polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1952 ເປັນການປະກວດຄວາມງາມທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫລາຍທີ່ສຸດໃນສະຫະລັດອະເມລິກາລະຕອນອະເມລິກາແລະບາງປະເທດໃນເອເຊຍວັນນີ້ມັນຖືກຄວບຄຸມໂດຍຫນ່ວຍວຽກຄວາມສາມາດພິເສດ / ໃນສະຫະລັດອະເມລິກາແລະ ໂດຍ ຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງໃຫມ່ໄດ້ນໍາກົນລະຍຸດທີ່ແຕກ ຕ່າງສໍາຫລັບຜູ້ເຂົ້າປະກວດຊຶ່ງຕອນນີ້ມຸ່ງເນັ້ນໄປທີ່ເລື່ອງຮາວສ່ວນຕົວການເສີມສ້າງພະລັງອໍານາດແລະການເສິກສາ
ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ: ວັນນີ້ການປະກວດນາງງາມລະດັບນານາຊາດໃນໂຕກຽວຈັດໂດຍສະຫມາຄົມວັດທະນະທໍານານາຊາດເກີດໃນສະຫະລັດອະເມລິກາເມື່ອປີ ຄ.
1968 ມັນຍັງຄົງເປັນແບບດັ້ງເດີມແລະຂໍ້ສະເຫນີກິດຈະກໍາທາງ ວັດທະນະທໍາທີ່ດີໃຫ້ກັບຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ້ວ່ຈະມີການຜະລິດຂັ້ນພື້ນຖານໃນການສະແດງຮອບສຸດທ້າຍແຕ່ການແຂ່ງຂັນກໍຍັງຄົງແຂມແກ່ງ
1999 " " ຊຶ່ງເຂົ້າໃຈການແຂ່ງຂັນລະດັບນານາຊາດທີ່ສໍາຄັນຫ້າລາຍະການໃນໂລກ: ມິສໂວຣ໌ວ, ມິສຢູນີເວີຣສ, ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລ, ມິສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ແລະມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ໃນຜູ້ຫຍິງຫມວດຫມູ່ແລະ ມິສເຕີໂວຣ໌ວ, ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ, ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລ, ແມນຮັນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລແລະ ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ ຢູ່ຂ້າງໆຜູ້ຊາຍ
ມິສເຕີໂວຣ໌ວ: ມີສເຕີໂວຣ໌ວ ເປີດຕົວໃນປີ 1996 ໂດຍອົງກອນ ມິສໂວຣ໌ວ ຍັງບໍ່ໄດ້ຈັດວຽກປະຈໍາປີແຕ່ຈ່າຍຮາງວັນເງິນສົດສູງສຸດໃຫ້ແກ່ຜູ້ຊະນະຢ່າງນ້ອຍ 50,000 ຫຼຽນສະຫະລັດໃນບັນດາການແຂ່ງຂັນທັງ 5 ຂອງຜູ້ຊາຍມັນເປັນລາຍະການທີ່ມີສື່ ຕ່າງປະເທດເປັນສ່ວນໃຫຍ່ແຕ່ບໍ່ມີແມ່ນຫຍັງໃກ້ຄຽງກັບການແຂ່ງຂັນຂອງຜູ້ຫຍິງ
2009 ທີ່ປະເທດໂປແລນ ມີສຊຸປຣາເນຊັນແນລ ເຕີບໂຕຂຶ້ນຢ່າງລວດໄວຈົນກາຍເປັນຫນຶ່ງໃນຜົນວຽກທາງໂທລະທັດທີ່ຫນ້າປະທັບໃຈທີ່ສຸດໃນທຸລະກິດມັນຖືກສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈທີ່ຈະເປັນແບບຢ່າງການຄົ້ນຫາແຕ່ ໃນປີ ຄ.
1999 ນໍາແນວຄິດຂອງ " " ມາສູ່ໂລກແຫ່ງການປະກວດເພື່ອສ້າງຄວາມແຕກຕ່າງຈາກການແຂ່ງຂັນຊັ້ນນໍາຈາກຄົນອື່ນ ໆ ນັບພັນທີ່ມີຢູ່ໃນປັດຈຸບັນການແຂ່ງຂັນຄວາມງາມທີ່ປັດຈຸບັນເປັນຂອງ ຄື :
ມິສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ: ນ້ອງໃຫມ່ໃນກິດຈະກໍາ ແກຣນສະແລັມ, ມີສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍນັກທຸລະກິດໄທ ໃນປີ ຄ.
2013 ການສະແດງທາງໂທລະທັດປະຈໍາປີເປັນຫນຶ່ງໃນລາຍະການທີ່ສະຫນຸກທີ່ສຸດໃນທຸລະກິດແລະມີຈໍານວນມະຫາສານນັບລ້ານຕໍ່ຈາກການ ປະກວດແຟນ
2018 ປະເທດອາຟຣິກາໃຕ້ ໄດ້ເປັນເຈົ້າຂອງຮ່ວມຂອງ ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້ ຫລັງຈາກໄດ້ຮັບ 50% ຂອງຄວາມງາມທົ່ວໂລກຫລັງຈາກການຕັດສິນໃຈຂອງ ເພື່ອມຸ່ງເນັ້ນທີ່ຄວາມສົນໃຈອື່ນ
ໃນການຈັດອັນດັບຂອງຜູ້ຊາຍການແຂ່ງຂັນທັງຫມົດມີນ້ໍາຫນັກເທົ່າກັນ (ມິສເຕີໂວຣ໌ວ, ມິສເຕີອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ, ມິສເຕີຊຸປຣາເນຊັນແນລ, ແມນຮັນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລແລະ ມິສເຕີໂກລໂບ້ວ)
2007 ອັນເປັນສະບັບປັດຈຸບັນ ພະມະຫາກະສັດຊົງເປັນປະມຸກແຫ່ງລັດ ຊົງໃຊ້ອຳນາດອະທິປະໄຕຜ່ານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ລັດຖະສະພາ ແລະສານ ຊົງເປັນຈອມທັບໄທ ພຸດທະມາມະກະ ແລະອັກຄະລະສາສະນູປະຖຳມະພົກ.
ເຖິງແມ້ນວ່າພະລາຊະອຳນາດຂອງພະມະຫາກະສັດຈະຫຼຸດລົງລຸນຫຼັງການປະຕິວັດເມື່ອວັນທີ 24 ມິຖຸນາ 1932 ແລະຖືກຈຳກັດໂດຍລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ແຕ່ສະຖາບັນພະມະຫາກະສັດກໍຍັງຄົງໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາລົບນັບຖືຈາກປະຊາຊົນຊາວໄທສ່ວນໃຫຍ່.
1932 ກັບທັງລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທທຸກສະບັບວ່າ ພະມະຫາກະສັດ "ຊົງດຳລົງຢູ່ໃນຖານະອັນເປັນທີ່ເຄົາລົບສັກກາລະ ຜູ້ໃດຈະລະເມີດບໍ່ໄດ້".
ນອກຈາກນັ້ນ ພະມະຫາກະສັດຍັງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງດ້ວຍກົດໝາຍອາຍາ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການວິພາກວິຈານພະອົງເປັນຄວາມຜິດຕໍ່ອົງພະມະຫາກະສັດ.
ພະອົງປັດຈຸບັນແມ່ນສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ.
1924 ໂດຍມີລັກສະນະເປັນການໂອນຈາກບິດາສູ່ບຸດຕາມຫຼັກບຸກຄົນຫົວປີສະເພາະທີ່ເປັນຊາຍ ແຕ່ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະບັບປັດຈຸບັນເປີດໃຫ້ສະເໜີພະນາມພະລາຊະທິດາຂຶ້ນສືບລາຊະບັນລັງກໍໄດ້ ໃນກໍລະນີທີ່ພະມະຫາກະສັດບໍ່ໄດ້ຊົງຕັ້ງລັດຊະທາຍາດໄວ້
ພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງປັດຈຸບັນແມ່ນພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ເປັນພະມະຫາກະສັດລຳດັບທີ 9 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ແລະເປັນປະມຸກລາຊະວົງຈັກກີ.
ພະມະຫາກະສັດໄທ ແມ່ນປະມຸກຂອງປະເທດໄທຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນຮອດປັດຈຸບັນຕາມລະບອບສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດແລະປະຊາທິປະໄຕ
ໃນ​ລະ​ຫວ່າງ​ການ ​ວາງ​ສະ​ແດງ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ສະ​ວິດ​ເຊີ​ແລນ​ຂອງ​ປີ 2002 ​, ລາວ​ໄດ້​ອອກ​ແບບ​ແລະ​ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ກັບ ເວ​ທີ ທີ່​ໄດ້​ຖືກ​ຈັດ​ໃສ່​ໃນ​ທະ​ເລ​ສາບ​ຂອງ ແລະ ໄດ້​ຮັບ ຂອງ​ການ​ວາງ​ສະ​ແດງ , .
