polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ຄວາມຫມາຍທີ່ຖືກຕ້ອງກໍຄື : ມະນຸດສົມບັດ ຫມາຍເຖິງການໄດ້ປະໂຍດຢ່າງມະນຸດທັມມະນຸດສາມັນຈະບັນລຸເຖິງໄດ້ດ້ວຍການເອົາເຫື່ອເອົາໄຄ ເຂົ້າແລກຈົນໄດ້ມາ ແລະຊົມໄຊ້ຢ່າງຜາສຸກຢ່າງຄົນທັມມະດາສາມັນທີ່ມີຢູ່ທົ່ວໄປໃນຄະນະນີ້.
ສຫວັນສົມບັດນັ້ນ ຫມາຍເຖິງ ປະໂຍດທີ່ຄົນມີສະຕິປັນຍາມີບຸນ - ມີອຳນາຈ - ວາສນາທີ່ໃຊ້ຫົວຄິດເອົາ ສິ່ງທີ່ຕ້ອງການມາໄດ້ ໂດຍບໍຕ້ອງເອົາເຫືອເອົາໄຄ ເຂົ້າແລກກໍຫຍັງໄດ້ ແລະມີຊີວິດຢູ່ຢ່າງຮູ່ງເຮື່ອງຜາສຸກທາມກາງສົມບັດ - ກຽດຕິຍົດ - ຊື່ສຽງ ແລະຄວາມເຕັມປ່ຽມທາງກາມຄຸນ.
ສ່ວນນິພພານສົມບັດຫມາຍເຖິງການໄດ້ ມາຈາກຄວາມສງົບຮົ່ມເຢັນທາງດ້ານຈິດໃຈ ເພາະບໍຖຶຣາຄະ- ໂທສະ - ໂມຫະບຽດບຽນຈັດເປັນປະໂຍດຊນິດທີ່ຄົນສອງພວກຂ້າງຕົ້ນນັ້ນບໍອາຈຈະໄດ້ຮັບ ເພາະເຂົາເຫົ່ລານັ້ນຍັງເຮັງຮ້ອນ ເພາະພິດຮ້າຍຂອງຣາຄະ - ໂທສະ - ໂມຫະຢ່າງໃດຢ່າງນຶ່ງທີ່ເຮົາຄວນພິຈາລະນາ ໃຫ້ເຫັນວ່າ ສົມບັດທັງສາມ ເປັນປະໂຍດຢູ່ໃນລະດັບຊັ້ນຕ່າງ ຂອງຕົນໃນຊາຕນຶ່ງເທົ່ານັ້ນ.
ສະນັ້ນຈະຕ້ອງທຳຄວາມເຂົ້າໃຈໃຫ້ຖືກຕ້ອງເສຍກ່ອນວ່າ : ເມືອງສະຫວັນຊັ້ນຟ້າດັງທີ່ກ່າວຂ້າງຕົ້ນນັ້ນວ່າເປັນເມືອງທີ່້ຈະຕ້ອງໄປໃຫ້ເຖິງໃຫ້ຈົນໄດ້ນັ້ນມັນ່ເປັນການກ່າວສົມມຸດຢ່າງບຸຄະລະທິດຖານເທົ່ານັ້ນ ຄືກ່າວເຖິງສິ່ງທີ່ເປັນນານທັມ ໃຫ້ເປັນຮູປະທັມ ຫລື ໃຫ້ເປັນວັດຖຸຂື້ນມາ
ເປັນການກ່າວແບບໂຄຊະນາຊວນເຊື່ອໃນຂົ້ນຕົ້ນເທົ່ານັ້ນ ເພາະສໍາຫລັບບຸກຄົນທີ່ຍັງມີສະຕິສຳປັນຍາອ່ອນບໍ່ພໍທີຈະເຂົ້າໃຈເຖິງຄວາມຫມາຍທີ່ແທ້ຈິງຂອງພຸທະສາສນາໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຄຳວ່າ: “ ນິພພານ ” ຊຶ່ງຫມາຍເຖິງການດັບທຸກຂ໌ກໍຍັງກາຍເປັນເມືອງແກ້ວ ຫືລ ນະຄອນແຫ່ງຄວາມບໍ່ຕາຍ ຢ່າງດຽວກັບທຽນໄທ້ ຫືລ ສຸຂາວະດີ ຂອງພວກຖືສິລກິນເຈ໋ທົ່ວໄປ
ຄໍາວ່າ “ ສຸຂາວະດີ ” ນັ້ນຕາມຄວາມຫມາຍທີ່ແທ້ຈິ່ງແລ້ວ ຫມາຍເຖິງ“ ນິພພານ ” ຄືຄວາມວ່າເປົ່າ ຈາກກິເລດ
ວ່າງເປົ່າຈາກທຸກຂ໌ ບໍ່ໄດ້ຫມາຍເຖິງບ້ານເມືອງ ອັນສວຍສົດ ງົດງາມດັ່ງອາລິຍະທັມ ທາງສາສນາອື່ນເຊື່ອກັນນັ້ນ
ເມື່ອເປັນດັ່ງນີ້ອາມິຕະພະ ຫືລ ສຸຂາວະດີຂອງພວກຖືສິລກິນເຈທັງຫລາຍຈຶ່ງກາຍເປັນສິ່ງທີ່ບໍມີຄວາມຫມາຍຫຍັງໄປ.
ປະຊາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ຂອງໂລກທຸກວັນນີ້ ອາດຮູ້ສຶກພາບພູມໃຈໃນສິດທິແລະເສຣິພາບຂອງຕົນ ໃນການເວົ້າການຂຽນແລະຄວາມຄິດອື່ນໆ ແຕ່ນ້ອຍຄົນດອກທີ່ຈະຮູ້ວ່າຕົນຍັງຄົງເປັນທາດຂອງກິເລດຕ່າງໆຂອງຕົນເອງ ເປັນກິເລດທີ່ທຳຄວາມລຳບາກເດືອດຮ້ອນໃຈກັບທັງກາຍແລະໃຈ ຄົນເຫລົ່ານັ້ນເປັນອິດສລະຢ່າງແທ້ຈິງຈາກການເປັນທາດຂອງເງີນແລະສິ່ງຢົ້ວຢວນອື່ນໆແລ້ວຫລືືຶ !
ເປີເຊັນສົງຄາມໂລກນັ້ນບໍ່ແມ່ນອື່ນໄກ ນອກຈາກເປັນຜົນແຫ່ງຄວາມໂງ່ເຂົາເບົາປັນຍາຂອງມະນຸດ ຄວາມໂງ່ເຂົາເບົາປັນຍານັ້ນຂຫຍາຍຕົວຂຶ້ນເປັນກິເລດຕ່າງໆ ເຊັນຄວາມທະຍານຢາກ ຄວາມໂກດ ແລະໃນທີ່ສຸດກໍ່ນຳຄວາມເສົ້າສລົດແລະນຳຄວາມພິນາດສິບຫາຍມາສູ່ສັງຄົມ.
ບັນຫາທີ່ຈະຕ້ອງພິຈາລະນາກັນ ຢ່າງຣອບຄອບທີ່ສຸດ ໃນບັນດາປະໂຍດ ທັງສາມນັ້ນຄື : ມະນຸດສົມບັດ
ຫົວໃຈພຸທສາສນານັບວ່າເປັນຫລັກການ ທີ່ເຮົາຊາວພຸທຄວນໃສ່ໃຈໄວ ເພາະເປັນຫລັກການທີ່ສາມາດຍົກລະດັບຄວາມເປັນມະນຸດໃຫ້ສົມບຸນໄດ້.
ພຣະພຸທເຈົ້າຕັດໄວ້ວ່າ: “ ເຮົາຕະຖາຄົດເປັນພຽງຜູ້ບອກທາງເທົ່ານັ້ນ ສ່ວນການປະຕິບັດນັ້ນຢູ່ທີ່ທ່ານທັງຫລາຍຈະກະທຳກັນເອງ ” ນັ້ນຫມາຍຄວາມວ່າ ພຣະພຸທເຈົ້າຊົງຊີ້ແນະນຳທາງໃນການເຂົ້າເຖິງ ຫົວໃຈພຸທສາສນາແລ້ວ.
ບໍ່ແມ່ນຈະຫຍິບຍື່ນໃຫ້ ເຫມືອນດັ່ງຫຍິບຍື່ນສິ່ງຂອງກັນຕາມທຳມະດານັ້ນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ນອກຈາກຈະປະຕິບັດຕາມການປະຕິບັດໃຈໃຫ້ຜ່ອງໃສ ມີສາມະທິກຳຈັດຄວາມຊົ່ວຕ່າງໆເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງສາມາດພົບຄວາມດີ ອັນເປັນຫົວໃຈຂອງພຣະພຸທສາສນາດ້ວຍຕົນເອງ.
