polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Орто кылымдардагы Кыргыздарга Эне-Сай Кыргыздары , Теңир-Тоо Кыргыздары , Борбордук Азия Кыргыздары ; Манжурия, Моңголия, Алтайдагы Кыргыздар, Сибирь Кыргыздары кирет.
Кийинки Кыргыздарга Теңир-Тоо же Ала-Тоодогу Кыргыздар , манжуриядагы Фү-йү үйөзүндө жана жалпы Манчжурияда байырлап жаткан кыргыздар жана башка кыргыз топтору кирет.
Эне-Сай Кыргыздарынын айрым бөлүктөрү түштүк-чыгышка да ооп, алардын бир катары бүгүнкү күндө Түндүк Кытайдагы Фу-йу уездинде өз этностук ысымын ж-а тилин сактап, жашап жатышат.
Китептерди басып чыгаруу боюнча мамлекеттик заказдарды ишке ашырган басмаканалар кагаздык көчүрмөлөрдүн тираждарын кыскартууга, ушундан улам китептердин санариптик көчүрмөлөрүн жайылтууга жана алардан электрондук же интерактивдик китептерди өнүктүрүүгө кызыкдар эмес.
Бүгүнкү күнү интерактивдик китеп бул кагаздагы маалыматтын жөнөкөй гана кайталама көчүрмөсү эмес, ал ар түрдүү видео материалдарды, анимацияны, баалоочу тесттерди жана көнүгүүлөрдү камтыган билим берүүнүн интерактивдик каражаты болуп саналат.
Ачык билим берүүнүн долбоорлору электрондук түйүндө жайгашкан сапаттуу билим берүүчү ресурстар менен акысыз пайдаланууга мүмкүнчүлүк берет, ошентип, АББРдин жогорку билим берүүдө катышуусунун кенейтилишине жана билим берүүнүн мындан аркы ийгиликтүү алга жылуусуна шексиз түрдө көмөкчү болмокчу.
Ачык билим берүү ресурстарын мектепте илгерилетүүнүн башкы максаты – бул бюджеттик жана демөөрчүлүк каражаттардын эсебинен иштелип чыккан билим берүүчүлүк материалдардын автордук укуктары мамлекетке тийиштүү эсептелип, аларды акысыз таркатууну, ошондой эле, аларды үчүнчү жактардын эркин колдонуусун камсыз кылган ченемдик-укуктук базаны кабыл алуу болуп эсептелет.
Ачык билим берүү ресурстарын ЖОЖдор арасында илгерилетүү – жогорку билим берүүнүн миссиясынын алкагын кеӊейтет – жаӊы билимдерди алууга жана бар билимдерди жайылтууга көмөк көрсөтөт.
Ачык лицензиялар санариптик контентти кеӊири колдонуунун натыйжасында, интеллектуалдык эмгекти автордон уруксат сурабастан жеӊил көчүрүүгө жана жалпы колдонуу үчүн эркин таркатууга мүмкүн болгон маалда келип чыкты.
Ачык лицензиялар авторлорго өзүнүн жеке автордугун сактап калууга мүмкүндүк берет жана, аны менен бирге эле, өзүнүн чыгармаларын дүйнө жүзүндөгү баардык жактарга чыгарманын авторун белгилөө менен, эркин жана акысыз колдонууга уруксат берет.
Сапаттуу курстарын жана материалдарын Интернетте ачык жайгаштырган билим берүү мекемелеринин студенттердин ар түрдүү муктаждыктарын камсыз кылууда, жаӊы студенттерди тартууда жана өз репутацияларын бекемдөөдө көрүнүктүү ийгиликтерге жетишкендиктерин тажрыйба көрсөтүп жатат.
Ачык билим берүү ресурстарынан колдонуу мүмкүнчүлүгү өз кезегинде индивидуалдаштырылган жана дистанттык билим берүү технологияларын өнүктүрүүгө өбөлгө түзө тургандыгын да белгилей кетүү керек.
маалыматтары боюнча алардын сайтына ай сайын орто эсеп менен миллион адам кирет, алардын ичинен: 43% - өз алдынча билимин өркүндөтүүчү пайдалануучулар; 42% - студенттер; 9% - окутуучулар; 6% - башка пайдалануучулар.
