polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ເມື່ອນາງມັດທີເຫັນທາງໂລ່ງແລ້ວກໍ່ຟ່າວມຸ່ງໜ້າກັບອາສົມໂດຍໄວ,ພໍມາເຖິງແລ້ວລູກແລະຜົວທີ່ເຄີຍອອກມາຮັບຕ້ອນເໝືອນດັ່ງເຄີຍເປັນມາກໍ່ບໍ່ໄດ້ອອກມາຮັບຕ້ອນຄືເກົ່າ,ບັນຍາກາດຊ່າງງຽບເຫງົງວັງເວງ.
ນາງຟ້າວປົງອາຫານໄວ້ໃສທີ່ອັນສົມຄວນແລ້ວກໍ່ເອີ້ນຫາລູກທັງສອງກໍ່ບໍ່ມີສຽງຕອບກັບໃດໆ,ນາງຟ້າວໄປຊອກໃນສະຖານທີ່ຕ່າງໆທີ່ຄາດວ່າລູກນ່າຈະໄປຫຼິ້ນຢູ່ກໍ່ບໍ່ພົບບໍ່ເຫັນຈັກບ່ອນ.
ນາງຈຶ່ງວົກກັບມາຖາມພະເວດສັນດອນວ່າເຫັນລູກຫຼືບໍ່ພະເວດສັນດອນກໍ່ງຽບເສຍ,ເພາະຢ້ານວ່າຖ້າບອກຄວາມຈິງກັບນາງແລ້ວນາງອາດຈະບຸກປ່າຝ່າດົງເພື່ອໄປຕາມເອົາລູກກັບມາ.
ນາງມັດທີເມື່ອເຫັນວ່າຜົວບໍ່ປາກກໍ່ມຸ່ງໜ້າໄປຊອກຫາລູກຕໍ່ອີກຫຼາຍຄັ້ງຫຼາຍຄາວກໍ່ບໍ່ເຫັນລູກ,ນາງຈຶ່ງໄດ້ວົກກັບມາຖາມຫາລູກກັບພະເວດສັນດອນອີກ,ພະເວດສັນດອນຈຶ່ງອອກອຸບາຍເພື່ອບ່ຽງເບນຄວາມສົນໃຈຂອງນາງດ້ວຍການກ່າວຮ້າຍນາງວ່າ:
"ທີ່ປ່າດົງພົງໄພແຫ່ງນີ້ບໍ່ໄດ້ມີແຕ່ໝາກໄມ້ແລະຝູງສັດ,ວິຊາທອນກໍ່ມີ,ຄົນທັນກໍ່ມີ,ນາຍພານກໍ່ມີ,ກັບບ້ານຄໍ່າມືດປານນີ້ຄົງຈະມ່ວນຊື່ນເຮຮາມາແລ້ວແມ່ນບໍ່ນີ້?"
ນາງມັດທີມາຖາມຫາຄວາມສະບາຍໃຈແຕ່ກັບໄດ້ຄວາມທຸກໃຈກັບມາແທນ,ແຕ່ເພາະຄວາມຄິດເຖິງລູກນາງຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ທຸ້ມຖຽງກັບພະເວດສັນດອນໃຫ້ເສຍເວລາ.
ນາງຄິດເຖຖິງສັດຮ້າຍທັງສາມທີ່ນາງພົບພໍ້ແລ້ວກໍ່ນຶກວ່າຄົງຈະຕ້ອງເກີດອັນຕະລາຍແກ່ລູກຂອງຕົວແລ້ວຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ.
ເຖິງປານນັ້ນນາງກໍ່ຍັງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຕັ້ງໃຈຊອກຫາລູກພ້ອມກັບຮ້ອງໄຫ້ເຊັດນໍ້າຕາໄປພ້ອມຈົນໝົດສະຕິໄປຕອນໃດກໍ່ບໍ່ມີໃຜຮູ້.
ເຊົ້າວັນຕໍ່ມາພະເວດສັນດອນເຫັນເມຍນອນໝົດສະຕິຢູ່ທີ່ໜ້າສາລາກໍ່ເຂົ້າໄປເອົານໍ້າພົມໜ້າ,ພານາງມັດທີຕື່ນຂຶ້ນມາແລ້ວລາວຈຶ່ງໄດ້ບອກຄວາມຈິ່ງແກ່ນາງ.
ເຈົ້າຈົ່ງວາງໃຈເຖີດລູກຂອງພວກເຮົາບໍ່ມີອັນຕະລາຍ,ຫາກແມ້ເວລາຜ່ານໄປພວກເຮົາກໍ່ຈະໄດ້ພົບກຸມານທັງສອງເອງໃນວັນໃດວັນໜຶ່ງຂ້າງໜ້າ.
ນາງມັດທີໂລ່ງໃຈທີ່ບໍ່ໄດ້ມີອັນຕະລາຍໃດໆເກີດຂຶ້ນແກ່ລູກຂອງຕົນ,ເມື່ອນາງເຫັນໃບໜ້າທີ່ແຈ່ມໃສໄຮ້ກັງວົນຂອງພະເວດແລ້ວນາງກໍ່ຕົກລົງໃຈຂໍອະນຸໂມທະນາບຸນໄປນໍາ.
"ພະເວດສັນດອນ,ທ່ານນັ້ນເປັນຜູ້ໃຫ້ຢ່າງແທ້ຈິງ,ທ່ານນັ້ນເປັນຜູ້ພໍໃຈໃນການໃຫ້ທານຢ່າງແທ້ຈິງ,ຂ້າພະເຈົ້າຂໍອະນຸໂມທະນາບຸນຮ່ວມກັນກັບທ່ານດ້ວຍເຖີດ.
ພໍນາງກ່າວຈົບກໍ່ເກີດສຽງຟ້າຮ້ອງຟ້າຜ່າຂຶ້ນມາ,ນັ້ນເປັນສັນຍານວ່າພວກເທວະດາທັງຫຼາຍທີ່ເຝົ້າເບິ່ງເຫດການຢູ່ນີ້ກໍ່ໄດ້ຮ່ວມອະນຸໂມທະນາບຸນນໍາ.
ລໍາດັບນັ້ນລືສີທັງຫຼາຍທີ່ນໍາສິນພາວະນາຢູ່ເຂດນັ້ນກໍ່ໄດ້ຊາບຂ່າວເລື່ອງພະເວດສັນດອນໄດ້ໃຫ້ທານລູກທັງສອງຂອງຕົນຈາກສຽງຟ້າຮ້ອງຟ້າຜ່ານັ້ນ.
ພວກລືສີທັງຫຼາຍທີ່ຍັງບໍາເພັນພຽນບໍ່ເຖິງຂັ້ນຍັງມີຄວາມຢາກໃນກາມມະລົມຢູ່ກໍ່ຄິດຢາກໄດ້ນາງມັດທີມາເປັນເມຍແກ່ຕົນ.
ພວກເຂົາເຄີຍໄດ້ຍິນຂ່າວລືຈາກພວກລຸກຂະເທວາວ່ານາງມັດທີຜູ້ນີ້ມີຄວາມງາມເປັນເລີດດຸດດັ່ງນາງຟ້າ.
ອົງອິນທີ່ສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງກໍ່ສາມາດຮັບຮູ້ເຫດການທັງໝົດໄດ້ເໝືອນກັນ,ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ແປງກາຍເປັນພາມເຖົ້າຜູ້ໜຶ່ງລົງມາທີ່ເຂົາວົງກົດແຫ່ງນັ້ນ,ທ່ານໄດ້ເນລະມິດຕົ້ນມັກກະລີຜົນຂຶ້ນມາຕົ້ນໜຶ່ງທີ່ທາງເຂົ້າເຂົາວົງກັນທີ່ເປັນເສັ້ນທາງເສັ້ນດຽວທີ່ຈະເດີນທາງໄປຫາພະເວດສັນດອນນັ້ນ.
ມັກກະລີຜົນຕົ້ນນີ້ອອກໝາກອອກຜົນມາເປັນຮູບສາວງາມທີ່ບໍ່ມີເຄື່ອງນຸ່ງຮົ່ມ,ທ່ານເນລະມິດໄວ້ເພື່ອໃຫ້ພວກລືສີນັ້ນໄດ້ມາເສບກາມກັບມັກກະລີຜົນພວກນີ້ແລ້ວກໍ່ລືມເລື່ອງນາງມັດທີໄປເສຍ.
ລໍາດັບນັ້ນພາມເຖົ້າທີ່ເປັນຮ່າງຈໍາແລງຂອງອົງອິນກໍ່ໄດ້ເດີນທາງໄປຫາພະເວດສັນດອນເພື່ອລັກຂໍນາງມັດທີຕັດໜ້າພວກລືສີທັງຫຼາຍ.
ເມື່ອມາເຖິງກໍ່ກ່າວທັກທາຍສະບາຍດີກັນຕາມເຫັນສົມຄວນແລ້ວພາມເຖົ້າກໍ່ເອີ່ຍຂຶ້ນມາວ່າ:
"ຂ້າແດ່ສົມມຸດເທບທີ່ຂ້າພະເຈົ້າມາວັນນີ້ມີເຈດຕະນາຈະມາຂອງນາງມະທີໄປໄວ້ໃຊ້ສອຍເປັນນາງທາສີ.
ຖ້າຫາກວັນນີ້ທ່ານມາຂໍນາງມັດທີທີ່ເປັນເມຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າອີກຈັກຄົນເຮົາກໍ່ເຕັມໃຈມອບໃຫ້.
"ຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນໄດ້ຝາກຕົວເປັນບາດຈະບໍລິກັນນິກາແກ່ພະເວດສັນດອນມາຕັ້ງແຕ່ໄວລຸ້ນສາວ.
