polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1990-жылы Ж.Шералиевдин 75 жылдыгына арналган фестивалда «Көз алдымда элесиң» аттуу ырын ырдап баш байгеге, 1998-жылы Республикалык обончулардын кароо-сынагында А.Осмоновдун сөзүнө жазылган «Отуз жаш» аттуу обону менен биринчи байгеге татыган.
А.Огомбаевдин 100 жылдыгына арналган телефестивалда диплом жана баалуу белектерди алып, 2002-жылы Муса Баетовдун 100 жылдыгына арналган Эл аралык телефестивалда «Сагынам» аттуу ыры менен лауреат болгон.
Үйдө олтургандардын бары сыртка чыгып кеткенде жанатан колго суу куюп кызмат кылып жүргөн Шекербек үйдө жалгыз калгандыктан, Токтогулдун комузун колго алып, өзүнүн атасы Шеркулдун «Үч муунак» аттуу күүсүн чертет.
Алгачкы жолу «Май чач», «Ак Чабак», «Ак Зыйнат», «Күңөтай», «Ойтобо» аттуу элдик ырларды ырдап, «Кыз Жибек» дастанын жатка көркөмдөп ырдап, көпчүлүк угуучулардын урматтосуна ээ ьолгон.
жолугушуп, анын ырларын, күүлөрүн өзүнүн аткаруусунда уккан жана «Миң кыял», «Чоң кербез», «Бала кербез», «Сары барпы», «Төрөнүн кызы келгенде», «Солдат күү», «Жетим кыздын арманы», «Тогуз кайрык» деген күүлөрү менен «Күлүйпа, Күлжар эки ашык», «Терме», «Туулган жерим», «Балалык» аттуу ж.б.
Ал мезгилде атасынын «Үч муунак», «Сен, сен дүйнө, сен дүйнө», Тойкожонун «Торгой сайрап таң атты», «Калча баатыр найза сал» күүлөрүн жана «Ак Зыйнат», «Май чач» деген ырларды, казак элинин «Кыз Жибек» чыгармасын аткарган.
«Балага ата сынчы»дегендей, уулунун өнөр дүйнөсүнө шыктуулугун түшүнгөн ата баласы Шекербекке комузун тапшырып, - Комуздан бактың ачылсын деп, - батасын берип, бала күндөн жан шериги болгон комузун уулуна тапшырат.
Шеркулов 1902-жылы июль айында Талас өрөөнүндө Талас районуна караштуу Талас-Арык айылында азыркы Көк-Токой айылынын аймагында дыйкандын, комузчунун үй-бүлөсүндө жарык дүйнөгө келген.
Кыргыз мамлекеттик филармониясында иштеп жүргөндө оркестрдин коштоосунда А.Огомбаевдин «Эсимде», А.Малдыбаевдин «Өмүр», «Кызыл атчандар» аттуу ырларын, К.Орозов, М.Күрөңкеев, Т.Сатылганов ж.б.
Ал 1962-жылы эс алууга чыккандан кийин бир топ жыл Республикалык эл чыгармачылык үйүнүн, Кыргыз ССР илимдер академиясынын комузчулар ансамблдерине жетекчилик кылып, Талас шаарындагы жаш таланттарга комуз чертүү өнөрүн үйрөткөн.
Ал Украина жана Белорус согуш округдарынын жана бөлүктөрүнүн Ардак грамоталары менен, 1951-жылы «Эмгектеги артыкчылыгы» медалы, 1958-жылы «Ардак белгиси» ордени менен сыйланган.
Мол-дагы карбоксил топтору санына жараша алар бир, эки, үч жана көп негиздүү, ал эми ал топтор менен байланышып турган радикалдар түзүлүшүнө жараша ациклдүү, ароматтык, гетероциклдүү, каныккан жана каныкпаган болуп бөлүнөт.
Манас өз жылкысынан эр башына бирден кошок ат, кош тартууга ар кошко бирден айгыр алсын, кошко бирден байтал жетелей келип союп, бүгүнкү түнкү коногу өз мойнунда болсун деп дагы жар чакыртты.