Азыркы иштеп жаткан көпчүлүк АБР жогорку окуу жайларда окутуучулар АБРди түзүү менен жаңы билим алууга жана алган билимди таркатууга көмөк көрсөтүп, жогорку билимдин миссиясынын мейкиндигин кеңейтет деген ишеним менен иштеп чыгышкан.
Ачык Билим берүүчү Ресурстардын концепциясы 2001-жылы Массачусет Технологиялык Институту акысыз иштелип чыккан окуу материалдарды интернет-пайдалануучулардын эркин пайдалануусуна мүмкүнчүлүк берүүчү – Ачык Курстарды уюштуруу демилгесин көтөрүп чыккан мезгилден баштап иштей баштаган.
Ачык билим берүү ресурстары, АББР – бул ачык колдонуу үчүн жайгаштырылган же аларды акысыз колдонууга жана үчүнчү тараптардын өзгөртүүлөрүнө уруксат берүүчү ачык лицензиясы менен чыгарылган окутуучулук жана илимий ресурстар .
Мазмуну боюнча ачык билим берүү ресурстары – мугалимдердин жана студенттердин автордук гонорарга же лицензияга акы төлөбөстөн эркин колдонуулары үчүн жайгаштырылган билим берүүчүлүк маалыматы билдирген жөнөкөй юридикалык түшүнүк.
Ал соода-сатык иштери менен катар эмерек‚ пластик жана аллюминий буюмдарын‚ курулуш материалдарын жасоо‚ жүргүнчүлөрдү жана жүктөрдү ташуу‚ медицина‚ консалтинг жана юридикалык кызмат көрсөтүү боюнча‚ ошондой эле туристтик жана оюн-зоок комплекстери бар ассоциацияга айланды.
Бишкекте «Дордой плаза»‚ «Дордой моторс» соода үйлөрү‚ «Ала-Тоо»‚ «Октябрь»‚ «ВЕФА» кинотеатрлары‚ Нарын шаарында Арт-галерея‚ «Плаза» соода борбору‚ Ысык-Көлдө «Дордой» пансионаты‚ Нарын облусунун Ат-Башы районундагы «Кошой-Коргон» тарыхый-маданий музей-комплекси‚ «Плаза» соода борбору‚ Чүй облусунун Аламүдүн районундагы «Кой-Таш» туристтик комплекси иштейт.
Ассоциация адамдарга кайрымдуулук колдоо көрсөтүүгө‚ «Дордой-Динамо» командасын, «Көк бөрү» улуттук оюндар клубун финансылоого‚ маданият жана искусство‚ адабият‚ медицина‚ билим берүү‚ спорт ишмерлерин финансылык колдоого жана башка иш-чараларга жылына млндогон сом сарптайт.
«Дордой» Кытай‚ Түркия‚ Венгрия‚ Финляндия‚ Швейцария‚ Америка сыяктуу өлкөлөрдөгү өнөктөрү менен тыгыз байланышта иштеп‚ эл аралык кызматташууга да өз салымын кошууда.
Пиреней, Апеннин, Балкан жарым аралын, Кичи Азиянын түштүк жана батыш бөлүктөрүн, Сирия, Палестина жээктерин, Африканын түндүк жээгин жана жер ортолук деңиздеги аралдарды камтыйт.
Вегетация мезгили узакка созулгандыктан, субтропиктик өсүмдүктөрдү өстүрүүгө мүмкүнчүлүк түзөт, бирок суунун тартыштыгынан дыйканчылык жана бак-дарак өстүрүү чектелет.
Негизги дарыялары: Эбро, Рона, По, Марица, Нилимий Өсүмдүктөрдөн ксерофилдик дайыма жашыл жер ортолук деңиздик бадалдар басымдуу; ошондой эле катуу, жазы жана ийне жалбырактуу токой массивдери да кездешет.
16-декабрда Казакстан КП БКнын Пленуму өткөрүлүп, анда казак калкынын пикири эске алынбастан, КПСС БКнын көрсөтмөсү менен Д. А. Кунаевдин Казакстан КП БКнын 1-секретары кызматынан алынышы жана ордуна орус улутундагы Г. В. Колбиндин келиши кыймылдын башталышына түрткү болгон.
