polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ನಿಗಮ: ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಗಮ, ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಲಾಭದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಪರಿಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಸ್ತು. ಒಂದು ನಿಗಮ ಅನೇಕ ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಸ್ವಾಮಿತ್ವಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಲಿಯಿಂದ ಪಾರುಪತ್ಯ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಸಹಕಾರಿ: "ಸಹಕಾರಿ ಉದ್ಯಮ"ವೆಂದೂ ಅನೇಕ ಸಲ ಕರೆಯಲಾಗುವ, ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಲಾಭದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಪರಿಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಷೇರುದಾರರ ಬದಲು ಸದಸ್ಯರು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದು ನಿಗಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿ ದೇಶದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನ್ಯಮಾಡಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ತತ್ತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು ನೋಡಿ.
ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಕಂಪನಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿರಲು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ "ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತು" ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿ ರಹಸ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಯ ನೋಂದಾವಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಹೆಸರುಗಳು, ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಹದೇ ಆದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಗುರುತಿನ ಬಳಕೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಘೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ, ಅದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆ ನೋಂದಾವಣೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಒಂದು ವಿಷಯ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾರಣ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತವಕವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
"ವ್ಯಾಪಾರ" ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಲಾಭಕರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. "ವ್ಯಾಪಾರ" ಪದ, ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಮೂರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ — ಏಕವಚನದ ಪ್ರಯೋಗ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಕೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಲಯ.
ಉದಾ. "ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮ" ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮದಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳಲು, ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು. ಆದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲದರಂತೆ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಮೂಹಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಮನುಷ್ಯರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗ, ಹಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಚಿಸಲಾದ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಸಂಘೀಯ ವಸ್ತು. ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಒಂದು ಆವಶ್ಯಕವಾದ ಭಾಗ. ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಫಲದ ಉತ್ಪಾದನೆ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಪವಾದಗಳಾಗಿವೆ. ಸಮಾಜವಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬೃಹದಾಕಾರದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒಡೆತನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾರಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾಲೀಕರು ಹಲವುವೇಳೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಂದು "ನಿರ್ಗಮನ ಯೋಜನೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನಿರ್ಗಮನ ಯೋಜನೆಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅರ್ಪಣೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ನಿರ್ವಹಣೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೌಶಲಯುತ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸೇವಾ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳು.
ಬಹುತೇಕ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಒಡೆತನದ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ರವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕವಲೆರಡು ಕುಲವೊಂದು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.ಹೆಚ್.ಎಂ.ವಿ.,ಸಿ.ಬಿ.ಎಸ್.,ಸಂಗೀತ.,ಲಹರಿ ಮುಂತಾದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಉದುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ,ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಮಂಜುನಾಥ,ಎಡೆಯೂರು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ.ಮುಂತಾದ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಪತಿ ಸುಧಾಕರ್.ಮಗಳು ಸೌಮ್ಯ ಖ್ಯಾತ ಬಾಲಿವುಡ್ ಗಾಯಕಿ.ಮಗ ಸುನೀಲ್‌ರಾವ್ ಕನ್ನಡದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಚಿತ್ರನಟ.
ಬಿಳಲುಕೊಪ್ಪ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಸುಮಿತ್ರ ಅಥವಾ ಬಿ. ಕೆ. ಸುಮಿತ್ರ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಡಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.