ຄວາມເຂົ້າໃຈຂັ້ນພື້ນຖານໃນເລື່ອງຂອງພຸດທະສາສະໜານັ້ນມີຄົນສ່ວນຫລາຍເຂົ້າໃຈວ່າ : ມີຄວາມມຸ່ງຫມາຍຈະນໍາຄົນໄປສູ່ເມີືອງສະຫວັນຊັ້ນຟ້າອັນເປັນແດນແຫ່ງຄວາມສຸຂທີ່ສຸດ ເພາະເຊື່ອວ່າຕົນເອງຈະໃດ້ເສບກາມະຣົມອັນວິເສດຕາມທີ່ປາຖະໜາ ແລະຕັ້ງໃຈໄວ້ໃນຊາດໜ້າ
ເປັນເມືອງທີ່ຕົນຈະຫາຄວາມສຸຂຄວາມສໍາລານໄດ້ຢ່າງສຸດຫວ່ຽງທີ່ດຽວ ແບບສະຫວັນນິຣັນຂອງສາສນາອື່ນໆ ທີ່ເຂົ້າໄຊ້ສະຫວັນເປັນເຄື່ອງລໍໃຫ້ຄົນເຮັດຄວາມດີ ຕ່າງກັບສາສນາພຸທ ແມ່ນນຳຄົນໄປດັບທຸກຂ໌ ແຕ່ໃຫ້ຢູ່ໃນກອງທຸກຂ໌ນັ້ນໄດ້ຄືດັບກິເລດ
ສະນັ້ນຄົນຈຶ່ງບໍມັກບໍສົນໃຈຈະໄປດັບທຸກຂ໌ ເພາະບໍຖືກກັບຈິດໃຈ ຊືງຍັງຢາກມີກິເລດແລະຕັນຫາຢູ່.
ຕາມຄວາມມຸ່ງ ໝາຍອັນແທ້ຈິ່ງຂອງພຸທະສາສນານັ້ນອຸປະສັກອັນສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນເຮົາບໍ່ເຂົ້າເຖິງເປົ້າຫມາຍຂອງພຸທະສາສນານັ້ນໄດ້ກໍເພາະໄປຫມາຍຫມັ້ນເອົາແຕ່ຕັນຫາແລະອຸປະທານກັນຈົນຫມົດ.
ການປະຕິບັດຕົນໃຫ້ຜ່ອງໃສ : ຄືການເຮັດໃຈໃຫ້ເປັນສາມາທິ ເຮັດໃຫ້ໃຈປອດໂປ່ງປະສະຈາກຄວາມໂລບ - ຄວາມໂກດ - ຄວາມຫລົງ ສາມາດຄວບຄຸມຈິດໃຈຂອງ ຕົນ ບໍ່ໃຫ້ເກິດຄວາມໂລບໄນການຢາກໄດ້ຂອງຜູ້ອື່ນ ຊຶ່ງເຮັດຄວາມບໍ່ດີບໍ່ງາມຕໍ່ເຮົາ ຫລືບໍ່ຜູກພະຍາບາດປອງຮ້າຍຜູ້ອື່ນ ໃຫ້ອາໄພຕໍ່ຜູ້ອື່ນທີ່ທຳລາຍເຮົາ.
ຄວບຄຸມຈິດໃຈບໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຫລົງມົວເມົາໃນສິ່ງຕ່າງໆ ເຊັ່ນການຄຸນຫ້າຢ່າງອັນມີ: “ ຮູບ-ສຽງ-ກິ່ນ-ຣົດ-ສຳພັດ ” .
ປະຕິບັດໃຈໃຫ້ມີປັນຍາ ພິຈາລະນາສິ່ງຕ່າງໆຢ່າງເປັນຈິ່ງ ບໍ່ຕົວະຍົວະຫລອກລວງຕົນເອງ ແລະ ຜູ້ອື່ນ.
ມີປັນຍາຄວາມສາມາດ ໃນການແກ້ໃຂບັນຫາຊີວິດ ໃຫ້ຖຶກຕ້ອງຕາມທຳນອງຄອງທັມ ຄົນທີ່ມີສາມາທິຈິດດີຈະບໍ່ວຸນວາຍໃຈ ຫລືໃຈສັບສົນວຸ່ນວາຍບໍ່ຟຸ່ງຊ່ານ ເຮັດອັນໃດກໍ່ປະສົບຜົນສຳເຣັດຕລອດເວລາ.
ກ່ອນທີ່ຈະທຳຄວາມເຂົ້າໃຈ ໃນຫົວໃຈພຸທສາສນາ ຂໍກ່າວເຖິງຈຸດກຳເນີດຂອງຄຳສອນ ທີ່ຖຶວ່າເປັນຫົວໃຈຂອງພຸທສາສນາ ເປັນອັນດັບທຳອິດເສຍກ່ອນ.
ໃນວັນມາຄະບູຊາ ຂື້ນ ໑໕ ຄໍ່າ ເດືອນ ໓ ສໄຫມທີ່ພຣະພຸທະເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ ພະເວສຸວັນມະຫາວິຫານ ກຸງຣາຊະຄຶ ປະເທດອິນເດຍ ຫຼັງຈາກພຣະເຈົ້າຕັດສະຮູ້ ເປັນພຣະອໍລະຫັນສັມມາສັມ ພຸທເຈົ້າ ໙ ເດືອນໄດ້ມີເຫດການສຳຄັນເກີດຂື້ນ ໃນປະຫວັດສາດພຣະພຸທສາສນາ ໂດຍທີ່ບໍ່ມີໃຜຄາດຄິດມາກ່ອນຄື: ໄດ້ເກີດມີການປະຊູມທີ່ເອີ້ນວ່າ :
ປາກົດການແນວນີ້ພຣະພຸທະເຈົ້າ ຈຶ່ງໄດ້ສະແດງຫລັກທັມຊຶງຖຶວ່າເປັນຫົວໃຈຂອງພຣະພຸທະສາ ສນາ ແກ່ສາວົກທັງຫລາຍ ເພື່ອນຳໄປເປັນຫລັກ ໃນການສັ່ງສອນປະຊາຊົນ ໃນແນວທາງອັນດຽວກັນ ເອີ້ນວ່າ ໂອວາດປະຕິໂມກຂ໌ ອັນໄດ້ແກ່ :
ວິຈິກິຈສາ ຄວາມລັງເລສົງໄສ ຕົກລົງໃຈບໍ່ໄດ້ເຊັ່ນສົງໄສ ໃນພຣະພຸທເຈົ້າວ່າ: ເປັນ ແນວທາງສູ່ຄວາມພົ້ນທຸກແທ້ບໍ ?
ສົງໄສໃນພຣະສົງວ່າ: ດຳຣົງຢູ່ໃນທັມມະຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າຈົນກະທັ່ງບັນລຸພຣະນິບພານໄດ້ຫລືບໍ່ ?
“ ຜູ້ສລາດກ່າວວ່າ ປັນຍາແລປະເສີດສຸດ ເຫມືອນດວງຈັນສ່ອງແສງສວ່າງຍິ່ງກ່າວດາວທັງຫລາຍ ສິລສີສະງ່າຕຣອດຈັນທັມະ ຂອງຄົນດີມີມາກຕາມຫລັງຜູ້ມີປັນຍາ”.
ຫາກຈະເຮັດຄວາມດີກໍ່ຄວນປະຕິບັດຕົນ ໃຫ້ຢູ່ໃນຄຸນງາມຄວາມດີຕ່າງໆ ໃນຂັ້ນຕົ້ນເພື່ອຄວາມເປັນມະ ນຸດທີ່ດີຄືດຳຣົງຕົນຢູ່ໃນປະໂຍດ ໔ ຢ່າງຄື:
ສິ່ງທີ່ກັ້ນກາງຈິດໃຈຂອງເຮົາບໍ່ໃຫ້ບັນລຸຄວາມດີ - ບໍ່ໃຫ້ປະສົບຄວາມສຳເຣັດໃນຊີວິດ - ບໍ່ໃຫ້ມີຈິດໃຈຜ່ອງໃສຂາວສະອາດໃນລະດັບຕົນໄດ້ແກ່:
ຕຽມພ້ອມດ້ວຍການລັກສາຊັບສົມບັດທີ່ຕົນສແຫວງຫາໄດ້ດ້ວຍຄວາມຫມັ່ນບໍ່ໃຫ້ເປັນອັນຕຣາຍເສຍໄດ້ລັກສາຫນ້າທີ່ການງານບໍ່ໃຫ້ເຊື່ອມເສຍໄປ.
ເມື່ອບໍ່ເຮັດຄວາມຊົ່ວແລ້ວ ກໍ່ຄວານດຳຣົງຕົນຢູ່ໃນສິລ ຊຶ່ງເປັນຂໍ້ຫ້າມໃນການເຮັດຄວາມຊົ່ວຂັ້ນພື້ນຖານດັ່ງນີ່:
ລ້ຽງຊິວິດຕາມສົມຄວນ ແກ່ກຳລັງທີ່ຫາມາໄດ້ ບໍ່ໃຫ້ຝຶດເຄື່ອງຫນັກຫລາຍ ແລະຫລິກເວັ້ນການຟຸມເຟືອຍຕ່າງໆ.
ຕຽມພ້ອມດ້ວຍຄວາມຫມັ່ນ ໃນການປະກອບອາຊີບ - ໃນການສຶກສາເລົ່າລຽນ - ແລະທຸຣະຫນ້າທີ່ຂອງຕົນ.