ເຮັດ​ດ້ວຍ​ໄມ້​ທ້ອງ​ຖິ່ນ, ໂຄງ​ປະ​ກອບ​ການ​ໄມ້​ທັງ​ຫມົດ​ໄດ້​ຖືກ​ຖອດ​ອອກ​ແລະ​ນໍາ​ໃຊ້​ຄືນ​ໃຫມ່​ຫຼັງ​ຈາກ​ໄລ​ຍະ​ການ​ວາງ​ສະ​ແດງ , ,
ໃນປີ 2017, ລາວໄດ້ຮ່ວມມືໃນການກໍ່ສ້າງ ສູນອາວະກາດ , ໂຄງການສັນຍາລັກທີ່ດໍາເນີນໂດຍການຮ່ວມມືກັບ , ແລະ ສໍາລັບລັກສະນະແລະການປະຕິບັດຂອງໄມ້ທ້ອງຖິ່ນຈາກ ປ່າ ສໍາລັບໂຄງສ້າງ 4 ລະດັບ.
ໃນປີ 2019, ລາວໄດ້ປະດັບທັງໝົດດ້ວຍໄມ້, ໃນຕູ້ ແລະ , ອາຄານ ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນບ້ານໂອລິມປິກສຳລັບງານ ກິລາໂອລິມປິກລະດູໜາວ 2020 .
ໃນ​ປີ 2021, ລາວ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຫໍ​ປະຊຸມ​ເປັນ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ເວທີ​ປຶກ ສາ​ຫາລື​ການ​ກໍ່ສ້າງ​ໄມ້​ສາກົນ ​ຄັ້ງ 10, ຊຶ່ງ​ເປັນ​ຫ້ອງ​ເຕັມ​ທີ່​ຢູ່​ໃນ​ຫໍ​ປະຊຸມ , , .
ໃນ​ປີ 2002​, ທ່ານ​ໄດ້​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຄວາມ​ຊໍາ​ນານ​ຂອງ​ໂຄງ​ສ້າງ​ໄມ້​ທັງ​ຫມົດ​ແລະ​ກອບ​ຂອງ ​ພະ​ລາ​ຊະ​ວັງ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ຍຸດ​ຕິ​ທໍາ​ໃນ , ໃນ ​.
ໃນ​ປີ 2006-2007, ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ​ສ່ວນ​ຫນຶ່ງ​ຂອງ​ງານ​ກິ​ລາ​ໂອ​ລິມ​ປິກ ​ປັກ​ກິ່ງ​ປີ 2008 ໃນ ​ປະ​ເທດ​ຈີນ ​, ລາວ​ໄດ້​ຖືກ​ຮຽກ​ຮ້ອງ​ໃຫ້​ດໍາ​ເນີນ​ການ​ຄວາມ​ຊໍາ​ນານ​ໂຄງ​ສ້າງ​ໄມ້​ຂອງ​ພະ​ລາ​ຊະ​ວັງ ໃນ​ນະ ​ຄອນ​ຕ້ອງ​ຫ້າມ ​.
ໃນປີ 2020, ລາວໄດ້ຟື້ນຟູ ສາງຂອງຮ້ານຄ້າທົ່ວໄປຂອງປາຣີ ພ້ອມກັບອົງການ ສໍາລັບກຸ່ມ , .
ໃນປີ 1993, ລາວໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນສາດສະດາຈານໂດຍ - , ກັບ ເພື່ອເສີມສ້າງການຄົ້ນຄວ້າແລະການສອນໃນພາກສະຫນາມຂອງໂຄງສ້າງໄມ້.
ການຄິດໄລ່ທີ່ດໍາເນີນຢູ່ໃນຫ້ອງການອອກແບບໄມ້ຂອງຕົນແລະການສະແຫວງຫານະວັດກໍາຂອງມັນອະນຸຍາດໃຫ້ມັນໄດ້ຮັບບັນທຶກສໍາລັບຂອບເຂດ, ຄວາມສູງ, ແຕ່ຍັງປະສິດທິພາບຄວາມຮ້ອນແລະສຽງ.
ວຽກງານຂອງລາວຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຜົນກະທົບຂອງຄາບອນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ໂຄງການຂອງລາວໄດ້ຮັບລາງວັນ , , , , , , , , , ​.
ອະດີດນັກສຶກສາຂອງ – , ລາວໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ ລາວຢູ່ ໃນປີ 1985, ກ່ຽວກັບວິຊາຂອງ ແລະການຕໍ່ຕ້ານກົນຈັກຂອງໄມ້, ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຂອງອາຈານ .
ລາວຍັງສືບຕໍ່ຄົ້ນຄ້ວາແລະພັດທະນາຢູ່ - ຫ້ອງທົດລອງຂອງການກໍ່ສ້າງໄມ້ຂອງ , ໃນສອງດ້ານທີ່ສໍາຄັນ, ຄືເຕັກໂນໂລຢີທີ່ບໍ່ທໍາລາຍເພື່ອວັດແທກຄຸນນະພາບກົນຈັກຂອງວັດສະດຸໄມ້ແລະການເພີ່ມປະສິດທິພາບຂອງໂຄງສ້າງໄມ້ເພື່ອເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນໃນຂະແຫນງການຂະຫນາດໃຫຍ່ສໍາລັບ.
ໃນປີ 1999, - ໄດ້ອອກຈາກໂລກທາງວິຊາການເພື່ອອຸທິດຕົນໃຫ້ກັບບໍລິສັດຂອງລາວ , , ແລະ ຂອງກຸ່ມ - .
ມາຈາກຄອບຄົວຊາວກະສິກອນໃນເມືອງ -, ລາວໄດ້ຜ່ານໃບປະກາດສະນີຍະບັດຂອງຊ່າງໄມ້ , ຫຼັງຈາກນັ້ນເປັນຜູ້ຜະລິດຕູ້ ກ່ອນທີ່ຈະເຂົ້າໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ ໃນປີ 1976 ບ່ອນທີ່ລາວໄດ້ຮັບ ໃນການກໍ່ສ້າງໄມ້.
ລາວໄດ້ແຊກແຊງໂດຍສະເພາະຢູ່ ໃນສູນການສຶກສາຂັ້ນສູງໃນການກໍ່ສ້າງ , ໃນ ກອງປະຊຸມສາກົນຂອງການກໍ່ສ້າງໄມ້ ໃນເຢຍລະມັນແລະໃນປະເທດຝຣັ່ງ, ໃນເວທີປາໄສ ໃນສະເປນ, ທີ່ ໃນເບຢ້ຽມ, ໃນລະຫວ່າງກອງປະຊຸມ .
ລາວໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຈໍານວນຫນຶ່ງໃນດ້ານວິສະວະກໍາ, ອຸດສາຫະກໍາ, ການກໍ່ສ້າງແລະຄວາມຊໍານານ, ທັງຫມົດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວັດສະດຸໄມ້.
ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ຂະ​ຫຍາຍ​ຈາກ​ວິ​ສະ​ວະ​ກໍາ ກັບ​ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ໄມ້ ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ .
ກ່ຽວຂ້ອງກັບການສ້າງ ການກໍ່ສ້າງສໍາລັບນັກສຶກສາວິສະວະກໍາແລະສະຖາປັດຕະ, ເປີດຕົວໃນປີ 1988 ໂດຍ ກັບ , ລາວນໍາເອົາການຝຶກອົບຮົມນີ້ໄປສູ່ລະດັບສາກົນ.
ວຽກງານນີ້ແມ່ນມີວິໄສທັດແລະໂຄງການວັດສະດຸໄມ້ເຂົ້າໄປໃນວິທີການຂອງ ໃນອະນາຄົດເຊິ່ງກາຍເປັນມາດຕະຖານເອີຣົບໃນຊຸມປີ 1990.
1979 ແມ່ນນັກຮ້ອງ ນັກສະແດງຊາວໄທ ມີເຊື້ອສາຍສິງຄະໂປ-ໄທເຊື້ອສາຍຈີນ-ເຢຍລະມັນ ເຄີຍເປັນນັກຮ້ອງວົງ ໂນໂລໂກ້ ໃນຄ່າຍມອຣ໌ມິວສິກ ເຄືອແກຣມມີ່ມີຜົນງານ 3 ຊຸດ ຄື , ແລະ ຄ.
2012 ໂດມ ປະກອນ ລັມ ໄດ້ເປີດຕົວຄ່າຍເພງຂອງລາວເອງ ໄອຄອນນິກ ເຣັກຄອດ ແລະລາວເປັນຜູ້ບໍລິຫານຄ່າຍເພງດັງກ່າວ ພາຍໃຕ້ບໍລິສັດ ໄອຄອນນິກ ຄລັບບິ້ງ ສະຕູດິໂອ ຈຳກັດ
ລະເບີດເຖິດເທິງ (ນັກສະແດງປະຈຳແລະພິທີກອນ : 7 ເມສາ 1996 - ປັດຈຸບັນ ເປັນພິທີກອນຄັ້ງທຳອິດເມື່ອວັນທີ 2 ພະຈິກ ຄ.