ಬೊಂಬಾಯಿನ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಮಿ.ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಸೈಕ್ಸ್' ಎಂಬುವರು'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರಿಗೆ, ಓದು ಬರಹವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಇದಾದಮೇಲೆ 'ಡನ್ಕನ್ ಗಿಟ್ಸ್' ಎಂಬ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫರ್ಮ್' ನಲ್ಲಿ 'ಗೋಡೋನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ'ರಾಗಿ, ನಂತರ, ಗೋಡೋನ್ ಕಾರಕೂನರಾಗಿ, ತದನಂತರ ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕಸ್ತ 'ಬ್ರೋಕರ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕವಾಸ್ ಜಿ ಯವರು, ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸನ್, ೧೮೪೬ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು. ಸನ್, ೧೮೬೬ ರಲ್ಲಿ, 'ಇನ್ ಕಮ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಮೀಶನರ್' ಆದರು. 'ಲಂಡನ್ ನ ರೀಜೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್' ನಲ್ಲಿ 'ಅವರ ಪುತಲಿಯೊಂದನ್ನು ಅನಾವರಣ' ಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ' ,' ಆಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಬೊಂಬಾಯಿನಗರ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಹಿತಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು. ' ', ಗೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರ ಹತ್ತಿರ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಇವರಬಳಿ ಹಣವನ್ನು ಉಧಾರಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 'ರೆಡಿಮನಿ'ಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು 'ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಯವರು, ತಮ್ಮ 'ಸರ್ ನೇಮ್',ಆಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು.
'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ,ರವರು, ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮಾಜದ ಬಹುಮುಖ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವರ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಬಹಳ ಸಾಹುಕಾರರು, ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ-ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಯವರ ಅಜ್ಜ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡಪ್ಪಂದಿರು ನವ್ ಸಾರಿ ಯಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ವಲಸೆಬಂದು ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿದಾಗ ಅವರು ೧೫ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ. ಚೈನದೇಷದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯೋಗದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಣಗಳಿಸಿದ್ದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರಿಗೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ವಿದ್ಯೆ ಕೇವಲ ನೆಪಮಾತ್ರ. ಅನುಭವ ಮತ್ತು ನುರಿತ ವ್ಯಾಪಾರಗಾರರ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಂದ ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಕಲಿತಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು.
ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್' ಗೆ ಧನಸಹಾಯಮಾಡಿದರು.
೨ ಲಕ್ಷಪೌಂಡ್ ಹಣವನ್ನು ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕಾಲೇಜ್, ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.
'ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ,'ಭವ್ಯ ಕಾನ್ವೊಕೇಷನ್ ಹಾಲ್',ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಏರ್ ರಾಜ್ಯ ವಾಯೂ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಚಂಡೀಫಡ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪರ್ಕವು ಶಿಮ್ಲಾ, ಕುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಂಗ್ರಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೇಶೀಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ.ಶಿಮ್ಲದ ವಿಮಾನ ನಗರದ ಪಶ್ಷಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೧ ಕೀ.ಇದೆ. ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ವಿಮಾನವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರ್ ೧೦ ಕೀ.ಮೀ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಒಂದು ಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಮೇಂಡರ್ಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಾ ಶಿಮ್ಲಾ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಸುರಂಗಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾದು ಇದು ದೆಹಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಪರ್ಕ ಸ್ಯಾಂಡಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾಷೆಗಳು: ಹಿಂದಿ ಆಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ,ಇದರೊಡನೆ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸುಮಾರ್ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪಹರಿ ಉಪ ಭಾಷೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮದ ಹಿಂದಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಆಗಿದೆ.
ಹಿಮಾಚಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಕಸ್ಟಮ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಳಿದಿದರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಿಂದಿ, ಪಹಾರಿ,ಡೊಗಿ,ಕಂಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಿನ್ನೋರಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜಾತಿ ಸಮೂದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ರಜಪುತರು,ಗುಜ್ಜರು, ಗಡ್ಡೀಸ್, ಮತ್ತು ಸೂದ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ . ರಾಜ್ಯವು ಕರಕುಶಲಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ರತ್ನ ಗಂಬಳಿಗಳು ,ಚರ್ಮದ ಕೃತಿಗಳು, ಶಾಲುಗಳು, ದಾತುಗಳು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ವಣ‍೯ ಚಿತ್ರಗಳು, ಶ್ಲಾಫನೆ ಯೋಗ್ಯವಿರುವ ಶಾಲುಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮಾಚಲ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ.ಹಿಮಾಚಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ ಜನರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲೆ ಕೆಲಸ .ಹಿಮಾಚಲ ಪರಮಾವಧಿಯ ಶೀತದ ಚಳಗಾಲವಿರುತ್ತದೆ . ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಸ್ತು ದಂಡ ಪಾಸ್ ಮಿನ್ ರಿಂದ ಒರಟಾದ ಡಿಸೈನರ್ ಹಿಡಿದ ಶಾಲು ಆಗಿದೆ. ಕುಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಧಮ‌‍೯ ಶಾಲಾ ಕಂಗ್ರಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಸುಮಾರು ೧೨೦೦ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಟಾತ್ಯ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೋಡುಗಳುಳ್ಳ ಏಷ್ಯದ ಜೀವಂಜೀವ ಹಕ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ೩೫೯ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿದಾಮಗಳು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಶಿಕ್ಷಣ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿ: ಶಿಮ್ಲಾದ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಆಡ್ವನ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ಸ್ಟ್ ಟ್ಯೂಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹಮೀರ್ಪುರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಕೇರಳ ಮುಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
ಪ್ರಮಾಣಿತ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಪಡಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು ತಯಾರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ತೊಡಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮೂರು ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೦೦೦೦ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ೧೦೦೦ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲದಲ್ಲಿ ೧,೩೦೦ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.
ರಾಜ್ಯದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಮಾನ್ಯತೆ ಡೆಂಟಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಗಿದೆ.
ಹಿಮಾಚಲ ಆಹಾರವು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಪದಾಥ‌೯ಗಳು ಅನ್ಯ.ಅವರು ಲೆಟಿಲ್ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ರೊಟ್ಟಿ, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಜಟಿಲ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಮಾಚಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಜನರು ಗ್ರೇಟ್ ಖಾಲಿ,ಅನುಪಮಖೇರ್ ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅಂಬರೀಷ್ ಪುರಿ, ಪ್ರೇಮ ಚೋಪ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಮೊಹಿತ್ ಚೌವಣ‍, ಇವರು ರಾಜ್ಯ ಸಭಾ ಕೈಗಾರಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಡಾ. ಪಚೌರಿಯವರು, ವಾರಣಾಸಿಯ ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಕಾಲ ದುಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲಿ, .; ಹಾಗೂ . ; ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು . ; ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ,ಪಡೆದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸದ ತರುವಾಯ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಇಂಥನ-ಶಕ್ತಿ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೆಶರಾಗಿ, ನಂತರ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಚೌರಿಯವರ ಹೆಂಡತಿ, ಡಾ.ಸರೋಜ್. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನ, ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ನಿರ್ದೇಷಿಕ, ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ; ಆಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ಪತಿಯ ಆಫೀಸಿನ ಟೆರಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ , ಇದೆ. "ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ," ಘೋಷಣೆಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗಳು ರಷ್ಮಿ, ಪಚೌರಿಯವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಳು. ಮಗ ಆಶ್, ಪತ್ನಿ ಸರೋಜ್, ಈ ಸುವಾರ್ತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹರ್ಷಿಸಿ, ಪಚೌರಿಯವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು.
ಟಾಟಾ ಇಂಥನ-ಶಕ್ತಿ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ,"ಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾದ, ೬೭ ವರ್ಷದ ಹರೆಯದ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಪಚೌರಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯಹೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿ ಅದರ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೫೯ ವರ್ಷದ ಆಲ್ ಗೌರ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಮೇಲೆ,ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಹವಾಮಾನಬದಲಾವಣೆಯ ವೈಪರೀತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು, ಮತ್ತು ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಂತಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ, ೧೮೧ ನಾಮಪತ್ರಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೩೦ ದೇಶಗಳ ೩,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು, ಸಾಗರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು,ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಐ.ಪಿ.ಸಿ.ಸಿ, ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ. ವಿಶ್ವದಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ,ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉಷ್ಣತೆ ಹೇಗೆ ವಿಶ್ವದ ಭೂಮಿ, ಸಾಗರ, ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸುನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದು ದುಡಿಯುತ್ತಿವೆ. ಸೋನಾಮಿ, ಯಂತಹ ಪಿಡುಗನ್ನು ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಹವಾಮಾನವೈಪರೀತ್ಯದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ವಿಶೇಷಜ್ಞರ ತೀರ್ಮಾನ. ಟಾಟಾ ಇಂಥನ-ಶಕ್ತಿ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಪಚೌರಿಯವರು, ಹವಾಮಾನಬದಲಾವಣೆ ಅಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ಪ್ರತಿಸದಸ್ಯರೂ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರೆಂಬ ಸಂಗತಿ ನೈಜವಾದದ್ದು. ವಿಜೇತರು, ೫.೪೦ ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್, ಅಂದರೆ, ಸುಮಾರು ೬ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿ ನಗದು ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಈರ್ವರಿಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮಪಾಲು.