17-декабрь күнү эртең мененки саат 8де Казакстан КП БКнин имаратынын алдындагы Л. И. Брежнев атындагы аянтында мектеп окуучулары, студенттер, жумушчу жаштар, ошондой эле ЖОЖдун окутуучуларынын катышуусундагы тынчтык жүрүшү башталып, кечинде алардын саны 20 миңге чейин жеткен.
Чогулгандар борбордун кадр маселесин чечүүдөгү бир жактуу аракеттерин сынга алып, маанилүү иштерди чечүүдө республиканын бийлик уюмдарынын пикирин да эске алуу жана жергиликтүү калктын өкүлдөрүнөн чыккан саясий ишмерлерге тоскоолдук кылбоо, республиканын өз алдынчылыгын, улуттук тилдин жана маданияттын өнүгүүсүнө зарыл шарттарды камсыз кылуу талаптарын коюшкан.
Кыймылды басуу, анын катышуучуларын күч менен таратуу максатында Казак ССР ИИМдин жана МККнын аскер бөлүктөрү, Алматы чек ара окуу жайынын курсанттары, СССР ИИМдин кошумча атайын күчтөрү тартылган.
Ошол эле мезгилде Казакстан КПнин имаратына чабуул даярдалып жатканы тууралуу Москвага маалымат түшүп, М. С. Горбачёв окуялардын чиеленишине жол бербөө талабы менен Д. Кунаевге кайрылган.
Казакстан көз каранды эместигин алган соң, Желтоксан окуясы тууралуу чындык калыбына келтирилип, бул жөнүндө «Желтоксан», «Желтоксан курмандыктарын эскерүү», «Эр намысы – эл намысы» жана башка эмгектер жаралып, «Аллажар», «Кызгыш күс» кинофильмдери тартылган.
Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин өлкөдө массалык демонстрациялар жана митингдер күч алгандыктан, Англия 1964-жылы 21-сентябрда Британия Шериктештигинин чегинде Мальтага көз карандысыздыкты берүүгө мажбур болгон.
1987-жылы шайлоодо Улутчул партиясы көпчүлүк добушка ээ болуп, чет элдик капиталды көбөйтүүгө, туризмди өнүктүрүүгө, ошондой эле Мальта интеграциясына багытталган саясат жүргүзүп, 1995-жылы НАТО программасына кошулган.
Айна Бакасовна Бакасова – Кыргызстандагы так илимдер боюнча изилдөө жүргүзгөн окумуштуулардын бири, техникалык илимдердин доктору жана кандидаты , И.Раззаков атындагы Кыргыз техникалык университетинин профессору, электр кубаты жаатында адис.
«Сызыктуу эмес жана өзүнөзү уюштурган татаал системаларды башкаруунун синергетикалык ыкмаларын иштеп чыгуу» темасын доктордук диссертация деңгээлинде иликтеп, 2015-жылы бугу айында коргоду.
Тубаса түрү тукум куума болушу ыктымал, кош бойлуулардын ар түрдүү жугуштуу оорулар менен оорушу же алкоголь ичимдиктерин ичкенде, баланын кызылча, грипп, паротит менен оорушу түрткү болот, ошондой эле резус-фактор шайкеш келбегендиктен да келип чыгышы мүмкүн.
Капысынан болгон дүлөйлүккө мээге кан куюлуу же ички кулакты кан менен жабдуучу кан тамырлардын бүтөлүп калышы, артерия басымынын кескин өзгөрүшү, баштын кырсыкка чалдыгышы, өтө уулануу себеп болот.
Ар кандай кесип зыяндуулугу туруктуу Дүлөйлүккө алып келгендиктен жумушчулардын угуусун текшерип туруу, ызы-чуу жана дирилдөөнүн таасирин четтетүүчү чаралар көрүлүшү керек.
Чоң бий тууралуу маалымат алгач Цзя Дандын «Ди ли чжи» деген географиялык эмгегинде эскерилип, анда «Суйаб өзөнү Суйаб шаарынын түндүгү аркылуу өтүп, андан 40 ли аралыкта Цзедань тоосу жайгашканын, бул жерде он ок будун элинин каганы жылына ар бир урууга «чоң бий» дайындап турганы» айтылат.
