polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Пекин иш-аракеттер платформасы аялдарды негизги билим алуу мүмкүнчүлүгү менен камсыз кылып, үзгүлтүксүз окутуп, сабатсыздыгын жоюп жана кесиптик жактан даярдаганы менен, адамдын туруктуу өнүгүүсүнө, ошондой эле жигердүү экономикалык өсүүгө багытталат.
укукту жүзөгө ашыруу үчүн шарт түзүү; экинчи багыт - инсандын өз субъективдүү укуктарын жүзөгө ашыруу процессин уюштуруу; үчүнчү - укуктар менен эркиндиктерди сактоо жана коргоо.
Адам укуктарынын жалпы декларациясы, Билим берүү жаатындагы басмырлоого каршы күрөшүү конвенциясы жана башка эл аралык документтер адамдын билим алуу укугундагы басмырлоого жол берилбеши керек деген принципти карманышат.
Билим берүү жаатында теңчилик мамилесин жок кылуу же бузуу максатын көздөгөн же ошого алып келген расасы, терисинин өңү, жынысы, тили, дини, саясий жана башка ишенимдери, улуттук же социалдык теги, экономикалык абалы же туулгандыгы боюнча айырмалоо, бөлүп-жаруу, чектөө же артыкчылык берүү көрүнүштөрүнүн баары басмырлоо деп каралат.
Жарандардын билим алууга болгон конституциялык укугун тармактык жана учурдагы мыйзамдардын негизинде өнүктүрүү жана конкреттештирүү - аны иш жүзүндө жүзөгө ашыруунун кыйла маанилүү багыттарынын бири болуп саналат.
карата Кыргыз Республикасында Билим берүүнү өнүктүрүү стратегиясынын максаты - эркектер менен аялдардын бирдей укуктары менен мүмкүнчүлүктөрүн эске алып билим берүү тутумун андан ары өнүктүрүү.
Алар баштарынан эмнелерди гана өткөрүшпөйт: зордук-зомбулук, ачкачылык, түрмө, кумар оюндары, балдар үйү. Эң негизгиси, Громовдор бир үйбүлө экенин эстеринен чыгарышпай, татаал турмуш менен алышып келишет.
Тасманын алгачкы 12 сериясы 2006 жылы, 13 февралдан - 2 мартка чейин РТР каналынан көрсөтүлгөн.13-24-сериялар тартылып, көрсөтүүгө даяр болгондо Биринчи канал тасманы көрсөтүү укугуна ээ болгон.
жана палеонтологиялык изилдөө, өзгөчө Жер калынтанган алгачкы мезгилдеги шарттарды элестеткен моделдик тажрыйбадар ошол кезде улам татаал органикалык заттардын, о. эле полипептиддер- дин, полинуклеотиддердин кандайча пайда болгонун түшүнүүгө мүмкүндүк берди.
Убакыт өткөн сайын атмосферанын составы акырындык менен өзгөрө берген, андагы кычкылтек барган сайын көбөйүп (тиричиликтин алгачкы анаэробдук формасынын калыптануусунун натыйжасында), аба кычкылданткыч касиетке ээ боло баштаган.
табият таанууда топтолгон маалыматтарды жыйынтыктап, А. И. Опарин Тиричиликтин пайда болушу жана калыптанышындагы органикалык кошулмалардын, жөнөкөй түзүлүштөрдүн, энергиялык процесс- тердин жана биохим.
19-кылымдын аягы - 20-к- дын башында табият таанууда үстөмдүк кылган механикалык материализм организмди машинага окшоштуруу аркылуу тиричиликти таанууга аракеттенгендиктен Тиричиликтин пайда болушун туура чече алган эмес.
"Көркөм гимнастика менен олуттуу түрдө 13 жашымдан тарта машыга баштадым. Жыйынтыктарымдын көрсөткүчү алда канча жогорулап, 1 жылдан соң Орусиянын курама командасына кошулдум. Бирок мектептеги бүтүрүү кечесине катыша албай калгам."
"Мен курактуулар ырдап-бийлеп, сейилдеп жыргал жашоону көрүп жатышса, мен машыгуу менен алекмин. Албетте, Рио Олимпиадасында ийгилик жаратуу үчүн спорт залда машыгууну улантышым керек болчу" деп белгилейт Маргарита.
