polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Түндүк жагы түштүк Францияга, түштүк Италияга, Грецияга, Кичи Азияга, түндүк Иракка, түндүк Иранга, Копетдагга, Наратау, Фергана тоо кыркалары, Сырдарыянын Келес суусу куйган жеринде, Гималайдын түштүк беттеринде, түндүк Бирмада, Янцзы өрөөнүндө.
Түштүк жагы Жер Ортолук деңизинин жээктерине чейин, Палестина, Кызыл деңиздин жээктери , Түштүк Иран, Түштүк Пакистан, Индия, Борбордук Бирма, түштүк жагы Түштүк-Чыгыш Кытайга чейин.
Шииттер, анын ичинен друздар жана нусайриттер Иран, Ирак, Сирия, Ливан, Кувейт, Бахрейн, Бириккен Араб Эмирлиги, Сауд Аравиясы, Йеменде; ибадийлер Түндүк Африка жана Персия булуңундагы араб өлкөлөрүндө; арабдардын арасында - Египет христиан - копталары, Ливан православдары жана марониттер; Ливан, Сирия, Иорданияда мелькиттер жана башкалар бар.
Пиреней жарым аралынын түштүк бөлүгү жана Франциянын, түштүк Австриянын, Италиянын түштүк жарымынын жээктеринен чыгышты карай батыш Саянга, Танну-Олго, Хангайга, Хубей провинциясына чейин.
Тамак-аш (спирт, кант заводдору, кондитер фабрикасы, консерва комбинаты), жыгач даярдоо, жыгаччылык, целлюлоза-кагаз , машина куруу, металл иштетүү, курулуш материалдар өнөр жайы бар.
Вашингтон Жорж (22.2.1732, Виргиния штаты, Уэстморленд 14.12.1799, Виргиния штаты, Маунт-Вернон) - АКШнын мамлекеттик ишмери, Түндүк Америкада көз каранды эместик үчүн болгон согушта америкалык армиянын башкы командачысы, Америка Кошмо Штаттарынын туңгуч президенти .
Асбест-цементтин курамындагы асбест буласы өтө бышык, щелочторго туруктуу жана цементке караганда адсорбциялык жөндөмдүүлүгү жогору болгондуктан армирлөөчү элементтин ролун аткарат, ошондой эле ал Асбест-цементтин ийкемдүүлүгүн жана бышыктыгын арттыргандыктан, андан 5-10 мм калыңдыктагы такта алууга болот.
«Таджики. Древнейшая, древняя и средневековая история» монографиясында Орто Азия аймагында алгачкы адамдар коомунун пайда болушунан 18-кылымдын орто ченине чейинки мезгил изилденип, тажиктердин, башка ортоазиялык элдердин Чыгыштын башка элдери менен тарыхый байланышы кеңири каралган.
Гафуров Чыгыштын атактуу акындары, ойчулдары, окумуштуулары Калидаса, Фараби, Фирдоуси, Бируни, Ибн Сина, Дехлеви, Гуру Нанак, Насими, Асири, Иклаба жана башка жөнүндө китептер жазган.
Анын «Александр Македонский жана Чыгыш» деген эмгегинде Чыгыш-Батыш проблемасынын жаңы аспектилери талкууланып, эллиндик цивилизациянын чыгыштык компоненттери ачылып берилет, антикалык дүйнөнүн маданиятынын өзара таасири жана синтези чагылдырылат.
1903-жылы "Жалбырак түшүшү" китеби жана "Гайават жөнүндө ырлар" котормосу үчүн Пушкин сыйлыгына татыктуу болгон; 1909-жылы Чыгармалар жыйнагынын 3үнчү жана 4-томдору үчүн бул сыйлык дагы ыйгарылган.
"Арсеньевдин жашоосу" романынын, "Суусуз өрөөн" , "Кыштак" , "Митянын сүйүүсү" повесттеринин, "Сан-Франсисколук мырза" , "Жеңил дем алуу" , "Антонов алмалары" аңгемелеринин, "Балакеттүү күндөр" күндөлүгүнүн жана башка чыгармалардын автору.
