polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Молдокем менин көөнүмдү андан бетер көтөрүп: “Баракелде айланайын, жакшылап таптаса, ишке жарачу бала экенсиң. Эми менин жанымда эки-үч күн жүр. Сөздү так, ачык, обонун уккулуктуу кылып айтканга үйрөтөм”, - деди.
Бир нече күндөн кийин мени улам айттырып көрүп: “Ии, дурус, эми ушунтип айта бер, улам өнүктүрүп отур. Кудай буюрса, өнөрлүү болдуң, уялбай, тартынбай айтып жүр”, - деп, осуят кылды.
Андан соң: “Тээтиги маңдайкы карарган калың эл Коңурбайдын колу. Бизди кууп келатат. Биз эми тосуп чыгып, алдынан кайра жапыра сайып, тымтыракайын чыгарып кете беребиз. Эми, Тыныбек, эртең конгон жериңе бир кара кой союлат. Ошону Манас баатырдын арбагына атап койгун. Анан андагы элге Манас баатырдан айтып бергин. Эгер, Баатырды айтып жүрбөсөң майып болуп каласың” – дегенде, Манас баатыр: “Ой, Тыныбек! Биздин ушул жүрүшүбүздү калтырбай айтып жүр!” – деп, кылчая бергенде, Тыныбек аны тик багып карай албай: “Макул, Баатыр” – дейт.
Түшүндө Бир-Булактын батыш жагы, көлдүн кашатындагы дөбөлөрдө түрү сүрдүү көрүнгөн, чоң-чоң аттарды минген, жоо-жарактар менен куралданган айбаты бир бөлөк адамдардын арасында болуп калат.
Турган адамдардын арасынан түлкүдөй сур ат минген, төөнүн жүнүнөн боз таар чепкен кийген, көзүнөн от чыккан, маңдайы жазы, мурду кырдач, жаңыдан чыгып келе жаткан жээрде муруту бар, эрди жука, орто бойлуу, сары чийкил жигит:
Манасчылардын ири өкүлдөрүнүн бири, өзүнүн артынан бир топ шакирттерди өстүрүп чыгарып, анын жыйынтыгында, манасчылыктын өзүнчө бир мектебинин түптөлүшүнө себепкер болгон.
1972-жылы армиядан кайтып келгенден кийин Кыргыз мамлекеттик академиялык опера жана балет театрынын адабий бөлүмүнүн башчысы, 1978-жылдан «Советская Киргизия» гезитинде кабарчы, 1979-жылдан “КирТАГ” маалымат агенттигинин редактору, 1980-жылдан Кыргыз ССРинин Маданият министрлигинин редакциялык-репертуардык коллегиясынын редактору, 1986-жылдан ошол коллегиянын башкы редактору, 2000-жылдан Т.Абдумомунов атындагы Кыргыз улуттук академиялык драма театрынын музейинин директору болуп иштеген.
Адабий чыгармачылыгы 1963-жылы алгачкы ыры университеттин көп нускалуу гезитине басылып чыккандан башталып, кийин чыгармалары «Литературный Киргизстан» журналына «Комсомолец Киргизии», «Советская Киргизия», «Вечерний Фрунзе» гезиттерине жарыяланган.
Натурадагы жергиликтүү Т-түн өзгөрүүлөрү жарык, форма, материал, аралыктык өзгөрүүлөргө так дал келүү менен, натыйжада, жарык шаңы менен тыгыз биримдикте мына ушул объективдүү дүйнөнүн бүт касиеттерин чагылдырып беришет.
Т. аркылуу сүрөтчү көркөм форманын башка элементтери сыктуу эле маанилүү жана мүнөздүү нерселерди ачып көрсөтөт, ал Т-тү композициялык фактор катары пайдаланат жана аны көркөм мүнөздөөдө жана башка кошумча каражат катары колдонот.
Мотивдеги жана чыгарманын ансамблдеги өзүнчө алынган түстүк түрдүк артыкчылыгы менен касиеттери көбүнчө коңшулаш түрлөрдүн ачык-айкын жана чыныгы өз ара байланышына көз каранды.
