polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Кыргыз-кытай дипломатиялык мамилелери — кыргыздар менен Кытайдын ортосундагы өз ара эл аралык расмий карым-катнаштары орто кылымдарда Енисей кыргыздарынын, соңку мезгилдерде Теңир-Тоо кыргыздарынын кытайлар менен мамилелери тарыхый жагдайларга жараша өнүгүп келген.
Таң императору Вэнь-цзундун жана У-цзенин башкаруу мезгилинде министрлик кызматта иштеген Ли Дэ-юй Кытайдын кыргыздар жана уйгурлар менен болгон мамилелерин чагылдырган расмий документтерди чогулткан.
Анда кыргыздардын Борбордук Азияда өз алдынча мамлекеттик бирикмеси түзүлүп, аскердик-саясий күчкө ээ болгон учурундагы Кытай менен өз ара элчилик-дипломатиялык карым-катнаштардын өнүгүшү жөнүндө маалыматтар камтылган.
Ли Дэ-юй түзгөн жылнаамада кыргыз-кытай дипломатиялык мамилелери биринчи жолу 632-жылы император Тай-цзундун кызматкери Ван И-хунду кыргыздарга элчи кылып жибергендиги менен эскерилет.
758-жылы Борбордук Азия көчмөн уруулары, анын ичинде кыргыздар Уйгур кагандыгынын үстөмдүгүндө калгандыгына байланыштуу жүз жылга жакын Кытай менен болгон дипломатиялык байланыштар үзүлүп, 9-кылымдын орто ченинде кайрадан жанданган.
843-жылы кыргыз каганынын атынан Чжу-у Хэсу Чугу Алп Сол 2 аргымак алып барган жана кыргыздарды өтө урматтагандыктан, император аны манжур хандыгынан келген элчиден жогору отургузуп, кыргыз каганынын сүрөтүн тартып алууга буйрук берген.
Орто кылымдардагы кыргыз-кытай дипломатиялык мамилелери Кыргыз кагандыгынын Кытай менен өз алдынча элчилик-дипломатиялык, ошондой эле соода-экономикалык жана саясий байланыштардын өкүм сүргөндүгүн ырастайт.
Аны менен бирге эле Чыгыш Түркстандын Цин бийликтеринин үстөмдүгүнө каршы башталган кыймылдарга кыргыздардын тиешеси бар экендиги жана алар менен бейтарап мамиле түзүү максатында 1758-жылы июнь айында Шиңжаңдагы Кытайдын аскер бийликтери Урдэн, Толунтай, Идамчаба жана Линбао башында турган чабарман-элчилерин жиберген.
Ошол эле жылдын август айында түндүк кыргыз урууларынын чоң бийи Маматкул Цин императоруна Черикчи Темир уулу, Түлкү Айта уулу, Шербек Жакшыбай уулу жана Нышаа Кудайменде уулун элчиликке жөнөткөн.
Орус маалыматтары боюнча 1758-жылы күзүндө Каңгайга салбыруунга келген Богдо ханга жыйырмага чукул бурут өкүлдөрү баргандыгы жана андан ары аны менен бирге Бээжинге беш адам кеткендиги эскерилген.
Кыргыздардын Чыгыш Түркстан маселесине кийлигишпөөсүн жана өз алдынча көчүп-конуп, чек ара бузуп, конуш которбоосун талап кылышып, 1759-жылы Доктон баштаган Цин бийликтеринин чабармандары түштүк кыргыз урууларынын башкаруучусу Ажы бийдин алдына барышкан.
Акад. отряддар Түштүк, Батыш жана Чыгыш Сибирди , Камчатканы изилдеген; деңиздик отряддар Евразия материгинин түндүк жээктерин жана аларга жакын райондорду , Анадырь дарыясынын алабын изилдеп, картага түшүргөн (1734-42, С. Малыгин, Д. Овцын, В. Прончищев, Х. жана Д. Лаптевдер, С. Челюскин жана башка); 1741-ж.
Аймактык ачылуулар, жаңы аймактарды басып алуу, экономикалык жана аскердик эрегиштик, колониялык империянын пайда болушу Байыркы дүйнөнүн жана алгачкы о. кылымдын элдеринин географиялык кругозору кыйла кеңейишине түрткү болгон.