ພຣະສັມມາສັມພຸທເຈົ້າຄົງສັ່ງສອນໃນເລື່ອງການຈັດການກັບທັມະຊາດພາຍໃນຂອງມະນຸດເພາະທັມະຊາດພາຍໃນນັ້ນເປັນແຫລ່ງສຳຄັນຂອງຄວາມສຸຂແລະຄວາມທຸກທັງສອງຢ່າງພຣະອົງໄດ້ຕັຣດໃວ້ວ່າ“ທັມທັງຫລາຍມີໃຈເປັນຫົວໜ້າມີໃຈເປັນໃຫ່ຍສຳເລັດດ້ວຍໃຈບຸຄຄົນໃດມີໃຈຊົ່ວ ເວົ້າກໍຕາມ ເຮັດກໍຕາມ ທຸກຍ່ອມຕິດຕາມຜູ້ນັ້ນບຸກຄົນໃດມີໃຈຜ່ອງໃສແລ້ວ ເວົ້າກໍຕາມ ເຮັດກໍ່ຕາມຄວາມສຸຂຍ່ອມຕິດຕາມນັ້ັນໄປ”.
ຕຽມພ້ອມດ້ວຍການລັກສາຊັບສົມບັດທີ່ຕົນສແຫວງຫາໄດ້ດ້ວຍຄວາມຫມັ່ນບໍ່ໃຫ້ເປັນອັນຕຣາຍເສຍໄດ້ລັກສາຫນ້າທີ່ການງານບໍ່ໃຫ້ເຊື່ອມເສຍໄປ
“ ຜູ້ສລາດກ່າວວ່າ ປັນຍາແລປະເສີດສຸດ ເຫມືອນດວງຈັນສ່ອງແສງສວ່າງຍິ່ງກ່າວດາວທັງຫລາຍ ສິລສີສະງ່າຕຣອດຈັນທັມະ ຂອງຄົນດີມີມາກຕາມຫລັງຜູ້ມີປັນຍາ”
ກຸ່ມລາວພຸງຂາວ ກຸ່ມນີ້ເປັນຄົນພື້ນເມືອງເກົ່າທີ່ອາໄສຢູ່ບໍລິເວນນອກເມືອງ ແລະເປັນກຸ່ມໃຫຍ່ສ່ວນຫຼາຍຂອງແຂວງໜອງບົວລຳພູ ເຊີ່ງມີສັນຍາລັກການສັກລາຍດຳໃຕ້ສະເອວລົງມາແລະກິນໝາກ ປັດຈູບັນຄົນພື້ນເມືອງກຸ່ມນີ້ມີແຂ່ວຂາວເພາະນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານສະໄໝ ຈອມພົນ ປໍ ພິບູນສົງຄາມ ຫ້າມປະຊາຊົນກິນໝາກແລະສັກລາຍດຳ
ກຸ່ມຄົນຈີນແລະວຽດນາມ ລັກສະນະເປັນຄົນຜິວຂາວເຫຼືອງ ອົບພະຍົບມາຈາກມົນທົນກວາງຕຸ້ງ ຍູນນານ ແລະວຽດນາມ ໃນລັດຊະການທີ່ 4 ໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ຄົນຈີນກະຈາຍຢູ່ຕາມຫົວເມືອງຕ່າງໆ ໃນພາກຕະເວັນອອກສຽງເໜືອ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາຢູ່ແຊວງໜອງບົວລຳພູ
ກຸ່ມຄົນໄຕ ກຸ່ມນີ້ແມ່ນເປັນຄົນເຜົ່າໄຕຫຼືໄທ ເຊີ່ງອົບພະຍົບເຂົ້າມາໃນຂົງເຂດແຂວງໜອງບົວລຳພູຊ່ວງສົງຄາມດຽນບຽນຟູ ຕໍ່ມາສົງຄາມຈົບລົງບາງຄົນກໍ່ໄດ້ຍ້າຍກັບພູມລຳເນົາແລະບາງຄົນກໍ່ສ້າງຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ແຂວງໜອງບົວລຳພູ
ກຸ່ມຝະຫຼັ່ງແລະອາຟຣິກາ ກຸ່ມນີ້ແມ່ນເກິດຈາກການແຕ່ງກັບຄົນໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະມີລູກຊອດຫ໌າຍຂຶ້ນນັບມື້ ເຊີ່ງປັດຈຸບັນສາມາດເຫັນໄດ້ຕາມບ້ານຕ່າງໆ ໃນແຂວງໜອງບົວລຳພຼ ບາງຄອບຄົວແມ່ອົບພະຍົບໄປຢູ່ຕ່າງປະເທດ ແລະບາງຄອບຄົວກໍ່ແມ່ນມາອາໄສຢູ່ໃນແຂວງຖາວອນ
2433 ໃນຣັຊການທີ່ 5 ໄດ້ໃຫ້ມີການຈັດລະບຽບການປົກຄອງເມືອງຕ່າງໆໃນແຖບແມ່ນ້ຳຂອງໃໝ່ ເຊີ່ງໃຫ້ອຳນາດແກ່ເຈົ້າເມືອງໜອງຄາຍ ໂດຍມີເມືອງໜອງບົວລຳພູຂຶ້ນກົງກັບເມືອງໜອງຄາຍ ຕໍ່ມາໃຫ້ແຕ່ງຕັ້ງຂ້າຫຼວງໃຫຍ່ທີ່ເປັນພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ປະຈຳພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ໓ ພະອົງ ປີ ພ.
2434 ກົມມະຫຼວງພິຊິດປຣີຊາກອນ ເອີ້ນວ່າ "ຂ້າຫຼວງເມືອງລາວກາວ" ເປັນຂ້າຫຼວງປະທັບຢູ່ເມືອງອຸບົນຣາຊທານີ ປີ ພ.
ຜູ້ຍິງໄວລຸ້ນ ໃສ່ເຄື່ອງຕາມສະໄໝນິຍົມ ເສື້ອຍືດແຂນສັ້ນແລະແຂນຍາວ ຊິ້ນສັ້ນຫຼືຊົ່ງຂາສັ້ນແລະຂາຍາວ ຫຼືຊຸດແຊັກ ມີເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ສ້ອຍຄໍ ແຫວນ ຕຸ້ມຫູ ກຳໄລແຂນ ເປັນຕົ້ນ ມັກໃສ່ເກີບສຸບຫຸ້ມນ່ອງບາດຍາມໄປນອກບ້ານ ໃສ່ສົ້ນຍ່ອງຕອນໄປຮ່ວມງານບຸນຕ່າງໆ
ຜູ້ຍິງສູງໄວ ມັກໃສ່ເຄື່ອງລາຍດອກ ທັງແຂນສັ້ນແລະແຂນຍາວ ໃສ່ຊິ້ນລາຍຕ່າງໆ ຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ ຫຼືຊົ່ງຂາວຍາວສີດຳຂາສັ້ນແລະຂາຍາວ
ຜູ້ຊາຍໄວລຸ່ນ ໃສ່ເສື້ອຍືດຫຼືເສື້ອເຊີດແຂນສັ້ນແລະແຂນຍາວ ໃສ່ຊົ່ງຂາສັ້ນຫຼືຂາຍາວ ຊົ່ງຍີນຫຼືສະແລັກດຳ
ຜູ້ຊາຍສູງໄວ ໃສ່ເສື້ອຍືດຫຼືເສື້ອເຊີດແຂນສັ້ນແລະແຂນຍາວ ໃສ່ສະໂລ່ງ ຜ້າຂາວມ້າ ໃສ່ຊົ່ງຂາສັ້ນຫຼືຂາຍາວ ຊົ່ງຍີນຫຼືສະແລັກດຳ
ກຸ່ມໄທ - ລາວ ອົບພະຍົບມາຈາກວຽງຈັນ ປະເທດລາວ ເຊີ່ງມີກຸ່ມພະວໍ - ພະຕາເປັນເຊື້ອສາຍລາວວຽງຈັນ
ກຸ່ມຈີນແລະວຽດນາມ ອົບພະຍົບມາເພື່ອປະກອບອາຊີບຄ້າຂາຍ ແລະໄດ້ມີການແຕ່ງດອງກັບຄົນທ້ອງຖິ່ນ ເກີດເປັນເຊື້ອສານຈີນແລະວຽດນາມ ແຕ່ຍັງມີຈຳນວນນ້ອຍ
ກຸ່ມຝະຫຼັ່ງແລະອາຟຣິກາ ແມ່ນຄົນໃນທ້ອງຖິ່ນໄດ້ແຕ່ງດອກກັບຊາວຕ່າງຊາດທີ່ມາຈາກຍູໂຣບແລະອາຟຣິກາ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມີການເກີດຂອງລູກຊອດທັງຜິວຂາວແລະຜິວສີ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນກໍ່ແມ່ນມີຈຳນວນຫຼາຍຂຶ້ນນັບມື້ ແລະບາງສ່ວນກໍ່ແມ່ນໄດ້ອົບພະຍົບໄປຢູ່ຕ່າງປະເທດເຊັ່ນກັນ
ຍ່ານການຄ້າບໍລິເວນກາງເມືອງ ເປັນເມືອງຍ່ານການຄ້າທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບສາມ ຕົວຍ່ານການຄ້າຈະຍາວຕາມຖະໜົນໝາຍເລກ ໒໑໐ ມີຮ້ານຂາຍເຄື່ອງໃຊ້ຕ່າງໆ ສະຖາບັນການເງີນທີ່ຫຼາຍທີ່ສຸດຮອງຈາກເມືອງໜອງບົວລຳພູ ເພາະເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຂອງໂຮງງານຂະໜາດໃຫຍ່ຂອງແຂວງ ແລະເປັນທາງຜ່ານໄປພາກເໜືອຂອງໄທ ຈຶງເຮັດໃຫ້ປັດຈຸບັນຕົວເມືອງກໍ່ຂະຍາຍໃຫຍ່ອອກໄປເລື່ອຍໆ
ຍ່ານການຄ້າບໍລິເວນເທດສະບານຕຳບົນກຸດດິນຈີ່ ເປັນເມືອງຍ່ານການຄ້າອີກບ່ອນໜຶ່ງຂອງເມືອງນາກາງ ທີ່ເລີ່ມຂະຍາຍຕົວເລື່ອຍໆ ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງນາກາງປະມານ ໑໐ ກິໂລແມັດ ແລະເປັນຕຳບົນທີ່ມີປະຊາກອນອາໄສຢູ່ຫຼາຍ ແລະມີປະເພນີບຸນບັ້ງໄຟລ້ານຂອງເມືອງທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ
ເຄື່ອງດິນເຜົາ ຄື ເອົາດິນໜຽວມາຕີແລ້ວປັ້ນເປັນເຄື່ອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນແລະເອົາໄປປະກອບພິທີກຳຕ່າງໆ ແຂວງໜອງບົວລຳພູມີມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳເຄື່ອງດິນເຜົາມາແຕ່ກ່ອນຍຸກປະຫວັດສາດປະມານ ໓,໕໐໐ - ໔,໐໐໐ ປີມາແລ້ວ ຈາກການຂຸດພໍ້ໂດຍຊາວບ້ານກ່ອນປີ ພ.