Ошондуктан башкаруучу түзүлмөнүн кириш таасиринин учурдук мааниси менен бирге объектинин абалы жөнүндөгү маалыматтар да объектинин чыгышын башкаруучу түзүлмөнүн кириши менен байланыштырып туруучу тескери байланыштын зым кермеси аркылуу берилет.
Түндүккө карай Припятңе өрөөнүнө чейин, Белорусия жана Урал тоо кыркаларынын ортосунда 55-параллелге чейин, Урал тоо кыркалары жана Енисей өрөөнүнүн ортосунда 57-параллелге чейин.
Түштүктөн Кара деңиздин түндүк жээгине, Крымга, Түштүк Байкалдын тышына, Ирандын Каспий алдынкы провинцияларына, Камыш-Самар көлдөрүнө, Эмбанын жогорку бөлүгүнө, Жезказганга жана Уралга, Арал деңизинин түндүк-чыгыш жээгине, Сырдарыя өрөөнүнө, Тарбагатайга жана Түндүк-Батыш Монголияга чейин.
Негизинен булар чөлдөр же жарым чөлдөр; бийик тоолуу түрчө деңиз денгээлинен 3500 м бийиктикте талаалуу биотопторду да ээлеши мүмкүн, бирок баары бир көбүнчө чөлдүү ландшафттарга жакын келишет.
Боден жана Комо көлдөрүнүн аралыгында Альп тоолорун кесип өткөн өрөөн аркылуу кыйла бийигирээк Батыш Альп тоолоруна (мында тоонун эң бийик жери 4807 мге чейин жетет, Монблан чокусу) жана жапызыраак, жазы келген Чыгыш Альп тоолоруна бөлүнөт.
Кыр зонасынан түндүк-батыш жана түштүктү карай мезозойдук акиташ тектүү жана доломитүү тоолор, андан кийинчерээк пайда болгон флиш жана молас формацияларынан турган орто бийик жана жапыз тоолуу Альп өндүрү созулуп жатат.
800 м бийиктикке чейинки аймактын климаты мелүүн, жылуу, түштүк капталдарыныкы-жер ортолук деңиздик; жемиш бактары, айдоо аянттары көп, жерортолук деңиз бадалдары жана жазы жалбырактуу токой өсөт.
Көркөм искусстводо статикалык башталыштары, тең салмактуулуктун туруктуулугу жана тектоника тигил же бул өлчөмдө динамика менен, башкача айтканда кыймылдын башталышы, ыргак, кубат, толкуу менен айкалышат.
Убактылуу, динамикалык көркөм исккусстводон айырмаланып алар көз менен көрүп, кулак менен уккан образ жана формалардын чыныгы кыймылын өз ичине камтыйт, пластикалык көркөм искусстводо чыныгы кыймыл жок.
Бирок алардын образын кабылдоо – мезгил ичинде болот, ошондуктан пластикалык көркөм искусство кыймылсыз болсо да, аларды кабыл алуу да динамика көз менен көрүп, кулак менен уккан образ жана формалардын чыныгы кыймылын өз ичине камтыйт.
Мейкиндик формаларынын пропорциялары менен бөлүнүштөрү, композициянын туруктуулугу же туруксуздугу, живопистеги ар сүртүмдөрдүн мүнөзү – мына ушунун баары белгилүү бир ыргакты түзөт жана ал мезгил менен кабыл алынат.
Көркөм искусствонун тарыхында шайкештик менен кыймылсыз тынчтык (байыркы грек классикасы, роман стили, классицизм кайра жаралуусу) көбүрөөк орун алган доорлор менен стилдер динамиканын өсүшү менен алмашат.
Географиялык ыңгайлуу шартка байланыштуу Лотарингия немис жана француз королдорунун талашына туш болуп, формалдуу түрдө Ыйык Рим империясына баш ийсе да, 13-кылымдан баштап Франциянын саясий-экономикалык, маданий таасири күчөгөн.
15-кылымдын аягы же Франция менен Бургундиянын ортосундагы Лотарингия жана башка жерлер үчүн болгон Бургунд согуштарынан кийин Франциянын Лотарингиядагы таасири кыйла күчөп, герцогдор Рене нин жана Антуандын тушунда Мозель, Маас аймактары караган.