Жер шары жөнүндөгү жалпы географиялык түшүнүктүн калыптануу чеги Васко да Гаманын экспедициясынан жана Ф. Магеллан жана башкалардын дүйнөнү айланып чыккан саякаттарынан, 15кылымдын аягы -16-кылымдын башталышында географиялык улуу ачылыштардан кийин башталган.
19-кылымдын башталышындагы эң ири экспедициялар (Ж. Куктун, Л. А. де Бугенвилдин дүйнөнү айланып чыккан саякаттары, Ж. Ф. Лаперузанын, Ж. Дюмон-Дюрвилдин жана башкалардын экспедициялары) атайын (соода, промыселдик, транспорттук, аскердик максатты гана аткарбастан), ошондой эле илимий из.
20-кылымдын орто ченинде аймакты ачуу дээрлик аяктаган (кургактыктын жана Дүйнөлүк океандын таманынын айрым бөлүктөрүнөн башкасы); кургактыктын зор бөлүгүн текши топографиялык сүрөткө түшүрүүнүн натыйжасында ири масштабдуу топографиялык карталар түзүлгөн.
Сан-Стефан тынчтык келишимине ылайык Түштүк Украина, Бессарабия, Крым, Түндүк-Батыш Кавказ, Кавказдын Кара деңиз жээктери, Түштүк-Батыш Грузия жана Түрк-Армениясынын түн.
Мальдив – БУУнун , ЭФВтин , Эл аралык реконструкция жана өнүктүрүү банкынын , Ынтымакташтыктын , Түштүк Азия өлкөлөрүнүн региондук кызматташтык ассоциа­циясынын , Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун мүчөсү.
Жалпы билим берүүчү 401 окуу жайы, 32 алгачкы жана атайын билим берүүчү, 6 жогорку окуу жайы , 6 театр , филармония, улуттук аспаптар оркестри, 30дан ашык музей , «Замок Шереметева» архитектуралык-чарбак музей- корук, М. Шкетандын үй-музейи, 3 республикалык китепкана бар.
Машина куруу , «Гран» , «Марийский машиностроитель», «Изотоп» өндүрүш бирикмеси; «Контакт», «Новатор» АК)], тамак-аш, электр-техникалык, электроника, оптика, жыгаччылык, целлюлоза-кагаз, өнөр жай ишканалары жана булгаары-бут кийим, булгаары-мех фабрикалары иштейт.
Костанай облусунун түндүк бөлүгүнүн кыртышы кара топурактуу келип, тулаң жана ар түркүн талаа өсүмдүктөрү, кайың, бай терек, мырза карагай, ал эми түштүк бөлүгү коңур топурактуу, мында бетеге, тулаң чөптөр, кумдуу топуракта анча бийик эмес мырза карагай өсөт.
Косыгин Алексей Николаевич . 2. 1904, Россия империясы, Санкт-Петербург шаары – 18. 12. 1980, СССР, Москва шаары, сөөгү Кремль дубалына коюлган] – советтик мамлекеттик жана партиялык ишмер, эки жолку Социалисттик Эмгектин Баатыры .
Улуу Ата Мекендик согушта эвакуация боюнча Советтин төрагасынын орун басары, Харьков, Москва шаарларындагы, Москва облусундагы ири өнөр-жай ишканаларын эвакуациялоо боюнча ВКП БК жана СССР ЭКСтин, Ленинградда Мамлекеттик коргоо комитетинин уполномочени, 1948-ж.
СССР финансы министри, 1948–54-жылдары СССР өнөр-жай министри, 1956–57-жылдары эл чарбасын пландаштыруу боюнча СССР Министрлер Советинин Мамлекеттик экономикалык комиссиясынын төрагасынын 1-орун басары – министр, 1957– 60-жылдары СССР Мамлекеттик планынын төрагасынын 1-орун басары, төрагасы, 1964–80-жылдары СССР Министрлер Советинин төрагасы болуп иштеген.