໒໕໓໘ ຢູ່ປ່າພ້າວ ບ້ານກຸດຄໍ້ເມີຍ ຕຳບົນກຸດດູ່ ແລະບ້ານໂນນກ້ວຍ ບ້ານກຸດກວາງສ້ອຍ ເມືອງ/ອຳເພີໂນນສັງ ປັດຈຸບັນການເຮັດເຄື່ອງດິນເຜົາຢູ່ບ້ານໂຄ້ງສະຫວັນ ຕຳບົນໂນນທັນ ເມືອງ/ອຳເພີເມືອງໜອງບົວລຳພູ ສ່ວນຫຼາຍເຮັດເພື່ອໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ຜູ້ຍິງ ໃສ່ເສື້ອຂາວເປັນພື້ນບ່ຽງຜ້າແພ ໃສ່ຊິ້ນໄໝໝີ່ຂິດ ມີຫົວແລະຕົ່ງຊິ່ນທີ່ຕຳຫູກສາມຫູກ ເອົາໄປຫຍິບຕໍ່ກັນ ເອີ້ນວ່າ ສາມຊວງ ຍິງສາວແລະສາວເຖົ້າເອົາດອກໄມ້ເໜັບຫູແລະໃສ້ອົ້ມ (ອົ້ມແມ່ນຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີໃບກິ່ນຫອມ ເອາໃບໄມ້ໄປຂາງໄຟອ່ອນຈະໄດ້ກິ່ນຫອມ) ໄວ້ຜົມຊົງມວຍສູງຫຼືດອກທົ່ມ
ຜູ້ຊາຍ ໃສ່ເສື້ອດຳຫຼືເສື້ອຝ້າຍຍ້ອມສີເປັນພື້ນ ໃສ່ສະໂຫຼ່ງ ຊົ່ງຮູດສາຍໄດ້ເທີງໃນຫຼືເອົາໄວ້ໃສ່ຫຼິ້ນນຳບ້ານ
2450 ໄດ້ໃຫ້ກະຊວງມະຫາດໄທຮວມເມືອງຕ່າງໆ ໃນບໍລິເວນບ້ານໝາກແຂ້ງຕັ້ງເປັນເມືອງຈັດຕາວາ ເອີ້ນວ່າ "ເມືອງອຸດອນທານີ" ສ່ວນເມືອງໃນສັງກັດມີຖານະເປັນອຳເພີ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ຈຶງເປັນ ອຳເພີໜອງບົວລຳພູ ແລະມີການແຈກແບ່ງອຳເພີທີ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອຳເພີໜອງບົວລຳພູ ເຊີ່ງຈັດຈັດຕັ້ງຕາມລຳດັບ 4 ກິ່ງອຳເພີ (ກິ່ງອຳເພີ ຄື ພື້ນທີ່ທີ່ກຳລັງກຽມແຍກຕົວອອກມາຈັດຕັ້ງເປັນອຳເພີໃໝ່) ຄື
ເຄື່ອງໝາຍປະຈຳແຂວງ: ຮູບສົມເດັດພະນະເລສວນມະຫາລາດຍືນໜ້າທີ່ປະທັບຂອງພະອົງ ເຊີ່ງຕັ້ງຢູ່ເມືອງໜອງບົວລຳພູ
ຄຳຂວັນປະຈຳແຂວງ: ສານສົມເດັດພະນະເລສວນມະຫາລາດ ອູດທະຍານແຫ່ງຊາດພູເກົ້າ-ພູພານຄຳ ແຜ່ນດິນທຳຫຼວງປູ່ຂາວ ເດັ່ນສະກາວຖ້ຳເອລາວັນ ນະຄອນເຂື່ອນຂັນກາບແກ້ວບົວບານ
2321 ເຈົ້າເມືອງວຽງຈັນໄດ້ຍົກທັບມາຮຸກຮານພະວໍອີກ ແລະປາບພະວໍໄດ້ ພະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີຮູ້ ຈຶງສັ່ງໃຫ້ເຈົ້າພະຍາຈັກກຣີຍົກທັບໄປຊ່ວຍພະວໍ ແລະໄດ້ຕິດຕາມໄປຕີເມືອງວຽງຈັນຈົນໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ
ແລະໄດ້ຕົກເປັນປະເທສຮາຊຂອງອານາຈັກທົນບຸຣີ ແລະ"ເມືອງນະຄອນເຂື່ອນຂັນກາບແກ້ວບົວບານ" ຈຶງໄດ້ຂຶ້ນກັບອານາຈັກສະຫຍາມແຕ່ບັດນັ້ນເປັນຕົ້ນມາ
ຍ່ານການຄ້າບໍລິເວນກາງເມືອງ ເປັນເມືອງຍ່ານການຄ້າທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບຫ້າ ຍ້ານການຄ້າຕັ້ງຢູ່ໃກ້ເຂື່ອນອຸບົນຣັດ ສິນຄ້າສ່ວນຫຼາຍຈຶງເປັນກຸ້ງ ຫອຍ ປູ ປາ ອາຫານຕາກແຫ້ງ ປາແດກ ປາສ້ມ ທີ່ໄດ້ຈາກການເຮັດປະມົງຂອງຊາວບ້ານລະແວກນັ້ນ ເຊີ່ງຈະມີພໍ່ຄ້າແມ່ຄ້າຈາກຕ່າງເມືອງມາຮັບຊື້ໄປຂາຍຕໍ່
ລະດູໜາວ ຢູ່ໃນລະຫວ່າງເດືອນ ພະຈິກ - ກຸມພາ ອາກາດຈະໜາວຫຼາຍຊ່ວງເດືອນທັນວາ - ມັກກະລາ ອຸນາຫະພູມສູງສຸດສະເຫຼ່ຍ 8 - 16 ອົງສາ
ແຂວງໜອງບົວລຳພູ ເປັນແຂວງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນເທີງຂອງປະເທດໄທ ເປັນໜຶ່ງໃນສາມແຂວງທີ່ແຍກຕົວອອກມາຈາກແຂວງອຸດອນທານີ ພ.
