polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ເວລາສະເລ່ຍລະຫວ່າງໄດ້ຮັບເຊື້ອຈົນມີອາການແມ່ນ 8 ເຖິງ 10 ວັນ, ແຕ່ເກີດໄດ້ລະຫວ່າງ 2 ເຖິງ 21 ວັນ.
ອາການເລີ່ມຕົ້ນຂອງພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາອາດຄ້າຍຄືກັບອາການເລີ່ມຕົ້ນຂອງມາລາເຣຍ, ໄຂ້ຍຸງ ຫຼື ໄຂ້ເຂດຮ້ອນອື່ນ ກ່ອນທີ່ພະຍາດຈະດຳເນີນເຂົ້າສູ່ໄລຍະເລືອດອອກ.
ລະຫວ່າງປີ 1976 ຫາ 1999, ໃນບັນດາສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ, ສັດປີກ, ສັດເລືອຄານ, ສັດເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນ້ຳ ແລະ ສັດຂາປ້ອງ 30,000 ຊະນິດທີ່ໄດ້ສຸ່ມຕົວຢ່າງຈາກພື້ນທີ່ລະບາດ, ບໍ່ພົບໄວຣັດອີໂບລາ ນອກຈາກຮ່ອງຮອຍທາງພັນທຸກຳທີ່ພົບໃນສັດແຂ້ວແຫ້ນ ຫົກຊະນິດ ແລະ ໜູຜີໜຶ່ງຊະນິດ ี่็ ທີ່ເກັບຈາກສາທາລະນະລັດອາຟຣິກາກາງ.
ພົບຮ່ອງຮອຍໄວຣັດອີໂບລາໃນຊາກສົບຂອງກໍຣີລາ ແລະ ຊິມແປນຊີ ລະຫວ່າງການລະບາດໃນປີ 2001 ແລະ 2003, ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນແຫຼ່ງການຕິດເຊື້ອໃນມະນຸດ, ແຕ່ວ່າອັດຕາການຕາຍສູງຈາກການຕິດເຊື້ອໃນສາຍພັນເຫຼົ່ານີ້ ເຮັດໃຫ້ມັນບໍ່ໜ້າເປັນຕົວເກັບເຊື້ອຕາມທຳມະຊາດ.
ບຸກຄົນຈະໄດ້ຮັບພະຍາດນີ້ທຳອິດ ເມື່ອສຳຜັດກັບເລືອດ ຫຼື ທາດນ້ຳໃນຮ່າງກາຍຈາກສັດທີ່ຕິດເຊື້ອເຊັ່ນ: ລີງ ຫຼື ເຈຍ ເຊື່ອວ່າເຈຍເປັນຕົວນຳພາ ແລະ ແຜ່ພະຍາດ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໄວຣັດ.
ໃນການວິນິດໄສ, ຕ້ອງແຍກພະຍາດອື່ນທີ່ມີອາການຄ້າຍຄືກັນອອກກ່ອນເຊັ່ນ: ມາລາເຣຍ, ອະຫິວາ ແລະ ໄຂ້ເລືອດອອກຈາກໄວຣັດອື່ນໆ.
ອາດທົດສອບເລືອດຫາອັງຕີບໍດີຕໍ່ໄວຣັດ, ເດແອັນອາຂອງໄວຣັດ ຫຼື ຕົວໄວຣັດເອງເພື່ອຢືນຢັນການວິນິດໄສ.
ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາເກີດຈາກໄວຣັດສີ່ໃນຫ້າຊະນິດທີ່ຈັດຢູ່ໃນສະກຸນ ວົງ ອັນດັບ ໄວຣັດທັງສີ່ຊະນິດນັ້ນໄດ້ແກ່: ໄວຣັດບັນດີບູກຽວ , ໄວຣັດອີໂບລາ , ໄວຣັດຊູດັງ ແລະ ໄວຣັດປ່າຕາອີ .
ລະຫວ່າງການລະບາດ ຜູ້ທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງສຸດແມ່ນ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຜູ້ໃກ້ຊິດກັບຜູ້ປ່ວຍ.
ເຈຍຖ່າຍເອົາໝາກໄມ້ ແລະ ຊີ້ນທີ່ກິນແລ້ວບາງສ່ວນອອກມາ ้ั์ีู้้่ແລ້ວສັດບົກລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມຢ່າງກໍຣີລາ ແລະ ໄດເກີ ກິນໝາກໄມ້ທີ່ຕົກລົງມາເຫຼົ່ານັ້ນ, ຕ່ອງໂສ້ເຫດການນີ້ເຮັດໃຫ້ເກດີວິທີການແຜ່ເຊື້ອທາງອ້ອມທີ່ເປັນໄປໄດ້ຜ່ານຕົວຖືກບຽດບຽນທຳມະຊາດໄປຍັງປະສາກອນສັດ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການວິໄຈການກຳຈັດໄວຣັດໃນນ້ຳລາຍຂອງເຈຍ.
ການຜະລິດໝາກໄມ້, ພິດຕິກຳຂອງສັດ ແລະ ປັດໃຈອື່ນທີ່ຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະເວລາ ແລະ ສະຖານທີ່ ອາດຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດການລະບາດໃນໝູ່ປະຊາກອນສັດ.
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ການພັດທະນາຂອງອາການເລືອດອອກ ມັກຈະບົ່ງບອກເຖິງພະຍາດທີ່ຮຸນແຮງ, ແຕ່ວ່າອາການເລືອດອອກບໍ່ໄດ້ນຳໄປສູ່ ບໍລິມາດເລືອດໜ້ອຍ ແລະ ບໍ່ແມ່ນສາເຫດການຕາຍ ເຊິ່ງຂັດຕໍ່ຄວາມເຊື່ອສ່ວນໃຫຍ່.
ການເສຍຊີວິດນັ້ນເກີດຈາກກຸ່ມອາການເຮັດໜ້າທີ່ຜິດປົກກະຕິຂອງຫຼາຍອະໄວຍະວະ ເນື່ອງຈາກທາດແຫຼວກະຈາຍໃໝ່ , ຄວາມດັນໂລຫິດຕ່ຳ ເລືອດຈັບກ້ອນໃນຫຼອດເລືອດແຜ່ກະຈາຍ ແລະ ການຕາຍສະເພາະສ່ວນຂອງເນື້ອເຍື່ອສະເພາະຈຸດ.
ການປ້ອງກັນຮວມເຖິງການຫຼຸດຜ່ອນການລະບາດຂອງພະຍາດຈາກລີງ ແລະ ໝູທີ່ຕິດເຊື້ອສູ່ຄົນ ອາດເຮັດໄດ້ໂດຍການກວດສອບຫາການຕິດເຊື້ອໃນສັດເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ຂ້າ ແລະ ຈັດການກັບຊາກສົບຢ່າງເໝາະສົມຫາກພົບພະຍາດ.
ການປຸງຊີ້ນສັດ ແລະ ໃສ່ເສື້ອຜ້າປ້ອງກັນຢ່າງເໝາະສົມເມື່ອຈັດການກັບຊີ້ນສັດອາດຊ່ວຍໄດ້, ເຊັ່ນດຽວກັບການໃສ່ເສື້ອຜ້າປ້ອງກັນ ແລະ ລ້າງມືເມື່ອຢູ່ໃກ້ຜູ້ປ່ວຍເປັນພະຍາດດັ່ງກ່າວ.
ຊະນິດຂອງເລືອດອອກທີ່ຮູ້ວ່າເກີດກັບພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ ຮວມທັງຮາກເປັນເລືອດ, ໄອເປັນເລືອດ ຫຼື ອາຈົມເປັນເລືອດ, ເລືອດອອກໜັກພົບໜ້ອຍ ແລະ ປົກກະຕິ ຈຳກັດຢູ່ສະເພາະທາງເດີນອາຫານ.
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາບໍ່ແຜ່ເຊື້ອຜ່ານອາກາດ, ແຕ່ວ່າໄວຣັດສາມາດແຜ່ເຊື້ອໄດ້ເພາະລະອອງທີ່ເກີດຈາກຫ້ອງປະຕິບັດການ ທີ່ມີຂະໜາດ 0.8–1.2 ມີໂກຣແມັດທີ່ສາມາດຫາຍໃຈເຂົ້າໄປໄດ້.
ເນື່ອງຈາກຊ່ອງທາງການຕິດເຊື້ອທີ່ເປັນໄປໄດ້ນີ້, ໄວຣັດເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງຖືກຈັດເປັນອາວຸດຊີວະພາບໝວດອາ.
