polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Сөөк-булчуң-муун, нерв, гинекологиялык оорулар менен жабыркагандар ваннага түшүп дарыланууга жарамдуу, ошондой эле кремнийлүү ысык сууну ичип дарыланууга, андан дары-дармектерди жасап алууга пайдаланса да болот.
Кыргызстандын аймагында минералдуу суулар химиялык курамы, касиети жана дарылык мааниси боюнча төмөндөгүдөй бальнеологиялык топторго бөлүнөт: туздуу жана ачуу туздуу, көмүр кычкыл газдуу, кремнийлүү, жылуу суу , радондуу, сульфиддүү, темирлүү жана йод-бромдуу.
Аларга Ысык-Көл артезиан бассейни — бургулоо көзөнөгү аркылуу 1000 м тереңдиктен чыгарылган , максималдык минералдашуусу 64 г/л; Чүй өрөөнүнүн борбордук бөлүгүндөгү Бишкек минералдуу суу кени — минералдашуусу 50,0 г/л; Жыргалаң —138 г/л; Туз — 253 г/л, Үчкашка — Чааркудук — 200 г/л, Үчтерек —346 г/л ж. б.
Тар суусунун алабында — Кулун, Сөөк, Терек, Түзашуу; Арпанын алабында — Каракол , Кызылбелес; Каракулжа суусунун алабында — Каракол , Каракулжа, Сууктөр, Сурташ, Шилбили; Аксай өрөөнү менен аны курчап жаткан тоолордо — Бешбелчир — Арашан, Көлсуу, Үсөлөк, Чатыркөл; Жумгал өрөөнүндө Каракече, Чамынды, Бейшенсай; Ысык-Көл өрөөнүндө — Туурасуу, Улакол, Арабел ж. б.
Кыргызстандын аймагында Фергана өрөөнүндөгү адыр зоналарында палеоген, неогендин чөкмө тоотектеринде (Кайрагач, Аксай, Чоңкара, Риштан, Чаңгырташ, Майлысуу, Кызылжар) жана силурдун өтө дислокацияланган кремний-слюдалуу сланецтеринде таралган.
Ритм, ритмдүүлүк – көркөм сүрөт искусствосунда – көркөм чыгарманын кээ бир структуралык өзгөчөлүктөрүн музыкалык ритм менен жалпы жана божомолдуу аналогия боюнча аныктаган термин.
Р. түшүнүгүнө биринчи кезекте кайталоолор, чыгарманын бул же тигил композициялык элементтеринин кезектешип алмашуусу кирет ; кеңири маанисинде – ал бир бүтүндүктүн жөнгө салынган, мыйзам ченемдүү уюшкандыктагы өзгөчө өлчөмдүк шайкештигин көрсөтөт.
Р. композициялык мүнөздөгү ар кандай элементтерди салыштырууда жана алардын кезектешип алмашуусунда контрасттар жана топтордун, фигуралардын, предметтердин, линиялардын, кыймылдардын, жарык шаңдык жана түстүк тактардын, мейкиндик бөлүктөрдүн дал келишүүсү аркылуу көрүнөт.
Р. өзүн монументалдык жана жасалга-турмуштук кооз буюмдар көркөм искусство тармагында даана көрсөтө алат, орнаментацияда ал белгилүү чектеги жана бири-бирине жогорку тактыкта баш ийген кайталоолор менен акценттерде көрүнүп турат.
Ал эми станоктук көркөм өнөр Р-ди колдонбойт, бирок колдонулган жерде анын мааниси чоң, себеби форманын ритмдик түзүлүшү композициянын предметтик-сүрөттөө негиздерине таасирин тийгизет жана сюжеттик көрүнүштү даана, жеткиликтүү кылып көрсөтөт.
В. А. Серовдун «Пётр » сөлөкөттүн дааналыгы жана Петрдун оор салмактуу кадам шилтеши менен кичине сөлөкөттөгү, майда кадамдар менен анын артынан шашып бараткан жанжөкөрлөрү кылдат салыштырылган.
Станоктук искусство – таза утилитардык функциялар же кандайдыр бир көркөм ансамбль менен байланышы жок, өз алдынча турган көркөм чыгармаларды бириктирген көркөм сүрөт искусствосунун бир бөлүмү (көркөм искусство синтези, Монументтик көркөм искусство, Жасалгалык-турмуштук кооз буюмдар көркөм искусствосу менен салыштыр).
