polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Сүйүн Караевич Караев - өзбекстандык илимпоз, теги - жызактык кыргыз, Борбордук Азия топонимиясы боюнча ири адис, география илимдеринин доктору, филология илимдеринин кандидаты, эл аралык Ч.Айтматов академиясынын мүчөсү, Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улутук университетинин ардактуу профессору.
Социалдык каталогдор социалдык закладкалар сыяктуу, бирок академиялык сферада колдонууга багытталган, башкача айтканда, колдонуучуларга илимий макалалардан алынган цитаталардын маалымат базасы менен иштөөгө мүмкүндүк берет.
Профессионалдык социалдык тармактар кесиптик темаларды, маалымат жана тажрыйба алмашууну, бош кызмат орундарын издөөнү жана сунуштоону, ишкерлик байланыштарды өнүктүрүү, сүйлөшүү үчүн түзүлөт.
маалыматтар менен алмашуу үчүн мүмкүнчүлүктөрдүн толук спектрин түзөт (сүрөттөрдү, видеожазууларды, тексттерди жайгаштыруу , тематикалык топторду уюштуруу, жеке каттар менен алмашуу жана башка ушундай сыяктуу)
Колдонуучулар көз караштарын, кызыкчылыктарын, артыкчылыктарын жана башка өзү жөнүндөгү маалыматтарды өз каалоосу менен жарыялагандыктан, социалдык тармактар маркетингдик изилдөөлөрдүн күчтүү куралы болуп эсептелет.
Ошондуктан жарнама берүүчүлөр алардын жарнамасы кандай колдонуучуларды кызыктырарын так аныктай алышат жана профилиндеги маалыматтарга карап конкреттүү бир колдонуучуга өзүнүн жарнамасын жөнөтө алышат .
Жарнаманын мындай түрү таргетинг деген аталышка ээ болгон (англ. «» - максат, башкача айтканда, аудиториянын берилген критерийлерге канааттанган бөлүгүн бөлүп алып, ошого гана жарнаманы көрсөтүүчү механизм).
Бул 'дин эксперттеринин түзгөн отчётуна жарнаманын бардык түрү – медиа, контексттик жана видеожарнамалардын баары кирген, ошондой эле маркетологдор соцтармактарда өздөрүнүн товарлары жана бренддери үчүн профилдерди түзүүдө маркетингдик долбоорлорго кеткен чыгымдар да кирген.
1953-жылы 15-мартта Жогорку билим берүү министрлигин, Кинематография министрлигин, Эмгек ресурстар министрлигин, ССРС МСини алдындагы маданият иштери боюнча комитетин жана ССРС МСинин алдындагы радиоберүү боюнча комитетин бириктирүү аркылуу түзүлгөн.
«Шинжаң кыргыз адабияты» журналында бир топ ырлары жарыяланган, «Тил жана котормо» журналында котормолору жана көркөм жазуу жөнүндөгү макалалары, тил изилдөө макалалары жарык көргөн, китептер жана үн тасмаларынын мукабаларын иштеген, агартуу басмасы жагынан чыгарылган бир канча кыргызча окуулуктарды которууга катышкан.
1988-жылы 7-айдан 2004-жылы 4-айга чейин Шинжаң эл радио станциясынын кыргыз редакциясында котормочу, кабарчы, кошумча программа жүргүзүүчү, ошондой эле «Закондон кеңеш», «Адам жана закон» программасынын жооптуу жүргүзүүчүсү болуп иштеген.
Орозо уулу Жумалы 1966-жылы 4-айдын 10-күнү Кытайдын ШУАРындагы Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусунун борбору болгон Артыш шаарына караштуу Каражүл айылында жарык дүйнөгө келген.
Инсанга багыттап окутуу концепциясынын негизинде билим берүү системаларында вариативдүүлүк принциби күч алып, педагогикалык закон-ченемдерди модернизациялоого жана автордук окуу пландарын, программаларын түзүүгө мүмкүнчүлүк берди.
Натыйжада педагогикалык технологиялардын жаңы идеяларын, табылгаларын жана жетишкендиктерин, инновациялык окутууну жана башка , окуу тарбия процесстеринде тажрыйбалоо мүмкүнчүлүктөрү турмушка ашырылды.
