polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Деңиз денгээлинен 3500 м жакын абсолюттук бийиктикте аскалардан эшилип түшкөн агынды таштардын арасында, чет жакасында, күнгөй беттеринде кээбир топурактуу жерлеринде сейрек өскөн бадалчаларда кездешет.
Делинин башкаруучусу Ибрагим Лоди менен 1526-жылы Панипата талаасында, 1527-жылы Раджпут князы Сангра Сингхти Кхануанын жанында жеңип чыгып, 1529-жылга чейин ал Чыгыш Афганстанды, Пенджабды, Ганг өрөөнүн Бенгалиянын чегине чейин өзүнө каратып алып, бул аймакта Могол империясын негиздеген.
2 аттуу маалыматтык бюллетень 2010-жылдын 19-февралында жазылган жана акыркы кездеги Албаниянын, Боливиянын, Венесуэланын, Гвинеянын, Гвинеи-Бисаунун, Грециянын, Испаниянын, КЭДРнын, Марокконун, Маршаллдык Аралдардын, Сент-Китс жана Невисанын, Сербиянын, Уганданын, Чехиянын, Шри-Ланканын геокоддордун өзгөрүүсү камтылган.
Маалыматтык бюллетень -2, 2010-жылдын 30-июнь күнү жазылган, жана анда Антигуа жана Барбуддардын, Аргентинанын, Белоруссиянын, Босния жана Герцеговинанын, Буркина-Фасонун, Бурундинин, Венгриянын, Гренландиянын, Египеттин, Италиянын, Йемендин, Кениянын, Комордун, Ливандын, Малавинин, Молдованын, Нигериянын, Жаңы Зеландиянын, Омандын, Панаманын, Перунун, Россиянын, Сейшелдик Аралдардын, Сенегалдын, Словениянын, Туркмөнстандын, Филиппиндин, Борбордук Африка Республикасынын, Чаддын, Чилинин, Эквадордун акыркы геокоддорунун өзгөрүүсү камтылган.
3166 агенствосунун стандарттарына ылайык, өлкө же аймак БУУнун Өлкөлөр аты же БУУнун статистикалык бөлүгү колдонуучу өлкөнүн же аймактын коду статистикасынын бюллетенине кошулушу зарыл.
Аны менен катар Тарафа , ал-Харсис ибн Халлиза , Зухайр ибн Аби Сулма , Антара ибн Шадлат ал-Абси сыяктуу бир катар акындар араб адабиятынын тарыхында өзгөчө роль ойногон.
Мухаммед жана анын тарапкерлери өз идеяларына анча кызмат кыла бербегендиктен, поэзияга Хагб ибн Зуайр , Хасан ибн Сабит , Абу Зуайб ал-Бига ал-Жади сыяктуу белгилүү акындар каршы чыгышкан.
Араб халифаты ыдырап, бир нече мамлекеттерге бөлүнгөн кезде Египеттин, Сириянын, Ливандын, Ирактын, Ирандын жана башка мамлекеттердин улуттук адабияты катары 10-кылымда Халаб шаары негизги адабий борборлордун бири болуп калган.
Схоластикадан жана көнүмүш эрежеден чыгалбаган 1618-кылымдагы араб адабияты анчалык бийикке көтөрүлө албаса да, эскинин эстеликтерин ушул күнгө чейин сактап калган кол жазмалары менен маанилүү.
Апатит кенташы минералдык курамы боюнча силикат-оксидүү, спликаттуу, карбонат-силикаттуу, карбонаттуу жана гидросиликат-гидроксидүү, Р205тин өлчөмүнө жараша бай , орточо , жарды жана аз кенташтуу болуп бөлүнөт.
Алардан магматогендүү магма, апатиттүү-нефелиндүү сиениттердин массиви менен байланыштуу апатит-нефелиндүү (мисалы, Россиядагы Хибин жана Ловозеро, Канададагы Сент-Илер жана башка кендер) жана карбонатиттүү (ультранегиздүү, жегичтүү тоо-тектер жана карбонатиттүү татаал комплекстер менен байланыштуу апатит сейрек металдуу, мисалы, Россиядагы Ковдор, Финляндиядагы Сокли, Силиньярви, ТАРдагы Пхалаборва, Бразилиядагы Тапира жана башка) ошондой эле седиментогендүү - карбонатиттер боюнча үбөлөндү кыртыштан пайда болгон (апатит-франколит-сейрек металлдуу кендер - Россияда Белозима жана Ковдор, ТАРда Палабора, Финляндияда Сокли жана башка) кендердин өнөр жайлык мааниси зор.