Алар эгилме өсүмдүккө, ошондой эле малга түрдүүчө зыян келтирет: топурактагы жана өсүмдүктөгү азык заттарды сорот, айрымдары топуракка уу зат бөлүп чыгарат, чырмоок эгинди ороп жапырайтып, түшүмдү азайтат, мите отоо чөп өсүмдүккө жабышып, андагы азык заттарды сорот, уулуу отоо чөп малды ууктурат, жайыт, айдоодогу отоо чөп тоют чөбүнүн сиңимдүүлүгүн төмөндөтүп, сүт, эт, жүндүн сапатын начарлатат.
Отоо чөпкө каршы күрөшүү чаралары: агротехникалык ыкмаларды эгилме өсүмдүктөрдүн өзгөчөлүгүнө жараша туура колдонуу, өсүмдүктү туура которуштуруп эгүү, отоо чөптү химиялык жол менен жок кылуу, карантин чектөө ж.б.
Орто кылымга таандык мавритания зодчийлигинин бай эстеликтери түштүктү көздөй созулуп, король кварталы касабасы менен агведаль багына (12-кылым; 2 чоң жасалма көлмө, зайтун жана мөмө-жемиш бактарынан турат) барып кошулат.
Шаарда 11–12-кылымдын архитектуралык эстеликтери (Кубба аль-Баруддийн кумпалуу павильону, Кутубий мечити, Баб-Агвенау дарбазасы), 14–16-кылымдын таат-ибадат ансамблдери жана 19–20-кылымдын ак сарайлары, мечит, медресе, мавзолей сакталган.
Март окуясы – советтик система кыйрагандан кийинки 15 жыл ичинде Кыргызстанда түзүлгөн оор социалдык-экономикалык кырдаалдан улам коррупциялашып кеткен бийликтин жүргүзгөн саясатына каршы багытталган жалпы элдик кыймыл.
Энергетика тармагындагы жоготуулар 3–4 млрд сомго жетип, өлкөнүн жаратылыш байлыктары уурдалган, ички жана сырткы товардык карым-катнаш, соода жүгүртүү бүтүндөй көмүскө фирма менен компаниялардын колуна топтолуп, пайданын 20–30%и гана мамлекеттик бюджетке түшүп турган.
Март окуясынын башталышына айрыкча 2005-жылы 27-февралдагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине шайлоо учурундагы одоно мыйзам бузуулар, көрүнүктүү коомдук жана мамлекеттик ишмерлердин кандидатураларынын эч негизсиз четтетилиши калк ичинде катуу нааразылык жаратып, элдик толкундоолордун күчөшүнө түрткү берген.
Президент А. Акаев өлкөнү таштай качып, премьер-министр Н. Танаев өз арызы менен кызматтан кеткен, жаңы шайланган Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңештин депутаттары мандаттарын өткөрүп берген.
Бирок, жаңы бийлик да элдин талаптарын ишке ашырган ишеничи биротоло кетип, кыжырданган калың масса режимди кулатып, президентти жанжөкөрлөрү менен өлкөдөн кууп чыккан күн кыргыз элинин тарыхында кандуу «апрель окуясы» аталып калды.
Апрель окуясы – Бакиевдин кандуу режимине каршы көтөрүлгөн элдик көтөрүлүш; мында криминалдашып кеткен бакиевчилердин огунан ондогон кыргыздын эр-азаматтарынын өмүрү кыйылып , миңден ашык адам оор жаракат алган.
Кансыз согуш Октябрь революциясынан кийин Советтер Союзунда марксизм-ленинизмдик идеологияга басым жасалышына байланыштуу эки системанын карама-каршылыгы күчөп, акыры пролетариаттын жардамы менен социализм жеңет жана коммунизм орнойт деген илимий көз караш аркылуу калыптанган.
1945-жылдан кийин дүйнөдөгү көп полюстуу өнүгүү эки гана полюстуу өнүгүүгө өтүп, өзгөчө 1947-жылы У. Черчиллдин Фултондогу сүйлөгөн сөзүнөн кийин мындай тирешүү өзүнүн эң жогорку деңгээлине жеткен.
1960-жылдардын аягында Чыгыш Европада СССРдин үстөмдүгүнүн бекемделиши жана АКШнын Вьетнамга ийгиликсиз интервенциясы, Кытай менен СССРдин ортосундагы коммунисттик идеологиядагы келишпестик жана Кошулбоо кыймылынын түзүлүшү, 1960-жылдарда Кансыз согуштун курчтугун азайткан.
