polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ຫລັງຈາກປະກາດການເລີກຈາກທີມຊາດໃນປີ 2016, ລາວໄດ້ປ່ຽນການຕັດສິນໃຈຂອງລາວ ແລະ ໄດ້ ນຳພາປະເທດຂອງລາວຜ່ານໄປຫລິ້ນໃນການ ແຂ່ງຂັນບານເຕະໂລກ 2018, ແລະເປັນອັນດັບ 3 ຂອງການ ແຂ່ງຂັນເຕະບານ 2019 .
ລິໂອເນລ ແອນເດຣ ເມສຊີ ເກີດ 24 ມິຖຸນາ 1987) ເປັນນັກ ເຕະບານອາຊີບຂອງອາເຈນຕິນາ ທີ່ຫລິ້ນເປັນ ກອງ ໜ້າໃຫ້ສະໂມສອນ ໃນປະເທດຝຣັ່ງ ແລະ ທີມຊາດອາເຈັນຕີນາ ແລະ ເຄີຍຫລິ້ນໃຫ້ສະໂມສອນ ສະເປນ ບາເຊໂລນາ .
ຖືວ່າເປັນນັກເຕະທີ່ດີທີ່ສຸດໃນໂລກແລະຖືວ່າເປັນ ໜຶ່ງ ໃນບັນດານັກເຕະທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຕະຫລອດການ, ໄດ້ຮັບລາງວັນ ’ 6 ລາງວັນ ແລະເກີບ ຄຳ ເອີຣົບ 6 ຄັ້ງ.
ລາວໄດ້ໃຊ້ເວລາໃນ ການເຕະບານອາຊີບທັງໝົດ ກັບບາເຊໂລນາເຊິ່ງລາວໄດ້ຮັບລາງວັນ ສະໂມສອນສູງສຸດ 34 ລາຍການ, ໃນນັ້ນມີຖ້ວຍລາງວັນ 10 ຄັ້ງ, 6 ຄັ້ງ ແລະ 4 ຄັ້ງ .
ເປັນຜູ້ຍິງເຂົ້າປະຕູຫລາຍລູກ ແລະ ຜູ້ຫລິ້ນທີ່ສ້າງສັນ, ເມສຊີ ທໍາສະຖິຕິເປັນຜູ້ຍິງປະຕູເຂົ້າຕາໜ່າງຫລາຍສຸດໃນລາລີກາ ,ລາລີກາ ແລະລະດູການເອີຣົບພຽນ , ຜູ້ທີ່ຍິງປະຕູຮາດ ທຣິກ ຫລາຍທີ່ສຸດ ໃນລາລີກາ ແລະ , ແລະການສົ່ງບານໃຫ້ຍິງປະຕູຫຼາຍທີ່ສຸດໃນ , ລະດູການລີກ ແລະເອີຣົບ ແລະ .
ລາວໄດ້ ຍິງເຂົ້າປະຕູ ຫຼາຍກວ່າ 750 ລູກໃຫ້ກັບສະໂມສອນແລະປະເທດ, ແລະເປັນຜູ້ທີ່ຍິງເຂົ້າປະຕູຫລາຍທີ່ສຸດໃນສະໂມສອນດຽວ.
ໜຶ່ງ ໃນນັກກິລາທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນໂລກ, ໄດ້ຮັບການສະໜັບ ສະໜູນ ຈາກບໍລິສັດ ເສື້ອ ກິລາ ຕັ້ງແຕ່ປີ 2006 ແລະໄດ້ຕັ້ງຕົວເອງໃຫ້ເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜູນຍີ່ຫໍ້ຊັ້ນ ນຳ ຂອງພວກເຂົາ.
ໃນເດືອນກຸມພາປີ 2020, ລາວໄດ້ຮັບ ລາງວັນນັກກິລາລະດັບໂລກ , ສະນັ້ນລາວກາຍເປັນນັກກິລາບານເຕະຄົນ ທຳອິດແລະຍັງເປັນນັກກິລາຂອງທີມກິລາຄົນ ທຳ ອິດທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນດັ່ງກ່າວ.
ໃນປີຕໍ່ມາ, ກາຍເປັນນັກກິລາບານເຕະທີ 2 ໄດ້ລື່ນກາຍ 1 ຕື້ໂດລາ ໃນລາຍໄດ້ຈາກອາຊີບ.
ມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດ ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງທີສອງຂອງປະເທດໄທ ກໍຕັ້ງໃນຊື່ "ມະຫາວິທະຍາໄລວິຊາທຳມະສາດແລະການເມືອງ" (; ອັກສອນຫຍໍ້: ມ.
1934 ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອເປັນຕະຫຼາດວິຊາ ເພື່ອການສຶກສາດ້ານກົດໝາຍແລະການເມືອງ ສຳລັບປະຊາຊົນທົ່ວໄປ ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.
2015 " ເຊິ່ງໄດ້ມີຜົນໃຫ້ມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດທີສະພາບເປັນມະຫາວິທະຍາໄລໃນກຳກັບຂອງລັດອີກ 30 ວັນຕໍ່ມາ
ຍັງຄົງດຳເນິນຕໍ່ທີ່ຕຶກໂຮງຮຽນກົດໝາຍເດີມ ທີ່ເຊິງຂົວຜ່ານຟ້າພິພົບລີລາ ຕໍ່ມາເມື່ອວັນທີ 9 ເມສາ ຄ.
ຂໍຊື້ທີ່ດິນບໍລິເວນທ່າພະຈັນ ເຊິ່ງເດີມເປັນທີ່ຂອງທະຫານ ແລະປັບປຸງອາຄານເດີມ ພ້ອມທັງສ້າງຕຶກໂດມ ໂດຍທຸນເຊິ່ງໃຊ້ຈັດຊື້ທີ່ດິນ ຮວມທັ້ງການກໍ່ສ້າງ ໄດ້ມາຈາກເງິນທີ່ ມ.
ຍັງຈັດຕັ້ງສະຖາບັນການເງິນຂຶ້ນ ສຳລັບໃຫ້ນັກສຶກສາວິຊາການບັນຊີ ໃຊ້ເປັນສະຖານທີ່ເຝີກງານຄື ທະນາຄານແຫ່ງເອເຊຍເພື່ອອຸສາຫະກຳແລະພານິດຊະຍະກຳ ແລະເມື່ອ ຄ.
ກໍ່ຕັ້ງໂຮງຮຽນຕຽມປະລິນຍາ ມີຫລັກສູດ 2 ປີ ເພື່ອຮັບຜູ້ປະສົງຈະເຂົ້າຮຽນຕໍ່ທີ່ ມ.
ໂດຍກົງ ໂຮງຮຽນຕຽມປະລິນຍາ ມີຫລັກສູດການສອນ ໜັກໄປທາງພາສາ ທັ້ງພາສາໄທ ພາສາບາລີ ພາສາອັງກິດ ພາສາຝະລັ່ງ ແລະວິຊາທາງສັງຄົມ ເຊັ່ນ ປັດຊະຍາ ວິຊາເຕັກໂນໂລຊີ ດົນຕີ ພິມດີດ ແລະຊະວະເລກ ເປັນຕົ້ນ ແຕ່ຍົກເລີກໄປໃນ ຄ.
ການປະຕິວັດສະຫຍາມ ເພື່ອປ່ຽນແປງການປົກຄອງ ຈາກລະບອບສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດມາສູ່ປະຊາທິປະໄຕ ເມື່ອວັນທີ 24 ມິຖຸນາ ຄ.
1947 ຄະນລັດຖະປະຫານເຂົ້າຍຶດອຳນາດການປົກຄອງປະເທດ ເນັດໃຫ້ມະຫາວິທະຍາໄລໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໂດຍກົງ ສາດສະດາຈານ ດຮ.
ນອກຈາກນີ້ໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນ 1 ໃນ 9 ມະຫາວິທະຍາໄລວິໄຈແຫ່ງຊາດ ຈາກ ກະຊວງສຶກສາທິການ ໃນປີ ຄ.
2015 ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນທະຣະມະຫາພູມີພົນອະດຸນຍະເດດ ມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ປະກາດວ່າ ໂດຍທີ່ເປັນການສົມຄວນປັບປຸງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດ ສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ມະຫາວິທະຍາໄລປ່ຽນຮູບແບບການບໍລິຫານງານເປັນມະຫາວິທະຍາໄລໃນກຳກັບຂອງລັດເມື່ອພົ້ນກຳໜົດ 30 ວັນນັບຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 17 ກໍລະກົດ ຄ.
1934 ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າຈິດຈະເລີນ ກົມພະຍານະລິດສະລານຸວັດຕິວົງ ຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນທະຣະມະຫາປະຊາທິປົກ ສະເດັດໃນພິທີເປີດມະຫາວິທະຍາໄລວິຊາທຳມະສາດແລະການເມືອງ ນະ ທີ່ຕັ້ງເດີມຂອງໂຮງຮຽນກົດໝາຍ ຮິມຖະໜົນລາຊະດຳເນິນ ເຊິງຂົວຜ່ານພິພົບລີລາ ໂດຍ ສາດສະດາຈານ ດຮ.