1992-жылы жактаган кандидаттык диссертациясынын темасы: «Окуу сабагында сөздүк жумушун жүргүзүүнү өркүндөтүү ».2013-жылы жактаган педагогика илимдеринин доктору даражасы боюнча диссертациясынын темасы: “Башталгыч мектепте адабий окууга үйрөтүүнүн педагогикалык негиздери”.190го жакын илимий эмгектерди жарыялаган.
Осмонов атындагы Жалал-Абад мамлекеттик университетинин “Педагогика жана башталгыч билим берүүнүн методикасы”, “Педагогика”, “Башталгыч билим берүүнүн теориясы жана методикасы”, "Педагогика, психология жана окутуунун технологиялары" кафедраларынын башчысы.
Башталгыч мектепте адабий окууга үйрөтүүнүн мазмуну жана формалары; башталгыч мектепте адабий окууга үйрөтүүнүн тарыхы жана азыркы учурдагы актуалдуу проблемалары; окуу пландарынын, окуу программаларынын жана окуу китептеринин мазмундук, структуралык табияты; окутуунун жана тарбиялоонун теориясы, практикасы менен инновациялык технологиялары, аларды ЖОЖдо окутуунун көйгөйлөрү ж.б.
Столдун үстүндөгү буюмдардын ашыкча көптүгү алагды кылып, көңүл топтоого тоскоолдук кылат, ошондуктан ашыкча буюмдарды алып таштап, керектүүлөрүн гана жайгаштыруу талапка ылайык.
14 жашынан тартып моделдикке кызыга баштаган У Бин: "Мектептин эрежеси боюнча балдар кыска чач жасалгасы менен жүрүшү керек болгон. Бирок директорго барып "мен модель болгум келет, тандоодон өтүш үчүн чачым узун болушу кажет" деп түшүндүргөн. Ошондуктан жогорку класста жалгыз У Бинге гана узун чач менен жүрүүгө уруксат беришкен. Буга классташтарынын ичи күйбөй койчу беле?. Алар У Бинди өлтүрүп салгылары келишчү болгон. Болочоктогу модель жалаң балдар окуган мектепте билим алгандыктан ал жактын тамашалары да катаал болгон. "Баары дене тарбия сабагынан кийин суусап келип класска кире баштаганда бир бала стаканга кайнак суу куюп, бууну бир саамга кетирүү үчүн үстүнө муздак суу тамчылатып, "ким суу ичкиси келет?" деп сурачу.
Кыялын орундатуу үчүн мода көргөзмөлөрүнө катышып, аз убакыт ичинде кең далысы, шыңга бою, сымбаттуу жүзүнүн жардамы менен модель чөйрөсүндө суроо-талап жогору болгон популярдуу модель болуп чыга келет.
"Ар бир адам өзүнчө сулуу. Мага жагымдуу жылмайган кыздар жагат" деген актёр жигит кезинде модель Ю Чжи Ан менен кыз-жигит болуп жүрүп, 3 жылдан кийин кол үзүшкөн.
"Спирт ичимдиктердин арасынан соджуну гана кесиптештерим менен ичип калам. Мага мастардын арасында жүргөн атмосфера жагат. Биз модель болгондуктан өзүбүздү карашыбыз керек да. Чогулганда башында баарыбыз бир аздан ууртап, өзүбүздү чектегенге аракет кылабыз, бирок баары бир уланып кетет. Эртеси "болду, экинчи ичпейбиз" деп сөз берген абалга чейин жетебиз. Бир жума өткөндө кайрадан чогулабыз да, баары кайталанат ".
"Сеулдагы оор сыноолорду досторумдун жардамы менен жеңдим. Дүкөн иштеткен досум мени ар кайсы жерлерге алып барып курсагымды тойгузчу. Ошол кезде жалгыз калсам бардык кыялымдан баш тартып, үйүмө кетип калмак болушум керек",- дейт актёр.
“Кино – бул менин дүйнөм! Актёр болуп роль аткарамбы, режиссёр боломбу, атүгүл жөн гана жардамчынын кызматын аткарыш керек болсо да, мен үчүн баары бир. Негизгиси, тасма тартуу процессинде аралашып жүрүүм керек. Ошондуктанбы, гонорар мен үчүн маанилүү эмес. “Боз салкында” өткөргөн убакыттын ичинде мен чоң тажрыйба топтоого жетиштим.