Апатиттүү жана курамында апатит комплекстүү кенташтардын дүйнөлүк жалпы запасы 1,2 млрд о. Анын г/ Россияда, ошондой эле Вьетнам, Бразилия, ТАР, Финляндия, Уганда, Норвегия, Зимбабве, Канада, Испания, Индияда ири кендери бар.
Ички баллйстика курал найынын каналында ыргытуучу заряд күйгөндө пайда болгон газдын таасири астындагы снаряддын кыймылын, ошондой эле аткан учурда найдын каналында же ракетанын күйүү камерасында пайда болгон башка процесстердин законченемдүүлүгүн изилдейт.
20-к-да орус окумуштуулары Н. Ф. Дроздов, И. П. Граве, Н. А. Забудский ж. б-дын балистиканын негизги маселелерин чечүүгө жана эсептөө ыкмасын өнүктүрүүгө байланышкан иштери дүйнөгө белгилүү болгон.
Өнүгүүнүн кийинки коомдорунан таптардын, мамлекеттин жоктугу менен айырмаланат, бул доорго жамааттык эмгек, өндүрүш каражаттары ж-а өндүрүлгөн продуктуну жалпы пайдалануу мүнөздүү.
Алгачкы коом өзүнөн кийинки коомдордон айырмаланып өндүргүч күчтөрдүн өнүгүү деңгээли өтө төмөн болуп, өндүрүштө жана керектөөдө жамааттык принцип негизги мааниге ээ болгон.
Мында таштан, жыгачтан, сөөктөн, мүйүздөн жасалган эмгек куралдары (алгач найза, союл, бычак, кийинчерээк кескич, канжар, кыргыч, балта, керки, орок ж. б.) колдонулуп, бара-бара өркүндөтүлө берген.
Аталык уруунун соңку мезгилинде туугандык байланыш ата жагынан эсептелип, жеке менчиктин ж-а чарбанын пайда болушуна, уруктардын бөлүнүшүнө алып келген, ошондой эле алгач согушта туткунга түшкөндөрдү, бара-бара ошол эле уруудагы жакырдангандарды кулга айландырган, байыган уруу башчыларынын бөлүнүп чыгышы соцпал.
Алгачкы коомдун издери Кыргызстандын аймагында Нарын облусунда Нарын шаарына жакын Он-Арча суусунун жээгинен, Ысык-Көлдө Балыкчы шаарына жакын жерден, Кыргызстан м-н Тажикстандын чек арасындагы Кожо-Бакырган-Сайдан табылган таш куралдарынан байкалат.
Ортоңку палеолит дооруна таандык эстеликтер Ысык-Көл өрөөнүндөгү Тосор суусунун боюнан, Чүй өрөөнүнүн Георгиевка дөңсөөсүнөн, Ош облусунун Араван районундагы Сасык-Үңкүрдөн табылган.
Неолит ж-а коло доорунда пайдаланган курал-жарактарды Ысык-Көлдөгү Сары-Жаз өрөөнүнүн жанындагы Ак-Чуңкур ж-а Нарын шаарына жакын Текесекирик үңкүрлөрүндө, Чүйдөгү Аламүдүн суусунун боюнан, Сокулук, Садовое, Беловодск айылынан, Чолпон-Ата шаарынын жанынан, Кочкор өрөөнүндөгү Шамшы айылынан табылган.
Ал эми аска бетине тартылган сүрөттөрдү Чүйдөгү Аламүдүн, Александровка, Жайылма, Кайыңды, Оштогу Сулайман тоосунан, Араван кыштагына жакын аскадан , Алай ж-а Кетмен-Төбө өрөөндөрүнөн табылган калдыктардан көрүүгө болот.