кезиккен маалыматтарда «кыргыздар өз башчыларын «цзюнь» дешкени, айрым бийлерге 10–20 чейин айыл баш ийгени, бийлер бир-бирине көз карандысыз болуп, жылына чогулуп, чоң бийди таңдап алышканы, чоң бий шайланган кол башчынын бири Мамук Кули болгону» тууралуу кабарлар кездешет.
Кашгарлык Махмуд түрктөр байыртан бери бийликтин эң жогорку тепкичинде турган адамды «туңа хан, туңа тикин ж. б.» деп аташарын, андай сөз байыркы түрктөрдүн падышасы Афрасийабга байланыштуу «туңа алб ар » (б.
Мисалы, көпчүлүк учурда аны үч чектиттүү «ж» тамгасына алмаштырылса, айрым мезгилде анын ордуна «т» такмгасын пайдалануу менен ачыл деген сөздүн ордуна «атил», качыр дегендин ордуна «катир» деген сөздөр колдонулган.
Бирок ал Кашгарлык Махмуддун сөздүгүндөгү «тун угул» деген сөздө жөнөкөй «н», ал эми «туңа хан, туңа тикин» деген жерде түрктөрдүн «» тамгасы колдонулганына маани берген эмес.
Жер магнетизми изилдөө иштеринин жыйынтыктары анын геомагниттик элементтеринин карталары, деңиз, аба, геодезия, маркшейдерия, жер титирөө, байыркы тектерди чалгындоо, радио байланыш, космоско учуу убагындагы радиациялык абалды билүүдө жана башка тармактарда кеңири колдонулат.
Жер магнетизми, геомагнетизм – Жердин жана анын айланасындагы космос мейкиндигинин магнит талаасы; геофизика илиминин геомагниттик талаанын космос мейкиндигине чейинки таралышын, убакыт боюнча өзгөрүшүн аны менен байланыштуу болгон жердеги жана жогорку атмосферадагы физикалык процесстерди изилдөөчү тармагы.
Кийинки кылымдын биринчи жарымында саясий, экономикалык, демографиялык, географиялык жана этникалык себептерден улам жана Моголстандын кыргыздар тарабынан ээлениши менен отуз уулдар «Оң канат» жана «Сол канат» болуп экиге ажыраган.
Ошондон улам, кийинки санжырачылар ичкиликтерди оң жана сол канаттан тышкаркы үчүнчү бөлүк катары кабыл алышып, "акуул, куу уул жана ага кошо кызылуул" жөнүндөгү баяндарды чыгара башташкандыгы маалым.
к. ортолорунда кыргыздардын саясий түзүлүшү өзгөрүүгө дуушар болуп, кыргыз эли "оң" жана "сол" канаттарынын ордуна пайда болгон "тогуз уул" жана "кыргыз" деген эки бөлүктүү дуалдык түзүлүштө жашай баштаган, бул абал к. жуңгарлардын кол салуусуна чейин уланган.
ичинде Теңир-Тоого алтайлык кыргыздардын көчүп келишинин жана алардын айланасында теңиртоолук эски уруулардын консолидациялашуусунун натыйжасында кыргыз элинин калыптануу жараяны башталган, жана бул доор кыргыз элинин өз алдынча саясий, социалдык жана этникалык өнүгүүсүнүн маанилүү этабы болгон.
Басыз,Кара Багыш Баргы, Жолжакшы, Бөрү, Бектен, Мунгуш, Солто, Койлон-Жедигер, Сарыбагыш, Бугу, Саяк, Карачоро, Азык, Черик, Коңурат, Чертике , Моңолдор, Кушчу, Кытай, Чоң багыш, Саруу, Сарттар, Мундуз, Каңды, Дөөлөс, Тейит, Найман, Кыпчак, Бостон, Нойгут, Ават, Кесек, Дуулат, Катаган, Жетиген, Баарын, Таранчы, Ногой, Калмак,
Отуз уул эки бутакка ажыраган кезде, саясий күчтөрдүн жайгаштырылуусу көбүнчө оң канатка тартылгандыктан, ага кирген «Отуз огул» жана «Булгачы» бирикмелери, айрыкча отуз огулдардагы «Тагай» бөлүкчөсү саясий жактан жогорулай баштаган.
