polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Окуучулардын типтүү айырмачылыктарын эсепке алуу менен мүнөздөлүүчү окуу-тарбиялык процесс дифференциацияланган процесс деп, ал эми мындай процесстеги окутуу болсо дифференциацияланган ошондой деп аталат.
Окутууну дифференциациялоо – дидактиканын эң негизги проблемаларынын бири, анткени, окуучулардын жекече өзгөчөлүктөрүн эсепке алып, алардан толук пайдаланган кезде гана окутуунун билим берүүчүлүк жана тарбиялоочулук гана эмес, анын балдарды жалпы өнүктүргүч потенциалынын жогорку эффектине жетишүүгө болот.
Тышкы дифференциациялоодо окуучулардын жекече өзгөчөлүктөрүн эске алуу үчүн алар ошондой топторуна бөлүштүрүлөт: атайын класстар, ал гана эмес атайын дифференциациялоошкон мектептер түзүлөт.
ушул макаланы тереңдетип, кеңейтип "Ата Мекенибиздеги кыргыз адабияты жөнүндө жалпы жонунан баян" деген темада мамлекет аз сандуу улуттардын адабиятын изилдөө чогулушунда доклад жасап, бир топ кызыгууларды туудуруп, 1986-ж.
Ошол эле жылы кыргыз коому жагынан ачылган "Манасты" талкуулоо жыйналышында "Кыргыз тил-адабият тарыхын изилдөө" аттуу макаласынын "Манас" эпосуна тиешелүү бөлүгү талкууланган.
Ошону менен бирге, организмдердин табигый коомдоштуктары ар түрдүү зыян келтирүүчү таасирлерге каршы турууга жөндөмдүү жана адаттагы шарттардын калыбына келишинде алгачкы абалына жакын абалга калыбына келет, башкача атйканда алар белгилүү туруктуулукка ээ.
Тигил же бул түр үчүн жагымсыз шарттарда, алардын жыштыгы төмөндөйт, бирок өтө ыңгайлуу шарттарда төлдүүлүгү жогорулайт, түрдүн жыштыгы, өнүгүү жана өсүү ылдамдыгы калыбына келет.
түзүлүштүн туруксуздугу, курчап турган чөйрөнүн глобалдуу булганышы ж. у. с., башкача атйканда табигый процесстердеги олуттуу жылыштар да экология теңсалмактуулуктан четтөөнү түшүндүрөт.
Экологиялык теңсалмактуулук татаал жана өз ара байланышкан механизмдерин билбей туруп, жаратылышты аң - сезимдүү колдонууга, каалаган чарбачылык иштерин прогноздоого жана табигый чөйрөнү тиричилик үчүн жарактуу абалда сактоого мүмкүн эмес.
Экологиялык тең салмактуулук — жаратылышта тирүү организмдердин түрдүк курамынын, алардын санынын, өндүрүмдүүлүгүнүн, мейкиндикте бөлүштүрүлүшүнүн жана ошондой эле каалаган табигый коомдоштугунда мезгилдик өзгөрүүлөрдүн, заттардын биотикалык айлануусунун жана башка биологиялык процесстердин салыштырмалуу туруктуулугу.
С-дун ачылышында республиканын булуң-бурчтарынан келген манасчылар улуу эпостон үзүндүлөр айтышып, Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрынын артисттери кыргыздын кошок кошуу расмисин инсценировкалашкан.
Биринчи секция "Манас" эпосунун историзмы, поэтикалык жана "Манас" айтуу салты маселелери" деп аталып, анда филология илимдеринин докторлору Р. 3. Кыдырбаева, М. Борбугулов, тарых илимдеринин доктору Ю. С. Худяков, илим кандидаттары, окумуштуулар Т. Абдыра кунов, Э. Абдылдаев, М. Ч. Мамыров, Б. Кебекова, К. Кырбашев, А. Жайнакова, Р. Сарыпбеков, К. Ботояров, Д. М. Айдаровалар чыгып сүйлөгөн. Экинчи секция "Манас" эпосу тарыхый-этнографиялык жана лингвистикалык булак" деп аталып, анда илимдин кандидаттары, окумуштуулар И. Б.