Осмон империясы 1-дүйнөлүк согушта жеңилгенден кийин Анадолудагы улуттук төңкүрөштүк кыймылга жана эгемендүүлүк үчүн согушка жетекчилик кылган, султандын өкмөтүн жана басып кер режимин жоюуга жетишкен, жаңы жумурияттык мамлекетти түзгөн.
бир катар олуттуу саясий, социалдык жана маданий ыслаттарды жүргүзгөн, мисалы: Султанатты жоюу , жумуриятыны жарыялоо , де-факто жок болгон халифаттын де-юре жоюлушу , лайык билим берүүнүн киргизилиши, дервиштердин ордендери жабылышы, кийим ыслаты , жаңы европалык типтеги кылмыш жана жарандык формалардын кабыл алынышы.
кодекстери , алипесси латындаштыруу, түрк тилин араб жана фарс карыздарынан тазалоо, динди мамлекеттен бөлүү , аялдарга шайлоо укугун берүү, наамдарды жана феодалдык кайрылуу формаларын жоюу, тегаттарды киргизүү , улуттук банктарды түзүү жана улуттук өнөр жай.
Улуу Элдик Чогулушу төрагасы, андан кийин бул кызматка ар бир терт жылда кайра шайланып турган республиканын президенти, ошондой эле Жумурият - Ал түзгөн Элдик партия Түркияда талашсыз авторитетке жана улуттун сүйүүсүнө ээ болду.
1880 же 1881-жылы Осмон импараторлугунун Салоники шаарындагы Хожакасым кварталында туулган (тууган күнү тууралуу так маалымат жок; кийинчерээк Кемел 19-майды туулган күнү катары – Түркиянын көз карандысыздыгы үчүн күрөш башталган күндү тандаган) туулган.
Анын атасынын теги так белгилүү эмес, кээ бир булактар ​​анын ата-бабалары Сөкеден келген түрк көчмөндөрү болгон деп ырасташат, башкалары Ататүрктүн балкандык тамырларын ырасташат, үй-бүлөсү түркчө сүйлөп, ислам динин тутунган, бирок исламчыл каршылаштар арасында.
Кемел 1922-жылдын 17-сентябрында Тышкы иштер министрине телеграмма жиберип, анда төмөнкү версияны сунуш кылган: шаарды гректер жана армяндар өрттөшкөн, аларды митрополит Хризостом үндөгөн.
Кемел француз адмиралы Дүмеснилге да ушундай деди: «Биз бир кутум болгонун билебиз. Биз атүгүл армян аялдарынан өрт коюу үчүн керектүү нерселердин бардыгын таптык. Шаарга келгенге чейин храмдарда алар ыйык милдетке — шаарды өрттөөгө чакырышты. Түрк лагериндеги согушту чагылдырган жана окуялардан кийин Измирге келген француз журналисти Берта Жорж-Голи мындай деп жазган: «Түрк аскерлери өз алсыздыктарына ынанып, бир үйдү жалындын кантип каптаганын көргөндө ишенимдүү көрүнөт. экинчиси, аларды жинди кыжырдануу менен басып алышты жана алар армян кварталын талкалап салышты, алардын айтымында, биринчи өрттөөчүлөр ошол жерден келишкен».
Соттолгондун мойнуна жипти чыңдап бер деп көрсөтмө берүү үчүн кандайдыр бир адамдык сезими жок, жүрөгү жок бир жандыкты издеп жатышкандай эле, бул соккуну жетүү үчүн да чыккынчы, эркекти табыш керек эле.
Эртеси ТУУЖ кезектеги жыйынын ачып жатып, Мустафа Кемел ислам динин саясий курал катары кылымдар бою колдонулуп келе жаткандыгы тууралуу айыптоочу сөз сүйлөп, анын «чыныгы максатына» кайтарылышын, тез арада жана эң чечкиндүү түрдө сактап калуусун талап кылды.
3-мартта М.Кемелдин төрагалыгы алдында өткөн Жогорку Кеңештин жыйынында башкалардын катарында Түркияда шарият сот өндүрүшүн жокко чыгаруу, вакфтын мүлкүн вакфтардын башкы башкармалыгынын карамагына өткөрүү боюнча мыйзамдар кабыл алынды.