Чыгармачылыкка 1950-жылдары кайрылып, ошол мезгилде Жунай Мавлянов, Темир Үмүталиев, Токтосун Тыныбековдор менен үй-бүлөлүк байланышта болуп, биринчи жолу Жунай Мавляновдун сөзүнө жазылган «Мен сүйүүдөн ачкамын» деген обон жараткан.
Кийин мектепте мугалим болуп эмгектенип жүрсө да, чыгармачылыгын үзбөй кээде мугалимдерди тамашалап, оозунан, мурдунан сөлкөбайды чыгарып көз боемочулук менен элдерди таң калтырып келген.
Гүлзада Кошоевна Абдалиева (Гульзада Абдалиева; ; 22.04.1969; Казыбек айылы, Ат-Башы району, Нарын облусу, Кыргызстан) - кыргыздын заманбап этнограф жана педагог айымдарынан.
Халиф Муавиянын өлүмүнөн кийин Абдулла ибни Аббас Куфадагы элдин халиф Йазидге каршы көтөрүлгөн чакырыгына Хусейн ибни Алини жооп бербөөгө жана ал жакка барбоого көндүрүп көргөн.
Түштүк-чыгышынан Аппалачи дөңсөөлөрү, түштүгүнөн Борбордук түздүктөр, түштүк-батышынан Улуу түздүктөр, батышынан Маккензи өрөөнү, түндүгүнөн Гудзон булуңунун ойдуңу менен чектешет.
Жеринин бети жантайыңкы, күдүрлүү, басымдуу бийиктиги 200–400 м; чыгыш бөлүгү кыйла көтөрүңкү, жээкке жакын тоолуу рельеф мүнөздүү; мында Лаврентий дөңсөөсүнүн эң бийик жери – Торнгат тоосу жайгашкан, анын бийиктиги 1595 мге чейин.
Лаврентий дөңсөөсүнүн түштүк бөлүгү тайга тибиндеги ийне жалбырактуу токой менен жыш капталган; чыгыш бөлүгүнүн токою өтө ар түрдүү, анда ак банкс жана кызыл карагайлар, канада гемлогу басымдуу; аларга аралаш ак чечек, кайың, байтеректин түрлөрү өсөт.
Газета назвала шоу «чем-то средним между „Уитнейл и я“ и „Ультиматумом Борна“ с намёком на „Доктора Кто“»; неудивительно, ведь сериал был написан и создан сценаристами «Доктора Кто» Марком Гэтиссом и Стивеном Моффатом.
Том Сатклифф из посчитал, что Шерлок был «довольно вялым», работая над делом, однако в целом в своём обзоре он положительно отозвался о сериале, назвав его «познавательным, ни разу не отступившим от духа и блеска оригинала» и несмотря на смену обстановки поразительно близким к оригиналу во всех важных деталях.
Крайне положительно об обоих сезонах отозвалось Лондонское общество Шерлока Холмса, которое отметило, что ожидало совершенно противоположного результата, и оказалось удивлено, как удачно смешиваются и подгоняются под современный век детали оригинальных историй писателя: «У нас была классика, была переписанная классическая история в фильме Дауни и Лоу, были молодые Холмс и Ватсон в фильмах и книгах», — пишет Николас Утечин.
Тасма аземинин 66-аземинде үч категория боюнча ийгиликке жеткен: «Мини-сериалдын, тасманын же драмалык спектаклдын көрүнүктүү сценарийи» боюнча лауреат - Моффат, «Мини-сериалдагы же тасмадагы мыкты алдыңкы актер» боюнча лауреат - Камбербэтч жана «Мини-сериалдагы же тасмадагы экинчи пландын көрүнүктүү актеру» боюнча лауреат - Фримен.