ແມ້ວ່າທ່ານຈະເອົາຂ້າພະເຈົ້າໄປຂາຍຫຼືໄປຂ້າຖິ້ມຕົວຂ້າພະເຈົ້າກໍ່ລ້ວນແຕ່ຍິນດີບໍ່ຂັດຂ້ອງ.
"ຖ້າເຊັ່ນນັ້ນນັບຈາກລົມຫາຍໃຈນີ້ເປັນຕົ້ນໄປນາງມັດທີຜູ້ນີ້,ໄດ້ເປັນທາສີຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວທຸກຄົນເຂົ້າໃຈຕົງກັນແມ່ນບໍ່?"
"ນາງຜູ້ນີ້ທ່ານໄດ້ມອບແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ,ຂ້າພະເຈົ້າໃຄ່ຢາກຈະຝາກນາງກັບທ່ານໄວ້ກ່ອນ,ຂອງສິ່ງໃດທີ່ທ່ານໄດ້ມອບໃຫ້ຜູ້ໜຶ່ງແລ້ວທ່ານຈະບໍ່ສາມາດມອບໃຫ້ຜູ້ອື່ນໃດອີກທ່ານເຂົ້າໃຈຕາມນີ້ຫຼືບໍ່?"
ຊູຊົກເຫັນວ່າເມຍບໍ່ສະບາຍໃຈຈຶ່ງເຂົ້າໄປຖາມໄຖ່ຈຶ່ງໄດ້ຮູ້ວ່າທີ່ອາມິດຕະຕາເປັນແບບນີ້ກໍ່ເພາະຖືກພວກຊາວບ້ານເຍາະເຍີ້ຍເລື່ອງທີ່ລາວໄດ້ຜົວເຖົ້າ.
"ອະມິດຕະຕາ.ຖ້າຫາກເປັນເຊັ່ນນັ້ນເຈົ້າກໍ່ຈົ່ງຢູ່ໃນບ້ານໃຫ້ສະບາຍໃຈເຖີດ.
ຖ້າຫາກອ້າຍໄປຕັກນໍ້າໃຫ້ນ້ອງໃຊ້ແລ້ວເຫັນທີນ້ອງຄົງຈະບໍ່ສາມາດຢູ່ບ້ານດຽວກັບອາຍໄດ້ແລ້ວ.
"ຄວາມຮູ້,ສິນລະປະ,ຊັບຫຼືເຂົ້າເປືອກຂອງອ້າຍກໍ່ບໍ່ມີຈະໃຫ້ໄປຫາທາສາທາສີມາແຕ່ໃສໄດ້.
"ອ້າຍພາມ,ນ້ອງໄດ້ຍິນມາວ່າພະເວດສັນດອນຜູ້ທີ່ເປັນເຈົ້າຄອງແຄວ້ນສີພີຜູ້ນີ້ເປັນຜູ້ມີບຸນນັກສັກໃຫຍ່ເຄີຍເຮັດມະຫາທານມອບທາສາທາສີໃຫ້ແກ່ຜູ້ຄົນມາຫຼາຍແລ້ວ,ຂໍໃຫ້ອ້າຍຈົ່ງໄປຂໍທາສາທາສີກັບທ່ານເຖີດ,ທ່ານນ່າຈະສາມາດຊ່ວຍພວກເຮົາໄດ້.
"ເສັ້ນທາງໄປເມືອງສີພີນັ້ນໄກຫຼາຍ,ອ້າຍກໍ່ເຖົ້າແລ້ວຈະໃຫ້ເດີນທາງໄປຂໍທາສາທາສີເຖິງເມືອງສີພີນັ້ນຄົງຈະເກີນກໍາລັງອ້າຍ,ຂໍໃຫ້ນ້ອງຈົ່ງສະບາຍໃຈເຖີດອ້າຍຈະເບິ່ງແຍງເຈົ້າເອງ.
"ກະບອກແລ້ວວ່ານ້ອງໃຊ້ຜົວບໍ່ໄດ້,ຖ້າຍັງຢາກຢູ່ກັບນ້ອງອ້າຍຕ້ອງໄປຂໍທາສາທາສີກັບພະເວດສັນດອນມາເທົ່ານັ້ນຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນນ້ອງຈະໜີໄປເສຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບ້ານຫຼັງນີ້.
ລໍາດັບນັ້ນພາມກໍ່ຕົກໃຈຢ້ານເມຍໜີປະ,ດ້ວຍຄວາມຮັກທີ່ມີຕໍ່ນາງຢ່າງເຫຼືອລົ້ນພົ້ນປະມານພາມເຖົ້າຈຶ່ງໄດ້ຕັດສິນໃຈເດັດຂາດຈະອອກໄປຂໍທາສາທາສີກັບພະເວດສັນດອນໃຫ້ແກ່ເມຍຂອງຕົນ.
ເມື່ອເດີນທາງມາເຖິງເມືອງສີພີແລ້ວກໍ່ຖາມປະຊາຊົນທີ່ມາປະຊຸມກັນຢູ່ໃນທີ່ນັ້ນວ່າພະເວດສັນດອນພັກຢູ່ໃສ,ພວກເຂົາກໍ່ບອກໄປວ່າຕອນນີ້ທ່ານໄດ້ຖືກຂັບໄລ່ໃຫ້ໄປພັກອາໄສທີ່ເຂົາວົງກົດພຸ້ນແລ້ວ.
ຕອນນີ້ທ່ານບໍ່ມີສົມບັດແລະຂ້າທາດບໍລິວານໃດໆທັງສິ້ນ,ທ່ານມີພຽງເມຍແລະລູກທັງສອງເທົ່ານັ້ນ.
ເມື່ອພາມໄດ້ຍິນຂ່າວແລ້ວກໍ່ນຶກເສຍໃຈທີ່ຕົວເອງມາບໍ່ທັນໃນຕອນທີ່ພະເວດສັນດອນຄອງລາດຢູ່,ຄັ້ນຈະກັບໄປມືເປົ່າເມຍກໍ່ຈະໜີປະ,ຄັ້ນຈະມາຂໍທາສາທາສີຜູ້ທີ່ຈະໃຫ້ກໍ່ບໍ່ຢູ່ແລ້ວ.
ທັນໃດນັ້ນເອງພາມກໍ່ຄິດຂຶ້ນມາໄດ້ວ່າແມ້ພະເວດສັນດອນຈະບໍ່ມີຂ້າທາດບໍລິວານໃຫ້ທານແກ່ເຮົາແລ້ວກໍ່ຕາມ,ລູກຂອງທ່ານທັງສອງຄົນຄົງຈະສາມາດເຮັດວຽກຮັບໃຊ້ເຮົາໄດ້ບໍ່ຕ່າງກັບພວກທາດທົ່ວໄປແນ່ແທ້,ເຫັນທີວ່າເຮົາຈະຕ້ອງໄປທີ່ເຂົາວົງກົດເພື່ອຂໍເອົາລູກທັງສອງຂອງທ່ານມາໃຫ້ໄດ້.
ພໍພົບຄົນກາຍທາງມາກໍ່ຖາມຫາທາງໄປເຂົາວົງກົດ,ແທນທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄໍາຕອບລາວກັບໄດ້ຮັບຄໍາດ່າ,ຕີນ,ໝັດ,ເຂົ່າ,ສອກແທນ.
ນັ້ນກໍ່ເພາະດ້ວຍຄວາມແຄ້ນທີ່ມີໃຫ້ແກ່ພວກພາມທັງແປດທີ່ມາຈາກເມືອງກະລິງຄະລາດ,ທີ່ມາຂໍຊ້າງຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງໃນຄາວນັ້ນ,ພໍດີວ່າຊູຊົກກໍ່ເປັນພາມທີ່ມາຈາກເມືອງດັ່ງກ່າວພວກເຂົາຈຶ່ງສະແດງຄວາມຫຍາບຊ້າໃຫ້ແກ່ລາວຢ່າງເຕັມທີ.
ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຮັກທີ່ມີຕໍ່ເມຍຊູຊົກກໍ່ໄດ້ອົດທົນເສາະສະແຫວງຫາທາງໄປເຂົາວົງກົດຈົນໄດ້ໂດຍອາໃສອອກອຸບາຍຕົວະຄົນຜ່ານທາງວ່າຕົວເອງເປັນພາມມາຈາກເມືອງສີພີຄິດຈະໄປຈໍາສິນກັບພະເວດສັນດອນທີ່ເຂົາວົງກົດ.
ພາມຜູ້ນີ້ແມ້ຈະເປັນຂໍທານແຕ່ກໍ່ເປັນຄົນມັກເກັບມັກທ້ອນຈົນມີເງິນເກັບຫຼາຍເຖິງໜຶ່ງລ້ອຍກະສາບ.
ເນື່ອງຈາກວ່າເມືອງກະລິງຄະລາດນີ້ເລີ່ມເຂົ້າສູ່ພາວະອົດຢາກເຂົ້າຍາກໝາກແພງ,ຜູ້ຄົນເຄີຍໃຫ້ທານກັບກາຍເປັນຄົນຕະນີ່ຖີ່ໜຽວ,ພາມຊູຊົກຜູ້ນີ້ຈຶ່ງຄິດຈະເດີນທາງໄປຂໍທານທີ່ຕ່າງບ້ານຕ່າງເມືອງເພື່ອວ່າມັນຈະສາມາດຫາກິນໄດ້ງ່າຍກວ່ານີ້,ແຕ່ກໍ່ນຶກຢ້ານວ່າຈະຖືກປຸ້ນຈີ້ລະຫວ່າງການເດີນທາງເລີຍໄດ້ເອົາເງິນໄປຝາກເພື່ອນຜູ້ທີ່ເຊື່ອໃຈໄດ້ຜູ້ໜຶ່ງເກັບຮັກສາໄວ້ໃຫ້.