1921-жылдын 16-мартында Москвада түзүлгөн «Достук жана бир туугандык» келишими боюнча (бул боюнча мурдагы Россия империясынын бир катар аймактары Түркияга өткөн: Карс облусу жана Сурмали округу) Анкаранын екмету акысыз финансылык жардам, ошондой эле курал-жарак менен жардам берген, ага ылайык Совет екмету 1921-жылы кемалисттерге 10 миллион рубль жиберген.
алтын, 33 миңден ашык мылтык, 58 миллионго жакын патрон, 327 окыргыттар, 54 артиллерия, 129 миңден ашык снаряд, бир жарым миң кылыч, 20 миң противогаз, 2 аскер-деңиз флоту жана «көп сандагы башка аскер күчтөрү бар. жабдуулар».
1920-жылдын 7-июнунда Ангора өкмөтү Осмон импараторлугунун мурунку бардык келишимдерин жараксыз деп жарыялаган; Мындан тышкары, ТУУЧ өкмөтү четке кагып, акыры согуштук аракеттер менен 1920-жылдын 10-августунда султан өкмөтү менен Антанта өлкөлөрүнүн ортосунда кол коюлган Севр келишимин ратификациялоону үзгүлтүккө учураткан, алар импараторлугунун түрк калкына карата адилетсиздик деп эсептешкен.
Келишимде каралган эл аралык сот механизми түзүлбөгөн кырдаалдан пайдаланып кемалисттер британ аскерлеринин арасынан барымтага алып, аларды Жаш түрк өкмөтүнүн мүчөлөрүнө жана Мальтада атайылап интернацияланган башка адамдарга алмаштыра башташкан.
Константинополь Антанта аскерлери тарабынан басып алуудан кийин жана Осмон парламенти тарагандан кийин Кемел Ангорада өзүнүн парламентин – Түркиянын Улуу Улуттук Чогулушү чакырган, биринчи жыйын анын ичинен 1920-жылдын 23-апрелинде ачылган.
Түрк лирасынын курсун кармап туруу жана валюта менен соода кылуу үчүн 1930-жылдын мартында убактылуу консорциум түзүлүп, анын курамына Стамбулда иштеген бардык ири улуттук жана чет элдик банктар, ошондой эле Түркиянын Финансы министрлиги кирген.
Султан өкмөтү буга каршы турууга аракет кылып, 1919-жылы 3-сентябрда Мустафа Кемелди камакка алуу жарлыгы чыккан, бирок анын бул жарлыктын ишке ашуусуна каршы турган жетиштүү колдоочулары болгон.
Дарданел операциясы маалында Австралия жана Жаңы Зеландия корпусунун аскерлери жана башка британ бөлүктөрү Галлиполи жарым аралына десант учурунда, салгылашуулардын эң кыйын учурда, 1915-жылдын 25-апрелинде эртең менен күн тартибинде дивизиясынын 57-полку үчүн Кемел мындай деп жазган: «Мен силерге алдыга чыгууну буйрубайм, мен сага өлүүнү буйруйм. Биз өлүп жатканыбызда, башка аскерлер жана командирлер келип, ордубузду ээлей алышат».
19-кылымдын экинчи жарымында Осмон империясында эки жылсанак колдонулган: ислам - ислам майрамдарын белгилөө үчүн иштелип чыккан жана румий - 1839-жылы кабыл алынган жана Юлиан жылсанагында негизделген жарандык календарь.
Экөө тең хижрадан – Мухаммаддын Меккеден Мадинага көчүп кеткен убактысын эсептешкенине карабастан, ал мезгилде алардын ортосунда айырмачылыктар болгон; аларды жакындашты-руу учун жургузулген реформаларга карабастан, айырма бугунку кунде да бар.
Кемелисттердин армяндарга, кийинчерээк гректерге каршы согуштук ийги-ликтеринде 1920-жылдын кузундан тартып 1922-жылга чейин ОСФСРдин өкмөтү тарабынан көрсөтүлгөн улуттуу финансылык жана согуштук жардамдын зор мааниси бар.