ລັກສະນະອາກາດໃນແຂວງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງອອກເປັນ 3 ລະດູ ໄດ້ແກ່ ລະດູຮ້ອນ ລະດູຝົນ ລະດູໜາວ ສະພາບອາກາດສ່ວນຫຼາຍຂຶ້ນກັບມໍລະສຸມທີ່ພັດຜ່ານປະຈຳປີ ຈັດຢູ່ໃນປະເພດອາກາດເມືອງຮ້ອນສະເພາະລະດູ ຄື ຈະມີຝົນໃນລະດູຝົນ ສະລັບກັບຊ່ວງແລ້ງໃນລະດູໜາວແລະລະດູຮ້ອນ
ຍ່ານການຄ້າບໍລິເວນກາງເມືອງ ເປັນເມືອງຍ່ານການຄ້າທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍທີ່ສຸດໃນບັນດາເມືອງຕ່າງໆ ແຕ່ກະມີຮ້ານຂາຍເຄື່ອງຢູ່ບໍ່ນ້ອຍ ເຊ່ນ ຮ້ານກະສິກຳ ຮ້ານເຄື່ອງຮຽນເຄື່ອງຂຽນ ຮ້ານສັງຄະພັນ ແລະມິນິມາດ ເປັນຕົ້ນ ແລະມີຕະຫຼາດຂາຍຜັກ ໝາກໄມ້ ອາຫານສົດຕ່າງໆ
1700 ໃນບໍລິເວນແຂວງໜອງບົວລຳພູໄດ້ຮັບວັດທະນະທຳຂະແມ ພໍ້ບູຮານສະຖານແລະບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນສິນລະປະຂະແມ ເຊັ່ນ ຖານສິມທີ່ເປັນສິລາແລງ ສິລາຈາເລກວັດພະທາດເມືອງພິນ ເມືອງນາກາງ ແລະຕົວໜັງສືຂະແມບູຮານທີ່ວັດປ່າໂນນຄຳວິເວກ ເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ
ແຂວງໜອງບົວລຳພູແມ່ນເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອທີ່ມີມໍລະດົກທາງສິລະປະແລະມໍລະດັກທາງວັດທະນະທຳມາແຕ່ອະດີດຫາປັດຈຸບັນ ເຊັ່ນ ກາຍແຕ່ງເຄື່ອງ ການເຮັດເຄື່ອງດິນເຜົາ ພາສາປະຈຳຖິ່ນ
1500 ໃນບໍລິເວນແຂວງໜອງບົວລຳພູໄດ້ພໍ້ວັດຖຸບູຮານສະໄໝທະວານວາດີ ເຊັ່ນ ໃບສີມາຢູ່ພູນ້ອຍ ວັດພະທາດເມືອງພິນ ເມືອງນາກາງ ແລະວັດປ່າໂນນຄຳວິເວກ ເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ
2449 ໄດ້ໃຫ້ປ່ຽນຊື່ເມືອງກະມຸດທາໄສ ເປັນ "ເມືອງໜອງບົວລຸ່ມພູແລະປະຊາຊົນໄດ້ອອກສຽງຜິດກາຍເປັນໜອງບົວລຳພູໃນປັດຈຸບັນ" ຂຶ້ນກັບບ້ານໝາກແຂ້ງ
1922 ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຈຶງຊົງພະລາຊະທານຍົດ ນາຍພັນໂທ ຜູ້ບັງຄັບການພິເສດກົມທະຫານຣາບທີ່ 3 ມະຫາດເລັກຮັກສາພະອົງແກ່ພະບໍລົມລາຊິນີແລະເນື່ອງໃນວັນສະເຫຼີມພະຊົນມະພັນສາຄົບ 21 ພັນສາຂອງພະບໍລົມລາຊິນີໃນວັນທີ່ 10 ມິຖຸນາ ຄ.
1923 ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວແລະສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີຊົງປະກອບພະລາຊະພິທີສະເດັດຂຶ້ນພະຕຳໜັກ ໃນການນີ້ໂປດໃຫ້ພິມໜັງສືເຫຼີ້ມໜ້ອຍປກສີຊົມພູ ມີຄຳໂຄງ 30 ບົດ ເອິ້ນວ່າ ໂຄງນິລາດປະຄອງຍຸດແຈກເປັນທີ່ລະລຶກ ເດືອນກຸມພາ ຄ.
1934 ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີພະລາຊະທານທີ່ດິນໝູ່ບ້ານທ່າຍາງ ຕຳບົນທຸ່ງກະພັງໂຫມ ອຳເພີກຳແພງແສນ ໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງທີ່ວ່າການອຳເພີ ພ້ອມທັງພະລາຊະທານພະຕຳໜັກໃຫ້ລື້ຍ້າຍໄປກໍ່ສ້າງ ຈະເປັນໂຮງຮຽນຫຼືສຸກສາລາກໍໄດ້ ແຕ່ຂະນະນັ້ນທາງການຍັງບໍ່ໄດ້ດຳເນິນການ ຈົນກະທັ່ງປີຄ.
1939 ທາງອຳເພີກຳແພງແສນຈຶງເຮັດໜັງສືຂໍພະລາຊະທານທີ່ດິນ 21 ໄຣ່ແລະພະຕຳໜັກລາຊະລະດີ ເພື່ອເປີດໂຮງຮຽນປະຊາບານ ເຊິ່ງກໍພະລາຊະທານໃຫ້ ປະຈຸບັນຄືໂຮງຮຽນອິນທະຣະສັກສຶກສາໄລຕະຫຼອດພະຊົນຊີບພະອົງເກັບມຸງກຸດເພັດ ເຄື່ອງເພັດທັບທິມເຄື່ອງທອງຫໍ່ຜ້າໄວ້ໃນກ່ອງກະດາດ ຫຼັງຈາກພະອົງສິ້ນພະຊົນແລ້ວມີມືດີຂະໂມຍໄປ ຂ້າຫຼວງຫາຂອງກັນບໍ່ພໍ້
ເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີ ກັບທ່ານຜູ້ຍິງສຸທຳມົນຕີ ມີບຸດດ້ວຍກັນ 10 ຄົນ ແລະຄຸນປື້ນມີບຸດກັບພັນລະຍາອື່ນໆ ອີກ 8 ຄົນດ້ວຍ ບຸດຄົນທີ່ 5 ຂອງທ່ານຜູ້ຍິງສຸທຳມົນຕີເປັນຜູ້ຍິງເກີດເມື່ອວັນອັງຄານທີ່ 10 ມິຖຸນາ ຄ.
ສ.1921 ໂປດໃຫ້ຄຸນທ້າວພັນສາລານຸລັກ ຫົວໜ້າຄັງຝ່າຍໃນນຳເງິນໄປພະລາຊະທານຕາມພະລາຊະປະເພນີເປັນເງິນ 4,000 ບາດ ໂດຍພະນາມ ອິນທານີ ແມ່ນພະນາມໜຶ່ງຂອງພະຊາຍາຂອງພະອິນ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາໄດ້ຮັບພະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນຈາກພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດແລະສົມເດັດພະນາງເຈົ້າ ພະບໍລົມລາຊິນີນາດ ມາຕະຫຼອດພະຊົນຊີບ ເມື່ອວັນທີ່ 10 ມິຖຸນາ ຄ.
1967 ມີພະຊົນມາຍຸຄົບ 5 ຮອບ ໄດ້ຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ເຝົ້າພະລາຊະທານນ້ຳມະຫາສັງແລະຊົງເຈີມເມື່ອພະຊົນມາຍຸຄົບ 6 ຮອບ ໃນວັນທີ່ 10 ມິຖຸນາ ຄ.
1974 ໄດ້ຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າ ພະລາຊະທານພະບໍລົມລາຊູປະຖຳໃນການບຳເພັນພະກຸສົນສະຫຼອງພະຊົນມາຍຸ ນະ ອຸໂບສົດວັດລາຊາທິວາດແລະໂປດເກົ້າ ໃຫ້ເຂົ້າເຝົ້າ ຊົງເຈີມແລະຮັບພະລາຊະທານນ້ຳພະມະຫາສັງ ເມື່ອວັນທີ່ 15 ກໍລະກົດ ຄ.
".ວັນໜຶ່ງຕອນສາຍໆ ຂຶ້ນໄປເຝົ້າບົນພະທີ່ນັ່ງພິມານຈັກກີ ຂ້າພະເຈົ້າຍັງເປັນເດັກໜ້ອຍບໍ່ຊາບເລື່ອງອີຫຍັງດີ ພົບມີຄົນຢູ່ຫຼາຍຄົນແລ້ວທີ່ຫ້ອງສະເຫວີຍກາງເວັນ ແລະມີພະແທ່ນຂອງສົມເດັດຕັ້ງຢູ່ ເຫັນມີຜູ້ຊາຍເຈົ້າພະຍາທຳມາທິກໍລະນາທິບະດີ (ມ.
ປຸ້ມ ມາລາກຸນ) ເຈົ້າຄຸນແພດວົງສາ ຫຼືຫຼວງໄວຈຳບໍ່ໄດ້ແຕ່ມີໝໍປົວເຝົ້າທູນລະອອງທຸລີພະບາດລົ້ນເກົ້າລົ້ນກະໝ່ອມຢູ່ພ້ອມກັນ ໃນມືເຈົ້າພະຍາທຳ ເຊີນພານທອງອົງໃຫຍ່ຫຼາຍ ມີຜ້າຂາວຢູ່ໃນພານນັ້ນ ເຫັນລົ້ນເກົ້າ ທ່ານຊົງພະກັນແສງຊັບພະເນດດ້ວຍຜ້າເຊັດພະພັກ ເຮົາໜ້າຕື່ນຖາມຜູ້ໃຫຍ່ກໍໄດ້ຄວາມວ່າ ສົມເດັດ ທ່ານຊົງແທ້ງພະໂອລົດພະຊັນສາໄດ້ 7 ເດືອນເສຍແລ້ວ."