Жортуулга даярдык, барууну каалабагандарга кайра үйүнө кете берүүгө жол коюу, эсептен өткөн кошунга мингич, же кошок ат катары жылкы таратуу жеке эле кыргыздардагы салттык көрүнүштөр болбостон, башка элдердин баатырдык эпосторунда да жолугуучу даяр сюжеттердин, эл турмушунан орун алган салттык жөрөлгөлөрдүн биринен.
Бул эпизоддор негизинен Манас жана анын кырк чоросу менен Алмамбеттин таанышышы, Алмамбеттин аларга кошулушу, Алмамбеттин кеңеши боюнча Манастын Каныкейге үйлөнүшү, алардын шаан-шөкөт менен Таласка көчүшү окуяларынан турат.
Мындай кысталыш учурда акылман Каныкей: «Жаш Айдарды жайласаң, Мааникерди сойдурсаң мен башка эрге тийип кетип, катыны таштап кеткен Манас деген жаман аттыга калтырам, элге шылдың кылам» — дейт.
Чернышевский атындагы республикалык китепканада 15 жылдан ашуун эмгектенип, «Манас» эпосу кыргыз элинин улуу мурасы», «Кыргызстандын архитектуралык эстеликтери: Кылымдардын түпкүрүндө», «Кыргызстандыктар Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде», «Чыңгыз Айтматов» сыяктуу бир нече Адабияттардын аннотацияланган көрсөткүчтөрүн түзүп чыккан.
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик интеллектуалдык менчик кызматы тарабынан чыгарылган «Интеллект, чыгармачылык жана турмуш» аттуу коомдук-популярдуу, көркөм адабий-массалык журналына ар түрдүү темадагы бир нече макалалары жарык көргөн.
Алифаттык биринчилик жана экинчилик А. С2 жана 2 менен аракеттенишип, -галоген орун алмашкан туундуларын пайда кылат Биринчилик А. фосген 2 менен изоцианаттар же мочевина суутек эки атому орун алмашкан туундуларын 22, экинчилик А - суутектин төрт атому орун алмашкан туундуларын 22 берет.
1981-жылы “Ардак белгиси” ордени, ар түрдүү жылдарда Кыргыз Республикасынын Жогорку Советинин Ардак грамоталары менен сыйланып, 1988-жылы “Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген журналисти” ардактуу наамына татыктуу болгон.
Анын алгачкы “Байкенин баркы” аттуу ыры 1954-жылы “Ленинчил жаш” гезитинде басылган жана 300дөн ашык публицистикалык макалалары, очерктери республикалык гезит-журналдарда басылып, теле-радиодон уктурулган.
Кыргызстан ЛКСМ БКнын, анын бюросунун, партиянын Ысык-Көл обкомунун, Кыргызстан Компартиясынын Текшерүү комиссиясынын, республикалык журналисттер союзунун катчылыгынын мүчөсү болуп шайланган.
1973-жылдан бери карай Кыргыз Республикасынын маданият министрлигинин тармагында, республикалык балдар китепканасында улук редактор, Республикалык эл чыгармачылык үйүнүн басма бөлүмүнүн улук редактору, Маданият министрлигинин инспектору, Репертуардык-редакциялык коллегиясынын редактору, китепкана бөлүмүнүн начальниги, 1989–1994 жж.
1966-жылы М.Күрөңкеев атындагы Кыргыз мамлекеттик музыкалык-хореографиялык окуу жайында окуп, ошону менен бирге 6 балдардын музыкалык мектебинде иштеп, өздүк чыгармачылык кружокторун жетектеген.
Биринчи Май районунун Балдар чыгармачылыгы жана жаштар үйүндө «Алтын балалык» ыр-бий ансамблинин көркөм жетекчиси жана дирижеру, 1998-жылдан П.Шубин атындагы балдар музыкалык мектебинде окутуучу жана элдик аспаптар оркестринин жетекчиси, 2006-жылдан Кыргыз мамлекеттик циркинин оркестринде башкы дирижеру.
Ал «Чоң кербез» симфониялык поэмасын , «Салют Кыргызстан» , «Алга маршы» үйлөмө оркестри үчүн марштарды, Т.Казаковдун «Жамгыр» аттуу ырынын темасына аккордеон үчүн вариация ж.б.
Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Маданият министрлигинин, Кыргыз Республикасынын музыка коомунун, Жарандык авиация департаментинин, Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук кызматынын Ардак грамоталары, «Манас – 1000» медалы менен сыйланган.
Мурдагы оюнчулардын ыргытышкан чүкөлөрү «казынадагы» чүкөлөргө тийбесе жана үч тапан аралыктан алыс жатса, акыркы оюнчу аракеттенбей туруп «калдым» деп катуу айтса, ал оюндун жеңүүчүсү болот.
Ат коюу — «Манас» үчилтигинин ар бир бөлүмүндө башкы жана негизги каармандардын айрымдарынын келечек тагдырына байланыштуу маанилүү учур катары алар төрөлгөндө энчилүү ат коюуга өтө зор көңүл бурулат.
Жаңы төрөлгөн балага А. к-нун татаалдыгы байыркы түрк элдеринин, анын ичинде кыргыздардын адамдын келечектеги тагдырына анын атынын магиялык таасири бардыгы жөнүндөгү түшүнүктөрү менен байланышкан.
Мындай көз караш жер жүзүндөгү байыркы элдердин бардыгына мүнөздүү: «Ат — адамдардын байланыш жасоосунда эң биринчи каражат. Ал адамга сыймык алып келет жана анын тагдырын аныктайт. Адам аты менен даңкка жетет, ошондуктан ат коюу салтанаты эң жогорку даражада мактоого татыктуу», — деп жазылган индиялыктардын этика жөнүндөгү байыркы китебинде.
Байыркы түрк-моңгол элдеринин реалдуу турмушунда мындай милдетти шамандар аткарса, алардын эпикалык чыгармаларында оң каарманды идеалдаштыруу салтына ылайык көктөн түшкөн же токойдон кайыбынан чыга келген касиеттүү карыя же кереметтүү күчтүн эгеси укмуштуу жаныбар балага ат коёт (түпкүлүгүндө бул эки кейипкер тең тотемдик түпкү бабага такалат).
Анын тигил же бул каарманы туулганда асмандан добулбастын күрүлдөгөн доошу угулуп, гүлдөр жаап, көзгө көрүнбөгөн кереметтүү күчтүн үнү анын келечекте аткаруучу улуу иштерин алдын ала айтып жана ага ат коёт.
Эпостордо келечек баатырдын атын кээде кайыбынан пайда болгон карыя эмес, ошол эле чыгарманын өзүндө активдүү роль ойногон белгилүү каармандардын бири — реалдуу адам коёт, ырас ал калк ичинде зор урматка ээ болот.
Аты болсун Семетей ,— деп Семетейди батасы менен бойго бүтүрүп гана тим болбостон, ага атты да койгон, ошондой эле төрөлүүчү баланын келечекте эл кишиси — баатыр болуп өсүшүн каалаган калк карысы Кошой жогоруда эскерилген Коркуттун тибине жатат.
Саякбай Каралаевдин варианты нда алгач «Чоң жинди» деген ат менен белгилүү болсо, Молдобасан Мусулманкуловдун вариантында, ошондой эле түштүктөн жазылып алынган айрым варианттарда адеп коюлган аты Ашырбек, кийин жогорку күчтөр тарабынан «Манас» деген ат берилет.
Эпосто жалаң Манас эмес, Алмамбет, Чубак, Сыргак, Серек, Ажыбай, Кыргылчал, Каныкей жана башкалар бир катар каармандардын аттары алардын кылган иштерине, жекече мүнөздөрүнө, сапаттарына жараша алмаштырылат.
Ал “Айыл кечи”, Жылкычынын чымыроон” симфониялык поэмасын, фортепиано үчүн циклдык пьесаларды скрипка жана фортепиано үчүн сонатина, “Кашкалдактын кайраты” комуз күүсүн, фортепиано жана чоор үчүн пьесаларды, бир топ балдар жана чоңдор үчүн хорлорду жазган.
