polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Кувейт – Бириккен Улуттар Уюмунун , ЭВФтин , Эл аралык реконструкция жана өнүгүү банкынын , ОПЕКтин , Араб өлкөлөрү лигасынын , Ислам конференция уюмунун , Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун , Перс булуңу араб өлкөлөрүнүн кызматташтык советинин мүчөсү.
Борбордук Африка Республикасындагы жарандык согуш Франсуа Бозизет 2003 -жылы төңкөрүштө президент болгондон кийин Мишель Жотодия жетектеген козголоңчу Биримдик үчүн Демократиялык Күчтөр Биримдигинин көтөрүлүшү менен башталган.
Евгений Иванович Кычанов ( ; 22.6.1932, Сарапул, Удмуртия, Орусия – 24.5.2013, Санкт-Петербург, Орусия) – Орусиянын заманбап чыгыш таануучусу, кытай таануучу , тангут таануучу, монгол таануучу, түрколог, булак таануучу, тарыхчы, тарых илиминин маалыматын жайылтуучу, тарых илимдеринин доктору, профессор, Кыргызстандын чыгыш таануучуларынын насаатчысы.
Түндүктөн түшүп келген чачы сары, көзү көк кишиден Алан-гоанын боюна бүткөнү тууралуу уламышты эскертип, мунун негизинде айрым чыгыш таануучулар Чыңгыз хандын илгерки бабасы энесайлык кыргыз болгону туурадуу жоромол кылганын жазат.
Айрым кыргыз жазуучулары болсо 1990-жылдардан соң анын китебиндеги пикирди бурмалап, “Евгений Кычанов Чыңгыз хандын кыргыздын урпагы экенин жазып чыкты” деп натуура маалымат таркатышкан болчу.
Бабур атындагы Ош облустук өзбек музыкалуу драма театрында, «Алымбек датка» 2003-жылы С.Ибраимов атындагы Ош облустук кыргыз драма театрында, «Абдылдабектин көз жашы» 2000-жылы Кара-Кулжа райондук элдик театрында, «Кыргыз Каныкеси» 2001-жылы Өзгөн райондук элдик театрында, «Даткайым» 2001-жылы Ноокат райондук элдик театрында, «Даткайым», «Кайдасыңар, асыл адамдар» 2001, 2007-жылы Кара-Суу районундагы драмалык топто, «Кубат бий» 2003-жылы Өзгөн элдик драма театрында, «Каргаша» 2003-жылы Ош облустук куурчак театрында коюлган.
Ал эл аралык жана республикалык деңгээлдерде өткөрүлгөн «Ош – 3000», «Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн 2200 жылдыгы», «Оштун азем түндөрү 1999–2000», «Театр искусствосу достук үчүн ынтымактыктын, тынчтыктын көпүрөсү – 2002», «Кылымдар карытып баскан кыргыз көчү – 2002» аттуу маданий массалык театраштырылган оюн-зооктордун сценарийлерин жазган.
2000-жылы Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасына 2001-жылы Ж.Мамытов атындагы адабий сыйлыкка, 2006-жылы Кыргыз Республикасынын Маданият министрлигинин «Кыргыз Республикасынын маданиятынын мыкты кызматкери» төш белгисине татыктуу болгон.
Бала кезинен эле музыкага, оюн-зоокко дилгир Руслан 1887-жылы 8-классты аяктагандан кийин, дароо эле Фрунзе шаарындагы Муратаалы Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайынын альт-комуз боюнча бөлүмүнө тапшырып, 1990-жылы бүтүрөт.
Русландын артист катары алгачкы эмгек жолу 1992-жылы Ж.Кулмамбетов уюштурган жана жетектеген “Жайсаң” театрында башталып, чыгармачылык тушоосу, азыркы кыргыз театрынын таланттуу артисттери Айсалкын Кыйыкбаева, Назым Мендебаиров ж.б.
1999-жылы23-август күнү Баткен районунан 150 км алыстыкта жайгашкан Алтын жайлоо жана Самаркандек айылындаазиат тибиндеги белгисиз 150дөй куралчан адамдар басып киришип, Алтын жайлоо жергесиндеги геологдордун убактылуу баш калкалаган жерине кол салышып, ИИМдинички аскерлеринин башчысы генерал майор Р.Саматов, 4 япон жана алардынкотормочусун о. э.
