polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
೧೯೪೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ‘ಪ್ರತಿ ಸರಕಾರ’ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಮುಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿ 1948ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ರಾಮಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರ’. ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಲೆಯ ಮಾಸ್ತರನು ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಸಲ ಏರಿದುದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ, ಅನುಭವದ ತಿರುಳಿನಂತಿರುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಅವರು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು, ಇತರರಿಗೂ ಈ ಅನುಭವವು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾದೀತು. ಇದರ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ಬಂದ ಕಾದಂಬರಿ ಅಶೋಕಚಕ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿವಿಧ ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ, ಹಳ್ಳಿಗರ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ, ಅದರಿಂದ ನಡೆಯುವ ಶೋಷಣೆಯ ಕರಾಳತೆಯನ್ನೂ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕವಾಗುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳರು ‘ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ’ವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಗದ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕಾಲೇಜು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದವರಲ್ಲ; ಅವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾತ್ರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಗತಿಗಳಿಗೂ ಪಠ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಮಠಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಅವರು ಕಲಿತದ್ದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯವರೆಗೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಚೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೇ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಕಲಿಕೆ. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ‘ಜಾಣ’ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು, ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಜಾಣರಾದರು. ಮರುವರ್ಷ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆಂದು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿ ಕಲಿತರು. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತಗಳ ಪರಿಶ್ರಮವಿತ್ತು. ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಡಾ. ಆ. ನೇ. ಉಪಾಧ್ಯೆಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು.
ವಿಸ್ತಾರದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯ ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಬಹುಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯ ಕೃಷಿ ಕಂಡಾಗ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸನ್ಮತಿ, ವಿವೆಕಾಭ್ಯುದಯ, ಗುರುದೇವ, ಜೀವನ, ಪ್ರಬುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತಾರು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ಲೇಖನ ಕಲೆ ಮುಂತಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿವೆ. ದತ್ತವಾಣಿ, ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಭರತೇಶನ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಲವುಗಳು ಇವು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕೃತಿಗಳು. ಕಲ್ಯಾಣ ಕೀರ್ತಿ ಕವಿಯ ಚಿನ್ಮಯಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ಭರತೇಶ ವೈಭವದ ಶೋಭನ ಸಂಧಿಗಳು ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಗಳು.
ಒಬ್ಬ ಮೇಲು ಮಟ್ಟದ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಮಿರ್ಜಿಯವರು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳು ಒಂದು ಮುಖವಾದರೆ, ಇನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಗತಿಪರ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಹೇಳಿ ಕೇಳಿ ಒಬ್ಬ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಕರು. ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಓಜರಾಗಿ ೩೫ ವರ್ಷಗಳ ಪಾಠ ಹೇಳಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿಷ್ಠೆಯ ಆಚಾರ್ಯರು ಎಂದು ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಹಲವು ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೂ ಅಣ್ಣಾರಾಯರಿಗೂ ಮಧುರವಾದ ಬಾಂಧವ್ಯ.
ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 125 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿ ಸೇಡಬಾಳ ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಿರ್ಜಿ ಎಂಬುದು ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಪೂರ್ವಜರಿದ್ದ ಊರು. ಸೇಡಬಾಳ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಮನದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರಿಂದ. ಬೆಳಗಾವಿಯಂತೆಯೇ, ಆ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಸೇಡಬಾಳವೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗಡಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೆರಗಿನೊಳಗೇ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮೂರುವರೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿದವರು, ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು ಅಣ್ಣಾರಾಯರು.
ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ‘ದತ್ತವಾಣಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಚ್ಚುಹಾಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾವ್ಯಾನಂದ, ಡಾ. ರಂ. ಶ್ರೀ. ಮುಗಳಿಯವರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ‘ರಸಿಕರಂಗ’ ಮೊದಲಾದ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಅಮತ್ಸರ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕೃತಿಗಳು.
ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಇಸ್ಲಾಂ, ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳ ಮಹಾಪುರುಷರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾಪುರುಷ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ, ಭಾರತದ ಬೆಳಕು, ಖಾರವೇಲ, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ, ಬುದ್ಧನ ಕಥೆ, ಮಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರ, ಶಾಂತಿಸಾಗರರು, ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಹಾವೀರ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಸೇರಿದೆ.
ತಮ್ಮ ಹಡೆದವರನ್ನು ಕುರಿತು ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕಲಿತವರಲ್ಲ, ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಸುಸಂಸ್ಕೃತರು”. ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೫, ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅಣ್ಣಾರಾಯರು ತಮ್ಮ ೫೭ ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಮಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು.
ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯ ಎಂಬುದು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಹೆಸರು. ಅನುಭವಿ ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಿತಭಾಷಿ, ಆದರ್ಶಜೀವಿ, ಸತತಾಭ್ಯಾಸಿ, ಬಹುಮುಖಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ – ಈ ಪಂಚ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹರಳುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
೧೯೫೪-೫೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಶ್ರೇಯಾಂಸ’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ‘ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ’, ‘ಹದಗೆಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿ’, ‘ಭಸ್ಮಾಸುರ’, ಮುಂತಾದವು ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ‘ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಶ್ರೇಣಿಕ’, ‘ಚಾವುಂಡರಾಯ’, ‘ಸಿದ್ಧಚಕ್ರ’ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ‘ಋಷಭದೇವ’ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ.
ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ಕಾಣಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯದೇನಲ್ಲ. ‘ಪ್ರಣಯ ಸಮಾಧಿ’, ‘ಅಮರ ಕಥೆಗಳು’, ‘ವಿಜಯಶ್ರೀ’ ಎಂಬ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
ಈ ದೇಗುಲ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನದಾಗಿದ್ದು ಶಿವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಕಾಶಿರಾಜನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪರ್ಯಟನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನಂತೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಗಂಗಾ ಸೇವನೆ ನಂತರ ಉಳಿದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಆತನ ವ್ರತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಗಂಗೆಯ ಆಗಮನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಅನ್ನ ಆಹಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತನಂತೆ.
ಆಗ ರಾತ್ರಿ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ನೀನು ತಪಕ್ಕೆ ಕುಳಿತ ಸನಿಹದ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆದು ನೋಡು. ತಾನು ನೆಲಸಿದ್ದೇನೆ ಅಂದು ತಿಳಿಸಿದನಂತೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ರಾಜ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆಸಿ ತೆಗೆದಾಗ ಗಂಗೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಾ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಳಂತೆ. ಗಂಗಾ ತೀರ್ಥ ಸೇವಿಸಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಕಾಶಿರಾಜ ಮುಂದಿನ ಪರ್ಯಟನೆ ಕೈಗೊಂಡನು. ಅನಂತರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಂಗೆ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಋಷಿಯೋರ್ವನು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತಾಗ ಗಂಗೆ ಮತ್ತೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಅಂತೆಯೇ ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಂತರ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ ಹರಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗದ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಗಂಗೆ ತೀರ್ಥರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿದು ದೇಗುಲದ ಹಿಂಭಾಗದ ಗುಹೆಯಂತಹ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಉಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಲಿಂಗ, ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಕರಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಶಿಲಾ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬನವಾಸಿಯ ಶ್ರೀಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಂತೆ ಕಂಬಗಳ ರಚನೆ, ನವರಂಗ ಮುಖ ಮಂಟಪಗಳ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವು ರಾಜ ಮನೆತನಗಳ ಅರಸರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ದಾನ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕೆಳದಿ ಅರಸರು ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಮಹಾಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೆಳದಿ ನೃಪವಿಜಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣನೆಯಿದೆ. ನಂತರ ಘೋರ ತಪಸ್ವಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಶಿವಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಿಂದ ಕಮಲ ಶಿಲೆಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ತರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದು ಈ ಲಿಂಗ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೊರ ಸೂಸುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಅಡಿಪಾಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗಿದ್ದು ದೇಗುಲದ ಜಗುಲಿ, ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಹಿಂಭಾಗದ ಶಿಖರದ ಮಣ್ಣು ಕುಸಿದು ಅಡಿಪಾಯ , ಅಮೂಲ್ಯ ಶಾಸನ, ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿರುವ ಶಂಕೆ ಇದ್ದು ಉತ್ಖನನದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯ ದೇಗುಲವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುಂದರ ಕಂಬಗಳ ಕೆತ್ತನೆ, ಜಗತಿ, ನವರಂಗ, ಗರ್ಭಗುಡಿ ಹಾಗೂ ನಂದಿಮಂಟಪ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಮರ ಉರುಳಿ ಗೋಪುರ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಕಾರಣ ಹೊಸದಾಗಿ ಮರ ಮತ್ತು ಹಂಚು ಬಳಸಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡದಂತೆ ತೋರುವ ಈ ದೇಗುಲ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಶಿಲಾ ದೇಗುಲದ ವೈಭವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ದೇಗುಲದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಇದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದು ಪುಷ್ಕರಣಿ ಇದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪುಷ್ಕರಣಿ ಹಾಗೂ ಎರಡು ತೀರ್ಥದ ನೆಲೆಯಿರುವುದು ಇರುವುದು ವಿಶೇಷ. ದೇಗುಲದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಆಲಯವಿದ್ದು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಪುಷ್ಕರಣಿ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ. ಈ ಶಿವಲಿಂಗ ನೆಲದಿಂದ ೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಆಳ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಶಿವಲಿಂಗದ ಎದುರು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಿಂತ ಶೈಲಿಯ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ ಭಾರತರದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ ಯಾಗಿದೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಚಿಕ್ಕಬಿಲಗುಂಜಿ ಕಮಲೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವ ಗಂಗೆಯ ಶಿರದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾ ಕೀರ್ತಿಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪದತಳದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ ತೀರ್ಥರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಸದಾ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇಂದು ಸಂವಹನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್, ದೂರವಾಣಿನಂತಹ ಅನನ್ಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜನರು ಎಷ್ಟೂ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು,ಫೋಟೋಗಳನ್ನು, ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸೈಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಲ,ಬಹುದಾಗಿದೆ. ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ಸಲಕರಣೆ ಸ್ಕೈಪ್.ಸ್ಕೈಪ್ ವೆಬ್ಸೈಟಿನ ಮೂಲಕ ಜನರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಲೈವ್ ವೀಡಿಯೊ ಮೂಲಕ ಜನರು ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಉಚಿತ ವೈಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ ಎರಡನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜೊತೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಕಲಿಕೆಯ ತುಂಬಾ ಅವಕಾಶಾಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಶೈಕ್ಶಣಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಲಿಕೆಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವ್ಯವಸ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರಿದಿಸುವ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.’
ಕೈಗಾರಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸರಳ ಮಾಡುವುದು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೀಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಸೂಚನಾ, ಮಾನವ ಅಂಶಗಳು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಡವಳಿಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, ಮತ್ತು ವರದಿ ಮತ್ತು ತಯಾರಿ ಸೇರಿವೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಉಪಯೋಗಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇಂದು ಕೃಷಿ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮರುಭೂಮಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಸಸ್ಯಗಳು ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕುವುದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹುಲ್ಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ವ್ಯವಸಾಯವು ನಿಜವಾದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಜ್ಞಾನದ,ತಂತ್ರಗಳ, ಯಂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮತು ಮೊದಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ಒಂದು ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇಂದು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಹರಣೆಗೆ ಇಂದು ಶಾಲ ಕಾಲೇ'ಜುಗಳಲಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉಪಯೋಗಗಳನನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ನೋಡೊಣ.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರಂತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಕಸನ ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯಿಂದಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗಿಂದ ಹಿಡಿದು,ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳವರೆಗೆ ,ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೈವಾಡವಿದೆ. ಅನನ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರೂಪಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕ್ಯಾಮರದಲ್ಲಿಯೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಯೂ ಎಸ್.ಪಿ . ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು . ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಉದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ನಗರವಾದುದರಿಂದ, ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರದಾ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ, ಕಮಿಶನರ್ ಆಫ್ ಪೋಲಿಸ್, ಅಂದರೆ ಇವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ಂಗ್ ಜೆನರಲ್ ಆಫ್ ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.ಡೈರೆಕ್ಟ್ಂಗ್ ಜೆನರಲ್ ಆಫ್ ಪೋಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸಪೆಕ್ಟರ್ ಜೆನೆರಲ್ ಆಫ್ ಪೋಲಿಸ್, ಇವರಿಬ್ಬರು ಕಾರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕೆಲಸ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಜ಼ೆ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆಗಳು, ಆಡಳಿತ, ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ , ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮೀಸಲು ಪೋಲಿಸ್, ನೇಮಣಾಕಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುದು.
ಕಾರ್ನಟಕ ರಜ್ಯ ಫೋಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆಯೂ ಒಂದು ಕಾನೂನು ಪ್ರವರ್ತನ ಪಾರುಪತ್ಯ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಒಂದು ಸಾರ್ಕಾರ. ಈ ಸೇನಾಪಡೆಯ ಮುಟ್ಖ್ಯಸ್ಥರು ಡಿ.ಜಿ.ಪಿ .ಕಾರ್ನಾಟಕ ರಜ್ಯ ಫೋಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೋಂದು ಜೆಲ್ಲೆಯಲ್ಲೋ ತನ್ನದೆ ಆದ ಪೋಲಿಸ್ ಪಡೆಯ ರಚನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅದರದೆ ಆದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತಾರೆ.
ಮೊದಲು ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಪಿ ಪಡೆಯು, ಎಚ್.ಎಸ್.ಎಸ್.ಆರ್.ಪಿ ಎಂದರೆ ಹೈದ್ರಬಾದ್ ಸ್ಟೇಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ಪೋಲಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಏಕೆಂದರೆ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಹೈದ್ರಬಾದ್ ರಾಜ್ಯವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು.ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಸ್ವತಂತ್ರೈ ರಾಜ್ಯವಾದ ನಂತರ ಎಮ್.ಎಸ್.ಆರ್.ಪಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ್ರು. ಎಮ್.ಎಸ್.ಆರ್.ಪಿ ಎಂದರೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ರಿಸರ್ವ ಪೋಲಿಸ್ ಎಂದರ್ಥ. ನಂತರ ವಿ.ಜೆ.ಪಿ ಕಮೀಟಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣವಾದನಂತರ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಪಿ ಎಂದರೆ ಕಾರ್ನಾಟಕ ಸ್ಟೇಟ್ ರಿಸರ್ವ ಪೋಲಿಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತ್ತು. ಈ ಪಡೆಯ ಮೊದಲನೇಯ ಡಿ.ಜಿ.ಸಿ ಚಾಂಡಿಯವರು. ನಂತರ ಇದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳು ಸ್ರುಶ್ಟೀಯಾದವು.
ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು, ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಉಪ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
ಇದಲ್ಲದೇ ಅನ್ವಯ ಘಟಕದ ಸಂಬಂದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಂದಲ ಇಲ್ಲಿ ಏನೆಂದರೆ ಅವು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವೂ ಹಾಗೂ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯ ಭಾಗವನ್ನು(ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ:ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆ ಯ ಜೊತೆ ಗೊಂದಲಮಯವಾದ ಸ್ಥಿತಿ)ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯ ಘಟಕ ಇವೆರಡೂ ಕೂಡ ಭಾಷೆಯ ಅಮೂರ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ 'ನಿಯಮ' ಸಂಬಂದಪಡುತ್ತವೆ.ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಅನುಸಂಧಾನವು,ಅಂದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕಾಅಯಾಮದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರೆ,ಹಲವಾರು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು 'ಉಚ್ಛಾರಣೆ' ಮತ್ತು 'ನಿಯಮಈ ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ:ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಂರಚನಾ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಅಂಶಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ,'ಭಾಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಯ ಅನ್ವಯ ಘಟಕದ ಆಯಾಮದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ,ಈ ಎರಡೂ ಆಯಾಮಗಳೂ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಹಳತಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭೌದ್ಧಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ದ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ವ್ಯಾಕರಣ೯ ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಜಾನ್ ಕೋಸ್ಟರ್ ಹೇಳುವ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೊಸ್ಸ್ಯೂರ್ ನ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ಥುತ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಯ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕದು,ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೌದ್ಧಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ನ ಮಾರ್ಕ್ ಟರ್ನರ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸಸ್ಯೂರ್ ನ ಹಲವಾರು ಕಲ್ಪನೆಗಳು 'ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟ್ದದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದವು' ಮತ್ತು ನಾರ್ಮನ್ ಎನ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಬರೆಯುವ ಪ್ರಕಾರ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಸಸ್ಸ್ಯೂರ್ ನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಷಕರ, ಲಕಾನಿಯನ್ ಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ತತ್ವಜ್ನಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ನರಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿರಲ್ಲ.
ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಸನ್ನೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಮುಂದೆ ಎರಡು ಅಂಗಗಳಾಗಿ-'ಸೂಚಕ',ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ,'ಸೂಚಿತ',ಇದು ಸೂಚಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ರೀತಿ-ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.ಹೀಗೆ ಸನ್ನೆಯು ಸೂಚಕ ಮತ್ತು ಸೂಚಿತಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಈ ಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಸನ್ನೆಗಳ ಜೊತೆ ಇಟ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಿನೋಡಬಹುದು.ಇದು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಆಯಾಮ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು .ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು,ಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಶಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಜತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವ್ಯತ್ತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಸ್ಯೂರನ ಅಂಶದಂತೆ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಲ್ಲದ/ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ವು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು,ಇದನ್ನು ಸ್ವಿಸ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಡಿ ಸಸ್ಯೂರ್ ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು.ಅವನ ಮರಣಾನಂತರ ಅಂದರೆ 1916 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕ 'ಕೋರ್ಸ್ ಇನ್ ಜನರಲ್ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯು ಅಂತರ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟಕಗಳ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕವಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಇವನು ಸೀಮಿಯಾಟಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಹಲವಾರು ಮೂಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಅನ್ವಯ ಘಟಕದ ಮತ್ತು ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕ/ನಾಮಕ್ರಿಯಾರೂಪಾವಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು.ಸನ್ನೆ
ಸಸ್ಸ್ಯೂರ್ ನಂತರ ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಇಬ್ಭಾಗವಾಯಿತು.ಮೊದಲಿಗೆ,ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ,ಭಾಷಾವಿಜ್ನಾನಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್ಫೀಲ್ಡ್ ನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ,ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ೧೯೫೦ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾದ ಬ್ಲೂಮ್ಫೀಲ್ಡಿಯನ್ ಹಂತದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಭಾಷಾವಿಜ್ನಾನವನ್ನು ಇದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.ಬ್ಲೂಮ್ಫೀಲ್ಡ್ ನು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ನಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದನು,ಮತ್ತು ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದವು.ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್ಫೀಲ್ಡಿಯನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ಯಾರಡೈಮ್, ನೋಅಮ್ ಚಾಮ್ಸ್ಕೀ ಯ 'ಸಿಂಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್' , ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆಯಾಯಿತು.
