polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Кайра жаралуу ишмерлеринин чыгармачылыгы адам баласынын дүйнөнү таанып-билүү мүмкүнчүлүктөрүнө, анын акыл-эсинин чексиздигине ишенүү, католиктик схолостиканы жана аскетизмди тануу, четке кагуу сыяктуу сезимдер менен каныктырылган.
Чындыктын жана сулуулуктун гармониясын алып жүрүүчүсү, болмуштун эң жогорку башталмасы катары кайрылуу, ааламдын бүгүндүгүн жана мыйзам ченемдүүлүгүн туюу, баамдоо өңдүү сапаттар Ренессанс искусствосуна идеялык тереңдикти, каармандык масштабды ыйгарып турган.
Ал маданият Ренессанс заманынан мурда эле түптөлө баштаса да, кийинки тарыхый этаптарда гана кеңири ачылган айрым социалдык-экономикалык, коомдук-саясий, көркөм-философиялык тенденцияларды, түшүнүктөрдү камтып турган.
Мисалы, адабиятта Рабленин «Гаргантюра жана Пантагрюэль», Оервантестин «Дон Кихот» романдарында, Шекспирдин драмаларында антикалык заманга кызыгуу элдик маданиятка кайрылуу, анын айрым үлгүлөрүн пайдалануу менен айкалыштырылган.
Көркөм сүрөт өнөрүндө Леонардо да Винчи, Рафаэль, Микеланжело сыяктуу чеберлер чындыктын миң кырдуу касиеттерин толук кандуу чагылдыруу менен мейкиндикти, мезгилди, көлөмдү, өң-түстү түшүрүүнүн ага дейре белгисиз сырларын боёктор жана пластикалыккаражаттар аркылуу беришкен.
Кайра жаралуу доорунун көрүнүктүү философу, карамакаршылыктардын биримдиги жөнүндөгү окуунун автору Николай Кузанскийдин ою боюнча болмуштагы бардык нерселер универсалдуу форма катары каралган дүйнөнүн жаны деген түшүнүккө баш ийип турат.
Эгерде антика философиясынын борборунда табият космос проблемасы турса, Кайра жаралуу заманында алдыңкы планга граждандык турмуш, адам баласынын ишмердиги, жарык дүйнөдө өмүр өтөөнүн бактысы, азап-тозогу сыяктуу маселелер чыккан.
Борбордук фигура мында кудай эмес, адам деп таанылган: Кудай бардык заттардын, кубулуштардын, асман-жердин, материалдык жана руханий дүйнөнүн жаратуучусу, ал эми Адам дүйнөнүн борбору, өзөгү.
Андыктан так ошол Кайра жаралуу заманы көп кырдуу белгиге, өнөргө, чыг-лык кубатка ээ болгон, зор максаттарды алдыга койгон жана аларды жүзөгө ашыра билген ойчулдарды, ишкерлерди, инсандарды тарыхый майданга алып чыккан.
Ошентип, Европа өлкөлөрүндө адеп кадам шилтеген Кайра жаралуу заманы буржуазиянын өнүгө баштаган мезгилине туура келип, гуманизм, адам эркиндиги сыяктуу түшүнүктөрдү камтыды.
Ренессанс кубулушу Байыркы Греция маданиятын жөн гана кайталабастан, анын өзгөчөлүктөрүн, элементтерин диалектикалык жаңы бийиктикте, жаңы масштабдарда, жаңы табылгалар менен куралданган абалда өнүктүрдү.
Мисалы: Архимеддин «Бөлүн-бөөчүлүктөр жана статиканын теоремасынын жардамы аркылуу параболанын квадратурасы» деген эмгегинде чексиз кичине жана чексиз чоң чоңдуктар түшүнүктөрү кезигет.
Аналитикалык геометрия бөлүгүндө, тегиздиктеги жана мейкиндиктеги геометриялык фигуралардын касиеттери алгебралык ыкмалардын жардамы аркылуу окутулат жана геометриялык өзгөртүп түзүүлөр каралат.
741-жылы Бешбалык шаарын каратууга жиберилген түрк аскерлеринин жүрүшү да ийгиликсиз аяктагандан кийин кагандыктын курамындагы кидан, карлук, тогуз-огуз жана башка уруулар көтөрүлүшкө чыга баштаган.