ӨзбекстанРеспубликасынын мамлекеттик бийлигинин оппозициясыбыз деп эсептеген бандиттиктоптун негизги максаты, расмий бийликтин өкүлдөрүнө берген билдирүүлөрүнөКараганда Кыргызстан менен эч кандай талаш-тартыштары жок.
Кыргыз Республикасынын мекен сакчылары, өз ыктыяры менен мекендикоргоочулар, террористерди талкалоодо, чек арадан сүрүп чыгарууда чыныгыэрдиктерди көрсөтүшүп, айрымдары баатырларча курман болгон.
Ошентип, Наоми сулуулугу, келишкен келбети, подиумда кабыландай жыла басканы менен дүйнө элин таң калтырып, 1994-жылы Америкадагы мода академиясы аны “Дүйнөнүн эң мыкты модели” деп табат.
Кеме жана авиакуруу, электр-техникалык, нефть ажыратуу, Химиялык, жеңил, тамак-аш-татымал, түстүү металлургия, кино өнөр-жайы, метрополитен, университет, ядро изилдөө институту, мамлекеттик опера театры иштейт.
Баштары бүтүн бою керектеле; аларды сабагынан кесип алып, бузулган жалбырактарын алып таштайт, абдан жууп андан кийин керектегенге чейи муздак сууга салып коет, бышырып, май кошуп жейт жана сорпо бышырууга керектелет.
Айыл социологиясы үчүн төмөндөгүлөр баштапкы методологиялык жобо болуп эсептелет: биринчиден, айыл чарба өндүрүшү эл чарбасынын организминин бү-түндүгүн камсыз кыла турган чөйрөгө кирет, ансыз башка эч кандай тармактын жашоосу мүмкүн эмес; экинчиден, өтө көп сандагы адамдардын эмгекке, айыл-дагы турмушка катышуусу — Орусиядагы айылдыктар-дын саны 1989-жылы 39 млн.
Тверь губерниясынын волосттору-нун бирин иликтөөгө арналган бул эмгек жаңы турмуш-ту уюштуруудагы анын болгон өсүштөрү менен карама-каршылыктарынын татаалдыгын чагылткан, экономика-лык, саясий жана маданий тармактарда өтүп жаткан жүрүштөрдүн ар түрдүүлүгүн мүнөздөгөн.
Копанкнни изилдөөлөр айыл социологиясынын ка-лыптануу жолундагы маанилүү белес болуп калды, анда авторлор ошол мезгилдеги дыйкандардын коомдук аң-сезиминин абалын чагылдырууга жана айылдыктардын турмушундагы жылыштарды жазууга аракет кылышкан.
Алардын эмгегинин баалуулугу 60 жана 80-жылдарда жүргүзүлгөн изилдөөлөр дыйкандардын бардык эмгек чөйрөсүндө жана күндөлүк турмушунда өткөн өзгөрүү-лөр жөнүндө терең жыйынтыктарды чыгарууга негиз болуп бергендигинде да турат.
Кийинчерээк 50—60-жылдардан тартып, айыл чарба өн-дүрүшүн топтоштуруу, адистештирүү жана ирилештарүү аракеттери күчөгөндө, кыштак адамдардын турмушунун өыурүштүк жана аймактык жагдайынын бнрдвги ката- ры кайрадан, бирок башка негизде бытырандыланып кетти.
Айыл жүзүн аз сандагы алдыңкы колхоздор менен совхоздор эмес, улам барган сайын мезгилдин өктөм талаптарынан артта калып келген алардын негизги мас-сасы аныктаган өлкөдөгү жамаатташтыруу такагаи тун,-гуюк айылды жакырланууга, жапырт көчүп кетүүгө, жер иштеткендерднн баркын темендөтүүгө дуушарлантты.