1997 ລຸ້ນຮັກທະລຸມິຕິ ທາງ ຊ່ອງ 5 ນຳສະແດງໂດຍ ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ, ໄບໂອນີ້ ຣອດໂພທອງ
1999 ພໍ່ ຕອນ ເພງຂອງພໍ່ ທາງ ຊ່ອງ 5 ນຳສະແດງໂດຍ ນົບພົນ ໂກມານຊຸນ, ມົນຕີ ເຈນອັກສອນ, ນັນທະວັດ ອາສິລະພົດຈະນະກຸນ
2002 ສະຫວັດດີຄຸນນາຍ ທາງ ຊ່ອງ 3 ນຳສະແດງໂດຍ ສະສິການ ອະພິຊາດວໍລະສິນ, ພົນ ຕັນທະສະຖຽນ
2003 ບ້ານນີ້ຜີ ປອບ ທາງ ຊ່ອງ 3 ນຳສະແດງໂດຍ ວັດຊະລະ ຕັງຄະປະເສີດ, ສຸດທິດາ ກະເສມສັນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
2003 ຕະຫຼາດ ໂຮງເຈ ລິເກ ຄວາມຮັກ ທາງ ຊ່ອງ 7 ນຳສະແດງໂດຍ ອັດສະດາວຸດ ເຫຼືອງສຸນທອນ, ໄດອານາ ຈົງຈິນຕະນາການ
2006 ຫົວໃຈທໍລະນົງ ທາງ ຊ່ອງ 3 ນຳສະແດງໂດຍ ກັນຍາລັດ ຈິລະລັດຊະກິດ, ສະຫະລັດ ສັງຄະປີຊາ
ແມ່ນນັກສະແດງຕະຫຼົກຈາກແກ໊ງສາມຊ່າ ມີຊື່ສຽງຈາກການເປັນດາວຕະຫຼົກໂດຍເລິ່ມຫຼີ້ນຕະຫຼົກກັບຄະນະເຊີນຍິ້ມ ໂດຍໃຊ້ຊື່ວ່າ ຕູ້ ເຊີນຍິ້ມ ແລະໄດ້ກາຍເປັນນັກສະແດງຮູບເງົາຫຼາຍເລື່ອງ ແລະປະກອບອາຊີບຫຼາຍຢ່າງ ຕັ້ງແຕ່ ຫຼີ້ນລິເກ ຖີບລົດສາມລໍ້ ປັດຈຸບັນແມ່ນນັກສະແດງຕະຫຼົກແລະພິທີກອນໃນສັງກັດ ຮວມເຖິງເປັນຜູ້ກຳກັບຮູບເງົາໃຫ້ແກ່ ບໍລິສັດ ເວີກພ້ອຍ ເອັນເທີເທນເມັ້ນຕ໌ ຈຳກັດ
ໃນດ້ານຊີວິດຄອບຄົວ ເທັ່ງສົມລົດກັບ ມາລາ ພົງສຸວັນ ຫຼັງໃຊ້ຊີວິດຄູ່ມາເຖິງ 22 ປີ ແລະມີບຸດດ້ວຍກັນສາມຄົນຄື
ເນື່ອງຈາກໄດ້ຮັບລາງວັນ ເອຊ້ຽນ ເທເລວິຊັ້ນ ອະວອດ 2007 ປະເພດນັກສະແດງຕະຫຼົກຝ່າຍຊາຍຍອດຍ້ຽມ ເທັ່ງ ເຖິດເທິງຈຶ່ງໄດຮັບສາຍາວ່າ "ຕະຫຼົກອາຊີ" ແລະ "ຕະຫຼົກອັດສະລິຍະ"
2013 ຄາລາບາວ ເດີຊີຣີສ໌ ຕອນ ຄົນຈົນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ທາງ ຊ່ອງ 9 ນຳສະແດງໂດຍ ເທັ່ງ ເຖິດເທິງ , ຝົນ ທະນະສຸນທອນ
1579-1583 ໄດ້ແບ່ງເຂດການປົກຄອງເປັນສິບສອງຫົວເມືອງ ແຕ່ລະຫົວເມືອງໃຫ້ມີທີ່ເຮັດນາ 1,000 ຫາບເຂົ້າ ຕໍ່ມາໜຶ່ງທີ່/ໜຶ່ງຫົວເມືອງ ຈຶ່ງເປັນທີ່ມາຈົນເຖິງ ປະຈຸບັນ ເມືອງສິບສອງປັນນາໄດ້ແບ່ງເຂດການປົກຄອງເອົາໄວ້ໃນອະດີດດັ່ງນີ້
ເຜົ່າໄທລື້ອາໄສຢູ່ສອງຝັ່ງ ແມ່ນ້ຳຂອງ ຄື ດ້ານຕາເວັນອອກ ແລະ ຕາເວັນຕົກຂອງແມ່ນ້ຳ ມີເມືອງຕ່າງໆ ດັ່ງນີ້ພາສາໄທລື້ ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ "ຫ້າເມີງຕະເວັນຕົກ ຫົກເມີງຕະເວັນອອກ" ລວມເຈງຮຸ່ງ ເປັນ 12 ປັນນາ ແລະ ທັງ12 ປັນນານັ້ນ ຍັງມີເມືອງນ້ອຍອີກ 32 ຫົວເມືອງ ເຊັ່ນ:
ຝັ່ງຕາເວັນຕົກ: ຊຽງຮຸ່ງ, ເມືອງຮຳ, ເມືອງແຊ່, ເມືອງລູ, ເມືອງອອງ, ເມືອງລວງ, ເມືອງຫຸນ, ເມືອງພານ, ເມືອງຊຽງເຈິງ, ເມືອງຮາຍ, ເມືອງຊຽງລໍ ແລະ ເມືອງມາງ
ຝັ່ງຕະເວັນອອກ: ເມືອງລ້າ, ເມືອງບາງ, ເມືອງຮິງ, ເມືອງປາງ, ເມືອງລາ, ເມືອງວັງ, ເມືອງພົງ, ເມືອງຫຍ່ວນ, ເມືອງບາງ ແລະ ເມືອງຊຽງທອງ
ໃນສະໄໝລາຊະການທີ ເຈົ້າຟ້າອັດຖະວອນປັນໂຍ ແລະ ເຈົ້າສຸມົນເທວະລາດ ຍົກກອງທັບຂຶ້ນໄປກວາດຕ້ອນ ຊາວໄທລື້ ຈາກສິບສອງປັນນາ ມາຍັງເມືອງນ່ານ ແລະ ເມືອງບາງສ່ວນໃນປະເທດລາວ ແລະ ຕໍ່ມາໃນສະໄໝລາຊະການທີ 5 ເຈົ້າສຸລິຍະພົງ ກໍໄດ້ຍົກກອງທັບຂຶ້ນໄປກວາດຕ້ອນຊາວໄທລື້ ຈາກສິບສອງປັນນາມາຍັງເມືອງນ່ານ
ຊົນເຜົ່າລື້ແມ່ນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງໃນວົງຄະນະຍາດແຫ່ງຊາດລາວ ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງ ສປປ ລາວ ມີພາສາ, ຮີດຄອງປະເພນີທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຕົນເອງ ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຊົນເຜົ່າລື້ແມ່ນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງຂອງ ວົງຄະນະຍາດ ແຫ່ງ ສ.
ປ ລາວ ເຊິ່ງໄດ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານ ແລະ ທຳມາຫາກິນຢູ່ປະເທດລາວ ພ້ອມກັນກັບຊົນເຜົ່າໃນໝວດ ພາສາ ລາວ-ໄຕ ຊົນເຜົ່ານີ້ໄດ້ອົບພະຍົບ ແລະ ເຄື່ອນຍ້າຍມາຈາກພາກໃຕ້ ແລະ ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນ ບໍລິເວນເຂດປົກຄອງຕົນເອງ 12 ພັນນາ ເຂົ້າສູ່ບັນດາແຂວງ ພາກເໜືອຂອງລາວເຮົາໃນ
ປະຈຸບັນ ຊົນເຜົ່າລື້ ທີ່ອາໃສຢູ່ ສປປ ລາວ ນັ້ນສ່ວນຫລາຍຕັ້ງຖິ່ນຖານ ແລະ ທຳມາຫາກິນຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງ ລາວ ເຊັ່ນ: ແຂວງ ຜົ້ງສາລີ, ຫລວງນ້ຳທາ,
ຊົນເຜົ່ານີ້ ມີພາສາປາກເວົ້າເປັນຂອງຕົນເອງຈັດຢູ່ໃນໝວດພາສາລາວ-ໄຕ ພ້ອມກັນນີ້ເຂົາເຈົ້າຍັງມີຕົວໜັງສືຂຽນເປັນຂອງຕົນເອງ ເອີ້ນວ່າ ຕົວທຳລື້ , ສ່ວນຫລາຍຈະພົບເຫັນຢູ່ໃນໃບລານ ເຊິ່ງມີລັກຊະນະຄ້າຍຄືຕົວທຳລາວ.