Жетилген реалисттик көркөм искусстводо түстүк түр андагы жарык шаңдык түрдөн ажырагыс; чыныгы жарык шаңдык катыштын негизинде гана түстүк түрлөрдүн ар биринин толук кандуулугу жана күчү көрүнөт, к. Жарык шаңы макаласын.
"Чындыгында Чаувай деген сөз кытай тилинден келген алгач кытайлар карамагында турган жер болгон. Ошол мезгилдеги аталышы "Чунай", сөздөн бузулуп олтуруп "Чавай" аталып, кийин СССР учурунда кагаз бетеринде "Чаувай" деп жазыла баштаган. "Чунай" деген термин биздин тилде "Узун-сай" деген маанини туюндурган.
Нанкин Университетинин тарыхы 258-жылы Нанкин Падышалык мектебинин түптөлүшүнөн башталат жана Падышалык Нанкин Университети 470-жылы беш факультетте окутуу жана изилдөө иштерин айкалыштырган биринчи институт болуп калган.
Байыркы Кытайда империянын бардык маселелери билимге ээ болуп, бийликке өткөрүлүп берилген, ал эми Суй династиясы мезгилинде мамлекеттик кызматкерлерди баалоо жана тандоо үчүн сынак өткөрүлгөн.
Айрыкча, белгилүү Буддисттер университетинин борбору болгон Наландага Кытайдан, Чыгыш Азиядан, Борбордук Азиядан жана Түштүк-Чыгыш Азиядан миңдеген буддист ойчулдар жана студенттер, ошондой эле көптөгөн ирандык жана ортоңку чыгыш студенттери тартылган.
Университет – жогорку окуу жайы, анда: жогорку жана кесиптик билим берүү боюнча кеңири багыттагы программалар ишке ашырылат; жогорку адистиктеги илимий, илимий педагогикалык кызматкерлерди даярдоону, кайра даярдоону жана/же кесиптик даярдыгын арттырууну ишке ашырат; илимдин кеңири багыттары боюнча түпкүлүктүү жана колдонмо илимий изилдөө иштерин аткарат; өз ишмердик тармагындагы жетектөөчү илимий жана усулдук борбор болуп саналат, ар кандай академиялык деңгээлдерде жана ар кандай дисциплиналарда университет даражаларын берет.
Эгерде биз университетти бир гана жогорку билим берүүчү мекеме деп эсептесек, анда биздин заманга чейин 21-кылымга чейин ачылган Кытайдагы Шанхай университетин эң байыркы университет деп атасак болот; Миф болбогондо.
Бул университет өзүнүн илимий-изилдөө жана билим берүү ишмердүүлүгү, өзүн-өзү башкарууну сактоо жана академиялык көзкарандысыздык менен жалпысынан заманбап академиялык мүнөздөмөлөргө ээ биринчи жогорку окуу жайы катары таанылат.
Жалпысынан, ойчулдардын, жогорку класстардын, дин кызматкерлеринин жана Улуу Карлдын өзүнүн максаты - жалпы коомду, жалпы эле ак сөөктөрдүн балдарын тарбиялоо, өз жерлерин башкарууну, жерлерин кол салуудан жана туура эмес пайдалануудан коргоону үйрөнүү.
Университеттин аныктамасына ылайык, дүйнөдөгү эң байыркы университет экендиги жөнүндө көптөгөн талаш-тартыштар бар; Бирок, албетте, мындай билим берүү борбору Чыгыштын байыркы цивилизацияларында түзүлгөн.
Заманбап университеттерге абдан окшош эң байыркы институт Платондун Академиясы негизделгенден алты жарым кылым өткөндөн кийин (Афиныдагы Академиянын Бакчасында жана Академус өрөөнүндө ачылган) иштеген деп айтылып жүрөт.
Акутагаванын "Эргежээлдин экмети" аттуу белгилүү чыгармасын Алым Токтомушов, "Караңгыдагы маек" новелласын Сагын Акматбекова, ал эми "Сыйкырдын керемети", "Мандариндер" новеллаларын Назгүл Осмонова которгон.
Жакшыраак натыйжа алуу үчүн, аларды кезеги менен айкалыштырыңыз: ар бир техниканы болжол менен 5 жолу жасап, анан башка техника өтүңүз, жана бул бурулуштарды тынымсыз кайталаңыз.