Техникалык прогресс, айыл чарбасындагы өзгөрүүлөр эмгектин жаңы бөлүнүшүнө алып келген жок да, күн тартнбине жерди ээлөө түрүнүн өзгөрүшү, эмгектенүү-нүн сапаттык түзүлүшү, эмгектин өндүрүмдүүлүгүн түп-тамырынан бери жогорулата ала турган кызматкерлерди даярдоо сыяктуу кечнктирилгис маселелер коюлду.
Акыркы жылдары айылдыктардын материал-дык турмуш-шартын жакшыртуу боюнча чоң иштер жүр-гүзүлгөнү менен (1970-жылдан 1989-жылга нейин совхоздун жумушчусунун айлык акысы 98,5 сомдон 196 соыго ченнн өскөн) колхозчулар менен совхоз жумуш-чуларынын чыныгы кнрешесинин деңгээли бул көрсөт-күч боюнча шаардыкынан бир топ эле артта калат.
Айлык акынын айырмачылыктары боюнча гана эмес, айыл эмгекчилерн эл чарбасынын башка тармактарынын кызматкерлери пандаланган турак-жай, коммуналдык тейлөе, транспорт түнүнү сыяктуу көп шарттардан куру калган.
Со-циалдык жана маданий өнүгүштүн айрым сандык мүнөздөмөлөрү бир Караганда жакшы көрүнгөнү менен (турак-жай корунун көлөмү, клубдук мекемелер менен кино көрсөтүү жайларынын саны) дале болсо, китеп корунун жардылыгын, көптегөн айыл жана шаарлар гана эмес, райондун борборлорунда да клубдар менен маданият үйлөрүнүн жоктугун (1986-жылы 400дей район борборунун маданият үйлөрү болгон эмес) оңой элеайылдагы маданий тейлее
Мунун баары дыйкандын абалы олуттуу түрдө очо-рулду, дыйкандардын жерден качышынын уланышы менен айылдыктар көп жагынан жер менен болгон руханий жалпылыгын жоготуп койду деген жыйынтыкка апкелет.
Коомдук аа-сезимде 40-жылдардын акыры 50-жыл-дардын башынан баштап көптөгөн жылдар бою өлкөдө айылдын эсебинен ыкчамдатылган индустриялаштыруу жана шаарга тец эмес алмаштыруу саясатын мындан ары улантуу мүмкүн эместиги, айыл чарбасын чыңоо боюнча чечкиндүү чараларды көрүү зарылчылыгын тү-шүнүү акырындык менен быша баштады.
Социологдордун айылдагы социалдык жүрүштөргө таасир тийгизүүге кылган алгачкы аракети 60-жылдар менен 70-жылдардын башында болду, ал аракеттер айылдын ыкчамдоо кыймылдарын изилдөөдө, ошондой эле колхоз менен совхоздордун жана айылдык райондордун экономнкалык жана социалдык өнүгүү пландарын иш-теп чыгууда көрүндү.
Эгерде аларга жалпыланган мүнөздөмө бере турган болсок, анда бул изилдөөлөрдө, биринчиден, жалпы жек жүрүшүндөгү, экинчиден,материалдык жана маданий керектөөлердү канааттандыруудагы жана үчүшчү-дөн, коомдук иштерди башкаруудагы кызматкерлердинаэциалдык абалын жана мамилелерин аныктаган көр-сөткучтөр айкындалды .
80-жылдары жерди туура пайдалануу, өндүрүш ке-ректөөлөрүн канааттандыруу, эмгекти уюштуруу, өндү-рүштү адиетештирүү жана бириктештирүү сыяктуу ма-селелерге көбүрөөк көңүл бура башташты, алар оку-муштуулар менен адистердин ою боюнча, айылды жацырл уунуа негизин түптөйт.
Бул пландар айылдыктардын турмушун ар түркүн жагынан камтый албагандыгы менен гана эмес, андаи тышкары, тармактык кызыкчылыктарды сактоого багытталып, чындыгында аймактык социалдык жүрүш--төргө кеңүл бурбагандыгынан, башкача айтканда айыл-да жашаган ар бир эмгекчинин кызыкчылыктарын кам-тыбагандыгы менен да көзге урунду.
Айылдык эмгек •жамааттарынын социалдык өнүгүү пландарын ишке ашы-руу (Хүтгуү матерналдык базаны түзүүгө алып келген жок: :социалдык жүрүштөрдү башкаруунун эски, көн-дум механнзмдерине жан тартуу байкалып турду.
