polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ໃນກໍລະນີຂອງແຕ່ລະລັດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ຂອງຂວັນສາທາລະນະບໍ່ສາມາດຖືກໂອນເຂົ້າເປັນຂອງສ່ວນບຸກຄົນຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າກົດໝາຍເພີ່ມເຕີມໃດໜຶ່ງມີການອະນຸຍາດ.
ເຄື່ອງວາງສະແດງຕົວຢ່າງຈາກດວງຈັນໂດຍຍານອະພອນໂລ 11 ແມ່ນ ແທ່ນ ຂະໜາດນ້ອຍ ເຊິ່ງມີຂະໜາດ 9 ນິ້ວ ແລະ ສູງ 11 ນິ້ວ.
ປຸ່ມພລາສຕິກທີ່ບັນຈຸຕົວຢ່າງຂອງຫິນຈາກດວງຈັນ ຖືກຕິດໃສ່ກັບແຜ່ນດ້ານໜ້າທີ່ເຮັດຈາກໄມ້ ເຊິ່ງມີຂະໜາດເທົ່າກັບ 9 ນິ້ວມົນທົນ.
ເຄື່ອງວາງສະແດງທີ່ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືກັບແທ່ນປາໄສນີ້ ຍັງມີການຕິດທຸງຂອງແຕ່ລະປະເທດ ຫຼື ລັດຂອງຜູ້ຮັບ ເຊິ່ງທຸງເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຖືກນຳເອົາໄປໄປດວງຈັນມາແລ້ວ ແລະຢູ່ຂ້າງລຸ່ມຂອງປຸ່ມພລາສຕິກທີ່ເຮັດຈາກອາຄຣີລິກ.
ເຄື່ອງວາງສະແດງດັ່ງກ່າວນີ້ໄດ້ຖືກມອບໃຫ້ປະຊາຊົນຂອງປະເທດ ຫຼື ລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເປັນຂອງຂວັນໂດຍປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດອາເມລິກາ ຣິຊາດ ນິກສັນ ລວມ 135 ປະເທດທົ່ວໂລກ, ເຊັ່ນດຽວກັບ 50 ລັດຂອງສະຫະລັດ ແລະ ບັນດາເຂດແດນອື່ນໆຂອງສະຫະລັດ.
ເຄື່ອງວາງສະແດງແຕ່ລະຊຸດມີຂໍ້ຄວາມເຖິງປະເທດນັ້ນ ຫຼື ລັດນັ້ນຈາກທ່ານນິກສັນ ໂດຍອະທິບາຍວ່າ ນັ້ນເປັນຂອງຂວັນມອບໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ.
ຂໍ້ຄວາມດັ່ງກ່າວໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ວັດຖຸເຊິ່ງເປັນດິນຈາກດວງຈັນແມ່ນມາຈາກພາລະກິດອະພອນໂລ 11 ພ້ອມທັງບອກອີກວ່າ ທຸງຊາດຂອງພວກເຂົາກໍໄດ້ຖືກນຳໄປສູ່ດວງຈັນ ແລະ ກັບມາໃນພາລະກິດທີ່ມີຄົນເດີນທາງໄປນຳເປັນຄັ້ງທຳອິດຂອງໂລກ.
ບັນຫານີ້ໄດ້ຖືກແກ້ໄຂໂດຍການນຳເອົາທຸງຊາດຂອງແຕ່ລະປະເທດທີ່ສົ່ງໄປພ້ອມກັບຍານອະພອນໂລກ 12 ແລະ ຄຳເວົ້າທີ່ປ່ຽນແປງວ່າບອກວ່າທຸງຂອງພວກເຂົາ "ຖືກນຳໄປສູ່ດວງຈັນ ແລະ ນຳກັບຄືນມາ" ໂດຍບໍ່ໄດ້ລະບຸວ່າເປັນພາລະກິດອະພອນໂລໃດ.
ເຄື່ອງວາງສະແດງຕົວຢ່າງຈາກດວງຈັນ ຂອງຍານອະພອນໂລ 11 ແມ່ນເຄື່ອງວາງສະແດງແຜ່ນເສົາແບບແທ່ນທີ່ມອບເປັນທີ່ລະນຶກ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍຕົວຢ່າງເສດຝຸ່ນຂໜາດເທົ່າເມັດເຂົ້າ 4 ເມັດ , ທຸງຂອງປະເທດຜູ້ຮັບ ແລະ ແຜ່ນໂລຫະນ້ອຍ 2 ແຜ່ນທີ່ມີຂໍ້ຄວາມອະທິບາຍ.
ເຄື່ອງວາງສະແດງເຊິ່ງມີຮູບຮ່າງເປັນເສົາເຮັດຈາກໄມ້ທີ່ຄືກັບແທ່ນຈາກຍານອະວະກາດ 11 ທີ່ເປັນທີ່ລະນຶກນີ້ ຖືກມອບເປັນຂອງຂວັນໃນປີ 1970 ໂດຍປະທານາທິບໍດີ ຣິຊາດ ນິດສັນ ເຊິ່ງມອບໃຫ້ແກ່ 135 ປະເທດທົ່ວໂລກ, 50 ລັດຂອງສະຫະລັດ ແລະ ເຂດແດນຂອງສະຫະລັດ.
ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບແມ່ນຕ່າງປະເທດຈຳນວນ 135 ປະເທດ, 50 ລັດຂອງສະຫະລັດ ແລະ ດິນແດນທີ່ຂຶ້ນກັບສະຫະລັດ ລວມທັງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ.
ປະເທດ ຫຼື ລັດທີ່ໄດ້ຮັບເຄື່ອງວາງສະແດງຫິນຈາກດວງຈັນ ກໍຈະມີທຸງຊາດຂອງປະເທດນັ້ນທີ່ຖືກນຳໄປໄປສູ່ດວງຈັນ ແລະ ນຳກັບຄືນໂດຍຄະນະນັກບິນຂອງພາລະກິດອະພອນໂລ 11.
ທຸງໄດ້ຖືກຕິດຢູ່ໃນໃຈກາງຂອງເຄື່ອງວາງສະແດງເຊິ່ງເປັນແຜ່ນທີ່ລະນຶກ ແລະ ມີປ້າຍຂໍ້ຄວາມຢູ່ທາງລຸ່ມຂອງມັນບອກວ່າມັນເປັນຂອງຂວັນໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮັບ.
"ທຸງແຫ່ງລັດຂອງທ່ານຜືນນີ້ ໄດ້ຖືກນຳໄປສູ່ດວງຈັນ ແລະ ນຳກັບຄືນມາໂດຍຍານອະພອນໂລ 11 ແລະ ຊິ້ນສ່ວນຂອງຜິວໜ້າຂອງດວງຈັນນີ້ຖືກນຳກັບມາສູ່ດາວໂລກໂດຍນັກບິນຈາກພາລະກິດລົງຈອດດວງຈັນທີ່ມີມະນຸດເດີນທາງໄປນຳຄັ້ງທຳອິດຂອງໂລກ.
ຖ້າເຄື່ອງວາງສະແດງທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ນີ້ໄດ້ຖືກມອບໃຫ້ປະເທດໃດໜຶ່ງໃນໂລກແທນທີ່ຈະເປັນລັດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາແລ້ວ ຄຳ ວ່າ "ລັດ" ຈະຖືກແທນທີ່ດ້ວຍຄຳວ່າ "ປະເທດ" ຫຼື "ອານາຈັກ".
"ມອບໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນແຄລິຟໍເນຍ ໂດຍ ທ່ານ ຣິຊາດ ນິກສັນ, ປະທານາທິບໍດີແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ.