Бийликке келген Кутлуг кагандын уулдары Могилян жана Күл тегин карлуктарды, аздарды, кыргыздарды, түргөштөрдү моюн сундуруп, мамлекеттин чегин Манжуриядан Сырдарыяга чейин кеңейткен.
Кийинчерээк эки же андан көп ыр формасында айтыла баштаган (мис., Муздаган таштай бол, мүлжүлгөн баштай бол! Ичкениң ирим болсун, жегениң желим болсун! Эчкинин сүтүн жутпай кал, энеңдин үнүн укпай кал! ж. б.).
Элдик эпикалык чыгармалардын тексттеринде (мис., «Манас» үчилтигинде, «Эр Төштүк», «Кожожаш», «Курманбек» эпосторунда) каргыш белгилүү бир окуянын андан ары өнүгүшүнө шарт түзөт.
Жимми Уэйлс ; 1966-жылы 7-августа АКШ-нын Хантсвилл, Алабама штатында туулган) — америкалык интернет-ишкер, вики концепциясынын идеологу, Википедиянын негиздөөчүсү, Викимедиа фондунун төрагасы .
Тамак жакшы сиңбегендиктен жана ичинде микробдор көбөйүшүнөн пайда болгон уулуу заттар канга сиңип, боорду, нерв системасын жабыркатат, акырындап рефлекстери жоголуп, бала ооруну сезбей калат; өңү кубарып, тамыры тез-тез кагат, кан басымы төмөндөйт.
Бул теория боюнча сезип-туюу, кабыл алуу сыяктуу таанып-билүүнүн эмпирикалык формалары менен күбөөлөө, салыштыруу, далилдө сыяктуу рационалдуу таанып-билүү тең укуктуу деп жарыяланат.
Курактык өзгөчөлүк – адамдын турмуш жолун мезгилдерге бөлүш-түрүүнүн натыйжасында, анын психикасынын өнүгүү мыйзым ченемдүүлүгүн жеткиликтүү түшүнүү шарты катары каралат.
Булчуңдар жумуш аткарганда кычкылтекти көп керектейт, ошондуктан аны канааттандыруу үчүн кан тез айланып, жүрөктүн согуусу 200гө , кандын минуталык көлөмү 20—25 литрге чейин жетет; демигүү пайда болуп, газ алмашуу жогорулайт.
Булчуңдардын иш-аракети денени мейкиндикте жана дене бөлүктөрүн бири бирине салыштырмалуу кыймылга келтирүүчү — динамикалык, дене бөлүктөрүн белгилүү абалда кармап туруучу статикалык болуп экиге бөлүнөт.
Өзгөчөлүктөрү: президентти шайлоонун парламенттен тышкары түз же кыйыр шайлоо жолу; өкмөттү түзүүнүн парламенттен тышкаркы жолу жана өкмөттө парламенттин алдында жооптуулук институтунун жоктугу; өкмөттүн мүчөлөрүнүн депутаттык ишмердүүлүк менен айкалышпагандыгы; президентте парламентти таркатуу укугунун жоктугу.
Азыркы парламенттик республикада мыйзам чыгаруучу жана аткаруучу бийликтердин юридикалык жана чыныгы компетенцияларынын келишпестиктери мүнөздүү: жогорку орган деп жарыяланган парламент өкмөттүн катуу көзөмөлөнүн астында иштейт, парламент түзгөн жана ага жооп берген өкмөт парламентти таркатуу укугуна ээ.
Киши организминдеги жалпы лимфанын өлчөмү 1 — 2 л. Лимфанын химиялык составынын өзгөрүшү кан плазмасынын химиялык составынын өзгөрүшүнө жана ткандагы зат алмашуу процессине туздөн түз байланыштуу.
Экстернат калыпында жалпы орто билим алуу мүмкүнчүлүгүнө мамлекет жана мамлекеттик эмес жалпы билим берүү мекемелеринде күндүзү окугандар, мектептерде ар түрдүү себептер менен убактылуу окубай калгандар (чет мамлекетте убактылуу жашап жана окуп жаткандар, оорусу боюнча мектепке барбай калгандар, качкындар ж. б.), орто жана баштапкы, орто профессионалдык окуу жайларын бүтпөй калган атуулдар, чет мамлекетке ата-энеси менен биротоло көчүп кетип жаткандар жана бүтүрүү аттестациясы мезгилинде мелдешке же гастролго кетип жатышкан спортсмендер менен артисттер ээ.