С. и. чыгармаларына (станоктук картинага, станоктук сүрөткө, эстампка, станоктук скульптуралык портретке, топко жана башкалар) адатта образдардын кылдат, психологиялык жактан көп кырдуу мүнөздөмөсү жана форманын нюанстарынын көп түрдүүлүгү таандык.
С. и. феодалдык орто кылымдан жаңы мезгилдин буржуазиялык коомуна кеткен жолдо коомдук турмуштун бардык жактарынын рев-ячыл өзгөрүүлөрүнүн натыйжасы катары Кайра жаралуу доорунан баштап эле тездик менен өнүгө баштаган.
Бизди курчап турган чындыкты, айрыкча татаалдашып кеткен коомдук турмуштун, жеке тиричиликтин ар түрдүү жактарын так жана толук сүрөттөө талаптарын, лирикалык сезимдерди ийкемдүү жана кылдат ачып берүүгө, образдардын психологиялык тереңдигине болгон кызыгуу – мына ушул жаңы, алдыңкы идеялар көркөм сүрөттөөчү мүмкүнчү­лүктөргө ээ ар түрдүү жана ийкемдүү жанрдык формалары бар, станоктук көркөм өнөр каражаттары менен гана толук ишке аша алмак.
Москва көркөм өнөр жай университети С. Г. Строганов атындагы – Россиядагы интерьер көркөм искусствосу жана өнөр жай, монументалдык, жасалга-колдонмо көркөм искусствосунун жогорку квалификациядагы чеберлерин даярдап чыгаруучу эң мурунку борборлордун бири.
өкмөттүк чечим менен Москвадагы жогорку көркөм өнөр жайлык окуу жайы түзүлгөн (1993-ж. С. Г. Строганов атындагы МХПИ, ал эми 1996-жылдан баштап С. Г. Строганов атындагы Москва көркөм-өнөр жай университети).
Бул окуу жайдын калыптанышына жана өнүгүшүнө анын тарыхынын ар кыл этаптарында ата мекендик көркөм искусство жана архитектура чеберлери С. В. Иванов, М. А. Врубель, А. В. Щусев, К. А. Коровин, Н. А. Андреев, Г. И. Мотовилов, В. И. Мухина, Е.
Кийим, жасалгалар ага кошумчалар, символикалык маанидеги сүйүктүү үй предметтери байыркы дүйнө менен орто кылымда кандай көркөм жана материалдык маданияттын традиция тарабынан бекитилген эң туруктуу көрүнүштөрүнөн болсо, М. эволюциясына чейинки элдик турмуш-тиричиликте да так эле ошондой роль ойногон.
к. башталышына чейин кийимдеги жана турмуш тиричиликтеги өзгөрүүлөр тез өнүгүп келе жаткан архитектура жана жасалга көркөм өнөр стилдеринин алмашып туруусу менен тикеден тике байланыштуу болгон.
Көйрөңдүк, сылаңкороздук, модачыл болуу, чындыгында, бир эле чөйрөгө тааныш, бирок алар жалпы стилисттик белгилерди апыртып көрсөтүүдө, негизинен, жеке өзгөчөлүккө болгон кызыкчылыктын курчуп турган мезгилинде абдан байкалган .
Григорий 8-класска чейин Ленинграддын чет жакасындагы 282 мектебинде окуган; мыкты окуу көрсөткүчтөрүнөн тышкары, ал чынчылдыгы жана принциптерди кармангандыгы менен өзгөчөлөнчү.
1990-жылдардын башында ал Америка Кошмо Штаттарына келип, ар кандай университеттерде эмгектенген(Курант математикалык илимдер институту, Стони Бруктагы Нью-Йорк мамлекеттик университети жана Берклидеги Калифорния университети).
Перелман бир нече америкалык университеттердин университтетте калып иштөө сунуштарын четке кагып 1995-жылы Санкт-Петербургга кайтып келип, ПОМИдеги ишинен сырткары жалгыз өз алдынча Пуанкара гипотезасынын үстүнөн иштеген.
