຕົ້ນຫາຕອນກາງ - (ປະມານ
ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍພົບຊິ້ນສ່ວນຫີນດັ່ງກ່າວນີ້ ໃນຊ່ວງປີ1998 ທີ່ບໍລິເວນຕີນພູຊ້າງແຫ່ ທາງເບື້ອງຕາວັນ ອອກ ບໍລິເວນຍອດເຊໄບ ຊຶ່ງບໍ່ໄກຈາກບ້ານນາຜິລາງ ຊຶ່ງຫ່າງໄກຈາກເມືອງພິນປະມານ 35.
ໃນຂະນະທີ່ກຳລັງລໍຖ້າຍົນເຮລີກອບເຕີ ກັບຄືນຄ້າຍພັກສຳຫຼວດທໍລະນີສາດ ມີເດັກນ້ອຍອາຍຸປະມານ 11ປີ ທີ່ບ້ານນາຄັງຜູ້ນຶ່ງ ຖືກ້ອນຫີນສີດຳ 3ກ້ອນ ຊຶ່ງແຕ່ລະກ້ອນມີຂະໜາດເຕັມກໍາມືພໍດີ.
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນຳເດັກນ້ອຍ ໄດ້ກ້ອນນຶ່ງ ເມື່ອສັງເກດເບິ່ງຄ້າຍຄືຫີນພູໄຟ ອົບຊີດຽນ ມີຮ່ອງຮອຍ ຂອງຄວາມເປັນຊັ້ນຂອງຫີນ ແຕ່ມີຈຸດວຸ້ມວໍ້າປັນຂຸມກະຈາຍຕາມຜິວໜ້າກ້ອນຫີນ ເກືອບທຸກກ້ອນ.
ຂ້າພະເຈົ້າຄິດ ບໍ່ອອກວ່າ ມັນເປັນໄປໄດ້ຢ່າງໃດ ຈຶ່ງປະກົດພົບວ່າມີຫີນພູໄຟ ຢູ່ໃນພື້ນທີ່ຂອງໝວດຫີນ ຊຸດໂຄລາດ ຊຶ່ງໝວດ ຫີນດັ່ງກ່າວມີແຕ່ຫີນຈັບກ້ອນ, ຫີນດິນດານ ແລະຫີນຊາຍສີແດງເທົ່ານັ້ນ.
ຈົນມາຮອດປີ 2004 ເມື່ອໄດ້ພົບກັບພະນັກງານຕາງໜ້າລັດຖະບານ 3 ຄົນທີ່ມາຈາກຫ້ອງການ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຊຶ່ງມາເຮັດວຽກປະຈຳຜຽນກວດກາໃນແຕ່ລະຊຸດ.
ເຂົາເຈົ້າເຫຼົ່ານີ້ເປັນຜູ້ເຄີຍໄປສຳຫຼວດກ່ຽວກັບ ຫີນດາວສະເດັດຢູ່ເມືອງນອງມາແລ້ວ ແລະເຂົາເຈົ້າກໍສົ່ງຕົວແບບຂອງຫີນດາວສະເດັດຈາກເມືອງນອງ ມາໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ແລະເມື່ອສົມທຽບເບິ່ງກັບໂຕທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຈາກເດັກນ້ອຍເມື່ອ6ປີກ່ອນນັ້ນ ກໍມີ ລັກສະນະທີ່ຄ້າຍຄືກັນ.
ປະຈຸບັນຫີນດາວສະເດັດເມືອງນອງຍັງມີຫຼາຍບັນຫາທີ່ເປັນຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງກັນຢູ່ ລະຫວ່າງນັກຄົ້ນຄ້ວາ ເພາະຍັງບໍ່ທັນຕົກລົງກັນໄດ້ ກ່ຽວກັບ ປາກຂຸມທີ່ແທ້ຈິງວ່າ ມັນຕົກຢູ່ບ່ອນໃດແທ້.
ນັກຄົ້ນຄ້ວາຫຼາຍຄົນເຊື່ອວ່າ ທີ່ສຳພັນກັບຄວາມມີລັກສະນະເປັນຊັ້ນໆ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນເງື່ອນໄຂຂອງອຸນນະພູມຕໍ່າ ແລະຖືເປັນສ່ວນທີ່ເຫຼືອຢູ່ໃກ້ກັບປາກຂຸມ.