ສົ່ງເສີມເສລີພາບໃນການສະແດງອອກ ລວມທັງເສລີພາບສື່ ແລະ ກົດໝາຍເສລີດ້ານຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ຜ່ານພະແນກເສລີພາບໃນການສະແດງອອກ ແລະ ການພັດທະນາສື່ ລວມເຖິງໂຄງການລະຫວ່າງປະເທດເພື່ອການພັດທະນາການສື່ສານ
ສົ່ງເສີມຄວາມປອດໄພຂອງສື່ ແລະ ຕໍ່ສູ້ກັບການບໍ່ຕ້ອງຮັບໂທດສຳລັບຜູ້ທີ່ໂຈມຕີພວກເຂົາ ຜ່ານການປະສານງານຕາມ "ແຜນປະຕິບັດການສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍຄວາມປອດໄພຂອງນັກຂ່າວ ແລະ ປະເດັນການບໍ່ຕ້ອງຮັບໂທດ"
ສົ່ງເສີມການເຂົ້າເຖິງ ແລະ ການເກັບຮັກສາຂໍ້ມູນຢ່າງທົ່ວເຖິງ ແລະ ການແກ້ບັນຫາແບບເປີດເພື່ອການພັດທະນາທີ່ຢັ້ງຢືນ ຜ່ານພະແນກສະມາຄົມຄວາມຮູ້ ລວມເຖິງໂຄງການຄວາມຊົງຈຳແຫ່ງໂລກ ແລະ ໂຄງການຂໍ້ມູນຂ່າວສານເພື່ອປວງຊົນ
ສົ່ງເສີມຄວາມເປັນສາກົນຂອງອິນເຕີເນັດ ແລະ ຫຼັກການຂອງອິນເຕີເນັດ ວ່າອິນເຕີເນັດຄວນຕັ້ງຢູ່ໃນພື້ນຖານ ສິດ​ທິ​ມະ​ນຸດ
ເຄືອຂ່າຍພື້ນທີ່ສະຫງວນຊີວະມົນທົນໂລກ ພາຍໃຕ້ໂຄງການມະນຸດ ແລະ ຊີວະມົນທົນ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1971
ຜົນງານດ້ານວາທະສິນ ແລະ ມໍລະດົກທີ່ບໍ່ເປັນກາຍຍະພາບຂອງມະນຸດຊາດ ເຊິ່ງຕໍ່ມາພັດທະນາເປັນ ມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳທີ່ຈັບຕ້ອງບໍ່ໄດ້ ຫຼື ມໍລະດົກພູມປັນຢາທາງວັດທະນະທຳ
ວັນເສລີພາບສື່ມວນຊົນໂລກ ໃນວັນທີ 3 ພຶດສະພາ ຂອງທຸກໆປີ ເພື່ອສົ່ງເສີມເສລີພາບໃນການສະແດງອອກ ແລະ ເສລີພາບຂອງສື່ ໃນຖານະທີ່ເປັນສິດທິມະນຸດຂັ້ນພື້ນຖານ ແລະ ເປັນອົງປະກອບທີ່ສຳຄັນຂອງສັງຄົມທີ່ມີສຸຂະພາບດີ ເປັນປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ເສລີ
ນອກຈາກນີ້ ມີການສະເໜີໃຫ້ຈັດຕັ້ງໂຄງການໃໝ່ໂດຍລັດສະມາຊິກ ໄດ້ແກ່ ໂຄງການທີ່ສຸມໃສ່ມໍລະດົກທາງວັດທະນະທໍາທີ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ ເຊັ່ນ: ສິ່ງປະດິດ, ຮູບແຕ້ມ ແລະ ຕົວຢ່າງວັດຖຸທາງວັດທະນະທຳ ເຊັ່ນ: ຮູບແຕ້ມໂມນາລິຊາ, ຮູບປັ້ນດາວີດ, ທອງສຳລິດເມນິນ ແລະ ມົງກຸດແຫ່ງແພັກເຈ ເປັນຕົ້ນ ແລະ ໂຄງ​ການ​ສຸມໃສ່ສິ່ງ​ຊີ​ວິດ​ ເຊັ່ນ ມັງກອນໂຄໂມໂດ, ແພນດ້າຍັກ, ນົກອິນຊີຫົວຂາວ, ອາຍ-ອາຍ ເປັນຕົ້ນ
ອຸຍແນສໂກສະໜັບສະໜູນການວິໄຈໃນການສຶກສາປຽບທຽບ ໂດຍຈັດຫາຜູ້ຊ່ຽວຊານ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ ເພື່ອເສີມສ້າງຄວາມເປັນຜູ້ນຳດ້ານການສຶກສາລະດັບຊາດ ແລະ ທ່າແຮງຂອງປະເທດຕ່າງໆ ໃນການນຳສະເໜີການສຶກສາທີ່ມີຄຸນນະພາບສຳລັບທຸກຄົນ ໂດຍບໍ່ຈັດວ່າເປັນການອຸດົມສຶກສາ ເຊັ່ນ
ອົງການເພື່ອການສຶກສາ ວິທະຍາສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ຫຼື ອຸຍແນສໂກ ເປັນອົງການສະເພາະຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ກໍ່ຕັ້ງໂດຍໄດ້ມີການລົງນາມ​ໃນ​ລັດຖະທຳ​ມະນູນຂອງອົງການ ເມື່ອວັນທີ 16 ພະຈິກ 1945 ແລະ ຕໍ່ມາເມື່ອວັນທີ 4 ພະຈິກ 1946 ຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ປະເທດສະມາຊິກກໍ່ຕັ້ງ 20 ປະເທດ ໄດ້ຮ່ວມມືກັນໃຫ້ສັດຕະຍາບັນລັດຖະທຳມະນູນອົງການ .
ອຸຍແນສໂກໄດ້ຈັດໃຫ້ມີສຳນັກງານສ່ວນພາກພື້ນ ແລະ ສຳນັກງານຍ່ອຍປະຈຳພື້ນທີ່ ເພື່ອໃຫ້ອຸຍແນສໂກປະສານກັບປະເທດຕ່າງໆ ໄດ້ຢ່າງໃກ້ຊິດ ແຕ່ລະປະເທດສະມາຊິກຈະຈັດໃຫ້ມີສຳນັກຜູ້ແທນຖາວອນປະຈຳອຸຍແນສໂກ ແລະ ສຳນັກເລຂາທິການຄະນະກຳມະການແຫ່ງຊາດວ່າດ້ວຍອຸຍແນສໂກຂອງປະເທດນັ້ນໆ ເພື່ອດຳເນີນງານໃນສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຂອບຄ່າຍງານຂອງອຸຍແນສໂກໂດຍສະເພາະ
ໂດຍປົກກະຕິ ອຸຍແນສໂກຈະໃຊ້ພາສາອັງກິດ ແລະ ພາສາຝຣັ່ງເປັນພາສາທາງການ ແຕ່ໃນລະຫວ່າງການປະຊຸມສະໄໝສາມັນຂອງອຸຍແນສໂກ ແລະ ການປະຊຸມຄະນະກຳມະການບໍລິຫານຂອງອຸຍແນສໂກ ຈະໃຊ້ພາສາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຖິງ 6 ພາສາ ແມ່ນ: ອັງກິດ, ຝຣັ່ງ, ລັດເຊຍ, ອາຣັບ, ແອັດສະປາຍ ແລະ ຈີນ
ອຸຍແນສໂກກຳນົດ ແລະ ດຳເນີນການກິດຈະກຳພາຍໃຕ້ 5 ຫົວຂໍ້ ຄື ການສຶກສາ ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ ສັງຄົມ ແລະ ມະນຸດສາດ ວັດທະນະທຳ ແລະ ການສື່ສານ ແລະ ຂໍ້ມູນ
ປັດຈຸບັນ ອຸຍແນວໂກມີປະເທດສະມາຊິກທັງໝົດ 194 ປະເທດ ສະມາຊິກສົມທົບອີກ 12 ປະເທດ ປະເທດລາວເຂົ້າເປັນລັດສະມາຊິກຂອງອົງການອຸຍແນສໂກໃນວັນທີ 9 ກໍລະກົດ 1951
4217 ເປັນມາດຕະຖານສາກົນສຳລັບລະຫັດ ສະກຸນເງິນ ທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດຕ່າງໆ ມັກໃຊ້ໃນ ການແລກປ່ຽນສະກຸນເງິນ ຕາມ ທະນາຄານ ປະກອບດ້ວຍ ອັກສອນລາຕິນ ໂຕ ໃຫຍ່ 3 ໂຕ ຈາກຊື່ປະເທດ ແລະ ຊື່ຂອງສະກຸນເງິນທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດນັ້ນ.4217
ຢູ່ທ່າແຂກເຣົາ ຍັງມີຄົນນຶ່ງ ເກີດເມື່ອປີ ໑໙໑໖, ເຄີຍເປັນນັກຕໍ່ສູ້ ຄຽງບ່າ ຄຽງໄຫລ່ ກັບກອງທັພຝຣັ່ງເສສ.
ຫລັງຈາກຈົບການສຶກສາ ກໍກັບມາລາວ ແລ້ວກໍເຂົ້າໄປຮ່ວມການຕໍ່ສູ້ ກັບຄະນະ ແນວລາວຮັກຊາດ.
ຫລັງຈາກການປ່ຽນແປງຣະບອບໃຫມ່ ຜູ້ກ່ຽວກໍມີໜ້າທີ່ສຳຄັນ ໃນຄະນະຜູ້ນຳ ສໄໝນັ້ນ.