«Айырмасы – деп жазат ал, - Манастын окуялары апыртмалуу келип, бир нече кылымдарды камтыса, «Сынган кылыч» тарыхый окуялардын хронологиялык тартибин сактап, тарыхый чындыктардын нугунда жазылган».
Ал булактардын катарына: В. Наливкиндин «Краткая история Кокандского ханства”, Абул Гази Бахадур хандын «Шажара йи - турк ва могул», Молдо Нияз Кокандинин «Тарих и Шахрухи» аттуу эмгектерин кошууга болот.
Тарыхчы Ж. Алымбаев «Нүзүп бий» аттуу китебинде Нүзүптү Мусулманкул жигиттери менен Жармазарда өлтүрүп, Шахид көрүстөнүнө көөмп салгандыгын жазса, ошол мезгилде Кокон ордосунда кызмат өтөгөн кыргыз Зиябидин Максым өзүнүн «Фаргана хандарынын тарыхы» деген китебинде Шералы хан ошентип өлтүрүлүп, Чымындык деген көрүстөнгө көмүлгөнүн, ал эми Нүзүптү болсо, Шады миң башы Саид Алибек деген дасторкончуну жигиттери менен жиберип, куптан маалында дасторкондун четинен кармап өлтүрткөнүн жазат.
Ошондой эле бул сөз кыргыздарга монгол тилиндеги «хонгор» - сүйкүмдүү, аздектүү, же «коңор» – ак жүздүү, буудай жүздүү деген сөздөрдөн өзгөртүлүп кабыл алынып калышы да толук мүмкүн.
1863 - жылдын март айында Кудаяр ханга аскерий колдоо көрсөткөн Бухара эмири Музаффар шаа, Кудаяр менен бирге Мады кыштагына келип, Курманжан, Жаркынбай менен жолугушуп, Курманжанга датка наамын ыйгарган.
Келтирилген мисалдар тарыхый романдагы тактоону талап кылган фактылардын айрымдары гана экендигин эске салуу менен, бул фактылар улуу жазуучу Төлөгөн Касымбековдун «Сынган кылыч» тарыхый романынын беделин кыпындай да түшүрө албастыгын белгилемекчибиз.
Кыргыз Республикасында төлөм тапшырмасынын бирдейлештирилген формасы жана аны толтуруу тартиби Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2007-жылдын 25-июлундагы 36/5 токтому менен бекитилген «Төлөм документтерин толтуруу эрежелери жөнүндө Нускоодо» бекитилген:
Төлөм тапшырмасы — банк эсебиндеги каражаттардын эсебинен , Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын каралган мөөнөттүн ичинде көрсөтүлгөн ошол эле банктагы же дагы башка кредиттик-каржы мекемесиндеги алуучунун эсебине белгилүү бир акча өлчөмүн которгон төлөөчүнүн тапшырмасы боюнча банк милдеттенме ала турган төлөм документи.
Ал ири дарыялардын - Нил, Тигр жана Евфрат, Инд, кийинчерээк Амударыя, Сырдарыя, Янцзы, Хуанхэ дарыялары агып өткөн өрөөндөрдөгү жумшак, түшүмдүү жерлерде алгач пайда болгон.
4-3-миң жылдыктарда Байыркы Чыгышта алгачкы коомдук түзүлүштө жаралган өнүккөн сугат системасы бар отурукташ- кан айдоо дыйканчылык чарбалык-маданий тиби байыркы мамлекеттердин калыптануусунда чоң ролун ойногон.
миң жылдыктын башына тиешелүү «Чот менен буурсундун ортосундагы талаш» деген шумер адабият эстелигинде падышанын буурсундун туткасын кармап турушу, ал эми чот «тамтыгы кеткен кийимчен кишиге» кызмат кылышы бекеринен эмес.
Европада буурсун пайдаланган дыйканчылык бир нече этапты басып өтүп (токой зонасында кыюу системасы, талаа, токойлуу талаа зонасындагы которуштуруп айдоо системасы , эки талаалуу , үч талаалуу коомдун базасы болгон.
