polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Акылбектин небереси Жеңишбекти жаакка чаап таарынтып алып, андан кийин жасакерленгендей дүкөндөн велосипед сатып келип, баланы издеген эпизод да психологиялык жактан таасирдүү жана ишенимдүү чыккан.
1990-жылдары Өмүркул агай соңку орто кылымдардагы Кыргызстандын тарыхы жана кыргыз элинин этногенези маселесинин айланасында ой жүгүртүп, жаңы илимий эмгектерди жана издилдөөлөрдү жараткан.
Ушуга байланыштуу Өмүркул Караев жетектеген илимпоздордун тобу кыргыз элинин этногенези жөнүндө "Вопросы этнической истории кыргызского народа" аттуу жаңы илимий жыйнакты даярдашып, Теңир тоо жана Енисей кыргыздарынын өз ара байланыштарын чагылдырган маалыматтарды киргизишкен.
Бул жыйнакка кирген макалаларында Өмүркул агай "История Киргизской ССР" деген эмгектин 1984-жылдагы басылышынын 1-томундагы этногенез боюнча жазган авторлордун пикирлерин сынга алып, аталган кыргыздардын түпкү теги бир эл экендигин жана енисейлик кыргыздар азыркы кыргыздардын уюткусун түзүүгө түздөн-түз катышкандыгын далилдеп берген.
Монографияда автор орто кылымдагы кыргыздар жана Кыргызстандын аймагындагы шаар-кыштактар, географиялык аталыштар, соода маршруттары жана бул аймакты байырлаган уруулар жана этностор тууралуу араб-перс булактарындагы баалуу маалыматтарды иликтеп чыккан.
Баарыдан да карахандардын мамлекетин негиздеген династия боюнча изилдөөлөрдө ар кандай талаш-тартыш жүрүп келгендигине карабастан, Өмүркул Караев алардын чигил уруусунун чөйрөсүнөн чыккандыгы тууралуу илимий тыянакка келген.
Караевдин пикиринде кыргыздар дагы карахандар мамлекетинин түзүлүшүнө кыйыр салымын кошушкан жана өлкөнүн чыгыш чет жакаларын жердеп, ушул аймакта алардын эл болуп калыптануу доору башталган.
Бул эмгеги Өмүркул агайды тыягы Түркиядагы, быягы Москва-Ленинград жана Орто-Азиядагы окумуштуулардын арасында карахандардын тарыхы боюнча дасыккан таанымал адис экендигин көргөзгөн.
Анткени, 1960-жылдын аягы жана 1970-жылдын баш чендеринде Өмүркул агай Москвадан чыккан илимий басылмаларга макалаларын жарыялап, илимде талаш болуп келген кыргыз элинин этногенези маселеси боюнча көз караштарын билдире баштаган.
"1990-жылы февраль айында мен Кыргыз Илимдер Академиясынын Тил жана адабият институтунун директору Абдыганы Эркебаевдин кабыл алуусуна барып калдым. Максатым академияга кызматка кирип, келечекте илимпоз болуу эле. Абдыганы агай мени кабыл алып, кыргыз элинин оозеки тарыхый мурастарына байланышкан бир нече суроолорду узатты. Мен ал суроолорго жооп берген соң: "Сен эми тарыхчы экенсиң, бизде бир көрүнүктүү окумуштуу бар, ошонун бөлүмүндө иштейсиң", - деп арызыма кол коюп берди.
Кой, сой, чой, той сыяктуу аягы - ой менен бүткөн уңгу сөздөргө о тыбышы менен келген мүчөнүн айкалышы йо аркылуу койот, сойот, чойот, тойот болуп жазылбастан, ё тамгасы менен берилет сой - соёт, чой-чоёт, той-тоёт.
Кыргыз тилиндеги сөздөрдө э тыбышы сөздүн башталышында келсе, э тамгасы менен, сөз ортосунда жана сөз аягында үнсүз тыбыштардан кийин келген учурларда е тамгасы менен белгиленет, ал эми созулма түрү бардык учурда ээ болуп жазылат.
М.: сөз башында – эгин, эки, элик, эр, эски, сөз ортосунда жана сөз аягында үнсүз тыбыштардан кийин – бет, жер, желек, темир, тирек, кетмен, беде, бетеге, кеңешме, кереге, ар түрдүү орундарда – элек, эмгек, эне, эрте, созулма түрүндө: ээр, жээк, жээн, керээз, мээр ж.б.