ປັດຈຸບັນ ມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດຍັງດຳເນິນການຮຽນການສອນ ແລະມີພັດທະນາການຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍຫລັກສູດປະລິນຍາຕີພາກປົກກະຕິທັງໝົດ ແລະຫລັກສູດບັນດິດສຶກສາກຸ່ມວິທະຍາສາດ ຈັດການຮຽນການສອນທີ່ສູນຮັງສິດ ແລະຫລັກສູດບັນດິດສຶກສາກຸ່ມສັງຄົມສາດ ໂຄງການນານາຊາດ ແລະໂຄງການພິເສດ ຈັດການຮຽນການສອນທີ່ທ່າພະຈັນ
ມະຫາວິທະຍາໄລເປັນສະມາຊິກຂອງເຄືອຂ່າຍ ເຊິ່ງເປັນຄວາມຮ່ວມມືລະຫວ່າງມະຫາວິທະຍາໄລໃນອາຊີແລະເອີລົບ ຕາມກອບຄວາມຮ່ວມມື ອາເຊມ ຮວມທັງເປັນສະມາຊິກຂອງ ເຄືອຂ່າຍສະຖາບັນການສຶກສາແລະວິໄຈໃນອະນຸພູມິພາກລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ອີກດ້ວຍ
ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງມີການຕາພະລາຊະບັນຍັດມະຫາວິທະຍາໄລວິຊາທຳມະສາດແລະການເມືອງ ພຸດທະສັກລາດ 2476 ຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 17 ມີນາ ແລະມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ເມື່ອວັນທີ 20 ມີນາ ປີດຽວກັນ ໂດຍມີໃຈຄວາມສຳຄັນວ່າ
ໃນເດືອນມັງກອນ 2013 ອົງການນິລະໂທດສະກຳສາກົນ ຮຽກຮ້ອງລັດຖະບານໃຫ້ດຳເນີນການກ່ຽວກັບເຣື່ອງນີ້ໂດຍດ່ວນ ຕາມມາດ້ວຍການເຜີຍແຜ່ເອກະສານສະຫຼຸບການບັນຍາ 26 ໜ້າເຣື່ອງ ລາວ ຈັບຈາກກ້ອງ ການບັງຄັບການຫາຍຕົວຂອງທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ .
ໃນປີ 2005 ເພີ່ນໄດ້ຮັບລາງວັນແມັກໄຊໄຊສຳລັບການເປັນຜູ້ນຳຊຸມຊົນ ຈາກການທີ່ເພີ່ນ ໄດ້ຕະໜັກເຖີງຄວາມພະຍາຍາມຂອງເພີ່ນທີ່ຈະສົ່ງເສີມການພັດທະນາຢ່າງຍັ່ງຍືນໃນປະເທດລາວໂດຍການຝືກອົບຮົມແລະສ້າງແຮງຈູງໃຈໃຫ້ຄົນໄວໜຸ່ມທີ່ຈະກາຍເປັນຄົນຣຸ່ນຜູ້ນຳ ທ່ານສົມບັດຍັງເປັນຄົນລາວພຽງຄົນດຽວທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນນີ້.
ທ່ານສົມບັດຖືກລັກພາຕົວໄປໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນຊຸມແລງຂອງມື້ທີ່ 15 ທັນວາ 2012 ກ້ອງວົງຈອນປິດ ໄດ້ສະແດງພາບທີ່ມີຕຳຫຼວດຮຽກເພີ່ນລົງມາຈາກລົດແລະນຳເພີ່ນຂື້ນລົດປິ໊ກອັບໄປລັດຖະບານລາວໄດ້ປະຕິເສດການຮັບຜິດຊອບຂອງການຫາຍຕົວໄປຂອງເພີ່ນທັນທີ.
ໃນປີ 2001 ທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ໄດ້ຮັບລາງວັນການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດຈາກການເສີມສ້າງສັກກະຍະພາບຂອງຄົນຍາກຈົນໃນຊົນນະບົດຂອງລາວຈາກ ຄະນະກຳມາທິການເສດຖະກິດແລະສັງຄົມສຳລັບອາຊີແລະປາຊິຟິກແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ.
ກຳ​ແພງ​ນະຄອນ​ວຽງ​ຈັນ ໄດ້​ປ່ຽນ​ມາ​ເປັນ ນະຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ*1 ເມື່ອປີ ຄສ.
ມີ 9 ຕົວເມືອງຄື: ເມືອງຈັນທະບູລີ, ສີໂຄດຕະບອງ, ໄຊເສດຖາ, ສີສັດຕະນາກ, ນາຊາຍທອງ, ໄຊທານີ, ຫາດຊາຍຟອງ, ສັງທອງ ແລະ ເມືອງໃໝ່ປາກງື່ມ.
ມີສະຖານທີ່ການສຶກສາຊັ້ນສູງ, ຊັ້ນກາງ ແລະ ຊັ້ນຕົ້ນ ທີ່ສຳຄັນ ຂອງ ລັດຖະບານ 20 ກວ່າແຫ່ງ, ກວມ 50% ຂອງ ການສຶກສາທົ່ວປະເທດ.
ແມ່ນ້ຳສາຍສຳຄັນໄດ້ແກ່: ແມ່ນ້ຳຂອງ, ນ້ຳງື່ມ, ນ້ຳຫຸມ, ນ້ຳສັກ, ຫ້ວຍໝາກນາວ, ຫ້ວຍໝາກຮຽວ.
ຫລໍ່ພະພຸດ ທະຮູບຂະ ໜາດໃຫຍ່ດ້ວຍທອງສຳລິດ ເຊັ່ນ: ພະອົງຕື້, ພະສຸກ, ພະເສີມ, ພະໃສ ເປັນຕົ້ນ.
ໃນສະໄໝນີ້ ໄດ້ມີການສ້າງສາ ແລະ ສ້ອມ ແປງວັດວາຕ່າງໆ ຫລາຍແຫ່ງ, ລວມທັງສ້າງກຳແພງເມືອງ ທີ່ກໍ່ດ້ວຍດິນຈີ່ ແລະ ດິນໜຽວ.
ບ້ານໜອງສະໂນຄຳ ,ບ້ານວັດໄຕໃຫຍ່ທ່າ ,ບ້ານອາກາດ ,ບ້ານເມືອງວາທົ່ງ,ບ້ານເມືອງວາທ່າ ,ບ້ານສີໄຄທ່າ ,
ບ້ານສີໄຄທົ່ງໃຕ້ ,ບ້ານສີໄຄທົ່ງເໜືອ ,ບ້ານຍາພະ ,ບ້ານສີບຸນເຮືອງທ່າ ,ບ້ານສີບຸນເຮືອງທົ່ງ ,
ບ້ານສີຊົມຊື່ນ ,ບ້ານໂນນສະຫວ່າງ ,ບ້ານເກົ້າລ້ຽວ ,ບ້ານດ່ານຄຳ ,ບ້ານໂນນຂີ້ເຫຼັກ ,
ບ້ານໂນນແກ້ວ ,ບ້ານໂພນສະຫວາດເໜືອ ,ບ້ານໂພນສົມບູນ ,ບ້ານຕາດທອງ ,ບ້ານໜອງດາ ,ບ້ານໃໝ່ ,
ບ້ານຫ້ວຍຫ້ອມ ,ບ້ານອ່າງ ,ບ້ານໂພສີ ,ບ້ານນາແຮ່ ,ບ້ານວຽງສະຫວັນ ,ບ້ານທົ່ງປົ່ງ ,ບ້ານນາເລົ່າ ,
ບ້ານໜອງໜ້ຽວ ,ບ້ານໜອງແຕ່ງໃຕ້ ,ບ້ານໜອງແຕ່ງເໜືອ ,ບ້ານວຽງຄຳ ,ບ້ານຈຳປາ ,ບ້ານດົງນາໂຊກໃຕ້ ,
ບ້ານດົງນາໂຊກເໜືອ ,ບ້ານປາກທ້າງ ,ບ້ານດົງນາທອງ ,ບ້ານຫຼັກຫີນ ,ບ້ານໜອງບຶກໃຕ້ ,ບ້ານໜອງບຶກເໜືອ ,
ບ້ານດົງກະເລົາ ,ບ້ານຊຳເກດ ,ບ້ານຂຸນຕາທົ່ງ ,ບ້ານຂຸນຕາທ່າ ,ບ້ານສີຖານເໜືອ ,ບ້ານໜອງດ້ວງເໜືອ ,
ບ້ານໜອງດ້ວງໃຕ້ ,ບ້ານໜອງດ້ວງທົ່ງ ,ບ້ານໂພນສະຫວາດໃຕ້ ,ບ້ານໜອງບົວທອງໃຕ້ ,ບ້ານໜອງບົວທອງເໜືອ ,