Григорий Перелмандын кичүү карындашы Елена бар, ал дагы математик, Санкт-Петербург университетинин бүтүрүүчүсү , 2003-жылы Реховот шаарындагы Вейцман институтунда диссертациясын жактаган; 2007-жылдан бери Стокгольмдо программист болуп иштеп келет.
1982-жылы советтик мектеп окуучуларынын командасынын курамында Будапештте өткөн Эл аралык математикалык олимпиадада бардык маселелерди кемчиликсиз чечкени үчүн максималдуу мүмкүн болгон баллды алып, Перельман алтын медаль менен сыйланган.
Үч топ тең Пуанкаре божомолу толугу менен далилденген деген тыянакка келишти, бирок кытай математиктери Чжу Сипин жана Цао Хуайдун, мугалими Яу Шинтун менен бирге, Пуанкаре гипотезасынын “толук далилин” таптык деп жар салып, плагиат кылууга аракет кылышкан.
Ал деңиз, көл жана дарыя сууларында, өсүмдүк, жаныбар организминде, ошондой эле көпчүлүк минералдар курамында: галит , сильвин , сильвинит , карналлит 262, каинит 32, бишофит 262 жана башка түрүндө, айрыкча көпчүлүк өсүмдүктөр күлдөрүндө, таш тузу же галит жана калийлүү туз түрүндө кездешет.
Микеланджело Буонарроти, Микеланьоло ди Лодовико ди Лионардо ди Буонаррото Симони (1475, Капрезе шаары, азыркы Капрезе-Микеланджело, Тоскана – 1564, Рим) – италян скульптору, сүрөтчү, архитектор жана акын.
М-нун чыгармалары Жогорку Кайра жаралуу доорунун адамы, анын сулуулугун, акыл-эстүүлүгүн даңаза кылган идеалдарына каныгып, ошондой эле Соңку Кайра жаралуу доорунун искусствосуна мүнөздүү дүйнөнү гуманисттик кабылдоодогу трагизм, пессимисттик маанай чоң көркөмдүк күч менен чагылдырылган.
Жаш кезиндеги чыгармаларында эле М-нун жалпы чыгармачылыгына мүнөздүү касиеттер: монументтүүлүк менен пластикалуулук, адам турпатынын сулуулугуна тымызын суктануу жана образдагы драматизм ачык байкалат.
Алардын ичинен Лоренцо менен Жулианонун терең ойго баткан турпаттары кандайдыр азаптуу кырдаалда көрсөтүлүп, М-нун ошо кезде чеккен кайгы-касиретин, пессимизмге баткан ой-толгоолорун туюндурган.
“Ала Тоо” журналынын “Улуу манасчы Сагымбай”, “Үркүн”, “Шабдан баатыр”, “Кыргыз санжырасы” сыяктуу адабий-көркөм жана тарыхый тиркемелерин, ошондой эле кыргыз окурмандарына кеңири белгилүү “Кыргыздар” китебин чыгарууга да өз салымын кошкон.
Эсентур Кылычев тарабынан даярдалып, которулуп жана редакцияланып, 2010-жылы жарык көргөн “Эр Төштүк”, “Олжобай баатыр менен Кишимжан сулуу баяны”, “Кожожаш мерген баяны”, “Манастын бала чагы”, “Манас – кыргыздардын улуу каны”, “Кыргыздардын кереметтүү жомоктору”, “Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор”, “Сыйкыр таш”, “Алдар-Көсөөнүн жоруктары. Апенди тууралуу жомоктор” сыяктуу китептердин 2000 нускасы Республиканын мектептерине жана китепканаларына бекер таратылып берип, азыр мектеп окуучуларынын жана жаш бөбөктөрдүн сүйүп окуган китептерине айланып калды.
Мени биринчи класстан тартып окуткан, биринчи класстар үчүн "Эне тилдин" автору Көчөк Байбураев агайымдын, Аюпова эжейимдин, жогорку окуу жайларда билим берген, дүйнөгө белгилүү адабиятчы-окумуштуулар Е.
кыргыздын атактуу акын-жазуучуларынын, Айтматовдун, Чыгыш поэзиясынын, 19-кылымдагы орус классикасынын, 20-кылымдагы Латын Америкасынын адабиятынын, дүйнөлүк адабияттын мыкты чыгармаларынын, суфизмдин, дзен-буддизмдин ж.б сөзсүз чоң таасир берди".