Жапаров, К. Конкобаев, Р. Эгембердиев, И. Абдувалиев, Г. Жумакунова, А. Шериев, Р. А. Байбутова, Р. Көчөров, Г. Кушбековалар доклад, билдирүүлөр менен чыгышкан.
Үчүнчү секция "Манас" эпосу менен башка элдер эпосторунун байланышы" деп аталып, анда филология илимдеринин докторлору Р. Бердибаев, М. Мурадов, К. Максетов, илимдин кандидаттары, окумуштуулар Ф. В. Ахметова, К. Айдаркулов, А. Боронов, К. Садыковдор доклад, билдирүүлөр менен чыгып сүйлөшкөн. Төртүнчү секция "Манас" эпосу жана азыркы маданият" аталып, анда илимдин кандидаттары, окумуштуулар С. Мусаев, Б.
Биринчи секция — ""Манас" эпосун изилдөөнүн фольклористикалык аспектилери" деп аталып (жетекчиси Кыргыз ССР Илимдер академиясынын корреспондент-мүчөсү Р. 3. Кыдырбаева), анда окумуштуулар Э. Абдылдаев , А. Рахманов , Т. Абдыракунов , Ш. Ибраев (этикалык мотивдерди системалаштыруу маселеси , К. Омуркулов , К. Осмонбетов , С. Кайыпов . Ш. Халмукамедов (Кыргыз жана түркмөн элдеринин эпикалык салттарындагы жомоктун элементтердин жалпылыгы), Р. Сарыпбеков жана башкалар доклад менен чыгып сүйлөшкөн.
А. П. Окладников түрк-моңгол элдеринин көпчүлүк чыгармаларында бүркүттүн образы жөнүндө: «бакты-таалайдын жана молчулуктун залогу катары, мал менен кесипчилик кылган коомдун эң жогорку колдоочусу катары ыйык асмандын ээси болуп саналат» — дейт.
Ал эстеликтердин айрымдарында: «Алп кара куш арбайып, Асмандан буту тарбайып, Манаска жолдош болуптур» — делип эпосто туруктуу сүрөттөлгөндөй бүркүт кармашып жаткан жоокердин үстүндө айланып турат.
Бүркүттүн колдоочулук элеси байыркы Сибирь элдерине гана жайылган эмес: «көптөгөн элдердин түшүнүгүндө бүркүт асмандын ээси, ал эми бир кыйла өнүккөн диндерде асман ээсинин жандоочусу эсептелет» (Ельницкий Л. А. Скифия Евразийских степей, Новосибирск, 1977, 236-б.).
Якут, алтай жана байыркы кыргыздардын оозеки чыгармаларында тууган жердин ээси, символу, төбөсү көккө тийип, тамыры жер астындагы өлүктөр дүйнөсүнүн каардуу кудайы — Эрликтин мекенинен орун алган дарактын башында бүркүт отуруп, баатырды кароолдоп отурганы, ал эми анын түбүндө ажыдаар тибиндеги жаныбар жатканы айтылат.
Мунун өзү Манастын күч-кайраты байыркы түрк элдеринин түшүнүгүндөгү үч сферага (жер алды — өлүктөр дүйнөсү, жер үстү — кадимки адамдардын өлкөсү, асман — кудайлар тибиндеги жогорку күчтөрдүн өлкөсүнө) тең жеткенин символдоштуруп турат.
Киши жаныбарлардан айырмаланып, акыл-эс, ойлоо жөндөмдүүлүгүнө ээ, эмгек куралын жасап, аны менен айлана-чөйрөгө таасир этип, өзгөртө алат; мээ түзүлүшү татаал, сүйлөөгө жөндөмдүү.
Эмгек анын аң-сезиминин, сезүү органдарынын жана мээсинин иштешин жакшыртып, дене түзүлүшүн өзгөртүп, антропогенездин улам жаңы баскычына көтөрүп, миллиондогон жылдан кийин жаңы биологиялык түрдү пайда кылган.
Ошентип, эволюциялык жана тарыхый өнүгүүнүн натыйжасында калыптанган Киши Жер жүзүндөгү ар түрдүү материктерде жашап, ошол жердин ысык-суугуна жана тиричилик шарттарына ыңгайлашып отурган.