ຝ່າຍເພື່ອນຂອງຊູຊົກເຫັນວ່າຊູຊົກຫາຍໜ້າໄປຫຼາຍປີແລ້ວກໍ່ຍັງບໍ່ກັບບໍ່ຕ່າວຈຶ່ງຄິດວ່າຊູຊົກຄົງລົ້ມຕາຍໄປແລ້ວ,ປະກອບກັບຊ່ວງນັ້ນທີ່ເມືອງກາລິງກະລາດເກີດເຂົ້າຍາກໝາກແພງລາວຈຶ່ງໄດ້ເອົາເງິນໜຶ່ງລ້ອຍກະສາບຂອງພາມຊູຊົກໄປໃຊ້ຈົນໝົດ.
ເມື່ອຊູຊົກມາເຖິງລາວກໍ່ສາລະພາບວ່າໄດ້ໃຊ້ເງິນຂອງຊູຊົກໄປຈົນໝົດແລ້ວ,ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຕົກລົງຍົກລູກສາວຂອງຕົວເອງໃຫ້ເປັນເມຍຊູຊົກ.
ອາມິຕະຕາປະນານັ້ນເປັນສາວນ້ອຍອາຍຸພຽງສິບສີ່ເຂົ້າສິບຫ້າເທົ່ານັ້ນເມື່ອຮູ້ວ່າຕ້ອງໄປເປັນເມຍພາມເຖົ້າລຸ້ນດຽວກັບພໍ່ກໍ່ບໍ່ພໍໃຈເທົ່າໃດ,ແຕ່ນາງກໍ່ມິດງຽບຍອມໄປເປັນເມຍຂອງພາມຊູຊົກແຕ່ໂດຍດີພ້ອມປະຕິບັດແລະເບິ່ງແຍງພາມຊູຊົກດ້ວຍດີຕະຫຼອດມາຢ່າງບໍ່ຂາດຕົກບົກພ່ອງ.
ຜູ້ຍິງແຖວນັ້ນເລີຍຖືກຜົວເຕະຕີກັນເປັນແຖວສາເຫດເພາະວ່າພວກເຂົາບໍ່ເປັນເມຍທີ່ດີເໝືອນອະມິດຕະຕາ,ນານວັນເຂົ້າພວກເຂົາກໍ່ເກີດກຽດຊັງອະມິດຕະຕາຂຶ້ນມາແລ້ວກໍ່ເວົ້າສຽດເວົ້າແທງນາງສາລະພັດ.
ໃຜຈະເວົ້າຫຍັງວ່າຫຍັງນາງກໍ່ຈະກົ້ມໜ້າຍອມຮັບບໍ່ປາກບໍ່ເວົ້າບໍ່ຕອບໂຕ້ໃຜທັງສິ້ນບໍ່ວ່າມັນຈະເປັນຄວາມຈິງຫຼືຄວາມເທັດ.ນໍ້າຢົດລົງຫິນທຸກວັນມັນກະຍັງໂກນ,ອະມິດຕະຕາປະນາກໍ່ເໝືອນກັນເມື່ອມີຄົນເວົ້າຄົນວ່າຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າເລົ່າກໍ່ເກີດມີຄວາມລະອາຍບໍ່ຢາກອອກຈາກບ້ານ.
"ພໍ່ແມ່ຂອງເຈົ້າຄົງຈະດ່າຜູ້ມີສິນບໍລິສຸດມາແມ່ນບໍ່ບາບກໍາຈຶ່ງມາຕົກກັບເຈົ້າເຖິງພຽງນີ້.
"ຖ້າຊິໃຫ້ຢູ່ກັບຜົວເຖົ້າໆແບບນັ້ນຕາຍເສຍດີກວ່າ,ພໍ່ແມ່ຂອງເຈົ້າຄົງຈະຫາຜູ້ຊາຍດີໆໃຫ້ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ແລ້ວແມ່ນບໍ່ຈຶ່ງໄດ້ມອບເຈົ້າໃຫ້ກັບເຖົ້າຜູ້ນີ້"
"ໄດ້ຜົວເຖົ້ານີ້ມັນຄືຊິວາງຕົວລໍາບາກນໍ້,ຊິລູບຫົວກັນຫຼິ້ນກໍ່ຄົງບໍ່ໄດ້,ຊິເວົ້າຢອກເວົ້າໄຍກັນຄົງບໍ່ໄດ້,ຊິໃຫ້ມ່ວນຊື່ນຄືຜົວໜຸ່ມເມຍສາວຄົງຈະເປັນໄປບໍ່ໄດ້ນໍ້."
ພໍເຖິງທາງເຂົ້າເຂົາວົງກົດພາມກໍ່ຮູ້ສຶກສະບາຍໃຈແຕ່ໃນຂະນະທີ່ລາວກໍາລັງສະບາຍໃຈຢູ່ນັ້ນກໍ່ໄດ້ມີສຽງໝາເຫົ່າຂຶ້ນແລະມັນກໍ່ໄກ້ເຂົ້າມາຫາລາວເລື້ອຍໆ,ພາມຊູຊົກບໍ່ຮູ້ວ່າເປັນໝາຜີຫຼືໝາຄົນແຕ່ຖ້າມັນມາທາງນີ້ກໍ່ຕ້ອງຂໍຫຼົບກ່ອນນ່າຈະດີກວ່າ.
"ໃຜໜໍຈະສາມາດນໍາຄວາມປະສົງຂອງເຮົາໄປບອກແກ່ພະເວດສັນດອນຜູ້ປະເສີດໄດ້ຫຼືໃຜກັນໜໍຈະສາມາດໃຫ້ຄວາມປອດໄພແກ່ເຮົາຈົນກວ່າຈະໄປເຖິງທ່ານໄດ້.
"ພະເວດສັນດອນຖືກພວກທ່ານລົບກວນມາພໍແລ້ວ,ຂໍໃຫ້ທ່ານຈົ່ງກັບໄປເຖີດ,ທ່ານມາຈາກທາງໃດກໍ່ຈົ່ງກັບໄປທາງນັ້ນເຖີດ.
ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນທ່ານຈະຕ້ອງຕາຍຢູ່ທີ່ນີ້,ລູກສອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະດື່ມເລືອດຂອງເຈົ້າ,ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕັດຫົວຂອງທ່ານແລ້ວຄວັກເອົາຕັບໄຕໄສ້ພຸງຂອງທ່ານອອກມາເປັນເຄື່ອງບູຊາຍັນແກ່ພວກຍັກພວກມານ.
ເມື່ອເຫັນວ່າສະຖານະການບໍ່ເປັນດັ່ງທີ່ຄາດໄວ້ພາມຈຶ່ງໄດ້ອອກອຸບາຍເພື່ອຫຼອກລໍ້ໃຫ້ນາຍພານຜູ້ນີ້ໃຈເຢັນລົງ.
"ດູກ່ອນນາຍພານ,ຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າກ່ອນ,ພາມຜູ້ເປັນທູດນັ້ນບໍ່ມີໂທດມີໄພເພາະເຫດນັ້ນແລຄົນທັງຫຼາຍຈຶ່ງບໍ່ຂ້າທູດ.
ຊາວເມືອງສີພີທຸກຄົນຍິນຍອມແລ້ວ,ທັງພໍ່ແລະແມ່ຂອງພະເວດສັນດອນກໍ່ມີປະສົງຢາກພົບໜ້າລູກ.
"ດູກ່ອນພາມ,ຖ້າຫາກວ່າທ່ານເປັນທູດທີ່ຮັກພະເວດສັນດອນແລ້ວທ່ານກໍ່ຈະຕ້ອງເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ,ທ່ານຈົ່ງລົງມາເຖີດ,ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກທາງແກ່ທ່ານ.
ນາຍພານເຈດຕະບຸດໄດ້ສັ່ງໃຫ້ໝາງຽບລົງແລ້ວກໍ່ເຂົ້າໄປຊ່ວຍໂຈມພາມຊູຊົກລົງຈາກຕົ້ນໄມ້,ແລ້ວກໍ່ບອກທາງໃຫ້ເດີນທາງໄປຫາອະຈຸຕະລືສີ,ແລະຈະຕ້ອງເປັນລືສີຜູ້ນີ້ເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຈະສາມາດບອກທາງທີ່ຖືກຕ້ອງໄດ້.
ພໍລົມກັນຈົບສິ້ນແລ້ວພານເຈດຕະບຸດກໍ່ໄດ້ມອບເຕົ້ານໍ້າເຜີ້ງແລະຂາກວາງປິ້ງໃຫ້ແກ່ພາມເພື່ອເປັນສະບຽງໃນການເດີນທາງ.
ນິທານພະເວດສັນດອນ ແມ່ນຈະກ່າວເຖິງພົບຊາດສຸດທ້າຍຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທີ່ຈະມາເກີດເປັນມະນຸດເພື່ອບໍາເພັນທານບາລະມີ,ກ່ອນຈະວຽນວ້າຍຕາຍເກີດອີກຫຼາຍພົບຫຼາຍຊາດແລ້ວຈຶ່ງມາເກີດເປັນພະພຸດທະເຈົ້າ,ເລື່ອງນີ້ເກີດຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ສະໄໝເກົ້າສິບແປດກັບກ່ອນສະໄໝພຸດທະການສະມະນະໂຄດົມ.