1960-жылдан 1970-жылга чейин өлкөдө £35 миң калк жашаган анылдардын «жоголгонун» эске алсак, анда келечексиз кыштактарды жок кылуу ошон-догу чаржайыт жүрүштөргө таянган деп айтууга болот.
70-жылдары ирилештирилген кыштактарга Белоруссия-' нын 26 миңден ашуун хуторунун калкы, Литваньш 24 миц хуторунун, Украинанын 4750 кыштактарынын жана» хуторунун, Ростов областынын 275 жана Белгород об-ластынын 242 хуторунун калкы көчүп кетишкен.
Ллбетте, кыштактарды бириктирүү менен злди шаар түрүндөгү кыштактарга чогултуп, жашоо үчүн, маданий жана турмуш-тиричилик керектөелөрүн канааттандыруу үчүн шарттарды түзүү жакшыраак жана оцоюраак болот деп ойлошкон.
Кабыл алынган чаралар кыштактардагы калктын көчүп кетишин күчөт-тү, калксыз айылдардын тегерегиндеги миллиондогон гектар жерлер бош калды, бак-шак, чабындылар карал-бай, талаалар айдалбай калды.
Бул сокур көз караштагы саясат терец жацылыш жыйынтыктарга жана ошондой эле тажрыйбалык зыян-дуу иштерге, айыл чарба азык-түлүктөрүнүн көлөмү азайышына, көп миллиарддаган ендүрүштүк эмес чы-гымдарга алып келдн.
Бул кемчиликтер туруктуу эм-гек жамааттарын тузүүде кыйынчылыктарды пайдэ кылууда, адистердин алмашылышын туудурууда, алар акыры келип өндүрүш ишмердигине терс таасирин тин-гизүүдө.
Кайра куруу мезгилинде жүргүзүлгөн агрардык кайра куруулардын зыяндуулугун моюнга алышкандарына карабастан, көп мезгилдер бою дыйкандардын тагдырын натыйжалуу чечип бере ала турган чаралар табылбады, сунуш кылынган да жок.
Түзүлүп жаткан фермерчиликке болгон жакшы үмүт иренжүүлөрдү, мамлекеттин иштиктүү жардамына ишенбөөчүлүктү, коомдогу өз ара байланыштардын жеткилең эместигин жана баш аламандыгын пайда кы-лууда.
Айыл социологиясынын көңүлү улам барган сайын эмгек банлыктары жана өндүрүш ишмердигин натыйжалуу уюштуруу маселелерине топтолууда, бул обочо-лонуу маселесин чечүүнү жана дыйканды жердин чы-ныгы ээснне анлантууну талап кылат.
Доор Медиа - аталган фонд кесипкөйлөрдүн демилгеси астында түзүлүп, Массалык Маалымат Каражаттарынын чыгармачылыгынын өнүгүшүн колдоо максатында бир катар долбоорлорду колуна алып иштеп келе жатат.
16-кылымда Уньоро мамлекеттик түзүлүшү, 18-кылымда Буганда феодалдык мамлекети пайда болуп, 19-кылымдын ортосунда Борбордук Африка регионундагы күчтүү, борборлошкон мамлекетке айланган.
Улуу куралчы Михаил Калашников­дон: “Сиз жараткан курал канчалаган өмүрлөрдү алып кетти. Ушундай ажалдын жарчысын ойлоп тапканыңызга өкүн­бөй­сүзбү?”- деп сурашканда: “Жок, адамды курал эмес, адамды адам өлтүрөт. Менин куралым кол салып элди жок кылуу үчүн эмес, Ата Мекенди коргоо үчүн жаралган курал”,- деп гана жооп берген.
Литва лирикасынын баштоочусу катары А. Страздас , Л. көркөм прозасынын негиздөөчүсү деп М. Валанчюс («Балдар үчүн китеп», «Чоңдор үчүн китеп», экөө тең 1860, «Палангалык Юзе», 1869) эсептелет, А. Баранаускастын «Аникщяй токою» лирикалык поэмасы – Литва романтикалык поэзиясынын төл башы.