ໄທລື້ ຫລື ໄຕລື້ ເປັນ ຊາວໄຕ ກຸ່ມໜຶ່ງ ມີຖິ່ນຖານເດີມຢູ່ໃນແຖບ ສິບສອງປັນນາ ຂອງ ຈີນ ມີເອກະລັກທີ່ໂດດເດັ່ນຄືການໃຊ້ ພາສາໄທລື້ ແລະ ຍັງມີວັດທະນະທຳອັນເປັນເອກະລັກອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ການແຕ່ງກາຍສິລະປະ ແລະປະເພນີຕ່າງໆ
​ໃນປີ 1990 ບໍລິສັດການບິນລາວ ໄດ້ເຊັນສັນຍາການຮ່ວມທຶນກັບ ບໍລິສັດ ແດນຈາງ ຂາເຂົ້າ-ຂາອອກ ເພື່ອສ້າງຕັ້ງ​ເປັນ​ບໍລິສັດ​ການບິນ​ລາວ ໂດຍເຊົ່າເຮືອບິນ 154 ນຳສາຍການບິນ ບານການ ແອລາຍສ໌ - ບຸນກາລີ ​ເປັນ​ເວລາ​ນຶ່ງ​ປີ ຫລັງ​ຈາກ​ນັ້ນ​ໄດ້ເຊົ່າ 737 ຈາກ ມາ​ນຳ​ໃຊ້​ແຕ່​ບໍ່​ມີ​ປະສິດທິ​ຜົນ.
ບໍລິສັດ​ແດນ​ຈາງ ຂາ​ເຂົ້າ-ຂາ​ອອກ ​ໄດ້​​ໄປ​ຊອກ​ຄູ່ຮ່ວມທຶນ​​ໃໝ່​ຄື: ​ບໍລິສັດ ຊີ​ທີ​ເອ ​ເອສ໌ ຈາກ​ຮົງ​ກົງ ​ແລະ​ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ທຸລະ​ກິດ​ຮອດ​ປີ 1994.
​ເນື່ອງ​ຈາກ​ທຸລະ​ກິດ​ບໍ່​ມີ​ປະສິດທິ​ຜົນ ບໍລິສັດ ​ແດນ​ຈາງ ຈຶ່ງ​ໄດ້​ຖອນ​ຕົວ ​ແລະ​ບໍລິສັດ ຊີ​ທີ​ເອ​ເອສ໌ ຈຶ່ງ​ໄດ້ຮ່ວມກັບສາຍການບິນຢຸນນານແອລາຍສ໌ ເພື່ອ​ບິນ​ເສັ້ນ​ບິນ​ສາຍຕ່າງປະເທດ ຈົນ​ຮອດ ວັນ​ທີ 30 ທັນວາ 1996​.
​ໃນວັນທີ 1 ມັງກອນ 1997 ຈຶ່ງໄດ້ລວມເອົາເສັ້ນບິນສາຍພາຍໃນ ປະເທດເຂົ້ານຳກັນ ແລ້ວເອີ້ນຊື່ວ່າ ການບິນລາວຮ່ວມພັດທະນາຈຳກັດ ,​ ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ທຸລະ​ກິດ​ເປັນ​ເວລາ 1 ປີກັບ 4 ເດືອນ ດ້ວຍ​ຮູບ​ການ​ເຊົ່າ​ພາຫະນະ​ການ​ຜະລິດ​ທັງ​ໝົດ​ນຳ​ລັດຖະບານ.
​ແຕ່​ວ່າການ​ດຳ​ເນີນ​ທຸລະ​ກິດບໍ່ມີປະສິດທິຜົນ ຈາກນັ້ນການບິນລາວຮ່ວມພັດທະນາຈຳກັດກໍ່ໄດ້ຢຸດຕິ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ ແລະ ໃນວັນທີ 14 ພຶດສະພາ 1998 ​ໄດ້​ຖືກໂອນກັບມາເປັນ ລັດວິສາຫະກິດ ການບິນລາວ ຄືເກົ່າຈົນເຖິງປະຈຸບັນ.
ໃນປີ 1977 ຍ້ອນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງສົງຄົມຜູ້ຊົມໃຊ້ບໍລິການເພິ່ມຂຶ້ນ ບໍລິສັດ ການບິນລາວ ຈຶ່ງໄດ້ເປີດກວ້າງເສັ້ນທາງບິນສູ່ຕ່າງປະເທດເຊັ່ນ ຮ່າໂນ້ຍ, ບາງກອກ ແລະ ພະນົມເປັນ ແລະ ໃນປີ 1985 ການບິນລາວຈຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຫັນຈາກລະບົບການ ບໍລິຫານໃຫ້ເປັນແບບວິຊາການ ເພື່ອເປັນການສ້າງລາຍຮັບ ແລະ ການເພີ່ມພາລະບົດບາດ.
ການບິນຮັບໃຊ້ວຽກງານປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາປະເທດຊາດ ພັກ-ລັດໄດ້ເລັງເຫັນເຖິງຄວາມສຳຄັນດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງໄດ້ແບ່ງເຮືອບິນ -24 ຈຳນວນ 4 ລຳ, -2 ຈໍານວນ 4 ລຳ ແລະ -8 ຈໍານວນ 2 ລຳ​ໃຫ້ພ້ອມດ້ວຍພາຫານະ ຮັບໃຊ້ພາກພື້ນດິນໃຫ້ແກ່ການບິນລາວເພື່ອໃຊ້ເຂົ້າໃນວຽກງານການບິນ.
ມາເຖິງວັນທີ 18 ມີນາ 1989 ການບິນລາວທີ່ຂຶ້ນກັບກະຊວງປ້ອງການປະເທດກໍໄດ້ຖືກໂອນໄປໃຫ້ກະຊວງຄົມມະນາຄົມ ຂົນສົ່ງ ໄປສະນີ ແລະ ກໍ່ສ້າງ ແລະ ວັນທີ່ 23 ພຶດສະພາ 1989 ການບິນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຍກຕົວ ອອກຈາກກົມການບິນພົນລະເຮືອນ ສ້າງຕັ້ງ​ເປັນບໍລິສັດການບິນລາວ ທີ່ເປັນຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ ຢ່າງຂາດຕົວຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ ​ໂດຍມີການໄລ່ລຽງລາຍຮັບລາຍຈ່າຍດ້ວຍຕົນເອງ.
ການຂົນສົ່ງທາງອາກາດ ຂອງລາວໄດ້ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນໃນຊຸມປີ 1960 ເປັນຕົ້ນມາ ເຊິ່ງພາກສ່ວນໜຶ່ງ ແມ່ນການບິນຂອງ ລະບອບເກົ່າສ້າງຂຶ້ນ ແລະ ອີກພາກສ່ວນໜຶ່ງແມ່ນການບິນຂອງແນວລາວຮັກຊາດ ​ເຊິ່ງ​ພະນັກງານ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ກໍ່ສ້າງຢູ່ບັນດາປະເທດສັງຄົມນິຍົມ.
ພາຍຫຼັງປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ ​ໃນ​ປີ 1975 ຈຶ່ງໄດ້ເຕົ້າໂຮມເອົາພາຫະນະ ​ແລະ​ພະນັກງານ​ຂອງທັງ 2 ຝ່າຍເຂົ້າກັນ ແລະ ສ້າງຕັ້ງການບິນລາວ ຂຶ້ນໃນວັນທີ 19 ມັງກອນ 1976 ທີ່​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ນຶ່ງ​ຂອງ​ກົມ​ການບິນ​ພົນລະ​ເຮືອນ​ແລະ​ ຢູ່ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນຳຂອງກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ.
ໜ້າທີ່ຂອງການບິນລາວ ໃນໄລຍະນັ້ນແມ່ນຮັບໃຊ້ວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ພົນລະເຮືອນທົ່ວໄປ.
ການບິນລາວ ເປັນສາຍການບິນແຫ່ງຊາດ ຂອງ ສປປລາວ ໃຫ້ບໍລິການທາງດ້ານການຂົນສົ່ງທາງອາກາດ ໃນເສັ້ນທາງພາຍໃນປະເທດ 7 ແຫ່ງ, ແລະ ໃຫ້ບໍລິການການບິນໄປສູ່ບັນດາປະເທດອ້ອມຂ້າງຄື: ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ, ຣາຊະອານາຈັກໄທ, ຣາຊະອານາຈັກກຳປູເຈຍ,ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ,ສິງກະໂປ,ເກົາຫຼີ.
ອິດທິພົນຂອງຕາເວັນຕົກເລີ່ມເຂົ້າມາມີບົດບາດໃນສີລັງກາ ເລີ່ມຈາກປອກຕຸຍການ ໂຮລັງ ແລະອັງກິດ ຕາມລຳດັບ ໂດຍມາເຮັດການຄ້າຕາມເມືອງທ່າດ້ານຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດ ແລະໃນປີ ພ.
ປອກຕຸຍການໄດ້ເຂົ້າຍຶດຄອງພື້ນທີ່ບໍລິເວນຊາຍຝັ່ງທະເລແລະປົກຄອງປະເທດກ່ອນທີ່ຊາວໂຮລັງຈະເຂົ້າຄອບຄອງດິນແດນສີລັງກາໃນປີ ພ.
ພາຍໃຕ້ອະນຸສັນຍາ ລວມເວລາທີ່ສີລັງກາຕົກເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງຕ່າງຊາດເກືອບ 500 ປີ ແລະອັງກິດໄດ້ໃຊ້ສີລັງກາເປັນຖານປະຕິບັດການທາງທະຫານທີ່ສຳຄັນແຫ່ງໜຶ່ງໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ສີລັງກາໄດ້ຮັບເອກະລາຊຈາກອັງກິດ ເມື່ອວັນທີ 4 ກຸມພາ ພ.
ສີລັງກາແມ່ນປະເທດທີ່ປະກອບດ້ວຍປະຊາກອນຫຼາຍເຊື້ອຊາດ ສາສະໜາ ແຕ່ການເມືອງພາຍໃນມີພັກການເມືອງທີ່ສຳຄັນພຽງແຕ່ 2 ພັກຂອງຊົນຊາດສິງຫະລະ ແມ່ນ ແລະພັກ ທີ່ແຂ່ງຂັນຊ່ວງຊິງອຳນາດທາງການເມືອງ ພັກການເມືອງອື່ນ
ຊຶ່ງເປັນພັກຂອງຊົນເຊື້ອສາຍທະມິນແລະຊົນກຸ່ມນ້ອຍອື່ນ ໆ ເປັນພັກຍ່ອຍແລະມີຄວາມສຳຄັນນ້ອຍ ນັບແຕ່ສີລັງກາໄດ້ຮັບເອກະລາຊຈາກອັງກິດໃນປີ 2491 (ຄ.
ຈົນຮອດປັດຈຸບັນພັກ ແລະພັກ ຜັດກັນເປັນລັດຖະບານມາໂດຍຕະຫຼອດ ໂດຍທັງສອງພັກດັ່ງກ່າວນິຍົມລະບອບປະຊາທິປະໄຕຄືກັນ ແຕ່ຕ່າງກັນທີ່ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງພັກ ມີລັກສນະເປັນສັງຄົມນິຍົມ ໃນຂະນະທີ່ພັກ ມີນະໂຍບາຍເສດຖະກິດເສລີ
ສີລັງກາ ຫຼືຊື່ທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມປະຊາທິປະໄຕສີລັງກາ ແມ່ນປະເທດເກາະໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍຕອນເໜືອ ນອກຊາຍຝັ່ງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງອະນຸທະວີບອິນເດຍ ຊື່ໃນອະດີດໄດ້ແກ່ ລັງກາ ລັງກາທະວີບ ສິງຫະລະທະວີບ ແລະ ຊີລອນ ຊຶ່ງເປັນຊື່ທີ່ໃຊ້ໃນສະໄໝອານານິຄົມຈົນຮອດ ຄ.
1974 ມີພົມແດນທາງທະເລຕິດຕໍ່ກັບອິນເດຍທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ ແລະມັນດີບທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້
ລັດຖະສະພາແມ່ນລະບົບສະພາດຽວໂດຍສະມາຊິກທັງໝົດ 225 ຄົນ ໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນທຸກ ໆ 6 ປີ ຜູ້ມີສິດທິອອກສຽງຕ້ອງມີອາຍຸ 18 ປີຂຶ້ນໄປ ປະທານາທິບໍດີມາຈາກການເລືອກຕັ້ງໂດຍກົງຂອງປະຊາຊົນ ຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງ 6 ປີ ມີຖານະເປັນປະມຸກຂອງປະເທດແລະຫົວໜ້າລັດຖະບານ ເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີແລະລັດຖະມົນຕີ ແລະມີອຳນາດຖອດຖອນນາຍົກ ລັດຖະມົນຕີແລະລັດຖະມົນຕີ
ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນພື້ນທີ່ຮາບພຽງລູກຄື່ນ ມີພູສູງ ມີພື້ນທີ່ຮາບພຽງເປັນບໍລິເວນແຄບ ມີພົມແດນທາງທະເລທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບປະເທດອິນເດຍ
ໂຄລຳບັສໄດ້ຄົ້ນພົບປະເທດສີລັງກາເມື່ອຕອນທີ່ຕ້ອງການເດີນທາງຫາອິນເດຍ ຈຶ່ງຕັ້ງຊື່ເມືອງຕາມລາວວ່າ "ໂຄລຳໂບ"
ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ຮ້ອຍລະ 4 ອັດຕາເງິນເຟີ້ ຮ້ອຍລະ 9 ອັດຕາການວ່າງງານ ຮ້ອຍລະ 9
ໃນວັນທີ 3-6-1911 ເພິ່ນຂຶ້ນເຮືອ - ຂອງຝຣັ່ງ ໂດຍຮັບຈ້າງເປັນຄົນງານພາຍໃນເຮືອນັ້ນ ແລ້ວວັນທີ 5-6-1911 ເດີນທາງໄປຕ່າງປະເທດທໍາມາຫາລ້ຽງຕົນເອງດ້ວຍຫຼາກຫຼາຍອາຊີບ ແລະ ເພິ່ນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການປະຕິວັດຂອງປະຊາຊົນຫຼາຍຊາດ ແນ່ນອນວ່າເພິ່ນບໍ່ຍອມຢຸດຢັ້ງໃນການຕໍ່ສູ້ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມາເຊິ່ງ ເອກະລາດອິດສະລະພາບໃຫ້ແກ່ຊົນຊາດຂອງຕົນ.
ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ຖືໄດ້ວ່າ ເປັນຄົນຫວຽດນາມຜູ້ທຳອິດທີ່ສະໜັບສະໜູນມະຫາປະຕິວັດ ເດືອນຕຸລາ ລັດເຊຍ ແລະ ຊອກຄົ້ນ ລັດທິມາກ-ເລນິນ ຫົນທາງແຫ່ງການປົດປ່ອຍຂອງຊົນຊັ້ນກຳມະຊີບ ແລະ ປະຊາຊົນບັນດາປະເທດແອກເມືອງຂຶ້ນ.
ປີ 1921 ເພິ່ນເຂົ້າຮ່ວມໃນການກໍ່ຕັ້ງສະຫະພັນບັນດາປະເທດຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ; ພິມຈຳໜ່າຍໜັງສືພິມຄົນທຸກຍາກຢູ່ຝຣັ່ງ .
ພໍມາຮອດປີ 1924 ເພິ່ນເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມຄັ້ງທີ ຂອງສາກົນ ກອມມູນິດ ແລະ ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນຄະນະກຳມະການປະຈຳພາກຕາເວັນອອກ ຮັບຜິດຊອບສາກົນກອມມູນິດໂດຍກົງກ່ຽວກັບວຽກງານກົມພາກໃຕ້.
ປີ1925 ເພິ່ນເຂົ້າຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງສະຫະພັນບັນດາປະຊາຊາດທີ່ຖືກກົດຂີ່ຂູດຮີດອາຊີ ແລະໄດ້ພິມຈຳໜ່າຍປຶ້ມທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ 2 ເຫຼັ້ມ: ໂທດກຳຂອງລະບອບລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ ແລະ ຫົນທາງປະຕິວັດ .
ປີ 1925 ເພິ່ນໄດ້ກໍ່ຕັ້ງສະມາຄົມ ຊາວໜຸ່ມປະຕິວັດຫວຽດນາມຂຶ້ນມາຢູ່ທີ່ກວາງໂຈວ ແລະ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ "ຄະນະກອມມູນິດ" ເພື່ອເປັນເສົາຄໍ້າໃຫ້ແກ່ສະມາຄົມດັ່ງກ່າວ ພ້ອມກັນນັ້ນ ເພິ່ນຍັງໄດ້ເຝິກຝົນກໍ່ສ້າງພະນັກງານກອມມູນິດ ເພື່ອນຳພາຂະບວນການຂອງສະມາຄົມ ແລະ ເຜີຍແຜ່ລັດທິມາກ-ເລນິນ ເຂົ້າໃນຫວຽດນາມ.
ວັນທີ 3-2-1930 ເພິ່ນໄດ້ ເປັນປະທານກອງປະຊຸມກໍ່ຕັ້ງພັກ ຢູ່ທີ່ ເກົາລູນ ( ຫາກອອກສຽງພາສາຈີນກາງແມ່ນ ຈິວຫຼົງ ແຕ່ເມື່ອອອກສຽງຫວຽດແມ່ນກິວລອງ) ໃນຮອງກົງ ທີ່ຂຶ້ນກັບພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນອັງກິດ, ກອງປະຊຸມໄດ້ຜ່ານນະໂຍບາຍການເມືອງໂດຍສັງເຂບ ແນວທາງການເຄື່ອນໄຫວໂດຍສັງເຂບ, ກົດລະບຽບຂອງພັກ ເຊິ່ງແມ່ນເພິ່ນເອງເປັນຜູ້ຮ່າງຂຶ້ນມາ.
ເພິ່ນອ່ານຖະແຫຼງການ ເນື່ອງໃນໂອກາດສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ (ພາຍຫຼັງປ່ຽນມາເປັນ ພັກກອມມູນິດ ອິນດູຈີນ, ພັກແຮງງານຫວຽດນາມ ແລະ ດຽວນີ້ ແມ່ນພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ).
ແຕ່ປີ 1930 - 1940 ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ສືບຕໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ເພື່ອພາລະກິດປົດປ່ອຍຊາດຫວຽດນາມ ແລະ ບັນດາປະເທດທີ່ຖືກກົດຂີ່ຂູດຮີດໃນເງື່ອນໄຂທີ່ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນທີ່ສຸດ.
ປີ 1941 ເພິ່ນກັບຄືນມາປະເທດຈັດກອງປະຊຸມຄັ້ງທີ ຂອງຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງນພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ ກຳນົດທິດທາງນະໂຍບາຍເພື່ອປົດປ່ອຍຊາດ, ກໍ່ຕັ້ງອົງກອນຫວຽດນາມເອກະລາດ ຮ່ວມກັບກຸ່ມປະເທດພັນທະມິດ , ຈັດຕັ້ງກຳລັງປະກອບອາວຸດເພື່ອປົດປ່ອຍຊາດ ເຕົ້າໂຮມກຳລັງຢູ່ຕາມຮາກຖານ ນຳພາປະຊາຊົນລຸກຮືຂຶ້ນຕາມເຂດຕ່າງໆ ແລະ ກະກຽມການລຸກຮື້ຂຶ້ນຢຶດອຳນາດໃນທົ່ວປະເທດ.
ພາຍຫຼັງການປະຕິວັດເດືອນສິງຫາ ປີ 1945 ໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ, ວັນທີ 2-9-1945 ທີ່ສະໜາມຫຼວງບາດິງ ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ອ່ານຖະແຫຼງການປະກາດເອກະລາດ ສ້າງຕັ້ງປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ຫວຽດນາມ, ຈັດຕັ້ງການເລືອກຕັ້ງທົ່ວປະເທດຢ່າງເສລີມີປະຊາທິປະໄຕຂຶ້ນໃນທົ່ວປະເທດ, ເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດໂດຍຜ່ານລັດຖະທຳມະນູນປະຊາທິປະໄຕທຳອິດ ຂອງຫວຽດນາມ.
ສະພາແຫ່ງຊາດສະໄໝທີ ໄດ້ ເລືອກເອົາ ໂຮ່ຈີມິນ ເປັນປະທານປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ຫວຽດນາມ .
ຮ່ວມກັບສູນກາງພັກ ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ນຳພາທົ່ວພັກ, ທົ່ວກອງທັບ, ທົ່ວປວງຊົນຫວຽດນາມ ທຳລາຍແຜນການອັນໂຫດຫ້ຽມສາມານຂອງພວກຈັກກະພັດຝຣັ່ງ ແລະ ຮັກສາອຳນາດການປົກຄອງປະຕິວັດທີ່ຍັງໜຸ່ມນ້ອຍຂອງຫວຽດນາມໄວ້ໄດ້.
ປະທານໂຮ່ຈີມິນ (ຊື່ທ່ານ ຕອນຍັງນ້ອຍແມ່ນ: ຫງວຽນຊິງກຸງ, ເຊິ່ງມີອີກຊື່ໜຶ່ງໃນໃບແຈ້ງເຂົ້າຮຽນແມ່ນ: ງວຽນເຕິດແທັງ; ແຕ່ໃນຕະຫຼອດຫຼາຍປີທີ່ທຳການປະຕິວັດກ່ອນໜ້ານີ້ ເພິ່ນໃຊ້ຊື່ວ່າ: ຫງວຽນອາຍກວັກ), ເກີດເມື່ອວັນທີ 19-5-1890, ຢູ່ບ້ານກິມລຽນ, ຕາແສງນາມລຽນ , ເມືອງນາມດານ, ແຂວງເງະອານ ແລະ ເສຍຊີວິດເມື່ອວັນທີ 2-9-1969 ທີ່ນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍ.
ໂຮ່ຈີມິນ ຫຼື ໂຮ່ຈີ້ມິງ ຊື່ເກີດ ຫງວຽນ ຊິງກຸງ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຍັງເປັນ ຫງວຽນ ເຕີ້ດແທັ່ງ , ຫງວຽນ ອາຍ ກວັກ ບ້າກໂຮ່ ຫຼືງ່າຍດາຍ ບ້າກ ແມ່ນນັກປະຕິວັດແລະນັກການເມືອງຊາວຫວຽດນາມ
ເພິ່ນກຳເນີດໃນຄອບຄົວທີ່ມີພໍ່ເປັນປັນຍາຊົນຜູ້ຮັກຊາດ ແຕ່ໂດຍພື້ນຖານ ແລ້ວກໍ່ແມ່ນຊົນຊັ້ນຊາວນາຜູ້ຮັກການອອກແຮງງານນັ້ນເອງ ສ່ວນແມ່ຂອງເພິ່ນກໍ່ເຊັ່ນດຽວກັນເປັນຊາວນາ, ອ້າຍ ແລະ ເອື້ອຍ ຂອງເພິ່ນກໍ່ເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການຮັກຊາດຕໍ່ຕ້ານຈັກກະພັດຝຣັ່ງຈົນ ເຂົ້າຄຸກເຂົ້າຕະລາງຍ້ອນ.
1952 ພະອົງເປັນປະທານເຄືອຈັກກະພົບແລະເຈົ້າມະຫາຊີວິດແຫ່ງເຈັດລັດ ເຄືອຈັກກະພົບເຈັດລັດ ໄດ້ແກ່ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ ການາດາ ໂອຕະລິດ ນິວຊີແລນ ແອຟິກາໃຕ້ ປາກີສະຖານແລະຊີລອນ ພິທີລາຊາພິເສກຂອງພະອົງໃນປີຕໍ່ມາເປັນພິທີລາຊາພິເສກຄັ້ງທຳອິດທີ່ຖ່າຍທອດທາງໂທລະພາບລະຫວ່າງ ຄ.
2015 ພະອົງແມ່ນປະມຸກແຫ່ງລັດເບຕາຍທີ່ຊົງຄອງລາດດົນທີ່ສຸດ ແຊງໜ້າລັດຊະການຂອງສົມເດັດພະລາຊິນີນາດວິກຕໍເລຍ ຜູ້ເປັນພະມານດາຂອງພະໄປຍະກາ ຂອງພະອົງ ແລະພະລາຊິນີນາດທີ່ຊົງຄອງລາດດົນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ
1947 ພະອົງຊົງຖະແຫຼງການຊ້ຳອີກຄັ້ງເຖິງເຈດຕະນາລົມ ທີ່ຈະອຸທິດພະອົງເພື່ອພາລະກິດຂອງປະເທດໃນມື້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດ
ພະອົງເປັນພະລາຊະທິດາພະອົງທຳອິດຂອງດຸກແລະດັສເຊສແຫ່ງຍອກ ພະລາຊະບິດາເປັນພະໂອລົດອົງທີ່ 2 ຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າຈອດທີ່ 5ກັບສົມເດັດພະລາຊິນີແມລີ ພະລາຊະບິດາຂອງສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເນື່ອງຈາກສົມເດັດພະເຈົ້າເອັດເວີດທີ່ 8 ພະລາຊະໂອລົດອົງໂຕຊົງສະຫຼະລາຊະສົມບັດ ພະອົງຈຶງໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງລາຊະທາຍາດໂດຍສັນນິດຖານແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ
1952 ຫຼັງຈາກທີ່ພະລາຊະບິດາສະເດັດສະຫວັນຄົດ ຂະນະທີ່ພະອົງປະທັບຢູ່ທີປະເທດເຄນຍາ ເຊິ່ງເປັນປະເທດທຳອິດຕາມກົດໝາຍກຳໜົດການເຍືອນປະເທດໃນເຄືອຈັກກະພົບຂອງພະອົງ ພະລາຊະພິທີບໍລົມລາຊາພິເສກຈັດຂຶ້ນທີ່ມະຫາວິຫານເວສມິນສະເຕີ ເມື່ອວັນທີ 2 ມິຖຸນາ ຄ.