Экстерн бүтүрүүчү классты аякташ үчүн аралык жана аяктоочу аттестацияга чейин 3 айдан кем эмес мөөнөттө, ал эми калган класстарды бүтүрүү үчүн мектеп аныктаган мөөнөттө арыз жазуу керек.
Биринчилери — адамга түздөн-түз пайда алып келе тургандары, ал эми жарык берүүчүлөрү — жаратылыштын терең байланыштарын, кубулуштардын мыйзамдарын, нерселердин касиеттерин таанып-билүүнү максат кылып койгон тажрыйбалар.
Тажрыйбалардын экинчи түрүн Бэкон көбүрөөк баалуу деп эсептейт, анткени булардын натыйжаларын пайдаланбай туруп жемиш берүүчү тажрыйбаларды ишке ашыруу мүмкүн эмес.
Биздин алган билимдерибиздин анык эместигин Бэкон далилдөөнүн күмөндүү формасы менен шартталган деп эсептейт, анткени ал идеяларды негиздөөнүн ой жүгүртүүдөн жана түшүнүктөн турган силлогиялык формасына таянат.
Аристотелдин силлогизм теориясын сынга алууда Бэкон дедуктивдик далилдөөдө пайдаланылуучу жалпы түшүнүктөр — өтө шашылыш түрдө иштелген тажрыйбалык билимдин натыйжасы дегенге таянат.
Өзү тарабынан, билимдердин пайдубалын түзгөн жалпы түшүнүктөрдүн маанилүүлүгүн моюнга алуу менен Бэкон башкы нерсе — бул түшүнүктөрдү туура түзүү деп эсептейт, анткени, эгерде түшүнүктөр шашылыш, калпыс түрдө түзүлсө, анда ошол түшүнүктөргө таянып турган нерселер да бекем боло албайт.
Эгер кимдир бирөө, Бэкон жакшы көргөн мисалды пайдаланып, жылуулук формуласын тапкысы келсе, анда ал биринчи таблицага жылуулукка тиешеси бар нерселердин баарын топтойт да, жалпы мүнөзгө ээ болбогон нерселердин баарын алып таштайт, башкача айткандажылуулуктун бар болуп турушун шарттаган нерселердин баарын топтойт.
Дедукцияны четке какпай, Бэкон таанымдын ушул эки усулунун айырмалары менен өзгөчөлүктөрүн төмөнкүчө аныктайт: «Акыйкатты ачуунун эки жолу бар жана алар жашай алат. Бир жол туюп-сезүүдөн жана жекеликтерден бир кыйла жалпы аксиомаларга карай көтөрүлөт жана да бул негиздерге жана алардын төгүндөлгүс акыйкаттыгына таянып, орто аксиомаларды ачып, талдайт. Бул жолду азыр да пайдаланышат. Ал эми экинчи жол аксиомаларды туюп-сезүүлөрдөн жана жекеликтерден алып келип чыгарат да, тынымсыз жана акырындык менен көтөрүлүп отуруп, акыры түбү бир кыйла жалпы аксиомаларга келет. Бул жол чыныгы жол, бирок текшерилбеген жол» .
Ал сууктун этти бузулуудан сактай тургандыгын далилдөө үчүн, жана муну менен өзү иштеп чыгып жаткан эксперименталдык илимий усулдун күчүн үлгү катарында көрсөтүү үчүн тооктун ичине кар толтуруп жатып, өпкөсүнө суук тийгизип алат да 1626-жылы каза табат.
«Соломондун үйү» (өзүнчө бир изилдөө борбору, Академия сыяктуу, бул идея Бэкон тарабынан «Жаңы Атлантида» деген утопиялык романында көтөрүлгөн) деген чыгармасынын сөздөрү боюнча алганда: «коомдун милдети — бардык нерселердин себептерин жана жашырын сырларын таанып-билүү, адамдын жаратылыштын үстүнөн болгон бийлигин толук ишке ашырганга чейин кеңейтүү болуп саналат» .