1905 ຮິດແລໄດ້ໃຊ້ຊີວິດແບບຮີມ່ຽນໃນວຽນນາດ້ວຍເງິນສົງເຄາະເດັກກຳພ້າແລະການສະນັບສະໜຸນຈາກມານດາ ເຂົາເຮັດວຽກເປັນກຳມະກອນຊົ່ວຄາວ ແລະທ້າຍສຸດ ເປັນຈິດຕະກອນຂາຍພາບວາດສີນ້ຳ ສະຖາບັນວິຈິດສິນວຽນນາປະຕິເສດເຂົາສອງຄັ້ງ ໃນ ຄ.
1907 ແລະ 1908 ເພາະຄວາມບໍ່ເໝາະສົມທີ່ຈະວາດພາບຂອງເຂົາ ຜູ້ອຳນວຍການແນະນຳໃຫ້ຮິດແລຮຽນສະຖາປັດຕະຍະກຳ ແຕ່ເຂົາຂາດເອກະສານສະແດງວິທະຍະຖານະ ວັນທີ່ 21 ທັນວາ ຄ.
1907 ມານດາຂອງເຂົາເສຍຊີວິດໃນວັຍ 47 ປີ ຫຼັງສະຖາບັນປະຕິເສດເປັນຄັ້ງທີ່ສອງ ຮິດແລກໍໝົດເງິນ ໃນ ຄ.
ເຄົາກາແລອັດໂຊ ຊີອາໂນ ລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດຂອງລັດຖະບານເບນິໂຕ ມຸສໂສລິນີ ປະກາດອັກສະລະຫວ່າງເຢຍລະມັນກັບອິຕາລີ ແລະໃນວັນທີ່ 25 ພະຈິກ ເຢຍລະມັນລົງນາມໃນສົນທິສັນຢາຕໍ່ຕ້ານອົງການຄອມມິວນີສສາກົນກັບຢີ່ປຸ່ນ ອັງກິດ ຈີນ ອິຕາລີແລະໂປແລນໄດ້ຮັບເຊີນໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມສົນທິສັນຢາດັງກ່າວດ້ວຍ ແຕ່ມີພຽງອິຕາລີເທົ່ານັ້ນທີ່ລົງນາມໃນ ຄ.
1938 ຕາມຕິດກໍລະນີອື້ສາວບອມແບກ-ຟຣິທ ຮິດແລຖືສິດຄວບຄຸມນະໂຍບາຍທາງທະຫານ-ຕ່າງປະເທດ ໂດຍປົດນອຍລັດຈາກຕຳແໜ່ງໂອແບສເທຍ ເບແຟລຊາແບ ແດ ເວມັກ ຈາກຕົ້ນ ຄ.
ນັບແຕ່ຊົ່ວຂະນະນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າເປັນອາໂດນ ຮິດແລທົ່ວຮ່າງກາຍແລະວິນຍານ" ແມ້ນທັກສະວາທະສິນແລະຄຸນນະສົມບັດສ່ວນຕົວຂອງເຂົາໂດຍທົ່ວໄປຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບຈາກຝູງຊົນຂະໜາດໃຫຍ່ແລະໃນວຽກທາງການ ແຕ່ບາງຄົນທີ່ພົບຮິດແລເປັນການສ່ວນຕົວສັງເກດວ່າ ລັກສະນະພາຍນອກແລະບຸຄະລິກຂອງເຂົາບໍ່ອາດໃຫ້ຄວາມປະທັບໃຈສຸດທ້າຍແກ່ພວກເຂົາໄດ້
ອີແວນ ວ່າ "ປັດຈຸບັນນັກປະຫວັດສາດສ່ວນຫຼາຍຍອມຮັບວ່າ ຄະຕິກຽດຊັງຍິວອັນສາວໂສ່ແລະການຄາດຕະກຳຕໍ່ຕ້ານຍິວຂອງເຂົານັ້ນ ເກີດຂຶ້ນຫຼັງຈາກຄວາມພ່າຍແພ້ຂອງເຢຍລະມັນ ອັນເປັນຜົນຂອງຄຳອະທິບາຍມະຫັນຕະໄພວ່າ ເປັນເພາະ 'ການແທງຂ້າງຫຼັງ ປະເພກລະຫວາດລະແວງ"
1921 ລະຫວ່າງທີ່ຮິດແລແລະແອັກຄາດກຳລັງຢູ່ລະຫວ່າງການເດີນທາງໄປລະດົມທຸນຍັງເບີລິນ ໄດ້ເກີດການຈະລາຈົນຂຶ້ນພາຍໃນພັກ ໃນມິວນິກ ສະມາຊິກຄະນະກຳມະການບໍລິຫານພັກ ເຊິ່ງບາງຄົນມອງວ່າຮິດແລຍະໂສເກີນໄປ ຕ້ອງການຮວມກັບພັກສັງຄົມນິຍົມເຢຍລະມັນ ຄູ່ແຂ່ງ ຮິດແລເດີນທາງກັບມິວນິກເມື່ອວັນທີ່ 11 ກໍລະກົດ ຄ.
1889 ທີ່ກັສທອຟ ຊຸມ ພອມແມຣ໌ ໂຮງແຮມແຫ່ງໃນຮັນສ໌ຮໍເຟນ ໝູ່ບ້ານເຊິ່ງຖືກຮວມເຂົ້າກັບເບົາເນົາອຳອິນ ຈັກກະວັດໂອຕະລິດ-ຮົງກາລີ ໃນ ຄ.
1938 ເຂົາເປັນບຸດຄົນທີ່ສີ່ຈາກທັງໝົດຫົກຄົນຂອງອາລົວສ໌ ຮິດແລແລະຄາລາ ເພິລເຊັລ ພີ່ນ້ອງທັງສາມຄົນຂອງຮິດແລ ກຸສະຕາຟ ໄອ ດາ ແລະ ອັອດໂທ ເສຍຊີວິດຕັ້ງແຕ່ເປັນທາລົກ ເມື່ອຮິດແລອາຍຸໄດ້ສາມຂວບ ຄອບຄົວຂອງເຂົາຍ້າຍໄປພັດເຊົາ ເຢຍລະມັນ ທີ່ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຮິດແລມີສຳນຽງທ້ອງຖິ່ນແບບບາວາເລຍລ່າງຫຼາຍກວ່າສຳນຽງເຢຍລະມັນ ໂອຕະລິດ ແລະແມ່ນສຳນຽງທີ່ຮິດແລໃຊ້ຕະຫຼອດຊີວິດ ໃນ ຄ.
1894 ຄອບຄົວໄດ້ຍ້າຍອີກເທື່ອໜຶ່ງໄປຍັງເລອອນດິງ ໄກ້ກັບລິນຊ໌ ແລະຕໍ່ມາ ເມື່ອເດືອນມິຖຸນາ ຄ.
1895 ອາລົວສ໌ໄດ້ກະສຽນໄປຍັງທີ່ດິນໜ້ອຍໆ ທີ່ຮາເຟລດ໌ ໄກ້ລຳບັກ ທີ່ເຊິ່ງເຂົາພະຍາຍາມປະກອບອາຊີບກະສິກຳແລະລ້ຽງເຜິ່ງດ້ວຍຕົນເອງ ຮິດແລເຂົ້າສຶກສາໂຮງຮຽນທີ່ຟິດຮຳ ໃນລະແວກໄກ້ຄຽງ ຂະນະທີ່ຍັງເປັນເດັກ ຮິດແລກາຍມາຕິດການສົງຄາມຫຼັງພົບໜັງສືພາບກ່ຽວກັບສົງຄາມຝະລັ່ງ-ປັດເຊຍ ທ່າມກາງບັນດາສົມບັດຂອງບິດາ
ເມື່ອຮິດແລຖືກປ່ອຍຕົວຈາກເຮືອນຈຳນັ້ນ ການເມືອງໃນເຢຍລະມັນສະຫງົບລົງແລະເສດຖະກິດເລິ່ມຟື້ນຕົວ ເຊິງຈຳກັດໂອກາດຂອງຮິດແລໃນການປຸກລະດົມທາງການເມືອງ ຜົນຂອງກະບົດໂຮງເບຍລົ້ມເຫຼວ ເຮັດໃຫ້ ແລະອົງການສືບເນື່ອງຖືກກົດໝາຍຫ້າມໃນລັດບາວາເລຍ ໃນການປະຊຸມກັບນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໄຮລິດ ເຮລດ໌ ເມື່ອວັນທີ່ 4 ມັງກອນ ຄ.
1925 ຮິດແລຕົກລົງທີ່ຈະເຄົາຮົບອຳນາດໂດຍຊອບຂອງລັດ ແລະເຂົາຈະມຸ່ງມັ່ນສະແຫວງຫາອຳນາດທາງການເມືອງສະເພາະຜ່ານກະບວນການປະຊາທິປະໄຕເທົ່ານັ້ນ ການປະຊຸມດັງກ່າວນຳໄປສູ່ການຍົກເລີກການຫ້າມ ຢ່າງໃດກໍດີ ຮິດແລຍັງຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ປາໄສຕໍ່ສາທາລະນະ ເຊິ່ງຍັງມີຜົນໄປຈົນຮອດ ຄ.