Жогоруда белгиленген окутуунун жаңы технологиялары окуучулардын чыгармачыл жана интелектуалдык мүмкүнчүлүктөрүн ачуу аркылуу аларды өзүн-өзү өнүктүрүү, ой жүгүртүүсүн өстүрүү, тарбиялоо, билгичтиктерин жөндөмдүүлүктөрүн калыптандыруу максаттарын көздөп, окутуу технологиясынын мазмунун жана багыттарын бир топ оптималдаштырып жаңыртты.
"Сынчыл ойломду өстүрө турган окуу жана жазуу” программасы менен иштөөдө адис мугалимдин жетиштүү методикалык компетенттүүлүгү жана ээ болуучу натыйжаны, артыкчылыкты алдын ала көрө бтлүүсү зарылдыкты түзөт.
“Демек, сынчыл ойломго окутуунун татталдыгы кайсы бир деңгээлде окуучуларга бизди курчап турган чексиз, көа түрдүү проблемаларды көрө билүүгө жардамдашууда турат” Ошондуктан, окутуунун технологиялык стратегияларынын ар бири тийиштүү даражадагы айкын максаттарга жетишүүнүн куралы болуп саналат.
Өзгөчө кыргыз тил сабактарында тилдик жана коммуникативдик билгичтиктердин зарылдыгын окуучулар изденүү, ой жүгүртүү түшүнүү менен колдоно билүүсүн камсыз кылуу жана кептик машыгуууларга ээ болуу жана башка анын негизги талаптары катары кабыл алынат.
“ Билим пайдалуу болуп, концептуалдуу түрүндө өздөштүрүлгөндө гана баа болот” Демек стратегиялык методдордун моделдик потенциялдарын демонстрациялоо менен угуу, окуу сүйлөө, жазуу ишмердүүлүктөрдүн үлгүлөрү активдүү өздөштүрүлөт.
Бул методдордун, моделдердин колдонулушу менен салт болуп калган калыбына келтирүү аркылуу билим алуудан же башкалардын идеясын өздөштүрүүдөн арылып, изденүү, эмгектенүү менен ой-жүгүртүп өз алдынча түшүнүүгө жетишет.
Ал эми мындай моделдик сабактын дидактикалык структуралары чакыруу, түшүнүү, жана ой жүгүртүү фазалары менен этаптарга ажыратылат да, ар бир фазада аткарылган коммуникативдиик иш-аракеттин натыйжасы чыгарылат.
Улуттук Илимдер Академиясы, университеттер (анын ичинде Кабул, политехникалык, медициналык, педагогикалыкжана Америка), Жакынкы Чыгыш институту, Ооганстанды окуп үйрөнүү региондук изилдөө борбору, Улуттук аскер академиясы, бир нече коллеждер, тарыхый-этнографиялык музей, калк китепканасы, сүрөт галереясы , театр ж. б.
Хивалыктар менен согушта жеңишти кабарлоо үчүн аны Бухарага жөнөткөндө, катчыга акча берип, Коконго өтүүгө мүмкүндүк берүүчү элчиликтин грамотасын алып, жол тоскондорго өзүн соодагер деп көрсөтүп, туулган жерине карай узак сапарга аттанган.
Ошентип, ал ошол учурдагы казак талааларын, Кара-Кум, Кызыл-Кум чөлдөрүн, Иранды, Бухараны, Кыргызстанды, Кашкарды, Тибетти басып өткөн бирин-экин европалыктардын бирөө болуп калган.
Кыргыздар менен казактардын аталышында фонетикалык жактан айырма барын белгилеп, Россияда киргискайсактар деп аталган элди – казактар деп, ал эми кыргыздар өзүнчө эл экенин так көрсөтүп жана «кыргыздар Бухариянын өзүндө эмес, ага жанаша жайгашкан Ош шаары менен Кашкардын ортосунда жашап», алардын эч кимге көз каранды эместигин, жери Кокон менен чектешип, ал жакка сатуу үчүн кой, мал, төөлөрдү айдап, бат-бат каттап турушарын белгилеген.