Дыйканчылыктын системаларынын өзгөчөлүктөрү тышкы экологиялык факторлор (өсүмдүктөргө таасир берүүчү нымдуулук жана радиация, топурактагы азыктандыруучу элементтер ж.б.), ошондой эле дыйканчылыктын айрым структуралык элементери менен да байланыштуу болгон.
Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин алдындагы Гидрометеорология башкы башкармалыгында бүгүнкү күндө атмосферадагы абанын булгануусун көзөлдөп турган республиканын төрт шаарында 14 постто көзөмөлдөнөт.
Жаратылыш байлыктарын пайдаланууда сыртка чыгарылган жаныбарлар дүйнөсүнүн түрлөрүнө, продукцияларына уруксат берүүдө, көзөмөл кылууда, ошондой эле өсүмдүктөр дүйнөсүнүн түрлөрүн жыйноодо, дары-дармек чөптөрдү сыртка чыгарууда, пайдаланууда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу жана токой чарба мамлекеттик агенттигинин башкармалыктардын, шаардык, райондук инспекцияларынын түздөн-түз көзөмөлүнөн чыгып Бажы органдары сыртка уруксатсыз чыгарууда .
Буга чейин климаттын өзгөрүшү боюнча көйгөйлөр жөн гана таалкууланып келсе, бүгүнкү күндө ал чыныгы көйгөйгө айланып, жашоо шартка жана экономикалык өнүгүүгө чоң таасирин тийгизүүдө.
Азыркы учурда Кыргызстандын ири шаарларында анын ичинде Ош шаарындагы автозаправкалар шаардын чок ортосуна курулгандыктан, калк көп чогулган жерде элдин массалык коопсуздугуна, анын ичинде экологиялык коопсуздугуна коркунуч келтирүүдө, жарылуу болуп кетсе ким жооп берет?
Алыскы жана жакынкы чет өлкөлөргө чыгарууда мыйзамсыз аракеттеринин натыйжасында жаратылыш ресурстарын пайдаланууда акыркы 15-20 жылда коррупциялашып сыртка чыгарылган фактылар жылдан-жылга өсүп жаратылышты коргоо мыйзамдарын бузуу фактылары айдан-айга, жылдан-жылга артып жатканы айкын.
Алар айыл чарбасындө өндүрүмдүүлүктүн төмөндөшү, суунун тартыштыгы көбөйүүдө, метеорологиялык кубулуштардын кооптуу болуусу, экосистеманын бузулушу жана адамдардын ден соолугуна зыян келиши.
Европанын көпчүлүк өлкөлөрүндө мурунтан келе жаткан салтка ылайык Мыйзам чыгаруу бийлик аткаруучу бийликтен даана бөлүнгөн эмес, ал эми конституциялык соттор өткөн кылымдын экинчи жарымында гана пайда болгон.
Бул мисал Мыйзам чыгаруу бийликтин европалык системасынын артыкчылыгына кирсе, анда анын төмөнкүдөй кемчилиги бар: бир партия же жеке адам бардык бийликти өз колуна топтоп алышы мүмкүн.
Алсак, радикалдык оппозициянын күчөшү, Мыйзам чыгаруу бийликтин начарлашынын натыйжасында центристтер кырдаалды көзөмөлгө ала албай калышып, мыйзамдуу түрдө Гитлер Германияда бийликке келген.
Мыйзам чыгаруу ишмердиги ар кайсы өлкөлөрдө ар башка болгону менен мыйзам чыгаруу процессинин бир катар универсалдуу процедуралары бар: мыйзам чыгаруу демилге укугуна ээ субъекттер тарабынан сунуш кылынган мыйзам долбоордун түзүлүшү жана көрсөтүлүшү; комитеттерде жана комиссияларда алдын-ала карап чыгуу; бекитүү.
1994-жылы 22-октябрдагы жана 1996-жылы 10-февралындагы референдумдардын жыйынтыгына ылайык, Жогорку Кеңеш эки палатадан турат, мыйзам чыгаруу иши Мыйзам чыгаруучу жыйынга жүктөлгөн.
атайын мыйзам чыгаруу органдары менен гана эмес, референдумдарды өткөрүү жолу менен түздөнтүз шайлоочулар аркылуу дагы, ал эми айрым учурларда ыйгарым укуктарды же өзгөчө кырдаалдарда мыйзам чыгаруучулукту берүү иретинде аткаруу бийлик органдары аркылуу да ишке ашыралат.