1927 ໃນການເດີນໜ້າຄວາມທະເຍີທະຍານທາງການເມືອງແມ້ນຈະມີການສັ່ງຫ້າມນີ້ ຮິດແລແຕ່ງຕັ້ງເກກໍ ສະທັດເຊີ,ອອດໂທ ສະທັດເຊີແລະໂຍແຊັບ ເກີບເບິລໃຫ້ຈັດການແລະຂະຫຍາຍ ທາງຕອນເໜືອຂອງເຢຍລະມັນ ດ້ວຍຄວາມເປັນຜູ້ຈັດທີ່ຍອດຍ່ຽມເກກໍ ສະທັດເຊີໄດ້ເດີນໜ້າວິຖີການເມືອງທີ່ເປັນອິສະຫຼະຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍເນັ້ນອົງປະກອບຂອງສັງຄົມນິຍົມໃນໂຄງການພັກ
ການຍ້າຍໄປຍັງຮາເລຟດ໌ເກີດຂຶ້ນໄລ່ເລ່ຍກັບການເລິ່ມຕົ້ນຄວາມຂັດແຍ້ງຢ່າງຮຸນແຮງລະຫວ່າງພໍ່ລູກ ເຊິ່ງເກີດຈາກທີ່ຮິດແລປະຕິເສດບໍ່ເຊື່ອຟັງກົດລະບຽບອັນເຂັ້ມງວດຂອງໂຮງຮຽນເຂົາ ຄວາມພະຍາຍາມເຮັດກະສິກຳທີ່ຮາເຟລດ໌ຂອງອາລົວສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຄວາມລົ້ມເຫຼວ ແລະໃນ ຄ.
1900 ກະທົບຕໍ່ຮິດແລຢ່າງລຶກຊຶ້ງ ຈາກທີ່ເຄີຍເປັນເດັກທີ່ມັ່ນໃຈ ເຂົ້າສັງຄົມ ແລະເປັນນັກຮຽນທີ່ຍອດຍ້ຽມ ຮິດແລເປັນເດັກອາລົມຂຸ່ນມົວ ເສີຍຊາ ແລະເຄີອດທີ່ມີປັນຫາກັບບິດາແລະຄູຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ
ເມື່ອຮອດປາຍເດືອນມິຖຸນາ ພັກອື່ນໆ ກໍໄດ້ຖືກຍຸບໄປຈົນໝົດ ແລະດ້ວຍຄວາມຊ່ອຍເຫຼືອຂອງເອສເອ ຮິດແລກົດດັນໃຫ້ພັກລັດຖະບານຜະສົມໃນນາມຂອງເຂົາ ຮູແກນແບກ ລາອອກ ວັນທີ່ 14 ກໍລະກົດ ຄ.
1933 ພັກນາຊີຂອງຮິດແລໄດ້ຮັບການປະກາດໃຫ້ເປັນພັກການເມືອງຊອບດ້ວຍກົດໝາຍພັກດຽວໃນເຢຍລະມັນ ຂໍ້ຮຽກຮ້ອງຂອງເອສເອໃຫ້ມີອຳນາດທາງການເມືອງແລະການທະຫານເພີ່ມຂຶ້ນສ້າງຄວາມກັງວົນຢ່າງຫຼາຍໃນໝູ່ຜູ້ນຳທາງທະຫານ ອຸສາຫະກຳແລະການເມືອງ ຮິດແລສະໜອງໂດນກວາດລ້າງຜູ້ນຳເອສເອທັງໝົດ ໃນເຫດການເຊິ່ງຕໍ່ມາເອິ້ນວ່າ ຄືນແຫ່ງມີດຍາວ ລະຫວ່າງວັນທີ່ 30 ມິຖຸນາເຖິງ 2 ກໍລະກົດ ຄ.
1934 ຮິດແລຕັ້ງເປົ້າໝາຍແອນ ເລີມ ແລະຄູ່ແຂ່ງການເມືອງຄົນອື່ນ ເລີມແລະຜູ້ນຳເອສເອຄົນອື່ນໆ ຮ່ວມກັບຄູ່ແຂ່ງການເມືອງຂອງຮິດແລຈຳນວນໜຶ່ງ ຖືກລ້ອມ ຈັບກຸມ ແລະຍິງຖິ່ມ ຂະນະທີ່ປະຊາຄົມລະຫວ່າງປະເທດແລະຊາວເຢຍລະມັນບາງຄົນຕະໜົກຕໍ່ການຄາດຕະກຳ ຊາວເຢຍລະມັນຫຼາຍຄົນມອງວ່າຮິດແລກຳລັງຟື້ນຟູລະບຽບ
ຂະນະດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮິດແລດຳເນີນການຕໍ່ຕ້ານຄວາມພະຍາຍາມຂອງຄູ່ແຂ່ງພັກ ໃນການຈັດລັດຖະບານສຽງຂ້າງຫຼາຍ ເພາະການຄຸມເຊິງທາງການເມືອງ ຮິດແລຈຶງຂໍປະທານາທິບໍດີຮິນແດນບູກໃຫ້ຍຸບສະພາໄຣຊ໌ສະທັກອີກເທື່ອໜຶ່ງ ແລະກຳໜົດການເລືອກຕັ້ງໄວ້ຕົ້ນເດືອນມີນາວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.
1935 ຮິດແລປະກາດຂະຫຍາຍກຳລັງພົນແວມັກເປັນ 600,000 ນາຍ ຫົກເທົ່າຂອງຈຳນວນສົນທິສັນຢາແວຊາຍອະນຸຍາດ ຮວມເຖິງການພັດທະນາກອງທັບອາກາດ ແລະການຕື່ມຂະໜາດກອງທັບເຮືອ ອັງກິດ ຝະລັ່ງ ອິຕາລີແລະສັນນິບາດຊາດປະນາມແຜນການເຫຼົ່ານີ້ວ່າເປັນການລະເມີດສົນທິສັນຢາແວຊາຍ ຄວາມຕົກລົງນາວິກອັງກິດ-ເຢຍລະມັນ ວັນທີ່ 18 ມິຖຸນາ ຄ.
ຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ໜຶ່ງຍຸດຕິ ຮິດແລກັບມາຍັງມິວນິກ ເພາະບໍ່ມີແຜນຫຼືໂອກາດການສຶກສາແລະອາຊີບຢ່າງເປັນທາງການ ເຂົາຈຶງພະຍາຍາມຢູ່ໃນກອງທັບໃຫ້ດົນທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະເຮັດໄດ້ ເດືອນກໍລະກົດ ຄ.
ຮິດແລຕ້ອງການສວຍໂອກາດສຳຄັນເພື່ອການປຸກປັ່ນແລະການສະນັບສະໜຸນຂອງປະຊາຊົນຢ່າງໄດ້ຜົນ ວັນທີ່ 8 ພະຈິກ ຄ.
ພາວະເສດຖະກິດຕົກຕ່ຳຄັ້ງໃຫຍ່ໃນເຢຍລະມັນເປັນໂອກາດທາງການເມືອງສຳລັບຮິດແລ ຊາວເຢຍລະມັນລັງເລຕໍ່ສາທາລະນະລັດລັດຖະສະພາ ເຊິ່ງຜະເຊີນກັບປັນຫາຄຸກຄາມສຳຄັນຈາກຈາກທັງພວກຂວາແລະຊ້າຍຈັດສຸດໂຕ່ງພັກການເມືອງສາຍກາງບໍ່ສາມາດຫຍຸດຍັ້ງກະແສແຫ່ງລັດທິສຸດໂຕ່ງເພິ່ມຂຶ້ນຕະຫຼອດເວລາແລະການລົງປະຊາມັດຕິເຢຍລະມັນ ຄ.
ຮິດແລຫຼົບໜີໄປຍັງບ້ານຂອງແອນ ຮັນສະທາແອງແລະຫຼັກຖານບາງຊິ້ນວ່າ ເຂົາຄິດເຮັດອັດວິນິບາດກຳ ເຂົາຮູ້ສຶກຫົດຫູ່ແຕ່ສະຫງົບລົງເມື່ອຖືກຈັບກຸມໃນວັນທີ່ 11 ພະຈິກ ຄ.
1924 ແຍ້ງຕໍ່ການທັດທານຂອງໄອຍະການລັດ ເຊິ່ງຫາກຮວມເວລາລະຫວ່າງຄຸມຂັງລໍການພິຈາລະນາຄະດີແລ້ວ ຮິດແລໄດ້ຮັບໂທດໃນເຮືອນຈຳທັງສິ້ນເກີນໜຶ່ງປີເລັກໜ້ອຍເທົ່ານັ້ນ
1932 ມີການແກ້ໄຂລັດຖະທຳມະນູນເພື່ອໃຫ້ປະທານສານຍຸດຕິທຳສູງສຸດ ບໍ່ແມ່ນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮັກສາການແທນປະທານາທິບໍດີລະຫວ່າງທີ່ມີການເລືອກຕັ້ງໃໝ່ດ້ວຍ ກົດໝາຍນີ້ ຮິດແລໄດ້ປົດທາງແກ້ສຸດທ້າຍຕາມກົດໝາຍທີ່ຈະຖອດເຂົາອອກຈາກຕຳແໜ່ງ
1936 ອັນເປັນການລະເມີດສົນທິສັນຢາແວຊາຍ ຮິດແລສົ່ງກຳລັງເຂົ້າໄປໃນແອສະປາຍເພື່ອສະນັບສະໜຸນພົນເອກຟຣັງ ໂກ ຫຼັງໄດ້ຮັບການຂໍຄວາມຊ່ອຍເຫຼືອໃນເດືອນກໍລະກົດ ຄ.