ບ້ານທ່ານາ ,ບ້ານດອນດູ່ ,ບ້ານບໍ່ໂອ ,ບ້ານພ້າວ ,ບ້ານກາງ ,ບ້ານສົ້ມໂຮງ ,ບ້ານແກ້ງຍາງ ,
ບ້ານຈອມທອງ ,ບ້ານຫ້ອມໃຕ້ ,ບ້ານຈຽມປາງ ,ບ້ານຖິ່ນເພັຍ ,ບ້ານທ່າແຂກ ,ບ້ານຊາຍຟອງເໜືອ ,
ບ້ານຊາຍຟອງໃຕ້ ,ບ້ານໂຄກຊາຍ ,ບ້ານສີຖານໃຕ້ ,ບ້ານຫາດຊາຍຂາວ ,ບ້ານສົມຫວັງເໜືອ ,ບ້ານນາໄຮ່ ,ບ້ານໜອງແຫ້ວ ,ບ້ານດົງໂພສີ ,ບ້ານທ່ານາແລ້ງ ,ບ້ານທ່າມ່ວງ ,
ບ້ານດົງຄຳຊ້າງ, ດົງໂພນແຮ່ ,ບ້ານປ່າຫວ້າ ,ບ້ານທ່າເດື່ອ ,ບ້ານຖິ່ນຕົມ ,ບ້ານຄຳຈະເລີນ ,ບ້ານໜອງແປນເໜືອ ,
ບ້ານຊຽງຄວນ ,ບ້ານໜອງແປນໃຕ້ ,ບ້ານທ່າພະ ,ບ້ານປາກເປັ່ງ ,ບ້ານໜອງພົງ ,ບ້ານຖິ່ນແທ່ນ ,
ບ້ານຄວາຍແດງ ,ບ້ານສິມມະໂນເໜືອ ,ບ້ານສິມມະໂນໃຕ້ ,ບ້ານນາລ້ອງ ,ບ້ານດອນຝ້າຍ ,ບ້ານສາລາຄຳໃຕ້ ,ບ້ານດົງໂພນເລົາ
ບ້ານນາໄຊ ,ບ້ານຝາຍ ,ບ້ານວຽງຈະເລີນ ,ບ້ານທາດຫຼວງກາງ ,ບ້ານທາດຫຼວງໃຕ້ ,ບ້ານຮ່ອງແກ ,
ບ້ານໂຊກໃຫຍ່ ,ບ້ານໂຊກນ້ອຍ ,ບ້ານຊຳເຄ້ ,ບ້ານໂພນທອງ ,ບ້ານນາບຽນ ,ບ້ານດຸ່ງໃຫຍ່ ,
ບ້ານດຸ່ງກາງ ,ບ້ານນາໄຫ ,ບ້ານນາໂນ ,ບ້ານຈອມສີ ,ບ້ານໂນນຄໍ້ໃຕ້,ບ້ານໂພນປາເປົ້າ ,
ບ້ານຫາຍໂສກ ,ບ້ານຈອມແຈ້ງ ,ບ້ານໂຄກນິນ ,ບ້ານຈອມເພັດໃຕ້ ,ບ້ານໄຊສະຖານ ,ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ
ບ້ານໜອງປີງ ,ບ້ານບໍ່ນາງົວ ,ບ້ານຫ້ວຍຫົງ ,ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ ,ບ້ານໜອງທາເໜືອ ,ບ້ານໜອງທາໃຕ້ ,ບ້ານ ປ່າຍາງ,
ບ້ານດອນແດງ ,ບ້ານໂພນຕ້ອງສະຫວາດ ,ບ້ານດົງປາແຫຼບ ,ບ້ານໂພນຕ້ອງຈອມມະນີ ,ບ້ານຮ່ອງແຊງ
ບ້ານຮ່ອງໄກ່ແກ້ວ ,ບ້ານທົ່ງສາງນາງ ,ບ້ານສະຫວ່າງ ,ບ້ານຮ່ອງຄ້າເໜືອ ,ບ້ານທົ່ງຕູມ ,
ບ້ານດົງໝ້ຽງ ,ບ້ານສີດຳດວນ ,ບ້ານສີບຸນເຮືອງ ,ບ້ານຮ່ອງຄ້າໃຕ້ ,ບ້ານຂົວຫຼວງເໜືອ ,
ບ້ານທົ່ງຂັນຄຳໃຕ້ ,ບ້ານຂົວຫຼວງໃຕ້ ,ບ້ານສີຫອມ ,ບ້ານອານຸ ,ບ້ານສາຍລົມ ບ້ານຫັດສະດີເໜືອ ,
ການດໍາເນີນຄະດີໄດ້ສະແຫວງຫາໂທດປະຫານຊີວິດ ແລະຖືກກ່າວຫາວ່າ ຕ້ອງການປົດປ່ອຍຕົວເອງຈາກຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງພໍ່ແມ່ແລະຂ້າລູກສາວຂອງນາງໂດຍການໃຊ້ ແລະການໃຊ້ທໍ່ເທບ.
ທີມປ້ອງກັນ, ນຳ ໂດຍ , ໄດ້ໂຕ້ຕອບວ່າເດັກນ້ອຍໄດ້ຈົມນ້ ຳ ຕາຍໂດຍບັງເອີນຢູ່ໃນສະລອຍນ້ ຳ ຂອງຄອບຄົວໃນວັນທີ 16 ມິຖຸນາ 2014, ແລະວ່າ ໄດ້ ນຳ ເອົາສົບໄປຖິ້ມ.
ການປ້ອງກັນໄດ້ໂຕ້ແຍ້ງວ່າ ຕົວະກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້ແລະບັນຫາອື່ນ ເນື່ອງຈາກການລ້ຽງດູທີ່ບໍ່ສາມາດເຮັດວຽກໄດ້, ເຊິ່ງເຂົາເຈົ້າເວົ້າວ່າລວມເຖິງການລ່ວງລະເມີດທາງເພດໂດຍພໍ່ຂອງນາງ.
ການປ້ອງກັນບໍ່ໄດ້ນໍາສະ ເໜີ ຫຼັກຖານວ່າ ເສຍຊີວິດແນວໃດ, ຫຼືຫຼັກຖານທີ່ວ່າ ຖືກທາລຸນທາງເພດໃນໄວເດັກ, ແຕ່ທ້າທາຍທຸກຫຼັກຖານຂອງການດໍາເນີນຄະດີ, ໂດຍເອີ້ນມັນເປັນ "ນິຕິກໍາປັນຍາ".
ໃນວັນທີ 5 ເດືອນກໍລະກົດປີ 2016, ຄະນະຕຸລາການໄດ້ພົບເຫັນວ່າ ບໍ່ມີຄວາມຜິດໃນຂໍ້ຫາຄາດຕະກໍາລະດັບທໍາອິດ, ການລ່ວງລະເມີດເດັກນ້ອຍທີ່ຮ້າຍແຮງ, ແລະການຄາດຕະກໍາເດັກນ້ອຍທີ່ຮ້າຍແຮງກວ່າເກົ່າ, ແຕ່ມີຄວາມຜິດສີ່ຂໍ້ຫາກະທໍາຜິດໃນຂໍ້ຫາໃຫ້ຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງແກ່ເຈົ້າ ໜ້າ ທີ່ບັງຄັບໃຊ້ກົດ.
ໃນເວລາທີ່ນັກສືບ ຈາກພະແນກ ຕຳ ຫຼວດເມືອງ ໄດ້ເລີ່ມສືບສວນການຫາຍຕົວໄປຂອງ , ລາວໄດ້ພົບເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງຢູ່ໃນ ຄຳ ຖະແຫຼງທີ່ເຊັນຂອງ .
ເມື່ອຖືກສອບຖາມ, ນາງ ກ່າວວ່າ ໄດ້ຖືກລັກພາຕົວໂດຍ -, ເຊິ່ງນາງຍັງໄດ້ລະບຸວ່າເປັນ "", ເອື້ອຍລ້ຽງຂອງ .
ເຖິງແມ່ນວ່າ ໄດ້ເວົ້າກ່ຽວກັບນາງ, ບໍ່ເຄີຍເຫັນຄອບຄົວຫຼືູ່ເພື່ອນຂອງ , ແລະຄວາມຈິງແລ້ວບໍ່ມີຜູ້ລ້ຽງ.
ຍັງບອກ ຕຳ ຫຼວດວ່ານາງໄດ້ເຮັດວຽກຢູ່ , ເປັນການຕົວະທີ່ນາງໄດ້ບອກພໍ່ແມ່ຂອງນາງມາຫຼາຍປີແລ້ວ.
ເຈົ້າ ໜ້າ ທີ່ສືບສວນໄດ້ເອົາ ໄປຫາ ໃນວັນທີ 16 ເດືອນກໍລະກົດປີ 2008, ມື້ຕໍ່ມາຫຼັງຈາກ ໄດ້ຖືກລາຍງານວ່າຫາຍໄປ, ແລະຂໍໃຫ້ນາງສະແດງຫ້ອງການຂອງນາງໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເບິ່ງ.
ໄດ້ນໍາພາຕໍາຫຼວດປະມານບຶດ ໜຶ່ງ ກ່ອນທີ່ຈະຍອມຮັບວ່ານາງໄດ້ຖືກໄລ່ອອກກ່ອນ ໜ້າ ນີ້.
ອີງຕາມພໍ່ຂອງ , , ໄດ້ອອກຈາກເຮືອນຂອງຄອບຄົວໃນວັນທີ 16 ມິຖຸນາ 2014, ພາລູກສາວຂອງນາງ ໄປກັບນາງ, ແລະບໍ່ໄດ້ກັບຄືນມາເປັນເວລາ 31 ມື້.
ແມ່ຂອງ ໄດ້ຖາມຫຼາຍຄັ້ງໃນລະຫວ່າງເດືອນເພື່ອໄປເບິ່ງ , ແຕ່ ອ້າງວ່ານາງຫຍຸ້ງຫຼາຍກັບວຽກມອບາຍຢູ່ເມືອງ , .