Ефремов китебинин башында «Мен көргөн кордук, кыйынчылыктарым аркылуу өзүмдү даңазалагым келбейт. Көргөн, билгендеримди жазууга европалыктар билбеген жерлер, элдер бар экендиги түрткү болду. Байыркы, жаңы тарыхты окуп жатып, Кытай, Индия, Персия, Бухара, Хиванын аралыгында жашаган элдер жөнүндө эч нерсе билбейбиз», – деп жазган.
Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Франция Суданында Африканын демократиялык биригүү секциясы – Судан союзу партиясы түзүлгөн жана ал өлкөдөгү улуттук-боштондук кыймылды башкарып, жетекчи саясий күчкө айланган.
Өлкөнүн көз карандысыздыгын ар тараптан чыңдоо боюнча реформалардын кеңири программасын белгилеп, аны жүзөгө ашыруу үчүн Мали Кейта баш болгон саясий жана мамлекеттик ишмерлер Революцияны коргоонун улуттук комитетин түзүп, бүт бийликти колуна алып, өлкөнүн экономикалык абалын оңдоо жана коррупцияга каршы күрөшүү боюнча бир катар чаралар көргөн.
Бирок 1968-жылы 19-ноябрда Малиде аскер төңкөрүшү болуп, Улуттук-боштондук аскер комитети түзүлүп, бийликке келген УБАКтын жетекчилери өлкөнүн ички жана тышкы саясатынын негизги принциптери өзгөрбөстүгүн, кийин башкаруунун конституциялык формасына өтөрүн жарыялаган.
МЭДС тынчтыкта жанаша жашоо жана кызматташуу, согуш блокторуна кошулбоо, көз карандысыздыгы үчүн күрөшкөн элдерди колдоо, эл аралык тынчтык жана коопсуздук үчүн күрөшүү саясатын жүргүзүүгө аракеттенген.
Чѳл - ѳсүмдүк өсүүгө шарты катаал аймактардагы нымдын же жылуулуктун жетишсиздигинен пайда болгон ландшафттын түрү, бирок бул чѳлдүн ички эӊ тѳмѳнкү аймагы Кавир деп аталат .
Лут дүйнѳнүн каттоо тизмесинде, ЮНЕСКОдо “Лут чѳлү” деп катталган, Лут жарым чѳл эмес, Деште Лут толук чѳл болуп эсептелинет, бирок анын кичинекей бир бѳлүгү жарым чѳлдү түзѳт.
Деште Лут чындыгында Деште кавирдин карама-каршылыгында турат жана кѳбүнчѳ бѳлүгүн ѳзүнѳ камтыйт, ошондуктан география изилдѳѳчүлѳрүнүн айтымында, аны жалгыз гана Кавире Лут деп айтуу туура эмес, деште Лут же Лут чѳлү деп айтууга болот.
1915-жылы окумуштуулар “Абанын жана жер кыртышынын үстүнкү температурасынын айырмачылыгы” аттуу изилдөөлөрүндө ѳлүм каньенун изилдеп, жер кыртышынын 0.4 см топурак алдындагы ысыктыгы 71.5 градус цельсийди түзгѳндүгүн аныкташкан.
Жамгырдын кѳбѳйүшү менен Набкха ѳсүмдүктүрүнүн ѳсүшүнѳ жакшы шарт түзүлѳт, эгерде жер катмарында нымдуулуктун деӊгээли тѳмѳндѳп кеткен болсо, тамырларына суу жетпей Набкха ѳсүмдүгүнүн куурашына жана акыр аягы жок болушуна алып келет.
Изилдѳѳлѳрдүн натыйжасында керамика, металл жана таштардын бир канча үлгүлѳрү катталган, тилеке каршы археологдордун жетишсиздигинен, изилдѳѳ иштеринде аймактын толук потенциалын колдонулбай келет.
1968-жылы Деште Лутту изилдѳѳ тобу археологиялык уюм менен чогу иш алып барууда бир канча карапалар табылган жана дѳбѳчѳлѳрдү, ярдангдарды казуу иштеринде биздин тарыхка чейинки буюмдар табылган.
Бул чѳл ирандын түштүк-чыгышында 40 миӊ км2 аянтты ээлеп Керман, Систан жана Белучстан, Түштүк Хорасан провинцияларынын бѳлүгүнүн ортосунда жайгашкан жана 175 км аянты менен, болжолдуу түрдѳ Ирандын аянтынын 10 пайызын түзѳт.