2007-жылы жубайы К. Эралиева менен бирге чыгарган «Күн балдары» аттуу балдар үчүн ноталуу ыр жыйнагы Кыргыз Билим берүү академиясынын Окумуштуулар кеңешинин чечими менен Кыргыз Республикасынын жалпы билим берүүчү орто мектептеринин окуучуларынын музыка сабагында жана класстан тышкаркы ийримдеринде кошумча хрестоматия катары сунушталып, бүгүнкү күндө республиканын бардык мектептеринде кошумча окуу куралы катары колдонулуп келет.
Музыкага болгон шыгы эрте ойгонуп, 2-классынан баштап комуз, мандолина, аккордеондо ойноп, өздүк көркөм ийримдерине катышып, алгачкы ийгиликтерге жетишкен жана райондук, облустук кароо-сынактарда баалуу сыйлык, дипломдорго ээ болгон.
Байыркы мезгилдеги казуу иштеринин издери Боз эмчек, Кичи Сандык, Куру Тегерек, Акташ, Кумбел, Куран Жайлоо сыяктуу алгачкы кендерден жана Касан, Чаткал, Чандалаш, Кумбел, Нарын дарыяларынын жээктериндеги чачынды кендерден байкалат.
Дагы 7 алгачкы кенде (Иштемберди, Чапчыма, Карадөбө, Боземчек, Куранжайлоо, Талдыбулак-Солжээк, Курутегерек), 4 чачынды кенде орточо дэңгээлдеги чалгындоо иштери жасалган.
Алтын байыркы чөкмө, метаморфизм жана жанартоо тектеринде, ар кайсы мезгилдин конгломерат, сланец, мрамор жана акиташ тектеринде, ошондой эле үчүнчүлүк доорунан кийинки жаш жана азыркы борпоң тоотек катмарларында кезигет.
Ортоңку Теңир-Тоодо контакт-метасоматоз жолу менен пайда болгон алтын кендери скарн-алтын-шеелитүү , скарн-алтын-жез-платиналуу , скарн-алтын-жездүү , скарн-алтын-колчедандуу жана алтын-волластониттүү формацияларына ажыратылат.
1954-жылы Кыргыз мамлекеттик университетин бүтүрүп, “Жаш ленинчи” журналында бөлүм башчы, жооптуу катчы, “Кыргызстан пионери” гезитинде бөлүм башчы, “Мектеп” басмасында редактор, 1981-жылдан Кыргыз улуттук илимдер академиясынын Тил жана адабият институтунун Кол жазмалар жана жарыялоо бөлүмүндө илимий кызматкер болуп иштеген.
Ысык-Көл районундагы Көк-Мойнок айылындагы 1 башталгыч мектепте мугалим, 1956-жылдан “Кыргызстан аялдары” журналынын редакциясында адабий кызматкер, 1957–1960-жж “Кыргызмамбаста” улук корректор болуп иштеген.
1962-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетинин сырттан окуу бөлүмүн аяктап, 1960-жылдан “Чалкан” журналында адабий кызматкер, улук адабий кызматкер, 1977-жылдан жооптуу катчы катары кызмат өтөгөн.
СССРдин 4 медалы, Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешинин Президиумунун Ардак грамотасы, КПСС БКнын, ВЦСПСтин, ВЛКСМдин, райондук, облустук комитеттеринин 20 Ардак грамоталары, Талас облусунун 60 жылдык медалы, СССР ВДНХсынын күмүш медалы менен сыйланган.
Советтик Армиянын катарында кызмат өтөп келип, 1982-жылдан Ош облустук «Ленин жолу» гезитине корректор, кабарчы, бөлүм башчы, жооптуу катчынын орунбасары, жооптуу катчы, республикалык «Кыргыз руху» гезитинин түштүк аймагы боюнча кабарчысы болгон.
2006-жылдан «Ош жаңырыгы» гезитинин башкы редакторунун биринчи орун басары болуп иштеп, 2007-жылы 17-октябрда Кыргызстан Журналисттер союзунун Ош облустук бөлүмүнүн төрагасы болуп шайланган.
1992-жылы Ооганстандан Пакистан аркылуу Түркиянын Ван облусунун Эржиш районунун Улуу-Памир айылына Рахманкул хандын жетекчилиги менен ооп кеткен кыргыздарга журналисттик иликтөө салып алардын жашоо турмуш абалы тууралуу макалаларын республикалык гезиттерге жарыялаган.