Улуу муундагы жазуучуларга (Й. Айстис, Б. Браздджёнис, А. Вайчюлайтис, Ф. Кирша, В. Креве, И. Шейнюс) өткөндү сагынуу, неоромантизм мүнөздүү болсо, орто муундагылар (К. Брадунас, М. Катилишкис, Ю. Кекштас, Г. Нагис, А. Ника-Нилилюнс, Б. Пукялявичют) экзистенциализм багытындагы философиялык прозаны улантышкан.
Тамак-аш өнөр жай үчүн жабдууларды (анын ичинде товар таңгактоочу, суюк тамак-аш продуктуларын кайра иштеп чыгаруучу технологиялык жабдуулар), жылыткыч казан, вентиляция жабдууларын, өнөр жайлык электр жана газ мештерин, лазердик, медицина, ченегич жана оптикалык приборлорду, муздаткыч, телевизор, компьютер жана аларга тетиктерди даярдоочу ишканалары бар.
Химия өнөр жай азот-фосфат жер семирткичтерин, желим, сыр, өнөр жай газын, пластмасса, жасалма була, косметика продукцияларын жана башка, жыгач иштетүү өнөр жай жыгач материалдарын, эмерек, кагаз, картон чыгарат.
13-кылымдын башында Лиетува, Нальшя, Дельтува, Нярис, Жемайтия жана башка аймактар камтылган жалпы литвалык конфедерациянын түзүлүшү бирдиктүү мамлекеттик бийликтин калыптанышына түрткү болгон.
Речь Посполита үчүнчү жолу (буга чейин 1772-, 1793-ж. Орусия, Пруссия, Австрия тарабынан бөлүнгөн) бөлүнүп, мамлекет катары жашоосун токтотушуна байланыштуу Литва Орусияга кошулуп, алгач Виленск, кийин Литва губерниясы түзүлгөн.
Литванын транспорттук тармагы Чыгыш – Батыш жана Түштүк – Түндүк (Борбордук Европаны Балтия, Скандинавия өлкөлөрү менен байланыштырат) багыттарында транзиттик жүк жана жүргүнчү ташыйт.
Билим берүү системасы мектепке чейинки тарбиялоону, 4 жылдык башталгыч, 6 жылдык базалык , 2 жылдык толук, орто, кесиптик орто (3 жылдык – кесип алуу үчүн, 4 жылдык толук орто билим жана квалификация алуу үчүн) жана жогорку билим берүүнү камтыйт.
Эл аралык реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын , Балтика деңизи өлкөлөрү кеңешинин , Европа советинин , Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун , Европа союзунун , НАТОнун мүчөсү.
Табиятты булгоочу негизги булактары – Электренай шаарындагы Литва мамлекеттик райондук электр станциясы, Мяжейкяй шаарындагы нефть ажыратуучу завод, башка шаарлардагы жер семирткич чыгаруучу ишканалар, Балтика деңизинин жээгиндеги нефть терминалы жана башкалар.
Негизги партиялары: Мекен союзу – Литва христиан демократтары, Литва социал-демократиялык партиясы, Литва либералдар кыймылы, Эмгек партиясы, Христиан партиясы, Литва дыйкан-народниктер уюму, «Жаңы союз», Литва орустарынын уюму, «Орус альянсы» жана башка.
Саяпкерчилик кылып жылыны топтоп улак чаап жалпы өзбек,тажик,казака белгилүү болгон кыргыз наамын коргогон балбандар, Карабай балбан, Ташкен балбан, Маматкул балбан, Мурат балбан, Балта балбан, Бакир балбан,Базарбай балбан, Эрназар балбан, Абдурасул балбандар менен жалпы кыргыз сыймыктанат.
Кыргыз айылдарында мектеп ачып Жалал-Абад шаарында билим алып жаштарга кат танытып, билим берген алгачкы мугалимдер: Умаров Маматмуса, Жораев Бердибай, Муханмадиев Төрөбек, Жумаев Базарбай агайлар элди сабаттуу кылууда өздөрүнүн чоң салымын кошушкан.
Бул мектептердин бири Ж. Бөкөнбаев атындагы 21 орто мектеп калективин түптөгөн киши эл аксакалы СССР билим берүүсүнүн отличниги 30 жыл бою мектеп директору,кийинчерээ чарба директору болуп иштеген Шапаат Нурманов болуп эсептелет.
Элге билим берүүдө Кудайбердиев Ажимурат, Ахмедов Берикбай, Караев Кудрет, Умаров Казакбай, Сангиров Алишер, Утаев Алишер, Тажибаев Абдуалим, Эрназаров Кайым, Мухмадиев Турабек, Мухамедиев Турсунбай, Азимов Керим, Азимов Ачил, Кушиев Ташбол жана улуу ата мекендик согуш ветерандары Совет армиясынын офицери Төраев Тургунбай, Жумаев Базарбай агайлар үзүрлүү эмгектенишкен.
Ленин ординин эки жолу эмгеке кызыл туу орденинин ардегери республикага эмгек сиңирген белгилуу пахтакар Гаппар Шадманов, республикага эмгек сиңирген зоотехник Жоробай Чалабаев, республикага эмгек сиңирген пахтакар эмгек кызыл туу орденинин ковалери Саид Анаркуловдар эл арасында өзгөчө урмат сийга ээ болушкан.
Илим жана билим жаатында үзүрлүү эмгектенип республикада жалгыз топономика окумуштуу, филология жана география илимдеринин доктору професор Кыргыз республикасынын бир нече жогорку окуу жайларынын ардактуу професору, улуу жазуучу Чынгыз Айтматовдун өзбек оукурмандарына которуп берген котормочу аксакал Суйун Караев.
Жызак педогогика интиститунун доценти, математика илимдеринин кандидаты Ислам Суйунов, Ж. Бөкөнбаев атындагы мектептин математика мугалими билим беруунун отличниги Шухрат ординини ээси Чалабаев Эсиркеп, ошол эле мектепти бутуруп филология ангилис тили мугалими кесибин ээлеген чапан тейиттерин ичинен биринчилерден болуп өз билимин АКШ, Израил, Япония сыяктуу өнүккөн мамлекетдерде өнүктүрүп мугалим, мектеп директору билим берүүнүн райондук областтык звенолорунда, ошондой эле партия жана совет системасында 30 жыл бою эмгектенип учурда өзү мындан 40 жыл мурда бүтүргөн ошол эле Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук унверситетинде дотцент кызматында эмгектенип жаткан билим беруунун отличниги Анарбаев Мирсеид.
Ошондой эле көптөгөн жылдар бою укук коргоо системасында тергоочу, прокурор болуп иштеген эмгек сиңирген юрист Кулбеков жана Сырдаря областында облас судясында кызмат кылган Галтемиров Шералылардын эмгегин өзгөчө белгилеп кетүү зарыл.
Окумуштуу аграном өз мезгилинде илмий изилдөө иниститутунун директору Эсанов Сапарали саламатыкды сактоодо өз эмгектери менен элге танылган дарыгерлерибыз Сангиров Душөн, Алматов Абдурасул,Алматов Акрам.
Айыл өкүмөтүнүн төр агасы Алимов Шеркозу 30 жыл бою райондук жол курулуш башкармасынын жетекчиси Анарбаев Жорокул, Замын токой чарба көрүгүнүн директору Равшанов Ачыл, Жызак област айыл-чарба химия башкармасынын жетекчиси Нурманов Бахрам химия башкармасынын текшерүү жана көзөмөлдөө бөлүмүнүн жетекчиси Айтматов Амир өз эмгеги менен жалпы эл ичинде урмат сыга ээ болушкан.
Сапаров Тагай Самарканд област нефт жана газ инспекциясын директору, Жызак област Мырза чөл район нефт базасынын директору Жээналиев Раим, Замын тоо-токой чарба көрүгүнүн директору Нурманов Салахидин, Достук район прокрорунун жардамчысы Бурханов Айбек, Ташкент шаарында Көкөлдаш мечитинин ыймамы Ажы Тобокел Абдурасул уулу, Арнасай район акиминин биринчи орун басары Алматов Жакып, Достук район нефт базасынын башкы адиси Караев Айдар, республикада белгилүү Манас чарбасындагы фермер: Каландаров Ачылдар үзүрлүү эмгектенип келе жатышат.