Ал өзүнүн ишмердүүлүгүнүн алгачкы жылдарында эле компаниясынын 40% акциясынын ээси болуп, Анкарада ошол кездеги эң чоң Анкара Палас мейманканасын курган, жүндөн токулган кездеме фабрикасын сатып алып, кайра уюштурган жана бир нече Анкарага насыя берген.
Агрардык саясатта жери жок жана жери жок дыйкандардын ортосунда бөлүштүрүлгөн мамлекет вакф мүлкүн, мамлекеттик мүлктү жана өлкөдөн чыгып кеткен же каза болгон христиандардын жерлерин улутташтырган.
Мустафа Кемел Ататүрк (; 1934-жылга чейинки: Гази Мустафа Кемел-Паша; 1881, Салоники, Осмон империясы — 10-ноябрь 1938, Долмабакча, Бешиткаш, Ыстанбул, Түркия) — Осмон жана түрк мамлекеттик ишмери, саясий жана аскердик ишмер.
Киреевдин айтымында, интервенттерди аскердик жеңиш ал «жаш республиканын улуттук, патриоттук күчтөрү» деп эсептеген кемалисттерге түрк коомун жана мамлекетин андан ары өзгөртүү жана жаңылоо укугун камсыз кылууга мүмкүндүк берди.
Академисини аяктагандан кийин дароо Абдулхамид режимин мыйзамсыз сындаган деген айып менен камакка алынып, бир нече ай камакта отургандан кийин Дамаскка сүргүнгө айдалган, ал жерде 1905-жылы «Ватан» төңкүрөштүк уюмун түзгөн.
»Кемел 1922-жылы 19-ноябрда Халифаттын тактысына Улуу Улуттук Чогулуш тарабынан шайланган Абдулмежит ге телеграмма аркылуу мындай кабар берген: Душмандардын Исламга акаарат келтирүүчү жана зыяндуу сунуштарын кабыл алган Вахидаддин мусулмандардын ортосуна ыдыратууну, ал тургай, кан төгүүгө себепкер болгон.
Салоникиде окуп жүргөндө Кемал төңкүрөштүк коомдорго катышкан; Академини бүтүргөндөн кийин Жаш түрктөрдүн катарына кошулган, 1908-жылдагы Жаш түрк төңкүрөштүн даярдоого жана ишке ашырууга катышкан; кийин «Жаш түрк» кыймылынын лидерлери менен пикир келишпестиктерден улам саясий ишмердүүлүктөн убактылуу четтеп калган.
Мустафа Кемелдин чыныгы туулган күнү боюнча ар кандай версиялар бар (андан тышкары, Осмон дөөлөтүндө колдонулган жылсанактардын айырмасынан улам, ал тургай өзү да анын туулган күнүн так билген эмес); алардын эң кеңири таралганына ылайык, ал 1881-жылы 12-мартта төрөлгөн.
1920-жылдын 23-апрелинде ошол кездеги мыйзам чыгаруу, аткаруу жана сот бийлигин бириктирген өзгөчө бийлик органы болгон Түркиянын Улуу Улуттук Чогулушун ачылышы Түркия Республикасынын түзүлүшүнүн жарчысы болуп калды.
1922-жылы 11-октябрда Антанта мамлекеттери кемелисттик өкмөт менен элдешүү келишимине кол коюшуп, Грекия 3 күндөн кийин ага кошулган; акыркысы Чыгыш Фракиядан чыгып кетүүгө аргасыз болгон, ал жерден православ калкын эвакуациялаган.
Британ жана француз өкүлдөрүнүн кысымы астында Кемел акыры христиандарды эвакуациялоого уруксат берген, бирок 15 жаштан 50 жашка чейинки эркектер эмес: алар ички иштерге мажбурлап иштетүү үчүн сүргүнгө айдалган жана көпчүлүгү өлүшкөн.
Кемелисттердин негизги токтоосуз милдети түндүк-чыгышта армяндарга, батышта гректерге каршы, ошондой эле Антанта тарабынан түрк жерлерин оккупациялоо жана калган капитуляциялардын иш жүзүндө режимине каршы күрөшүү болгон.
Кемелдин Измирдеги кыргындан кийин айткан сөздөрү менен эсептелинет: «Биздин алдыбызда Түркиянын христиан саткындарынан жана чет элдиктерден тазаланганынын белгиси бар. Мындан ары Түркия түрктөргө таандык».