Борбордук нерв системасында кыймылдаткыч нейрондор жана алардын жүлүндөгү талчалары сезгенүүдөн, травмадан жабыркаганда сезгичтик бузулуп, булчуңдар кыймылсыз болсо да, алардын тонусу жогору болушу мүмкүн.
Алмамбет алты жашка чыкканда эле өзгөчө зээндүүлүгү билинип, кашына көп балдарды жыйып ойноп, окуткан таалимчилерине алардын акыл-билими жетпеген суроолор берип, акылы менен көргөндөрдү таң калтырат.
Жер жер болгондо, суу суу болгондо Алты атанын уулу капыр бар экен, Үч атанын уулу мусулман бар экен деп башталган бөлүмдө төрт арыштуу ойроттон алтын айдар, чок белбоо Каракандын, оп олуянын тобосунан, бар олуянын батасынан бүткөн Алмамбет аттуу бала туулганы баяндалат.
Окуяда баатырдын өзгөчө төрөлүшүнө, бала чагына, эрдиктерине тиешелүү эпикалык салттык мотивдердин дээрлик бардык белгилери топтолгон: баатырдын теги, ата-энесинин узак баласыз жүрүшү, туяксыз атанын зары, тилеги, баланын укмуштуу төрөлүшү, өзгөчө белгилери, жашынан эле башкалардан айырмалануу, өзгөчөлөнүп турушу жана башкалар.
Семетей менен Үмөтөйдүн чатагы Сары-Арканы жердеген Көкчөнүн уулу Үмөтөй Семетей Манастын кунун кууп келгенин угуп, аны эс алып каны толгуча, төбөсүнөн басууга элин чогултат.
Акбаланын койнунда жаткан Күлчоро жоо келди деген кабарды угуп шашып-бушуп жарагын алып: "Бузулуп кетти көргөн түш, бир күнү тыным болбогон, аңдышып душман койбогон, о, ботом ушундай экен биздин иш" — деп, келген жоонун алдына барат.
Үмөтөй жай айткан акылга көнбөй Манас Чөң казатка алып барып өлтүрткөн атам Көкчөнүн кунуна Тайбуурулга алтынзар жүктөп жана "кара көзүң сатуу кыл, мага кан Бакай башын тартуу кыл", — дейт.
Коргоп калар Манас жок, Семетей Букарда жүргөндөн пайдаланып, душман баатырлары кыргызга өктөмдүк кылып, Жакыпты, балдары Абыке, Көбөштү баш кылып баш көтөртпөй басып, салык салып, өз бийлигин жүргүзө баштайт.
Муну "Толтой" эпосунун кийинки бөлүмдөрүндө катышкан Коронкыр, Карезги, Керкимат жана бай Чакайдын иш-аракеттерине байланыштуу окуяларда толук болбосо да аталган баатырлардын сөздөрүндө эскерилет.
Бул ой жалгыз гана Толтойго таандык болбостон эпосто эскерилип жаткан Семетейге, ошондой эле Кошой баатырдын уулу Жалгызекке да карата айтылып жаткандыгы эпостун контекстинде ачык эле байкалат.
Эпостун мазмунунда Семетей менен Жалгызектин эпикалык душман баатырлары менен түздөн-түз майданга чыгып көрсөткөн эрдиктери ачык айтылбаса да сөз арасында, өзгөчө Толтойдун атасы Багыштын сөзүндө баса айтылат.
Керкимат таякеси Камангил, кайнагасы Контукчунун өчүн алууга келип, Толтойдон өлүмгө дуушар болсо, бай Чакай Толтойдун жары баатыр кыз Байторуну тартып алмакчы болуп, бир канча күн кармашууга чыдабай аягында сыйкырлап Толтой менен Байторуну колго түшүрөт.
Өктөмдүгү жана караөзгөйлүгү менен атагы чыккан Коңурбай, бай Чакай сыяктуу ашкан зулумзордукчу баатырлар келип, Байторудан жеңилип, экинчи жолу кайрылып келбөөгө ант бергендиги эпосто айтылат.
"Семетей" эпосунда бул эпизод варианттарда бир мазмундагы сюжеттик өзөктү берсе да айрым бир кырдаалдарда деталдык көрүнүштөрү, образдык сүрөттөмөлөрү, жүргүзгөн аракеттери, кыял-жоруктары жагынан айырмачылыкка ээ экендигин белгилей кетүүгө болот.