Дүйнѳнүн метеорологиялык изилдѳѳлѳрүрүнѳ ылайык эӊ жогорку ысыктык Ливиянын метеорологиялык станциясында Африкада катталган, абанын ысыктыгы 1992-жылы 13-сентябрда жогорку станцияда 58 градус цельсийди түзгѳн.
Набкха ѳсүмдүктѳрү канчалаган жылдар бою жер астындагы суулардын, нымдуулуктун деӊгээлин жана шамаалдын согуу ылдамдыгына, негизинен чѳлдүн атмосфералык жана экосфералык жашоосунда эбегейсиз ролду ойнойт.
Игорь Николаевич Грандин (22.06.1964; Ысык-Көл облусундагы Ананьево кыштагы, Кыргызстан – 29.10.2014, Константиновка кыштагы, Аламүдүн району, Кыргызстан) – кыргызстандык заманбап тарыхчы жана окутуучу-педагог, Жусуп Баласагын атындагы КУУнун доцентинин милдетин аткаруучу; тарых илимдеринин кандидаты .
Өмүрүнүн акырына чейин Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинде тарых жана чөлкөм таануу факультетинде окутуучу, ага окутуучу жана доценттин милдетин аткаруучу болуп эмгектенип келди.
Мукамбаев Жээнбай мектеп окуучуларына «Кыргыз тили», «Эне тили» боюнча, орто окуу жайлары үчүн жана ЖОЖдордун студенттерине арналган окумдар, окумаларды жана усулдалар менен багыттамаларды түзүүдө да зор иштерди аткарган.
Натыйжада ал калктан өзү чогулткан матариалдарды иреттеп, керек болгон учурда кайрадан иштеп чыгып, «Эл ичи өнөр кенчи» , «Кыргыз эл табышмактары, жаңылмачтары, калптары» жана «Менин жомокторум» , «Эне - нур» , «Ак - Булак» деген китептерди жазат.
Мындан анын интеллектуалдык потенциалынын зор экендигин көрөбүз жана тилчилик менен жазуучулук талантынын табигый түрдө айкалышып, мээнеткечтиги” менен терең энциклопедиялык билими анын инсандык касиетин арттырып, окумуштуулук дараметинин асылданышын шарттаган.
Ж. Мукамбаев замандаштарынын жана кесиптештеринин арасында илимий дагы, педагогдук дагы аброю дагы чоң инсан болгон, окутуучулук кесибин да баштаган күндөн тартып өмүрү өткөнгө чейин туу тутуп, ошону менен бирге илимдин чаалыкпас дыйканы катары эмгек этти.
Айрым акылы тайкылар, бирөөлөрдүн өсүп бара жаткандыгын көрө албагандар, чөп башылап эмгек этимиш болуп, кызыл кулактык менен күн көргөндөр учурунда бул филологдун асыл кадамына кыянатчылык менен бут тоскондор да болгон.
Мына ошонун кесепетинен окумуштуунун бүткүл өмүрүн арнап жыйнаган «Кыргыз тилинин диалектологиялык сөздүгүнүн» 2-3-4- томдору эгемендик дооруна чейин жарык көрбөй келип, 21-кылымдын башында гана жарыяланды.
Жээнбай Мукамбаев өзүнө өзү талапты айрыкча кое билгендиктен, ар дайыма өсүштө болгон, ошого жараша жазган эмгектеринде кайталоолор аз кезигет, негизинен чыгармалары бирин экинчиси мазмуну жактан, логикалык жактан ойду кучөтүп турат.
Ж. Мукамбаев кыргыз филологиясындагы өзүнө гана таандык болгон илимий өзгөчөлүк менен өмүр сүрүп өткөн адам, же болбосо ал, эң ириде, кыргыз диалектологиясынын алпы, сакадай бою сары алтын болгон ыймандуу залкары.
Мукамбаев Жээнбай (20.02.1929, Күрмөнтү айылы Түп району, Ысык-Көл облусу — 09.10.1989, Бишкек шаары)- филология илимдеринин кандидаты , профессор, , СССРдин Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниги .
Айлана-чөйрөнүн ар кандай терс таасиринин (суукка урунуу, күн нурунун узакка таасир этүүсү, рентген нурлары, шишик оорусун пайда кылуучу химиялык заттар, психикалык терс көрүнүштөр жана башка) натыйжасында клеткадагы билинбеген Вирустар жаңданып, алардын оору пайда кылуу Жөндөмдүүлүгү жогорулайт.
Кээ бир вирустук оорулар жалпы дененин жаралануусу жана уулануусу , айрымдары теринин жана былжыр кабыкчалардын сезгенүүсү , өзүнчө органдардын, ткандардын сезгенүүсү, лейкоздор жана коркунучтуу шишик жана башка түрүндө өтөт.
Мындан соң бир аз убакыттан кийин онунчу турдун матчында «Баварияга» каршы ойногон , анын ойногону гельзенкирхендиктердин башкы машыктыруучусу Мирко Сломкага аябай жагып калып, Мануэль команданын негизги дарбазачысы болуп калган, ал эми Рост болсо «Гамбург» клубуна өтүп кеткен.
2003-жылы 17 жашар дарбазачы «Шальке 04» резервдик командасы үчүн Аймактык лигада ойноп баштаган, бирок аны менен бирге төртүнчү немис дивизионуна четтеп калып, ал жерде бүтүндөй сезонду өткөргөн (2002/03 сезонунда Германия лигалар системасында Регионаллиг системасы татаалдуулук баскычы боюнча азыркы учурдагыдай төртүнчү эмес, үчүнчү болчу).
УЕФА Суперкубогу үчүн «Челсиге» каршы матчта оюн талаасынын борборунан башы менен атаандашынын айып аянтчасына топ узаткан, ал матчта «Бавария» оюн эсебин теңдеп, пенальтилер сериясында утуп алган.
19-май 2012-жылы УЕФА чемпиондор Лигасынын финалдык матчында негизги жана кошумча убакыттарда 1:1 эсебинде тең чыккандан кийин, Мануэль матчтан кийинки пенальтилер сериясында бир он бир метрлик соккуну тосуп, андан соң Петр Чехтин дарбазасына таамай сокку узаткан, бирок, ага карабастан «Бавария» күмүш байгени алып, матчтан кийинки пенальтилер сериясында «Челсиге» 3:4 эсебинде жеңилип калган.
Сумманы жогорулатуу сунушун да эске алганда, «Шальке» башкармасынын бир нече ирет кылган аракеттерине карабастан, 20-апрель 2011-жылы клуб Нойердин 2011/12 сезонунун аягында бүтө турган «Шальке 04» менен болгон келишимин узартпай тургандыгын билдирген
8-июнь 2011-жылы «Бавария» дарбазачы менен беш жылдык келишимге кол койгон, келишим 18 млн еврону түзгөн, ага кошумча бонус катары 7 млн Нойердин мүнхендик клубда ийгиликтүү ойношу үчүн берилген.
Мануэ́ль Но́йер (; 1986-жылы 27-мартта Гельзенкирхен, Түндүк Рейн-Вестфалия, ГФР) — немис футболчусу, «Бавария Мүнхен» футбол клубунун жана Германия курамасынын дарбазачысы.
Кош жазуу өздөрүнүн түзүлүү булактары менен өз ара байланыштагы чарбалык каражаттардын жүгүртулүшүн чагылдырылган көрсөткүчтөрдү туруктуу түрдө балансылык жалпылоону камсыз кылуу жолдорунун бири болуп саналат.
Бухгалтердик эсепте бул операцияны «Касса» счетунун дебети боюнча чагылдырууга болот, анткени бул счет активдүү болуп саналат, ал эми активдүү счеттордо көбөйүүлөр дебетинде жана «Эсептешүү счету» деген счеттун кредитинде жазылат.
Бирок Макаров тапанчасы Вальтера ПП тапанчасынан бир нече: жөнөкөйлүүгү, конструкцисы, өзгөчө кырдаалдарда ишенимдүү иштөөсү ж.б критерийлер боюнча алдыга оозуп турган.