Ошондой эле Өзбекистанда жашаган этникалык кыргыздардында дарянын бир жээгин көздөй чабак уруусуна тарыхый зарылчылык туулду, ошол мезгилде эле ата мекенибизде биринчи прездентин “Ата мекенге” жарнагы жарялянды.
Көч башында чапан тейитинен Ибрагим Кенжаев, Акбар Өтаев,Орипов Умот, Абдулатип Момунов, Кылыч Алмаматов, Мусурманова Майрам Жоош кызы, Молдо Саид, Молдо Алимардан, Саид Анаркулов, Бахадыр Адиев, Сапар Рахманов, Маркабай, Козумуратов Анарбай, Мирсаид Анарбаев, Жолдош Жайнаков, Бахрам Нурманов, Бегали Абдуазимов, Эгембердиев Жоро, Жаббаров Акбай, Алматов Марданкул, Ташкен балбан жана башкалар турушту.
Кудайбердиев Жалал Бишкек шаарындагы 1 балдар оорууканасында бөлүм башчы, Алматов Дилшод айдоочу , Караев Акыл жеке ишкер, Толкун Нурманов, Камал Жайнаковдор “Дордой” базарында соода да, Анарбаев Дилшод ички иштер тизиминде, Анарбаев Марсел Кытай мамлекетинин Шенжен шаарында эл аралык компаниясында үзүрлүү эмгектенип келишет.
Теги Замындын Карамазар айылында туулган чапан тейитинин замбарлуу эмгеги бетке чындыкты тайман айтуучу жана жаштарга жалпы эле элге кеп кеңеш берүүчү, керек болсо маданды жана материалды жардамды эч кимден аябаган аксакал Момунов Абдулатип жөнүндө төмөнкү сөздөрдү айтып кетпесе чындап болбос.
Ал кишинин атасы Момун бабабыз кылымдын башында эле Баткендин Лейлек районунун Колесо айылына көчүп келет ушул жерде туулуп өскөн Абдулатип агабыз жаш чагынан мээнеткеч, тайманбас болуп чоңойот.
1970-жылдары үй-бүлөсү менен ата теги туулуп өскөн Жызак областынын Ильич районуна көчүп барат ал жерде үй-бүлөлүү,бала чакалуу өчөр-бөчөр өмүр кечиришип, үзүрлүү эмгектенишет.
Чарбада механик мастер башчысы жетекчи техник уста механиги болуп иштеп “50 жылда эл жаңырат 100 жылда жер жаңырат” дегенчелик Абдулатип аке үй-бүлөсү менен 2000 жылдардын башында тарыхий Ата мекенге кайрылып келип Беловод айыл жеринде жашап атат.
Канкел чапаны – чапан деген сөзүнүн маанисин чечмелей кетсек бул атка жеңил, тайга чак көпчүлүктү сөзү менен, арекети менен өзүнө карата алган чечен эр жүрөк эли үчүн күрөшкөн киши маанисин берет).
Чапан тейит уруусу нукура кыргыз жашаган Бахмал районунун Музбулак, Тентек кыштак, Тогон булак, Ак-моло, Күнгөй, Замын районунун Карамазар, Тамтым, Каримсай, ошондой эле Достук районунун Манас айылында, Арнасай, Ильич, Пахтакар, Зарбдар райондору Жызак шаарында жашап иштейт.
Кеңеш өкүмөт доорунда чапан тейит уруусунун өкулдөрү кеңеш өкүмөтүнүн орношуна жана айыл-чарбасына өнүктүрүүдө эл агартуу жоотуна улуу Ата мекендик согушта жеңишке ээ болууда өздөрүнүн салымын кошушкан.
Ислам жолунда билим алып элге исламий жол жорук көрсөтүүдө Молдо Жакып, Молдо Данияр, Молдо Короз, Молдо Абдирайим, Молдо Тойчу, Молдо Кубат, Молдо Ташбай ажы, Молдо Сайиттер өзгөчөлөнуп келишкен.