Алгач парламенттердин бири – британдык, ал кылымда пайда болуп, эки палатадан турган: общиналар палатасы – башында рыцарлар жана бюргерлер ал эми бүгүнкү күндө жалпы эл тарабынан шайланган депутаттардан турат; лорддор палатасы – пирлер жана жогорку чиркөө кызматчылары үчүн, ал эми бүгүнкү күндө ага мүчө болуу же тукуму аристократтар, дин кызматы боюнча, же өлкөнүн алдында сиңирген эмгеги боюнча жүргүзүлөт.
АКШда Мыйзам чыгаруу бийлик аткаруучу бийликтен өзүнчө бөлүнгөн, кеңири полномочиелери бар, конституцияга ылайык биринчи бийлик катары эсептелсе да, Мадисондун кармап туруу жана тең салмактуулук системасына ылайык, бийликтин бөлүнүшүнүн балансын буза албайт.
Ошондо 2003-жылы 28-октябрда Цукерберг, студент, 2 курс убагында, интернет-сайтына код жазып, жана анда сүрөттөр колдонулуп,түгөйлөрдү жайгаштырып, максаты алардын ичинен кимиси бири-бирине жагымдуу экенин аныктоо болгон.
Күн сайын бул тармакта 3,2 миллиард колдонуучу "мага жакты",ой-пикирин билдирип жана 300 миллион сүрөттү жарыялашат.2011-жылы октябрь айына карата күн сайын кирип туруучу колдонуучулардын саны 750млн ал эми сайттын барагын кароочулардын саны 1 триллионду түзгөн.
2010-жылы айтуусу боюнча, компаниянын баасы 41млрд долларды түзгөн.2011-жылы 2-январда анын бааасын газетасы жазып чыгат, алардын айтуусу боюнча, 50 миллиардтан ашуун долларды түзгөн.
Бул жагдай баланын үйрөнүү мүмкүнчүлүгүнө кедерги боло албайт, ошого карабастан ымыркайды үйрөнүү жүрүмүнөн өксүтүп албоо үчүн аны эртерээк дарылап, анын угуудагы илдетинен арылтуу керек.
Айылдык орто мектепте окуп жүргөн мезгилден тартып Фергана күрөшүнүн түрү боюнча Кырызстандын жана Орто-Азиянын 15 жолку чемпиону,СССР спортунун мастери, Эл аралык денгээлдеги машыктыруучу, ырааматылык Ибрагим Узаковдун колунда машыгып Кыргызстандын, Фергана өрөөнүнүн чемпиондугун багындырган.
Мектепти аяктагандан кийин Ташкен шаарында токой-чарба институтуна тапшырып, аяктаган соң мамлекеттик жана жеке менчик ишканаларда жөнөкөй камсыздоочудан башкы директордук кызматтарга чейин эмгектенген.
Кыргыздын алыш күрөшүн дүйнөлүк деңгээлге көтөрүү үчүн бир нече жолу Азия өлкөлөрүнүн ортосунда мелдештерди уюштуруп, спортчуларыбызга тынымсыз демөөрчүлүк кылып келген.
КРнын Жогорку Кеңешинин 1995,2000, 2005-жылдардагы чакырылышынын депутаты болуп шайланып, шайлоочуларынын ишенимин артыруу менен турмуш-тиричилик маселерин жакшыруусу үчүн чон иштерди аткарган.
Эркинбаев Баяман Гаусович — КРнын Жогорку Кеңешинин үч чакырылышынын депутаты, көрүнүктүү коомдук ишмер, "Алыш" эл арлык күрөш федарациясынын негиздөөчүсү,"Палван" кайрымдуулук фондунун Президенти, белгилүү спорт чебери .
КРнын Жогорку Кеңешинин үч чакырылышынын депутаты,көрүнүктүү коомдук ишмер, "Алыш" эл арлык күрөш федарациясынын негиздөөчүсү,"Палван" кайрымдуулук фондунун Президенти, белгилүү спорт чебери Баяман Эркинбаев 1967-жылы Сузак районунун Кара-Дарыя айылында туулган.