ໂດຍອີງຕາມ ລັກສະນະການພົບເຫັນທີ່ກະແຈກກະຈາຍໃນສະຖານທີ່ຫ່າງໆກັນນັ້ນ ຫີນດາວສະເດັດເມືອງນອງ ມີ ລັກສະນະທາງເຄມີ ທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບທີ່ພົບເຫັນຢູ່ລຽບຕາມສາຍແດນລາວ ແລະໄທ.
ນັກວິທະຍາສາດທີ່ທຳການຄົ້ນຄ້ວາ ໄດ້ຈັດໃຫ້ດາວສະເດັດມີຄວາມສຳຄັນ 5 ຢ່າງທີ່ແຕກຕ່າງກັນດັ່ງນີ້ຄື:
ວິວັດທະນາການຂອງດວງດາວ- ຫີນດາວສະເດັດບາງກ້ອນບັນຈຸທາງເຄມີທີ່ເປັນເມັດ, ເປັນຝຸ່ນ ຊຶ່ງເປັນຜົນຜະລິດຂອງການເກີດຂຶ້ນກ່ອນທີ່ຈະປະກອບເປັນດວງດາວໃນລະບົບຕາເວັນຂອງພວກ ເຮົາ, ການຮຽນຮູ້ໂຄງປະກອບສ້າງຂອງທາດເຄມີໃນຫີນຕົວແບບດັ່ງກ່າວພາໃຫ້ພວກເຮົາເພີ່ມ ຄວາມເຂົ້າໃຈບົດບາດຂອງດວງດາວໃນຈັກກະວານ.
ອາຍຸ ແລະສິ່ງປະກອບສ້າງຂອງລະບົບຕາເວັນ- ໂດຍການສຶກສາວັດແທກຈຳນວນທາດປະກອບ ສ້າງທີ່ແນ່ນອນ, ພວກເຮົາສາມາດຄຳນວນອາຍຸຂອງລະບົບຕາເວັນ ແລະຈັດຮຽງລຳດັບຄວາມ ແຕກຕ່າງທາງສິ່ງປະກອບສ້າງເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະເປັນຫົນທາງພາໄປສູ່ຄວາມເຂົ້າໃຈການເກີດລະບົບ ຕາເວັນ.
ວິວັດທະນາການຂອງລະບົບຕາເວັນ- ພວກເຮົາສາມາດຮຽນຮູ້ເງື່ອນໄຂຂອງການປ່ຽນແປງຂອງ ທາດມູນເຄມີ, ອຸນນະພູມ ແລະຄວາມກົດດັນໃນຊ່ວງການເກີດລະບົບຕາເວັນຕອນຕົ້ນ ໂດຍການ ສຶກສາຄວາມແຕກຕ່າງກັນທາງດ້ານການປະກອບສ້າງຂອງຫີນດາວສະເດັດ.
ພະນາມພູມິພົນອະດຸນຍະເດດນັ້ນພະບໍຣົມລາຊະຊົນນີໄດ້ຮັບພະລາຊະທານທາງໂທລະເລກຈາກພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ເມື່ອວັນທີ່ 14 ທັນວາ ຄ.
ພູມິພົນ-ພູມ ໝາຍຄວາມວ່າ "ແຜ່ນດິນ" ແລະ ພົນ ໝາຍຄວາມວ່າ "ພະລັງ" ຮວມກັນແລ້ວໝາຍເຖິງ "ພະລັງແຫ່ງແຜ່ນດິນ"
ອະດຸນຍະເດດ-ອະດຸນຍະ ໝາຍຄວາມວ່າ "ບໍ່ອາດທຽບໄດ້" ແລະ ເດດ ໝາຍຄວາມວ່າ "ອຳນາດ" ຮວມກັນແລ້ວໝາຍເຖິງ "ອຳນາດທີ່ບໍ່ອາດທຽບໄດ້"
ສ.1928 ໄດ້ສະເດັດກັບສູ່ປະເທດໄທພ້ອມພະບໍຣົມລາຊະນົກ ເຊິ່ງຊົງສຳເລັດການສຶກສາປະລິນຢາແພດສາດບັນດິດກຽດນິຍົມຈາກມະຫາວິທະຢາໄລຮາເວີດ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ພ້ອມດ້ວຍສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີ ສົມເດັດພະເຈົ້າພີ່ນາງເທີແລະສົມເດັດພະເຊດຖາທິລາດ ໂດຍປະທັບ ນະ ວັງສະປະທຸມ ຕໍ່ມາວັນທີ່ 24 ກັນຢາ ຄ.