Анын “Дагы бир ирет Нобель сыйлыгы тууралуу”, “Сюлли Прюдом, же жылт этип өчкөн жылдыз”, “Теодор Моммзен, же Рим тарыхы”,”Орхон Памук, же түрк тилдүү адабияттардын Чолпон жылдызы” ж.б.
Анын жеке демилгеси жана түздөн-түз катышуусу менен журналда “Дүйнөлүк адабияттын казынасынан”, “Ысык-Көл форуму”, “Жаңы котормо”, “Нобель сыйлыгынын лауреаты”, “Адабий мурас” сыяктуу жаңы рубрикалар пайда болуп, окуучулардын зор кызыгуусуна ээ болгон.
Эсентур Кылычев 1970-жылы “Кыргызстан студенттеринин жазы – 71” чыгармачылык искусство фестивалынын даражадагы Диплому, БЛКЖС жана ЛКЖС БКнын, Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигинин Ардак Грамоталары, Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги төш белгиси, Улуттук жазуучулар союзунун “Алтын Калем” Диплому, К. Карасаев атындагы Бишкек мамлекеттик университетинин Медалдары менен сыйланган.
Эли- журтубузга таанымал акын Абдрасул Кылычевдин кол жазмаларынын бир барагын да жоготпой сактап жүргөн, кийин адабий, тарыхый мурастар туурасында мен кичине түшүнүп калган кезде ошол кагаздарды мага ишенип берген.
Кыргыз тилине анын котормосунда Ясунари Кавабатанын, Корней Чуковскийдин, Николай Рерихтин, Василий Шукшиндин, Владимир Тендряковдун, Сенгийн Эрдененин, Йордан Милевдин ж.б.
Борбордук Азиядагы Америка университетинде, Махмуд Кашгари Барскани атындагы Чыгыш университетинде, Кыргыз-Түрк “Манас” университетинде, К.Карасаев атындагы Бишкек гуманитардык университетинде адабият, журналистика жана котормо теориялары боюнча дарстарды окуп келет.
Тощенконун “Социология” аттуу окуу китебинин жана жогорку окуу жайларынын окутуучулары үчүн окуу-усулдук курал болгон “Жарантаануу” аттуу окуу китептеринин кыргызча котормосу да Эсентур КЫЛЫЧЕВ тарабынан ишке ашырылган.
1991-жылдын жазында командага даниялык дарбазачы Петер Шмейхель өтүп, чемпиондуктун 1991/92 мезгилинде 17 «кургак матч» өткөрүп, «Манчестер Юнайтеддин» «Лидстен» кийинки 2-орунду ээлөөгө көмөктөшкөн.
1994/95 мезгили команда алдыңкы көрсөткүчтөрүнө жете албагандан кийин, Фергюсон негизги оюнчуларды сатып жиберип , аларды «Манчестер Юнайтед» жаштар академиясынын оюнчулары менен алмаштырган (алардын ичинде Дэвид Бекхэм, Пол Скоулз, Гари жана Фил Невилл, Ники Батт).
1998/99 мезгили клубдун тарыхындагы эң ийгиликтүүсү болгон: «Манчестер Юнайтед» бир мезгилдин ичинде «треблды», Премьер-лиганы, Аңглия Кубогун, Чемпиондор лигасын жеңген биринчи Аңглия клубу болгон.
Макгиннесс башкаруусунда «Манчестер Юнайтед» 1969/70 мезгилинде 8-орунга гана илинген, жана 1970/71 ийгиликсиз мезгилинен кийин Макгиннесс кызматын бошотуп, резервдеги оюнчуларды машыктырууга өткөн.
2010/11 мезгилинде «Манчестер Юнайтед» өз тарыхындагы 19-чемпиондук наамды алып, бул көрсөткүчтөн «Ливерпулдан» озуп, Аңглия футбол тарыхындагы ички турнирлериндеги эң ийгиликтиктүү клуб болгон.
Ошол кезде курама оюнчуларынын жашы өтүп баратканына байланыштуу, Басби негизги курамага жаштар курамасынан оюнчуларды тарта баштаган: Рожер Берн, Билл Фоулкс, Марк Жонс, Деннис Вайоллет.