Өзүнүн философиялык чыгармачыл ишмердигинин эң башталышынан тартып эле Бэкон ошол кезде үстөмдүк кылып турган схоластикалык философияга каршы чыгып, тажрыйбалык таанымга негизденген «табият» философиясынын доктринасын сунуш кылат.
Бэкондун көз караштары Кайра жаралуунун натурфилософиясынын жетишкендиктеринин негизинде калыптанат жана ал көз караш изилденип жаткан кубулушка аналитикалык мамиле жасоого негизденген натуралисттик дүйнө түшүнүктү жана эмпиризмди өзүндө камтып турган.
«Адам акылы бул жөнөкөй эле куру жарык эмес, аны эрк менен кумарлык чыйралтып турат, ал эми бул болсо илимде ар ким каалаган нерсени жаратат. Адам көбүнчө өзү жакшы деп тапкан нерсенин акыйкаттыгына ишенет. Кумарлык көп сандаган, кээде байкалбаган ыктардын жардамы менен акыл-ойду булгап жана бузат» .
Ошол кезде тарап жүргөн жөнөкөй санап чыгуу аркылуу келүүчү индукцияга карама-каршы далилдеп-ырастоочу фактыларды байкоонун натыйжасында гана эмес, далилденип жаткан жобого кайчы келе турган кубулуштарды изилдеп-үйрөнүүнүн натыйжасында да алынуучу жаңы корутундуларды бере ала турган, анын айтканы боюнча, чыныгы индукцияны биринчи планга алып чыгат.
Бэкон «акыл дүйнөсүнүн чектерин» тажрыйбалык илим алда канча көбүрөөк өнүккөн — кылымдардагы Бэконго замандаш коомдо болуп жаткан жетишкендиктер менен дал келтирүүгө умтулган.
Бэкон алдына койгон маселени «илимди терең кайра курууга» аракет жасоо түрүндө чечүүнү билдирип муну ал: «Илимдин кадыр-баркы жана аны арттыруу жөнүндө» , «Жаңы Органондо» деген трактаттарында, жана «табият тарыхы», жаратылыштын айрым кубулуштары жана процесстери боюнча жазылган башка эмгектеринде баяндайт.
Бэкон тарабынан иштелип чыгып, илимдин негизин түзгөн индуктивдик усул, анын пикири боюнча, материяга мүнөздүү болгон ички, предметке таандык болгон касиеттердин — кыймылдын белгилүү бир түрүнүн материалдык маңызы болуп саналган формаларды изилдөөгө тийиш.
Эксперимент жүргүзүү үчүн аны кайра өзгөртүп, кайталап, бир тармактан экинчи тармакка которуштуруп, ыңгай-шартты мурдагы абалына кайтарып, токтотуп коюп, башкалар менен байланыштырып жана бир аз өзгөртүлгөн кырдаалда аны изилдеп-үйрөнүү маанилүү.
Күчтү өстүрүүчү көнүгүүлөрдүн үлгүлөрү орто кылымдын башталышында эле болгон (тегирменчилердин араба дөңгөлөгүн көтөрүүсү, пиво кайнатуучу челектерди көтөрүү ж.б.у.с.).
Өспүрүмдөрдүн арасында чеберлилик менен тарбия иштерин жүргүзүүнүж жыйынтыгы, жаштарды келечекте активдүү эмгекке, коомдук жана спорттук иштерге ийгиликтүү даярдоодо оң таасирин тийгизет.
түтүкчө сыяктуу свөктөрдүн туурасынан кеткен диафизи чоңоюп, анын катмары жана аларга тарамыштар бириккен жерлери калыңдап сөөк бекемделет, скелет мускулатурасы өсүп, массасы чоңоюп , булчуңдардын күчү өсөт.
Спортчунун кийими булгаарыдан тигилип, такасының бийиктиги 4 смге чейин болгон бышык атайын бут кийим жана жеңи жок трико, туурасы 10 см болгон бел курчоо, туурасы 5, узундугу 1 мден ашпаган бинттен турат.