1998-жылы 14-августта Оогандык кыргыздарга Рахманкул хандан кийин башчылык кылган Абдурашитти үч адамы менен беш күнгө Ош шаарына алып келип облустун, Кара-Суу районунун, Ош шаарынын жетекчилерине, Оштогу мекеме ишканалардын жамааттарына жолуктурган.
Ошол мезгилде фантаст жазуучу жана акын Беганас Сартов жетектеген «Тоо жылдыздары» адабий ийримине активдүү катышып, чыгармалары альманахтарда, гезит-журналдарда жана радио-телекөрсөтүүдө жарык көрүп турган.
1984-жылдан СССР Композиторлор союзунун, 1991-жылдан Кыргыз Республикасынын Композиторлор союзунун, 1993-жылдан Кыргыз Республикасынын Журналисттер союзунун, 1999-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.
1994-жылдан Эл аралык Айтматов академиясынын академиги жана И.Арабаев атындагы мамлекеттик педагогикалык университеттин доценти, 2010-жылдан И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университеттин профессору болгон.
1996-жылы “Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги”, 2001-жылы “Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер” наамы, 2004-жылы Эл аралык Айтматов сыйлыгы ыйгарылган.
2006-жылы «Улуттук телерадиокорпорациясынын отличниги», 2008-жылы «Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги», Кыргыз Республикасынын Маданият министрлигинин «Маданияттын мыкты кызматкери» төш белгиси менен сыйланган, эки жолу Жалал-Абад облустук администрациясынын, төрт жолу Аксы райондук мамлекеттик администрациясынын Ардак грамоталарына татыган.
Эмгек жолун Жаңы-Жол райондук «Жаңы турмуш» гезитинде адабий кызматкер болуп иштөөдөн баштап, 1979-жылдан айыл чарба бөлүмүнүн башчысы, 1984-жылдан жооптуу катчы, 1986-жылдан 1991-жылга чейин редактордун орун басары болуп иштеген.
1991-жылдан Жалал-Абад облустук телерадиокомпаниясында Аксы, Ала-Бука жана Чаткал райондору боюнча радионун өз кабарчысы, 1996-жылдан бери телекөрсөтүүнүн өз кабарчысы болуп эмгектенип келет.
Мол-дагы көмүртек, суутек атомдору катышына жана көмүртек атомдору бири-бири менен байланышуу мүнөзүнө жараша алициклдүү углеводороддор циклопарафин, циклоолефин, циклодиолефин жана циклоалкинден бөлүнөт.
2003-жылы Кыргыз Республикасынын Маданият министрлиги тарабынан өткөрүлгөн драматургдардын чыгармаларынын сынагында «Калыйман», «Актриса», «Мусордогу Роза», «Үмүт» драмалары төрт орунду тең жеңип алган.
2009-жылы Баткен облусунун маданият тармагынын өнүгүүсүнө жана театрдын жаш артисттеринин чеберчиликтерин жогорулатууга кошкон барандуу салымы үчүн Баткен облусунун Мамлекеттик Администрациясынын “Алкыш баракчасы” менен сыйланган.
СССРдин эл артисти М.Рыскуловдун 100 – жылдыгына карата Жалал – Абад шаарында өткөрүлгөн 4чү Республикалык Театрлар Фестивалында «Наристелердин чаңырыгы» трагидрамасы үчүн «Т. Абдумомунов атындагы сыйлыктын ээси» - Төш белги менен сыйланган.
Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти Таттыбүбү Турсунбаеванын 70 – жылдыгына карата Нарын шаарында өткөрүлгөн чи Республикалык Театрлар Фестивалында «Өксүгү күчтүү өмүр» тагидрамасы менен ийгиликтүү катышып, Салиманын ролун эң мыкты жараткандыгы үчүн жаш актриса Садирова Гүлүмкан “Таттыбүбү Турсунбаева атындагы сыйлыктын ээси” болду.
