polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ບັນດາ ອົງປະກອບ ຂອງ ຄະນິດສາດ ເຊັ່ນ ກຸ່ມ ຂອງ ຈຳນວນ ແລະ ສົມຜົນ ຈະມີຄຸນລັກສະນະ ທາງໂຄງສ້າງ.
ຄຸນລັກສະນະ ທາງໂຄງສ້າງນີ້ ແມ່ນ ຖືກສຶກສາຢູ່ ກຸ່ມ, ໜ້າ ແລະ ພຶດຊະຄະນິດ ນາມມະທຳ ອື່ນໆ.
ການນຳໃຊ້ ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ກ່ຽວກັບ ຄະນິດສາດ ແມ່ນ ເລີ່ມແຕ່ ສະໄໝເອຢິບບູຮານ, ເມໂສໂປຕາເມຍ, ອິນເດຍບູຮານ, ຈີນບູຮານ ແລະ ເກຣັກບູຮານ.
ເວົ້າໄປແລ້ວ ຄະນິດສາດ ແມ່ນ ວິທະຍາສາດພື້ນຖານ ຫຼື ເຄື່ອງມື ທີ່ຈຳເປັນ ໃນ ເກືອບທຸກໆ ຂະແໜງວິຊາ.
ການບິນອະວະກາດຂອງມະນຸດຄັ້ງ ທຳ ອິດຖືກເປີດຕົວໂດຍສະຫະພາບໂຊວຽດໃນວັນທີ 12 ເມສາ 1961, ເປັນສ່ວນ ໜຶ່ງ ຂອງໂຄງການ , ໂດຍມີນັກບິນອະວະກາດ ຢູ່ເທິງເຮືອບິນ.
ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ການບິນອະວະກາດບັນທຸກມະນຸດໄດ້ຖືກທົດລອງໂດຍມະນຸດ, ດ້ວຍຍານອາວະກາດບັນທຸກມະນຸດທີ່ບັນຈຸດ້ວຍຕົນເອງເປັນເຄື່ອງ ທຳ ອິດໄດ້ຖືກອອກແບບເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2015.
ການບິນອະວະກາດຂອງມະນຸດແມ່ນການເດີນທາງຢູ່ໃນອະວະກາດພ້ອມກັບລູກເຮືອຫຼືຜູ້ໂດຍສານຢູ່ເທິງຍານອາວະກາດ.
ຍານອາວະກາດທີ່ມີມະນຸດສາມາດປະຕິບັດໄດ້ໂດຍກົງ, ໂດຍລູກເຮືອຂອງມະນຸດ, ຫຼືສາມາດຄວບຄຸມໄດ້ຈາກໄລຍະໄກຈາກສະຖານີພື້ນດິນເທິງແຜ່ນດິນໂລກ, ຫຼືໂດຍອັດຕະໂນມັດ, ສາມາດປະຕິບັດພາລະກິດສະເພາະໃດ ໜຶ່ງ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງການການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງມະນຸດ.
ການບິນອາວະກາດ ໝາຍເຖິງ ການສົ່ງ ຫຼື ການທີ່ ນັກອາວະກາດ ຂັບຂີ່ ຍານອາວະກາດ ໄປ ສູ່ ອາວະກາດ.
ປະຈຸບັນ ມີ ແຕ່ 3 ປະເທດ ໃນໂລກ ຄື ລັດເຊຍ, ອາເມລິກາ ແລະ ຈີນ ທີ່ ປະສົບຜົນສຳເລັດ ໃນ ການບິນອາວະກາດ.
ທະເລເມດີແຕຣາເນເປັນເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນສຳລັບພໍ່ຄ້າ ແລະ ນັກເດີນທາງໃນສະໄໝບູຮານ ມັນຊ່ວຍອຳນວຍຄວາມສະດວກທາງການຄ້າ ແລະ ການແລກປ່ຽນທາງວັດທະນະທຳລະຫວ່າງຜູ້ຄົນໃນພາກພື້ນ ປະຫວັດສາດຂອງພາກພື້ນໃນເມດີແຕຣາເນຈຶ່ງມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການເຂົ້າໃຈຕົ້ນກຳເນີດ ແລະ ການພັດທະນາຂອງອາລະຍະທຳສະໄໝໃໝ່ຫຼາຍແຫ່ງ.
ພາຍ​ໃນ​ຖ້ຳ​ຫລວງ​ເຮົາ​ຈະໄດ້​ຍິນ​ສຽງ​ຂອງ​ນົກ ແລະ ຝູງເຈຍ ເປັນ​ບາງ​ຄັ້ງ​ຄາວ​ທີ່​ແຕກ​ຕື່ນບິນ​ພັດ​ຜ່ານ​ເມື່ອ​ມັນ​ພໍ້​ຄົນ​ອອກຈາກ​ບ່ອນ​ຖ້ຳແລ້ວ​ກໍ່​ມີ​ວັງ​ນ້ຳ ທຳ​ມະ​ຊາດ​ທີ່​ນ້ຳ​ປະ­ກັນ ເປັນສະ­ຖານ­ທີ່​ເຫມາະ​ສົມ​ເພື່ອ​ກິນເຂົ້າ​ປ່າ ແລະ ລົງ​ລອຍ­ນ້ຳ.
ນອກ­ຈາກ​ຈະ​ໄດ້​ທ່ຽວ ເບິ່ງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ພູ​ຫີນ​ປູນ​ປ່າ​ສະຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​ແຂວງຄຳ​ມ່ວນ ຢ່າງ​ເຕັມ​ອີ່ມ​ແລ້ວ​ຖັດ ຈາກ​ນັ້ນ​ ກໍ່​ແມ່ນ​ຖ້ຳ​ຫລວງ​ທີ່​ເປັນຈຸດ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບ​ໂລກ​ພາຍ​ນອກ ລະ­ຫວ່າງ​ປ່າ​ເລິກ​ກັບ​ເສັ້ນ­ທາງດິນ​ແດງ​ແລ້ວ​ຢາກ​ຂໍ​ແນະ­ນຳ​ໃຫ້​ຂີ່​ເຮືອ​ລອດ​ກ້ອງ​ເບິ່ງ​ສິ່ງ​ມະ­ຫັດ­ສະ­ຈັນ​ພາຍ​ໃນ​ຖ້ຳ ແລ້ວ­ໄປ​ແວ່​ກິນ​ເຂົ້າ​ປ່າ​ຢູ່​ແຄມ​ຝັ່ງ​ນ້ຳ​ປະ­ກັນຢູ່​ເບື້ອງ​ໃຕ້​ຂອງ​ຖ້ຳ​ຫລວງ.
ການເປີດທະເລກັບບັນດາປະເທດເອີຣົບກາງ, ພາກພື້ນນີ້ແມ່ນເສັ້ນທາງຂົນສົ່ງທີ່ສຳຄັນລະຫວ່າງທິດຕາເວັນອອກແລະທິດຕາເວັນຕົກຂອງ ພາກໃຕ້ຂອງເອີຣົບ .
ມັນກວມເອົາພື້ນທີ່ທາງປະຫວັດສາດ - ພູມສາດຂອງ ຟຣີຍູລີ ແລະສ່ວນນ້ອຍໆຂອງເຂດປະຫວັດສາດຂອງ ເວເນເຊຍ ຈູເລຍ - ທີ່ຮູ້ກັນໃນພາສາອັງກິດວ່າ - ທີ່ມີປະຫວັດສາດ, ປະເພນີແລະເອກະລັກທີ່ໂດດເດັ່ນ.
ແຄ້ວນດັ່ງກ່າວຮຽກວ່າ ໃນພາສາ , ໃນພາສາ ສະໂລເວນີ ແລະ ໃນ ພາສາເຢຍລະມັນ, ສາມພາສາທີ່ໃຊ້ໃນພາກພື້ນ.
ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ 20 ແຄວ້ນຂອງອີຕາລີ, ແລະ ໜຶ່ງ ໃນຫ້າ ເຂດປົກຄອງຕົນເອງທີ່ມີກົດໝາຍພິເສດ .
ອາແຊກໄບຊານ ຫຼື ອາເຊີໄບຈານ ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດອາແຊກໄບຊານ ເປັນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ທີ່ຊາຍແດນເອີຣົບຕາເວັນອອກກັບອາຊີຕາເວັນຕົກ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂຄກາຊັສໃຕ້ ແລະ ມີອານາເຂດທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບທະເລແຄສປຽນ ທິດເໜືອຕິດຕໍ່ກັບສະຫະພັນທະລັດລັດເຊຍ ທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດຕໍ່ກັບຊອກຊີ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບອາກເມນີ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບອີຣານ.
ເທືອກເຂົາແອລປ໌ແມ່ນລະບົບສາຍພູ ທີ່ສູງທີ່ສຸດ ແລະກວ້າງຂວາງທີ່ສຸດເຊິ່ງນອນຢູ່ໃນທະວີບ ເອີລົບ, ຍືດຍາວປະມານ 1,200 ຜ່ານ 8 ປະເທດທີ່ມີສາຍພູແອລປ໌ ຫລື ປະເທດແອລໄພ : ປະເທດ ຝຣັ່ງ, ປະເທດສະວິດເຊີແລນດ໌, , ອິຕາລີ, , ອອສເຕີຍ, ປະເທດເຢຍລະມັນ, ແລະ ປະເທດສະໂລເວນີ .
ເສັ້ນໂຄ້ງຂອງ ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນຂະຫຍາຍຈາກເມືອງ ໃນພາກຕາເວັນຕົກຂອງທະເລເມດິເຕີເລນຽນຈົນເຖິງ ເທິງ ແລະ ໃນຕອນຕົ້ນຂອງອ່າງ .
ພູເຂົາໄດ້ຖືກກໍ່ຕົວຂື້ນໃນໄລຍະເວລາຫຼາຍສິບລ້ານປີໃນຂະນະທີ່ ແຜ່ນເປືອກໂລກ ກັບຜແຜ່ນເປືອກໂລກ ອາຝຣິກາ ໄດ້ປະທະກັນ.
ການເກີດຂຶ້ນໃນເວລາສັ້ນໆ ເປັນຜົນໃຫ້ມີ ໂງ່ນຫີນຕົກຕະກອນຂອງທະເລເພີ່ມຂື້ນໂດຍການ ຍູ້ ແລະ ພັບ ເຂົ້າເປັນພູສູງເຊັ່ນ: ແລະ .
ປະເທດລາວກຳລັງຢູ່ໃນລະຫວ່າງການສ້າງທາງຫຼວງໃໝ່ໂດຍໃຊ້ເງິນທຸນລັດຖະບານຢີ່ປຸ່ນ ເຊື່ອມ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ກັບເຂດແດນຫວຽດນາມທີ່ລາວເບາ ເຊຶ່ງເມື່ອສ້າງສຳເລັດ ຈະເປັນຜົນເຮັດໃຫ້ການເດິນທາງຜ່ານປະເທດລາວສະດວກມາກຂຶ້ນ ຖະໜົນສາຍປັດຈຸບັນໃຊ້ເວລາເດິນທາງທັງໝົດຮາວສອງເຖິງສາມຊົ່ວໂມງ ເມື່ອທຽບກັບ 9 ຊົ່ວໂມງບນຖະໜົນບໍ່ຮຽບເປັນຫລຸມບໍ່ ໃນປີ 2002
ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວກໍ້ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານໃດທາງລົດໄຟ ເຖິງແມ້ວ່າຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບປະເທດຫວຽດນາມ ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງ ໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນປະເທດຈີນ
2007 ຈຶງໄດ້ມີການກ່ອສ້າງຮາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟປະເທດໄທ ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມ້ດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະລຳຄລອງທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະອີກ 2,897 ກິໂລແມ້ດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ດ້ວຍເຮືອທີ່ລຶກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ເກິນເຄິ່ງແມ້ດ
ສປປ ລາວ ມີລະບົບການຄົມມະນາຄົມທີ່ທັນສະໝັຍແລະຫຼາກຫຼາຍ ຮວມໄປເຖິງສະໜາມບິນຕ່າງ ໆ ແຕ່ສປປ ລາວ ບໍ່ມີດ້ານໃດຕິດກັບທະເລ ດັງນັ້ນສປປ ລາວ ຈຶງບໍ່ໄມ່ທ່າເຮືອເແຕ່ຢ່າງໃດ
ສິຣິລັກ ຜ່ອງໂຊກ ຊື່ຫຼີ້ນ ຈອຍ ແມ່ນນັກສະແດງແລະນັກຮ້ອງຊາວໄທ ແມ່ນນັກສະແດງທີ່ມີຊື່ສຽງຄົນໜຶ່ງໃນວົງການບັນເທິງໄທ ທີ່ມີຜົນງານລະຄອນສ້າງຊື່ສຽງ ໄດ້ແກ່ ຮັກດຽວຂອງເຈນຈິລາ, ສາວນ້ອຍຄາເຟ່, ລາຊິນີໝໍລຳ, ສະເໜ່ນາງງິ້ວ ເປັນຕົ້ນ
ນ້ຳຕົກຕາດຫົວຄົນ ແມ່ນເປັນນ້ຳຕົກທີ່ສວຍງາມ ເກີດຂື້ນຢູ່ໃນສາຍນ້ຳເຊນ້ອຍ ຝຣັ່ງຂວາ ຂື້ນກັບແຂວງ ອັດຕະປື ຝຣັ່ງຊ້າຍ ຂື້ນກັບ ແຂວງ ເຊກອງ ມີສະພານ ຂ້າມ ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ອັດຕະປື-ເຊກອງ
ໃນນາມຂ້າພະເຈົ້າ ໃນຮູ້ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ຂອງນ້ຳຕົກຕາດຫົວຄົນແຫ່ງນີ້ມາ ກໍ່ບໍ່ຫຼາຍປານໄດ ແຕ່ຂໍເລົ່າສູ່ ພີ່ນ້ອງພັງ ເລັກນ້ອຍ
ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຖ້າຜູ້ຢູ່ອາໄສບໍ່ໄດ້ລົງທະບຽນ, ປະຊາກອນຕົວຈິງຂອງເມືອງນີ້ໃນປີ 2018 ແມ່ນເກືອບ 14 ລ້ານຄົນ.
ມີບົດບາດ ສຳ ຄັນທີ່ສຸດໃນເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນກວມເອົາ 21,3% ຂອງລວມຍອດຜະລິດຕະພັນ ແລະ 29,38% ຂອງລາຍຮັບງົບປະມານທັງ ໝົດ ຂອງປະເທດ.
ຍ້ອນເງື່ອນໄຂ ທຳ ມະຊາດທີ່ເອື້ອ ອຳ ນວຍ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນກາຍເປັນສູນກາງການຂົນສົ່ງທີ່ ສຳ ຄັນຂອງຫວຽດນາມແລະອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້, ໃນນັ້ນມີຖະ ໜົນ, ທາງລົດໄຟ, ທາງນ້ ຳ ແລະທາງອາກາດ.
ປີ 2007, ນະຄອນໄດ້ຕ້ອນຮັບນັກທ່ອງທ່ຽວສາກົນປະມານ 3 ລ້ານເທື່ອຄົນ, ໝາຍ ຄວາມວ່າ 70% ຈຳ ນວນນັກທ່ອງທ່ຽວມາຫວຽດນາມ.