Бирок 1979-жылы СССРдин Афганстанга аскерин киргизиши жана АКШнын ОСВ-2 келишимин ратификациялоодон баш тартышы менен эки мамлекеттин мамилеси начарлап, Кансыз согуштун күчөшүнө түрткү болгон.
1980-жылдардагы Советтер Союзундагы кайра куруу, айкындуулук, куралсыздандыруу боюнча сүйлөшүүлөр, 1989-жылы советтик аскердин Афганстандан чыгышы, социалисттик лагердеги, кийин СССРдеги саясий-экономикалык кризистер, Варшава келишиминин таркатылышы , Германиянын биригиши Чыгыш-Батыш мамилелеринин жөнгө салынышына шарт түзгөн.
Натыйжада Чыгыш менен Батыштын ортосундагы эл аралык мамиленин курчушун күчөтө турган экономикалык, илимий-техникалык шарттар негизги ролун жоготкондуктан, 80-жылдардын аягында — 90-жылдардын башында мурдагы социалисттик системадагы көптөгөн өлкөлөр демократиялык негизде кайра түзүлгөндүгүнө байланыштуу Кансыз согуш токтогон.
Негизги тармагы отун өнөр жай Ири ишканалары: «Полярное Сияние», «Нарьян-Марнефтьгаз» ЖЧК, «Тотал Разведка Разработка Россия», «Печорский рыбокомбинат», «Мясопродукты» ААКтары.
Интегралдык эсептөө математиканын көп бөлүмдөрүндө (дифференциал жана интеграл теңдемелери теориясында, ыктымалдык теориясында жана математикалык статистикада, оптималдык процесстер теориясында жана башкалар) жана анын колдонмолорунда пайдаланылат.
19-кылымдын аягы 20-кылымдын башында көптүктөр теориясынын жана чыныгы өзгөрмөлүү функциялар теориясынын өнүгүшү интегралдык эсептөөнүн негизги түшүнүктөрүн тереңдетүүгө жана жалпылоого алып келди.
«Россия» улуттар аралык даректүү кинолордун ачык фестивалы катары 1988-жылы өткөн], «Кинотавр» , «Киношок» (1992, Анапа, биринчи жолу «Авангард кинонун «Киношок» форуму» катары өткөн), Балтика жана КМШ өлкөлөрүнүн ачык фестивалдары өткөн.
Кыргыз кино ишмерлери да мындай фестивалдарга өз фильмдери менен үзбөй катышып турушат жана сыйлык алган фильмдер: «Ак илбирстин тукуму» , «Ысык-Көлдүн кызгалдактары» , «Ак кеме» Б.
Шамшиев, БКФтин Чоң байгеси, Фрунзе, 1976, БКФтин «Альп алтын рододендрону» Гран-Приси, Тренто, Италия, 1977), «Жалаң эркектер» (А. Видугирис, «Дамасктын күмүш кылычы» Гран-Приси, 2-БКФ, Дамаск, 1981), «Бороондуу бекет» , «Саманчынын жолу» , «Беш кемпир» (А. А. Кубат, «Кыргыз-фильм» — «Ное-Продксьон», «Күмүш кабылан», Локарно-Швейцария, 1998; «Кинотасмалардын күмүш кутучасы», Сингапур, 1998), «Айыл өкмөтү» (Э. Абдыжапаров, «Дидор» ЭКФтин Гран-Приси, Дүйшөмбү, 2004; ЭКФтин Мыкты режиссура үчүн байгеси, «Киношок», Анапа) ж. б.
2007-жылы Кыргызстанда ШКУга кирген өлкөлөрдүн 1-Эл аралык кинофестивалы өткөрүлгөн, 2008-жылы бул кинофестиваль Азия, Европа, Америка континенттеринин 15тен ашуун мамлекеттеринин өкүлдөрүнүн катышуусу менен экинчи ирет уюштурулган.