Сахнадагы 37 – жылдык талыкпаган эмгеги бааланып, “Калыйман”, “Карагер” көлөмдүү драмалары жана “Өмүр - Дастан” китеби менен “Ч.Айтматов атындагы Эл аралык сыйлыкка” көрсөтүлгөн.
Нарын облусунун маданият тармагынын өнүгүүсүнө жана театрдын өсүшүнө өз учурунда кошкон барандуу салымы үчүн жана "Ботокөз" спектакли үчүн Нарын шаарынын Мэри тарабынан “Алкыш баракчасы” менен сыйланган.
Спектаклдеги Акыйкаттын образын эң мыкты жараткандыгы үчүн актриса Сапина Көгөева “Аялдардын мыкты ролу үчүн” сыйлыгына татыктуу болуп, Диплом жана өзгөчө байгеге ээ болду.
Мис: “Козу Көрпөш - Баян сулуу”, “Эр Табылды”, “Өрүк комуз”, “Олжобай менен Кишимжан”, “Курманбек”, “Аксаткын менен Кулмырза”, “Көксулуу”, “Айсары кыздын арманы”, “Эненин арманы”, “Эне жүрөгү”, “Бир махаббат арманы”, “Кайран эл”, “Бийлик - бийлик”, “Сагын эненин арманы”, “Кыз Сайкалдын арманы”, “Таштанды кыздын арманы”, “Үмүтай кыздын зары”, “Заман ай”, “Кумурсканы майда деп.”, “Мидинге кат”, “Алтындын арманы”, ж.б.
Аларга: Жүрөктөр ыйлап турат , Төрөгүн уулду Чынгыздай , Бири кем дүйнө , Устатым узун өмүр жашасын , Кетти Залкар. , Сен кеткенде , Сендеги талант келген улуу тоолордон , Карагердей жулкунган кайран гана 34 – жаш , Соң – Көл чүрөгү , Алп өнөрдүн чыгааны , Ырларың да муңканып сени жоктойт. , Кайран Бакен. , ж.б.
«Мажүрүм тал», «Эне мээрими», «Биздин кыздар» аттуу чакан новеллалары, «Жалгыздык», «Тунуктун ыры», «Сезимде калган сыр» аттуу ырлары райондук гезит-журналдарга, республикалык «Ленинчил жаш», «Кыргызстан маданияты» гезиттерине жарыяланган.
Анын аткаруусундагы чыгармалар Кыргыз радиосунун "Алтын казынасына" жазылып алынып, жыйырмадан ашуун обондуу ырлары нотасы менен «Жүрөктөгү сыр» аттуу ырлар жыйнагында камтылган.
1985-жылы «Кыргыз маданияты» гезити өткөргөн фантастикалык аңгемелер сынагынын, 1995-жылы «Манас – 1000» дирекциясы менен Кыргыз Республикасынын Журналисттер союзунун эл аралык сынагынын, ЮНЕСКОнун «2008-жыл – Махмуд Кашгари жылы» программасынын алкагында Евразия жазуучулар бирлиги өткөргөн аңгеме-сынагынын Кыргызстандагы, 2009-жылы Казакстан элчилигинин «Кыргызстан-Казакстан түбөлүк достук» сынагынын, ошондой эле 2006-жылы Жогорку Кеңештин, 2003-жылы Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин, 1994-жылы Фридрих Эберт фондунун ж.б.
1990-жылдан баштап «Камвольшик» гезитинде кабарчы-котормочу, «Дыйкандар» гезитинде бөлүм редактору, «Кыргыз руху», «а Кыргызстан», «Кыргыз Туусу» гезиттеринде башкы редактордун орун басары, «Дил» жана «Кеңеш» коомдук-саясий гезиттеринин башкы редактору, 2007-2009 жж.
Кыргыз Республикасынын улуттук жазуучулар союзунун жооптуу катчысы, «Кыргыз адабияты» гезитинин башкы редакторунун орун басары, 2009-жылдан «Жаңы Ала-Тоо» Эл аралык адабий-көркөм журналында башкы редактордун, редакциялык кеңештин төрагасынын орун басары болуп иштеп келген.