В своей рецензии к первому эпизоду второго сезона она написала, что смотреть Шерлока в исполнении Камбербэтча приятно, а также высказала мнение, что, несмотря на статус Конан Дойля как признанной классики, её хорошему переложению идёт на пользу добавление штампов современности, в особенности главной мировой угрозы на сегодняшний день — угрозы терроризма и правительственных заговоров, что и было продемонстрировано в серии «Скандал в Белгравии».
По мнению «Газеты.ру», новый Холмс проигрывает оригиналу и ранним экранизациям, в том числе сериалу с с Василием Ливановым, — он менее характерный, выезжающий за счёт «эффектных реакций более или менее рядового невротика» и сверх меры запутанных сюжетов, придуманных сценаристами.
"Кызгылт түстөгү этюд" сериалына кошумча катары, Стивен Моффаттын, Марк Гетиссдин жана Сью Верттин, ал эми "Чоң оюн" сериалына Марк Гетисстин жана башкы ролдорду аткарышкан Бенедикт Камбербэтчтин жана Мартин Фримендин аудиокомментарийлери колдонулган.
ге мындан тышкары дагы 32-мүнөтүк " " аттуу документалдык фильм жана режссёр Коки Гедройцтун көрсөтүлө элек "Кызгылт түстөгү этюд" аталышындагы пилоттук весиясы кошулган( журналист Марк Лоусон, режиссёрдун мындай кадамын "чечкиндүүлүк " жана "мактоого арзый турчу" деп колдогон) Британдык фильдерди жана видеооюндарды баалоо системасына ылайык,бул пилоттук жана башка эпизоддору "12 " деген рейтингге ээ болгон.
2009-жылы көрсөтүлбөгөн пилоттук эпизодко тапшырма берилди, ал эми 2010-жылдын июль жана август айларында жана телеканалдарында биринчи сезондун токсон мүнөттүк үч эпизоду көрсөтүлгөн.
2014-жылдын 8-январында Стивен Моффат сериал төртүнчү жана бешинчи сезондорго узартылганын, жаңы эпизоддорун салт болуп калгандай эки жылда эмес, андан эртереек даярдоого аракет кылууга үмүтү бар экендигин билдирген.
Многие рецензенты сравнивали сериал с американским «Обмани меня»; британским «Доктором Кто» из-за того, что и в «Шерлоке», и в «Докторе Кто» чувствуется рука Моффата и Гэтисса; американским «Доктором Хаусом», которого, в свою очередь, часто называют «современным Холмсом».
Повсеместно встречается сравнение двух адаптаций; сравнил фильм «Шерлок Холмс: Игра теней» и первый сезон «Шерлока» сразу по целому ряду пунктов, во многом констатировав «победу» фильмов Ричи; обозреватель счёл Камбербэтча более удачным Холмсом, чем Дауни, по большей части виня в этом саму экранизацию и американское происхождение Дауни.
" " басылмасы тышкы бетинде Камбербэтч жана Фпимендин сүрөтү бар Конан Дойлдун чыныгы аңгемелерин, ал эми 2011-жылдын күз мезгилинде "Кызгылт түстөгү этюд" жана "Шерлок Холмстун окуялары" аттуу китептерин , кийинчерээк "Баскервиля иттери" , "Төртөөнүн белгиси" жана "Шерлок Холмсту эскерүү" деген да китептерин басып чыгарат.
«Коммерсантъ» басма үйүнүн телекритиги Арина Бородина 2010-жылдын 8 октябрында «Москва жаңырыгы» радиостанциясындагы «Программное обеспечение» телеберүүсүндө сериалдын Биринчи каналдагы рейтинги тууралуу сөз кылат:
Ал эми сериалдын жана анын негизине жаткан чыныгы "Шерлок"тун мекени болгон Улуу Британияда экинчи сезон 2-январь күнү, 2012-жылы "Баскервиля иттери" жана "Белгравиядагы жаңжал" сериалдарына аудиокомментарийлер жана " " аттуу кыска метраждуу фильм да кошо чыгат.
Негизги куймалары: Туба, Кан, Ангара, Таштуу Тунгуска, Төмөнкү Тунгуска, Курейка, Хантайка ; Хемчик, Абакан, Турухан, Кичи жана Чоң Хета, Танама жана башка Суусунун көп жылдык орточо чыгымы Игарка шаары тушта 18 500 м3/сек, эң көбү 132 000 м3/сек, эң азы 5210 м3/сек.