Мейкиндиктеги бардык векторлордун көптүгүн (киргизилген жана жогорудагы аксиомаларга баш ийген векторлорду кошуу жана санга көбөйтүү операциялары менен бпрдпкте) вектордук мейкиндик деп айтылат.
Волхов дарыясынын оң жээгинде София собору , епископ сарайы , саат мунарасы , «Россияга миң жыл» эстелиги , чиркөөлөр (Нередицедеги Спас, Николо-Дворщенск, 1113-ж.чен; Успенье, Воскресенье ж. б.), монастырлар бар.
Университет (1993; 4 институту, айыл чарба жана жаратылыш байлыктары академиясын, 5 коллежди камтыйт), китепкана , музейлер (анын ичинде «Витославицы» жыгач зодчийлиги, 1964; жыгач чиркөө, 16-18-к; желтегирмен ж. б.), театрлар бар.
Мындай учурда коммуникация – жөн гана жаңылык, маалымат берүү процесси болуп саналат; 2) коммуникация – субъект катары маалымат берүүчү болсо, объект – кабылдагыч катары берилген маалыматты кабыл алат, анын тегерегинде ой жүгүртөт жана турмушта колдонот.
субъект-объект алакасы, башкаруу формасындагы коммуникациялык ишмердүүлүккө мүнөздүү, анда коммуникатор реципиентти байланыштын таасири астындагы объект жана өздүк максатын ишке ашыруунун каражаты катары карайт.
объект-субъект алакасы, тууроо, окшоштуруу формасындагы коммуникациялык ишмердүүлүгүнө мүнөздүү, анда реципиент максатына ылайык коммуникаторду тууроо үлгүсү катары тандап алат, ал эми коммуникатор өзүнүн коммуникациялык акттын катышуучусу болуп калгандыгын баамдабай да калат.
Вербалдык формадагы байланыш коомдук карым-катыштын бир бөлүгүн гана түзөт, ал эми калган учурда вербалдык эмес байланыштар жана материалдык маданияттын алып жүрүүчүлөрү аркылуу белгилүү мейкиндик жана убакыт ичинде ишке ашат деген пикирди жакташат.
Вирустук диарея - , жугуштуу энтерит – бодонун тамак сиңирүү жана дем алуу жолунун былжыр челинде оюк жара пайда кылып, ичин өткөрүп, каңыл жаар жана көздүн былжыр челин сезгентип, калтыратмага дуушар кылуучу, тез жугуучу ылаң.
Былжыр челин антисептикалык заттардын эритмелери менен чайкайт жана ихтиол кошулган көк таштын 1 % түү эритмеси менен клизма жасалат, жүрөк ишин жакшыртуучу кофеин, кордиамин, коразол колдонулат.
Кийин улук редактор, 1977-жылдан «Советская Киргизия» гезитинде адабият жана искусство бөлүмүнүн башчысы, 1983-жылдан улук окутуучу, доцент, 1993-жылдан Орус тили жана адабияты педагогикалык институтунун адабият теориясы жана тарыхы кафедрасынын профессору болуп иштеп жүрүп, 1979-жылы «20-жылдардагы орус совет адабиятындагы гуманизм көйгөйлөрү» деген темада кандидаттык диссертациясын, 1991-жылы «Детские литературы народов Средней Азии в их связи и взаимодействии с русской литературой» деген темада доктордук диссертациясын жактаган.
Галактикадан тышкары астрономия изилдеген жылдыз, газ системалары табияты боюнча биздин Галактика сыяктуу эле болуп, бирок алар бизден өтө алыс бир нече жүз миңдеген жана миллиондогон жарык жылындагы аралыкта жайгашкан.
Асман сферасынан көз менен же жөнөкөй телескоп аркылуу байкалуучу жылдыздардын бардыгын камтыган биздин Галактика чектүү жана ага окшош башка жылдыз системалары бар деген идея 18кылымдын ортосунан эле айтылып келген.