ສ.1928 ສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊະນົກສະຫວັນຄົດ ຂະນະທີພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວມີພະຊົນມາຍຸບໍ່ເຖິງສອງພັນສາ
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນທະຣະມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ມະຫິຕະລາທິເບດຣາມາທິບໍດີ ຈັກກີນະຣຶບໍດິນ ສະຫຍາມິນທາທິລາດ ບໍຣົມມະນາດບໍພິດ ็ิูิุ ิิิี ัีิ ิิ ิ (5 ພຶດສະພາ ຄ.
1932 ເມື່ອຈະເລີນພະຊົນມາຍຸໄດ້ 4 ພັນສາ ສະເດັດເຂົ້າສຶກສາທີ່ໂຮງຮຽນມາແຕເດອີວິທະຍາໄລຈົນຮອດເດືອນພຶດສະພາ ຄ.
1933 ຈຶງສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໄປປະທັບ ນະ ເມືອງໂລຊານ ປະເທດສະວິດເຊີແລນພ້ອມດ້ວຍພະບໍລົມລາຊະຊົນນະນີພະເຊດຖະພະຄິນີແລະສົມເດັດພະບໍລົມເຊດຖາທິລາດເພື່ອການສຶກສາແລະພະພະລານາໄມຂອງສົມເດັດພະບໍລົມເຊດຖາທິລາດ ຈາກນັ້ນ ຊົງເຂົ້າສຶກສາຕໍ່ຊັ້ນປະຖົມສຶກສາ ນະ ໂຮງຮຽນເມຍມອງຕ໌ ເມືອງໂລຊານ ໃນເດືອນກັນຍາ ຄ.
1934 ຊົງສຶກສາພາສາຝະລັ່ງ ພາສາເຢຍລະມັນແລະພາສາອັງກິດ ແລ້ວຊົງເຂົ້າຊັ້ນມັດຖະຍົມສຶກສາ ນະ ເອກອລນູແວລເດີລາຊຸອິສລໍມັອງຕ໌ ເມືອງຊາຍີ-ຊູ-ໂລຊານ
2481 ພະອົງໄດ້ໂດຍສະເດັດ ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວອານັນທະມະຫິດົນສະເດັດນິວັດປະເທດໄທເປັນເວລາ 2 ເດືອນ ໂດຍປະທັບທີ່ພະຕຳໜັກຈິດລະດາລະໂຫຖານ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ຈາກນັ້ນສະເດັດໄປສຶກສາຕໍ່ທີ່ສະວິດເຊີແລນຈົນຮອດ ພ.
2488 ຊົງຮັບປະກາດສະນີຍະບັດທາງອັກສອນສາດຈາກໂຮງຮຽນຊີມນາຊກາຊິກກັອງຕໍນາລເດີໂລຊານ ແລ້ວຊົງເຂົ້າສຶກສາຕໍ່ ນະ ມະຫາວິທະຍາໄລໂລຊານ ຜະແໜກວິທະຍາສາດ ໂດຍສະເດັດນິວັດປະເທດໄທເປັນຄັ້ງທີສອງ ປະທັບ ນະ ພະທີ່ນັ່ງບໍລົມພິມານ ໃນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງ
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບໃນລາຊະກຸນມະຫິດົນອັນເປັນສາຍໜຶ່ງໃນລາຊະວົງຈັກກີ ນະ ໂຮງພະຍາບານເມົາອໍເບີນ ເມືອງເຄມບິດ ລັດແມສຊາຊູເຊຕສ໌ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ເມື່ອວັນຈັນ ເດືອນອ້າຍ ຂຶ້ນ 12 ຄ່ຳ ປິເຖາະ ນົບພະສົກຈຸລະສັກກະຫຼາດ 1289 ກົງກັບວັນທີ່ 5 ທັນວາ ຄ.