ಹೀಗೆ ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಭಾಷಾವ್ಯಾಸಂಗದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ-ಧ್ವನಿಮಾ,ಆಕೃತಿಮೆ,ಮಾತುಗಳ ಬಗೆಗಳ,ನಾಮಪದ ಗುಚ್ಚಗಳ, ಕ್ರಿಯಾಪದ ಗುಚ್ಚಗಳ,ವಾಕ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳ-ಪ್ರತ್ತ್ಯೇಕಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ.ಸಸ್ಸ್ಯೂರ್ ನ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾದುದು ಪದ ಜೋಡಣೆಯ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಲೇಶಿಸುವ ಅನ್ವಯ ಘಟಕ ಮತ್ತು ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ.
ಎರಡನೇಯದಾಗಿ,ಯೂರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಯಾಕೋಬಸನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಾಯ್ ಟ್ರುಬಟ್ಸ್ಕಾಯ್ ನ ಪ್ರಾಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನ ಮೇಲೆ ಸಸ್ಸ್ಯೂರ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ. ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹಲವಾರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ,ಮನವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ-ಇವುಗಳು ಸಂರಚನಾವಾದ ಎಂಬ ಚಳುವಳಿಯನ್ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು.
ಸಂರಚನಾವಾದದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ನರ ಹೆಸರುಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:
ಸಂರಚನಾ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು ಸಸ್ಯೂರ್ ನ ಮರಣಾನಂತರ ಅಂದರೆ ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ,ಅವನ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅವನ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೃತಿ 'ಕೋರ್ಸ್ ಇನ್ ಜನರಲ್ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್' ನ ಮೂಲಕ.ಈ ಕೃತಿಯು ಸಂಜ್ಞಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಯಿತು.
ಸಸ್ಸ್ಯೂರನು ಭಾಷಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು,ಭಾಗಷಃ ಮನುಷ್ಯನ ಮಿದುಳು ಮ್ತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಭಾಷೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಅಲ್ಲವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು.
ಹೀಬ್ರೂ ಬೈಬಲ್, ಕುರಾನ್, ಮತ್ತು ಬಹಾಯಿ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೋಸೆಸ್ ಎಂಬುವವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ, ನ್ಯಾಯವಿಧಾಯಕ, ಮತ್ತು ಪ್ರವಾದಿ. ಅವರು ಜುದಾಯಿಸಂ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾದಿ; ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾದಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಸೆಸ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸೋಡಸ್ ಕಥೆ ನಿಖರತೆಯು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ತ್ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರ ನಡುವೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ.ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬಯಾಗ್ರಫಿಕಲ್ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆನನ್ ಹೀಬ್ರೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡನಾಗಿ ಮೊಸೆಸ್ ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಬುಕ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸೋಡಸ್ ಪ್ರಕಾರ,ಇಸ್ರಾಯೇಲ್ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೋಸೆಸ್ ಜನಿಸಿದರು. ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಫೇರೋ ಅವರು ಇಸ್ರಾಯೇಲ್ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಫರೋಹನ ಆದೇಶ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ನವಜಾತ ಹೀಬ್ರೂ ಹುಡುಗರು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಬಂದಾಗ ಮೋಶೆಯ ಹೀಬ್ರೂ ತಾಯಿ ಮೊಸೆಸ್ ಅವರನ್ನು ಮರೆಯಾಗಿರಿಸಿತು ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಲು ಬಿಟ್ಟರು. ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಫೇರೋನ ಮಗಳು ಮೀಯಲು ಬಂದಾಗ ಈ ಬುಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ ವಂಶಕ್ಕೆ ದತ್ತುಕೊಂಡಲು. ಈಜಿಪ್ಟ್ ಗುಲಾಮ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿ ಮಿದ್ಯಾನಿನಲ್ಲಿ "ಬರೆಯುವ ಪೊದೆ" ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರಾಯೇಲಿನ ದೇವರಾದ ಎದುರಿಸಿದರು.