Хаббл галактикалардын бизден алыстоо ылдамдыгы менен ага чейинки аралыктарынын өзара түздөн түз сызыктуу байланышы бар экендигин аныктап, спектрлердеги кызыл жылыш менен байланыштуулугун көрсөткөн.
Ветеринария, ветеринария медицинасы жаныбар ылаңдарын изилдөөчү, ага каршы күрөшүү чараларын, адамды зооноздордон сактоо ыкмаларын иштеп чыгуучу, малдан ветеринардык-санитардык талаптарга жооп берген сапаттуу продукт алууга багытталган илимдер системасы.
ветеринария-биологиялык дисциплиналар (анатомия, гистология, патологиялык физиология, фармакология, ветеринардык микробиология, ветеринардык вирусология ж. б.); соо жана ылаңдаган жаныбарлардын дене түзүлүшүн, физиологиясын, дары-дармектердин таасирин ж. б.
клиникалык дисциплиналар (эпизоотология жана жугуштуу ылаңдар, паразитология жана инвазиялык ылаңдар, ички жугушсуз ылаңдар, ветеринардык хирургия, акушерлик, гинекология ж. б.), ал жаныбарлардын ар түрдүү ылаңдарын изилдейт, аларга диагноз коюунун жолдорун тактайт, алдыналуу жана жок кылуу ыкмаларын табат;
ветеринардык-санитардык топ (ветеринардык-санитария, зоогигиена, ветеринардык-экспертиза ж. б.) айлана-чөйрөнүн жаныбарларга тийгизген таасирин, малдын кунардуулугун жогорулатуу жана алардан алынган продуктулардын сапатын көтөрүүнүн жолдорун изилдейт.
Республикада мамлекеттик ветеринариялык, башкармалык түзүлүп, ага Республикалык ветеринардык лабораториялык, Агрардык илим жана консулътациялык кызмат борборунун Ветеринардык илимий-изилдөө контролдук институту (ветеринардык дары-дармектерди сертификаттоо жана стандарттоо боюнча контролдук лаборатория), эпизоотияга каршы республикалык экспедиция, ветеринардык чек аралык көзөмөл пункттары, чек ара жана карантиндик кызматтын башкы башкармалыгы баш иет.
Кээ бир окумуштуулардын эмгеги жогору бааланып, СССР жана КРдин мамлекеттик сыйлыктарына татыктуу болушкан (. А. Волкова, Р. С. Полковникова, Ц. Ц. Хандуев, Э. Д. Иманов, Н. Е. Шкодин, В. М. Серов ж. б.).
Барокко стилиндеги Троица , Ыйык Екатерина лютеран , классицизм стилиндеги Мартын Исповедник чиркөөлөрү, М. В. Ломоносовдун, Петр нин эстелиги, обелиск, Жеңиш монументи, Михаил Архангелдин колодон жасалган статуясы жана башка бар.
Он ЖОЖ , техникалык , М. В. Ломоносов атындагы Поморск , Түндүк медициналык университеттери, өлкөдөгү байыркы окуу жайлардын бири , 49 китепкана, музейлер , театрлар, филармония, мамлекеттик камералык оркестр , Түндүк орус элдик хору, цирк пштейт.
Мала кызыл мандалак , - Пияз түбү анча ири эмес, диаметри 2 см, сыртынан кара, жогорку бөлүгү ичинен топурак кыртышынын үстүнө чейин жеткен чач, жүн сымал түктүү, калың кабык менен капталган.
Россия Илимдер Академиясынын Ыраакы Чыгыш бөлүмү, 15 Жогорку окуу жайлары (анын ичинде Ыраакы Чыгыш деңиз, медициналык университеттери ж. б.), 38 китепкана , музейлер (Сухановдордун үй-музейи, Тынч океан флотунун аскер-тарыхы, деңиз музей-океанариум ж. б.), гал-лар, театрлар, филармония, Тынч океан симфониялык оркестри, цирк иштейт.
Кеме куруу жана ремонттоо (ишканалары: «Владивосток кеме ремонттоо заводу», «Чыгыш Верфь»), балык («Дальрыба» тоңдурулган балык продукциясы, «Дальморепродукт Троулерс»), жеңил , аскер-деңиз жана граждандык флоттор үчүн радиоэлектроника техникасы өндүрүшү иштейт.