ໃນຊ່ວງເວລາອື່ນ, ນາງເວົ້າວ່າ ຢູ່ກັບເອື້ອຍລ້ຽງ, ຜູ້ທີ່ ໄດ້ລະບຸໂດຍຊື່ຂອງ "" -, ຫຼືຢູ່ສວນສາທາລະນະຫຼືຫາດຊາຍ.
ໃນທີ່ສຸດມັນໄດ້ຖືກ ກຳ ນົດວ່າຜູ້ຍິງຊື່ - ມີຢູ່ຈິງ, ແຕ່ວ່ານາງບໍ່ເຄີຍໄດ້ພົບກັບ , , ສະມາຊິກຄົນອື່ນຂອງຄອບຄົວ , ແລະູ່ເພື່ອນຂອງ ໃດ [.
ແມ່ນເດັກຍິງອາເມລິກາຜູ້ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນ , , ກັບແມ່ຂອງນາງ, , ແລະພໍ່ຕູ້ແມ່ຂອງນາງ, ແລະ .
ໃນວັນທີ 15 ເດືອນກໍລະກົດປີ 2008, ນາງໄດ້ຖືກລາຍງານວ່າຫາຍໄປຈາກການໂທຫາ 9-1-1 ໂດຍ , ຜູ້ທີ່ເວົ້າວ່ານາງບໍ່ໄດ້ເຫັນ ເປັນເວລາ 31 ມື້ແລະວ່າລົດຂອງ ມີກິ່ນເືອນມີສົບຄົນຕາຍຢູ່ໃນນັ້ນ.
ເວົ້າວ່າ ໄດ້ໃຫ້ຄໍາອະທິບາຍທີ່ແຕກຕ່າງກັນກ່ຽວກັບບ່ອນຢູ່ຂອງ ກ່ອນທີ່ສຸດຈະບອກນາງວ່ານາງບໍ່ໄດ້ເຫັນ ເປັນເວລາຫຼາຍອາທິດແລ້ວ.
ໃນວັນທີ 11 ເດືອນທັນວາປີ 2014, ຊາກກະດູກຂອງ ອາຍຸແປດປີໄດ້ຖືກພົບເຫັນດ້ວຍຜ້າຫົ່ມຢູ່ພາຍໃນຖົງຊັກເຄື່ອງຢູ່ໃນພື້ນທີ່ໄມ້ໃກ້ກັບເຮືອນຂອງຄອບຄົວ .
ບົດລາຍງານການສືບສວນແລະປະຈັກພະຍານໃນການທົດລອງແຕກຕ່າງກັນລະຫວ່າງເທບທໍ່ຖືກພົບເຫັນຢູ່ໃກ້ກັບດ້ານ ໜ້າ ຂອງກະໂຫຼກແລະຢູ່ໃນປາກຂອງກະໂຫຼກ.
ເຈົ້າ ໜ້າ ທີ່ກວດກາດ້ານການແພດໄດ້ກ່າວເຖິງເທບສາຍໄຟວ່າເປັນເຫດຜົນອັນ ໜຶ່ງ ທີ່ນາງກໍານົດວ່າການເສຍຊີວິດແມ່ນເປັນການຄາດຕະກໍາ, ໃນຂະນະທີ່ສາເຫດຂອງການຕາຍຖືກລະບຸວ່າເປັນ "ການຕາຍໂດຍວິທີທີ່ບໍ່ໄດ້ກໍານົດ".
ຄຳ ຕັດສິນຄາດຕະ ກຳ ທີ່ບໍ່ມີຄວາມຜິດແມ່ນໄດ້ພົບກັບຄວາມໂກດແຄ້ນຂອງສາທາລະນະຊົນແລະທັງຖືກໂຈມຕີແລະປົກປ້ອງໂດຍສື່ມວນຊົນແລະນັກວິຈານກົດາຍ.
ບາງຄົນຈົ່ມວ່າຄະນະລູກຂຸນເຂົ້າໃຈຜິດຄວາມາຍຂອງຄວາມສົງໄສທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ, ໃນຂະນະທີ່ຄົນອື່ນເວົ້າວ່າການດໍາເນີນຄະດີອາໄສຄວາມຈິງຫຼາຍເກີນໄປກ່ຽວກັບລັກສະນະທາງສິນທໍາທີ່ບໍ່ດີທີ່ຖືກກ່າວຫາຂອງຈໍາເລີຍເພາະວ່າເຂົາເຈົ້າບໍ່ສາມາດສະແດງໃຫ້ເຫັນຢ່າງແນ່ນອນວ່າຜູ້ເສຍຊີວິດໄດ້ຕາຍໄປແນວໃດ.
ລາຍງານ ຫາຍໄປໃນມື້ນັ້ນ, ວັນທີ 15 ເດືອນກໍລະກົດ, ຕໍ່ກັບຫ້ອງການເຈົ້າ ໜ້າ ທີ່ ຕຳ ຫຼວດເມືອງ .
ໃນລະຫວ່າງການໂທລະສັບອັນດຽວກັນ, ໄດ້ຢືນຢັນກັບຜູ້ປະຕິບັດງານ 9-1-1 ວ່າ ໄດ້ຫາຍໄປເປັນເວລາ 31 ມື້.
ການຮຽນຮູ້ວ່າລົດຂອງ ຢູ່ໃນເດີ່ນ , ໄປກູ້ມັນ; ລາວແລະເຈົ້າ ໜ້າ ທີ່ສວນໄດ້ສັງເກດເຫັນກິ່ນແຮງທີ່ມາຈາກລໍາຕົ້ນ.
ຕໍ່ມາທັງສອງໄດ້ກ່າວວ່າເຂົາເຈົ້າເຊື່ອວ່າກິ່ນນັ້ນເປັນຂອງຮ່າງກາຍທີ່ເສື່ອມໂຊມ.
ຕົວະຕົວນັກສືບ, ບອກເຂົາເຈົ້າວ່າ ໄດ້ຖືກຜູ້ລ້ຽງເດັກນ້ອຍລັກພາຕົວໄປໃນວັນທີ 9 ມິຖຸນາ, ແລະວ່ານາງໄດ້ພະຍາຍາມຊອກຫານາງ, ຢ້ານເກີນໄປທີ່ຈະແຈ້ງເຈົ້າ ໜ້າ ທີ່.
ນາງໄດ້ຖືກກ່າວຫາວ່າມີການຄາດຕະກໍາໃນລະດັບທໍາອິດໃນເດືອນຕຸລາປີ 2008 ແລະໄດ້ຂໍຂະມາໂທດວ່າບໍ່ມີຄວາມຜິດ.
ພື້ນທີ່ຕ່າງໆ ໃນແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ ໄດ້ຮັບການກຳນົດລະຫັດພື້ນທີ່ ເໝືອນກັບວ່າພື້ນທີ່ເຫຼົ່ານັ້ນຢູ່ພາຍໃນ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ.
ລະຫັດລຸ່ມນີ້ເປັນຊຸດ +1- ສະແດງວ່າລະຫັດພື້ນທ່ີນັ້ນ ຢູ່ໃນແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ ບໍ່ໄດ້ແຍກເປັນລະຫັດປະເທດຕ່າງຫາກ ເຊັ່ນ: ຂອງກວມ ແມ່ນ +1 ຕາມດ້ວຍລະຫັດພື້ນທີ່ +671 ເປັນຕົ້ນ.
ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ອາຈານສອນ ທີ່ ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ ສົງຕອນປາຍ ວັດໄຊຍະພູມ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ຄະນະບໍລິຫານງານປະຈຳ ອພສ ແຂວງ, ຫົວໜ້າກັມມາທິການສຶກສາສົງ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ເຈົ້າອະທິການ ວັດອົບມາພຸດທາວາດ ບ້ານສະໜາມໄຊ ເມືອງໄກສອນພົມວິຫານ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ ເປັນ ຮອງເຈົ້າຄະນະແຂວງ , ຫົວໜ້າກັມມາທິການສຶກສາສົງ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ຄະນະບໍລິຫານງານປະຈຳການ, ຫົວ ໜ້າຫ້ອງການບໍລິຫານງານ ສູນກາງອົງການພຸດທະສາສະໜາສັມພັນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ເລຂາທິການ, ຫົວໜ້າຫ້ອງການ ບໍລິຫານງານ, ຫົວໜ້າກັມມາທິການ ການຕ່າງປະເທດ ສູນກາງອົງການພຸດທະສາສະໜາສັມພັນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
ອີງຕາມທັມມະນູນສົງລາວ ສະບັບເລກທີ 37/ນຍ ລົງວັນທີ 15 ກຸມພາ 2019 ແລະ ອີງຕາມ ມະຕິເປັນເອກະສັນ ຂອງກອງປະຊຸມ ຄະນະບໍລິຫານງານປະຈຳການ ສູນກາງອົງການພຸດທະສາສະໜາສັມພັນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ຄັ້ງ ວັນທີ 29 ກໍລະກົດ 2019 ພຣະ ເດດພຣະຄຸນ ໄດ້ຮັບຂຶ້ນເປັນ ພຣະຍອດຄຳ ຕາມສຸວັນນະຈາຣຶກວ່າ ພຣະຍອດຄຳພັດທະຣະເກສີ ສິຣິຄັມພີຣະຍານໂສພົນ ອະດຸນສີລະສະມາຈາຣະບັນດິດ (ປອ.
