polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ສະໄໝກ່ອນຝະລັ່ງເຂົ້າມາ ແບ່ງປັນເຂດແດນ ລາວທັງສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງ ແມ່ນເປັນຄົນຊົນຊາດເຊື້ອຊາດ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງອັນດຽວກັນ ແຕ່ເຖິງຊິແຍກປະເທດ ຄົນລາວສອງຟາກຝັ່ງ ຍັງມີວັດທະນະທຳອັນດີງາມ ທີ່ຄົງຮັກສາໄວ້.
ເມືອງໄຊບູລີ ເປັນຕັ້ງເຂດທາງເຫນືອ ຂອງສະຫວັນນະເຂດ ເປັນເມືອງຊາຍແດນລະຫວ່າງແຂວງຄຳມ່ວນ ແລະ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ເຊິ່ງມີແມ່ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟ ເປັນເຂດແດນ, ແລະມີສາຍແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນເຂດແດນກັ້ນລະຫວ່າງປະເທດລາວໄທ.
ລະດັບການສຶກສາ: ປະລິນຍາເອກສາຂາວິຊາ ວິທະຍາສາດສິລະປະ ແລະ ວັນນະຄະດີ ໃນຫົວຂໍ້ ”ສາຍພົວພັນ ລະຫວ່າງວັນນະຄະດີກັບສິລະປະກຳລາວ”.
ໄດ້ຖືກຍົກຍ້າຍໄປສັງກັດຢູ່ກະຊວງຖະແຫລງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນຫົວຫນ້າກົມວັນນະຄະດີ ແລະ ເປັນເລຂາທິການສະມາຄົມມິດຕະພາບລາວ-ປາແລັດສະຕິນ.
1975 - 80 ຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລເອີດເວີດໂລ່ຣານ ປຸດາແປັດ ຮົງກາຣີ ໃນສາຂາວິຊາພາສາສາດ ແລະ ວັນນະຄະດີ.
ໄດ້ກຳຄືນປະເທດຊາດ ແລະ ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນຮອງຜູ້ອຳນວຍການສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດສັງຄົມ ກະຊວງສຶກສາ.
ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນເລຂາຫນ່ວຍພັກ ແລະ ຄະນະພັກຮາກຖານຂົງເຂດບໍລິຫານກະຊວງ ແລະ ເປັນຫົວຫນ້າກົມວັນນະຄະດີ-ວັດທະນະທຳ ມະຫາຊົນກ
ລະບົບສຸລິຍະວົງນອກ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ດາວເຄາະຍັກ , ດາວບໍລິວານຂອງພວກມັນ, ດາວເຄາະນ້ອຍໂທລະຈັນ ແລະ ດາວເຄາະນ້ອຍ ຈຳນວນໜຶ່ງ
ສຳລັບລາຍຊື່ທັງໝົດ, ເບິ່ງ ລາຍຊື່ຂອງດາວເຄາະນ້ອຍທີ່ມີຊື່ສຽງ, ລາຍຊື່ຂອງດາວເຄາະນ້ອຍ, ຫຼື ລາຍຊື່ຂອງວັດຖຸໃນລະບົບສຸລິຍະຕາມມວນສານ.
ຂ້າງລຸ່ມນີ້ແມ່ນ ລາຍຊື່ຂອງວັດຖຸໃນ ລະບົບສຸລິຍະ ຕາມວົງໂຄຈອນ, ຈັດຮຽງຕາມການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງໄລຍະຫ່າງຈາກດວງຕາເວັນ.
ວັດຖຸທີ່ມີລາຍຊື່ຢູ່ໃນລາຍການຂ້າງລຸ່ມນີ້ ມີເສັ້ນຜ່າສູນກາງແຕ່ 500 ກິໂລແມັດຂຶ້ນໄປ.
ພາສາໄທ ເປັນພາສາໃນກຸ່ມພາສາໄຕ ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງຕະກຸນພາສາກະ-ໄຕ ແລະ ເປັນພາສາລາຊະການ ແລະ ພາສາປະຈຳຊາດຂອງປະເທດໄທ ມີການສົມມຸດຕິຖານວ່າພາສາໃນຕະກຸນນີ້ມີຖິ່ນກຳເນີດມາຈາກທາງພາກໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນ ແລະ ນັກພາສາສາດບາງສ່ວນສະເໜີວ່າ ພາສາໄທໜ້າຈະມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບຕະກຸນພາສາອົດສະໂຕຣ-ອາຊີຕິກ ຕະກຸນພາສາອົດສະໂຕນີຊຽນ ແລະ ຕະກຸນພາສາຈີນ-ຕິເບດ.
ພາສາໄທເປັນພາສາທີ່ມີລະດັບສຽງຂອງຄຳແນ່ນອນ ຫຼື ວັນນະຍຸດເຊັ່ນດຽວກັບພາສາຈີນ ແລະ ອອກສຽງແຍກຄຳຕໍ່ຄຳ.
ພາຍຫຼັງເຫດການສະຫງົບແລ້ວ ພະອົງຈຶງໄດ້ຂຶ້ນຄອງລາດແລະປະຫານຊີວິດເຈົ້າຟ້າທັງ 2 ພະອົງ
ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ຊົງມີພະລາຊະໂອລົດ 2 ພະອົງ ແລະພະລາຊະທິດາ 6 ພະອົງ ກັບກົມມະຫຼວງພິພິດມົນຕີ ຕາມລຳດັບ ດັງນີ້
ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ຊົງມີພະລາຊະໂອລົດແລະພະລາຊະທິດາກັບກົມມະຫຼວງອະໄພນຸຊິດ ດັງນີ້
ເຈົ້າຟ້າຍິງອິນທະສຸດາວະດີ (ຕໍ່ມາໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາ ກົມມະຂຸນຍິສານເສນີ ແລະໄດ້ເປັນພະອັກຄະຣະຊາຍາໃນກົມມະຂຸນເສນາພິທັກ)
ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດມີພະນາມເດີມວ່າ ເຈົ້າຟ້າພອນ ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດໃນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 8 ມີພະເຊດຖາ ໄດ້ແກ່ ເຈົ້າຟ້າເພັດ ພະອົງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນພະບັນທູນໜ້ອຍໃນລາຊະສະໄໝສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 8 ແລະເປັນກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມົງຄົນໃນລາຊະສະໄໝສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9
ເມື່ອສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ຊົງພະປະຊວນໜັກໄກ້ສະຫວັນຄົດນັ້ນ ໄດ້ພະລາຊະທານລາຊະສົມບັດໃຫ້ແກ່ເຈົ້າຟ້າອະໄພ ພະເຈົ້າບໍຣົມໂກດເຊິ່ງໃນຂະນະນັ້ນດຳລົງຕຳແໜ່ງພະມະຫາອຸປະຫຼາດຢູ່ບໍ່ເຕັມພະໄທ ເພາະປາດຖະໜາຈະໃຫ້ຊົງມອບລາຊະສົມບັດແກ່ເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນ ເຊິ່ງໃນຂະນະນັ້ນຜະໜວດ ຢູ່
ນອກຈາກນັ້ນ ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຍັງຊົງມີພະລາຊະໂອລົດທີ່ປະສູດແຕ່ພະສະໜົມຫຼາຍພະອົງ ເຊັ່ນ
ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ຫຼື ສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊາທີ່ 3 ຫຼື ສົມເດັດພະພູມິນມະຫາລາຊາບໍຣົມໂກດ ແມ່ນພະມະຫາກະສັດພະອົງທີ່ 31 ແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາ
ຮັລລີ ເບລີ ຮັບບົດເປັນ ເຈົ້າຍິງແອຣຽລ ເຈົ້າຍິງເງືອກນ້ອຍ ແລະ ລູກສາວຫຼ້າຂອງລາຊາໄທຣຕັນ ຜູ້ຫຼົງໃຫຼໃນໂລກມະນຸດ ເຖິງກັບຍອມຕົກລົງກັບເອີຊູລາວ່າ ຈະແລກສຽງອັນນີ້ມນວນກັບຂາມະນຸດ ເພື່ອທີ່ຈະໄດ້ຂຶ້ນໄປຢູ່ໃນໂລກເໜືອຜິວນ້ຳ ແຕ່ນັ້ນເຮັດໃຫ້ຕົວນາງເອງ ບັນລັງພຣະບິດາ ແລະ ມະຫາສະໝຸດຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍ
ໂຈນາ ຮາວເອີ-ຄິງ ຮັບບົດເປັນ ເຈົ້າຊາຍເອຣິກ ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງອານາຈັກມະນຸດເຊິ່ງແອຣຽລຕົກຫຼຸມຮັກຫຼັງຈາກຊ່ວຍລາວຈາກການຈົມນ້ຳ ແລະ ເປັນຮັກແລກພົບ ແລະ ຮັກແທ້ຂອງແອຣຽລ
ເດວິດ ດິກຊ໌ ຮັບບົດເປັນ ເຊບາສຕຽນ ປູຜູ້ຊື່ສັດ ແລະ ເປັນຄົນຮັບໃຊ້ຄົນສະໜິດກັບເປັນນັກປະພັນຫຼວງຂອງລາຊາໄທຣຕັນ ແລະ ຍັງເປັນອ້າຍລ້ຽງທີ່ຄ່ອຍເບິ່ງແຍງແອຣຽລ ຢູ່ສະເໝີ
ອະຄວາຟິນາ ຮັບບົດເປັນ ສະຄັດເທິລ ນົກການ້ຳສະໝອງນ້ອຍ ແລະ ເປັນໝູ່ຂອງແອຣຽລ ເຊິ່ງມັກໃຫ້ຄຳອະທິບາຍຜິດໆ ຂອງສິ່ງຂອງຈາກໂລກເໝືອນທີ່ແອຣຽລໄດ້ພົບ ຕົວລະຄອນຈະເປັນນົກການ້ຳໂຕເມຍທີ່ດຳນ້ຳໄດ້ແທນທີ່ຈະເປັນນົກຍາງໂຕຜູ້ຄືໃນຮູບເງົາຕົ້ນສະບັບ ເພື່ອນຳສະເໜີຕົວລະຄອນໃນສາກໃຕ້ນ້ຳ
ເຈຄັອບ ເທຣມເບຼ ຮັບບົດເປັນ ຟລາວເດີ ປາເຂດຮ້ອນຂີ້ກັງວົນແຕ່ມີກຽດ ເຊິ່ງເປັນໝູ່ທີ່ດີສຸດຂອງແອຣຽລ
ໂນມາ ດູເວຊເວນີ ຮັບບົດເປັນ ລາຊິນີເຊລິນາ ເຊິ່ງເປັນຕົວລະຄອນໃໝ່ຂອງຮູບເງົາເລື່ອງນີ້
ຈາບິເອີ ບາເດັມ ຮັບບົດເປັນ ລາຊາໄທຣຕັນ ພໍ່ຂອງແອຣຽລຜູ້ຫວງລູກສາວຫຼາຍເກີນໄປ ແລະ ເປັນລາຊາແຫ່ງອັດລັງຕິກາຜູ້ມີອະຄະຕິຕໍ່ມະນຸດ
ເມລິສຊາ ແທັກຄາທີ ຮັບບົດເປັນ ເອີຊູລາ ແມ່ມົດແຫ່ງທ້ອງທະເລ ເອື້ອຍສາວຂອງລາຊາໄທຣຕັນ ປ້າແທ້ໆ ຂອງແອຣຽລ ຜູ້ເຊິ່ງແອຣຽລເຮັດຂໍ້ຕົກລົງເພື່ອການເປັນມະນຸດ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແຜນການລັບຂອງເອີຊູລາທີ່ຈະຄອບຄອງສາມງ່າມຂອງລາຊາໄທຣຕັນເພື່ອຍຶດຄອງອັດລັງຕິກາ
ເຈສຊິກ້າ ອາເລັກຊານເດີ ຮັບບົດເປັນ ວາເນສຊາ ຮ່າງຈຳແລງຂອງເອີຊູລາ ຜູ້ໃຊ້ສຽງທີ່ລັກມາຈາກແອຣຽລ ສະກົດຈິດເອຣິກໃຫ້ແຕ່ງງານ
ໃນປະເທດເອຢິບບູຮານແລະ ບູຮານ, ພວກປະໂລຫິດນຸ່ງເສື້ອສີຂາວເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມບໍລິສຸດ, ແລະຊາວໂລມັນໃສ່ສີຂາວ ເປັນສັນຍາລັກຂອງພົນລະເມືອງ.
ໃນຍຸກກາງແລະ ເປັນ ສີຂາວ ເປັນສັນຍາລັກຂອງພົມມະຈັນ, ແລະການເສຍສະລະລູກແກະສີຂາວແລະຄວາມບໍລິສຸດ.
ມັນແມ່ນສີຂອງກະສັດຂອງຝຣັ່ງ, ແລະຂອງການເຄື່ອນໄຫວ ທີ່ຕໍ່ຕ້ານ ໃນລະຫວ່າງ ສົງຄາມກາງເມືອງລັດເຊຍ .
ພຣະວິຫານກເຣັກແລະໂຣມັນປະເຊີນຫນ້າກັບຫີນອ່ອນສີຂາວ, ແລະເລີ່ມຕົ້ນໃນສະຕະວັດທີ 18, ດ້ວຍການມາຮອດຂອງສະຖາປັດຕະຍະກໍາ , ສີຂາວໄດ້ກາຍເປັນສີທົ່ວໄປທີ່ສຸດຂອງໂບດໃຫມ່, ນະຄອນຫຼວງແລະອາຄານລັດຖະບານອື່ນໆ, ໂດຍສະເພາະໃນສະຫະລັດ.
ມັນຍັງຖືກນໍາໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນ ສະຖາປັດຕະຍະກໍາທີ່ທັນສະໄຫມສະ ຕະວັດທີ 20ເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມທັນສະໄຫມແລະຄວາມງ່າຍດາຍ.
ອີງຕາມການສໍາຫຼວດໃນເອີຣົບແລະສະຫະລັດ, ສີຂາວແມ່ນສີທີ່ມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມສົມບູນແບບ, ຄວາມດີ, ຄວາມຊື່ສັດ, ຄວາມສະອາດ, ການເລີ່ມຕົ້ນ, ໃຫມ່, ຄວາມເປັນກາງ, ແລະຄວາມແນ່ນອນ.
ສີ​ຂາວ​ເປັນ​ສີ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ສໍາ​ລັບ​ເກືອບ​ທັງ​ຫມົດ​ສາ​ສະ​ຫນາ​ຂອງ​ໂລກ​.
ພະສັນຕະ ປາປາ , ຫົວຫນ້າຂອງ ໂບດ , ໄດ້ໃສ່ສີຂາວຕັ້ງແຕ່ປີ 1566, ເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມບໍລິສຸດແລະການເສຍສະລະ.
ໃນ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທໍາ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ແລະ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ຍີ່​ປຸ່ນ​, ສີ​ຂາວ​ແມ່ນ​ສີ​ທີ່​ທົ່ວ​ໄປ​ທີ່​ສຸດ​ສໍາ​ລັບ​ການ ​ແຕ່ງ​ງານ ​, ສັນ​ຍາ​ລັກ​ຄວາມ​ບໍ​ລິ​ສຸດ​ແລະ​ເວີ​ຈິນ​ໄອ​ແລນ​.
ຊາວກຣີກບູຮານໄດ້ເຫັນໂລກໃນແງ່ຂອງຄວາມມືດແລະຄວາມສະຫວ່າງ, ດັ່ງນັ້ນສີຂາວເປັນສີພື້ນຖານ.
ອີງ​ຕາມ​ການ ໃນ ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ ​ຂອງ​ພຣະ​ອົງ ​, ແລະ​ສີ​ທີ່​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ອື່ນໆ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເກຣັກ​ໂບ​ຮານ​ການ​ນໍາ​ໃຊ້​ພຽງ​ແຕ່​ສີ່​ສີ​ໃນ​ຮູບ​ແຕ້ມ​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​; ສີຂາວ, ສີແດງ, ສີເຫຼືອງແລະສີດໍາ; ສໍາ​ລັບ​ການ​ແຕ້ມ​ຮູບ​, ຊາວ​ກຣີກ​ໄດ້​ນໍາ​ໃຊ້​ເມັດ​ສີ​ເປັນ​ພິດ​ສູງ​ເປັນ​ສີ ​ຂາວ ​, ເຮັດ​ໃຫ້​ໂດຍ​ຂະ​ບວນ​ການ​ທີ່​ຍາວ​ນານ​ແລະ ​.
ນັກສິລະປິນ ໄດ້ໃຊ້ ຫຼື , ບາງຄັ້ງເປັນພື້ນຫລັງ, ບາງຄັ້ງເປັນຈຸດເດັ່ນ, ພ້ອມກັບຖ່ານແລະ ສີແດງແລະສີເຫຼືອງໃນຮູບແຕ້ມຖ້ໍາທີ່ສົດໃສຂອງພວກເຂົາ.
ວັດຖຸສີຂາວສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຢ່າງເຕັມສ່ວນແລະກະແຈກກະຈາຍໃນຄວາມຍາວ ຂອງແສງທັງຫມົດທີ່ເຫັນໄດ້.
ສີຂາວຢູ່ໃນໂທລະທັດແລະຫນ້າຈໍຄອມພິວເຕີຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍການປະສົມຂອງແສງສະຫວ່າງສີແດງ, ສີຟ້າ, ແລະສີຂຽວ.
ໃນ , ນົມແມ່ນຫນຶ່ງໃນສີ່ສານສັກສິດ, ພ້ອມກັບເຫຼົ້າແວງ, ນໍ້າເຜິ້ງ, ແລະດອກກຸຫລາບ.
ພວກ​ປະ​ໂລ​ຫິດ​ແລະ​ປະ​ໂລ​ຫິດ​ຂອງ ນຸ່ງ​ພຽງ​ແຕ່​ໃນ ສີ​ຂາວ​, ແລະ​ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ນໍາ​ໃຊ້​ເພື່ອ​ຫໍ່ ​.