ຫຼ້າສຸດ, ໄວຣັດໄດ້ສະແດງວ່າສາມາດແຜ່ຈາກໝູໄປຍັງໄປຣເມດທີ່ບໍ່ແມ່ນມະນຸດໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສຳຜັດ.
ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ ຫຼື ໄຂ້ເລືອດອອກອີໂບລາ ເປັນພະຍາດຂອງມະນຸດທີ່ເກີດຈາກໄວຣັດອີໂບລາ ເຊິ່ງຈະເລີ່ມມີອາການສອງເຖິງສາມອາທິດຫຼັງຈາກສຳຜັດໄວຣັດ ໂດຍມີໄຂ້, ເຈັບຄໍ, ປວດກ້າມເນື້ອ ແລະ ປວດຫົວ.
ຈາກນັ້ນຈະມີອາການປຸ້ນທ້ອງ, ຮາກ ແລະ ຖອກທ້ອງ ຮ່ວມກັບການເຮັດວຽກຂອງຕັບ ແລະ ໄຕ ຫຼຸດລົງຕາມມາ.
ໃນໄລຍະເລືອດອອກ, ອາດຈະມີເລືອດອອກພາຍໃນ ແລະ ໃຕ້ຜິວໜັງ, ມ່ານຕາແດງ ແລະ ຮາກເປັນເລືອດ, ເລືອດອອກທາງຜິວໜັງອາດພາໃຫ້ເກີດຈຸດເລືອດອອກ, ເພີພິວຣາ, ເລືອດອອກໃຕ້ຜິວໜັງ ແລະ ເລືອດຈັບໂຕເປັນກ້ອນ .
ໃນອະດີດ ການແຜ່ເຊື້ອທີ່ໄດ້ມາຈາກໂຮງພະຍາບານເກີດໃນໂຮງພະຍາບານໃນທະວີບອາຟຣິກາ ເນື່ອງຈາກການໃຊ້ເຂັມສັກຢາຊ້ຳ ແລະ ຂາດການປ້ອງກັນສາກົນ.
1958 )ເມື່ອກະແສແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ພາຍໃນປະເທດໃນສະໄໝນັ້ນ ໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂ ແລະເປັນປັດໃຈ ໃຫ້ແກ່ຄະນະສົງທົ່ວປະເທດ ແລະອອກຕົນຍາດໂຍມ ປຶກສາຫາລຶກັນໃນການສ້າງ ຄວາມສາມັກຄີພາຍໃນຊາດສາສະໜາ ໃຫ້ມີຂຶ້ນ ເພາະໃນສະໄໝກ່ອນ ປວງຊົນຊາວລາວໃນທົ່ວປະເທດ ຍັງບໍ່ທັນເປັນຫນຶ່ງດຽວ ບໍ່ມີອົງກອນນຳພາ ໃນການສ້າງຄວາມສາມັກຄີ ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງສູ້ຕາມກຳລັງຂອງຕົນເອງ ໃນແຕ່ລະເຂດ.
ທ່ານ ພົນໂທ ດວງໃຈ ພິຈິດ ເປັນຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ
ດຣ ບໍ່ແສງຄຳ ວົງດາລາ ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ
ນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າລັດຖະບານ ແລະ ຕາງໜ້າໃຫ້ລັດຖະບານຊີ້ນຳ ແລະ ອຳນວຍຄວບຄູມວຽກງານ ຂອງລັດຖະບານ, ຊີ້ນຳວຽກງານຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ທະບວງ ແລະ ອົງການອື່ນໆທີ່ຂື້ນກັບ ລັດຖະບານ, ຊີ້ນຳວຽກງານຂອງແຂວງ ແລະ ນະຄອນ.
ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ, ຮອງຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ຫົວໜ້າທະບວງ, ຮອງເຈົ້າແຂວງ, ຮອງເຈົ້າ ຄອງນະຄອນ, ເລື່ອນຊັ້ນ ຫລື ປົດຊັ້ນພັນເອກຂອງກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຕຳແໜ່ງ ອື່ນໆ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ບັນດາຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍວຽກນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານໃດໜື່ງຕາມການມອບໝາຍຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.
ເມື່ອນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕິດຂັດ ແມ່ນຮອງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍເປັນຜູ້ວ່າການແທນ.
ລັດຖະບານ ຫລື ສະມາຊິກລັດຖະບານທ່ານໃດທ່ານໜື່ງອາດຈະຖຶກສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ລົງມະຕິ ບໍ່ໄວ້ວາງໃຈຖ້າວ່າຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ຫືລ ມີຢ່າງໜ້ອຍໜື່ງສາມສ່ວນສີ່ຂອງຈຳນວນສະມາຊິກສະພາ ແຫ່ງຊາດທັງໝົດຫາກສະເໜີບັນຫານີ້ຂື້ນ.
ໃນໄລຍະເວລາຊາວສີ່ຊົ່ວໂມງ ພາຍຫັລງທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ລົງມະ ຕິບໍ່ໄວ້ວາງໃຈແລ້ວ ປະທານປະເທດມີສິດສະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາຄືນໃໝ່.
ຖ້າວ່າການລົງມັດຕິເທື່ອໃໝ່ຫາກບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມ ໄວ້ວາງໃຈອີກແລ້ວລັດຖະບານ ຫລືືສະມາຊິກລັດຖະບານທ່ານນັ້ນຕ້ອງລາອອກ.
ລັດຖະດຳລັດຂອງປະທານປະເທດ, ຈັດຕັ້ງໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດ ໝາຍ, ສຶກສາອົບຮົມສະຕິເຄົາ ລບ ແລະປະຕິບັດລະບຽບກົດໝາຍ; ກຳນົດບັນດາມາດຕະການປົກປ້ອງສິດ ແລະຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບ​ທຳ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ ;
ລະບອບການປົກຄອງ ໝາຍເຖິງ ສະຖາບັນທາງການເມືອງເຊິ່ງລັດຖະບານຂອງລັດໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ອຳນາດໃນການຈັດການປົກຄອງປະເທດ ຄຳນີ້ຍັງມີນິຍາມໄປເຖິງລັດຖະບານທີ່ບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດໃນການໃຊ້ອຳນາດປົກຄອງປະເທດອີກດ້ວຍ.
ກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ປະ ກອບດ້ວຍສຳນັກງານນາຍົກລັດ ຖະມົນຕີ , ກະຊວງ​ແລະອົງ ການທຽບເທົ່າກະຊວງ ຊຶ່ງ ຖືກ ຮັບ ຮອງ ເອົາ​ໂດຍສະພາແຫ່ງຊາດ ຕາມ ການ ສະເໜີ ຂອງ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.
ສັງຄົມ, ວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ, ເຕັກໂນໂລຢີ, ຊັບພະຍາກອນແຫ່ງຊາດ, ສີ່ງແວດລ້ວມ, ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ການຕ່າງປະເທດ.
ລັດຖະບານຄຸ້ມຄອງຢ່າງເປັນເອກກະພາບ ການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງລັດ ໃນທຸກດ້ານ: ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແລະ ການຕ່າງປະເທດ.
ງົດການປະຕິບັດ, ລົບລ້າງ ຫລື ຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ, ຄຳສັ່ງຂອງກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ, ອົງການ ທີ່ຂື້ນກັບລັດຖະບານ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖີ່ນທີ່ຂັດກັບລະບຽບກົດໝາຍ.
ລັດຖະບານປະກອບດ້ວຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຮອງນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີ, ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະ ຊວງ.
ລັດຖະບານປະກອບດ້ວຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ,ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ , ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ , ລັດຖະມົນຕີປະຈຳຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ ແລະ ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ.
ລາຍງານການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ລາຍງານຕໍ່ປະທານປະເທດ.
ສັງຄົມ ແລະ ແຜນງົບ ປະມານແຫ່ງລັດປະຈຳປີແລ້ວ ນຳ ສະ ເໜີ ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຮັບຮອງເອົາ.
ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍ ແລະ ມະຕິຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ, ລັດຖະບັນຍັດ ແລະ ລັດຖະດຳລັດ ຂອງປະທານປະເທດ.
ກຳນົດແຜນຍຸດທະສາດ, ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ແຜນຫງົບປະມານແຫ່ງລັດປະຈຳປີ ແລ້ວ ນຳສະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຣັບຮອງເອົາ.
ນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງພາຍຫລັງທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດທີ່ໄດ້ຮັບ ຮອງເອົາແລ້ວ.
ການກຳນົດໂຄງປະກອບກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ແມ່ນອີງໃສ່ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງ ການ ຕົວຈິງຂອງປະ​ເທດ ໃນແຕ່ ລະໄລຍະ.