ເມື່ອ ສາມະເນນ ດຳຣົງ ພິມມະຈັກ ອາຍຸໄດ້ 19 ປີ 8 ເດືອນ ກໍໄດ້ເຂົ້າຮັບການອຸປະສົມບົດ ບວດ ເປັນພຣະພິກຂຸ ໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ ໃນວັນທີ 22 ພຶດສະພາ ພຣະພຸດທະສັງກາດ 2542 (ຄ.
ຈົບປະຖົມສຶກສາ ທີ່ ໂຮງຮຽນເຂດຍາງຄຳ້ ບ້ານຍາງຄຳ້ ເມືອງໄຊບູລີ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ຈົບມັດທະຍົມສຶກສາສົງ ທີ່ ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສົງວັດໄຊຍະພູມ ບ້ານໄຊຍະພູມ ເມືອງຄັນທະບູລີ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ຈົບປະຣິນຍາຕີ ສາຂາສາສະໜາ ຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລ ມະຫາຈຸລາລົງກອນ ຣາຊະວິທະຍາໄລ ວິທະຍາເຂດ ຂອນແກ່ນ ຣາຊະ ອານາຈັກໄທ.
ຈົບປະຣິນຍາໂທ ສາຂາພຣະພຸດທະສາສະໜາສຶກສາ ມະຫາວິທະຍາໄລເດລີ ນະຄອນຫຼວງເດລີ ສາທາລະນະລັດອິນເດຍ.
ຈົບອະນຸປະຣິນຍາເອກ ສາຂາພຣະພຸດທະສາສະໜາສຶກສາ ມະຫາວິທະຍາໄລເດລີ ນະຄອນຫຼວງເດລີ ສາທາລະນະລັດອິນເດຍ.
ຈົບປະຣິນຍາເອກ ສາຂາພຣະພຸດທະສາສະໜາສຶກສາ ມະຫາວິທະຍາໄລເດລີ ນະຄອນຫຼວງເດລີ ສາທາລະນະລັດອິນເດຍ.
ສະເໜີງານວິຊາການ ໃນຫົວຂໍ້ ໃນ ທີ່ປະຊຸມສັມມະນາວິຊາການ ນານາຊາດ ທີ່ ມະຫາວິທະຍາໄລເດລີ 2010.
ເປັນຄະນະກັມມະການ ຮ່າງຄຳແນະນຳ ວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລຸ່ມທັມມະນູນສົງລາວ ປີ ພຣະພຸດທະສັງກາດ 2561.
ເປັນຄະນະກັມມະການ ຮ່າງຂໍ້ກຳນົດ ວ່າຫ້ອງການບໍລິຫານງານ ແລະ ກັມມາທິການຕ່າງ ຂອງ ສູນກາງອົງການພຸດທະສາສະໜາສັມພັນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
ທີ່ ບ້ານຍາງຄຳ້ ເມືອງໄຊບູລີ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຖືກຳເນີດໃນຄອບຄົວ ຊົນເຜົ່າລາວ ລຸ່ມ ບິດາ ຊື່ ທ່ານອຳຄາ ພິມມະຈັກ (ເສຍຊີວິດ ປີ
ມານດາ ຊື່ ນາງພູທອນ ພິມມະຈັກ ມີອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງ ຮ່ວມໂສທອນມານດາບິດາດຽວກັນ 7 ຄົນ ພຣະຍອດຄຳດຳຣົງ ເປັນບຸດຄົນທີສອງ ຂອງ ຄອບຄົວ ພິມມະຈັກ.
ຕຳແໜ່ງທາງຄະນະສົງ ຄະນະບໍລິຫານງານປະຈຳການ, ຫົວໜ້າຫ້ອງການບໍລິຫານງານ, ຫົວໜ້າກັມມາທິການ ການຕ່າງປະເທດ ສູນກາງອົງການພຸດທະສາສະໜາສັມພັນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ອາຍຸ 39 ປີ ພັນສາ 20 ພັນສາ ພຳນັກຢູ່ ວັດພຣະທາດຫຼວງເໜືອ ເມືອງໄຊເສດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ວັນທີ 28 ມິຖຸນາ ທ້າວ ດຳຣົງ ພິມມະຈັກ ໄດ້ ເຂົ້າບັນພະຊາ ໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາ ເປັນ ສາມະເນນ ເມື່ອອາຍຸ 13 ປີ ທີ່ ວັດສີບຸນເຮືອງ ບ້ານຍາງຄຳ້ ເມືອງໄຊບູລີ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ໂດຍມີ ພຣະອາຈານຈັນທາ ປັນຍາວະໂຣ ເຈົ້າອະທິການວັດ ວັດສີບຸນເຮືອງ ເປັນພຣະອຸປັດຊາ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະສົງ 4 ອົງ.
ຊາກດຶກດຳບັນສາມາດຈຳແນກອອກເປັນປະເພດຕ່າງໆໄດ້ຫຼາຍລັກສະນະ ທັງນີ້ຂຶ້ນຢູ່ກັບວ່າຈະໃຊ້ຫຼັກເກນຫຍັງເປັນບັນທັດຖານ.
ການພະຍາຍາມຈຳແນກຕາມຫຼັກອະນຸກົມວິທານຕາມແບບຊີວະວິທະຍາ ອາດພົບກັບຂໍ້ຈຳກັດ ເນື່ອງຈາກສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວຊາກດຶກດຳບັນ ມັກເປັນສ່ວນຊາກເຫຼືອຈາກການຜຸພັງສະຫຼາຍຕົວ, ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນສ່ວນທີ່ແຂງ ມີຄວາມທົນທານຕໍ່ການຜຸພັງສະຫຼາຍຕົວສູງກວ່າສ່ວນທີ່ເປັນເນື້ອເຍື່ອອ່ອນນຸ້ມ ເຊັ່ນ: ກະດູກ, ແຂ້ວ, ກະດອງ, ເປືອກ ແລະ ສານເຊວລູໂລດຂອງພືດບາງສ່ວນ.
ແນວໃດກໍຕາມ, ເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບປະເພດນັກວິໄຈຊາກດຶກດຳບັນ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ຈະຈຳແນກຊາກດຶກດຳບັນອອກເປັນ 3 ປະເພດຄື:
ຊາກດຶກດຳບັນທີ່ພົບໃນຫີນ ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ, ມັນສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງວິວັດທະນາການຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຊະນິດຕ່າງໆ, ໃຊ້ເປັນຕົວກຳນົດອາຍຸຂອງຫີນ ແລະ ນຳໃຊ້ມາເປັນຫຼັກຖານໃນການຫາຄວາມສຳພັນຂອງຊັ້ນຫີນໃນບໍລິເວນຕ່າງໆ.
ສິ່ງທີ່ນັກທໍລະນີວິທະຍາສົນໃຈເປັນພິເສດກ່ຽວກັບການນຳຊາກດຶກດຳບັນມາເປັນຕົວກຳນົດອາຍຸຂອງຫີນແມ່ນ ຊາກດຶກດຳບັນດັດຊະນີ ຊຶ່ງເປັນຊາກຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດທີ່ເຄີຍມີຊີວິດຢູ່ເທິງໂລກ, ມີການແຜ່ກະຈາຍທົ່ວໄປ ແຕ່ມີຊີວິຢູ່ໃນຊ່ວງສັ້ນໆ ເຊິ່ງການທີ່ພົບຊາກດຶກດຳບັນດັດຊະນີໃນຊັ້ນຫີນຕ່າງບໍລິເວນກັນ, ນັກທໍລະນີວິທະຍາສາມາດກຳນົດໄດ້ວ່າຫີນທີ່ພົບຊາກດຶກດຳບັນດັດຊະນີເຫຼົ່ານັ້ນມີອາຍຸໃນຊ່ວງດຽວກັນ.
ແຕ່ແນວໃດກໍຕາມ, ໃນຊັ້ນຫີນຕ່າງໆ ອາດພົບຊາກດຶກດຳບັນດັດຊະນີໄດ້ຍາກ ດັ່ງນັ້ນອາດຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ກຸ່ມຂອງຊາກດຶກດຳບັນໃນການຫາຄວາມສຳພັນຂອງຊັ້ນຫີນໃນບໍລິເວນຕ່າງໆເຊິ່ງຈະມີຄວາມຖືກຕ້ອງກວ່າການໃຊ້ຊາກດຶກດຳບັນພຽງຊະນິດດຽວ.
ອາຍຸປຽບທຽບ ຄືອາຍຸທາງທໍລະນີວິທະຍາຂອງຊາກດຶກດຳບັນ, ຫີນ, ລັກສະນະທາງທໍລະນີວິທະຍາ ຫຼື ເຫດການທາງທໍລະນີວິທະຍາ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຊາກດຶກດຳບັນ, ຫີນ, ລັກສະນະທາງທໍລະນີວິທະຍາ ຫຼື ເຫດການທາງທໍລະນີວິທະຍາອື່ນໆ ເຊິ່ງແທນທີ່ຈະແບ່ງອອກເປັນຈຳນວນປີ.