ವಿಶ್ವದ ಪರಿಸರಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ 'ಪಚೌರಿ,' ಹಾಗೂ, 'ಆಲ್ ಗೋರ್,' ರ ಮಾದರಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಭಾವೀಉದಾಹರಣೆ
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವೃದ್ಧಿ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ತುರ್ತು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪುರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಉತ್ತೇಜನ ದೊರಕಿದಂತಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಪಚೌರಿಯವರು ಜನಿಸಿದ್ದು, ನೈನಿತಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦, ಆಗಸ್ಟ್, ೧೯೪೦, ರಲ್ಲಿ. ಲಕ್ನೊ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಲ ಮಾರ್ಟಿನೇರ್ ಹುಡುಗರ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು . ; ಅದೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಎಕೊನಾಮಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ . ; ಯನ್ನು, ಅಮೆರಿಕದ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ.
ಭಾರತದ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಪಚೌರಿ, ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕದ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಆಲ್ ಗೋರ್, ಪ್ರಸಕ್ತ ೨೦೦೭ ರ, ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿಪುರಸ್ಕಾರದ ಭಾಗಿದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕಲಾಸಾಧಕ- , ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮುಖಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಪ್ರಕಟನೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ-ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಶ್ರೀ. ಎನ್. ಮರಿಶಾಮಾಚಾರ್, ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಶಿಲ್ಪಕಲಾಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ೨೦ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಕಲಾಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕಲಾಶಿಬಿರಗಳ ಸಮರ್ಥ ಆಯೋಜಕರಾಗಿ, ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಪ್ರತಿಭೆ, ವಿದ್ವತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಶೇಷಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಲಾತಪಸ್ವಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಶಾಮಾಚಾರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾ ಗ್ರಾಮದ, ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಪ್ತಗೆಳೆಯರು ಅವರನ್ನು ಮರಿ, ಯೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮರಿಯವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಕೂಡ. ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಗತಿವಿಧಿಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲಲಿತಕಲೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಮಿತಿ,
ಇದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಎಂ.ವಿ.ಎ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಂಗದ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ.
ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ,ದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮರಿ ಯವರು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಕಲಾಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಸಂಘಟಕರಾಗಿ, ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಕರ್ನಾಟಕಕಲೆಯ ಸಂಘಟಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ, ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖರು. ಕೆಂದ್ರ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಾ-ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮರಿಶಾಮಾಚಾರ್ ರವರು, ಬರೆದಿರುವ ಕಲಾವಿಷಯಕ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಪಾದಕರುಗಳ ರಷ್ಟು ಕಲಾವಿಷಯಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಲೇಖಕರು. ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ, ಮುಖಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸಕ, ರಾಗಿ ಅವುಗಳ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶಾಮಾಚಾರರ ಹುಟ್ಟೂರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹತ್ತಿರದ ವಿಜಯಪುರ ದಲ್ಲಿ ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೆನ್ ಕಲಾ ಶಾಲೆ, ಯಲ್ಲಿ ಆರ್. ಎಮ್. ಹಡಪದ್--ರುದ್ರಪ್ಪ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಹಡಪದ್ ರವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಕಲಿತರು. ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೇಯಿಂಟಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಜೇತರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮೆರಿಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ, ಬರೋಡನಗರದ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಖ್ಯಾತ ಪ್ರೊ. ಕೆ. ಜಿ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್, ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಣ ಹಾಗೂ ದೃಶ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು.