Рельефине жараша 4кө бөлүнөт: орто бийиктиктеги Селенга тоосу , Чыгыш Саян , Байкал тоолуу облусу (бийиктиги. 2000–2500 мге жеткен Хамар-Дабан, Улан-Бургасы, Бургуза, Байкал тоолору), Витим Бөксө тоосу .
Климаты муссондук, түштүк жагы ысык жана нымдуу (жылына 2000–5000 мм жаан жаайт, айлык орточо температурасы кышында –4тан 16Сге чейин, жайында 30–36С), тоо аралык өрөөндөрдө жумшак, мелүүн-нымдуу .
Гүл чанактары жалгыздан, ороочторунун узундугу – 6-8 мм, туурасы – 14-23 мм, желекчелери терилүү, четтери кеңири күрөң-буурул жаргак сымал сызмалуу, сырткылары жазы ланцеттей, ичкилери узунча сызыкчадай; гүлдөрү ар түрдүү, четкилери- энеликтери тил сымал кызыл-ак гүл коргондуу; ортоңкулары эки жыныстуу, түтүкчөдөй жыш түктүү гүл коргондуу.
Түштүк Казакстан (Кыргыз тоо кыркасынын түндүк бетинин батыш бөлүгү, Алмасай капчыгайы, Сырдарыя Каратоо кыркасы) жана Кыргызстан (Эчкилүүтоо тоо кыркасы, Кыргыз тоо кыркасынын түштүк бетинин батыш бөлүгү, Карарча капчыгайы).
Евразия экономикалык мейкиндик Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун нормаларынын жана принциптеринин негизинде түзүлөт жана калыптануусунун кайсы этабы болбосун башка мамлекеттердин кошулуусуна ачык болот.
ЕАЭБде товар айлантуу, кызмат көрсөтүү, капитал жана жумушчу күчтөрдүн эркин кыймылдашы, жана экономикалык тармакта айкалашкан, макулдашылган же бирдиктүү саясат жүргүзүү камсыздалат.
18-ноябрьда Москва Россиянын президенти Дмитрий Медведев, Беларусиянын президенти Александр Лукашенко жана Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаев биригүүнүн кийинки этаптарынын иш кагаздарына кол коюшкан:
ЕАЭБ улуттук экономикалардын ар тараптуу модернизация, кооперация жана атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатууга жана уюмдун мамлекеттеринин калкынын жашоо деңгээлин жогорулатуу үчүн туруктуу өнүгүүсүнө шарттарды түзүү үчүн түзүлгөн.
2010-жылдын июль айында ЕврАзЭСтин чектериндеги Бажы бирлигин түзүү жөнүндөгү келишимдиктер күчкө киргенден кийин, ошол эле жылдын декабрь айында ЕврАзЭС саммиттинде Беларусь Казакстан, Россия өлкөлөрүнүн Бирлиги экономикалык мейкиндигинин негизинде Евразия экономикалык бирлигин түзүү боюнча макулдашууга кол коюлган.
Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаев 1994-жылдын 29-мартында Орусияга болгон алгачкы расмий иш сапарында, Москва мамлекеттик университетинде, биринчи жолу бирдиктүү экономикалык мейкиндиктин жана биргелешкен коргонуу саясаттын негизинде Евразиялык биримдикти түзүү идеясын айтып чыккан.
Ошондой эле компьютердин ВЧ колдонмосу кызматкерлерди кесипке окутууда, тармактык ВЧ үч өлчөмдүү сүрөттөлүштү көрсөтүүдө, аларды интерактивдүү режимде иликтөөгө жана өтө тез иштөөгө болот.
Көпчүлүк тармакка негизделген ВЧ колдонмолору виртуал чындыкты үлгүлөөчү тилди ] пайдаланып иштелип чыгып, эмерек коюлган бөлмө сыяктуу үч өлчөмдүү сүрөттөлүштөрдү иштеп чыгууга мүмкүндүк берет.
Ибн Сина (Фарсча: ; толук аты жөнү: Абу Али Хусейн ибн Абдуллах ибн Сина; 980-жыл, Афшана айылы, Бухара — 21-июнь 1037-жыл, Хамадан) — Медицина кызматкери, Физик, жазуучу, философ жана окумуштуу болгон.
