polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ຂໍ້ມູນທາງດ້ານການລະບາດ ແລະທາງປະຫວັດສາດແມ່ນບໍ່ພຽງພໍໃນການລະບຸວ່າ ບ່ອນໃດຄືຈຸດກຳເນີດຂອງພະຍາດນີ້
ໃນເວລາທີ່ຜູ້ຕິດເຊື້ອຈາມ ຫລື ໄອ, ເຊື້ອໄວຣັດຫລາຍກວ່າໜຶ່ງລ້ານອະນຸພາກ ສາມາດແຜ່ກະຈ່າຍໄປໃນທີ່ໃກ້ຄຽງໄດ້.
ການເຄື່ອນທີ່ຂອງທະຫານໃນສົງຄາມໂລກທີ ທີ່ຢູ່ໃນໄລຍະໃກ້ກັນ ແລະ ຈຳນວນຫລວງຫລາຍ ເຮັດໃຫ້ ມີການລະບາດໜັກຂຶ້ນ ແລະ ເພີ່ມການແຜ່ກະຈ່າຍ ແລະ ເພີ່ມການປ່ຽນສາຍພັນຂອງເຊື້ອຈຸລະໂລກໄດ້.
ບາງການຄາດການວ່າ ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນຂອງທະຫານຖືກອອ່ນແອລົງໂດຍການຂາດທາດໂພຊະນາການ, ເຊັ່ນກັນກັບ ຄວາມຄຽດຂອງການຕໍ່ສູ້ໃນສົງຄາມ ແລະການໂຈມຕີທາງເຄມີ, ນັ້ນໄດ້ເພີ່ມ ຄວາມອອ່ນແອຂອງພວກເຂົາ.
ໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍສະເປນ ຫຼື (ຮູ້ຈັກກັນໃນການລະບາດຂອງໂລກໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍໃນປີ ຄສ 1918 ແມ່ນການລະບາດຂອງໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍທີ່ຮຸນແຮງ ຊຶ່ງລະບາດໄປທົ່ວໂລກ.
ໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍສະເປັນການລະບາດຄັ້ງແຮກຈາກທັງໝົດສອງຄັ້ງທີ່ເກີດຈາກໄວຣັດໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍ 11 ; ການລະບາດຄັ້ງທີສອງແມ່ນ ໂລກໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍ ຫລື ປີ 2009.
ທະຫານສະຫລັດຖືກສົ່ງໄປເຮັດສົງຄາມຈຳນວນມະຫາສານໃນເອີຣົບ: ພວກເຂົາເປັນພາຫະນະນຳເຊື້ອໄວຣັດ.
ຍູທູບຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອສະແດງຮູບພາບວິດີໂອໃນຮູບແບບຂອງ ແລະ ໃຊ້ການຖອດລະຫັດແບບ .263 ແຟຣັດຊ໌ເປັນໂປແກມທີ່ຕ້ອງຕິດຕັ້ງເພີ້ມສຳລັບເວັບບຣາວເຊີທົ່ວໄປ ໂດຍສະແດງຜົນທີ່ຂະໜາດຄວາມກວ້າງ ແລະ ສູງ 320 ແລະ 240 ພິກເຊວ ທີ່ 25 ເຟຣມຕໍ່ວິນາທີ ໂດຍມີການສົ່ງຂໍ້ມູນສູງສຸດທີ່ 300 ກິໂລບິດຕໍ່ວິນາທີ ເຊິ່ງການສະແດງຜົນສາມາດເບິ່ງໄດ້ທີ່ຂະໜາດປົກກະຕິ ຫຼື ຂະໜາດທີ່ສະແດງຜົນເຕັມໜ້າຈໍ
ຍູທູບຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍພະນັກງານຂອງເພຍ໌ພາລເຊິ່ງເປັນເວັບໄຊທ໌ສໍາລັບການແບ່ງປັນວິດີໂອ ໂດຍທີ່ສະມາຊິກຂອງຍູທູບສາມາດອັບໂຫຼດ ແລະ ສຳຫຼວດວິດີໂອໄດ້ ໂດເມນເນມຂອງຍູທູບມີວ່າ "." ເຊິ່ງເຜີຍແຜ່ມາຄັ້ງທຳອິດໃນ ວັນຈັນ ທີ 14 ກຸມພາ 2005 ເວລາ 9:13 ໂມງ
ໄຟລ໌ຍູທູບເກັບໄວ້ໃນລັກສະນະສະຕຣີມໄຟລ໌3 ໂດຍມີການເຂົ້າລະຫັດແບບໂມໂນທີ່ 65 ກິໂລບິດ/ວິນາທີ ທີ່ 22050 ເຮຼີດຊ໌ ແນວໃດກໍ່ຕາມຍູທູບສາມາດເກັບຮັກສາໄຟລ໌ສຽງໃນລັກສະນະສະເຕີຣິໂອຖ້າວ່າມີການປ່ຽນແປງເປັນໄຟລ໌ ກ່ອນທີ່ຈະອັບໂຫຼດ
ພາຍຫຼັງຈາກຜູ້ໃຊ້ໄດ້ອັບໂຫຼດເຂົ້າໄປ ບໍ່ວ່າຜູ້ອັບໂຫຼດຈະໂຫຼດໃນລັກສະນະ .
"ຕີມໍ" ມາຈາກ "ຕິມູຣ໌" ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ຕາເວັນອອກ" ໃນ ມາເລ ເຊີ່ງໄດ້ຮັບການບັນທຶກເປັນ "ຕີມໍ" ໃນ ປອກຕຸຍການ ຈຶ່ງສົ່ງຜົນໃຫ້ຄວາມໝາຍ "ຕາເວັນອອກ ຕາເວັນອອກ"; ພາສາປອຍຕຸການ ຕີມໍ-ເລສເຕ ; ໃນ ພາສາເຕຕຸມ ' ) ໃນພາສາອິນໂດເນເຊຍ ເອີ້ນວ່າ ດັງນັ້ນຈຶ່ງໃຊ້ຊື່ປອກຕຸຍການສຳລັບເກາະດ້ວຍຄຳວ່າ "ຕາເວັນອອກ" ເນື່ອງຈາກຄຳຄຸນນະສັບໃນພາສາອິນໂດເນເຊຍໃສ່ຫຼັງຄຳນາມ
ຕີມໍແລັດສະເຕ ຫຼື ຕີມໍຕາເວັນອອກ ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ຕີມໍແລັດສະເຕ ເປັນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເກາະໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ປະກອບດ້ວຍເກາະຕີມໍດ້ານຕາເວັນອອກ ເກາະອາເຕົາຣູ ແລະ ເກາະຈາກູ ທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ ແລະ ເທສະບານໂອເອກູຊີ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງເກາະຕີມໍ ຕີມໍຕາເວັນອອກຖືກລ້ອມຮອບໂດຍພື້ນທີ່ຂອງປະເທດອິນໂດເນເຊຍ.
ໄດ້ເຂົ້າສຶກສາລະດັບອານຸບານທີ່ໂຮງຮຽນອານຸບານພິດສະນຸໂລກ ຍັງບໍ່ທັນຈົບອານຸບານ ກໍໄດ້ຍ້າຍໄປທີ່ປະເທດອົດສະຕາລີ ເນື່ອງຈາກພໍ່ຂອງລາວຕ້ອງໄດ້ຍ້າຍໄປເຮັດວຽກທີ່ປະເທດດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ ເປັກ ຜະລິດໂຊກ ແລະ ຄອບຄົວໄດ້ໄປອາໄສຢູ່ອົດສະຕາລີເປັນເວລາ 7ປີ.
ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍກັບມາຢູ່ທີ່ປະເທດໄທ ແລະໄດ້ເຂົ້າຮຽນລະດັບມັດທະຍົມທີ່ໂຮງຮຽນນານາຊາດເອກກະໄມ, ໂຮງຮຽນກຽມອຸດົມສຶກສານ້ອມກ້າວ, ໂຮງຮຽນນະວະມິທຣາຊິນູທິດກຽມອຸດົມສຶກສານ້ອມກ້າວ ໃນສາຍສອງພາສາ ອັງກິດ-ຝຮັ່ງ ແລະ ໄດ້ຈົບຊັ້ນປະລິນຍາຕີສາຂາດຸລິຍາງສາດສາກົນ ຈາກຄະນະສິນລະປະສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄະລິນທະລະວິໂລດ.
ປັດຈຸບັນແມ່ນກຳລັງສຶກສາລະດັບປະລິນຍາໂທສາຂາ ການບໍລິຫານທຸລະກິດທ່ອງທ່ຽວແລະການບໍລິການ ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລລັງສິດ.
ຊື່ ຜະລິດໂຊກນັ້ນ ໄດ້ມາຈາກຄອບຄົວຂອງເປັກມີທຳນຽມທີ່ປະຕິບັດມາ ກໍຄືສາຍຄອບຄົວທີ່ໃຊ້ນາມສະກຸນ ອາຍະ
ມາໃນປີ 2017, ເປັກໄດ້ເປັນແຂກຮັບເຊີນໃນລາຍການ ຫນ້າກາກນັກຮ້ອງ ຊີຊັນທີຫນຶ່ງ ຂອງເວີກພ້ອຍ ໃນນາມຫນ້າກາກຈິ່ງໂຈ້ ແລະເປັນຜູ້ຊະນະຂອງກຸ່ມ , ເຊິ່ງການເຂົ້າຮ່ວມລາຍການຄັ້ງນີ້ເຮັດໃຫ້ແຟນຄັບຂອງເປັກເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫລວງຫລາຍ ໂດຍແຟນຄັບທີ່ເປັນຜູ້ຍິງຈະມີຊື່ສະເພາະກໍຄື 'ນຸດ' ຖ້າເປັນຈຳນວນຫລາຍແມ່ນ 'ນຸດເຊັສ' ແລະສຳຫລັບແຟນຄັບຜູ້ຊາຍແມ່ນ 'ນຸຊາ'.
ໃນປີ 2005 ເປັກໄດ້ອອກມາເປັນນັກຮ້ອງດ່ຽວ ແລະມີຜົນງານເພງດັງຄືເພງ "ບໍ່ມີໃຜຮູ້" ໃນອາລະບ້ຳ ຊຸດທີ1, ຈາກນັ້ນໃນປີດຽວກັນ ເປັກກໍໄດ້ອອກອາລະບ້ຳດ່ຽວຊຸດທຳອິດຊື່ວ່າ ຜະລິດໂຊກ ເຊິ່ງໄດ້ປະສົບຜົນສຳເລັດຫລາຍ ເພາະມີເພງດັງຫລາຍເພງເຊັ່ນ: "ຫລືແຄ່ຂຳຂຳ" , "ໃຈຫນຶ່ງກໍຮັກ ອີກໃຈກໍເຈັບ" ແລະ "ນິທານຫິ່ງຫ້ອຍ" .
ຫລັງຈາກນັ້ນກໍມີອາລະບ້ຳລວມອີກຄັ້ງ ໃນໂປເຈັກ 2 ຊື່ອາລະບ້ຳ ເຊິ່ງມີເພງດັງກໍຄືເພງ "ຊູ້ໃນໃຈ" .
ໃນປີ 2012 ເປັກໄດ້ຍ້າຍມາຢູ່ຄ້າຍຮັມເບລ້າ ແລະ ປີ 2016 ໄດ້ຍ້າຍມາຢູ່ ເວີກແກ້ງ ແລະອອກຜົນງານເພງຊື່ "ຢາກໃຫ້ແວວຕາຂ້ອຍເປັນຄົນອື່ນ" .
ໃນໄລຍະທີ່ຜ່ານມານອກຈາກເປັກຈະມີຜົນງານດ້ານສຽງເພງແລ້ວ ເປັກກໍຍັງເຄີຍເປັນພິທີກອນລາຍການ ດິສນີ້ຄຮັບ ແລະ ເວັກຄຮັບ , ພາກສຽງໃຫ້ແກ່ຫນັງຫລາຍໆເລື່ອງເຊັ່ນ: ເພີຊີ້ ວິສລີ້ ໃນເລື້ອງແຮລີ້ພ໊ອດເຕີ້, ມັມເບີ້ ໃນເລື້ອງ ແຮປປີ້ຟີດ ແລະເປັນ ປີເຕີ້ແພນ ໃນເລື້ອງ ປີເຕີ້ແພນພາກ2.
ໃນຖານະນັກຮ້ອງ ກໍເປັນນັກຮ້ອງທີ່ໃຊ້ຄວາມຕັ້ງໃຈ ແລະອົດທົນພະຍາຍາມເອົາຊະນະຄຳວິຈານ ຈົນສາມາດເປັນນັກຮ້ອງຊາຍເພງໄທສາກົນທີ່ຄົນໄທມັກຫລາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ2 ໂດຍໄດ້ຄະແນນເຖິງ 34.44% ຈາກດຸສິດໂພ.
ນອກຈາກນັ້ນຍັງມີຄອນເສີດດ່ຽວຂອງຕົນເອງເປັນຄັ້ງທຳອິດໂດຍໃສ່ຊື່ຄອນເສີດວ່າ " " ເຊິ່ງຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 20 ເຖິງ 22 ເດືອນເມສາ ທີ່ສູນການຄ້າສະຫຍາມພາລາກ້ອນ.
ໃນປີ 2008 ໄດ້ອອກອາລະບ້ຳລວມຮ່ວມກັບ ອ໊ອປ ປອງສັກ ແລະ ໄອຊ໌ ສະລັນຍູ ໃນນາມ "ເປັກອ໊ອປໄອຊ໌" ກັບອາລະບ້ຳຊື່ ເຊິ່ງມີເພງດັງແມ່ນເພງ "ແຄ່ຄົນໂທຜິດ" ແລະມີເພງ "ບໍ່ຮັກຢ່າເຮັດໃຫ້ຄິດ" ເປັນເພງດ່ຽວຂອງຕົນເອງໃນອາລະບ້ຳ.
ໃນປິ 2002 ເປັກເຄີຍເປັນສະມາຊິກວົງບອຍແບນຊື່ - ສັງກັດ ຮ່ວມກັບ ຟີມລັດທະພູມ ແລະ ແບ້ງພິສິດ, ເຊິ່ງມີຜົນງານເພງສອງເພງຄື: "ຍິ້ມໆ" ແລະ "ບໍ່ຮູ້ຈະເລືອກໃຜ" .
ໃນຊະພາວະທີ່ໂລກຄວາມປຽ່ນແປງຢ່າງວ່ອງໄວ ບໍ່ວ່າຈະເປັນດ້ານເສດຖະກິດ ການເມືອງ ຫຼືສັງຄົມເຮັດໃຫ້ອົງກອນທຸກແຫ່ງຕ້ອງມີຄວາມພ້ອມຕື່ນຕົວແລະເທົ່າທັນຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ຈຶ່ງຕ້ອງອາໃສຄວາມແຂງແກ່ນຂອງບຸກຄະລາກອນໃນຝ່າຍຕ່າງໆ ຮ່ວມມືກັນຊ່ວຍໃຫ້ອົງກອນຂັບເຄື່ອນໄປໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິ ພາບ ເປັນອົງກອນທີ່ເຂັ້ມແຂງ ແລະ ບັນລຸເປົ້າໝາຍສູງສຸດທີ່ຕັ້ງໄວ້.
ມະນຸດປະກອບດ້ວຍ 2 ສ່ວນ ຄື ກາຍ ແລະ ໃຈຄົນທີ່ມີພຽງແຕ່ກາຍ ບໍ່ມີໃຈກໍ່ບໍ່ຕ່າງຫຍັງຈາກສົບເຊັ່ນດຽວກັນກັບການເຮັດວຽກ ຖ້າອົງກອນໃດນັ້ນໆ ພະນັກງານບໍ່ມີໃຈໃຫ້ກັບການເຮັດວຽກ ຜົນທີ່ອອກມາກໍ່ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ບໍ່ດີປານໃດ ສະນັ້ນກາຍກັບໃຈຈະຕ້ອງຄວບຄູ່ກັນໄປ
ບໍ່ວ່າການເຮັດວຽກຄົນດຽວ ຫຼື ການເຮັດວຽກເປັນທີມ ຍ່ອມເປົ້າໝາຍຂອງວຽກນັ້ນໆ ຫາກຜົນທີ່ອອກມາຈະມີຢູ່ສອງຢ່າງຄື: ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ຫຼື ລົ້ມເຫຼວ ແຕ່ຄຳຕອບຢ່າງດຽວທີ່ເຮົາຕ້ອງການຄືຄວາມສຳເລັດ ມີເງື່ອນໄຂຫຼາຍປະການທີ່ຈະນຳພາທີມງານໄດ້ລິ້ມລົດຂອງຄວາມສຳເລັດເຊັ່ນທີ່ໄດ້ວາງໄວ້.
ນະໂຍບາຍ: ໃນແຕ່ລະອົງກອນຈະດຳເນີນງານໄປໄດ້ດ້ວຍດີ ຈະຕ້ອງມີທັດສະນະຄະຕິທີ່ດີຕໍ່ວຽກ ຈະຕ້ອງມີນະໂຍບາຍທີ່ຊັດເຈນ ເພື່ອບອກທິດທາງໃນການດຳເນີນງານແລະໜ່ວຍງານໃນອົງກອນໃຫ້ເປັນທິດທາງດຽວກັນ ບໍ່ກະຈາຍອອກໄປຢ່າງບໍ່ມີລະບົບທັງນີ້ເພື່ອໃຫ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍຮ່ວມກັນ
ທັດສະນະຄະຕິ: ສາມາຊິກໃນທີມງານຂອງອົງກອນ ຕ້ອງມີທັດສະນະຄະຕິຕໍ່ວຽກ ຕໍ່ຜູ້ຮ່ວມງານ ຕໍ່ອົງກອນ ໆລໆ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຜູກພັນ ການທຸ້ມເທ ແລະຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນທີມງານ ເຮັດໃຫ້ມີບັນຍາກາດທີ່ດີສົ່ງເສີມຕໍ່ການເຮັດວຽກ
ຄວາມສາມາດສະເພາະໂຕ: ທີມງານແຕ່ລະທີມ ເປັນການລວມຄົນເຮັດວຽກຫຼາຍຄົນມາເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ ເຊິ່ງແຕ່ລະຄົນມາຈາກຕ່າງສະຖານທີ່ ຕ່າງຄວາມຄິດ ຕ່າງມີຄວາມສາມາດສະເພາະໂຕ ເປັນການນຳຂໍ້ດີຂອງຫຼາຍໆຄົນມາໃຊ້ໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດກັບທີມ ໂດຍທຸກຄົນໃນທີມຈະຕ້ອງມີຄວາມສົນໃຈຮ່ວມກັນ ຫຼືມີຈຸດມຸ້ງໝາຍດຽວກັນ
ການຍອມຮັບ: ການໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກພາຍໃນແລະພາຍນອກອົງກອນ ລວມໄປເຖິງການຍອມຮັບໃນຄວາມສາມາດແລະຄວາມຄິດເຫັນ
ມາເຖິງບ່ອນນີ້ກໍ່ຕຽມຕົວຮັບຄວາມສຳເລັດຂອງທີມງານໄດ້ເລີຍ ແຕ່ຖ້າຜົນອອກມາກາຍເປັນອີກຢ່າງໄປ ກໍ່ຄິດຢ່າງຄົນທີ່ເບິ່ງໂລກໃນແງ່ດີວ່າ ເຮົາໄດ້ພົບກັບຜົນຂອງການເຮັດວຽກທີ່ນອກເໜືອໄປຈາກທີ່ຄົນທົ່ວໄປພົບ ເຮົາບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແຕ່ກໍ່ບໍ່ລົ້ມເຫຼວ ເພາະເຮົາພົບກັບແບບເຝິກຫັດສູ່ຄວາມສຳເລັດຕ່າງຫາກ.
ກວ່າຈະສ້າງທີມງານກໍ່ເວົ້າໄດ້ວ່າມັນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍເລຍ ແຕ່ຈະປະສົບຄວາມສຳເລັດນັ້ນຍິ່ງຍາກກວ່າ ໃນການເຮັດວຽກທຸກຢ່າງ ເຖິງວ່າຈະມີການວາງແຜນໄວ້ເປັນຢ່າງດີກໍ່ຕາມ ຕ້ອງມີອຸປະສັກແນ່ ບໍ່ຫຼາຍກໍ່ໜ້ອຍ ການເຮັດວຽກເປັນທີມທີ່ປະກອບດ້ວຍຄົນຈຳນວນຫຼາຍກໍ່ໜີບໍ່ພົ້ນອຸປະສັກເຊັ່ນກັນ ອຸປະສັກທີ່ພົບຕະຫຼອດຂອງການເຮັດວຽກມີຄື:
ເລື່ອງບາງເລື່ອງ ບາງທີເຮົາອາດເບິ່ງວ່າມັນເປັນສິ່ງເລັກໆ ນ້ອຍໆ ຈົນບໍ່ເຫັນຄວາມສຳຄັນ ມື້ໃດມື້ໜຶ່ງ ສິ່ງນ້ອຍໆເຫຼົ່ານັ້ນອາດຂະກາຍມາເປັນອຸປະສັກໄດ້ແຕ່ຖ້າເຮົານຳມາເປັນຂໍ້ສັງເກດ ເພື່ອຫາຈຸດອ່ອນ ແລະເສີມຈຸດແຂງ ອຸປະສັກທີ່ວ່າກໍ່ກາຍເປັນເຮື່ອງເລັກໆນ້ອຍໆ ທີ່ພັກດັນໃຫ້ທີມງານຂອງເຮົາປະສົບຄວາມສຳເຮັດໄດ້.
ເນື່ອງຈາກວິທີການວັດ ດ້ວຍລາຍຈ່າຍເປັນວິທີພື້້ນຖານທີ່ສຸດໃນການວັດແລະເຂົ້າໃຈ ດັ່ງນັ້ນ ຈະອະທິບາຍຕົວແປໃນການທີ່ຄຳນວນສະເໝີການທີ່ຄຳນວນ ດ້ວຍການວັດລາຍຈ່າຍເທົ່ານັ້ນ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:
ໝາຍເຫດ: ພາສີທາງອ້ອມແມ່ນພາສີທີ່ເອີ້ນຈາກສິນຄ້າຫຼືບໍລິການໂດຍຜູ້ມີໜ້າທີ່ຊຳລະພາສີໂດຍກົງ ສາມາດຍູ້ພາລະພາສີໄປໃຫ້ບຸກຄົນອື່ນໄດ້ ເຊ່ັນ: ພາສີສຸນລະກາກອນ ພາສີມູນຄ່າເພິ່ມ
ໝາຍເຖິງ ການບໍລິໂພກພາກເອກະຊົນ ເຊ່ິງລວມຄ່າໃຊ້ຈ່າຍເກືອບທັງໝົດເຊັ່ນ: ອາຫານ ຄ່າຢາ ຄ່າເຊົ່າ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ລວມການຊື້ເຮືອກຫຼັງໃໝ່
ຈີດີພີ ເປັນດັດຊະນີຊີ້ວັດຜະລິດຕະພັນມວນລວມຂອງປະເທດ ແຕ່ບໍ່ສາມາດຊີ້ວັດຄຸນນະພາບຊີວິດໄດ້.
ປາຕິໂມກຂະສັງວະຣະສີລສຳຣວມຣະວັງໃນສິກຂາບົດຕາມພູມຊັ້ນຂອງຕົນເຊັ່ນ ສີລ ໕ ເປັນສີລປາຕິໂມກຂ໌ຂອງອຸບາສົກອຸບາສິກາ ເປັນຕົ້ນ
ສີລ ມີຫລາຍປະເພດ ຄື ສີລ ໕ ສຳຫລັບຄະຣາວາດ, ສີລ ໘ ໝາຍເຖິງອຸໂປສົດສີລ ພໍ່ອອກ ແມ່ອອກກໍ່ປະຕິບັດໄດ້ ສວ່ນໃຫຍ່ຈະນິຍົມກັນຮັກສາໃນມື້ວັນສີລໃຫຍ່ ຫລືບາງຄົນກໍ່ຮັກສາຕລອດ ເວລາຍາວນານ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຢູ່ໃນສຳນັກວິປັສສນາ ແລະ ກໍ່ຍັງເປັນສີລທີ່ແມ່ຂາວ ຖືປະຕິບັດນຳອີກ.
ສີນ ແມ່ນ ເຈຕະນາ ທີ່ ຈະງົດເວັ້ນ ຈາກ ຄວາມຊົ່ວ ຫລື ທຸຈະລິດ : ທາງ ກາຍ, ທາງ ວາຈາ, ແລະ ທາງ ໃຈ.
ຜູ້ຂ້າ ຂໍສະມາທານ ສິກຂາບົດ ເວັ້ນຈາກ ການກິນ ດື່ມ ສູບ ດົມ ສີ່ງເສບຕິດ ສີ່ງມຶນເມົາ ທັງປວງ.
ທຸຕິຍັມປິ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ລັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສາຣະເນ ນະສະຫະ ປັນຈະ ສິລານິ ຍາຈາມະ
ຕາຕິຍັມປິ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ລັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສາຣະເນ ນະສະຫະ ປັນຈະ ສິລານິ ຍາຈາມະ
ອຸກາສະ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ລັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສາຣະເນ ນະສະຫະ ປັນຈະ ສິລານິ ຍາຈາມະ
ທ່ານ ພຸດທະໂຄສະຈາຣ ໄດ້ນຳເອົາ ຄຳ ຂອງ ພຣະສາຣີບຸຕ ໃນ ປະຕິສັມພິທາມັຄຄ໌ ອະທິບາຍ ຄື
ບໍ່ແມ່ນວ່າເມືອງສິງຈະມີເຜົ່າລື້ອາໄສຢູ່ຢ່າງຫນາແຫນ້ນ ນອກເມືອງອອກ ໄປຍັງມີເຜົ່າຕ່າງໆທັງ ມົ້ງ,ຢ້າວ. ສ່ວນໃຫຍ່ມັກຕັ້ງບ້ານ ເຮືອນຢູ່ຕາມເຈີ້ຍພູ ແລະ ຈະລົງມາຊື້ເຄື່ອງໃນເມືອງສິງທຸກເຊົ້າ.
ຫາກເດີນທາງມາເມືອງສິງແລ້ວ ສາມາດເດີນທາງທ່ອງທ່ຽວຊົມສະຖານ ທີ່ທ່ອງທ່ຽວຕ່າງໆໄດ້ຕາມສະດວກ ເພາະແຕ່ລະພື້ນທີ່ຢູ່ບໍ່ໄກກັນປານໃດ ສ່ວນໃຫຍ່ຈະຢູ່ໃນຕົວເມືອງສາມາດທ່ອງທ່ຽວຄົບທຸກບ່ອນໄດ້ໃນ ວັນດຽວ.
ສະ­ຖານ­ທີ່​ທ່ອງທ່ຽວ​ແມ່ນ​ຍັງ​ມີ​ຫລາຍ​ບໍ່​ສາ­ມາດອະ­ທິ­ບາຍ​ໃຫ້​ຫມົດ​ໄດ້​ເອົາ​ເປັນ​ວ່າ ທ່ານ​ຜູ້​ອ່ານ​ລອງ​ຊອກ​ຫາ​ໂອ­ກາດ ແລະ ເວ­ລາເຂົ້າ​ໄປ​ທ່ຽວ​ຊົມ​ດ້ວຍຕົນ​ເອງ​ເສຍ​ກ່ອນ​ຍິ່ງ​ເປັນ​ການ​ດີ ຫລື​ ຜູ້​ໃດ​ກໍ່​ຕາມ​ທີ່​ມີ​ໂອ­ກາດ​ໄດ້ ເດີນ­ທາງ​ໄປ​ຫລວງ​ນ້ຳ​ທາ ກໍ່​ຢ່າລືມ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໄຫວ້​ພະ­ທາດ​ຊຽງ​ຕຶງ ເພື່ອ​ຂໍ​ພອນ​ສິ່ງ​ສັກ­ສິດ ແລະ ທ່ຽວຊົມ​ເມືອງ​ດັ່ງ­ກ່າວ.
ນອກຈາກນີ້ເມືອງສິງຍັງເປັນສູນກາງວັດທະນະທຳໄທລື້; ໄທລື້ມີຖິ່ນຖານຢູ່ໃນແຂວງຢູນນານ ທາງພາກໃຕ້ຂອງຈີນເຊິ່ງຫ່າງຈາກຊາຍ ແດນເມືອງສິງພຽງ 10 ກະໂລແມັດ ເຜົ່າໄທລື້ໃນລາວຈິ່ງໄດ້ຊື່ວ່າມີສາຍເລືອດ ແລະ ວັດທະນະທຳແບບໄທລື້ແທ້ກວ່າກຸ່ມອື່ນໆທີ່ຢູ່ນອກ ຖິ່ນຖານຂອງບັນພະບຸລຸດ
ເມືອງ​ສິງ ແຂວງ​ຫລວງນ້ຳ​ທາ ມີ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວຫລາຍ​ແຫ່ງ​ທີ່​ຫນ້າ​ສົນ­ໃຈ ແຕ່ສິ່ງ​ທີ່​ພົ້ນ​ເດັ່ນ​ກໍ່​ແມ່ນ​ສະ­ຖານ­ທີ່ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທາງ​ປະ­ຫວັດ­ສາດ ແລະ ວັດ­ທະ­ນະ­ທຳ​ນັ້ນ​ເອງ, ລວມ​ແລ້ວ ມີ​ຫລາຍ​ກວ່າ​ສິບ​ແຫ່ງ.
400 ບັນພະບູລຸດຂອງຄົນລາວໄດ້ອົບພະຍົບລົງມາຈາກຈີນຕອນໃຕ້ແລະມາຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນດິນແດນລາວປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນທີ່ມີຄົນມອນອາໄສຢູ່ກ່ອນແລ້ວ ເຊິ່ງກໍາລັງເປັນຊາດທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃນສະໄໝນັ້ນ ທໍາອິດກໍຄົງໃຊ້ຕົວອັກສອນມອນມາເປັນແບບ ຕໍ່ມາປະມານ ພ.
1500 ເມື່ອຂອມຂະຫຍາຍອໍານາດເຂົ້າມາໃນດິນແດນຂອງຄົນລາວເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນແມ່ນໍ້າຂອງຈົນມາເຖິງເມືອງຊາຍຟອງ ຈາກນັ້ນກໍມີການດັດແປງອັກສອນເລື້ອຍມາ ໂດຍປາກົດອັກສອນທີ່ເລີ່ມມີຄວາມໃກ້ຄຽງກັບອັກສອນປັດຈຸບັນທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດແມ່ນຈາຣຶກຖໍ້ານາງອັນ ເມືອງຈອມເພັດ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ເຊິ່ງຢູ່ໃນຍຸກດຽວກັນກັບລັດຊະການຂອງພະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ
ເປັນອັກສອນທີ່ນຳໃຊ້ໃນການຂຽນຄໍາພີທາງພຸດທະສາສະໜາໃນສະໄໝກ່ອນ ສາມາດຂຽນຄໍາທີ່ມາຈາກພາສາບາລີ-ສັນສະກິດ ໄດ້ຄົບຖ້ວນແລະໃຊ້ໃນການຂຽນພາສາລາວກໍໄດ້ ແຕ່ບໍ່ນິຍົມໃຊ້ ໃນປັດຈຸບັນ ຍັງມີໃຊ້ຢູ່ຕາມອົງກອນທາງພຸດທະສາສະໜາຂອງລາວ ອັກສອນທໍາຂອງລາວມີຄວາມຄ້າຍຄືກັບອັກສອນທໍາຂອງສິບສອງພັນນາ ລ້ານນາ ຊຽງຕຸງ ໂດຍມີຈຸດທີ່ຂຽນຕ່າງກັນແລະຂຽນຄືກັນ
ອັກສອນລາວ ເປັນອັກສອນທີ່ໃຊ້ຂຽນພາສາລາວ ເຊິ່ງໃຊ້ເປັນພາສາລັດຖະການຂອງປະເທດລາວໃນປັດຈຸບັນ ມີພະຍັນຊະນະ 33 ຕົວ ສຣະ 18 ຮູບ ປະກອບກັນເປັນ ສະຫຼະ 28 ຕົວ ວັນນະຍຸດ 4 ຮູບ ແລະເຄື່ອງໝາຍອື່ນ ໆ ອີກຈຳນວນໜຶ່ງ ພະຍັນຊະນະລາວຈະຮຽງຕົວຕາມລວງນອນ ຈາກຊ້າຍໄປຂວາ ສ່ວນສະຫຼະຈະຢູ່ໜ້າ ເທິງ ລຸ່ມ ແລະຫຼັງພະຍັນຊະນະປະກອບຄຳແລ້ວແຕ່ຊະນິດຂອງສະຫຼະ
ນອກຈາກທີ່ກ່າວມານັ້ນ ຍັງມີພະຍັນຊະນະອີກ 14 ໂຕທີ່ໃຊ້ໃນການຂຽນຄໍາທີ່ມາຈາກພາສາປາລີ-ພາສາສັນສະກິດ ເຊິ່ງມີຄວາມໃກ້ຄຽງກັບພະຍັນຊະນະໄທແລະຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃຫ້ໃຊ້ຂຽນພາສາທາງລັດຖະການໃນປັດຈຸບັນ
ອັກສອນລາວບໍ່ມີການແຍກອັກສອນຕົວໃຫຍ່ຫຼືອັກສອນຕົວນ້ອຍຄືອັກສອນລະຕິນ ແລະບໍ່ມີການຍະຫວ່າງລະຫວ່າງຄຳ ເມື່ອຈົບໜຶ່ງປະໂຫຍກຈະລົງທ້າຍດ້ວຍການຍະຫວ່າງ ພ້ອມກັບມີເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນຈຳນວນໜຶ່ງ
ເປັນອັກສອນທີ່ເກີດລຸນອັກສອນທໍາແລະມີການນໍາໃຊ້ມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ໂດຍມີການປ່ຽນແປງອັກຂະຫຼະວິທີຫຼາຍຄັ້ງ
ພາສາລາວມີຕົວເລກເປັນຂອງຕົວເອງ ແຕ່ນິຍົມໃຊ້ເລກອາຣະບິກເປັນສ່ວນໃຫຍ່ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເຂດສວນຫຼວງຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນກາງຄ່ອນໄປທາງໃຕ້ຂອງຝັ່ງພະນະຄອນຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຫ້ວຍຂວາງ ເຂດບາງກະປິ ແລະເຂດສະພານສູງ ມີຄອງແສນແສບ ຄອງກະຈະ ຄອງຫົວໝາກ ລຳລາງແບ່ງເຂດສວນຫຼວງກັບເຂດບາງກະປິ ແລະຄອງບຶງບ້ານມ້າເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດໃຕ້ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດປະເວດແລະເຂດພະຂະໂໜງ ມີຄອງຕາສາດ ຄອງເຄັດ ຊອຍວະຊິລະທຳສາທິດ 57 ແຍກ 36 ຊອຍວະຊິລະທຳສາທິດ 57 ຊອຍວະຊິລະທຳສາທິດ 57 ແຍກ 41 ຄອງບ້ານຫຼາຍ ລຳລາງ ຄອງສວນອ້ອຍ ຄອງຂວາງບົນ ແລະຄອງບາງນາງຈີນເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ພາຍຫລັງທ້ອງທີ່ເຂດພະຂະໂໜງມີຄວາມຈະເລີນແລະມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນຂຶ້ນ ພື້ນທີ່ບາງແຫ່ງຢູ່ໄກຈາກສຳນັກງານເຂດຫຼາຍເຮັດໃຫ້ບໍ່ສະດວກຕໍ່ການບໍລິການປະຊາຊົນໃນວັນທີ່ 21 ເມສາ ຄ.
ເຂດສວນຫຼວງເດີມມີຖານະເປັນ ຕຳບົນສວນຫຼວງ ແມ່ນເຂດການປົກຄອງຂອງອຳເພີພະຂະໂໜງ ຈັງຫວັດພະປະແດງ ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.
1928 ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າ ໃຫ້ໂອນອຳເພີພະຄະໂໜງຮວມທັ້ງຕຳບົນສວນຫຼວງມາຂຶ້ນກັບຈັງຫວັດພະນະຄອນ ໂດຍຕຳບົນສວນຫຼວງໄດ້ກາຍເປັນທ້ອງທີ່ໜຶ່ງໃນເຂດສຸຂາພິບານປະເວດທີ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃໝ່ໃນປີ ຄ.
1971 ຈັງຫວັດພະນະຄອນຖືກຮວມເຂົ້າກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີ ປ່ຽນຖານະແມ່ນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບ ແລະໃນປີ ຄ.
1972 ຈຶງປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນກຸງເທບມະຫານະຄອນ ເຊິ່ງໄດ້ປ່ຽນຄຳຮຽກເຂດການປົກຄອງດ້ວຍ ຕຳຍົນສວນຫຼວງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນ ແຂວງສວນຫຼວງ ແມ່ນພື້ນທີ່ການປົກຄອງຂອງສຳນັກງານເຂດພະຄະຂະໂໜງ
2017 ບາງກອກໄດ້ປະກາດຈັດຕັ້ງແຂວງອ່ອນນຸດແລະແຂວງພັດທະນາການແຍກຈາກພື້ນທີ່ແຂວງສວນຫຼວງ ໂດຍມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນວັນດຽວກັນ ສົ່ງຜົນໃຫ້ເຂດສວນຫຼວງໃນປັດຈຸບັນແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 3 ແຂວງ ໄດ້ແກ່
ເຂດສວນຫຼວງ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກໃຕ້ ສະພາບທົ່ວໄປເປັນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສໜາແໜ້ນນ້ອຍ
ໃນ​ໄລຍະ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່ງປະທານາທິບໍດີ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ທ່ານ , ​ເສດຖະກິດ​ຂອງ ​ລັດ​ເຊຍ ​ໄດ້​ເຕີບ​ໂຕ​ໂດຍ​ສະ​ເລ່ຍ 7% ຕໍ່​ປີ, ພາຍຫຼັງ ​ການ​ປະຕິ​ຮູບ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ ​ແລະ ລາຄາ​ນ້ຳມັນ ​ແລະ ອາຍ​ແກັສ ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ 5 ​ເທົ່າ .
ທ່ານ​ຍັງ​ໄດ້​ນຳພາຣັດ​ເຊຍ​ໃນ ​ສົງຄາມ​ຕໍ່ຕ້ານ​ພວກ​ແບ່ງ​ແຍກ​ດິນ​ແດນ , ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ການ​ຄວບ​ຄຸມ​ລັດຖະບານ​ກາງ​ຄືນ​ໃໝ່​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ.
ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ ​, ທ່ານ​ໄດ້​ເບິ່ງ​ແຍງຄວບຄຸມ ​ການ​ປະ​ຕິ​ຮູບ​ການ​ທະ​ຫານ ​ແລະ​ການ​ປະ​ຕິ​ຮູບ ​ຕໍາ​ຫຼວດ ​, ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັນ​ກັບ​ໄຊ​ຊະ​ນະ​ຂອງ​ລັດ​ເຊຍ​ໃນ ​ສົງ​ຄາມ​ກັບ​ຈໍ​ເຈຍ ​.
ໃນ​ໄລຍະ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງປະທານາທິບໍດີ​ຄັ້ງ​ທີ 3, ຣັດ​ເຊຍ ​ໄດ້​ຍຶດ​ເອົາ​ແຫຼມ ໄຄຣເມຍ ​ແລະ​ສະໜັບສະໜູນ ​ສົງຄາມ​ຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ ຢູເຄຣນ ດ້ວຍ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ທາງ​ການ​ທະຫານ​ຫຼາຍ​ຄັ້ງ, ສົ່ງ​ຜົນ​ໃຫ້ມີການ​ລົງ​ໂທດ​ສາກົນ ​ແລະ ວິ​ກິດ​ການ​ການ​ເງິນ ​ຢູ່​ ລັດ​ເຊຍ.
ນອກ​ນັ້ນ ທ່ານ​ຍັງ​ໄດ້​ສັ່ງ​ໃຫ້​ມີ ​ການ​ແຊກ​ແຊງ​ທາງ​ທະຫານ​ຢູ່​ໃນ​ຊີ​ເຣຍ ​ເພື່ອ​ຕ້ານ​ພວກ​ກະບົດ ​ແລະ​ກຸ່ມຈີຮາດິສ .
ໃນລະຫວ່າງການເປັນປະທານາທິບໍດີສະໄໝທີ 4 ຂອງທ່ານ, ລັດຖະບານຂອງທ່ານໄດ້ຕອບໂຕ້ ຕໍ່ການ ລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19, ແລະທ່ານໄດ້ຮັບຜິດຊອບໃນການຕັ້ງກຳລັງທະຫານຢູ່ຊາຍແດນຂອງຢູເຄຣນ .
ທ່ານ ປູຕິນ ໄດ້ກ່າວຫາລັດຖະບານຢູເຄຣນຢ່າງຜິດໆວ່າ ໄດ້ກະທຳຄວາມໂຫດຮ້າຍຕໍ່ ຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ເວົ້າພາສາລັດເຊຍ, ແລະໃນເດືອນກຸມພາ 2022, ທ່ານໄດ້ສັ່ງໃຫ້ມີ ການບຸກລຸກປະເທດຢ່າງເຕັມຮູບແບບ, ເຊິ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດ ການກ່າວປະນາມຈາກສາກົນ ຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການຂະຫຍາຍການລົງໂທດ ແລະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທ່ານ ປູຕິນ ​ເພື່ອ​ຖືກ​ດຳ​ເນີນ​ຄະດີ​ໃນ ​ຂໍ້​ຫາ​ການກໍ່​ອາ​ຊະ​ຍາ​ກຳ​ສົງຄາມ .
ລາວໄດ້ເຮັດວຽກເປັນເຈົ້າຫນ້າທີ່ສືບລັບຕ່າງປະເທດຂອງ ເປັນເວລາ 16 ປີ, ເລື່ອນຊັ້ນ ເປັນຮ້ອຍໂທ, ກ່ອນທີ່ຈະລາອອກໃນປີ 1991 ເພື່ອເລີ່ມຕົ້ນການເຮັດວຽກທາງດ້ານການເມືອງໃນ .
ທ່ານ​ໄດ້​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່ງເປັນ​ຜູ້​ຊີ້ນຳ ​ການ​ບໍ​ລິ​ການ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ຂອງ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ກາງ ແລະ​ເລ​ຂາ​ທິ​ການ ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ກ່ອນ​ທີ່​ຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ໃນ​ເດືອນ​ສິງ​ຫາ 1999.
ຫຼັງຈາກການລາອອກຂອງ , ປູຕິນ ໄດ້ກາຍເປັນ ປະທານາທິບໍດີ ແລະ ຫນ້ອຍກວ່າສີ່ເດືອນຕໍ່ມາ, ໄດ້ຖືກເລືອກຢ່າງ ຖາວອນໃນອາຍຸການເປັນປະທານາທິບໍດີຄັ້ງທໍາອິດ.
ໃນຂະນະທີ່ທ່ານໄດ້ຖືກຈໍາກັດໂດຍລັດຖະທໍາມະນູນເປັນປະທານາທິບໍດີສອງສະໄໝຕິດຕໍ່ກັນ, ທ່ານ ປູຕິນ ໄດ້ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີອີກເທື່ອຫນຶ່ງຈາກ 2008 ຫາ 2012 ພາຍໃຕ້ ທ່ານ , ແລະກັບຄືນສູ່ຕໍາແຫນ່ງປະທານາທິບໍດີໃນປີ 2012 ໃນ ການເລືອກຕັ້ງທີ່ ຖືກກ່າວຫາວ່າສໍ້ໂກງແລະ ການປະທ້ວງ ; ລາວໄດ້ຖືກເລືອກຕັ້ງ ອີກຄັ້ງໃນປີ 2018 .
ໃນເດືອນເມສາ 2021, ຫຼັງຈາກການ ລົງປະຊາມະຕິ, ລາວໄດ້ລົງນາມໃນ ການແກ້ໄຂລັດຖະທໍາມະນູນ ລວມທັງຫນຶ່ງທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ລາວສາມາດເລືອກຕັ້ງໃຫມ່ອີກສອງຄັ້ງ, ເຊິ່ງອາດຈະຂະຫຍາຍປະທານາທິບໍດີຂອງລາວໄປສູ່ 2036.
ພາຍ​ໃຕ້ ​ການ​ນຳພາ​ຂອງ​ທ່ານ ປູຕິນ, ຣັດ​ເຊຍ​ໄດ້​ປະສົບ​ກັບ​ການ​ຖອຍ​ຫລັງ​ທາງ ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ ​ແລະ​ການ​ຫັນປ່ຽນ​ໄປ​ສູ່ ​ລັດທິ​ອຳນາດ​ປົກຄອງ .
ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ທ່ານ ​ແມ່ນ​ມີ​ລັກສະນະ ​ສໍ້​ລາດ​ບັງ​ຫຼວງ, ການ​ຕິດ​ຄຸກ ​ແລະ ການ​ປາບ​ປາມ ​ຝ່າຍ​ຄ້ານ​ທາງ​ການ​ເມືອງ, ການ​ຂົ່ມຂູ່ ​ແລະ ສະກັດ​ກັ້ນ​ບັນດາ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ເອກະລາດ​ໃນ​ລັດ​ເຊຍ, ​ແລະ ຂາດ​ການ ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ທີ່​ເສລີ ​ແລະ ຍຸຕິ​ທຳ .
ປະເທດຣັດເຊຍຂອງທ່ານ ໄດ້ຄະແນນບໍ່ດີຕໍ່ ດັດຊະນີຄວາມຮັບຮູ້ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ ຂອງອົງການ ຄວາມໂປ່ງໃສສາກົນ, ດັດຊະນີປະຊາທິປະໄຕ ຂອງ ໜ່ວຍສືບລັບເສດຖະກິດ ແລະ ດັດຊະນີເສລີພາບຂອງອົງການ ໃນໂລກ .
ທ່ານ ປູຕິນ ​ເປັນ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີທີ່ຮັບຕຳແໜ່ງດົນນານທີ່ສຸດໃນເອີຣົບ​ຮອງຈາກ ​ທ່ານ ຂອງ ​ເບ​ລາ​ຣຸດ .
ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າມຸງກຸດສົມມະຕິເທວະວົງ ພົງອິສະວໍລະກະສັດ ວໍລະຂັດຕິຍະລາຊະກຸມານ ็ู้ ุ้้ิ์ ์ิัิ์ ัิุ (ຄ.
ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າມຸງກຸດສົມມະຕິວົງ ພະວະຊິຣະຍານມະຫາເຖນ ็้้ ุ้้ิ์ ิ (ຄ.
ພະບາດສົມເດັດພະພະປໍຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນມະຫາມຸງກຸດ ພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພະສະຫຍາມເທວະມະຫາມະກຸດວິດທະຍະມະຫາຣາດ (ພະລາຊະສົມພົບ 18 ຕຸລາ ຄ.
ພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງທີ 4 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ມີພະນາມເດີມວ່າ "ເຈົ້າຟ້າມຸງກຸດ ສົມມຸຕິເທວາວົງພົງອິສະຣະກະສັດ" ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບໃນວັນພະຫັດ ຂຶ້ນ 14 ຄ່ຳ ເດືອນ 11 ປີຊວດ ກົງກັບວັນທີ 18 ຕຸລາ ຄ.
ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດອົງທີ 43 ແລະແມ່ນລຳດັບທີ 2 ໃນພະບາດສົມເດັດພະພຸດທະເລີດຫຼ້ານະພາໄລແລະສົມເດັດພະສີສຸເຍນທາບໍລົມລາຊິນີ
ພະບາດສົມເດັດພະຣາມາທິບໍດີສີສິນມະຫາມຸງກຸດ ພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫັວ ็ิีีิุ ู้้่ั (11 ພະຈິກ ຄ.
ພະບາດສົມເດັດພະພະປໍຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນມະຫາມຸງກຸດ ພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພະສະຫຍາມເທວະມະຫາມະກຸດວິດທະຍະມະຫາຣາດ ็ิีีิุ ู้้่ั ุิ (18 ຕຸລາ ຄ.
ແລະ " ", 1 ມີນາ 2006-3 ສິງຫາ 2018) ແມ່ນເດັກຊາຍຊາວອັງກິດອາຍຸ 12 ປີທີ່ໄດ້ເສຍຊີວິດຢູ່ລອນດອນໃນປີ 2018 ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບຄວາມທຸກທໍລະມານ ຫຼາຍກ່ວາຫ້າສິບຄົນບາດເຈັບໃນໄລຍະເວລາແປດເດືອນ, ໃນໄລຍະທີ່ລາວໄດ້ເຫັນຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າອີກໂດຍບໍລິການເດັກນ້ອຍເມືອງລອນດອນຂອງເມືອງ ແລະຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບແຫ່ງຊາດ .
ຊື່ແທ້ຂອງ ໄດ້ຖືກເປີດເຜີຍວ່າເປັນ "" ໃນການສະຫຼຸບຂອງການທົດລອງຄັ້ງຕໍ່ໄປຂອງແຟນຂອງແມ່ຂອງ ໃນຂໍ້ຫາຂົ່ມຂືນເດັກນ້ອຍອາຍຸ 11 ປີ.
ຕົວຕົນອັນເຕັມທີ່ຂອງລາວໄດ້ຖືກເປີດເຜີຍເມື່ອຜູ້ຂ້າຂອງລາວຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມການສິ້ນສຸດຂອງ ຄຳ ສັ່ງປິດລັບຂອງສານໃນວັນທີ 10 ສິງຫາ 2020.
ໃນເດືອນທັນວາ, ຜູ້ປິ່ນປົວທົ່ວໄປໄດ້ສັງເກດເຫັນຮອຍຊໍ້າຢູ່ໃບ ໜ້າ ແລະ ໜ້າ ເອິກຂອງເປໂຕ.
ແມ່ຂອງລາວຖືກຈັບແລະ ໄດ້ເຂົ້າໄປເບິ່ງແຍງູ່ເພື່ອນໃນຄອບຄົວ, ແຕ່ກັບຄືນບ້ານໄປຫາການດູແລຂອງແມ່ລາວໃນເດືອນມັງກອນ 2007.
ໃນສອງສາມເດືອນຂ້າງ ໜ້າ, ໄດ້ເຂົ້າໂຮງໍສອງຄັ້ງທີ່ປະສົບກັບການບາດເຈັບລວມທັງການກະທົບ, ຮອຍຂີດຂ່ວນແລະການໃຄ່ບວມ.
ແມ່ຂອງເປໂຕ , ຄູ່ຮ່ວມງານຂອງນາງ , ແລະ ທັງົດຖືກຕັດສິນວ່າມີຄວາມຜິດໃນຂໍ້ຫາກໍ່ໃຫ້ເກີດຫຼືອະນຸຍາດໃຫ້ເດັກນ້ອຍເສຍຊີວິດ, ແມ່ໄດ້ສັນຍາວ່າມີຄວາມຜິດຕໍ່ກັບຂໍ້ກ່າວຫາ.
ຄໍາສັ່ງສານທີ່ອອກໂດຍສານສູງສຸດໃນປະເທດອັງກິດໄດ້ປ້ອງກັນການພິມເຜີຍແຜ່ເອກະລັກຂອງ ; ນີ້ໄດ້ຖືກຍົກອອກໃນວັນທີ 1 ສິງຫາ 2016 ໂດຍຍຸຕິທໍາ .
ສະພາ ໄດ້ສັ່ງໃຫ້ຢຸດການພິມເຜີຍແຜ່ເອກະລັກຂອງແມ່ແລະແຟນຂອງລາວ, ແຕ່ົດອາຍຸໃນວັນທີ 10 ສິງຫາ 2020.
ປະຕິບັດຕາມການຕັດສິນລົງໂທດ, ການສອບຖາມສາມເທື່ອແລະການທົບທວນທົ່ວປະເທດກ່ຽວກັບການດູແລການບໍລິການສັງຄົມໄດ້ຖືກເປີດຕົວ, ແລະຫົວ ໜ້າ ບໍລິການເດັກນ້ອຍຢູ່ທີ່ ໄດ້ຖືກປົດ ຕຳ ແໜ່ງ ຕາມລັດຖະມົນຕີລັດຖະບານ.
ການທົບທວນຄືນທົ່ວປະເທດອີກອັນນຶ່ງແມ່ນດໍາເນີນໂດຍ ເຂົ້າໄປໃນຄໍາແນະນໍາຂອງຕົນເອງກ່ຽວກັບການຄາດຕະກໍາ ໃນປີ 2018.
1902 ພ້ອມກັນນີ້ ພະອົງຍັງໂປດເກົ້າໃຫ້ສ້າງເຮືອນໄທໝູ່ໜຶ່ງ ພະລາຊະທານນາມວ່າ "ເຮືອນຕົ້ນ" ເພື່ອໃຊ້ເປັນທີ່ສະເດັດໃຫ້ປະຊາຊົນທີ່ພະອົງໄດ້ຊົງຮູ້ຈັກເມື່ອຄັ້ງສະເດັດປະພາດຕົ້ນມາເຝົ້າ
ພະລາຊະວັງດຸສິດແມ່ນພະລາຊະວັງທີ່ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນ ພາຍຫຼັງສະເດັດກັບ
ຈາກການສະເດັດປະພາດເອີລົບຄັ້ງທີ 1 ພະອົງມີພະລາຊະດຳຣິວ່າ ພະບໍຣົມມະຫາລາຊະວັງໃນລະດູຮ້ອນຈະຮ້ອນຈັດເພາະມີຕຶກບັງຢູ່ໂດຍຮອບເຮັດໃຫ້ຂວາງທາງລົມ ຮວມທັງ ພະອົງໂປດຯ ພະລາຊະດຳເນິນດ້ວຍພະບາດໃນໄລຍະໜຶ່ງພໍສົມຄວນແກ່ພະກຳລັງ ຄັນປະທັບຢູ່ບົນ
ນາຍແພດປະຈຳພະອົງໄດ້ກາບບັງຄົມທູນວ່າ ໃນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງເຊິ່ງເປັນພະລາຊະນິເວດທີປະທັບມາແຕ່ເດີມບໍ່ຖືກສຸກຂະລັກສະນະ ເຮັດໃຫ້ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຕະຫຼອດພະບໍລົມວົງສານຸວົງຊົງພະປະຊວນກັນສະເໝີ
ເມື່ອມີການສ້າງບ່ອນປະທັບຖາວອນຂຶ້ນແລະສະເດັດມາປະທັບບ່ອຍຄັ້ງ ຈຶງມີພະລາຊະດຳລິທີ່ຈະສ້າງພະທີ່ນັ່ງຕ່າງໆ ຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ປະກອບພະລາຊະພິທີເຊັ່ນດຽວກັບພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງ ຈຶງໂປດເກົ້າໃຫ້ປະກາດປ່ຽນນາມວັງສວນດຸສິດເປັນ "ພະລາຊະວັງສວນດຸສິດ"
ເມື່ອຜົວ-ເມຍ ປະຕິບັດຕໍ່ກັນໄດ້ ດີແນວນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜົວແກ້ວ ເມຍທິບຜົວຫຍິບ ເມຍແສ່ວຜົວ ຄໍ້າເມຍຄູນ ແລະ ເປັນຜົວເມຍ ທີ່ຈະເປັນຜູ້ກໍ່ຮ່າງ ສ້າງຄອບຄົວ ໃຫ້ຈະເລີນກ້າວໜ້າ.
ຍ້ອນຄວາມເປັນ ຜົວເມຍດັ່ງທີ່ ກ່າວມານັ້ນສິ່ງ ທີ່ຈະຕາມ ຍ້ອນຄືນມາກໍຄືລູກ, ລູກເປັນພະຍານ ແຫ່ງຄວາມຮັກ ຂອງຜົວເມຍ, ລູກເປັນສົມບັດ ອັນປະເສີດ ທັງເປັນແກ້ວຕາ ແລະ ດວງໃຈຂອງພໍ່ແມ່, ລູກເປັນສາຍພົວພັນ ອັນແນ່ນອນ ຂອງວົງຕະກຸນ.
ສະນັ້ນ, ຜົວ-ເມຍແມ່ນຕໍາ ແໜ່ງທີ່ສັງຄົມໄດ້ ມອບໝາຍ ໃຫ້ຕາມໜ້າທີ່ ຂອງທໍາມະຊາດ ຄືແນວນັ້ນແລ້ວ ເມື່ອລູກເກີດມາຜົວ- ເມຍກໍໄດ້ຕໍາແໜ່ງໃໝ່ ຕື່ມກໍຄືຕໍາແໜ່ງ ທີ່ເປັນພໍ່ແມ່, ເມື່ອມີຕໍາແໜ່ງ ເປັນພໍ່ແມ່ແລ້ວ ມັນກໍມີໜ້າທີ່ມີ ຄຸນນະທໍາຈະຕ້ອງ ໄດ້ສຶກສາ ແລະ ປະຕິບັດຕໍ່ລູກ.
ດັ່ງນັ້ນ, ເປັນພໍ່ແມ່ທີ່ດີ ຈະຕ້ອງປະຕິບັດ ຕົນໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມ ໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ກໍຄືມີຄວາມຮັກ ຫອມຕ່ອມຕຸ້ມລູກ ປະຕິບັດ ຄຸນນະທໍາ 5 ປະການດັ່ງນີ້:
ຕາມການບອກເລົ່າ ຂອງເຖົ້າແກ່ບູຮານ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ໃນຄອງທີ 5 ຂອງຄອງ 14 ນັ້ນ ,ໄດ້ແກ່ຮີດຜົວ ຄອງເມຍ, ເມື່ອເວົ້າເຖິງ ຮີດຜົວຄອງເມຍ ກໍເວົ້າເຖິງຄຸນນະທໍາ ຂໍ້ຄວນປະຕິບັດ ຕໍ່ກັນລະຫວ່າງຜົວ- ເມຍເມື່ອເອົາກັນ ເປັນຜົວເມຍແລ້ວກໍ ຢາກຮັກຫອມ ຖະໜອມຕ່ອມຕຸ້ມ ກັນຕະຫລອດຊີວິດ ແລະ ເອົາເປັນແບບຢ່າງ ໃຫ້ແກ່ລູກຫລານ.
ສະນັ້ນ, ໃນທາງພະພຸດ ທະສາສະໜາ ເພິ່ນກໍໄດ້ວາງ ໜ້າທີ່ຂອງຄູ່ຜົວເມຍ ໃຫ້ໄດ້ປະຕິບັດ ຕໍ່ກັນຄື: ຜົວເປັນຫົວ ໜ້າຄອບຄົວ ຫລື ປຽບເໝືອນ ດັ່ງຂາຊ້າງຄູ່ໜ້າ ເມຍຄືຂາຊ້າງຄູ່ຫລັງ, ດັ່ງນັ້ນຄໍາສອນ ບູຮານຈຶ່ງມັກສອນ ໂດຍໃຫ້ປຽບຜົວ ຫລາຍກວ່າ ເຊິ່ງຜົວແມ່ນຜູ້ຊາຍ ທີ່ໄດ້ຮັບການແຕ່ງດອງ ຕາມລະບຽບກົດໝາຍ ເປັນໜ້າທີ່ໜຶ່ງທີ່ສໍາຄັນ ໃນຄອບຄົວ ເຊິ່ງນັກປາດລາວ ບູຮານໄດ້ສັ່ງສອນ ໄວວ່າ: ໜ້າທີ່ຜົວ ຕ້ອງປະຕິບັດ ຕໍ່ເມຍ 5 ປະການຄື:
ເມື່ອຜົວປະຕິບັດ ໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ຕໍ່ເມຍດັ່ງທີ່ໄດ້ ກ່າວມາແລ້ວນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນອັນຍົກຍ້ອງ ໄດ້ວ່າເປັນຜົວທີ່ມີ ຄຸນນະທໍາຖືກຕ້ອງ ຕາມທໍານອງ ຄອງຂອງຜົວ ແລະ ຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ ເປັນເມຍມີຄວາມຮັກ ມີຄວາມອົບອຸ່ນ ໃນຄວາມ ຮັບຜິດຊອບຂອງ ຕົນໄດ້.
ຄັນຜົວມີແບບແຜນ ອັນດີງາມຕໍ່ເມຍ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວ ມານັ້ນແລ້ວ, ເມຍທີ່ດີກໍຕ້ອງ ປະຕິບັດຕົນ ໃຫ້ສົມສັກສີ ໃນຄວາມເປັນ ລູກແມ່ຍິງທີ່ດີ ຂອງວົງຕະກຸນ ແລະ ເມຍຜູ້ປະເສີດ ໃນຄອບຄົວນັ້ນ ແລະ ຄວນປະຕິບັດ ຕົນດັ່ງນີ້:
ຍາມເດັກຜູ້ທີ່ໃຫ້ການສຶກສາແກ່ອາລີຊະຕົດ ແມ່ນພໍ່ຂອງເພິ່ນເອງ ເຊິ່ງເນັ້ນໄປໃນດ້ານທຳມະຊາດວິທະຍາ ເມື່ອອາຍຸ 18 ປີກໍໄດ້ເດີນທາງໄປສຶກສາຕໍ່ກັບປະລາຕົງຜູ້ເປັນນັກປັດຊະຍາທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ສຸດໃນຍຸກນັ້ນໃນເມືອງອາແຕນ .
ຕໍ່ມາເມື່ອປະລາຕົງເຖິງແກ່ກຳໃນປີ 347 ປີກ່ອນຄິດຕະສັກກະຫຼາດ ອາລີຊະຕົດກໍເດີນທາງໄປຮັບຕຳແໜ່ງເປັນພະອາຈານຂອງພະເຈົ້າອາເລັກຊັງດະເລີ ໃນປີ 343 - 342 ກ່ອນຄິດຕະສັກກະຫຼາດ.
ຕໍ່ມາໃນປີ 336 ກ່ອນຄິດຕະສັກກະຫຼາດ ພະເຈົ້າອາເລັກຊັງດະເລີໄດ້ຂຶ້ນຄອງລາຊະສົມບັດຕໍ່ຈາກພະເຈົ້າຟີລິບ ພະອົງຈຶ່ງໄດ້ພະລາຊະທານທຶນໃຫ້ແກ່ອາລີຊະຕົດເພື່ອຕັ້ງໂຮງຮຽນຊື່ລີເຊ .
ອາລີຊະຕົດເປັນໜຶ່ງໃນບໍ່ຈັກຄົນໃນປະຫວັດສາດທີ່ໄດ້ສຶກສາແທບທຸກສາຂາວິຊາທີ່ມີໃນຊ່ວງເວລາຂອງເພິ່ນ.
ໃນສາຂາວິທະຍາສາດ ເພິ່ນໄດ້ສຶກສາ ກາຍວິພາກສາດ, ດາລາສາດ, ວິທະຍາອຳບະລີຢົງ, ພູມສາດ, ທໍລະນີວິທະຍາ, ອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາ, ຟີຊິກ, ແລະ ສັດວິທະຍາ.
ໃນດ້ານປັດຊະຍາ ໄດ້ຂຽນກ່ຽວກັບ ສຸນທະລີຍະສາດ, ເສດຖະສາດ, ຈະລິຍະສາດ, ການປົກຄອງ, ອະພິປັດຊະຍາ, ການເມືອງ, ຈິດວິທະຍາ, ວາທະສິນ ແລະ ເທວະວິທະຍາ.
ເຂົາເຈົ້າໄດ້ປ່ຽນໂສມໜ້າຂອງປັດຊະຍາກະເລັກ ສະໄໝກ່ອນໂຊກະລັດ ຈົນກາຍເປັນຮາກຖານສຳຄັນຂອງປັດຊະຍາຕາເວັນຕົກໃນລັກສະນະປັດຈຸບັນ.
ໂຊກະລັດບໍ່ໄດ້ຂຽນຫຍັງຖິ້ມໄວ້ ແຕ່ຜົນຂອງແນວຄິດຂອງເພິ່ນປະກົດໃນບົດສົນທະນາຂອງປະລາຕົງຊື່ ແຟດະເລີ .
ຄໍາສອນທີ່ໜ້າສົນໃຈຂອງອາລີຊະຕົດໄດ້ແກ່ ຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າໂລກປະກອບດ້ວຍທາດ 4 ທາດ ແມ່ນ ດິນ ນ້ຳ ລົມ ແລະໄຟ.
ແມ່ນຄວາມເຊື່ອທີ່ໃຊ້ອະທິບາຍໂຄງສ້າງຂອງຈັກກະວານ ອາລີຊະຕົດເຊື່ອວ່າ ໂລກເປັນສູນກາງຂອງຈັກກະວານ ໂດຍມີດາວຕ່າງໆລວມທັງດວງອາທິດໂຄຈອນຮອບໆ.
ເຊື່ອອີກວ່າ ສະຫວັນຢູ່ນອກອະວະກາດ, ໂລກຢູ່ທາງລຸ່ມລົງມາ, ນ້ຳຢູ່ເທິງພື້ນໂລກ, ລົມຢູ່ເໜືອນ້ໍາ ແລະໄຟຢູ່ເໜືອລົມ.
ແລະເຊື່ອອີກວ່າ ທາດຕ່າງໆຂອງໂລກຈະປ່ຽນແປງສະເໝີ ແຕ່ວ່າທາດທີ່ປະກອບເປັນສະຫວັນຈະບໍ່ປ່ຽນແປງ.
ອາລີຊະຕົດ ຫຼື ອາລີຊະໂຕເຕແລດ ເປັນນັກປັດຊະຍາກະເລັກບູຮານ ເປັນລູກສິດຂອງປະລາຕົງ ແລະເປັນອາຈານຂອງອາເລັກຊັງດະເລີມະຫາລາດ.
ເພິ່ນແລະປະລາຕົງໄດ້ຮັບຍົກຍ້ອງໃຫ້ເປັນໜຶ່ງໃນນັກປັດຊະຍາທີ່ມີອິດທິພົນສູງທີ່ສຸດຜູ້ໜຶ່ງ ໃນໂລກຕາເວັນຕົກ ດ້ວຍຜົນງານຂຽນກ່ຽວກັບຟີຊິກ ຕັກກະສາດ ກະວີນິພົນ ສັດວິທະຍາ ການເມືອງ ການປົກຄອງ ຈະລິຍະສາດ ແລະຊີວະສາດ.
ອາລີຊະຕົດເກີດປະມານ 384 ຫຼື 383 ປີກ່ອນຄິດຕະການທີ່ເມືອງຊະຕາຊີ ໃນແຄວ້ນມາເຊດວນ ເຊິ່ງແມ່ນແຄວ້ນທີ່ແຫ້ງແລ້ງທາງຕອນເໜືອສຸດຂອງທະເລເອເຊ ຂອງກະແລັດ.
ເປັນລູກຂອງນີໂກມັກ ເຊິ່ງມີອາຊີບທາງການແພດປະຈຳຢູ່ຊະຕາຊີ ແລະເປັນແພດປະຈຳພະອົງຂອງພະເຈົ້າອາມີນຕັດທີ 3 ແຫ່ງມາເຊດວນ.
ການສຶກສາແລະຄົ້ນຄວ້າຂອງອາລີຊະຕົດເຮັດໃຫ້ເພິ່ນເປັນຜູ້ຮອບຮູ້ສັບພະວິຊາ ແລະໄດ້ຂຽນປຶ້ມໄວ້ຫຼວງຫຼາຍປະມານ 400 - 1000 ຫົວ ເຊິ່ງຜົນງານຂຽນຕ່າງໆແມ່ນມີອິດທິພົນຕໍ່ຄວາມເຊື່ອໃນສາສະໜາຄິດຈົນເຖິງຍຸກກາງຫຼືຍຸກມືດເຊິ່ງມີເວລາປະມານ 1,500 ປີເປັນຢ່າງໜ້ອຍ.
ພາສາໄທລື້ໃນຕະກູນເຜົ່າໄທລື້ທັງ 5 ເຜົ່າ ນັ້ນແບ່ງສຳນຽງພາສາ ການເວົ້າອອກເປັນສອງກຸ່ມໃຫຍ່ ໂດຍອາໄສສະພາບທາງພູມິສາດຂອງ ແມ່ນ້ຳລ້ານຊ້າງ ເປັນຕົວແບ່ງ ສຳນຽງທຳອິດຄື ສຳນຽງຊຽງຮຸ່ງ ແລະ ສຳນຽງເມືອງລ້າ
ບໍ່ມີສຣະ ເອັຽ ສະນັ້ນຈະອອກສຽງ ສຣະ ເອ ແທນ ເຊັ່ນ ເຢ ເມ ເຕ້ ເສ ເບ ເມ່ງ ເຈງທອງ
ບໍ່ມີສຣະ ອົວະ ສະນັ້ນຈະອອກສຽງ ສຣະ ໂອະ ແທນ ເຊັ່ນ ໂລ໊ະ ໂລະ ໂກະ ໂຕະ ໂສະ
ສຳນຽງຈະສູງຕ່ຳກັນໄປ ບາງຄຳຫາກຟັງສຳນຽງ ຄຳຄຳດຽວ ກັນແຕ່ ອອກສຽງຕ່າງກັນນ້ອຍດຽວ ຄວາມໝາຍຈະປ່ຽນໄປທັນທີ ເຊິ່ງສຳນຽງການຜັນຈະຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ ເພາະໄທລື້ ມັກເວົ້າໄວ ແລະ ຕັດປໂຍກຄຳໃຫ້ສັ້ນລົງ ເຊັ່ນ ຄຳວ່າ ເມີ ແປວ່າ ເມືອ, ບເມີ ແປວ່າ ບໍ່ເມືອ , ໄດ້ ບໄດ້ ອອກສຽງ ບະ ເຄິ່ງສຽງ ຄວບກັບຄຳວ່າ ໄດ້
ສຣະພາສາໄທລື້ ມີ ອະ ອາ ອິ ອີ ອຸ ອູ ເອ ໂອ ເຊິ່ງຫາກນຳສຽງສຣະເຫຼົ່ານີ້ມາຜັນແລ້ວຈະໄດ້ສຳນຽງຄຳສະເພາະຂຶ້ນມາ
ເຂດສັມພັນທະວົງຕັ້ງຢູ່ຮິມຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ມີຖະໜົນຈະເລີນກຸງຖະໜົນພະຮາມທີ 4 ເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ຕໍ່ມາໄດ້ມີການຍຸບຮວມ "ອຳເພີສາມແຍກ" ເຊິ່ງຕັ້ງທີ່ວ່າການອຳເພີຢູ່ທີ່ຕຶກແຖວສີ່ແຍກຖະໜົນຊົງວາດແລະຖະໜົນເຍາວະລາດ ມີເຂດປົກຄອງ 6 ຕຳບົນ ແລະ "ອຳເພີຈັກກະຫວັດ" ເຊິ່ງຕັ້ງທີ່ວ່າການອຳເພີຢູ່ຂ້າງສະຖານີຕຳລວດນະຄອນບານຈັກກະຫວັດ ມີເຂດປົກຄອງ 18 ຕຳບົນ ມາຂຶ້ນກັບອຳເພີສັມພັນທະວົງ ແລ້ວແບ່ງເຂດການປົກຄອງໃໝ່ອອກເປັນ 3 ຕຳບົນ ຄື ຕຳບົນສັມພັນທະວົງ ຕຳບົນຈັກກະຫວັດ ແລະຕຳບົນຕະຫຼາດນ້ອຍ
1932 ຕັ້ງຢູ່ທີ່ສາມແຍກຖະໜົນຊົງວາດຕັດກັບຖະໜົນປະທຸມຄົງຄາ ຕຳບົນສານເຈົ້າແມ່ທັບທິມ ເຊິ່ງຢູ່ໃນເຂດວັດສັມພັນທະວົງສາຮາມ ຈຶງສັນນິດຖານໄດ້ວ່າອຳເພີສັມພັນທະວົງຄົງຕັ້ງຊື່ຕາມວັດທີ່ຕັ້ງນັ້ນເອງ ໂດຍແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 14 ຕຳບົນ