Орус тилинен же орус тили аркылуу чет тилдерден кирген бир катар сөздөрдө жана энчилүү аттарда айтылыш өзгөчөлүгүн айрыкча белгилеп көрсөтүү максатында сөз башында, үндүүлөрдөн кийин жана үнсүздөрдөн кийин да э жазылышына жол берилет.
М.: сөз башында – экватор, экономика, экран, экскурсия, экзамен, энергия, экспедиция; үндүүлөрдөн кийин – аэродром, аэропорт, поэзия, статуэтка, фаэтон, алоэ, үнсүздөрдөн кийин – мэр, сэр, Чжу Дэ, Улан-Удэ.
Алфавиттен орун алган ф, х, ц, щ тамгалары дээрлик орус тили аркылуу кирген сөздөрдө колдонулат: фабрика, фамилия, ферма, фляга, цемент, цех, патефон, плащ, художник, цензура, футбол, химия, экскаваторщик, цирк, циркуль, щетка.
Араб, иран тилдеринен кирип, айрым тектеш тилдерде х аркылуу айтылып жана жазылып жүргөн рахмат, рахат, хурма, хурсант, хуштар сыяктуу сөздөрдүн кыргызча к аркылуу айтылышына жана жазылышына да жол берилет: ыракмат, ыракат, курма, курсант, куштар.
Орус тили аркылуу кирген сөздөрдө жоон жана ичке үндүүлөр менен келген муундарда да к тамгасы орточул к тыбышын билдирет: кадр, казарма, картон, климат, кодекс, курорт, край, лектор, полковник, тактика, факультет, хоккей, экспонат.
Аягы й менен бүткөн сөздөргө таандык мүчөлөр же -ын, -ыл, -ыш сыяктуу үндүү менен башталган мүчөлөр уланганда тыбыштык йу айкалышы ю тамгасы менен берилет: кой+ым - коюм, кой+ың - коюң, той+ын - тоюн, сой+ыш - союш ж.б.
Аягы й тыбышы менен бүткөн сөздөрдөн кийин созулма уу мүчөсү келген учурларда, алардын айкалышы -йуу түрүндө жазылбастан: юу түрүндө жазылат: кой+уу - коюу, сой+уу - союу ж.б.
Аягы й тыбышы менен бүткөн сөздөргө үндүү менен башталган же үндүү тыбыштан турган көбүнчө чакчыл -а мүчөсү уланганда жазууда йе же йэ түрүндө берилбестен, е тамгасы аркылуу гана берилет: кий - киет, чий - чиет, кеңей - кеңеет.
Адамдын бир сөздөн турган ысымы, аты-жөнү, теги, жашыруун аты, кошумча аты баш тамга менен башталып жазылат: Улан, Нурлан, Кубан, Нур, Урмат, Аян, Кыял, Балка, Жанчар, Чынар, Анар, Асел, Жалын, Толкун, Салкын, Ырыс, Чолпон, Тынай, А.Токомбаев , А.Убукеев ж.б.
Эки же андан көп сөздөн турган адам аттары баш тамга менен башталып, айтылышынча бирге жазылат: Султанмурат, Эсенгелди, Сатыбалды, Кожакмат, Элтегин, Сонунбала, Мамбеткалыб, Абдыкадыр, Асылбүбү, Өмүргазы, Балыгооз, Саргунан, Жеңижок, Аткантаң, Айсара, Элмира ж.б.
Эскертүү: адамга гана тиешелүү өзгөчөлүктү билдирген ылакап аттар Кыз Сайкал, Жаңыл Мырза, Тоголок Молдо, Молдо Нияз, Молдо Кылыч, Бала Курман, Акыл Карачач сыяктуу ысымдардын ар бири баш тамга менен башталып, айрым-айрым жазылат.
Лексикалык маанисин жоготпой, өз алдынча колдонулуп жүргөн сөздөрдөн куралган кошмок сөздөрдүн ар бир бөлүгү бириктирилбей, айрым-айрым жазылат: көз айнек, алп кара куш, таш бака, козу карын, ат кулак, ай балта, ат тиш, аш казан, айры куйрук, кош ооз, ач көз, көк жал, арык чырай, тогуз кат, үч эм, араң жан, кол жазма, басма сөз, көз караш, кол башчы, жол башчы, көз карандысыз, ак көңүл, кара кер, эл аралык, чыгыш таануу, тил таануу, ден соолук.
