polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಆದರೆ ಹಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, " " ದ ಅಧ್ಯಯನವು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಖಾದ್ಯದ ಹಾಗೂ ಪೂರಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ತುಲನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿತು. 12,500 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣ (ರಷ್ಟು ಅಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ರಷ್ಟು ವಿಟಮಿನ್‌ , ರಷ್ಟು ಬೀಟಾ ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್, 100 ರಷ್ಟು ಸೆಲೆನಿಯಮ್ ಹಾಗೂ ರಷ್ಟು ಜಿಂಕ್) ಅಥವಾ ಪ್ಲೇಸ್ಬೋ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು 7.5 ವರ್ಷಗಳ ವರಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮ ಬದುಕು, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಥವಾ ಹೃದಯ ರೋಗದ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್-ಹೊಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ 31%ರಷ್ಟು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಅಪಾಯದ ಇಳಿತ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂತು, ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
ಹಲವು ಪೋಷಣಖಾದ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾದ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಸೂತ್ರನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಆಹಾರ ಪೂರಕಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತವೆ. ರೆಸ್‌ವೆರ್ಟ್ರೋಲ್ ಅಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಬೀಟಾ ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ "" ಉತ್ಪನ್ನ , ವಿಟಮಿನ್ , ವಿಟಮಿನ್ ಹಾಗೂ ಸೆಲೆನಿಯಮ್‌ಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅಥವಾ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕ ಇರುವಂತಹ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು - ಹಸಿರು ಚಹಾ ಹಾಗೂ ಜಿಯೋಗುಲಾನ್‌‌ಗಳು ಈ ಪೂರಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ವಿಟಮಿನ್‌‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಗಳು ನಮ್ಮ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕಗಳು ಲಾಭದಾಯಕ ಅಥವಾ ನಷ್ಟದಾಯಕ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶಯವಿದೆ, ಹಾಗೂ ಅವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಾವ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹ ರುಜುವಾತಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಮುಂಚೆಯಿಂದ ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ತೊರುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ವರ್ಗದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ, ಒಟ್ಟು ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ ಒತ್ತಡ ಸಿನೋರ್‌ಹ್ಯಾಬಿಡಿಟ್ಸ್ ಎಲಿಗನ್ಸ್ ಹುಳುವಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಲಹೆ ಕಿಣ್ವ ಸ್ಯಾಖೋರೊಮೈಸಿಸ್ ಸಿರವಿಸೈ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥನಿವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕ ಔಷಧಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಚಯಾಪಚಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವೆಂದರೆ, ವ್ಯಾಪಕ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅವಶ್ಯಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಮ್ಲಜನಕವು ಅತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪರಮಾಣು ಅದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪಂಗಡವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಜೀವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜೀವಿಗಳು ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಣ್ವಗಳ ಒಂದು ಜಟಿಲ ಜಾಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಾದ , ಪ್ರೋಟಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೇದಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಕೋಶಗಳ ಬಹು ಆವಶ್ಯಕವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜೀವಿಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಅಥವಾ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜೀವಿಗಳು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳಾದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಪಕರ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಡುತ್ತವೆ.
ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜೀವಿಗಳು ಜಲಜನಕ ಪರ್‌ಆಕ್ಸೈಡ್ , ಹೈಪೋಕ್ಲೋಸ್ ಆಮ್ಲ , ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಮೂಲಸ್ವರೂಪಗಳಾದ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಮೂಲಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಆಕ್ಸೈಡ್ ಋಣಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್‌ ಮೂಲಸ್ವರೂಪ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಜೊತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಹ-ವೇಗವರ್ಧಕದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಪಕರ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾದ ಫೆಂಟನ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಜಲಜನಕ ಆಕ್ಸೈಡ್‌‌ನಿಂದ ಈ ಜೀವಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಪಳಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾದ, ಮೇದಸ್ಸು ಪ್ರತಿಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಆರಂಭಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಟಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುರದ ಮೂಲಕ ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸರಿಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರೋಟಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕಿಣ್ವಗಳ ಪ್ರತಿಬಂಧ, ಸ್ವಭಾವ ಕಳೆದುಕಳೆಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಿನ್‌ ಅವನತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಲವಂಗದ ಎಣ್ಣೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾದ ಯುಜಿನೊಲ್ ಅಂತಹ ಧ್ರುವೀಯವಲ್ಲದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷತ್ವದ ಸೀಮಿತತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಎಣ್ಣೆಗಳ ತೆಳುಗಳಿಸದಿರುವಿಕೆಯ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ವಿಷತ್ವ ಹಾಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗುವ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಹೊಂದಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಕಳವಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕಾರಣ ಅದರ ಸಂಯೋಗಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಕೆಲವು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು. ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೀಟಾ-ಕೆರೋಟಿನ್ ಹಾಗೂ ರೆಟಿನೊಲ್ ಫಲಪ್ರದತೆಯ ವಿಚಾರಣೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದದ್ದು, ಧೂಮಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಬಿಟಾ-ಕೆರೋಟಿನ್ ಹಾಗೂ ವಿಟಮಿನ್ ಗಳಿರುವ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಗತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಅನಂತರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದವು.
ಒಂದೆಡೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತಾವೆಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಪರಿಸರವು ಹೆಚ್ಚು ಮಟ್ಟದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡ ಉಂಟು ಮಾಡಿರುವುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಹೀಗೆ ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೊಳಗಾಗಿಸಿ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆಡೊಕ್ಸ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕಗಳು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತಿತರ ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ರಸಾಯನಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳ ಸಲಹೆ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಪಾರ್ಶ್ವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು; ಹವಾಗುಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಹೈಡ್ರೋಫಿಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಹೈಡ್ರೋಫೊಬಿಕ್ ಎಂದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಕೋಶ ಸೈಟೋಸೋಲ್ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಪ್ಲಾಸ್ಮದಲ್ಲಿನ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗಳು ಕೋಶದ ಪೊರೆಯನ್ನು ಮೇದಸ್ಸು ಪ್ರತಿಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುಬಹುದು ಅಥವಾ ಕ್ರಮಬದ್ದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿವಿಧ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಶರೀರದ ದ್ರವಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂದ್ರಣದ ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ್‌ ಅಥವಾ ಯುಬಿಕಿನನ್‌ ಬಹುಶಃ ಕೋಶಗಳ ಒಳಗಡೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಹಾಗೆ ಬೇರೆಯವು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್‌ಗಳು ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ . ಕೆಲವು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಕೇಲವೇ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ರೋಗಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಷಪೂರಿತತೆ ಅಂಶಗಳಾಗುವುದೂ ಸಾಧ್ಯ.
ವಿಭಿನ್ನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಿಣ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ನಡುವಿನ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದು ಅತಿ ಜಟಿಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕದ ಕ್ರಿಯೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರ ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮೊತ್ತವು ಸಹ ಅದರ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ, ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಜೀವಿಗಳ ಎಡೆಗಿನ ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗಿನ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ಪರಿವರ್ತನಾ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಚಲೇಟ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಮುಕ್ತ ಮೂಲಭೂತಗಳ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಆಕ್ರಮಣ ನಿರೋಧದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಇದು ಟ್ರಾನ್ಸಫರೀನ್ ಹಾಗೂ ಫೆರಿಟಿನ್ ಗಳಂತಹ ಕಬ್ಬಿಣ-ಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರೋಟಿನ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯ. ಸೆಲೆನಿಯಂ ಹಾಗೂ ಜಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೋಷಕ ಗಳಾಗಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕ ಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಈ ಕೆಳಗೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಅವು ಕೆಲವು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕಿಣ್ವಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆ 10ರಷ್ಟು ಅಂಶದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಅಂಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಆಯಾಸಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಿ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅವಧಿಯ ನಂತರದ 24 ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಪ್ರಚೋದಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೂಡ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಜತೆಗೂಡಿದೆ.
ವ್ಯಾಯಾಮದ ಪರಮ ಮಿತಿಯಿಂದಾದ ನಷ್ಟವನ್ನು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿದ 2ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತ ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹಲವು ಹೊಂದಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ನ್ಯುಟ್ರೊಫಿಲ್‌‌ಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ ಅಡಿಪಾಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ವಿಪರೀತ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗಳ ಅಂಶದ ಮಟ್ಟಗಳು ಚೇತರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹೊಂದಿಕೆಗಳ ಕ್ರಿಯಾವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿದ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮದಿಂದ ಬರುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಗಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆ‍ಯ್೦ಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‍ ಪೂರಕಗಳು ತಡೆಯಬಹುದು.