Эгерде сүзөккөтү өз убагында дарылабаса ал жанаша органдарга (простата безине, урук ыйлаакчасына жана эңелик бездин кошумчаларына) тарап, узакка созулуп, өткүр тамак, ичкилик ичкенде кайталап кармап туруучу өнөкөт түрүнө өтөт.
Венера ооруларынан дарылануудан качкан оорулууну таап каттоо, мажбурлап дарылоо, ошондой эле кылмыштык иш катары кароо, эл арасында санитариялык агартуу жана тарбиялык иштерди жүргүзүү сүзөккөтү алдын алууда чоң мааниге ээ.
Очеркте К. Жантөшевдин чакан аңгеме, очерк, повесттери, бир катар драмалары, жалпы эле чыгармачылыгында өнөрканасы (К. Жантөшевдин чыгармалары боюнча сын-пикирлер менен эсептешип, полемикага чыгып) туурасында кеңири сөз болуп, “Курманбек” драмасы, айрыкча “Каныбек” романы ийне-жибине чейин жиктелип, жетишкен ийгиликтери, кетирген мүчүлүштүк-төрү менен бирге абдан калыс, ары билгичтик менен мыкты талданган.
А. Коменскийдин «Жакындан алыска карай», «Жөнөкөйдөн татаалга карай» жана башка эрежелерин алгачкы жолу психологиялык жаткан негиздеген: ал окуу материалын ийгиликтүү өздөштүрүүнүн шарты анын жеткиликтүүлүгү, аны жүзөгө ашыруу мугалимдин ыкласына, аракетине байланыштуу деп эсептеген.
Кээде оору көзгө ультракызгылт-көк нурдун, электр тогунун кескин таасири, организмдин медициналык дары-дармектерге, химиялык заттарга өтө сезгичтиги, ошондой эле көздүн өтө муздашы же ысышы, көзгө күч келтирип караңгы бөлмөдө иштөө, астигматизм, жакындан начар көрүү түрткү болот.
Өз убагында дарыланбай же оорунун белгилери кеткенде эле дарылоону токтотуп койсо көздүн коркунучтуу ооруларына (көздүн сырткы тунук катмарынын, көздүн түсүн берүүчү катмардын сезгениши) жана өнөкөт түрүнө өтүп кетиши ыктымал.
Муну орус окумуштуусу В. А. Ромадин институттун китепканасынан таап, мазмунунда камтылган бардык окуяларды орус тилинде өз сөзү менен жазып чыгып, бир нускасын “Извлечение из “Маджму-ат-таварих” деген ат менен КРИУАнын Кол жазмалар фондуна жиберген.
11-мартта Археология коомунун Чыгыш бөлүмүндө кыскача кабар бергени, кол жазма В. А. Каллаур тарабынан жиберилгени, сактап келген чыныгы ээси ширкенттик Жагдыкожо деген киши болгондугу, жазган автору Сайф ад-дин кол китепти жазып бүтпөй каза болуп калып, аяк жагын уулу Нурмухаммад бүтүргөндүгү, бул хижара боюнча 10-кылымга таандык экени айтылат.
“Мажму- атут-таварихтин” үчүнчү нускасы өз мекенибиздеги Жалалабат областына караштуу Алабука районунун Баймак кыштагында (мурдагы аталышы: Наманган уезди, Кутулуксейит волосту, Баймак айылы) 1898-ж.
Бул китепте кол жазманын жазылыш себептери, он эки имамдын өмүрү, кыргыздардын Нух пайгамбардан берки тарыхы; оң, солго бөлүнүшү; Ак уул, Куу уул, алардын 23-атасына чейинки санжырасы тараган уруулар Чынгыз хан менен Амир Темирдин өмүр тарыхы, эң негизгиси Манастын Жолой менен болгон айкаштары, жеңиштери камтылган.
Молдо Сайпидиндин бул атактуу кол жазмасы “Манас” эпосунун кара сөз түрүндө биринчи кагазга түшкөн варианты болгондугу, ошондой эле кыргыздын байыркы тарыхынан эң алгачкы кабар бергендиги жана санжырасын кеңири чагылдыргандыгы менен баалуу.
