polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ບຸພະຊົນຝັ່ງບິດາເປັນລາຊິນິກຸນເຊື້ອສາຍຈີນ ໂດຍປູ່ຄືພະຍາລາຊະພັກດີ ເປັນນ້ອງຊາຍຮ່ວມບິດາມານດາຂອງສົມເດັດພະປິຍະມາວະດີ ສີພັດຊະລິນມາຕາ ພະສະໜົມເອກໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ລາຊະການທີ່ 4 ສ່ວນບຸພະຊົນຝ່າຍມານດາຄືຂຸນພັດ ຊາວຈີນແຕ້ຈິ໋ວທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າສະຫຍາມຊ່ວງປີ ຄ.
2524 ພະສຸຈະລິດສຸດາໄດ້ປ່ວຍລົງ ແລະເຂົ້າພັກຮັກສາຕົວທີ່ໂຮງໝໍສິລິລາດຈົນຮອດອະນິດຈະກຳເມື່ອວັນອັງຄານທີ 9 ມິຖຸນາ ພ.
ພະສະໜົມເອກໃນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ແມ່ນທິດາໃນເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີ ກັບທ່ານຜູ້ຍິງກິມໄລ້ ສຸທຳມົນຕີແລະເປັນເອື້ອຍຂອງສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ
ຂະນະທີ່ເປື່ອງມີອາຍຸຮາວ 18 ປີ ກໍໄດ້ຮັບອຸປະກາລະນິພາ ອະໄພວົງ ມາເປັນບຸດບຸນທຳໂດຍເຮັດໜ້າທີ່ເປັນທັງຜູ້ລ້ຽງ ຜູ້ສອນໜັງສືແລະການຂັບຮ້ອງດ້ວຍຕົນເອງ
ມຽນມາ ຫຼື ພະມ້າ ມີຊື່ທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດແຫ່ງສະຫະພາບມຽນມາ ຫຼື ສາທາລະນະລັດແຫ່ງສະຫະພາບພະມ້າ ປີ່ເດົ່າງ໌ຊຸ ຕຳມະດະ ມຍະໝ້າ ໄໜ້ຫງັ້ນດໍ່) ແມ່ນລັດເອກະລາດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
ປະເທດມຽນມາແມ່ນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 40 ຂອງໂລກ ແລະໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 2 ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
ມຽນມາຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 24 ຂອງໂລກ ໂດຍມີປະຊາກອນກວ່າ 60.28 ລ້ານຄົນ.
1948 ປະເທດມຽນມາຜະເຊີນກັບໜຶ່ງໃນສົງຄາມກາງເມືອງທີ່ຍືດເຍື້ອທີ່ສຸດທ່າມກາງກຸ່ມຊາຕິພັນທີ່ມີຢູ່ຫຼາຍຫຼວງເຊິ່ງຍັງແກ້ບໍ່ຕົກ.
ປະເທດພະມ້າຢູ່ພາຍໃຕ້ການຕໍ່ສູ້ຊາດພັນທີ່ຮຸນແຮງ ກຸ່ມຊາດພັນມາກມາຍຂອງພະມ້າກ່ຽວກັບສົງຄາມກາງເມືອງທີ່ດຳເນິນຍາວທີ່ສຸດສົງຄາມໜຶ່ງຂອງໂລກ ລະຫວ່າງຊ່ວງນີ້ ສະຫະປະຊາຊາດແລະອີກຫຼາຍອົງການລາຍງານລະເມີດສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງພາຍໃນປະເທດ ໃນ ຄ.
ປະເທດພະມ້າອຸດົມດ້ວຍຫຍົກ ອັນຍະມະນີ ນ້ຳມັນ ແກ໊ສທຳມະຊາດແລະຊັບພະຍາກອນແຣ່ອື່ນໆ ໃນ ຄ.
ຊ່ອງວ່າງຮາຍໄດ້ຂອງປະເທດພະມ້າກວ້າງທີ່ສຸດປະເທດໜຶ່ງໃນໂລກ ເພາະເສດຖະກິດສັດສ່ວນໃຫຍ່ຖືກຜູ້ສະໜັບສະໜຸນອະດີດລັດຖະບານທະຫານຄວບຄຸມ ໃນ ຄ.
ເມືອງນີ້ມີຫລາຍເຜົ່າພັນອາໄສຢູ່ນຳກັນ ແຕ່ສາປະສົບການທີ່ເຄີຍເດີນທາງຜ່ານໄປໆມາໆ ແລ້ວພົບເຫັນປະຊາຊົນທີ່ອາໄສພາຍໃນເມືອງນີ້ສ່ວນຫລາຍເປັນເຜົ່າກຶມຫມຸ, ເຜົ່າລາວລຸ່ມ ແລະ ເຜົ່າມົ້ງ.
ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າມີຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ຂະນົບທຳນຽມ, ການນຸ່ງຖື ແລະ ພາສາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊິ່ງເປັນມົນສະເຫນ່ຢ່າງຫນຶ່ງທີ່ມີຄວາມລາກຫລາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຫນ້າຄົ້ນຫາ.
ໃນແງ່ຂອງການລ້ຽງຊີບ, ປາຊົນສ່ວນຫລາຍອາໄສການເຮັດໄຮ່, ເຮັດສວນ, ເຮັດນາ ແລະ ເກັບເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອບໍລິໂພກ ແລະ ຊື້ຂາຍຕາມທ້ອງຕະຫລາດ ແລະ ຕາມທາງ ລຽບຕາມເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ແລະ ເສັ້ນທາງເລກ 1.
ພາຍໃນເມືອງມີຫລາຍເຂດຈຸດສຸມພັດທະນາ ເນື່ອງຈາກເມືອງນີ້ຂ່ອນຂ້າງມີປະຊາກອນແຫນ້ນຫນາຫລາຍ ບ່ອນທີ່ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດແມ່ນເຂດບ້ານນ້ຳຖ້ວມ ເຊິ່ງມີສຳນັກງານລັດຫລາຍຫນ່ວຍງານ ເປັນຕົ້ນວ່າໂຮງຮຽນໂຮງຫມໍ, ໂຮງງານ, ຈຸດສຸມທຸລະກິດ ແລະ ອື່ນໆ.
ພ້ອມນີ້ຍັງມີບ້ານອື່ນໆທີ່ມີລັກສະນະທ່າແຮງ ແລະ ຄວາມແຫນ້ນຫນາຄ້າຍຄືກັນ ບ້ານຫົວນາ, ບ້ານປາກງາ,​ບ້ານປາກມອງ, ເຂດບ້ານຊົງຈາ, ບ້ານນາຍາງ, ເຊິ່ງກຸ່ມບ້ານເຫລົ່ານີ້ຂ່ອນຂ້າງມີປະຊາກອນອາໄສຢູ່ຫລາຍ ເຊິ່ງການພັດທະນາມີທ່າແຮງຂະຫຍາຍຕົວໄວໃນແຕ່ລະປີ.
ລັກສະນະພູມສັນຖານເປັນພູດອຍ, ພູພຽງແລະ ພູສູງ(ປະມານ 75 ຫາ 80% ຂອງພື້ນທີ່ເມືອງທັງຫມົດ(ຫມາຍເຫດ ຜູ້ຂຽນສັນນິຖານເອງໂດຍອີງຈາກລັກສະນະພູມສັນຖານ ແລະ ຈາກການສຳຫລວດເບິ່ງຜ່ານພາບຖ່າຍ ແລະ ການເດີນທາງໄປສຳຜັດດ້ວຍຕົນເອງ).
ເມືອງດັ່ງກ່າວນີ້ ເປັນເມືອງຫນຶ່ງທີ່ປົກຫຸ້ມໄປດ້ວຍພູ-ຜາ-ປ່າໄມ້ ທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍຊີວະນາໆພັນຫລາກຫລາຍຊະນິດ ຕັ້ງກະແຈກກະຈາຍຢູ່ທຸກມຸມຂອງເມືອງ.
ເມືອງນໍ້າບາກ ຕັ້ງຢູ່ທິດເໜືອຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງ ໄປຕາມເສັ້ນທາງເລກທີ13 ເໜືອ ປະມານ 120 ກິໂລແມັດ.
ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 1.700 ກວ່າກິໂລຕາແມັດ, ມີຊາຍແດນເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາເມືອງແລະ ແຂວາງຕ່າງໆດັ່ງນີ້ຄື:
ປະຊາຊົນສ່ວນຫລາຍອາໄສການຜະລິດກະສິກຳເພື່ອເປັນສິນຄ້າ ເຊິ່ງໃນນີ້ປະກອບມີ ເຂົ້າ, ສາລີ, ຫມາກເດືອຍ, ສັດລ້ຽງປະເພດຕ່າງໆ ແລະ ພືດຜັກຕາມລະດູການ.
ຄຳຂວັນ: ເມືອງນໍ້າບາກ ດິນແດນເຂົ້າຂາວ ຊາວເມືອງດຸໝັ່ນ ໝາກກ້ຽງຫວານ ວິລະກຳບັ້ນຮົບນໍ້າບາກທີ່ລືຊື່
ສ1920 ໃນສະໄໝຝຣັ່ງປົກຄອງ ດິນແດນເຂດນີ້ເປັນທີ່ອາໃສຂອງປະຊາຊົນລາວເຜົ່າຕ່າງໆ ເຊັ່ນ : ເຜົ່າຜູ້ໄທ, ເຜົ່າມັງກອງ, ເຜົ່າຕຣີ ເຊິ່ງອາໃສຢູ່ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ ແລະ ຕາມພູຜາປ່າດົງ.
ເຊໂປນເປັນເມືອງທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໄພພິບັດເມື່ອຕອນເກີດສົງຄາມທຳລາຍຢ່າງຫຼວງຫລາຍທີ່ສຸດ ເພາະໃນອະດີດເຊໂປນ ເປັນເມືອງຜ່ານເສັ້ນທາງສາຍໂຮ່ຈິມິນ ອັນເປັນເສັ້ນທາງສູ້ຮົບ ທີ່ມີຊື່ສຽງຫລາຍໃນສົງຄາມອິນດູຈີນ ເປັນເຄືອຂ່າຍຂອງຖະໜົນທຸລະກັນດານ ທີ່ຊັບຊ້ອນລຽບຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ ຕັ້ງຕົ້ນ ຈາກໂພນສະຫວັນ ລົງມາເຖິງອັດຕະປື ແລະ ມີທາງຕໍ່ໄປຍັງກຳປູເຈຍໄດ້.
ຈຸດເດັ່ນ, ເຊໂປນຍັງຄົງຮ່ອງຮອຍຂອງອະດີດໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນ ຖະໜົນຮອບເມືອງທີ່ມີຊາກເພພັງ ຊາກອາວຸດຍຸດໂທປະກອນ ຖິ້ມຫລົງເຫລືອໄວ້ໄດ້ເຫັນ ໃນອະດີດເສັ້ນທາງນີ້ ພວກຫວຽດມິນ ສ້າງໄວ້ເພື່ອລຳລຽງພົນ ສູ້ກັບທະຫານຝຣັ່ງ ແລະ ທະຫານອາເມລິກາໃນຊ່ວງປີ ຄ.
ເມືອງເຊໂປນ ເປັນເມືອງພູດອຍ ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດພູພຽງ ມີພູຜາສູງຊັນສະຫຼັບສັບຊ້ອນ ດັ່ງນັ້ນມັນຈຶ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກແກ່ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງປ່າໄມ້ ເຊິ່ງມີຕົ້ນໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ ບາງຊະນິດກໍ່ເປັນໄມ້ລາຄາສູງເຊັ່ນ : ໄມ້ດູ່ລາຍ , ໄມ້ຄະຍູງ, ໄມ້ດູ່, ໄມ້ກະຈະ, ໄມ້ແຄນ, ໄມ້ແຕ້ຂ່າ, ໄມ້ຍາງ ແລະໄມ້ອື່ນໆອີກ.
ເມືອງເຊໂປນ ມີປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ 3ແຫ່ງ ຄື: ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູຊ້າງແຫ່ , ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດດົງພູວຽງ ແລະ ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ລະວີງ-ລະເວີນ .
ມີປ່າປ້ອງກັນແຫ່ງຊາດ 3ແຫ່ງ ຄື: ປ່າປ້ອງກັນແຫ່ງຊາດຍອດນ້ຳເຊສະແລນ, ປ່າປ້ອງກັນແຫ່ງຊາດເຊລະນອງພູໂອ່ງ ແລະ ປ່າປ້ອງກັນແຫ່ງຊາດວັງກຸງ.
ນອກນັ້ນກໍ່ຍັງມີປ່າສະຫງວນລະດັບເມືອງ ຄື ປ່າສະຫງວນດົງພູສູນ ແລະ ປ່າປ້ອງກັນລະດັບເມືອງ ຄື ປ່າປ້ອງກັນຍອດນ້ຳລາດຫໍ້.
ເມືອງເຊໂປນ ເປັນໜຶ່ງໃນ 15 ເມືອງຂອງແຂວງ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກ ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງ ໄປຕາມເສັ້ນທາງເລກທີ 9 ປະມານ 190 ກິໂລແມັດ ແລະ ມີຊາຍແດນທິດເໜືອຕິດກັບເມືອງວິລະບູລີ, ທິດໃຕ້ຕິດກັບເມືອງນອງ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບເມືອງພີນ ແລະທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ປະເທດຫວຽດນາມ.
ປະຊາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ເປັນຊາວກະສິກຳ ເຮັດນາປູກເຂົ້າຫຼາຍກວ່າໝູ່, ຮອງລົງມາແມ່ນເຮັດສວນປູກກ້ວຍ ສົ່ງຂາຍອອກຕ່າງປະເທດ ເຊັ່ນ ຫວຽດນາມ ແລະ ໄທ.
ນອກນັ້ນກໍ່ຍັງມີການປູກມັນຕົ້ນເພື່ອສົ່ງຂາຍໃຫ້ໂຮງງານມັນຕົ້ນທີ່ຕັ້ງຢູ່ພາຍໃນເມືອງອີກດ້ວຍ.
ເປັນນ້ຳຕົກຕາດຂະໜາດໃຫຍ່ໃນສາຍນ້ຳເຊບັ້ງຫຽງ ທີ່ສວຍສົດງົດງາມ ແລະ ຫ່າງຈາກເທດສະບານເມືອງໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ ພຽງແຕ່ 7 ກິໂລແມັດ ມີການສ້າງເສັ້ນທາງດິນແດງໄປຈົນຮອດຕາດ.
ສາມາດໄປໄດ້ທຸກລະດູ ຍົກເວັ້ນເວລານ້ຳເຊບັ້ງຫຽງມີລະດັບສູງ ອາດຈະເຮັດໃຫ້ຕາດຈົມຫາຍຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ແຕ່ໃນເວລານ້ຳລົງ ຍາມແລ້ງ ຫຼືຍາມເທດສະການຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ບຸນປີໃໝ່ລາວ ຈະມີປະຊາຊົນ ນັກທ່ອງທ່ຽວ ມາຫຼິ້ນໃນຕາດແຫ່ງນີ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ສິ່ງສຳຄັນທີ່ຕາດສະໂຄຍສາມາດດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວໄດ້ຫຼາຍແມ່ນ ຢູ່ຂ້າງນ້ຳຕົກຕາດ ສຳລັບຜູ້ມັກຜະຈົນໄພຫຼືຄວາມຕື່ນເຕັ້ນນັ້ນ ສາມາດປີນຂຶ້ນຢູ່ເທິງຫິນສູງແລ້ວໂດດລົງນ້ຳໄດ້ຢ່າງມ່ວນຊື່ນ ຈຸດທີ່ຫິນສູງທີ່ເຮົາສາມາດໂດດໄດ້ນັ້ນມີຄວາມສູງປະມານ 4-8ແມັດ ຕາມລຳດັບ.
ເມືອງເຊໂປນ ມີພື້ນຖານເສດຖະກິດມາຈາກການຜະຫຼິດກະສິກຳເປັນຕົ້ນຕໍ ຄື ເຂົ້າ, ໝາກກ້ວຍ, ມັນຕົ້ນ, ສາລີ, ອ້ອຍ, ຢາງພາລາ, ຢາງໂບງແລະ ອື່ນໆ.
ຮອງລົງມາແມ່ນການບໍລິການ ຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ຍ້ອນເປັນເມືອງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ປະເທດຫວຽດນາມ ຈຶ່ງມີການຈໍລະຈອນສິນຄ້າຜ່ານໄປມາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ເມືອງເຊໂປນ ມີບ້ານທັງໝົດ 88 ບ້ານ ແລະ 5 ຈຸດສຸມພັດທະນາ ຄື: 1.ຈຸດສຸມລະໂກ, 2.ຈຸດສຸມຜາບັງ, 3.ຈຸດສຸມລາດຫໍ້, 4.ຈຸດສຸມມັນຈີ, 5.ຈຸດສຸມດົງສະຫວັນ.
ນອກນັ້ນຍັງມີກຸ່ມບ້ານພັດທະນາ ຄື ກຸ່ມບ້ານກະຕູບ-ມະຫາດ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ເຂດຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ.
ລາວໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ສະ ໝັກທ້າຊິງ ຮັບເລືອກຕັ້ງຂອງພັກເດໂມແຄັດ ໃນເດືອນເມສາ 2020 ແລະໄດ້ໄປເຖິງຂອບເຂດຂອງຜູ້ແທນທີ່ ຈຳ ເປັນເພື່ອຮັບການສະ ເໜີ ຊື່ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2020.
ທ່ານ ແລະຄູ່ແຂ່ງຂັນທ່ານ ໄດ້ຍາດເອົາຊະນະຈາກປະທານາທິບໍດີ ແລະຮອງປະທານາທິບໍດີ ໃນການ ເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ .
ກິດຈະ ກຳ ໃນໄລຍະຕົ້ນໆຂອງເພີ່ນໃນຖານະເປັນປະທານາທິບໍດີໄດ້ສຸມໃສ່ ຄຳສັ່ງພິເສດດ້ານບໍລິຫານຫຼາຍຊຸດ .
ນອກ ເໜືອ ຈາກການການດຳເນີນການດ້ານເຫດສຸກເສີນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການ ແຜ່ລະບາດຂອງ -19 ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ຄຳສັ່ງຂອງທ່ານ ໄດ້ປະຕິເສດນະໂຍບາຍການບໍລິຫານຂອງ ຫຼາຍສະບັບ.
ຄຳສັ່ງພິເສດຂອງລາວລວມມີການເຂົ້າຮ່ວມ ສັນຍາປາຣີ ກ່ຽວກັບ ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ, ຢັ້ງຢືນການປົກປ້ອງ ເດັກນ້ອຍທີ່ເຂົ້າເມືອງ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ສົ່ງກັບ , ຢຸດການກໍ່ສ້າງ ກຳແພງຊາຍແດນຂອງ , ຢຸດຕິເຫດສຸກເສີນແຫ່ງຊາດຢູ່ຊາຍແດນພາກໃຕ້ທີ່ປະກາດໂດຍລັດຖະບານ , ຢຸດຕິ ການຫ້າມເດີນທາງຂອງ ບັນດາປະເທດມຸດສະລິມສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ອອກໂດຍ ທ່ານ ທຣຳ, ແລະການເພີກຖອນໃບອະນຸຍາດ ສຳລັບການກໍ່ສ້າງ ທໍ່ .
ທ່ານ ໄດ້ຖືກເລືອກຕັ້ງໃຫ້ເປັນສະມາຊິກສະພາສູງອີກ 6 ຄັ້ງ, ແລະເປັນ ສະມາຊິກສະພາສູງອາວຸດໂສທີ່ສຸດທີສີ່ ໃນເວລາທີ່ທ່ານໄດ້ລາອອກເພື່ອຮັບ ໜ້າ ທີ່ເປັນຮອງປະທານາທິບໍດີຂອງທ່ານ ຫຼັງຈາກພວກເຂົາໄດ້ຊະນະການ ເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີປີ 2008 ; ທ່ານໂອບາມາແລະທ່ານ ໄດ້ຖືກ ເລືອກຄືນໃໝ່ໃນປີ 2012 .
ໃນຖານະເປັນຮອງປະທານາທິບໍດີ, ທ່ານ ໄດ້ຄວບຄຸມ ການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານພື້ນຖານໂຄງລ່າງໃນປີ 2009 ເພື່ອຕ້ານກັບສະພາວະ ເສດຖະກິດຊຸດໂຊມ .
ການເຈລະຈາຂອງລາວກັບ ສະມາຊິກສະພາຕ່ຳຂອງພັກ ຣິພູບລິກັນ ແລະ ຊ່ວຍຜ່ານນິຕິກໍາລວມທັງ ກົດຫມາຍວ່າດ້ວຍການຫລຸດຍ່ອນສ່ວຍສາອາກອນ 2010, ເຊິ່ງການແກ້ໄຂ ວິກິດພາສີ; ກົດ ໝາຍ ຄວບຄຸມງົບປະມານປີ 2011, ເຊິ່ງແກ້ໄຂ ວິກິດການ ແພດານ ໜີ້ ສິນ ; ແລະ ກົດ ໝາຍ ວ່າດ້ວຍການບັນເທົາທຸກຜູ້ເສຍພາສີອາເມລິກາປະ ຈຳ ປີ 2012 , ເຊິ່ງໄດ້ແກ້ ໄຂ " ທີ່ ກຳ ລັງຈະເກີດຂື້ນ.
ທ່ານຍັງໄດ້ ນຳພາຄວາມພະຍາຍາມເພື່ອຜ່ານ ສົນທິສັນຍາ ຂອງສະຫະລັດ - ຣັດເຊຍແລະຊ່ວຍສ້າງນະໂຍບາຍຂອງສະຫະລັດຕໍ່ ອີຣັກ ໂດຍຜ່ານການ ຖອນທະຫານສະຫະລັດໃນປີ 2011.
ໃນເດືອນມັງກອນປີ 2017, ທ່ານ ໂອບາມາໄດ້ມອບລາງວັນ ແກ່ ປະທານາທິບໍດີ , ເຮັດໃຫ້ລາວເປັນປະທານາທິບໍດີຄົນ ທຳ ອິດທີ່ໄດ້ຮັບມັນກ່ອນເຂົ້າຮັບ ຕຳ ແໜ່ງ.
ບິດາຂອງ ເຄີຍຮັ່ງມີ, ແຕ່ໄດ້ປະສົບກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານການເງິນໃນຊ່ວງເວລາທີ່ ເກີດ, ແລະເປັນເວລາຫລາຍປີທີ່ຄອບຄົວດຳລົງຊີວິດຢູ່ກັບປູ່ຍ່າຂອງ .
ຕົກຢູ່ໃນສະພາບເສດຖະກິດເສື່ອມໂຊມໃນໄລຍະປີ 1950 ແລະພໍ່ຂອງ ບໍ່ສາມາດຊອກຫາວຽກໄດ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1953, ຄອບຄົວໄດ້ອາໄສຢູ່ອາພາດເມັ້ນແຫ່ງ ໜຶ່ງ ໃນ , , ກ່ອນທີ່ຈະຍ້າຍໄປຢູ່ເຮືອນໃນ , .
ຕໍ່ມາກາຍເປັນ ຜູ້ຂາຍລົດມືສອງ,ທີ່ປະສົບຜົນ ສຳ ເລັດ, ຮັກສາຄອບຄົວໃຫ້ຢູ່ໃນຖານະປານກາງ.
ໃນວັນທີ 27 ເດືອນສິງຫາປີ 1966, ໄດ້ແຕ່ງງານກັບ , ນັກສຶກສາຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ , ຫຼັງຈາກໄດ້ເອົາຊະນະຄວາມບໍ່ພໍໃຈຂອງພໍ່ແມ່ຂອງລາວທີ່ໃຫ້ນາງແຕ່ງງານກັບ ; ພິທີແຕ່ງງານໄດ້ຈັດຂື້ນໃນໂບດກາໂຕລິກໃນເມືອງ , ນິວຢອກ .
ໃນປີ 1968, ໄດ້ຮັບປະ ລິນຍາເອກ ຈາກ ວິທະຍາໄລກົດ ໝາຍ , ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 76 ຈາກທັງໝົດ 85, ຫຼັງຈາກບໍ່ຜ່ານວິຊາໜຶ່ງຍ້ອນການ "ການເຮັດຜິດພາດ" ໃນເວລາທີ່ລາວລອກຮຽນແບບບົດຂຽນການທົບທວນກົດໝາຍ ສຳລັບບົດຄວາມທີ່ລາວຂຽນໃນປີ ທຳອິດຂອງລາວ ຢູ່ໂຮງຮຽນກົດໝາຍ.
ໃນ ໃນ , ໄດ້ຫຼິ້ນ ກິລາເບສບອນ ແລະແມ່ນ ເປັນກອງຫລັງທີ່ເດັ່ນ ແລະ ເປັນຕົວຮັບໃນ ກິລາຟຸດບອນຂອງທີມໂຮງຮຽນອຸດົມ.
ເຖິງແມ່ນວ່າເປັນນັກຮຽນທີ່ທຸກຍາກ, ລາວໄດ້ເປັນ ຫົວໜ້າຫ້ອງ ໃນຊ່ວງປີມັດທະຍົມຕົ້ນແລະປາຍ.
ຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ ໃນ , ໄດ້ຫຼິ້ນຟຸດບອນ ເຊິ່ງເປັນເດັກໃໝ່ ແລະໃນຖານະເປັນນັກສຶກສາທຳມະດາ, ໄດ້ຮັບ ປະລິນຍາຕີ ສາຂາສິລະ ປະໃນປີ 1965 ທີ່ມີ ສອງສາຂາວິຊາ ປະຫວັດສາດ ແລະ ວິທະຍາສາດການເມືອງ, ແລະ ຜູ້ເຍົາທາງວິຊາການໃນ ພາສາອັງກິດ .
ທ່ານກ່າວວ່າທ່ານໄດ້ຫຼຸດຜ່ອນມັນໂດຍການທ່ອງບົດກະວີຕໍ່ໜ້າກະຈົກ, ແຕ່ມັນໄດ້ຖືວ່າມີຜົນກະທົບຕໍ່ຜົນງານຂອງລາວໃນການ ໂຕ້ວາທີຂອງປະທານາທິບໍດີຂອງພັກເດໂມແຄັດ ປີ 2020.
ບາງຄົນຮູ້ສຶກວ່າຕົນເອງນັ່ງລົດໂດຍສານກັບຈາກຕ່າງແຂວງຕອນເດິກ ລະຫວ່າງທາງເຫັນອຸປະຕິເຫດຂ້າງທາງ ແລ້ວກໍ່ຜ່ານໄປ ຈັກຫນ່ອຍກໍ່ເຫັນອີກ ເຫັນຢູ່ເລື້ອຍ ທີ່ສຳຄັນ ເປັນລົດຄັນເກົ່າ ຄົນເກົ່າ ບາງທີກຳລັງປິ່ນຫນ້າມາເບິ່ງນຳອີກ ໂດຍທີ່ບໍ່ແມ່ນຝັນແນ່ນອນ ພໍຮູ້ເມື່ອຄີງລົດກໍ່ຍອດ ປະກົດວ່າມີອຸປະຕິເຫດເກີດຂຶ້ນຄືກັບທີ່ເຄີຍເຫັນ
ບາງຄົນກໍ່ວ່າ ເດຈາວູ ເປັນຮູບແບບຂອງພະລັງຈິດຢ່າງຫນຶ່ງ ບາງກໍ່ວ່າເປັນ “ທິພຈັກຂຸຢານ” ເຊິ່ງໄດ້ມາຈາກການຈະເລີນ “ສມຖກັມຖານ” ໃນຫມວດຂອງ ກະສິນ ໓ ກອງຄື ເຕໂຊກະສິນ , ໂອທາກະສິນ , ແລະ ອາໂລກະສິນ ຈາກທັງຫມົດ ໑໐ ກອງ
ເດຈາວູ ເປັນພາສາຝຣັ່ງ ຂຽນຕາມແບບວ່າ ແປວ່າ ເຄີຍໄດ້ພົບເຫັນມາແລ້ວ ຄຳວ່າເດຈາວູໄດ້ບັນທຶກຂຶ້ນມາຈາກນັກຈິດຕະວິທະຍາ ຊາວຝຣັ່ງ ຊື່ ໃນຫນັງສື '
ມະນຸດໃນບາງຄັ້ງມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ ຕົນເອງເຄີຍປະສົບເຫດການແບບນີ້ມາແລ້ວ ແຕ່ຈື່ບໍ່ໄດ້ວ່າໃນຝັນ ຫຼືໃນອະດີດ ເຊັ່ນ ໄປທ່ຽວຕ່າງແຂວງທີ່ບໍ່ເຄີຍໄປມາກ່ອນ ຍ່າງໄປຢືນຢູ່ລະບຽງແລ້ວຮູ້ສຶກຕົນເອງຄຸ້ນເຄີຍກັບລະບຽຍນີ້ ມຸມນີ້ ແລະການຢືນແບບນີ້
ເຮົາທຸກຄົນມີພະລັງຈິດ ພຽງແຕ່ຈະອ່ອນຈະເຂັ້ມແຕກຕ່າງກັນ ເພາະເຮົາບໍ່ໄດ້ເຝິກ ຈຶ່ງເກັບກົດມັນໄວ້ພາຍໃນ ຈົນບາງມື້ເລີກງາມຍາມດີ ມັນອາດຈະລົ້ນອອກມາ ເຊິ່ງຕາມຕຳລານັ້ນທ່ານວ່າຖ້າໄດ້ເຝິກຝົນດີແລ້ວ ຈະສາມາດຄວບຄຸມໄດ້
ສິ່ງໃດກໍ່ຕາມທີ່ເຄີຍເກີດໄປແລ້ວໃນອະດີດ ຈະຍ້ອນກັບມາເກີດຊ້ຳອີກ ເຮົາຈະຜ່ານປະສົບການຫລວງຫລາຍ ແລະບາງສິ່ງອາດຈະຫລົງເລືອນໃນຄວາມຊົງຈຳ ແລ້ວຍ້ອນກັບມາເກີດອີກ ເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກວ່າເຄີຍເຫນັມາກ່ອນ
ເດຈາວູເປັນປະສົບການທາງຈິດ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໄດ້ກັບທຸກຄົນ ແລະທຸກເວລາ ອາດຈະເປັນອະດີດຊາດ ອາດຈະເປັນໂລກຄູ່ຂະຫນານ ອາດຈະເປັນພະລັງຈິດ ຫຼືອາດຈະເປັນພຽງພາບລວງຕາທາງສະຫມອງ.
ມີນັກພະຍາກອນຫລາຍຄົນ ພະຍາກອນໄດ້ຈາກການເພັ່ງ ວ່າກັນວ່າມີຄົນຜູ້ຫນຶ່ງທີ່ມີເດຈາວູແຮງກ້າຫລາຍ ຫາກໃຜມາປຽບບໍ່ໄດ້ ຄົນຜູ້ນັ້ນມີຊື່ວ່າ “ນອດສະຕາດາມຸດ”
ອາການເດຈາວູຄືຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ ເຫດການນັ້ນເຄີຍພົບມາແລ້ວ ທັງທີ່ຄວາມຈິງຫາກໍ່ເຄີຍພົບເປັນຄັ້ງທຳອິດ ໂດຍເຮົາອາດຈະຄິດໄປວ່າຕົວເອງເພີ້ຝັນໄປ
ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເຂດດິນແດງໃນອະດີດເປັນທົ່ງນາກວ້າງຂວາງເຊັ່ນດຽວກັບທ້ອງທີ່ຮອບນອກແຫ່ງໃນຈັງຫວັດພະນະຄອນ ຈົນກະທັ່ງໃນສະໄໝທີ່ຈອມພົນ ປ.
ແຕ່ເດີມພື້ນທີ່ເຂດດິນແດງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຕຳບົນສາມເສນໃນແລະຕຳບົນສາມເສນນອກ ອຳເພີບາງຊື່ ຈົນກະທັ່ງໃນປີ ຄ.
1938 ທາງການໄດ້ປັບປຸງເຂດການປົກຄອງໃໝ່ເພື່ອໃຫ້ເໝາະສົມກັບສະພາບພື້ນທີ່ໂດຍໃຫ້ຍຸບຮວມອຳເພີທີ່ມີຈຳນວນປະຊາກອນແລະປະລິມານງານບໍ່ຫຼາຍເຂ້ານຳກັນ ເຮັດໃຫ້ອຳເພີບາງຊື່ຖືກຍຸບລົງ ຕຳບົນສາມເສນໃນຈຶ່ງຍ້າຍມາຂຶ້ນກັບອຳເພີດຸສິດ ສ່ວນຕຳບົນສາມເສນນອກຍ້າຍໄປຂຶ້ນກັບອຳເພີບາງກະປິ ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.
1966 ທາງລາຊະການໄດ້ໂອນຕຳບົນສາມເສນໃນມາຂຶ້ນກັບອຳເພີພະຍາໄທທີ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃໝ່ ສ່ວນພື້ນທີ່ທາງດ້ານຕາເວັນອອກຂອງແຂວງສາມເສນໃນເພິ່ງໄດ້ຮັບການຍົກຖານະແມ່ນ ແຂວງດິນແດງ ຂຶ້ນກັບເຂດພະຍາໄທ ຫຼັງຈາກທີ່ມີການປ່ຽນຮູບແບບການປົກຄອງນະຄອນຫຼວງແມ່ນບາງກອກໄປແລ້ວ
ລົດໄຟຟ້າມະຫານະຄອນ ສາຍສີສົ້ມ ຕາມແນວຖະໜົນວິພາວະດີຮັງສິດ, ຖະໜົນປະຊາສົງເຄາະ ແລະຕັດຂວາງຖະໜົນເທິງຖະໜົນລັດຊະດາພິເສກ (ສະຖານີດິນແດງ, ສະຖານີປະຊາສົງເຄາະ, ສະຖານີສູນວັດທະນະທຳແຫ່ງປະເທດໄທ )
ລົດໄຟຟ້າສາຍສີຟ້າ ຕາມແນວຖະໜົນປະຊາສົງເຄາະ, ຖະໜົນມິດໄມຕີ, ຖະໜົນຈະຕຸລະທິດ , ສະຖານີມິດໄມຕີ, ສະຖານີດິນແດງ)
1989 ບາງກອກຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງສຳນັກງານເຂດຫ້ວຍຂວາງ ສາຂາດິນແດງຂຶ່ນ ເພື່ອດູແລພື້ນທີ່ແຂວງດິນແດງ
ເຂດດິນແດງຕັ້ງຢູ່ທາງຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາຫຼືຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ຮຽງຕາມເຂັມໂມງດັງນີ້
ທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຈະຕຸຈັກ ມີຄອງບາງຊື່ ຄອງພະຍາເວີກ ແລະຄອງນ້ຳແກ້ວເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
2016 ບາງກອກໄດ້ປະກາດຈັດຕັ້ງແຂວງລັດຊະດາພິເສກແຍກຈາກພື້ນທີ່ແຂວງດິນແດງ ໂດຍມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນວັນດຽວກັນ ສົ່ງຜົນໃຫ້ເຂດດິນແດງໃນປັດຈຸບັນແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 2 ແຂວງ ໄດ້ແກ່
ເຂດດິນແດງ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກກາງ ສະພາບທົ່ວໄປເປັນແຫຼ່ງການຄ້າ ການບໍລິການ ແລະແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສໜາແໜ້ນຫຼາຍ
ອັງກິດໄດ້ຍຶດຢ່າງກຸ້ງແລະສ່ວນລຸ່ມຂອງພະມ້າທັງໝົດໃນລະຫວ່າງສົງຄາມອັງກິດ-ພະມ້າຄັ້ງທີ່ສອງ ເມື່ອ ພ.
1571-1586) ໂດຍຊາວມອນເຊິ່ງຄອບຄອງພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ໃນພາກໃຕ້ຂອງພະມ້າໃນຂະນະນັ້ນ ດາກອນແມ່ນໝູ່ບ້ານຊາວປະມົງນ້ອຍໆ ເຊິ່ງມີສູນກາງຄືເຈດີຊະເວດາກອງ ໃນພ.
2298 ພະເຈົ້າອະລອງພະຍາ ໄດ້ບຸກຍຶດດາກອງ ພ້ອມກັບປ່ຽນຊື່ເມືອງເປັນ ຢ່າງກຸ້ງ ແລະມີການຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງລາຊະດອນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຕະຫຼອດມາ ເມື່ອເຖິງພ.
2367 ກອງທັບອັງກິດສາມາດຍຶດເມືອງຢ່າງກຸ້ງໄດ້ໃນສົງຄາມອັງກິດ-ພະມ້າຄັ້ງທຳອິດ ແຕ່ຫຼັງຈາກສົງຄາມ ອັງກິດກໍຄືນຢ່າງກຸ້ງໃຫ້ແກ່ພະມ້າ ໃນພ.
ຢ່າງກຸ້ງ ຫຼື ຍານໂກນ ຫຼື ຣ່າງກຸ້ງ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງເຂດຢ່າງກຸ້ງ ຢ່າງກຸ້ງເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງພະມ້າຈົນຮອດປີ ຄ.
2006 ເມື່ອລັດຖະບານຍ້າຍນະຄອນຫຼວງໄປຍັງເມືອງເນປິດໍໃນພາກກາງຂອງປະເທດພະມ້າ ຢ່າງກຸ້ງເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດມີປະຊາກອນກວ່າ 7 ລ້ານຄົນ ແລະເປັນສູນກາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງພະມ້າ
ຢ່າງກຸ້ງມີໂຄງສ້າງພື້ນຖານບໍ່ພຽງພໍເມື່ອທຽບກັບເມືອງໃຫຍ່ອື່ນໆ ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແມ້ນວ່າຈະມີການປັບປຸງອາຄານທີ່ຢູ່ອາໄສແລະອາຄານເຊິງພານິດເກົ່າແກ່ຫຼາຍແຫ່ງໃນໃຈກາງເມືອງຢ່າງກຸ້ງ ແຕ່ມຸມມອງຈາກດາວທຽມບໍລິເວນໂດຍຮອບສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເມືອງ ຍັງມີຄວາມຢາກຈົນແລະຂາດໂຄງສ້າງຂັ້ນພື້ນຖານ
ຢ່າງກຸ້ງ ແມ່ນຄຳຜະສົມທີ່ເກີດຈາກຄຳວ່າ ຍານ ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ສັດຕູ ຂ້າສຶກ ແລະຄຳວ່າ ໂກນ ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ໝົດໄປ ເຊິ່ງສາມາດແປໄດ້ອີກຢ່າງວ່າ ອະວະສານຫຼືສິ້ນສຸດສົງຄາມ
ສ່ວນຄຳວ່າຢ່າງກຸ້ງໃນພາສາອັງກິດ ມີທີ່ມາຈາກການລຽນສຽງຂອງຄຳວ່າ ຍານໂກນ ໃນພາສາອາລະກັນ ເຊິ່ງອອກສຽງວ່າ ຣອນກູ້ນ
ຕໍ່ມາ, ສານລັດຖະທໍາມະນູນ ປະຕິ​ເສດ​ຕໍ່​ຄຳ​ຮ້ອງ​ສະ​ເໜີ​ຂອງຜູ້ກວດການແຜ່ນດິນ ໃຫ້ສືບສວນ​ການຂັດແຍ້ງຄໍ່ລັດຖະທຳ​ມະນູນ​ຂອງ​ມະຕິ​ຣັດຖະສະພາ​ ທີ່​ຫ້າມ​ບໍ່​ໃຫ້ສະເໜີຊື່ພິທາອີກຄັ້ງ ​ເຮັດ​ໃຫ້​ພັກເພື່ອ​ໄທ​ ມີ​ມະຕິ​ສະ​ເໜີຊື່​ເສດຖາ ໃຫ້ທີ່ປະຊຸມ​ຮ່ວມ​ລັດຖະສະພາພິຈາລະນາ ເພື່ອ​ພິຈາລະນາ​ຮັບຮອງ​ເອົາ​ຕໍາ​ແໜ່​ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ່​ຄາດ​ວ່າ​ຈະ​ມີ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 22 ສິງຫາ​ , ເຊິ່ງເສດຖາຈະ​ສະ​ແດງ​ວິ​ໄສ​ທັດ.
ອະທິບາຍເປົ້າໝາຍຂອງລາວໃນຖານະເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະຕອບຄຳຖາມຂອງລັດຖະສະພາ ດ້ວຍການສະໜັບສະໜູນຂອງ ທັກສິນ ຊິນນະວັດ ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ.
ໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທີ 30 ຂອງໄທ ຫຼັງພັກເພື່ອໄທສະເໜີຊື່ ໂດຍຈາກທັງ​ສະພາ​ຜູ້​ແທນ​ລາຊະ​ດອນ ​ແລະ​ວຸດທິສະພາ​ ເສດຖາ​ໄດ້​ຮັບສຽງສະໜັບສະໜູນ 482 ສຽງ​ຈາກຈຳນວນ​ສະມາຊິກ​ທັງ​ໝົດ 728 ທ່ານ ​ທີ່ ​ພຣະບາດສົມເດັດພຣະວະຊິຣະເກລົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ.
ໄດ້ມີພຣະຣາຊະໂອງການແຕ່ງຕັ້ງເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທີ 30 ແທນທີ່ພົນເອກ ປຣະຍຸດ ຈັນໂອຊາ , ໂດຍມີພິທີສະໜອງພຣະບໍຣົມຣາຊະໂອງການ ໃນຕອນຄໍ່າຂອງມື້ຕໍ່ມາ ທີ່ສໍານັກງານພັກເພື່ອໄທ
ຫຼັງ​ຈາກ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ໃນ​ວັນ​ທີ 14 ພຶດ​ສະ​ພາ​ແລ້ວ, ພັກເພື່ອ​ໄທ​ໄດ້​ຮັບ​ອັນ​ດັບ​ທີ 2 ຮອງ​ຈາກ ​ພັກ​ກ້າວໄກ ​ແລະ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ອີກ 6 ພັກ​ເພື່ອ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ .
ແນວໃດກໍຕາມ, ພິທາ ລິ້ມຈະເລີນຣັດ ບໍ່​ໄດ້ຄະ​ແນນ​ສຽງ​ໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ ໃນ​ການ​ລົງ​ຄະ​ແນນ​ສຽງ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ໃນ​ວັນ​ທີ 13 ກໍ​ລະ​ກົດ .
ຕໍ່ມາມະຕິຂອງລັດຖະສະພາໃນວັນທີ່ 19 ກໍລະກົດ ຫ້າມການສະເໜີຊື່ພິທາຊ້ຳ ໃນສະໄໝປະຊຸມດຽວກັນ ພັກ​ກ້າວໄກຈຶ່ງ​ໄດ້​ມອບ​ສິດ​ໃຫ້​ພັກ​ເພື່ອໄທ ​ພັກພູມໃຈໄທ ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ລັດຖະບານ​ໃນ​ວັນ​ທີ 7 ສິງຫາ​, ເວລາຕໍ່​ມາ ພັກ​ພະລັງປະຊາຣັດ ​ແລະ ​ພັກ​ລວມໄທສ້າງ​ຊາດ ໄດ້ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ຂອງ​ພັກເພື່ອໄທ​ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັນ ເຖິງວ່າມັນ​ຈະ​ຂັດ​ກັບ​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາ​ທີ່​ໄດ້​ໃຫ້​ໄວ້​ກ່ອນ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ ແຕ່ເສດຖາກ່າວວ່າມີຄວາມຈໍາເປັນ
​ໃນການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ທົ່ວ​ໄປ​ໃນ​ປີ 2023, ລາວ​ໄດ້​ຮັບ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ສາມ​ຄົນ ເປັນຜູ້​ທີ່​ສົມຄວນ​ຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຂອງ ​ພັກເພື່ອ​ໄທ ​ໃນ​ວັນ​ທີ 5 ​ເມສາ 2023 ລາວ​ມັກ​ຕາມຫຼັງ​ຜູ້​ສະໝັກ​ອີກ​ຄົນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ ​ແພທອງທານ ຊິນ​ນະ​ວັດ, ​ໃນ​ຜົນການ​ສຳ​ຫຼວດບຸກຄົນ​ທີ່​ສະໜັບສະໜູນ​ການ​ເປັນນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ ລາວ​ໄດ້​ເລີ່​ມລົງ​ໂຄສະນາ​ຫາ​ສຽງ​ຈາກ ເຂດ​ຄອງ​ເຕີຍ ​ໃນກຸງເທບມະຫານະຄອນ.
ແລະ​ໄດ້​ກ່າວ​ຄໍາ​ປາ​ໄສ​ຄັ້ງ​ທໍາ​ອິດ​ຂອງ​ຕົນ​ຢູ່ ແຂວງພິຈິດ ​ໃນ​ກາງ​ເດືອນ​ເມສາ​, ລາວ​ກ່າວ​ຢູ່ ​ແຂວງ​ເລີຍ ​ວ່າ, ພັກ​ເພື່ອໄທບ ຈະບໍ່ຮ່ວມຈັດຕັ້ງລັດຖະບານ​ກັບ ພັກ​ພະລັງປະຊາຣັດ ແລະ ພັກ​ລວມທ​ສ້າງຊາດ ຍ້ອນມີສ່ວນຮ່ວມໃນການກໍ່ລັດຖະປະຫານ 2014
ໂດຍ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ມາໃນ​ຄອບ​ຄົວ​ທີ່​ຮັ່ງ​ມີ ລາວ​ເປັນ​ລູກ​ຊາຍ​ພຽງ​ຄົນດຽວຂອງ ຮ້ອຍເອກອຳນວຍ ທະວີສິນ ແລະຊົດຊ້ອຍ ທະວີສິນ ເສດຖາກ່ຽວ​ຂ້ອງ​ກັບ​ຕະກູນນັກທຸລະກິດຈີນ-ໄທ 5 ຕະກູນ: ຢິບ​ອິນ​ຊອຍ, ​ຈັກ​ກະ​ພາກ, ຈູ​ຕະ​ກຸລ, ລ່ຳຊຳ ແລະ ບຸນນະ​ສິ​ຣິ ລາວຮຽນ​ຈົບ​ປະ​ລິນ​ຍາ​ຕີ.
ສາຂາເສດຖະສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລ ແມຊຊາຊູເຊຕສ໌ ແລະປະລິນຍາໂທ ສາຂາດ້ານການເງິນ ບັນດິດວິທະຍາໄລແຄລຣ໌ມອນຕ໌ ໃນ ສະຫະລັດ ໃນຊີວິດຄອບຄົວ ແຕ່ງດອງກັບແພດຍິງ ພັກພິໄລ ມີລູກນຳກັນ 3 ຄົນ.
ເສດຖາ ໄດ້ຮັບການສຶກສາໃນປະເທດ ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ລາວຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງບໍລິສັດ ແສນສິຣິ ໃນປີ 1988, ເຊິ່ງຕໍ່ມາກາຍເປັນທຸລະກິດພັດທະນາອະສັງຫາລິມະຊັບທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດໄທ.
ແລະເຮັດໃຫ້ເສດຖາ ເປັນນັກທຸລະກິດອະສັງຫາລິມະຊັບທີ່ຊົງອິດທິພົນ ລາວເປັນໝູ່​ສະໜິດ​ຂອງ ​ທ່ານ​ທັກສິນ ຊິນນະ​ວັດ ​ແລະ​ອະດີດ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ໄທ ຍິ່ງ​ລັກ ຊິນນະ​ວັດ.
ແລະເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ສະໝັກ 3 ທ່ານຈາກພັກເພື່ອໄທ, ຮ່ວມກັບ ແພທອງທານ ຊິນນະວັດ, ລູກສາວຫລ້າຂອງ ທ່ານທັກສິນ, ແລະ ໄຊກະເສມ ນິຕິສິລິ, ອະດີດໄອຍະການສູງສຸດ ໃນ ການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ 2023
ຊື່ຫຼິ້ນວ ນິດ ເປັນ ນັກທຸລະກິດ ແລະ ນັກການເມືອງຊາວໄທ ເປັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທີ 30 ຂອງໄທ, ອະດີດຫົວໜ້າບໍລິຫານ ແລະ ປະທານບໍລິສັດແສນສິຣິ ພາຍຫຼັງການປະຊຸມຮ່ວມກັນຂອງລັດຖະສະພາ ໃນວັນທີ 22 ສິງຫາ 2023, ເສດຖາ, ເປັນຜູ້​ທີ່​ສົມຄວນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຂອງ ​ພັກ​ເພື່ອໄທ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ອະນຸມັດ​ໃຫ້​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຖັດຈາກ​ພົນ​ເອກ ປຣະຍຸດ ຈັນ​ໂອຊາ.
ໃນປີ 2020 ລາວຊື້ທີ່ດິນທີ່ແພງທີ່ສຸດ ລາຄາ 3,9 ລ້ານບາດຕໍ່ຕາລາງວາ ເທິງຖະໜົນສາຣະສິນ ຕິດກັບສວນລຸມພິນີ ເຊິ່ງແຕ່ກ່ອນເປັນບ່ອນຕັ້ງອາຄານສຳນັກງານຂອງ ບມຈ.
ທີ ໄລຟ໌ ປະກັນຊີວິດ ດ້ວຍການບໍລິຫານຈັດການຂອງເສດຖາ ແສນສິຣິ ຍັງຄົງສາມາດເຕີບໂຕໄດ້ ເຖິງຈະຢູ່ໃນຊ່ວງການລະບາດທົ່ວໄປຂອງໂຄວິດ ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍເລືອກຕັ້ງໄທ ເສດຖາບໍ່ສາມາດຄອບຄອງຫຸ້ນໃນບໍລິສັດໃດໆໄດ້ ດ້ວຍເຫດນີ້, ຈຶ່ງໂອນຫຸ້ນທັງໝົດໃນແສນສິຣິ ຄິດເປັນສັດສ່ວນ 4.4% ຂອງທຶນຈົດທະບຽນບໍລິສັດ ໃນວັນທີ່ 8 ມີນາ 2020.
​ລາວຖືກຄະນະຮັກສາຄວາມສະຫງົບແຫ່ງຊາດ ເອີ້ນໄປ​ລາຍ​ງານ​ຕົວທີ່ຫໍ​ປະຊຸມ​ກອງທັບ​ບົກ ພາຍຫຼັງເມື່ອ​ເກີດ ການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19 ແລະ ການປະທ້ວງທີ່ນຳພາໂດຍກຸ່ມເຍົາວະຊົນ ລາວ​ໄດ້​ວິຈານການບໍລິຫານ​ສະຖານະ​ການດັ່ງກ່າວຂອງລັດຖະບານໃນຂະນະນັ້ນ
ໃນວັນທີ 17 ສິງຫາ 2023 , ທ່ານ ຊູວິດ ກະມົນວິສິດ ໄດ້ຍື່ນຄໍາຮ້ອງຟ້ອງຕໍ່ທ່ານເສດຖາ ກັບ ພົນຕຳຫຼວດເອກ ສຸຣະເຊດ ຫັກພາລ ເພື່ອສືບສວນການຊື້ທີ່ດິນຂອງລາວໃນປີ 2020, ເຊິ່ງຊູວິດອ້າງວ່າເສດຖາ ແລະແສນສິຣິ ມີພຶດຕິກຳຫຼີກເວັ້ນພາສີ ເສດຖາຕອບໂຕ້ໂດຍການຍື່ນຮ້ອງຟ້ອງຊູວິດ ໃນຂໍ້ຫາໝິ່ນປະໝາດ ແລະຮຽກຮ້ອງຄ່າເສຍຫາຍ 500 ລ້ານບາດ ຈາກການຈັດຖະແຫຼງຂ່າວຂອງລາວ ໃນວັນທີ່ 3 ສິງຫາ
ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເປັນ ບຸດຂອງ ທ້າວລ້ວນ ,ເຊີ່ງ ເປັນລັດຖະກອນແປພາສາ ທີ່ສຳນັກງານຜູ້ສຳເລັດຣາຊະການຝຣັ່ງ ປະຈຳແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ,ແມ່ຊື່ ນາງດົກ .
ທ່ານ ເກີດທີ່ບ້ານ ນາແຊງ ເມືອງຄັນທະບູລີ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ສປປ ລາວ ມີນ້ອງສາວ 2 ຄົນຄື: ນາງສະຫວັນທອງ ແລະ ນາງແກ້ວມະນີ ເມື່ອອາຍຸ 7 ປີໄດ້ເຂົ້າໂຮງຮຽນປະຖົມພາສາລາວ ທີ່ບ້ານເໜືອ ຕໍ່ມາເຂົ້າໂຮງຮຽນປະຖົມພາສາຝຣັ່ງທີ່ ບ້ານໃຕ້ ເມື່ອຮຽນຈົບຊັ້ນປະຖົມ ເມື່ອປີ ຄ.
ສ 1934 ໄດ້ເຂົ້າຮຽນທີ່ໂຮງຮຽນ ວິທະຍາໄລໂປເຕັກໂຕຣາ ທີ່ ຮ່າໂນ້ຍ ປະເທດຫວຽດນາມ ເມື່ອຮຽນຈົບວິທະຍາໄລ ໃນປີ ຄ.
ສ 1942 ໄດ້ເສັງເຂົ້າຮຽນມະຫາວິທະຍາໄລ ໃນສາຂາວິຊາການແພດ ຕາມຄຳແນະນຳຂອງພໍ່ ແຕ່ເມື່ອໄດ້ຮຽນ ຍ້ອນວິຊາດັ່ງກ່າວບໍ່ຖືກກັບຄວາມມັກຂອງເພິ່ນ ຈຶ່ງໄດ້ປ່ຽນມາຮຽນ ວິຊາກົດໝາຍແທນ.
ຕາມບົດຮຽນຂອງ ທ່ານ ສີຊະນະ ສີສານ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນຂະບວນການນັ້ນໃຫ້ຮູ້ວ່າ "ໃນຂະນະນັ້ນ ສະຫາຍ ໄກສອນ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະຜູ້ແທນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ໄດ້ໄປຫາພວກຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ທ້ວງໃຫ້ຍີ່ປຸ່ນມອບອຳນາດໃຫ້ແກ່ຄົນລາວ ໃນທີສຸດໃນວັນທີ 31 ສິງຫາ ຄ.
ສ 1992) ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວຜູ້ທຳອິດຕັ້ງແຕ່ 22 ມີນາ 1955 ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 13 ທັນວາ 1920 ຢູ່ບ້ານນາເຊັງ ເມືອງຄັນທະບູລີ ປັດຈຸບັນແມ່ນເມືອງໄກສອນ ພົມວິຫານ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຫລັງຈາກສະຖາປະນາສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໃນວັນທີ 2 ທັນວາ ຄ.
ສ 1975 ໂດຍທີ່ ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ເປັນປະທານປະເທດ ແລະ ທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເປັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທຳອິດ ແລະ ຕໍ່ມາ ທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ໄດ້ເປັນປະທານປະເທດຈົນເສຍຊີວິດ ເມື່ອວັນທີ່ 21 ພະຈິກ ຄ.
ສ 1945 ສະພາບການຂອງໂລກໄດ້ຜັນປ່ຽນໄປຢ່າງໄວວາ ແລະ ສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ຊະຕາກຳຂອງບັນດາປະຊາຊາດອິນດູຈີນ ຕົ້ນເດືອນ ມີນາ ຄ.
ສ 1945 ສູນກາງພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມຂື້ນ ເພື່ອກະກຽມເງື່ອນໄຂອັນຈຳເປັນໃຫ້ແກ່ການລຸກຮືຂື້ນຍຶດອຳນາດການປົກຄອງ ເອົາເອກະລາດແຫ່ງຊາດ ມາໃຫ້ບັນດາປະເທດໃນອິນດູຈີນ
ສ 1944 ທ່ານໄກສອນໄດ້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງສະມາຄົມໄວໜຸ່ມກູ້ຊາດຫວຽດມິນ ທ່ານໄດ້ຮ່ວມກິດຈະກຳຂອງສະມາຄົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ທ່ານໄດ້ຮຽນຮູ້ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຫວຽດມິນ ທ່ານໄກສອນ ພົມວິຫານ ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຄົນທີ່ຮັກຊາດ ທີ່ມີສະຕິຕື່ນຕົວແລ້ວເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຫາກຍັງມີແນວຄິດປະຕິວັດອີກດ້ວຍ.
ເງື່ອນໄຂ ແລະ ສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍບັນຍາກາດແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ຂອງຫວຽດມິນ ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ແນວຄິດ ແລະ ເສັ້ນທາງຊີວິດຂອງທ່ານ ທ່ານເຄີຍມີຄວາມເຫັນວ່າ "ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຫວຽດມິນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເພິ່ນເກີດແນວຄິດຮັກຊາດ ແລະ ຢາກໃຫ້ປະເທດຊາດເປັນເອກະລາດ ມີອະທິປະໄຕ"
ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ຫຼື ຝັ່ງທົນບຸລີ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບພື້ນທີ່ການປົກຄອງໄກ້ຄຽງ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງກອກໃຫຍ່ແລະເຂດທົນບຸລີ ມີຄອງບາງກອກໃຫຍ່ແລະຄອງດ່ານເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດໃຕ້ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຈອມທອງແລະເຂດບາງບອນ ມີຄອງວັດນາງຊີ ຄອງຕາມ່ວງ ຄອງວັດໂຄນອນ ຄອງບາງຫວ້າ ຄອງສວນຫຼວງໃຕ້ ຄອງຮາງບົວ ຄອງຕາສ່ຳ ຄອງບາງປະທຸນ ລຳລາງສາທາລະນະ ຄອງວັດສິງ ແລະຄອງບາງໂຄລັດເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງແຄ ມີຄອງພະຍາລາຊະມົນຕີ ຄອງບາງແວກ ຄອງບາງໄຜ່ ແລະຄອງລັດຕາກັ່ນເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ນັບຈາກນັ້ນໄດ້ມີຜູ້ຄົນຍ້າຍມາຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ຮິມຄອງພາສີຈະເລີນຫຼາຍຂຶ້ນຈົນເປັນຊຸມຊົນໃຫຍ່ທາງລາຊະການຈຶງໄດ້ຈັດຕັ້ງ ອຳເພີພາສີຈະເລີນ ຂຶ້ນໃນປີ ຄ.
1955 ກະຊວງມະຫາດໄທໄດ້ຈັດຕັ້ງສຸຂາພິບານບາງແຄໃນພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນບາງແຄ ບາງຫວ້າ ແລະບາງດ້ວນທີ່ຕັ້ງຢູ່ຮິມຄອງສາຍນີ້ ແລະໃນປີ ຄ.
1970 ໄດ້ຂະຫຍາຍເຂດອອກໄປຈົນຄອບຄຸມພື້ນທີ່ເກືອບທັງອຳເພີ (ເຫຼືອພຽງຕຳບົນບາງໄຜ່ ຕຳບົນບາງແວກ ສ່ວນຕຳບົນຄູຫາສະຫວັນແລະຕຳບົນປາກຄອງພາສີຈະເລີນຢູ່ໃນເຂດເທດສະບານນະຄອນທົນບຸລີມາຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.
ຊື່ຂອງເຂດນັ້ນມາຈາກຊື່ຂອງ ຄອງພາສີຈະເລີນ ທີ່ຂຸດຂຶ້ນເຊື່ອມແມ່ນ້ຳທ່າຈີນ (ທີ່ຕຳບົນດອນໄກ່ດີ ອຳເພີກະທຸ່ມແບນ ແຂວງເມືອງສະໝຸດສາຄອນ ກັບຄອງບາງກອກໃຫຍ່ ເພື່ອເປັນການສັນຈອນທາງນ້ຳເຊິ່ງເນັ້ນການສົ່ງອ້ອຍແລະນ້ຳຕານຈາກຕ່າງຈັງຫວັດເຂົ້າສູ່ນະຄອນຫຼວງ ໂດຍເລິ່ມຂຸດຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.
1872 ແລະຊື່ຄອງຕັ້ງຕາມຊື່ພະພາສີສົມບັດບໍລິບູນ (ຕໍ່ມາແມ່ນພະຍາພິດສົມບັດບໍລິບູນ ຕົ້ນສະກຸນພິສົນຍະບຸດ ແລະບັນພະບຸລຸດຂອງລາຊະສະກຸນກິຕິຍາກອນ) ຜູ້ເປັນແມ່ກອງເບິ່ງແຍງງານຂຸດຄອງນີ້
ຖະໜົນເພັດກະເສມ ຕັດຜ່ານພື້ນທີ່ທາງໃຕ້ຂອງເຂດພາສີຈະເລີນຕັດຜ່ານທາງດ້ານທິດຕາເວັນອອກໄປຍັງທິດໃຕ້ ເລິ່ມຕົ້ນເຂົ້າສູ່ເຂດພາສີຈະເລີນຈາກຄອງບາງກອກໃຫຍ່ ແຂວງປາກຄອງພາສີຈະເລີນ ຕໍ່ເນື່ອງມາຈາກແຂວງວັດທ່າພະ ເຂດບາງກອກໃຫຍ່ ແລະໄປສິ້ນສຸດທີ່ຄອງພະຍາລາຊະມົນຕີ ແຂວງບາງຫວ້າ ກ່ອນຈະຕັດຜ່ານເຂົ້າສູ່ແຂວງບາງແຄ ເຂດບາງແຄ ຕໍ່ໄປ
ພາຍຫຼັງໄດ້ມີການຮວມຈັງຫວັດທົນບຸລີກັບຈັງຫວັດພະນະຄອນເຂົ້ານຳກັນເປັນຈັງຫວັດນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີ ແລະປ່ຽນເປັນກຸງເທບມະຫານະຄອນໃນປີ ຄ.
1972 ເຊິ່ງໄດ້ຍຸບການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນແບບສຸຂາພິບານແລະເທດສະບານ ຮວມທັງໄດ້ປ່ຽນການເອິ້ນຕຳບົນແລະອຳເພີໃໝ່ ອຳເພີພາສີຈະເລີນຈຶງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະເປັນ ເຂດພາສີຈະເລີນ ບາງກອກ ຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.
ຕໍ່ມາພື້ນທີ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງເຂດພາສີຈະເລີນມີຄວາມຈະເລີນແລະມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນ ບາງກອກໄດ້ຈັດຕັ້ງສຳນັກງານເຂດພາສີຈະເລີນ ສາຂາ 1 ເບິ່ງແຍງແຂວງບາງແຄ ບາງແຄເໜືອ ແລະບາງໄຜ່ ແລະໃນປີ ຄ.
1997 ກະຊວງມະຫາດໄທໄດ້ມີປະກາດແບ່ງພື້ນທີ່ເຂດການປົກຄອງຂອງສຳນັກງານເຂດພາສີຈະເລີນ ສາຂາ 1 ດັງກ່າວອອກໄປຕັ້ງເປັນເຂດບາງແຄ
ເຂດພາສີຈະເລີນ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດກຸງທົນໃຕ້ ສະພາບໂດຍທົ່ວໄປມີລັກສະນະກຶ່ງຊົນນະບົດກຶ່ງຊຸມຊົນເມືອງ ແຕ່ໃນພື້ນທີ່ເນື່ອງຈາກມີການຂະຫຍາຍຕົວຂອງລະບົບສາທາລະນູປະໂພກ ຈຶງເກີດການປ່ຽນແປງຈາກຊຸມຊົນກະເສດເປັນຊຸມຊົນເມືອງຫຼາຍຂຶ້ນ
ພະລາຊະວັງດຸສິດ ເຊິ່ງມີພະບໍລົມມະຮູບຊົງມ້າ ຢູ່ທີ່ ລານພະລາຊະວັງດຸສິດຫຼືທີ່ເອິ້ນກັນວ່າ "ລານພະຮູບ" ແລະມີພະທີ່ນັ່ງແລະພະຕຳໜັກຫຼາຍອົງໃນບໍລິເວນພະລາຊະວັງດຸສິດທີ່ສຳຄັນ ເຊັ່ນ ພະທີ່ນັ່ງອະນັນຕະສະມາຄົມ ແລະ ພະຕຳໜັກຈິດລະດາລະໂຫຖານ ບ່ອນປະທັບປະຈຳຂອງພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວແລະສົມເດັດພະນາງເຈົ້າພະບໍລົມລາຊິນີນາດ ເມື່ອປະທັບໃນບາງກອກ
ວັງກົມມະຫຼວງຊຸມພອນເຂດອຸດົມສັກ ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນມະຫາວິທະຍາໄລເຕັກໂນໂລຊີລາຊະມົງຄົນພະນະຄອນ
ວັງກົມມະຫຼວງລາຊະບຸລີດິເຫຼກລິດ ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນມະຫາວິທະຍາໄລເຕັກໂນໂລຊີລາຊະມົງຄົນເທເວດ
ເຂດດຸສິຕັ້ງຢູ່ຮິມຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາຫຼືຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາບໍລິເວນຕິດຕໍ່ ດັງນີ້
ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດພະຍາໄທແລະເຂດລາຊະເທວີ ມີທາງລົດໄຟສາຍເໜືອເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດໃຕ້ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດປະທຸມວັນ ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ແລະເຂດພະນະຄອນ ມີຄອງມະຫານາກແລະຄອງຜະດຸງກຸງກະເສມເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງພັດ ມີແນວກຶ່ງກາງ ແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
1938 ອຳເພີບາງຊື່ເຊິ່ງເປັນອຳເພີຊັ້ນນອກທາງທິດເໜືອ ໄດ້ຍຸບລົງເປັນຕຳບົນມາຂຶ້ນກັບອຳເພີດຸສິດແລະເນື່ອງຈາກທາງອຳເພີມີຈຳນວນປະຊາກອນແລະພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາງຫຼາຍກະຊວງມະຫາດໄທຈຶງໄດ້ແຍກຕຳບົນສາມເສນໃນ ຕຳບົນມັກກະສັນ ຕຳບົນທຸ່ງພະຍາໄທ ຕຳບົນຖະໜົນເພັດຊະບຸລີ ແລະຕຳບົນຖະໜົນພະຍາໄທ ໄປຮວມກັບພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງອຳເພີບາງກະປິ ເພື່ອຈັດຕັ້ງເປັນອຳເພີພະຍາໄທ ໃນປີ ຄ.
ໃນລາຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໄດ້ປັບປຸງຈັດຮູບແບບການປົກຄອງໃໝ່ເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມທັນສະໄໝ ໂດຍຈັດການປົກຄອງສ່ວນກາງແລະສ່ວນພາກພື້ນເຊິ່ງໃນມົນທົນບາງກອກມີກະຊວງນະຄອນບານເບິ່ງແຍງແບ່ງເຂດປົກຄອງອອກເປັນອຳເພີແລະຕຳບົນເຊັ່ນດຽວກັບຫົວເມືອງອື່ນໆ ໂດຍ ອຳເພີດຸສິດ ເປັນ 1 ໃນ 8 ອຳເພີຊັ້ນໃນ ຕັ້ງທີ່ວ່າການອຳເພີຢູ່ລິມຄອງເປມປະຊາກອນ ຖະໜົນສຸໂຂໄທ
ຕໍ່ມາ ໃນພື້ນທີ່ເຂດດຸສິດມີປະຊາກອນເພີ່ມຫຼາຍຂຶ້ນແລະຍັງມີພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາງ ດັງນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ໜ່ວຍງານລາຊະການສາມາດເບິ່ງແຍງໄດ້ຢ່າງຣວດເຣັວແລະທົ່ວເຖິງ ບາງກອກຈຶງໄດ້ຈັດຕັ້ງສຳນັກງານເຂດດຸສິດ ສາຂາ 1 ຮັບຜິດຊອບແຂວງບາງຊື່ ເຊິ່ງໄດ້ມີປະກາດກະຊວງມະຫາດໄທຕັ້ງເປັນເຂດບາງຊື່ ໃນວັນທີ່ 9 ພະຈິກ ຄ.