1973-жылы Советтик Армияда кызмат өтөп келгенден кийин «Кыргызавтомаш» заводунда жумушчу, «Кыял» элдик кол өнөрчүлөр бирикмесинде, Кыргыз көркөм фондунда мастер-сүрөтчү болуп иштеген.
Ал Анна Ахматованын, Михаил Дудиндин, Лев Озеровдун, Николай Рубцовдун ырларын кыргыз тилине которуп, алардын айрымдары адабий журналдарда жарыяланган, айрымдары акындын «Алыстан жазылган каттар» деген ыр жыйнагына киргизилген.
Анын чыгармалары облустук, республикалык «Кыргызстан маданияты», «Ленинчил жаш», «Ленин жолу», «Мугалимдер газетасы», «Кыргыз туусу», «Эркин тоо» сыяктуу гезиттерге, «Ала-Тоо», «Жаш ленинчи», «Ак бата» журналдарында басылган.
1959-жылдан тартып инженер-электрик боюнча гидростанция курулушунда прораб, адистештирилген «Сельхозэлектро» курулуш башкармасынын башкы инженери, начальниги, Республикалык «Кыргызсельэлектро» трестинин башкы инженери, башкаруучусу, Кыргыз ССР айыл чарба министринин орун басары кызматында иштеген.
«Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген курулушчусу» ардак наамын алган, «Эл достугу» ордени «Күжүрмөн эмгек үчүн», «1941–1945-жылдардагы Ата Мекендик согуштагы «Күжүрмөн эмгеги» үчүн жана Жеңиштин 30-40-50-жылдыгына арналган медалдар, ГОЭЛРОнун 50-60-жылдыгына арналган төш белгилери менен сыйланган.
1943-жылы Нарындагы педагогия окуу жайын, 1959-жылы Фрунзедеги политехникалык институттун энергетика факультетин, 1974-жылы Ленинграддагы Тольятти атындагы инженердик-экономикалык институттун өнөр жай жана курулуш адистери факультетин бүтүргөн.
1970-жылы «Кыргызстан пионери» гезитине «Аңчынын окуясы» аттуу аңгемеси жарык көрүп, ошондон баштап, мезгилдүү басма сөздөрдө аңгемелери, повесттери, эскермелери, публицистикалары, макалалары чыга баштаган.
«Ош жаңырыгы» гезитинде кабарчы, ошол эле мезгилде Ош облустук мугалимдердин билимин өркүндөтүү институтунда лектор, Педагогикалык-маалыматтык «Кеменгер» гезитинин башкы редактору, 2005–2006-жж.
2000-жылы Ош гуманитардык педагогикалык институтунун педагогика факультетин, 2003-жылы Ош мамлекеттик университетинин филология факультетин, 2006-жылы Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Башкаруу Академиясынын «Мамлекеттик башкаруу» адистигин, «Магистр» академиялык даражасын аяктаган.
2007-жылы Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик тил комиссиясынын «Кыргыз тили» төш белгиси менен сыйланып, 2007-жылы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Жаштар сыйлыгынын дипломанты болгон.
«Муз сепил», «Пелорус-Жек» чыгар-малары «Кыргызстан маданияты» гезитинде жана «Ала-Тоо» журналында, «Розовый домик с геранью на окне» чыгармасы «Эридиана» журналында Бишкекте, «Страдания юного Берди» чыгармасы «Сборник произведений лауретов премии «Добрая лира» китебинде Санкт-Петербургда жарык көргөн.
Ал англис тилинен «Атактуу аялдар», «Том Сойердин окуялары» чыгармаларын, Ги де Мопассандын аңгемелерин, француз тилинен Пол Верлендин ырларын, италия тилинен «Белгилүү адамдардын турмушунан» ж. б.
9 монографиянын, 2 концепциянын, 2 мамлекеттик стандарттын, 11 окуу программаларынын, эне тилин жана адеп сабагын окутуу боюнча 3 методикалык көрсөтмөнүн, кыргыз жана орус мектептери үчүн 6 окуу хрестоматиясынын, 7 методикалык адабияттын, 18 кошумча окуу колдонмолорунун жана мугалимдер үчүн 11 методикалык жана кошумча адабияттардын, «Чыпалак бала» диафильминин автору.