Эпостун мазмуну дүйнөлүк эпостордо салт катары көп колдонулуучу баатырдын аттанып чыгып башка баатырларды издөөсү же аңчылыкка жалгыз чыгып кетүүсү сыяктуу мотивдердин негизинде ар бир баатырдын өзүнө теңтайлашкан баатырларга кездешип, беттешкени менен башталат.
Негизги варианттардан болгон С. Каралаевдин айтуусунда Семетей Чынкожону ага катарында эсептеп ага кеңеш салып, Коңурбайга аттануу жөнүндө өз ара сүйлөшүүлөрдү жүргүзүшөт.
Рысмендеевде Семетейдин сунушуна макул болуп, Чынкожо эли менен Семетейге келе жатканда артынан келген чабармандан досу Толтойдун айлын кызылбаштар чаап жаткандыгын угуп, элин таштап, Толтойго жардамга кетет.
Манасчылардын айтуусундагы Чынкожого байланыштуу окуяда Семетей менен, ошондой эле айрымдарында Манастын ортосундагы араздашуу мотиви бирдейликти түзсө да алардын талкууланышы, окуянын жүйөлөнүшү ар кимисинде ар башка жагдайда чечилгендиги менен айырмаланып турат.
Толтой атасынын керээзин ортого салганда Чынкожо туурадан чыгып Багыштын кадыры үчүн аш бербесе элге уят боло турганын эскерип, дос катары ашка чыгымдала турган малдын жарымын төлөп, Толтойдун ишенимине кирет.
Бул эпос өзүнүн композияциялык түзүлүшү жана сюжетинин өзгөчөлүгү боюнча "Семетей" эпосунун каарманы Толтойдун жигиттик курагынан өмүрүнүн акырына чейинки окуяны камтыйт.
Кыргыз эли Манастын үзүрүн көрүп, анын колдоосу менен өз алдынча эл болуп жашагандыгын, Коңурбайдын кордугунан куткаргандыгын жана Таш-Кыянын белинде Семетейге оолукканын "байкап көрсөм мен аны, атасынан зал экен", — деп эскерет да:
Аты жана образынын көп белгилери жакын болгондуктан түрк элдериндеги Кумайык тын образы байыркы иран элдериндеги ушул Хомайдын Симург менен биригишкен образынан маданий таасир катары кабыл алынган деп айтууга негиз бар.
Элдик түшүнүктө ал бийик тоонун башында жашаган жору мисалдаш куш (кыргыз уламыштарында Кумайык жорунун жумурткасынан чыгып, аны жети күнгө чейин таап алса кыраан итке, андан кечиксе жоруга айланат).
Багыш Сазановдун вариантында Алмамбет дүрбү салып туулган жеримден кабар алам деп Кум-Чокунун башына Сарала аты менен чыгып барып, Көк жору тууп таштаган Кумайыкты таап алып, кан баласы Каныкейге алып келип берет.
Ат-Башыга көчүп барып элдин чети, ээн жерге жайланышкан Көзкамандар Манасты жок кылуу үчүн даярдык көрүп, Кашкардан чачама дары, көбүрмө дары деген ууларды алдырып, бозо салдырып, арак тарттырып коюп камданып эшик-төрүбүздү көрүп, даам татып кеткиле — деп Манасты кырк чоросу менен конокко чакырышат.
Бир балакет кылар бекен деп ойлогон Алмамбет барбайлык деп туруп, бирок Манасты тууганынан бузган сыяктанып калбайын, кол сала койбос, кол салган күндө да Көзкамандардын кимге алы жетмек эле деп тим болот.
Көкчөкөз өзү баштап баатырды чоролору менен айылына алып барып, даярдаган үйгө түшүрүп, уу кошуп белендеп койгон тамактарды жакшылап сыйламыш болуп аябай бере бергиле деп инилерине тапшырды.
Туугандарынын жаман оюна көзү жеткен Манас арманын айтып наалыш кылып, Бакайды жоктоп, анан Карабөрк, Акылай, Каныкейди атап, жанымда болсо жардамы тиет эле дегенде угуп турган Бозуул жалаң катындарын эстейт — деп нааразы болду.
