polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Transfobî anku tirsa ji kesên trans (wek latînî û îngîlîzî transfobia ji latînî trans "li derveyî, wêdetir" û ji phobia ji yewnaniya kevn phobos "tirs") an transfobia dijwarî û nehezkirinek civakî an dijminatî li hember mirovên transgender nîşan dide li dijî kesên ku transgender in an ku nasnameya xwe ya zayendî wek transgender îfade dikin .
Hin kes ji lênihêrîna tenduristiyê têne red kirin an rastî cûdakariya li cîhê kar tên, di nav de ji ber ku transgender in ji kar têne avêtin, an jî di bin dorpêçkirina komên siyasî an olî yên muhafezekar ên ku li dijî qanûnên mafên LGBT-ê de ne.
Ji xeynî zêdebûna metirsiya tundûtûjiyê û tehdîdên din, stresa ku ji hêla transfobiyê ve hatî çêkirin dikare bibe sedema encamên hestyarî yên neyînî ku dibe sedema tevliheviyên karanîna maddeyan, revîna ji malê , û rêjeyek bilind a xwekuştinê.
Mizur, anko çemê Mizur, wekî Muzir, Munzur, Munzor, Mûzir jî tê nivîsandin, , ji "çaviyên" Mizurî û 5 km li bakûrê rojavayê parêzgeha Dêrsimê Pulurê, jorî gundê Ziyaret ango Jiyarê ji herdê dikele.
Nivîskar di çîrokên biçûk ên di Pêlava Birîndar de, bi "pêlav"ekê ve birînên şer, bi "gule"yekê ve şopa şer, bi "masî", "kusî", û "pêlîstok" ve çend dîmenên piştî şer yên ku li ser civakê hiştiye nivîsandiye.
28'ê Mijdara sala 2010'an de Wikileaks û 5 rojnameya mezin ya bi navên El País , Le Monde , Der Spiegel , The Guardian û The New York Times 291'ê belgeyên ji 251.287 birûskeyên dîplomatîk yên ku ji 274 balyozxaneyê hatiye bidestxistin, weşandin.
Gorî rojnamevanên rojnameya tirkî Cumhuriyetê “Li derdorê Çiyayê Agirî yê hemû gundên ku tevî serhildanê bûne hatin şewitandin. Niştecihên van deran hatine şandina Erdîşê. Di operasyona Zîlanê de qasî 15.000 serhildêr hate kuştin.”
Di 16’ê tîrmeha 1930'an de rojnameya Cumhuriyetê ev bûyer bi vî avayê agahdar kirin: “Li ser Çiyayê Agirî yê balafirên me li ser serhildêran de bombebaranên pir bi hêz dike. Çiyayê Agirî yê di nav agir û teqîn de dizare. Teyrên tirk ên hesin hesabê asiyan dibîne. Geliyê Zîlan heta devê xwe bi termên însanva tijî bûye. ”
Lê di roja ku hatina vedan de, deme ku piştî pîrozkirina newrozê re, girseyên ku newroz pîrozkirin bê ku jev belav bibin bihev re ketine meşê de û ku bi ber konên çareseriyê ve pirsgirêka kurd ve çûn de, hêzên dewlete tirk bi leşker û polêsan re hêrîş birina bi ser wan de û bi dehan mirov birîndakirin.
Devera ku niha Bosna û Herzegovîna ye, bi kêmanî ji Paleolotîka Jorîn ve ji hêla mirovan ve tê niştecîh kirin, lê delîl destnîşan dikin ku di serdema neolîtîk de, niştecîhên mirovan ên daîmî hatine damezrandin, di nav de yên ku ji çandên Butmir, Kakanj û Vučedol in.
Kurmanciya xorasanê her çiqas ji jêrzaravayên kurmancî yên ku li Kurdistanê têne axavtin cûda be jî, ji ber ku çend sedsalê îzole ye û di dervê pêvajoyên pêşveçûyîniyên rêzimanî û veguhirînên dengî yên kurmanciya Kurdistanê de maye, di nav xwe de gelekî homojen e.
Li gorî vekolînin, li Îrlendayê yek ji sê hevzayendên ciwan ketine keda xwekuştinê; li Skoçyayê nîvê hevzayendên di navbera temenê 15 û 26, xwekûştinê fikirîne; li Fransayê ji % 27ê hevzayendên mêr ên temenê wan li binî 20ê ne û li Îtalyayê ji % 13ê hevzayendan ketine keda xwekûştinê.
Ceriban, ceribok, hêçan an jî ezmûnî cureyeke pexşanê ye û nivîskarê wê dikare fikr û hestên xwe ên di derbarê zanist, felsefe, wêje û hunerê de binvîse û di neqandina mijar û şiklê nivîsê de jî xweseriya xwe biparêze.
Bi taybetî li ser babetên sazûmaniya reaksiyonan, regresyon, têkiliyên astên "ez"ê, zayendî, potansiyelên "ez"ê yên fêrbûyî, projeksiyon, întrojeksiyon, cîhana dijberetiyê, guherbariya armancan, îzolasyon, şîdet ûêd.
Rêveberê şaxa Rojhilata Navîn û Afrîkaya Bakur a Rêxistina Efûyê ya Navneteweyî, Malcolm Smart weke ″Li ber çavan e ku Hebîbullah Letîfî ne li gorî standardên navneteweyî‚ bi awayê ne dadmendî‚ hatiye darizandin ku mîna biryara nefretbar tê xuyakirin″ daxuyanî da.
Ĥizretê Şêx Seyid Teha du cara, hem pêşi çona nik Şêx Mevlana Xalidê Naqşbendî bo terîqet wergirtinê, û hem jî paşi terîqet wergirtinê, çend saleka li Beresori nik Mîremadîni yê jîy û li sala 1235-ê koçî , demê mamê wi Şêx Seyid ’Ebdula koça dûwayî kiri , yê çoy bo Nehriyê, ku paş mamê xwe bibîte şêx.
Nûrula Begê Mîrê Hekariyê, ku yêk li hevkar û alîgirêt Mîr Bedirxan Begê Botanê bû, paşi têkçona Mîr Bedirxan Beg li sala 1846-ê du sala, li sala 1848-ê zayînî, dewam da şorişê.
Dr. Cochrani , misîonerê Amrîkî li Urmiyê, yê goti ku serokêt Kurdêt navçêt Tergewer û Deştê hêzek zor nînin, lê belê, car li dû carê da, ewan aşkera şorişêt çekdarane li hember dewleta Îranê yêt bi rê êxisti û her car ķelat û sitarêt wan li çiya yêt hatiye xirab û wêran kirin û cezayêt giran ji bo wan yêt hatiye danan.
Bigotina Basil Nikitin li kiteba Ansiklopediya Îslamê Bîglerbîg ê Efşara li dewrê Şa ’Ebasê I Sefewî demê Mîr Imadedîn li Şemzînan hatiye Urmiyê her du navçêt Tergewer û Deştê dane Mîr ‘Imadedîni, li gundê Erzînê li navça Tergewer heta Sêgirkan û Girik-Nasiri li Mergewer, ku 62 gund bûn.
Bigotina ridînsipîyêt Begzada navê bavê Mîremadîn, Qelender Beg bûye, lê belê ew hind rohna nîne û ez li ser wê bawerîyême ku ew wê gotinê tehnê li ser berê dîrokî, ku li ber derê ķelata Beresori bû, diînin û dibêjin.
Kiçêt wi, Riĥevza Xanim, ku xêzana Birahîm Xanê II yê kurê Mihmed Begê I Begzade, û Miĥteber Xanim, ku xêzana mezina Şêx Ubeydula yê Nehriyê û dayîka Şêx ’Ebdulqadiri û Şêx Meĥmed Sidîqi bûye.
Bigotina Mîrza Reşîdi Edîb-ol-Şo’era, li dewrê Şa Soltan Miĥemedê Sefevî (“Şa Mihemedi Xweda Bendê“ 1577-1587-ê zayînî, bavê Şa ’Ebas I), Tergewer bin destê Mîrê kurda ’Emer Begê Mêhranî bûye.
Xwepêşandanên Sûriyê di bin bandora şoreşên li welatên ereban yên ku ji destpêka sala 2011'an de dest pêkirin ; bi taybetî, ev şoreşa gelên Tûnis û Misirê ya dijî serokê tûnisî Zaynil Elabidîn û yê misrî Husnî Mubarek.
Şerê navxweyî yê Sûriyê, serhildana Sûriyê, şoreşa Sûriyê an jî şoreşa azadiyê ya Sûriyê serhildana xelkê sûrî li dijî rejîma Beşar Esed e ku di sala 2011'an de li Sûriyê dest pê kir û di 2012'an de berdewam e û roja îro wekî şerê navxweyî yê Sûriyê tê zanîn.
Die Idee der Riemannschen Fläche - Fikra rûpîvana Riemannschen, Teubner 1997 (berê 1913, di versiyona nû ya bi tevlîbûna Patterson, Hulek, Hildebrandt, Remmert, Schneider; Hrsg: R. Remmert: TEUBNER-ARCHIV zur Mathematik, Suppl. 5, 1997)
Her çend bi devkî Delhi û Nû Delhî bi hev re têne bikar anîn ku binavkirina Qada Paytexta Neteweyî ya Delhiyê rave bike, her du jî hebûnên cihêreng in ku li gel ku hem şaredarî û hem jî herêma Nû Delhiyê beşek piçûktirê megabajara Delhiyê pêk tîne.
Ji bo destpêkirina libergirtinê, enzîma ARN-polîmeraz bi beşa promotor a ADN-yê ve dibeste, ADN-ya lûlpeça hevcot vedibe û du zincîr ji hev cihê dibin, zincîra ko nukleotîdên wê temamkerên nukleotîdên ARN-yê ye û ji bo çêkirina ARN-yê kar dike, wekî zîncîra qalip tê navkirin.
Daka malavaniya zêdetirî 50 mîsyonên dîplomatîk û her weha navendên Înîsiyatîva Kendava Bengalê ji bo Hevkariya Teknîkî û Aborî ya Pir-Beş, Navenda Pêşdebirina Gundî ya Yekgirtî ji bo Asya û Pasîfîkê û Koma Navneteweyî ya Lêkolîna Jûtê dike.
Hikumdarê Deylemiyan Sehlan bîn Musafir ji bo ku Dewleta Hesnewiyan ji holê rake artêşek amade kir û êrîş li ser Mîr Hesneweyh kir lê Mîr Hesneweyh dora artêşa wan girt û ji xeynê vê li dora wan agir dada.
Piştî vê yekê bi demeke kurt, ji ber ku Fêrik di jiyana xwe ya xebatê da rastgobû û tu carî qelbî û derewî nedipejiran, ew tûşî êrişan hat, rojekê ji ber vê yekê tîne hemû helbestên xwe yên çapbûyî û neçapbûyî li ber derê mala xwe dişewitîne û wiha dibêje; ‘‘Ji kê re dinivîsim’’.
Pêşiyên Fêrikê Ûsiv ji bajarê Qersê, ji gundê Yemençayîrê, piştî Şerê Cîhanî yê Yekem, tevî kurdên êzidî yên din û ermenîyên herêmê derbasî aliyê Ûris bûne, bi rê de malbata wî gelek kes mirine.
Ji ber vê yekê jî xebatekî serkeftî ya firoşgehiya Kurdewarî ye.Kurdewari.com di nava dema xebata xwe de bi taybet peywendiyên bazirganî, çandî, wêjeyî û kurdewarî li gel, produktion, nivîskar, hunermend, malperên Kurdî, pesindêr û kesên navdar çêkiriye û di vî warî de gihiştiye astekî mezin ya bazara karê Kurdewarî.
Asenat, ji aliyê Tirzah Firestone ve wisa dihat behs kirin : «Asenat zanabûna jinan avakir,rûpel 112» Û Asenat wisa digot : « Ez tu car ji mala xwe derneketim. Ez keça qirala Îsraîlê bûm. Ez ji alîyê zanyaran ve hatim perwerde kirin. Ez ji alîyê bavê xwe ve hatim gewîkirin. Ew bu ku hertiştê li ser erd û esmanan fêrî min kir. »
Zahidê Gîlanî an jî Şêx Îbrahîm Zahid Gîlanî (jdb. sala 1216 - m. sala 1301, navê wî bi tevahî: Tajdîn Îbrahîmê kurê Rûşenê mîrê Kurdê Sencanî) damezrînerê terîqeta Zahidiye ye.
Ew li ser klîbên kurdî dibêje, "Ez dixwazim karek baş bikim. Di nav klîbê de xeyal girîng e. Ger stran jî baş be klîbeke baş derdikeve holê" û dide zanîn ku gelek kes jê dixwazin klîban bikişîne lê ji bo stranên ku naecibîne klîban nakişîne.
Şah Daryûs dibêje: Ev welatên ku di bin desthilatdariya min de ne, û bi rûmeta Ahûramazda ez bûme şahê wan: Persiya , Elam , Babîl , Asûrya , Erebiya , Mudraya , welatên li ba deryayê, Lîdya , Yewnanistan , Medya , Armîna , Kapadokya , Partiya , Zraka, Arya , Xwarezmiya , Baxtriya , Soxdiya , Gandara , Îskîtya , Satagiya , Araxosya û Maka; tevde bîst û sê welat.
"Heke em zimanên Gûranî, Bextiyarî û Kelhurî veder kin di destê me de çar zimanên serbixweyiya wan diyar, dimîne: Kurmancî, Soranî û Lurî" Loma jî tê famkirin ku Kurd ne qewmek, lê çar qewm in û Kurdî jî dabeşî bi ser çar zimanên wiha dibe ku mensûbên van zimanan qet ji hev tê nagihên.
Gava ku wesayît qeza bike "sansûrên" li pêş wesayîtê li gor hêza qezayê û qelibînê dipîve û heke teqîna airbagê pêdivî bibîne, bi awayekî otomatîk bi rêya elektrîkê sazûmanên airbagê bi wê terhî bihêz û hişk diteqe.
Endamên Yekîtiyê pêkve‌, li he‌r derê û he‌r yek bi karînên xwe‌ ,dikare be‌şdariyê di e‌vê bizavê de‌ bike û rolê xwe‌ yê dîrokî di de‌rhe‌q pirsa ziman, çand û wêjeya kurdî de‌ bise‌lmîne.
He‌r wisa, giringiyê bi re‌wşa se‌rce‌m nivîskar û rewşenbîrên kurd li nav û de‌rve‌yî Kurdistanê dide, ji ber ku saziye‌k kurdistanî ye‌ û çav li we‌rar û pêşke‌vtine‌k be‌rde‌wam e‌ û bilindkirina astê pe‌yv û pe‌yama kurdî ji e‌rkên xwe‌ yên se‌re‌ke dizane.
Dibêje, ji nav eşîrên Ademan, Sipkî, Zîlan û Hesenan, ji 180 gundî, 47.000 jin, zarok, kal û pîr hatine berhevkirin, birin li çemê Zîlan, newala Dêrê, û tevde dane ber tiving û mîtralyozan bi ser hev kuştin û esker li nav laşan digeriyan ên birîndar jî singû dikirin.
Ebdullah Cewdetê Daskûzayî, Ebdullah Cewdet (z. 9ê îlonê 1869 li Arabkîr, Meledî, Bakurê Kurdistanê m. 29ê çiriya paşîn 1932 li Stembol, Tirkiye), bijîşk, rewşenbîr, helbestvan û siyasetmedarekî kurd bû.
Û demê mizgefta gundê Boselê hate avakirin mezarê şehîdan ji wan di mizgeftê da mayine û mizgeftê li ser mezarê wan hatîye avakirin û noke jik berçav in, ji ber vê yekê mirov dikarit bêjit gundê Boselê gelek kevnar e, piştî şerê Evdelê Omari hatiye avakirin.
eve kerbokîna dujmnî dirêjahy pêda taku sala ê kû ê bi dirûstî hate Çolkrin ê xelikê Gundî derbedery Çîyayên evlihê û pîrbilan û Çend deverên din bîn û li çend çiha xanî avakrin û berdewam berevanî ji Gundê xowe dikir ji hêrşên rijêma behis, ew Çihên xelkê Gundî xanî lê avakrîn: heta sala ê demê reş dest pekrî ji ber herşeka ekcar zoor û.
belê ji salên ê hirve bihara Gundê hatîye berdan ewjî ji egerên hêrşkrina dujmnî bi tub û frokan bu ser deverê û li sala ê bu cara êke frokên rijêma îraqe li devera zaxo Gundê Boselê Tub Barankir boyê egera Şehîd kirina zarokên hawlatî Êdî i,
Dengîr Mîr Mehmed Fêrat, an bi navê fermî yê romî Dengir Mir Mehmet Fırat (z. 8ê tebaxa 1943an li Kolîk, Semsûrê, Bakurê Kurdistanê - m. 11ê tîrmeha 2019an, li Enqereyê, Tirkiye), siyasetmedarekî kurd bû ê ku di parlamentera Tirkiyeyê de kar kiriye.
Li Almanya, partiya Hitler, Li Italya, partiya Franco, li Ispanya partiya Mussolini, Li tirkî, di wan deman de Mustafa Kemal, di van demên dawiyê de jî Erdoğan û hwd, vê nêzîkatiyê xwe di têgihiştina partiyan de di temenê serdestî û desthilatdariyê de rengê xwe bide li berçav.
kondansatör aliye teknikida pır aliyada te bı kar anın hunduren sistemada encamen pır grıng dıxe hole minak: kondansatoreki jı tıjibun u valabuna wi tu dıkarı bı karbini ve demeda tu kari dem çebıki yani her alida aliye devreyen elektroniki da weki parazita jı hole rakırıne jıu ayne demeda enerjıye ka dengeliji kari çebıki
Pêçiyên Bûkê ji Marokoyê heta Îranê, li ser xeta çiyayên Îberiyayê, zincîreçiyayê Alpê, çiyayên Balkanan, Tirkiyeyê û çiyayên Ermenîstanê, li parçeyekî bakurê rojhelatê çola Seharayê, û Qefqazê hêşîn dibe.
Derbeya 28ê sibatê, bîrnameya leşkerî ya 1997ê, pêvajoya 28ê sibatê, derbeya postmodern ji pêvajoya ku artêşa Romê û hêzên veşarî yên dewletê bi guhertina hikûmetê biencam dane, dewlet ji nû ve û gorî berjewendiyên leşkeran û sazkirine re dibêjin.
Hunermendên beriya wê, ji Meryem Xan û Dayikî Cemal bigire heya Nesrîn Şêrwan, Fewziye Mihemed, Gulîzar, Elmas Xan, Nazdar û Esmer Ferhad, tevan folklor digotin û kêm kes ji jinên kurd hebûn ku strana nû bêjin.
Her dewlet, li gorî têgihiştina etnîkî bi nêzîkatiyeka netewperest nêzî be û maf û azadiya xelk û gelên din ên ku di nav sînorê wê yên ku hatina kifşkirin de dijîn, ji destê wan digire an jî, wê mafê kare di xwe de bibîne ku mafê wan ji wan bigire.
Mînak, weke tirkî, çend ku tê gotin, li binê hemûyan jî be ku gelek ji wan mohrkirina jî, çend ku di konfaranse Lozanê de beşeka mazin ya axa kurdan hate xistin li nava axa wê dewleta tirk de jî, û ku ser 25 milyonan re kurd li wê beşa Kurdistanê ku kurd jê re "Bakûrê Kurdistanê" dibêjin dijîn jî, zimanê wan qedexe ye.
Damaw Huseynê Mukriyanî yan Husên Hûznî Mukriyanî yan jî Damawî Mukriyanî (jdb. 12’ê îlona 1883'an, li seqizê - m. 20’ê îlona 1948'an, li Bexdayê) dîroknas û rojnamevanekî kurd e.
Dûre, got ku Xwedayê mezin got: Ey melayîketan, ez ê Adem û Hewayê biafirînim, wan bikim mirov û ji her duyan, ji pişta Adem dê Şehîd bîn Çar were dinyayê û ji wî dê li rûyê erdê gelek tenê zêde bibe.
Ez tehemul nakim ku tu kes di vê dinyaya ketî de zêdetirîdema ku min jê re diyar kiriye bimîne; lê ku ez bixwazim wî/ê li vê dinyayê ducar, sê car yan jî zêdetir paşve vegerînim, giyanê wî/ê têxim bedeneke din; evzagoneke gerdûnî ye.
Lê Saziyên Dewletê ên weke Ên Polisan û hwd jî, Di çerçova programakê de, ji bo ku di deme ku ew kurd dihatina de, ji bo ku temenê wan girtina çêkê û meşrû bike jî, li gor xwe zaneyên ji qarakolên Polisan dişandina Rojnemayan û didan weşandin.
Li gorî berpirsên ewlekarî yên Tirkiyê, Hizbullah ji aliyê Îrana piştî şorêşê ve hatiye fînansekirin û li Îranê hatiye perwerdekirin, ku tê îdiakirin ku Îran komên terorîst ji bo avakirina hikûmetên Îslamî li seranserê Rojhilata Navîn bikar tîne.
Li derve jî, li hemû bajar, navçê û cihên ku lê bicihbûn heya, kurdan bi komî ku dem bi dem devûdayim bikin, girêvên birçîbûnê ji bo ku politikayên dewletê yên li dijî kurdan ên inkarê û oparasyonên sîyasî û leşkerî ku dewlet li dar dixe şermazar bikin, girêvên birçîbûnê kirin.
Aşık Veysel Şatıroğlu, an pirranî Aşık Veysel bi navê fermî Veysel Şatıroğlu (jdb. 25'ê kewçêrê 1894 li gundê Sivrialan a Şarqijeya parêzgeha Sêwasê m. 21'ê adarê 1973 li heman cihê) yek ji hozan, helbestvan, hostayê sazê yên navdar ên romî ye.
Parlamenterê partiya Süleyman Demirel DYPê yê Rihayê sercerdevan Sedat Edip Bucak, giregirê gerîndetiya ewlekariyê û gerîndeyê dibistaneke polîsan Hüseyin Kocadağ, bi nasnameyeke sexte kujerê dewletê û pisporê şerê taybet Abdullah Çatlı, xanimeke ji cîhana bezmê ya bi navê Gonca Us, di otomobîlekê de qeza derbas dikin, dikevin binê kamyonekê.
Bernameyên axaftinê di zimanên afrikansî, albanî, katalanî, çînî , krowatî, çekî, danî, holendî, fînî, yewnanî, mecarî, îzlendî, îndonezî, lîtvanî, makedonî, norwêcî, polonî, portûgalî, rûmenî, rûsî, serbî, slovakî, swahîlî, swêdî, tirkî, viyetnamî û walesî de hate destpêkirin
Herwiha di 20 sibata 2015an de, dest bi zêdekirina zimanan kiriye û kurdî jî bi zaravayên xwe yên kurmancî û soranî jî ket nav zimanên wergerandinê û di serî de kurmancî û soranî herdû di bin navê kurdî de bi hev re dihatin wergerandin lê ew dibû sedema tevliheviyê lewre google dûre soranî cuda û kurmancî cuda da wergerandin.
Di 29ê çiriya paşîn 2010ê de WikiLeaksê bi sernivîsa "05ANKARA3199", behsa dokûmenta fermî ya amerîkayiyan a 6ê tebaxê 2005ê de hatiye îmzekirin de, bo Aksu wiha agahî dide: "Heroînfiro e, li pey keçikên temenciwan digere. Lawê wî serokekî mafyayê ye".
Yekem xuyabûna tomarkirî ya navê Zagreb di sala 1094an de ye ku di wê demê de bajêr wekî du navendên bajarên wekî Kaptolê piçûktirê li aliyê rojhilat ku bi giranî ji aliyê dîndaran ve tê hatiye girtin û Katedrala Zagrebê li vê beşên ye û beşa mezinê li aliyê rojavayê Gradek e ku bi giranî ji hêla esnaf û bazirganan ve hatibû girtin.
Ji ber sedemên aborî û siyasî di navbera Kaptol û bajarê serweriya azad Gradekê de gelek têkilî hebûn lê ew wek bajarekî entegre nehatin naskirin, tevî ku Zagreb bû navenda siyasî û nûnertiya Kroatya, Slavonya û Dalmatiya dike, yekem car li Gradekê civiya.
Müslüm Gündüz, 12ê hezîranê 1996ê de di kanala televîzyonê HBBê de wiha diaxive: "Kemalîzm olek e. Xwedayê wê Mustafa Kemal, pêxemberê wê İnönü ye. Demokrasî bêolî ye. Laîktî jî wisa ye. Em ê werin Tirkiyeyê bidestxin. Qet mereq nekin".
Lêkolînên genetîkî destnîşan dikin ku cisnê Pisîka Wanê ji pisîka çolê ya afrîkî , ji bo kontrolkirina mişkan, bi qasî 9000 sal berê li Rojhilata Nêzîk, dema ku civakên nêçîrvan-berhevkar derbasî çandiniyê bûne, hatiye kedîkirin.
Êdî her weha ji bo ji aliyê rêveberî ve hebûna bi domênin, êdî serweriya xwe dixwezin ku ji her alî ve bicih bikin, BI vê yekê, êdî li gelek herêman herêmên kurdan yên ku weke ku bi serê xwe ne û yên ku bi "şancaq"in û yên bi "hukumet" in, têne tesfiyakirin.
Wê mirov çawa bijî ku wê civak xwediyê nêzîkatiyên çawa bê, wê cihê mirov di civatê de çawa be berpirsiyariyên mirovan wê çî bin di nav civatê de ku mirov di nav de ye an jî jê ye û hwd, ev hemû xal bi xal di kevneşopîyê de tên diyarkirin.
Cemîl Bayik, endamê koma li derdora Abdullah Ocalan, Hakî Karer, Duran Kalkan, Alî Haydar Kaytan û Mazlum Dogan bû ku ji sala 1973an û vir ve bi berdewamî li ser îdeolojiyê civînên li dar dixistin û weke Şoreşgerên Kurdistanê dihatin naskirin.
Cemil Bayık , yek ji pênc kesên payebilind ên damezrênerên Partiya Karkerên Kurdistanê, yek ji kesên rêveberiya Partiya Karkerên Kurdistanê ye û endamê Konseya Rêveberiya Koma Civakên Kurdistanê ye ku ji 12e kesan pêk tê.
Di sedsala 19 û 20em de hinek helbestvan û zanyarên kurd dixwastin zimanê kurdî ji jêgirtên erebî, farisî û tirkî paqij bikin, belê mirov nikare van hewlan rasterast bi "pûrîzm"ê bi nav bike, ji ber ku parastina ziman û sentezkirina zimanê wêjeyî ji zarav û binzaravayên kurdî, ji bo van kesan giringtir bû.
Redaktorê Sereke: Kinyazê Brahîm, Koma Redaksiyonê: Oljas Sulemenov, Murad Auezov, Safar Abdullo, Kuznetsov E.A., Eskerê Boyik, Hesene Evdoye Eli, Hejmedîne Ehmed, Sewqi Dursunov, Ezîze Ziyo Bedirxan, Bariye Bala.
Serê bûhara 1930 de Ferzendê Emer diçe Geliyê Berazan, herêmeke li Xinûs'ê Qereyaziya Ezirmê û Dûtaxa Agiriyê, ba Elîcanê Bişar axayê eşîra Berazan û jê dixwaze ku bila ji bo welatê xwe bixebete.
Hêratî dikare ji bo mebestên cûrbecûr bê lixwekirin, wek parastina serê an porê ji baran, ba, ax, serma, germahî, ji bo paqijiyê, ji bo mode, naskirinê an cihêbûna civakî; bi girîngiya olî, ji bo veşartina belengazî, ji nefsbiçûkî, an formên din ên peymana civakî.
Atatürk "bavê tirkan" e, wî komar, dewlet û neteweya tirk afirandiye, ruh û mêjî daye gel, dijmin û dagirker kiriye der, tirk ji tarîtiya paşverûtiya Asya û Rojhilata Navîn filitandiye, riya şarezabûnê, ango riya ewropayîbûnê daye ber gel.
Rayagiştî wekî şerê sunnî û elewiyan binavdike lê di rastiyê de ji bo mercên derbeya leşkerî bicih bên aramiya welat dihate xirabkirin û dixwestin herwiha wekî Komkujiya Gurgumê, li vê parêzgehê jî li elewiyan bidin, wan ji parêzgehê bikin der.
Di xale wê ya 7'an de ku ji bi kurdan dibêje û weha nivîsêne: "Yên ku gîrêdayîna, di nav sînorê xwe de, ku aliyên din yê paktê daxistina saziyên wan, aramî û pergale wan ku xira bike, û an jî ku rejîma polîtîk ji bo ku xirabike û an jî ku li ber şerê çekdarî bide meşandin, bi wê armancê avakirina rêxistin û an jî koman, pêşî li wê girtinê dihildê ser xwe .".
Şehîd ji binemaleka Kurd perwer û welat parêz bûye û li sala 1976 jiber dilsozî û viyana welatî û rêbaza Barzanî yê nemir, diçîte nav rêzên rêkxistina nihênî ya û her ji ber vê çendê demê hêşta qutabî li roja ji layê rijêma Be's ve dihête girtin û rewaney bajêrê Kerkukê dikin, li roja dihête azad kirin piştî bê hîvî bûneka mezin û eşkence daneka bê snûr.
Le‌ maweyi sedeyi nozde da folklor her nexşî ew kesayetîyeyi gêrrawe û bote hoyi ewe ke berhemî edebî bikrête mîratêkî mêjuwîyi bo parawkrdinî ziman le komarî îrlend û herweha le zor wllatanî efrîqayî‌ da.
Û ta ew cêgaye ke ew hêma herêmîyane twaniyan nwênerayetî ta pleyi netewayetî le e‌sto bigirin, bo wêne sazkrdinî rewalletêk le dîmenî‌ mellbendî dalarina wek şwênêkî ke zortir‌ swîd bûniyan pêwediyare.
Nasiyonalîzim lew ‌ullataneyi ke dûrrgen zortir le dewrî lawje wek folklor hatote gorrê, le ayslland be pêçewanewe, nasiyonalîzim le ser binemayi edebîyatî çîrokî serdemî sedeyi nawerrast wek folklor hatote gorrê, çunike folklorî bawî serizaran be hênd negîrabû û be pêçewanewe ew beyt û bawane krawne binemayekî nzimî pleyi ferhengîy.
Sererrayi ew rêz lêgirtineyi neteweyî û nîşitîmanî, nasiyonalîzim de ceẍzî gêrodeyîyekî ewîndarane da xodenwênê, dekrê nasiyonalîzim be lojîkêk bo gelanî azar çêşitû û pêrrêxiraw û pêşêlkraw dabinrê.
Amancî‌ nasiyonalîzim be mebestî hawullatîyi wîstin û xellkî xoparastin daye, her boye nasiyunalîstekan dellên ewe debête hoyi yekgrtuwîye‌kî zortir û kemkrdineweyi çend berekî le‌ komellgayi yek neteweda ke serkewtuwîyi û rizgarî û bextewerî ew neteweyeyi lêdekewêtewe.
Naidoo, bi nivîsên stranên xwe, daxuyaniyên siyasî, belavkirina teoriyên komployê û hêmanên îdeolojîk ên Tevgera Hemwelatiyên Reich û hem jî homofobî, dijcihûyî û populîstê rastgir heta pêşniyarên nîjadperest û her weha daxuyaniyên dij-zanist, bû sedema gelek nîqaşan.
Yek ji rasperdeyan ew bû ku Dihok bibe navenda “Civata Bilind a Zimanê Kurdî”, lê wezîrê rewşenbîrî û lawan Dr. Kawe Mehmûd ew biryar hilweşand û ji rojnameyekê re diyar kir ku ew wekî wezaret dê cihê civata navborî tesbît bike û ew “ji wî re xeteke sor e”.
Lê piştî ku helbestvanê bi eslê xwe kurd Ahmed Arîf ku li ser komkujiya Qerqeliyê helbesteke bi navê "Sih û Sê Gule" nivîsand, êdî di çapameniyê de dem bi dem weke "Bûyera Sih û Sê Gule" jî hatiya binavkirin.
Lê ji ber wê hêza meazin ya dijmin Mîr Cefer neçar dibe ber bi çiyên asê yên Kurdistanê ve here hey herdu leşker li devera Bêtnasê digihin hev û di şerekî 3 mehî de, dawî car leşkerê Mîr Cehfer dişikê û Mîr Ceferê Dasinî ji ber wê kuştin ku bi serê xelkê de hetî û wê ziyan û zerera li deverê ketî.
Ji ber ku gelê Cihû xwendî û dewlemend bû, ji ber ku Almanya di şerê cîhanê yê I. de têk çûbû û xizan ketibû, Naziyan bi zanebûn, ji bo gel bixapînin, bixin ser riya xwe, sedemê tevahiya xirabiyan gelê Cihû dan nîşandan.
Di heman demê de qirrik jî bi ziman ve ber bi zimanê kirkiragî hildikişe, valahî di navbera devê qirrikê û zimanê kirkiragî de namîne, bi vî awayî zimanê kirkiragî li ser devê qirrikê rûdinê, devê qirrikê digire û nahêle xwarin biçe nav borrîhewayê.
Medyayê hin kesayetiyên wekî Müslüm Gündüz, Ali Kalkancı, Seyhan Soylu , Ümit Bavbek, Ümit Oğuztan, Prof. Zekeriya Beyaz ûêd derxistên pêş, hêd hêdî gel bi bahaneya "laîktî ji dest diçe, şerîet tê" sor dikirin.
Wekî xurînî û xwarinên sivik, şorbeyên hinekê bi biharbêhnên tûj, şorbeya Potroace ya ji nav-dile goştê kedaniyê, şorbeya ji jajiyê, drop , benî û sosîsên klasîk, tiyanên goşt û kartolê, kilor û xingalên herêmî ûêd ji tehm û rengên pêjgeha moldovî ne.
Akbaş, ku di 2001ê de di albûma Vengê Sodirî ya bi navê Wayîr de wekî solîst, berhevkar û bestekar cih girt, di heman salê de ji bo Beşa Şan a Rojavayî ya dibistana muzîkê ya bi navê Akademi İstanbul bi bûrs hate qebûl kirin.
Wî di heman salê de herweha li bajarê Paderborn a Almanyayê di çarçoveya Festival Musica Sacra de, ku yek ji navdartirîn festîvala ruhanî û manewî yên cîhanê ye, di berhema klasîk a Karl Jenkins a bi navê The Armed Man – A Mass for Peace de wekî solîst derket ser dikê.