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະບໍລົມລາຊິນີ ບໍ່ໄດ້ຊົງພະຄັນຈົນຄົບກຳໜົດປະສູດ ແຕ່ໄດ້ຊົງຕກ ເສຍກ່ອນທີ່ຈະປະສູດເຖິງ 2 ຄັ້ງ ຕໍ່ມາພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໄດ້ມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການວ່າດ້ວຍການອອກພະນາມ ໂດຍໂປດໃຫ້ອອກພະນາມວ່າ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາແທນເມື່ອວັນທີ່ 15 ກັນຍາ ຄ.
ເຂົ້າຮັບລາຊະການຝ່າຍໃນໃນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາພະອິສະຣິຍະຍົດສູງສຸດທີ່ "ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຯ ພະບໍຣົມລາຊິນີ" ພາຍຫຼັງພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການໃຫ້ອອກການອອກພະນາມວ່າສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາແທນ ພະອົງສິ້ນພະຊົນ ນະ ໂຮງໝໍສິຣິຣາດ ເມື່ອວັນທີ່ 30 ພະຈິກ ຄ.
"ເມື່ອເຊົ້າວັນທີ່ 23 ເດືອນຕຸລາ ເຈົ້າຄຸນປູ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ພະຍາລາຊະພັກດີ ໄດ້ຮັບຈົດໝາຍຈາກກະຊວງວັງວ່າ ພະບາດສົມເດັດຈຸລະຈອມເກົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດສະຫວັນຄົດ ທັ້ງທ່ານແລະຄຸນພໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຕົກໃຈເພາະເກີດມາບໍ່ເຄີຍເຫັນຄົນແກ່ຮ້ອງໄຫ້ ບໍ່ກ້າໄປຊຸກຊົນບ່ອນໃດ ໄດ້ແຕ່ນັ່ງຊືໆ ຕໍ່ມາຈາກນັ້ນທາງກໍຈັດເຄື່ອງໄວ້ທຸກ ແລະນຳຕົວຂ້າພະເຈົ້າໄປສົ່ງໃນພະບໍລົມທີ່ເຮືອນຄຸນອາ.
ນາຍພັນໂທຍິງ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ ມີພະນາມເດີມວ່າ ປະໄພ ສຸຈະລິດກຸນ ແມ່ນພະມະເຫສີໃນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ເປັນທິດາຂອງເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີ ກັບທ່ານຜູ້ຍິງສຸທຳມົນຕີ
ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າ ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ ດຳລົງຕຳແໜ່ງສະພານາຍິກາ ຂອງໂຮງໝໍທີ່ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພະລາຊະທານພະລາຊະຊັບສ່ວນພະອົງຈັດຊື້ທີ່ດິນພ້ອມສິ່ງປູກສ້າງແລະພະລາຊະທານນາມວ່າ ວະຊິລະພະຍາບານ
ໃນເວລາຕໍ່ມາ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາເທີ ພະອິນທະຣະສັກສະຈີ ຊົງພະຄັນ ຈຶງເປັນສາເຫດໃຫ້ຊົງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາຂຶ້ນເປັນ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະບໍລົມລາຊິນີ ຕຳແໜ່ງສົມເດັດພະອັກຄະລະມະເຫສີ ເມື່ອວັນທີ່ 1 ມັງກອນ ຄ.
ຫຼັງຈາກຜັດແຜ່ນດິນບໍ່ດົນ ພະຍາລາຊະພັກດີ ກໍເຖິງແກ່ກຳ ບິດາຂອງຄຸນປະໄພຈຶງຍ້າຍໄປປູກບ້ານໃໝ່ທີ່ປະຕູນ້ຳພາສີຈະເລີນຫ່າງຈາກບ້ານຄອງດ່ານບໍ່ຫຼາຍນັກ ຕໍ່ມາບິດາຂອງທ່ານເຂົ້າເຝົ້າຖະຫວາຍຕົວຕໍ່ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ
1922 ຊົງສະຖາປະນາໃຫ້ປະໄພ ສຸຈະລິດກຸນ ຂຶ້ນດຳລົງພະຍົດເຈົ້ານາຍຕຳແໜ່ງພະມະເຫສີພະອົງໜຶ່ງ ມີພະນາມຮຽກຂານກັນວ່າ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາເທີ ພະອິນທະຣະສັກສະຈີເຊິ່ງປາກົດຢູ່ໃນຄຳປະກາດສະຖາປະນາວ່າ
ພ້ອມກັບພະລາຊະທານກາປະຖົມຈຸລະຈອມເກົ້າອັນເປັນກາຊັ້ນສູງສຸດສຳລັບຝ່າຍໃນແກ່ພະວໍລະລາຊະຊາຍາເທີໃນໂອກາດດ້ວຍ ໂດຍພະນາມອິນທະຣະສັກສະຈີ ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ພະນາງສະຈີຜູ້ເປັນພະຊາຍາຂອງພະອິນ"
ມີຄຸນຂ້າຫຼວງຂອງສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ ເຄີຍຂຽນເລົ່າໄວ້ວ່າ
ລະບົບຂອງພະລັງງານແສງຕາເວັນໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນປະກອບດ້ວຍຕົວສະສົມອາຍຮ້ອນຈາກແສງອາທິດ, ລະບົບນໍ້າທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍຄວາມຮ້ອນຈາກຕົວສະສົມສູ່ຈຸດການນໍາໃຊ້, ແລະ ອ່າງເກັບນ້ໍາເພື່ອເກັບຮັກສາຄວາມຮ້ອນ ແລະ ເພື່ອການນໍາໃຊ້ຄັ້ງຕໍ່ໄປ.
ລະບົບດັ່ງກ່າວອາດຈະຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອໃຫ້ຄວາມຮ້ອນແກ່ນຳ້ພາຍໃນປະເທດ, ສະລອຍນ້ໍາ ຫຼື ໃຫ້ຄວາມຮ້ອນແກ່ພື້ນທີ່.
ຄວາມຮ້ອນສາມາດນໍາໃຊ້ໄດ້ໃນອຸດສາຫະກໍາ ຫຼື ເປັນພະລັງງານສໍາລັບການນໍາໃຊ້ອື່ນໆເຊັ່ນ: ອຸປະກອນເຮັດຄວາມເຢັນ.
ໃນຫລາຍໆສະພາບອາກາດ, ລະບົບຄວາມຮ້ອນພະລັງແສງຕາເວັນ ສາມາດສະຫນອງພະລັງງານນ້ໍາຮ້ອນພາຍໃນປະເທດໃນເປີເຊັນທີ່ສູງ .
ປະເພດຂອງແສງທີ່ເບິ່ງເຫັນໄດ້ເຊັ່ນ: ອິນຟາເລດ , ອາວຕຣ້າໄວໂດເລດ , ເອັກຊະເລ , ແລະ ຄື້ນວິທະຍຸ ທີ່ໂລກໄດ້ຮັບໂດຍຜ່ານພະລັງງານແສງຕາເວັນ.
ພະລັງງານແສງຕາເວັນແມ່ນຄ່ອນຂ້າງສັບສົນເນື່ອງຈາກການປ່ຽນແປງໃນລະດູການແລະ ຈາກກາງເວັນສູ່ກາງຄືນ.
ການປົກຫຸ້ມຂອງເມກໝອກກໍ່ສາມາດເພີ່ມຄວາມສັບສົນໃຫເກັບພະລັງງານແສງຕາເວັນໄດ້, ແລະບໍ່ແມ່ນລັງສີທັງໝົດຈາກດວງຕາເວັນທີ່ສາມາດສ່ອງສູ່ເທິງໜ້າໂລກ, ເພາະມັນໄດ້ຖືກດູດຊຶມ ແລະ ເຮັດແຕກຢາຍຊະຊາຍ ເນື່ອງຈາກເມກໝອກ ແລະ ກ໊າສໃນຊັ້ນບັນຍາກາດຂອງໂລກ.
ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ພົບວ່າການປ່ອຍອາຍພິດທີ່ສູງແມ່ນມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງມາຈາກອ່າງເກັບນຳ້ທີ່ຕື້ນໃນບໍລິເວນທີ່ມີອາກາດອົບອຸ່ນ ແລະ ນະວັດຕະກຳລ່າສຸດ ໃນເທັກໂນໂລຢີພະລັງງານໄຟຟ້າກັງຫັນນຳ້ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດການພັດທະນາທີ່ມີປະສິດທິຜົນຂອງໂຄງການພະລັງງານໄຟ້ານຳ້ທີ່ໄຫຼລົງສູ່ແມ່ນຳ້ອັນມີຜົນກະທົບຫນ້ອຍ.
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ໂຮງພະລັງງານໄຟຟ້ານຳ້ຕ່າງໆແມ່ນຜະລິດອາຍພິດເຮືອນແກ້ວຕ່ໍາກວ່າການຜະລິດປະເພດອື່ນໆ.