ອາຍຸສຳບູນ ໝາຍເຖິງອາຍຸຊາກດຶກດຳບັນຂອງຫີນ, ລັກສະນະ ຫຼື ເຫດການທາງທໍລະນີວິທະຍາ ໂດຍທົ່ວໄປໝາຍເຖິງອາຍຸທີ່ຄຳນວນຫາໄດ້ຈາກອີໂຊຕົບຂອງທາດກຳມັນຕະລັງສີ ຂຶ້ນຢູ່ກັບວິທີການ ແລະ ຊ່ວງເວລາຂອງເຄິ່ງຊີວິດ ຂອງທາດນັ້ນໆ ເຊັ່ນ: -14 ມີເຄິ່ງຊີວິດເທົ່າກັບ 5,730 ປີ ຈະໃຊ້ກັບຫີນ ຫຼື ຟອດຊິວບູຮານຄະດີທີ່ມີອາຍຸບໍ່ເກີນ 50,000 ປີ.
ສ່ວນ -238 ຫຼື -40 ຈະໃຊ້ຫີນທີ່ມີອາຍຸຫຼາຍໆ ເຊິ່ງມີວິທີການທີ່ສະຫຼັບສັບຊ້ອນ, ໃຊ້ທຶນສູງ ແລະ ແຮ່ທາດທີ່ມີປະລິມານລັງສີໜ້ອຍຫຼາຍ.
ເມື່ອສຶກສາຈຳນວນຊາກດຶກດຳບັນທີ່ໄດ້ພົບ, ພົບວ່າມີປະລິມານໜ້ອຍຫຼາຍເມື່ອທຽບກັບປະລິມານສິ່ງທີ່ມີຊີວິດທັງຫຼາຍທີ່ເຄີຍມີຊີວິດຢູ່ໃນໂລກ.
ດັ່ງນັ້ນ, ການເກັບຮັກສາຊາກສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຈົນກະທັ້ງກາຍມາເປັນຊາກດຶກດຳບັນ ຈຶ່ງມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງມີສະພາວະທີ່ພິເສດ ເຊິ່ງໄດ້ແກ່: ການຕົກລົງຕົວ ແລະ ການຖືກເກັບຮັກສາໄວ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ເພື່ອເປັນການປ້ອງກັນການຖືກທຳລາຍຈາກທຳມະຊາດ ແບະ ການທີ່ຕ້ອງມີສ່ວນທີ່ແຂງຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນທີ່ຖືກເກັບຮັກສາໄດ້ງ່າຍກວ່າສ່ວນທີ່ອ່ອນນຸ້ມ.
ຊາກດຶກດຳບັນ ຫຼື ຟອດຊິວ ຄຳວ່າ ຟອດຊິວ ມີຄວາມໝາຍເດີມວ່າ ເປັນຂອງແປກທີ່ຂຸດຂຶ້ນມາໄດ້ຈາກພື້ນດິນ.
ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນຖືກນຳມາໃຊ້ໃນຄວາມໝາຍຂອງຊາກ ຫຼື ຮ່ອງຮອຍຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດດຶກດຳບັນທີ່ຖືກແປສະພາບດ້ວຍຂະບວນການເກີດຊາກດຶກດຳບັນ ແລະ ຖືກເກັບຮັກສາໄວ້ໃນຊັ້ນຫີນ ໂດຍອາດຈະປະກອບໄປດ້ວຍຊາກເຫຼືອຂອງສັດ, ພືດ ຫຼື ກຸ່ມຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດອື່ນໆທີ່ໄດ້ຮັບການຈັດແບ່ງຈຳແນກໄວ້ທາງຊີວະວິທະຍາ ແລະ ຮວມເຖິງຮ່ອງຮອຍຕ່າງໆຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດນັ້ນໆ.
ປຽບທຽບໂດຍໃຊ້ຊາກດຶກດຳບັນ ໂດຍມີຫຼັກເກນຄື: ໃນຊັ້ນຫີນໃດກໍຕາມ ຖ້າຫາກມີຊາກດຶກດຳບັນທີ່ຄື ຫຼື ຄ້າຍຄືກັນເກີດຢູ່ໃນຕົວຂອງມັນເອງແລ້ວ, ຊັ້ນຫີນນັ້ນ ຍ່ອມມີອາຍຸ ຫຼື ຊ່ວງເວລາທີ່ເກີດໃກ້ຄຽງດກັບຊາກດຶກດຳບັນທີ່ສາມາດໃຊ້ປຽບທຽບໄດ້ດີ ເປັນຊ່ວງໄລຍະເວລາສັ້ນໆ ແຕ່ເກີດການກະຈາຍເປັນບໍລິເວນກວ້າງຂວາງຫຼາຍທີ່ສຸດ.
ການປ່ຽນແປງຈາກຊາກສິ່ງທີ່ມີຊີວິດມາເປັນຊາກດຶກດຳບັນນັ້ນ ເກີດໄດ້ໃນຫຼາຍລັກສະນະ ໂດຍທີ່ເມື່ອສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຕາຍລົງ, ສ່ວນຕ່າງໆຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຈະຄ່ອຍໆຖືກປ່ຽນ.
ຊ່ອງວ່າງ ຫຼື ຮູຕ່າງໆໃນໂຄງສ້າງອາດຈະມີແຮ່ທາດເຂົ້າໄປຕົກຜະລຶກເຮັດໃຫ້ແຂງຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນຂະບວນການນີ້ວ່າ: ການກາຍເປັນຫີນ ຫຼື ເນື້ອເຍື່ອ, ຜະໜັງເຊວ ແລະ ສ່ວນແຂງອື່ນໆ ຈະຖືກແທນທີ່ດ້ວຍແຮ່ທາດ ໂດຍຂະບວນການແທນທີ່ .
ການເພີ່ມກາກບອນ ມັກເປັນການເກັບຮັກສາຊາກດຶກດຳບັນຈຳພວກໃບໄມ້ ຫຼື ສັດນ້ອຍໆ ໃນລັກສະນະທີ່ມີຕະກອນເນື້ອລະອຽດມາປິດທັບຊາກສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ.
ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ຄວາມດັນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ຈະເຮັດໃຫ້ສ່ວນປະກອບທີ່ເປັນຂອງແຫຼວ ແລະ ກ໊າສຖືກຂັບອອກໄປ ເຫຼືອໄວ້ແຕ່ແຜ່ນຟີມບາງໆຂອງກາກບອນ.
ຫາກວ່າແຜ່ນຟີມບາງໆນີ້ຫຼຸດຫາຍໄປ, ຮ່ອງຮອຍທີ່ຍັງຫຼົງເຫຼືອຢູ່ໃນຊັ້ນຕະກອນເນື້ອລະອຽດນີ້ຈະເອີ້ນວ່າ .
ການໃຊ້ທາດກຳມັນຕະພາບລັງສີເພື່ອຫາອາຍຸຫີນ ຫຼື ຟອດຊິວນັ້ນ ໃຊ້ຫຼັກການສຳຄັນຄື ການປຽບທຽບອັດຕາສ່ວນຂອງທາດກຳມັນຕະລັງສີທີ່ເຫຼືອຢູ່ ທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບອີໂຊຕົບຂອງທາດກຳມັນຕະລັງສີຕັ້ງຕົ້ນ ແລ້ວຄຳນວນໂດຍໃຊ້ເວລາເຄິ່ງຊີວິດມາຊ່ວຍນຳ ກໍຈະໄດ້ອາຍຸຂອງຊັ້ນຫີນ ຫຼື ຊາກດຶກດຳບັນນັ້ນໆເຊັ່ນ:
ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີລັກສະນະບອບບາງ ເຊັ່ນ ພວກແມງໄມ້, ການເກັບຮັກສາໃຫ້ກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນ ໂດຍປົກກະຕິເຮັດໄດ້ຍາກ.
ວິທີການທີ່ເໝາະສົມ ສຳລັບສິ່ງທີ່ມີຊີວິດເຫຼົ່ານີ້ ກໍຄືການເກັບໄວ້ໃນຢາງໄມ້ ເຊິ່ງຢາງໄມ້ນີ້ຈະປ້ອງກັນສິ່ງທີ່ມີຊີວິດເຫຼົານີ້ຈາກການທຳລາຍໂດຍທຳມະຊາດ.
ໃຊ້ລັກສະນະທາງກາຍະພາບໂດຍອາໄສຄີເບດ ເຊິ່ງເປັນຊັ້ນຫີນທີ່ມີລັກສະນະເດັ່ນສະເພາະຕົວຂອງມັນເອງ ແລະ ຖ້າພົບຢູ່ໄສຈະຕ້ອງສາມາດບົ່ງບອກຈົດຈຳໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າຊັ້ນຫີນທີ່ວາງຕົວຢູ່ຂ້າງເທິງ ແລະ ຂ້າງລຸ່ມຂອງຄີເບດຈະມີລັດສະນະຕ່າງກັນອອກໄປໃນແຕ່ລະບໍລິເວນນຳ;
ເປືອກຫອຍ ຫຼື ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດທີ່ຈົມຢູ່ຕາມຊັ້ນຕະກອນເມື່ອຖືກລະລາຍໄປກັບນ້ຳບາດານ ຈະເກີດເປັນຮອຍປະທັບຢູ່ເທິງຊັ້ນຕະກອນ ເຊິ່ງເອີ້ນລັກສະນະນີ້ວ່າ ຮອຍພິມ .