Түндүктөн Россия Федерациясынын европалык бөлүгүндө 47-параллелге чейин, Волга-Урал дарыя арасында Камыш-Самар көлдөрүнө, Уилдин бассейнине, Ик, Салтаим, Чаны көлдөрүнө чейин.
Электрондук иондоштургуч вакуумметрде ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат жана газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат.
Жылуулук вакуумметринде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылатынча Электр тогу менен ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат.
Чыгыштан батышты карай Гиндикуш тоолору , андан ары Паропамиз тоолору, түндүгүндө Бактрия түздүгү, түштүгүндө, түштүк-батыш бөлүгүндө бийиктиги 1200 мге жеткен чөлдүү плато Регстан, Гармсер кумдуу чөлдөрү, Дашти-Марго таш-шагылдуу чөлү созулуп жатса, Ооганстандын түштүк бөлүгүндө Газни-Кандагар бөксө тоосу жазы дарыя өрөөндөрү менен тилмеленип жатат.
Нефть, табигый газ, көмүр, темир, жез, сейрек металлдар, ошондой эле чачынды алтын, зергерлик жана асыл таштар (дүйнөдөгү эң сапаттуу кен - лазурит, мрамор оникси, зергерлик турмалин, рубин, зымырыт) жана башка кендери бар.
Январдын орточо температурасы түздүктөрдө 0Сден 8Сге чейин, бийик тоолордун айрым жеринде -20Сден төмөн, июлдуку түздүктөрдө 24Сден 32Сге, бийик тоолордо 0Сден 10Сге чейин.
Биздин заманга чейинки 6-кылымдын 30-жылдарында Ооганстандын аймагы Ахеменилер мамлекетинин курамына, биздин заманга чейинки 330-329-жылы Ооганстанды Александр Македонский басып алган, кийин Селевкилердин ээликтеринин курамына кирген.
6-кылымдын 60-жылдары эфталиттердин уруулук бирикмелери түрктөр жана сасанилер тарабынан сокку алган соң, Ооганстандын аймагы майда ээликтерге бөлүнүп, Түрк кагандыгына жана Сасанилерге көз каранды болуп калган.
Өлкөдө түрдүү тилдердин тобуна кирген 20дан ашык улут өкүлдөрү жашайт; анын жарымынан көбү - оогандар ; о. эле тажиктер , өзбектер жана түркмөндөр , хазарлыктар , чаар-аймактар , белуждар , брагуи, нуристандыктар, арабтар, күрддөр, пашаи, афшарлар , каракалпактар, кыргыздар жана башка улуттар арбын.
Көбү өрөөн жана оазистерде отурукташкан, аларда 1 км2 жерге 100дөн ашуун киши туура келет; түштүгүндөгү чөлдөрдө, борбордук жана түндүк-чыгыш бөлүктөрүндөгү бийик тоолуу аймактарда отурукташкан эл жокко эсе.
Эркектер тик жакалуу, көркөмдөлүп саймаланган узун көйнөк кийип, белине күмүш кур, ал эми байлар жана нойондор жогорку социалдык абалын күбөлөндүргөн атайын кафтан кийип, канжар, орден-медалдарды тагынган.
Евразия, Чыгышка карай Пириней жарым аралынан тартып Жунгар Алатоосуна чейин, Борохор, Тескей Алатоо кыркалары, Алай кырка тоосунун чыгыш жагы, Батыш Памир жана чыгышка карай Гималайдын түштүк бетине чейин.
Түндүккө карай борбордук Францияга, Түндүк Италия, Югославиянын ортосуна чейин; Румынияга, Днестр өзөнүн түштүккө карай Черновцыга, Крым, Чоң Кавказ, Мангышлак, Каратоо кыркасы, Чүй-Илий тоолорунан Жунгар Алатоосуна чейин.
Түштүктү көздөй Жер Ортолук деңиздин жээктери, Кичи Азияга, Түштүк Аравияга, Түндүк Азиянын океан менен чектелген жерине чейин; Индостан жарым аралында; Жашыл булуң, Канар, Балсар, Сицилия, Сонотра аралдары, Кипрде убактылуу учуп келгени байкалган .