ພະລັງງານໄຟຟ້ານຳ້ທີ່ໄດ້ຮັບການພັດທະນາຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນລະຫວ່າງການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການໃຊ້ພະລັງງານໄຟຟ້າ ໃນສະຕະວັດທີ 19 ແລະ 20 ແມ່ນກຳລັງປະສົບກັບການຟື້ນຕົວໃໝ່ໃນສະຕະວັດ 21.
ຈີນ ແມ່ນຜູ້ນໍາໃນການພັດທະນາ; ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ບັນດາປະເທດອາຊີອື່ນໆກໍາລັງຕິດຕັ້ງພະລັງງານໄຟຟ້ານຳ້ຢ່າງໄວວາ.
ການເຕີບໂຕນີ້ແມ່ນໄດ້ເພີ່ມຄ່າໃຊ້ຈ່າຍດ້ານພະລັງງານຫລາຍຂຶ້ນ - ໂດຍສະເພາະແມ່ນພະລັງງານນຳເຂົ້າ - ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຢ່າງກວ້າງຂວາງ ສໍາລັບການຜະລິດພະລັງງານທີ່ ສະອາດ, ທົດແທນ ແລະ ປະຫຍັດພາຍໃນປະເທດ.
ເຕັກໂນໂລຢີຕ່າງໆຂອງພະລັງງານແບບຍືນຍົງແມ່ນຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອຜະລິດໄຟຟ້າ, ເພື່ອປັບອາກາດຮ້ອນແລະເຢັນໃນອາຄານຕ່າງໆ, ແລະ ເພື່ອໃຊ້ໃນການອອກລະບົບຍານພາຫະນະຂົນສົ່ງ ແລະ ເຄື່ອງຈັກຕ່າງໆ.
ເມື່ອກ່າວເຖິງວິທີການຜະລິດພະລັງງານ, ຄໍາສັບ "ພະລັງງານແບບຍືນຍົງ " ແມ່ນຖືກໃຊ້ແທນກັນເລື້ອຍໆກັບຄໍາສັບທີ່ວ່າ " ພະລັງງານທົດແທນ ".
ແຫຼ່ງພະລັງງານທົດແທນໂດຍທົ່ວໄປມີຄື: ພະລັງງານແສງຕາເວັນ, ພະລັງງານລົມ, ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນ ແລະ ພະລັງງານຂອງທະເລ ແມ່ນຖືວ່າເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານທີ່ຍືນຍົງຢ່າງກວ້າງຂວາງ.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການດຳເນີນປະຕິບັດໂຄງການພະລັງງານທົດແທນໜຶ່ງໆ, ເຊັ່ນ: ການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອການຜະລິດ ໄຟຟ້າພະລັງງານນຳ້, ຫຼື ການຖາງປ່າເພື່ອການຜະລິດ ເຊື້ອໄຟຊີວະພາບ, ບາງຄັ້ງກໍ່ເຮັດໃຫ້ມີຄວາມກັງວົນຕໍ່ຄວາມຍືນຍົງທີ່ສໍາຄັນ.
ມັນມີຫຼາກຫຼາຍການໂຕ້ຖຽງກ່ຽວກັບວ່າ ພະລັງງານນິວເຄຼຍນັ້ນຈະສາມາດເປັນພະລັງງານທີ່ຍືນຍົງຫຼືໄດ້ບໍ່.
ເມື່ອເວົ້າເຖິງແຫລ່ງພະລັງງານ, ຄໍາສັບທີ່ວ່າ "ພະລັງງານແບບຍືນຍົງ" ແລະ "ພະລັງງານທົດແທນ" ແມ່ນຖືກນໍາໃຊ້ກັນເລື້ອຍໆ, ແຕ່ໂຄງການພະລັງງານທົດແທນບາງຄັ້ງກໍ່ເຮັດໃຫ້ເກີດມີຄວາມກັງວົນຕໍ່ຄວາມຍືນຍົງທີ່ສຳຄັນ.
ເຕັກໂນໂລຢີຂອງພະລັງງານທົດແທນແມ່ນເປັນສ່ວນປະກອບທີ່ສໍາຄັນຕໍ່ພະລັງງານແບບຍືນຍົງ, ຍ້ອນພວກມັນ ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນປະກອບສ່ວນໃຫ້ກັບຄວາມປອດໄພດ້ານພະລັງງານຂອງ ໂລກ, ຫຼຸດຜ່ອນການເອື້ອອີງຊັບພະຍາກອນນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ ແລະ ເປັນໂອກາດໃນການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວ.
ການວິເຄາະຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ເຮັດໂດຍກຸ່ມຜູ້ຊ່ຽວຊານ ແລະ ອົງການທີ່ແຕກຕ່າງກັນຕ່າງໆ ໄດ້ຖືກດໍາເນີນການເພື່ອກໍານົດເສັ້ນທາງຂອງ ລາຄາທີ່ຖືກ ແລະ ວີທິທີ່ໄວທີ່ສຸດໃນການຈັດຫາພະລັງງານຂອງໂລກ ອັນປາສະຈາກການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວ, ເຊິ່ງມີຫົວຂໍ້ຫນຶ່ງທີ່ເປັນການໂຕ້ຖຽງກັນຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ ໂດຍສະເພາະແມ່ນກ່ຽວກັບບົດບາດຂອງພະລັງງານນິວເຄຼຍ .
ປະເທດປອກຕຸຍການ ມີຟາມກະສິກໍາຄື້ນຟອງການຄ້າແຫ່ງທໍາອິດຂອງໂລກ,ນັ້ນຄືສວນຄື້ນຟອງ, ທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 2007.
ການສະຫນອງທຶນສໍາລັບຟາມຄື້ນຟອງໃນ ໄດ້ຖືກປະກາດໃນເດືອນກຸມພາປີ 2007 ໂດຍ ຜູ້ບໍລິຫານຊາວສະກ໋ອດແລນ ເຊິ່ງມີມູນຄ່າຫຼາຍກວ່າ 4 ລ້ານປອນ, ເຊິ່ງເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງ 13 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດສໍາລັບການຊ່ວຍເຫຼືອ ພະລັງງານໄຟ້າທະເລຢູ່ໃນ .
ຟາມນັ້ນຈະເປັນຟາມທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ທີ່ມີກໍາລັງການຜະລິດ 3 ດ້ວຍ ສີ່ເຄື່ອງຈັກ .
ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຈີນ ມີແຜນການແຫ່ງຊາດທີ່ມີຈຸດປະສົງໃນການຜະລິດພະລັງງານແສງຕາເວັນໂດຍພື້ນຖານ .
ຜູ້ສະຫນັບສະຫນູນຂອງ ອ້າງ ວ່າພະລັງງານແສງຕາເວັນທີ່ໃຊ້ໃນພື້ນທີ່ຈະ ສະອາດ, ຄົງທົນແລະ ໃຊ້ໃນທົ່ວໂລກ ແລະສາມາດຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການພະລັງງານດາວເຄາະທັງຫມົດໄດ້.
ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນແມ່ນຖືວ່າເປັນແຫລ່ງພະລັງງານທົດແທນທີ່ຍືນຍົງ ເນື່ອງຈາກວ່າການສະກັດເອົາຄວາມຮ້ອນຂອງມັນແມ່ນມີຂະຫນາດນ້ອຍເມື່ອທຽບກັບແກ່ນສານຄວາມຮ້ອນຂອງໂລກ .
ການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວຂອງສະຖານີພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນຕ່າງໆໃນເຂດຮ້ອນແມ່ນ ສະເລ່ຍປະມານ 45ແກມຂອງ ອາຍແກັສຄາບອນໄດອອກໄຊ ຕໍ່ ກິໂລວັດຊົ່ວໂມງ ຫລື ຫນ້ອຍກວ່າ 5 ເປີເຊັນຂອງໂຮງງານເຜົາຖ່ານໄຟຫີນແບບທັນສະໄຫມ.
ໃນຖານະທີ່ເປັນແຫລ່ງພະລັງງານທົດແທນ ທັງພະລັງງານ ແລະ ຄວາມຮ້ອນ, ຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນໃນເຂດຮ້ອນມີທ່າແຮງທີ່ຈະຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງໂລກເຖິງ 3-5% ໃນປີ 2050.
ດ້ວຍການຊຸກຍູ້ເສດຖະກິດ, ຄາດວ່າໃນປີ 2100 ມັນຈະສາມາດຕອບສະຫນອງໄດ້ເຖິງ 10% ຂອງຄວາມຕ້ອງການຂອງໂລກ.
ໂຮງໄຟຟ້າພະລັງງານແສງຕາເວັນໃນປະຈຸບັນສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເຮັດຈາກຂະບວນຂອງຫນ່ວຍທີ່ຄ້າຍຄືກັນ ທີ່ແຕ່ລະຫນ່ວຍຖືກດັດປັບຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ເຊັ່ນ: ຂັ້ນຕອນເຄື່ອງຈັກບາງຢ່າງ.
ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການເລັງຈຸດສຸມຂອງແສງໃສ່ກັບຕົວປ່ຽນແປງຕ່າງໆມີຄື: ແຜງພະລັງງານແສງຕາເວັນທີ່ມີພະລັງງານສູງ, ເຄື່ອງຈັກ ແລະອື່ນໆທີ່ສາມາດຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍດ້ວຍເຊືອກກົນໄກທີ່ທຳມະດາ ແລະ ມີປະສິທິພາບ .
ໃນວິທີການນີ້ຫຼາກຫຼາຍຫນ່ວຍແມ່ນເຊື່ອມຕໍ່ກັບເຄືອຂ່າຍຂອງສາຍເຊືອກ ສະນັ້ນ ດຶງ ສອງ ຫຼື ສາມສາຍເຊືອກກໍ່ພຽງພໍແລ້ວໃນການເຮັດໃຫ້ຕົວປ່ຽນແປງແສງຢູ່ໃນຈຸດສຸມພ້ອມກັບຕອນທີ່ທິດທາງຂອງແສງຕາເວັນໄດ້ປ່ຽນໄປ
ໃນປີ 2007, ເຕັກໂນໂລຢີກັງຫັນທໍາອິດຂອງໂລກທີ່ສ້າງຈຳນວນການຄ້າຂອງພະລັງງານສຳລັບການໃຊ້ພະລັງງານໄຟ້າທະເລ ແມ່ນໄດ້ຖືກຕິດຕັ້ງໃນຂອບເຂດຂອງ ສຕຣັງຝອດ ເລົ້າ ໃນພາກເຫນືອໄອແລນ, ປະເທດອັງກິດ.
ການຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້ານຳ້ທະເລໃນລະດັບ 1.2 ນັ້ນ, ໄດ້ຜົນປະໂຫຍດຈາກການໄຫຼທີ່ວ່ອງໄວຂອງນຳ້ທະເລ ເຊິ່ງສາມາດເພີ່ມລະດັບຂຶ້ນສູງເຖິງ 4 / .
ເຖິງແມ່ນວ່າເຄື່ອງປັ່ນໄຟຈະມີອໍານາດພຽງພໍທີ່ຈະສາມາດສະຫນອງໄຟຟ້າໃຫ້ກັບຫນຶ່ງພັນຄົວເຮືອນໄດ້, ກັງຫັນກໍ່ມີຍັງຜົນກະທົບໜ້ອຍໜຶ່ງຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ, ເນື່ອງຈາກວ່າມັນຢູ່ໃນໃຕ້ນຳ້ເກືອບທັງໝົດ, ແລະ ໃບພັດຂອງມັນກໍເຮັດວຽກຊ້າພໍທີ່ຈະບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ ສັດປ່າ .
ໂຄງການການຄົ້ນຄວ້າຂະໜາດໃຫຍ່ລະດັບຊາດ ແລະ ລະດັບພາກພື້ນ ກ່ຽວກັບການສັງເຄາະແສງແບບປະດິດທີ່ຖືກອອກແບບມາເພື່ອລະບົບນາໂນເຕັກໂນໂລຢີທີ່ໃຊ້ໃນການແຍກນຳ້ໃຫ້ກາຍເປັນນຳ້ມັນໄຮໂດເຈນ.
ແລະ ຂ້ໍສະເໜີດັ່ງກ່າວແມ່ນໄດ້ຖືກຍື່ນໃຫ້ກັບໂຄງການສັງເຄາະແສງແບບປະດີດສາກົນໃນປີ 2011, ນັກຄົ້ນຄ້ວາຈາກ ໄດ້ພັດທະນາສິ່ງທີ່ເຂົາເຈົ້າເອີ້ນວ່າ "ໃບປະດິດ", ຊຶ່ງສາມາດແຍກນຳ້ໃຫ້ກາຍເປັນໄຮໂດຣເຈນ ແລະ ອົກຊີເຈນໄດ້ໂດຍກົງຈາກພະລັງງານແສງຕາເວັນຍາມທີ່ຢອດເມັດນຳ້ລົງໄປໃນຈອກແກ້ວ.
ອີກຂ້າງໜຶ່ງຂອງ "ໃບທຽມ" ແມ່ນຜະລິດຟອງນ້ໍາຂອງໄຮໂດເຈນ, ໃນຂະນະທີ່ອີກຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນຜະລິດຟອງນຳ້ຂອງອົກຊີເຈນ.
ພະລັງງານສີຂຽວ ແມ່ນພະລັງງານທີ່ສາມາດກັ່ນຕອງ, ຜະລິດ ແລະ / ຫຼື ບໍລິໂພກໄດ້ໂດຍບໍ່ມີຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ.
ໂລກ ມີຄວາມສາມາດທາງທໍາມະຊາດທີ່ຈະຟື້ນຕົວ, ຊຶ່ງຫມາຍຄວາມວ່າ ມົນລະພິດທີ່ບໍ່ໄດ້ຮ້າຍແຮງເກີນກວ່າທີ່ໂລກຈະຮັບໄຫວແມ່ນສາມາດເອີ້ນໄດ້ວ່າ ສີຂຽວ.
ມັນເປັນຕົວແທນຂອງແຫຼ່ງພະລັງງານທົດແທນ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີທີ່ໃຫ້ຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດທາງດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ.
ອົງການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃຫ້ນິຍາມແກ່ພະລັງງານສີຂຽວວ່າ ເປັນໄຟຟ້າທີ່ຜະລິດຈາກ ພະລັງງານແສງຕາເວັນ, ພະລັງງານລົມ, ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນ, ກ໊າສຊີວະພາບ, ຊີວະມວນ ແລະ ແຫຼ່ງພະລັງງານນໍ້າໄຟ້ານ້ອຍທີ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່າ.
ໃນຕອນທ້າຍຂອງ 2008 , ຄວາມອາດສາມາດຂອງຟາມພະລັງງານລົມທົ່ວໂລກແມ່ນຢູ່ທີ່ 120.791 ເມກາວັດ , ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການເພີ່ມຂຶ້ນທີ່ 28,8ເປີເຊັນສ່ວນຮ້ອຍຂອງປີ, ແລະ ພະລັງງານລົມໄດ້ຜະລິດ 1.3 ເປີເຊັນສຳລັບການອຸປະໂພກໄຟຟ້າໃນທົ່ວໂລກ.
ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ມັນອາດຈະເປັນການຍາກທີ່ຈະນໍາໃຊ້ເຕັກໂນໂລຍີພະລັງງານລົມຢູ່ໃນບາງພື້ນທີ່ສໍາລັບເຫດຜົນທາງສະພາບແວດລ້ອມຫຼື ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະໃນບາງກໍລະນີ, ມັນອາດຈະຍາກທີ່ຈະນຳໄຟຟ້າເຂົ້າໄປໃນຕາຂ່າຍໄຟຟ້າ.
ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນ ສາມາດນໍາໃຊ້ເພື່ອການຜະລິດໄຟຟ້າ ແລະ ສໍາລັບການໃຫ້ຄວາມຮ້ອນ.
ເຕັກໂນໂລຢີໃນການນໍາໃຊ້ປະກອບມີ ສະຖານີພະລັງງານອາຍນຳ້ແຫ້ງ, ສະຖານີພະລັງງານອາຍນຳ້ແສງແລບ ແລະສະຖານີພະລັງງານຮອບວຽນ.
ໃນປີ 2010, ການຜະລິດພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນແມ່ນຖືກນຳໃຊ້ໃນຢູ່ 24 ປະເທດ, ໃນຂະນະທີ່ ການໃຫ້ຄວາມຮ້ອນຈາກພະລັງງານຄວາມຮ້ອນໃຕ້ດິນ ແມ່ນຖືກໃນໃຊ້ຢູ່ໃນ 70 ປະເທດ.
ຊີວະມວນແມ່ນໃຊ້ໄດ້ຫຼາຍຢ່າງ ແລະເປັນໜຶ່ງໃນແຫຼ່ງພະລັງງານທົດແທນທີ່ນໍາໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ.
ມັນມີຢູ່ໃນຫຼາຍປະເທດ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ມັນເປັນທີ່ຫນ້າສົນໃຈ ໃນການຫຼຸດຜ່ອນການເອື້ອອີງນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟນໍາເຂົ້າ.
ຖ້າການຜະລິດຊີວະມວນໄດ້ມີການຈັດການຢ່າງດີ, ມັນສາມາດຊົດເຊີຍການປ່ອຍອາຍຄາບອນໄດອອກໄຊໄດ້ ໂດຍການດູດຊຶມກາກບອນຂອງພືດ ໃນລະຫວ່າງຊ່ວງອາຍຸໄຂຂອງພວກມັນ .
ຖ້າແຫຼ່ງຊີວະມວນແມ່ນປະສິ່ງເສດເຫຼືອຈາກການກະສິກຳ ຫຼື ຈາກເທດສະບານ, ການເຜົາໄຫມ້ມັນ ຫຼື ການປ່ຽນມັນໃຫ້ກາຍເປັນ ອາຍແກ໊ສຊີວະພາບກໍ່ຍັງແມ່ນວິທີໜຶ່ງໃນການທໍາລາຍສິ່ງເສດເຫຼືອນີ້.