“Фильмдин идеясы тээ 1998-жылы эле жаралган. Бир жолу түшүмдө минген аттары алмашып кеткен эки атчанды көргөн элем. Ошол нерсе мээме сиңип калып, кийин баш-аягын улап отуруп “Боз салкынды” жазып чыктым.
“Тасма 5-июндан 10-июлга чейин тартылды. Баштапкы даярдоо иш-чаралар жана монтажды кошуп эсептегенде 2,5 ай ичинде даяр болду. Өзүмдүн директор болуп эмгектенгениме 23 жыл толду. Менин негизги милдетим – алыс болсо жеткирүү, ачка болсо тойгузуу, жок болсо табуу. Бирок, жалпысынан чоң маселе чыккан жок. Анткени, идея, сюжет дайыма режиссёрдун мээсинде. Режиссёр мыкты болгон үчүн, тартуучу топ кыйналган жок”.
“Мен Мураттын ролун Эрнест агайдын жардамы менен аткара алдым деп ойлойм. Режиссёрдун ар бир сөзүнө көңүл бурганым үчүн фильмге тартылуу оор болгон жок. Өзүм үчүн да таңкалыштуу нерсе – бул машина айдаганым. Эч качан рулга отуруп көрбөгөн жаным 3 күндүн ичинде көчө чаңдатып катуу айдаганды үйрөндүм”.
Кыргызстан көзкарандысыздыкка жеткен мезгилден баштап, өлкөдө менчиктештирүү, ошондой эле мамлекеттик жана коомдук ыйгарым укуктарды чектөө сыяктуу процесстер башталып, аялдардын иштерин институтташтыруу маселесине өзгөрүүлөр киргизилди.
Алгач, 1992-жылы республиканын аймагында совет бийлиги дале өкүм сүрүп турган мезгилде, Кыргызстагы аялдар комитети өзүнүн борбордук аппаратын иштетип, ар кандай иш-чаралардын өткөрүү үчүн чакан мамлекеттик субсидияларды алып турган.
1993-жылы аялдардын биринчи бейөкмөт уюмдары пайда болуп, алардын көпчүлүгү өз алдынчалыгын жана мамлекеттен көзкарандысыздыгын билдиришкен: "Мээрим" кайрымдуулук фонду, Аялдарга жардам берүү борбору ж.б.
Мыйзам чыгаруу базасы жана аутсорсинг принциптерин пайдалануу тажрыйбасынын жоктугунан улам, аялдардын иштери боюнча мамлекеттик туңгуюкка такалып, 8-март сыяктуу майрамдарды белгилөө иш-чаралары менен гана чектелип калган.
1998-жылы КРнын Президентине караштуу Аялдардын, үй-бүлөлөрдүн маселелери жана гендердик өнүгүү боюнча улуттук кеңеш сыяктуу ведомстволор аралык орган түзүлүп , аны КРнын Мамлекеттик катчысы жетектемек болду.
Кырдаал 1995-жылдан кийин гана өзгөрүлгөн, ошол жылы Кыргызстандын делегациясы Пекиндеги Аялдардын бүткүл дүйнөлүк конференциясы сыяктуу ири эларалык саммитке катышып, Кыргызстан Пекин иш-аракеттер платформасын аткаруу милдеттенмесин алган.
1996-жылдын март айында КРнын Өкмөтүндө Аялдар жана үй-бүлөлөрдүн маселелери боюнча мамлекеттик комиссия түзүлүп, дубандык мамлекеттик администрацияларда тийиштүү адистер дайындалып, аялдардын демилгелери сыяктуу дубандык борборлор уюштурулган.
Алар аялдарын эмансипацияланышына байланыштуу маселелерди чечүү, аларды чарбалык курулушка жана мамлекеттик башкаруу органдарына тартуу, аялдарды коммунисттик идеологиянын алкагында тарбиялоо, үй-бүлө жана энелер институттарын трансформациялоо процесстерин жөнгө салуу сыяктуу маселелер менен иштешкен.