1956/57 мезгилинде «Манчестер Юнайтед» кайрадан чемпиондукту утуп, аны менен катар Европанын башкы клубдук турниринде катышкан Аңглиянын биринчи клубу болуп, Аңглия Кубогунун финалы менен Европа чемпиондор кубогунун жарым-финалына жеткен.
Ошону менен бирге Аткинсон Йеспер Ольсен, Пол Макграт жана Гордон Страканды жазып алып, жаштар курамынын катарындагы Норман Уайтсайд жана Марк Хьюз аттуу оюнчуларды негизги курамага киргизген.
1985/86 мезгилинде чемпиондук наам үчүн болгон күрөштө «Манчестер Юнайтед» фаворит болуп, чемпиондуктун 10 баштапкы матчтарын утуп жана октябрь айында артында тургандардан 10 упайга озуп турган, бирок баштапкы физикалык формасын жоготуп, турнирди 4-орунда аяктаган.
1957/58 мезгилинде, Белграддагы «Црвена Звезда» клубу менен ойногон Европа чемпиондор кубогунун матчынан кийин, 1958-жылы 6-февралда Мүнхен аэропортунда «Манчестер Юнайтед» оюнчуларынын учагы кырсыкка учураган.
Авиакырсык сегиз оюнчунун өмүрүн алып кетти: Жефф Бент, Рожер Берн, Эдди Колман, Дункан Эдвардс, Марк Жонс, Дэвид Пегг, Томми Тейлор жана Лиам Уилан.
Мезгилдин соңунда Европа чемпиондор кубогунун тизмесине УЕФА эки клубду Аңглия футбол ассоциациясына сунуштаган: Аңглия чемпиону «Вулверхэмптон Уондерерс» жана авиакырсыктын курмандарынын урматына байланыштуу «Манчестер Юнайтед», бирок Футбол ассоциациясы сунушту четке каккан.
«Саутгемптон» жана «Манчестер Юнайтед» ортосундагы оюндун тыныгуусунда, клубдун 3:0гө утулуп турганы үчүн, форманы ак-көк түскө алмаштырууга чечим кабыл алынган, бирок матч «Манчестер Юнайтеддин» 3:1 эсебинде жеңилүүсү менен аяктаган.
1902-жылы клубдун аталышы «Манчестер Юнайтед» болуп өзгөргөндөн кийин, клубдун түстөрү кызыл көйнөктөргө, ак шортага жана кара байпакка алмашып, «Манчестер Юнайтед» оюнунун стандарттык комплекти болуп калыптанган.
1986-жылдын 27-ноябрында команданы сэр Алекс Фергюсон колго алгандан баштап, «Манчестер Юнайтед» 27 трофей утуп, соңку 20 жылда - Аңглия футболунун эң кирешелүү клубу болуп саналат.
1964/65 мезгилинен баштап, Аңглия чемпиондугунун 45 мезгилинин соңку 38 мезгилинде, «Манчестер Юнайтед» күйөрмандарынын үй матчтарында катышуусунун орточо көрсөткүчү – Аңглия футбол клубдарынын арасындагы эң жогорку көрсөткүч болуп саналат.
Стадионду «чөйчөк эффекти» калыбына келтирүү үчүн, жок дегенде Түштүк трибунасына тагы бир кабат кошуп, аны менен бирге түштүк-батыш жана түштүк-чыгыш араларын ачуу жумуштарын жүргүзүү керек.
Азыркы учурда «Манчестер Юнайтед» күйөрмандарынын көбү, «Манчестер Юнайтед» жана «Ливерпуль» клубдарынын даражасы жана эки клубдун географиялык жактан жакындыгын байланыштырып, «Ливерпуль» клубун башкы каршылашы катары таанышат.
2013-жылдын 8-майында Алекс Фергюсон клубда директорлор кеңешинин мүчөсү, ошондой эле клубдун элчиси катары калып, 2012/13 мезгили бүтүшү менен машыктыруучулук мансабын аяктай тургандыгы жөнүндө чечимин жарыялаган.