Кинофестивалдын системасына (кинорыноктор, кинодолбоорлор рыногу, сыйлыктарды тапшыруу, фильм тарткандар менен көрүүчүлөрдүн жолугушуусу, салтанаттуу премьералар, илимий жана пресс-конференциялар, кабыл алуулар, чеберчилик класстары, семинарлар, ж. б.) кино искусствосун коомчулукка жеткирүү ишчаралары кирет.
Көркөмдүк деңгээли жогору, элдик философияга ишенимдүү негизделген, нускалык идеяларды камтыган, чыныгы тарыхый жана нукура эстетикалык асыл сапаттардан тайбаган чыгармаларды жаратууга өбөлгө түзүү, улуттук сөз өнөрүн өркүндөтүүгө өзгөчө көңүл буруу, башка адабияттын нарктуу баалуулуктарын элге жеткирүү ж. б.
1927-жылы Кыргыз борбордук педтехникумунда уюшулган чыгармачыл жаштардын «Кызыл учкун» адабий ийриминин негизинде 1930-жылы Пролетарлар жазуучуларынын кыргыз ассоциациясы катары түзүлүп, 1933-жылы Кыргызстан Кеңеш жазуучулар союзу, 1934-жылы Кыргызстан жазуучулар союзу деген аталыш менен кайра уюштурулган.
Непал – БУУнун , ЭВФтин , Эл аралык эмгекти уюштуруу уюмунун , Эл аралык саламаттык сактоо уюмунун , ЮНЕСКОнун , Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун, Азия өнүктүрүү банкынын негиздөөчүлөрүнүн бири.
Малга ээ болуу социалдык мамилелерге чоң роль ойногон, анткени мал калыңга кошулган, мал менен эмгек акы төлөшкөн, эти сыйлуу тамак болгон жана ар кандай тойлорду, ошондой эле арбактарга, кудайларга багышталган ритуалдарды өткөрүүдө кеңири пайдаланылган.
Мунун негизинде малга карата рухий турмуштун өнүгүүсүнө кыйла таасир берген өзгөчө сый мамиле, кастарлап урматтоо пайда болгон, эпостордо, мифологияда, ырларда, фольклордо, бийлерде, көркөм искусстводо малчылык мотивдерин ролу чоң, турмуш-тиричилик лексикасында да малчылык терминдер көп колдонулат.
Бул типтер ырааттуу түрдө ар кайсыл негизде мал чарбалык техникалык жана жаюу ыкмаларын өркүндөтүүгө, малды пайдалануунун жаңы формаларынын пайда болушуна жана малдын күчүн, мал чарбалык продукциясын пайдаланууга керектөөнүн өсүшүнө, айрым адам топторунун социалдык структурасынын өзгөрүшүнө, малчылыктын жаратылыш шарттары башка райондорго таралышына жана башкалар байланыштуу калыптанган.
Үй жаныбарларынын түрүнө, аларды багуунун, пайдалануунун ыкмаларына жана техникасына, климаттык жана физикалык-географиялык шарттарга жараша дүйнөнүн ар кайсы райондорунда түрдүү мал чарбалык системасы калыптанган:
Түндүк Африка менен Түштүк Европадан Түндүк Кытайга, Түштүк Африкага чейинки жарым талаалуу, тоолуу райондордогу алыскы жайытта багууга жана жайлоодо багууга негизделген кой жана эчки чарбасы;
Чыгыш Африкада, Батыш Африканын айрым жерлеринде, Азиянын айрым райондорунда салыштырмалуу нымдуу талаалуу аймактарда алыскы жайытка айдап багууга жаңы жарым көчмөнчүлүккө негизделген бодо мал өстүрүү;
14–19-кылымда Норвегия Дания экспанциясынын объектисине айланып, 1380-жылдагы уния боюнча Н. Данияга экономикалык жана саясий жактан көз каранды болуп, бардык иш кагаздар дан тилинде жүргүзүлгөн.
Аялдар бунады – ак көйнөк, юбка, лиф, чепчик же косынка, кара жүн байпак, туфли жана кооздук буюмдар; эркектер бунады – тик жакалуу ак көйнөк, саймаланган күрмө, ыштан, тизеге чейин жеткен, саймаланган жүн носки, кара туфли.