Кыбыланы көздөй качкан Манас Арпанын талаасын басып өтүп, Сөөктү өрдөп, тар кыя жол менен өйдө чыгып баратканда Көкчөкөз артынан жетип, ойдон туруп Манасты Аккелте менен атты.
Эртең менен аң уулап кетишкен Сыргак менен Серек кайра келишип, дүрбөгөн элди көрүп, бир баладан сурап Көзкамандар кырк чорону бүт өлтүрүп, Манасты качырып, Көкчөкөз артынан кууп барыптыр дегенди угушуп, айылга бурулбай шашылыш жүрүп Аккуланын изин кууп келип кулаган жерден Манасты таап, суу жуткуруп, эс алдырышып, жарасын таңып, дары беришет.
Каныкей түш көрсө Манасты кочкор сүзүп, жамбашы кокустап баса албай калат, ага жардам берейин десе алдынан бир адам чыгып азыр барууга болбойт, баатыр менен көрүшөрүңө жети. деп бара жатканда ойгонуп кетет.
У-дын айтканына болбой Жолой дөө: "менин тууганым кытай, Коңурбай эмне десе, ошону кылам" деп Кошой дөөдөн жыгылган кордугун эстеп намыстанат, Манас менен сайышып ыза болгон Коңурбай да У-дын сөзүн укпай коёт .
Биринчилик мутациянын натыйжасында өзгөрүлгөн белгинин толук же жарым-жартылай калыбына келиши супрессордук мутация деп аталат жана алгачкы мутация жайгашкан ошол эле генде же түз мутация жүрбөгөн башка гендерде келип чыгат.
Ушул эле гендин башка сайтындагы нуклеотиддин чыгарылышы, нуклеотиддердин киргизилиши же чыгарылышы менен чектелген бөлүктөрдөн тышкаркы гендин бөлүгүндө текшерүү фазасын калыбына келтирет.
Эгерде бул бөлүк анча чоң эмес болсо, ал эми ага дал келүүчү полипептиддин бөлүктөрүнүн өзгөрүшү белоктун молекуласынын иш аракетине таасир этпесе, анда түз жана супрессордук мутациялардын өз ара аракеттенишинин натыйжасында активдүү фермент синтезделет.
Эгерде түз мутация белокто амин к-та калдыктарынын алмашылышына алып келсе жана ошону менен бирге анын активдүүлүгүн төмөндөтсө, анда ошол эле гендеги супрессордук мутациянын натыйжасында башка амин к-та калдыктарынын алмашуусу ушул белоктун активдүүлүгүн тартипке келтирет.
Супрессор кайсы-бир метаболизмдик синтезине тоскоолдук кылууда, гендеги мутация жетишпеген заттардын биосинтезинин жаңы ыктарына алып келиши мүмкүн; тиешелүү белоктун клетканы кандайдыр-бир кадимки метаболиттеринин адаттагы концентрацияларына жогорку сезгичтигинде, супрессордук мутация бул метаболиттердин концентрациясын төмөндөтөт, жана ошону менен бирге мутанттык молекуланы активдештирет.
Демек, эгерде түз мутациянын натыйжасында өзгөртүлгөн кодон келип чыкса, анда гендердеги т - РНКнын же рибоомалардын түзүлүшүн жөнгө салуучу кээ бир мутациялар, өзгөртүлгөн кодонду алгачкы же ага жакын кодон катары кабыл алынышына шарт түзөт.
Кычкылдануучу заттардан калыбына келүүчү затка суутек менен электрондорду өткөзүп берүүчү атайын ташыгычтар: никотинамидадениндинуклеотиддер , флавин нуклеотиддер, хинондор, цитохромдор жана башка бар.
Туталактын жеңил түрү көпчүлүк учурда чуркаганда, же катуу корккондо дем алуу бир аз кыйындап, энтигип, жөтөлүп, эң жөнөкөй дарылоонун натыйжасында бат эле басылып калышы мүмкүн.
Туура жана сапаттуу тамактануу, этияттык жана акырындык менен денени чыңдоо, таза абада мүмкүн болушунча көп болуу, оорулуу адамга жолукпоо, догдурдун көрсөтмөлөрүн так жана такай аткаруу гана бронх астмасын алдын алууга мүмкүндүк берет.