ເຊັນສົນທິສັນຍາ, ສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດ ແລະ ຊີ້ນຳການປະຕິບັດສົນທິສັນຍາ ແລະ ສັນຍາທີ່ໄດ້ເຊັນແລ້ວ.
ສະເໜີຮ່າງກົດໝາຍ ແລະ ຮ່າງລັດຖະບັນຍັດຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ຮ່າງລັດຖະດຳລັດຕໍ່ປະທານປະເທດ.
ທິດເໜືອ, ທິດຕາເວັນອອກ ແລະ ທິດໃຕ້ ຕິດກັບເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ, ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ເມືອງຊຽງແສນ ລາດຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ເມືອງທ່າຂີ້ເຫຼັກ ສະຫະພາບມຽນມາ
ປະຫວັດການກໍ່ຕັ້ງ: ວັນທີ 26 ເມສາ 2007 ລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ໄດ້ເຊັນສັນຍາວ່າດ້ວຍການພັດທະນາ ເຂດເສດຖະກິດ ແລະ ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວແບບຄົບວົງຈອນ ອາຊຽນສາມຫຼ່ຽມຄຳ ກັບບໍລິສັດ ມຽນມາມາກາວລານຕຸນຈຳກັດໃນຂອບເຂດເນື້ອທີ່ 827ເຮັກຕາ ໄລຍະສຳປະທານ50ປີ.
ຫຼັງຈາກນັ້ນ ທ່ານ ຈ້າວເຫວີຍ ໄດ້ຈົດທະບຽນສ້າງຕັ້ງກຸ່ມບໍລິສັດ ດອກງິ້ວຄຳ ຈຳກັດ ຂຶ້ນເພື່ອດຳເນີນການລົງທຶນ-ພັດທະນາເຂດ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວກິດຈະການຕ່າງໆຕາມສັນຍາ.
ອີງຕາມນະໂຍບາຍຂອງພັກ-ລັດ ວ່າດ້ວຍການພັດທະນາ ເຂດເສດຖະກິດ ແລະ ເສດຖະກິດສະເພາະ, ອີງໃສ່ຜົນສໍາເລັດເບື້ອງຕົ້ນ ໃນການລົງທຶນພັດທະນາເຂດ ກໍ່ຄືການສະເໜີຂອງຜູ້ພັດທະນາ, ວັນທີ 4 ກຸມພາ 2010 ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໄດ້ອອກດຳລັດສະບັບເລກທີ່ 090/ນຍ ວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ການເຄື່ອນໄຫວແລະ ຄຸ້ມຄອງ ເຂດເສດຖະກິດ ສາມຫຼ່ຽມຄຳ ແລະ ເພີ່ມໄລຍະສຳປະທານເປັນ 99ປີ
ດ້ານກະຊິກຳມີ: ການລ້ຽງສັດ, ປູກໄມ້ອຸດສາຫະກຳ, ການຜະລິດ ແລະ ການປຸງແຕ່ງສະບຽງອາຫານ; ກິດຈະການ ສາມັນສຶກສາ, ອະຊີວະສຶກສາ, ມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າເຕັກໂນໂລຊີ; ກິດຈະການປິ່ນປົວ-ຮັກສາສຸຂະພາບ ແລະ ກິດຈະການອື່ນໆ ທີ່ລັດຖະບານສົ່ງເສີມການລົງທຶນ.
ສະພາບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມໃນປະຈຸບັນ: ຍ້ອນໄດ້ຮັບການຊີ້ນຳຢ່າງໃກ້ສິດຈາກຂັ້ນເທິງ ກໍຄືອຳນາດການປົກຄອງແຂວງ ບວກກັບການຄຸ້ມຄອງ ຂອງສະພາບໍລິຫານເຂດ.
ການລົງທຶນຂອງຜູ້ພັດທະນາ, ການລົງທຶນຂອງພາກທຸລະກິດເອກະຊົນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ແລະ ການປະກອບສ່ວນມີສ່ວນຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເຂດມີການພັດທະນາຢ່າງໄວວາ, ນັບແຕ່ປີ 2007 ເຖິງປີ 2017 ການລົງທຶນຢູ່ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ສາມຫຼ່ຽມຄຳ ບັນລຸເຖິງ 1,000 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.
ໃນນັ້ນ ກຸ່ມບໍລິສັດ ດອກງິ້ວຄຳ ຈຳກັດ ມີຈຳນວນ 900 ລ້ານໂດລາ ສະຫະລັດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍ: ການຊົດເຊີຍທີ່ດິນາສຳເລັດ 1,000 ເຮັກຕາ, ສ້າງບ້ານຈັດສັນ, ຖະໜົນຫົນທາງ, ລະບົບໄຟຟ້າ, ນ້ຳປະປາ, ໜອງນ້ຳ, ສວນສາທາລະນະ, ທີ່ພັກອາໄສ, ໂຮງໝໍ, ສູນບັນເທິງກາຊິໂນ, ໂຮງແຮມ, ຕະຫຼາດ, ສວນກະສິກຳ ແລະ ອື່ນໆ.
ການລົງທຶນຂອງທຸລະກິດອື່ນມີ: ການພັດທະນາຂອງອະສັງຫາລິມາຊັບ, ໂຮງງານຜະລິດນ້ຳປະປາ, ຮ້ານຄ້າ, ໂຮງແຮມ, ຮ້ານອາຫານ, ຮ້ານບັນເທິງ ແລະ ອື່ນໆ ຂອງນັກລົງທຶນທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ຂະໜາດນ້ອຍ-ໃຫຍ່ ຫຼາຍກວ່າ 200 ຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດ ລວມມູນຄ່າ 100 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.
ສາມຫຼຽມຄຳ ( ອັງກິດ: , ລາດຊະອານາຈັກໄທ: ี่ , ສະຫະພາບມຽນມາ: ွှေြိံ ်ြေ, ຫວຽດນາມ: ) ແມ່ນໝາຍເຖິງພື້ນທີ່ຮອຍຕໍ່ລະຫວ່າງສາມປະເທດໄດ້ແກ່: ສປປລາວ , ລາດຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ສະຫະພາບມຽນມາ ມີລັກສະນະເປັນພື້ນທີ່ສາມຫຼ່ຽມຕໍ່ໃສ່ກັນ ໂດຍມີແມ່ນ້ຳຂອງຕັດຜ່ານແດນລາວ-ໄທ ແລະ ນ້ຳຣວກຕັດຜ່ານແດນໄທ-ມຽນມາ.
ນອກຈາກນີ້ພາຍໃນເຂດສາມສາມຫຼ່ຽມຍັງມີທິວທັດທີ່ສວຍງາມ, ໂດຍສະເພາະຕອນເຊົ້າ ທີ່ຕາເວັນຂື້ນ ແລະ ມີນ້ຳໝອກ ປົກຄຸມຢູ່ຕາມຮ່ອມພູ ແລະ ປ່າໄມ້.
ນັກທ່ອງທ່ຽວມັກຈະເດີນທາງມາທີ່ເຂດສາມຫຼ່ຽມຄຳໃນຊ່ວງລະດູໜາວເພາະອາກາດເຂດນີ້ຈະບໍລິສຸດທີ່ສຸດໃນເວລານີ້ ແລະ ຈະໄດ້ເຫັນຕົ້ນງິ້ວທີ່ໃບກຳລັງປ່ຽນສີເປັນສີເຫຼືອງທົ່ວເກາະດອນ ແລະ ພ້ອມທີ່ຈະອອກດອກໃນຊ່ວງເດືອນມັງກອນຫາເດືອນກຸມພາ.
ນອກຈາກນີ້ນັກທ່ອງທ່ຽວກໍຍັງນິຍົມນັ່ງເຮືອທ່ຽວຊົມທິວທັດແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ນ້ຳຣວກໄຫຼຕໍ່ໃສ່ກັນ ພ້ອມຊົມຕາເວັນຕົກທີ່ສ່ອງແສງສີທອງຜ່ານແມ່ນ້ຳຂອງອີກດ້ວຍ ດັ່ງຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ: ມື້ດຽວທ່ຽວສາມປະເທດ .
ນອກຈາກນີ້ຍັງສາມາດຂີ່ເຮືອໄປທ່ຽວ ປະເທດຈີນ ໄດ້ນຳອີກເຊັ່ນວ່າ: ສິບສອງປັນນາ, ຄຸນມິງ ແລະ ເມືອງອື່ນໆຂອງ ສປ ຈີນ .