Пермь мединститутунун филиалында ассистент, Волгоград медициналык академиясында доцент, ОшМУда профессор, кафедра башчысы, 1998-жылдан Кыргыз Республикалык медицина жана фармацевтик кызматкерлеринин билимин үзгүлтүксүз жогорулатуу борборунун Ош филиалынын директору.
«Бешик ыры» , «Караңгы көчө менен бара аламбы» аттуу ырларында шаар турмушунун социалдык карама-каршылыктары, «Мекен» , «Ит агытып, аң уулоо» сыяктуу ырларында крепостнойлук укук, помещиктер турмушу сындалат.
Некрасов 40-жылдары жакырлардын турмушунан алып прозалык чыгармалар да жазган: «Петербургдун булуң-буйткалары» очерки, «Дүйнөнүн үч өлкөсү» романы жана башка 1847-жылы Белинскийдин колдоосу менен «Современник» журналын чыгарууга киришкен.
Бул жылдары акын крепостной айыл-кыштактардагы кайгыны, жокчулукту көрсөтүүдөн калк каршылыгын көрсөтүүгө өтүп, революционерлердин образын түзөт , эзилген элдин ырчысы катары чыгат («Кире бериштеги ойлор», 1858, кыргызчасы – 1971; «Волгада», 1860; «Темир жол», 1864).
Реформадан кийинки жылдары Некрасов дыйкандардын турмушун, аял тагдырын, помещиктердин зомбулугун тайманбай акыйкат сүрөттөгөн чыгармаларды жараткан: «Кыдырма соодагерлер» , «Кызыл тумшук карт аяз» , «Россияда ким жыргайт» поэмалары.
Бул мезгилден баштап дворяндык-буржуазиялык коомдун кемчиликтерин ашкерелөө, аны сынга алуу , революционерлерди даңазалоо , «Орус аялдары» деген поэмалар] анын поэзиясындагы негизги темага айланган.
Ордовиктин аягында Түндүк Американын аймагынын 70%и, ошондой эле Австралиянын жана Түштүк Американын борбордук бөлүгү деңиздер менен чулганып, тектоникалык кыймылдардын негизинде материктердин көтөрүлүшү жана деңиз регрессиялары болуп турган.
Ошондой эле азыркы мезгилдеги техникаларда колдонууга жарактуу механикалык бекем, жогорку температурага агрессивдүү чөйрөнүн, радиоактивдүү нурлардын таасирине туруктуу касиеттерге ээ болгон жаңы материалдарды алат жана алардын илимий негиздерин иштеп чыгат.
Органикалык эмес химиянын теориялык негизи болгон стехиометриялык закондор – массанын сакталуу, курамдын туруктуулук, эселик катыш, эквиваленттер жана газдар аракеттенишкендеги жөнөкөй көлөмдүк катыш закондору химиялык айланыштардагы заттардын сандык катыштарын аныктаса, Д. И. Менделеевдин мезгилдик закону жана анын негизинде түзүлгөн элементтердин мезгилдик системасы органикалык эмес химиянын өөрчүшүнүн негизги фундаменти болуп кызмат аткарат.
Органикалык эмес заттар жөнүндөгү алгачкы маалыматтар (металлдар – алтын, күмүш, жез, темир, коргошун, калай, сымап; көмүртек, күкүрт сыяктуу металл эместер) эзелтен эле белгилүү болгон.
20-кылымдан органикалык эмес химиянын бир катар тармактары-комплекстүү бирикмелер химиясы, физика-химиялык анализ, стехиометриялык эмес бирикмелер, сейрек элементтер химиясы, органикалык эмес ири молекулалуу бирикмелер, жер семирткичтер химиясы, болот жана чоюндун химиясы, космос химиясы ж. б.
Н. боюнча Кудай менен Адамдын же эки жаратылыштын бир бүтүндүгү, башкача айтканда Иисус туулгандан катардагы эле адам болсо, чокунуп жана чырым тактага асылып, кайра тирилгенден кийин Жараткандын уулу катары таанылат.
Несториан жазуу эстеликтери Санкт-Петербургдагы Мамлекеттик Эрмитажда , Алматынын Борбордук тарых музейинде , Кыргызстандын мамлекеттик тарых музейинде, Францияда жана башка жерлерде сакталып турат.