ການສຶກສາ, ສື່ມວນຊົນ, ກິລາ, ບັນເທີງແລະນະຄອນໂຮ່ຈີມິນລ້ວນແຕ່ມີບົດບາດ ສຳ ຄັນທີ່ສຸດ.
ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ 2 ຕົວເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຫວຽດນາມ, ແລະຍັງເປັນ ໜຶ່ງ ໃນສູນເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ວັດທະນະ ທຳ ແລະການສຶກສາທີ່ ສຳ ຄັນທີ່ສຸດຂອງຫວຽດນາມ.
ປະຈຸບັນ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ ແມ່ນນະຄອນໂດຍກົງຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງສູນກາງແລະຖືກຈັດເຂົ້າເປັນເຂດຕົວເມືອງພິເສດຂອງຫວຽດນາມ, ພ້ອມກັບນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍ.
​ສິ່ງ​ສັກສິດ​ທາງ​ດ້ານວັດຖຸບູຮານ​ທີ່​ມີ​ມາ​ແຕ່​ດຶກ​ດຳ​ບັນໄດ້​ທີ່​ວັດ​ບ້ານ​ທ່າ​ຫມີ ເຊິ່ງ​ເມື່ອກ່ອນ​ແມ່ນ​ຢູ່​ປ່າ​ທີ່​ຖ້ຳ​ຜາ​ນ້ອຍ, ເຊິ່ງ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ຫມູ່​ບ້ານ​ທ່າ​ຫມີເມືອງ​ຫີນ​ບູນ ແຂວງ​ຄຳ​ມ່ວນ ແຕ່​ປະຈຸ​ບັນ​ທາງ​ອຳນາດ​ການປົກຄອງ ແລະ ພາກສ່ວນ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ເອົາ​ມາ​ໄວ້​ທີ່​ວັດບ້ານ​ດັ່ງກ່າວ.
ຈົນຕໍ່ມາເມື່ອປີ 1986 ແອັດ ເທວະດາ ໄດ້ເຫັນແວວພອນສະຫວັນຂອງລາວ ຈຶ່ງຊວນລາວໄປອັດສຽງໃນເພງທຳອິດຂອງລາວຄືເພງ "ແມ່ຈ໋າພໍ່ຢູ່ໄໜ" ຕັ້ງແຕ່ຕອນນັ້ນລາວມີຄວາມມັ່ນໃຈໃນຝີມືການຮ້ອງເພງຫຼາຍຂຶ້ນຈຶ່ງໄດ້ໄປຮ້ອງເພງໃນຫ້ອງອາຫານທີ່ແມ່ກອງ ั่้ัูุ้่ิิ ่ 5 ้้ื้ััู"์ ืื"้่ี์์่ ู่ ี่้่ั็ัูุ้่่์็ั้ัั้ "็ิูุ่" ี้้ีุ่ึ "23 ัั้" ็ั้ี่้ั้ั 20-30 ่ัีี ั้ัั""ี้ ึ้็ีู่้ัั่็้่ึุัี้
1968 ເປັນຄົນໝູ່ທີ່ 6 ຕຳບົນທ່າຍ້ຽມ ອຳເພີສາກເຫຼັກ ຈັງຫວັດພິຈິດ ຊອບຮ້ອງເພງມາຕັ້ງແຕ່ເປັນເດັກນ້ອຍ ເດີນສາຍສະມັກຮ້ອງເພງຕາມງານຕ່າງ ໆ ບໍ່ວ່າຈະນ້ອຍຫຼືໃຫຍ່ທັ້ງໃນຈັງຫວັດແລະຕ່າງຈັງຫວັດ ແລະມັກໄດ້ຮັບລາງວັນຊະນະເລີດແທບທຸກຄັ້ງ
ສັນຕິ ດວງສະຫວ່າງ ຊື່ອື່ນສະເໜ່ ສຸດຫລ່ອ,ກຳທອນ ເທວະດາ ຫຼືຊື່ເດີມ ຈະເລ ພູ່ທອງ (10 ມັງກອນ ຄ.
ເຈົ້າພໍ່ເພງຫວານທີ່ມີຜົນງານເພງດັງ ເຊັ່ນ ຈູບໄມ່ຫວານ, ຖອນຄຳສາບານ, ຮັກນີ້ມີກຳ, ນ້ຳກົດແຊ່ເຢັນ, ລູກສາວຊາວບ້ານ, ໂລກປະຫລາດ
ຫຼັງຈາກຈົບຊັ້ນ ມ.4 ແລ້ວ ຄໍາຮ໋ອກ ວາລະກອນ ໄດ້ບັນປະສາເປັນສາມະເນນໃນວັນທີ 25 ກໍລະກົດ ຄ.
ຄຳຮ໋ອກ ວາລະກອນ ເກີດເມື່ອວັນທີ 12 ກຸມພາ 1998, ທີ່ບ້ານ ຕາກີດ ເມືອງ ບາຈຽງ ຈະເລີນສຸກ ແຂວງຈຳປາສັກ.
ເປັນບຸດຂອງທ້າວ ສຸດໃຈ ແລະ ນາງ ສຸກສະຫວັນ; ມີອ້າຍນ້ອງຮ່ວມກັນ 4 ຄົນ ອ້າຍ 2 ຄົນ ຍິງ 1 ຄົນ, ຄຳຮ໋ອກ ເປັນບຸດຜູ້ທີ່ 4, ກຳເນີດໃນຊົນຊັ້ນຊາວສວນ.
ປະໂລເຕອິນ ແມ່ນສານປະກອບຊີວະເຄມີ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍໂປລີແປບຕິດນຶ່ງສາຍຫຼືຫຼາຍກວ່າ ທີ່ພັບກັນເປັນຮູບຊົງກົມຫຼືເສັ້ນໃຍ ໂດຍເຮັດໜ້າທີ່ອຳນວຍຂະບວນການທາງຊີວະວິທຍາ.
ໂປລີແປບຕິດເປັນໂປລີມໍສາຍດ່ຽວທີ່ເປັນເສັ້ນກົງຂອງກົດອາມີເນທີ່ເຊື່ອມເຂົ້າກັນດ້ວຍພັນທະແປບຕິດລະຫວ່າງໝູ່ກາບົກຊີລິກແລະໝູ່ອາມີເນຂອງກົດອາມີເນເຫຼືອຄ້າງ ທີ່ຢູ່ຕິດກັນ.
ເມືອງ​ວຽງ​ພູ​ຄາ ຈັດ​ໄດ້​ວ່າເປັນ​ຕົວ​ເມືອງ​ແຫ່ງ​ພູ­ຜາ​ອີກ ແຫ່ງ​ຫນຶ່ງ ເຊິ່ງ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ພາກໃຕ້​ຂອງ​ແຂວງ​ຫລວງ​ນ້ຳ​ທາ, ຫ່າງ​ຈາກ​ເທດ­ສະ­ບານ​ແຂວງ ຫລວງ​ນ້ຳ​ທາ ປະ­ມານ 60 ກິ​ໂລແມັດ ໄປ​ຕາມ​ຖະ­ຫນົນ​ເລກ​ທີສາມ, ເມືອງ​ດັ່ງ­ກ່າວ ມີ​ເນື້ອ­ທີ່​ທັງຫມົດ 1,866 ກິ­ໂລຕາ­ແມັດ, ມີ​ພົນ­ລະ­ເມືອງ​ອາ­ໄສ​ຢູ່ 18 ພັນ​ກວ່າ​ຄົນ .
ເປັນຮູບແບບນຶ່ງໃນສາສະໜາຄິດ ທີ່ມີແນວສັດທາ ເທວະວິທະຍາ ຫຼັກຄວາມເຊື່ອ ພິທີກຳ ຈະລິຍະສາດ ຈິດວິນຍານ ພຶຕິກຳ ເປັນລັກສະນະສະເພາະຂອງຕົນ ຕະຫຼອດຈົນປະຊາກອນໃນນິກາຍນັ້ນ.