ແຕ່ກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ ເພິ່ນຈະກ້າເວົ້າອອກມາຫລືບໍ່ ເພາະຣະບອບ ປັດຈຸບັນ ແມ່ນຣະບອບ ນາບຂູ່ປະຊາຊົນ ຈອບຊອກເອົາແຕ່ຄວາມຜິດຜູ້ອື່ນ.
ດຽວນີ້ ບ້ານເມືອງລາວເຮົາ ເຕັມໄປດ້ວຍແຕ່ແກວ ທົ່ວໂລກເຂົາເລົ່າລືວ່າ ເມືອງລາວເອງ ເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງແກວ ແບບພິເສດ.
ໃຫ້ຄິດດີໆເບິ່ງວ່າ ໄປມາທາງໃດ ກໍມີແຕ່ແກວ ມາແຍ່ງຊິງ ການຫາຢູ່ຫາກິນຂອງຄົນລາວ ຖ້າຈະເວົ້າເຣຶ່ອງບ້ານການເມືອງ ກໍຕ້ອງຣະວັງ ຕ້ອງຫລຽວຫນ້າແລະຫລຽວຫລັງເສັຍກ່ອນຈຶ່ງເວົ້າ.
ເວົ້າມານີ້ ແມ່ນສຽງແນະນຳ ໃຫ້ພວກທ່ານ ໄດ້ເປີດຫູ ມືນຕາ ເບິ່ງໂລກໃຫ້ກວ້າງອອກໄປ.
ສ 5 ແຂວງຄຳມ່ວນເຄີີຍເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ ອານາຈັກຟູນັນ ແລະ ອານາຈັກເຈນລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ ເມືອງສີໂຄດຕະບູນ ຫຼື ສີໂຄຕະປູຣະ.
ໃນສະໄໝຝຣັ່ງເຂົ້າມາຮຸກຮານລາວເຮົາ ເມືອງສີໂຄດຕະບູນ ຈຶ່ງໄດ້ຖືກປ່ຽນຊື່ເປັນເມືອງທ່າແຂກ ດ້ວຍເຫດນີ້ພາຍໃນເມືອງທ່າແຂກ ຈຶ່ງສາມາດພົບເຫັນອາຄານສະຖາປັດຕະຍະກຳ ແບບຝຣັ່ງ ຢັ້ງຢາຍຢູ່.
ຄຳມ່ວນ ເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງປະເທດລາວທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນກາງຂອງປະເທດ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດໄທ ແລະ ທິດຕະເວັນອອກຕິດກັບປະເທດຫວຽດນາມ, ທິດເໜືອຕິດກັບແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບແຂວງສະຫວັນນະເຂດ.
ແຂວງຄຳມ່ວນຍັງເປັນແຂວງທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງພູພຽງນາກາຍ ເຊິ່ງເປັນ ພູພຽງທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ແຂວງຄຳມ່ວນຍັງມີສັກກະຍະພາບທາງການອຸດສາຫະກຳ ແລະ ເປັນແຂວງທີ່ມີພື້ນທີ່ກະສິກຳ ຈຳນວນຫຼາຍອີກດ້ວຍ.
ແຂວງຄຳມ່ວນມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 16,315 ກິໂລຕາແມັດ ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນທົ່ງພຽງລຽບແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງພູຮາວກໍ ເຊິ່ງມີຄວາມສູງ 2,256 ແມັດ ແລະ ທາງທິດຕາເວັນອອກ ຍັງມີສາຍພູຫຼວງເຊິ່ງເປັນສາຍພູກັ້ນແດນລະຫວ່າງລາວ-ຫວຽດນາມ.
ກະຊວງ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ການເມືອງພາຍໄຕ້ມະຕິຕົກລົງຂອງ ລັດຖະສະພາ ແລະບັນດາກົດຫມາຍຕ່າງໆ, ຜູ້ມີອຳນາດສູງສຸດໃນກະຊວງແມ່ນ ລັດຖະມົນຕີ ຊຶ່ງຖືກແຕ່ງຕັ້ງຈາກຫົວຫນ້າລັດຖະບານ ອາດຈະແມ່ນ ປະທານປະເທດ ຫຼື ນາຍົກ ຂຶ້ນກັບລະບົບການປົກຄອງ ເຊັ່ນ: ຢູ່ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ຫົວຫນ້າລັດຖະບານແມ່ນ ປະທານາທິບໍດີ ສ່ວນຢູ່ຫຼາຍປະເທດ ແມ່ນນາຍົກ ເປັນຕົ້ນແມ່ນປະເທດ ສະວີເດັນ, ອັງກິດ ແລະອື່ນໆ.
ກະຊວງທີ່ອາດຈະຖືໄດ້ວ່າສຳຄັນກ່ອນຫມູ່ແມ່ນ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແລະ ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ເພາະວຽກງານການຕ່າງປະເທດ ແລະການປ້ອງກັນປະເທດ ແມ່ນເປັນວຽກງານການເມືອງທີ່ຈຳເປັນຂອງທຸ່ກໆປະເທດ, ບາງປະເທດລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແລະລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ມີບົດບາດສູງກ່ອນຮອງປະທານປະເທດ ເຊັ່ນອາເມລິກາ .
ກະຊວງ ​ແລະອົງການ​ທຽບ​ເທົ່າ​​ກະຊວງ ປະກອບມີລັດຖະມົນຕີວ່າ​ການກະຊວງ, ຫົວໜ້າອົງ​ການ​ ທຽບ​ເທົ່າ​ກະຊວງ, ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍ​ວ່າ​ການກະຊວງ, ຮອງ​ຫົວໜ້າອົງ​ການ ​ທຽບ​ເທົ່າກະຊວງ; ຫົວໜ້າ, ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງ​ການ; ຫົວໜ້າ, ຮອງ​ຫົວໜ້າກົມ; ຫົວໜ້າ, ຮອງ​ຫົວໜ້າພະ​ແນກ; ຫົວໜ້າ, ຮອງ​ຫົວ ໜ້າສະ​ຖາ​ບັນ; ຫົວໜ້າ ​ແລະຮອງ​ຫົວໜ້າຂອງຫົວ ໜ່ວຍວິຊາ​ການ -.
ສະ​ເໜີປັບປຸງ ຫລືສ້າງຮ່າງກົດໝາຍ, ຮ່າງ​ລັດຖະບັນຍັດ, ຮ່າງ​ລັດຖະດຳລັດ, ຮ່າງດຳ ລັດຕໍ່​ລັດຖະບານ; ອອກຂໍ້​ຕົກລົງ, ຄຳ​ສັ່ງ, ຄຳ​ແນະນຳ ແລະ​ແຈ້ງ​ການ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງມະຫາ ພາກໃນຂະແໜງການຂອງຕົນ;
ກະຊວງ ​ແລະອົງ​ການ​ທຽບ​ເທົ່າ​ກະຊວງແມ່ນກົງຈັກຂອງລັດຖະບານ ມີ​ພາລະບົດ​ບາດເປັນ​ເສນາ ​ທິການໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານ ແລະຄຸ້ມຄອງມະຫາ​ພາກ​ກ່ຽວ​ກັບຂະແໜງການ ຂອງຕົນ​ໃນ​ຂອບ ເຂດທົ່ວປະ
ຄົ້ນຄ້ວາຫັນເອົານະໂຍບາຍ, ແຜນການ, ມະຕິຕົກລົງຂອງລັດຖະບານມາເປັນ ແຜນການ, ​ແຜນ​ງານ ແລະໂຄງການລະອຽດຂອງຂະແໜງການຕົນ ພ້ອມທັງ ຮັບຜິດຊອບໃນການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ;
ຊີ້ນຳ ​ແລະຄຸ້ມຄອງຕາມສາຍຕັ້ງ​ໃນ​ການ​ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານ ແລະບຸກ ຄະລາກອນ ຂອງຂະແໜງການຕົນ ໂດຍປະສານສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງ ທ້ອງຖິ່ນ;
ກວດກາ ແລະສະຫລຸບສັງລວມສະພາບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຂະແໜງ ການຂອງ ຕົນ ແລ້ວລາຍງານຕໍ່ລັດຖະບານ ​ແລະນາຍົກລັດຖະມົນຕີ;
ປະຕິບັດສິດ ແລະໜ້າທີ່ອື່ນໆ ທີ່ລັດຖະບານມອບໝາຍໃຫ້ສະເພາະ ແລະ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳ ນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳ​ມະນູນ ​ແລະລະບຽບກົດໝາຍ.