1936 ໃນຂະນະດຽວກັນ ຮິດແລພະຍາຍາມສ້າງພັນທະມິດອັງກິດ-ເຢຍລະມັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໃນສະໜອງຕໍ່ວິກິດເສດຖະກິດທີ່ລຸກລາມຂຶ້ນອັນເກີດຈາກຄວາມພະຍາຍາມສ້າງເສີມອາວຸດຂຶ້ນໃໝ່ ຮິດແລຈຶງອອກບັນທຶກຂໍ້ຄວາມສັ່ງແຮມັນ ເກີລິງເພື່ອດຳເນິນການແຜນການສີ່ປີເພື່ອໃຫ້ເຢຍລະມັນພ້ອມເຮັດສົງຄາມພາຍໃນສີ່ປີຂ້າງໜ້າ "ບັນທຶກຂໍ້ຄວາມແຜນການສີ່ປີ" ເດືອນສິງຫາ ຄ.
1936 ກຳໜົດການຕໍ່ສູ້ສຸດກຳລັງລະຫວ່າງ "ຍິວ-ບານເຊວິກ ກັບຊາດສັງຄົມນິຍົມເຢຍລະມັນ ເຊິ່ງໃນມຸມມອງຂອງຮິດແລຈຳເປັນຕ້ອງມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຜູກມັດໃນການເສີມສ້າງອາວຸດໂດຍບໍ່ຄຳນຶງເຖິງມູນຄ່າເສດຖະກິດ
1932 ຮິດແລລົງສະມັກຮັບເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານາທິບໍດີແຂ່ງກັບຟອນ ຮິນແດນບູກ ເຂົາໄດ້ຮັບການສະນັບສະໜຸນຈາກນັກອຸສາຫະກຳທີ່ຊົງອຳນາດທີ່ສຸດຂອງເຢຍລະມັນຫຼາຍຄົນ ຫຼັງສຸນທໍລະພົດວັນທີ່ 27 ມັງກອນ ຄ.
1900 ອາລົວສົ່ງຮິດແລໄປຍັງເລອັນຊູເລີ ໃນລິນ ຮິດແລຂັດຂືນຕໍ່ການຕັດສິນໃຈນີ້ ແລະໄນຄັມພ໌ ໄດ້ເປີດເຜີຍວ່າ "ເຂົາຮຽນໄດ້ເລວຫຼາຍໃນໂຮງຮຽນ" ດ້ວຍຫວັງວ່າເມື່ອບິດາເຫັນວ່າ "ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຄືບໜ້າໜ້ອຍພຽງໃດທີ່ໂຮງຮຽນອາຊີວະ ເຂົາຈະໄດ້ປ່ອຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າອຸທິດຕົນແກ່ຄວາມໃຝ່ຝັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງ"
1942 ການຕັດສິນໃຈນີ້ໄດ້ນຳໄປຍັງການສັງຫານຊາວຍິວແລະຜູ້ຖືກເນລະເທດອື່ນເຊິ່ງຖືກພິຈາລະນາວ່າບໍ່ພຶງປາດຖະໜາ
ໂຮໂລໂກດ ຈັດຂຶ້ນແລະດຳເນິນການໂດຍໄຮລິດ ຮິມເລີແລະໄຣນາດ ໄຮດິດບັນທຶກການປະຊຸມວັນເຊ ເຊິ່ງຈັດຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ່ 20 ມັງກອນ ຄ.
1942 ແລະນຳໂດຍໄຣນາດ ໄຮດິດ ຮ່ວມກັບເຈົ້າໜ້າທີ່ນາຊີອາວຸໂສອື່ນອີກສິບຫ້າຄົນເປັນຫຼັກຖານຊັດເຈນທີ່ສຸດເຖິງການວາງແຜນໂຮໂລໂກດຢ່າງເປັນລະບົບ ວັນທີ່ 22 ກຸມພາ ມີບັນທຶກຄຳກ່າວຂອງຮິດແລຕໍ່ເພື່ອນຮ່ວມວຽກ "ສຸຂະພາບດີຂອງເຮົາຈະຟື້ນຄືນກໍດ້ວຍການສັງຫານຍິວເທົ່ານັ້ນ" ມີຄ່າຍກັກກັນແລະຄ່າຍມໍລະນະນາຊີປະມານສາມສິບແຫ່ງໃຊ້ເພື່ອວັດຖຸປະສົງນີ້ຈົນຮອດລະດູຮ້ອນ ຄ.
1942 ບ່ອນຕັ້ງຄ່າຍກັກກັນເອົາວິດຖືກດັດແປງໃຫ້ສາມາດຮອງຮັບຜູ້ຖືກເນລະເທດຈຳນວນຫຼາຍເພື່ອສັງຫານຫຼືໃຊ້ແຮງງານທາດ
1918 ເຊັ່ນດຽວກັບພວກຊາດນິຍົມເຢຍລະມັນທັງຫຼາຍ ເຂົາເຊື່ອໃນຕຳນານແທງຂ້າງຫຼັງ ເຊິ່ງອ້າງວ່າກອງທັບເຢຍລະມັນ "ບໍ່ແພ້ໃນສະໝໍລະພູມ" ໄດ້ຖືກ "ແທງຂ້າງຫຼັງ" ໂດຍຜູ້ນຳພົນລະເຮືອນແລະມາກຊິດຈາກແນວຫຼັງ ນັກການເມືອງເຫຼົ່ານີ້ພາຍຫຼັງຖືກຂະໜານນາມວ່າ "ອາດຊະຍາກອນພະຈິກ"
1935 ຮິດແລແຕ່ງຕັ້ງຮະຈັນມາ ຊັກເປັນຜູ້ມີອຳນາດເຕັມດ້ານເສດຖະກິດສົງຄາມ ຮັບຜິດຊອບການກຽມເສດຖະກິດເພື່ອສົງຄາມ ການຟື້ນຟູບູລະນະແລະການຕິດອາວຸດໃໝ່ໄດ້ຮັບຈັດຫາເງິນທຸນຜ່ານເມໂຟບິນ ການພິມເງິນ ແລະການຍຶດສິນຊັບຂອງຜູ້ທີ່ຖືກຈັບກຸມໃນຂໍ້ຫາສ້ຽນໜາມແຜ່ນດິນຮວມທັງຍິວ ການວ່າງງານລົດລົງຢ່າງຫຼາຍ ຈາກຫົກລ້ານຄນໃນ ຄ.
1936 ຮິດເປັນຜູ້ດູແລໜຶ່ງໃນໂຄງການພັດທະນາສາທາລະນູປະໂພກໜຶ່ງໃນຄັ້ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເຢຍລະມັນ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນ ທາງຫຼວງ ທາງລົດໄຟແລະງານສາທາລະນະອື່ນໆ ຄ່າຈ້າງລົດລົງເລັກໜ້ອຍໃນຊ່ວງປີກ່ອນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ສອງເມື່ອທຽບກັບໃນສະໄໝໄວມາ ຂະນະທີ່ຄ່າຄອງຊີບເພີ່ມຂຶ້ນ 25%
ລະຫວ່າງຮັບລາຊະການທີ່ກອງບັນຊາການ ຮິດແລຍັງສ້າງສັນງານສິລະປະຂອງຕົນຕໍ່ໄປ ໂດຍວາດກາຕູນແລະຄຳຊີ້ແຈງແກ່ໜັງສືພິມກອງທັບລະຫວ່າງຍຸດທະການແມ່ນ້ຳຊອມ ໃນເດືອນຕຸລາ ຄ.
1916 ເຂົາຮັບບາດເຈັບທີ່ບໍລິເວນຂາໜີບ ຫຼືຕົ້ນຂາຊ້າຍເມື່ອກະສຸນປືນໃຫຍ່ລະເບີດໃນຫຼຸມຂອງພົນນຳສານລະຫວ່າງຍຸດທະການແມ່ນ້ຳຊອມ ຮິດແລໃຊ້ເວລາເກືອບສອງເດືອນໃນໂຮງໝໍກາຊາດທີ່ບີລິດ ເຂົາກັບມາຍັງກົມຂອງເຂົາເມື່ອວັນທີ່ 5 ມີນາ ຄ.
1918 ຮິດແລຊົ່ວຄາວຈາກການໂຈມຕີດ້ວຍແກສມັສຕາດແລະຮັບການຮັກສາໃນໂຮງໝໍໃນພາເຊວັນ ຂະນະຮັກສາຕົວຢູ່ ຮິດແລຊາບຂ່າວການພ່າຍແພ້ຂອງເຢຍລະມັນ ແລະຈາກບັນທຶກຂອງເຂົາ ເມື່ອຊາບຂ່າວເຂົາກໍຕາບອດອີກເປັນຄັ້ງທີ່ສອງ
ຂະນະຖືກຈອງຈຳຢູ່ທີ່ເຮືອນຈຳລັນສະແບກ ເຂົາໄດ້ອຸທິດ ໄມຄັມພ໌ ("ການຕໍ່ສູ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເດີມຊື່ "ສີ່ປີເຄິ່ງກັບການຕໍ່ສູ້ກັບຄຳໂກຫົກ ຄວາມເຂົາແລະຄວາມຂາດ") ສະບັບຕີພິມຄັ້ງທຳອິດສ່ວນໃຫຍ່ ແກ່ຜູ້ຊ່ວຍຂອງເຂົາ ລູດອບ ເຮສ ໄມຄັມພ໌ ເຊິ່ງອຸທິດໃຫ້ກັບສະມາຊິກທູເລີໂຊໄຊຕີ ດີທິດ ແອັກຄາດໄດ້ຮັບອິດທີພົນຈາກໜັງສື ໂດຍແມດີສັນ ແກນ ເຊິ່ງຮິດແລເອິ້ນວ່າ "ໄບເບິລຂອງຂ້າພະເຈົ້າ" ໄມຄັມພ໌ໄດ້ຮັບການຕີພິມສອງຄັ້ງໃນ ຄ.