ໝາຍເຖິງຄິດຕະຈັກໂລມັງກາໂຕລິກໂດຍສະເພາະ ເຊິ່ງເປັນຄິດຕະຈັກທີ່ມີພະສັນຕະປາປາເປັນຜູ້ນຳ.
ໝາຍເຖິງນິກາຍໃນສາສະໜາຄິດ ທີ່ເອີ້ນຕົນເອງວ່າກາໂຕລິກໂດຍລວມ ແມ່ນ ຄິດຕະຈັກໂຣມັງກາໂຕລິກ ຄິດຕະຈັກກາໂຕລິກເກົ່າ ຄິດຕະຈັກກາໂຕລິກແຫ່ງອັກຄະລະທູດ ຯລຯ.
ໝາຍເຖິງຄຸນະສົມບັດດ້ານຄວາມເປັນສາກົນຂອງຄິດຕະຈັກ ແມ່ນເປັນປະຊາຄົມຂອງຜູ້ທີ່ເຊື່ອແລະຍອມຮັບວ່າພະເຢຊູເປັນຜູ້ໄຖ່ບາບ .
ເສັ້ນໂຄ້ງ ຄູເນັດ ມີຄວາມຫມາຍວ່າ : ເມື່ອປະເທດໃດຫນຶ່ງມີການພັດທະນາ ຫມາຍວ່າ ຮອບວຽນທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດປະເທດນັ້ນ ຍ່ອມມີການຂັບເຄື່ອນດ້ວຍແຮງຊຸກດັນຂອງຕະຫລາດ ເຊິ່ງເປັນແຮງທຳອິດທີ່ຊຸກໃຫ້ມີການກະຈາຍຕົວຂອງລາຍໄດ້ ທີ່ບໍ່ເທົ່າທຽມກັນ ແລະ ຈາກນັ້ນ ລາຍໄດ້ດັ່ງກ່າວຈະເພີ່ມຂຶ້ນ ເມື່ອລາຍໄດ້ສະເລ່ຍທີ່ແນ່ນອນ ເກີດຂຶ້ນ.
ຄວາມຫມາຍ ຂອງ ”ລາຍໄດ້ທີ່ບໍ່ເທົ່າທຽມກັນ ຫລື ຍັງຫມາຍຄວາມວ່າ: ເປັນຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງຄວາມຮັ່ງມີ ແລະ ຄວາມທຸກຈົນ.”
ໃນ ຊຸມປີ 1990 ໄດ້ ນໍາສະເຫນີ 737 ການຜະລິດ ຕໍ່ໄປ ມີການປ່ຽນແປງ ຫຼາຍ ລວມທັງ ປີກ : ການອອກແບບ , ການຍົກລະດັບ ຫ້ອງ ທົດລອງ , ແລະ ພາຍໃນໃຫມ່ .
ແຄນຫົກ: ເປັນແຄນສ່ຳນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື: ຟາ-ຊອນ -ລາ-ໂດ-ເຣ.
ແຄນເຈັດ: ເປັນແຄນສ່ຳກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສ່ຳກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ.
ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົມປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມຊື່ນໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່.
ແຄນເກົ້າ: ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ, ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມຊື່ນເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ລຳສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານແຕ່ເກົ່າ.
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີອະມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ.
ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນຈົບງາມ.
ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄຶດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫລັງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານເກົ່າທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ.
ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນ ໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ , ເຕົ້າແຄນ , ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼຶ ເງິນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ.
ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດຢ່າງຄັກແນ່.
ການ - 30 ມີ ສອງສາຂາ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ສະບັບ , ຜະລິດຕະພັນ ໂດຍ ອົງການຈັດຕັ້ງ ການແຂ່ງຂັນ : ແລະ ບໍລິສັດ , ທັງສອງ ທີ່ມາ ພາຍໃຕ້ການຊີ້ ກຸ່ມ ຂອງ .
ຜະລິດຕະພັນ ໄດ້ - 30 ແລະ - 302 , ເຊິ່ງໄດ້ຖືກ ອອກແບບມາ ສໍາລັບ ແລະ ຈະຂາຍໃຫ້ຈີນ , ແລະຕໍ່ມາ ອິນໂດເນເຊຍ , ແລະຫວຽດນາມ.
ເນື່ອງຈາກ ການມີສ່ວນຮ່ວມ ຈາກ ໄລຍະຕົ້ນຂອງ ການພັດທະນາ - 35 , ນີ້ແມ່ນ ພື້ນຖານການ ເປັນ ສະບັບພາສາ ທັງສອງ ບ່ອນນັ່ງ ຂອງ ກາງຊຸມປີ 1990 , - 35 .
ຈີນ ໄດ້ເລືອກ ເປັນ ອາຍຸ ແຕ່ ສີມ້ານ ນັ້ນ ສາມາດ ໄດ້ຮັບການ ຍົກເວັ້ນ ໃນການກັບຄືນ ສໍາລັບ ເພີ່ມຂຶ້ນ .
ມັນເປັນ ມີທັງ ດີກວ່າ ອາກາດ ແລະ ການໂຈມຕີ ຄວາມສາມາດ , ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ຄ້າຍຄືກັນກັບ - 15 ໄດ້.
ແຜນ ການອອກແບບ ດັ່ງກ່າວໄດ້ ປັບປຸງ ແລະ ຊື່ ດັ່ງກ່າວໄດ້ເຮັດ ຢ່າງເປັນທາງການ ໂດຍ ການ ປ້ອງກັນປະເທດ ກະຊວງ ພາສາລັດເຊຍ ໃນປີ 1996.
30 ເປັນ ນ້ໍາ ເຄື່ອງຈັກໃນການ , ສອງ ບ່ອນນັ່ງ ເຮືອບິນ ພັດທະນາໂດຍ ບໍລິສັດ ການບິນ ພາສາລັດເຊຍ .
ມັນເປັນ ສໍາລັບທຸກ ດິນຟ້າອາກາດ , ທາງອາກາດ ກັບ ທາງອາກາດແລະ ຄະ ເລິກ ທາງອາກາດ ເພື່ອຢູ່ດ້ານ .
ຕັ້ງຢູ່ເທິງພູພຽງບໍລະເວນ ທີ່ຊາວຕ່າງປະເທດຕັ້ງສາຍານາມເມືອງນີ້ວ່າ “ ” ໃນ ຊ່ວງສົງຄາມພື້ນທີ່ແຖບນີ້ຖືກທຳລາຍ ຈາກລະເບີດ ແລະ ສານເຄມີ ພາຍຫລັງຈາກພິກຟື້ນຜືນດິນມາປູກກາແຟຈົນມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກ ໃນຊ່ວງເຊົ້າຂອງທຸກມື້ຈະພົບເຫັນວິຖີຊີວິດຂອງຊາວບ້ານທີ່ນຳກາແຟດິບມາຂາຍໃຫ້ ພໍ່ຄ້າຄົນກາງທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ມາຈາກໃນເມືອງປາກເຊເບິ່ງຄຶກຄັກເຕັມໄປດ້ວຍຊົນເຜົ່າ.
ເມືອງປາກຊ່ອງແມ່ນເມືອງໜຶ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງແຂວງຈຳປາສັກຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງ 50 ກິໂລແມັດ.
ໃນ​ພາສາ​ລາວ, ຄຳ​ທີ່​ໃຊ້​ບົ່ງ​ບອກ​ ເຖິງ​ຄຸນ​ລັກສະນະ​ ຂອງ​ຄຳ​ນາມ, ​ແທນ​ນາມ, ກຳມະ ຫລື​ ແມ່ນ​ແຕ່​ຄຸນ​ນາມ ຫລື​ ຄຳ​ວິ​ເສດ​ດ້ວຍ​ກັນ​ນັ້ນມີ​ຫລາຍ ​ແລະ ຖ້າ​ລວມ​ເອົາຄຳ ​ໃນ​ພາສາ​ຖິ່ນ ຍິ່ງ​ມາກ​ມາຍ​ກາຍ​ກອງ.