ಪ್ರಾರಂಭದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಹಾಗೂ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇದ್ದರೂ, ಅಲಂಕಾರದ ಹೂವುಗಳು, ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ಸ್ ನ ಅಲಂಕರಣ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು-ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಳಾಂಗಣ, ಹೊರಂಗಣದ ಆಕಾರಗಳ ರಚನೆ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.
ಇವಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಕಲಾಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸಹಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ, ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಗ್ನಿಯ ರೂಪಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದದ್ದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಅನಂತರವೇ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನನುಸರಿಸಿ ವಿವರಿಸುವುದಾದರೆ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇಂದ್ರೀಯ ವಸ್ತುಗಳೊಡನೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಶಾಖ ಉರಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಇವುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುವೊಂದು ಮತ್ತೊಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುವಿನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅನಿಲರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ಶಾಖ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವಂತೆ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಕ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಬೆಂಕಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ದಹಿಸುತ್ತದೆ, ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ-ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಪದಾರ್ಥವೇ ಆಗಲಿ ಬೆಂಕಿಯೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದರೆ ಆ ಪದಾರ್ಥ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲೋಹಾಂಶವಿರುವ ಅದಿರು ಬೆಂಕಿಯ ಉಷ್ಣದಿಂದ ಕರಗಿದಾಗ ಶುದ್ಧ ಲೋಹ ಹೊರಬೀಳುವ ವಿಚಾರ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿದು ಮುಂದೆ ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ರಮ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕು.
ಇವು ವಿಪುಲವಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೇಲಂತೂ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದರಿಂದ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅನಿಲದ ಒಂದು ಧಾರೆಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅದು ಒಂದು ಸೂಕ್ತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಕಡಿತವೇರ್ಪಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಿಲದ ಮೂಲಕ ಹೊರಹೋಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿ ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಬೆಂಕಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಖವನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಂಕಿಯ ನೇರವಾದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಾಖವನ್ನು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೇ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೊ ಅದನ್ನೇ ಅಗ್ನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮಾನವ ಪವಿತ್ರವಸ್ತುವೆಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ತುತಿಸುವಂಥ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಪುರಾಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ನಾಡಿನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಮಾನವ ತನ್ನ ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬೆಂಕಿಯ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಮಾನವನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಬೆಂಕಿಯ ಬಳಕೆ ಮಾನವನ ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವೂ ಆಗಿರುವಂಥ ವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಮೊದಮೊದಲು ಸಸ್ಯಗಳ ನೂಲನ್ನು, ಕಾಗದ ಅಥವಾ ಮರದೊಡನೆ ರಾಳ, ಗಂಧಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಎಣ್ಣೆಗಳಂಥ ದಹಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ, ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1786ರಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ರಂಜಕವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ, ಏಕಾಏಕಿ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅನೇಕ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಅನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದು 1810ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಘರ್ಷಣಾ ವಿಧಾನವೇ ಅತಿಸೂಕ್ತವೆಂದು ಕಂಡುಬಂತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನುತ್ಪಾದಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳು ಕಂಡುಬಂದು ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಂಕಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳಂತೂ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ.
ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ ಬೆಂಕಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾನವ ಕಂಡುಕೊಂಡದ್ದು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಶಕ್ತಿ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಾದರೂ ಇರಬಹುದು. ಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಹಬೆಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಲನಶಕ್ತಿಯನ್ನುತ್ಪಾದಿಸುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಂಡು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೈಲು, ಜಹಜು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ, ದ್ಯುತಿ ಶಕ್ತಿ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ-ಇವೇ ಶಕ್ತಿಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರಧಾನಮೂಲವಾದದ್ದು ಬೆಂಕಿಯೇ. ಇಂಥ ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳ ಉಪಯೋಗ ಈಗ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಶೀತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನ ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಒಂದು ಮಸೂರವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿಯೋ ನಿಮ್ನದರ್ಪಣವನ್ನು ಪಯೋಗಿಸಿಯೋ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಯನ್ನು ಮರ, ಹತ್ತಿ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದಾಗ ಅವು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡು ಉರಿದು ಬೆಂಕಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವೆಂಬ ವಿಚಾರ ಮುಂದುವರಿದ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಈ ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಅರಿಸ್ಟೋಫೆನೀಸ್ ತನ್ನ ದಿ ಕ್ಲೌಡ್್ಸ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಂಥ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಯುದ್ಧಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಘಟ್ಟನೆ . ಉಕ್ಕಿನ ಒಂದು ತುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಗಡಸಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಘಟ್ಟಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಕಿಡಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನ ತೀರ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಘರ್ಷಣಾವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನನುಸರಿಸಿ ರಚಿಸಲಾದ ಬಂದೂಕುಗಳ ಬಳಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಕಿಯು ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ವಲನದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಾಖ ಹಾಗು ಬೆಳಕಿನ ರೂಪದ ಶಕ್ತಿ. ಜ್ವಾಲೆ ಬೆಂಕಿಯ ಗೋಚರಿಸುವ ಭಾಗ. ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಸಿಯಿದ್ದರೆ, ಅನಿಲಗಳು ಅಯಾನೀಕೃತವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು.
ಅವರ ತಂದೆಯವರಾದ ನುಝರ್ ವಾನ್ ಜಿಯವರು, ಪಾರ್ಸಿ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರು. ಜೆ.ಎನ್.ಟಿ ಯವರು ಜೀವನ್ ಬಾಯಿ ಹಾಗೂ ನಝುರ್ವಾನ್ ಜಿ ಟಾಟಾ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ, ೧೮೩೯ ರಲ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ 'ನವಸಾರಿ'ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದರು. ತಂದೆಯವರು ಪೌರೋಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಮ್ ಶೆಟ್ ರವರು, ೧೪ ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅವರ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಬಿಜಿನೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ನುಝರ್ವಾನ್ ಜಿ' ಯವರು ನವಸಾರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಬಂದರು. ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ಅವರು 'ಹೀರಾಬಾಯಿ ಡಾಬೂ,' ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯೊಡನೆ ಲಗ್ನವಾದರು. ೧೮೫೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಓದು ಮುಗಿದಾಗ, ದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮ ಬಿರುಸಿನಿಂದ ಸಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೆದ್ದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಅಂತಹವರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜಮ್ ಶೆಟ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರು, ಭಾರತದ ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮದ ಪಿತಾಮಹ, ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರೇಸರರೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು. ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇವ್ಯಾವೂ ಅವರ ಜೀವಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಲಿಲ್ಲ. ಆದದ್ದು, ಮಾತ್ರ. ಅದೂ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. , ಏಶಿಯದ ಮೊದಲ , ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ, ; ಯು ವಾರ್ಷಿಕ, ೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಉಕ್ಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಪ್ರತಿಶ್ಠಿತ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ, ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಮ್ಮದೇಶದ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಮೇರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದ್ರಾವಿಡರು ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನಗರ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿದರು. ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಹುಇ ಭಾಷೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ದ್ರಾವಿಡರು ಸಿಂಧ್, ರಜಪುಟಾಣ ಮತ್ತು ಮಾಳವದ ಮೂಲಕ ಈಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗು ಪ್ರಸರಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸಿಂಧೂಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಸಿಂಧೂಕಣಿವೆಯ ಜನ ದ್ರಾವಿಡ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಹೀರಾಸ್ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಆರ್.ರಾವ್ ಅವರು ಇದೇ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಆರು ಗುಂಪುಗಳು ಒಂದು ಜನಾಂಗವಾಯಿತಲ್ಲದೆ ಅದು ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದರೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಛೋಟನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ, ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಓರಾಯನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮುಂಡರಲ್ಲಿ ಬಲೂಚಿಸ್ಥಾನದ ಬ್ರಾಹುಇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳಸಿ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗದು.