ລັດຖະມົນຕີວ່າ​ການກະຊວງ ​ແລະຫົວໜ້າອົງ​ການ​ທຽບ​ເທົ່າກະຊວງມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່​ດັ່ງນີ້:
ສະຖາບັນການທະນາຄານ ໄດ້ຮັບການ​ສ້າງ​ຕັ້ງຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 05 ມັງ​ກອນ ປີ1979, ເຊິ່ງຕັ້ງ​ຢູ່ບ້ານ​ຕານ​ມີ​ໄຊ, ເມືອງ​ໄຊ​ທາ​ນີ, ​ນະ​ຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ, ຕັ້ງ​ຢູ່​ຫ່າງ​ໄກ​ຈາກ​ທະ​ນາ​ຄານ​ແຫ່ງ ສ​ປ​ປ ລາວ ປະ​ມານ 10 ກິ​ໂລ​ແມັດ, ນໍາ​ໃຊ້​ເປັນ​ສະ​ຖານ​ທີ່​​ກໍ່​ສ້າງວິ​ຊາ​ການ​ທະ​ນາ​ຄານ, ບຳ​ລຸງ​ຍົກ​ລະ​ດັບ​ວິ​ຊາ​ສະ​ເພາະໃຫ້ພະ​ນັກ​ງານ​ທະ​ນາ​ຄານ ແລະ ບໍລິການ ເປີດກວ້າງແກ່ສັງຄົມ ເຊິ່ງມີການຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງດັ່ງລາຍລະອຽດ ຕໍ່ໄປນີ້:
ຄະນະຮັບຜິດຊອບຂອງສະຖາບັນການທະນາຄານໄດ້ມີການ ປັບບຸງ, ຊັບຊ້ອນ, ປ່ຽນແທນ ໃຫ້ແທດເໝາະກັບສະພາບຄວາມເປັນຈິງໃນແຕ່ລະໄລຍະ, ເຊີ່ງເຫັນໄດ້ວ່ານັບຕັ້ງແຕ່ມື້ສ້າງ ຕັ້ງມາຮອດປະຈຸບັນໄດ້ມີການຊັບປ່ຽນຄະນະຮັບຜິດຊອບຂອງໂຮງຮຽນມີທັງໝົດ 12 ຄັ້ງ ລາຍລະດຽດແຕ່ລະໄລຍະມີດັ່ງລຸ່ມນີ້:
ທ່ານ ນາງ ດວງ​ດີ ພິມ​ວົງ​ສາ ຮັກ​ສາ​ການ​ແທນ​ຜູ້ອຳ​ນວຍ​ການ​ສູນ​ຝຶກ​ອົບ​ຮົມ ທັງເປັນ​ອາ​ຈານ​ສອນ​ດ້ານ​ການ​ບັນ​ຊີ
ໃນ​ໄລ​ຍະ​ນີ້ໂຮງ​ຮຽນ​ໄດ້​ຢຸດ​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ດ້ານ​ການ​ຮຽນເປັນ​ການ​ຊົ່ວຄາວ, ໄດ້​ຈົ່ງ​ພະ​ນັກງານຈຳ​ນວນ​ໜຶ່ງ​ໄວ້​ເພື່ອ​ດູ​ແລ​ສູນ​ຄວາມ​ເປັນ​ລະ​ບຽບ​ຮຽບ​ຮ້ອຍ ຂອງ​ໂຮງ​ຮຽນ
ທ່ານ ຄຳ​ເສີດ ມະ​ໂຫລີ ຮັກ​ສາ​ການຜູ້​ອຳ​ນວຍ​ການສູນ​ຝຶກ​ອົບ​ຮົມປະ​ກອບ​ດ້ວຍ​ອາ​ຈານ​ສອນ 3 ທ່ານ:
ຕັ້ງຢູ່ທາງໃຕ້ສຸດຂອງບາງກອກ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບພື້ນທີ່ການປົກຄອງຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງດັງນີ້
ທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງບອນແລະເຂດຈອມທອງ ມີທາງລົດໄຟສາຍວົງວຽນໃຫຍ່-ມະຫາໄຊ ຄອງວັດສິງ ຄອງມະຫາໄຊ ຄອງວັດກົກ ຄອງບົວ ແລະຄອງຕາສຸກເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດຕໍ່ກັບເຂດທຸ່ງຄຸແລະອຳເພີພະສະໝຸດເຈດີ ມີຄອງບາງມົດ ຄອງຮາງແມ່ນ້ຳ ຄອງຮາງດ້ວນ ຄອງຮາງກະນົກ ຄອງນາ ຄອງຫົວກະບື ແລະຄອງຂຸນລາດພິນິດໃຈ ເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
ອຳເພີບາງຂຸນທຽນ ເດີມເຄີຍເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຊາວມອນທີ່ອົບພະຍົບມາຈາກຈັງຫວັດສະໝຸດສົງຄາມ ໃນຊ່ວງປາຍລາຊະການທີ່ 4ແມ່ນອຳເພີທີ່ເກົ່າແກ່ ສັນນິດຖານວ່າກໍ່ຕັ້ງໃນປີ ຄ.
1867 ເດີມຂຶ້ນຢູ່ກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີ ເຊິ່ງຕໍ່ມາພື້ນທີ່ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ມີຄວາມຈະເລີນແລະມີຊຸມຊົນຕື່ມຂຶ້ນ ທາງລາຊະການຈຶງໄດ້ຈັດຕັ້ງເທດສະບານນະຄອນທົນບຸລີຂຶ້ນໃນປີ ຄ.
1936 ໂດຍໃຫ້ຕຳບົນບາງຄໍ້ຢູ່ໃນທ້ອງທີ່ນຳ ແລະຈັດຕັ້ງສຸຂາພິບານບາງຂຸນທຽນຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນບາງຂຸນທຽນແລະຕຳບົນບາງມົດໃນປີ ຄ.
ຂອງບາງກອກຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດກຸງທົນໃຕ້ ສະພາບພື້ນທີ່ທາງດ້ານຕາເວັນສຽງເໜືອຂອງເຂດແມ່ນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ການຄ້າ ແລະອຸສາຫະກຳ ໃນຂະນະທີ່ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເຂດກະເສຕະກຳແລະແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງນິເວດ ເນື່ອງຈາກແມ່ນເຂດດຽວຂອງບາງກອກທີ່ມີພື້ນທີ່ຕິດກັບອ່າວໄທ ແລະຍັງມີປ່າຊາຍເລນຫຼົງເຫຼືອຢູ່ ແລະແມ່ນເຂດທີ່ມີຈຳນວນປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 5 ໃນບາງກອກຮອງຈາກເຂດຄອງສາມວາ
ຕໍ່ມາໃນພື້ນທີ່ເຂດມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນຂຶ້ນຫຼາຍເພື່ອໃຫ້ໜ່ວຍງານຕ່າງໆ ສາມາດເບິ່ງແຍງປະຊາຊົນໄດ້ຢ່າງທົ່ວເຖິງ ບາງກອກຈຶງຕັ້ງສຳນັກງານເຂດບາງຂຸນທຽນ ສາຂາ 1 ເບິ່ງແຍງພື້ນທີ່ 4 ແຂວງ ເຊິ່ງໄດ້ແຍກອອກໄປແມ່ນເຂດຈອມທອງໃນປີ ຄ.
ມະຫາວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມມະຫາວິທະຍາໄລຮ່າໂນ້ຍໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂື້ນພາຍໃຕ້ຂໍ້ຕົກລົງຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີສະບັບເລກທີ 1583 / -, ໃນວັນທີ 23 ສິງຫາ 2010, ບົນພື້ນຖານການຍົກລະດັບວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມຮ່າໂນ້ຍ.
ໂຮງຮຽນມີປະເພນີການຝຶກອົບຮົມມາເປັນເວລາ 60 ກວ່າປີ, ເຊິ່ງກ່ອນ ໜ້າ ນີ້ແມ່ນໂຮງຮຽນປະຖົມອຸຕຸນິຍົມ.
ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ມະຫາວິທະຍາໄລແມ່ນສະຖາບັນການສຶກສາທີ່ມີຫຼາຍວິຊາທີ່ມີ ໜ້າ ວຽກໃນການຝຶກອົບຮົມຊັບພະຍາກອນມະນຸດທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ສຳ ລັບການຄຸ້ມຄອງລັດໃນຂົງເຂດຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມໃນມະຫາວິທະຍາໄລ, ລະດັບປະລິນຍາຕີຈາກລະດັບສູນກາງ.
ມະຫາວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມມະຫາວິທະຍາໄລຮ່າໂນ້ຍ , ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລລັດພາຍໃຕ້ກະຊວງຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍແລະພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງລັດຂອງກະຊວງສຶກສາແລະ ບຳ ລຸງສ້າງ.
ເປັນສູນຄົ້ນຄ້ວາແລະສົ່ງເສີມຊັບພະຍາກອນມະນຸດທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງທີ່ມີຄຸນນະວຸດທິລະດັບປະລິນຍາຕີແລະຈົບປະລິນຍາຕີທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ວິສະວະ ກຳ, ສິ່ງແວດລ້ອມ, ດິນຟ້າອາກາດ, ທະເລ, ເກາະ, ດິນ, . ຮັບໃຊ້ຂະ ແໜງ ຊັບພະຍາກອນສິ່ງແວດລ້ອມຂອງປະເທດມະຫາວິທະຍາໄລ ກຳ ລັງພະຍາຍາມຢ່າງຕັ້ງ ໜ້າ ເພື່ອຈັດກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດທີ່ ສຳ ຄັນ.
ດ້ວຍປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງ 65 ປີ , ມະຫາວິທະຍາໄລໄດ້ຝຶກອົບຮົມວິສະວະກອນຫລາຍກວ່າ 23,000 ຄົນ, ລະດັບປະລິນຍາຕີ, ວິຊາຊີບລະດັບປານກາງ, ກຳ ມະກອນຊັ້ນປະຖົມແລະເຕັກນິກໃນຂົງເຂດ: ອຸຕຸນິຍົມ, ອຸທົກກະສາດແລະກາຕູນ.
ແຜນທີ່, ການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນ, ວິສະວະ ກຳ ສິ່ງແວດລ້ອມ, ການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ, ການ ສຳ ຫຼວດ - ແຜນທີ່, , ເຕັກໂນໂລຢີຂໍ້ມູນຂ່າວສານ . ສຳ ລັບປະເທດທີ່ມີ: 14 ຫລັກສູດປະຖົມ, 45 ຫລັກສູດລະດັບປານກາງ, 16 ຫລັກສູດວິທະຍາໄລ, 27 ຫລັກສູດ ຫລັກສູດວິຊາສະເພາະໃນມະຫາວິທະຍາໄລ, ມີ 8 ວິຊາມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ສັບຊ້ອນ, ລົງທະບຽນ 9 ວິຊາມະຫາວິທະຍາໄລປົກກະຕິ, 4 ຫຼັກສູດປະລິນຍາໂທ.
ມະຫາວິທະຍາໄລອຸຕຸນິຍົມແລະອຸທົກກະສາດຮ່າໂນ້ຍໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂື້ນພາຍໃຕ້ຂໍ້ຕົກລົງສະບັບເລກທີ 721 / - & ໃນວັນທີ 19 ກຸມພາ 2001 ຂອງລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງສຶກສາທິການແລະການຝຶກອົບຮົມໂດຍມີສະພາບລ່ວງ ໜ້າ ຂອງໂຮງຮຽນປະຖົມອຸຕຸນິຍົມ , ໂຮງຮຽນອຸຕຸນິຍົມລະດັບປານກາງ , ໂຮງຮຽນອຸຕຸນິຍົມ , ໂຮງຮຽນອຸຕຸນິຍົມແລະອຸຕຸນິຍົມ , ແລະໂຮງຮຽນອຸຕຸນິຍົມແລະບຸກຄະລາກອນຮ່າໂນ້ຍ ).
ມະຫາວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍແມ່ນພື້ນຖານການຝຶກອົບຮົມດ້ານຊັບພະຍາກອນມະນຸດທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ສຳ ລັບການຄຸ້ມຄອງ, ການປະຕິບັດວຽກງານວິຊາຊີບ, ນຳ ໃຊ້ການຄົ້ນຄວ້າແລະຖ່າຍທອດເຕັກໂນໂລຢີໃນຂົງເຂດຊັບພະຍາກອນ.
ແລະສະພາບແວດລ້ອມຕອບສະ ໜອງ ສາເຫດຂອງການຫັນເປັນອຸດສາຫະ ກຳ ແລະການຫັນເປັນທັນສະ ໄໝ ຂອງປະເທດໃນສະພາບການເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັບສາກົນພາຍໃຕ້ຜົນກະທົບຂອງການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ.
ມະຫາວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍແມ່ນສະຖາບັນການສຶກສາຊັ້ນສູງຂອງລັດໃນລະບົບການສຶກສາແຫ່ງຊາດ, ພາຍໃຕ້ກະຊວງຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມ, ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງການສຶກສາແລະຝຶກອົບຮົມຂອງລັດ.
ວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມວິທະຍາໄລຮ່າໂນ້ຍໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂື້ນພາຍໃຕ້ຂໍ້ຕົກລົງສະບັບເລກທີ 2798 / - & , ວັນທີ 1 ມິຖຸນາ 2005 ຂອງລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງສຶກສາແລະ ບຳ ລຸງສ້າງບົນພື້ນຖານການລວມຕົວວິທະຍາໄລອຸຕຸນິຍົມແລະອຸທົກກະສາດຮ.
ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ມາຈາກໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສົມບູນ (ຂໍ້ຕົກລົງສະບັບເລກທີ 179/2001 / -, ວັນທີ 6 ມິຖຸນາ 2001 ຂອງພະແນກຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນທົ່ວໄປ), ເຊິ່ງໃນເມື່ອກ່ອນເອີ້ນວ່າໂຮງຮຽນມັດທະຍົມວັດແທກ.
ວິໄສທັດຮອດປີ 2035 ມະຫາວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມຮ່າໂນ້ຍກາຍເປັນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ ສຳ ຄັນໃນຂົງເຂດຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມ, ທຽບເທົ່າກັບມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ກ້າວ ໜ້າ ໃນພາກພື້ນອື່ນໆແລະໃກ້ກັບສະຖານທີ່ເຝິກອົບຮົມ.
ຕອນເຊົ້າວັນທີ 9 ເມສາ 2018, ປະກາດແຈ້ງການຕັດສິນໃຈສ້າງຕັ້ງມະຫາວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍຢູ່ແຂວງແທງຮວາ, ໂດຍມີທີ່ຢູ່ເລກທີ 04 - , , ເມືອງ , ແຂວງ.
2005 - 2010: ວິທະຍາໄລຊັບພະຍາກອນ ທຳ ມະຊາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍ (ປະກອບມີວິທະຍາໄລອຸຕຸນິຍົມແລະອຸທົກກະສາດຮ່າໂນ້ຍແລະໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສົມບູນຕອນກາງເມືອງ )
ຊາວມະລາຍູແລະຜູ້ມີເຊື້ອສາຍມະລາຍູ ໃຊ້ຄຳເອິ້ນໄທວ່າ "ສະຫຍາມ" ມາຈົນຮອດປັດຈຸບັນ (ດັງເຊັ່ນປາກົດເອກະສານຂອງກຸ່ມຜູ້ກໍ່ຄວາມບໍ່ສະຫງົບໃນບໍລິເວນຈັງຫວັດຊາຍແດນພາກໃຕ້)
ສະຫຍາມເປັນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຂອງໄທຕັ້ງແຕ່ລັດຊະການພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວເປັນຕົ້ນມາ ກ່ອນປ່ຽນເປັນ "ໄທ" ເມື່ອວັນທີ່ 24 ມິຖຸນາ ຄ.