ໃນລະຫວ່າງການຢູ່ທີ່ສິບເອັດເດືອນຂອງລາວຢູ່ເຮືອນຂອງ ແລະ , ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວແລະທໍລະມານຢ່າງເປັນລະບົບ.
ເປັນເດັກຊາຍອາຍຸ 13 ປີຈາກ , , ຜູ້ທີ່ຖືກທາລຸນແລະທໍລະມານເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນທີ່ສຸດທ້າຍໄດ້ຢຸດຊະງັກຕາຍໃນວັນທີ 22 ຂອງເດືອນກໍລະກົດ.
ແມ່ຂອງນາງ, , ແລະແຟນຂອງນາງ, , ໄດ້ຖືກກ່າວຫາແລະຖືກຕັດສິນລົງໂທດກ່ຽວກັບການຄາດຕະກໍາລະດັບທໍາອິດດ້ວຍສະພາບການທໍລະມານພິເສດ.
ໄດ້ຖືກຕັດສິນລົງໂທດຈໍາຄຸກຕະຫຼອດຊີວິດໂດຍບໍ່ມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ໃນການປ່ອຍຕົວແລະ ໄດ້ຖືກຕັດສິນປະຫານຊີວິດ.
ເປັນພຣະມະຫາກະສັດພຣະອົງທຳອິດແຫ່ງຈັກກະພັດຈີນ ສ້າງຕັ້ງ ລາຊະວົງສິນ ແລະບໍ່ຊົງໃຊ້ຕຳແໜ່ງ ຫວັງ ຄືກັບພຣະມະຫາກະສັດໃນລາຊະວົງຊາງ ແລະ ລາຊະວົງໂຈກ່ອນໜ້ານີ້​ແຕ່​ຊົງໃຊ້ຕຳແໜ່ງຫວັງຕີ້ , ອັນເປັນຕຳແໜ່ງທີ່ພຣະມະຫາກະສັດຈີນຊົງໃຊ້ສືບໆກັນມາອີກສອງພັນປີ.
ພຣະອົງປະສູດໃນ ເມືອງຫານຕານ, ເມືອງຫຼວງຂອງລັດຈ້າວ, ມີພະນາມເດີມວ່າ ອິ໋ງ ເຈິ໋ງ ຫຼື ຈ້າວ ເຈິ້ງ , ພຣະບິດາ ຄື ພຣະເຈົ້າສິນຈວັງຊຽງ ພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງຣັດສິນ ພຣະມານດາ ຄື ຈ້າວ ຈີ , ພຣະອົງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມອະນຸເຄາະຈາກ ລຫວີ່ ປູ້ເຫວຍ໌ .
ນັກປະຫວັດສາດແບບຈາຮີດມັກພັນລະນາວ່າ ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ປົກຄອງທີ່ໂຫດຮ້າຍ ແລະເປັນຜູ້ນິຍົມໃນ​ກົດໝາຍ ​ຢ່າງ​ເຄັ່ງ​ຄັດ, ທັງນີ້, ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ເປັນຜົນມາຈາກມຸມມອງໃນສະໄໝ ​ລາຊະວົງຮັ່ນ ທີ່​ມີການວິພາກວິຈານພຣະອົງ​ຢ່າງ​ຮຸນ​ແຮງ​ແຕ່ວ່ານັບແຕ່ກາງຄິດສະຕະວັດທີ 20 ເປັນຕົ້ນມາ ນັກວິຊາການເລີ່ມຕັ້ງຄຳຖາມເຖິງມຸງດັ່ງກ່າວ.
ມີຄວາມສໍາຄັນໃນການສ້າງກະດູກ,ແຂ້ວແລະການເຕີບໃຫຍ່ຂອງເດັກ,ຊ່ວຍໃນການຄວບຄຸມປະລິມານຂອງແຄວຊ່ຽມແລະຟອສຟໍຣັສໃນກະແສເລືອດບໍ່ໃຫ້ຕໍ່າລົງຈົນເຖິງຂີດອັນຕະລາຍ.
ຊ່ວຍສັງເຄາະມິວໂຄໂພລິແຊັກໂຄຣາຍຊຶ່ງເປັນສານທີ່ຈໍາເປັນໃນການສ້າງຄໍລາເຈນ,ກ່ຽວຂ້ອງກັບການໃຊ້ເກືອຊິເທຼດໃນຮ່າງກາຍທີ່ຈໍາເປັນຕໍ່ການເຮັດວຽກຂອງລະບົບປະສາດ,ການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈ,ການແຂັງຕົວຂອງເລືອດ.
ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ສາມາດຖືກເດດໄດ້ເພາະພະຍາດບາງຢ່າງກໍ່ຈໍາເປັນຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບວິຕາມິນດີຈາກແຫຼ່ງອື່ນເຊັ່ນວິຕາມິນດີສັງເຄາະຫຼືອາຫານທີ່ມີວິຕາມິນດີ.
ວິຕາມິນດີທີ່ເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍສ່ວນໃຫຍ່ຈະຖືກຈັດເກັບໄວ້ທີ່ຕັບ,ຜິວໜັງ,ສະໝອງ,ກະດູກແລະລໍາໄສ້.
ວິຕາມິນຊະນິດນີ້ຈະພົບໄດ້ໜ້ອຍຫຼາຍໃນໝາກໄມ້ແລະຜັກແຕ່ຈະພົບຫຼາຍໃນພະລິດຕະພັນຈາກສັດເຊັ່ນນໍ້າມັນຕັບປາ,ໄຂມັນ,ນົມ,ເນີຍ,ຕັບສັດ,ໄຂ່ແດງ,ປາແຊວມອນ,ປາຊາດິນ.
ວິຕາມິນດີຊ່ວຍໃນການດູດຊຶມກັບຂອງກົດອະມີໂນທີ່ໄຂ່ຫຼັງຖ້າຂາດວິຕາມິນດີກົດອະມິໂນໃນປັດສາວະຈະເພີ່ມຂຶ້ນ,ຖ້າມີວິຕາມິນດີພຽງພໍອັດຕາການດູດຊຶມກັບກົດອະມິໂນໃນຈະເປັນປົກກະຕິແລະໃນປັດສະວະຈະລົດປະລິມານລົງ.
ຊ່ວຍສັງເຄາະນໍ້າຍ່ອຍໃນເຍື້ອບຸເມືອກໃນໂພງດັງແລະປາກທີ່ຊ່ວຍໃນການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງແຄວຊ້ຽມຈາກເຊວໜຶ່ງໄປຫາເຊວອື່ນໄດ້ດີຂຶ້ນ.
ເດັກອ່ອນຫາໄວໜຸ່ມອາຍຸບໍ່ເກີນສິບເກົ້າປີບໍ່ຄວນຮັບເກີນ 10 ໄມໂຄຼກຼ່າມຕໍ່ຄັ້ງ
ເຖິງວ່າ ໃນຫລວງພະບາງ ຈະເປັນເມືອງທີ່ມີວັດຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ ແຕ່ວັດທີ່ເບິ່ງແປກຕາທີ່ສຸດຕ້ອງຍົກໃຫ້ວັດນີ້ ດ້ວຍພະທາດຮູບຮ່າງໂຄ້ງມົນເໝືອນໝາກໂມ ໂດດເດັ່ນເບິ່ງເຫັນແຕ່ໄກ ແມ່ນພຽງແຕ່ນັ່ງລົດຜ່ານໄປຍັງຖະໜົນວິຊຸລົນລາດ.
ສ.1859 ລາຊະສະໄໝຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສັກກະລິນ ຊຶ່ງເປັນພະລາຊະບິດາ ຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ແລະ ບູລະນະອີກເທື່ອໃນປີ ຄ.
ສ.1914 ໃນລາຊະສະໄໝ ຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ໃນການບູລະນະເທື່ອນີ້ໄດ້ມີການຄົ້ນພົບບູຮານສິລະປະວັດຖຸຫລວງຫລາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ:ເຈດີຄຳ, ພະພຸດທະຮູບຫລໍ່ສຳລິດ, ພະພຸດທະຮູບຄຳ, ພະພຸດທະຮູບເງິນ ໂດຍສະເພາະພະພຸດທະຮູບທີ່ແກະສະຫລັກຈາກແກ້ວ ເຊັ່ນດຽວກັບພະແກ້ວມໍລະກົດ.
ບູຮານວັດຖຸນີ້ໄດ້ນຳຖວາຍເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ແລະ ເກັບຮັກສາໄວ້ໃນ ພະລາດຊະວັັງຫລວງພະບາງຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ
ສະພາບທົ່ວໄປຂອງບ້ານທ່າແຂກ ເປັນພື້ນທີ່ຮາບ ແລະ ມີໜອງຄຳແສນທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ ອີກຟາກໜຶ່ງກໍມີແມ່ນ້ຳຂອງລຽບເລາະຕາມຂອບບ້ານ ຍາມລະດູຝົນກໍຈະມີນ້ຳຂັງໃນບາງກໍລະນີ ເຊິ່ງມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ດັ່ງນີ້
ພະເຈົ້າເອັດເວີດຊົງຄອງລາດເປັນເວລາດົນນານເຖິງ 50 ປີເຊິ່ງບໍ່ມີພະເຈົ້າແຜ່ນດິນອົງໃດທີ່ຄອງລາດດົນນານເຊັ່ນນັ້ນຕັ້ງແຕ່ລັດຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າຮັງລີທີ 2 ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນກໍບໍ່ມີພະອົງໃດຈົນມາເຖິງລັດຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າເຊອັອກທີ 3 ໃນຖານະກະສັດແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ.
ພະເຈົ້າເອັດເວີດສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອພະຊົນມາຍຸໄດ້ພຽງ 14 ພັນສາ ຫຼັງຈາກທີ່ພະເຈົ້າເອັດເວີດທີ 2 ພະລາຊະບິດາ ຊົງຖືກຖອດຈາກການເປັນກະສັດ.
ເມື່ອພະຊົນມາຍຸໄດ້ 17 ພັນສາ ພະອົງກໍຊົງເປັນຜູ້ນຳໃນລັດຖະປະຫານໂຄ່ນລົ້ມໂລເຊ ມອກຕີເມ ເອີນແຫ່ງມາດທີ 1 ຜູ້ເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງ ແລະຊົງເລີ່ມຄອງລາດດ້ວຍພະອົງຜູ້ດຽວ.
ຫຼັງຈາກທີ່ຊົງໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຕໍ່ລາຊະອານາຈັກສະກັອດແລນ ກໍຊົງປ່າວປະກາດອ້າງສິດຂອງພະອົງວ່າເປັນຜູ້ສືບທອດອັນຊອບທຳຕໍ່ລາຊະບັນລັງຝະລັ່ງເສດໃນປີ ຄ.
ຫຼັງຈາກທີ່ພ່ຽງພ້ຳໃນໄລຍະທຳອິດຂອງສົງຄາມ ສະຖານະການກໍດີຂຶ້ນຫຼາຍສຳລັບຝ່າຢອັງກິດ.
ໄຊຊະນະທີ່ເຄຊີແລະປົວຕິເຢເຮັດໃຫ້ອັງກິດໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດເປັນຢ່າງຫຼາຍຈາກສົນທິສັນຍາບະເຕຕີຍີ ແຕ່ຕອນປາຍລັດຊະສະໄໝ ກໍຊົງປະສົບກັບຄວາມລົ້ມເຫຼວໃນກິຈະການລະຫວ່າງປະເທດແລະການເມືອງພາຍໃນ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຍ້ອນຄວາມເສື່ອຍຊາແລະພະສຸຂະພາບພານາໄມອັນຊຸດໂຊມລົງຢ່າງຫຼາຍ.
ຊົງເປັນກະສັດຕາມສະໄໝແມ່ນຊົງມີຄວາມສົນພະໄທທາງທະຫານແລະຊົງເປັນກະສັດທີ່ເປັນທີ່ຍົກຍ້ອງເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີຕໍ່ມາ ແມ້ນວ່າຕໍ່ມາຈະຊົງຖືກປະນາມວ່າເປັນນັກຜະຈົນໄພຜູ້ໄຮັຄວາມຮັບຜິດຊອບໂດຍນັກປະວັດຕິສາດວິກ ແຕ່ພາບພົດຂອງພະອົງກໍປ່ຽນແປງໄປໃນທາງດີອີກເທື່ອໃນປັດຈຸບັນ.
ກາບເຫ່ເຮືອນັ້ນ ໃຊ້ຄຳປະພັນ 2 ຊະນິດດ້ວຍກັນ ນັ່ນຄື ກາບຍານີ 11 ແລະໂຄງສີ່ສຸພາບ ຮຽງຮ້ອຍກັນໃນລັກສະນະທີ່ຮຽກວ່າ ກາບຫໍ່ໂຄງ ໂດຍມັກຂຶ້ນຕົ້ນດ້ວຍໂຄງ 1 ບົດ ແລ້ວຕາມດ້ວຍກາບຍານີ ເລື້ອຍໄປ ຈົນຈົບຕອນໜຶ່ງໆ ເມື່ອຈະຂຶ້ນຕອນໃໝ່ ກໍຈະຍົກໂຄງສີ່ສຸພາບມາອີກໜຶ່ງບົດ ແລ້ວຕາມດ້ວຍກາບຈົນຈົບຕອນ ເຊັ່ນນີ້ສະລັບກັນໄປ
ກາບເຫ່ເຮືອທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ທີ່ພົບໃນເວລານີ້ ຄື ກາບເຫ່ເຮືອເຈົ້າຟ້າທຳມາທິເບດ ໃນລັດຊະການພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ສະໄໝອະຍຸດທະຍາຕອນປາຍ ຊົງແຕ່ງໄວ້ 2 ເລື່ອງ ຄືບົດເຫ່ຊົມເຮືອ ຊົມປາ ຊົມໄມ້ ແລະຊົມນົກ ມີລັກສະນະເປັນຄືນິລາດ ກັບອີກເລື່ອງໜຶ່ງ ຄືເລື່ອງກາກີ
ກາບເຫ່ເຮືອ ແມ່ນຄຳປະພັນປະເພດໜຶ່ງ ແຕ່ງໄວ້ສຳລັບຂັບຮ້ອງເຫ່ໃນກະບວນເຮືອ ໂດຍມີທຳນອງເຫ່ທີ່ສອດຄ້ອງກັບຈັງຫວະການພາຍຂອງຝີພາຍ ວ່າຊ້າ ຫຼືເຮັວ ມັກຈະມີພະນັກງານຂັບເຫ່ໜຶ່ງຄົນເປັນຕົ້ນສຽງ ແລະຝີພາຍຄອຍຮ້ອງຂັບຕາມຈັງຫວະ ພ້ອມກັບການໃຫ້ຈັງຫວະຈາກພະນັກງານປະຈຳເຮືອແຕ່ລະລຳ
ສັນນິດຖານກັນວ່າກາບເຫ່ເຮືອ ເດີມຄົງຈະແຕ່ງເພື່ອຂັບເຫ່ກັນເມື່ອເດິນທາງໄກໃນແມ່ນ້ຳລຳຄອງ ແຕ່ພາຍຫຼັງຄົງມີແຕ່ເຈົ້ານາຍຫຼືພະລາຊະວົງຊັ້ນສູງ ແລະສຸດທ້າຍມີໃຊ້ແຕ່ໃນກະບວນເຮືອຂອງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນເທົ່ານັ້ນ
ຖ້າ​ເວົ້າ​ເຖິງ​ນ້ຳຕົກຕາ​ດ​ແລ້ວ, ຕາດ​ຜາ​ສ້ວມ​ກໍ​ເປັນ​ອີກ​ແຫ່ງໜຶ່ງທີ່​ມີ​ຄວາມ​ສວຍ​ງາມ​ເປັນ​ເອກະ​ລັກ​ໄປ​ອີກ​ແບບໜຶ່ງທີ່​ໃຜໆ​ໄດ້​ໄປ​ປາກ​ເຊ​ແລ້ວ​ບໍ່​ຄວນ​ພາດ​ທີ່​ຈະ​ໄປ​ຢ້ຽມຊົມ.