1987-жылдан бери Кыргыз билим берүү академиясында улук илимий кызматкер, 1989-жылдан тартып сектор башчысы, 1992-жылдан тартып кыргыз тили, адабияты бөлүмүнүн башчысы болуп иштеп келе атат.
2002-жылы И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин окумуштуулар Кеңешинин чечимине ылайык кыргыз педагогика илиминдеги ийгиликтери жана «Алиппе» окуу комплекси үчүн кыргыздын тунгуч агартуучусу, алгачкы «Алиппенин» автору И.Арабаев атындагы сыйлыктын ээси болгон.
1992-жылдан бери анын авторлугунда жазылган 9 окуу китеби мектепте негизги окуу китеп катары окутулуп, аңгеме-жомоктордон турган 9 көркөм жыйнагы балдар бакчасынын окуу куралына, класстан тышкаркы окуу китебине айланган.
1995-жылы педагогика илимдеринин кандидаты, 2000-жылы доцент, 2005-жылдан тартып кыргыз тили, адабияты кафедрасында профессордун милдетин аткаруучу, 2006-жылы педагогика илимдеринин доктору илимий даражасын коргогон.
Уланма реакциялар – реакциялар башталышында активдүү бөлүкчөлөр пайда болуп (эркин радикал - химиялык процессте, нейтрон - ядролук процессте), ал бөлүкчөлөрдүн таасири менен реакция дүркүрөп өсүп, уланып кете турган химиялык жана ядролук реакциялар.
Пушкин атындагы мектеп гимназиясын (азыркы профессор А.Молдокулов атындагы улуттук инновациялык технологиялар мектеп-лицейи) аяктап, ошол жылы болуп өткөн Республикалык олимпиадада кыргыз тили жана адабияты боюнча биринчи орунду алгандыгына байланыштуу Кыргыз мамлекеттик улуттук университетине сынаксыз өткөн.
“Издеткен жарык” , “Шүүдүрүм” , “Белгисиз жомок” , “Үнсүз кайрыктар” , “Аян” , “Оомат” аттуу поэтикалык жыйнактардын жана адабият таануу, манастаануу, этнография, антропология жаатындагы бир нече изилдөө жана окуу китептеринин автору.
КР Өкмөтүнүн Жаштар сыйлыгынын лауреаты , КР Өкмөтүнүн Ардак грамотасынын , КР Президентинин алдындагы Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын “Кыргыз тили” , КР Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин “Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгилеринин ээси.
Ал которгон Л.Кэрроллдун “Кызыктар өлкөсүндөгү Алисанын укмуштуу окуялары” 2016-жылдын 1-сентябрында биринчи жолу Ирландиядан кыргыз тилинде, 2017-жылы Бишкектен китеп болуп чыккан.
1976-жылы алгачкы ырлары «Ленинчил жаш» гезитине жарыяланган, кийин «Советтик Кыргызстан», «Кыргызстан маданияты» гезиттеринде жана «Ала-» журналында ыр топтомдору, «Алас», «Апта», «Кыргыз руху», «Ачык саясат», «Кылмыш жана жаза», «Преступление и наказание» гезиттеринде кыргыз-орус тилдеринде макалалары жарык көрүп келет.
2006-жылы Кыргыз – Монгол эл аралык экономикалык жана достук мамилелерине кошкон салымы үчүн Монгол Республикасынын президентинин жарлыгы менен «Чынгызхан» жана «Улуу монгол империясынын түзүлүшүнүн 800 жылдыгы» медалдары менен сыйланган.
Процессинг (англ. - иштетүү, кайрадан иштетүү; лат. - басып жүрөм, алга карай жылып атам) - транскрипциянын жана трансляциянын биринчилик продуктуларынын өз алдынча аракеттенүүчү молекулаларга айланышына алып келүүчү реакциялардын жыйындысы.
Бул типтеги молекулаларда нуклеотиддердин коддолуучу жана коддолбоочу (интрондор - м-РНКнын клетка үчүн анча маанилүү болбогон информациялар "жазылбаган" бөлүгү) ырааттуулуктары өз ара бирин-бири алмаштырат.