Алсак, тамак-аш аллергендери , чаң аллергендери , үй буюм аллергендери , турмуш-тиричилик, химия жана дары-дармек аллергендери жана башка бронх астмасынын пайда болушуна климат факторлору да таасир берет; оору жаз жана күз мезгилинде, шамал болгондо, аба температурасы кескин өзгөргөндө күчөйт.
Себетчесинин сырты бир же бир нече катар түрпүчөдөй, жалбырактай ороочтуу, көп учурда бир нече себетче чогулуп чачыктай, шыпыргыдай, калемчедей, тоголок, чатырчадай, чачыктай, калканчадай, чатырчадай жана башка топ гүлдү түзүшөт.
Айрымдары зыяндуу отоо чөптөр -кекире, сүт тикен, маңкоо жана башка Т. г. тукуму татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн эволюциялык өөрчүшүндөгү эң жашы, акыркы эрада гана өөрчүп калыптанган.
Мурда Чоң казат мезгилинде Алмамбет, Сыргак да чалгын чалып, белде жаткан кароолчу түлкүнү өлтүрүшкөндө жаңы тууган бачиги аман калыптыр, ал чоңоюп энесинин ордуна кароолчу экен.
Ошол учурда жер чалып чыккан Коңурбай жылкычыларга келип, туш-туштан баарын кыдырдым, бардыгы тынч, сырттан келген жоо жок, чек кайтарган кароолчуларым түлкүм, өрдөгүм, кулжам аман жатат.
Коңурбайдын Алгарасын өзү минген Карагул жылкысына барып сайкүлүктөрүн бөлүп алып Кыр-Кайыңдын оюна жашырып коюп, суу ичинен өлтүрмөк болуп, Семетейге келди да, суудан жаңы чыгып эси оогон аны укурук менен чокуга тартып жиберип качып жөнөдү.
Аттарын Мурадылга алдырып ай талаада жөө калган Күлчоро, Семетей айдап келген жылкынын ичинен Көкчөнүн Көгаласын кармап минди (Көгала Чоң казатта Көкчө курман болгондо кытайдын колуна түшүп кетип Коңурбайдын жылкысында экен).
Анын жолун тосо чыккан Бакай беттешип башын кесип, ал минип бараткан, колго түшүп кеткен он төрт аттын бири, Абыкенин Көктелкисин коштоп алып кармаш майданына келсе, Күлчоро минген Көгала чарчап калган экен, ага берди.
Семетей "Жети күндүн бири өлүм, ажал жетсе үйдө жатып да адам өлөт, Казат жолу улуу жол, катын жол тоскону оңобу? — деп чылбырын коё бербей турган Айчүрөктү булдурсун менен капталга тартып жиберип жөнөп кетти. Эти ачынган Айчүрөк: "Барба десем болбойсуң, барганыңдан келбей кал, базар үйүң көрбөй кал", — деп каргап калды.
Бакайдын Көктулпары, Семетейдин Тайбуурулунан башка он төрт ат суукка чыдабай ноктолорун үзүп бошонуп кеткенде Мурадыл чаар жонго жашырып, Үч-Кашканы ашырып, Сары-Жазды бастырып алып кетти.
Карыя Бакай Жамгырчыны чакырып, Манастын уулу Семетей атасынын кунун кууйм деп Бээжиндиктерге катылдык, бейпайга минтип чатылдык, кол курап камынбасак Коңурбай быйыл бизди соо кылбайт деди.
Кытайлардан Кара-Жагал Борончу менен Ороңгу элчиге келип, салышсаңар, салышкыла, эгер корксоңор Бакайдын Көкчологун, Семетейдин Тайбуурулун баш кылып, Семетей кытайдан тийип келген жылкыны бергиле деп талап кылды.
Кыргыз баатырлары кытайдын кыйласын кырып жибергенде Манжу каны Нескара, тыргооттун каны Ороңгу биригип күндү жайлап жайдын күнүн кыш кылып, малдарды суукка тоңдуруп кырды, кытай колу кыргызды Таласка айдап кирип, ичерине суу бербей, кырк бир күн сасык камал кылды.