1951-жылдан тарта Макаров тапанчасы совет өлкөсүнүн, ал таркаганда анын курамында турган Орусия, Казакстан, Украина, Кыргызстан ж.б өлкөлөрдүн куралдуу күчтөрүнүн жана укук коргоо органдарынын коргонуу жана чабуул коюу үчүн кызматтык тапанчасы.
Жер бетинде оордук күчүнүн ылдамдануусунун орточо мааниси 980,63гал, оордук күчүнүн ылдамдануусу тереңдикти карай адегенде акырындык менен чоңоюп, 2900 км тереңдикте 1037 Галга жетип, андан ары азаят да, жердин ядросунда нөлгө түшөт.
Алар рельефтин ар кандай болушунан, тоо тек катмарларынын курамдык өзгөрүшүнөн жана жер кыртышындагы калыңдыктын ар түрдүүлүгүнөн жана жер кыртышынын кыймылынан келип чыгышы мүмкүн.
Режиссер Г. М. Болтянский, Д. Вертов, В. Р. Гардин, Л. В. Кулешовдун жетекчилиги менен операторлор Г. В. Гибер, С. П. Забозлаев, П. В. Ермолов, А. Г. Лемберг Коминтерндин 3–4-конгресстериндеги Лениндин сөзүн, Советтердин съезддерин, Граждандык согуштагы Кызыл Армиянын операцияларын, биринчи электр станциясынын иштешин тартышкан.
Фрунзе кинохроника студиясы түзүлгөндөн кийин «Советтик Кыргызстан» деген туңгуч киножурнал тартылып , Улуу Ата Мекендик согуштун акырына чейин анын 100дөн ашуун саны чыгарылган («Кыргызстан Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында», 1944; «Жогорку сыйлык», 1944; «Жеңиш күнү», 1946 жана башка).
«Айлампа» , «Ошондо «Манас, Манас» деп ураан чакырып» , «Жүрөктөгү сулуулук» , окумуштуу, физик Самат Кадыров тууралуу «Космостогу орундук» , «Жараткан менен атаандаш» , «Салбуурун – ата-бабанын аңчылыгы» жана башка документ фильмдер жаралды.
Акча каражаттарын салгандан кийин Ордер финансы-кредит мекемесинин бухгалтериясына берилет, Билдирме финансы-кредит мекемесинин кассасында калтырылат, ал эми Квитанция акча каражаттарын салуучуда калтырылат.
Анын тик үйрөнүү сызыгына жана татаалдыгына карата айтылган сын-пикирлерге карабастан оюн өзүнүн ырахат тартуулаган тактикасы, өндүрүш сапаты жана өзүнөн мурдагы оюндарга болгон ишенимдүүлүгү үчүн мактоого алынган.
Оюндун популярдуулугу расмий мерчандайзерлердин жаралышына алып келген: кийим-кечелер, аксессуарлар, оюнчуктар, ошондой эле башка оюндар менен медиаларга байланыштуу жарнамалык кошумчалар чыккан.
Падышалык Россиянын колониялык саясатына каршы тоолуктардын күрөшүн мюридизм урааны менен Дагстандын имамдары – Гази-Магомед , Гамзат-бек жана Шамиль жетектеген жана Дагстандын көп чүлүк аймагын, Чеченстанды камтыган теократиялык мамлекет – имамат түзүлгөн.
Кыргыздарда жолду төмөнкүчө бөлөт: кара жол, жалгыз аяк жол, даңгыр жол, кыя жол, чыйыр жол, төтө жол, аба жолу, суу жолу, темир жолу, кан жол жана башка Топоним катары да Кыргызстандын географиялык аталыштарынын курамында көп кездешет, мисалы, Жол-Колот, Жол-Жылга, Жол-Сай, Жол-Жакшы, Жол-Коо жана башка.
Кыргызстандагы 60 жыл чамалуу созулган колониялык доорунда падышачылык өзүнүн колониялык саясатын жүргүзүүдө «акырындап, этап-этап менен, ырааттуу түрдө» ишке ашыруу принцибин жетекчиликке алган.
Орус падышачылыгынын Түркстандагы, анын ичинде Кыргызстандагы колониалдык саясатынын негизги принциптерин түшүнүү үчүн алгач Орусиянын колониялык системасынын батыш Европалык колониялык системаларадан айырмаланган бирден-бир орчундуу өзгөчүлүгүн билип алуу зарыл.