ದ್ರಾವಿಡರು ಭಾರತದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳೆಂದೂ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಬಂದ ಆರ್ಯರು ಇವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟಿದರೆಂದೂ ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕತಿ ಆರ್ಯರದಾಯಿತೆಂದೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿಯಿತೆಂದೂ ಬಹುಕಾಲ ಇತಿಹಾಸದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಯರು ಉತ್ತಮರು, ದೃಢಕಾಯರು, ಸುಸಂಸ್ಕತರು. ದ್ರಾವಿಡರಾದರೋ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದವರು, ಕುಳ್ಳರು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿದ್ದವರು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆರ್ಯರು ಅವರನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಡಲು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ದ್ರಾವಿಡರು ಆರ್ಯರ ದಾಸರಾದರು, ದಸ್ಯುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರ್ಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದ್ರಾವಿಡರು ನಾಗರಿಕರಾದರು-ಹೀಗೆಂದು ಬಹುಕಾಲ ವಿದ್ವಾಂಸರು ತಿಳಿದಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಈ ವಾದಸರಣಿ ಸಮಂಜಸವಲ್ಲವೆಂದೂ ಆಧಾರರಹಿತವಾದುದೆಂದೂ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರವೆಂದೂ ಐತಿಹಾಸಿಕವಲ್ಲವೆಂದೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನಗಳಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸದೆ, ಬರಿ ಭಾರತೀಯರ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದೇ ಈ ವಾದ ಸರಣಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಖಚಿತವಾದ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಏಳು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಂಡೊ - ಆರ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲ್ - ದ್ರಾವಿಡರು , ಆರ್ಯ - ದ್ರಾವಿಡರು ಮತ್ತು ಸಿಥಿಯ ದ್ರಾವಿಡರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವರೇ; ದ್ರವಿಡರು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದವರು
1933ರಲ್ಲಿ ಹಟನ್ ಎಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಈ ವಾದ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಗುಂಪುಗಳೇ ಆಗಿವೆಯೆಂದೂ ಅವರನ್ನು ಎಂಟು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟ. ಈ ಎಂಟು ಗುಂಪುಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು; ಅವರಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವೇದಕಾಲದ ಆರ್ಯರು ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ದ್ರಾವಿಡರು ಮುಖ್ಯರಾದವರು.
ದ್ರಾವಿಡ ಜನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳ ಮೂಲದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು.
ನೇಪಾಳದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ - ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇಧ ಮತ್ತು ಬಲು ದುಬಾರಿ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊತ್ತಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ.
ದಕ್ಷಿಣಭಾರತದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರಗಳು ಸಹ ಈ ಪ್ರಭೇಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಾಗಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಶ್ರೀಗಂಧವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯದೆಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಉದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈಚೆಗೆ ಹಲವು ಕಡೆ ಹೊಸ ಶ್ರೀಗಂಧದ ತೋಪುಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ.
ಹವಾಯ್ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ - ಈ ತಳಿಯು ಸಹ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ - ಇದನ್ನು ಸುವಾಸನಾ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವರು. ಈ ಮರದ ತೈಲದಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಇತರ ಮರಗಳಿಗಿಂತ ಬಲು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ವಾಸನೆಯು ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇರೆಯದಾಗಿರುವುದು.
ಶ್ರೀಗಂಧವು ಒಂದು ಸುವಾಸಿತ ಮರ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀಗಂಧವು ಸಾಂಟಲಮ್ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಮರ. ಇದರ ತಳಿಗಳು ನೇಪಾಳ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಹವಾಯ್, ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಂತಸಾಗರದ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಸುವಾಸನಾ ದ್ರವ್ಯ, ಊದಿನಕಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಭಾರತದ ಕೆಲ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಇವು ತಮ್ಮ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುವು. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರದಿಂದ ನಗಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕುಸುರಿ ಕೆತ್ತನೆಯುಳ್ಳ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರವು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.