Тууранды, сырдык, модал сөздөр, байламта, жандооч, бөлүкчөлөр толук маанилүү сөздөр менен тизмектешин айтылганда, алардын ар бири бөлөк-бөлөк жазылат: өтө кооз, ого бетер, бар эле, сен го, эң сонун, бах чиркин, алуу керек, ат менен келди, адам сымал, киши шекилдүү, ага сөрөй, чогулуштан кийин, мага чейин, тоого дейре, ар нерсе, ар ким, кимдир бироо, эч качан, эч жерде, эч нерсе, ар качан ж.б.
формалар негизги сөз менен бирге жазылат: капкара, капкайдан, капкачан, күпкүндүз, кипкичине, бепбекер, көпкөк, жепжеңил, чопчоң, опоңой, аппак, жыпжылуу, мупмуздак, ыпысык, жапжалгыз.
күрөң, мала кызыл, кара көк, кызыл чийкил, ак саргыл, сары ала, кара ала, кер кашка, кара тору , бир кезде, ар качан, ар күнү, таң эртең менен, эртең менен эрте, таңга маал, кечке жуук, кеч бешимде, түн ичинде, бир паста .
Башка тилдерден өздөштүрүлүп, аягы жумшак үнсүздөр б, в, г, д, ж тыбыштары менен бүткөн сөздөргө уланган мүчөнүн башкы үнсүзү каткалаңдашып айтылганы менен, жазууда ага жол берилбейт: педагогко эмес, педагогго; Калининградта эмес, Калининградда; Гамбургка эмес, Гамбургга; Алиевтин эмес, Алиевдин ж.б.
Кыргыз тилиндеги ж тыбышы менен орус тилинен кабыл алынган сөздөрдөгү ж тыбышынын айтылышы бири-бирине туура келбесе да, бул эки тыбыш бир гана тамга аркылуу берилет: жашыл, желек, жигит, жолборс, жөнөкөй, жумшак, жүн, жыгач, жандарм, жюри, пейзаж, мажбур, муктаж.
Жанаша айтылган эки сөздүн биринчиси уяң үнсүз менен аяктап, кийинкиси каткалаң үнсүз менен башталып колдонулса, каткалаң үнсүз жумшарып айтылат, бирок жазууда ага жол берилбейт жана айрым-айрым жазылат: тилгат эмес, тил кат; коңгарга эмес, кон карга; колгап эмес, кол кап; ишенимгат эмес, ишеним кат.
Эскертүү: Орус тилинде дж аркылуу белгиленип жүргөн Джек, Джонсон, Кембридж, Джеймс, Джордж Сорос, Джолдошов, Джаныбеков сыяктуу сөздөр кыргыз тилиндеги ж аркылуу гана Жек, Жонсон, Кембриж, Жеймс, Жорж Сорос, Жолдошов, Жаныбеков түрүндө жазылат.
Уңгу сөздөрдө болсун, же сөзгө мүчө уланганда болсун, оо, уу созулма үндүүлөрү йоттошкон тыбыштардан же й тыбышынан кийин катарлаш келген учурларда алардын айкалышы ёо, юу түрүндө жазылат: аюу, коюу, боё+оо - боёо, ая+оо - аёо, тая+оо - таёо, жай+уу - жаюу, кой+уу - коюу ж.б.
Лексикалык мааниси күңүрттөнүп, өз алдынча колдонулуу мүмкүнчүлүгүнөн ажыраган сөздөр менен толук маанилүү сөздөрдүн айкашын түзүп, бир маани берип турган кошмок сөздөр бирге жазылат: карамүртөз, кечкурун, көбүнесе, арабөк, балжууран, карагат, алмончок ж.б.
Өткөн чактын -ган мүчөсүнөн кийин 1-жактын жак мүчөсү келсе, булардын -ганмын, -гамын, -гам болуп өзгөрүп же кыскартылып айтылган түрлөрүнүн бардыгына тең жазууда жол берилет: келгенмин-келгемин-келгем, барганмын-баргамын-баргам, окуганмын-окугамын-окугам ж.б.
Татаал этиштин ар бир түгөйү айрым жазылат: чуркап кел, жүгүрүп чык, отура тур, уктап ал, күтө тур, сүйлөп жатты, айттырып ий, кете бер, алып барып кел, таап кел, алып барып бере кой, сурап чыга кал, жыгылып кете жаздап барып токтоду,
Туруктуу сөз айкашынын ар бир сөзү бөлөк жазылат: эшек такалаган, тили буудай кууруган, кара кылды как жарган, колтугуна суу бүркүү, жумурткадан кыр издөө, камырдан кыл сууругандай, мурдун балта кеспеген, талпагын
Урук, уруу, эл аттары кичине тамга менен башталып , татаал түзүлүштөгүлөрү айтылышынча бирге жазылат: сарыбагыш, карабагыш, боркемик, каракытай, бешкүрөң, чакчабай, акбилек, элчибай, отузуул ж.б.
Башка тилдерден өздөштүрүлгөн на-, бей-, анти-, контр-, ди- сыяктуу префикстер өзү айкашкан сөздөр менен бирге жазылат: бейадеп, бейкүнөө, бейбаш, бейжай, бейтааныш, нааразы, натуура, бейкам, бейкапар, антидүйнө, контрреволюция, диалог ж.б.
к, г, б, м тыбыштарынын бири менен башталган мүчө жалганса, н тыбышынын ң же м тыбышына өтүп айтылышы мүмкүн, бирок жазууда жол берилбейт: түңкү эмес, түнкү; түмбү эмес, түнбү; күңгө эмес, күнгө ж. б.
Аягы р тыбышы менен бүткөн сөзгө -лык, -луу, -ла мүчөлөрү жалганганда, мүчөнүн башындагы л тыбышы д тыбышына өтүп да, өтпөй да айтылган эки түрүнө тең жазууда жол берилет: карлуу//кардуу, түрлө//түрдө, шаарлык//шаардык ж.б.
Таандык мүчө уланган сөздөн кийин илик, барыш, табыш, чыгыш жөндөмө мүчөлөрү келсе, жөндөмө мүчөлөрүнүн кыскарган түрүнө да, толук түрүнө да жазууда жол берилет: энемдин-энемин, энемди-энеми, энемден-энемен, энеңдин-энеңин ж.б.
Мифологиялык түшүнүктөргө байланыштуу татаал энчилүү аттардын биринчиси баш тамга, экинчиси кичине тамга менен айрым жазылат: Адам ата, Умай эне, Баба дыйкан, Ойсул ата, Чолпон ата, Камбар ата, Зеңги баба, Көкө теңир ж.б.
Б тыбышы эки үндүүнүн ортосунда жылчыкчыл в тыбышына окшош айтылса да, жазууда б тамгасы менен жазылат: ооба, аба, собол , өбөлгө, обон, үбөлүк, кубаныч, убал, добуш ж.б.
Чакчыл -а мүчөсү уланган сөздөн кийин 1-жактын жак мүчөсү келсе, жак мүчөнүн кыскарып, -м жана толук -мын болуп айтылган эки түрүнө тең жазууда жол берилет: келем-келемин, окуйм-окуймун, алам-аламын, барам-барамын ж.б.
Аягы ч тыбышы менен бүткөн сөзгө с, ч, т тыбыштарынан башталган мүчө жалганса, ч тыбышынын ш тыбышына өтүп айтылышына жазууда жол берилбейт: ушсуз эмес, учсуз; кашты эмес, качты; уушта эмес, уучта; чашса эмес, чачса ж.б.
Аягы з тыбышы менен бүткөн сөзгө с, ч тыбыштары менен башталган мүчө жалганса, сөздүн угулганындай жазылышына жол берилбейт: сөссүз эмес, сөзсүз; касса эмес, казса; тоссо эмес, тозсо ; асчылык эмес, азчылык ж.б.
Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ее, Ёё, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Лл, Мм, Нн, ң, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Цц, Чч, Шш, Щщ, ь, Ыы, ъ, Ээ, Юю, Яя.
1-,2- жактын жекелик мүчөлөрүнөн кийин жалпы таандык -ныкы мүчөсү уланганда, мүчөнүн толук жана кыскарган эки түрүнө тең жазууда жол берилет: баламкы//баламдыкы, иниңки//иниңдики, агамкы//агамдыкы, эжеңки//эжеңдики.