Эл аралык коомчулукка белгилүү, салыштырмалуу өнүккөн жана бай тарыхы бар, бирок цивилизациялуу дүйнөлүк чарбага кире элек, өзүнүн мамлекеттик түзүлүшү, экономикалык, социалдык жана идеологиялык белгилери мурунтан калыптанган өлкөлөрдүн метрополия тарабынан басып алуусунун натыйжасында пайда болгон колонияларды «саясый-экономикалык маанидеги колониялар» деп атоого болот.
Бул типке дүйнөлүк алакага кире элек, цивилизациядан сырт жашап жаткан жергиликтүү урууларды, элдерди басып алуу жана ал жерлерге метрополиялык келгиндерди отурукташтыруу менен түзүлгөн колониялар кирет.
Орус тарыхчылары Орусиянын Батыштагыдай колониалдык системасы жок деген бүтүмүнүн натуура экендигин кылымдын баш ченинде эле Түркстанды басып алууга аракеттерин баштаган Орусия жана Англия сыяктуу өчүгүшкөн эки державанын максаттары, ишке ашыруу ыкмасы, согуштук акциялардын мүнөзү, мөөнөтү жана негизи бир экендигин Лондондогу ошол кездеги орус элчиси Ф.И.
Ал ошол кездеги Европадагы эл аралык мамилелерде Англия менен Орусиянын ана башчы ролу ачык көрүнүп калган мезгилде согуштук акциялар башталды, ошондуктан англо-орус мамилелеринде “европалык жана азиялык саясат, эки саясатты эмес, бир саясатты” түзөт деп жазат.
“. бир өлкөгө баш ийген саясый жалпылыгы бар адамдардын тобунун, ал өлкөдөн чыгып, эч ким жашабаган же мурунку тургундарын кууп жиберүү менен бошогон аймакта өзгөчөлөнгөн коомду түзүшү колония деп аталат».
Ал «.адамдардын тигил же бул тобунун өз ата мекенинен ыктыярдуу эмиграция болуп же зордук менен көчүрүлүп баруусунун натыйжасында башка жерлерде пайда болгон турактарды «колония» дейбиз»,— деп жазат.
“Орусиянын саясаты биздикине өтө окшош. Орусиянын Чыгыштагы өз миссиясын коомчулукка түшүндүрүүсү биздикиндей эле. Орусия максатыбыз — соода жана цивилизация, ал эми саясатыбыз согуштук басып алуу эмес, чет-жакалардагы чөлкөмдөрдү бириктирүү деп жарыялап жатат. Ушундай эле сөздөрдү биз да айтпадык беле.” деп белгилейт “Таймс” газетасы.
Колониялык саясаттын комплекстүү аракеттеринин натыйжасы метрополиянын бийликте турган катмарынын улам байышына, аскер күчтөрүнүн бекемделишине, ошол эле учурда колонияларда метрополиянын кызыкчылыгына жооп берген бир беткей экономиканын калыптанышына, колония элдеринин жакырланышына, аларга дүйнөлүк ресурстарга чыгуу мүмкүнүчүлүгүнүн улам тарышына, атүгүл руханий жактан деградацияланышына алып келген.
Кыргызстандын кылымдын ортосунан кылымдын биринчи чейрегине чейинки Орусия империясынын курамында болгон мезгилинде падышачылык Орусиянын административдик-чөлкөмдүк, экономикалык, социалдык жана руханий саясаты Кыргызстандын Орусиянын тикеден-тике колониясы болгондугун далилдеп турат.
Кыргызстандын ХХ кылымдын экинчи жарымындагы жана ХХ кылымдын башындагы тарыхый, коомдук жана географиялык шартын карап, аны негизинен колониялардын экинчи тибине кошууга, ошондой эле колониялардын үчүнчү тибинин да айрым элементтери бар экендигин байкоого болот.
кылымдарда Англиянын ушундай ээликтеринин көбөйүшүнүн натыйжасында кийинчерээк Улуу Британия басып алган бош жерлердин, өлкөлөрдүн, аралдардын баарын эле «колония» деп аташып, термин өтө кеңири маани берип калган.