Париж же Берн союзуна, ошондой эле БУУга же анын адистештирилген мекемелеринин бирине мүчө, же Эл аралык сот статусунун катышуучусу, же Генералдык Ассамблея тарабынан БИМУ конвенциясына кошулууга чакырылган бардык эле мамлекеттер БИМУга мүчө боло алышат.
Интеллектуалдык менчикке өнөр жайлык менчикке (ойлоп табуулар, товардык белгилер, товардын жасалыш булактары, өнөр жай үлгүлөрү, моделдер) укуктар жана адабий, музыкалык, көркөм өнөр, фотографиялык, кинематографиялык жана аудиовизуалдык чыгармаларга автордук укуктар кирет.
БИМУнун расмий максаты мамлекеттердин кызматташтыгы жана катышуучу өлкөлөр тарабынан түзүлгөн союздар ортосунда администрациялык өз ара аракеттенүүсү аркылуу интеллектуалдык менчикти коргоого өбөлгө түзүү болуп саналат.
Эл аралык бюрону БИМУ секретариатын генералдык директор башкарат, уюмду администрациялык -техникалык тейлөөнү камсыз кылат, Эл аралык каттоо кызматынын (патенттер, товардык белгилер, өнөр жай үлгүлөрү же моделдер, аудиовизуалдык чыгармалар) ишин жетектейт.
Басуу машинанын негизги бөлүктөрү: боёкту басуу формасынан кагаз бетине түшүрүүчү басуу аппараты; боёкту формага сүртүүчү боёк аппараты; басуу аппаратына кагазды берип, басылгандан кийин аны машинадан чыгарып, кагазды жылдыруу системасы; машинаны жүргүзүп, аны башкарып туруучу система; басылган продукцияны кабыл алуучу жана аны андан ары жасалгалоочу кошумча түзүлүштөр.
Мындай машинанын ылдамдыгы барактыкка караганда жогору жана кагаздын эки бети тең басылып, ал формат боюнча кесилип, бүктөлүп чыгат, ошондуктан ал көп тираждуу басылмаларды басууга пайдаланылат.
Денесинин түсү жалпысынан буктөмө канаттуулардын түсүнө окшоп өзгөрөт, үстү кара, бет жагында, чыкыйында ачык сары темгилдүү, кээде маңдайында узунунан кеткен тилкечесинин ортосунда 2 жүп тагы жана үзүлгөн жазы четки тилкелери курсак тергиттеринде жайгашкан.
Түрдүн табигый сейректиги жердеген жерлеринде малдын көп жайылышы, чөп чабуу жана пестициддерди иштетүүнүн натыйжасында байыркы ареалынын бузулушу (популяциялардын бытыранды болуп кетиши имбридингдин себебинен тукум курут коркунучу) ошондой эле климаттын өзгөрүшүнө болгон сезгичтиги жана стенобионттуулугу.
Негизги экөө Талас өрөөнүнүн батышында: Кыргыз кырка тоолорунун түндүк бетинде (Казакстандын аймагындагы Аксу-Жабаглы коругунда жана Кыргызстан менен Казакстан чектешкен жерлеринде): дагы бир обочолонгон популяциясы Өзбекстанда Пскем дарыясынын капчыгайынын оң жагында табылган .
н Чундун философиясынын мааниси башкы философиялык мектептердин эч кайсынысына кирбеген, эч кимди туурабаган, нукура окууну түзгөндүгүндө эмес, ал философтонуунун стилин, башкача айтканда көзүнө карабай сындоо руху, демейки тажрыйбаларга жана илимдердин маалыматтарына дайыма таянышы менен айырмаланган стилин иштеп чыккан.
Дүйнөнүн баарына текши бирдейлиги «асман-жер» үрөнүнүн өткөрө назик табиятын көрсөткөн жана да өзүн-өзү жараткан материалдык, рухий көрүнүштөрдүн негизинде жаткан универсалдуу, зарделдүү уңгу-негиз «дем башаты» менен шартталган.