Дарыя суусунун режимин теске салууда Енисейде жана анын куймаларында курулган Саян-Шушь, Краснояр , Иркут, Братск, Усть-Илим , Хантай, Курейка сыяктуу ГЭСтердин, суу сактагычтардын мааниси зор.
Ал эми реалдуу кристаллда электрондор менен көңдөйчөлөрдүн концентрациясынын тең салмактуулугу бузулушу мүмкүн, бул учурда өткөрүмдүүлүк алып жүргүчтүн бир гана тиби менен ишке ашырылат.
Аралашма жарым өткөргүчгө жогоруда каралган жарым өткөргүчдүн аралашмалары, алардын жарым өткөргүчкө кирбеген элементтер менен болгон аралашмалары, ошондой эле органикалык заттардын аралашмаларын да камтыган өтө көп түрлөрү кирет.
Анын салтанаттуу, өзгөчө бир шаттыкка толгон «Той баштары», көркөм ыргактуу «Булбулу» менен «Асем коңуру» – жагымдуу үн, терең мазмун менен жаңы багыттагы казак күүлөрүнө негиз салган чоң табылга.
Ленд-лиз – экинчи дүйнөлүк согуш убагында АКШнын жардам иретинде союздаштарына курал-жарак, ок-дары, стратегиялык сырьё, техника, азык-түлүк жана башкаларды карызга же ижарага берүү системасы.
Согуш бүткөндөн кийин АКШ ленд-лиз системасын пайдаланган жана аны менен байланышкан маселелерди жөнгө салуунун эсебинен көптөгөн Европа жана Азия мамлекеттерине экономикалык жана саясий таасирин тийгизген.
1947-, 1960- жана 1970-жылдары ленд-лиз боюнча эсептешүү жөнүндө СССР менен АКШнын ортосунда сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп, СССР АКШдан алган мүлктөрдүн жарымын кайтарып берген, бирок эки тарап тең компенсациянын көлөмү жөнүндө маселе боюнча бир чечимге келе алышкан эмес.
Дыйканчылык системасы өз ара байланыштуу бир катар элементтерди камтыйт: жерге жайгаштыруу, которуштуруп айдоо, жер иштетүү жана жер семирткич колдонуу системалары, отоо чөпкө, өсүмдүк илдетине жана зыянкечтерине каршы күрөшүү иштери, үрөнчүлүк, топуракты эрозиядан сактоо жумуштары, айрым жерлерде – сугаруу, кургатуу, жерди химиялык мелиорациялоо , коргоо токой тилкесин тигүү.
Дыйканчылык системасынын пайда болушу жана анын алмашылышы коомдук өндүргүч күчтөрүнүн өнүгүшүнө, айрыкча өнөр жай өндүрүшү жана илимий-техникалык прогресске тыгыз байланыштуу.
Коомдук өнүгүштүн ар бир мезгилине мүнөздүү өзүнчө дыйканчылык системасы болгон: кул ээлөөчүлүк коомдо – кысыр аңыз жана токой кыркып, өрттөп, айдоо аянт жасоо дыйканчылык системасы, феодалдык коомдо – буулантма дан дыйканчылык системасы, капитализмдин өнүгүшү менен бирге шаар калкын азык-түлүк, өнөр жайды сырьё менен камсыз кылуу зарылчылыгынан улам жакшыртылган дан жана үрөн алмаштырма дыйканчылык системасы пайда болгон.
Бирок айыл чарба өндүрүшүн капиталисттик рыноктун конъюнктурасына баш ийдирүү үрөн алмаштырма которуштуруп эгүү дыйканчылык системасын колдонууга чек коюп, бир өсүмдүк түрүн бир эле жерге кайталап эгүү дыйканчылык системасы басымдуу болгон.
Илимий жактан негизделген дыйканчылык системасы топурактын күрдүүлүгүн калыбына келтирип жана арттырып турат, түшүмдү жогорулатып, аянт бирдигинен аз чыгым жумшап, көп продукция алууга шарт түзөт.