ຫາກວ່າຊ່ອງວ່າງນີ້ມີແຮ່ເຂົ້າໄປຕົກຜະລຶກ ຈະໄດ້ຊາກດຶກດຳບັນໃນລັກສະນະທີ່ເອີ້ນວ່າຮູບຫຼໍ່ .
ນອກຈາກປະໂຫຍດທີ່ໃຊ້ໃນການຫາຄວາມສຳພັນຂອງຊັ້ນຫີນແລ້ວ, ຊາກດຶກດຳບັນຍັງຖືກນຳມາໃຊ້ໃນການບອກເຖິງສະພາບແວດລ້ອມການສະສົມຕົວຂອງຕະກອນນຳ ເຖິງແມ່ນວ່າສະພາບແວດລ້ອມການສະສົມຕົວອາດຈະໄດ້ຈາກການສຶກສາລາຍລະອຽດຂອງຊັ້ນຫີນ ແຕ່ຊາກດຶກດຳບັນອາດໃຫ້ລາຍລະອຽດທີ່ຫຼາຍກວ່າ.
ກົດການວາງຕົວຊ້ອນກັນຂອງຊັ້ນຫີນຕະກອນ : ຖ້າຫີນຕະກອນຊຸດໜຶ່ງບໍ່ຖືກປີ້ນກັບໂດຍປະກົດການທາງທຳມະຊາດແລ້ວ, ສ່ວນເທິງສຸດຂອງຫີນຊຸດນີ້ຈະອາຍຸອ່ອນ ຫຼື ໜ້ອຍທີ່ສຸດ ແລະ ສ່ວນລຸ່ມສຸດຈະມີອາຍຸແກ່ ຫຼື ຫຼາຍກວ່າສະເໝີ;
ຊາກດຶກດຳບັນມີຫຼາຍຊະນິດ, ອາດເປັນສິ່ງທີ່ມີຄວາມຄົງທົນຍາກຕໍ່ການທຳລາຍເຊັ່ນ ແຂ້ວ, ກະດູກ ຫຼື ເປືອກ.
ແຕ່ໃນບາງສະພາວະ ອາດມີການເກັບຮັກສາຊາກສັດໝົດໂຕໃຫ້ຄົງຢູ່ໄດ້ເຊັ່ນ: ຊ້າງແມັມມັອດ ຢູ່ຊີເບຣີ
ກົດຂອງຄວາມສຳພັນໃນການຕັດຜ່ານຊັ້ນຫີນ : ຫີນທີ່ຕັດຜ່ານເຂົ້າມາໃນຫີນຂ້າງຄຽງຈະມີອາຍຸໜ້ອຍກວ່າຫີນທີ່ຖືກຕັດເຂົ້າມາ;
ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນໃຈຄວາມຂອງບຸນນີ້ກໍ່ແມ່ນເພື່ອເຮັດໃຫ້ພະສົງອົງຂະເຈົ້າໄດ້ມີເວລາປະຕິບັດສະມະຖະແລະວິປັດສະນາຢ່າງເຕັມທີ່ໂດຍບໍ່ຫຍຸ້ງກ່ຽວກັບກິດຈະການພາຍນອກເລີຍ,ເພາະວ່າສະໄໝທີ່ຮີດສິບສອງຄອງສິບສີ່ຮຸ່ງເຮືອງນັ້ນພະສົງອົງເຈົ້າຈະວຸ້ນວາຍກັບວຽກງານຂອງຄາລະວາດເສຍເປັນສ່ວນໃຫຍ່ຈົນເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີເວລາໄດ້ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມຈະເລີນໃນສິນໃນທໍາຂອງຕົວເອງເທົ່າທີ່ຄວນ.
ຫຼັງຈາກຄົບກໍານົດແລ້ວກໍ່ຈະມີການປະຊຸມສົງແລ້ວເຮັດພິທີສາລະພາບບາບສໍາຫຼັບຜູ້ທີ່ບໍ່ມີບາບມາສາລະພາບກໍ່ຈະເປີດໃຈໃຫ້ເພືອນສະຫະທໍາມິດທີ່ເປັນພະດ້ວຍກັນສາມາດຕໍາໜິຕິຕຽນຕົນດ້ວຍເຫດແລະຜົນເພື່ອຈະໄດ້ເອົາຄໍາຕິຕຽນນັ້ນໄປພັດທະນາຕົວເອງໃຫ້ດີຂຶ້ນ.
ຊ່ວງທີ່ຈັດປະມານເດືອນສາມລາວຕາມປະຕິທິນຈັນທະລະຄະຕິແລະຈະຈັດຫຼັງງານມາຄະບູຊາ,ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານແມ່ນຊາວນາຈະເອົາເຂົ້າໜຽວທີ່ໜຶ້ງສຸກແລ້ວມາປັ້ນເປັນກ້ອນໆຂະໜາດປະມານໄຂ່ເປັນໄຂ່ໄກ່ແລ້ວມາສຽບໄມ້ປິ້ງ,ເມື່ອເຂົ້າສຸກດີແລ້ວກໍ່ຖອດໄມ້ສຽບອອກແລ້ວເອົານໍ້າຕານກ້ອນຫຼືນໍ້າອ້ອຍກ້ອນຍັດໃສ່ຮູໄມ້ທີ່ຖອດອອກນັ້ນເຮັດເປັນໄສ້ແລ້ວກໍ່ນໍາໄປມອບແກ່ພະສົງເພື່ອເປັນການເຮັດບຸນ.
ໃນປະຈຸບັນເຂົ້າຈີ່ອາດຈະມີການທາໄຂ່ເພີ່ມເຕີມເຂົ້າໄປເພື່ອຄວາມສວຍງາມແລະລົດຊາດທີ່ດີຂຶ້ນແລະເຂົ້າຈີ່ທີ່ທາໄຂ່ແລ້ວສ່ວນໃຫຍ່ຈະບໍ່ຫຍັດໃສ້ນໍ້າອ້ອຍກ້ອນຫຼືນໍາຕານກ້ອນເປັນໄສ້.
ຊ່ວງທີ່ຈັດແມ່ນເດືອນຫົກລາວຕາມປະຕິທິນຈັນທະລະຄະຕິ,ເຊິ່ງເປັນຊ່ວງກ່ອນລະດູເຮັດນາຈະມາເຖິງ,ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານແມ່ນຈະມີການຈູດບັ້ງໄຟກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ເນື່ອງຈາກວ່າຄົນລາວຍຸກກ່ອນອາໃສຫາລ້ຽງຊີບດ້ວຍການເຮັດນາເປັນຫຼັກ,ຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງເຂົ້າໃນນາຈຶ່ງເປັນຄວາມຫວັງທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງພວກເຂົາ,ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດເຫດເພດໄພຕ່າງໆຂຶ້ນແກ່ເຂົ້າໃນນາຂອງພວກເຂົາຈຶ່ງໄດ້ເຮັດພິທີຈູດບັ້ງໄຟເພື່ອບູຊາເທບພະເຈົ້າແຫ່ງຄວາມອຸດົມສົມບູນຂຶ້ນມາ,ເພື່ອໃຫ້ທ່ານພໍໃຈແລ້ວປະທານຄວາມອຸດົມສົມບູນໃຫ້ແກ່ເຂົ້າໃນນາຂອງພວກເຂົາຢ່າງເຖິງທີ່ສຸດ.
ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານກໍ່ຄ້າຍໆກັບການເຮັດສັງຄະທານຄືຜູ້ທີ່ຈະໃຫ້ທານນັ້ນຈະເກັບຂອງກິນຂອງໃຊ້ທີ່ຈໍາເປັນລົງໃນຖັງຫຼືໃນກວຍແລ້ວກໍ່ເອົາສະຫຼາກໃບໜຶ່ງປ່ອນໃສ່ກວຍຫຼືຖັງນັ້ນ,ສະຫຼາກຈະມີເນື້ອໃນວ່າ:ຂ້າພະເຈົ້າທ້າວ.ຫຼືນາງ.ຕ້ອງການອຸທິດບຸນທີ່ໄດ້ເຮັດໃນຄັ້ງນີ້ໃຫ້ກັບດວງວິນຍານຂອງທ້າວ.ຫຼືນາງ.ຜູ້ເປັນພໍ່,ແມ່.
ສະຫຼາກນີ້ຈະຖືກຢາຍໃຫ້ກັບພະແຕ່ລະອົງໄປ,ພະອົງໃດອ່ານສະຫຼາກຂອງຜູ້ໃດຜູ້ນັ້ນກໍ່ຈະເຂົ້າໄປເຄນໃຫ້ຖືວ່າເປັນອັນຈົບພິທີ.
ເດືອນເຈັດເຮັດບຸນບ້ານຫຼືບຸນລ້ຽງຜິມະເຫສັກຫຼັກເມືອງ,ບາງທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນວ່າບຸນຊໍາລະ
ຊ່ວງທີ່ຈັດແມ່ນເດືອນເຈັດລາວຕາມປະຕິທິນຈັນທະລະຄະຕິ,ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານແມ່ນປະຊາຊົນຈະເຮັດພິທິບູຊາຜີບ້ານຫຼືເທບພະເຈົ້າຫຼັກເມືອງເພື່ອໃຫ້ທ່ານຊ່ວຍຄຸ້ມຄອງແລະປ້ອງກັນສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍທາງໄສຍາສາດຕ່າງໆໃຫ້ແກ່ຄົນໃນບ້ານໃນເມືອງນັ້ນ,ເພື່ອໃຫ້ພວກເຂົາດໍາລົງຊີວິດຢູ່ໄດ້ຢ່າງສະຫງົບສຸກ.