Ал көк асманды жогорку кудай эмес жана дүйнөдө болуп жаткан процесстерге, Кубулуштар менен нерселердин өсүп-өзгөрүшүнө эч тиешеси болбогон, сезүү органдары жок материалдык нерсе деп эсептеген.
Ван Чундун окуусунун өзөгүн түзгөн окуу-материалдык дүйнөнүн баштапкы субстанциясы болгон Ци жөнүндөгү түшүнүк, башкача айтканда материалдык дүйнөнүн башаты менен негизин Ци субстанциясы түзөт.
Жыныстык жагынан 12 - 16 жашында жетилет ( башка маалыматтар боюнча - дене узундугу 10 - 11см ге жеткенде 10 жашында , ал эми эркектери – 5 - 6 жашынды ) Адатта ургаачылары 2 жумуртка туушат .
Кыргызстанда чөл жана жарым чөлдүү ландшафтарды, талаалуу жарым чөлдөрдү, кээ бирде жапыз чөптүү талаалуу өрөөндөрдү жана айыл чарбалык жерлерди мекендейт; деңиз деңгээлинен 1300м бийикке чейин тоо этектерде кездешет .
Генерациясы бир жылдык, жумурткалары топуракта кыштайт, өнүгүү процессинде 8 жолу түлөйт, акыркы түлөктөн 3–4 жумадан кийин жумуртка тууй баштайт, кечинде же түнүчүндө, бул касиет ушул түркүмгө гана мүнөздүү.
Алгач ургаачысы мурутчаларынын жардамы менен ылайыктуу жерди тандап алат да, жумуртка салгычтын учу менен топуракты сыйпалап көрөт, андан кийин жумуртка салгычты жерге бурап киргизип, орто эсеп менен 7 жумуртка таштайт.
КМУда окутуучу, Кыргыз ССР ИАнын тарых институтунда окумуштуу секретарь , Партия тарыхы институтунда улук илимий кызматкер , БГУда проректор , ректор , К Р дин билим жана маданият министри , КР дин вицепремьер министри , КУУнун ректору , КМШ жана ЕврАзЭСтин чегинде интеграциялык кызматташтык маселелери боюнча КРдин Президентинин ыйгарым укуктуу өкүлү , КРдин билим берүү жана илим министри .
Ишенгүл Садыковна КМУда окутуучу, Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Тарых институтунун окумуштуу катчысы, Кыргызстан КП БКнын алдындагы Партия тарыхы институтунун улук илимий кызматкери, Кыргызстан Коммунисттик партиясынын Борбордук комитетине караштуу Партиянын тарых институтунда улук илимий кызматкер, Кыргыз кыз-келиндер педагогикалык институтунун доценти, Мамлекеттик тилдер жана гуманитардык илимдер институтунун илим боюнча проректору, Бишкек гуманитардык университетинин ректору болуп иштеген.
Кыргызстандагы апрель окуяларынан кийин Ишенгүл Болжурова Минскиде басма сөз жыйынын өткөрүп, эл аралык коомчулукту кыргыз элинин жана Убактылуу өкмөттүн тарыхый тандоосун колдоого чакырган .
Мурунку учурда бул түр Түркстан жана Алай тоо кыркаларынын түндүк беттеринде кеңири таралган; азыркы кезде ареалы үзгүлтүктүү: Алай тоо кыркасында Курбанкөл көлүнөн жогору Көксуу суусунун капчыгайынан гана белгилүү; Республиканын чегинен тышкары Түркстан тоо кыркасында сакталып калган ( чыгыш бөлүгүндөгү Миңтеке дарыясынын капчыгайынан жана борбордук бөлүгүндөгү Кусавлысай капчыгайынан) ; мындан тышкары Заравшан тоо кыркасынын түндүк бетиндеги Демиор капчыгайы.
Укмуштуу шилби - Бийиктиги 1,5 м ге чейин жеткен жапыз, ксероморфтук көрүнүштөгү бадал, көп жылдык бутактарынын кабыгы боз, катталган; бутактары кыска, жаш бутактары сары, кыска жана жыш түктүү.