эларалык гендердик өнүгүү концепцияларынын контекстинде улуттук жана жергиликтүү деңгээлдерде гендердик саясатты өнүктүрүү стратегияларын, программаларын жана пландарын иштеп чыгып, жүзөгө ашыруу.
Институтташтырылган механизм - тигил же бул саясатты илгерилетүү жана жүзөгө ашыруу тутумунун ажырагыс бөлүгү болуп, тийиштүү эрежелер жана ченемдерге ылайык тартипти, туруктуулукту орнотуу жана алардын так сакталышын камсыз кылуу ыкмасы.
Көп клеткалуу жаныбарлардан былпылдактар 10-15 жыл, ичеги көңдөйлүүлөр 70-80 жыл , кээ бир курттар 1-Зтон ондогон жылдар, жөргөмүштөр 4-5, кээде 20 жыл, рак сымалдар бир нече жумадан 50 , кээ бир моллюскалар 100 жылга чейин жашайт.
Өсүмдүктөрдүн жашын сөңгөктүн жоондугу менен ар жылы кошулган калыңдыгын, кабыктын түсүн жана түзүлүшүн салыштырып, ал эми айбанаттарда организмдин сырткы турпаты, тиши, баш сөөк жиктеринин өсүшү же аларга эн салуу, шакектөө жолу менен билүүгө болот.
Союзга, республикага таанымал чарба устаттары: Социалисттик Эмгектин Баатыры, Жогорку Кеңештин бир нече жолку депутаты Т.Айдаров, Ленин орденинин ээси Эшенкул Кадырбеков, СССР Жогорку Советинин депутаты Б.
Нарматов, алдыңкы чабандар Турдумат Кыдыралиев, Убали Орозбаев, Кайырма Масалбекова , Алымкан Үмөталиева, Гүлдана Сөлпүева, Дуулат Черикчиев, топоз багуунун устаты Алтымыш Накетаев ж.б.
Дыйкандар: Төрөбеков Шайлообай, Бегалиев Турду, Акылбеков Азанбек, Сейитбеков Нурмат, Араке Надыровдор, ал эми 2 бригадада Ыманкан Алматов, Батырбек Алматов, Чоюн ж.б.
Ал эми 1980-жылдан Кыргызстан КП БКнын жана Министрлер Советинин 352 токтомуна ылайык Кыргыз ССР айыл чарба министрлигинин 21.8.1980-жылдагы 357 буйругу менен “Чаткал” совхозу “Каныш-Кыя” совхозу деп аталган.
Талаачылык жана дыйканчылык иштерди жолго коюуда башкы агроном Беккулиев Ибраим, Эмгек Кызыл Туу орденинин ээси Кудайкулов Жаманкул, бригадирлер Дербиш Чотбаев, Токтогул Бегматов, ин-женер-техниктер К.Батырбеков, С.Кушубаков, А.Алматов, У.Кадырбеков, А.Назаловдордун, тракторист-механизаторлор Конокбай Муратбеков, Ташмат Мырзатаев, Качкынбай Раманов, Жаныбек Белдибеков ж.б.
Анда помещиктер менен дыйкандардын рухий кагылыштары, дыйкандардын ички дүйнөсүнүн тазалыгы жөнүндө кенен сөз болот; орус дыйкандарынын типтүү образдары тузулуп, элдин психологиясы таасын талданат.
Магмага жакын жаткан тоо тектер ысыктан өзгөрөт, ошондой эле магмадан бөлүнүп чыккан химиялык активдүү бирикмелер жолундагы тоо тектерди өзгөртөт; жер кыртышынын терең катмарына чөккөн тоо тектер жогорку температура менен басымдан метаморфизмделет.
Жакупова Чолпон Идиновна (1959-жылы 25-мартта Чүй облусунун Аламүдүн районундагы Стельников айылында туулган) --«Адилет» Укуктук Клиникасы» Коомдук Фондунун директору , 2015-жылдын октябрынан бери «Бир Бол» фракциясынан Жогорку Кеңештин алтынчы чакырылышынын депутаты болуп келген.2017-жылдын январь айында Кыргыз Республикасынын Конституциясына киргизилген өзгөртүүлөргө макул эместигинен улам депутаттыктан баш тарткан.