Фарс тарыхчысы Рашид ад-Дин «Жами ат- Таварихте» : «Кыргыз жана Кэм-Кэмжиут кошуна, жакын турган аймактар, жерлер Кыргыз мамлекетинин курамына кирет. Кэм-Кэмжиуттун бир тарабы наймандар, андан ары Баргужин-Токум деген жерде кори, баргут, тумат, баясут уруулары жашашат.» - деп жазат.
Тарыхчы андан ары: «баргут, кори, төөлөс, тумат уруулары тектеш элдер, аларды Селенга дарыясынын аркы жээк тарабында жашагандыгы үчүн баргуттар, алар турган аймак ушундан улам Баргужин-Токум деп аталат», - деп жазат.
Рашид ад-Дин бер- ген маалыматтарга караганда, баргуттар (-т монгол тилдеринде көптүк маанини аныктаган сөз жасоочу мүчө) Чыңгыз хан жана анын мураскорлоруна ак дилден кызмат өтөшкөн.
Азербайжан тили өлкөнүн аймагында 5 диалектиге бөлүнөт: Чыгыш диалектилер тобу: куба, дербент, бакы, шемаха, салиян, ленкоран; батыш диалектилер тобу: казах, баргалли, айрум; түндүк диалектилер тобу: нуха, закатал, куткаш; түштүк диалектилер тобу: ереван, нахичеван, ордубад; борбор диалектилер тобу: гянжа, карабах.
Бул документтер Кыргыз ССР Илимдер Академиясына жана жогорку окуу жайларына биздин республикадагы байыркы мезгилдерден тартып жашап келе жаткан элдердин материалдык жана рухий маданият эстеликтерин ар тараптан изилдөө милдетин койгон.
А.Асанкановдун демилгеси менен эки жыйнак: «Вопросы истории материалңной и духовной кулңтуры Киргизстана», «Актуальные вопросы этнографии и археологии Киргизии» болуп басылып чыккан жана тарых факультетинде археологиялык жана этнографиялык музей ачылган.
Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын археолог тарыхчылары жана биздин кафедранын мүчөлөрү Кыргыз элинин археологиясы, тарыхы, архитектурасы, жана согуш өнөрү тууралуу бай материалдарды чогултушту.
Барокко (италянча – тике маанисинде «ыксыз кооз», «өзгөчө» – кылымда жана кылымдын биринчи жарымында бир топ европа өлкөлө­рүнүн көркөм искусствосунда, негизинен Италияда жана Испанияда, Фландрияда , Германияда, Францияда жана башка өнүгө баштаган стилдин аталышы.
Бул көркөм искусство татаал сезимдерди берүү м-н, темаларын кеңейткен жана патетикага, шаңдуулукка, драматизмге умтулган, ошону менен бирге готиканын кээ бир тенденцияларына ооп, Кайра жаралуунун гуманисттик идеалдарына ындыны өчкөн мамилеси байкалган.
стили айрыкча архитектурада даана байкалат; аны менен арх-ралык мейкиндик менен масса тууралуу жаңы түшүнүк тыгыз байланышкан: мурунку көлөмдөрдүн түнт, так чектөөлөрүн, арх-ралык массалардын динамикалык курулуштары, бир көлөмдүн экинчи бир көлөмгө өтүшү, бай жасалгалоолор алмаштырды (ага Ф. Борромини, Л. Бернини, Карло Мадернанын курулуштары мүнөздүү).
стилинин мүнөздүү көрүнүштөрү декорация живописинде, анын тынчы жок, динамикадагы татаал, ашыкча кооздолгон композицияларында (мис., чексиз мейкиндик иллюзиясын түзгөн плафондорду саймалоо) байкалат.
Аталган окуу жайынын студент кезинде эле, 1989-жылы Шекер Кыракадемдрамтеатрда акын жана драматург Жеңишгүл Өзүбекованын “Апамдын махабаты” драмасы боюнча коюлган спектаклде башкы ролду – Жибектин ролун ойноп, театр чөйрөсүнүн сынына толот.