Ири таштуу, адырлуу тоолордун этектериндеги акиташтуу аскалар жана жыш өскөн бадалдардын, шалбаалуу-боздоңдордун топторунун жана сейрек өскөн арчалуу токойлордун арасындагы, деңиз деңгээлинен 2000-3000 м ге чейинки бийиктиктерде.
Бул имараттын курулушунун күбөсү болгон жазуучу Прокопийдин сөзү боюнча, Айя-София деңиз толкундарынын үстүндөгү кеме сыяктуу бүткүл шаардын үстүнөн бийлеп тургандай элес калтырчу экен.
Биосферадагы глобалдык проблемалар - жаратылыш чөйрөсүнүн, табигый-антропогендик жана накта антропогендик кубулуштар менен байланышкан жана азыркы коомдун тарыхый өнүгүүсүндө пайда болуп, өзүнүн таасир этүү масштабы боюнча планеталык деңгээлге жеткен экономикалык, саясий, социалдык, биологиялык, техникалык, технологиялык системалардын, ошондой эле аларды чечүү үчүн бүткүл дүйнөлүк аракеттенүүнү талап кылган проблемалар жыйындысы.
Азыркы учурда негизги глобалдык проблемаларга: ядролук коркунуч, экологиялык кризис, иммун жетишсиздик ооруусунун синдрому эпидемиясы, саламаттык сактоо абалы, дүйнө калкынын санынын кескин өсүшү, сабатсыздык, экономикалык кризис, азык-түлүк, каадасалттарды жокко чыгаруу, конверсия жана терроризм проблемалары кирет.
Азыркы учурдагы глобалдык экологиялык проблемаларга дүйнөлүк океандын булганышы, минералдык ресурстардын түгөнүшү, озон катмарынын жукарышы , өсүмдүк менен жаныбарлар түрлөрүнүн жоголушу, климаттын глобалдык деңгээлде жылышы , эл аралык кырсык каптаган аймактардын пайда болушу, кылым оорулары кирет.
Дүйнөлүк океандын булганышы биринчи кезекте антропогендик зыяндуу заттардын (нефть, көмүртектүү суутек бирикмелери, пестициддер, оор металлдар, детергенттер, радионуклиддер жана башкалар) океан акваториясына түшкөнү боюнча эсептелинет.
Атмосфера аркылуу айрыкча биогендик компоненттер, органика-синтетикалык бирикмелер (көмүртектүү суутек бирикмелери, дихлордифенилтрихлорэтон ДДТ, полихлордуубифенилдер ПХБ жана башкалар) океанга кошулат.
А. Израель жана башка билдиргендей, дүйнөлүк океандын булганышына антропогендик салым болжолдуу төмөнкүдөй: коргошун үчүн 92%, сымап 70%, кадмий 50%, нефть бирикмелери 88% жана ПХБ менен пестициддер 100%.
Океанда нефть бирикмелеринин концентрациясы түрдүү аймактарда түрдүүчө: Жер ортолук деңизде 0-950 мкг/л, Түндүк деңизде 0350 мкг/л, Атлантика океанында 0-160 мкг/л ж. б.
Иликтөөлөр көрсөткөндөй, сууга түшкөн нефтинин кичине эле концентрациясы мидиялар менен кош капкалуу моллюскалардын өсүү ылдамдыгын басаңдатып, гидробионттордун көбөйүшүн азайтат.
Ал эми пестициддер менен деңиз чөйрөсүн булгоо, деңиз сүт эмүүчүлөрүн ар түрдүү ооруларга чалдыктырып, морфологиялык терс натыйжага (балыктарда шишиктердин пайда болушу, омурткаларынын жана сүзгүчтөрүнүн өзгөрүшү, ошондой эле устрицалардын, креветкалардын вирустар аркылуу оорушу жана башкаларга) алып келет.
Озон катмарынын жукарышы негизинен антропогендик факторлордун фреондорду жана азот бирикмелеринин атмосферага бөлүнүшүнөн (үн ылдамдыгынан жогору болгон ылдамдыкка ээ болгон учуучу жана космос аппараттарынын органикалык отунду толук күйгүзбөшүнөн) пайда болгон .
Гидротерм эриндилери жер астындагы тоо тектер менен минералдардын курамындагы суу молекулаларынын бошонушунан жана тектоникалык жаракалар аркылуу жер бетинен сарыгып агып түшкөн суулардын тереңдикте ысыганынан да пайда болот.
Гидротерм эриндилери тектоникалык жаракалар, майда жарыктар, көңдөйчөлөр жана жогору көтөрүлгөндө кен таш түзүүчү минералдык заттар бош жерлерге чөгүп, кен таштуу аймактарды пайда кылат.
Алар бош жылчыктарды толтуруп калса, кен таш тарамдары пайда болот; эринди жарыкчалуу тоо тектерден өтсө, алардын курамындагы компоненттер менен химиялык реакциялар жүрүп, тоо тектерди өзгөртүп, минералдар тоо тектердин арасына чөгүп, метасоматоздук кен таш кабаттары түзүлөт.
Гидротерм кендерин изилдеп, жиктөөдө чет өлкөлөрдөн америкалык геологдор В. Линдгрен, А. Бэтман, швейцар геологу П. Ниггли, немис геологу П. Шнейдерхён жана орус окумуштуулары М. А. Усов, С. С. Смирнов, Ю.
Аймактагы элдердин ортосунда өзара чарбалык, маданий карым-катнаштардын натыйжасында, индейлер португалдардан дыйканчылык жана чарбачылыктын ыкмаларын, тилин, динин, айрым каада-салтын өздөштүргөн.
Бразилиялыктар индейлердин алачыгы сымал, бирок тери менен жабылган үйлөрдө, айрым жерлерде дубалы топурактан согулуп, чатыры камыш, пальманын жалбырагы же черепица менен жабылган үйлөрдө жашашкан.
факторлор жер бетинде зоналуулуктун пайда болушуна шарт түзсө, зоналуулук жер бетинин түрүнө , деңиз жана аба агымдарынын таасирине, аймактын абсолюттук бийиктигине, рельефине жараша болот, башкача айтканда зоналуулуктун даана көрүнүшү географиялык катмардын өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу.
Атмосферада ал абанын жер бетиндеги катмары деген төмөнкү бөлүгүндө , сууда күн нуру сиңген 200 м тереңдикке чейин, кургактыкта жер астындагы сууларга чейинки үбөлөнүү катмарында ачык байкалып, алардан жогору же төмөн карай бүдөмүктөнүп кетет.
Версаль тынчтык келишими согушта жеңген нтант өлкөлөрү (АКШ, Улуу Британия, Франция, Италия, Япония, Бельгия, Боливия, Бразилия, Куба, Эквадор, Грекия, Гватемала, Гаити, Хижаз, Гондурас, Либерия, Никарагуа, Панама, Перу, Польша, Португалия, Румыния, Сербия-Хорват-Словен мамлекети, Сиам, Чехословакия, Уругвай) жана согушта жеңилген Германия ортосунда түзүлгөн.
Келишимге ылайык, Германия Францияга Эльзас менен Лотарингияны кайтарып берген, Бельгияга Эйпен жана Мальмеди округдары жана Морена аймагы, Польшага Познань, Батыш Пруссиянын бир бөлүгү, Померания, Жогорку Силезия кайтарылган.
Генералдык штаб, жалпыга бирдей аскерге милдеттүүлүк жоюлган, аскер-деңиз флоту 35 гана кеме менен чектелген, суу астында жүрүүчү кемелерди, танктарды, оор артиллерияны жана авиацияны курууга тыюу салынган.
Гидравлика – суюктуктун тең салмактуулук жана кыймыл закондору жана аларды инженердик практикада (гидроэнергетиканы өнүктүрүү, жерди кургатуу жана сугаруу, суу менен камсыз кылуу жана канализация ж. б.) колдонуу жөнүндөгү илим.
Мында суунун тереңдиги, эңкейиштиги изилденип, кеме жүрүүчү, сугатка пайдаланылуучу, кургатуучу жана гидроэнергетикалык каналдарды, канализация түтүктөрүн долбоорлоодо пайдаланылат.
Ал ар түрдүү маалымат, жаңылык, билдирүүлөрдү таркатуу менен коомдук көзкараш, ой пикирлерди калыптандыруу, саясий жана илим, билимдерди даңазалоо максатын көздөгөн таасирдүү курал болуу менен, дүйнөлүк цивилизациянын өркүндөп, өнүгүшүндө чоң мааниге ээ болгон.
Кагаз чыгаруу иши өнүгүп, полиграфиялык техниканын өркүндөшүнөн улам Батыш Европада (Германияда 1609-ж., Улуу Британияда 1622-ж., Францияда 1631-ж.) алгачкы гезиттер чыга баштаган.
Ал 2007-жылы Кыргыз улуттук илимдер академиясынын философия жана укук институтунда "Манас" эпосундагы адам болмушу" аттуу темада кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргоп, философия илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган.
Индейлер аңчылык, жыйноочулук, балыкчылык, айрым аймактарда дыйканчылык жана мал чарбачылык менен кесиптенишип, жер төлөдө, үстү тери менен жабылган конус сымал алачыкта жана үйлөрдө жашашкан.
Алар эң жакшы архитектуралык эстеликтерди (мисалы, майялардын Тикаль, Копан, Чичен-Ице, Ушмал сыяктуу жүздөгөн шаар-мамлекеттери, храмдар жана башкалар), көркөм искусство жана элдик чыгармаларды жараткан.
Учурда Латын Америка сында кечуя, аймара, ацтек, киче, какчпкелп, Юкатан майялары, маме, араукан, гуахиро, Түндүк Америка да түндүк атапаскалар, навахо, ирокез, чирок, оджибве жана башкалар индей элдери жашашат.
Резервация аймактарында шаарлар пайда болуп, АКШ жана Канадада билим борборлору, коллеждер, Улуттук конгресс, Улуттук совет, Улуттук бир туугандык жана башкалар; ал эми Түштүк Америкада Индей элдеринин бүткүл дүйнөлүк совети жана башкалар көптөгөн эл аралык уюмдары түзүлгөн.
Кыргызстанда күздүктүн Кылкансыз-1, Эритроспермум-80, Интенсивдүү, Кызыл шаркыратма-210, Кыргыз-16, Лютенсценс-46, Жамин, Безостая-1, Фрунзе-60 жана башка сорттору, жаздыктын кыргыз жапалдаш сорту эгилет.
Андан жогору 1000–1200 мге чейин, тоонун айдарым капталдарында жана дарыя өрөөндөрүндө дайыма жашыл нымдуу тропиктик токой пальма, лавр, панданус, дарак сымал папоротниктер, бамбуктардан туруп, лианалар менен чырмалган.
Батышында 1200 мден, чыгышында 1500 мден өйдө таралган дайыма жашыл жазы жалбырактуу токой эмендин түрлөрүнөн, магнолиядан турат; 2200 мден жогору жалбырагын күбүүчү жана ийне жалбырактуу мелүүн типтеги токой кездешет; анда топурак кыртышы жана дарак сөңгөктөрүн мамык чөп жана эңилчектер каптап жатат.
1200–1500 м бийиктиктен Жер Ортолук деңиздик субтропиктик түрлөр дайыма жашыл таш эмени, жалтырак жалбырактуу май дарагы, зараң, ийне жалбырактуу токойдо гималай кедри, узун ийне жалбырактуу кызылкарагай , македон көгүлтүр кызыл карагайы кездеше баштайт.
Тоо капталдарынын этек бөлүктөрүндөгү токойлорду жана тераини ири сүт эмүүчүлөр пил, керик, жаныш, каман, антилопа, жырткычтардан жолборс, кабылан мекендейт; маймылдар жана канаттуулар көп.
Бирок, Гималайда Инд, атлеж, Карнали, Арун дарыясынын антецеденттик өтмө капчыгайлары болгондуктан, Инди океанынын алабын Борбордук Азия туюк облусунан бөлүп турган суу бөлгүч Гималай аркылуу эмес, анын түндүгүндөгү Кара-Корум, Трансгималай тоолору аркылуу өтөт.
Гималайдын 1-баскычы болгон ивалик кырка тоосу көптөгөн дарыялардын терең капчыгайлары менен тилмеленген; деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 900–1200 м; жазылыгы батышында 120 км, чыгышында 5–10 кмге чейин кууштайт.