ສ.1939 ພະມະຫາກະສັດຊົງໃຊ້ຊື່ "ສະຫຍາມ" ໃນການເຮັດສົນທິສັນຢາກັບຕ່າງຊາດເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດ ເນື່ອງຈາກລາຊະອານາຈັກປະກອບດ້ວຍຄົນຫຼາຍຊາດພັນ ເຊັ່ນ ໄທ ລາວ ມອນ ຍວນ ຂະເໝນ ແຂກ ຈີນ ຝະລັ່ງ ແລະມະລາຍູ ພະມະຫາກະສັດໄທຈຶງເອິ້ນດິນແດນແຫ່ງນີ້ວ່າ ປະເທດສະຫຍາມ ເພື່ອຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງ
ອັນດຽວກັນຂອງປະຊາຊົນ ອີກທັງຊື່ສະຫຍາມນັ້ນ ກໍຍັງຄົງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນຢ່າງແພ່ຫຼາຍໃນວົງການວິຊາການຂອງຕ່າງປະເທດອີກດ້ວຍ
ປີດີ ພະນົມຍົງ ເຄີຍຂຽນໄວ້ວ່າ ມີການໃຊ້ຊື່ສະຫຍາມມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາເປັນນະຄອນຫຼວງຈົນຮອດສະໄໝລັດຊະການທີ່ 1 ແຫ່ງກຸງລັດຕະນະໂກສິນ ຊົງນຳກົດໝາຍເກົ່າມາຊຳລະແລະຮວບຮວມເປັນກົດໝາຍກາສາມດວງ ຊື່ປະເທດໄດ້ຮັບການບັນທຶກເປັນພາສາປາລີວ່າ "ສາມປະເທດ" ສາມ ຫຼື ສາມະ ແປວ່າຄວາມສະເໝີພາກ ສ່ວນ ປເທດ ແປວ່າ ປະເທດ ແຕ່ຝະລັ່ງອອກສຽງພ້ຽນເປັນຊຽມຫຼືໄຊແອມ
ຈົນຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ກໍຍັງບໍ່ມີຜູ້ໃດຊາບທີ່ມາຂອງຄຳວ່າສະຫຍາມວ່າມາຈາກບ່ອນໃດຢ່າງແນ່ຊັດ ເຊິ່ງມີຄວາມຄິດເຫັນຂອງຜູ້ຮູ້ຕ່າງ ໆ ດັງນີ້ ຈິດ ພູມສັກ ໄດ້ສຶກສາປະຫວັດທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ "ສະຫຍາມ" ແລະຂຽນເປັນໜັງສື ຄວາມເປັນມາຂອງຄຳສະຫຍາມ ໄທ ລາວແລະຂອມ ແລະລັກສະນະທາງສັງຄົມຂອງຊື່ຊົນຊາດ ມີຄວາມສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ:
ຈະຕ້ອງເປັນຄຳເປັນຄຳທີ່ຄ້າຍກັບ "ຊາມ-ຊຽມ" ຕາມສົມມຸດຕິຖານທາງນິຮຸກຕິສາດມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບນ້ຳ ເນື່ອງຈາກພົບໃນພົງສາວະດານລາຊະວົງຫຍວນ ອັນສອດຄ້ອງກັບວິຖີຊີວິດຂອງຊົນຊາດໄຕ ນ່າຈະເປັນພາສານ່ານເຈົ້າ ທີ່ເກີດຂອງຄຳວ່າ "ສະຫຍາມ" ຢູ່ໃນບໍລິເວນທາງຕອນເໜືອຂອງພະມ້າ
ສະຫຍາມ ເຄີຍເປັນຊື່ເອິ້ນປະເທດໄທໃນອະດີດ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຊື່ທີ່ຄົນໄທເອີ້ນຕົນເອງ ລາຊະບັນດິດຍະສະຖານລະບຸວ່າສະຫຍາມເປັນຊື່ເອີ້ນດິນແດນແລະກຸ່ມຊົນທີ່ອາໄສໃນດິນແດນມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານ
ເຂດພະລາຊະຖານຊັ້ນໜ້າ ນັບຕັ້ງແຕ່ປະຕູວິເສດໄຊສີເຖິງປະຕູພິມານໄຊສີ ຮວມທັ້ງ ບໍລິເວນຮອບນອກກຳແພງຊັ້ນໃນຂອງພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງ ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງໜ່ວຍລາຊະການຕ່າງໆ ແລະທີ່ທຳການຂອງທະຫານຮັກສາພະລາຊະວັງ ເຊ່ນ ສຳນັກພະລາຊະວັງ ກົມລາຊະເລຂານຸການໃນພະອົງ ເປັນຕົ້ນ
ໃນຊ່ວງປາຍສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ສອງ ເຄື່ອງບິນຈາກຝ່າຍສຳພັນມະມິດເຂົ້າທິ້ງລະເບີດໂຈມຕີບ່ອນອັນເປັນຈຸດຍຸດທະສາດອັນຮວມເຖິງພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງ ໂດຍເມື່ອວັນທີ່ 19 ມັງກອນ ຄ.
1944 ລູກລະເບີດມາຕົກໃນເຂດພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງຂ້າງໆ ພະພຸດທະຣັດຕະນະສະຖານ ທຳໃຫ້ໂຄງສ້າງຫຼັງຄາໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍ
ພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງສາມາດແບ່ງພື້ນທີ່ອອກເປັນບໍລິເວນວັດພະສີຣັດຕະນະສາດສະດາຣາມແລະເຂດພະລາຊະຖານອັນເປັນພື້ນທີ່ສຳຫຼັບເປັນທີ່ປະທັບແລະບໍລິຫານລາຊະການແຜ່ນດິນຂອງເຈົ້າຊີວິດ ໂດຍເຂດພະລາຊະຖານສາມາດແບ່ງອອກເປັນ 3 ສ່ວນ ໄດ້ແກ່
ເຂດພະລາຊະຖານຊັ້ນກາງ ເປັນທີ່ປະດິດສະຖານຂອງ ພະທີ່ນັ່ງບຸດສະບົກມາລາະຫາຈັກກະພັດພິມານ ພະທີ່ນັ່ງພຸດຕານການຈະນະສິງຫາດ ໃນພະທີ່ນັ່ງອຳມະຣິນທະຣະວິນິດໄຊ ພະທີ່ນັ່ງຈັກກີມະຫາປາສາດ ແລະພະທີ່ນັ່ງອາພອນພິໂມກປາສາດ
ພຣະທາດພຸດທັງ ื ພຣະທາດພຸດທັງກຸລະເຈດີ ั็ูีััิ่่ีั์ ็ู์ั่ ุ่่ีัิ่้ััี่ีัุ ี่ัััิ์ิั่่้่่ ี่ี้ื้่็ัั์ั่ ั่่ิีู่้่ัุัี้ีูุ็
ເຮົາພົບອັກສອນລາວເດີມທີ່ມີອາຍຸເດີນ 800 ກວ່າປີ ໃນສີລາຈາຣືກເກົ່າແກ່ມາຫຼາຍທີ່ ແລະເຮົາຍອມຮັບກັນ 2 ແຫ່ງ ອັນໄດ້ແກ່ ສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ຈ.
ສ 532 ແລະອັກສອນລາວເດີມທີ່ພຣະທາດບ້ານຮ້າງ ບ້ານນາແຮ່ ແຂວງສາກົນນະະຄອນ ຕາມການອ່ານໄດ້ຂອງທາງການໄທຍ໌ພົບວ່າ ຂຽນຂຶ້ນຫຼັງພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມຂຶ້ນຄອງຣາດທີ່ຊຽງທອງພຽງ 3 ປີ.
ສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ເປັນສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ທີ່ບັນທຶກດ້ວຍອັກສອນລາວເດີມ ມີ 11 ແຖວ, ຈຳນວນອັກສອນ 93 ອັກສອນ ເຊິ່ງອ່ານພົບໂດຍ ທ່ານບຸນມີ ເທບສີເມືອງ, ຕາມຈາຣືກມີອາຍຸ 835 ປີ ເປັນອັກສອນທີ່ເກົ່າແກ່ກວ່າອັກສອນຂນຣາມຄຳແຫງ ສຸໂຂໄທ 113 ປີ.
ຄົນລາວນັບຖືສາສະໜາຜີບັນພະບູຣຸດແລສາສະໜາແຖນຟ້າມາແຕ່ເດີມ ແຕ່ຊົນອີກກຸ່ມໜຶ່ງເຄື່ອນຍ້າຍສາສະໜາພຣາມຮີນດູ ສອງສາສະໜາເຖິງເປັນສາສະໜາປະເພດເທວະນິຍົມເໝືອນກັນແຕ່ອາດມີການຕໍ່ຕ້ານກັນ ດ້ວຍເຫດນັ້ນການສືບທອດວັດທະນະທັມທາງອັກສອນຄົງເປັນໄປໄດ້ໂດຍຍາກ.
ຄົນລາວເປັນຊົນຊາດເກົ່າແກ່ມີອາຣະຍະທັມເປັນຂອງຕົນ ການກໍາເນີດຊາດແລະຄວາມຍາວນານຂອງປະຫວັດສາດສັງຄົມແລະມານຸດວິທະຍາ ເປັນຫຼັກຖານທີ່ຢັ້ງຢືນຮ່ອງຮອຍທາງອາຣະທັມເປັນຂອງຕົນເອງ.