Театрда эмгектенген жыйырма жылдык жигердүү чыгармачылык жолунун ичинде Шекер ондогон ролдорду ийгиликтүү ойноп, көл кылаасынын көрүүчүлөрүнүн гана эмес, жалпы эле кыргыз театр журтчулугунун оозуна алынды.
Махмуд Кашгари «Сөздүктө» огуздардын курамындагы игдер уруусун анын энчилүү эн тамгасы менен бирге, ал эми Рашид ад-Дин - «йигдер», Абул Гази Бахадур хан - «икдур» формаларында эскеришет.
Ошону менен катар чет элдик калемгерлердин Чыңгыз Айтматов жөнүндө жазган макалаларын, кытайлык сынчы Жин Жо Шындын “Кыргыз адабияты жана Ч.Айтматов” аттуу макаласын кыргыз тилине которуп, кыргыз окурмандарына сунуштаган.
тууралуу төмөнкчө буюрулат: «О, ыйман келтиргендер! Намазга турганыңарда жүзүңөрдү жана колуңарды чыканакка чейин жуугула, башыңарга масх тарткыла , бутуңарды томукка чейин жуугула».
«Бир мусулман адам даарат алып жүзүн жууганда жүзү иштеген бардык күнөөлөрү, колу-бутун жууганда колу-буту менен кылган бардык катачылыктары суу тамчылары менен бирге агып кетет да, таптаза болот. А түгүл кирпиктери менен тырмактарынын түбүндөгү күнөөлөрдөн да эч нерсе калбаит. Даараттын адеп-шарттары менен даарат алып бүтүп, кыбылага карап: «Ашхаду ан лаа илааха иллаллаах, лаа шариика лаху. Ва ашхаду анна Мухаммадан абдуху ва Расуулуху» деген адам үчүн
Маселен, буга зааранын тез-тезден келиши, жаранын тез-тез канап турушу, аял кишиден аиыз жана нифас абалдарынан сырткаркы учурларда токтобои келген суюктугу сыяктуу абалдарды мисал келтирүүгө болот.
Чоң аймактарда бир эле маршрут менен жайыттарды бат алмаштырбай айдап отурукташкан дыйкандар менен тыгыз байланышка алып келген, ал өз кезегинде көптөгөн маданий жаңылыктарды, башка этностордун тилин кабыл алууга алып келген.
Уламыштардын биринде Азык уруусунун түпкү теги жөнүндө мындай окуялар айтылат: Тагай бий ак үйлүү болуп, Эреше Ханга барганда, анын үйтиричилигин тейлеп туруш үчүн дайындалган ордо кыздарынын бирин ага убактылуу үйлөндүрөт.
Мөөнөтү аяктаган мезгилде, Тагай бий элине кайтар алдында кош бойлуу аялына: «кыз төрөсөң өзүң чоңойтуп, бой жеткенде ыйлабай турган жерге узатып кой, эгер эркек төрөсөң, ал эс тартканда менин тек жайымды түшүндүрүп, белги катары кестигимди бер. Эр азамат болсо өзү мени издеп табар», — деп айтып коштошуп, жөнөп кетет.
Себеби, алтайлык «төрт-ас» уругу сыяктуу эле кыргыздардын азык уруусу да «төрт тамгалуу азык» деп төрткө бөлүнгөндүгү алардын тарыхый бир мезгилдерге тектеш элементтерден болгондугун далилдейт.
Уламыштарга караганда, Тагай бий балдарына энчи бөлүштүрүүдө азыкка келгенде аны «Нокто агасы» (мааниси Тагай тукумуна кирген кайсыл гана уруу болбосун, олжо бөлүштүрүлгөндө азыктарга биринчи жана башкалардан көбүрөөк бөлгөнгө милдеттүү болгон) кылып дайындайт.
Адабий котормочулук ишин өткөн кылымдын 70-жылдарында орус жазуучусу А.Пантелеевдин балдар үчүн жазылган аңгемелерин кыргыз тилине которуу менен баштаган, ошондон бери көркөм адабиятты немис тилинен кыргызчага которуу менен алектенип, немис тилинен кыргызчага түз которгон адис катары белгилүү.
Ал Австрия адабиятынын үлгүлөрү менен кыргыз окурмандарын тааныштыргандыгы үчүн 2001-жылы Австрия Республикасынын Федералдык өкмөтүнүн атайын сыйлыгына татыктуу болгон, Бишкек гуманитардык университетинин ардактуу профессору.
тологиялык алдын-ала айтууга астрологиялык ж-а метеорологиялык кубулуштар, а. и. Ай ж-а Күндүн тутулушу, планета м-н жылдыздардын чыгышы ж-а батышы, планеталардын топ жылдыздарга салыштырма ж-а бири бирине карата жайгашышы негиз болот.
Астрология окуусу жарык чыгаруучу асман телолорунун, айрыкча планеталардын жайгашкан абалына карап туруп, башталуучу иштин аягы эмне жыйынтык менен бүтөрүн, кишинин же бүтүндөй бир элдин келечек тагдырын алдын ала айтууга негизделген.
Астрологдордун ою боюнча Күн, Юпитер, Сатурн, Марс, Чолпон, Меркурий, Ай адамдардын келечек тагдырына өз таасирлерин тийгизет, жашыруун күчкө ээ болушат деген ишеничте болушкан.
Клиникалык өлүм дем алуу, кан айлануу бузулганда, мисалы, сууга чөккөндө, муунганда, операция убагында жүрөк токтоп калганда, миокарддын инфарктында жана башкалар нерв системасынын клеткаларына кычкылтек жетпей калышынан болот.
Эвтаназия – кайрымдуулук менен өлтүрүү, бул катуу ооруган жана айыкпас оорулардан жапа чеккен адамдарды, азаптан арылтуу максатында, бейтаптын суранычы менен оорутпай өлтүрүү деп аталат.
Дарыгерлер, бирок, мыйзам чегинде, өтө кыйналганда өмүрдү узартпоо чечимин кабыл алышы мүмкүн жана оорулуунун өмүрүн кыскарткан күндө дагы, ооруну басаңдатуучу дары-дармектерди колдонушат.
"Эвтаназия" термини Фрэнсис Бэкон тарабынан киргизилген жана ал мындай деген: "дарыгердин милдети ден-соолукту калыбына келтирүү гана эмес, ошондой эле оорулардан улам келип чыккан азапты жеңилдетүү. куткарылууга үмүт жок болсо да, өлүмдүн өзүн жеңилирээк жана бейпил кылса болот, анткени бул эвтаназия . өзүнчө эле чоң бакыт ".
Сүрөдө Курандын жалпы түшүнүгү берилип жана таухидди ырастоочу, динчил адамдарга жыргалчылыкты, ал эми динсиз жана күнөөлүү адамдарга катуу жаза болоорун эскертүүчү, Аллахка сыйынуу зарыл жана эки дүйнөдөгү бактылуулукка жол экенин ырастоочу сөздөр айтылат.
Өндүрүш каражаттарынын жамааттык менчикте болушу, социалдык топтордун, катмарлардын жоктугу жана азык-түлүк, тамак-аштын теңдештирилип бөлүштүрүлүшү бул социалдык-экономикалык формациянын негизи болот.
Алгачкы жамааттык коом өзүнөн соңку формациялардан айырмаланып, өндүргүч күчтөр өнүгүү деңгээли өтө төмөн болуп, өндүрүштө жана керектөөдө жамааттык принцип негизги мааниге ээ болгон.
Аталык доор мезгилинде өндүргүч күчтөр күрдөөлдүү өнүгүп, жер айдоо куралы колдонула баштайт, мал асыроо жолго коюлуп, ар түрдүү металлдарды ысытып, эритип иштетүү менен кол өнөрчүлүк пайда болот.
Кыргызстандын аймагындагы алгачкы жамааттык түзүлүштүн баштапкы мезгилинин издери Айдаркенде Селүңкүрдөн, Онарча суусунун боюнан жана Кожо-Бакырган-Сай капчыгайынан табылган таш куралдарынан улам байкалат.
2010-жылы саясат таануу адистиги боюнча кандидаттык диссертацияны ийгиликтүү коргоп, саясат таануу илимдеринин кандидаты даражасына татыктуу болду (Бул иштин илимий жетекчиси – философия илимдеринин доктору, профессор Осмон Асанкулович Тогусаков болгон).