1933 ເຊິ່ງເປັນປີທີ່ຮິດແລເຂົ້າດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຂາຍໄດ້ໜຶ່ງລ້ານເຫຼິ້ມ
ຮິນແດນບູກຕົກລົງແຕ່ງຕັ້ງຮິດແລເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຢ່າງບໍ່ເຕັມໃຈ ຫຼັງການເລືອກຕັ້ງເປັນການທົ່ວໄປອີກສອງຄັ້ງຄື ໃນເດືອນກໍລະກົດແລະພະຈິກ ຄ.
1932 ບໍ່ມີພັກໃດຈັດຕັ້ງລັດຖະບານສຽງຂ້າງຫຼາຍໄດ້ ຮິດແລຈະເປັນຫົວໜ້າລັດຖະບານຜະສົມຊ່ວງສັ້ນ ໆ ຈັດຕັ້ງໂດຍ ແລະພັກປະຊາຊົນແຫ່ງຊາດເຢຍລະມັນ ຂອງຮູແກນແບກ ວັນທີ່ 30 ມັງກອນ ຄ.
1933 ຄະນະລັດຖະມົນຕີຊຸດໃໝ່ສາບານຕົນເຂົ້າຮັບຕຳແໜ່ງລະຫວ່າງພິທີການທີ່ກະຊັບແລະຮຽບງ່າຍໃນສຳນັກງານຂອງຮິນແດນບູກ ນັ່ງຕັ່ງສາມຈາກສິບເອັດຕຳແໜ່ງ ຮິດແລເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແຮມັນ ເກີລິງເປັນລັດຖະມົນຕີລອຍ ແລະວິນເຮມ ຟຣິກເປັນລັດຖະມົນຕີມະຫາດໄທ
ເມື່ອສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ໜຶ່ງປະທຸ ຮິດແລສະມັກເຂົ້າຮັບລາຊະການໃນກອງເຢຍລະມັນ ເຂົາໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນເດືອນສິງຫາ ຄ.
1914 ແລະໂດຍການແນະນຳຂອງ ຮູໂກ ກຸດມັນ ເຂົາໄດ້ຮັບກາງເຂນເຫຼັກຊັ້ນທີ່ໜຶ່ງ ເມື່ອວັນທີ່ 4 ສິງຫາ ຄ.
ຮິດແລປາກົດກາຍຄັ້ງສຳຄັນໃນການພິຈາລະນາຄະດີຂອງນາຍທະຫານໄຣຊ໌ສະແວສອງນາຍ ຮ້ອຍຕີລີຊາດ ເຊລິນແກແລະຮັນ ລູດິນ ໃນລະດູໃບໄມ້ຣ່ວງ ຄ.
1930 ທັງສອງຖືກຕັ້ງຂໍ້ຫາເປັນສະມາຊິກ ເຊິ່ງຂະນະນັ້ນ ກົດໝາຍບໍ່ອະນຸຢາດໃຫ້ກຳລັງພົນໄຣຊ໌ສະແວເປັນສະມາຊິກ ໄອຍະການໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ແມ່ນພັກສຸດໂຕ່ງ ທະນາຍຝ່າຍຈຳເລີຍ ຮັນ ຟັງ ຈຶງເອິ້ນຮິດແລມາໃຫ້ການເປັນພະຍານໃນສານ ວັນທີ່ 25 ກັນຍາ ຄ.
1930 ຮິດແລໃຫ້ການວ່າພັກຂອງເຂົາຈະສະແຫວງຫາອຳນາດທາງການເມືອງສະເພາະຜ່ານການເລືອກຕັ້ງຕາມວິຖີປະຊາທິປະໄຕເທົ່ານັ້ນ ການໃຫ້ການເຮັດໃຫ້ເຂົາໄດ້ຮັບການສະນັບສະໜຸນຫຼາຍໃນໝູ່ນາຍທະຫານໃນກອງທັບ
ຮິດແລຂໍການສະນັບສະໜຸນຈາກພົນເອກສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ໜຶ່ງ ອີລິດ ລູແດນດອບ ສຳລັບພະຍາຍາມກໍ່ລັດຖະປະຫານທີ່ເອິ້ນວ່າ "ກະບົດໂຮງເບຍ" ພັກນາຊີໄດ້ໃຊ້ລັດທິຟາສຊິດອິຕາລີເປັນແບບພາບລັກແລະນະໂຍບາຍ ແລະໃນ ຄ.
ໂດຍຈັດລັດຖະປະຫານຂອງເຂົາເອງໃນບາວາເລຍ ຕາມດ້ວຍການທ້າທາຍລັດຖະບານໃນເບີລິນ ຮິດແລແລະລູແດນດອບສະແຫວງຫາການສະນັບສະໜຸນສະທາສຄອມນິວນີສຕ໌ແຊຣ໌ ແລະພົນເອກແຫ່ງໄຣຊ໌ແວ ອອດໂທ ຟອນ ລອດຊໍ ຕ້ອງການສະຖາປະນາລັດທິຜະເດັດການລັດທິຊາດນິຍົມໂດຍປາດສະຈາກຮິດແລ
1903 ພຶດຕິກຳຂອງຮິດແລທີ່ໂຮງຮຽນອາຊີວະຍິ່ງເລວຮ້າຍໜັກຂຶ້ນໄປອີກ ມານດາເຂົາອະນຸຢາດໃຫ້ເຂົາລາອອກໃນລະດູໃບໄມ້ຜິ ຄ.
1904 ພຶດຕິກຳແລະຜົນການຮຽນຂອງເຂົາສະແດງເຖິງພັດທະນາການເລັກໜ້ອຍແລະຕໍ່ເນື່ອງຢູ່ບ້າງ ໃນລະດູໃບໄມ້ຣ່ວງ ຄ.
1905 ຫຼັງຜ່ານຂໍ້ສອບສອບປາຍພາກ ຮິດແລກໍໄດ້ອອກຈາກໂຮງຮຽນໂດຍບໍ່ສະແດງຄວາມທະເຍີທະຍານໃດ ໆ ແກ່ການສຶກສາຕໍ່ ຫຼືແຜນທີ່ຊັດເຈນສຳລັບອາຊີບໃນອະນາຄົດ
1925 ແຕ່ໃນຂະນະນັ້ນ ເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ສັນຊາດເຢຍລະມັນເປັນເວລາເກືອບເຈັດປີທີ່ບໍ່ມີສັນຊາດ ບໍ່ສາມາດເຂົ້າຊິງຕຳແໜ່ງທາງການເມືອງໄດ້ ແລະສ່ຽງຕໍ່ການຖືກເນລະເທດ ວັນທີ່ 25 ກຸມພາ ຄ.
1932 ລັດຖະມົນຕີມະຫາດໄທແຫ່ງບຸນສະວິກ ຜູ້ເປັນສະມາຊິກ ແຕ່ງຕັ້ງຮິດແລເປັນຜູ້ບໍລິຫານຕົວແທນຂອງລັດໃນໄຣຊ໌ສະລັດໃນເບີລິນ ເຮັດໃຫ້ຮິດແລແມ່ນພົນລະເມືອງບຸນສະວິກແລະຈຶງເປັນພົນລະເມືອງເຢຍລະມັນອີກເທື່ອໜຶ່ງເຊັ່ນກັນ
1913 ແລະຍ້າຍໄປມິວນິກ ນັກປະຫວັດສາດເຊື່ອວ່າຮິດແລຍ້າຍອອກຈາກວຽນນາເພື່ອຫຼົບລ່ຽງການເກນເຂົ້າສູ່ກອງທັບໂອຕະລິດ ພາຍຫຼັງ ຮິດແລອ້າງວ່າ ເຂົາບໍ່ປະສົງຈະຮັບໃຊ້ລັດຮັບບູກເພາະການຜະສົມຜະສານ
"ເຊື້ອຊາດ" ໃນກອງທັບ ຫຼັງເຂົາຖືກເຫັນວ່າບໍ່ເໝາະສົມກັບລາຊະການທະຫານ ເພາະບໍ່ຜ່ານການກວດຮ່າງກາຍໃນຊາລຊ໌ບູກເມື່ອວັນທີ່ 5 ກຸມພາ ຄ.
ການຂາດລັດຖະບານທີ່ມີປະສິດທິພາບເຮັດໃຫ້ນັກການເມືອງຊົງອິດທິພົນ ຟຣັນ ຟອນ ພາແພນ ແລະອັນແຟດ ຮູແກນແບກ ຕະຫຼອດຈົນນັກອຸສາຫະກຳແລະນັກທຸລະກິດຫຼາຍຄົນ ຂຽນຈົດໝາຍເຖິງຮິນແດນບູກ ຜູ້ລົງນາມກະຕຸ້ນໃຫ້ຮິນແດນບູກແຕ່ງຕັ້ງຮິດແລເປັນຫົວໜ້າລັດຖະບານ "ເຊິ່ງເປັນອິສະຫຼະຈາກພັກການເມືອງໃນລັດຖະສະພາ" ເຊິ່ງອາດປ່ຽນເປັນຂະບວນການເຊິ່ງອາດສ້າງຄວາມຍິນດີແກ່ປະຊາກອນຫຼາຍລ້ານຄົນ.
ນອກເໜືອໄປຈາກລົນນະລົງທາງການເມືອງ ຍັງມີສ່ວນກັບຄວາມຮຸນແຮງກຶ່ງທະຫານແລະການຂະຫຍາຍການໂຄສະນາຊວນເຊື່ອຕໍ່ຕ້ານຄອມມິວນິສໃນຊ່ວງກ່ອນການເລືອກຕັ້ງ ໃນວັນເລຶອກຕັ້ງ 6 ມີນາ ຄ.
1933 ສ່ວນແບ່ງຄະແນນສຽງຂອງ ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 43.9% ແລະພັກທີ່ໄດ້ຮັບບ່ອນນັ່ງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລັດຖະສະພາ ຢ່າງໃດກໍດີ ພັກຂອງຮິດແລບໍ່ສາມາດຄອງສຽງຂ້າງຫຼາຍຢ່າງສົມບູນໄດ້ ຈຳຕ້ອງຮ່ວມລັດຖະບານກັບ ອີກຄັ້ງ
ໃນຖານະປະມຸກແຫ່ງລັດ ຮິດແລຈຶງເປັນຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ ການມອບສັດປະຕິຍານຂອງທະຫານແລະກະສາສີຕາມປະເພນີຖືກປ່ຽນເປັນການຍືນຍັນຄວາມພັກດີຕໍ່ຮິດແລໂດຍກົງ ຫຼາຍກວ່າຕຳແໜ່ງຜູ້ບັນຊາການສູງສຸດ ວັນທີ່ 19 ສິງຫາ ການຮວມຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີກັບນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄດ້ຮັບການອະນຸມັດໂດຍການລົງປະຊາມັດຕິ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບສຽງສະນັບສະໜຸນ 90% ຂອງຜູ້ອອກມາໃຊ້ສິດ
ຮິດແລເລິ່ມຫຼົງໄຫຼໃນລັດທິຊາດນິຍົມເຢຍລະມັນຕັ້ງເຍົາວັຍ ຮິດແລສະແດງຄວາມເຄົາຮົບຕໍ່ເຢຍລະມັນເທົ່ານັ້ນ ແມ້ນລາຊະວົງຮັບສະບູກແລະການປົກຄອງເໜືອຈັກກະວັດທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງເຊື້ອຊາດຈະເສື່ອມລົງກໍຕາມ ຮິດແລແລະເພື່ອນຂອງເຂົາໃຊ້ຄຳທັກທາຍພາສາເຢຍລະມັນ "ໄຮລ໌" ແລະຮ້ອງເພງຊາດເຢຍລະມັນ "ດອຍຊະລັນອືແບອັນເລ" ແທນເພງຊາດຈັກກະວັດໂອຕະລິດ
1929 ຜົນກະທົບໃນເຢຍລະມັນນັ້ນເຫຼວຮ້າຍຫຼາຍ ຫຼາຍລ້ານຄົນຕົກງານແລະທະນາຄານຫຼັກຫຼາຍແຫ່ງຕ້ອງປິດກິຈະການ ຮິດແລແລະ ກຽມສວຍໂອກາດຈາກເຫດສຸກເສີນເພື່ອຮຽກສຽງສະນັບສະໜຸນແກ່ພັກ ພວກເຂົາສັນຢາວ່າຈະບອກເລີກສົນທິສັນຢາແວຊາຍ ເສີມສ້າງເສດຖະກິດແລະຈັດຫາງານ
1933 ມີການຕັ້ງໄຣຊ໌ສະທັກໃໝ່ຂຶ້ນໃນພິທີເປີດທີ່ໂບດແກລິຊັນໃນພັອດສະດຳ "ວັນພັອດສະດຳ" ນີ້ຈັດຂຶ້ນເພື່ອສະແດງຄວາມສາມັກຄີລະຫວ່າງຂະບວນການນາຊີກັບອະພິຊົນແລະທະຫານປຣັສເຊຍເກົ່າ ຮິດແລປາກົດກາຍໃນຊຸດມໍນິງໂຄ້ດ ເຊິ່ງເປັນຊຸດພິທີການກາງວັນ ແລະທັກທາຍປະທານາທິບໍດີຟອນ ຮິນແດນບູກຢ່າງຖ່ອມຕົນ
ນະໂຍບາຍຂອງຮິດແລຍັງສົ່ງຜົນໃຫ້ມີການສັງຫານຊາວໂປແລນແລະຊະເລີຍສຶກໂຊວຽດ ພວກຄອມມິວນີສແລະສັດຕູການເມືອງອື່ນ ພວກຮັກຮ່ວມເພດ ຜູ້ພິການທາງກາຍຫຼືໃຈ ຜູ້ນັບຖືລັດທິພະຍານພະຍະໂຮວານິກາຍແອດເວນຕິສ ແລະຜູ້ນຳສະຫະພາບແຮງງານຮິດແລບໍ່ເຄີຍປາກົດວ່າເຍືອນຄ່າຍກັກກັນແລະບໍ່ໄດ້ເວົ້າເຖິງການສັງຫານຢ່າງເປີດເຜີຍ
ມາດຕະການຮັດເຂັມຂັດຂອງບືນິງເຮັດເສດຖະກິດກະເຕື້ອງຂຶ້ນເລັກໜ້ອຍແລະບໍ່ເປັນທີ່ນິຍົມຢ່າງຍິ່ງຮິດແລສວຍຄວາມອ່ອນແອນີ້ໂດຍສົ່ງຂໍ້ຄວາມທາງການເມືອງຂອງເຂົາເຈາະຈົງໄປຍັງປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກພາວະເງິນເຟີ້ຊ່ວງຄິດທົດສະວັດ 1920 ແລະພາວະເສດຖະກິດຕົກຕ່ຳຄັ້ງໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ຊາວນາ ທະຫານຜ່ານສຶກ
ເປັນນັກການເມືອງເຢຍລະມັນສັນຊາດໂອຕະລິດໂດຍກຳເໜີດ ຫົວໜ້າພັກແຮງງານສັງຄົມນິຍົມແຫ່ງຊາດເຢຍລະມັນ ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນທົ່ວໄປໃນຊື່ ພັກນາຊີ.
ຫຼັງໄດ້ເສີມສ້າງອຳນາດການເມືອງຂອງເຂົາແລ້ວ ຮິດແລປາບປາມຫຼືກຳຈັດຄູ່ແຂ່ງຂອງເຂົາດ້ວຍ ກະບວນການຊື່ ໄກຊັນທຸງ ເຂົາພະຍາຍາມຫາການສະນັບສະໜຸນຈາກສາທາລະນະເພີ່ທເຕີມໂດຍສັນຢາຈະກັບຜົນຂອງພາວະເສດຖະກິດຕົກຕ່ຳແລະສົນທິສັນຢາແວຊາຍ
ລັດຖະບານຮິດແລສະນັບສະໜຸນສະຖາປັດຕະຍະກຳຢ່າງກວ້າງຂວາງ ອັນແບດ ສະແພ ຜູ້ນຳການຕີຄວາມແບບຄາສສິກຂອງຮິດແລນຳໄປກັບວັດທະນະທຳເຢຍລະມັນຖືກກຳໜົດໃຫ້ຮັບຜິດຊອບການປະຕິສັງຂອນສະຖາປັດຕະຍະກຳໃນເບີລິນ ຮິດແລເປີດກີລາໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນໃນເບີລິນ
ຮິດແລປົກຄອງ ໂດຍອັດຕະໂນມັດໂດຍອ້າງຟຶແລພິນຊິບ ຕຳແໜ່ງພາຍໃນບໍ່ຖືກກຳໜົດໂດຍການເລືອກຕັ້ງ ແຕ່ຈະຖືກບັນຈຸຜ່ານການແຕ່ງຕັ້ງໂດຍຜູ້ມີຕຳແໜ່ງສູງກວ່າ ເຊິ່ງຕ້ອງການການເຊື່ອຟັງໂດຍບໍ່ມີຄຳຖາມຕໍ່ປະສົງຂອງຜູ້ນຳ
ແຊັມເບີເລນພໍໃຈກັບການປະຊຸມມິວນິກ ໂດຍເອິ້ນຜົນວ່າ "ສັນຕິພາບໃນສະໄໝຂອງເຮົາ" ຂະນະທີ່ຮິດແລຄຽດກັບໂອກາດເຮັດສົງຄາມທີ່ພາດໄປໃນ ຄ.
ເມື່ອພະອົງຈະເລີນພະຊັນສາພໍສົມຄວນຊົງເຂົ້າຮັບການສຶກສາຕາມປະເພນີຂັດຕິຍະລາຊະກຸມານແລະຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ເປັນນັກຮຽນນາຍຮ້ອຍພິເສດ ຕໍ່ມາ ຄັ້ງຊົງໂສກັນແລ້ວສະເດັດໄປສຶກສາວິຊາການທີ່ປະເທດອັງກິດ ເມື່ອກໍລະກົດ ຄ.
1910 ພະອົງຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດກັບປະເທດໄທເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມພະລາຊະພິທີຖະຫວາຍພະເພີງພະບໍລົມສົບ ແລະຖະຫວາຍງານຄັ້ງສຸດທ້າຍແດ່ສົມເດັດພະບໍລົມຊະນົກນາດດ້ວຍປະຄອງພະບໍລົມໂກດຄູ່ກັບສົມເດັດພະມະຫິດຕະລາທິເບດ ອະດຸນຍະເດດວິກົມ ພະບໍລົມລາຊະຊະນົກ ຂະນະເຊີນພະບໍລົມສົບວຽນພະເມຣຸມາດ ແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດກັບໄປສຶກສາຕໍ່ໃນປີ ຄ.
1913 ພາຍຫຼັງຊົງເຂົ້າປະຈຳການ ນະ ກົມທະຫານປືນໃຫຍ່ມ້າອັງກິດຢູ່ທີ່ເມືອງອັນເດີຊອດ ຕັ້ງແຕ່ເດືອນກຸມພາ ຄ.