ສີຂາວ ຄື ໂທນສີ ຫຼື ການຮັບຮູ້ທີ່ເກີດຈາກແສງໄປກະຕຸ້ນເຊລລ໌ສີຮູບກວຍທັງ 3 ແບບໃນດວງຕາຂອງມະນຸດໃນປະລິມານທີ່ເກືອບເທົ່າກັນແລະມີຄວາມສະຫວ່າງສູງສຸດເມື່ອທຽບກັບສິ່ງແວດລ້ອມອ້ອມແອ້ມ.
ມາຣ໌ໂກ ຣັອບບີ ຮັບບົດ ບາຣ໌ບີ້ ຖືກເອີ້ນໃນໜັງວ່າ ບາຣ໌ບີ້ ຕົ້ນແບບ ໃນຕອນຈົບນາງເປັນມະນຸດ ແລະ ມີຊື່ວ່າ ບາຣ໌ບາຣາ ໂຣເບີດ
ໄຣອັນ ກອສລິງ ຮັບບົດ ເຄນ ຕຸກກະຕາຊາຍຜູ້ທີ່ຮັກບາຣ໌ບີ້ຂ້າງດຽວ ແລະ ພ້ອມຈະພິສູດຕົນເອງໃຫ້ບາຣ໌ບີ້ໄດ້ເຫັນ
ອາເມຣິກາ ເຟີເຣຣາ ຮັບບົດ ກລໍເລຍ ພະນັກງານບໍລິສັດແມດເທລ ຜູ້ທີ່ໄດ້ພົບບາຣ໌ບີ້ໃນໂລກຈິງ ແລະ ມີການເຊື່ອມໂຍງກັບນາງ
ເຣຍ ເພີຣ໌ລແມນ ຮັບບົດ ຣູດ ແຮນເລີ ແມ່ເຖົ້າຜູ້ປຽບສະເໝືອນພຣະເຈົ້າຜູ້ສ້າງບາຣ໌ບີ້ ດັດແປງຈາກບຸກຄົນຈິງທີ່ປະດິດຕຸກກະຕາບາຣ໌ບີ້ໃນປີ 1959 ແລະ ເປັນປະທານຜູ້ຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງບໍລິສັດແມດເທລ
ອາຣີອານາ ກຣີນແບລດທ໌ ຮັບບົດ ຊາຊາ ລູກສາວຂອງກລໍເຣຍໄວ 14 ປີ ຜູ້ເຊິ່ງເຕີບໂຕ ແລະ ແຍກກັບແມ່ຂອງນາງ
ໄມເຄິລ ເຊຣາ ຮັບບົດ ອັລລັນ ຕຸກກະຕາທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຈາກເຫຼົ່າເຄນ ພຽງເພາະລາວບໍ່ແມ່ນເຄນ
ຮ່ວມດ້ວຍ ໄຣອັນ ພຽຍສ໌ ວິນລຽສ ໃນບົດ ສາມີຂອງກລໍເລຍ ພໍ່ຂອງຊາຊາ ແລະ ມາຣິສາ ອາເບລລາ ໃນບົດທີ່ຍັງບໍ່ເປີດເຜີຍ
ບາຣ໌ບີ້ ມີກຳນົດສາຍໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາວັນທີ 21 ກໍລະກົດ 2023 ໂດຍ ວໍເນີ ບຣາເທີສ໌ ພິກເຈີສ໌ ໃນ ປະເທດລາວ ວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 2023 ຮູບເງົາໄດ້ຮັບຄຳວິຈານໃນແງ່ບວກ​ຢ່າງ​ລົ້ນ​ເຫຼືອ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງງານສ້າງການຜະລິດ ການກຳກັບຂອງເກີຣ໌ວິກ ເພງປະກອບ ແລະ ການສະແດງຂອງນັກສະແດງ
ມີຫຼັກຖານກ່ຽວກັບປະຫວັດຄວາມເປັນມາວ່າ ກໍ່ຕັ້ງໂດຍຊົນເຜົ່າໄທທີ່ສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກບັນພະບຸລຸດທີ່ກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກໂຍນົກຊຽງແສນ ໂດຍພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວແລະພໍ່ຂຸນຜາເມືອງ .
ໄດ້ມີຜູ້ຄົນອົບພະຍົບຈາກອານາຈັກໂຍນົກຊຽງແສນທີ່ຫຼົ້ມສະຫຼາຍແລ້ວ ຜ່ານດິນແດນລ້ານຊ້າງ ຂ້າມລຳນ້ຳເຫືອງຂຶ້ນໄປທາງຝັ່ງຂວາຂອງລຳນ້ຳໝັນຮອດບໍລິເວນທີ່ຮາບ.
ພໍ່ຂຸນຜາເມືອງໄດ້ຕັ້ງບ້ານດ່ານຂວາ (ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນບໍລິເວນຊາຍເນີນນາດ່ານຂວາ ເຊິ່ງມີຊາກວັດເກົ່າຢູ່ໃນແປງນາຂອງເອກະຊົນ ລະຫວ່າງໝູ່ບ້ານຫົວແຫຼມກັບໝູ່ບ້ານນາເບ້ຍ ອຳເພີດ່ານຊ້າຍ) ສ່ວນພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວໄດ້ແບ່ງໄພ່ພົນຂ້າມລຳນ້ຳໝັນໄປທາງຝັ່ງຊ້າຍ ສ້າງບ້ານດ່ານຊ້າຍ .
2396 ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຊົງພິຈາລະນາເຫັນວ່າ ໝູ່ບ້ານແຮ່ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ຮິມຝັ່ງຫ້ວຍນ້ຳໝານ ແລະຢູ່ໃກ້ກັບແມ່ນ້ຳເລີຍ ມີຜູ້ຄົນເພີ່ມຫຼາຍຂຶ້ນ ສົມຄວນຈະໄດ້ຕັ້ງເປັນເມືອງ ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການປົກຄອງຢ່າງໃກ້ຊິດ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງໃຫ້ຈັດຕັ້ງເປັນເມືອງເອີ້ນຊື່ຕາມຊື່ຂອງແມ່ນ້ຳເລີຍວ່າ ເມືອງເລີຍ.
ສ.116 ແບ່ງການປົກຄອງເມືອງເລີຍອອກເປັນ 3 ອຳເພີ ໄດ້ແກ່ ອຳເພີກຸດປ່ອງ ອຳເພີທ່າລີ່ ອຳເພີນາກອກ .
2450 ຍົກເລີກບໍລິເວນລຳນ້ຳເຫືອງ ໃຫ້ຄົງເຫຼືອໄວ້ສະເພາະ "ເມືອງເລີຍ " ໂດຍໃຫ້ປ່ຽນຊື່ອຳເພີກຸດປ່ອງເປັນ "ອຳເພີເມືອງເລີຍ ".
ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊາວໂຍນົກອີກກຸ່ມໜຶ່ງໄດ້ອົບພະຍົບມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນລະຫວ່າງຊາຍແດນຕອນໃຕ້ຂອງອານາເຂດ ລ້ານນາ ຕໍ່ແດນລ້ານຊ້າງຢູ່ຊົ່ວໄລຍະເວລາໜຶ່ງ ກ່ອນທີ່ຈະອົບພະຍົບລີ້ໄພສົງຄາມຂ້າມລຳນ້ຳເຫືອງມາຕັ້ງເມືອງເຊໄລຂຶ້ນ (ສັນນິດຖານວ່າຢູ່ໃນທ້ອງທີ່ໝູ່ບ້ານຊາຍຂາວ ຕຳບົນຊາຍຂາວ ອຳເພີວັງສະພຸງ).
ຈາກຫຼັກຖານໃນສະໝຸດຂ່ອຍທີ່ມີການຄົ້ນພົບ ເມືອງເຊໄລຢູ່ດ້ວຍຄວາມສະຫງົບຮົ່ມເຢັນມາຈົນຮອດສະໄໝເຈົ້າເມືອງຄົນທີ 5 ເກີດທຸບພິກຂະໄພ ເຂົ້າຍາກໝາກແພງ ຝົນຟ້າບໍ່ຕົກ ຈຶ່ງໄດ້ພາຜູ້ຄົນອົບພະຍົບໄປຕາມລຳແມ່ນ້ຳເຊໄລຮອດບໍລິເວນທີ່ຮາບລະຫວ່າງປາກລຳຫ້ວຍໄຫຼຕົກແມ່ເຊໄລ ຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງບ້ານເຮືອນຂຶ້ນຂະໜານນາມວ່າ "ບ້ານແຮ່ " ສ່ວນລຳຫ້ວຍໃຫ້ຊື່ວ່າ "ຫ້ວຍໝານ".
ຈັງຫວັດເລີຍ ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນເທິງ ໃນລາຊະອານາຈັກໄທ ຫ່າງຈາກບາງກອກປະມານ 520 ກິໂລແມັດ ມີສະພາບພູມິປະເທດອັນຈົບງາມ ອາກາດໜາວເຢັນ ເປັນແຫຼ່ງເພາະປູກໄມ້ດອກໄມ້ປະດັບທີ່ສຳຄັນແຫ່ງໜຶ່ງຂອງປະເທດ ແລະຍັງເປັນເມືອງທ່ອງເທີ່ຍວທີ່ສຳຄັນອີກນຳ.