ໃນເມື່ອກ່ອນສາມຫຼ່ຽມຄຳເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຖານະເປັນແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວຮອຍຕໍ່ລະຫວ່າງປະເທດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ໃນປະຈຸບັນແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນທາງດ້ານເສດຖະກິດຫຼາຍຂື້ນ ເນື່ອງຈາກເປັນບ່ອນຂົນຖ່າຍສີນຄ້າທີ່ສຳຄັນຂອງລາວ ແລະ ປະເທດເພື່ອນບ້ານອີກດ້ວຍ.
ສາມຫຼ່ຽມຄຳ ໃນຝັ່ງຂອງປະເທດລາວແມ່ນຢູ່ໃນເຂດເສດຖະກິດພິເສດສາມຫຼ່ຽມຄຳ ແລະ ບ້ານສີບຸນເຮືອງ, ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ, ແຂວງບໍ່ແກ້ວ ໃນເຂດນີ້ຈະມີທ່າເຮືອນ້ອຍຫຼາຍໆແຫ່ງໄວ້ ຄອຍໃຫ້ບໍລິການແກ່ນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ມີແຜນຈະເດີນທາງໄປຍັງ ລາດຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ສະຫະພາບມຽນມາ, ລວມທັງມີທ່າເຮືອສາກົນທີ່ຂົນສົ່ງສິນຄ້າໄປຍັງ ສປ ຈີນ, ໄທ ແລະ ມຽນມາ.
ຈາກຝັ່ງລາວເມື່ອເບິ່ງຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງໄປຈະເຫັນຈຸດຊົມວິວສາມຫຼ່ຽມຄຳ ແລະ ພະເຈົ້າລ້ານຕື້ທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳຂອງຢູ່ໃນບາງມານວິໄຊ ອັນເປັນທີ່ສັກກາລະບູຊາຂອງປະຊາຊົນທັງສາມປະເທດ.
ໃນເມື່ອກ່ອນນັກທ່ອງທ່ຽວຈະເຂົ້າມາທ່ຽວຊົມເກາະດອນຊາວແຫ່ງນີ້ແບບມື້ດຽວກັບ ເພາະໃນເກາະແຫ່ງນີ້ບໍ່ມີສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກເຊັ່ນ: ບ້ານພັກ-ໂຮງແຮມ, ຮ້ານອາຫານ ແລະ ສະປາອົບນວດເພື່ອຜ່ອນຄາຍຫລັງຈາກການເດີນທາງເປັນເວລາຍາວນານ.
ສ່ວນຫລາຍນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ມາທ່ຽວຈະມາທາງຝັ່ງປະເທດໄທ ນັ່ງເຮືອກາບເຂົ້າມາ ແລະ ຕອນເຢັນໆກໍ່ຈະນັ່ງເຮືອຂຶ້ນແມ່ນ້ຳຂອງໄປທ່ຽວຊົມຕາເວັນຕົກຈາກຝັ່ງປະເທດມຽນມາ ແລະຫວນຄືນກັບເຂົ້າປະເທດໄທຄືເກົ່າ ດັ່ງຄຳຂວັນທີ່ວ່າ: ມື້ດຽວທ່ຽວສາມປະເທດ.
ເກາະດອນຊາວເປັນອີກຫນຶ່ງສະຖານທີ່ ທີ່ນອນຢູ່ໃນສາມຫຼ່ຽມຄຳ ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັັນດີວ່າດອນແຫ່ງນີ້ມີຕົ້ນງິ້ວປ່າເກີດຂຶ້ນຕາມທຳມະຊາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ໃນທ້າຍເດືອນມັງກອນຫາເດືອນກຸມພາຈະເປັນຊ່ວງທີ່ດອກງິ້ວອອກດອກປະກາຍສີແດງທົ່ວເກາະດອນຢ່າງງຕາ.
ແລະເມືອຮອດຢາມລະດູບານໃໝ່ ກໍ່ຈະມີການຈັດງານປະກວດນາງສາວດອກງິ້ວບານປະຈຳປີຂຶ້ນເພື່ອເປັນການສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ດຶງດູດນັກລົງທຶນມາລົງທຶນຫຼາຍຂຶ້ນ.
ເປັນໄມ້ຍືນຕົ້ນ ລຳຕົ້ນຈະສູງ 25-30 ແມັດ ແຕກກິ່ງກ້ານຫຼາຍເປັນໄມ້ເນື້ອອ່ອນມີໜາມແຫຼມຢູ່ຕາມລຳຕົ້ນແຕ່ພໍຕົ້ນໃຫຍ່ຂຶ້ນມີອາຍຸຫລາຍໜາມຂອງມັນຈະລຸດອອກຈາກລຳຕົ້ນ ແລະ ຈະມີບາງງສ່ວນທີ່ຍັງມີໜາມຢູ່ຕາມກິ່ງນ້ອຍຂອງມັນ.
ເຂົ້າມາສໍາຜັດຮ່າງກາຍເຮົາ ມາໝູບຫຼືເຟືອແຝງເຮົາ, ມະນຸດກໍ່ເຊັ່ນດຽວກັນຈຶ່ງມີຫຼາຍຊົນຊາດທັກທາຍແລະສະແດງຄວາມຮັກແພງນັບຖືຕໍ່ກັນດ້ວຍການຈັບມືກັນ ກອດກັນ ແກ້ມຈຸກັນແລະອື່ນໆ ສໍາຫຼັບຊົນຊາດໃນພູມີພາກອາຊີບໍ່ມັກຖືກເນື້ອຕ້ອງຕົວກັນຈຶ່ງມັກສະແດງອອກທາງກິຣິຍາອາການເຊັ່ນດ້ວຍການກົ້ມຫົວ ການຍົກມືຫຼືການນົບໄຫວ້ກັນເປັນຕົ້ນ.
໑ ສາມີຈິກັມ ເປັນການສະແດງອັດຖະຍາໄສອ່ອນນ້ອມເຊັ່ນ ຢ່າງຕາມຫຼັງ, ນັ່ງຂ້າງຫຼັງ, ຫຼີກທາງໃຫ້, ໃຫ້ທີ່ນັ່ງ, ປົດຄັນຮົ່ມ,ຖອດໝວກ,ຖອດເກີບ, ເປີດຜ້າບັງໜ້າຜ້າປົກຫົວ ການກົ້ມ ການໝອບ ການຄານ ໃນເວລາຜ່ານໜ້າເພິ່ນຫຼືເວລາຜ່ານກາງພິທີກັມຕ່າງໆເປັນຕົ້ນ ມັກຈະເຫັນໃນພິທີກັມຂອງສົງ ສ່ວນຄາລະວາດກໍໃຊ້ຄືກັນ.