Жөнөкөй дыйканчылык системасында жердин табигый сапаты гана пайдаланылып, топурак күрдүүлүгүн калыбына келтирүү боюнча эч кандай иш-чаралар жүргүзүлбөйт, өндүргүч күчтөр төмөнкү деңгээлде болот.
Ургаал дыйканчылык системасына жыш жана жөөккө себилген өсүмдүктөрдү алмаштырып эгүү менен топурактын күрдүүлүгүн жогорулатуу, минералдык жана органикалык жер семирткичтерди жетиштүү өлчөмдө пайдалануу, жерди дыкаттык менен иштетүү, товардык өсүмдүктөрдү эгүү мүнөздүү.
Азыркы саясат таануунун өнүгүшүндө европалык улуу окумуштуулар М. Вебер, Р. Михельс, Г. Моска, В. Порето, А. Зигфрид, А. Токвиль, К. Маркс, Ф. Энгельстердин ролу зор.
Чыгыш өлкөлөрүнүн атактуу окумуштуулары Конфуций, Мо-Цзы, Заратустралардын, Батыштагы Сократ, Платон, Аристотель, Цицерондордун чыгармаларында саясат адамдын жыргалчылыкка жетишүү жолдорун иликтөөчү, жакшы мамлекеттик түзүлүштү камсыз кыла турган илим катары берилген.
Үчүнчү топтогу окумуштуулар жогоруда белгилеп кеткен көз караштардын кемчиликтерин кайталабоого аракет кылышат да, саясат таануу саясаттын ар кыл тармагын камтыган, аларды бириктирүүчү илим деп, ага аны түзүүчү бөлүктөрү катары саясий социологияны, саясий философияны, мамлекет жана укук теориясын, саясий география менен бирге башка саясат таануу тармактарын киргизишет.
Бирок дүйнөлүк илимий чөйрөдө саясат таануунун предмети тууралуу бирдиктүү көз караш азырынча али пайда боло элек, анткени саясий терминдерди, түшүнүктөрдү колдонууда улуттук салттардын ар түрдүүлүгү, саясат таануунун көп багыттуулугу буга тоскоолдук кылат.
Анын предметинин курамдык бөлүктөрү болуп бийлик, саясаттын субъектилери (саясаттагы индивид жана топ, саясий элиталар, саясий лидерлик) саясий система, саясий институттар, саясий аң-сезим жана маданият, саясий процесс, саясий өнүгүү, тышкы саясат жана эл аралык мамилелер кирет.
Алардын арасында - коомдук өнүгүүнүн экономикалык деңгээли, саясий түзүлүшү, шаардык калктын санынын кебөйүшү, алардын саясий активдүүлүгүнүн өсүшү, саясий партиялардын саны менен шайлоо системасынын ортосундагы байланыштары.
Бул метод саясий кубулуштарды изилдөөдө коом менен инсандар үчүн мааниси чоң, аларды жалпы элдик максатка, акыйкаттыкка, эркиндикке, чындыкка, адамдын кадыр-баркын сыйлоого чакырат.
Кең мааниде саясат таануу коомдук илимдердин бир тармагы, ага коомдун түзүлүшүнө таасир этүүчү факторлор, маанилүү болгон түрдүү саясий теориялар, адамдардын саясий жүрүш-туруш эрежелери кирет.
Биринчи кезекте, бул метод саясат ишмердүүлүгүн иш жүзүнө ашыруучу институттарды изилдөөгө багытталат да, өкмөттүк программаларды жана башка саясий иштерди алып баруучу мамлекет, партия сыяктуу уюмдарды терең билүүнү талап кылат.
Эгерде жалпы жыйынтык чыгара турган болсок, анда төмөнкүлөрдү белгилей алабыз: саясат таануунун предмети көп кырдуу, анын мааниси саясий кубулуштарды чечмелөө, аларды изилдөө ыкмаларына, колдонулган илимий методдорго карата ачылат.
Башталгыч мектептердин көлөмүндө балдарга милдеттүү түрдө Жалпы билим берүү мыйзамдары Данияда , Швецияда , Норвегияда , АКШда , Японияда , Англияда , Францияда жана Латын Америка өлкөлөрүндө 20-кылымда кабыл алынган.