ເຊິ່ງປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນລະດັບທີ່ນ່າພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ ກ່ອນຈະແຍກອອກມາຕັ້ງຄະນະລິເກອຸດົມສິນແລະໄດ້ສະແດງລິເກອອກລາຍການວິທະຍຸໃນນາມຄະນະ ອຸດົມ - ແວວດາວ ເຊິ່ງເປັນນ້ອງສາວ ແລະກໍປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງຫຼາຍທີ່ຈັນທະບຸລີ ຫລັງຈາກທີ່ສະແດງໄປໄດ້ແຄ່ 7 ມື້
ອຸດົມ ຊົງແສງ ຫຼື ພໍ່ດົມ ຊວນຊື່ນ ແມ່ນນັກສະແດງຕະຫຼົກຊາວໄທ ໃນຄະນະຊວນຊື່ນ ມີຜົນງານສະແດງລະຄອນຫຼາຍຕໍ່ຫຼາຍເລື່ອງ ເຂົາມີພັນລະຍາທັງໝົດ 4 ຄົນ ບຸດ 15 ຄົນ ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນນັກສະແດງຕະຫຼົກທີ່ມີພັນລະຍາຫຼາຍທີ່ສຸດໃນວົງການຕະຫຼົກໄທ
2018 ພໍ່ດົມໄດ້ຕວດພົບວ່າຕົວເອງເປັນໂຮກມະເລັງຕັບໃນລະຍະທີ່ 3 ກະທັ່ງພໍ່ດົມໄດເສຍຊີວິດລົງທີ່ໂຮງພະຍາບານພະນັ່ງເກົ້າເມື່ອວັນຈັນທີ່ 24 ທັນວາ ຄ.
ເຂດບຶງກຸ່ມຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນກາງຂອງຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບພື້ນທີ່ການປົກຄອງຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງດັງນີ້
ທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງເຂນແລະເຂດຄັນນາຍາວ ມີຄອງຕາເຣັ່ງແລະຖະໜົນຮາມອິນທາເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຄັນນາຍາວ ມີຄອງບາງຊວດດ້ວນ ຄອງຫຼວງວິຈິດ ຄອງລຳຊະລ່າ ຄອງໜອງແຂມ ຄອງລຳປາດຸກ ຄອງລະຫັດ ຖະໜົນເສລີໄທແລະຄອງກູ່ມເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງກະປິແລະເຂດລາດພ້າວ ມີຄອງແສນແສບ ຖະໜົນສີບູລະພາ ຖະໜົນນະວະມິນ ຄອງລຳພັງພວຍ ຄອງຕາໜັງ ຄອງລຳຈຽກ ຄອງອ້າຍຫຼາວ ຄອງກຽງ ແລະຖະໜົນປະດິດມະນູທຳເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
ກາສັນຍະລັກປະຈຳເຂດບຶງກຸ່ມ ມີລັກສະນະເປັນກາຮູບວົງກົມ ມີອົງປະກອບສຳຄັນຕ່າງໆ ແລະຄວາມໝາຍດັງນີ້
ດອກກຸ່ມສາມດອກ ແທນຄວາມໝາຍຂອງປະຊາຊົນໃນພື້ນທີ່ເຂດບຶງກຸ່ມທັງສາມສາສະໜາ ທັ້ງໄທພຸດ ຄິດ ອິສະລາມ ທີ່ຢູ່ຮ່ວມກັນດ້ວຍຄວາມຮັກສາມັກຄີ
ນົກສອງຕົວບິນຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າເໜືອພື້ນນ້ຳ ແທນຄວາມໝາຍຂອງຄວາມເປັນອິສະລະໃນຄວາມຄິດ ສະແດງເຖິງການເປັນຜູ້ນຳແລະຜູ້ຕາມທີ່ດີ ມີຄວາມສອດຄ້ອງແລະເດິນໄປໃນທິດທາງດຽວກັນ ຮູບວົງກົມລ້ອມຮອບເຄື່ອງໝາຍຂ້າງຕົ້ນທັງໝົດ ແທນໝາຍຂອງຄວາມສະໝານສາມັກຄີ ຄວາມກົມກຽວກັນ
ເນື່ອງຈາກເຂດບາງກະປິມີພື້ນທີ່ກວ້າງຫຼາຍແລະມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນຂຶ້ນ ເພື່ອສະດວກໃນການບໍລິຫານລາຊະການ ໃນວັນທີ່ 4 ກັນຍາ ຄ.
1989 ກະຊວງມະຫາດໄທຈຶ່ງປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ການປົກຄອງໃໝ່ໂດຍແຂວງຄອງກຸ່ມ ແຂວງຄັນນາຍາວ ແລະແຂວງສະພານສູງມາຈັດຕັ້ງເປັນເຂດໃໝ່ໂດຍໃຊ້ຊື່ວ່າ ເຂດບຶງກຸ່ມ ເນື່ອງຈາກຕັ້ງສຳນັກງານເຂດຢູ່ໄກ້ກັບສວນສາທາລະນະບຶງກຸ່ມ ຈົນກະທັ່ງປີ ຄ.
1997 ກະຊວງມະຫາດໄທປະກາດປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ເຂດບຶງກຸ່ມ ໂດຍຍົກຖານະແຂວງຄັນນາຍາວຮວມກັບພື້ນທີ່ບາງສ່ວນແຂວງຄອງກຸ່ມ ຂຶ້ນເປັນເຂດຄັນນາຍາວ ແລະຍົກຖານະແຂວງສະພານສູງຂຶ້ນເປັນເຂດສະພານສູງ
2009 ໝ່ອມລາຊະວົງສຸຂຸມພັນ ບໍລິພັດ ຜູ້ວ່າລາຊະການບາງກອກໄດ້ລົງນາມໃນປະກາດປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ແຂວງຄອງກຸ່ມ ແລະຕັ້ງແຂວງນະວະມິນ ແຂວງນວນຈັນ ເຂດບຶງກຸ່ມ ໂດຍມີຜົນບັງຄັບເມື່ອວັນທີ່ 21 ກັນຍາ ປີດຽວກັນ ສົ່ງຜົນໃຫ້ປັດຈຸບັນ ເຂດບຶງກຸ່ມແບ່ງໜ່ວຍການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 3 ແຂວງ ໄດ້ແກ່
ເມື່ອມີຜູ້ຄົນອົບພະຍົບເຂົ້າໄປອາໄສແລະທຳມາຫາກິນໃນບໍລິເວນນີ້ເພີ່ມຂຶ້ນ ຍ່ານຄອງກຸ່ມແລະພື້ນທີ່ໄກ້ຄຽງຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງແມ່ນ ຕຳບົນຄອງກຸ່ມ ເປັນຕຳບົນໜຶ່ງທີ່ຂຶ້ນກັບອຳເພີບາງກະປິ ຈັງຫວັດພະນະຄອນ ໂດຍກະຊວງມະຫາດໄທກໍໄດ້ຂະຫຍາຍເຂດສຸຂາພິບານບາງກະປິໃຫ້ຄອບຄຸມເຖິງຕຳບົນຄອງກຸ່ມດ້ວຍໃນປີ ຄ.
1971 ຈັງຫວັດພະນະຄອນຖືກຮວມເຂົ້າກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີ ປ່ຽນຖານະແມ່ນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີ ແລະໃນປີ ຄ.
1972 ຈຶ່ງປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນກຸງເທບມະຫານະຄອນ ເຊິ່ງໄດ້ປ່ຽນຄຳຮຽກເຂດການປົກຄອງໃໝ່ ຕຳບົນຄອງກຸ່ມໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນ ແຂວງຄອງກຸ່ມ ຢູ່ໃນການປົກຄອງຂອງເຂດບາງກະປິ
ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກຕາເວັນອອກ ສະພາບໂດຍທົ່ວໄປເປັນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສໜາແໜ້ນນ້ອຍໂດຍມີຍ່ານການຄ້າໜາແໜ້ນທາງຕອນກາງຂອງພື້ນທີ່
ເກແບັກ ແມ່ນລັດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງການາດາຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງປະເທດ ແລະເປັນລັດດຽວທີ່ບໍ່ໃຊ້ພາສາອັງກິດເປັນພາສາທາງການໃນລະດັບລັດ ແຕ່ໃຊ້ຝຣັ່ງແທນ.
ແມ່ນ້ຳຂອງໄຫຼເຂົ້າສູ່ລາວ ທີ່ບ້ານປາກນ້ຳລາ ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ບາງບ່ອນເປັນຊາຍແດນ ຂອງລະຫວ່າງປະເທດ ແລະ ບາງບ່ອນໄຫຼຜ່ານກາງ ເຮັດໃຫ້ເຂດແດນ ຂອງປະເທດລາວ ມີທັງຢູ່ເບື້ອງຊ້າຍມື ແລະ ເບື້ອງຂວາມື.
ແລ້ວໄຫຼອອກຈາກດິນແດນປະເທດລາວ ທີ່ບ້ານເວີນຄາມ ແຂວງຈຳປາສັກ ລົງຮອດພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ ແລ້ວຈິ່ງໄຫຼ ລົງສູ່ທະເລຈີນໃຕ້.
ແຕ່ກ່ອນແມ່ນ້ຳຂອງ ມີຄວາມອຸດົມ ສົມບູນຫຼາຍ, ມີປາຊະນິດຕ່າງໆ ເຖິງ 1.000 ກວ່າຊະນິດ.
ປາບຶກ ເປັນປາໜັງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ທັງເປັນປານ້ຳຈືດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ, ແຕ່ມາຮອດດຽວ ນີ້ ປາບຶກຕົກຢູ່ ໃນອັນຕະລາຍໃກ້ຈະສູນພັນ, ແຕ່ປະຈຸບັນໄດ້ ມີອົງການອະນຸລັກແນວພັນປາບຶກ ເຂົ້າມາຊ່ວຍອະນຸລັກຮັກສາ ປາບຶກ ແລະ ໂຄງການນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມ ສົນໃຈຈາກປະຊາຊົນສອງຝັ່ງລາວ-ໄທ ເພື່ອອະນຸລັກຮັກສາ ປາບຶກ ໄວ້ໃຫ້ ຄົງຢູ່ກັບແມ່ນ້ຳຂອງຕະຫຼອດໄປ.
ນອກນີ້ຍັງມີປາ ທີ່ຫາຍາກໃນໂລກ ແຕ່ມີໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊັ່ນ: ປາຂ່າ ຫລື ປາສະມ່ອຍ, ຊຶ່ງເປັນສັດທີ່ລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ ຕະກຸນ ດຽວກັບ ປາໂລມາ ແຫ່ງແມ່ນ້ຳອີຣະວະດີ ຢູ່ໃຕ້ ແກ້ງຫຼີ່ຜີ ລົງໄປບ່ອນນ້ຳຂອງ ແຜ່ກວ້າງເປັນວັງໃຫຍ່.
ໃນສະໄໝຝຣັ່ງ ປົກຄອງລາວ ກໍ່ເຄີຍພະຍາຍາມລະເບີດ ແກ້ງຫີນ ໃນບໍລິເວນນີ້ເພື່ອໃຫ້ ການເດີນເຮືອສະດວກ, ແຕ່ບໍ່ສຳ ເລັດ ຈິ່ງເຮັດຂົວພ້ອມທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ດອນຕ່າງໆ ເພື່ອເຄື່ອນຍ້າຍກຳປັ່ນໄປຕາມທາງລົດໄຟ ອຳນວຍໃຫ້ກຳປັ່ນ ທີ່ຂຶ້ນມາ ແຕ່ທະເລນັ້ນ ສາມາດແລ່ນເຖິງວຽງຈັນ ແລະ ຫລວງພະບາງໄດ້.
ແມ່ນ້ຳຂອງມີເສັ້ນທາງເດີນທີ່ຍາວໄກ, ທັງເປັນສາຍນ້ຳທີ່ເຕົ້າໂຮມເອົານ້ຳຈາກສາຂາຕ່າງໆ, ອັນເຮັດໃຫ້ປະລິມານນ້ຳໃນນ້ຳຂອງ ມີຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕະຫຼອດປີ.
ແມ່ນ້ຳຂອງໄຫຼຜ່ານຫຼາຍພູມສັນຖານທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ພາໃຫ້ມີແກ້ງມີຕາດຫຼາຍ,ທັງໄຫຼຄົດໂຄ້ງ,ບ່ອນແຄບ,ບ່ອນເລິກ,ບ່ອນກວ້າງ.ແຕ່ເມືອງສິງເຖິງວຽງຈັນ ແມ່ນ້ຳຂອງຈະມີທ້ອງນ້ຳແຄບ 100-300 ມ,ມີບາງບ່ອນກວ້າງເຖິງ 8.000 ມ.
ໃນລະດູແລ້ງ,ນ້ຳໃນນ້ຳຂອງບົກແຫ້ງຫຼາຍ,ເຮັດໃຫ້ການຄົມມະນາຄົມບໍ່ສະດວກ ເປັນຕົ້ນແມ່ນຍ່ານເໜືອ ແລະ ຍ່ານໃຕ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ແກ້ງຫຼວງ,ແກ້ງກະເບົາ, ແກ້ງເຂັມມະລາດ ,ແກ້ງຫຼີ່ຜີ ຫຼື ຄອນພະເພັງ ເປັນແກ້ງໃຫຍ່ກວ່າໝູ່ໃນພາກພຶ້ນອາຊີ ສູງ 15 ມ,ກວ້າງ 8 ມ ແລະ ຍາວ 20 ມ.
ໃນລະດູຝົນ,ປະລິມານນ້ຳໃນນ້ຳຂອງຫຼາຍ,ບາງປີເກີດມີໄພນ້ຳຖ້ວມຢ່າງຮ້າຍແຮງ ຢູ່ສອງຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງ.
ໃນລະດູຝົນພັດມີຄວາມສະດວກໃນການຄົມມະນາຄົມທາງນ້ຳ, ແມ່ນ້ຳຂອງຍັງສາມາດສະໜອງພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ອີກດ້ວຍ
ແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ອັນດັບໜຶ່ງ ໃນແຫຼມອິນດູຈີນ ແລະ ທີ່ສາມໃນອາຊີ.
ແມ່ນ້ຳຂອງກຳເນີດຈາກພູພຽງຕີເບດ ແລ້ວໄຫຼຜ່ານເຂດ ແຂວງເສສວນ, ພູພຽງຢຸນນານ ແລະ ເມືອງຊຽງຮຸ່ງ ຂອງ ສປ ຈີນ ,ມີລວງຍາວທັງໝົດປະມານ 4.880 ກມ ໄຫຼຜ່ານ 6 ປະເທດຄື: ສ.
ຄວາມສູງ: ຄວາມຄິດທຸລະກິດແມ່ນເພື່ອສ້າງປະໂຍດສໍາລັບອົງການທຸລະກິດຫຼືບຸກຄົນທຸລະກິດ, ດັ່ງນັ້ນຄວາມຄິດຕ້ອງເນັ້ນຫນັກບາງສິ່ງບາງຢ່າງສະເພາະກ່ຽວກັບຜະລິດຕະພັນຫຼືການບໍລິການກ່ວາສິ່ງອື່ນ.
ເປັນເອກະລັກ: ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດ, ສະແດງຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງຄວາມຄິດທຸລະກິດທີ່ສາມາດໃຊ້ໄດ້.
ຖ້າທ່ານບໍ່ສາມາດບັນລຸຄວາມດີກວ່າເກົ່າຍ້ອນການລົງທຶນດ້ານເທກໂນໂລຍີຈໍາກັດ, ໃຫ້ເນັ້ນຄວາມແຕກຕ່າງ.
ການນໍາໃຊ້ຜະລິດຕະພັນເກົ່າຫຼືບໍລິການທີ່ມີຢູ່ໃນທຸລະກິດບໍ່ແມ່ນຄວາມຄິດສ້າງສັນດັ່ງນັ້ນມັນຈຶ່ງບໍ່ສາມາດເອີ້ນວ່າແນວຄວາມຄິດທາງທຸລະກິດໃນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ.
ການປະຕິບັດ: ນີ້ແມ່ນລັກສະນະທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຜົນປະໂຫຍດທີ່ແທ້ຈິງຂອງຄວາມຄິດທຸລະກິດ.
ມັກຈະມີແນວຄິດທຸລະກິດທີ່ສ້າງຂື້ນທີ່ປະມານຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນ, ບໍ່ສາມາດແຍກອອກຈາກມັນໄດ້.
ຜະລິດຕະພັນໃຫມ່: ຄວາມຄິດທຸລະກິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຜະລິດຕະພັນໃຫມ່ຈະສ້າງປະໂຫຍດທີ່ດີສໍາລັບທຸລະກິດຍ້ອນວ່າຜະລິດຕະພັນໃຫມ່ບໍ່ມີຄູ່ແຂ່ງ.
ແລະ, ຜົນກໍາໄລທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນປົກກະຕິແລ້ວທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຜະລິດຕະພັນເຕັກໂນໂລຢີສູງ.
ດັ່ງນັ້ນ, ແນວຄວາມຄິດຜະລິດຕະພັນໃຫມ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການປະຕິບັດໂດຍຜ່ານການລົງທຶນຂອງວິສາຫະກິດເຊັ່ນການໃຊ້ເງິນສໍາລັບສະຖາບັນເຕັກໂນໂລຢີ.
ນີ້ແມ່ນປົກກະຕິແລ້ວລາຄາແພງຫຼາຍ, ແຕ່ຜະລິດຕະພັນໃຫມ່ຈະມີຊ່ອງຕະຫຼາດ, ບໍ່ມີການແຂ່ງຂັນ, ບໍ່ມີການແຂ່ງຂັນ.
ດັ່ງນັ້ນ, ມັນງ່າຍທີ່ຈະຖືກຄັດລອກແທນທີ່ຈະມີຜະລິດຕະພັນທາງການຄ້າທີ່ຄວນໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຈາກກົດຫມາຍລິຂະສິດທາງການຄ້າ.
ແຕ່ວິທີການໃຫມ່ໃນການເຮັດທຸລະກິດສາມາດປ່ຽນແປງທຸລະກິດທີ່ບໍ່ດີໂດຍບໍ່ວ່າທຸລະກິດແມ່ນພຽງແຕ່ຜະລິດຕະພັນຫລືບໍລິການປົກກະຕິທີ່ມີຢູ່ໃນຕະຫຼາດ.
ແນວຄວາມຄິດທາງທຸລະກິດທີ່ມີຢູ່, ເຊັ່ນເກົ່າແລະເກົ່າ, ຍັງສາມາດນໍາໃຊ້ແລະສືບຕໍ່ເປັນກໍາໄລຖ້າພວກເຂົາປ່ຽນວິທີການຂອງພວກເຂົາ.
ແນວຄວາມຄິດທຸລະກິດແມ່ນຮາກຂອງຜູ້ປະກອບການເລີ່ມຕົ້ນ, ທາງເລືອກທຸລະກິດຂອງຜູ້ປະກອບການໃນຂະບວນການເລີ່ມຕົ້ນ.
ແນວຄວາມຄິດທຸລະກິດໃຫມ່ຊ່ວຍແນະນໍາການດໍາເນີນທຸລະກິດທີ່ມີອົງປະກອບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ປະສິດທິພາບເມື່ອທຽບກັບການດໍາເນີນທຸລະກິດປົກກະຕິ
ແນວຄວາມຄິດທາງທຸລະກິດແມ່ນມີມູນຄ່າສູງທີ່ສຸດໃນເວລາທີ່ມັນມາເຖິງການໄດ້ຮັບທາງດ້ານການເງິນດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາມັກຈະມີຄຸນລັກສະນະບາງຢ່າງ:
ແນວຄວາມຄິດທຸລະກິດແມ່ນແນວຄວາມຄິດໃນຂະແຫນງການທຸລະກິດ, ມີພຽງແຕ່ແນວຄວາມຄິດສ້າງສັນທີ່ເຮັດໃຫ້ກໍາໄລທຸລະກິດ.
ພາສາໄຕທີ່ມີການໃຊ້ເປັນພາສາລາຊະການ ຫຼື ພາສາທີ່ມີການສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ໃຊ້ໂດຍລັດຖະບານ ໄດ້ແກ່ ພາສາລາວ ໃນ ລາວ, ພາສາໄທ ໃນ ໄທ, ພາສາໄທເໜືອ ໃນລັດໄທເໜືອ ແຫ່ງມຽນມາ, ພາສາໄທລື້ ໃນສິບສອງພັນນາໃນແຫ່ງຢຸນນານ, ພາສາຈ້ວງ ໃນກວາງຊີ ຂອງຈີນ.
ໂຕຢ່າງຂອງພາສາໄຕໄດ້ແກ່: ພາສາລາວ ພາສາໄທສະຫຍາມ ພາສາໂຍນ ພາສາໄທເໜືອ ພາສາໄທລື້ ພາສາໄທພວນ ພາສາຜູ້ໄທ ພາສາໄທດຳ ຯລຯ.
ໃນຊຸມປີ 1920, ການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດຕ້ານຈັກກະພັດອາເມລິກາພວມຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງແຮງຢູ່ຫວຽດນາມ.
ໜຶ່ງ ໃນບັນດາອົງການປະຕິວັດທີ່ເຂັ້ມແຂງທີ່ສຸດໃນເວລານັ້ນແມ່ນສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຕິວັດຫວຽດນາມ, ໂດຍປະຕິບັດຕາມແນວທາງການເມືອງຄອມມູນິດທີ່ຈັດໂດຍ ໃນປີ 1925 ຢູ່ກວາງໂຈ .
ບາງສະມາຊິກທີ່ເຂັ້ມແຂງທີ່ສຸດຕ້ອງການສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດທີ່ແທ້ຈິງໃນປະເທດຫວຽດນາມເພື່ອປ່ຽນແທນສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຕິວັດຫວຽດນາມ.
ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມຕໍ່ມາໄດ້ປ່ຽນຊື່ໃນກອງປະຊຸມທີ່ຮົງກົງໃນເດືອນຕຸລາ 930 ເພາະວ່າຄອມມູນິດສາກົນໄດ້ສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ການສ້າງຕັ້ງພັກດຽວໃນອິນດູຈີນ.
ພົບປະກັນທີ່ 5 , ຮ່າໂນ້ຍ, ຕັດສິນໃຈສ້າງຕັ້ງສາຂາຄອມມູນິດແລະໄດ້ເລືອກຕັ້ງ ເປັນເລຂາ.
ເຖິງວ່າ , ເຖິງວ່າຈະຂາດວຽກຍ້ອນວຽກງານພິເສດຂອງລາວ, ກໍ່ຍັງຖືກຮັບຮູ້ວ່າເປັນສະມາຊິກຢ່າງເປັນທາງການ .
ບົນພື້ນຖານນັ້ນ, ໜ່ວຍ ພັກໄດ້ກະກຽມຢ່າງຕັ້ງ ໜ້າ ເພື່ອສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດເພື່ອປ່ຽນແທນສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຕິວັດຫວຽດນາມ.
ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນສາມອົງກອນຄອມມູນິດທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ.
ໃນເດືອນມີນາປີ 1929, ສະມາຊິກສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ຈຳ ນວນ 7 ຄົນປະກອບມີ:
ໃຊ້ການເຊື່ອມຕໍ່ກັບ 3 ຄວນລະວັງບໍາໃຫ້ສາຍເຄເບີນໄປພັນກັບເຟື່ອງ ຫຼື ບ່ອນເຄືອນໄຫວຕ່າງໆ ຫຼື ສາຍລາງໄປກັບພື້ນຕ່ອນຫຸ່ນເຄື່ອນທີ່ໄປ.
ກ່ອນຈະໄປຂຽນໂປຼແກຼມໃສ່ຫຸ່ນຂອງເຮົາ ມາຮູ້ຈັກຄຳສັ່ງ ແລະ ປຸ່ມຕ່າງໆຂອງ ດັ່ງຮູບລຸ່ມນີ້:
ມໍເຕີຂະໝາດກາງ , - ມໍເຕີຂະໜາດໃຫຍ່ , ໃນການເຊື່ອມຕໍ່ມໍເຕີຂະໜາດໃຫຍ່ດ້ານຂວາຈະຕ້ອງຕໍ່ໃສ່ ສ່ວນມໍເຕີດ້ານຊ້າຍຈະຕ້ອງຕໍ່ໃສ່ ສະຫຼັບກັນ** : ມໍເຕີຂະໝາດໃຫຍ່
ໃນເນື້ອຫານີ້ແມ່ນຈະອະທິບາຍກ່ຽວກັບ ການເຊື່ອຕໍ່ / ແລະ ການນຳໃຊ້ 3 ໂດຍມີລາຍລະອຽດດັ່ງນີ້:ການເຊື່ອຕໍ່ສາຍເຄເບີນ ມໍເຕີ ແລະ ເຊັນເຊີ ໃສ່ , .
ສ່ວນຂອງຊ່ອງດ້ານທາງຫົວຂອງຫຸ່ນແມ່ນ ແມ່ນຊ່ອງສົ່ງສັນຍານອອກເພື່ອຄວບຄຸ່ມການເຮັດວຽກຂອງມໍເຕີ ປົກກະຕິຖຶກຕັ້ງຄ່າໃຫ້ໃຊ້ໃນການເຊືອມຕໍ່ກັບມໍເຕີແຕ່ລະຊະນິດດັ່ງນີ້:
ທີ່ຢູ່ທາງລຸ່ມຂອງ ມີເລກ 1 2 3 ແລະ 4 ແມ່ນ ເປັນຊ່ອງທີ່ຮັບສັນຍານເຊັນເຊີ ປົກກະຕິຖຶກຕັ້ງຄ່າມາໃຊ້ໃນການເຊືອມຕໍ່ກັບເຊັນເຊີແຕ່ລະຊະນິດດັ່ງນີ້:
ທາງລົດໄຟນີ້ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງ ແລະ ດຳເນີນງານໂດຍບໍລິສັດລົດໄຟລາວ-ຈີນ ຈຳກັດ ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ລະຫວ່າງ​ລັດຖະບານ​ລາວ-ຈີນ​ຕາມ​ອັດຕາ​ສ່ວນ 30:70 ຕາມລຳດັບ ບໍລິສັດໄດ້ໃຊ້ງົບປະມານທັງໝົດໃນການກໍ່ສ້າງໂຄງການນີ້ລວມ 37,425 ລ້ານຢວນ ເຊິ່ງເງິນຈຳນວນດັ່ງກ່າວ ຮ້ອຍລະ 60 ມາຈາກການສ້າງໜີ້ສິນຂອງບໍລິສັດ , ຮ້ອນລະ 40 ມາຈາກສ່ວນຫຸ້ນຂອງບໍລິສັດ
ແມ່ນສ່ວນນຶ່ງຂອງເສັ້ນທາງລົດໄຟສາຍຄຸນໝິງ-ສິງກະໂປ ທີ່ເລິ່ມບໍລິເວນຄຸນໝິງ ປະເທດຈີນ ຈົນເຂົ້າສູ່ດ່ານບໍ່ຫານ ປະເທດລາວ ຜ່ານແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ, ແຂວງອຸດົມໄຊ, ແຂວງຫຼວງພະບາງ, ແຂວງວຽງຈັນ ແລະນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຕະຫຼອດໄລຍະທາງຂອງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນມີໄລຍະທາງທັງຫມົດ 414 ກິໂລແມັດ ຈາກນັ້ນເຂົ້າສູ່ເສັ້ນທາງລົດໄຟຄວາມໄວສູງສາຍໜອງຄາຍ-ບາງກອກ ຕໍ່ໄປ
ມີການກ່າວເຖິງທາງລົດໄຟເຊື່ອມລະຫວ່າງປະເທດລາວກັບຈີນຄັ້ງທຳອິດເມື່ອ ປີ 2001 ໂດຍນັກການເມືອງລາວ ແລະຈີນ ຮ່ວມກັນຢືນຢັນແຜນການກໍ່ສ້າງໃນ ປີ 2009 ​ແຕ່​ໄດ້​ເກີດ​ເຫດການ​ສໍ້​ລາດ​ບັງ​ຫຼວງ​ຂອງ​ກະຊວງການ​ລົດ​ໄຟ​ຂອງປະເທດຈີນເກີດຂຶ້ນ ການເລີ່ມການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟນີ້ໄດ້ຖືກເລື່ອນຈົນເຖິງ ປີ 2016
ພາສາພະມ້າບໍ່ມີລະບົບການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງທີ່ແນ່ນອນ ຄຳຫຼາຍຄົນສະກົດຕ່າງຈາກທີ່ອອກສຽງ ເຊັ່ນ ຄຳວ່າພະພຸດທະເຈົ້າ ອອກສຽງວ່າ - ແຕ່ຂຽນວ່າ - ການຖອດພາສາພະມ້າເປັນອັກສອນໂລມັງຈຶ່ງເຮັດໄດ້ຢາກແຕ່ພໍທີ່ຈະໃຊ້ການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງຂອງພາສາບາລີມາທຽບຄຽງໄດ້ ຫຼືບາງທີອາດໃຊ້ລະບົບ
ການຮຽງຄຳເປັນແບບ ປະທານ-ກຳ-ກິລິຍາ ຍົກເວົ້ນຄຳວ່າ ເຊິ່ງຈະວາງຕໍ່ຈາກປະທານຄຳສັບພະນາມປ່ຽນຕາມເພດແລະສະຖານະຂອງຜູ້ຟັງ ແມ່ນພາສາພະຍາງດຽວ ແຕ່ມີຮາກສັບແລະການເຕີມຄຳອຸປະສັກ ການຮຽງຄຳໃນປະໂຍກບໍ່ມີບຸບພະບົດ ສັນທານແຕ່ໃຊ້ການເຕີມປັດໄຈ
ຄຳຄຸນນະສັບມາກ່ອນຄຳນາມ ເຊັ່ນ - ຫຼືຕາມຫຼັງນາມ ເຊັ່ນ ການປຽບທຽບໃຊ້ຄຳອຸປະສັກ -ຄຳຄຸນນະສັບ-ປັດໄຈ ຄຳຄຸນນະສັບບອກຈຳນວນ ຕາມຫຼັງຄຳນາມ
ໃນຊຸມປີ 2000, 7 ອອກອາກາດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈາກ 5:30 ໂມງເຊົ້າຫາ 16:00 ໂມງແລງທຸກໆມື້, ລາຍການບັນເທີງທີ່ບໍ່ຫນ້າເຊື່ອເລີ່ມປະກົດຕົວ, ພ້ອມກັບເນື້ອໃນຂອງຮູບເງົາ, ລະຄອນແລະດົນຕີໂດຍຜ່ານບັນດາລາຍການທີ່ປະສົບຜົນສໍາເລັດເຊັ່ນການປ່ຽນເນື້ອເພງ.
ແລະການປະກົດຕົວຂອງຮູບເງົາຫວຽດນາມທ້າຍອາທິດເວລາ 9 ໂມງເຊົ້າຂອງວັນອັງຄານ 5 - ວັນອາທິດເຮັດໃຫ້ 7 ດຶງດູດແລະໃຫ້ບໍລິການ ຜູ້ຊົມ, 7 ເລີ່ມອອກອາກາດຕະຫຼອດ 24 ຊົ່ວໂມງແຕ່ວັນທີ 1 ມິຖຸນາ 2005 .
ຕອນແລງເວລາບັນເທີງຈົນເຖິງ 18:00 ໂມງ, ວັນຈັນ ຫາ ວັນອາທິດ, ປັບປຸງຂ່າວຕ່າງປະເທດ, ພ້ອມກັບການອອກອາກາດທາງດາວທຽມ 1, ພ້ອມດ້ວຍຊ່ອງ 9 ແລະ ອື່ນໆ.
ຈາກນັ້ນ ໄດ້ຫັນປ່ຽນເນື້ອໃນເປັນຊ່ອງໂຄສະນາ-ບໍລິການ ແລະ ຂ່າວບັນເທີງຕ່າງໆ, ແຕ່ເວລາ 18:00 – 23:00 ໂມງ ທຸກໆມື້ ແລະ ໄດ້ສືບຕໍ່ອອກອາກາດ 9 ໃນຕອນເຊົ້າເປັນເວລາຫຼາຍປີ.
ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 1996, 7 ໄດ້​ເລີ່ມ​ຍົກ​ເລີກ​ການ​ອອກ​ອາ​ກາດ​ຕອນ​ແລງ​ໃນ​ກອບ​ຕອນ​ເຊົ້າ, ເພີ່ມ​ເວ​ລາ​ຂອງ​ໂຄງ​ການ​ຕອນ​ແລງ​ຈາກ 5 ໂມງແລງ, ເພີ່ມເວລາອອກອາກາດຕອນແລງຈາກ 2 ໂມງແລງ.
ຕັ້ງແຕ່ເດືອນຕຸລາ 2016 ເປັນຕົ້ນມາ 7 ໄດ້ເລີ່ມປ່ຽນລາຍການ ແລະ ເວລາສະແດງລາຍການໃໝ່ໆຫຼາຍລາຍການເຊັ່ນ: , , . ແລະ ດຶງດູດຜູ້ຊົມມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນມີລາຍການບັນເທີງ 4 ໂມງແລງ 1 ເຟຣມ ແລະ ຮູບເງົາ ນິຍາຍ ຫວຽດນາມ 1 ເລື່ອງ, ໃນນັ້ນ ມີຮູບເງົາ ນິຍາຍຕ່າງປະເທດ 4 ເລື່ອງ ແລະ ກອບຂ່າວ 3 ເລື່ອງ.
ໃນຕົ້ນປີ 2010 ເຫັນວ່າວິກິດການຂອງຊ່ອງ 7 ດ້ວຍການອອກລາຍການເທື່ອລະກ້າວ, ແຕ່ຜົນສຳເລັດຂອງ 7 ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2012 ເມື່ອເຖິງເວລາກຳນົດເວລາສຳລັບເລື່ອງນິຍາຍຫວຽດນາມ ໂດຍປ່ຽນຕາຕະລາງການບັນເທີງໃນຄືນ.
ຕອນບ່າຍ. 60 ວິນາທີທີ່ອອກອາກາດເວລາ 18:30 ໂມງ, ສັງຄົມຮ່ວມມືຊື້ສິດອອກອາກາດລາຍການໂທລະພາບຕົວຈິງ.
ດົນຕີ, ແມ່ຍິງອິຕາລີ - ຄໍາເວົ້າຂອງຜູ້ຊາຍ, ສິ່ງທີ່ທ່ານຫມໍເວົ້າ, ໂຊກດີ, ການແຂ່ງຂັນກັບການເຕັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ນໍາ, ຄວາມລຶກລັບ, ແລະ .
7 ​ແມ່ນ​ຊ່ອງ​ການ​ບັນ​ເທີງ​ທາງ​ດ້ານ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ​ທົ່ວ​ໄປ ຫວຽດ​ນາມ ອອກ​ອາ​ກາດ​ໂດຍ ແຕ່​ປີ 1986.
​ແມ່ນ​ຊ່ອງ​ໂທລະພາບ​ທີ່​ສຳຄັນ​ສຳລັບ​ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ ​ເວົ້າ​ສະ​ເພາະ ​ແລະ ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້​ເວົ້າ​ລວມ.
ສູດນີ້ແມ່ນຜົນງານຂອງທ່ານ ເຮລົງ ອາເລັກຊານເດຍ, ແລະມີບົດພິສູດຢູ່ໃນປື້ມຂອງລາວຊື່ວ່າ ເມຕຣິກາ , ຂຽນຂື້ນໃນ ຄ.
ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ທ່ານ ອາຄີມີດີດ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ, ແລະນັບແຕ່ ປື້ມເມຕຮິກາ ໄດ້ລວບລວມຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບຄະນິດສາດໃນຍຸກບູຮານ,ມັນເປັນໄປໄດ້ວ່ານີ້ເປັນປັດໃຈສຳຄັນໃນການຖືກຳເນີດໃນຜົນງານນີ້.
ເຮົາຮູ້ວ່າ , , ແມ່ນຂ້າງຂອງຮູບສາມແຈ ແລະ , , ແມ່ນມູມເຊິ່ງໜ້າຂອງຂ້າງດັ່ງກ່າວຕາມລຳດັບ.
ໃນເລຂາຄະນິດ , ສູດເຮລົງ ' , ແມ່ນຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມ ເຮລົງ ອະເລັກຊານເດຍ , ໂດຍວ່າ ເນື້ອທີ່ ຂອງ ຮູບສາມແຈ ທີ່ປະກອບດ້ວຍຂ້າງ , , ແລະ ແມ່ນ
ຄົນເຮັດວຽກດີຈຶ່ງມີຄົນອິດສາ ປະກົດການເຊັ່ນວ່ານີ້ ເປັນຂອງທຳມະດາ ເຮັດວຽກດີຈົນມີຄົນອິດສາ
ເຮັດບັນຊີລາຍຮັບລາຍຈ່າຍ ຮັບຫຼາຍກ່ວາຈ່າຍຈຶ່ງຖືວ່າດີ ຈ່າຍຫຼາຍກ່ວາຮັບຖືວ່າບໍ່ດີ
ເຈົ້າເປັນຄົນໂຊກດີ ຢູ່ດີໆກະມີແວ່ນແຍງວິເສດສະທ້ອນຄວາມຂີ້ຮ້າຍ ໃຫ້ເຫັນຈຸດບົກຜ່ອງຂອງໂຕເອງ
ຖາມແຟນວ່າຊິເລືອກໃຜກໍ່ໃຫ້ເລືອກໄວໆ ບໍ່ຮັກຂ້ອຍຢ່າເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຕອງເສຍເວລາ
ລຽງລຳດັບຄວາມສຳຄັນຂອງວຽກ ສຳຄັນກ່ອນໃຫ້ຟ້າວເຮັດ ສຳຄັນໜ້ອຍຄ່ອຍທະຍອຍເຮັດ
ເຂົາຍາດຈາກເຮົາໄດ້ພຽງແຕ່ຜົນງານເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ເຂົ້າບໍ່ສາມາດຍາດຄວາມຮູ້ແລະຄວາມສາມາດໄປຈາກເຮົາໄດ້
ກຸຫຼາບ ທີ່ລະບຸວ່າທ່ານນົກອ້ຽງມີແຊ່ເດີມວ່າ ໂຫງົວ ເຊິ່ງເປັນດຽວກັນກັບພະວິໄຊວາຣີ ຂຸນນາງຈີນໃນສະໄໝສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີແລະຍັງໃຫ້ຂໍ້ມູນຕໍ່ວ່າ ທ່ານນົກອ້ຽງເປັນຊາວບ້ານແຫຼມ ແຂວງເມືອງເພັດຊະບຸລີແລະອາດເປັນຍາດກັບພະຍາເພັດຊະບຸລີ ເຊິ່ງດຳລົງຕຳແໜ່ງໃນອະຍຸທະຢາຕອນປາຍ
1734 ແລະພາຍຫຼັງໄດ້ຍົກເປັນບຸດບຸນທຳຂອງເຈົ້າພະຍາຈັກກີ ເຊິ່ງຕໍ່ມານາຍສິນໄດ້ຄອງລາດເປັນພະມະຫາກະສັດແລະຕັ້ງລາຊະທານີທີ່ທົນບຸລີ
ມີພະນາມເດີມວ່າ ອ້ຽງ ຫຼື ນົກອ້ຽງ ສັນນິຖານວ່າແຕ່ເດີມພະອົງມີພື້ນເພເປັນຊາວເພັດຊະບຸລີແລະອາດມີເຊື້ອສາຍຈີນ ພະອົງສົມລົດກັບຫຍົງ ແຊ່ແຕ້ວານິດຊາວແຕ້ຈິ໋ວ ມີບຸດຄົນໜຶ່ງຊື່ ສິນ ທີ່ຕໍ່ມາໄດ້ຄອງລາດເປັນສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ
1769 ກໍຊົງສະຖາປະນາ ນົກອ້ຽງ ພະລາຊະຊົນນະນີຂຶ້ນເປັນ ກົມພະເທພາມາດ ຕາມພະລາຊະປະເພນີລ່ວງມາໄດ້ປີ ຄ.
ສັນນິຖານວ່າພື້ນເພເດີມຂອງພະນາງຕັ້ງຢູ່ແຖບອຳເພີບ້ານແຫຼມ ເມືອງເພັດຊະບຸລີ ເຊິ່ງໃນໜັງສືປະຖົມມະວົງໄດ້ລະບຸໄວ້ວ່າ "ມານດາພະຍາຕາກສິນທີ່ໜີພະມ້າໄປຢູ່ບ້ານແຫຼມແຂວງເມືອງເພັດຊະບຸລີ."ແລະຄົງຍ້າຍເຂົ້າມາອາໄສຢູ່ໃນກຸງສີອະຍຸທະຢາເປັນເວລາຊ້ານານ ດັງປະກົດໃນໜັງສືປະຖົມມະວົງ ສະບັບຂອງ ກ.
ກຸຫຼາບ ເຊິ່ງລະບຸເລື່ອງລາວຂອງທ່ານນົກອ້ຽງແລະສົມເດັດພະບໍວອນລາດເຈົ້າມະຫາສຸຣະສິງຫະນາດເມື່ອຄັ້ງຍັງເປັນ ນາຍສຸດຈິນດາ ໄວ້ວ່າ ".ເປັນຄົນຮູ້ຈັກຄຸ້ນເຄີຍກັນມາຊ້ານານແຕ່ຍັງຢູ່ໃນກຸງມາດ້ວຍກັນ."
ກົມພະເທພາມາດມີນາມເດີມວ່າ ອ້ຽງ ຫຼື ນົກອ້ຽງ ສ່ວນໃນປະຫວັດເຈິ້ງເຈົາຂອງສືເອີ້ເໝຍຈີ ຮຽກວ່າ ລົ່ວຍັ້ງ ຫຼື ນາງນົກຍາງ
ການລະບາດໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍສ່ວນໃຫ່ຍໄດ້ຂ້າຊີວິດຂອງຄົນໜຸ່ມນ້ອຍ ແລະຜູ້ເຖົ້າຢ່າງບໍ່ສົມສ່ວນກັນ, ມີອັດຕາການລອດຊີວິດສູງສຳລັບຄົນໃນຂອບເຂດອາຍຸດັ່ງກ່າວ, ແຕ່ ການລະບາດຂອງໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍສະເປນເຮັດໃຫ້ ອັດຕາການຕາຍສູງກວ່າ ອັດຕາການຕາຍທີ່ຄາດໄວ້ ສຳລັບ ຄົນໜຸ່ມ .
ນັກວິທະຍາສາດ ສາມາດໄດ້ໃຫ້ຫລາຍໆຄຳອະທິບາຍ ທີ່ເປັນໄປໄດ້ ສຳລັບ ອັດຕາການຕາຍທີ່ສູງ ຂອງການລະບາດ ໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍປີ 1918.
ບາງການວິເຄາະໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ໄວຣັດມີຄວາມຮ້າຍກາດເປັນພິເສດເພາະວ່າມັນກະຕຸ້ນ , ຊຶ່ງທຳລາຍລະບົບຄຸ້ມກັນທີ່ແຂງແຮງຂອງຄົນໜຸ່ມສາວ.
ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ການວິເຄາະຂອງວາລະສານການແພດປີ 2007 ຈາກ ໄລຍະການລະບາດ ພົບວ່າ ການຕິດເຊື້ອໄວຣັດບໍ່ໄດ້ຮ້າຍແຮງກວ່າ ສາຍພັນໄຂ້ຫວັດໃຫ່ຍທີ່ຜ່ານມາ.
ການຂາດໂພຊະນາການ, ບ່ອນຟັກຟື້ນທາງການແພດ ແລະ ໂຮງໝໍແອອັດເກີນໄປ ແລະ ຄວາມສະອາດບໍ່ໄດ້ມາດຕະຖານເປັນສາເຫດໃຫ້ ມີການຕິດເຊື້ອສຳທັບ.
ການຕິດເຊື້ອສຳທັບ ໄດ້ຂ້າຊີວິດຄົນປ່ວຍສ່ວນໃຫ່ຍ, ຕົວຢ່າງ ຫລັງການໃຊ້ຕຽງຂອງຄົນຕາຍເປັນເວລາດົນນານ.