໕-ອະພິວາດ, ຫຼືການຂາບເປັນການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບຢ່າງສູງສຸດໂດຍຮວມເອົາທຸກຂັ້ນຕອນຂອງການສະແດງອອກເຊິ່ງຄວາມເຄົາຣົບທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນັ້ນມາຮວມເຂົ້າກັນເປັນຂັ້ນຕອນສູງສຸດ ການຂາບແບ່ງຕາມປະເພດມີ ໒ປະເພດດັ່ງນີ້:
ການໄຫວພໍ່ແມ່ ປູ່ ຍ່າ ຕາຍາຍ ຜູ່ມີພຣະຄຸນ ໃຫ້ນົບຫຼືປະນົມມືຍົກຂຶ້ນພ້ອມທັງກົ້ມຫົວລົງໃຫ້ຫົວໂປ້ມືຈຸດັງແລະປາຍນິ້ວຈຸຫວ່າງຄິ້ວ, ສໍາຫຼັບຜູ່ຍິງໄຫວ້ພ້ອມທັງໂຢະຫົວເຂົ່າລົງໜ້ອຍໜຶ່ງໂດຍຖອຍ
ທ່າຕຽມຕົວ ຜູ່ຊາຍນັ່ງຂຸກເຂົ່າຕັ້ງສົ້ນຕີນຕິດກັນແລ້ວນັ່ງທັບສົ້ນວາງມືທັງສອງຂວໍ້າໄວ້ເທິງຕົ້ນຂາ, ຜູ່ຍິງນັ່ງຮາບກັບພື້ນຄືໃຫ້ສອງເຂົ່າພັບຕິດກັນແລ້ວນັ່ງທັງສົ້ນຕີນສອງຂ້າງ ມືທັງສອງ
ວັນທາ ໃຫ້ເອົາມືທີ່ນົບຫຼືປະນົມນັ້ນຍົກຂຶ້ນພ້ອມທັງກົ້ມຫົວລົງໃຫ້ຫົວໂປ້ມືຈຸຫວ່າງຄິ້ວແລະປາຍນິ້ວມືຈຸໜ້າຜາກ ແລ້ວໂນ້ມໂຕລົງພ້ອມທັງວາງມືທັງສອງທີ່ນົບຢູ່ນັ້ນຂວໍາລົງ ໃຫ້ຝ່າ
ການໄຫວ້ຜູ່ອາວຸດໂສ ໃຫ້ນົບຫຼືປະນົມມືຍົກຂຶ້ນພ້ອມທັງກົ້ມຫົວລົງໃຫ້ຫົວໂປ້ມືຈຸຄາງແລະໃຫ້ປາຍນິ້ວຈຸດັງສໍາຫຼັບຜູ່ຍິງໄຫວ້ພ້ອມທັງໂຢະຫົວເຂົ່າລົງໜ້ອຍໜຶ່ງໂດຍຖອຍຂາຂ້າງໜຶ່ງໄປທາງຫຼັງ
ການໄຫວ້ຄູບາອາຈານໃຫ້ນົບຫຼືປະນົມມືຍົກຂຶ້ນພ້ອມທັງກົ້ມຫົວລົງໃຫ້ຫົວໂປ້ມືຈຸປາກແລະໃຫ້ປາຍນິ້ວຈຸດັງສໍາຫຼັບຜູ່ຍິງໄຫວ້ພ້ອມທັງໂຢະຫົວເຂົ່າລົງໜ້ອຍໜຶ່ງໂດຍຖອຍຂາຂ້າງໜຶ່ງໄປທາງຫຼັງ
ແດງຄວາມຮູ້ສຶກດີໆທີ່ມີໃນໃຈຕໍ່ຝ່າຍກົງກັນຂ້າມນັ້ນຈະອອກມາໂດຍທັມມະຊາດຈາກຈິດສໍານຶກບໍ່ວ່າແຕ່ຄົນແມ່ນແຕ່ສັດເຊັ່ນໝາແມວທີ່ເຮົາລ້ຽງມັນກໍຈະສະແດງຄວາມຊາບຊຶ້ງນັ້ນຕໍ່ເຮົາດ້ວຍການ
ມືທັງສອງແລະແຂນສອກທັງສອງລົງຈຸກັບພື້ນໂດຍຫ່າງກັນພໍປະມານແລ້ວກົ້ມລົງຈົນໃຫ້ໜ້າຜາກຕິດກັບພື້ນລະຫວ່າງມືທັງສອງນັ້ນ, ແລ້ວຈຶ່ງເງີຍຂຶ້ນຍົກມືຂຶ້ນໃນທ່າໄຫວ້(ໂປ້ມືຈຸຫວ່າງຄິ້ວແລະ
ເວົ້າແລະການທໍາອັນອ່ອນນ້ອມເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ດີແກ່ອີກຝ່າຍໜຶ່ງ, ກິຣິຍາມາຣະຍາດທີ່ສະແດງອອກຢ່າງມີສັມມາຄາຣະວະນີ້ນອກຈາກຈະແດງໃຫ້ຮູ້ແລະໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມເຄົາຣົບນັບຖື
ການຂາບຜູ່ອາວຸດໂສແລະຜູ່ມີພຣະຄຸນ ເຊັ່ນພໍ່ແມ່ ປູ່ຍາຕາຍາຍ ຄູບາອາຈານທີ່ເຮົາເຄົາຣົບ ທັງຊາຍແລະຍິງນັ່ງໃນທ່າພັບພຽບ ປະນົມມືໂດຍບໍ່ຍົກໃສ່ໜ້າຜາກ ແລ້ວວາງມືແລະແຂນທັງສອງ
໒ ອຸດຖານະ ການລຸກຂຶ້ນຢືນເຄົາຣົບ ລຸກຂຶ້ນຢືນເຄົາຣົບເວລາເພິ່ນເຂົ້າມາ, ຢືນກົງຫັນໜ້າໄປທາງເພິ່ນ,ເປັນການສັງຮວມກາຍວາຈາ(ບໍ່ສະແດງອາການຄະນອງລົບລູ່ນການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບຕໍ່
໓ ອັນຊະລີກັມ ແມ່ນການນົບຫຼືການປະນົມມື ດ້ວຍການໃຊ້ສອງຝ່າມືແນບຕິດເຂົ້າກັນ ໃຫ້ຫົວໂປ້ມືທັງສອງຮຽງຕິດກັນແລະປາຍນິ້ວທັງສີ່ແນບຕິດກັນຕັ້ງຂຶ້ນຄືດອກບົວຈູມແລ້ວວາງໄວ້ໜ້າເອິກ
ການຂາບເປັນຈາງຄະປະດິດ ແມ່ນການຂາບໂດຍການນ້ອມຫຼືໝອບໂຕລົງຕິດພື້ນໃຫ້ຄົບທັງອົງຫ້າເຊ່ັນເຂົ່າທັງສອງ ສອກທັງສອງ ແລະຫົວ ກົ້ມລົງຈຸກັບພື້ນ, ເພິ່ນມັກໃຊ້ເພື່ີອ
ໃຫ້ເໝາະສົມກັບແຕ່ລະປະເພດ ເຊັ່ນ:ການເຄົາໃນຣົບຊາດ ການເຄົາຣົບໃນສາສນາ ການເຄົາຣົບໃນພຣະມະຫາກະສັດຫຼືຜູ່ນໍາຜູ່ປົກຄອງປະເທດ ແລະເຄົາຣົບໃນບຸກຄົນທົ່ວໄປ ນັບແຕ່ຂັ້ນຕໍ່າໄປຮອດ
ອອກໃນແຕ່ລະຂັ້ນຕອນແລະປະເພດຂອງການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບຕາມປະເພນີລາວເຮົາໃນສ່ວນທີ່ເປັນພື້ນຖານທົ່ວໄປແລະຂໍ້ສໍາຄັນທີ່ເຮົາຕ້ອງຮູ້ຕ້ອງເຂົ້າໃຈເພື່ອນໍາໄປປະຕິບັດເຊິ່ງມີຫຼາຍ
ຄວາມເຄົາຣົບແມ່ນການສະແດງອອກເຊິ່ງຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ບົ່ງບອກໃຫ້ເຫັນວ່າສິ່ງນັ້ນບຸກຄົນນັ້ນມີຄວາມສໍາຄັນຄຸນຄ່າມີຄຸນຄວາມດີທີ່ເຮົາຍອມຮັບແລະນັບຖືແລ້ວຈຶ່ງສະແດງອອກຜ່ານຄວາມ
ການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບນັ້ນມີຫຼາຍປະເພດຈຶ່ງມີຫຼາຍຄໍາເອີ້ນຕ່າງກັນເຊັ່ນການເຄົາຣົບ ການຄາຣະວະ ການຄໍ່ານັບ ການຖວາຍບັງຄົມແລະອື່ນໆ ດັ່ງນັ້ນເພິ່ນຈຶ່ງສ້າງເປັນແບບແຜນໄວ້
ສະແດງຄວາມເຄົາຣົບນັ້ນຍັງຕ້ອງຮູ້ພິຈາຣະນານໍາໃຊ້ຕາມເງື່ອນໄຂ ຕາມສະຖານະການ ຕາມຄວາມຜູກພັນສ່ວນຕົວຂອງແຕ່ລະຄົນອີກດ້ວຍ, ນທີ່ນີ້ຈະໄດ້ນໍາສະເໜີແຕ່ລະອິຣິຍະບົດທີ່ສະແດງ
ຂັ້ນສູງນັບຕັ້ງແຕ່ສັງຄົມນ້ອຍໆໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງເຮົາເຊັ່ນໃນຄອບຄົວຂອງເຮົາໜ່ວຍງານຂອງເຮົາກໍຕ້ອງນັບຖືກັນ ທັກທາຍຖາມຂ່າວກັນ ການອໍາລາກັນ “ການໄປລາ ມາຄອບ” ແລະການ
ໃຫ້ສອກທັງສອງແນບຕິດລໍາຄີງ, ການນົບນີ້ມັກສະແດງອອກເວລາສູດມົນ ຟັງເທດ ອະຖິດຖານ ເວລາໃຫ້ພອນ ຮັບພອນ ເວົ້າກັບພຣະສົງ ຟັງຄໍາສອນ ແລະເວລາຮັບໄຫວ້ຕອບຜູ່ນ້ອຍເປັນຕົ້ນ.
ບໍ່ມີຂໍ້ມູນຂອງຊົນຊາດໃດອ້າງອີງວ່າວັທນະທັມການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບນີ້ເກີດມາແຕ່ເມື່ອໃດແລະໄດ້ແບບແຜນມາຈາກໃສ ແຕ່ລະຊົນຊາດມີຄວາມເຫັນຢ່າງດຽວກັນວ່າການສະແດງຄວາມ
ແລ້ວຍັງເປັນການຍົກຍ້ອງໃຫ້ກຽດ ການຂອບໃຈຮູ້ບຸນຄຸນ ການລະນຶກເຖິງເປັນການຂໍໂທດກັນ ເປັນການທັກທາຍກັນແລະອີກຫຼາຍຄວາມໝາຍອີງຕາມໂອກາດທີ່ສະແດງອອກນັ້ນອີກດ້ວຍ.