Абикеев Сартбай Абикеевич (1916-ж. Нарын облусу, Ат-Башы району , Ат-Башы айылы, Кыргызстан ) – Улуу Ата-Мекендик согуштун ардагери, Ленинграддык курчоосундагы Невский Пятачок плацдармасынын коргоочусу.
даражадагы "Ата Мекендик Согуш" ордени,- даражадагы "Ата-Мекендик Согуш" ордени, эки "Кызыл Жылдыз" ордени, "Ардак Белгиси" ордени, “Аскердикке сиңирген эмгек үчүн” медалы, "Улуу Ата-Мекендик согушта Германияны уткандыгы чн" медалы ж-а башка 26 СССРдин ж-а Болгариянын медалдары м-н сыйланган.
Абдулла ибни Масуд аябай сабаттуу адам болгон, дээрлик укмуштуу эс-тутумга ээ болгон, Куранды бүт жатка билген, аны Мухаммад пайгамбардын өзүнүн оозунан түз үйрөнгөн болчу.
Бүклича 1979-жылы Ош шаарындагы В.Терешкова атындагы мектеп-интернатты аяктагандан кийин, бала кезиндеги тилегин ишке ашыруу максаты менен ошол эле жылы Фрунзе шаарындагы Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрынын алдындагы театралдык студияга өтөт.
1981-жылы аталган окуу жайын ийгиликтүү аяктагандан кийин, ошол эле жылы Казакстандын ал кездеги борбор калаасы Алматыдагы мамлекеттик театр искусствосу институтунун “Театр жана киноактеру” бөлүмүнө, казак жаштарынын катарында өтөт да, казак тобу менен казакча окуйт.
Дээрлик отуз жылга чамалаган чыгармачылык таржымалынын ичинде Бүклича ондогон ар түрдүү диапозондогу ролдорду ийгиликтүү ойноп, кыргыз көрүүчүлөрү менен театр адистеринин купулуна толгон.
Кыргыздар өз негизги атажурту Кыргызстандан тышкары Өзбекстан, Тажикстан, Казакстан сыяктуу борбордук азиялык пост-советтик республикаларда, Кытай Эл Республикасында (Кызыл-Суу Кыргыз автоном аймагы, Маньчжуриядагы Хейлунжаң вилайети, Түндүк Тибет, Тарбагатай, Текес, ж.б.), Ооганстан, Пакистан, Түркия, Орусия, Австралия, АКШ, Германия, Улуу Британия, Франция, Чехия, Египет ж. б.
Мурдагы СССРде Кыргыздар өз жазмасында оболу араб жазмасын, андан соң латынча, акыры – 1940-жылдан тартып орус алфавитин пайдаланса, башка айрым өлкөлөрдөгү Кыргыздар араб алфавитин колдонушат.
Этнолог жана тилчи, Анкара университетинин профессору Гүлзура Жумакунованын баамында, “кыргыз” сөзү “кырк” сөзүнөн жана көптүк биримдикти туюнтчу “-ыз” курама мүчө сөзүнөн куралган).
Кыргыз элинин курамындагы башка этностордун ысымын эскерткен этнонимдер (кытай, моңолдор, түркмөн, казак, өзбек, калмак, ногой, сарт, ж.б.) анын эл болуп калыптанышына байыркы ж-а орто кылымдарда жашаган көптөгөн этностор жана уруулар катышкандыгын далилдейт.
Кыргыз кагандыгы Борбордук жана Ички Азиядагы Уйгур кагандыгын талкалаган жана алардын бөлүгү Чыгыш Түркстанга качкан уйгурлардын артынан кууп келип, Теңир-Тоо аймагына туруп калышкан соң, акырындап ислам динине өтө баштаган.
Алардын айрым бөлүктөрү 10-кылымдын ортосунан тартып кайрадан Теңир-Тоо аймагында жана ага тарыхый коңшулаш аймакта - азыркы Моңголиянын түндүк-батышында, азыркы Кыргыз-Көл аймагында жашаган.
18-кылымдын башында Жуңгар хандыгы аларды талкалап, бир катарын Жуңгарияга көчүрүп кеткен соң, Сибирь ж-а Алтайдагы Кыргыздар кийинки Саян-Алтайдагы түрк ж-а моңгол элдерине аралашып кеткен.