Куугунтуктун күчөшүнө байланыштуу несториандар, анын жактоочулары адегенде Кичи Азия, андан Орто Азиядагы Месопотамия Иранга, Кытайды көздөй ооп, жергиликтүү калкты несторианчылыкка үгүттөшкөн.
Кызыл Армияга каршылык көрсөткөн поляк офицерлери, интеллигенция өкүлдөрү туткунга алынып, түрмөгө, лагерлерге камалып, 1940-жылы ИИЭК кызматкерлери тарабынан Катынь токоюнда атылган.
1918 жылы Рахмонберди Мадазимов жетекчилигинде Ош уездинын башка агартуу ишмерлери жана мугалимдери Бекназар Назаров, Иброхим Мусабоев, Журахон Зайнобиддинов, Назирхан Камолов, Абдурашид Эшонхонов, А. Саидовдор менен бирге Түркстан фронти Реввоенсоветине караштуу концерт бригадасынын базасында Кыргызстанда биринчи жолу жергиликтүү мусулман элдерден түзүлгөн өз демилгеси менен иштөөчү театралдык кружок негизделген.
Театр труппасынын биринчи директору, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру Рахмонберди Мадазимов Борбордук Азиянын жана Кыргызстандын театралдык кыймылдын биринчи негиздөөчүсү жана уюштуруучусу болгон.
Койгон белгилүү спектаклдери: К. Яшен, «Эки коммунист» ; Г. Зафари, «Халима» ; К. Гоцци, «Турандот каныша», Н. Гоголь «Текшерүүчү» ; Ж. Турусбеков, «Ажал ордуна» ; Хамза, «Бай жана батрак» , «Майсаранын жоруктары» ; И. Акрамов, «Адолат» ; Г. Гулам, «Ташбалта ашык» ; К. Маликов, «Бийик жерде» ; К. Жантөшев, «Тоо бүркүтү» , Ч. Айтматов, «Саманчынын жолу» ; А. Рахмат, «Абдулла Набиев» ; Ш.
Султановдун кудасы Ош өзбек театрынын биринчи негиздөөчүсү, директору жана көркөм жетекчиси Рахмонберди Мадазимов мындай айтып жүргөн: Корбашы Мадаминбек Андижанга жакын жерлерде талоончулук кылып, тургундарга куралдуу кол салып жүрдү.
Ош шаарынын милициясынын башчысы жана Ош уездинын ЧКнын башчысы Балтыходжа Султанов жана Ош гарнизону Андижан аскердик гарнизонун курал-жарак менен камсыз кылуу үчүн жардам берүүнү каалады.
Бул жылдары сахнада Уринбой Рахмонов тарабынан Камил Яшиндын "Бороон", "Оккупанттерге өлүм!", Сабир Абдулланын "Курбан Умаров", Уйгундын "Жашоо ыры", Билль-Белоцерковскийдын "Чек арачылар" , Корнейчуктун "Фронт" чыгармалары коюлду.
Театралдык жамааттын чыгармачылык потенциалын ачып берүү үчүн сахнага Уринбой Рахмонов тарабынан коюлган Хамзанын "Бай жана батрак", "Майсаранын жоруктары", К. Тренёвдун "Любовь Яровая" Шиллердын "Алдоо жана сүйүү", С. Абдулланын "Тахир менен Зухра", М. Ордубадинын "5 сомдук келин", Хуршиддын "Фархад менен Ширин", К. Яшиндын "Гулсара", Уйгундын "Жаз", "Алтынкуль" чыгармалары чоң ролду ойноду.
Театрдын жетектөөчү актёру Журахон Рахмонов кыргыз тилин мыкты билгени учун, ал С. Ибраимов атындагы Ош кыргыз академиялык драма театры ачылганга чейин кыргыз улуттук жазуучулардын классикалык жана заманбап чыгармаларын пропагандалады жана театр сахнасында коюуда активдүү катышкан.
Ташкентте гастролдор бүткөндөн кийин маданият жана искусство пропагандалоо жана өнүктүрүү учун кошкон зор салымы үчүн Журахон Рахмонов Өзбек ССР Жогорку Совети Президиумунун 5 июль 1974 жылдагы 164 Жарлыгы менен Өзбекстан эмгек сиңирген артисти ардак наам менен сыйланды.
Театр негиздөөчүлөрүнөн бири Журахон Зайнобиддинов урматына Ош шаарынын борбордук көчөлөрүнүн бири анын ысмы менен аталып, бирок 2013-жылы ал көчөгө башка адамдын аты коюлган.
1977 жылы Ош шаардык аткаруу комитетинин төрагасы жана Ош облустук маданият башкармалагы Республиканын эмгек сиңирген артисти Журахон Рахмонов өлгөндөн кийин анын урматына Ош шаарынын Алебастрова көчөсүнө атын берүү демилгеси менен чыгышкан.
Гастролдор чоң ийгилик менен өтүү, жамаат Тажик ССР маданият министрлигинин ардак грамотасы менен сыйланды жана театрдын жетектөөчү артисти Дилдорбек Рахмоновдун ойногон ролдору жогору бааланды.
Ортиков, И. Худайбердиев, Зиямиддин Шакиров, Лутфулло Ходжаев, Р. Мухаммаджанов, Ж. Юсупжанов, Ж. Мухаммаджанова, Д. Каюмов, П. Салиев жана башкалар катышкан.
Слёт катышуучулары обончу Абдулла тарок Файзуллаевдун, артисттер Уринбой Рахмоновдун, Р. Муминованын, Т. Хасанованын, Л. Моидованын, К. Хамидовдун, Ж. Исраиловдун чыгыштарын кулак тундурган кол чабуулар менен кабыл алды.
Ош шаарынын милициясынын башчысы жана Ош уездинын ЧКнын биринчи башчысы Балтыходжа Султановдун сунушу менен театралдык труппа бул фронттун катышуучусу жана большевиктер партиясынын үгүтчүүсү болуп калды.
Театралдык труппа Ош уездинин бардык айылдарында, базарларда, аянттарда жана эл көп чогулган башка жерлерде спектаклдер жана концерттерди коюп, Кыргызстандын көркөм өнөрун жана маданиятын өнүктүрүүго зор салым кошкон.
Театралдык жамааттын жана театрдын жетектөөчү актёру Журахон Рахмоновдун чыгармачылык көтөрүүда Ош театрынын сахнасында коюлган Ч. Айтматовдун "Саманчынын жолу", К. Яшин жана М. Мухамедовдун "Дилором", Шекспирдын "Отелло" чыгармалары чоң ролду ойноду.
Кийинки жылдары Журахон Рахмонов Шараф Рашидовдун "Кубаттуу толкун" , К. Тренёвдун "Любовь Яровая", "Кизил галстук", Шиллердын "Алдоо жана сүйүү", К. Гольдонинын "Эки мырзага малай", Александр Островскийдын "Добул", Насриддин Байтемировдун «Уркуя», "Той алдында дүрбөлөн", "Сүйүү, жаз жана шайтан" чыгармаларында роль ойногон.
Театр артисттери Ош шаарынын милициясынын негиздөөчүсү жана биринчи башчысы жана Кыргызстан Улуттук коопсуздук комитетинин негиздөөчүсү жана Ош уездинын ЧКнын биринчи башчысы Балтыходжа Султанов менен бирге Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн активдүү катышкан.
Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры Кыргызстанда эң байыркы, Борбордук Азияда экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет жана Рахмонберди Мадазимов тарабынан 1914 жылы негизделген.
Николай улуттук кыймылдарды (Кавказдагы Шамилдин кыймылы, 1830–31-жылы поляктардын көтөрүлүшү) катуу басып, башка элдерди күч менен орус тилинде сүйлөттүрүп, христиан динин кабыл алууга мажбурлаган.
Макелек Өмүрбай (10. 3. 1956-жылы туулган, Кытай, Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусу, Улуу-Чат ооданы, Улуу-Чат айылы) – адабиятчы, ШУАР улуттар тил жазуу кызматы комитетинде профессор , филология илимдеринин кандидаты .
1982-жылдан Бээжин шаарындагы Борбордук улуттар институтунда кыргыз тили жана адабияты адистиги боюнча окутуучу, улуттар аралык тил жазуу кызматы комитетинде кыргыз тилин, кыргыз жазуусун изилдөө боюнча эмгектенет.