«Манчестер Юнайтеддин» Аңглия Кубогунун биринчи жеңишинен алты ай мурун, 1909-жылы апрелинде, «Олд Траффорд» команданын жаңы стадиону болот деп жарыяланып, курулушуна 60 000 фунт акча бөлүнгөн.
Эки клубдун ортосундагы каршылаштык 1960-жылдарда «Лидс» Аңглияда натыйжалуу көрсөткүчтөргө жеткен кезде башталып, 1970-1980-жылдары уланган, 1992-жылы «Лидс» эң натыйжалуу ийгиликке жетип, «Манчестер Юнайтед» клубун чемпиондук жарышта утуп алганга чейин созулду.
Клубдун эң ири күйөрмандар бирикмелери болуп, клуб менен тыгыз байланышты расмий форум аркылуу сактап келе жаткан «Манчестер Юнайтед» күйөрмандарынын көзкарандысыз ассоциациясы жана «Манчестер Юнайтед» күйөрмандар Трасты саналат.
Акыркы көз ирмемдерде команда капитаны Гарри Стаффорд акча топтоп, «Бристоль Сити» командасы менен болчу коноктук оюндун акчасын төлөп, кийинки турдагы «Блэкпулга» каршы оюнга, коңшу Харпурхей шаарынан убактылуу талаа тапкан.
Адабияттын тарыхында фантастикалуулукка чоң роль таандык, жомоктогудай, реалдуу эмес, жок нерсени сүрөттөө; сүрөтчүнүн фантазиясынан жаралган, кубулуштардын жана алардын кээ бир жактарынын, предметтердин таң каларлыктай айкалышы.
турмушту таанып-билүүгө негизделген жана бизди курчап турган чындыкты даана, таасирдүү сүрөттөөгө багытталган, адамды кайратман жана активдүү жаратуучу ишмердикке чакырган жана натыйжада жаратылыш менен коомду прогрессивдүү өзгөрүүлөргө алып келген Ф.
жемишсиз кыялга берилүү, муну менен сүрөтчү чыныгы турмуштан четтегенге умтулат, анын чыныгы турпатын жок нерсеге алмаштырып, адамды пайдасыз сырттан байкоочулукка багыттап, турмуштук практикадан көңүлүн алагды кылат.
“Манас” эпосундагы баатырлардын кайып болушу, Алмамбеттин аба ырайын өзгөртөр касиети, жомоктордогу желмогуз кемпир, дөөлөр, учма килемдер, аттардын адамча сүйлөшү, кырк кулач казан сыяктуу көрүнүштөр фантастикалуу нерселер болуп саналат.
Ошондой эле адабиятта жазуучулар али боло элек доордогу окуяларды ой жүгүртүү менен жазып чыгат, маселен, Ч. Айтматовдун "Кылым карытар бир күн" романында Токойлуу төш планетасына кеткен учкучтар, ал планета тууралуу алардын каттары мына ушундай формада жазылган, муну баалап алып келечекти, болочок окуяларды чагылдырууну негизинен илимий фантастикалык чыгармаларда көрүүгө болот.
Байкоочу көргөн жалган сүрөттөлүш заттан эч айырмасы жок экендигине, ал эми чыныгы сүрөттөлүштө заттын дөмпөк жери чуңкур, тескерисинче, чуңкур жери дөмпөк болуп көрүнөрүнө күбө болот.
ж-нын спецификалык өзгөчөлүктөрү: күндөлүк турмуштун көп жолу кайталанган окуялары менен көрүнүштөрүнө кызыгуу, жөнөкөй, жасалмасыз турмуштук сюжеттердин болушу, аларды түшүндүрүүдөгү айтып берүү элементтери, кейипкерлерди сүрөттөөдөгү психологиялык кылдаттык, чыгармалардагы жалпы интимдик топ жана буга байланыштуу жанрдык чыгармаларга таандык анча чоң эмес формат, аткарылыш кылдаттыгы, жыйынтыктуулугу калыптана баштайт.
ж-нын орус жанристтери ага мурун мүнөздүү болбогон терең социалдуулукту беришти; аны падышалык Россиянын ошол таптагы турмушунун ар кыл тарабын көргөзүүдө сындап-бетин ачуучу курч куралына, ошону менен бирге эмгекчил элди даңктоонун эстетикалык талаптагы кыймылдаткычына айлантышты.