ເຄົາຣົບແມ່ນເກີດມາຈາກທັມມະຊາດຂອງມະນຸດເຮົາທີີ່ຈະສະແດງຄວາມຮັກຄວາມຜູກພັນແລະຄວາມນັບຖືຕໍ່ກັນດ້ວຍການສະແດງອອກທາງວາຈາແລະທາງການກະທໍາເປັນຕົ້ນ, ເພາະການສະ
໔-ວັນທາ ຫຼືການໄຫ້ວແມ່ນການສະແດງຄວາມເຄົາຣົບທີ່ສູງຂຶ້ນກວ່າລະດັບການນົບ ແລະການວັນທາຫຼືການໄຫວ້ນີ້ກໍຍັງແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍລະດັບເຊັ່ນ:
ການໄຫວ້ຄົນລະດັບດຽວກັນຫຼືບຸກຄົນທົ່ວໄປໃຫ້ນົບຫຼືປະນົມມືຍົກຂຶ້ນໄວ້ລະຫວ່າງເອິກແລ້ວກົມຫົວລົງໜ້ອຍໜຶ່ງ.
ພຣະສົງແລະຜູ່ໃຫຍ່ຫຼືໃນພິທີທາງຣາຊການ ໃນກໍລະນີແລະສະຖານທີ່ທີ່ບໍ່ໄດ້ນັ່ງກັບພື້ນເປັນຕົ້ນ.
ເສດເທົ່ານັ້ນ ໂດຍເລິ່ມຈາກຕະຫຼາດຄອງເຕີຍໄປສິ້ນສຸດທີ່ປະຕູນ້ຳປາກຄອງພະຂະໂໜງ ປັດຈຸບັນຄອງຫົວໂພງມີບົດບາດແມ່ນແກ້ມລິງ ຮອງຮັບນ້ຳບໍລິເວນຮອບໆ ຄອງເຕີຍ ເຊັ່ນ ເຂດວັດທະນາ ພະຂະໂໜງ ແລະລຸມພິນີ
ຊຸມຊົນແອອັດຄອງເຕີຍ ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ສະລັມຄອງເຕີຍ ນັ້ນຖືເປັນແຫຼ່ງຮ່ວມອາດຊະຍາກອນແລະອາດຊະຍາກຳຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ ໂດຍສະເພາະຍາເສບຕິດ ຂະໜາດຂຶ້ນຊື່ກະສ່ອນວ່າ ຕະຫຼາດນັດຍາບ້າ ຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນຮອດປັດຈຸບັນ
ພະບໍລົມລາຊານຸສາວະຣີແຫ່ງທຳອິດຂອງພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວສ້າງແລ້ວເສັດເມື່ອ ຄ.
ແມ່ນພະມະຫາກະສັດໃນລາຊະວົງຈັກກີລຳດັບທີ່ 6 ແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມ ພະອົງເກີດເມື່ອວັນທີ່ 1 ມັງກອນ ຄ.
ສ.1880 ຊົງເປັນພະລາຊະໂອລົດພະອົງທີ່ 29 ໃນ ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງພະອົງສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອວັນເສົາທີ່ 23 ຕຸລາ ຄ.
ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວແມ່ນພະລາຊະໂອລົດອົງທີ່ 29 ໃນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວແລະແມ່ນອົງທີ່ 2 ທີ່ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນເສົາທີ 1 ມັງກອນ ຄ.
1880 ນະ ພະທີ່ນັ່ງໃນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງຊັ້ນໃນ ມີພະເຊດຖະພະຄິນີແລະພະອະນຸຊາຮ່ວມພະຊົນນະນີ 7 ພະອົງ ຄື
1981 ອົງການການສຶກສາວິທະຍາສາດແລະວັດທະນະທຳແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ໄດ້ຍົກຍ່ອງພະກຽດຕິຄຸນຂອງພະບາດສົມເດັກພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວວ່າຊົງເປັນບຸກຄົນສຳຄັນຂອງໂລກ ຜູ້ມີຜົນງານດີເດັ່ນດ້ານວັດທະນະທຳ ໃນຖານະທີ່ຊົງເປັນນັກປາດ ນັກປະພັນ ກະວີ ແລະນັກແຕ່ງບົດລະຄອນໄວ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ
1839 ແລະໄດ້ເປັນສູນກາງການປົກຄອງລາຊະອານາຈັກລ້ານນານັບແຕ່ນັ້ນ ນະຄອນຊຽງໃໝ່ມີອານາເຂດບໍລິເວນຢູ່ລະຫວ່າງເຊິງດອຍອ້ອຍຊ້າງ ແລະບໍລິເວນທີ່ຣາບຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ຳປິງ ນັບເປັນສະໝໍລະພູມທີ່ດີແລະເໝາະແກ່ການເພາະປູກເນື່ອງຈາກເປັນບໍລິເວນທີ່ຣາບລຸ່ມມີແມ່ນ້ຳໄຫຼຜ່ານ
ໃນສະໄໝບູຮານໄດ້ກ່າວເຖິງເມືອງຂຶ້ນກັບດິນແດນລ້ານນາມີ 57 ເມືອງ ດັງປາກົດໃນຕຳນານ ພື້ນເມືອງຂອງຊຽງໃໝ່ວ່າ ໃນ ສັດຕະປັນຍາດລ້ານນາ 57 ຫົວເມືອງ ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ລະບຸວ່າມີເມືອງໃດບ້າງ ປັດຈຸບັນມີຫຼັກຖານສະໄໝທີ່ພະມ້າປົກຄອງເມືອງຊຽງໃໝ່ (ພ.
2510 ນັກວິຊາການລະດັບສູງພົບວ່າລ້ານນາເປັນຄຳທີຖືກຕ້ອງແລ້ວແລະຊັດເຈນຍິ່ງຂຶ້ນເມື່ອ ດຮ.
2096 ຢ່າງໃດກໍດີ ການກວດສອບຄຳວ່າ ລ້ານນາ ໄດ້ອາໄສສັບພາສາບາລີໂດຍພົບວ່າທ້າຍຄຳພີໃບລານຈາກເມືອງນ່ານແລະບ່ອນອື່ນໆ ຈຳນວນບໍ່ນ້ອຍກວ່າ 50 ແຫ່ງ ຂຽນວ່າ ສລກຂເຂຕຕນຄຣ /ທະສະລັກຂະເຂດຕະນະຄອນ/ ແປວ່າ ເມືອງສິບແສນນາ ເປັນຄຳຄູ່ກັບເມືອງຫຼວງພະບາງທີ່ຊື່ອານາຈັກ ສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດຫຼືຊ້າງຮ້ອຍໝື່ນ
ອານາຈັກລ້ານນາ ແມ່ນອານາຈັກຂອງຊາວໄທຍວນໃນອະດີດອັນຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນພາກເໜືອຕອນເທິງຂອງປະເທດໄທ, ສິບສອງພັນນາເຊ່ນເມືອງຊຽງຮຸ່ງ , ມົນທົນຢູນນານ ພາກຕະເວັນອອກຂອງພະມ້າ ຝັ່ງຕະເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳສາລະວິນ ອັນມີເມືອງຊຽງຕຸງເປັນເມືອງເອກ.
ຝັ່ງຕະເວັນຕົກແມ່ນ້ຳສາລະວິນ ມີເມືອງນາຍເປັນເມືອງເອກ ແລະ 8 ແຂວງ ໄດ້ແກ່ ຈັງຫວັດຊຽງໃໝ່ ລຳພູນ ລຳປາງ ຊຽງຮາຍ ພະເຍົາ ແພ່ ນ່ານ ແລະແມ່ຮ່ອງສອນ ໂດຍມີເມືອງຊຽງໃໝ່ ເປັນລາດຊະທານີ.
ຕໍ່ມາຖືກປົກຄອງໃນຖານະລັດຖະບັນນາການຂອງອານາຈັກຕອງອູ ອານາຈັກອະຍຸທະຍາ ແລະອານາຈັກອັງວະ ຈົນສິ້ນຖານະອານາຈັກ ກາຍເປັນເມືອງສ່ວນໜຶ່ງຂອງອານາຈັກອັງວະໃນລາຊະວົງນຍອງຍານໄປໃນທີ່ສຸດ.