Кытайлыктын салты боюнча канды көргөндө букарасы келинче жүгүнгөн адаты бар эле, Түктаман ошол салт боюнча жүгүнгөндө Күлчоро шарт башын кесип, кийимин кийип, токсон балбанга барып Коңурбай кыргыздарды багындырган экен, олжо алууга чакырып жатат деп аларды да алдап жайлады.
1976-1980-жылдары ал Иорданиянын борбору Иордан шаарындагы Үрдүн мамлекеттик университетинин Шарият факультетинде окуп, аны ийгиликтүү бүтүрүп, Иорданиянын падышасынын колунан Ислам шариатынын адиси деген дипломду алган.
Семетей өз баласы болсом Каракан мени өзү менен кошо ала жүрөт эле, ал атам эмес экен деп атты жетелеп турган Сары таздан чылбырды жулуп алып, үйүнө кетип калат: Таздан кабар уккан Каракан, анын байбичеси, кыздары, уулу Солтонкул кой десе Семетей болбойт.
Гетеродонттук тиштер - сүт эмүүчүлөрдүн тиштеринин түзүлүшү чайноочу функциясына жараша татаалданып, формасына жана аткарган кызматына жараша кашка тиш, кылкыйма, кичине жана чоң азуу тиштер деп бөлүнөт.
Айчүрөк аларды көргөндө Семетейди көргөндөй, «Тарак тийбес кара чач, Тал-талынан жулунуп, Ай тийгендей кайран бет, Беш тырмак тийип булунуп» өткөн-кеткен турмушу көз алдынан өтүп, ичтеги капасы козголот.
Мамбет Чокмор уулунда Күлчоро Канчорону өлүмгө кыя албай аяп турганда Бозбала келип Канчоро сага эмне гана кордук кылбады эле деп урушуп, аны эки колун билегинен кестирип, кайнаган майга салдырат.
Бул вариант боюнча башкы душман Канчородон өч алуу биринчи орунга коюлуп, Кыясты өлтүрүп, Айчүрөктүн Таласка көчүп келиши менен Манастын орду анын тукумуна өтүп, аргын, ногой уруулары жыргап жатып калат.
Менделдин экинчи мыйзамы ― бир муундун гибриддерин өз ара аргындаштырууда экинчи муундун гибриддеринин арасында белгилүү катышта биринчи муундун гибриддеринин жана алгачкы ата-эненин фенотиптерине ээ особдор келип чыгат.
Толук эмес басымдуулук кылууда жана кодоминанттулукта экинчи муундун гибриддеринин 50 % биринчи муундун фенотибине жана 25 % алгачкы ата-эненин фенотиптерине ээ, башкача атйканда 1:2:1 катышта бөлүштүрүлөт.
Бир муундун гибриддеринде эки типтеги гаметалардын пайда болушунун, натыйжасында экинчи муундун гибриддеринин арасында 1АА:2Аа:1аа катыштагы үч мүмкүн болгон генотипке ээ особдорду чагылдыруучу гомол.
Менделдин биринчи мыйзамы же гаметалардын сандык мыйзамы же бир муундун гибриддеринин окшоштугу - бир белгиси боюнча айырмаланган туруктуу формаларды аргындаштыруудан алынган бир муундун тукуму, бул белги боюнча бирдей фенотипке ээ.
"Манас" айтуунун да өзүнчө Ы-ы бар, манасчынын үндү чыгаруу; кайталоо, үндү созуу, обондотуу процесстеринин, эпосту аткаруу учурундагы кыймыл-аракети да, өзүнчө бир Ы-ка ээ.
Эки жол ыр — кыргыз поэзиясындагы ритмикалык бирдиктердин катар колдонулушундагы эң төмөнкү чеги, ошону менен бирге конкреттүү ритмдин жаралышына мүмкүндүк түзүүчү эң алгачкы зарыл базасы.
Окшош көрүнүштөр белгилүү тартипте, белгилүү көлөмдө кезектешип кайталанмайынча ритм да чыкпайт" . Демек, "Манастын ыр Ы-ын түзүүчү каражат эки же андан ашык ыр жолдорунун катар келиши жана биринчи сап канча муундан, канча муунактан турса кийинки саптарда да ага дал келген муун жана муунак болууга тийиш.