ສ.1927 ເຊິ່ງເຫດທີ່ພະລາຊະສົມພົບໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ເນື່ອງພະບໍຣົມລາຊະນົກແລະພະລາຊະຊົນນະນີກຳລັງຊົງສຶກສາວິຊາການຢູ່ທີ່ນັ່ນ
ເມື່ອພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອານັນທະມະຫິດົນສົມເດັດພະບໍລົມເຊດຖາທິລາດ ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາຊະສົມບັດເປັນພະມະຫາກະສັດລາຊະການທີ່ 8 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ພະອົງກໍໄດ້ຮັບສະຖາປະນາຖານັນດອນສັກເປັນ "ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າພູມິພົນອະດຸນເດດ" ເມື່ອວັນທີ່ 10 ກໍລະກົດ ຄ.
ພະບາດສົມເດັດພະບໍຣົມຊະນະກາທິເບດ ມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດມະຫາລາດ ບໍຣົມມະນາດຖະບໍພິດ ็ิ ูิุ ิ (5 ພຶດສະພາ ຄ.
ໄປເທື່ອ. ເວລາໄປທ່ຽວໆ ມັນກໍບໍ່ມີແຮງຈະໄປດອກ ໄປກໍໄປຫຼັບໄປເບິ່ງໜັງກໍໄປຫຼັບ ຫຼັບແມ່ກໍປຸກໆ ກໍກັບ ກໍເປັນຢ່າງນີ້ຊີວິດ.
ຮູ້ສຶກອິດສາຄົນອື່ນທີ່ມີເວລາຫລິ້ນທ່ຽວມີເງີນມີຄຳພໍ່ແມ່ຫາເງີນໃຫ້ ແຕ່ເຮົາຕ້ອງເຮັດນາຕ້ອງເຮັດທຸກຢ່າງທີ່ມັນຍາກລຳບາກສຳລັບເດັກໆ ແຕ່ແທ້ທີ່ຈິງແລ້ວມັນເປັນປະໂຫຍດທີ່ຂັດເກົາ…ເຮັດໃຫ້ເຮົາແຂງແກ່ນ…
ເປັນຄົົນທີ່ຕັ້ງໃຈເຮັດຫຍັງແລ້ວຕ້ອງເຮັດໃຫ້ມັນສຸດໆ ຕ້ອງຮູ້ໃຫ້ມັນສຸດໆ
ແຕ່ເດີມຊື່ສຳເຣີງ ມີຊັບ ເບິ່ງຄືວ່າຈະສຳເຣີງສຳຣານເກີນໄປ ຈຶ່ງປ່ຽນເປັນ ໃຈເພັດ ກ້າຈົນ ໃຈເພັດນັ້ນ…ເປັນການເຮັດຄວາມດີຢ່າງແຂງແກ່ນ ແລະກ້າທີ່ຈະຈົນ ໂດຍໃຫ້ການຮັກສາຜູ້ປ່ວຍໂດຍບໍ່ຄິດຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ນັ້ນຄື ການກ້າທີ່ຈະຈົນ ແຕ່ລ້ຳລວຍໃນຄວາມດີ
ພໍ່ຊື່ ທ້າວ ລຽງ ມີຊັບ ອາຊີບຮັບລາຊະການຄູ ແມ່ຊື່ ນາງຄັ່ງ ມີຊັບ ອາຊີບຊາວນາ ມີພີ່ນ້ອງຮ່ວມບິດາມານດາດຽວກັນ 4 ຄົນ ຄື ນາງນະພາພອນ ມີຊັບ, ທ້າວໃຈເພັດ ກ້າຈົນ ນາງສາວວິຈິດຕາ ມີຊັບ ແລະທ້າວກິດຕິສັກ ມີຊັບ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນສະມາຊິກທຸກຄົນໃນຄອບຄົວເປັນຈິດອາສາແພດວິຖີທຳ ເຮັດວຽກຟຣີ ບໍ່ຮັບຄ່າຕອບແທນ
ໝໍຂຽວ ຜູ້ບູລະນາການອົງຄວາມຮູ້ຫຼັກການແພດທາງເລືອກວິຖີທຳ ຕາມແນວເສດຖະກິດພໍພຽງ ເຊິ່ງການແພດວິຖີທຳນີ້ ເປັນການນຳເອົາຈຸດດີຂອງການເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບຂອງແຕ່ລະແຜນ ໄດ້ແກ່ ວິທະຍາສາດການເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບທັງ 4 ແຜນ ຄື ແຜນປະຈຸບັນ, ແຜນໄທ, ແຜນທາງເລືອກແລະແຜນພື້ນບ້ານ ລວມກັບຫຼັກ 8 ອ.