«Адилет» Укуктук Клиникасы» Коомдук Фонду – Кыргызстандагы эң ири укук коргоо уюмдарынын бири, ал бүгүнкү күндө өзүнүн катарына 40 юристтерди жана адвокаттарды, ошондой эле юридикалык кесипте окуп жатышкан студент-волонтерлерди бириктирип турат.
КМШнын Жазуучулар союзунун Эл аралык шериктештигинин башкармасынын жана анын Балдар жана өспүрүмдөр адабияты боюнча Кеңешинин мүчөсү, Кыргызстан Жазуучулар союзунун башкарма мүчөсү, анын алдындагы Балдар жана өспүрүмдөр адабиятынын ассоциациясынын Президенти, коомдук өнөктүктөрдүн демилгелүү катышуучусу болгон.
Анын «Уядан учкандар», «Бойдоктор», «Кычан», «Тоо койнунда гүл», «Тоо ханышасы», «Дос», «Мейман», «Уста жана шакирттер», «Кайра жашарган өмүр», «Багынбас акын» пьесалары театрларда коюлган.
Жер-суу аталыштары белгилүү бир тарыхый доорлордо пайда болуп, формасы жана мааниси жагынан айрым өзгөрүүлөргө дуушар болушкан; таралуусу конкреттүү тарыхый окуяларга - элдердин, уруулардын миграциясына, согуштук аракеттерге, маданий, экономикалык жана тилдик алакаларга байланышкан.
Мындан сырткары, жер-суу аталыштары байыркы доорлордун түпкүрүнөн мааниси жана формалары өзгөрүлбөй сакталып, иликтенүүчү аймактардагы элдердин тарыхый лексикасын, түпкүлүктүү жалпылыгын аныктоодо мааниси зор булак катары кызмат кылат.
Андан аймактын жаратылышынын өзгөчөлүктөрү, ландшафтагы көп түрдүүлүк, калктын чарбалык иш-аракеттери, тамыры тереңге кеткен тарыхы, содиалдык-экономикалык жана саясий өзгөрүүлөр күзгү сыяктуу көрүнүп турат.
Топонимдер өткөн доордун руханий эстеликтери гана эмес, ошол мезгилдеги тарыхтын, маданияттын өнүгүшүн, аймактагы тилдин жана анын диалектилерин, тилдердин өз ара катышуусун, мамлекеттин өсүп-өнүгүүсүн чагылдырат.
Никонов: «. энчилүү аттар - булар сөздөр, сөздүн кимдер тарабынан берилгенин аныктап турат. Энчилүү жер-суу аттары ошол жерлерге бекитилип калгандыктан, алар аркылуу белгилүү аймактагы байыркы тилди калыбына келтирип, мейкиндиктеги таралуу чек арасын аныктоого болот. Бул аталыштар көпчүлүк тилдерден эрте пайда болгон», - деп айткан.
«Кызыл көйнөкчөн» — 2011 жылы жаш режиссёрлор Тилек Чериков, Айбек Дайырбеков, Данияр Абдыкеримов жана Санжар Абдыжапаровдордун эмгегинен жаралган, Кыргызстандын тарыхындагы эң алгачкы коркунучтуу жанрындагы тасма.
Сейрек кездешүүчү жаныбарлардан Батыш Теңир-Тоонун эндемиги мензбир сууру, кидик така тумшуктуу жарганат, ак тырмактуу күрөң аюу, суусар, чаар күсөн, кундуз, сүлөөсүн, аркар, тоо эчки, элик, кашкулак, илбирс, суу күсөн, мадыл мекендейт.
Коруктун аймагындагы өсүмдүктөрдүн айрым түрлөрү Кыргыз Республикасынын Кызыл китебине катталган: арум, илария, кулунчак, жоогазын, пскем пиязы, гирча, Регел тамыр күчаласы, Кауфман мандалагы, Грейг мандалагы, Коржинский алмуруту, Кызыл жалбырактуу алма , Кнорринг долоносу, Кызыл алма , Петунников бадамы, Узунакмат жүзүмү ж.б.
Мындай чечимдин кабыл алынышына Өзбек ССРинин малчыларынын Чаткал өрөөнүндө малды кеңири жайып, жайыттардын, анын ичинде баалуу субальптык, альптык өсүмдүктөрдүн тобунун, тоолуу шалбаалардын бузулушу себеп болгон.