ພະຍາມັງຣາຍຊົງສົ່ງພະຢາດວົງຂອງພະອົງ ໄປປົກຄອງຫົວເມືອງຕ່າງໆ ທີ່ເປັນເມືອງຂຶ້ນຫຼືເມືອງທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ ເຊັ່ນ ເມືອງເຂລາງ ເມືອງເຂມມະລັດຊຽງຕຸງ ແລະ ຊຽງຮຸ້ງ ຊົງສົ່ງພະລາຊະໂອລົດໄປປົກຄອງທີເມືອງໃຫຍ່ແລະສຳຄັນໆ ໄດ້ແກ່ ເມືອງນາຍ ແລະຊຽງຮາຍ ເຊິ່ງເຄີຍເປັນເມືອງລາຊະທານີຂອງລ້ານນາ
ລ້ານນາ ໝາຍເຖິງ ດິນແດນທີ່ມີນານັບລ້ານຫຼືມີທີ່ນາເປັນຈຳນວນຫຼາຍຄູ່ກັບລ້ານຊ້າງຄືດິນແດນທີ່ມີຊ້າງນັບລ້ານຕົວ ເມື່ອປີ ພ.
2530 ຄຳວ່າ "ລ້ານນາ" ກັບ "ລານນາ" ເປັນຫົວຂໍ້ໂຕ້ຖຽງກັນເຊິ່ງຄະນະກຳມະການຊຳຮະປະຫວັດສາດໄທ ເຊິ່ງມີ ດຮ.
ປະເສີດ ນະ ນະຄອນ ເປັນປະທານ ໄດ້ໃຫ້ຫົວຂໍ້ຍຸດຕິວ່າ "ລ້ານນາ" ເປັນຄຳທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະເປັນຄຳທີ່ໃຊ້ກັນໃນວົງວິຊາການ
ດ້ານທິດຕາເວັນຕົກ ຂະຫຍາຍໄປຈົນຮອດລັດສານ ເຊັ່ນ ເມືອງໄລຄາ ເມືອງຍອງຫ້ວຍ ເມືອງລີຊໍ
1985-2030) ພະມະຫາກະສັດພະອົງທີ 9 ໃນລາຊະວົງມັງຣາຍ ພະອົງໄດ້ຮັບການຍົກຍ່ອງໃຫ້ມີຖານະແມ່ນ "ລາຊາທິລາດ" ພະອົງໄດ້ຊົງແຜ່ຂະຫຍາຍຂອບຂັນທະສີມາຂອງອານາຈັກລ້ານນາໃຫ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແລະກວ້າງຂວາງກວ່າເດີມ
ຄຳວ່າລ້ານນານ່າຈະເກີດຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດໃນສະໄໝພະຍາກືນາ ເນື່ອງຈາກພະນາມ "ກືນາ" ໝາຍເຖິງຈຳນວນຮ້ອຍລ້ານ ແລະຕໍ່ມາຄຳລ້ານນາໄດ້ໃຊ້ຮຽກກະສັດແລະປະຊາຊົນ ແພ່ຫຼາຍຫຼາຍໃນສະໄໝພະເຈົ້າຕິໂລກະລາດ
ສ່ວນການໃຊ້ຄຳວ່າ "ລ້ານນາໄທ" ນັ້ນ ສະເໝືອນການເນັ້ນຄວາມເປັນຄວາມເປັນໄທ ເຊິ່ງໃຊ້ກັນມາໃນສະໄໝຫຼັງດ້ວຍເຫດຜົນທາງການເມືອງ
ຕໍ່ມາເມື່ອົງການພຣະພດທະສາສະນາສຳພັນລາວ ໄດ້ດຳນີນງານໄປໃນລະຍະຫນຶ່ງ ຈິ່ງເຫັນວ່າ ລະບົບການຈັດຕັ້ງແລະການບໍຣິຫານງານຄວນປັບປຸງມໃຫ້ດີຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ດັ່ງນັ້ນ ໃນປີ ພ.
ເພື່ອເຮັດໃຫ້ພຣະພຸດທະສາສະນາໃນທົ່ວປະເທດຫມັ້ນຄົງແລະອອກຕົນຍາດໂຍມຮູ້ຈັກພຣະພຸດທະສາສະນຫລາຍຂຶ້ນ ຈາກທີ່ເຄີນັບຖືຜີສ້າງ ເທວະດາ ໂດຍທົ່ວກັນນັ້ນ ກອງປະໃຫຍ່ຜູ້ແທນພຣະສົງທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ່ສາມ ກໍໄດ້ໄຂຂຶ້ນໃນ ວັນທີ່ ເດືອນ 9 ປີ ຄ.
1960 ເມື່ອກະແສແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ພາຍໃນປະເທດໃນສະໄໝນັ້ນ ໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂ ແລະເປັນປັດໃຈ ໃຫ້ແກ່ຄະນະສົງທົ່ວປະເທດ ແລະອອກຕົນຍາດໂຍມ ປຶກສາຫາລຶກັນໃນການສ້າງ ຄວາມສາມັກຄີພາຍໃນຊາດສາສະນາ ໃຫ້ມີຂຶ້ນ ເພາະໃນສະໄໝກ່ອນ ປວງຊົນຊາວລາວໃນທົ່ວປະເທດ ຍັງບໍ່ທັນເປັນຫນຶ່ງດຽວ ບໍ່ມີອົງກອນນຳພາ ໃນການສ້າງຄວາມສາມັກຄີ ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງສູ້ຕາມກຳລັງຂອງຕົນເອງ ໃນແຕ່ລະເຂດ.
ຢູ່ທີ່ວັດທາດຫລວງເຫນືອ ເມືອງໄຊເສດຖາ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ເປັນອົງການຫນຶ່ງດຽວທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຖືກຕ້ອງຕາມກົດຫມາຍຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນອົງການທີ່ຄຸ້ມຄອງ ພຣະພຸດທະສາສະນາໃນ ສປປ.
ລາວ ແລະສາມາດເຄື່ອນເຜຍແພ່ຫລັກທັມຄຳສອນໃນທາງພຣະພຸດທະສາສະນາໃຫ້ປະຊາຊົນລາວໃຫ້ຮູ້ ໃນ ບາບ, ບຸນ ຮູ້ຈັກຫລັກຂອງສີລທັມແລະຈະຣິຍະທັມທັງຫລາຍ ພຣະພູດທະສາສະນາໃນປະເທດລາວ ເປັນພຣະພຸດທະສາສະນາແບບເຖຣະວາດ ຫລືມະຫານິກາຍ ເອີ້ນວ່າ ພຣະສົງລາວ ອົງການດັ່ງກ່າວ ແມ່ນລັດຖະບານລາວ ແລະ ແນວລາວສ້າງຊາດເປັນຜູ້ອຸປະຖຳ ອົງການພຣະພຸດທະສາສະນາສຳພັນລາວ ມີ
ໄດ້ໄຂຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການອີກຄັ້ງ ທີ່ ສາລາໂຮງທັມ ວັດມະຫາພຸດທະວົງ ໂສກປ່າຫລວງ ໂດຍມີຕົວແທນພຣະສົງໃນທົ່ວປະເທດເຂົ້າຮ່ວມປະຊຸມ ແລະຄະນະຜູ້ແທນຝ່າຍບ້ານເມືອງ ມີ ທ່ານອຸດົມ ຂັນຕິຍະວົງ, ທ່ານສີສະຫວາດ ແກ້ວບຸນພັນ
ໃນນັ້ນ ຄະນະປະຈຳ 9 ອົງ ກັມມາທິການ ກິຕຕິມະສັກ 9 ອົງ ແລະທີ່ສຳຄັນໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ແມ່ນກອງປະຊູມໄດ້ມີມະຕິ ແຕ່ງຕັ້ງ 4 ກັມມາທິການ ຄື
ເຊີຊາລສ໌ ສະແປນເຊີ ແຊັບປິນ ຈູເນຍ ຫຼືຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ຊາລີ ແຊັບປິນ (16 ເມສາ ຄ.