ເປັນພະລາຊິນີນາດແຫ່ງ 16 ຈາກ 53 ລັດສະມາຊິກໃນເຄືອຈັກກະພົບແຫ່ງຊາດ ພະອົງເປັນປະທານເຄືອຈັກກະພົບແລະຜູ້ປົກຄອງສູງສຸດແຫ່ງຄິດຕະຈັກແຫ່ງອັງກິດ
ຕອນນັ້ນ ພຣະເຈົ້າອະນຸວົງສ໌ ກໍຄືກັບຣາດຊະວົງອົງອື່ນໆໂດຍສະເພາະຣາຊະວົງໃນກະສັດແຫ່ງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງວຽງຈັນໄດ້ຖືກກວດຕ້ອນໄປເປັນຕົວປະກັນຢູ່ກຸງທົນບູລີ.
ໃນປີ ພສ 2347 ຣັດຊະການທີ ຂອງກຸງຣັດຕະນະໂກສິນ ຈຳເປັນຕ້ອງຕັ້ງ ພຣະເຈົ້າອະນຸວົງສ໌ ໃຫ້ຄອງນະຄອນຫລວງວຽງຈັນຈັນທະບູລີສີສະຕະນາຄະນາຫຸດອຸດຕະມະລາຊະທານີ ອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ວຽງຈັນຕໍ່ໄປ.
ສະເພາະຝາຜະໜັງຂອງກົມມະລຽນ ມີຊ່ອງກຸດທີ່ເປັນຮູບໃບໂພ ມີຈຳນວນທັງໝົດ 3,420 ຊ່ອງ ແຕ່ລະຊ່ອງມີພຣະພຸດທະຮູບນ້ອຍປາງມາຣະວິໄຊ 2 ອົງທີ່ເຮັດດ້ວຍປະທາຍເພັດລວມຈຳນວນທັງໝົດມີ 6,840 ອົງທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ໃນຊ່ອງກຸດຂອງກົມມະລຽນ ຖ້ານລຸ່ມຕິດຝາກົມມະລຽນທັງສີ່ດ້ານ ມີພຣະພຸດທະຮູບປາງມາຣະວິໄຊ ທີ່ເຮັດດ້ວຍປະທາຍເພັດ ມີຈຳນວນ 120 ອົງ.
ຮາວທຽນນີ້ຍັງເປັນປະຕິມາກຳສິນໃຫ້ຄວາມສົນໃຈຈາກນັກຄົ້ນຄວ້າ ຊາວລາວແລະ ຊາວຕ່າງປະເທດອີກດ້ວຍ.
ສ 1930) ມະຫາອຸປະລາດ ໄດ້ໃຫ້ນາຍຊ່າງຈຳລອງຮາວທຽນແລ້ວໄດ້ເອົາໄປວາງສະແດງຢູ່ ປາຣີ ແລະ ໂອຊາກະ ແລ້ວນຳມາໄວ້ຢູ່ໃນຫໍພຣະແກ້ວວຽງຈັນ ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນນີ້.
ສິມສີສະເກດ ແມ່ນສະຖານທີ່ສຳຄັນ, ສັກສິດ ປະດິດສະຖານພຣະພຸດທະຮູບປະທານ ພຣະພຸດທະຮູບປາງຕ່າງໆ,ວັດຖຸທີ່ສຳຄັນທີ່ຮັບໃຊ້ພິທີກຳທາງສາສາໜາ ເປັນບ່ອນປະຕິບັດສາສະນາກິດຂອງພຣະພິກຂຸສົງ ສະຖານທີ່ສູດປະຕິໂມກ ແລະໃຊ້ໃນພິທີບວດ ນອກຈາກນັ້ນ ໃນເມື່ອກ່ອນຈະໃຊ້ໃນພິທີດື່ມນໍ້າສັດຈະ ໃນການປົກຄອງບ້ານເມືອງໃນສະໄໝກ່ອນ.
ສິມ ແລະກົມມະລຽນສີສະເກດ ແມ່ນສະຖາປັດຕະຍະກຳສິນລາວ ຊຶ່ງປະກອບມີ ປະຕິມະກຳສິນ,ຈິດຕະກຳສິນທີ່ເປັນຂໍ້ມູນຫລັກຖານທາງບູຮານຄະດີ ມີຄວາມສຳຄັນໃຫ້ຄຸນຄ່າທາງດ້ານປະຫວັດສາດ,ວັດທະນະທຳ ສາສະໜາ ຄວາມເຊື່ອຖືທີ່ປະຕິບັດຮີດຄອງປະເພນີ ເຕົ້າໂຮມຄວາມສາມັກຄີຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າແຕ່ອາດີດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ໃຫ້ຍືນຍົງຄົງຕົວກັບຊົນຊາດລາວຕະຫລອດໄປ.
ເມື່ອເວົ້າເຖີງຊື່ຄັ້ງທຳອິດທີ່ສະກົດວ່າ “ຈໍເຈຍ” ເປັນພາສາອິຕາລີ່ໃນຄຳວ່າ ຂອງ ປີ ຄ.
1320 ໃນຊ່ວງທຳອິດຂອງການປາກົດຕົວໃນໂລກລະຕິນບໍ່ໄດ້ຂຽນທັບສັບແບບດຽວກັນສະເໝີໄປ ແລະພະຍັນຊະນະຕົວທຳອິດສະກົດດ້ວຍ ເປັນ "".
"ຈໍເຈຍ" ອາດຈະມາຈາກການກຳໜົດພາສາເປີເຊຍຂອງຊາວຊອກຊີ - ໃນສັດຕະວັດທີ່ 11 ແລະ 12 ດ້ວຍການດັດແປງຜ່ານ - / - ແລະພາສາອາຫຼັບ / ທິດສະດີຕາມຕຳນານໄດ້ຮັບຈາກການເດີນທາງຂອງ ຜູ້ທີ່ອະທະບາຍທີ່ມາຂອງຊື່ຕາມຄວາມນິຍົມຂອງ . ໃນກລຸ່ມຊາວຊອກຊີ ໃນຂະນະ ທີ່ເປັນນັກເດີນທາງຄິດວ່າ "ຈໍເຈຍ" ມາຈາກພາສາເກຣັກ .
ໃນຂະນະທີ່ສາດຕາຈານ ໄດ້ເສີມຄຳອະທິບາຍຂອງຈໍເຈຍ/ຈໍຈຽນ ວ່າໃນສັດຕະວັດນີ້ຖືກປະຕິເສດຈາກກຸ່ມນັກວິຊາການທີ່ຊີ້ເປົ້າໄປທີ່ຄຳມາພາສາເປີເຊຍ /, ເປັນຮາກເຫງົ້າຂອງຄຳວ່າ / ທີ່ຖືກນຳໄປໃຊ້ໃນພາສາອື່ນ ໆ ອີກຫຼາຍພາສາລວມທັງພາສາສະລາບແລະພາສາເອີລົບຕາເວັນຕົກ ຄຳນີ້ອາດຖືກກຳໜົດຂຶ້ນໂດຍໃຊ້ຄຳເອີ້ນຂານຂອງອິຫຼ່ານບູຮານໃນບໍລິເວນໃກ້ກັບທະເລສາບແຄດປ້ຽນ ເຊີ່ງເອີ້ນກັນວ່າ ກໍແກນ
ຊື່ພື້ນເມືອງຄື ເຊີ່ງໄດ້ມາຈາກພຸມິພາກຊອກຊີຕອນກາງຂອງ ທີ່ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນສັດຕະວັດທີ່ 9 ແລະໃນການໃຊ້ງານເພີ່ມຕື່ມໝາຍເຖີງ ລາດຊະອານາຈັກຊອກຊີໃນຍຸກກາງທັງໝົດໃນສັດຕະວັດທີ່ 13 ການກຳໜັດຕົວເອງຂອງຊາວຊອກຊີໃຊ້ຄື
ປັດຈຸບັນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຂອງປະເທດຄື ຊອກຊີ ຕາມທີ່ລະບຸໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນຂອງປະເທດຄຶ "ຊອກຊີ" ຕາມທີ່ລະບຸໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນຂອງຊອກຊີເຊີ່ງອ່ານວ່າ "ສາທາລະນະລັດຊອກຊີ"
ຂະນະທີ່ດີທູບີກຳລັງໂດ່ງດັງ ບິ໊ກປະສົບອຸບັດຕິເຫດຂັບລົດຍົນສ່ວນຕົວຕົກຄູນ້ຳ ວັນອັງຄານ ທີ່ 22 ກໍລະກົດ ຄ.
2003 ເຊິ່ງລາວມີອາການນ້ຳຄຳທ່ວມປວດແຕ່ການຮັກສາເປັນໄປໄດ້ດ້ວຍດີເມື່ອລາວຮູ້ສຶກໂຕສາມາດທັກທາຍແຟນເພງໄດ້ອີກຄັ້ງ ກ່ອນກາຍເປັນຝັນຮ້າຍເມື່ອບິ໊ກໂຄມ່າກ່ອນແພດກວດພົບເຊື້ອຮາ ໃນສະໝອງໃນ ວັນພຸດ ທີ່ 6 ສິງຫາ ຄ.
2003 ເຊິ່ງມີໂອກາດຮອດຊີວິດພຽງ 0.01% ເທົ່ານັ້ນ ແລະໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ ປານຣະວັດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຂໍພະລາຊະທານຈາກສົມເດັດພະຍານນະສັງວອນ ສົມເດັດພະສັງຄະລາດ ມີຄວາມໝາຍວ່າ"ຜູ້ມີຊີວິດຢູ່ຕາມຄຳຂໍ" ເພື່ອເປັນສິລິມົງຄົນ
ໂດຍທາງຕົ້ນສັງກັດ ຄື ບໍລິສັດ ອາຣ໌ເອສ ຈຳກັດ ໄດ້ຈັດຄອນເສີດພິເສດໃນຊື່ "ດີທູບີ ເດອະ ເນເວີຣ໌-ເອັນດິ້ງ ຄອນເສີດ : ທຣິບູຕ ທູ ບິ໊ກ ດີທູບີ" ຂຶ້ນໃນວັນທີ່ 6 ມີນາ ຄ.
2004 ທີ່ຫໍປະຊຸມໃຫຍ່ ມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດ ທ່າພະຈັນ ເພື່ອເປັນການລະລຶກເຖິງບຶ໊ກ ແລະຖືເປັນການຍຸດຕິວົງດີທູບີ ໂດຍລາຍໄດ້ຈາກການຈັດຄອນເສີດເມື່ອຫັກຄ່າໃຊ້ຈ່າຍແລ້ວ ໄດ້ມອບໃຫ້ຄອບຄົວຂອງບິ໊ກ ເພື່ອເປັນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຮັກສາອີກດ້ວຍ
2003 ລາວໄດ້ຂັບລົດຍົນບີເອັມດັບເບິ້ນຍູລຸ້ນ 318 ໝາຍເລັກທະບຽນ ວພ 4973 ກຸງເທບມະຫານະຄອນ ຂອງລາວແລະມີເພື່ອນໂດຍສານໄປດ້ວຍໜຶ່ງຄົນ ເພື່ອກັບບ້ານຫຼັງຈາກສະແດງຄອນເສີດເສັດ ແຕ່ກັບປະສົບອຸບັດຕິເຫດລົດພິກຄວ່ຳຕົກລົງໄປໃນຄູ່ນ້ຳຖະໜົນສີນະຄະລິນ ຈັງຫວັດສະໝຸດປາການ ຕຳລວດ ສພ.
ເຂົ້າວົງການດ້ວຍການປະກວດຮ້ອງໃນໂຄງການ ໂດຍໃຊ້ເພງ "ງົມເຂັມໃນທະເລ" ຂອງ ໂດມ ປະກອນ ລັມ ໃນການປະກວດ ແລະມີຜົນງານຖ່າຍແບບກັບຖ່າຍໂຄສະນາຕາມລຳດັບກ່ອນຈະມາເປັນໜຶ່ງສະມາຊິກວົງດີທູບີ ບິ໊ກມີສາມາດໃນການຄວງພອງໄຟແລະກະໂດດລອດຫ່ວງໄຟ ເຊິ່ງລາວເຄີຍສະແດງໃນລາຍການ ສະມາຄົມຊົມດາວ ກັບ ຕີ10 ຕາມລຳດັບ
ມະຫາວິທະຍາໄລ : ປີ 2 ຄະນະນິເທດສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລກຸງເທບ ພາກວິຊາວິທະຍຸໂທລະທັດ ສາຂາຮູບເງົາ
ປານຣະວັດ ກິດຕິກອນຈະເລີນ ມີຊື່ຫຼີ້ນວ່າ ບິ໊ກ ນັກຮ້ອງ ນັກສະແດງຊາວໄທ ສະມາຊິກວົງດົນຕີ ດີທູບີ ເກີດວັນທີ່ 2 ທັນວາ ຄ.
"ປານຣະວັດ ກິດຕິກອນຈະເລີນ" ມີຊື່ເດີມວ່າ "ອະພິເຊດ ກິດຕິກອນຈະເລີນ" ຫຼື "ບິ໊ກ" ເກີດເມື່ອວັນພະຫັດທີ່ 2 ທັນວາ ຄ.
ດ້ວຍອາການຕິດເຊື້ອໃນກະແສເລືອດທາງປອດທີ່ໂຮງໝໍສິລິລາດ ຫຼັງເປັນເຈົ້າຊາຍນິດທາຈາກອຸບັດຕິເຫດທາງລົດຍົນເຖິງ 4 ປີ
ພາຍຫຼັງການຮັກສາດ້ວຍວັກຊີນສະເພາະໂຮກແລະໄດ້ຮັບກຳລັງໃຈຢ່າງຫຼາຍ ບິ໊ກຮອດຊີວິດແລະອອກຈາກຫ້ອງໄອຊີຍູໃນເວລາຕໍ່ມາ ແຕ່ກາຍເປັນເຈົ້າຊາຍນິດທາເຊິ່ງສ້າງຄວາມເສົ້າໂສກແກ່ແຟນເພງຢ່າງແສນສາຫັດ
ມີສາຍາທີ່ໄດ້ຮັບຈາກແຟນຄລັບວ່າ ຊິນຈັງ ເນື່ອງຈາກມີຄິ້ວທີ່ໜາເຂັ້ມ ຄືໂຕກາຕູນຊິນຈັງ ແລະສາຍາ ເຈມສ໌ນ້ອຍ ເນື່ອງຈາກມີໜ້າຕາທີ່ລະມ້າຍຄ້າຍກັນກັບ ເຈມສ໌ ເຮືອງສັກ
ເມື່ອເປື່ອງມີອາຍຸໄດ້ 26 ປີ ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໄດ້ຊົງຂໍເປື່ອງຈາກເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີແລະຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າ ປະກອບພະລາຊະພິທີອະພິເສກສົມລົດເມື່ອວັນທີ່ 27 ຕຸລາ ຄ.
ພະສຸຈະລິດສຸດາສົນໃຈເລື່ອງດົນຕີໂດຍສະເພາະການຂັບຮ້ອງ ເຊິ່ງມີຄວາມຊຳນານເປັນເລີດເຄີຍເປັນຕົ້ນສຽງຮ່ວມກັບສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ ເມື່ອ ຄ.
ແລະຍັງໄດ້ແຕ່ງຄຳຮ້ອງເພງ ສຸດາສະຫວັນ ໂດຍມີສຸມິດຕາ ສຸຈະລິດກຸນ ເປັນຜູ້ແຕ່ງທຳນອງ
1895 ນະ ບ້ານປາກຄອງດ່ານ ປະຕູນ້ຳພາສີຈະເລີນ ແມ່ນທິດາຄົນໂຕຈາກບຸດຈຳນວນ 12 ຄົນຂອງເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີ ກັບທ່ານຜູ້ຍິງກິມໄລ້ ສຸທຳມົນຕີ ມີນ້ອງສາວທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຄື ປະໄພ ທີ່ຕໍ່ມາໄດ້ເປັນ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາແລະທ່ານຜູ້ຍິງພົວ ອະນຸລັກລາຊະມົນທຽນ
ຄັ້ງເມື່ອພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງໝັ້ນພະວໍລະກັນຍາປະທານ ພະອົງເຈົ້າວັນລະພາເທວີກໍໂປດໃຫ້ເປື່ອງມາເປັນນາງສະໜອງໂອດຂອງພະອົງເຈົ້າວັນລະພາເທວີ ແລະໄດ້ຕາມສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໃນພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຕ່າງໆ ເມື່ອປີ ຄ.
1922 ທີ່ມີການຈັດຕັ້ງກອງທະຫານເສືອປ່າຢິງຂຶ້ນ ກໍຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ ເປື່ອງ ສຸຈະລິດກຸນ ຮັບພະລາຊະທານຍົດນາຍົກກອງເສືອປ່າຍິງລຸ້ນທຳອິດອີກດ້ວຍ