ಆದರೆ ಆಯಾಸದಾಯಕ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿದಾಗ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕಗಳ ಲಾಭದ ಪುರಾವೆ ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಆಕ್ರಮಣ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ವ್ಯಾಯಾಮದಿಂದ ಆಗುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬ ಪ್ರಬಲ ಪುರಾವೆ ಇದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ್ ಪದ್ಧತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಸಂಭಂಧಿತ ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಂಭೀರವಾದ ರೋಗಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವವರ ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಂಶಿಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್‌ ಪೂರಕಗಳಿಂದ ಯಾವ ಲಾಭವು ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ. 6 ವಾರಗಳವರಗೆ ವಿಟಮಿನ್‌ ಇ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಮೇದಸ್ಸು ಒಳಚರ್ಮ ಪದರದ ಪೆರೋಕ್ಸಿಡೇಷನ್ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಸುದೀರ್ಘ ಓಟದ ಓಟಗಾರರ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಜಖಂಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಪೂರಕಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್‌ ಸಿ ಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯ ಅನ್ನಿಸದಿದ್ದರೂ, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಪೂರಕಗಳು ಉಗ್ರ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಆಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮುಂಚೆ ವಿಟಮಿನ್‌ ಸಿ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಅವು ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮಗಳು ದೊರಕಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಪೂರಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 12- ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಾರ ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್ ರೆಡಕ್ಟೇಸ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ‍ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್ ಸಸ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಕ್ರಮವಾದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆರಾಬಿಡೊಪ್ಸಿಸ್ ಥಲಿಯಾನಾ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸೋಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಉನ್ನತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್‌ನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಡೈಥಿಯೋಲ್ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಒಂದು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಂಡ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್ ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ಸುತ್ತಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಮೋಟಿಫ್‌ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಎರಡು ಪಕ್ಕದ ಸಿಸ್ಟಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್‌ ಪ್ರಕಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಒಂದು ದಕ್ಷ ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್ ರಿಡಕ್ಟೇಸ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸಕ್ರಿಯ ಥಿಯೊರೆಡಾಕ್ಸಿನ್‌ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಡೋನರ್ ಆಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಪರಮಾಣುಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷಣವನ್ನು ನಿಧಾನಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಒಂದು ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಒಂದು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಏಜೆಂಟ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಕ್ತ ಮೂಲಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಸರಪಳಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಮಾಡಬಹುದು. ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಈ ಸರಪಳಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮೂಲಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸ್ವತಹ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ, ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಥಿಯೊಲ್‌ಗಳು, ಸ್ಕರ್ವಿಹರ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಫೆನೊಲ್‌ಗಳಂತಹ ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೀವಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದರೂ, ಅವುಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಹ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆನೇಕ ವಿಧಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ್‌, ವಿಟಮಿನ್ , ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್‌ . ಹಾಗೆಯೇ ಕಿಣ್ವಗಳಾದ ಕೆಟಲೇಸ್‌, ಸೂಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಡಿಸ್‌ಮುರ್ಟೇಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪೆರಾಕ್ಸಿಡೇಸ್‌ಗಳು. ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು, ಅಥವಾ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಕಿಣ್ವಗಳ ವಿರೋಧ/ಪ್ರತಿಬಂಧ, ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೋಶಗಳನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಾಯಿಸಬಹುದು.
ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಒತ್ತಡವು ಹಲವು ಮಾನವ ಖಾಯಿಲೆಗಳ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಔಷಧ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲಕ್ವ ಮತ್ತು ನರಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ಖಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ. ಆದರೆ, ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಒತ್ತಡವು ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಅಥವಾ ಫಲ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಖಾಯಿಲೆಗಳಾದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಪರಧಮನಿ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳ ಪೂರಕಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಕಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಪೂರಕಗಳು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆಯಾದರೂ, ನಂತರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಧಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಕೆಡುಕುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಈ ಉಪಯೋಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಹಲವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳು ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಕೆಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಕೆಟಲೇಸ್‌‌ಗಳು ಕಿಣ್ವಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಕೊಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಫೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗ ವರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಯುಕಾರ್ಟಿಕ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಪೆರೋಕ್ಸಿಸೋಮ್‌‍ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಟಲೇಸ್‌‌ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕಿಣ್ವ ಏಕೆಂದರೆ, ಜಲಜನಕ ಫೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಇದರ ಒಂದೇ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಪಿಂಗ್-ಪಾಂಗ್ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕ ಫೆರಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಒಂದು ಅಣುವಿನಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದರ ಕೊಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಅಣುವಿನ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್‍ ಆಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಜನಕ ಫೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೆಟಲೇಸ್‌‌‌ದ ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ತೊಂದರೆ ಇರುವ ಮನುಷ್ಯರು -" ಎಕಟಲಸೆಮಿಯಾ" - ಅಥವಾ ಕೆಟಲೇಸ್‌ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಇಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೇನೂ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ರೋಗಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣವಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ರೋಗಗಳೆಂದರೆ ಅಲ್‌ಜಿಮರ್ಸ್ ರೋಗ, ಪಾರ್ಕಿನ್‌ಸನ್‌ಸ್ ರೋಗ; ಮಧುಮೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳು, ರೆಮಟೊಯಿಡ್ ಸಂಧಿವಾತ ಹಾಗೂ ಮೋಟಾರ್ ನರಕೋಶ ರೋಗದಿಂದ ನ್ಯುರೋಡಿಜೆನರೇಷನ್‌‌ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‌ಗಳು ರೋಗವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಅಥವಾ ಅವು ರೋಗದ ಅನಂತರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಗಸತ್ತ್ವದ ನಷ್ಟಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡದ್ದೆಂದರೆ ಅದು ಕಾರ್ಡಿಯೋವಾಸ್‌ಕ್ಯುಲರ್ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರಿತದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಲಿಪೊಪ್ರೋಟಿನಿನ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಣೆ ಆರ್ತೆರೋಜೆನೆಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆರ್ತೆರೋಸ್‌ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೃದಯನಾಳದ ರೋಗಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಟೋಕೋಫೆರಾಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟೊಕೊಟ್ರಿನೊಲ್‌ಗಳ ಎಂಟರ ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೆಸರೇ ವಿಟಮಿನ್ ಇ. ಇವುಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಜೊತೆಯ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ -ಟೋಕೋಫೆರಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉನ್ನತ ಜೈವಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ದೇಹವು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಹೀರಿ ಚಯಾಪಚಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಟೋಕೋಫೆರಾಲ್‌ ವು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬು ಪೆರಾಕ್ಸಿಡೇಶನ್ ಸರಪಳಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಮೂಲಸ್ವರೂಪಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದಿಂದ ಒಳಚರ್ಮಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಕ್ತ ಸ್ವರೂಪ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರತ್ರಿಯೆಯು ಮುಂದುವರೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿದ್ದ -ಟೋಕೋಫೆರಾಕ್ಸಿಲ್ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಇತರೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕದಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿದ್ದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗಳು, ಅಸ್ಕೊರ್ಬೆಟ್, ರೆಟಿನೊಲ್ ಅಥವಾ ಯುಬಿಕ್ವಿನೊಲ್. ಇದು -ಟೋಕೋಫೆರಾಲ್‌ಅನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳಲ್ಲ. ಇದು ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ್‌ ಪರ್‌ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್ 4 -ಕೊರತೆಯಿರುವ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. 4 ಎಂಬುದು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಳಚರ್ಮಗಳ ಒಳಗೆ ಕೊಬ್ಬು-ಹೈಡ್ರೊಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸುವ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಪರಿಚಿತ ಕಿಣ್ವವಾಗಿದೆ.
ಆದ್ಯಾಗಿಯೂ, ವಿಟಮಿನ್ ಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು -ಟೋಕೋಫೆರಾಲ್‌ದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಂಕೇತ ನೀಡುವ ಪರಮಾಣು ಎಂದು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪರಮಾಣು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಮೆಟಾಬಾಲಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರೆ ವಿಟಮಿನ್‌ ಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ, ಹಾಗಿದ್ದರೂ -ಟೋಕೋಫೆರಾಲ್‌ ಒಂದು ನುಕ್ಲಿಯೊಫೈಲ್‌ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಫಿಲಿಕ್ ಹೊಸ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಟೊಕೊಟ್ರಿನೊಲ್‌ಗಳು ನರಕೋಶಗಳನ್ನು ಹಾನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಆಮ್ಲಜನಕದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಬಳಸಲಾಯಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳ ಬಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಲೋಹ ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ರಬ್ಬರ್‌ನ ವಲ್ಕನೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಇಂಧನಗಳ ಯಂತ್ರಗಳ ಆಂತರಿಕ ದಹನದ ದುರ್ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮೆರೈಜೆಶನ್.
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಹಳಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಕೊಬ್ಬುಗಳ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಉಪಯೊಗದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಆಳತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅದಾಗಿಯೂ, ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಾಂತ್ರಿಗೊಳಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಸಜೀವಿಗಳ ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಮಹತ್ವ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೆ ಅದು ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳು, , ಮತ್ತು ಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಕ್ರಿಯೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಸ್ವತಹ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಹೇಗೆ ವಿಟಮಿನ್ ಮೆದಸ್ಸು ಪ್ರತಿಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಶೋದನೆಯು ಪದೇಪದೇ ತಿಪ್ಪೆಯಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕದ ವರ್ಗ ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಉತ್ಕರ್ಷಶೀಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿ ರೂಪದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು.
ಮಿದುಳಿನ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಗತಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಕೊಬ್ಬುಗಳು ಮಿತಿಯ ಏರಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಕೊಬ್ಬುಗಳು ಪರಾಕ್ಸಿಡೀಕರಣಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಿದುಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಬಹುದು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಮಿದುಳಿನ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಗಾಯಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ-ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೂಪರಾಕೈಡ್ ಡಿಸ್‌ಮ್ಯುಟೇಸ್ ಮಿಮೆಟಿಕ್ಸ್, ಸೋಡಿಯಮ್ ಥಿಯೋಪೆಂಟಾಲ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋಪೊಫೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ರೆಪರ್‌ಫೂಷನ್ ಗಾಯಗಳ ಹಾಗೂ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮಿದುಳಿನ ಗಾಯಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ಔಷಧಿ -059 ಹಾಗೂ ಎಬ್‌ಸೆಲಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು ಲಕ್ವದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ನರಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್ ಹಾಗೂ ನರಗಳಲ್ಲಿನ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆಲ್‌ಜೆಮರ್ಸ್ ರೋಗ, ಪಾರ್ಕಿನ್‌ಸನ್ಸ್ ರೋಗ ಹಾಗೂ ಅಮಿಯೋಟ್ರೋಫಿಕ್ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಸ್ಕ್ಲೀರೋಸಿಸ್‌‌‌ಗಳಂತಹ ನರಗಳ ಶಕ್ತಿ ನಷ್ಟವಾಗುವಂತಹ ರೋಗಗಳಿ ಸಂಭವನೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಲು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ಧ-ಪ್ರೇರಿತ ಕಿವುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ದಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳಾದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಪರವಾಗಿ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕ ವಸ್ತುವಾದ ಹೈಡ್ರೊಜೆನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಅನ್ನು ಅಪಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಅದು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದ್ಯಾಗಿಯೂ ಫೆಂಟನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಅಪಕರ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತ ಮೂಲಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಪರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ ಪ್ರಸುತ್ತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ, ಉದಾಹರಹಣೆಗೆ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವಿಟಮಿನ್ ಇ, ಅಥವಾ ಪಾಲಿಫೆನೊಲ್‌ಗಳಂತಹ ಇತರೆ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಡೇಟಾ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಹಾಗೆ, ಕೋಶಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಒತ್ತಡದ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೂಪರ‍್‌ಆಕ್ಸೈಡ್‌ ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಫೋಸ್ಫಾರೈಲೆಶನ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮೊದಲು ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ನೀರು ಕೊಡುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ವಿಶೀಕರಣ ಪಥವು ವಿವಿಧ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪರಿಣಾಮ, ಜೊತೆಗೆ ಸೂಪರ್‌ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಿಣ್ವಗಳು ಮೊದಲ ಹಂತದ ವೇಗ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ನಂತರ ಜಲಜನಕ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜೊತೆ, ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಈ ಕಿಣ್ವಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಜೆನಿಕ್ ಮೈಸ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಕಿಣ್ವಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಮೆಲಾಟೊನಿನ್ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ. ಅದು ಕೋಶದ ಒಳಚರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತ-ಮೆದುಳು ಅಡೆತಡೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಬಲ್ಲದು. ಬೇರೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲದೇ, ಮೆಲಾಟೋನಿನ್ ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ, ಇದು ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ, ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ಇತರೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊ-ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಮೂಲಸ್ವರೂಪದ ರಚನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸ ಬಹುದು. ಮೆಲಾಟೊನಿನ್, ಒಂದು ಸಾರಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿದರೆ, ನಂತರ ಅದರ ಮೊದಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಕುಚಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮುಕ್ತ ಮೂಲಸ್ವರೂಪಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಹಲವು ಸ್ಥಿರ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಇಂಟಸ್ಟೈನಲ್ ಹರವುನಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿ ಆಮ್ಲಗಳು ಕಬ್ಬಿಣ ಹಾಗೂ ಸತುವುಗಳಂತಹ ಖಾದ್ಯ ಖನಿಜಗಳ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ, ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದು ಅವುಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಂತಹ ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಟಾನಿನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಫೈಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಗಣನೀಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ಖಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದ ಸೇವನೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು ಹುರುಳಿ ಹಾಗೂ ಹುದುಗುಹಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲದ ತೌಡು ತೆಗೆಯದ ಧಾನ್ಯದ ಬ್ರೆಡ್‌‌ಗಳ ಫೈಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಸೇವನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ತಾಲಿಬಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂತಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೇನೂ ಬೀರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನಿನ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಅರ್ಥಕ್ಕೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಯುಎನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಲು ಒಪ್ಪದೇ ಅವುಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿತ್ವವೆಂದು ಕರೆದರು. 1995ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಹೆರಥ್‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಲಿಂಗ ಧೋರಣೆಗಳು ’ಮೆದು’ವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ "“ತಾಲಿಬಾನ್ ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ದಾನಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು” ಎಂದು ಅದು ಭಾವಿಸಿತ್ತು. ತಾಲಿಬಾನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೆರವಿನ ಅಮಾನತಿಗೆ ಸ್ತಬ್ಧ/ಶಾಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು.
1995ರ ನವೆಂಬರ್‌ರಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಜೊತೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾಲಿಬಾನ್ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನೆರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. 1995ರ ಬಿಜೀಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸಿತು.
ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಾದ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 1996ರಲ್ಲಿ, ಸೇವ್ ದ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪಡೆಯಿತು.
ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್ ಬುರ್ಟ್ರೋಸ್ ಬುಟ್ರೋಸ್ ಗಾಲಿ ಅಫ್ಘಾನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ವೈದ್ಯರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಿಸಲು ಅನುಮತಿಯಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಆಜ್ಞೆಯ ಅನ್ವಯವಾಗಿ ಯಾವ ಪುರುಷ ವೈದ್ಯನೂ ಕೂಡ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ತಪಾಸಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರ ಮೈ ಮುಟ್ಟಬಾರದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಕೆಲವೇ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಹಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಹು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ-ಪೂರ್ವದ ದವಾಖಾನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.
1999ರಲ್ಲಿ, ಕಾಬೂಲ್‌ನ ಘಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಗಂಡನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಏಳು ಮಕ್ಕಳ ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಯನ್ನು 30,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು . ಅವಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವ ಮುನ್ನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಅವಳ ಮಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳ ನಿಷ್ಕಳಂಕತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು.
ತಾಲಿಬಾನ್ ಶೋಧ ಮಾಡುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತು ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಎಸೆದರು , ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಅವಳು ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆಯ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅವಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವುದಾಗಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಹೆದರಿಸಿತು. ತಾಲಿಬಾನ್ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಸಮ್ಮತಿ ಇಲ್ಲದೆಯೆ ಹಲವು ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ನಾಗರಿಕ ಸೇನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಹಾಗೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಧಿಕೃತ ತಾಲಿಬಾನ್ ಕಾಯಿದೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ ಎಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ತಪ್ಪುನಡತೆಯ ನಿದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ: ಒಂದು ಪುರುಷ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬದ್ಧರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಮೌಲ್ವಿ ಕಲಮದಿನ್ 1997ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ನಾವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಆಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ" ಪುರುಷರ ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
ಮುಖವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರದ ಅಥವಾ ಮಹ್ರಂ ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಂತರ ಅವನು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಮಹಿಳೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂಮಿಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಂತಹ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಗಂಡ/ಮಹ್ರಂನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಲಿಯಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಆಳತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡ ಟೈಲರ್‌ಗಳು ಜೈಲುವಾಸ ಎದುರಿಸಿದರು.