ນອກ​ຕາດ​ຜາ​ສ້ວມ​ແລ້ວ​ໃກ້ໆ​ນັ້ນຍັງ​ມີ​ບ້ານ​ຊົນ​ເຜົ່າທີ່​ຜູ້​ຈັດ​ການ​ອຸທິຍານ​ທ້າວ​ບາ​ຈຽງ ​ໄດ້​ຈັດຕັ້ງອະນຸ​ລັກ​ໄວ້​ໃຫ້​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ໄດ້​ສຳ​ຜັດ​ກິ່ນ​ອາຍ​ອັນ​ດັ້ງ​ເດີມ​ຂອງ​ວິ​ຖີຊີ​ວິດ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ດິນ​ຈຳປາ​ສັກ.
ຄຳ​ວ່າ​ສ້ວມ ​ເປັນ​ພາສາ​ລາວໝາຍ​ເຖິງ​ຫ້ອງ​ຫໍ ຫຼື ຫ້ອງ​ນອນ ​ເຊິ່ງລັກສະນະ​ຂອງ​ຕາດ​ສ້ວມ​ຄ້າ​ຍຄື​ຫ້ອງ​ຫໍ​ຂອງ​ຄູ່​ສົມລົດ​ໃໝ່.
ຈຸດ​ເດັ່ນຂອງ​ນ້ຳຕົກຕາ​ດຜາ​ສ້ວມ​ຄື ສາຍ​ນ້ຳທີ່​ໄຫຼຜ່ານ​ຫິນ​ຜາ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່​ທີ່​ມີ​ລັກສະນະ​ເປັນ​ແທ່ງໆ ຮູບ​ຮ່າງ​ຄ້າຍ​ຫ້ອງ​ຫໍ​.
ແມ່ນຂະແໜງໃນພູມສາດທີ່ເນັ້ນສຶກສາຮູບແບບແລະກະບວນການ ທີ່ກຳໜົດການຕອບສະໜອງຂອງຄົນກັບສິ່ງແວດລ້ອມຕ່າງ
ເນັ້ນໜັກການພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈຄຸນ​ລັກ​ສະ​ນະທາງວັດຖຸຂອງ ໂລກ ແລະສາມາດແຍກອອກເປັນປະເພດຍ່ອຍໃຫຍ່ ດັ່ງນີ້
ພູມສາດ​ ແມ່ນວິທະຍາສາດທຳມະຊາດທີ່ ສຶກສາກ່ຽວກັບໂລກ ຄຸນລັກສະນະມັນ ສິ່ງມີຊີວິດ ແລະປາກົດການທຳມະຊາດຕ່າງ ໆ ພູມສາດໃນຍຸກໃໝ່ໄດ້ສຶກສາແລະພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈໂລກ ໂດຍນຳໃຊ້ຫຼາຍ ໆ ຂະແໜງ ເຊັ່ນ ວິທະຍາສາດ ສັງຄົມ ຫຼື ທຳມະຊາດ
ກ່ອນອື່ນ ໝົດ, ໄດ້ຮັບການດົນໃຈຈາກປະເພນີ , ເຊິ່ງມີຢູ່ແລ້ວໃນບັນດາປະເພນີຕຸລະກີແລະອີງໃສ່ການຊ່ວຍເຫຼືອເຊິ່ງກັນແລະກັນ, ໃນຂະນະທີ່ສ້າງກອງທຶນ ທໍາອິດທີ່ລາວກໍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເມືອງ ໃນປີ 1863.
ໃນວັນທີ 15 ສິງຫາ 1888, ທະນາຄານ ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການເປັນສະຖາບັນການເງິນທີ່ທັນສະໄຫມເພື່ອທົດແທນກອງທຶນຜົນປະໂຫຍດ, ແລະກອງທຶນຜົນປະໂຫຍດ, ເຊິ່ງດໍາເນີນການໃນເວລານັ້ນ, ໄດ້ຫັນເປັນສາຂາຂອງທະນາຄານແລະໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນການດໍາເນີນງານຂອງພວກເຂົາ.
ເຈກ ຈິລເລນຮາລ ຮັບບົດ ເຊີຈເຊີ ເຄລດ ຊາວກະສິກອນ ລູກຊາຍຂອງເຢເກີ ສາມີຂອງເມຣິດຽນ ແລະ ພໍ່ຂອງອີທານ
ລູຊີ ຫຼິວ ຮັບບົດ ຄັລລິສໂຕ ມັລ ປະທານາທິບໍດີແຫ່ງດິນແດນອາວາໂລເນຍ ແລະ ຜູ້ນໍາຄະນະສຳຫຼວດໃນໂລກລຶກລັບ
ຕູດິກ ຍັງຮັບບົດເປັນຜູ້ບັນຍາຍໃນຊ່ວງຕອນຕົ້ນຂອງຮູບເງົາ ແລະ ຍັງຮັບບົດເປັນຜູ້ປະກາດທາງວິທະຍຸ
ອັບຣາຮາມ ເບັນຣູບີ ຮັບບົດ ລອນນີ່ ເຣດເຊີຣ໌ດ ສະມາຊິກຮ່າງໃຫຍ່ຂອງຄະນະສຳຫຼວດໂລກລຶກລັບ
ຮູບໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈຈາກນິຍາຍດັງໃນພັລພ໌ແມກກາຊີນຊ່ວງໃນຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20 ຮູບເງົາຍັງໃຫ້ກຽດແກ່ຮູບເງົາແນວວິທະຍາສາດທີ່ໃນອະດີດເຊັ່ນ: ແລະ
ສອງອົງກອນດັ່ງກ່າວມີຈຸດປະສົງອັນດຽວກັນ ແລະ ໄດ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນເຊິ່ງໄດ້ພິສູດໃຫ້ເຫັນວ່າອົງການໃນປະຈຸບັນມີປະສິດທິພາບ ແລະ ປະສິດທິຜົນຫລາຍກວ່າເກົ່າ.
ອົງການ ຖືກສ້າງຕັ້ງຂື້ນໂດຍຈັກຂຸແພດຊາວ ເນເທີແລນ ທີ່ໄດ້ຮັບແຮງຈູງໃຈຈາກສະພາບອັນຮ້າຍແຮງຂອງຜູ້ຄົນຈຳນວນຫລາຍທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມທຸກທໍລະມານຈາກພະຍາດຕາບອດເຊິ່ງເປັນພະຍາດທີ່ສາມາດປິ່ນປົວ ແລະ ປ້ອງກັນໄດ້.
ມູນນິທິ ໄອແຄ ມີສຳນັກງານ ແລະ ໂຮງໝໍໃນແຄ້ວນ ຫິມະລາຍານ ທີ່ປະເທດ ເນປານ , ເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໄຕ້ , ກຳປູເຈຍ, ລາວ ) ແລະ ອາຟະລິການ .
ອົງການ ຖືກສ້າງຕັ້ງຂື້ນໂດຍນັກຊີວະເຄມີຊາວເນເທີແລນ ຫລັງຈາກທີ່ຜູ້ກ່ຽວໄດ້ມາເຮັດການສຶກ ສາວິໃຈ ກ່ຽວກັບຕາ ທີ່ປະເທດໄທ.
ມູນນິທິໄອແຄ ແມ່ນອົງການສາກົນເພື່ອການກຸສົນ ທີ່ດໍາເນີນ ກິດຈະກໍາຢູ່ຫລາຍກວ່າ 20 ປະເທດໃນອາຊີ ແລະ ອັຟະຣິກາ.
ໃນສາທາລະນະລັດທີ່ທັນສະໄຫມເຊັ່ນ ສະຫະລັດ ຝຣັ່ງ ລັດເຊຍ ແລະ ອິນເດຍ ສາຂາບໍລິຫານແມ່ນຖືກຕ້ອງຕາມກົດຫມາຍທັງສອງ ລັດຖະທໍາມະນູນ ແລະໂດຍການລົງຄະແນນສຽງນິຍົມ ມີອິດທິພົນຈາກ ເຊິ່ງລວມເອົາປະຊາທິປະໄຕຈາກທັງສອງລະບົບ ທີ່​ພົນລະ​ເມືອງ​ທັງ​ໝົດ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ລັດຖະບານ ລັດຖະບານ ຫຼື ທີ່ມີພຽງແຕ່ປະຊາຊົນຈໍານວນຫນ້ອຍທີ່ປົກຄອງ ມັນເປັນລະບອບສາທາລະນະລັດ
ໝູ່ເກາະມາລູວີນ ຫຼື ໝູ່ເກາະມາວີນັສ ເປັນກຸ່ມເກາະຕັ້ງຢູ່ໃນໝູ່ເກາະອັດລັງຕິກໃຕ້ເທິງໄຫຼ່ທະວີບປາຕາໂກນີ ໝູ່ເກາະຫຼັກຢູ່ຫ່າງຈາກແຄມຝັ່ງປາຕາໂກນີທີ່ເສັ້ນຂະໜານປະມານ 52 ໃຕ້ ໄປທາງຕາເວັນອອກປະມານ 500 ກິໂລແມັດ ກຸ່ມເກາະມີພື້ນທີ່ 12,173 ຕາລາງກິໂລແມັດ ປະກອບດ້ວຍເກາະມາລູວີນຕາເວັນອອກ, ມາລູວີນຕາເວັນຕົກ ແລະ ເກາະທີ່ນ້ອຍເກາະອື່ນອີກ 776 ເກາະ.
ໝູ່ເກາະດັ່ງກ່າວເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ມີລະດັບການປົກຄອງຕົນເອງພາຍໃນສູງ ໂດຍມີສະຫະລາຊະອານາຈັກຮັບປະກັນລັດຖະບານທີ່ດີ ແລະ ຮັບຜິດຊອບທາງດ້ານການປ້ອງກັນໄພ ແລະ ການຕ່າງປະເທດ.
ມີການໂຕ້ຖຽງວ່າດ້ວຍການຄົ້ນພົບໝູ່ເກາະມາລູວີນຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ການລ່າອານານິຄົມໂດຍຊາວເອີຣົບໃນເວລາຕໍ່ມາ, ຫຼາຍຊ່ວງ ໝູ່ເກາະມີນິຄົມຝຣັ່ງ, ອັງກິດ, ແອັດສະປາຍ ແລະ ອາກຊັງຕີນ ອັງກິດສະຖາປະນາການປົກຄອງອີກຄັ້ງໃນປີ ຄ.
ສ 1982 ຫຼັງການບຸກຄອງໝູ່ເກາະຂອງອາກຊັງຕີນ ເກີດສົງຄາມມາລູວີນທີ່ບໍ່ມີການປະກາດສົງຄາມຍາວນານສອງເດືອນລະຫວ່າງອາກຊັງຕີນ ກັບ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ ຈົນມາຮອດກອງກຳລັງອາກຊັງຕີນທັງໝົດຍອມຈຳນົນ ແລະ ການຄືນໝູ່ເກາະໃຫ້ຢູ່ໃນການປົກຄອງຂອງອັງກິດ.
ປະຊາກອນໝູ່ເກາະມາລູວີນ ເຊິ່ງປະເມີນຢູ່ທີ່ 2,841 ຄົນ ປະກອບດ້ວຍຊາວໝູ່ເກາະມາລູວີນທ້ອງຖິ່ນເປັນຫຼັກ ສ່ວນຫຼາຍມີເຊື້ອສາຍອັງກິດ ຊາດພັນອື່ນ ໄດ້ແກ່ ຝຣັ່ງ, ຈິບຣານຕາ ແລະ ສະກັງດີນາວີ ການເຂົ້າເມືອງຈາກສະຫະລາຊະອານາຈັກ ແຊັງເຮເລນາ ແລະ ຊີເລເຮັດໃຫ້ໝູ່ເກາະມີປະຊາກອນເພີ່ມຂຶ້ນ ຈາກເດີມທີ່ຫຼຸດລົງ ພາສາເດັ່ນ ແລະ ພາສາລັດຖະການ ແມ່ນ ພາສາອັງກິດ ພາຍໃຕ້ພະລາຊະນິຕິບັນຍັດສັນຊາດອັງກິດ ປີ ຄ.
ດັ່ງນັ້ນ ກະລູຊິດຈຶ່ງມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທັງໃນດ້ານຂອງໂຄງສ້າງທາງເຄມີ ແລະບົດບາດທາງຊີວະພາບອີກນຳ.
ແຂວງສາລະວັນເປັນແຂວງໜຶ່ງ ທີ່ມີຫຼາຍຊົນເຜົ່າມີຫຼາກຫຼາຍ ທາງດ້ານຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະ
ລຳຄົງເຊໂດນ,ລຳຜູ້ໄທ,ລຳຕາລີມອນ, ລຳກະເລີ້ຍ ແລະ ອື່ນໆ ໃນການຂັບລຳຕ່າງໆ ກໍມີຄວາມມ່ວນຊື່ນອອນຊອນແຕກຕ່າງກັນ ໄປຕາມຈຸດພິເສດຂອງແຕ່ລະເຜົ່າ
ແຂວງສາລະວັນ ເປັນແຂວງທີ່ຢູ່ທາງພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວ ເປັນແຂວງທີ່ມີເສດຖະກິດພວມຂະຫຍາຍຕົວ, ມີຫຼາຍຊົນຊາດຊົນເຜົ່າດຳລົງຊີວິດຢູ່ດ້ວຍກັນ.
ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດພູ​ຫີນ​ປູນ ຕັ້ງ​ຢູ່​ແຂວງ​ຄຳ​ມ່ວນ ພາກ​ກາງ­ຂອງ​ລາວ​ເປັນ​ດິນແດນ​ທີ່​ອຸ­ດົມ­ສົມ­ບູນ​ໄປ​ດ້ວຍ​ທຳມະ​ຊາດ ແລະ ຊີ­ວະ​ນາໆພັນ ມີຫີນ​ປູນ​ທີ່​ເປັນ​ຈອມ​ຊໍ່​ຊອນ​ສະຫລັບ​ຊັບ­ຊ້ອນ​ກັນ ແລະ ມີ​ຮ່ອມ​ພູທີ່​ລຶກ​ລັບ ຫ່າງ​ໄກ​ຈາກ​ໂລກ​ພາຍ ນອກບັນ­ດາ​ຖ້ຳ ແລະ ສາຍ​ນ້ຳລຳ​ທານ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ແບບ​ມະ​ຫັດສະ​ຈັນ ພ້ອມ​ທັງ​ນ້ຳ​ອອກ​ບໍ່​ຕ່າງໆນຳ​ອີກ.