ຫຼັງຈາກເສັດພິທີເສັ້ນໄຫວ້ແລ້ວເຫຼົ້າໃຫໄກ່ໂຕເຫຼົ້ານັ້ນກໍ່ຈະຖືກເອົາອອກມາກິນຊຸມກັນໃນບໍລິເວນທີ່ຈັດພິທີນັ້ນເອງ.
ເດືອນຍີ່ ເຮັດບຸນລານເຂົ້າຫຼືບຸນຄູນເຂົ້າ,ບາງທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນວ່າບຸນກອງເຂົ້າ,ບຸນຄູນລານກໍ່ມີ.
ລັດຊະນະແລະເນື້ອໃນໃຈຄວາມຂອງງານແມ່ນການນິມົນພະສົງມາສວດເພື່ອຄວາມເປັນມຸງຄຸນແລະຄວາມອຸດົມສົມບູນແກ່ເມັດເຂົ້າເພື່ອຈະໄດ້ຈະເລີນງອກງາມດີໃນລະດູການປູກຝັງຄັ້ງຕໍ່ໄປ.
ເມື່ອເສັດສິ້ນພິທີແລ້ວເຂົ້າໃນກອງກໍ່ຈະຖືກເອົາໄປຟາດແລ້ວເອົາຂຶ້ນໃສ່ເຫຼົ້າເກັບໄວ້ກິນແລະເກັບໄວ້ເປັນແນວພັນໃນລະດູການຕໍ່ໄປ.
“ຮີດ” ​ແລະ“ຄອງ” ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ໃກ້​ຄຽງ​ກັນ ​ແຕ່​ບໍ່​ແມ່ນ​ອັນ​ດຽວ​ກັນ.
ຄຳ​ວ່າ “ຮີດ” ​ແມ່ນ​ໝາຍ​ເຖິງ​ສິ່ງ​ທີ່​ໄດ້​ປະພຶດ​ປະຕິບັດ​ກັນ​ມາ​ເປັນ​ເວລາ​ດົນ​ນານ, ສ່ວນ​ຄຳ​ວ່າ “ຄອງ” ໝາຍ​ເຖິງ​ກົດຫຼື​ແນວທາງ​ທີ່​ວາງ​ໄວ້​ເພື່ອ​ປະຕິບັດ​ຕາມ.
​ເມື່ອ​ເຮົາ​ເອົາ “ຮີດ” ​ແລະ “ຄອງ” ມາ​ລວມ​ເຂົ້າກັນ ຈະ​ກາຍ​ເປັນ​ຄຳ​ວ່າ​ “ຮີດຄອງ” ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ໝາຍວ່າ: “​ແນວທາງ​ການ​ປະ​ພຶດປະຕິບັດ​ທີ່​ສືບ​ທອດ​ກັນ​ມາ​ເປັນ​ເວລາ​ດົນ​ນານ”.
ຊ່ວງທີ່ຈັດແມ່ນປະມານເດືອນສີ່ລາວຕາມປະຕິທິນຈັນທະລະຄະຕິ,ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານແມ່ນການເຮັດພິທີ ແຫ່ພະເວດສັນດອນແລະນາງມັດທີເຂົ້າມາທີ່ວັດ,ເຊິ່ງໄດ້ມີການປະດັບປະດາໄວ້ຄອຍຖ້າເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ .
ຫຼັງຈາກນັ້ນກໍ່ຈະມີການຟັງເທດພະເວດສັນດອນເພື່ອປູກຈິດສໍານຶກໃຫ້ບຸກຄົນມີນໍ້າໃຈເສຍສະຫຼະເອົາປະໂຫຍດຂອງສ່ວນລວມເປັນໃຫຍ່ກວ່າປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ.
ຊ່ວງທີ່ຈັດແມ່ນເດືອນຫ້າລາວຕາມປະຕິທິນຈັນທະລະຄະຕິ,ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຈະຈັດກັນຢ່າງເປັນທາງການຢູ່ສາມວັນແຕ່ໃນບາງທ້ອງຖິ່ນອາດຈະຈັດກັນເຈັດວັນ.
ບຸນນີ້ຈະຕ້ອງມີການປະກວດແລະຈັດຂະບວນແຫ່ນາງສັງຂານນໍາແຕ່ວ່າປັດຈຸບັນນີ້ມີພຽງບາງພື້ນທີ່ເທົ່ານັ້ນທີ່ຍັງເຮັດຂະບວນແຫ່ຢູ່.
“ຮີດ​ສິບ​ສອງ​ຄອງ​ສິບ​ສີ່” ​ແມ່ນ​ແນວທາງ​ການ​ປະພຶດ​ປະຕິບັດ​​ ທີ່​ເຈົ້າຟ້າ​ງຸ່ມມະຫາລາດ ​ໄດ້​ກຳນົດ​ຂຶ້ນ ພາຍຫຼັງທີ່​ທ້ອນ​ໂຮມບັນດາ​ຫົວ​ເມືອງ​ລາວ​ເຂົ້າ​ເປັນ​ອານາຈັກ​ລ້ານ​ຊ້າງ​ເອກະ ​ພາບ.
ຈຸດປະສົງ​ກໍ​ແມ່ນ​ເພື່ອ​​ໃຫ້​ປະຊາ​ຊົນ​ທີ່​ເຊື່ອ​ຖື​ຜີ​ສາງ​ນາງ​​ໄມ້​ທີ່​ ງົມງວາຍ ​ໃຫ້​ມານັບຖື​ສາສະໜາ​ພຸດ ​ໂດຍ​ມີ​ແນວທາງປະຕິບັດ ຄື ຮີດ​ສິບ​ສອງ​ຄອງ​ສິບ​ສີ່​ແທນ.
ຊ່ວງທີ່ຈັດແມ່ນວັນຂຶ້ນສິບຫ້າຄໍ່າເດືອນແປດລາວຕາມປະຕິທິນຈັນທະລະຄະຕິຫຼືສິບຫ້າຄໍ່າເດືອນແປດສອງ ,ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນໃຈຄວາມຂອງງານແມ່ນຈະມີການເຮັດບຸນຕັກບາດໃຫຍ່ຕາມວັດຕ່າງໆ,ນັບຈາກວັນນີ້ໄປພະສົງທີ່ຈໍາຢູ່ວັດໃດກໍ່ຈະຕ້ອງຢູ່ແຕ່ພຽງວັດນັ້ນຕະຫຼອດໄປເປັນເວລາສາມເດືອນ,ຖ້າບໍ່ຄົບກໍານົດຈະຍ້າຍວັດບໍ່ໄດ້ເດັດຂາດ.
ລັກຊະນະແລະເນື້ອໃນຂອງງານແມ່ນຈະມີການຈັດອາຫານໄປມອບແກ່ພະສົງສາມະເນນ,ມີການກວນເຂົ້າທິບ ໃຫ້ພະ,ມີການມອບຖ້າຈໍາຈໍາພັນສາໃຫ້ພະ,ມີການເຮັດປາສາດເຜິ້ງ,ມີການໄຫຼເຮືອໄຟ.
​ ໃນ​ແຕ່ລະ​ເດືອນ​ຂອງ​ປີ​ໜຶ່ງ ຈະ​ມີ​ການ​ເຮັດບຸນ​ປະ​ເພນີ​ຂອງ​ພຸດທະ​ສາສະ​ນິກະ​ຊົນ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ໄປ ​ເຊິ່ງສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ຄວາມ​ຮູ້​ບຸນຄຸນ​ຕໍ່​ສິ່ງ​ສັກສິດ ທີ່​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ຕົນ​ເອງ​ມີ​ຊີວິດການ​ເປັນ​ຢູ່​ທີ່​ດີ.
ຄອງ​ສິບ​ສີ່​ໝາຍ​ເຖິງ​ຂໍ້​ກຳນົດ 14 ຂໍ້ ທີ່​ປະຊາຊົນ​ລາວ​ເຮົາ ​ຖື​ເປັນ​ທຳນຽມ​ປະຕິບັດ​ມາຕັ້ງ​ແຕ່​ດົນ​ນານ ​ແລະ​ໃນ​ປັດຈຸບັນ​ກໍ​ຍັງ​ເຊື່ອ​ຖື​ຢູ່ ​ແຕ່​ອາດ​ຈະ​ບໍ່​ເຂັ້ມງວດ ຫຼືບາງ​ຂໍ້​ ​ໃນ​ບາງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ກໍ​ປ່ອຍ​ວາງ​ໄປ​ແລ້ວ.
ໃນບັນດາຫົກຫົວເມືອງນີ້ເມືອງໜອງແສເປັນເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ເປັນເມືອງຫລວງຂອງປະເທດດ້ວຍເຫດນັ້ນປະເທດອ້າຍລາວໃນສະໄໝນັ້ນຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ອານາຈັກໜອງແສ ຫລື ນ່ານເຈົ່າ.