Молдо Сайпидин (кол жазма боюнча таанылган аты Сайф-ад-дин ибн Дамулло Шах Аббас Аксикенти Аксы району – 16-кылыдын. 1503–1504-жылдардын биринде ошол эле Аксикентиде каза болгон) – кыргыз ойчулу, туңгуч тарыхчы жана “Манастын” кара сөз түрүндөгү текстин биринчи жолу 1503-ж.
А. Коменский өзүнүн «Великая дидактика» деген эң чоң эмгегин жаратып, анда балдарды окутуунун принциптерин жана эрежелерин берген; феодалдык коомдун идеологиясы менен философиядагы, илимдеги жаңы идеялардын арасындагы курч күрөштүн кылымга мүнөздүү шарттарында дидактиканы түзгөн, ал өзүнүн дидактикасында окумуштуу катары диндик идеологиянын таасиринен чыга албаса да өзүнө чейинки болгон алдыңкы идеяларды жыйынтыктап, тарбиялоонун жана окутуунун практикасына жол салган.
Окуу процесси шка, өз алдынча ойлонууга колдоно билгичтигин, окуучулардын билүүлөрүнүн башка жөндөмдүүлүктөрүн калыптандырууга, ойлонуп эмгектенүүнүн маданиятынын зарыл элементтерине ээ болууга жана дүйнөгө көз караштын негиздерин калыптандырууга багытталган мугалим менен окуучулардын өз ара байланышкан ырааттуу аракеттеринин жыйындысы.
Окутуу , башкача айтканда мугалимдин ишмердиги (окуучуларды окууга кызыктыруу, окуу предметинин мазмунун баяндоо, окуучулардын ишмердигин уюштуруу, алардын өз алдынча эмгектенүүлөрүнө жетекчилик кылуу, билимдерин жана билгичтик-терин текшерүү);
Оорулуунун өздүк гигиенаны так сактоосуна көз салуу зарыл; күнүгө эртең менен жана кечинде жуунтуп, тишин 2 жолу тазалап, тамак ичкен сайын оозун чайкап, эгер мүмкүн болсо кемин- де жумасына бир жолу ваннага түшүрүү керек.
Катуу оорулуунун бети колун күн сайын кайнаган сууга кебезди нымдап сүртүп, көзүнүн кычыктарына бор кислотасынын 2%түү жылуу эритмесин тамызып же кебез менен тазалоо, тилин, тишин жана тиштин этин бор кислотасынын 2%түү эритмесине же марганцовканын мала эритмесине кебезди нымдап тазалоо сунуш кылынат.
Эгер оорулууну төшөктө да кыймылдатууга болбосо шейшебин бутунан башын көздөй белге чейин түрүп, артынан жаңы шейшепти жылдырып, баш жагынан кир шейшепти сууруп алат, тазасын бырыштырбай тегиздеп салат.
Азыркы мезгилдеги илимий техникалык прогресстин өсүшү, азыркы медициналык техника, өтө натыйжалуу дарылар болуп, операция абдан кылдат жасалса да, оорулуунун ишке жөндөмдүүлүгүн жана ден соолугун калыбына келтирүүдө оорулууну багуунун ролу чоң.
Ар кандай «билермандардын» айтуусу менен алкоголду, өсүмдүктөн алынган жана татымал аралашмаларды колдонуу көбүнчө түрдүү кабылдоого алып келгендиктен, аларды таптакыр пайдаланууга болбойт.
Булгаков марксизмди сынга алат, бирок ал баарынан мурда марксизм келип чыккан өбөлгөнү — Фейербахтын философиясын сынга алат, андан кийин «Карл Маркс диний тип» деген макаласында марксизмдин өзүн сынга алууга өтөт.
«Марксизм боюнча,— деп жазат Булгаков, — адамдар социологиялык топторго бөлүнүп калыптанат, ал эми бул топтор болсо түздөн түз келип эле мыйзам ченемдүү төгөрөгү төп геометриялык фигураларды жаратат, анткени тарыхта бул социологиялык элементтердин бир калыптагы кыймылынан башка эч кандай окуя болуп өтпөйт, инсан жөнүндөгү проблеманы жана камкордукту дал ушундайча алып салуу жана ашкере абстрактуулук марксизмдин негизги белгиси болуп саналат» .
Ал мындай деп жазат: «Христианчылык инсанды көтөрмөлөйт, адамды анын өзүндө өлбөс духтун бар экендигин сезип билүүгө мажбурлайт, адамды индивидуалдаштырат, ал үчүн ички руханий өсүүнүн максатын жана жолун көрсөтүп берет, ал эми социализм болсо аны инсандык касиеттен ажыратат, анткени ал индивидуалдуулукту жан дүйнөсүнө эмес, анын социалдык дене-боюна көңүл бурат да, инсандын ички мазмунун бүтүнү менен социалдык рефлекстерге алып барып такайт» .
Булгаковдун айтканы боюнча, марксизмдин диний мүнөзү, ошондой эле анын материалисттик өзөгү «ушул себептүү карама-каршылыктын дал өзү. инсанды инсандык сапаттарынан ажыратып, аны экономикалык мамилелердин рефлексине айландыруунун дал өзү, бирок ошол эле убакта аны теңирлештирип, аны адам-кудайга айландырганы да бар» .
Булгаков диний аң-сезимдин үч жолун айырмалоого болорун баса белгилейт, алар: «абстрактуу ойлом катарындагы кудайтааным, адамдын өз жан дүйнөсүнө мистикалык үңүлүүсү жана диний аян; мындагы биринчи эки жол үчүнчүсү менен байланышта болуу аркылуу гана тийиштүү мааниге ээ боло алышат, бирок ар кимиси өзүнчө обочолонуп кеткенде дароо эле жалган жолго айланат» .
«Жаратуу дегенибиз эманация плюс чыгармачылык менен жаратыла турган жаңы бирдеме! . Түпнегиз абсолют менен бир катарда бытие пайда болот, абсолют бытиеде өзүн жаратуучу катарында табат, ошонун өзүндө ачылып көрүнөт, ошондо ишке ашат, өзү да бытиеге жалгашат, бул мааниде алганда дүйнө дегенибиз калыптанып жаткан Кудайдын өзү. Кудай дүйнөдө гана бар жана дүйнө үчүн гана бар, сөзсүз мааниде алганда анын Бытиеси жөнүндө айтууга болбойт. Дүйнөнү жаратып жатып, Кудай муну менен өзүн да жаралууга дуушар кылат, Ал өзүн өзү кошо жаратат» .
«Чыныгы дин теңирликтин дүйнөгө төгүлүп түшүп келишине, ал дүйнөнүн ич-койнуна эркин түрдө куюлуп кирип турарына, анын адамга жакындашына, теңирликтин аян болуп жер-дүйнөгө төгүлүп турганына негизделе алат, же башкача айтсак, ал зарыл түрдөгү жакшылык жышаналардын, адамдагы Теңирликтин кудуреттүү да, кереметтүү да аракетинин иши болуп саналат» .
«София,— деп жазат Булгаков,— дүйнөнүн универсалдуу инстинктивдүү аң-сезимсиз же өтө жогору аң-сезимдүү жаны. ал жан организмдердин түзүлүшүнүн таң каларлыктай максатка ылайыктуулугунан, түпнегиздин аңдан тышкары турган функцияларынан, инстинктеринен жарыя көрүнөт» .
Ал мындай деп жазат: «ишмердигимди нукура коомчул болуудан баштап, бирок коомчулуктун идеалдарынын негизин иликтеп-изилдеп көрүп, бул негиз динде экендигин таанып-билдим. Жакшылык деген барбы, чындык деген барбы? Башка сөз менен айтканда бул: Кудай барбы? — деген сөз» .
Сергей Булгаков жаш курагында башка орус философтору: Бердяев, Франк сыяктуу эле марксисттик көз карашты туткан, кийин марксизмден идеализмге өтөт да «Марксизмден идеализмге деген китепти жазат, ал эми акыры жүрүп отуруп, диний философиянын позициясына өтөт, ага чейин Вл.
Булгаковдун негизги чыгармалары төмөнкүлөр: «Эки шаар» , «Чарба философиясы» , «Кечки эмес жарык» , «Отко күйбөс купина» , «Философия трагедиясы» немец тилинде) жана башка православиелик чыгармалар.
Адамдын жаңы климаттык жана географиялык шартка көнүгүүсүндө биолошиялык процесстер менен бир катар социалдык-экономикалык факторлор: эмгек жана тиричилик шарты, тамактануу мүнөзү, кийим, турак жай ж. б.
Мутазилиттердин окуу адам менен кудайдын өз ара катышын түшүндүрүүдө байыркы грек логикасынын жана филсофиясынын методдорун колдонгон, маанилүү жобосу, кудайдын жалгыздыгын жана адилеттүүлүгүн жактоо болгон.
Бул агымдын теоретиги ирактык Васил ибн-Атанын далилдөөсүндө кудайдын жалгыздыгын жана түбөлүктүүлүгүн жактап, анын көп атрибуттуулугун айрыкча антропоморфтуулук сыпаттарын четке кагат.
Халиф аль Момундун тушунда Куран кудай тарабынан түбөлүк жаратылган деген мусулманчылыктын башкы догматы өзгөртүлүп, ал чыгармачылык менен иштелип чыккан деген жобо илим-билимдүү чөйрө менен халифаттагы жогорку бийлик чөйрөсүндө таанылган.
Бирок Мутазилиттердин радикалдуулугу эркин ой жүгүртүүнүн жана философиянын өнүгүшүндө маанилүү фактор иретинде, аль-Киндинин, Разинин окууларына, европалык схоластикалык философиянын өнүгүшүнө күчтүү таасир эткен.
Кышында С. т-гө врачтын уруксаты боюнча алдын ала даярдыктар талап кылынат, муздак сууга түшкөндө пульс, дем алуу тездеп, артерия басымы жогорулайт, газ алмашуу жана энергияны сарптоо бир топ жогорулайт, дененин температурасы төмөндөйт.
Жузеппе Кастильоне (италиялыкча ; кытайча ысымы ; транскрипцияланганда “Лаң Шиниң) (1688-жылдын 19-июлунда туулган – 1766-жылдын 17-июлунда өлгөн) – италиялык миссионер жана Кытайдын Цин императорунун аксарай сүрөтчүсү.
Эгерде оорулуунун өзүнүн денесинин тканы же мүчөсү колдонулса аутопластика, ал эми башка бир адамдын тканы колдонулса гомопластика, жаныбарлардын органы же тканы көчүрүлсө гетеропластика деп аталат.
Мисалы, жүрөк жана кан тамыр хирургиясында жүрөк клапандарын жасоо, иштен чыккан кан тамырларды алмаштыруу, ошондой эле жасалма кекиртек, кызыл өңгөч салуу да Пластикалык операциялардын бир түрү болуп саналат.
Азыркы мезгилде медицинанын, биологиянын жетишкендиктеринин, айрыкча кан тамыр хирургиясынын өөрчүшүнүн негизинде дененин айрым бөлүктөрүн, ткандарын гана эмес, бүтүндөй мүчөнү которууга мүмкүндүк болду.
Түркстан генерал-губернаторлугунун алдында Жети-Суу облусу түзүлүп, ага Ысык-Көл , Токмок уезддери карап, облустун чек арасы Курагаты жана Чүй суусунун оң жак жээги менен өткөндүгүнө байланыштуу, бул облуска караган жерлер жалпысынан Жети-Суу деген аталышка ээ болгон.
Орто Азиядагы улуттук-боштондук көтөрүлүшүнүн чыгышына колониалдык эзүү, жергиликтүү калктын коомдук-саясий жана социал-экономикалык, маданий абалынын төмөндөшү (айдоо, жайыт-конуштардын тарышы, дин, тил жагынан кысымга алуулар ж. б.) себеп болгон, б.
Атайы жобо боюнча «начальник, офицер же чиновниктер алдынан чыкса, туземдик кыргыз атынан түшүп, башынан тумагын алып, ийилип, салам берүүгө» тийиш болсо, Ташкент шаарында ишке кирген трамвайда өз улутунда кийинген жүргүнчүлөрдү европалыктар менен чогуу жүрүүгө тыюу салган.
Колониялаштыруу саясатына каршы улуттук-боштондук кыймылдар токтобой, Кокон көтөрүлүштөрүнүн экинчи этабы , Фергана , Ташкент жана Анжиян көтөрүлүшү да орус бийлигине каршы багытталган.