Айрыкча Бухара, Ташкент, Эгипед, Пакистанда илим алып кийинчерээк Жызак, Самарканд областарында баш имам кызматын аткарып келген Молдо Назаркасым ажынын эл ичинде таасири күчтүү болуп, жүздөгөн шакирттерди даярдаган жана жетиштүү урмат сыйга ээ болгон.
Түркүстан тоо тизмесинин түштүк капталын Малгүзөр тоо кыркасынын түндүк жана түштүк капталдары айтылуу бетегеси белден жайкалган арча бадам чар токойлуу Саңзар жана Замын суусунун башатында Бахмал, Замында жердеген чапан тейиттин төрт уулу болгон.
1990-жылдары Совет өкүмөтү ыдырап ар бир мамлекеттин өзунчө эгемендүүлүкө мамлектик тил мыйзамдары кабыл алынгандан тартып чет мамлекетерде жашаган аз сандаган улут өкүлөрүнүн жашоосуна бир топ көйгөйлөрү пайда болду.
Машина куруу (анын ичиндеайыл чарба машиналары, соода жана тамак-аш, авиация, муздаткычтар, электр-өлчөөчү приборлор ж. б. өнөр жай үчүн жабдуулар, телевизорлор ж. б.), тамак-аш—татымалдар , химиялык , жыгаччылык өнөр жай ишканалары жана кондитер , тигүү фабрикалары, айнек такталар заводу, трикотаж бирикмеси иштейт.
Шаардын чегинде шарап сакталган Криково атактуу жер төлөсү, Чыгыш Европанын түштүгүндөгү эң кооз табигый парк — Роза гүлдөр өрөөнү, күмүш көлмөлөр жана бүтүндөй бир парк скульптура галереясы жайгашкан.
Банк чөйрөсүндө, коммерциялык структураларда, жеке компанияларда квалификациялуу юрист катары иштөө үчүн студенттерди адистештирүүчү окуу программаларын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу, ошондой эле ишкердүүлүк чөйрөсүндөгү өзгөчөлүктөргө жана маселелерге колдонулуучу атайын курстар.
МАДУББП борборунун максаты – улуттук билим берүү программасынын долбоорлорун, билим берүү стандарттарын даярдоо, дидактикалык окутуучу-уюштуруучулук материалдарды даярдоо жана басып чыгаруу; кошумча кесиптик билим берүү тармагындагы адистештирилген даярдоо программаларын ишке ашыруу.
КМЮАнын илимий потенциалын кыйла натыйжалуу пайдалануу; изилдөөлөрдүн, алардын теориялык иштелмелеринин артыкчылыктуу багыттарын аныктоо жана практикага киргизүү; илимий изилдөөлөдүн жыйынтыктарын окуу процессинде активдүү пайдалануу жолу менен адистерди даярдоо сапатын жогорулатуу, аны пайдаланууга студенттерди кеңири тартуу; профессордук-окутуучулук курамдын илимий квалификациясын жакшыртуу максатында 2009-жылдын 14-апрелиндеги 55 буйрук менен МЖКД борбору Үзгүлтүксүз билим берүү жана экспертиза борбору болуп кайрадан уюшулган.
Алиев атындагы КРнын ИИМнин академиясынын, ОшМУнун, ОшМЮИнин алдыңкы кафедралары жана Казак Республикасынын жогорку окуу жайлардын юридикалык факультеттери менен (Аль-Фараби атындагы КазМУУ, Абай атындагы КазУПУ, Е.Букетов атындагы Караганда мамлекеттик университеттери) тыгыз байланышта.
Окуу жайлардан тышкары Кырыз Республикасынын сот системасы, прокуратура органдары, ички иштер органдары, министрликтери жана ведомстволору, юриспруденция чөйрөсүндөгү өзүнүн ишмердүүлүгүн жүргүзгөн бейөкмөт уюмдар, “Укук клиникасы “Адилет” коомдук фонд”, юридикалык компаниялар, ассоциациялар жана башкалар менен кызматташтыкта .
Эл аралык укук чөйрөсүндө, эл аралык коммерциялык структураларда, жеке компанияларда квалификациялуу юрист катары иштөө үчүн студенттерди адистештирүүчү окуу программаларын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу.