polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Elîezer Ben-Yehuda (bi îbranî: ֱִֶֶ ֶּ־ְָּ‎‎; jdb. 7ê kanûna paşîn a 1858 – m. 16ê kanûna pêşîn a 1922), Jîn kirina Îbranî yê nûjen bi saya wî ye û Îbranî ya Nûjen herî yekem zimanê zikmakî yê Ben-Yehuda ye.
Paşê jî Oxûzan re şer kirin lê wê gavê de navbera wan û Atabegê Farsê xirab bû ji ber vê yekê wana jî mirovek pişandin Kirmanê ji bo rêveberiyê û vegeriyan lê piştre Oxûzan dîsa ketin di nav bajar yexma û talan kirin.
Di roje pêncşemê 24 kanûnê e 2009an de dewlete tirk bi ser şaradar û mala sîyesetmedarên kurdan de girt û nêzîkî 1200 mirovên ku navdar yên ku ji kurdan re weke pêşengin hatin binçavkirin û piştre hatina girtin û şandina girtigahan.
Dewletê ji ji bo ku van tepkiyên kurdan ji ber çavan bide dûrkirin di çapameniyê de rojevê weke "kozmîk oda" yên ku di odayên hin saziyên ku digotin yên "seferberlik tektik kurulu" ku di aslê xwe de bi MGK ve girêdayîna lêgerîn kir.
Di sala 1886an de zayendnas Richard von Krafft-Ebing di pirtûka xwe ya bi navê Psychopathia Sexualisê de tevgerên zayendî yên bêzêdebûnê bi dawî dibin ku hevzayendxwazî yek ji wan e, di bin beşa rêşaşbûna zayendî de rêz kir.
“Li ser hevzayendwaziyê nêrîna hevpar a beşên tevgerîtî û zanistên civakî û rewannasî ev e ku tevgerên hevzayendxwazîyî û hestên evînîkî yên li hemberî hevzayendên mirov, guhertoyeke normal û erênî ya zayendî ya mirov in.”
Çoman Herdî (nivîsguhêriya ji alfabeya erebî: Choman Hardi an Choman Hardy) nivîskar, helbestvan, wênevan û wergêreka kurd e ku berhemên xwe bi her du zimanan, bi kurdî û îngîlîzî dinivîse û bi pirsgirekê koçberên li ku li welatên Ewropayê de re mijûl dibe.
2013 Mastera xwe ya li zaningeha Bilgi ya Stenbolê, bi teza bi navê “Helîm Yûsiv’in Edebi Dünyasında Beden ve iktidar ” di şêwirmendiya Jale Parla û di juriya Murat Belge, Nazan Aksoy û Jale Parla de kuta kir.
Indira Priyadarshini Gandhi , siyasetvan û yekemîn jina serokwezîr li Hindistanê bû ko du caran ew post bi dest anî, cara pêşîn ji Kanûna Paşîn ya sala 1966ê heta Adara 1977ê û cara duyê ji Kanûna Paşîn ya 1980ê heta dawiya jiyana xwe li Çiriya Pêşîn ya 1984ê.
Ew di sala 1948-an de vegeriya Spanyayê û li wir vegera xwe ya li ser baweriya katolîk ragihand û şêwaza xwe ya "mîstîsîzma nukleerî" pêş xist, li ser bingeha eleqeya xwe ya li ser klasîkîzm, mîstîsîzm û pêşkeftinên zanistî yên vê dawiyê.
Salvador Felip Jacint Dalí i Domènech , Marquess of Dalí of Púbol an jî bi kurt Salvador Dalí , hunermendekî surrealîst ê ketalanî-spanî bû ku ji ber jêhatiya xwe ya teknîkî, pêşnûmeya rastîn û wêneyên balkêş û ecêb di nav xwe de navdar bû.
Karte çandene Ye Gaşdara 4 kartên çandene di sinora nahiye da hene , û li Rojên Enfala Reş Af Nahiya Ji Je Kavel û wêrankerne Be Beher nebûya lê dîsan li sala 1991ê akinciyên vê deverê Bu cara e zivirîne ser kavile gundên xo û bi harîkariya rêkxirawên Xer Xowaz û Hikumeta Herêma Kurdistane ev devere dîsan hatiye avakirin.
Lêbelê ev îdîa tê nîqaş kirin ku hîpotezên hevrikî ya bûyerê di navbera dawiya sedsalên 6an û destpêka sedsala 7an yan jî derengiya sedsala 8an û destpêka sedsala 9an de vedibêjin lê daneyên arkeolojîk ên dawî destnîşan kirine ku koç û bicihbûna slav/krowatan di dawiya sedsala 6an û destpêka sedsala 7an de despêkiriye.
Cîranê wan ên bakur Mîrektiya Pannoniya Jêrîn bû ku di wê demê de ku ji hêla Duke Ljudevit ve hatiye rêvebirin ku li herêmên di navbera Çemê Dravayê û Çemê Savayê de bû ku navenda dukê û kela dukê li Sîsak bû, hikûm dikir.
Qiral Louis II li Mohácsê dimire û di sala 1527an de, Parlamentoya Kroatyaya li Çetînê civiya û Ferdînand I ê ji Mala Habsburgê wek hikumdarê nû yê Kroatyayê bi şertê ku Kroatyayê li hemberê dagirkirinên Împeratoriya Osmanî û mafên siyasî ya welêt biparêze, hilbijart.
Tevgereke berxwedanê derket holê ku di 22 hezîrana sala 1941an de, Yekemîn Yekîneya Partîzan a Sîsak li nêzîkî Sîsak hate damezrandin, yekem yekîneya leşkerî bû ku ji hêla tevgerek berxwedanê ve li Ewropaya dagirkirî hatiye damezrandin.
Komên paramîlîter ên sirbî piştre dest bi kampanyaya kuştin, êrîşên terorî û derxistina kroatan li herêmên serhildêr kirin ku kuştina bi hezaran sîvîlên kroatî derxistin ku bi qasî 400.000 kroat û kesên din ên ne-sirbî ji malên wan koçber dikin.
Kroatya di destpêka sala 2020an de wekî pêşengek enerjiyê ya herêmî pêşketiye û bi navgîniya termînala gaza xwezayî ya şilkirî ya herikîn a li Girava Krkê, pargîdaniya LNG Hrvatska, beşdarî pirrengkirina dabînkirina enerjiyê ya Ewropayê dibe.
Li gorî Nexşeya Rêya Tevlêbûna OECDê ji hezîrana sala 2022an ve, Kroatya dê ji hêla 25 komîteyên OECDê ve bi vekolînên teknîkî tê kontrolkirin, heya niha Kroatya bi awayekî bilez ji ya ku tê hêvî kirin bi pêş ve diçe.
Beşek ji xaka li başûrê giran a derdora Dubrovnikê dergehek pratîkî ye ku ji hêla avên bejahî ve bi parzemîna mayî ve girêdayî ye lê li ser bejahiyê bi xeteke kurt a peravê ya ku girêdayî Bosna û Herzegovîna ye li dora Neumê veqetandî ye.
Welat endamê Yekîtiya Ewropayê, Herêma Ewro, Herêma Şengenê, NATO, Neteweyên Yekbûyî, Konseya Ewropa, OSCE, Rêxistina Bazirganiya Cîhanî, yek ji endamên damezrînerê Yekîtiya ji bo Deryaya Navîn e û welêt niha di dema pêvajoya tevlîbûna OECDê de ye.
Kroatya ku beşdarek çalakê di parastina aşitiyê ya Neteweyên Yekbûyî de ye ku bi serbazan beşdarî Hêza Alîkariya Ewlekariya Navdewletî bûye û ji bo dagirtina kursiyek nedaîmî di Konseya Ewlekariya Neteweyên Yekbûyî de di serdema 2008-2009 de ji bo yekem car hatiye hilbijartin.
Bi piştgiriya hevalbendan di warê lojîstîk, amûr, perwerde û hêza hewayî de û bi alîkariya leşkerên Sovyetê ku beşdarî Êrîşa Belgradê ya slaa 1944an dibin, Partîzan heya gulana sala 1945an kontrola Yûgoslavya û herêmên sinor ên Îtalya û Awistiryayê bi dest dixe.
Di 29ê cotmeha sala 1918an de Parlamentoya Kroatyayê serxwebûn ragihand û biryar da ku beşdarî Dewleta Sloven, Kroat û Sirban a nû avabûyî bibe ku di encamê de di 4ê kanûna pêşîn a sala 1918an de bi Keyaniya Sirbistanê re dikeve nav yekîtiyê ku Keyaniya Sirbî, Kroat û Sloven ava bikin.
Teoriyeke din jî berevajiyê vê teoriyê, teoriya îranî ye ku eslê krowatan bi eslê xwe îranî pêşniyar dike ku li ser bingeha Tabletên Tanaisê ku nivîsên yewnanî yên kevnar ên bi navên X, û û şirovekirina wan wekî antroponîmên gelê krowatî hene.
Deklerasyon beşdarî tevgerek neteweyî bû ku li mafên medenî yên mezintir û ji nû ve dabeşkirina aboriya Yûgoslavyayê digere, bi Bihara Kroatî ya sala 1971an ku ji aliyê serokatiya Yûgoslavyayê ve tê tepisandin, bi dawî dibe.
Di mijdara sala 2000 û adara sala 2001an de, parlamentoyê Destûra Bingehîn a Kroatyayê guhert ku cara yekem di 22yê kanûna sala 1990an de hat qebûlkirin ku guhertina awayiya xwe ya du-meclîsî vedigerîne forma xweya yekgirtî ya dîrokî û serdestiya serokatiyê kêm dike.
Piştre împerator soz dide ku rêzê li hemî îmtiyaz û mafên siyasî yên Keyaniya Kroatya bigire û Qralîçe Mariya Theresa di warê perwerdehiya Kroatyayê de, wekî bikaranîna perwerdehiya mecbûrî, tevkariyên girîng dike.
Teza mastirê bi navê “li gorî qanuna bingehîn, zagonên hilbijartinê û rêznameyan, nirxandina rêbaza avakarî û xebatkariya Fraksiyonan di parlamenê de” (Die Bildung von Fraktionen îm Parlament- Verfassungs-, Wahl und geschaeftsordnunsrechtliche Vorgaben) nivîsand û pêşkêş kir.
Ümit Yazıcıoğlu di navbera salên 2000-2006an de li Zanîngeha Freî Berlînê li ser mijarên têkiliyên navneteweyî, li Tirkiyeyê pirsgirekên etnîkî û realîteya Kurdan, Têkiliyên Tirkiye û Yekîtiya Ewropayê, Îslama siyasî û terorîzm lêkolîn kiriye, ders daye û şêwirmendî kiriye.
Ümit Yazicioglu dîsa sala 24.11.2004an de li ser mijara “Hêvîdarî u armancên tengasiyên entegrasyona Tirkiyeyê ji bo Yekîtiya Ewropayê” (Erwartungen und Probleme hinsichtlich der Integratîonsfrage der Türkei in die Europäische Union) teza xwe amade kir û bi navunîşana doçentiyê girt.
Ümit Yazıcıoğlu, di sala 2003an de jî li ser mijara “Dînamîkên Yekîtiya Ewropayê û bandora wê ye siyasetmedarî, mafdarî û çarçoveya mercên wê” li Zanîngeha Freî di beşa zanîstiya siyasetmedarî de wek teza doktorayê pêşkêş kir û navunîşana doktoraya duyem wergirt.
Ümit Yazıcıoğlu sala 1997an vir ve li ser mijarên terorîzm û arîşeyên etnîkî lêkolînan pêktîne û sala 1990î vir ve jî li ser realîteya Kurdan lêkolînen hiqûqî u sosyo-polîtîk meşandine û hê jî van xebatan berdewam dike.
Mînak, di zimanê kurdî de herfên "p" di gotinên "pîr" û "pîr" de wek hev nayên bilêvkirin, û li gorî bilêvkirinê wateya gotinê diguherînin, ji ber vê yekê AFN ji bo dengê "p" ê di gotina "pîr" nîşana diyar dike, ji bo "p" ê di gotina "pîr" nîşana diyar dike.
Di AFN de 107 herf dengdar û dengdêran destnîşan dikin, 31 — nîşanên diyakrîtîk bilêvkirina herfan zelaltir dikin, û herwiha 19 nîşanên ku taybetmendiyên wek dirêjbûn, ton, derbik û întonasyon diyar dikin hene.
Gulnar Elî, Gulnar Elî Baleteyî (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Gulnar Ali Balata; z. 1974, Balete, Başûrê Kurdistanê - m. 18 xizîran 2017, DYA), mamoste, helbestvan û nivîskareke kurd bû ku di 1974an de li devera Balete ser bi bajarê Dihokê ve hatiye ser dinyayê.
Gotina Tîbet him ji bo hemû erdnigarê tîbetî, him jî ji bo Herêma Serbixwe ya Tîbetê tê bikaranîn, ya ku piştî dagirkirina herêmê ji aliyê Komara Gel a Çînê ve di sala 1965an de wek îdariyeke siyasî hatibû avakirin.
Şêx Hesîb Axtepî piştî rûxandina Şoreşa Neteweyê Kurd a bi serokatiya Şêx Seîdê Pîranî , ji aliyê Dewleta Tirk ve, tevê Mihemed Kerbelayî kurê Ebdurehmanê Axtepî, hatiye sirgûnkirin û li bajarê Uşaka Tirkiyê hatine bicihkirin, piştre Dewletê ew hinartine bajarê Edenê.
Di 1301ê Romî de, li Axtepeya girêdayê bi qeza Çinara Amedê hatiye dinyayê û di 1947an de jî, li Çinara Amedê çûye ber dilovaniya Xwedê, gora wî li goristana Şêx Hesenê Nûranî ku li gundê Axtepeyê ye dimîne.
Li hêla bakûr, Gundê Mêrga Mîran e, tê gotin ku, ev gund kevn e ji ber nêzîkbûna wî ji bajarê Kurik re, ew bajar bi xwe îro nemaye lê dema ku mirov diçê ciyê bajêr mirov dizanê ku ev der barê bajar bû û hin dibêjin ku ev bajar beriya sed û pêncî salî avabû, û ew derev hemî li ser wî bajarîbûn, lê pirsek tê bîra mirov?
Mixabin kes tiştekî li ser vî bajarî nizanê, wekî dî di dar di ser şûnwarê bajêre hene yek jê re dibêjin Dara Keçikê û ya dî jê re dibêjin Dara Kurik, dibê ku çîroka keçikê û kurik girêdayî bê bi xirakirina bajêr ve.
Sînor tunebûn, Kurdistan hemî dibin destê Osmaniyan dibû, û berya ku berfa potik li zozana dest pê bikê koçera berê xwe didane beriyê, beriya wa jî, ji çiyayê Qereçoxê dest pê dikir ta bi çiya yê Şingalê, ev berî hemî li pêşiya koçera fekirîbû, lê piştî ku sînor ketin nava Kurdistanê, ser xet û bi xet çêbûn, koçera jî dev ji koçiriya xwe berda û gund ji xwe re ava kirn.
Di dema piçûkatiya xwe de ji ber ku gelek meriv bo xwandinê diçin Cizirê û li wir li Medreseya Sor dixwînin, ew jî di wê demê de bi wan çûyîn û hatinan wî nas dike û di derbarê wî û dîroka wî de dibe xwediyê agahiyê.
Lê Qur'an evê bûyerê jî tîne holê û di Sûreta En'am, ayeta 125'an de wusa dibêje "Xweda bixwaze kê bîne hidayetê, singê wî ji Îslamê re vedike û bixwaze kê jî bibe delaletê , singê wî wek kesên ku dertên esmana teng û rencîn dike."
Bi xebata zanyarî û partiyê ra tevayî ewî karê civakê jî bi serketî dikir bona bilindkirina dereca bineciyên kurd yên ronahîdarîyê-perwerdeyê, amadekirina kadroyên ronakbîr di nav gelê xwe da, bona hînbûna ziman, dîrok û edebîyeta kurdî, parastina erf-edetên milet, naskirina mafên gelê xwe yên sîyasî û sosîalî.
Sala 1978an Keremê Anqosî bingehê beşa kurdî ya radyoya Gurcistanê ya dewletê danî û heta girtina wê – 1ê çileya pêşin sala 2004an berpirsyarê wê yê sereke bû; ewî fonda sazbendiyê ya gelekî dewlemend saz kir, gelek sitiranên kurdên Gurcistanê qeyd kir û kir milkê gelê kurd.
Ewî herwiha bi zimanên cuda-cuda gelek gotarên zanyarî û pirtûkên cuda çap kirine derheqa ziman, edebîyet, dîrok, êtnografiya, folklor, dînê êzdiyan da, ewî elfebaya pêşin ya du zimanî ya kurdî-gurcikî saz kir, çend pirtûkên derheqa dua û dirozgeyên êzdiyan da dane çapkirinê, rêdaktorî li çend pirtûkên bi zimanê kurdî kirîye.
Helbest û serpêhatiyên wî bi zimanên kurdî û gurcikî hatine weşandinê, ewî xeber û sazbendiya çend sitiranên kurdî yên bi nav û deng nivîsîne, wek sitiranên "Lêxin, birano", "Hola Êzîdê Sor e", "Ax, kuştim Şirînê", ku li ser bingehê gotinên Cegerxwîn hatiye sêwirandin, ango sazbendiya wê hatiye sazkirin.
Demekê ewî serokatî li wê rêxistinê kir, lê paşê yek ji wan kesan bû, ku bû bingehdarê rêxistina “Fonda navnetewî ya parastina maf û mîrata dînî ya gelê kurd“, “Navbenda dînê Êzdîyan“, “Yekîtiya ronakbîrên kurdên Gurcistanê“, “Fonda sêksyona kurdî ya YÛNÊSKOyê li Gurcistanê“ saz kir.
Keremê Anqosî gelek caran di komîtê û komîsyonên Gurcistanê yên cuda-cuda da hatiye hilbijartin, bûye nûnerê gel li Dadmendiya Gurcistanê ya tewrebilind da, bûye endamê sedirtiya Şêwra kalemêrên gelên Kavkazê û her wakî din.
Bi şev dema ku Ûranos li qiraxên deryayê bi jina xwe Gaîa re raketibû xwedawenda heyvê Selênê ronahiya heyvê birriya û bi alîkariya Selênê û tarîtiyê Kronos bi dasa kevirîn a tûj bavê xwe Ûranos xadim kir.
Ûranos bi janeke bêpayan qêriya, ji xwîna wî ya ku dilopî axê bû îfrîtên kirêt ên çençûs ên bi navê Dêw çê bûn, ji bedena wî ya ku di nav avê de bi kefê winda bû jî Afrodîtê’a ku jê re dibêjin xwedawenda ku ji kefê afiriye, çê bû.
Nistecîhên gund xeynî çend malên qerepapax an (qerepapax gelekî asyayî ye û piştî avabûna cumhuriyetê bi destê dewletê ve hatine serhedê) hemû jî kurd in qerepapax ên li gund in jî hemû nava kurdan de heliyane û bûne kurd.
Di encama siyaseta romî de li Pehlewanistanê çend liv şerên navxweyî pêk hatin, lê di sala 43'an de serhildana dijpehlewana li Selewkiyayê hat têkbirin, bajarên yûnanî xweseriya xwe winda kirin û li Pehlewanistanê hewaya dijhelenî û dijromayî belav bû.
Destpêkê axa Ariyan dikeve destê Selewkîdan , axa Medya radestî Pîtonê yûnan dikin, beşeke Medyayê di destê rêberê wî yê kevn Adirpêt de dimîne û lewra wek Medya Atropatena an Medya Biçûk tê binavkirin, li bakurê-rojhilat dewleta Greko-Baktriya ava dibe, li dorhêla Xorasanê jî Keyatiya Pehlewana ava dibe.
Di dema desthilatdariya keya Ard II de leşkerên romî di bin rêbertiya serleşker Markûs Lîsînîûs Krassûs da çemê Firatê derbas dikin û dikevin Mezopotamyayê, di cenga ku di sala 53 b.z. de pêk tê, pehlewanî li Xarranê Împeratoriya Romê bin dixin.
Lewra Nîkolaûs piştî peyivîna xwe dibeje: «Ez bi baqiltirîn meriv î Ûristane re peyivîme.» Ji bo ku Nîkolaûs wî bide hela xwe, soz û bext dide Pûşkîn ku ji vir û weha ew e bi xwe li nivîsaren wî binere.
Piraniya parzemînê li herêmên tropîkan de ye ku ji xeynî beşekî mezin ji Sahraya Rojava, Cezayîr û Misir serê bakurê Morîtanyayê û tevahiya herêmên Fasê, Ceuta, Melilla û Tûnis li jor, li ser Kelûya Kêvjalê, li herêma nerm a bakur cih digirin.
Li aliyê din ê parzemînê, başûrê Namîbya, başûrê Botswana, beşên mezin ên Afrîkaya Başûr, tevahiya herêmên Lesotho û Eswatînî û herêmên başûr ên Mozambîkê û Madagaskarê li jêr, li Kelûya Karê, li herêma nerm a başûr cih digirin.
Parzemîn li aliyê bakur bi Deryaya Navîn, li aliyê bakurê rojhilat bi Bejahiya Suezê û Deryaya Sor, li aliyê başûrê rojhilat ji aliyê Okyanûsa Hindî û li aliyê rojava jî ji aliyê Okyanûsa Atlantîkê ve dorpêçkirî ye.
Albistan : Sevdilli, Yalıntaş , Yoğunsöğüt, Yalak , Toprakhisar , Beştepe, Büyükköy , Dere Topallı , Yazı Topallı, Kösolar , Yapılıpınar , Gölpinar , Han , Pasolar, Karakuyu; Mezre: , , Kalanzöran , , Kamolar, Kocapinar, Tahtali , Serçekuyusu, Şerefli, Maltoplar, ),
Ger ewqas film hatine kişandin ,ewqas derhêner xwe wekî derhÊnerÊ Kurd Û filmên xwe jî wek filmên Kurdî bi nav dikin û gele serkeftinên mezin jî bidest dixin bêwateyiya niqaşa sinemaya Kurdî heye an na jî derdikeve holê.
Bingehên Sînemaya Kurdî bi filmên Zerê û Kurd-Êzdî di salên 1920’î de li Ermenîstanê hatibû kişandin û filmên ku bi derhêneriya Emil Ludwing di salên 1930’î disa li Ermenîstanê kişandibû navê filman "Selahaddin", "Mem û Zîn", "Xanî Dimdim" û "Siyabendê Selîwan" destanên Kurdî re hatiye avêtin.
William Saroyan (bixwîne: Wilyam Saroyan; bi Ermenî: ; 31'ê gelawêjê, 1908 - 18'ê gulanê, 1981), nivîskarekî ermenî bi eslê xwe Bidlîsê ye lê malbata wî koçberî Amerîkayê kiriye u ev jî li wê derê ji dayîk buye.
Andersî seroktiya hevalbendiyeka Partiya Azadîxwaz û Partiya Şopparêz anko konservatîv ya Xelkî ya Danîmarkayê kir ko li sala 2001ê hat ser desthilatê û jibo du carên dî jî li salên 2005ê û 2007ê hat hilbijartin.
Her çend ew di wêjeya tirkî de pêşengekî şêwaza sembolîk bû, ew bi gelek dahêneriyên xwe ve lîst û afirîdên ku ewî afirand di pêşkeftina wêjeya dîwan de rolekî mezin lîst, lê wî dev ji kevneşopiyên helbesta dîwanê nekişand.
Demsala payîzê be ji bo zivistanê xwe amade dikin pejik û êzinga bi cih dikin û ji bo alifê heywanan xebat dikin,demsala zivistanê be henek mêr diçin nêçîrê,demsala biharê be mêr û jin diçin zevî û letkê xwe serûbin û derdora wan didine hev, demsala havînê be diçin nava zeviyên xwe hem bêhna xwe derdixin hem jî fêkî û zerzewat didine hev an jî zeviyên xwe av didin.
Di dema kampanyaya hilbijartinê de TRT 1, TRT Turk, TRT Avaz û TRT Avaz û RTUK'ê serî li dadgehê da TRT Haber, TRT 1, TRT Avaz û RTUK'ê, Demîrtaş ani ziman ku di dema kampanya hilbijartinê de bi têrkerî wext jê re veneqetand, rexne kir.
Di dema xebatên hilbijartinê de rexneyên xwe yên li ser dema TRT'ê ya ji bo namzetan bi gotinên "TRT xulamê we ye, bila bi şev û roj bixebite" anî ziman û rexne li Recep Tayyîp Erdogan kir ku jibo pêşniyara xwe ya ji bo bernameya televîzyonê ya zindî neda û got, "Eger hûn vê zilm dibînin ku destên xwe bidin destê me, silavê bide me, hûn ê çawa bibin serokê her kesî?"
Jiber ku HDP bi awayekî diyarî mafê jinan diparêze, yek ji axaftinên Demirtaş ya balkêş ev bû; "Nîvê hilbijêran jin in. Ew ê ji sedî 50 û 1 ê qezenc bike. Pêdiviya me bi zilamekî heye. Ez ê dengê xwe bidim xwe" Ev gotin bû gotina herî navdar ên kampanya wî
Di 1ê Sibata 2010an de ji ber qedexeya 5 salan a li ser sîyaseta ku li ser damezrêner û kesatîyên pêşeng ên DTP'ê hatibû danîn, di 1ê Sibata 2010an de di kongreya BDPê de Selahattin Demirtaş ji 288 dengan, 288 deng wergirt û Selahattîn Demîrtaş ku wek Serokê Giştî yê BDP'ê hate hilbijartin.
Piştî mezûnbûna beşa hiqûqê, di sala 2000an de, dema ku Osman Baydemir dibe serokê Komeleya Mafê Mirovan ya şaxê Amedê, Selahattin Demirtaş jî di wî demê de beşdarî rêveberiya İHDa ya Amedê dibe.
Demirtaş anî ziman ku bûyera herî pê bi bandor dibe wê demê de windabûna Serokê Partiya Demokrasî ya Gel ya Navçeya Sîlopiyê , Serdar Tanis û Wekîl Ebubekir Deniz bû, û piştî encamên neyênî yên lêkolînan li Silopî û Şirnexê, wî ani ziman ku wî jibo dîtina cendekên wan wesaîta xwe hêdî hêdî di rê de heta Amedê ajotinbûn.
Sedema xwendina wî ya hiqûqê, piştî vedîtina cesedê Serokê partiya HEPê ya bajarê Amedê Vedat Aydın û piştre di pêvçûnan de piştî 3 rojan birayê wî Nurettin Demirtaş di dema xwendina zanîngehê de li Zanîngeha Mûglayê dixwend, hate binçav kirin û 22 sal cezayê girtîgehê lê hate birîn.
Di biryareke ku di kanûna sala 2020an de hat dayîn, Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê biryar da ku "dema girtina berdewamiya girtina (hevdem digel referandûma girîng a makezagonê û hilbijartinên serokatiyê)" û "meyla sîstematîk a "qirkirinê" ya muxalefetê ya Tirkiyeyê. dengan", berdewamkirina girtina Demîrtaş, armanca siyasî ya sereke ye.
10ê nîsana 1973an, Palo, Xarpêt li Bakurê Kurdistanê) parêzer, nivîskar û siyasetmedarekî kurd e ku ji sala 2014an heta sala 2018an li gel Figen Yüksekdağ wekê hevserokê Partiya Demokratîk a Gelan hevserokatî kiriye.
Di sedsala 8 an de B. Z. Îşaya pêxember ji berê ve pêşgotinî kirî bû ku, wê Yehowa li dijî Babîliyan “Medan” hişyar bike, “bo wan qîmeta zîvê nîne û bi zêran vê dilê wan xweş nabin. Û dê bi kevanan ciwanan li erdê bixin” .
Herhalde „bona ku Babîlê helak bike“ û ciwanên wan hûr bike tîrên wan mîna refê çûkan û tava zîpikê difiriyan û diçirûsikîn, ji ber ku ew hatibûn birqandin da ku tîrên wan bikarîbûyan kûr di bedenê de biçûyan .
Legleg balindeyekî koçber e, ji nîvê meha Razberê karê barkirinê dike, xwe dike ref ref û qesta başûrî dike (ji tebaxê heta çiriya pêşî li herêma Kurdistanê namîne qesta nişîv dike) heta bakurê rojava û başûrê Afrîkayê diçe.
Dirêjiyê baz Accipiter minullus , qasî 20 cm û tevî baskan qasî 39 cm, lê giraniyê vî balindeyî 68 gDirêjiyê şabaz Accipiter gentilis , qasî 64 cm û tevî baskan digihîje 122 cm, lê giraniyê vî balindeyî qasî 2200 g.
Şebeka avé heye Lé av tıneye, loxéré bıné erdé hatıne çékırın lé xıtmandine, sé heb trafo hene lé elatrik tıne, xeta doğalgazé dı günd de dıçe lé doğalgaz tınne, Qenala avé hatiye çékırın lé av nehatiye berdan, sağlık ocaği heye lé doktor tınne,darıstan heye lé lojman tınne, Lé belé hızur, yekiti, brati, o dıgelhevi heye.
Sê bavikê mezin ku ji warê tê gotin: Mala Şêxa, Mala Mela, Mala Baraviya û çend bavikên din jî tê de dijîn weki Mala Bego, Mala Paşo, Mala Hecî Smail, Mala Sofiyê Kayê, Mala Hecî Brako; ji bilî van bavikan çend bavikên piçûk jî tê de hene.
Leystık ji hebun weki xar û pere, kap, darûqîtik, xezalê, zellê zellê, topaç, tefş û gok, kulîkan, kerkê reş û dirêj, leystika niftikê, sê gavê, kevrê qewetê û leystika bi elatrîkê , tew, çı feyde yek jı van leystıka ji nema.
Masî mirovekî ne weke mirovên li dora xwe xuya dike, lê din rastiyê de dema xwendevan berê xwe vî karekterî, wê tê derxe ku çîrokên mîna yên Masî li derdora wan jî hebûn û bahoza hestan a Masî hetta carinan bi wan re jî peyde dibû.
Li dol û nehalên Kurdistanê çihên bi heybetên Azadiyê banga peşmerga ye tiye dê kê kû serkeşe bizava neteweya kurd ji ber kû Fetah Gulî mezin bibû û tehna Şoreşa Îlonê merge wi gerim kir bû kû ew bibe peşmerge ki welatê xwe.
Di van deman de bajar-dewletên weke Urûk, Raşgal, Ur, Nîppur, Lagaş, Sîppar, Êrîdu, Larsa, Kiş, Bad-tibira, Umma, Ngirsu, Hamazî,Adab, Marî, Aksak, Aqqad, Isîn, Kuara, Zabala, Kîssura marad, Dilbat, Borsîppa, Kutha, Der, Eşnûna û nagar pir hatina denazandinin.
Camilo José Cela (jdb. 11ê gulana 1916 li Iria Flavia, herêma Padrón, parêzgeha A Coruña, Galîsya - m. 17ê kanûna paşîn a 2002 li Madrid, Spanya) nivîskarekî spanî bû û di sala 1989î de Xelata Nobelê ya wêjeyê wergirtibû.
Gundê guherzê êke ji gundên kurdistanê û êke ji gundên devera nihêlê dikevîte quntara çyayê metînî bi dîratya kim bi rexê rojhelata bajêrê Amêdyê ve ye, jûrya gundî zincîra çyayê Metînî ye û jêrya gundî Sipneye, rojhelata gundî Zê ye û rojava gundê hev sinurî digel gundên Gêrgaş, Mehîdê, Reşave, Berçî, Bellave, Birkahînê, kumelgeha Dêrelukê.
Dîruka vî gundî kelega kevne û bi sedan sale jyan lê peyda bûye li gurreyî jêderên bab û bapîran bume veguhastî dbêjn navê gundî ji wê çendê hatye ku herdu rexên gundê rojhelat û rojava rez bûyne û di gutnê anku herdu guhên gundî rez bûyne û hindek jêder ibêjn Guhrezê anku ve hatye lewma kurtya wê bûye .
Û li enfala reşa sala 1988 ê xelkê gundî bi şêweyekê giştî derbederî Turkya û Îranê bûyne û li sala 1991 ê taku 1997 ê vegeryaneve Kurdistanê ser jinwî gund li ser cadê avakir jiber ku jîn û jyara gundî li vî cihî bi sanahî tre ji cihê kevin yê li çyayî.
Şînwarên vî gundî ku bi şêwê jûrekê hatye avakrin sê cihên nivistinê û dergehek û bencerek lê hene û dikevîte nav gundî bxuda, dîsan bi dehan şkeft lê hene jwana şkefta dkevîte nêzîkî serê çyayî li rasta gundî û şêx ehmed barzanî çendîn roja li ber sextya wextî jyana xu li wêrê burandîye.
Navê bajar ji peyvên farisî - Bad-kûbe hatiye dariştin, ev tê wateya "bajarê bi ba tê lêdan", bad bi kurdî tê wateya "ba" û kûbe ji koka vê lêkerê kûbîdan "lêdan" tê, ev nav ji wê yekê tê ku navçeya Bakû lê dimîne herdem bayekî xurt heye.
Ihtimalek kêmtir jê tê bawer kirin dibêje: dibe ku navê bajar ji Beẍkûy tê, baẍa bi farisiya kevn tê wateya "Xweda" û kuy jî bi farisiya kevn tê wateya "bajar", yanî "Bajarê Xweda", mîna "Beẍdad" tê wateya "Xwedê dayî".
Di nav van de navçeyan de, navçeyên li giravên Arşîpela Bakûyê û her weha wargeha pîşesazî ya Neft Daşları ku li ser bîrên neftê hatiye avakirin ku 60 kîlomêtre dûrî bajarê Bakûyê li Deryaya Xezerê de ye hene.
Di vê çîrok-helbestê de jî helbestvan sê zaranan carina ji hev cûda û carina jî di nav hev de bi kar anive; bo nimûne di beşa dûyemîn de du rêz yek bi Soranî û yek jî bi Kirmanckî nivîsiye: „Ti şiya, ezîk mendo, zerê mi zê adirî wêşeno / Aya to ezanî, jiyan niye, dozex e jiyanî bê to!
Îdîaya serkeftinê cûda ye, êdî ew dimîne li ser xwendevanên pirtûkê, lê bi rastî sê zaravên me yên xweşawaz, bikaranîna wan di nav helbest yan jî dîwanekê de, berî her tiştî ji çav, guh û dilê mirov re baş dihê.