polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ເຂດນີ້ແມ່ນສະຖານທີ່ທີ່ມີຊາວຈີນອາໄສຢູ່ມາຕັ້ງແຕ່ຕອນແຮກເລິ່ມກຸງລັດຕະນະໂກສິນ ພວກເຂົາຍ້າຍມາຈາກເຂດພະນະຄອນໃນປັດຈຸບັນໂດຍມີຖະໜົນວານິດ 1 ຫຼື "ຖະໜົນສຳເພັງ" ເປັນສູນກາງຂອງຊຸມຊົນຊາວຈີນ ຈົນສ້າງຖະໜົນເຍົາວະລາດໃນລາຊະການທີ່ 5 ເມື່ອປີ ຄ.
1972 ມີປະກາດຄະນະປະຕິຫວັດຈັດການບໍລິຫານລາຊະການໃໝ່ໃນເຂດນະຄອນຫຼວງ ອຳເພີສັມພັນທະວົງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະເປັນ ເຂດສັມພັນທະວົງ ບາງກອກ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 3 ແຂວງ
ເຂດສັມພັນທະວົງ ຫຼື ເຂດສຳພັນທະວົງ ແມ່ນເຂດທີນ້ອຍທີສຸດຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນເຂດບາງກອກກາງ ສະພາບພື້ນທີ່ປະກອບໄປດ້ວຍແຫຼ່ງການຄ້າໜາແໜ້ນແລະແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງປະຫວັດສາດແລະສິລະປະວັດທະນະທຳ
ຖະໜົນເຍົາວະລາດ ມີຄວາມຍາວປະມານ 1.5 ກິໂລແມັດ ໂດຍເກືອບຕະຫຼອດຖະໜົນທັງສາຍຈະເຕັມໄປດ້ວຍຮ້ານຂາຍທອງແລະຮ້ານອາຫານແລະເປັນຊຸມຊົນຄົນໄທເຊື້ອສາຍຈີນອາໄສຫຼາຍທີ່ສຸດໃນເມືອງໄທ
ສາຍການບິນລາວ ຖ້ຽວບິນ 301 ເປັນຖ້ຽວບິນພາຍໃນເດີນທາງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປສູ່ປາຍທາງເມືອງ ປາກເຊ, ແຂວງ ຈຳປາສັກ, ປະເທດລາວ.
ນອກຈາກນັ້ນ, ອຸປະຕິເຫດຄັ້ງດັ່ງກ່າວຍັງເປັນອຸປະຕິເຫດຄັ້ງຮ້າຍແຮງທຳອິດສຳລັບສາຍການບິນລາວນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ.
ເຮືອບິນລຳດັ່ງກ່າວແມ່ນກຳລັງບິນເສັ້ນທາງການບິນພາຍໃນຈາກ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປສູ່ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ເມືອງ ປາກເຊ, ແຂວງ ຈຳປາສັກ, ປະເທດລາວ.
ຖ້ຽວບິນດັ່ງກ່າວໄດ້ອອກຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເວລາ 14:45 ຕາມເວລາທ້ອງຖິ່ນ ແລະຕົກລົງສູ່ ແມ່ນ້ຳຂອງ ເວລາ 15:55 ໃນຂະນະທີ່ເຂົ້າສູ່ປາກເຊເປັນເທື່ອທີສອງດ້ວຍໄລຍະຫ່າງພຽງ 6 ກິໂລແມັດຈາກສະໜາມບິນ.
ເຮືອບິນໄດ້ມີການບິນວົນເທື່ອນຶ່ງແລ້ວເນື່ອງຈາກສະພາບອາກາດທີ່ບໍ່ດີ ແລະພະຍາຍາມບິນຕາມເສັ້ນທາງລົມອີກເທື່ອນຶ່ງກ່ອນທີ່ຈະຕົກລົງແມ່ນ້ຳທີ່ຢູ່ໃກ້ໆກັນ.
ມີຈຸບິນ 5 ຄົນ ແລະຜູ່ໂດຍສານ 44 ຄົນຢູ່ໃນເຮືອບິນ, ທັງໝົດເຊື່ອວ່າເສຍຊີວິດທັນທີທີ່ເຮືອບິນຕົກລົງ.
ຮ້ອງຮອຍທີ່ຢູ່ພາກພື້ນລະບຸວ່າເຮືອບິນມີການຕົກລົງພື້ນຢ່າງຮຸນແຮງກ່ອນທີ່ຈະຈົມລົງແມ່ນ້ຳຂອງ.
ສະພາບອາກາດໃນເວລາດັ່ງກ່າວມີການລາຍງານວ່າຢູ່ໃນສະພາບທີ່ບໍ່ດີຫຼາຍເນື່ອງຈາກຜົນຂອງພະຍຸ ພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນນະລີ ທີ່ກຳລັງສົ່ງຜົນກະທົບກັບພາກໃຕ້ຂອງລາວໃນເວລາດັ່ງກ່າວ.
ມີການກ່າວເຖິງວິກິພີເດຍຢູ່ຕະຫຼອດຫຼາຍເມື່ອ ໃນແງ່ຄວາມຄວາມແຕກຕ່າງກັບຮູບແບບການຈັດທຳສາລານຸກົມແບບເກົ່າທີ່ມີສະເພາະຜູ້ຊ່ຽວຊານເປັນຜູ້ຈັດທຳຂຶ້ນ ແລະ ການລວບລວມເນື້ອຫາທີ່ບໍ່ເປັນວິຊາການໄວ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເມື່ອຕອນທີ່ວາລະສານທາມ ຈັດໃຫ້ ຄຸນ ເປັນບຸກຄົນແຫ່ງປີຂອງວາລະສານທາມປີ ຄ.
ວິກິພີເດຍ ເປັນສາລານຸກົມເນື້ອຫາເສລີຫຼາຍພາສາໃນເວັບໄຊ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກມູນນິທິວິກິມີເດຍ ອົງກອນບໍ່ສະແຫວງຫາຜົນກຳໄລ ເນື້ອຫາກວ່າ 35 ລ້ານບົດຄວາມ ເກີດຂຶ້ນຈາກການຮ່ວມຂຽນຂອງອາສາສະໝັກທົ່ວໂລກ ທຸກຄົນທີ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງວິກິພີເດຍສາມາດຮ່ວມແກ້ໄຂເກືອບທຸກບົດຄວາມໄດ້ຢ່າງເສລີ ໂດຍມີຜູ້ຂຽນປະມານ 100,000 ຄົນ ຈົນເຖິງເດືອນເມສາ ຄ.
2013 ວິກິພີເດຍມີ 286 ຮຸ່ນພາສາ ແລະ ໄດ້ກາຍມາເປັນງານອ້າງອີງທົ່ວໄປທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດຢູ່ອິນເຕີເນັດ ຈົນຖືກຈັດເປັນເວັບໄຊ ອັນດັບທີ 6 ທີ່ມີຜູ້ເຂົ້າເບິ່ງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ ຕາມການຈັດອັນດັບຂອງອາເລັກຊ້າ ດ້ວຍຈຳນວນຜູ້ອ່ານກວ່າ 365 ລ້ານຄົນ ມີການປະເມີນວ່າວິກິພີເດຍມີການຄົ້ນຫາຂໍ້ມູນໃນວິກິພີເດຍກວ່າ 2,700 ລ້ານເທື່ອຕໍ່ເດືອນໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ
2001 ໂດຍ ຈິມມີ ເວວ ແລະ ແລຣີ ແຊງເຈີ ຄຳວ່າ "ວິກິພີເດຍ" ເປັນຄຳທີ່ສ້າງຂຶ້ນໂດຍ ແລຣີ ແຊງເຈີ ມາຈາກການປະສົມຄຳວ່າ "ວິກິ" ເຊິ່ງເປັນລັກສະນະຂອງການສ້າງເວັບໄຊທີ່ແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ເປັນຄຳໃນພາສາຮາວາຍທີ່ແປວ່າ "ໄວ" ແລະ ຄຳວ່າ ເອນໄຊໂຄລພີເດຍ" ທີ່ແປວ່າ ສາລານຸກົມ
ຫຼື ລາຊະອານາຈັກຊູແອດ ເປັນປະເທດກຸ່ມນອກດິກຕັ້ງຢູ່ເທິງແຫຼມສະການດິນາວີ ໃນເອີລົບເໜືອ ເຂດແດນທາງຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດນອກແວດ ທາງຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິກຕໍ່ປະເທດແຟງລັງ ແລະຊ່ອງແຄບ ສະແກເກີແລກ ທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດກັບຊ່ອງແຄບແກຕີແກດ ແລະທາງຕາເວັນອອກຕິດກັບທະເລບານຕິກ ແລະອ່າວບົດນີ.
ປະເທດຊູແອດມີປະຊາກອນທີ່ເບົາບາງ ເວ້ນແຕ່ໃນເຂດເມືອງໃຫຍ່ ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປະເທດປະກອບດ້ວຍປ່າໄມ້ ແລະພູສູງ.
ພາສາລັດຊະການຂອງປະເທດຊູແອດແມ່ນພາສາຊູແອດ ເຊິ່ງມີຜູ້ເວົ້າເປັນພາສາແມ່ໃນປະເທດປະມານ 8,840,000 ຄົນ ແມ່ນພາສາທີ່ຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາເຢຍລະມັນເໜືອ ແມ່ນພາສາທີ່ຄ້າຍຄຶງກັບພາສາດານມາກ ແລະພາສານອກແວດ ໂດຍຜູ້ເວົ້າທັງສາມພາສານີ້ສາມາດສົນທະນາກັນໄດ້ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີການສະກົດແລະສຳນຽງການເວົ້າທີ່ແຕກຕ່າງກັນແດ່.
ຫຼື ລາຊະອານາຈັກສະວີເດນ ເປັນປະເທດກຸ່ມນອກດິກຕັ້ງຢູ່ເທິງແຫຼມສະການດິນາວີ ໃນເອີລົບເໜືອ ເຂດແດນທາງຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດນໍເວ ທາງຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິກຕໍ່ປະເທດຟິນແລນ ແລະຊ່ອງແຄບ ສະແກເກີແລກ ທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດກັບຊ່ອງແຄບແກຕີແກດ ແລະທາງຕາເວັນອອກຕິດກັບທະເລບານຕິກ ແລະອ່າວບົດນີ.
ປະເທດສະວີເດັນມີປະຊາກອນທີ່ເບົາບາງ ເວ້ນແຕ່ໃນເຂດເມືອງໃຫຍ່ ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປະເທດປະກອບດ້ວຍປ່າໄມ້ ແລະພູສູງ.
ພາສາລັດຊະການຂອງປະເທດສະວີເດັນແມ່ນພາສາສະວີເດັນ ເຊິ່ງມີຜູ້ເວົ້າເປັນພາສາແມ່ໃນປະເທດປະມານ 8,840,000 ຄົນ ແມ່ນພາສາທີ່ຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາເຢຍລະມັນເໜືອ ແມ່ນພາສາທີ່ຄ້າຍຄຶງກັບພາສາເດນໝາກ ແລະພາສານໍເວ ໂດຍຜູ້ເວົ້າທັງສາມພາສານີ້ສາມາດສົນທະນາກັນໄດ້ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີການສະກົດແລະສຳນຽງການເວົ້າທີ່ແຕກຕ່າງກັນແດ່.
ພຣະອໍຣະຫັນທັງ 5 ອົງນີ້ ແມ່ນພຣະສົງລາວ ເຊິ່ງໄດ້ໄປສຶກສາຢູ່ທີ່ລາຊະຄຶ ປະເທດອິນເດຍ ເມື່ອສຳເລັດການສຶກສາ
ແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ກັບມາພ້ອມທັງໄດ້ອັນເຊີນ ພຣະບໍຣົມ ມະສາຣິຣິກະທາດ ຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າມານຳ.
ເຖິງ ປະເທດລາວແລ້ວ ກໍໄດ້ຊັກຊວນພຣະຍາຈັນທະບູລີ ປະສິທິສັກ ຜູ້ຄອງເມືອງວຽງຈັນໃນສະໄໝນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍຣາຊະດອນ
ເມືອງວຽງຈັນ ສ້າງພຣະທາດຂຶ້ນໜ່ວຍໜຶ່ງ ສຳລັບບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະສາຣິຣິກະທາດນັ້ນ ໄວ້ເພື່ອເປັນບ່ອນຂາບສັກກະຣະບູ
ຊາພຣະທາດ ໜ່ວຍທີ່ພຣະຍາຈັນທະບູລີ ແລະ ພຣະອໍຣະຫັນ 5 ອົງນຳພາສ້າງຂຶ້ນນັ້ນ ເປັນພຣະທາດທີ່ກໍ່ດ້ວຍຫີນ ມີຮູບລັກສະນະເປັນອຸບໂມງ
ຄົນຢູ່ບ້ານຈະເອີ້ນວ່າ: ໂນ້ ຫລື ຕີ່ໂນ້ ແຕ່ລາວມັກໃຫ້ທຸກຄົນເອີ້ນລາວວ່າ: ບູ່ ຫລື ບູ່ຣາ ເນື່ອງຈາກ ບູ່ຣາ ບໍ່ໄດ້ຊໍ້າໃຜໃນ ປະເທດລາວ!
ອາຫານທີ່ມັກ: ອາຫານຫລວງພະບາງ ເຊັ່ນ: ຈືນໄຄ່ແຜ່ນ, ໄສ້ອົ່ວເມືອງຫລວງ, ຈືນອົ່ວຫນໍ່ໄມ້, ຈືນອົ່ວຫົວສິງໄຄ ແລະ ອາຫານລົດຈືດທຸກຢ່າງ
ເຂດປະເວດຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕ່າງ ໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດລາດກະບັງແລະອຳເພີບາງພີ ມີຄອງແມ່ຈັນ ຄອງຕາພຸກ ຄອງຂັນແຕກ ຄອງສິງໂຕ ຄອງປາກນ້ຳ ຄອງສະລຸດ ແລະຄອງອາຈານເກດເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດໃຕ້ ຕິດຕໍ່ກັບອຳເພີບາງພີ ແລະເຂດບາງນາ ມີແນວຄັນນາແບ່ງເຂດການປົກຄອງລະຫວ່າງບາງກອກກັບຈັງຫວັດສະໝຸດປາການ ຄອງຕົ້ນຕານ ຄອງປະລັດປຽງ ຄອງໜອງຕາດຳ ຄອງສາຫຼ່າຍ ແລະຄອງເຄັດເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງນາ ເຂດພະຂະໂໜງ ແລະເຂດສວນຫຼວງ ມີຄອງເຄັດ ຄອງຕາສາດ ຄອງໜອງບອນ ຄອງປະເວດບຸລີລຳ ລຳລາງໝູ່ບ້ານເອື້ອສຸກ ແລະຄອງບຶງບ້ານມ້າເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ເຂດປະເວດເດີມມີຖານະແມ່ນ ຕຳບົນປະເວດ ແມ່ນເຂດການປົກຄອງຂອງອຳເພີພະຂະໂໜງ ຈັງຫວັດພະປະແດງ ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາຂຶ້ນກັບຈັງຫວັດພະນະຄອນໃນປີຄ.
1927 ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ທ້ອງທີ່ອຳເພີພະຂະໂໜງມີສະພາບເປັນຊຸມຊົນ ຍ່ານການຄ້າ ອຸສາຫະກຳແລະບ່ອນພັກອາໄສຫຼາຍຂຶ້ນ ໃນປີ ຄ.
1963 ທາງລາຊະການຈຶງໄດ້ຕັ້ງສຸຂາພິບານປະເວດຂຶ້ນຄອບຄຸມພື້ນທີ່ຕຳບົນປະເວດ ຕຳບົນສວນຫຼວງ ຕຳບົນດອກໄມ້ ຕຳບົນໜອງບອນທັງຕຳບົນ ຮວມເຖິງບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນບາງຈາກແລະຕຳບົນບາງນາ ແລະໃນປີ ຄ.
1964 ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ກໍໄດ້ຖືກໂອນໄປຂຶ້ນກັບເທດສະບານນະຄອນບາງກອກ ເຫຼືອພຽງຕຳບົນປະເວດແລະຕຳບົນດອກໄມ້ທີ່ຍັງຄົງຢູ່ໃນເຂດສຸຂາພິບານ ໃນປີ ຄ.
1971 ຈັງຫວັດພະນະຄອນຖືກຮວມເຂົ້າກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີ ປ່ຽນຖານະແມ່ນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີ
ພາຍຫຼັງເຂດພະຂະໂໜງມີຄວາມຈະເລີນແລະມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນຂຶ້ນ ຮວມທັງພື້ນທີ່ບາງແຫ່ງຢູ່ໄກຈາກສຳນັກງານເຂດ ໃນວັນທີ 9 ພະຈິກ ຄ.
1989 ບາງກອກຈຶງໄດ້ສຳນັກງານເຂດພະຊະໂໜງ ສາຂາ 2 ຂຶ້ນເບິ່ງແຍງແຂວງປະເວດ ແຂວງໜອງບອນ ແຂວງດອກໄມ້ແລະແຂວງສວນຫຼວງ (ຕໍ່ມາແຂວງສວນຫຼວງໂອນໄປຢູ່ໃນການເບິ່ງແຍງຂອງສຳນັກງານເຂດພະຂະໂໜງ ສາຂາ 3) ໃນວັນທີ 9 ພະຈິກ ຄ.
1989 ກະຊວງມະຫາດໄທໄດ້ແບ່ງພື້ນທີ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງເຂດພະຂະໂໜງຕັ້ງເປັນ ເຂດປະເວດ ແບ່ງອອກເປັນ 4 ແຂວງ ເຊິ່ງຮວມແຂວງສວນຫຼວງໄວ້ນຳແລະຄົງຖານະເປັນສຳນັກງານເຂດປະເວດ ສາຂາສວນຫຼວງ ຈົນກະທັ່ງໃນປີ ຄ.
1972 ຈຶງປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນກຸງເທບມະຫານະຄອນ ເຊິ່ງຫາກຍົກເລີກການປົກຄອງແບບສຸຂາພິບານແລະເທດສະບານ ຮວມທັງປ່ຽນຄຳເອິ້ນໜ່ວຍການປົກຄອງໃໝ່ຈາກອຳເພີແລະຕຳບົນເປັນເຂດແລະແຂວງຕາມລຳດັບ ຕຳບົນປະເວດຈຶງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນ ແຂວງປະເວດ ແມ່ນພື້ນທີ່ການປົກຄອງຂອງສຳນັກງານເຂດພະຂະໂໜງ
1999 ໄດ້ປະກາດກະຊວງມະຫາດໄທປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ເຂດການປົກຄອງຂອງເຂດປະເວດໃໝ່ອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ໂດຍຮວມພື້ນທີ່ແຂວງສະພານສູງ ແລະໝູ່ທີ 7-12 ແຂວງປະເວດ ໄປຈັດຕັ້ງເປັນເຂດສະພານສູງ
ເຂດປະເວດ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດສີນະຄະລິນ ເຊິ່ງຖືເປັນເຂດສູນຊຸມຊົນຊານເມືອງ ແຫຼ່ງງານແລະການບໍລິການເພື່ອຮອງຮັບທ່າອາກາດຍານສຸວັນນະພູມ
ແມ່ນສະຖານີທີ່ຢູ່ເລິກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລະບົບລົດໄຟຟ້າມະຫານະຄອນ ເຖິງ 30 ແມັດຈາກລະດັບພື້ນດິນ
ມີບັນໄດເລື່ອນສະຖານີລົດໄຟຟ້າຍາວທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຈາກຊັ້ນອອກບັດໂດຍສານສູ່ຊານຊາລາຊັ້ນລຸ່ມ ຍາວເຖິງ 43 ແມັດ
ແມ່ນສະຖານີໃຕ້ດິນ ກວ້າງ 30 ແມັດ ຍາວ 156 ແມັດ ລະດັບຊານຊາລາຢູ່ເລິກ 30 ແມັດຈາກຜິວດິນເປັນຊານຊາລາຕ່າງລະດັບ ເນື່ອງຈາກຖະໜົນພພຮາມທີ່ 4 ຂາອອກມີທໍ່ສົ່ງນ້ຳຂອງການປະປານະຄອນຫຼວງ ເຮັດຕ້ອງສ້າງອຸໂມງຊ້ອນກັນ
ກາສັນຍາລັກເປັນຮູບພະບໍລົມລາຊານຸສາວະລີພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ທີ່ຢູ່ດ້ານໜ້າສວນລຸມພິນີແລະຍັງເປັນຈຸດທີ່ຕັ້ງສະຖານີສີລົມ ໂດຍໃຊ້ສີນ້ຳເງິນເພື່ອບົ່ງບອກເຖິງຈຸດເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງລົດໄຟຟ້າລອຍຟ້າກັບລົດໄຟຟ້າໃຕ້ດິນ
ໃຕ້ຜິວຖະໜົນພະຮາມທີ່ 4 ບໍລິເວນສີ່ແຍກສາລາແດງດ້ານທິດຕາເວັນອອກໜ້າສວນລຸມພິນີ ຈຸດບັນຈົບຂອງຖະໜົນພະຮາມທີ່ 4, ຖະໜົນສີລົມ ແລະຖະໜົນລາຊະດຳຣິ ໃນພື້ນທີ່ແຂວງລຸມພິນີ ເຂດປະທຸມວັນ ແລະແຂວງບາງຮັກ ເຂດບາງຮັກ ບາງກອກ
ສະຖານີສີລົມ ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟຟ້າໃຕ້ດິນ ໃນເສັ້ນທາງລົດໄຟຟ້າມະຫານະຄອນ ສາຍສະເຫຼີມລັດຊະມົງຄົນ ທີ່ຖະໜົນພະຮາມທີ່ 4 ບາງກອກ ບໍລິເວນສີ່ແຍກສາລາແດງ ມີທຳເລຢູ່ໃຈກາງເມືອງໃນຢ່ານທຸລະກິດຖະໜົນສີລົມ
2 ໜ້າໂຮງແຮມດຸສິດທານີ, ຖະໜົນສີລົມ, ຂົວລອຍໄປໂຮງໝໍຈຸລາ, ສະຖານີສາລາແດງ ລົດໄຟຟ້າບີທີເອສ
ໃນໄລຍະຕໍ່ມາ ໄດ້ມີການຟື້ນຟູສາຍພົວພັນລະຫວ່າງປະເທດຂື້ນ ຈຶ່ງໄດ້ຊອກຫາແນວທາງຈັດຕັ້ງ ອົງການຮ່ວມມືທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຂື້ນໃນຂົງເຂດ "ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້" ແລະ ພັນເອກ ດຣ.
ຖະນັດ ຄໍມັນ ອາດີດລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດສະໄໝລັດຖະບານ ຈອມພົນຖະໜອມ ກິດຕິຂະຈອນ ໂດຍໄດ້ມີການລົງນາມ "ປະລິນຍາບາງກອກ" ທີ່ວັງສະຣານລົມ ໃນຄັ້ງວັນທີ 8 ສິງຫາ ຄ.
1967 ຈາກ ຄຳປະກາດອາຊຽນ ເຊິ່ງລົງນາມໂດຍ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດຂອງປະເທດສະມາຊິກຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ 5 ປະເທດ ໄດ້ແກ່ ໄທ, ອິນໂດເນເຊຍ, ຟິລິບປິນ, ມາເລເຊຍ ແລະ ສິງກະໂປ
ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຫຼື ອາຊຽນ ເປັນອົງການທາງພູມສາດການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ມີປະເທດສະມາຊິກທັງໝົດ 10 ປະເທດ ເຊັ່ນ: ກຳປູເຈຍ, ໄທ, ບຣູໄນ, ມຽນມາ, ຟີລິບປິນ, ມາເລເຊຍ, ລາວ, ຫວຽດນາມ, ສິງກະໂປ, ແລະ ອິນໂດເນເຊຍ.
ໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບແກ່ເອກະລາດ ອຳນາດອະທິປະໄຕ ຄວາມເທົ່າທຽມ ບູລະນະພາບແຫ່ງດິນແດນແລະເອກະລັກ ຂອງຊາດສະມາຊິກທັງໝົດ.
ລັດສະມາຊິກແຕ່ລະລັດມີສິດທິທີ່ຈະປອດຈາກການແຊກແຊງຈາກພາຍນອກ ການຮຸກຮານດິນແດນແລະການບັງຄັບຂູ່ເຂັນ.
ສ 1961 ໂດຍປະເທດໄທ ມາເລເຊຍ ແລະ ຟິລິບປີນ ໄດ້ຮ່ວມກັນຈັດຕັ້ງສະມາຄົມອາສາ ຫຼື ຂື້ນເພື່ອຮ່ວມມືກັນທາງດ້ານເສດຖະກິດ ສັງຄົມ ແລະ ວັດທະນະທຳ ແຕ່ດຳເນີນການໄດ້ພຽງ 2 ກໍ່ຕ້ອງຢຸດຊະງັກລົງ ເນື່ອງຈາກການຜັນແປທາງດ້ານການເມືອງລະຫວ່າງ ອິນໂດເນເຊຍ ກັບ ມາເລເຊຍ.
ສັນຍະລັກ ອາຊຽນ ຄື ຕົ້ນເຂົ້າ ສີເຫຼືອງ 10 ຕົ້ນມັດລວມກັນໄວ້ ໝາຍເຖິງປະເທດສະມາຊິກຮ່ວມກັນເພື່ອມິດຕະພາບ ແລະ ຄວາມເປັນນ້ຳໜຶ່ງໃຈດຽວກັນ ສີຟ້າ ໝາຍເຖິງ ສັນຕິພາບ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ສີແດງ ໝາຍເຖິງ ຄວາມກ້າຫານ ແລະ ຄວາມກ້າວໜ້າ, ສີຂາວ ໝາຍເຖິງ ຄວາມບໍລິສຸດ, ແລະ ສີເຫຼືອງ ໝາຍເຖິງ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ.
ເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນໄດ້ເລີ່ມປະກາດໃຊ້ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນປີ 2010 ແລະ ກຳລັງກ້າວສູ່ຄວາມເປັນປະຊາຄົມອາຊຽນ ເຊິ່ງຈະປະກອບດ້ວຍສາມດ້ານ ຄື: ປະຊາຄົມອາຊຽນດ້ານການເມືອງ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ ປະຊາຄົມເສດຖະກິດອາຊຽນ ແລະ ປະຊາຄົມສັງຄົມ ແລະ ວັນທະນະທຳອາຊຽນ ໃນປີ 2015
ຈາກສົນທິສັນຍາໄມຕີແລະຄວາມຮ່ວມມືໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ໄດ້ມີການສະຫຼຸບແນວທາງຂອງສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ໄວ້ຈຳນວນຫົກຂໍ້ ດັ່ງນີ້
1984 ປະເທດບູໄນ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມສະມາຊິກເປັນປະເທດທີ່ຫົກ ແລະ ມີ ກຳປູເຈຍ, ມຽນມາ, ລາວ, ແລະ ຫວຽດນາມ ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ.
ວັດພຣະສຣີຣັຕນສາສດາຣາມ ຫຼື ທີ່ເອີ້ນກັນທົ່ວໄປວ່າ ວັດພຣະແກ້ວ ແມ່ນວັດທີ່ພຣະບາທສົມເດັຈພຣະພຸທທະຍອດຟ້າຈຸລາໂລກມະຫາຣາຊໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນໃນຄ.
ແມ່ນວັດໃນພຣະບໍຣົມມະຫາຣາຊວັງ ເຊັ່ນດຽວກັບວັດພຣະສຣີສັຣເພັຊຍ໌ ເຊິ່ງແມ່ນວັດປະຈໍາພຣະຣາຊວັງຫຼວງໃນສມັຍອຍຸທຍາ ແລະ ມີພຣະຣາຊະປສົງຄ໌ໃຫ້ວັດພຣະແກ້ວເປັນທີ່ປະດິສະຖານພຣະແກ້ວມໍຣະກົຕ ທີ່ນຳມາສ້າງນະຄອຣວຽງຂິນ ແຕ່ແທ້ຈິງແລ້ວ ພົບພໍ້ຢູ່ວັດພຣະແກ້ວ ຈັງຫວັດຊຽງຣາຍ ແລະ ເປັນສະຖານທີ່ບຳເພັນພຣະຣາຊກຸສົລ.
ວັດພຣະສຣີຣັຕນສາສດາຣາມບໍ່ມີພຣະສົງຄ໌ຈຳພັຣສາຢູ່ ຍ້ອນມີແຕ່ພຸທທາວາສບໍ່ມີສັງຄາວາສ.
ວັດພຣະສຣີຣັຕນສາສດາຣາມເປັນທີ່ເຊີດຊູຂອງບ້ານເມືອງ ຕລອດຈົນເປັນແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວຂອງປະເທສໄທຍ໌.
ກາຣປົວແປງຄັ້ງໃຫຍ່ທັງພຣະອາຮາມ ແມ່ນມີຂຶ້ນໃນຣາຊສມັຍພຣະບາທສົມເດັຈພຣະນັ່ງເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ແລະ ໃນຣາຊສມັຍພຣະບາທສົມເດັຈພຣະຈຸລຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໂປດເກົ້າໃຫ້ມີກາຣສເລີມສລອງກຣຸງຣັຕນໂກສິນທຣ໌ຄົບ 100 ປີ ໃນຄ.
ຕໍ່ມາໃນຣາຊສມັຍພຣະບາທສົມເດັຈພຣະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂຜດເກົ້າໃຫ້ມີການບູຣນປະຕິສັງຂຣນ໌ທັງພຣະອາຮາມໃນໂອກາສທີ່ມີພຣະຣາຊພິທີສລອງພຣະນະຄອຣຄົບ 150 ປີ.
1982 ເມື່ອມີກາຣສົມໂພຊກຣຸງຣັຕນໂກສິນທຣ໌ 200 ປີ ໂດຍມີສົມເດັຈພຣະເທພຣັຕນຣາຊສຸດາ ສຍາມບໍຣົມຣາຊກຸມາຣີທຣົງເປັນອົງຄ໌ປະທານໃນກາຣປົວແປງ.
ພຣະອຸໂບສົຖຕັ້ງຢູ່ສ່ວນກາງຂອງວັດພຣະສຣີຣັຕນສາສດາຣາມ ມີກຳແພງແກ້ວອ້ອມຮອບ ມີຊຸ້ມປຣະດິສຖານເສມາຮວມ 8ຊຸ້ມ ພຣະບາທສົມເດັຈພຣະພຸທທຍອດຟ້າຈຸລາໂລກມຫາຣາຊໂຜດເກົ້າ ໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນໃນພ.
ສ 2322 (ຕາມຫລັກຖານກ່າວວ່າ ພົບພຣະແກ້ວມໍຣກົຕ ຄັ້ງທໍາອິດທີ່ເຈດີຍ໌ ວັດພຣະແກ້ວ ອ.
ຫລັກຖານກາຣກໍ່ສ້າງ ແລະ ຣາຍລະອຽດທາງສຖາປັຕຍກັມຂອງ້ຣະອຸໂບສຖ໌ໃນຣັຊກາລນີ້ບໍ່ຊັດເຈນຫຼາຍ ນອກຈາກບົ່ງໄວ້ວ່າ ຝາວັດຮອບນອກເປັນລາຍຮົດນໍ້າຟອກຄໍາເປັນຮູປກະໜົກເຄືອແຍ່ງທຣົງເຂົ້າບິນທ໌ດອກໃນເທິງພື້ນສີຊາດ ຝາວັດດ້ານໃນເໜືອປະຕູກດ້ານສກັດເປັນເຣື່ອງມາຣວິຊັຍ ແລະ ເຣື່ອງໄຕຣພູມິ
ກຸ່ມພຣະອຸໂບສົຖ ເປັນກຸ່ມທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນສູງສຸດ ມີພຣະອຸໂບສົຖ ເປັນອາຄາຣປທານເຊິ່ງປຣະດິສຖານ ພຣະພຸທທມຫາມນີຣັຕນປຕິມາກຣ ອ້ອມຮອບດ້ວຍສາລາຣາຍ ພຣະໂພທິທາຕຸພິມານ ຫໍຣາຊພົງສານຸສຣນ໌ ຫໍຣາຊກຣມານຸສຣນ໌ ຫໍຣະຄັງ ຫໍພຣະຄັນທາຣຣາສດຣ໌
ສ່ວນຝາວັດດ້ານຍາວຂຽນພາຳເທພຊຸມນຸມຕາມແບບທີ່ສືບທອດມາຈາກສມັຍອຍຸທຍາ ຝາວັດລະຫວ່າງປ່ອງຢ້ຽມຂຽນພາພເຣື່ອງປຖົມສົມໂພທິ ຫລັງຄາມຸງດ້ວຍກະເບື້ອງເຄືອບເຊິ່ງປາກົຕວ່າມີກາຣແກ້ໄຂໃນຣັຊກາລທີ 3 ແລະ 4 ໃນພາຍຫລັງດັ່ງທີ່ເຫັນໄດ້ໃນປັຈຈຸບັນ
ໃນກາຣສ້າງພຣະອຸໂບສຖ໌ຫລັງນີ້ໃຊ້ເວລາ 3 ປີ ຈອ່ງສໍາເຣັຈຮຽບຮ້ອຍລົງໃນ ພ.
ສ 2328 ຕໍ່ມາ ເມື່ອປມານໄດ້ເກີດເພີງໄໝ້ບຸສບົກທຣົງພຣະແກ້ວມໍຣກົຕເຊິ່ງໂຜດເກົ້າ ໃຫ້ແປງຂຶ້ນໃໝ່ໃຫ້ທັນສລອງວັດພຣະສຣີຣັຕນສາສດາຣາມໃນປາຍຣັຊກາລ
ເນື່ອງຈາກພາຍໃນວັດພຣະສຣີຣັຕນສາສດາຣາມມີອາຄາຣສຳຄັນ ແລະ ອາຄານປກອບເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຈຶ່ງແບ່ງກຸ່ມອາຄາຣອອກເປັນ 3 ກຸ່ມຕາມຕຳແໜ່ງ ແລະ ຄວາມສຳຄັນ ດັ່ງນີ້:
1968 ເພິ່ນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ແລະໄດ້ຮັບເລືອກເປັນສະມາິກສົມບູນຢ່າງເປັນທາງການຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເມື່ອວັນທີ 3 ມິຖຸນາ ຄ.
2016 ເພິ່ນໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນຮອງປະທານປະເທດໃນສະໄໝກອງປະຊຸມສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ ແລະເມື່ອວັນທີ 22 ມີນາ ຄ.
2021 ເພິ່ນໄດ້ຮັບການພິຈາລະນາຮັບຮອງຈາກກອງປະຊຸມຄົ້ງປະຖົມມະເລີກຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ ໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທີ 18 ໃນລັດຖະບານຊຸດທີ 9 ໃນໂອກາດເຂົ້າຮັບຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທ່ານ ປອ.
2022 ທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ 9 ທ່ານ ພັນຄຳ ວິພາວັນ ໄດ້ຕັດສິນໃຈລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງ ເພື່ອສະແດງຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນການແກ້ໄຂບັນຫາເສດຖະກິດຂອງລາວ ໃນ​ນັ້ນ ທ່ານ​ໄດ້​ຂຶ້ນ​ກ່າວ​ຕໍ່​ກອງ​ປະຊຸມ​ສະພາ​ວ່າ ທ່ານ​ໄດ້​ລາ​ອອກ​ຈາກ​ຕຳ​ແໜ່​ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເນື່ອງຈາກບັນຫາສຸຂະພາບ ແລະ​ຢາກ​ສົ່ງ​ຕໍ່​ພາລະກິດ​ໃຫ້​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນ​ໃໝ່ ສືບ​ຕໍ່​ແກ້​ໄຂ​ບັນ​ຫາ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ແຫ່ງ​ຊາດ
ອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ ສປປ ລາວ ທ່ານໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຈາກການເລືອກຕັ້ງໃນການປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະເລີກສະພາແຫ່ງຊາດລາວຊຸດທີ 9 ກ່ອນໜ້ານີ້ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງຮອງປະທານປະເທດລາວໃນປີ ຄ.
ພາຍຫຼັງເຂົ້າຮັບຕຳແໜ່ງແລ້ວ ທ່ານ ພັນຄຳ ວິພາວັນ ກໍ່ໄດ້ຮັບຮອງເອົາ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມເປັນຄະນະບໍລິຫານງານຂອງປະທານປະເທດ ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ
ກຽດຕິສັກ ອຸດົມນາກ ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ເສນາຫອຍ ແມ່ນນັກຮ້ອງ ນັກສະແດງຊາວໄທ
ໃນເມື່ອກ່ອນເມືອງໄຊເປັນເມືອງໜຶ່ງທີ່ຂື້ນກັບແຂວງຫຼວງພະບາງ ຕົກມາຮອດປີ 1962 ເມືອງໄຊຈຶ່ງແຍກຕົວອອກຈາກແຂວງຫຼວງພະບາງ ແລ້ວສ້າງຕັ້ງເປັນແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ເມືອງໄຊກໍໄດ້ກາຍເປັນເມືອງເອກຂອງແຂວງອຸດົມໄຊນັບແຕ່ນັ້ນມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນນີ້.
ເມືອງໄຊເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບ 2 ຂອງບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ແລະ ເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບ 6 ຂອງປະເທດ ຮອງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ,ເມືອງໄກສອນພົມວິຫານ,ເມືອງປາກເຊ,ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແລະ ເມືອງທ່າແຂກ.
ເມືອງໄຊ ເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງລາວທີ່ມີເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງກະໂດດຂັ້ນ ແລະ ມີທ່າຂະຫຍາຍຕົວຂື້ນເລື້ອຍໆເຊິ່ງສາມາດເຫັນໄດ້ຈາກສິ່ງປຸກສ້າງອື່ນໆພາຍໃນເທສະບານເມືອງກໍຄືເທສະບານແຂວງ.
ເມືອງໄຊມີປະຊາກອນທັງໝົດປະມານ 75,000 ຄົນ,ໂດຍປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຊາວຂະມຸ , ລາວ , ລື້ , ມົ້ງ.ນອກຈາກນັ້ນຍັງມີຊາວຈີນ ແລະ ຊາວຫວຽດນາມອາໄສຢູ່ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍເຊິ່ງເຮົາສາມາດເຫັນໄດ້ຈາກບໍລິສັດ , ຫ້າງຮ້ານ ແລະ ໜັງສື ປ້າຍໂຄສະນາຕ່າງໆ ຈະເຫັນໜັງສື ຈີນ ແລະ ໜັງສືຫວຽດນາມເປັນສ່ວນໃຫຍ່.
ເມືອງໄຊ ເປັນເມືອງທີ 2 ຂອງພາກເໜືອ ແລະ ເປັນເມືອງທີ 6 ຂອງປະເທດຮອງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ,ສະຫວັນນະເຂດ,ຄຳມ່ວນ,ຈຳປາສັກ ແລະ ຫຼວງພະບາງ ທີ່ໄດ້ຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຂື້ນເປັນຄັ້ງທີ 10 ໃນວັນທີ 13 - 21/12/2014 ທີ່ຜ່ານມາ .
ນອກຈາກນັ້ນເມືອງໄຊຍັງເປັນເມືອງໃຈກາງທາງດ້ານການຄົມມະນາຄົມ , ການສຶກສາ , ການເງິນ - ການທະນາຄານ ແລະ ທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງບັນດາ 8 ແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍມີທະນາຄານກາງ (ທະນາຄານແຫ່ງ ສ.
ທາງອາກາດສາມາດເດີນທາງມາໄດ້ດ້ວຍໃຊ້ບໍລິການຂອງ ແລະ ມາລົງທີ່ສະໜາມບິນຍານອາກາດ ອຸດົມໄຊທີ່ເມືອງໄຊເຊິ່ງບິນເປັນປະຈຳທຸກໆມື້.
ເມືຶອງໄຊ ເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງຂອງແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງບັນດາແຂວງພາກເໜືອເຊັ່ນ:
ນອກຈາກນີ້ຍັງມີງານບຸນເທດສະການຕ່າງໆຂອງຊົນເຜົ່າພາຍໃນເມືອງເຊັ່ນ: ບຸນກິນທານ ຂອງເຜົ່າລື້ , ບຸນເຕັດນຶມ ຂອງເຜົ່າຂະມຸ , ບຸນກິນຈຽງ ຂອງເຜົ່າມົ້ງ ແລະ ເຜົ່າອື່ນໆ.
ຖືເທບພະເຈົ້າຂອງສາສະໜາອິນດູ ຈາກປາກົດການທຳມະຊາດພູເກົ້າ ຊຶ່ງເປັນຈຸດປະກາຍຫຼັກ ໃນການມາສ້າງວັດພູ.
ກອບຂອງວັດມີຮູບຊົງໄຕຣມູມ, ເປັນລຳດັບ ຄືມີການຄິດໄລ່ທີ່ຊັດແຈ້ງເຊັ່ນ: ຮ່ອງນໍ້າ ທີ່ສົ່ງນໍ້າສັກສິດ ຍາວຢຽດອອກໄປເຖິງ
10 ກິໂລແມັດ ທີ່ສ້າງດ້ວຍຜູ້ຄົນ ໄດ້ອ້າງໃຫ້ຮູ້ເຖິງການອອກແບບຄັ້ງທຳອິດ ຂອງສັງຄົມຢູ່ໃນປະຫວັດສາດນຳອີກດ້ວຍ.
ປັດໄຈອື່ນກ່ຽວກັບການມີອຳນາດແຊກແຊງ ລັດຖິອິນດູ ແລະ ການເລືອກສະຖານທີ່ສ້າງວັດພູ ແມ່ນເລືອກເອົາເສັ້ນຂະໜານທິດຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ ເປັນຫຼັກ,ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຈອມພູເກົ້າ ເຊິ່ງປະກອບກັບປາກົດການທາງທຳມະຊາດ ຮ່ວມກັບແນວຄິດຂອງພຣະສີວະ ສາສະໜາອິນດູ.
ການຖືຕາເວັນຂື້ນ ກໍ່ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບພຣະສີວະ, ດັ່ງນັ້ນມັນຈື່ງໄດ້ເກີດມີການເລືອກທິດທາງໃຫ້ມັນໄປລວງດຽວກັບທິດຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ.
ອາຄານກົກເຄົ້າ ສ້າງຂື້ນໃນ ສະຕະວັດທີ 6, ຈາກນັ້ນກໍມີການຕໍ່ເຕີມຕາມຍຸກສະໄໝຕໍ່ມາ ຈົນມາເຖິງສະຕະວັດທີ 15.
ວັດພູ ເປັນບູຮານສະຖານທີ່ໄດ້ອິດທິພົນ ທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ມາຈາກຫຼາຍແຫ່ງ ເຊິ່ງລວມມີສິລະປະຂອມ, ຮິນດູ ແລະ ພຸດ
ຕາມຮ່ອງຮອຍຫຼັກຖານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນ ໃນລວດລາຍສິລະປະຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ໃນຂົງເຂດວັດແຫ່ງນີ້ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຮິດ
ເທື່ອນີ້ ໄດ້ນຳໄປສູ່ການຈົດບັນທຶກເຂົ້າ ເປັນມໍລະດົກພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍ ມໍລະດົກທີ່ໄດ້ສ້າງຂື້ນ, ເຊິ່ງມີ
ຜາສາດຫີນວັດພູ ແມ່ນບູຮານສະຖານວັດຖຸ ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ ທີ່ແຂວງຈຳປາສັກ ເຊິ່ງເປັນແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ປະເທດກຳປູເຈຍ ຫ່າງ
ຫຼັງຈາກຫຼາຍສະຕະວັດ ຂອງການລີ້ຊ້ອນຢູ່ໃນຄວາມຊຸດໂຊມ, ຖືກປົກປິດໄວ້ຢູ່ໃນປ່າ,ນັກສຳຫຼວດທາງຊາວຝຣັ່ງ, ທ່ານ ອອງ
ສະຫະພາບສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມໂຊວຽດ ຊື່ຫຍໍ້ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ແມ່ນລັດທີ່ມີອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງລັດຖະບານກາງໃນພາກເໜືອຂອງເອີຣົບເຊິ່ງມີມາແຕ່ປີ 1922 ເຖິງປີ 1991.
ອັນເດັ່ນກວ່າໝູ່ແມ່ນການລ້ຽງໂຕຈີ່ລໍ່, ທີ່ສາມາດສົ່ງອອກຂາຍໃຫ້ແກ່ພື້ນທີ່ໃກ້ຄຽງແລະນະຄອນ ຫຼວງອີກດ້ວຍຊື່ງມີຈໍານວນ150ແທ່ງ, ມີປະມານ3000ໂຕຕໍ່ແທ່ງ, ພາຍໃນ3ເດືອນຈະໄດ້ຮັບຜົນຜະ ລິດ2ກິໂລ, ຖ້າສົ່ງຂາຍໄປທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນກໍຈະໄດ້ປະມານ40ພັນກີບຕໍ່ກິໂລ, ຖ້າສົ່ງຂາຍ ພາຍໃນເຂດໄກ້ຄຽງກໍຈະໄດ້ປະມານ35ພັນກີບຕໍ່ກິໂລ.
ໃນເຂດບ້ານຫ້ວຍເລິກຈະໄດ້ພົບກັບເຂດ ປູກຕົ້ນໄມ້ອຸດສາຫະກໍາ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນຂອງປະຊາຊົນ ທ້ອງຖິ່ນ, ແລະອັນທີ່ພົ້ນເດັ່ນກໍແມ່ນພື້ນທີ່ປູກຕົ້ນວິກແລະຕົ້ນກະຖິນນະລົງຂອງບໍລິສັດ ທີ່ກວມເອົາຫຼາຍຮ້ອຍເຮັກຕ້າຈົນສຸດສາຍຕາ, ຖ້າເບີ່ງໄນອີກແງ່ກໍ່ຄື ພື້ນທີ່ປູກຝັງນັ້ນແມ່ນຢູ່ຖືກ ອ້ອມຮອບໄປດ້ວຍປ່າ.
ໃນເຂດກຸ່ມບ້ານແຫ່ງນີ້ແມ່ນມີບ້ານໜື່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ກາງດອນຂອງແມ່ນໍ້າຂອງ, ຊື່ວ່າບ້ານ ດອນຄອນລາດ ຊື່ງສ່ວນ ໃຫຍ່ຈະປູກບັນດາຜັກ, ໝາກເລັ່ນ, ໝາກອຶ, ໝາກແຕງ,ໝາກຖົ່ວຍາວ ແລ້ວສົ່ງອອກຂາຍໄປທີ່ຕະຫຼາດ ໄກ້ຄຽງ, ແລະກໍມີຜູ້ມາຮັບຊື້ຢູ່ກັບສວນເລີຍນັ້ນກໍມີ
ຕໍ່ຈາກນັ້ນເຮົາກໍຈະໄດ້ພົບກັບບຸກຄົນຜູ້ເປັນຕົວເດັ່ນໃນແຖບນີ້ພໍ່ພົມມາ, ຊື່ງເປັນຊາວກະສິກອນ ທີ່ໄດ້ຜັນເອົາພື້ນທີ່ອ້ອມແອ້ມເຮືອນຂອງຕົນໃຫ້ກາຍເປັນພື້ນທີ່ການການຜະລິດກະສິກໍາແບບລວມສູນຊື່ງໃນນັ້ນມີ: ລ້ຽງກົບ-ເພາະພໍ່ພັນແມ່ພັນກົບ, ເພາະພັນປາ.
ເວົ້ເຖິງການລ້ຽງງົວຄວາຍ, ປະຊາຊົນເຂດນີ້ກໍຖືວ່າຫຼາຍພໍສົມຄວນ ແລະອີກຄອບຄົວໜື່ງກໍມີທຸລະກິດຄອບຄົວໃນການລ້ຽງປາກະຊັງ, ດ້ວຍຄວາມໃຈມັກແລະອົດ ທົນຈື່ງເຮັດໃຫ້ເພີ່ນປະສົບຜົນສໍາເລັດພໍສົມຄວນ, ໂດຍຜະລິດຕະຜົນຈະສົ່ງໃຫ້ຕະຫຼາດພາຍໃນ ເປັນສ່ວນໃຫຍ່.
ການຜະລິດກະສິກໍາຢູ່ໃນກຸ່ມບ້ານແຫ່ງນີ້ນັ້ນສ່ວນຫຼາຍກໍແມ່ນການປູກຝັງແລະການລ້ຽງສັດ, ລະຫັດເຂດແມ່ນ 1102
ໃນເຂດກຸ່ມບ້ານທ່າບົກນີ້ມີຄອບຄົວເຮັດການລ້ຽງສັດແບບປະສົມປະສານ, ຄືການລ້ຽງເປັດກາບ,ເປັດກືກ,ຊື່ງມີຈໍານວນຫຼາຍພັນໂຕ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການລ້ຽງເພື່ອໄຂ່ ຫຼືຊີ້ນ.
ນອກນັ້ນກໍຍັງມີການລ້ຽງອ່ຽນ ໂດຍໄດ້ມີການເຮັດບໍ່ພິເສດ, ໃນເບື້ອງໂຕ້ນເພີ່ນໄດ້ປ່ອຍອ່ຽນ ຈໍານວນ70ໂລ, ແຕ່ເພີ່ນບໍ່ທັນມີໃນການຕິດຕາມການລ້ຽງອ່ຽນນີ້ໄດ້ເທື່ອ.
ໃນແຂວງບໍລິຄໍາໄຊມີກຸ່ມບ້ານທ່າບົກແມ່ນກຸ່ມບ້ານໜື່ງທີ່ນອນໃນເຂດເມືອງທ່າພະບາດຊື່ງແມ່ນກຸ່ມບ້ານທີ2ທີ່ນອນຢູ່ລະຫວ່າງກາງຂອງເມືອງທ່າພະບາດ.
12 ກຸມພາ - ທີມຟຸດຊອລທີມຊາດຢີ່ປຸ່ນແລະທີມຟຸດຊອລທີມຊາດຮ່ອງກົງຊະນະເລີດການແຂ່ງຂັນຟຸດຊອລນານາຊາດມາເກົ໊າ ນະ ເຂດບໍລິຫານພິເສດມາເກົ໊າ ໂດຍທີມຊາດຊະນະເລີດໃນລະດັບຄັພ ແລະທີມຊາດຮ່ອງກົງຊະນະເລີດໃນລະດັບເພລທ
22 ກຸມພາ - ເກີດເຫດລະເບີດທີ່ມັດສະຍິດອັລ ອິສຄາຣ໌ ໃນປະເທດອິຮັກຈົນເກີດໄຟໄໝ້ ຄາດວ່າເກີດຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງນິກາຍ
ປະທານາທິບໍດີໂກຣເລຍ ອາໂຣໂຍ ແຫ່ງປະເທດຟິລິບປິນ ໄດ້ປະກາດພາວະສຸກເສີນທົ່ວປະເທດ, ແລະມີຄຳສັ່ງໃຫ້ຈັບກຸມເຈົ້າໜ້າທີ່ທະຫານ ແລະ ປະຊາຊົນທີ່ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການວາງແຜນກໍ່ລັດຖະປະຫານ.
11 ກໍລະກົດ - ເກີດເຫດລະເບີດຢ່າງຕໍເນື່ອງ ພາຍໃນລົດໄຟຮັບສົ່ງຊານເມືອງ ຢູ່ເມືອງມຸມໄບ, ສູນກາງການຄ້າຂອງປະເທດອິນເດຍ, ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 200 ຄົນ.
ກອງທະຫານຂອງອິດສະຣາເອນບຸກເລບານອນ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບເຫດການກຸ່ມເຮສະບອນລາຮ໌ ເຊິ່ງລັກພາໂຕທະຫານອິດສະຣາເອນ 2 ຄົນ.
17 ກໍລະກົດ - ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວຂະໜາດ 7,7 ລິກເຕີຢູ່ທະເລຕອນໃຕ້ຂອງເກາະຊະວາ, ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ, ລວມເຖິງຜູ້ໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ແລະຜູ້ບໍ່ມີບ່ອນພັກອາໄສເປັນຈຳນວນຫຼາຍ.
ປະທານາທິບໍດີມາຮ໌ມຸດ ອາຮ໌ມາດີເນຈາດ ແຫ່ງປະເທດອີຣານໄດ້ປະກາດຄວາມສຳເລັດໃນການເສີມສະມັດຖະນະຂອງຢູເລນຽມ ເພື່ອນຳໃຊ້ເປັນເຊື້ອເພີງສຳຫລັບອາວຸດນິວເຄລຍ.
27 ພືດສະພາ - ເກີດເຫດແຜ່ນດິນໄຫວຂະໜາດ 6,2 ລິກເຕີ ຢູ່ບໍລິເວນເກາະຊະວາ ເຊິ່ງຢູ່ໃກ້ກັບເມືອງຢັອກຈາກາຕາ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດຢູ່ໃນປະເທດອີນໂດນີເຊຍກວ່າ 3,700 ຄົນ.
ທີມບານເຕະທີມຊາດອີຍິບຊະນະເລີດການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊມປ໌ແຫ່ງຊາດອາຟຣິກາ ຄັ້ງທີ 25 ນະ ສະໜາມກີລານານາຊາດໄຄໂຣ ກຸງໄຄໂຣ ປະເທດອີຍິບ
5 ກຸມພາ - ການແຂ່ງຂັນອາເມລິກັນບານເຕະລາຍການຊູເປໂບວ໌ລ ຄັ້ງທີ 40 ນະ ສະໜາມຟອດ ເມືອງດີທອຍ ລັດມິຊິແກນ ສະຫະລັດອາເມລິກາ
5 ມິຖຸນາ - ເຊີເບຍແລະມັອງເຕເນໂກຮ ຖືກຍຸບລົງຢ່າງເປັນທາງການ ພາຍຫຼັງຈາກທັງສອງຊາດ ແຍກໂຕເປັນອິດສະຫຼະ.
15 ມັງກອນ - ຍານອະວະກາດສະຕາຣ໌ດັສທ໌ຂອງອົງການນາຊາ ໄດ້ນຳແຄັບຊູນ ເຊິ່ງເກັບໂຕຢ່າງຝຸ່ນດາວຫາງກັບມາສູ່ໂລກ.
10 ມີນາ - ຍານອະວະກາດມາສຣີຄອນເນດເຊັນອໍບິເຕີ ຂອງອົງການນາຊາ ເຂົ້າສູ່ວົງໂຄຈອນຮອບດາວອັງຄານ.
ໂດຍເລີ່ມຈາກທິດເໜືອດັ່ງນີ້: ຊຽງຂວາງ , ບໍລິຄຳໄຊ , ວຽງຈັນ ແລະ ຫຼວງພະບາງ ມີເນື້ອທີ່ປະມານ 8,500 ຕາລາງກິໂລແມັດ ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນພູດອຍ.
ສົ່ງຜົນໃຫ້ສະພາບອາກາດທີ່ຂ້ອນຂ້າງເຢັນຕະຫຼອດປີ ເດີນທາງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປຕາມເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ໃຕ້ ຜ່ານແຂວງບໍລິຄຳໄຊ.
ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ​ເຄີຍ​ເປັນ​ເຂດ​ປົກຄອງ​ພິ​ເສດ ທີ່ຢູ່​ພາຍ​ໃຕ້​ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບ​ຂອງ​ກອງ ທັບປະຊາຊົນ​ລາວ ​ໃນ​ຊ່ວງ​ປີ 1975-2006 ​ເນື່ອງ​ຈາກ​ເປັນ​ເຂດ​ທີ່​ມີ​ບັນດາ​ຊາວ​ມົ້ງອາ​ໄສ​ຢູ່ ຢ່າງ​ໜາ​ແໜ້ນເຂດ​ນຶ່ງ​ໃນ​ລາວ ​ໂດຍ​ລັດຖະບານ​ລາວ​ໄດ້​ປະກາດ​ຍົກ​ເລີກ​ເຂດ​ພິ​ເສດ​ໄຊ​ສົມບູນດັ່ງກ່າວ​ໃນ​ປີ 2006 ​ແລ້ວ​ກໍ​ໄດ້​ໂອນ​ຍ້າຍ​ເມືອງ​ໄຊ​ສົມບູນ​ແລະ​ເມືອງ​ຮົ່ມ​ໄປ​ຢູ່​ພາຍ​ໃຕ້ ອໍານາດ​ການ​ປົກຄອງແຂວງ​ວຽງ​ຈັນ.
ທັນວາ ປີ 2013 ທີ່​ຜ່ານ​ມາ ​ໂດຍ​ມີ​ທ່ານ​ທອງ​ສິງ ທໍາ​ມະ​ວົງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ການ​ນໍາ​ພັກ-ລັດ ອໍານາດ​ການ​ປົກຄອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ ພະນັກງານ​ລັດຖະກອນ ​ແລະ​ປະຊາ​ຊົນ​ລາວ ​ເຂົ້າຮ່ວມ​ໃນ​ພິທີ​ດັ່ງ​ກ່າວ​.
ແຂວງໄຊສົມບູນ ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງຂອງປະເທດລາວເປັນແຂວງດຽວທີ່ບໍ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຕ່າງປະເທດ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງພູເບ້ຍ ແລະມີຊາຍແດນຕິດຈອດກັບແຂວງຕ່າງໆຄືດັ່ງນີ້:
ແຂວງໄຊສົມບູນ ເປັນແຂວງໜຶ່ງໃນ 18 ແຂວງຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ຊຶ່ງມີທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດພາກກາງຂອງປະເທດ
ທີ່ຕັ້ງ ຈາກຕົວເມືອງຫລວງພະບາງໄປທາງທິດຕະເວັນຕົກສຽງເໜືອ ໃຊ້ເສັ້ນທາງດຽວກັນກັບທາງໄປວັດປ່າໂພນເພົາ, ເຮືອນຜານົມ ອອງລີ ມູໂອດ ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 15 ພຶດສະພາ ຄ.
ສ.1826 ທີ່ເມືອງມອງເບລຽດ ປະເທດຝຣັ່ງ ພໍ່ມີອາຊີບຮັບລາຊະການ ສ່ວນແມ່ມີອາຊີບເປັນຄູສອນຫນັງສື ໃນໄວສຶກສາ ອອງລີ ມູໂອດ ສົນໃຈໃນວິຊາພາສາສາດ ຄວບຄູ່ໄປກັບການຮຽນວິທະຍາສາດ ໃຊ້ຊີວິດຕະເວນໄປໃນປະເທດຣັດເຊຍ, ໂປໂລບ, ເຢຍລະມັນ, ແບນຊິກ ແລະ ອື່ນໆ.
ສ.1858 ອອງລີ ມູໂອດ ຂໍທຶນຈາກລາຊະສະມາຄົມພູມສາດແຫ່ງລອນດອນ ເດິນທາງໂຊເຊສຳຫລວດປະເທດໃນແຖບສຸວັນນະພູມ ເຊັ່ນ: ສະຫຍາມ, ກຳເຈຍ ແລະ ລາວ.
ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຄ່ອນໄປທາງເໜືອຂອງຝັ່ງທົນບຸລີ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງພັດ ມີຖະໜົນບໍລົມລາດຊະຊົນນະນີແລະຖະໜົນສົມເດັດພະປິ່ນເກົ້າເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດພະນະຄອນ ມີແນວກຶ່ງກາງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕະລິ່ງຊັນ ມີຄອງບາງຂຸນສີ ຄອງຊັກພຣະ ແລະຄອງບາງກອກນ້ອຍເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ເຂດບາງກອກນ້ອຍ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດກຸງທົນບຸລິເໜືອ ເຊິ່ງຖືເປັນເຂດອະນຸລັກເມືອງເກົ່າ ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງປະຫວັດສາດແລະສິລະປະວັດທະນະທຳທາງຝັ່ງທົນບຸລີ ໂດຍມີຄຳຂວັນປະຈຳເຂດວ່າ "ສົມເດັດໂຕວັດຣະຄັງ ວັງຫຼັງຕັ້ງຢູ່ອູ່ເຮືອພະລາຊະພິທີ ສະຖານີລົດໄຟ ຄອງໃຫຍ່ມີຊື່ ເລື່ອງລືເຄື່ອງລົງຫິນນາມລະບິນຊ່າງຫຼ່ອ ງາມອະລໍວັດວາ"
1972 ໄດ້ມີປະກາດຄະນະປະຕິວັດ ບົກເລີກໜ່ວຍການປົກຄອງຈັງຫວັດ ເທດສະບານ ສຸຂາພິບານໃນເຂດຈັງຫວັດພະນະຄອນແລະຈັງຫວັດທົນບຸລີເປັນໜ່ວຍການປົກຄອງດຽວ ຄື "ກຸງເທບມະຫານະຄອນ" ເຊິ່ງໄດ້ປ່ຽນຄຳວ່າອຳເພີເປັນ "ເຂດ" ແລະຕຳບົນເປັນ "ແຂວງ" ດັງນັ້ນ ອຳເພີບາງກອກນ້ອຍຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນ ເຂດບາງກອກນ້ອຍ ບາງກອກ
1989 ກະຊວງມະຫາດໄທໄດ້ປະກາດປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ເຂດບາງກອກນ້ອຍ ໂດຍແບ່ງພື້ນທີ່ແຂວງບາງພັດ ແຂວງບາງອໍ້ ແຂວງບາງຍີ່ຂັນ ແລະແຂວງບາງບຳຫລຸ ໄປຈັດຕັ້ງເປັນເຂດບາງພັດ ເພື່ອໃຫ້ໜ່ວຍງານລາຊະການດູແລປົກຄອງພື້ນທີ່ໃຫ້ສະດວກຂຶ້ນ
1991 ຕັດພື້ນທີ່ເຂດບາງພັດສະເພາະຝັ່ງໃຕ້ຖະໜົນບໍລົມລາດຊະຊົນນະນີແລະຖະໜົນສົມເດັດພະປິ່ນເກົ້າ ກັບມາເປັນພື້ນທີ່ຂອງເຂດບາງກອກນ້ອຍ ແລະໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງເປັນແຂວງອະລຸນອະມະລິນ
ເຂດບາງກອກນ້ອຍເດີມມີຊື່ວ່າ ອຳເພີອະມະລິນ ເປັນອຳເພີທີ່ 21 ໃນ 25 ອຳເພີຊັ້ນໃນຂອງພະນະຄອນຕາມປະກາດກະຊວງນະຄອນບານ ຄ.
ເຂດຄອງເຕີຍຕັ້ງຢູ່ຣິມຝັ່ງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ທາງຕອນກາງໄປທາງຕາເວັນຕົກຂອງຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງດັງນີ້
ທິດເໜືອແລະທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດວັດທະນາ ມີຖະໜົນສຸຂຸມວິດຟາກເໜືອເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດໃຕ້ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດພະຂະໂໜງແລະອຳເພີພະປະແດງ ມີແນວຂອບທາງສຸຂຸມວິດ 52 ແລະແນວກຶ່ງກາງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຍານນາວາ ເຂດສາທອນແລະເຂດປະທຸມວັນ ມີແນວເຂດທາງລົດໄຟສາຍແມ່ນ້ຳເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ພາຍຫຼັງເຂດພະຂະໂໜງມີຄວາມຈະເລີນແລະມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນຂຶ້ນ ພື້ນທີ່ບາງແຫ່ງຢູ່ໄກຈາກສຳນັກງານເຂດ ໃນວັນທີ່ 27 ເມສາ ຄ.
1989 ບາງກອກຈຶງໄດ້ຈັດຕັ້ງສຳນັກງານເຂດພະຂະໂໜງ ສາຂາ 1 ຂຶ້ນເບິ່ງແຍງແຂວງຄອງເຕີຍ ແຂວງຄອງຕັນ ແລະແຂວງພະຂະໂໜງ ແລະໃນວັນທີ່ 9 ພະຈິກ ຄ.
1995 ບາງກອນໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງຄອງເຕີຍເໜືອ ແຂວງຄອງຕັນເໜືອ ແລະແຂວງພະຂະໂໜງເໜືອ ໂດຍໃຊ້ຖະໜົນສຸຂຸມວິດເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດອອກຈາກແຂວງເດີມແລະໃຫ້ສຳນັກງານເຂດຄອງເຕີຍ ສາຂາ 1 ເບິ່ງແຍງພື້ນທີ່ແຂວງໃໝ່ດັງກ່າວເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ແຍກອອກໄປເປັນເຂດວັດທະນາໃນປີ ຄ.
ຍ້ອນໄປຮອດປະມານພຸດທະສະຕະວັດທີ່ 14 ບໍລິເວນເຂດຄອງເຕີຍເຄີຍເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ ເມືອງປາກນ້ຳພະປະແດງ ແມ່ນເມືອງໜ້າດ່ານປາກນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ກ່ອນທີ່ຈະຂຶ້ນໄປສູ່ເມືອງອື່ນໆ ພະປະແດງໃນປະຈຸບັນ ເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝລາຊະການທີ່ 1)
ເຂດຄອງເຕີຍ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ເຊິ່ງຖືເປັນເຂດເສດຖະກິດໃໝ່ແລະການພັດທະນາຕາມແນວວົງແຫວນອຸສາຫະກຳ
ຫຼັງຈາກຄວາມນິຍົມຂອງໜູ ເຊີນຍິ້ມແພ່ຫຼາຍໃນທົ່ວປະເທດ ແຕ່ເກີດເລື່ອງອື້ສາວຄືໜູຕິດໜີ້ການພະນັນບານເຕະເຖິງ 10 ລ້ານບາດ ຈົນເຮັດໃຫ້ບ້ານສ່ວນຕົວຖືກຍຶດທັງໝົດ ລາອອກຈາກລາຍການທີ່ໜູເຄີຍຢູ່ລາຍການນັ້ນທັງໝົດຮວມໄປເຖິງເລີກຄົບຫາກັບມໍລະກົດອີກຕໍ່ໄປ ແລະລາອອກຈາກຄະນະເປັດ ເຊີນຍິ້ມ ເພາະບໍ່ຢາກໃຫ້ເກີດເລື່ອງເສຍຊື່ສຽງຂອງຄະນະເຊີນຍິ້ມ
ວັນຊາດ ພຶ່ງສ່ຳ ຊື່ຫຼີ້ນ ຫນູ ແມ່ນນັກສະແດງຕະຫຼົກຊື່ດັງໂດຍເອກະລັກສະເພາະຕົວຄືການຢ່າງແບບນົກກະຍາງ ແລະໃຊ້ຊື່ໃນການສະແດງວ່າ ໜູ ເຊີນຍິ້ມແລະພາຍຫຼັງປ່ຽນມາໃຊ້ຊື່ວ່າໜູ ຄອງເຕີຍ ເກີດເມື່ອ 3 ກຸມພາ ຄ.