Зат атооч менен этиштен, куралган кошмок сөздөр да айрым жазылат: жардам кыл, жардам эт, кол шилте, кол сал, баш ийдир, салам бер, баш тарт, азап чек, өч ал, кол кой, таасир эт, өмүр сүр, курман бол ж.б.
Орус же башка тилдерге тиешелүү ысымдар, орус тилинин орфографиясынын нормасына ылайык жазылат: Фердинанд де Соссюр, Хо Ши Мин, Ким Ир Сен, Бонч-Бруевич, Жан Жак Руссо, Салтыков-Щедрин, Иоганн Себастьян Бах ж.б.
Аягы уяң үнсүз менен бүткөн сөздөргө таандык мүчө уланганда, уңгунун тыбыштык түзүлүшүнүн өзгөрүп да, өзгөрбөй да жазылышына жол берилет: карыным-кардым, мурунуң-мурдуң, эриниң-эрдиң, ийиниң-ийниң ж.б.
Кош сөздөрдүн бардык түрү ортосуна дефис белгиси коюлуп жазылат: сак-саламат, аман-эсен, күч-кубат, эки-үч, улам-улам, бала-бакыра, ыпыр-сыпыр, тарс-турс, жылт-жулт, жүрүм-турум, каада-салт ж б.
Айбанат, куштардын энчилүү аттары баш тамга менен башталып, түгөйлөрү бириктирилип жазылат: Акборчук, Аккула, Кербилек, Акшумкар, Бөрүбасар, Чалкуйрук, Гүлсарат, Телтору, Суречки, Сарала.
Тыбыштык түрү өзгөрүп, түгөйлөрү өз ара бириккен сөздөр бирге жазылат: бүгүн, быйыл, каер, жыңайлак, жылаңач, жылаңбаш, унчук, кайната, байке, агайын, былтыр, бүрсүгүнү, антип, минтип, ушинтип, ошентип ж.б.
Баш тамгаларынан кыскартылган татаал сөздөргө мүчө улаганда, кыскартылган сөздүн айтылышына ылайык мүчө кичине тамга менен жазылат: БУУга, КУУнун, УАКтын, МАИнин, КТРдин, КРдин ж.б.
Астрономиялык энчилүү аттардын жөнөкөй жана татаал түрлөрү баш тамга менен жазылат: Жер, Күн, Ай, Чолпон, Жетиген, Жети Каракчы, Алтын Казык, Үркөр, Саманчынын Жолу.
Чыгыш жөндөмөдө турган мезгил тактоочтордун кыскарган түрүнө да, толук түрүнө да жазууда жол берилет: байыртан//байыртадан, илгертен//илгертеден, эмитен//эмитеден, азыртан// азыртадан.
Айрым тыбыштары орун алмашып, эки түрдүү айтылган уңгу сөздөрдүн эки түрүнө тең жазууда жол берилет: айыр//айры, күмөн//күнөм, убакыт//убакты, кайры//кайыр, бакыт//бакты ж
Үндүү тыбыштар менен аяктаган сөздөргө үндүү тыбыш менен башталган мүчө уланганда үндүүлөрдүн бири түшүп калат: бала-ым-балам, эне-ым-энем, тара-ын-таран, укта-ып-уктап.
оо, -уу, -өө, -үү мүчөсүнөн кийин -чы мүчөсү уланып жасалган атооч сөздөр уңгудагы үндүүгө карата өзгөрүп жазуучу, тергөөчү, ширетүүчү, бургулоочу түрүндө жазылат.
Чубак алты жашында Мединада окуп жүрүп түшүндө Манасты көрүп ага жолдош болууну күсөп калат, атасы Акбалтага келип өзүнө ылайык ат сурайт, анын жылкысынан андай ат табылбай, таарынган бойдон үйүнө кетет.
Ыгын таап, Манасты ууландырып өлтүргөнү жатышканда, Каныкей кыраакылыгы менен алардын үстүнөн чыгып, Манасты эрдик менен куткарып чыгып, алты ай багып жатып, араң айыктырып жатканда, Көзкамандар анын ордосун бузуп казынасын талап алып Бээжинге качып жөнөйт.
Сайкалды жеңе албай үйүнө кайткан Манасты Каныкей тап менен багып, жоокерлик калыбына келтиргенде Сайкалды оңой эле жеңип, олжо катын кылмак болгондо, Сайкал кереметтүү Каныкейдин үстүнө күнү болуп баргысы келбей Тайбуурулду тартууга берип, тигил дүйнөдөгү жары болууга убадалашат.
Алар жөнөп кеткенден кийин Кыргыл чалдын бузукулугу менен Чубак чалгынга барбай калганына ардыгып, Бакайдын берген кеңешин укпастан Алмамбет, Сыргактын артынан чыр чыгарганы кубалап жөнөйт.
Түштүк-Африка Республикасынын ички райондору — Карру деп таанылган, чоң, салыштырмалуу жалпак жана аз отурукташкан мейкиндик, Намиб чөлүнө жакын болгондуктан, кургап, катып бара жаткан жерлер.
Апартеид мезгилдеринде Түштүк-Африка Республикасында Африка улуттук конгрессинин мүчөлөрү, «Азания» сөзүн, аларга ошол кезде эп келбеген өлкөнүн расмий аталышынын альтернативасы катары мамлекетти атоо үчүн колдонушкан.
Өлкөдө актардын саны, алардын Түндүк Америкага, Европага, Австралияга жана Жаңы Зеландияга эмиграциялоосунан, акырындан азайып жатат — 1985—2005 жылдары Түштүк-Африка Республикасынан 0,9 миллионго жакын актар көчүп кетишти, көбүнчө 40 жашка чейинкилер жана алардын балдары.
«Жаңы Түштүк-Африка Республикасын» көбүнчө «Күн желелүү өлкө» деп аташат, бул термин апартеид доорунан чыккан бөлүнүүлөрдү жайгарган жаңы, ар башка маданияттуу, көп улуттуу коомдун метафорасындай, архиепископ Десмонд Туту аркылуу ойлоп чыгылган .
Эволюционисттердин окшош шарттарда окшош маданияттар өз алдынча пайда болуп өнүгөт деген идеясына диффузионистер маданият элементтери уникалдуу түрдө бир аймакта пайда болуп, кийин башка аймактарга тарайт деген идеяны каршы коюшат.
Ал Кызыл-Туу жети жылдык мектебин, Фрунзедеги финансы-кредит техникумун, Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетинин орус тили жана адабияты бөлүмүн жана Алма-Атадагы жогорку партиялык мектепти бүтүргөн.
Дал ошол эле жылы Жереми Американын композиторлор, авторлор жана басып чыгаруучулар коомунун берген баасына ылайык «Жылдын эң мыкты композитору» наамына татып, катары менен экинчи жолу жылдын эң мыкты абазчысы катары сыйлыгын утуп алган.
2005-жылы ал « : , , » (“Нарния Жылнаамаларынан дем алган музыка: Арстан, сыйкырчы аял жана кийим салчу шкаф”) музыкалык жыйнагы үчүн « » ырын жаздырып, 2005-жылы сентябрда жарык көргөн бул альбом ар кандай машаякчылык музыканттардын аталган фильм үчүн атайын жараткан ырларын камтыйт.
Кэмп 10 көрмө клип жаздырган: «», « », « », «», « », « », « » – бир дагы альбомуна кирбеген ыр, « », « » жана «», бир нече ырга карата рухий ой жүгүртүүлөр көрмө сериясын жаратып, аларды жана беттерине жайгаштырган.
Кэмп 7 альбом чыгарып, алардын ичинен төртөөнө Американын Үн жазуу компаниялар Ассоциациясынын чен-өлчөмүнө ылайык «Алтын» тастыгы ыйгарылып , экөө концерттик альбом болуп чыккан, ал эми 17 ыры ар түрдүү хит-параддардын туу чокусуна жеткен.
Калкынын көпчүлүк бөлүгүн йоруба түзгөнү менен андан башка ар кандай тилде сүйлөгөн 200дөн ашык эл жашайт (хаусалар, йорубалар, фульбелер, игбо, иджо, канури, ибибио, тив, игала, игбира, идома, эфик, гбари жана башка).
Ал көркөм искусствону анын идеялык мазмуну менен бирдикте окуп, изилдеген жана алдыңкы революциячыл-демократиялык адабий сын — Белинский, Чернышевский, Добролюбовдун күчтүү, жакшы таасири астында болгон.
“Көркөм искусство көркөм искусство үчүн” – «таза, кошундусуз көркөм искусство» – дворяндык жана буржуазиялык К. и. өкүлдөрүнүн бул таптардын деградацияланып, начарланган доорунда «тенденциялык көркөм искусствого» каршы чыгарылган реакциячыл урааны.
«К. и. к. и. ү.» анын коомдук идеалдарга кызмат кылбашын жана көркөм искусствонун «тар максатын» божомолдойт, сүрөтчүнү коом алдында жоопкерчиликсиз деп табат жана ал коомдон «көз каранды эмес» деп жарыя кылат.
Түштүк Американын түндүк-батыш бөлүгүндө, экватордон 25 км түштүктө, тоо аралык Сьерра-де-Эквадор дөбөлүү ойдуңунда, деңиз деңгээлинен 2818 м бийиктикте, аракеттеги Пичинча жанартоосунун этегинде, Панамерика шоссесинин боюнда жайгашкан.
Эки университет, тил академиясы , Аскер география институту , аялдар колледжи жана педагогикалык институт, улуттук политехникалык мектеби, журналисттерди даярдоочу Латын Америка борбору, улуттук музыка академиясы, музейлер , мамлекеттик эмес жогорку окуу жайлар , театр, китепканалар, сүрөт галереясы, обсерватория бар.
Өлкөнүн борбордук жана Түштүк-батыш бөлүктөрүндөгү аккумуляциялык-денудациялык жана аккумуляциялык түздүктөрдүн борбордук чуңкур чактарын туздуу көлдөр жана шор жерлер ээлейт.
Джибети – БУУнун , Африка биримдиги уюмунун , Африка союзу , Блокторго кошулбаган өлкөлөр кыймылынын, Араб өлкөлөрү лигасынын , Ислам конференциясы уюмунун , Чыгыш жана Түштүк Африка жалпы рыногунун , Европа биримдигинин ассоциациялык мүчөсү.
Аймагында негизинен ысык жана нымдуу климат өкүм сүрөт; түндүгүнө дайыма нымдуу экватордук (жылына 2 жолу жаан-чачындын максимуму–март–май жана сентябрь–ноябрда байкалат), түштүгүнө кургакчыл сезондуу субэкватордук климат мүнөздүү.
Аралаш жана монодоминанттуу дарак өсүмдүктөрү басымдуу; ал энтандрофрагма, бийик перикопсис сымал баалуу дарактарга бай; Конго дарыясынын жана анын оң куймаларынын өрөөндөрүндө саздуу токой таралган.
Өлкөнүн түштүк бөлүгүндө токой 1940-жылдардан баштап эле кыйыла баштагандыктан, 21-кылымдын башында токой кыйла суюлуп, анын ордун сезондуу-нымдуу саванна, сейрек токой жана кылкандуу өсүмдүктөр ээлейт.
Химиялык ишканалар (Браззавиль, Пуэнт-Нуаре шаарындагы лак-сыр материалдарын, пластмасса, тиричилик химиясын, полимер плёнкаларын, суюлтулган газ даярдоочу ж. б. заводдор), текстиль комбинаты, тамеки фкасы, металл ремонттоочу ишканалар, кеме ремонтточу верфтер , тамак-аш , курулуш материалдар өнөр-жай ишканалары бар.
1879–82-жылдары француздук экспедиция жетекчиси П. С. де Бразза Макоконун башкаруучусу – Элло менен келишим түзүп, ал боюнча Конго дарыясынын оң жээгиндеги аймактар Франция протекторатына, 1882-жылдан колониясына айланган.
Конституция боюнча президент парламентти таратууга, парламент президентти кызматынан кетирүүгө жана өкмөткө ишенбөө вотумун жарыялоого укуксуз, өкмөт парламенттин көпчүлүк добушуна карабай президент тарабынан шайланат.
Ал «Кутмандуу болсун күнүңөр», Бетке айткандын заары жок» адабий-сатиралык радио журналдарын 15 жыл даярдап чыгарып, республиканын аймагына кеңири тараган «Ыр кесе» оюн-зоок программасынын автору болгон.
Мамлекеттик тилди өнүктүрүү м компаниясы 100 пайызга мамлекеттик уюлдук оператор болуу менен абоненттерди жогорку деңгээлде тейлөөнү алдыңкы орунга коюп, туруктуу негизде улуттук баалуулуктардын, тилдин жана маданияттын өнүгүүсүнө колдоо көрсөтүп келет.
Сөздүктөрдүн түзүүчүсү- түрколог-лексикограф, Кыргыз ССРнин эмгек сиңирген илимий ишмери, Өзбек ССРнин Илимдер Академиясынын мүчө- корреспонденти, филология илимдеринин доктору, профессор Константин Юдахин.
Келечек муунду аталган контенттен сактоо, мобилдик телефондон туура пайдалануу, мобилдик шылуундуктун алдын алуу, мобилдик этикет жана уюлдук байланыштын иштөө принциптери менен тааныштыруу максатында, уюлдук операторунун тапшырыгы боюнча атайын мультфильм тартылган.
Оператордун адистери мобилдик сабаттуулук сабактарын өтүү максатында өлкөбүздүн ЖОЖ студенттери жана буга чейин « Билим» долбооруна кирген, алыскы аймактардагы мектеп окуучулары менен жолугушуулар өткөрүлгөн.
Мурда болуп көрбөгөн мындай демилгени көтөрүү менен, компания өлкөнүн 143 мектебин компьютерлер менен камсыздап, мугалимдер жана окуучулар үчүн заманбап маалымат ресурстарынын жана Интернет дүйнөсүнө жол ачып берүүнү алдына максат кылып койгон.
Ар бир кызматкер болсо, өз кезегинде адистигин терең билип, кызмат милдетине жоопкерчиликтүү жана кылдат мамиле жасап, алдына коюлган максаттарды сапатту жана өз убагында аткарууга умтулуп, жана ошондой эле өзүнүн адистигин өнүктүрүүгө аракеттенет.
«Улуу Жеңиш» «Жакшылык жана сый-урмат» күндөрүн белгилөө менен компаниясы Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине, оорук эмгекчилерине, Ленинград блокадасынын катышуучуларына жана концлагердин туткундарына байма-бай колдоо көрсөтүп келет.
Улуттук мобилдик оператор, майрамдарды утурлай жеке иш -чараларын өткөрөт жана Жеңиш күнүнө карата республикадагы 1000 ардагерге 2000 сом өлчөмүндөгү бир жолку акчалай жардамын тапшырат.
Футбол Футбол оюнуна кайдыгер карабаган жаш спортчуларыбызга ыңгайлуу шарттарды түзүп берүү максатында, алгачкылардан болуп, 2011-жылы Ысык-Көл облусунун Каракол шаарында кичи-футбол аянтчасы курулган.
Компаниянын ийкемдүү тарифтик саясаты калктын муктаждыктарын эсепке алып турат, ал эми кошулууда ыңгайлуу шарттар калктын баардык катмарына мобилдик байланыш кызматынан пайдаланууга мүмкүнчүлүк берет.
Дүйнөлүк Көчмөндөр Оюндарынын Башкы демөөрчүсү компаниясы 2016-жылдын сентябр айынын 3нөн 8не чейин Ысык-Көл жээгинде болуп өткөн Дүйнөлүк Көчмөндөр Оюндарынын Башкы демөөрчүсү болгону тууралуу сыймыктануу менен билдирет.
Быйылкы жылы элдин назарын өзүнө бурган спорттун 26 түрү боюнча мелдештер, маданий-массалык иш-чаралар, кечки концерттер, дүйнө өлкөлөрүнүн этникалык жана элдик оюндары көрсөтүлдү.
Техникалык адистер тарабынан тармактын сыйымдуулугун кеңейтүү максатында жаңы базалык станцияларды куруу иштери аткарылды, бул өз учурунда Дүйнөлүк көчмөндөр оюнуна келген катышуучуларга жана көп сандагы конокторго байланышта болуу мүмкүнчүлүгүн түздү.
Абоненттер, өнөктөр жана мамлекеттик мекемелер менен ачык мамиле түзүү – бул бирдиктүү команданын ынтымактуу эмгеги, бул жерде ар бирибиз жалпы жыйынтык – Компаниянын ийгилиги - үчүн жооп беребиз.
Бул болсо, коомчулуктун көйгөйлөрүн чечүүгө, алыскы аймактардагы айылдардын, шаарчалардын тургундарын санарип технологиясынан толук кандуу пайдалануусуна көмөктөшүп, ар тараптуу өнүгүүсүн колдоого даяр экендигинен кабар берип турат