ದೇವರ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜನರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮನವಿ ಮಾಡಲು ಮೋಸೆಸ್ನನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಕದನದ ನಂತರ ಮೊಸೆಸ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜನರನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ತಂದರು
ಹೀಬ್ರೂ ಬೈಬಲಿನಲ್ಲಿ, ಮೋಸೆಸ್ಸಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಎಕ್ಸೋಡಸ್, ಲೆವಿಟಿಕಸ್, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಯೂಟರೋನಮಿ ಇವೆ.ಬುಕ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸೋಡಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಮೋಸೆಸ್ ಅಂರಾಮನ ಮಗ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಲೇವಿಯನಾದ ಅಂರಾಮ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯ,. ಜಾಕೋಬ್ ವಂಶಸ್ಥರು. ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಜೊಛೀಬೆಡ್ ಮೋಸೆಸಿಗೆ ಒಂದು ಅಕ್ಕ, ಮಿರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಣ್ಣ, ಆರನ್ ಜೆನೆಸಿಸ್ 46:11 ಪ್ರಕಾರ, ಅಂರಾಮನ ತಂದೆ ಕೆಹಥ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೋಸೆಸ್ ಇಸ್ರೇಲಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಎಕ್ಸೋಡಸ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಶೆಯ ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಫೇರೋ ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ಹೀಬ್ರೂ ಮಕ್ಕಳು ನದಿ ನೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ
ಜೊಛೀಬೆಡ್, ಲೇವಿಯನಾದ ಅಂರಾಮ್ ಪತ್ನಿ, ಜನಿಸಿದ ಮಗನನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಮರೆಮಾಚುವಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಳು. ಅವಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮರೆಮಾಡಲು ಸಾದ್ಯವಾಗದೆ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರಿಂದದ ಕಾಪಾಡಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ನೈಲ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಬಿಟ್ಟಳು. ಮೋಸೆಸ್ 'ಸಹೋದರಿ ಮಿರಿಯಮ್ ಆ ಬುಟ್ಟಿ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಫರೋಹನ ಮಗಳು ಥೆರಮೆಥುಸ್ ತನ್ನ ಸೇವಕಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಳು. ಆ ನಂತರ ಆ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ರಾಜ ವಂಶಕ್ಕೆ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಮಿರಿಯಮ್ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಒಂದು ಹೀಬ್ರೂ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಆ ಮಗುವಿನ ಲಾಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸುತ್ತೀರ ಎಂಬುದನ್ನು ಫರೋಹನ ಮಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಜೊಛೀಬೆಡ್ ಮಗುವಿನ ದಾದಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೋಸೆಸ್ ಬೆಳೆದು ಫರೋಹನ ಮಗಳು ತರಲಾಯಿತು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಭವಿಷ್ಯದ ಫರೋನ ಸಹೋದರನಾದ. ಮೋಸೆಸ್ ಫೇರೋ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಕಿರಿಯನು ಹಾಗು ಫೇರೋನ ರಕತ್ ಸಂಭಂದದವನಲ್ಲ. ಮೋಸೆಸ್ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಈಜಿಪ್ಟರು ಹೀಬ್ರೂ ಜನರನ್ನು ಕಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಮೋಸೆಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಕೊಂದು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದರು.
ಮೋಸೆಸ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಫರೋನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಈಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ
’ಶ್ರೀ ಸೋಂದಾ ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲೀ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು’, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪತ್ರಾಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೧೯೯೭
’ಶ್ರೀ ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲೀ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನ’, ಶ್ರೀ ಸರ್ವಜ್ಞೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿ, ೧೯೯೭
’ಶ್ರೀ ಮಂಜುಗುಣಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು’, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪತ್ರಾಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೧೯೯೭
’ಇಡಗುಂಜಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಸಭಾಹಿತರು’, ಲೀಲಾಗಣಪತಿ ಚಾರಿಟೆಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಹಳದೀಪುರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ೨೦೦೪
’ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠದ ಕಡತಗಳ ವಿಷಯ ಸೂಚಿ’, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪತ್ರಾಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೯
ಫೆಲೋ: ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ: ಶಿವಾಜಿ ವಿ.ವಿ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು
ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ತ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಮಂಡನೆ. ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಶಿವಾಜಿ ವಿ.ವಿ.ದಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ, ’ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ವಾಗ್ಮಿ’ ಎಂಬ ಗೌರವ.
ಶಿವಾಜಿ ವಿ.ವಿ.ದಲ್ಲಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ "ದ ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠ ಅಂಡ್ ದಿ ಮರಾಠಾಸ್" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.
ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮಿಶನ್ ಫಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪತ್ರಾಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು
’ದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ’, ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನ, ೨೦೦೭: ಅನೇಕ ಮಠಾಧೀಶರಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನ
ಕನ್ನಡ ನಾಡು ನುಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ೭೭ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪೂರ್ವಕ ಸನ್ಮಾನ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೧
ಮಾರ್ಚ್ ೧೭, ೧೯೪೦ರಂದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ. ಸಿರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ.
ಎ.ಕೆ.ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಗ್ರಂಥಲೇಖನ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು.
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ .
ರಾಮಾನುಜರ ಪ್ರಕಾರ, ಆತ್ಮಗಳು ಅನೇಕ ; ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯವು. ದೇಹೇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ; ಅಣುರೂಪಿ ; ಚೈತನ್ಯ ; ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶ ರೂಪಿ ; ಆನಂದ ರೂಪಿ ; ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಅಧೀನ . ಅವನಲ್ಲಿರುವುದು ಶೇಷತ್ವ ವೆಂಬ ಗುಣ. ಜೀ -ಜಗತ್ತುಗಳು ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದ ಬೇರೆ. ಅವನ ವಿಶೇಷಣಗಳು ಅಧೀನವಾದವು . ಜೀವನಿಗೂ - ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೂ , ಶರೀರ -ಆತ್ಮ ಸಂಬಂಧ . ಜೀವಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಬದ್ಧರು , ಮುಕ್ತರು , ನಿತ್ಯರು ಎಂಬ ಬೇಧಗಳುಂಟು. ಆತ್ಮ ಅಚಲ- ಆದರೂ ಸಂಕೋಚ ವಿಕೋಚಗಳಿವೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿದೊರೆಯುವುದು.
ಮಧ್ವರ ಮತದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ರಾಮಾನುಜರ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೂ , ಜೀವ -ಪರಮಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಶರೀರ- ಆತ್ಮದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀವರಲ್ಲಿ - ಮುಕ್ತಿ ಯೋಗ್ಯರು , ನಿತ್ಯ ಸಂಸಾರಿಗಳು , ತಮೋ ಯೋಗ್ಯರು , ಎಂದು ಮೂರು ಬೇಧಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವ , ಋಷಿ, ಪಿತೃ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ , ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪುರುಷರು ಮುಕ್ತಿ ಯೋಗ್ಯರು , ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸದಾಇರುವವರು -ನಿತ್ಯ ಸಂಸಾರಿಗಳು, ದೈತ್ಯ ,ರಾಕ್ಷಸ, ಪಿಶಾಚಿ ಮತ್ತು ಅಧಮ ಮನುಷ್ಯರು ತಮೋಯೋಗ್ಯರು -ಅಥವಾ ನಿತ್ಯ ನಾರಕಿಗಳು ಜೀವನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಅಧೀನ , -ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹಬೇಕು.
ನಿಂಬಾರ್ಕರು ರಾಮಾನುಜರನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂಜೀವನು ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪಿ ; ಕರ್ತೃತ್ವಭೋಕ್ತೃತ್ವ ಉಳ್ಳವನು. ಆದರೆ ಜ್ಞಾನ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ. ಈಶ್ವರನ ಅಧೀನ. ಜೀವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರತಂತ್ರ. ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಅಣುರೂಪ. ಪ್ರತಿಶರೀರಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವರು ; ಅವು ಬಧ್ಧರು , ಮುಕ್ತರು ಮುಂತಾದ ಬೇಧಗಳು ಜೀವರಲ್ಲಿದೆ. ಭಕ್ತಿಯೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧನ. ಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ದೆಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಬೇಧ- ಅಬೇಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಮುಕ್ತನಾದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಏಕಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಲೂ , ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳವುದಿಲ್ಲ.
ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರ ಮತದಲ್ಲಿ ಜೀವನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಿಣಾಮ . ಪರಮಾತ್ಮನು ವಿಹರಿಸಲು ಬಯಕೆಯಾದಾಗ ಜೀವರೂಪ ತಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿಶೇಷಗಣಗಳು ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ದೀನತೆ ಅಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಜೀವನು/ರು ಜ್ಞಾತೃ , ಜ್ಞಾನ ರೂಪಿ ; ಅಣುರೂಪಿ ; ಮುಕ್ತವಾದಾಗ ಅವು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತವೆ - ಅಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕುವುದು .
ಚೈತನ್ಯರ ಅಚಿಂತ್ಯ ಬ್ಭೆಧಾಬೇಧ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಾತ್ಮ ಬ್ತಹ್ಮದ ಒಂದು ಜೀವಶಕ್ತಿ- ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಜ್ಞಾತೃವೂ , ಕರ್ತೃವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ ಆದರೆ ಕರ್ತೃತ್ವವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬಂದುದು. ಜೀವನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವುಳ್ಳವನು ; ಪರಮಾತ್ಮನ ಸೇವೆ ಅವನ ನ್ಶೆಜ ಗುಣ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ -ಯಾ-ಚೈತನ್ಯರಿಗೆ) ಪ್ರಿಯ ಸೇವಕ . ಜೀವಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ ; ನಿತ್ಯ ಮುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಬದ್ಧರು ಎಂದು . ಆದರೆ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸಿದರೆ . ಬದ್ಧರಿಗೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಉಂಟು.
ನಾನು ಎಂಬ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಸಿಗುವ /ಗೋಚರವಾಗುವುದೇ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಜೀವ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ದಾರ್ಶನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತಬೇಧವಿದೆ .
‘ನಾನು‘ ಎಂಬ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವುದೇ 'ಆತ್ಮ' -ಅಥವಾಜೀವ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ದಾರ್ಶನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತಬೇಧವಿದೆ.
ಚರ್ವಾಕರ ಪ್ರಕಾರ ಚೈತನ್ಯವು ದೇಹದ ಗುಣ . ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ನಾಶವಾಗುವುದು. ಪ್ಲಥ್ವಿ, ಅಪ್,ತೇಜಸ್ಸು , ವಾಯು ಇವುಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಶ್ರಣದ ಫಲ ಜೀವ. ದೇಹವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆತ್ಮವೆಂಬುದಿಲ್ಲ. ದೇಹ ನಾಶವಾದಾಗ ಸೇರಿದ್ದ ತತ್ವಗಳೆಲ್ಲಾ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಸಾವಿನ ಆಚೆಗಿನದೆಲ್ಲಾ ಕಲ್ಪನೆ.