ຖະໜົນສາຍຮອງລົງໄປ ເຊັ່ນ ຖະໜົນນິຄົມມັກກະສັນ ຊອຍສຸຂຸມວິດ 3 ຖະໜົນໂຍທີ ຖະໜົນຮາງນ້ຳ ຖະໜົນກຳແພງເພັດ 5 ເປັນຕົ້ນ
ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບພື້ນທີ່ການປົກຄອງຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ຕໍ່ມາໃນທ້ອງທີ່ເຂດພະຍາໄທມີຄວາມຈະເລີນແລະມີຜູ້ຄົນໜາແໜ້ນຂຶ້ນ ເພື່ອປະສິດທິພາບໃນການປົກຄອງ ການບໍລິຫານລາຊະການ ແລະການອຳນວຍຄວາມສະດວກແກ່ປະຊາຊົນ ໃນວັນທີ 6 ພະຈິກ ຄ.
1989 ກະຊວງມະຫາດໄທຈຶງມີປະກາດໃຫ້ແບ່ງພື້ນທີ່ 4 ແຂວງທາງທິດໃຕ້ຂອງເຂດພະຍາໄທຈັດຕັ້ງເປັນ ເຂດລາຊະເທວີ ຈົນຮອດໃນປີຄ.
ພື້ນທີ່ເຂດລາຊະເທວີເດີມມີຖານະເປັນຕຳບົນ 4 ຕຳບົນ ໄດ້ແກ່ ຕຳບົນທຸ່ງພະຍາໄທ ຕຳບົນຖະໜົນພະຍາໄທ ຕຳບົນຖະໜົນເພັດຊະບຸລີ ແລະຕຳບົນມັກກະສັນ ເຊິ່ງເກີດຈາການຍຸບຮວມຕຳບົນນ້ອຍໆ ເຂົ້ານຳກັນ ຂຶ້ນຢູ່ກັບອຳເພີດຸສິດ ແລະຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.
ສ່ວນການສັນຈອນທາງນ້ຳ ໃນພື້ນທີ່ເຂດມີຄອງແສນແສບ ແມ່ນຄອງເຂດແດນທາງທິດໃຕ້ຂອງເຂດ ໃນອະດີດທ່າເຮືອທີ່ບໍລິເວນປະຕູນ້ຳ ແມ່ນແຫຼ່ງຂົນສົ່ງສິນຄ້າທາງນ້ຳທີ່ມາທາງເຮືອຕາມຄອງແສນແສບທີ່ເຄີຍຄຶກຄັກຫຼາຍ ໃນປະຈຸບັນການສັນຈອນທາງນ້ຳກໍຍັງມີຢູ່ ຄື ເຮືອໂດຍສານຄອງແສນແສບ
1972 ໄດ້ມີປະກາດຄະນະປະຕິວັດຈັດຕັ້ງບາງກອກຂຶ້ນແທນທີ່ນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີເຊິ່ງເກີດຈາກການຮວມກັນຂອງຈັງຫວັດພະນະຄອນແລະຈັງຫວັດທົນບຸລີ ອຳເພີພະຍາໄທປ່ຽນຖານະເປັນເຂດພະຍາໄທ ຕຳບົນຕ່າງໆ ໃນທ້ອງທີ່ຈຶງມີຖານະເປັນແຂວງ
ໂດຍຄຳວ່າ "ພະລາຊະເທວີ" ຕັ້ງຕາມພະນາມພະນາງເຈົ້າສຸຂຸມານມາລະສີ ພະອັກຄະລາຊະເທວີໃນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ (ພະຍົດໃນຂະນະນັ້ນ; ພະຍົດຕໍ່ມາຄື ສົມເດັດພະປິຕຸດສາເຈົ້າສຸຂຸມານມາລະສີ ພະອັກຄະລາຊະເທວີ)
ຊື່ເຂດຕັ້ງຕາມສີ່ແຍກລາຊະເທວີເຊິ່ງແມ່ນຈຸດຕັດລະຫວ່າງຖະໜົນພະຍາໄທກັບຖະໜົນເພັດຊະບຸລີ ໂດຍມາຈາກຊື່ ຂົວພະລາຊະເທວີ ເຊິ່ງຂ້າມຄອງຄອງປະແຈຈີນ ເທິງຖະໜົນພະຍາໄທກ່ອນເຂົ້າຖະໜົນເພັດຊະບຸລີ
ນອກຈາກນີ້ ໃນພື້ນທີ່ເຂດຍັງມີ ທາງລົດໄຟສາຍເໜືອ ແລະ ທາງລົດໄຟສາຍຕາເວັນອອກ ຕັດຜ່ານຮວມທັງມີເສ້ນທາງລົດໄຟຟ້າບີທີເອສ ລົດໄຟໃຕ້ດິນ ແລະລົດໄຟຟ້າເຊື່ອມທ່າອາກາດຍານນຳ
ເຂດລາຊະເທວີ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກກາງ ສະພາບໂດຍທົ່ວໄປເປັນແຫຼ່ງການຄ້າ ການບໍລິການ ແລະແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສໜາແໜ້ນຫຼາຍ
ປາຫຸເນຍໂຍ ທັກຂິເນຍໂຍ ອັນຊະລິກະຣະຣິໂຍ ອະນຸດຕະຣັງ ປຸນຍັກເຂດຕັງ ໂລກັດສາຕິ.
ອິຕິປິໂສ ພະຄະວາ ອະຣະຫັງ ສັມມາສັມພຸດໂທ ວິດຊາຈະຣະນະສັມປັນໂນ ສຸຄະໂຕ ໂລກະວິທູ ອະນຸຕະໂຣ ປຸຣິສະທັມມະສາຣະຖິສັດຖາ ເທວະ ມະນຸດສານັງ ພຸດໂທພະຄະວາຕິ.
ທຸກຕິຍັມປິ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ຣັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສະຣະເນນະ ສະຫະ ປັນຈະສິລານິ ຍາຈາມະ.
ຕະຕິຍັມປິ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ຣັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສະຣະເນນະ ສະຫະ ປັນຈະສິລານິ ຍາຈາມະ.
ຖ້າຜູ້ດຽວ ໃຫ້ປ່ຽນ "ມະຍັງ" ເປັນ "ອະຫັງ", ປ່ຽນ "ຍາຈາມະ" ເປັນ "ຍາຈາມິ", ຄຳອາຣາດທະນາສິນ 8 ກໍ່ ປ່ຽນເໝືອນກັນ ຕ່າງແຕ່ວ່າ "ປັນຈະ" ເປັນ "ອັດຖະ" ເທົ່ານັ້ນ.
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສະມາທານເອົາຂໍ້ປະຕິບັດ ເພື່ອງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມສິ່ງມຶນເມົາອັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຜະໝາດ.
ສວາກຂາໂຕ ພະຄະວະຕາ ທັມໂມ ສັນທິດ ຖິໂກ ອະກາລິໂກ ເອທິປັດສິໂກ ໂອປະນະຍິໂກ ປັດຈັດຕັງເວທິຕັບໂພ ວິນໂຍທິຕິ.
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສະມາທານເອົາຂໍ້ປະຕິບັດ ເພື່ອງົດເວັ້ນຈາກການບໍ່ເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໃຫ້.
ໄດ້ຮຽນຢູ່ ສະຖາບັນ , ໂຮງຮຽນ ໃນ ໂຣມ, ບ່ອນທີ່ລາວເປັນເພື່ອນຮ່ວມຫ້ອງຮຽນເຊິ່ງກາຍເປັນປະທານ , ໃນອະນາຄົດ ແລະ ຜູ້ ນຳ ສະ ເໜີ ໂທລະພາບ, .
ໃນປີ 1970, ທ່ານຈົບການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາເອກດ້ານເສດຖະກິດຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ ຂອງ ກຸງໂຣມ, ພາຍໃຕ້ການຊີ້ ນຳຂອງນັກເສດຖະສາດ ; ວິທະຍານິພົນຂອງລາວມີຫົວຂໍ້ວ່າ "ການ ເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດ ແລະການປ່ຽນແປງຂອງ ອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນຕາ ".
ໃນບົດວິທະຍານິພົນຂອງລາວ, ທ່ານ ໄດ້ ຕຳໜິຕິຕຽນໂດຍສະເພາະຕໍ່ ຄຳກ່າວປາໄສ ຂອງທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທ່ານ ວ່າສະຫະພັນການເງິນເອີຣົບ ແມ່ນ "ຍັງອ່ອນເຍົາ".