Квоталар социалдык топтордун өкүлдөрүнүн шайлоодо катышуусун камсыз кылуу механизмдеринин бири болуп, 2013-жылы 118 өлкө жана аймактар парламентке шайлоодо квоталардын ар кандай формаларын колдонушкан .
2007-жылы КРнын Жогорку Кеңешине депутаттарды шайлоодо партиялардын талапкерлеринин тизмесине квоталардын киргизүү менен, жогорку мыйзам чыгаруу органында аялдардын да катышуу мүмкүнчүлүгү жогорулады.
Ошол эле жылы райондордун бириндеги жергиликтүү шайлоолордо көрсөтүлгөн талапкерлердин 13% гана аялдар болушкан , бирок бул да болсо кандайдыр бир деңгээлде жакшы көрсөткүч деп айтсак болот, себеби 2008-жылы айылдык кеңештерге депутаттарды шайлоодо талапкерлердин 7% гана аялдар болгон .
Аялдардын шайлоо укугу дүйнө жүзүнүн дээрлик бардык өлкөлөрүндө кездешет (Сауд Аравиясында 2015-жылы биринчи муниципалдык шайлоолор болуп өтүп, анда аялдар катыша алышты).
Ошол эле учурда өлкөнүн айрым чөлкөмдөрүндө үй-бүлөлүк добуш берүү тажрыйбасы шайлоодо өз алдынча жана жеке добуш берүү укугун белгилүү бир деңгээлде чектеп койду.
Шайлоо участогу боюнча катталуу зарылчылыгы кээ бир чөлкөмдөрдө добуш берүү укугун жүзөгө ашырууда тоскоолдук жаратат, себеби нике расмий түрдө катталбай, аялдын күйөөсү жашаган жерге катталуу үчүн керектүү документтери жок болуп калат.
Укуктук ченемдерде шайлануучу кызмат орундарына шайланууда эркектер менен аялдар бирдей укукка ээ деп айтылганы менен, Советтер союзу урагандан кийин Кыргызстандын жогорку мыйзам чыгаруу органында аялдардын саны үчтөн бир бөлүктөн ашкан эмес, ал эми 2005-жылы шайланган парламентте депутаттардын арасында бир дагы аял болгон эмес.
Биринчи кезекте, бул шайлоо жана шайлануу укугу жана мүмкүнчүлүгү, ошондой эле коомдук турмушта маанилүү чечимдерди кабыл алуу процесстеринде катышуу формалары жана шайланбаган саясий кызмат орундарына орношуу мүмкүнчүлүгү.
Шайлануучу кызмат орундарынан тышкары, аялдардын саясий катышуусу мамлекеттик позицияларды ээлөө, ошондой эле мамлекеттик башкаруу тутумундагы чечим кабыл алуу процесстеринде катышуу мүмкүнчүлүгүнө байланыштуу.
2006-жылдын 20-мартындагы КРнын Президентинин "Гендердик саясатты өркүндөтүү чаралары жөнүндө" жарлыгы мамлекеттик бийлик органдарында аялдардын санын көбөйтүүгө багытталып, бирок иш жүзүндө ийгиликтүү натыйжаларды берген эмес.
Совет бийлиги өкүм сүрүп турган мезгилде аталган комитеттин аялдарынын бийлик органдарында ойногон саясий ролу маргиналдуу мүнөзгө ээ болгон, тактап айтканда, бийлик органдарында кайра шайланбай турган жаш жумушчу кыз-келиндер болгон.
Аялдардын бейөкмөт уюмдары жана аялдардын кыймылы мамлекеттик күн тартибине маанилүү гендердик маселелерди киргизип, аялдардын укуктары менен кызыкчылыктарын илгерилетүү аркылуу мамлекеттик бийлик органдарындагы чечим кабыл алуу процесстеринде жалпы-жонунан жигердүү катышууда.
Ушунун негизинде, аталган уюмдар "Үй-бүлөдөгү зомбулуктан социалдык-укуктук жактан коргоо жөнүндө" мыйзам долбооруна макул болгон элдин колтамгаларын топтоп, КРнын Жогорку Кеңешине кароого тапшырып, жыйынтыгында, ал кабыл алынган.
Борбордук Азияда, ошондой эле Кыргызстанда өлкөнүн саясий турмушунда аялдардын көбүрөөк катыша баштагандыгы Чыгыш аялдарын боштондукка чыгарган "Худжум" кампаниясына байланыштуу болду.
Алсак, 2012-жылы мамлекет жана өкмөт башчыларынын кызмат орундарын ээлеген аялдар 5,35% жана 7,3% түзсө, 15,1% - парламенттердин спикерлери болуп, депутаттардын арасындагы үлүшү орто эсеп менен 19,5% түзгөн .
Саясий катышуу, шайлоо жана шайлануу укугу жана башка ыкма менен коомдук турмушта маанилүү чечимдерди кабыл алуу процесстеринде катышуу, ошондой эле мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарына орношуу укугу дегенди билдирет.
1981-84-жылдары Кыргыз ССРинин геология Башкармалыгынын Чаткал геологиялык экспедициясынын Тескей Штамберди чалгындоо партиясынын башчысынын милдетин аткаруучу, кадрлар бөлүмүнө инспектор, Чаткал райондук аткаруу комитетинин архитехтура жана курулуш бөлүмүнө ага инженер, райондук аткаруу комитетинде өндүрүштүк өзүн-өзү каржылоо тобуна жетекчи,
Ушундай талаадагы плазманын динамикалык абалы өзгөрүлөт, анткени магнит талаасынын энергиясынын тыгыздыгынын чоңдугу плазманын бөлүкчөсүнүн кинетикалык энергиясынын тыгыздыгына жакындап, ага салыштырууга болот.
Биринчиси өткөрүүчү чөйрөнүн агымын мүнөздөйт, бирок кадимки гидродинамикадан айырмаланып, бул агым чөйрөнүн бүткүл көлөмү боюнча электр тогунун бөлүнүшүнө байланыштуу.
Жалпы алганда Магниттик гидродинамиканын тецдемелери сызыктуу теңдемелер эмес жан аны чыгаруу ото татаал, бирок практикалык маселелерди чыгарууда ар кандай магнит чоңдуктарын пайдаланууга болот.
Магниттик гидродинамика - магнит талаасында электр өткөрүүчү суюктуктардын жан газдардын кыймылы жөнүндөгү илим; физиканын гид­родинамика менен классикалык электр-динамиканын ортосунда өнүгүп келе жаткан бөлүмү.
Жаңы жайга көнө албай, өзү теңдүү балдардын жоктугуна капа болуп жүргөн Бруно бир күнү үйдөн анча алыс эмес жерде ферма бар экенин, анда дайыма ала кийимчен адамдар жүрөрүн байкап калат.
1977-жылы КМУну аяктаган соң , Республикалык Китеп Достору коомунда , Кыргыз ССР Министрлер Советине караштуу , басма - сөздө мамлекеттик жашыруун сырларды сактоо боюнча , Башкы Башкармалыкта редактор , Кыргыз Совет энциклопедиясында , редактор , илимий редактор кызматтарында болсо, кийин Ички Иштер Министрлигине жумушка өтүп , ИИМ тармагында отряд начальниги , ИИМдин штабында алдыңкы - тажрыйба жана басма - сөз менен иштешүү бөлүмчөсүнүн начальниги , Өрттөн сактоо Башкы Башкармалыгында үгүт - насыят иштери бөлүмүнүн начальниги кызматтарында иштеп келген.
Мырзабек болуш Данияр бийдин атасынын кан досу болгон, Түркмөн болуш кудасы, Биялы бий агасы жана сыйлаган адамы, токтогулдук манап Эсенжан күйөө баласы, суусамырлык Белек бай кудасы, Шааболот уруусунун манабы Мамыткан досу, кудасы болгон.
1992-99-жылдары Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратында социалдык өнүктүрүү департаментинин бөлүмүнүн референти, “Манас-1000” мааракесин өткөрүү боюнча улуттук уюштуруу комитетинин жооптуу катчысы,
2011--12-жылдары Кыргыз Республикасынын Президентиний Аппаратынын мамлекеттик жана аймактык башкаруу жана Кадрдык иштер бөлүмүнүн эксперт-консультанДы, өнүгүүнү стратегйялык талдоо жана мониторингдөө бөлүмүнүн эксперт-консультанты, эксперти,
Д.Кыргызстандагы алгачкы “Замандаш” коомдук-саясий клубунун түзүүчүсү , “Мамлекеттик тил жөнүндөгү” мыйзамдын долбоорун иштеп чыгуу б-Ча комиссиянын мүчөсү ,
Ал өз өмүрүндө Айдаралы бий, анын баласы Дадабай өңдүү колунда бар адамдардын күлүгүн таптап, өз өнөрү менен эл жакшыларын жандап, эшигине эки-үчтөн күлүк байлап, элге алымдуу, казак-кыргызга кадыры сиңген адамдардын катарында жашап өткөн.
Орозумбет сапкердин ат таптоо өнөрү, башкалардан болгон өзгөчөлүгү жөнүндө анын жанында жүрүп, жаш кезинен баштап тарбиясын алып, «ата-бала» болуп калган шакирти Жумабай Айтбай уулу өз устаты жөнүндө айрым окуяларын айтып, төмөнкүдөй эскерчүэкен: «Орозумбет атамын Айкашка, Тайкашка деген күлүктөрү болор эле.
Ошол замат аттан түшүп, ооздугун чыгарып, колум менен тилин 2-3 жолу суу менен жууп туруп, анан бир-эки жутум гана суу ичирип, белимдеги жарты нанды бердим эле, жаныбар Ай кашка эки эле тиштеп жеп койду.
Орозумбет саяпкердин окуялары, күлүк таптоо өзгөчөлүгү, кесиптик чеберчилиги өз учурунда азыркы Кыргызстандын аймагынан тышкары көп элдерге , анын аты-жөнү, өнөр дарамети өзүнчө аңыз кепке айланып келген.
Жолдо бара жатканда Орозумбет атам мага өзүнүн адаттагыдай эле негизги кеп-кеңешин айтуу менен менин белимее жарты нан түйүп, бир сайга келгенде суу агып өтөт, ошол жерге жеткенде ат тилин чыгара баштайт, ошондо токтоп, аттан түшүп, ооздугун чыгарып, колуң менен оозун ачып тилин суу менен эки-үч жолу жууп туруп, анан азыраак суу ичирип алып, жанагы жарты нанды атка бер да аттардын артынан келе бер.
Режиссёр Төлөмүш Океевдин кызы Азиза Океева ал күндөрдү мындайча эскерет: «Тойдун эпизоду күнүгө кеч киргенче тартылат. Дублдар кайталанат, күндө той, биз үчүн чыныгы майрам болгон. Той чындап болбосо да, музыка, шампандар чыныгы болчу».
Тасмадагы сүт тиши түшкөн бото көз кичинекей Анаранын ролуна Төлөмүш Океев кичүү кызы Алиманы тартайын деп ойлогон, бирок ал дал келбей калып, оператор Сагын Макекадыровдун кызы Анараны тартышкан.
Псевдопластик суюктуктар башында жылышуу ылдамдыгынын кичинекей маанисинде жылышуу чыңалуусу тез жогорулайт , ал эми, бирок жылышуу чыңалуусунун кандайдыр бир маанисине жеткенден кийин тескерисинче болот .
Мисалы, насостун кубаттуулугун, түтүктүн диаметрин, жылуулук жана масса алмашуучу аппараттарда суюктуктун кандай режим боюнча агышын аныктоододо, биотехнологиялык процесстерди башкаруу, ферменттердин жардамы менен ажыроо реакцияларын контролдоо үчүн колдонулат (мисалы: крахмалды ажыратканда ал мальтоза жана глюкозага айланып суюк болуп калат).
Мисалы: эритилген шоколад, картошка пюреси, кээ бир дрессингтер, майдын негизинде алынган спреддер аз чыңалууда өздөрүн катуу заттардай, ал эми жогорку чыңалууда суюк заттардай алып жүрүшөт.
Реология кайра калыбына келбес калдыктуу деформациялар менен ар түрдүү илешкек жана пластикалык материалдардын агуучулугун, ошондой эле чыңалуунун релаксациясы, күч аракети токтогондон кийинки серпилгичтик ж. б.