ಜೈನರು ಆತ್ಮವನ್ನು ಚೈತನ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ .ಪ್ರತಿ ಜೀವವೂ ಅನಂತ ಜ್ಞಾನ , ಅನಂತ ದರ್ಶನ , ಅನಂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಮರೆ ಮಾಡಿವೆ . ಆ ಗುಣಗಳ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತ ಬೇಧಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಜೀವವು ಕರ್ತೃವೂ ಹೌದು ಭೋಕ್ತೃವೂ ಹೌದು. ಜೀವವು ನಿತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವಂತಹುದು. ಅದು ಶರೀರಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾದುದು. ಆದರೆ ಅದು ಯಾವ ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದುವುದೋ , ಅದೇ ಗಾತ್ರ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದ್ಧ ಜೀವ, ಮುಕ್ತ ಜೀವ ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ಬದ್ಧಜೀವಿಗಳು -ಅವುಗಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟು-ಸಾವುಗಳುಂಟು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವನಸ್ಪತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶೇಂದ್ರಿಯ ಮಾತ್ರಾ ಇದೆ. ಮಾನವರೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಉತ್ತಮ ಜೀವಿಗಳು.
ಪಾಶುಪತ ಆಗಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೀವಾತ್ಮರಿಗೆ ಪಶು ಎಂಬ ಹೆಸರು . ಇವನು ಕಾರ್ಯ -ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅರ್ಥಾತ್ ಪಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವನು . ಕಾರ್ಯ -ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಕಲಾ ಎಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಆತ್ಮನು ಚೈತನ್ಯ ರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ನಿಜವನ್ನು ಅರಿತಿಲ್ಲ. ಶರೀರವೇ ತಾನೆಂದು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ನಿತ್ಯ , ವಿಭು ,ದೃಕ್ , ಅವನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಜೀವರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಜನ , ನಿರಂಜನ ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆ. ಶರೀರ ಸಂಬಂಧ ಭಾವನೆ ಉಳ್ಳವನು ಸಾಂಜನ ; ಅದಿಲ್ಲದವನು ನಿರಂಜನ . ಮಲಗಳು ಅವನ ನಿಜ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತವೆ . ಈ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾಯೆಯ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲ.
ಶೈವ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮನು ವ್ಯಾಪಕ, ಪ್ರಕಾಶ ರೂಪ ;ಅನೇಕ . ಅವನು ಕರ್ತೃವೂ ಹೌದು .ಇವರಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧ . ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲ ; ಪ್ರಳಯ ಕಾಲ ; ಸಕಲ . ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಾಶಗಳ ತಾರತಮ್ಯ ಕಾರಣ.ಪ್ರಥಮಕ್ಕೆ ಆಣವ ಮಲ ಶೇಷ ; ದ್ವಿತೀಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಣ , ಕೊನೆಯವರಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ವಿಧದ ಮಲಗಳೂ ಉಂಟು.
ಈ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ. ಅವನು ಅಪರಿಮಿತ ಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು . ಶಿವ ಸ್ವರೂಪಿ ; ಅವ್ಯಕ್ತ ; ಮಲಗಳ ಸಂಯೋಗ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಸಂಕೋಚ ವಾಗಿದೆ . ಜೀವನು ಸಹಜ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದನೆಂದರೆ ಮುಕ್ತಿ .
ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷಾದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಜೀವನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಅಂಶ . ಜೀವ ಪರಮಾತ್ಮರಿಗೆ ಬೇಧವೂ ಇದೆ - ಅಬೇಧವೂ ಇದೆ. ಸಂಸಾರ ದೆಶೆಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನರು .
ಮೀಮಾಂಸಕರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಿಲರು , ಆತ್ಮವು ಜ್ಞಾನವೂ ಜ್ಞೇಯವೂ ಆಗಿದೆ , ವಸ್ತು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ , ಅಹಂ , ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಆತ್ಮನು ನಿತ್ಯ ; ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮೀ ನಿತ್ಯತ್ವ. ಅವನು ಚಿದಂಶದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಅಚಿದಂಶದಿಂದ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಭಾಕರ ಮತದಂತೆ ಪುರುಷನು ಜ್ಞಾತೃ ಮಾತ್ರ ;ಅವನು ಜಡ , ವಿಷಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಚೈತನ್ಯ ರೂಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕರ್ತೃವೂ ಹೌದು ಬೋಕ್ತೃವೂ ಹೌದು.ಅವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಶರೀರದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ . ಆತ್ಮವು ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂವಿತ್ , ಎಂಬ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರಾ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳ್ಳವುದು . ಸಂವಿತ್ ಮಾತ್ರಾ ತೋರಿ ಮಾಯವಾಗುವುದು. ಅದು ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.