ນອກຈາກບົດບາດການສະແດງເປັນຕົວຕະຫຼົກຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນຍຸກຮູບເງົາງຽບແລ້ວ ແຊັບປິນຍັງໄດ້ແຕ່ງເພງປະກອບຮູບເງົາຕ່າງໆ ໄວ້ຫຼາຍເພງດ້ວຍກັນ ເຊັ່ນເພງ , ເພງ , , ’ , , , ແລະ , , ເປັນຕົ້ນ
ຜົນງານເລື່ອງທຳອິດຂອງເຂົາຄືເລື່ອງ ໃນເວລາ 1 ປີ ບໍລີສັດຄີສະໂຕນກໍມີໜັງທີ່ແຊັບປິນສະແດງເຖິງ 35 ເລື່ອງ ແຕ່ລະເລື່ອງເຮັດລາຍໄດ້ສູງທັງສິ້ນ ໃນລະຫວ່າງນີ້ແຊັບປິນມີລາຍໄດ້ອາທິດລະ 200 ຫຼຽນ ເມື່ອສັນຢາຄົບ 1 ປີ ແຊັບປິນກໍລາອອກຈາກຄີສະໂຕນເພາະບໍລິສັດບໍ່ສາມາດຈ່າຍຄ່າຕອບແທນອາທິດລະ 1,000 ຫຼຽນຕາມທີ່ເຂົາຮຽກຮ້ອງໄດ້
ແຊັບປິນເຮັດງານກັບບໍລິສັດ ເອສຊັນເຊ ແລະມິວຊວນຟີມ ຕາມລຳດັບ ກັບບໍລິສັດຫຼັງນີ້ ເຂົາໄດ້ຄ່າຈ້າງອາທິດລະ 20,000 ຫຼຽນແລະເງິນໂບນັດອີກປີ ລະ 150,000 ຫຼຽນ ຄ່າຕົວຂອງແຊັບປິນຕື່ມປິລະ 1 ລ້ານ 2 ຫຼຽນ ເມື່ອເຮັດສັນຢາບໍລິສັດເຟີສ ເນຊັ່ນແນລ ໃນເວລານັ້ນແຊັບປິນກາຍເປັນມະຫາເສດຖີຫຍ້ອຍ ໆ ຄົນໜຶ່ງ ແລະກາຍເປັນອັດສະລິຍະສິລະປິນຂອງໂລກ
ແຊັບປິນບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນເລື່ອງຄວາມຮັກ ເຂົາຜ່ານການຢ່າຮ້າງກັບນັກສະແດງດາລາສາວເຖິງ 3 ຄົນ ໄດ້ແກ່ ມິດເລດ ຮາຣີດ ,ລິດຕາ ເກດ , ພາເລັດ ກັອດຕາ ຈົນມາພົບກັບ ອູນາ ໂອນີລ ເຊິ່ງເປັນການແຕ່ງງານຄັ້ງທີ່ 4 ຊີວິດຄອບຄົວມີຄວາມສຸກຢ່າງແທ້ຈິງ ມີບຸດທິດາຮວມທັງໝົດ 8 ຄົນ
ຕົວລະຄອນທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດຂອງແຊັບປິນຄື "ຄົນຈອນຈັດ" ປາກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດໃນຮູບເງົາເລື່ອງ ສ່ວນໜັງທີ່ສ້າງຊື່ສຽງໃຫ້ເຂົາຄື , , ແລະ
ຜົນງານບາງເລື່ອງຂອງເຂົາເຊັ່ນ , ເຮັດໃຫ້ເຂົາຖືກໂຈມຕີວ່າແມ່ນຜູ້ນິຍົມລັດທິຄອມມິວນີສຕ໌ ເນື່ອງຈາກເຂົາມີຄວາມຄິດທາງການເມືອງທີ່ຂັດກັບລັດຖະບານ ນັ່ນເປັນເຫດຜົນທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົາຖືກສັ່ງຫ້າມອາເມລິກາອີກ.
ເມື່ອແມ່ບໍ່ສາມາດຍຶດອາຊີບນັກສະແດງໄດ້ຕໍ່ໄປ ຄວາມເປັນຢູ່ໃນຄອບຄົວກໍລຳບາກຂຶ້ນ ແຊັບປິນແລະອ້າຍຕ້ອງຂາຍຂອງແລະເຮັດງານຮັບຈ້າງຫາເງິນມາລ້ຽງຄອບຄົວ ໃນທີ່ສຸດແມ່ກໍເສຍຊິວິດ ເຂົາແລະອ້າຍຕ້ອງເຂົ້າໄປຢູ່ສະຖານສົງເຄາະເດັກອະນາຖາ
ເກີດແລະເຕີບໃຫຍ່ຢູ່ໃນພາກກາງຂອງປະເທດອາເຈນຕິນາ, ຍ້າຍໄປປະເທດສະເປນເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມບາເຊໂລນາເມື່ອອາຍຸ 13 ປີ, ເຊິ່ງລາວໄດ້ລົງແຂ່ງຂັນຄັ້ງ ທຳອິດໃນໄວ 17 ປີໃນເດືອນຕຸລາ 2004.
ລາວສ້າງຕົນເອງເປັນຜູ້ຫລິ້ນສຳຄັນສໍາລັບສະໂມສອນພາຍໃນໄລຍະສາມປີ, ແລະໃນລະດູການທີ່ຫລິ້ນຕໍ່ເນື່ອງທໍາອິດຂອງລາວໃນ 2008-09 ລາວຊ່ວຍບາເຊໂລນາບັນລຸສາມຖ້ວຍລາງວັນ ໃນບານເຕະສະເປນ; ປີນັ້ນ, ເມສຊີ ອາຍຸ 22 ປີ, ໄດ້ຮັບລາງວັນ ’ ຄັ້ງ ທຳ ອິດຂອງລາວ.
ຕາມມາດ້ວຍສາມລະດູການທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ໂດຍ ໄດ້ຊະນະ ’ 4 ຄັ້ງຕິດຕໍ່ກັນ, ເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນນັກເຕະຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນ 4 ຄັ້ງແລະຕິດຕໍ່ກັນ.
ໃນໄລຍະລະດູການ 2011–12, ລາວໄດ້ສ້າງສະຖິຕິ ແລະຢູໂຣບ ສຳລັບການຍິງເຂົ້າປະຕູຫລາຍທີ່ສຸດໃນລະດູການດຽວ, ໃນຂະນະທີ່ລາວສ້າງຕົວເອງເປັນ ຜູ້ທີ່ຍິງປະຕູເຂົ້າໂກນສູງສຸດຂອງບາເຊໂລນາ .
ສອງລະດູການຕໍ່ມາ, ໄດ້ອັນດັບສອງ ສຳລັບ ' ຢູ່ຫລັງ , ກ່ອນທີ່ຈະກັບຄືນມາຢູ່ໃນຟອມທີ່ດີທີ່ສຸດຂອງລາວໃນລະຫວ່າງ ປີ 2014-15, ກາຍເປັນຜູ້ທີ່ຍິງປະຕູເຂົ້າໂກນສູງສຸດໃນ ແລະ ນຳ ບາເຊໂລນາຍາດແຊ້ມສາມຖ້ວຍລາງວັນຄັ້ງທີສອງທີ່ເປັນປະຫວັດສາດ, ຫລັງຈາກນັ້ນລາວໄດ້ຮັບລາງວັນ ’ ຄັ້ງທີ 5 ໃນ ປີ 2015 .
ເປັນນັກເຕະທີມຊາດເຈນຕິນາ, ແມ່ນຜູ້ຍິງປະຕູທີ່ເປັນແຖວໜ້າຕະຫຼອດເວລາ ຂອງປະເທດຂອງລາວ.
ໃນລະດັບເຍົາວະຊົນ, ລາວໄດ້ລາງວັນ ແຂ່ງຂັນບານເຕະຊາວ ໜຸ່ມ ໂລກ ປີ 2005, ຈົບການແຂ່ງຂັນດ້ວຍການເອົາ ບານ ຄຳ ແລະເກີບ ຄຳ ມາຄອບຄອງ, ແລະ ຫຼຽນ ຄຳ ໂອລິມປິກໃນໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນ 2008 .
ສະໄຕລການຫລິ້ນຂອງລາວດຶງລ້ຽງບານດ້ວຍຕີນຊ້າຍ, ປຽບທຽບກັບເພື່ອນຮ່ວມຊາດຂອງລາວ , ຜູ້ທີ່ຖືກຂະໜານນາມວ່າ ເປັນ ຜູ້ສືບທອດ .
ຫລັງຈາກການໂຕ້ຖຽງໃນເດືອນສິງຫາປີ 2005, ໄດ້ກາຍເປັນ ຜູ້ຫລິ້ນອາເຈນຕິນາທີ່ ໜຸ່ມ ທີ່ສຸດໃນການຫລິ້ນແລະໄດ້ປະຕູໃນການ ແຂ່ງຂັນບານເຕະ ໃນໄລຍະ 2006, ແລະໄດ້ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍໃນການ ແຂ່ງຂັນ 2007, ເຊິ່ງລາວໄດ້ຖືກຕັ້ງຊື່ວ່າເປັນນັກເຕະ ໜຸ່ມ ຂອງທົວນາເມັ້ນ.