ໄດ້ຮຽນຕໍ່ ປະລິນຍາເອກ ດ້ານເສດຖະສາດຈາກ ສະຖາບັນເຕັກໂນໂລຢີ ໃນປີ 1976, ໃນຄັ້ງນັ້ນບົດວິທະຍານິພົນເຜີຍແຜ່ທີ່ມີຊື່ວ່າ: "ບົດນິພົນກ່ຽວກັບທິດສະດີແລະການ ນຳໃຊ້ທາງເສດຖະກິດ", ພາຍໃຕ້ການຊີ້ ນຳ ຂອງ ແລະ .
ທ່ານໄດ້ອອກຈາກ ຕຳ ແໜ່ງ ດັ່ງກ່າວຫຼັງຈາກທີ່ ສະພາເອີຣົບໄດ້ ແຕ່ງຕັ້ງລາວໃນປີ 2011 ເພື່ອ ດຳ ລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນປະທານ ທະນາຄານກາງເອີຣົບ .
ທ່ານເປັນປະທານສະຖາບັນໃນໄລຍະ ວິກິດການເອີໂຣໂຊນ, ເຊິ່ງມີຊື່ສຽງໃນທົ່ວເອີຣົບໂດຍກ່າວວ່າທ່ານຈະກຽມພ້ອມທີ່ຈະເຮັດ "ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ຫລື " ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ສະ ກຸນເງິນເອີໂຣ ລົ້ມສະຫລາຍ.
ໃນປີ 2014, ໄດ້ຖືກລົງໃນ ວາລະສານ ວ່າເປັນໜຶ່ງໃນບຸກຄົນທີ່ມີ ອຳນາດສູງທີ່ສຸດໃນໂລກ.
ໃນປີ 2015, ວາລະສານ ໄດ້ ຈັດອັນດັບໃຫ້ລາວເປັນ "ຜູ້ນຳ ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສອງ" ຂອງໂລກ.
ໃນປີ 2019, ໄດ້ ອະທິບາຍວ່າລາວເປັນ " ນາຍທະນາຄານກາງ ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນສະໄໝປັດຈຸບັນ.
" ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຍ້ອນນະໂຍບາຍການເງິນຂອງລາວ, ລາວໄດ້ຖືກພິຈາລະນາຢ່າງກວ້າງຂວາງວ່າ "ຜູ້ຊ່ອຍສະກຸນເງິນເອີໂຣ" ໃນໄລຍະ ວິກິດການ ໜີ້ ສິນຂອງເອີຣົບ .
ຫຼັງຈາກການເຮັດວຽກທີ່ຍາວນານເປັນນັກ ເສດຖະສາດ ດ້ານການສຶກສາໃນປະ ເທດອີຕາລີ, ໄດ້ເຮັດວຽກໃຫ້ ທະນາຄານໂລກທີ່ , ຕະຫຼອດປີ 1980, ແລະໃນປີ 1991 ໄດ້ກັບມາ ກຸງໂຣມ ເພື່ອກາຍເປັນ ຜູ້ ອຳ ນວຍການໃຫຍ່ຂອງຄັງເງິນອີຕາລີ .
ທ່ານໄດ້ອອກຈາກບົດບາດດັ່ງກ່າວພາຍຫຼັງ ໜຶ່ງ ທົດສະວັດ ເພື່ອທີ່ຈະເຂົ້າຮ່ວມ , ບ່ອນທີ່ລາວຍັງຄົງຢູ່ຈົນກວ່າຈະໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນຜູ້ວ່າການທະນາຄານແຫ່ງອີຕາລີໃນປີ 2006.
ໃນຖານະຮັບໜ້າທີ່ ຜູ້ວ່າທະນາຄານ ເຊິ່ງບັງເອີນກັບພາວະຖົດຖອຍເສດຖະກິດປີ 2008, ແລະໃນທ່າມກາງວິກິດນີ້, ລາວໄດ້ຖືກເລືອກໃຫ້ເປັນປະທານ ຄະນະ ກຳ ມະການສະຖຽນລະພາບດ້ານການເງິນ ຄົນ ທຳ ອິດ, ຕົວກຳ ນົດມາດຕະຖານທົ່ວໂລກທີ່ປ່ຽນແທນເວທີແລກປ່ຽນ ຄວາມ ໝັ້ນ ຄົງດ້ານການເງິນ .
ຫຼັງຈາກທີ່ທ່ານ ດຳລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນປະທານ ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 2019, ໃນເບື້ອງຕົ້ນທ່ານໄດ້ກັບຄືນສູ່ຊີວິດສ່ວນຕົວ.
ໃນວັນທີ 3 ເດືອນກຸມພາປີ 2021, ໃນທ່າມກາງການລະບາດຂອງ -19, ທ່ານ ໄດ້ຖືກເຊີນໂດຍ ປະທານປະເທດອີຕາລີ ທ່ານ ສ້າງຕັ້ງ ລັດຖະບານແຫ່ງຄວາມເປັນເອກະພາບແຫ່ງຊາດ, ຫຼັງຈາກ ການລາອອກ ຂອງທ່ານ .
ຫຼັງຈາກການເຈລະຈາຢ່າງສຳເລັດຜົນກັບບັນດາພັກຝ່າຍລວມທັງ ພັກລີກ, ພັກຟາຍສະຕາມູບເມັ້ນ, ພັກປະຊາທິປະໄຕ ແລະ , ທ່ານ ໄດ້ສາບານຕົວເຂົ້າຮັບ ຕຳແໜ່ງ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນວັນທີ 13 ກຸມພາ, ໂດຍໃຫ້ຄຳໝັ້ນ ສັນຍາວ່າຈະຕິດຕາມກວດກາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການກະຕຸ້ນເສດຖະກິດໃນຊ່ວງ-19 ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ
ເກີດໃນ ກຸງໂຣມ ໃນປີ 1947 ກັບຄອບຄົວ ຊັ້ນສູງ; ພໍ່ຂອງລາວ , ຜູ້ທີ່ເກີດຢູ່ , ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ ທະນາຄານອີຕາລີເປັນ ຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1922, ແລະຕໍ່ມາກໍ່ໄດ້ເຮັດວຽກຢູ່ ສະຖາບັນການກໍ່ ສ້າງອຸດສາຫະກຳຄືນໃໝ່ ແລະ ສຳລັບ ; ໃນຂະນະທີ່ແມ່ຂອງລາວ, ນາງ , ຜູ້ທີ່ເກີດໃນ , , ໃກ້ກັບ , ແມ່ນ ເພສັດຊະກອນ .
ເມື່ອລາວອາຍຸໄດ້ 15 ປີ, ລາວໄດ້ສູນເສຍພໍ່ຂອງລາວ, ເຊິ່ງເກີດໃນປີ 1895, ແລະອີກບໍ່ດົນຫຼັງຈາກອາຍຸ 19 ປີລາວໄດ້ສູນເສຍແມ່ຂອງລາວ.
ມາຣີໂອ ດຣາກີ ; ເກີດ 3 ກັນຍາ 1947) ເປັນ ນັກເສດຖະສາດ, ນາຍທະນາຄານສູນກາງ, ວິຊາການ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດ ຜູ້ທີ່ຮັບຕຳແໜ່ງເປັນ ນາຍົກລັດຖະລັດຖະມົນຕີຂອງອິຕາລີ ນັບຕັ້ງແຕ່ 13 ກຸມພາ 2021.
ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້ ຫລື ຈີບີ ເປັນອົງກອນຂອງການປະກວດຄວາມງາມທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກສື່ອອນລາຍທີ່ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນເມື່ອປີ ຄ.
ມິສໂວຣ໌ວ: ມາດາຂອງຜູ້ເຂົ້າປະກວດທຸກຄົນເປັນການປະກວດຄັ້ງທໍາອິດແລະໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫລາຍທີ່ສຸດໃນປະເທດສ່ວນໃຫຍ່ສ້າງໂດຍ ໃນປີ ຄ.
2000 ມັນເປັນການແຂ່ງຂັນທີ່ບໍ່ຄື ໃຜຊຶ່ງໃຫ້ຄຸນຄ່າກັບວຽກການກຸສົນແລະຄວາມງາມທັງໃນແລະນອກຫລາຍກວ່າທີ່ອື່ນຄວາມງາມໂດຍມີວັດຖຸປະສົງຄືຄໍາຂວັຍແລະເປັນແກນຫລັກຂອງກິດຈະກໍາຜູ້ຊະນະຂອງ ມີສໂວຣ໌ວ ສໍານັກວຽກໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນລອນດອນສະຫະລາຊະອານາຈັກການປະກວດຈັດຂຶ້ນເປັນປະຈໍາທຸກປີລວມຕົວກັນປະມານ 120 ຄູ່ແຂ່ງໃນແຕ່ລະປີ