Бул учурдун кээ бир жанрдык картиналарында бийик эпикалык ноталар, алынган тема менен сюжеттин тарыхый «социалдуулугу» байкалат (мисалы, И. Репиндин «Волгадагы бурлактар» жана К. Савицкийдин «Темир жолдогу ремонт иштери» чыгармалары жана башкалар).
Ал элүү жылдан ашык өмүрүн Кыргызстандагы билим берүү системасына арнап, кафедра башчысы, доцент, профессор кызматтарын аркалап, илим менен эриш-аркак коомдук турмуштун да жигердүү катышуучусу болгон.
Атап айтканда Кыргыз мамлекеттик университети менен 13 жылдык өмүр жолун байлап, мугалим, ага мугалим, ошондой эле университеттин комсомол комитетинин катчысы , партиялык комитеттин катчысы кызматтарында эмгектенген.
Мударис Кусейин Исаев 1993-жылдан тартып Бишкек гуманитардык университетиндеги жемиштүү эмгегинин натыйжасында “Социология жана башкаруу” (Москва, Санкт-Петербург университеттеринин мыкты окуу программаларынын негизинде), аны менен катар мезгил өзү талап эткен “Саясат таануу”, “Социалдык кызмат”, “Мамлекеттик кызмат” факультеттерин, аспирантура, докторантура түзүмдөрүн ачты.
К.Исаев буркан-шаркан коомдук жашоого да жуурулушуп, Кыргызстандын азаттык жылдарынын ирегесиндеги КДКнын, эгемендиктин алгачкы маалындагы Адам укугун коргоо комитетинин мүчөсү болгон.
Ал эгемендик доорунда Президенттин алдындагы улуттук тил комиссиясынын мүчөсү, “ЭлТР” коомдук телекомпаниясынын байкоочулар кеңешинин төрагасы, өлкөбүздүн тарыхындагы бурулуш окуялар – 2005-жылдын 24-мартындагы, 2010-жылдын 7-апрелиндеги элдик ыңкылаптардын илимий теоретиги, чындыктын айныгыс жарчысы болуп калды.
Кусейин Исаев Кыргызстанда “Коммунист” журналынын редакция мүчөсү , Борбордогу коомдук илим мугалимдеринин туруктуу семинарынын жетекчиси, Билим берүү министрлигинин редакциялык басма кеңешинин башчысы, республиканын “Билим коомунун” президиум мүчөсү, СССРдин Жогорку жана орто билим министрлигинин коомдук илимдер башкармасынын президиумунун мүчөсү, Бүткүл союздук “Билим коомунун” башкарма мүчөсү сыяктуу милдеттерди аткарган.
Ал көчмөн кыргыздардын заманбап мууну инженердик ойлонууга, инженердик кесипке толук жөндөмдүүлүгүн теориялык жана тажрыйбалык жактан ырастап, жаштарды ар дайым намыстуулукка, мекенчилдикке тарбиялап келди.
Ал эми айылдык кыргыз жаштарынын шаардын шартына адаптацияланып, индустриалдык эмгекке көнүшү тууралуу олуттуу социологиялык изилдөөнүн жыйынтыктары Кыргызстан жаштар уюмунун сыйлыгына татыган .
Кыргыз Республикасынын эл мугалими, философия илимдеринин доктору, профессор, Орусия Федерациясынын Социалдык академиясынын жана Гуманитардык илимдер академиясынын академиги, Кыргыз Республикасынын билимге эмгек сиңирген кызматкери, Кыргызстан жаштар уюмунун сыйлыгынын ээси.
Ал Казакстанда , Түркстанда , Орто Азия боюнча социологиядан докторлук, кандидаттык диссертацияларды коргоо кеңешинде мүчө болуп, Борбордук Азия республикалары үчүн илимий кадрларды даярдоого орчундуу салымын кошкон.
Ошондой эле өздөрү адис аалым болушпаса да улуттун тарыхына, маданиятына жеке демилгеси менен берилип, ата журтту жөө-жалаңдап кыдырып, сөз, акыл, каада-салт, ырым-жырым, буюм-теримдерин, кол өнөрчүлүк өнөрлөрүнүн түрлөрүн, ооз эки чыгармачылыгын, санжырасын бирден чогултуп, илимий-популярдуу эмгектерди жазган кыргыз атуулдары чыкты.
Алардын ооз эки чыгармачылык менен санжыранын негизинде жазылган эмгектери, дүйнөлүк илимий эмгектин аброюна жетпесе да, негизинен улуттук маанайда өз эли үчүн жазылган баяндоолору, божомолдору баамдуулугу, молдугу, даректүүлүгү, тилек-ниеттери азыркы өткөөл заманда, улуттун маданияты биротоло дүйнөлүк илимий калыпта изилденбей жатканда, элдин көбү маданияттан мурда материалдык дүйнөгө ык койгон кезде, маданияттан четтеп бараткан окурманга зор табылга.
Кыргыз эли өткөн доорлордогу көчмөндүк турмушунда нечендеген алааматты, кордук-зомбулукту көрдү, заманага мүнөздүү болгон уруулук, эл арасындагы жер талашкан, мал талашкан жаңжалдарды, кандуу майдандарды баштан кечирди, ата журтун коргогон эрдиктерди жасап келди.
Тан доорунун жазмаларында байыркы кыргыздар кытай өлкөсүнө далай саам элчилерди, соодагерлерди жана жаштарды окууга, өнөр үйрөтүүгө жибергенин, маданий байланыштарды уюштурганын баяндайт.
Улуу жибек жолунун удулунда жашаган кыргыздардын Күн Чыгыш жана Батыш өлкөлөрү, Тибет, Византия, Иран, Араб жана башкалар менен маданий, соода байланышы болгонун бир гана жазма тарыхта эмес, кыргыз тилинин, дининин, салтынын, эпосторунун, кол өнөрчүлүгүнүн мол тажрыйбасы далилдеп турат.
Ар кайсы жерлердеги урууларга, кошуна-колоңдорго, кандыктарга кабарлар, жарлыктар, чакырыктар кетип, кыргыздардын башы чогулуп, ага башка элдерден меймандар келип, каадалуу мааракелер болгон.
Салттуу элдин каада-салттары көргөзүлүп, ат, төө жарыштырылып, улуттук оюндар уюштурулуп, бакшылар бийлеп, комуз чертилип, ыр ырдап, бата айтылып, бир нече күндөп шаан-шөкөт өткөн.
Балдардын тоюнда, жаштар үйлөнгөндө, сапарга чыкканда, жолоочулап келгенде, жолго чыгарда, көчкөндө, жер которгондо, жаңы жыл тоскондо, элдик майрамдарда илгертен келаткан каада, эрежелери, шаңы сакталып, элдин аброю, маанайы көтөрүлгөн, бата, тилек, айтылып, ырлар ырдалган.
Кыргыздардын рухий маданиятына тили, аңызы, дүйнө таанымы, адеп-аклагы, өнөрү, адабияты, салты, сулуулукка баамчылыгы, тарбиясы, агартуусу, укугу, мамилеси, илими кирери белгилүү.
Бабаларыбыз нечен кылым элдик мурастарды жашоо-тирилигине пайдаланышып, кандай азаптуу күн башына түшсө да, сабырдуулук менен чыдап, каада-салтсыз, ырымсыз жашаган эмес, анын барк-баасын жоготпой кылымдан кылымга этият сактап келишкен.
Көчмөндүк жоолашкан заманда кыргыздар жер-сууну тирүү жанга орток энчи деп баалашкан, Алтай-Саянга чейинки жолдогу улам ээлеген конушу алардын ата-журту катары ардакталган, аны жоодон кан-жанын төгүп, эрдик менен коргоп турган.
Той башталаарда агам мага кайрылып: “Сени Тоголок Молдо менен тааныштырам. Ал киши абдан чоң сынчы, пейли ак, ичи кенен адам. Андан-мындан термелеп бирдемени айтып калмайың бар. Ал башың менен кошо жаралган өнөрбү, же жөн эле бүгүн болуп эртең жоголчу нерсеби – мына ошо киши билет. Коркуп качып кетпе дагы. Мындан ары бетиң ачылып “Манасты” эл алдында айта турган болосуң, же улуу бабанын арбагын козгобой жөн жүрөсүң” – деди.