polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಗೋಚರ ತರಂಗದೂರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಮಸೂರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಸ್ಫಟಿಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ಬೆಳಕು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡಿ ಆಧಾರಿತ ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳೂ ಕೂಡ ಇದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಧಿಸುವಿಕೆಯು 1500 ವರೆಗಿದ್ದು ಗೋಚರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪೃಥಕ್ಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರಿಮಿತಿ 200 ನ್ಯಾನೋಮೀಟರ್ಸ್ ಅಥವಾ 0.2 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್ಸ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷೀಕೃತ ತಂತ್ರಗಳು ; ಈ ವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಮೀರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪೃಥಕ್ಕರಣವು ವಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತಿನೇರಳೆಯಂತಹ ಬೆಳಕಿನ ಕಡಿಮೆ ತರಂಗದೂರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ದೈಶಿಕ ವಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿದೆ, ಸಮೀಪ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರದೇಶದ ಶೋಧನ ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಂತಹ ಸಾಧನಗಳು ಕೂಡ.
ಅಜ್ಞಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ‘ಓದುವ ಕಲ್ಲು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗಾಜಿನಗೋಲದ ಉಪಜ್ಞೆಯಾಯಿತು . ನಂತರ ಸ್ಯಾಲ್ವಿನೊ ಡಿ ಆರ‍್ಮಟೆ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಧಾರಣಯೋಗ್ಯ ಕನ್ನಡಕಗಳ ಉಪಜ್ಞೆಯಾಯಿತು . ಮೊದಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕವನ್ನು 1590ರಲ್ಲಿ ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮಿಡಲ್‍ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡಕ ತಯಾರಿಸುವ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಈ ಖ್ಯಾತಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ: ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಲಿಪ್ಪರ್‌ಶೆ ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವನು) ಮತ್ತು ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಜಾನ್‍ಸೆನ್ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಜನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಯುಕ್ತ ಜೋಡಣೆಯುಳ್ಳ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರು ಉಪಜ್ಞಿಸಿದರು. ಜಿಯೋವಾನ್ನಿ ಫ್ಯಾಬರ್ ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಗೆಲಿಲೈನ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಕ್ಕೆ 1625 ರಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು. (ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಇದನ್ನು "ಒಕಿಒಲಿನೋ " ಅಥವಾ "ಪುಟ್ಟಕಣ್ಣು" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದನು.)
ದ್ಯುತಿ, ಧ್ವನಿ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬಿಂಬೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೊಳಪಡಿಸಿ ಅಥವಾ ಎರಡರ ಯುಕ್ತ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿತ ಬಿಂಬದ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇರವಾಗಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬಿಂಬೋತ್ಪಾದನೆ ಆಗಬಹುದು; ವಸ್ತುವಿನ ಕ್ರಮವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬಿಂಬ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಆಗಬಹುದು. ವಸ್ತುವಿನ ಎಷ್ಟು ಪಟ್ಟು ವರ್ಧಿತ ಬಿಂಬವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಅದರ ವರ್ಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ . ಇದೊಂದು ಏಕಮಾನವಿಲ್ಲದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ. ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿವರದ ಗಾತ್ರದ ಅಳತೆಯೇ ಅದರ ಪೃಥಕ್ಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ . ರೇಖೀಯ ಏಕಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವದು ವಾಡಿಕೆ.
"ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳನ್ನು" ದೃಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಶೋಧನ ಅನ್ವೇಷಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಮಾದರಿಯಿಂದ ತರಂಗ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಿದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಮಸೂರಗಳ ದೃಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಸಲಾದ ತರಂಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ದೂಲಗಳು ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿಧಗಳೆಂದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಹಗುರ, ಸ್ಟೀರಿಯೋ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕಗಳು.
ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವನ್ನು ಇಟಲಿ, ಹಾಲಂಡ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ 1660 ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 1670 ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸೆಲೊ ಮಾಲ್‍ಪಿಘಿ ಎಂಬುವನು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ರಚನೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಶ್ವಾಸಕೋಶದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಬರ್ಟ್ ಹುಕ್‍ನ ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಫಿಯಾ ಅಗಾಧ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಆಂಟೋನಿ ವ್ಯಾನ್ ಲೀವೆನ್‍ಹೋಕ್ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ರೇತ್ರಾಣು ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 1676 ರಲ್ಲಿ ಲೀವೆನ್‍ಹೋಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನು.
ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪೃಥಕ್ಕರಣವನ್ನು ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು. ಅವರಕ್ತ ಸಮೀಪದ ಬೆಳಕು ಕೂಡಿಸಿದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಿರುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೇರಳಾತೀತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆಳಕಿನವರೆಗಿನ ಅನೇಕ ತರಂಗದೂರಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಲು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಯೋಗ ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ. ಕ್ರಮಲೋಕಿಸುವ ದರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಡ್ಡಲಾಗಿ ಕ್ರಮಲೋಕಿಸಿ ಅಂಕಾತ್ಮಕ ಗಣಕದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಫಲನ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ದಪ್ಪನೆಯ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಸಪಾಟಾದ ತೆಳು ದೃಕ್‌ಹಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಛೇದಿಸಬಲ್ಲದು. ದೃಷ್ಟಿರೇಖೆಗೆ ಸಮಾಂತರದಲ್ಲಿರುವ, ಸಮತಲದಲ್ಲಿರುವ ನಮೂನೆಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ವೀಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲದು. ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಪೃಥಕ್ಕರಣವುಳ್ಳ 3 ಆಯಾಮಗಳ ಬಿಂಬ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಅವಸ್ಥಾ ವೈದೃಶ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನವು ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನದ ದೀಪನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅವಸ್ಥಾ ಪಲ್ಲಟಗಳನ್ನು ವೈಶಾಲ್ಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈದೃಶ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಚನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಕೂಡಿಸುವುದು ಅವಸ್ಥಾ ವೈದೃಶ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಲ್ಲ. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವು ಜೀವಕೋಶ ಆವರ್ತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಸರ್‌ಫಸ್ ಹೊಸದಾದ ದೃಗ್ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾನೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತ ನ್ಯಾನೋ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರವು ವಿರುದ್ಧ-ಧ್ರುವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದ ಬೆಳಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸದ ತಲಾಧಾರದ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕವು (, ಮೈಕ್ರೋಸ್ , "ಸೂಕ್ಷ್ಮ" ಮತ್ತು , ಸ್ಕೋಪೆನ್ , "ವೀಕ್ಷಿಸು" ಅಥವಾ "ನೋಡು" ನಿಂದ) ಬರಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ಎಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಅಲೆಯುದ್ದ ದೃಶ್ಯಬೆಳಕಿನ ಅಲೆಯುದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬಹುಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ (ದೃಶ್ಯ ಬೆಳಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಲೆಯುದ್ದ ಸು. 4000 ಆಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಅಲೆಯುದ್ದವಾದರೋ ಸು. 0.5 ಆಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್). ಎಂದೇ, ಅವು ದೃಶ್ಯಬೆಳಕಿನಿಂದ ಪೃಥಕ್ಕರಿಸಲಾಗದ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪೃಥಕ್ಕರಿಸಬಲ್ಲವು.
ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ದೃಗ್ ಉಪಕರಣ ವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮಸೂರದ ನಾಭಿಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕೋವಿ, ಅವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ನಾಭೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಅತ್ಯುಚ್ಚ ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬಿಂಬವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಇವು ಎಲ್ಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳ ಪ್ರಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲ ಘಟಕಗಳು.ಅಲ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದ್ಯುತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಅಂಕೀಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಾಧನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾನಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ಜೀವಂತ ಅಂಗಾಂಶದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯ ವಿವರ 1664 ರ ವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಗಿಯಾಮ್‍ಬಟಿಸ್ಟ ಒಡಿಅರ್ನಾರ ಅಲ್ ಒಚಿಯೋ ಡೆಲ್ಲಾ ಮೊಸ್ಕ ಅಥವಾ ದ ಫ್ಲೈಸ್ ಐ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
1934ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೂನೊ ರೊಸ್ಸಿ, ಈಸ್ಟ್-ವೆಸ್ಟ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಗೈಗರ್ ಗಣಕಗಳು ‍ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ವರದಿ ನೀಡಿದ. ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ," ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಣಗಳ ಜೋರಾದ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಣಕಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಇವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ". ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. 1937ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರ್ ಆಗರ್, ರೊಸ್ಸಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೂ, ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ. ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ವಾತಾವರಣದ ಎತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಅಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಣದ ವೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ , ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ಫೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಯಾನ್‌‍ಗಳ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ನಿಂದಾಗಿರುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ದೂರದ ಮೂಲದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಂತೆ ವಾತಾವರಣದ ಅನಿಲಗಳ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ವೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಪಯಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಯಾನ್‌ಗಳು, ಅಸ್ಥಿರ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಸ್ಥಿರ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳು ಕೂಡಲೇ ಮ್ಯೂಯಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಮ್ಯೂಯಾನ್‍ಗಳು ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಮಯದ ವಿಸ್ತರಿಸುವಿಕೆಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮ್ಯೂಯಾನ್‌ಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಮ್ಯೂಯಾನ್‍ಗಳು ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ವಿಕಿರಣಗಳಾಗಿದ್ದು ಮೇಘಮಂದಿರಗಳು ಅಥವಾ ಗುಳ್ಳೆಮಂದಿರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಫುರಣ ಶೋಧಕಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಮ್ಯೂಯಾನ್‌‍ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೋಧಕಗಳಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅವು ಒಂದೇ ಕಣಗುಂಪುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತು ಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸ್ಮೃತಿಕೋಶ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ನಾಶವಾಗುವುದು , ಸಿಪಿಯು ತಪ್ಪಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಟ್ರ್ಯಾಸಿಯೆಂಟ್ ಎರರ್ಸ್ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸಾಫ್ಟ್ ಎರರ್ಸ್" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳಂತಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಭೂಮಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. 1990ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಎಂ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ, 256 ಮೆಗಾಬೈಟ್ ರ್‍ಯಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕಿರಣದಿಂದಾದ ದೋಷ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬೃಹತ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಭಾರವಾದ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು, ಅಂತರತಾರಾ ದ್ರವ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಲಘುವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳಿರುವ ಲೀಥಿಯಂ, ಬೆರಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಬೋರಾನ್‍ಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ರೋಹಿತವು ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕಗಳಿಗಿಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ವಿಶ್ವಕಿರಣದ ವಿದಳನಕ್ಕೊಳಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣ ,ನಿಕಲ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರತಾರಾ ದ್ರವ್ಯದ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗುವ ವಿದಳನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿಯಂ, ಟೈಟೇನಿಯಂ, ವನಾಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅಯಾನುಗಳು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮಾಡುಲೇಷನ್ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪಾರ್ಕರ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್‍ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಕ್ವೇಶನ್ ಇನ್ ದಿ ಹೆಲಿಯೊಸ್ಪಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತ್ರಿಜ್ಯಾಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ವೇಗದಲ್ಲಿರುವ ಸೌರಮಾರುತವು ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು "ಸೌರ ಮಾರುತದ ಅಂತಿಮ ಆಘಾತ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಿಮ ಆಘಾತ ಮತ್ತು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಅಂಚಿನ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೌರಕೋಶ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯು ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇದೂ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಪ್ಪಳಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂತರನಕ್ಷತ್ರೀಯ ರೋಹಿತ ಸಂಬಂಧಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ಸ್ಥಿರಶಾಖ ಶಕ್ತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು ಹೆಲಿಯೋಸ್ಫಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸೌರ ಮಾರುತದ ಮಾರ್ಗಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಸೌರಮಾರುತ ಅಂತಿಮ ಆಘಾತ, ಅನಿಶ್ಚಿತ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌರಕೋಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸರಣ ಟೆನ್ಸರಿನ ಹೊಸ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕಲೆಯ ಸ್ಥಾನದ 2 ಸಂಖ್ಯಾಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದರೂ ಸೌರಮಾರುತದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸೌರಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ಥಿರ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗದೆ ಸೌರಕೋಶ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಸೂರ್ಯನೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಸೌರ ವಿಕಿರಣಸ್ಫೋಟದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತಾನೆ. ಶಕ್ತಿಯ ರೋಹಿತದ ಯಾವ ಭಾಗವು ಗಮನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೋ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಹೊರಗಿರುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬರುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.90 ಭಾಗ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು, ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇ.9 ಭಾಗ ಹೀಲಿಯಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು ಶೇ.1 ಭಾಗ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಹೀಲಿಯಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಹೇರಳ ಅನುಪಾತ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯ ಒಟ್ಟು ಅಣುಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಆ ಧಾತುವಿಗಿರುವ ಒಟ್ಟು ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಇರುವ ಅನುಪಾತ) ಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ .
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ವೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರ ಕಿರಣಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಮೂರು ರೀತಿಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅನೇಕ ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಪರ್- ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಆಂದೋಳನ ದ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಲರ್ಹವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊದ ಫ಼್ಲೇವರ್‌ ಇನ್ನೊಂದಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಯಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಅನುಪಾತ, ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ತೀವ್ರತೆ ವಾತಾವರಣದ ಉನ್ನತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಅಧ್ಯಯನವೂ ನಡೆದಿದೆ. ಸುಮಾರು 15 ಕಿಮೀ ಉನ್ನತಿಯವರೆಗೆ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಉನ್ನತಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ತೀವ್ರತೆ ಇಳಿಮೊಗವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಕಿರಣ-ವಾತಾವರಣಗಳ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇದು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಉಚ್ಚ ಉನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಘಟ್ಟಿಸಿದಾಗ ವಾತಾವರಣದ ಅನಿಲಗಳೊಡನೆ ಅಂತರವರ್ತಿಸಿ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳು ಈ ರೀತಿ ಪಯಾನ್, ಮ್ಯೂಯಾನ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯುತ ಫೋಟಾನುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಅಯಾನೀಕೃತ ಕಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ತೀವ್ರತೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಕೆಳ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು 0.0026 ಮೈಕ್ರೋ ಸೆಕೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮ್ಯೂಯಾನ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಆಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬೈಜಿಕ ಎಮಲ್‍ಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಪಯಾನ್‌ಮ್ಯೂಯಾನ್‌ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿಭಜನೆಯ ಕ್ರಮಾನುಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು. 1948ರಲ್ಲಿ ಗಾಟ್ಲಿಬ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲೂನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಜಿಕ ಎಮಲ್‍ಷನ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರೋಟಾನ್‍ನಿಂದ ಆಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಪ ಭಾಗವು ಹೀಲಿಯಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರವಿರುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳಿಂದಾಗಿವೆ.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು, ಅವು ಉಪಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಕಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳು ಅಥವಾ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ಬಲೂನಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದಾಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಫ್ಲೈಶರ್, ಪಿ. ಬಫೋರ್ಡ್ ಪ್ರೈಸ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಎಮ್. ವಾಕರ್ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 1/4 ಲೆಕ್ಸಾನ್ ಪಾಲಿಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ನಂತಹ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಆಕಾಶ ಅಥವಾ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಯಾದ ದಾಹಕ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‍ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ "ಕೆತ್ತ"ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಏರ್ ಶವ‍ರ್‌ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಣುವಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಏರ್ ಶವರ್ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬಿಲಿಯನ್‍ಗಟ್ಟಲೆ ಕಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕಣಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಣಗಳ ಪಥದಿಂದ ಒಂದು ಡಿಗ್ರಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಆ ರೀತಿಯ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಆವಿಷ್ಟ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸತತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಇಂಗಾಲ-14 ನಂತಹ ಅಸ್ಥಿರ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸೌರ-ಪ್ರೇರಿತ ಸಮನ್ವಯತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು 1959ರಲ್ಲಿ ಇ.ಪಿ. ನೇಯ್ ಮತ್ತು 1975ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿಕಿಂಸನ್ ಹೇಳಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಸ್ವೆನ್ಸ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿದ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ನಡೆದ ಐಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನವು ಇದಕ್ಕೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ತೋರಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವರದಿಯು, "ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಭೌತಿಕ ತತ್ವಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತ ಹೋದಂತೆಯೇ, ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಪುರಾವೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ದೊರೆಯುತ್ತಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಹೆಲಿಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ಬಗೆಗಿನ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಸರಣ ಸಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ಕಡಿಮೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಾದ ಅಬ್ ಇನಿಷಿಯೋ ವಿಧಾನಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಕೊರತೆಯೇನೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅವಲೋಕನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೊಂದಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ , ಇದು ಹೆಲಿಯೋಸ್ಫಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವರ್ಣಾತ್ಮಕ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೋಮಿ ಜೆ. ಭಾಭಾ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ನಿಂದ ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಚದುರುವಿಕೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಭಾಭಾ ಚದರಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆತನ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು, ವಾಲ್ಟರ್ ಹೈಟ್ಲರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ 1937ರಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲಾಯಿತು. ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿ ಹೇಗೆ ಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು. ಭಾಭಾ ಮತ್ತು ಹೈಟ್ಲರ್, ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳು, ಧನ ಮತ್ತು ಋಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜೊತೆಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಉಳಿದ ಭಾಗವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೈಜಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಾದ ಭಾರವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಬೈಜಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲದ ಇತರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉಗಮವಾದ ಮಹಾಸ್ಪೋಟ ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಪ್ರೈಮರಿ ಲೀಥಿಯಂ, ಬೆರಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಬೋರಾನ್‍ಗಳಿಂದಾಗಿವೆ. ಈ ಹಗುರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಸೂರ್ಯನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕಿಂತ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಈ ಹಗುರ ಕಣಗಳು ಸೂರ್ಯನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಹೀಲಿಯಂ ಕಣಗಳ 107 ಭಾಗವಿರುತ್ತವೆ.
ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಹೀಲಿಯಂಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಿರುವ ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು, ಗಾಮಾ-ಕಿರಣ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲೀ ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳ ಶಕ್ತಿಯು ವಿಕಿರಣ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಕಿರಣಗಳ ಶಕ್ತಿ ಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾದಾಗ ಇವುಗಳು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ತಾಡನೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವುಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಣಗಳಾಗಿದ್ದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಬರುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಶೇ.90 ಭಾಗ ಸರಳ ಪ್ರೋಟಾನ್‍ಗಳು ಇದ್ದು, ಶೇ.10 ಭಾಗ ಹೀಲಿಯಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಶೇ.1 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗ ಭಾರ ಇರುವ ಕಣಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳು , ಅಥವಾ ಗಾಮಾ ಕಿರಣದ ಫೋಟಾನ್‍ಗಳಿಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಿರಣ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆಯು ತಪ್ಪು ಉಪಯೋಗವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಣಗಳು ಕಿರಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರದೇ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
1896ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಬೆಕರೆಲ್ ವಿಕಿರಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯುತ್ , ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಕಿರಣಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಹೊರಸೂಸುವ ರೇಡಿಯೋ ವಿಕಿರಣದಿಂದ ಅಥವಾ ರೇಡಿಯೋ ವಿಕಿರಣದ ಅನಿಲಗಳಿಂದ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. 1900 ರಿಂದ 1910ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಅಯಾನೀಕರಣದ ದರವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದನ್ನು ಅಯಾನುಗಳ ವಿಕಿರಣವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಗಾಳಿಯು ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅನೇಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಗಾಯಗೊಂಡರು, ಕೆಲವರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರು. ಈ ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕ, ಅಪಘಾತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು, ವಿಮಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರವು ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಜ್ಞೆ ಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು, ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಸ್ಪೈಕ್‌ಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನರೀತ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಎ330 ಮತ್ತು ಎ340 ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಣಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಣಗಳ ಮೂಲವು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲಿನ ಶಕ್ತಿಯುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಗೋಚರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ತಲುಪುವ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರದ ಘಟನೆಗಳವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು 1020 ಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಕಣ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ 1012 ರಿಂದ 1013 ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಅಧಿಕ.
ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಮ್ಯೂಯಾನ್‌ 2.2 ಮೈಕ್ರೋ ಸೆಕೆಂಡ್‍ನ ಸರಾಸರಿ ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿದವು. ಆದರೆ ಅದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವರ್ತಿಸದ ಕಾರಣ, ಯುಕಾವಾ ಕಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು 1947ರಲ್ಲಿ ಪಯಾನ್‌ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೇದಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಬೈಜಿಕ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸೋವಿಯತ್‍ನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಸರ್ಜಿ ವರ್ನೊವ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೇಡಿಯೋ ಅನ್ವೇಷಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿನ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ. 1935, ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಂದು ಆತ, ಒಂದು ಜೊತೆ ಗೈಗರ್ ಗಣಕಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಿರಣಗಳ ದ್ವಿತೀಯಕ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಆ್ಯಂಟಿ-ಕೋಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ 13.6 ಕಿ.ಮೀ. ವರೆಗೆ ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ.
ಹೆನ್ರಿಕ್ ಸ್ವೆನ್ಸ್‌ಮಾರ್ಕ್, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೋಡಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹವಾಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ. ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಸ್ಮಾಲ್ ಏರೊಸಾಲ್ ಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೋಡದ ಸಾಂದ್ರಗೊಂಡಿರುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು.
ಗ್ಯಾಲಾಕ್ಸಿಯ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷ ನೌಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಹೋಗುವ ಪರೀಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಅಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೊಯೇಜರ್ 2 ಅಂತರಿಕ್ಷ ಅನ್ವೇಷಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೋಷಪೂರಿತ ಕೆಲಸವಾಗಿ, ಒಂದು ಬಿಟ್ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕದ ಅಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಿಸಿ ಹಗುರವಾದ ಕಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಏರ್ ಶವರ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್‍ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಕಣಕ್ಕೆ ತಗುಲಿ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಇಂಟೆಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್, ಮುಂದಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ರೊಸೆಸರ‍್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕಿರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ, ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಹಿಂದಿನ ಸೂಚನೆ ಯನ್ನು ಪುನಃ ಕಳಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಮಿಂಚಿನಲ್ಲಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕುಸಿತವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ "ಹತೋಟಿ ಮೀರಿದ ವಿಫಲತೆ" ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತವಾಗಿಯೇ ಮಿಂಚು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಫಲತೆ " ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ನಂತರದ ಮಿಂಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿಇಎಸ್ಎಸ್(ಬಲೂನ್-ಬೋರ್ನ್ ಎಕ್ಸಪರಿಮೆಂಟ್ ವಿಥ್ ಸೂಪರ್‍ಕಂಡಕ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟೋಮೀಟರ್)
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕ್ವಾಂಟಾಸ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಏರ್‌ಬಸ್ ಎ330, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಮಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ದೋಷವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಮಾನವು ಎರಡು ಬಾರಿ ನೂರಾರು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಿತು.
ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಣದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವಿಶ್ವಕಿರಣದ ಶಕ್ತಿಯು, ಒಂದು ಟೆನಿಸ್ ಚೆಂಡನ್ನು 42 ಮೀ/ಸೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.)
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅಣುಗಳನ್ನು ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ, ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಓಜೋನ್ ಪದರದ ಸವೆತವು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಸಿಎಫ್‍ಸಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾನವರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಿಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣದ ಪ್ರಮಾಣವು 2.3 ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 0.3 ಭಾಗ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಫೋಟಾನ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳ ಕಾಪ್ಟನ್ ಚದುರುವಿಕೆಯಿಂದಾಗುವ ದ್ವಿತೀಯಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಗಳಿಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಮಿಲಿಕನ್ ನಂಬಿದ್ದ. ಕಾಪ್ಟನ್, ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಿದ ಕಣಗಳಿಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ.
ಪರಮಾಣು ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಉಪಪರಮಾಣವಿಕಕಣಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ಈ ಕಣಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಉಪಪರಮಾಣವಿಕಕಣಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯುತ ಕಣಗಳು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿರುವುವು.
ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವು ಸ್ಥಿರವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕಳೆದ ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 1.5 ರಿಂದ 2 ಪಟ್ಟು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಿವೆ.
ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ, ಅವನ್ನು ಕಿರಣಗಳೆಂದೇ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವುಗಳ ಕಣದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗ "ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣದ ಕಣ"ಗಳೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
"ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್ ಮಿಲಿಕನ್ ನೀಡಿದ. ಆತ, ಹೆಸ್ ಯೋಚಿಸಿದ್ದಂತೆ ಆ ಕಿರಣಗಳು ವಾತಾವರಣದ ವಿದ್ಯುತ್‍ನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರದೆ, ಅವು ಭೂಮಿಯ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ.
ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕಿರಣಗಳು ಅಂತರತಾರಾ ದ್ರವ್ಯದ ಜೊತೆ ವರ್ತಿಸಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
1938ರಲ್ಲಿ ಭಾಭಾ, ಈ ಕಣಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಇದು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೀನ್‍ರ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
ಇದು ಪುರಾತನ ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಲ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತವಾಂಶವಾಗಿದೆ.
ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ,
ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಗುಣಲಬ್ಧವು ಜೀವಿತಾವಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಈಗ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರ ರೋಷನ್‌ ಖಾಲೀದ್ ಮೊಹಮದ್ ರವರ ಫಿಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರೂ ಕೂಡ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ನಿಗಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಂಡಿಯಾ ನಿಂದ ತರಣ್ ಆದರ್ಶ್, ರೋಷನ್ ರ ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹೃತಿಕ್‌ ರೋಷನ್‌ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಆಂಗಿಕ ನಿಲುವು, ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ರೀತಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೃತಿಕ್, ತಾವು ಕೇವಲ ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಸಾಹದ, ರಭಸದ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಲವರ್ ಬಾಯ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಅನೇಕ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಿಶ್ಮಾರೊಂದಿಗಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಫಿಜಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೃತಿಕ್ ರವರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅವರು ಇದನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಇದೊಂದು ಅದ್ಭುತ,ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣ ಅಭಿನಯ!" ಎಂದು ಉದ್ಘರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2003 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಾಧಾರಿತ ಕೋಯಿ. ಮಿಲ್ ಗಯಾ" ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಯುವಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೂಡ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು. ತರಣ್ ಆದರ್ಶ್ ರೋಷನ್ ರ ಅಭಿನಯ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ಹೃತಿಕ್‌ ರೋಷನ್‌ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಅಭಿನಯದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಲತೆ ಇರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ನಟ, ಮೀನು ನೀರಿಗೆ ಧುಮುಕುವಂತೆ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಿರೋದಿಂದ ಹಿರೋ ಆಗಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ, ಅಪವಾದವೆಂಬಂತೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ನಟನಾಗಿ ಹುರುಳಿರದ ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಈ ಅದ್ಭುತ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ."