polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1919 ລັດຖະບານພິມເງິນເພື່ອຊຳຮະເງິນແລະຈ່າຍຄືນໜີ້ສົງຄາມຂອງປະເທດ ວິກິດເງິນເຟ້ອເກີນທີ່ຕາມມາທຳໃຫ້ລາຄາສິນຄ້າຈຳເປັນແພງຂຶ້ນຫຼາຍ ເກີດຄວາມວຸ່ນວານທາງເສດຖະກິດແລະຄວາມອຶດຢາກ ເມື່ອລັດຖະບານບໍ່ສາມາດຊຳຮະຄ່າປະຕິກຳໃນເດືອນມັງກອນປີ ຄ.
1923 ທະຫານຝຣັ່ງຈຶ່ງຍຶດຄອງພື້ນທີ່ອຸດສາຫະກຳຂອງເຢຍລະມັນໃນເຂດຣູຣ໌ ແລະເກີດຄວາມບໍ່ສະຫງັດຂອງປະຊາຊນຕາມມາ
ສ່ວນຄຳວ່າ "ໄຣຊ໌ທີ່ສາມ" ນັ້ນ ພວກນາຊີຮັບມາໃຊ້ເມື່ອແຮກໃນນະວະນິຍາຍປີ 1923 ໂດຍອາທົວ ເມີລແລ ຟັນ ເດນ ບຸກ ເຊິ່ງນັບຈັກກະວັດໂລມັນອັນສັກສິດໃນສະໄໝກາງ (ຄ.
1871–1918) ເປັນໄຣຊ໌ທີ່ສອງ ປັດຈຸບັນຊາວເຢຍລະມັນຮຽກສະໄໝນີ້ວ່າ ໄຊເດດນາຊິໂຍນນັນໂຊຊີອັນອິດມຸດ ຫຼືຍ່ອເປັນ ເອນເອດ-ໄຊ ຫຼື ນາຊິໂຍນນັນໂຊຊີອັນອິດທິດແຊ ເກວັນແທຊັບ
ຊໍ້ຮຽກຮ້ອງເພີ່ມອຳນາດທາງການເມືອງແລະທະຫານຂອງ ທຳໃຫ້ເກີດຄວາມກັງວົນໃນໝູ່ຜູ້ບັນຊາການທະຫານ ແລະຜູ້ນຳທາງອຸດສາຫະກຳແລະການເມືອງ ຮິດແລຈຶ່ງຕອບກັບໂດຍກວາດລ້າງຜູ້ບັນຊາການ ທັງໝົດໃນຄືນມີດຍາວ ກິນເວລາຕັ້ງແຕ່ວັນທີ່ 30 ມິຖຸນາ ເຖິງ 2 ກໍລະກົດ ຄ.
1934 ຮິດແລກຳໜົດເປົ້າໝາຍແມ່ນແອນສທ໌ ເຣີມ ແລະຜູ້ບັນຊາການ ຜູ້ອື່ນ ຕະຫຼອດຈົນສັດຕູທາງການເມືອງຂອງຮິດແລ ຊຶ່ງທັງໝົດຖືກຈັບກຸມແລະຍິງ
ລະບອບນາຊີຍົກເລີກເຄື່ອງໝາຍຊາດແບບໄວມາຣ໌ ຮວມທັງທຸງຊາດດຳ-ແດງ-ທອງ ແລະໃຊ້ການິຍົມຈັກກະວັດທີ່ປັບປຸງໃໝ່ ທຸງຊາດດຳ-ຂາວ-ແດງສະໄໝຈັກກະວັດຖືກນຳມາໃຊ້ເປັນໜື່ງໃນສອງທຸງຊາດທາງການຂອງເຢຍລະມັນ ສຳລັບທຸງທີ່ສອງນັ້ນແມ່ນທຸງສະວັດດິກະຂອງພັກນາຊີ ຊຶ່ວຕໍ່ມາກາຍມາແມ່ນທຸງຊາດເຢຍລະມັນດ່ຽວໃນປີ ຄ.
ໃນຊ່ວງນີ້ ປະເທດເຢຍລະມັນຍັງຕົກຢູ່ໃນສະຖານະການຮ້າຍທາງເສດຖະກິດ ປະຊາຊົນຫຼາຍລ້ານຄົນວ່າງງານແລະການຂາດດຸນການຄ້າຍັງນ່າກົວ ຮິດແລຊາບດີວ່າການຟື້ນຟູເສດຖະກິດແມ່ນສຳຄັນ ດັງນັ້ນໃນປີ ຄ.
1934 ຈຶ່ງມີການໃຊ້ໂຄງການໂຍທາສາທາລະນະຂາດດຸນ ຊາວເຢຍລະມັນຮວມ 1.7 ລ້ານຄົນຖືກສົ່ງໄປເຮັດງານໃນໂຄງການຕ່າງ ໆ ຊຶ່ງໃນປີດຽວກັນ ຄ່າຈ້າງສະເລ່ຍຕໍ່ຊົ່ວໂມງແລະຕໍ່ສັບດາເລີ່ມເພີ່ມຂຶ້ນ
ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຂອງລັດແມ່ນ ດອຍເຊີດໄຣຊ໌ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1933 ເຖີງ 1943 ແລະໂກດດອຍເຊິດໄຣຊ໌ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1943 ເຖີງ 1945 ໃນພາສາອັງກິກມັກແປຄຳວ່າດອຍເຊິດໄຣຊ໌ເປັນຈັກກະວັດເຢຍລະມັນ ເຊິ່ງຄຳວ່າ "ໄຣຊ໌" ນີ້ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ແຜ່ນດິນ" ອັນໝາຍເຖີງອານາຈັກຂອງໄກແຊ
ນາຊີເຢຍລະມັນ ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ ໄຣຊ໌ທີ່ສາມ ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ ໄຣຊ໌ເຢຍລະມັນ ແມ່ນຊື່ຂອງເຢຍລະມັນຕັ້ງແຕ່ ຄ.
ນະຄອນຫຼວງ​ວຽງ​ຈັນ ມີ​ອາຍຸ ຄົບຮອບ 460 ປີ ນະຄອນ​ຊຽງ​ທອງ ​ເປັນ​ເມືອງ​ເອກ​ຂອງ​ອານາຈັກ​ລ້ານ​ຊ້າງ​ມາ​ໄດ້ 207 ປີ ຈິ່ງ​ມີ ການ​ປ່ຽນແປງ​, ​ເມື່ອ​ປີ 1560 ​ເຈົ້າ​ໄຊ​ຍະ​ເສດ​ຖາ​ທິ​ລາດ ກະສັດ​ອົງ​ທີ 10 ຂອງ​ອານາຈັກ​ລ້ານ​ຊ້າງ ​ໄດ້​ຍ້າຍ​ຣາຊະທານີ​ຈາກ​ຊຽງ​ທອງ​ມາ​ຢູ່​ວຽງ​ຈັນ ​ໂດຍ ໃສ່​​ຊື່ວ່າ “ ຈັນທະ​ບູ​ລີ ສີ​ສັດຕະ​ນາ​ຄະ​ນະຫຸດ​ອຸ​ຕະມະ​ຣາຊະ​ທານີ ”.
ການ​ຍົກຍ້າຍ​ລາຊະທານີ ຈາກ​ຊຽງ​ທອງ​ມາ​ຢູ່​ວຽງ​ຈັນ​ແມ່ນ​ດ້ວຍ​ເຫດຜົນຄື: ຊຽງທອງ​ຢູ່​ໃກ້​ກັບ​ເສັ້ນທາງ​ຜ່ານ​ໄປ​ມາ ຂອງ​ພວກ​ສັກ​ດີ​ນາ​ພະມ້າ ເຊິ່ງ​ຍາມ​ນັ້ນ ​ໄດ້​ແຜ່​ອິດ​ທິ​ພົນ​ມາ​ທາງ​ສະຫຍາມ, ລ້ານ​ນາ ​ແລະ ລ້ານ​ຊ້າງ.
ດ້ານ​ໜຶ່ງ​ຊຽງ​ທອງ ກໍ​ເປັນ​ເຂດ​ຄັບແຄບ​ບໍ່​ສາມາດ​ຂະຫຍາຍ​ບ່ອນ​ທຳ​ມາ​ຫາ​ກິນ ​ໃຫ້​ປະຊາຊົນ​ໄດ້, ສ່ວນ​ວຽງ​ຈັນ​ດ້ານ​ທີ່​ຕັ້ງ​ກໍ​ແມ່ນ​ຢູ່​ໃຈ ກາງຂອງປະເທດ​ຊາດ ​ແລະ ​ເປັນ​ເຂດ​ທີ່​ມີ​​ທົ່ງ​ພຽງ​ອຸດົມສົມບູນ​ໄປ​ດ້ວຍ​ເຂົ້າ​ປາ​ອາຫານ ​ແລະ ບ່ອນ​ທຳມາຫາ​ກິນ​ກໍ່​ກວ້າງຂວາງ.
ຕໍ່​ມາໃນ ​ວັນທີ 29 ທັນວາ ປີ 2009 ກໍ່​ໄດ້ຄົ້ນ​ພົບອີກ 2 ກຸ່ມຫີ​ນ ໃບ​ເສມາ ຢູ່ໃກ້ໆ​ກຸ່​ມທີ່​ໄດ້​ຄົ້ນ​ພົບ​ມາກອ່ນ​​ແລ້ວ ຈຶ່ງ​ ຢືນ ຢັ​ນວ່າ ​ແມ່ນສະຖາ​ນ ທີ່ເສົາ​ຫຼັກ​ເມືອງ​ແທ້.
ໃນປີ 1560 ພະ​ເຈົ້າ​ໄຊ​ເຊດ​ຖາ​ທິລາດ ໄດ້ຍ້າຍ​​ເມືອງຫຼວງຂອງອານາຈັກລາວ ລ້ານຊ້າງມາຕັ້ງ ຢູ່ ນະ ຄອນວຽງຈັນ ພ້ອມ​ທັງອັນເຊີນເອົາ ພະແກ້ວມໍລະກົດ ແລະ ພະແຊກຄຳມານຳດ້ວຍ,
ພະເຈົ້າວິຊຸນນະລາດ ປົກຄອງໄດ້ 20 ປີ, ທັງເປັນຂຽນ ຕຳນານຂຸນບູລົມ, ສ້າງວັດວິຊຸນະລາດ ແລະ ວັດມະໂນລົມ ທີ່ ຫຼວງພະບາງ.
ໂດຍ​ພາຍ​ໃຕ້​ການນຳພາ​ຂອງ​ພະ​ອົງ ​ໄດ້​ນຳພາກໍ່ສ້າງ​ ຣາຊະ​ວັງ, ຫໍພະ​ແກ້ວ, ວັດຈັນ, ວັດກາງ, ວັດເພຍວັດ ຫຼື ​ພະຍາ​ວັດ ແລະ ວັດອຶ່ນໆ ໃນ ເຂດ ນອກ.
ສ່ວນ ວັດສີສະເກດ ​ແຕ່​ກ່ອນ ​ແມ່ນ ວັດແສນ ໄດ້​ສ້າງໃ​ນ ປີ 1521, ວັດ​ໂພ​ນພະ​ເນົາ, ວັດ ໜອງ​ບອນ ​ກໍ່​ແມ່ນ ​ວັດທີ່​ເກົ່າ​ແກ່ ​ສ້າງກ່ອນ ປີ 1530.​ ພະອົງກໍ່ໄດ້ ໄປສ້າງວັດທີ່ ໂພນພິໄສ ຊຶ່ງໄດ້ຄົ້ນພົບ ຫີນສີລາຈາລຶກ ຂອງ ວັດແດນ ເມືອງ ສ້າງໃນ ພ.
ສ 2080 ບອກວ່າ ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດໄດ້ມາສ້າງ ຕັ້ງໂພນ ພິໄສ ໃຫ້ເປັນ ເມືອງຣາຊະທານີ ແຫ່ງໜຶ່ງ, ນອກຈາກວັດແດນ ເມືອງ ແລະ ວັດໂພນ ພູນ ເມືອງ ​ທີ່​ໂພນ ​ພິ​ໄສ​ແລ້ວ ເພິ່ນ ຍັງ​ໄດ້​ສ້າງວັດ ທີ່ໜອງ​ຄາຍອີກ​.
ບາງບ້ານ ກໍ່ມີຄອກງົວ, ຄວາຍຢູ່ຕ່າງຫາກ, ແຄມບ້ານ ມີ ກົກມີ້, ກົກມ່ວງ, ກົກ ພ້າວ, ກົກໝາກ, ເຄືອພູ ແລະ ມີສວນ ຄົວອີກ.
ການຂົນສົ່ງ : ພາຫະນະເດີນທາງແມ່ນ ມີການນຳໃຊ້ມ້າ, ຊ້າງ ຕ່າງ ເຄື່ອງ ແລະ ກວຽນລາກແກ່, ມີເຮືອໃຊ້ເດີນ ທາງນ້ຳ .
ການຂົນ ​ສົ່ງ ທາງບົກ ແມ່ນ ໃຊ້​ເສັ້ນທາງ ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງເມືອງ ຫາ ເມືອງ ເປັນທາງດິນ , ສ່ວນ ບ້ານ ​ໄປຫາກັນ ເປັນ ທາງທຳມະຊາດ ແລະ ບໍ່ກວ້າງ ບໍ່ຊື່ ພໍທໍ່ໃດ ພຽງແຕ່ໃຫ້ ກວຽນ , ລໍ້, ຊ້າງ, ມ້າໄປມາໄດ້ໃນລະດູແລ້ງເທົ່ານັ້ນ.
ການເຄື່ອນທັບຂອງພະຍາຟ້າງຸ່ມ ແລະ ພະອົງ ອື່ນໆ ກໍ່ໜ້າຈະມີ ເສັ້ນທາງໄປຢູ່ ແລ້ວ, ແຕ່ຍ້ອນ ການເວລາ ຈຶ່ງໄດ້ລຶບຮ່ອງຮອຍໄປໝົດ.
ການຍົກທັບໄປຕີສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານແມ່ນ ໃຊ້ການເດີນທາງໆດິນເປັນຕົ້ນຕໍ ເພາະລາວມີຊ້າງ, ມ້າຫຼາຍ.
ສັງ​ລວມ: ມາຮອດນີ້ ຈິ່ງສາມາດສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ: ນະຄອນວຽງຈັນ ໄດ້ມີປະຫວັດຕິດພັນກັບພະທາດຫຼວງມາກ່ວາ 800 ປີ ແລ້ວ ແລະ ການພັດທະ ນານະຄອນວຽງຈັນ ກໍ່ຕິດພັນ ກັບຄວາມສີວິໄລຈາກອິນເດຍ, ຂະເໝນ , ພະມ້າ, ມອນ, ຈີນ ​ແລະ ສະຫຍາມ ​ມາຕະຫຼອດ.
ແຕ່ສິ່ງສຳຄັນທາງ ດ້ານຊີ ວິດຈິດໃຈຂອງ ຊາວວຽງຈັນ ແມ່ນ ຖືສາສະໜາພຸດເປັນຫຼັກ ປົນເປ​ກັບຮີດຄອງປະ​ເພີ​ນຂອງ​ພາມ, ແຕ່​ຄົນ​ລາວ ມີສິນທຳປະຈຳໃຈ, ມີນິດໃສ ອ່ອນ ຫວານ , ຈິດ​​ໃຈກ້ວາງຂວາງ, ມັກຄວາມສະຫງົບ, ບໍ່ມັກຮຸກຮາ​ນໃຜ, ຢູ່ໃນສິນກິນ ໃນທຳແທ້ ດັ່ງຈະສັງເກດເຫັນ ໄດ້ ແຕ່ລະດ້ານ ດັ່ງຕໍ່ໄປ ນີ້ :
ອຸປະກອກໍ່ສ້າງ​ເຮືອ​ຊານນັ້ນ : ຈະ​ເລີ່​ມຈາກ ໄມ້ປ່ອງ, ຫຍ້າຄາ​ໄປ​ຫາ​ໄມ້​ເນື້ອ​ແຂງ, ​ແລ້ວ​ດິ​ນເຜົາ .
ສ່ວນວັດວາອາຮາມ, ທາດຕ່າງໆ ພັດສ້າງດ້ວຍຫີນປ່ຽງ, ຊຶ່ງເຫັນຢູ່ຕາມພື້ນວັດ​ ແລະ ທາດເກົ່າ: ວັດສີເມືອງ, ວັດ​ອິນແປງ, ວັດ​ໜອງ​ບອນ , ພື້ນ ພະທາດ ຫຼວງ ຕ່າງໆ ຈຶ່ງສັນນິຖານວ່າ: ສ້າງໃນສະໄໝສີໂຄດຕະບອງ.
ໃນບັ້ນ ປາຍຊາວວຽງຈັນ ເລີ້ມໃຊ້ ປະທາຍກໍ່ແລ້ວ ໃນການກໍ່ທາດກໍ່ສິມ ຊຶ່ງປະກົດໃຫ້ເຫັນໃນທາດເກົ່າແກ່ຕ່າງໆ).
ພະ​ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມທ້ອນໂຮມປະເທດຊາດ ໃນສະຕະວັດທີ 14 ນັ້ນ ຈຶ່ງຮູ້ວ່າ ເມືອງວຽງຈັນ ໄດ້ກາຍເປັນນະຄອນ ລັດໜຶ່ງ ທີ່ເຂັ້ມແຂງສົມຄວນ ແລ້ວ ​ແຕ່​ບໍ່​ ທັນ ​ມີກຳແພງ ເມືອງ​ເທື່ອ.
ຕັ້ງແຕ່ພະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມເຕົ້າໂຮມແຜ່ນດິນ ແຕ່ປີ 1​353 ຈົນ ເຖິງ ປີ 1560 ເມືອງ ຫຼວງຂອງປະເທດ ຍັງຕັ້ງຢູ່ ນະ ຄອນຊຽງທອງ ​ ໂດຍມີ ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນ ຫຼາຍອົງ ສືບຕໍ່ກັນປົກຄອງລາວມາດັ່ງ ນີ້ :
+ ​ໄດ້​ປະຕິບັດ​ນະໂຍບາຍ ສັນຕິພາບ ​ແລະ ມິດຕະພາບ ກັບ​ປະເທດ​ໃກ້​ຄຽງ​ເປັນຕົ້ນ​ແມ່ນ​ກັບ​ອະ​ຍຸດ​ທະ​ຍາ ​ໂດຍ​ໄດ້​ຮ່ວມ​ກັນ​ສ້າງ​ທາດ​ສີ​ສອງ​ຮັກ ຢູ່ເມືອງ​ດ່ານ​ຊ້າຍ ​ແຂວງ​ເລີຍ​ຂອງ​ໄທ ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ , ​ເພື່ອ​ເປັນ​ສັນຍະ​ລັກ​ແຫ່ງ​ສັນຕິພາບ ແລະ ມິດຕະພາບ​ຕໍ່​ກັນ ​ແນໃສ່ ຕ້ານສັດຕູ​ຮ່ວມ​ກັນ​ຄື ພະມ້າ​ທີ່​ພວມ​ແຜ່​ອຳນາດ​ເຂົ້າ​ສູ່​ລ້ານ​ຊ້າງ ​ແລະ ອະ​ຍຸດ​ທະ​ຍາ​ໃນ​ເວລາ​ນັ້ນ.
ການສ້າງ​ຜັງເມືອງ​ : ເມືອງ​ວຽງ​ຈັນ ​ແຕ່​ສະ​ໄໝ​ສີ​ໂຄດ​ຕະບອງມາ ​ແມ່ນ​ກວມ​ເອົາ​ທັງ​ຝັ່ງ​ຂວາ ​ຂອງ​ແມ່ນ້ຳຂອງ​ ນຳ​ດ້ວຍ.
ສະຖານ​ທີ່ກ້ອງ​ ປາກ​ປ່າ​ ສັກນັ້ນແມ່ນ ທີ່​ຕັ້ງຂອງມະ​ເຫ​ສັກຫຼັກ​ເມືອງ​ມາ​ແຕ່​ກ່ອນ ເພາະວ່າກ່ອ​ນຈະ​ຊ່ວງ​ເຮືອອອກ​ພັ​ນສາທຸກໆ​ປີ ເພິ່ນຕ້ອງ​ມາ​ຄາລະວະ​ບູຊາ ບ່ອນ ​ສັກສິດ​ແຫ່ງ ນີ້ກ່ອນ , ​​ແຕ່​ສະ​ໄໝອານາຈັກ​ລາວ​ລ້າ​ນຊ້າງ ມາຣາຊະ​ວັງ ​ແມ່ນ ສະຖາ​ນທີ່ ຫໍຄຳ​ດຽວ ນີ້.
ສິລະປະກຳ: ໄດ້ເຫັນສິລະປະກຳຂອງມອນ, ຂະເໝນ ແລະ ອິນເດຍ ຊັບປົນກັນ ຢູ່ຕາມວັດຕ່າງໆ.
ສ່ວ​ນສິ​ລະ​ປະ​ຂອງ​ຄົນ ລາວນັ້ນ​ແມ່ນ ການຄວັດ ລາຍໃສ່ໄມ້​, ຫຼໍ່​ພະ, ຄ້ອງ, ​ລະຄັງ ດ້ວຍ​ທອງ, ເຮັດ​ເຄື່ອງ​ເອ້ຍ້ອງ ​​ແລະ ເຄື່ອງ​ໃຊ້​ສອຍ ດ້ວຍທອງສຳລິດ ​ແລະ ​ດິນເຜົາ​, ແຕ້ມຮູ​ບ​ສີ ໃສ່​ ຝາ​ວັດ ແລະ ໃຊ້ນ້ຳກ້ຽງເປັນສີທາ​ພື້ນ .
ພົລະເມືອງ : ເມືອງວຽງຈັນ ສະໄໝຈັນທະບູລີ ນັ້ນ : ຄົງຈະຢູ່ໃນ ຈຳນວນ ປະມານ 3 ແສນ ກ່ວາຄົນ .
ປະຊາຊົນວຽງຈັນ ສ່ວນຫລາຍແມ່ນ ຕັ້ງບ້ານ ເຮືອນ ຢູ່ຕາມແຄມຂອງ ແລະ ອີກສ່ວນ ໜຶ່ງຕັ້ງເຮືອນຕາມທົ່ງ ນາ, ຮົ້ວສວນ ຢ່າງກະແຈກກະຈາຍ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງສັນນິ ຖານວ່າ ປະມານ 3 ຫາ 4 ໝື່ນຄົນ ອາດຈະມາໂຮມກັນຢູ່​ໃນ ​ເມືອງ​ຈັນທະ​ບູລີ.
+ ໄດ້​ນຳພາ​ປະຊາຊົນ​ຕ້ານ​ການ​ລ່ວງ​ລ້ຳ​ດິນແດນ ຂອງ​ພະມ້າ​ສອງ​ຄັ້ງ ​ເຊິ່ງ​ທັງ​ສອງ​ຄັ້ງ​ກໍ​ລ້ວນ​ແຕ່​ໄດ້​ຮັບ​ໄຊຊະນະ.
ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ​ເຈົ້າ​ໄຊ​ຍະ​ເສດ​ຖາທິ​ລາດ ຍັງ​ໄດ້​ນຳ​ທັບ​ໄປ​ຕີ​ພະມ້າ ທີ່​ເຂົ້າ​ມາຕີ​ອະ​ຍຸດ​ທະ​ຍາ ຢູ່​ເມືອງ​ພິດ​ສະ​ນຸ​ໂລກ.
ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແມ່ນເມືອງຫຼວງຂອງປະເທດລາວ ແລະເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດ ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງຂອງປະເທດ ມີເມືອງເອກແມ່ນຈັນທະບູລີ ນະຄອນຫຼວງ​ວຽງຈັນມີພື້ນທີ່ 3,920 2 ແລະມີປະຊາກອນ 948,446 ຄົນ
ພາຍຫລັງ​ທີ່​ຍ້າຍ​ຣາຊະທານີ​ມາ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ວຽງ​ຈັນ ​ເຈົ້າ​ໄຊ​ຍະ​ເສດ​ຖາ​ທິ​ລາດ ​ໄດ້​ສືບຕໍ່​ຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ພາລະກິດ​ຂອງ​ເຈົ້າຟ້າ​ງຸຸ່ມ​ເພື່​ອ​ສ້າງ​ຄວາມສາມັກຄີ ​ແລະ ສະຕິ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ຂອງ​ຊາດ ໂດຍ​ສ້າງ​ກິດຈະກຳ​ຕ່າງໆ​ຄື:
+ ​ ໄດ້​ນຳ​ກຳລັງ​ລົງ​ໄປ​ປາບ​ຂະ​ບວນ​ການ​ລຸກ​ຮື ຂຶ້ນ​ຂອງ​ຊາວນາ ​ຢູ່​ພາກ​ໃຕ້​ລາວ ​ແລະ ​ໄດ້​ເສຍ​ຊີວິດ​ຢູ່​ທີ່​ນັ້ນ.
ຈົນ​ເຖິງ​ປັດຈຸ​ບັນ ​ການເສຍ​ຊີວິດ​ຂອງ​ເພີ່ນ​ກໍ​ຍັງ​ເປັນ​ປິດສະໜາ​ຢູ່.
+ ສ້າງ​ທາດຫລວງ​ກວມ​ເອົາ​ທາດ​ອົງ​ເກົ່າ, ສ້າງ​ວັດ​ວາ​ອາ​ຮາມ​ໃໝ່​ຫລາຍ​ບ່ອນ, ເອົາ​ສາສະໜາ​ພຸດ​ເປັນໃຈ​ກາງ​ໃນ​ການ​ສ້າງ​ສະຕິຊາດ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ.
ການ​ສ້າງ​ສຳພັນ​ທະ​ໄມຕີ​ກັບ​ປະເທດ​ໃກ້​ຄຽງ ທີ່​ມີ​ສັດຕູ​ໂຕ​ດຽວ​ກັນ​ເພື່ອ​ສະແດງ​ເຈດ​ຈຳນົງ​ເປັນ​ມິດ​ກັບ​ເພື່ອນບ້ານ​ໃກ້ຄຽງ.
ການດຳລົງຊີວິດແບບງ່າຍດາຍ : “ ເຮືອນຮ້ານ ບ້ານເສົາ ເປົ່າແຄນ ກິນເຂົ້າໜຽວ ຄ້ຽວປາແດກ ” ນີ້ ແມ່ນເອກະລັກ​ຂອງ​ລາວ​ແຕ່​ໃດ​ມາ.
+ ສ້າງ​ລາຊະ​ວັງ​ໃໝ່​ເພື່​ອ​ເສີມ​ປາລະມີ ​ແລະ ສ້າງ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ໝັ້ນ​ໃຫ້​ກັບ​ປະຊາຊົນ.
ໃຫ້​ແກ່​ຄົນ​ລາວ​ຮຸ່ນ​ປັດຈຸ​ບັນ​ໄດ້​ສືບ​ທອດ ​ແລະ ຮ່ຳຮຽນ​ເອົາ​ເຊັ່ນ:
ປັນຫາການສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງ ຫຼັງຈາກລັດຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ກໍເປັນທີ່ກ່າວເຖິງຫຼາຍໃນ
2002 ນິດຕະຍະສານ "ອີ ໂຄໂນມິດຕ໌" ລົງຂໍ້ຄວາມວ່າ "ຜູ້ຄົນເຄົາຮົບເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນໜ້ອຍຫຼາຍ ຊາວບາງກອກພາ
ກັນລ່ຳລືເລື່ອງຊີວິດສ່ວນພະອົງອັນມົວໝອງ.ບໍ່ມີຜູ້ສືບລາຊະບັນລັງຜູ້ໃດຈະປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງທີ່ກະສັດພູມິພົນຊົງໄດ້ຊາບມາ ໃນຊ່ວງເວລາຄອງລາດ 69 ປີ." ແລະລັດຖະບານໄທໄດ້ສັ່ງຫ້າມຈຳໜ່າຍນິດຕະຍະສານດັງກ່າວ ໃນປີ ຄ.
2010 "ດິ ອີໂຄໂນມິດຕ໌" ລົງບົດຄວາມວ່າ ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ນັ້ນ "ຊົງເປັນທີດຽດສັນແລະຫວັ່ນເກງຢ່າງກວ່າງ" ແລະ "ຊົງຜິດແປກຢ່າງຄາດບໍ່ເຖິງ" ແລະສະບັບນີ້ກໍບໍ່ໄດ້ຈຳໜ່າຍໃນປະເທດໄທເຊັ່ນກັນ ຄັ້ນວັນທີ 1 ເມສາ 2010 ນິດຕະຍະສານອອນໄລນ໌ "ເອເຊຍເຊນທິເນລ" ລົງວ່າ "ຖືວ່າຊົງເອົາແນ່ນອນບໍ່ໄດ້ ແລະຊົງບໍ່ສາມາດ
ລາດສຸດາຯ ສະຫຍາມບໍຣົມລາຊະກຸມາຣີ ຊອບທີຈະໄດ້ສືບລາຊະສົມບັດຫຼາຍ ພົນເອກເປມ ຕິນນະສູລານົນແລະອົງຄະມົນຕີຄົນ
ພະໄທຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ຕໍ່ຄຳຖາມທຳມະດາໆ ກ່ຽວກັບເຈົ້າຟ້າສິຣິນທອນ ເຊິ່ງຖືກມອງວ່າ
ເປັນຄູ່ແຂ່ງຂອງມຸງກຸດລາຊະກຸມານ." ທັງນີ້ທັງນັ້ນ ຕາມກົດໝາຍໄທຂະນະນີ້ ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງໄວ້ເຊິ່ງສິດທິທີຈະສືບລາຊະບັນລັງໂດຍຊອບ ນັບແຕ່ຊົງໄດ້ຮັບສະຖາປະນາເປັນມຸງກຸດລາຊະກຸມານ ເມື່ອວັນທີ່ 28 ທັນວາ ຄ.
ຊົງເຂົ້າປະຈຳການ ນະ ກອງປະຕິບັດການທາງອາກາດພິເສດ ເມືອງເພິຣ໌ທ ລັດອົດສະຕາລີຕາເວັນຕົກ ປະເທດອົດສະຕາລີ
ຊົງເຂົ້າຮ່ວມປະຕິບັດການຮົບໃນການຕໍ່ຕ້ານການກໍ່ການຮ້າຍ ບໍລິເວນພາກເໜືອ ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ຮວມທັງການຄຸ້ມກັນພື້ນທີ່ບໍລິເວນຮອບຄ່າຍຜູ້ອົບພະຍົບຊາວກຳປູເຈຍ ນະ ເຂົາລ້ານ ຈັງຫວັດຕາດ
1978 ຊົງດຳລົງຕຳແໜ່ງຮອງຜູ້ບັງຄັບກອງພັນທະຫານມະຫາດເລັກຮັກສາພະອົງ ກົມທະຫານຣາບທີ່ 1 ມະຫາດເລັກຮັກສາພະອົງ
1980 ຊົງດຳລົງຕຳແໜ່ງຜູ້ບັງຄັບກອງພັນທະຫານມະຫາດເລັກຮັກສາພະອົງ ກົມທະຫານຣາບທີ່ 1 ມະຫາດເລັກຮັກສາພະອົງ
1992 ຊົງດຳລົງຕຳແໜ່ງຜູ້ບັນຊາການ ໜ່ວຍບັນຊາການຖະຫວາຍຄວາມປອດໄພຮັກສາພະອົງ ສຳນັກຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ
2019 ມີພະນາມຢ່າງເປັນທາງການວ່າ "ພະປະຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນທອນ ມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ມະຫິສອນພູມິພົນຣາດຊະວະຣາງກູນ ກິຕິສິຣິສົມບູນອະດຸນຍະເດດ ສະຫຍາມມິນທຣາທິເບດຣາດວະໂຣດົມ ບໍຣົມມະນາດຖະບໍພິດ ພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ" ນັບຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 04 ພຶດສະພາ 2019 ເປັນຕົ້ນໄປ.
ເມື່ອມີພະຊົນມາຍຸຄົບ 20 ພັນສາ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດໂປດໃຫ້ສະຖາປະນາ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນຂຶ້ນເປັນສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ ເມື່ອວັນທີ່ 28 ທັນວາ ຄ.
ສ.1972 ມີພະນາມຕາມຈາຣຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ "ສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າວະຊິຣາລົງກອນ ບໍດິນທໍລະເທບຍະວະຮາງກູນ ສິຣິກິດສົມບູນສະວາງຄະວັດ ວໍລະຂັດຕິຍະລາຊະສັນຕະຕິວົງ ມະຫິດົນພົງອະດຸນຍະເດດ ຈັກກີນະເຣດຍຸພະລາດວິສຸດ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ"
". ເຫັນເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກຮ້າຍ ທີ່ນາຍກລັດຖະມົນຕີທັກສິນສາມາດເຮັດຕົວເປັນຜະເດັດການໄດ້ ທັງທີມາຈາກການເລືອກຕັ້ງ.ໃນຊ່ວງທຳອິດ ຂອງລັດຖະບານທັກສິນ ເບິ່ງເໝືອນເຂົາຈະລົງທຸນຢ່າງໜັກເພື່ອສ້າງຄວາມໄກ້ຊິດກັບມຸງກຸດລາຊະກຸມານ ທັງສອງມີເລື່ອງຜິດໃຈກັນຢ່າງສັງເກດເຫັນໄດ້
ໃນເວລາຕໍ່ມາ ເປັນເຫດໃຫ້ມຸງກຸດລາຊະກຸມານຊົງລະທິ້ງພະຕຳໜັກນົນທະບຸລີ ທີ່ທັກສິນຊື້ແລະຕົກແຕ່ງຖະຫວາຍໃຫ້ ແລ້ວຍ້າຍມາປະທັບ ນະ ວັງສຸໂຂໄທ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນຍ່ານກາງເມືອງ".
ເມື່ອສະເດັດກັບປະເທດໄທຊົງຮັບລາຊະການທະຫານແລ້ວຊົງສຶກສາຕໍ່ທີ່ໂຮງຮຽນເສນາທິການທະຫານບົກ ລຸ້ນທີ່ 46 ຄ.
1977 ຊົງເຂົ້າສຶກສາໃນສາຂາວິຊານິຕິສາດ ລຸ້ນທີ່ 2 ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລສຸໂຂໄທທຳມາທິລາດ ເມື່ອ ພ.
1990 ຊົງໄດ້ຮັບການສຶກສາ ນະ ມະຫາວິທະຍາໄລປ້ອງກັນລາຊະອານາຈັກແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ແລະສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ຊົງບວດເມື່ອປີ ຄ.
ມຸງກຸດລາຊະກຸມານແລະບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ເຂົາຈຶງໄປເຂົ້າແຖວຮັບສະເດັດ ນະ ໂຮງແຮມທີມຸງກຸດລາຊະກຸມານປະທັບ ແລະສົນທະນາຢ່າງບໍ່ມີສາລະສຳຄັນອີຫຍັງ ພຽງສິບຫ້າວິນາທີ".
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ຈັດພະລາຊະພິທີສົມໂພດແລະຂຶ້ນພະອູ່ຂຶ້ນ ນະ ພະທີ່ນັ່ງອຳພອນສະຖານ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ່ 14-15 ກັນຍາ ຄ.
ສ.1952 ໂດຍສົມເດັດພະສັງຄະລາດເຈົ້າ ກົມມະຫຼວງວະຊິຣະຍານນະວົງຊົງເປັນປະທານຈະເລີນພະພຸດທະມົນໃນຕອນແລງວັນທີ່ 14 ກັນຍາ ຄ.
2016 ເປັນທີ່ຄາດໝາຍວ່າພະອົງຈະສືບລາຊະສົມບັດຕໍ່ ທັງພົນເອກ ປະຍຸດ ຈັນໂອຊາ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີກໍຢັ້ງຢືນວ່າ ຈະຊົງເປັນພະມະຫາກະສັດພະອົງໃໝ່ ແຕ່ຊົງຂໍຜ່ອນຜັນ ພົນເອກ ເປນ ຕິນນະສູລານົນ ປະທານອົງຄະມົນຕີ ຈຶງເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງໂດຍຕຳແໜ່ງໄປພາງກ່ອນ
ພະນາມ "ວະຊິລາລົງກອນ" ນັ້ນສົມເດັດພະສັງຄະລາດເຈົ້າ ກົມມະຫຼວງວະຊິລະຍານຊົງຕັ້ງຖະຫວາຍມາຈາກ "ວະຊິລະຍານ" ພະນາມສາຍາຂະນະຜະໜວດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຜະໜວກກັບ "ອະລົງກອນ" ຈາກພະນາມໃນພະບາດສົມເດັດພະປໍລະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ
ບອຍຊ໌ ນັກການທູດຊາວສະຫະລັດອາເມລິກາລາຍງານຕໍ່ລັດຖະບານສະຫະລັດອາເມລິກາວ່າ ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດຯ ເຄີຍເວົ້າປະຕິເສດກັບເຂົາ ກ່ຽວກັບຂ່າວທີ່ພະອົງຊົງມີຄວາມສັມພັນກັບ ພ.
ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ຊົງຊາບປັນຫາແລະຂ່າວທີ່ກ່າວມາແລ້ວເປັນເບື້ອງຕົ້ນເປັນຢ່າງດີແລະຊົງເຄີຍພະລາຊະທານສັມພາດ ໃນນິດຕະຍະສານ "ດິສັນ" ແກ່ປີ ມາລາກຸນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ ຜູ້ໄກ້ຊິດພະອົງວ່າ
” ຮ້ານ ສະຕາບັກຊ໌ ໃນປະເທດລາວຈະຖືກບໍລິຫານໂດຍ ບໍລິສັດ ຈຳກັດ, ເຊິ່ງເປັນຫຸ້ນສ່ວນທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ແລະ ເປັນບໍລິສັດໃນເຄືອຂອງ ’ ຈຳກັດ.
ຜ່ານ ບໍລິສັດ ຈຳກັດ, ແບຣນ ສະຕາບັກຊ໌ ໄດ້ດຳເນີນກິດຈະການຫຼາຍກວ່າ 900 ສາຂາ ໃນ ຮົງກົງ ແລະ ມາເກົາ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ, ສິງກະໂປ ແລະ ປະເທດໄທ.
ໃນປີ 1984 ເຈົ້າຂອງບໍລິສັດສະຕາບັກຊ໌ ນຳໂດຍເຈີຣີ ບັລວິນ ໄດ້ທຳການຊື້ ພີດທ໌ສ ເຊິ່ງໃນຊ່ວງຍຸກ 80 ຍອດຂາຍຂອງກາເຟໃນສະຫະລັດອາເມລິກາຂ້ອນຂ້າງຊ້າ ແຕ່ຍອດຂາຍຂອງກາເຟຊະນິດພິເສດກັບເພີ່ມຂຶ້ນ 10% ຂອງຕະຫຼາດໃນປີ 1989 ທຽບກັບປີ 1983 ທີ່ 3% ໃນປີ 1986 ບໍລິສັດໄດ້ເປີດຮ້ານແລ້ວເຖິງ 6 ສາຂາໃນຊີແອດເທິລໂດຍມີສາຂາໜຶ່ງເລີ່ມທົດລອງຂາຍກາເຟເອສເປຣສໂຊ
2018 ແລະ ປະເທດລາວມີຈຳນວນທັງໝົດ 2 ສາຂາ ອະດີດປະທານບໍລິຫານ ໂຮເວີດ ສລູດຊ໌ ປະກາດລາອອກເມື່ອເດືອນເມສາ 2017 ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານບໍລິຫານປັດຈຸບັນແມ່ນ ເຄວິນ ຈອນສັນ
ໃນເດືອນກຸມພາ ປີ 2016 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ຢືນຢັນທີ່ຈະເຮັດຕະຫຼາດໃນປະເທດອີຕາລີ ເຊິ່ງເປັນປະເທດທີ 24 ໃນທະວີບເອີຣົບ ເຊິ່ງຈະເປີດສາຂາທໍາອິດໃນມິລານ ພາຍໃນປີ 2017 ໃນເດືອນສິງຫາ ຟລັກສ໌ ພອຣດ໌ ບໍລິສັດສະຕາດອັບ ໄດ້ເປີດຕົວ "ຊີ" ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງສາກແບັດເຕີຣີ ໂດຍເລືອກທີ່ຈະໃຊ້ໃນຮ້ານທີ່ປະເທດເຢຍລະມັນ
ໃນເດືອນກັນຍາ ປີ 2016 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ເປີດຕົວຊີຣີ "ອັບສະແຕນເດີສ໌" ເຊິ່ງໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈຈາກຊາວອາເມຣິກັນກ່ຽວກັບຄວາມເມດຕາ, ຄວາມເປັນພົນລະເມືອງ ແລະ ຄວາມສຸພາບ ຊີຣີຈະມີໃຫ້ເປັນພອດແຄສ, ຄຳພູດ ແລະ ວິດີໂອ ໂດຍຈະອອກອາກາດທາງແອັບພລິເຄຊັນ, ອອນໄລນ໌ ແລະ ດິຈິທັລເນັດເວີກຂອງຮ້ານ
ສັນຍະລັກຂອງສະຕາບັກຊ໌ຄັ້ງທຳອິດນັ້ນເປັນຮູບນາງເງືອກ ເຊິ່ງເປັນ ນາງເງືອກໄຊເຣນສອງຫາງ ໃນເທບນິຍາຍເພື່ອໃຫ້ນຶກເຖິງການຜະຈົນໄພຢູ່ໃນທ້ອງທະເລ ແລະ ດັດແກ້ຫຼາຍຄັ້ງ ແລະ ຫຼ້າສຸດແມ່ນໃນປີ ຄ.
ຕໍ່ມາໃນເດືອນທັນວາ ປີ 2010 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ເປີດຕົວສາຂາທຳອິດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງທະເລ ໃນຄວາມຮ່ວມ​ມື​ກັບ​ຣໍຢອລຄາຣິບບຽນອິນເຕີເນຊັນແນລ ເຊິ່ງໄດ້ເປີດຮ້ານຢູ່ເທິງເຮືອເອັມເອສ ອັລລົວອັອຟເດິຊີຣີສ໌ ເຊິ່ງເປັນເຮືອກຳປັ່ນລຳທີສອງຂອງບໍລິສັດ ແລະ​ ເຮືອກຳ​ປັ່ນ​ໃຫຍ່​ອັນ​ດັບ​ສອງ​ໃນ​ໂລກ
ໃນວັນທີ 1 ກຸມພາ ປີ 2013 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ເປີດສາຂາທຳອິດໃນເມືອງໂຮ່ຈິມິນ ປະເທດຫວຽດນາມ ແລະ ປະກາດວ່າຈະເປີດສາຂາໃນປະເທດໂຄລົມເບຍ ໃນປາຍເດືອນສິງຫາ ປີ 2013 ​ໃນ​ກອງ​ປະຊຸມ​ທີ່​ໂກໂບຕາ ເຊິ່ງປະທານບໍລິສັດໄດ້ກ່າວວ່າ "ສະຕາບັກຊ໌ເຄົາລົບ ແລະ ຊົມຊອບປະເພນີຂອງກາເຟໃນປະເທດໂຄລົມເບຍ"
ຕົ້ນປີ 2008 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ເປີດເວັບໄຊຄອມມູນິຕີ "ມາຍສະຕາບັກຊ໌ໄອເດຍ" ເພື່ອເກັບຂໍ້ສົງໄສ ແລະ ຄວາມຄິດເຫັນຈາກລູກຄ້າ ເຊິ່ງຜູ້ໃຊ້ສາມາດສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ໂຫວດໄດ້ເຊິ່ງໃຫ້ບໍລິການ ເຊລຟຣົຊ໌ດັອດຄອມ
2009 ອີກທັງຂະຫຍາຍສາຂາໃນຍູເທຣກຕ໌ ປະເທດເນເທີແລນ ແລະ ສະໜາມບິນ ສະຕັອກໂຮມ ອາລັນດາ ທີ່ປະເທດສະວີເດັນ ໃນເດືອນຕຸລາປີດຽວກັນ
ຕໍ່ມາໃນເດືອນຕຸລາ ປີ 2002 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ກໍ່ຕັ້ງບໍລິສັດຄ້າຂາຍກາເຟໃນໂລຊານ ປະເທດສະວິດເຊີແລນດ໌ ເພື່ອຊື້ເມັດກາເຟຂຽວ ເຊິ່ງທຸລະກິດອື່ນ ເຊັ່ນ ຮ້ານກາເຟ ຍັງຄົງຈັດການຈາກຊີແອດເທິລໂດຍກົງ
ເດືອນສິງຫາ ປີ 2015 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ຢືນຢັນທີ່ຈະເປີດສາຂາໃນ ປະເທດກຳປູເຈຍ ເຊິ່ງເປັນສາຂາໃນປະເທດທີ່ 16 ຂອງພາກພື້ນອາຊີ-ປາຊີຟິກ ໂດຍຮ້ານທຳອິດຈະຕັ້ງທີ່ພະນົມເປັນ ໃນປາຍປີ ປີ 2015
ໃນປີ 1999 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ທົດລອງຕະຫຼາດໃໝ່ດ້ວຍການເປີດຮ້ານອາຫານໃນຊານຟຣານຊິສໂກເບ ເຊິ່ງຮ້ານມີຊື່ວ່າ "ເສີເຄເດຍ" ເຊິ່ງອານາຄົດຈະມີການປ່ຽນເປັນສະຕາບັກຊ໌ ຄາເຟ່
ຕໍ່ມາໃນເດືອນມີນາ ປີ 2008 ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ຊື້ບໍລິສັດຜູ້ຜະລິດເຄື່ອງຄົ້ວກາເຟ ແລະ ທົດສອບການຜະລິດກາເຟສົດທີ່ຮ້ານສະຕາບັກຊ໌ໃນຊີແອດເທິລ, ແຄລິຟໍເນຍ, ນິວຢອກ ແລະ ບອສຕັນ
ເດືອນສິງຫາ ປີ 2014 ສະຕາບັກຊ໌ ໄດ້ເປີດສາຂາທໍາອິດໃນວິລລິມເບີຣ໌ກ ໃນບຣູກລິນ ເຊິ່ງສາຂານີ້ເປັນໜຶ່ງໃນ 30 ສາຂາຂອງສະຕາບັກຊ໌ທີ່ວາງຂາຍເບຍ ແລະ ວາຍ .
2008 ສະຕາບັກຊ໌ໄດ້ຂະຫຍາຍສາຂາເພີ່ມໃນອາເຈນຕິນາ, ແບນຊິກ, ບຣາຊິລ, ບຸນກາຣີ, ສາທາລະນະລັດເຊັກ ແລະ ປອກຕຸຍການ
ໃນປິ 2007 ບໍລິສັດໄດ້ເປີດສາຂາທໍາອິດໃນປະເທດລັດເຊຍ ເຊິ່ງເປັນ 10 ປີຫຼັງຈາກໄດ້ຈົດທະບຽນການຄ້າທີ່ນີ້
ໃນເດືອນສິງຫາ ປີ 2003 ສະຕາບັກຊ໌ ໄດ້ເປີດສາຂາທໍາອິດໃນອາເມລິກາໃຕ້ ຕັ້ງຢູ່ໃນລິມາ ປະເທດເປຣູ
1 ພາກສ່ວນທີ່ຮັບຜິດຊອບ: ແມ່ນວິສາຫະກິດພັດທະນາຖໍ້ານາງແອ່ນເຊິ່ງໄດ້ຮັບສຳປະທານຈາກລັດຖະບານເປັນເວລາ 50ປີ.
2 ຂໍ້ມູນຕິດຕ່ໍ່ຫາພະນັກງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ: ສາມາດຕິດຕໍ່ຫາພະນັກງານປະຈຳຖໍ້ານາງແອ່ນໄດ້ທີ່
ຖ້ຳນາງແອ່ນເປີດບໍລິການເວລາ 7:00 ໂມງເຊົ້າ ຫາ 17:00 ທຸກວັນ ສຳລັບຄ່າທໍານຽມໃນການເຂົ້າຊົມນັ້ນໄດ້ມີການຍົກເວັ້ນກັບເດັກນ້ອຍທີ່ມາກັບຜູ້ປົກຄອງ.
ນັບມີ້ນັກທ່ອງທ່ຽວກໍ່ນັບວ່າໄດ້ຍິນແລະຮູ້ຈັກໃນຄວາມງາມຖ້ຳນາງແອ່ນຫລາຍຂື້ນເລື້ອຍໆແລະໄດ້ເຂົາມາທ່ຽວຊົມຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ ຈາກທັງພາຍໃນແລະຕ່າງປະເທດ ປັດຈຸບັນນີ້ ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວວັນຈັນ-ວັນສຸກຈະມີນັກທ່ອງທ່ຽວປະມານ20-50ຄົນ/ມື້.
ຍ້ອນຖ້ຳນາງແອ່ນມີຄວາມສວຍງາມ ແລະ ເປັນຖ້ຳທີ່ໃຫ່ຍທີ່ສຸດໃນບັນດາຖ້ຳທີ່ມີໃນແຂວງຄຳມ່ວນ ມີປາກົດການທາງທຳມະຊາດທີ່ໜ້າສົນໃຈຫຼາຍຢ່າງ ອີກພ້ອມຍັງເປັນອີກໜື່ງສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ເປັນເອກະລັກ.
ສະນັ້ນມັນຈື່ງມີຄຸນປະໂຫຍດຫລາຍໆ ດ້ານຕໍ່ ແຂວງຄໍາມ່ວນໂດຍກົງແລະທາງອ້ອມເຊິ່ງຜົນປະໂຫຍດຫລັກໆມີດັ່ງນີ້:
ດືງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວພາຍໃນແຂວງ ແລະ ຕ່າງແຂວງລວມທັງນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກຕ່າງປະເທດອີກດ້ວຍ.
ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ວິສາຫະກິດທີ່ຄຸ້ມຄອງເຊັ່ນ:ຈາກຄ່າເຂົ້າຊົມ,ຄ່າຂີ່ເຮື່ອທ່ຽວຊົມແລະຄ່າບໍລິການອື່ນໆເປັນຈຳນວນມະຫາສານ ໃນແຕ່ລະເດືອນລາຍຮັບຫລາຍກ່ວາ 40 ລ້ານກີບ.
ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ທຸລະກິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຊັ່ນ: ໂຮງແຮມ , ບ້ານພັກ ,ຮ້ານອາຫານ ,ການຄົມມະນາຄົມ ລວມໄປເຖິງບັນດາຮ້ານຄ້າຂະໜາດນ້ອຍຂອງຊາວບ້ານທີ່ກຳເນີດຂື້ນບໍລິເວນເຂດຖ້ຳນາງແອ່ນອີກດ້ວຍ.
ໂດຍລວມແລ້ວຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນອີກໜື່ງກຳລັງທີ່ມີສ່ວນຊຸກຍູ້ໃຫ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດບໍລິເວນບ້ານພີນເມືອງທ່າແຂກແຂວງຄຳມ່ວນໃຫ້ຂະຫຍາຍຕົວອີກດ້ວຍ.
ຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນຖ້ຳທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ທຳມະຊາດສັນສ້າງຂື້ນຢ່າງສວຍສົດງົດງາມ ແລະເປັນທີ່ໜ້າອັດສະຈັັນ.
ທ່ານ ໂຟຣມາເຊ ຄົນຟຮັ່ງ ໄດ້ເປັນຄົນຄົ້ນພົບ ແລະທ່ານກໍ່ໄດ້ລົງສໍາຫລວດສະພາບພາຍໃນຖ້ຳເປັນຄົນທຳອິດໃນປີ ຄ.
ສ 1927 ໂດຍ ທ່ານ ໂຟຼຣມາເຊ ໄດ້ມີການແຕ້ມແຜນທີ່ການສໍາຫລວດຈາກທິດຕາເວັນອອອກຫາທິດຕາເວັນຕົກອີກດ້ວຍ.
ຄົນຍັງເອີ້ນອີກຊື່ໜື່ງວ່າ ຖ້ຳນົກແອ່ນ ຍ້ອນ 20 ກ່ວາປີ ທີ່ຜ່ານມາມີນົກແອ່ນອາໃສຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ.
ນັກທ່ອງທ່ຽວທັງພາຍໃນ ແລະຕ່າງປະເທດມາເປັນຈຳນວນຫລວງຫລາຍເຮັດໃຫ້ນົກແອ່ນທີ່ເຄີຍອາໃສຢູ່ ໄດ້ຄ່ອຍໆ ຍ້າຍອອກໄປ.
ອີກດ້ານໜື່ງຍັງມີນິທານທີ່ເລົ່າຂານກັນກ່ຽວກັບຖ້ຳນາງແອ່ນແຫ່ງນີ້ວ່າ ບໍລິເວນຖ້ຳນາງແອ່ນແມ່ນສະຖານທີ່ ທີ່ທ້າວ ຊຽງ ຊິ່ງເປັນລູກຊາຍຂອງເຈົ້າພະຍາ ໄດ້ມາລົມກັບນາງ ສຸທາວະດີ .
ລູກບຸນທໍາທີ່ພະລືສີ ອົງໜື່ງ ໄດ້ລຽ້ງດູມາແຕ່ເກີດໂດຍ ປະຈຸບັນຍັງຄົງເຫລືອຮ່ອງຮອຍຢູ່ ເຊັ່ນ ຫີນທີ່ມີຮູບຮ່າງຄືພະລືສີ ,ຫີນພະຊິວະຂອງທ້າວ ຊຽງ, ຫີນພະໂຍນີ ແລະ ຮອຍຕີນຂອງນາງສຸທາວະດີ ທັງໝົດນີ້ລ້ວນເປັນສີ່ງທີ່ສາມາດສ້າງຄວາມປະທັບໃຈໃຫ້ກັບຜູ້ທີ່ມາທ່ຽວຊົມຫລາຍສົມຄວນ.
ຖໍ້ານາງແອ່ນຍັງມີນັກທ່ອງທ່ຽວຄົນສຳຄັນຈາກຕ່າງປະເທດທີ່ເຮົາຮູ້ຈັກເປັນຢ່າງດີຄື ສົມເດັດພະເທບ ລັດຕະນະລາດສຸດາສະຫຍາມບໍລົມລາດສະກູມາລີ ແຫ່ງລາດຊະອານາຈັກໄທ ພະອົງມາທ່ອງທ່ຽວຊົມ,ຜັກຜ່ອນຢູ່ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ວັນທີ 13-17/1993 ເພິ່ນຍັງໃຫ້ທຶນບາງສ່ວນໃນການປັບປຸງບູລະນະຖໍ້ານາງແອ່ນອີກດ້ວຍ.
ຫີນທີ່ມີໃນຖໍ້ານາງແອ່ນເປັນຊະນິດໜື່ງຂອງຫີນອັກຄະນີທີ່ເປັນຫີນປູນ, ອ່ອນ,ຜຸຜັງໄດ້ງ່າຍຈາກການສຽດເຊາະຂອງນໍ້າ,ຮູບຮ່າງຂອງຫີນພາຍໃນຖໍ້າມີຄວາມສວຍສົດງົດງາມເຊີ່ງມີຫຼາຍລັກສະນະດັ່ງນີ້:
ລັກສະນະຫີນຍ້ອຍຈາກເທິງເພດານຖໍ້າ: ເປັນປາກົດການທີ່ໜ້າອັດສະຈັນເພາະວ່າຫີນຍ້ອຍລຽນກັນເປັນແທ່ງມີຄວາມສັ້ນຍາວແຕກຕ່າງກັນຕາມລັກສະນະ ແລະ ໄລຍະເວລາການເກີດ.
ຫີນຍ້ອຍດັ່ງກ່າວກໍາເນີດຂື້ນໄດ້ກໍ່ຍ້ອນວ່ານ້ຳທີ່ຊືມຜ່ານຫີນປູນຂອງໜ່ວຍພູນັ້ນມາຈາກນ້ຳຝົນທີມີກາກບອນດີອົກຊິດ ທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳຝົນກາຍເປັນເປັນອາຊິດກາກໂບນິກ ມີຄຸນສົມບັດລະລາຍຫີນຫີນປູນ.
ແລ້ວມັນຄ່ອຍໆຊືມຜ່ານລົງນຳຫີນປູນຢູ່ເທິງຖ້ຳພ້ອມກັບທຳປະຕິກິລິຍາກັບກາກໂບນັດການຊີ ທີເປັນສ່ວນຫຼັກໆຂອງຫີນປູນ ກາຍເປັັນສານລະລາຍ ການຊີຮີໂດແຊນກາກໂບນັດ 2 ແລ້ວໄຫຼໄປຕາມພື້ນເພດານຖໍ້າພ້ອມກັບຍ້ອຍເປັນໂຢດຊ້າໆພໍທີຈະເຮັດໃຫ້ທາດຫີນປູນທີ່ຕິດມາກັບນ້ຳນັ້ນແຂງຕົວທັນ ເທື່ອລະໜ້ອຍ ພໍເວລາຜ່ານຫຼາຍພັນປີ ຫີນທີ່ກໍ່ໂຕເທື່ອລະໜ້ອຍນັ້ນມີຂະໜາດຍາວຂືຶ້ນເລື້ອຍໆລຽງລາຍກັນຢ່າງສ່ວຍສົດງົດງາມ.
ສ່ວນຫີນບາງແທ່ງກໍ່ບໍ່ມີນ້ຳໂຢດລົງແລ້ວ ແຕ່ກໍ່ມີບາງແທ່ງຍັງມີນໍ້າໂຢດລົງມາຢູ່.
ຖໍ້ານາງແອ່ນເປັນຖໍ້າຂະໜາດໃຫຍ່, ເກົ່າແກ່ ແລະ ເປັນຖໍ້າເລິກຊອດໜ່ວຍພູສູງພ້ອມທັງມີສາຍນໍ້າໄຫຼຜ່ານເຊີ່ງຍັງເຫຼືອຮ່ອງຮອຍຂອງການສຽດເຊາະຂອງນໍ້າມີຢູ່.
ບໍລິເວນທີ່ຖໍ້ານາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ນັ້ນເປັນລັກສະນະຂອງສາຍພູສູງຄົດໂຄ້ງຂອງແຂວງຄໍາມ່ວນພ້ອມມີທົ່ງພຽງລຽບຍາວຕິດກັບຕີນພູຢູ່ທິດຕາເວັນອອກມີສາຍນໍ້າຂະໜາດນ້ອຍໄຫຼອອກຈາກພື້ນຂອງປາກຖໍ້ານາງແອ່ນ.
ໂດຍຖໍ້ານາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ຕີນພູສູງປາກຂອງຖໍ້າຢູ່ສູງຈາກພື້ນດີນປະມານ 3 ສ່ວນລັກສະນະພູມສັນຖານພາຍໃນຖໍ້າແມ່ນມີລັກສະນະຊັບຊ້ອນ,ລຽງລາຍດ້ວຍຫີນໜາມໜໍ່ຈາກເທິງຖໍ້າແລະພຶ້ນຖໍ້າ,ມີສາຍນໍ້າໄຫຼຊອດປາກຖໍ້າຈາກຕາເວັນຕົກທິດທາງຕາເວັນຕົກອອກໂດຍໄຫຼລອດພື້ນປາກຖໍ້າຝາກຕາເວັນອອກພົ້ນອອກໄປ.
ສາຍນໍ້າຍັງມີຂະໜາດໃຫ່ຍພໍທີ່ຈະສາມາດຂີ່ເຮຶອທ່ຽວຊົມພາຍໃນດ້ວຍຄວາມສູງໂດຍສະເລ່ຍຂອງຖໍ້າແມ່ນ30.
ຮູບທີ່ 3 ບັນດາຮ້ານຄ້າຕັ້ງຢູ່ໜ້າປາກຖໍ້າທີ່ໄດ້ປະໂຫຍດໂດຍກົງຈາກຖ້ຳນາງແອ່ນ
ຖ້ຳນາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ບ້ານພີນເຂດສາຍພູຫີນປູນເມືອງທ່າແຂກແຂວງຄຳມ່ວນໂດຍຫ່າງຈາກທ່າແຂກໄປຕາມທາງເລກທີ12 ປະມານ18 ,ກ່ອນຈະຮອດບ້ານພີນປະມານ300ກໍ່ຈະມີທາງແວ່ເຂົ້າໄປຖ້ຳນາງແອ່ນປະມານ 600-700.
ນອກນີ້ແລ້ວຍັງມີອີກຫຼາຍລັກສະນະຂອງຫີນທີ່ຊັບຊ້ອນປາກົດຢູ່ພາຍໃນຖໍ້ານາງແອ່ນຍ້ອນຖືກນ້ຳສຽດເຊາະ.
ລັັກສະນະຂອງຫີນຊັ້ນທີ່ພົບເຫັນພາຍໃນຖ້ຳ:ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຫີນທີ່ຖືກທັບຖົມເປັນເວລາດົນນານຈະລຽງຕົວກັນເປັນຫີນຊັ້ນພ້ອມກັນນັ້ນຍັງມີຄວາມແໜ້ນແລະຫຍາບເປັນພິເສດອີກດ້ວຍ.
ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ບໍດິນທະຣະເທບພະຍະມະຫາມະກຸດ ບຸຣຸດສະຍະຣັດຕະນະລາຊະຣະວິວົງ ວະຣຸດຕະມະພົງສະບໍຣິພັດ ສິຣິວັດຖະນະລາຊະກຸມານ ກົມໝື່ນພິຄະເນສວນສຸຣະສັງກາດ ็ู้ ุ้้์ ิุ ุุัิ์ ุิั ิิัุ ื่ิุั (20 ມີນາ ຄ.
ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ບໍດິນທະຣະເທບພະຍະມະຫາມະກຸດ ບຸຣຸດສະຍະຣັດຕະນະລາຊະຣະວິວົງ ວະຣຸດຕະມະພົງສະບໍຣິພັດ ສິຣິວັດຖະນະລາຊະກຸມານ ກົມຂຸນພິນິດປະຊານາດ ็ู้ ุ้้์ ิุ ุุัิ์ ุิั ิิัุ ุิิ (15 ມີນາ ຄ.
1868 ໂດຍໄດ້ຮັບການສະເຫຼີມພະປໍຣະມາພິໄທວ່າ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໂດຍມີພະນາມຕາມຈາຣຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ແມ່ນພະມະຫາກະສັດສະຫຍາມ ລາຊະການທີ່ 5 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນອັງຄານ ເດືອນ 10 ແຮມ 3 ຄ່ຳ ປີສະຫຼູ 20 ກັນຍາ ຄ.
ສ.1853 ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງທີ 9 ໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າຢູ່ຫົວ ແລະເປັນພະອົງທີ່ 1 ໃນສົມເດັດພະເທບສິຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີ ຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອວັນພະຫັດ ເດືອນ 11 ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ປີມະໂຮງ (ຄ.
ພະອົງໄດ້ຮັບສົມຍານາມວ່າ "ປິຍະມະຫາລາດ"ແປວ່າ ມະຫາລາດຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ແລະວ່າ " ພະພຸດທະເຈົ້າຫຼວງ"
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງໄດ້ຮັບການສຶກສາເບື້ອງຕົ້ນໃນສຳນັກພະເຈົ້າໄອຍິກາເທີ ກົມມະຫຼວງວໍລະເສດສຸດາ ຊົງໄດ້ການສຶກສາພາສາຂະເໝນຈາກຫຼວງລາຊາພິຣົມ ຊົງໄດ້ການສຶກສາການຍິງປືນໄຟຈາກພະຍາອະໄພເພີງສອນ ວັນທີ່ 20 ມີນາ ຄ.
1861 ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນເຈົ້າຕ່າງກົມທີ່ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ກົມມະໝື່ນພິຄະເນດວໍລະສຸລະສັງກາດ ແລະເມື່ອ ຄ.
1866 ພະອົງຜະໜວດຕາມລາຊະປະເພນີ ນະ ວັດບໍວອນນິເວດວິຫານ ພາຍຫຼັງຈາກການຜະໜວດ ພະອົງໄດ້ຮັບການສະເຫຼີມພະນານາພິໄທຂຶ້ນເປັນ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ກົມມະຂຸນພິນິດປະຊານາດ ເມື່ອປີ ຄ.
1873 ຈຶງຜະໜວດເປັນພະພິກສຸ ນະ ວັດພະສີລັດຕະນະສາດສະດາລາມແລ້ວສະເດັດໄປປະທັບ ນະ ວັດບໍວອນນິເວດວິຫານເປັນເວລາ 15 ວັນ ຫຼັງຈາກຊົງລາສິກຂາແລ້ວໄດ້ມີການຈັດພະລາຊະພິທີບໍລົມລາຊາພິເສກຄັ້ງທີ 2 ຂຶ້ນ ເມື່ອວັນທີ່ 16 ພະຈິກ ຄ.
1873 ໂດຍໄດ້ຮັບການສະເຫຼີມພະປໍຣະມາພິໄທໃນຄັ້ງນີ້ວ່າ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ມີພະນາມຕາມຈາລຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ
ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດດ້ານສັງຄົມ ຊົງຍົກເລີກລະບົບໄພ່ ໂດຍໃຫ້ໄພ່ເສຍເງິນແທນການຖືກເກນ ນັບເປັນການເກີດລະບົບທະຫານອາຊີບໃນປະເທດໄທ ນອກຈາກນີ້ພະອົງຍັງຊົງດຳເນິນການເລີກທາດແບບຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ ເລິ່ມຈາກອອກກົດໝາຍໃຫ້ລູກທາດອາຍຸຄົບ 20 ປີເປັນອິສະຫຼະຈົນກະທັ່ງອອກພະລາຊະບັນຍັດເລີກທາດ ລ.
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງຕະໜັກເຖິງຄວາມຄຸກຄາມຈາກຈັກກະວັດນິຍົມຕາເວັນຕົກທີ່ມີຕໍ່ປະເທດໃນແຖບອາຊີ ໂດຍມັກອ້າງຄວາມຊອບທຳໃນການເຂົ້າຍຶດຄອງດິນແດນແຖບນີ້ວ່າເປັນການເຮັດໃຫ້ບ້ານເມືອງຈະເລີນກ້າວໜ້າອັນເປັນ "ພາລະຂອງຄົນຂາວ" ເຮັດໃຫ້ຕ້ອງຊົງປະຕິຮູບບ້ານເມືອງໃຫ້ທັນສະໄໝ ໂດຍພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ ຄ.
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດສະຫວັນຄົດດ້ວຍໂຮກພະວັກກະ ເມື່ອວັນທີ່ 23 ຕຸລາ ຄ.
1910 ເວລາ 02.45 ໂມງ ນະ ພະທີ່ນັງອຳພອນສະຖານ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ຮວມພະຊົນມະພັນສາໄດ້ 57 ພັນສາ ທັງນີ້ ລັດຖະບານໄດ້ຈັດໃຫ້ວັນທີ່ 23 ຕຸລາຂອງທຸກປີ ເປັນວັນປິຍະມະຫາລາດ ແລະເປັນວັນຫຍຸດລາຊະການ
ພະອົງມີພະຂະນິດຖາແລະພະອະນຸຊາຮ່ວມພະມານດາ 3 ພະອົງ ໄດ້ແກ່ ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຈັນທອນມົນທົນ ,ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຈາຕຸລົນລັດສະໝີແລະສົມເດັດເຈົ້າຟ້າພານຸຮັງສີ
ການສຶກສາ: ປະລິນຍາໂທວິທະຍາສາດໃນສະຖາປັດຕະຍະກຳສາດ ທີ່ ເມືອງຄຣາກົບ ສະຖາບັນວິສະວະກອນເທສະບານ, ຢູເຄລນ, ອະດີດ ສະຫະພາບໂຊຫວຽດ
ອາຊີບ: ຊີອີໂອຂອງບໍລິສັດ ເອັມພອຍມາກ ການຄ້າຈຳກັດ, ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ ບໍລິສັດ ກັນລະຍາ ສະຖາປະນິກ ແລະ ກໍ່ສ້າງ, ຜູ້ຈັດການ ບໍລິສັດ ອາຄານ ແອັສຊີຊີ ຈຳກັດ, ປະທານ ແລະ ຊີອີໂອ ຂອງບໍລິສັດ ບາຊາ-ບີ ແຄັດແອນແຄຣີ່ ການຄ້າຈຳກັດ.
ພໍ່ແມ່: ທ້າວ ບຸນທະນະວົງ ກັນລະຍາ ເສຍຊີວິດປີ 1987 ແລະ ນາງ ດາຣາ ວິຣະວົງສ໌ ກັນລະຍາ
ມະນຸດໄດ້ແບ່ງສາສະໜາຄິດໃຫ້ເປັນນິກາຍຕ່າງ ໆ ເຊິ່ງແປໄປຕາມພື້ນທີ່, ວັດທະນະທຳ, ແລະຄວາມຄິດຂອງຕົນ.
ນິກາຍອອກໂຕດົກຍັງມີຊື່ເອີ້ນອີກຊື່ໜຶ່ງວ່າ ພະສາສະນະຈັກຕາເວັນອອກ ມີຜູ້ນັບຖືລວມກັນປະມານ 500 ລ້ານຄົນ.
ສິນລ້າງບາບຫຼືການຮັບບັບຕິສະມາ ເປັນພິທີທຳອິດທີ່ໍຊາວຄິດທຸກຄົນຕ້ອງຮັບ ໂດຍສິດຍາພິບານຈະໃຊ້ນ້ຳສັກສິດເທລົງເທິງຫົວພ້ອມເຈີມນ້ຳມັນຄິດມາທີ່ໜ້າຜາກ.
ສີນລໍໄພບາບ ເປັນການສາລະພາບບາບກັບພະເຈົ້າໂດຍຜ່ານບາດຫຼວງ ບາດຫຼວງຈະເປັນຜູ້ຕັກເຕືອນສັ່ງສອນບໍ່ໃຫ້ເຮັດບາບນັ້ນອີກ ແລະເຮັດການອະໄພບາບໃຫ້ໃນນາມພະເຈົ້າ.
ສິນມະຫາສະນິດ ເປັນພິທີກຳຮັບສິນໂດຍຮັບເຂົ້າຈີ່ແລະແວງມາຮັບປະທານ ໂດຍຄວາມເຊື່ອວ່າພະກາຍແລະພະເລືອດຂອງພະເຢຊູ.
ສິນກຳລັງ ເປັນພິທີຮັບສິນໂດຍການເຈີມໜ້າຜາກ ເພື່ອຢືນຢັນຄວາມເຊື່ອວ່າຈະນັບຖືສາສະໜາຄິດຕະຫຼອດໄປແລະໄດ້ຮັບພະພົນຂອງພະຈິດເຈົ້າ ເຮັດໃຫ້ເຂັ້ມແຂງໃນຄວາມເຊື່ອຫຼາຍຂຶ້ນ.
ສິນສົມລົດ ເປັນພິທີປະກອບການແຕ່ງງານ ໂດຍບາດຫຼວງເປັນພະຍານ ເປັນການສະແດງຄວາມສຳພັນວ່າຈະຮັກກັນຈົນກວ່າຊີວິດຈະສິ້ນ.
ສິນເຈີມຄົນໄຂ້ ເປັນພິທີເຈີມຄົນໄຂ້ໂດຍບາດຫຼວງຈະເຈີມນ້ຳມັນລົງເທິງໜ້າຜາກແລະມືທັງສອງຂ້າງຂອງຜູ້ປ່ວຍ ໃຫ້ລະລຶກວ່າພະເຈົ້າຈະຢູ່ກັບຕົນແລະໃຫ້ພະລັງບັນເທົາອາການເຈັບປ່ວຍ
ສຳລັບນິກາຍໂລມັງກາໂຕລິກແລະນິກາຍອອກໂຕດົກ ຈະມີພິທີກຳທັງ 7 ພິທີ ແຕ່ສຳລັບນິກາຍໂປແຕສະຕັງ ຈະມີພຽງ 3 ພິທີຄືພິທີບັບຕິດມາ, ພິທີມະຫາສະນິດ ແລະ ພິທີສົມລົດສັກສິດ
ພຣະ​ເຢ​ຊູ​ເປັນ ພຣະ​ບຸດ​ຂອງ​ພຣະ​ເຈົ້າ ແລະ ພຣະ​ເຈົ້າ ແລະ ພຣະ​ຜູ້​ໄຖ່ ສໍາ​ລັບ​ຄົນ​ບາບ.