Төрөттөн кийинки мезгилде төрөгөн аял асептика жана антисептика эрежелерин так сактабаса жараат, төрөт жолундагы жаракалар, эмчек үрпүнүн жарылган жери аркылуу инфекция кирип, төрөттөн кийинки ооруларды пайда кылат.
Төрөттөн кийинки кабылдоолорду болтурбоо үчүн төрөгөн аял сырткы жыныс органын марганцовканын мала кызыл эритмеси менен күнүнө 2 жолу жууп, астыга коюлуучу чүпүрөктү убагы менен которуп, ич кийим, шейшептерди күнүнө алмаштыруу керек.
Эмчектин үрпү жарылып кетүүдөн сактоо үчүн баланы эмизгенден кийин эмчекти нашатырь спиртинин 0,5%түү эритмеси же жылуу суу менен самындап 2 маал жууп, тегерегин 1 %түү бор кислотасынын эритмеси менен сүртүп, кебез менен аарчуу сунуш кылынат.
Алардын 5 жана 6 деңгээлчелеринен орун алган электрондор энергетикалык абалынын айырмасы өтө аз болгондуктан, 5-деңгээлчесиндеги электрондор 6-деңгээлчесине өтүшүнө байланыштуу а-рдин окистенүү даражалары бирикмелеринде жогорулап жана төмөндөйт.
Бырыш кирүү (организмдин түрдүү ооруларынын, өтө кайгыруунун, көпкө чарчап-чаалыгуунун, алкоголду ашыкча ичүүнүн натыйжасында) эрте картаюунун белгиси болушу да мүмкүн.
Өтө кургак же майлуу терини, чач ооруларын, безетки, себорея, кал, татуировканы жок кылууда мүнөз тамак, түрдүү физикалык ыкмалар, массаж, гимнастикалык комплекстер, хирургиялык жол жана башка колдонулат.
Ага жетишүүдө ден-соолукту сактоо жана чыңдоо, башкача айтканда, ооруп калганда алдын ала өз убагында дарылануу, дайыма дене тарбия менен машыгуу, эмгек, эс алуу, тамактануу режимин туура пайдалануу, үй-тиричилик буюмдарын жана денени таза кармоо чоң мааниге ээ.
Косметикалык массаж адамдын организмине нерв жана кан жүрүү системалары аркылуу жалпы таасир тийгизет; май жана тер бездеринин иштешине, тери жана тери астындагы май клетчаткаларына, булчуңга жагымдуу таасир тийгизет; кан айлануу, зат алмашуу процесстерин күчөтөт.
Бал-глицеринден жасалган маска бир чай кашык бал менен бир чай кашык глицеринге 2 чай кашык суу аралаштырылып, ага 1 чай кашык буудай же сулу уну кошулуп жасалат (глицериндин ордуна 3 чай кашык арак кошсо болот, анда суу кошулбайт).
Жумуртка сарысына май кошкон маска, жумуртканын сарысын эзип 1 аш кашык жылуу өсүмдүк майына теңи лимон маңыздуу 1 чай кашык кайнатылган суу кошуп чалып, бетке жаап, анан муздак сууга нымдалган кебез менен сүртүп салуу керек.
"Кыргыз элинин бытырандылыкка учурап, баскынчылар тарабынан күч менен ар кайсы жакка таратылып сүрүлүшү тарыхта чыныгы болгон факт. Бул окуя 10-кылымда моңгол тилине жакын тилде сүйлөгөн Кара-Кытайлардын баскынчылык менен кол салып, кыргыздардын мамлекеттигин бузган чабуулуна туура келет. Кыргыз урууларынын тарыхта эң күчтүү мамлекет болуп турган учурунда кол салып бирдигин бузган кидандар болгондуктан, элдин өмүрүндөгү мындай оор кезең эпосто из калтырбай койгон эмес. Ошондуктан эпос боюнча кыргыздардын душманынын "кара кытай", "кытай" деп аталышы, тилде да "кара кытайдай каптап" деген ылакаптын пайда болушу кокустан эмес" — деп Б.
ченде (тунгус, кээ бир булактарда моңгол тилинде сүйлөгөн эл К. к-лар Тынч океандан тартып, түндүгү Байкөл , түштүк - батышы Тянь-Шанга чейинки аралыкты ээлеген күчтүү империяны түзгөн.