polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ, ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ಲೆ ಕೂಪರ್ ರನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಏಷಿಯಾದ ಆಟಗಾರನೆನಿಸಿದರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ್ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಒಲ್ಮೆಡೊಗೆ ಶರಣಾದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷ, ಭಾರತದ ಪರ ಡೇವಿಸ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರೊಡ್ ಲವೆರ್ ರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ರಿಗೆ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಇವರು ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ಸ್ ಹಂತ ತಲುಪುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ನೆಯಲೆ ಫ್ರೇಸರ್ ಎದುರು ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ್, ನೇರ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯ್ ಎಮರ್ಸನ್ ರನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ಸ್ ಹಂತ ತಲುಪಿದರು; ಆದರೆ ಸೆಮಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ರೊಡ್ ಲವೆರ್ ಗೆ ಶರಣಾದರು. ಕೃಷ್ಣನ್ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಕಣಕಾಲಿಗುಂಟಾದ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಕೃಷ್ಣನ್, ತಮ್ಮ ಪುತ್ರ ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಲ್ ಶೇಖರ್ ಜತೆಗೂಡಿ, 'ಏ ಟಚ್ ಆಫ್ ಟೆನ್ನಿಸ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಏ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯುಳ್ಳ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕವು, ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ರ ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಗಳ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣನ್ ಇದೀಗ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನಿಲ ವಿತರಣಾ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಸರಿಸಮನಾದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಂಚೂಣಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರನಾದರು.
ಕೃಷ್ಣನ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆ, . ರಾಮನಾಥನ್ ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲಗಳ ಒರೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ನಂತರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.
ಕೃಷ್ಣನ್ ಸತತ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಗಳಿಸಿದರು.
ಹಾಕರ್‌ ಹಂಟರ್ ಸೇತುವೆ ಘಟನೆ ‌೧೯೬೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೫ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಫ್ಲೈಟ್‌ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಅಲ್ಯಾನ್‌ ಪೊಲಕ್‌ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ನಂಬರ್‌ ೧ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರಾನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ರಾಯಲ್‌ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಹಾಕರ್‌ ಹಂಟರ್‌ ಎಫ್‌‌ಜಿಎ.೯ ಜೆಟ್‌ ಯುದ್ಧವಿಮಾನವು ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿ ಹೋಯಿತು. ಆರ್‌ಎಫ್‌ನ ೫೦ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ವರಿಷ್ಠ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸದಿರುವ ವಿಚಾರದಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಪೊಲಕ್‌ ಅವರೇ ಏನಾದರೂ ಸಾಹಸ ಮಾಡೋಣವೆಂದಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೇ, ಪೊಲಕ್‌ ತಮ್ಮ ಹಂಟರ್‌ ವಿಮಾನವನ್ನು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಕೆಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಸತ್‌ ಭವನ ದಾಟಿ, ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯತ್ತ ಮುಂದುವರೆದರು. ಸೇತುವೆಯ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನಂತರ ಪೊಲಕ್‌ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ, ತಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಆ ರೀತಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು ಕೊನೆಯ ಘಳಿಗೆಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ನೆಲ ಮುಟ್ಟಿದೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಸೈನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೇ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಆರ್‌ಎಫ್‌ ಸೇವೆಯಿಂದ ಹೊರಕಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಸೇತುವೆಯು, ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ಸ್ಲಿಡೌನ್‌ ಲೇನ್‌ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಟಾವರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಅಪ್ರೋಚ್‌ ಹಾಗೂ ಟಾವರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ರೋಡ್‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇತುವೆ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಗುವವರೆಗೂ, ಟಾವರ್‌ ಹಿಲ್‌ ನಿಂದ ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೂಲೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಗೆ ನದಿ ದಾಟಿ ಹೋಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ೪೦೦ ಮೀಟರ್‌ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು ಅತಿ ನೇರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ೧೮೭೦ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾದ ಟಾವರ್‌ ಸಬ್ವೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ನೆಲದಡಿ 'ಟ್ಯೂಬ್'‌, ಕೊಳವೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಪಾದಚಾರಿ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಮುಕ್ತವಾದೊಡನೆಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾದಚಾರಿ ಸಂಚಾರವು ಈ ಸೇತುವೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಂಕಪಾವತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುಂಕದ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸುರಂಗವನ್ನು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ಗೋಪುರಗಳ ನಡುವಿನ ಎತ್ತರದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳು ವೇಶ್ಯೆಯರು ಮತ್ತು ಜೇಬುಗಳ್ಳರ ತಾಣವಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಕಾರಣ, ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಇಂದು ಸೇತುವೆಯ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು, ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಯಂತ್ರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳಿಂದ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್‌ನ ಇತರೆ ಖ್ಯಾತ ತಾಣಗಳ ಭವ್ಯ ನೋಟ ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಮಿಸುವ ಸುಮಾರು ೩೮೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಈ ಕಮಾನುಗಳು ವೀಕ್ಷಣಾ ಪಂಕ್ತಿಗಳಂತಿವೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಸ್ಥಬ್ದಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ, ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಹಾಗೂ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ಅಂತರಸಂಪರ್ಕವುಳ್ಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಫಲಕಗಳಿವೆ. ಸೇತುವೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಹತ್ತಿರದ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲ ಸಮಸನ್ನೆ, ಹಬೆ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಗಾಗಿ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾರ್ಯವು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಣ್ಣಲೇಪನವನ್ನು ಮೂಲ ಲೋಹ ಕಟ್ಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ಅವನ್ನು ಪುನಃ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಮರುಲೇಪನ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ರಂಗು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಾರುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ೨೦೦೮ರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಒಂದು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸೇತುವೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಈ ಸುಸಜ್ಜಿಕೆಯ ನವೀಕರಣವು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಆಗ ೧೯೫೨ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ೭೮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಡಿ ಬಸ್ಸು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೇತುವೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯ, ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಾಹನವೂ ಚಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿ, ದ್ವಾರ ನಿರ್ವಾಹಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಕಾವಲುಗಾರನು ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದನು. ಬದಲಿ ಕಾವಲುಗಾರನು ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಟ್ಟಾಯಿತು. ಬಸ್ಸು ಏರುತ್ತಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮಸನ್ನೆಯ ತುದಿಯ ಬಹು ಸನಿಹವಿತ್ತು. ಬಸ್‌ ಚಾಲಕ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಗಂಟರ್‌ ತಕ್ಷಣ ಬಸ್ಸಿನ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಸ್‌ ಹಾರಿ, ಮೂರು ಅಡಿ ಕೆಳಗಿದ್ದ, ಇನ್ನೂ ಏರದಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಸಮಸನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದವರೆಲ್ಲರ ಗ್ರಹಾಚಾರ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಯಾರಿಗೂ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ಈ ಗೋಪುರಗಳ ಮೇಲ್ತುದಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಡ್ಡಲಾದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಗಾಗಿ ಸಾಲು ದಾರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಪುರಗಳ ನೆಲದೆಡೆಗೆ ಬಾಗಿದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡಲಾದ ಭಾರ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪಂಕ್ತಿಯ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ತೂಗು-ಭಾಗಗಳ ಭಾರವಾದ ಉದ್ದದ ಭಾಗ, ಹಾಗೂ, ಎರಡು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಉದ್ದದ ಪ್ರತಿ-ಭಾರಗಳನ್ನು ಈ ಎರಡೂ ದೃಢ ಗೋಪುರಗಳು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಗೋಪುರದ ತಳದಲ್ಲಿ, ಸಮಸನ್ನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಸೇತುವೆಯ ಈಗಿರುವ ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ, ಮಹಾರಾಣಿಯ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣದ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ದ್ಯೋತಕ ಬಳಿಯಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ಇದಕ್ಕೆ ಚಾಕೊಲೆಟ್‌ ನ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು.
ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರದಲ್ಲಿ, ಆಗಿದ್ದ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು, ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಅಪಾನ್‌ ಟೈನ್‌ ಮೂಲದ ವಿಕರ್ಸ್‌ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಸ್‌ವಿಕ್‌ ಘಟಕದಲ್ಲಿ, ೧೫೦ ಎಚ್‌ಪಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, ಅಡ್ಡಲಾದ, ಮಿಶ್ರಿತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಯಂತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಸದ, ೯ ಟನ್‌ ತೂಕದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚಕ್ರವಿದ್ದು, ಅದರ ತಿರುಗುವ ವೇಗವನ್ನು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ೩೦ ಸುತ್ತುಗಳಂತೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಧುನೀಕರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಈ ಯಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದಾಯಿತು. ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಫಾರ್ನ್‌ಸೆಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿತು.
ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳೊಳಗೆ, ಎಲೆನಿ ಷಿಯರ್ಲಿಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಹು-ಉಪಯೋಗಿ ನೂತನ ದೀಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ ಈ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳಲ್ಲಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣದ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಬೆಳಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ವಾತಾವರಣದ ಬೆಳಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಜಿಬಿ ಎಲ್‌ಇಡಿ ಸಾಧನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲುರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಚುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ತೂತು ಮಾಡದೇ ಈ ದೀಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. (ಸೇತುವೆಯು ಗ್ರೇಡ್‌ ೧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ತೂತು ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿವೆ).
ನದಿ ದಾಟುವ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣಲೆಂದು, ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ, ಸರ್‌ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಜೊಸೆಫ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯುಳ್ಳ ವಿಶೇಷ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನದಿ ದಾಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಭಾಗವಹಿಸಿರೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿತು. ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಿ,ಎಂಜನಿಯರ್ ಸರ್ ಜೊಸೆಫ್‌ ಬಝಲ್ಗೆಟ್‌ರದೂ‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಸುಮಾರು ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನೆಯ ಸುತ್ತ ವಿವಾದದ ಹೊಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಗರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಹಾಗೂ ಈ ಸೇತುವೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ತೀರ್ಪುಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಸರ್‌ ಹೊರೇಸ್‌ ಜೋನ್ಸ್‌ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ನಿಯಮಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ, ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸಂಕೇತ ಕಂಬಗಳು ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇರುಳಿನ ವೇಳೆ, ಎರಡೂ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಸೇತುವೆ ಮುಚ್ಚಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಎರಡು ಕೆಂಪು ದೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ತೆರೆದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಎರಡು ಹಸಿರು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಬ್ಬಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗಟೆ ಸದ್ದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯು ೮೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಹಡಗುಗಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಪುರಗಳ ನಡುವೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ೨೦೦ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಕಮಾನನ್ನು ಎರಡು ಸಮನಾದ ಸನ್ನೆಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಮ ಜೋಡಿ ಎಲೆಗಳಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ೮೩ ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಮೇಲೇರಿಸಿ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು, ದೋಣಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಜಲಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ಸಂಚರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು. ಅಗತ್ಯ ಬಲವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು, ೧,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವುಳ್ಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸನ್ನೆಯನ್ನು ಸಮಭಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅದು ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆ ತಲಪುವುದು. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ, ಬಹಳಷ್ಟು ಚರ್ಚಿತ ನಗರ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕೊಂಡ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಮೆಕಲಾಕ್‌, ಅದನ್ನು ಅರಿಝೊನಾದ ಲೇಕ್‌ ಹವಸು ಸಿಟಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ತಾವು ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನೇ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವರೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಮೆಕಲಾಕ್‌ ಈ ಕಥೆಯೆಲ್ಲಾ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು, ಸ್ವತಃ ಮೆಕಲಾಕ್‌ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆ ಮಾರಾಟಗಾರ ಇವಾನ್‌ ಲಕಿನ್‌ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಜೋನ್ಸ್‌ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಿ ಸ್ಟೀವೆನ್ಸನ್‌ ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸ್ಟೀವೆನ್ಸನ್‌ ಜೋನ್ಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮುಂಬದಿನೋಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲಂಕಾರಮಯವಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಗೋಥಿಕ್‌ ಶೈಲಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಲಂಡನ್‌ ಗೋಪುರದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದೂ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಇಂಗಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ೧,೧೮೪,೦೦೦ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪೌಂಡ್‌ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. .}}ಪೌಂಡ್‌ಗಳು).ಪೌಂಡ್‌ಗಳು).
ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಅಪಾನ್‌ ಟೈನ್‌ ಮೂಲದ ಸರ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಜಿ. ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ ಮಿಚೆಲ್‌ & ಕಂಪೆನಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ೩೬೦ ಎಚ್‌ಪಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದ, ತಟಸ್ಥ ಹಬೆ ಯಂತ್ರಗಳು ನೀರನ್ನು ೭೫೦ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಅಂಗುಲ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶದೊಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಡುಬೆಣೆ ಮತ್ತು ದಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಳ್ಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಪಂಪ್‌ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ೨೦-ಅಂಗುಲದ ನೀರೆತ್ತುವ ಸಾಧನವಿದ್ದು, ಇದರ ಮೇಲೆ ಅಗತ್ಯ ಒತ್ತಡ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಭಾರದ ತೂಕವನ್ನಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ನಿರ್ಮಾಣವು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆದು, ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು , ಬೆರೊನ್‌ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ , ವಿಲಿಯಂ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌, ಸರ್‌ ಎಚ್‌ ಎಚ್‌ ಬಾರ್ಟ್‌ಲೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಸರ್‌ ವಿಲಿಯಂ ಆರೊಲ್‌ & ಕಂಪೆನಿ) ಹಾಗೂ ೪೩೨ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಈ ಅದ್ದೂರಿ,ಭವ್ಯ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಇ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಕ್ರಟ್ವೆಲ್‌ ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಾನಿಕ ತಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಈ ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಸೇತುವೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. 'ಇದು ಅತ್ಯಾಡಂಬರ ಮತ್ತು ಡಾಂಭಿಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ನೈಜ ವಿಚಾರಗಳ ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್‌.ಎಚ್‌. ಸ್ಟೇಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಬರೆದರು. 'ಬಹಳ ಮಹತ್ವವಾದ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಲ್ಲೂ, ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ ಬ್ರಾಂಗ್ವಿನ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಈ ಮೂಲ ಯಂತ್ರದ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸದಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌-ದ್ರವೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಎಚ್‌ಎ ಕ್ರೊಮ್ವೆಲ್ ಹೌಸ್‌ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸಮಸನ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡಿಸಲಾದ ಕಚ್ಚುಗಳುಳ್ಳ ಸರಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರವೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಬದಲು ತೈಲ ಬಳಸುವ, ಗಿಯರುಗಳುಳ್ಳ ಆಧುನಿಕ ದ್ರವೀಯ ಯಂತ್ರಗಳು ಈ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಕಪ್ಪು ಚೆಂಡು, ಅಥವಾ, ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಕೆಂಪು ದೀಪ ತೂಗು ಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ನದಿ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಚೆರಿ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಪಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ದೋಣಿ-ಹಡಗುಗಳು, ಸೇತುವೆ ಸಂಚಾರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಸಂಕೇತಗಳು/ದೀಪಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಸದ್ದು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು.
ಆಗ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌ನ ಪೂರ್ವಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೇಗಗೊಂಡ ಕಾರಣ, ಆಗಿನ ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಥೇಮ್ಸ್‌ ಹರವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್ ಗೋಪುರಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಂದರಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಪಟಸ್ತಂಭಗಳುಳ್ಳ ಹಡಗುಗಳು ಆಗಮಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದೆಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಸ್ಥಿರ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳುಳ್ಳ ಸಮಸನ್ನೆ ಸೇತುವೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಜೋನ್ಸ್‌ರ ಶಿಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನಿ ಸರ್‌ ಜಾನ್‌ ವುಲ್ಫ್‌ ಬ್ಯಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಮಾನನ್ನು ಎರಡು ಸಮನಾದ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಹಾದುಹೋಗಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಗೋಪುರದ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕಮಾನುಗಳು ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ನೆಲ-ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳು ಆನಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೂಲ ದ್ರವೀಯ ಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಇದು ತೆರೆದಿದ್ದು, ಸೇತುವೆಯ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಯಂತ್ರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವಿದೆ. ಈ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಬೆಯ ಯಂತ್ರಗಳು, ಎರಡು ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶಗಳು ಹಾಗೂ, ಸಮಸನ್ನೆಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ದ್ರವೀಯ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಚನೆಯ ದೃಢತೆ ಕಾಪಾಡಲು, ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು ಈ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುವ ವಾಹನಳ ಮೇಲೆ ರಷ್ಟು ವೇಗ ನಿರ್ಬಂಧ ಹಾಗೂ ೧೮ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕದ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪರಿವೀಕ್ಷಿಸಲು, ಅಳೆಯಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸಂಖ್ಯಾ ಫಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದ್ದು, ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಾಲಕರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಂಡದ ನೋಟಿಸನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಗುವುದು.
ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸದೃಢ ಆಧಾರ ನೀಡಲೆಂದು, ೭೦,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜಲ್ಲಿಗಾರೆ‌ಗಳುಳ್ಳ ಎರಡು ಭಾರೀ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳಿಗೆ ೧೧,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉಕ್ಕು ಚೌಕಟ್ಟು ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ, ಉಕ್ಕಿನ ನಿರ್ಮಾಣರಚನೆಗೆ ದೃಢ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ, ಸೇತುವೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ನೋಟ ನೀಡಲು, ಕಾರ್ನಿಷ್‌ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ಲೆಂಡ್‌ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲುಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌, ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಮತೋಲನದ ತೂಗು ಸೇತುವೆ, ಸಮಸನ್ನೆ ಮತ್ತು ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳ ಜಂಟಿ-ವಿನ್ಯಾಸದ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಂಡನ್‌ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ಸೇತುವೆಗೆ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಈ ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ.
ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ನಿಬಿಡ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವಾದ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ಜನರು (ವಾಹನ ಚಾಲಕರು, ಸೈಕಲ್‌ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಈ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವರು. ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಒಳ-ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಲಂಡನ್‌ ನಿಬಿಡತಾ ಶುಲ್ಕ ವಲಯದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. (ಈ ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬಯಸುವ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.)
ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಲಂಡನ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಹೌಸ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಎಂಬ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಒಡೆತನ ಪಡೆದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಲಂಡನ್‌ನ ಐದು ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯೂ ಒಂದು. ಈ ದತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸೇತುವೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಲಂಡನ್‌ ನಗರವನ್ನು ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌ ದಂಡೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸದ ಏಕೈಕ ಸೇತುವೆಯಿದು. ಟಾವರ್‌ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ಸ್‌ ಇದರ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳು ಸಹ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ, ವ್ಯಾಸ ಅಳತೆಯುಳ್ಳ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣುವುಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ, ಅದೇ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೆಂಪು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಬ್ಬು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ದೋಣಿ-ಹಡಗುಗಳ ಹಬೆ ಶಿಳ್ಳೆಯಿಂದ ಪದೇ-ಪದೇ ವಿಸ್ಫೋಟಕ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರದ ದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂದು, ಸೇತುವೆ ತೆರೆಯುವ ಮುಂಚೆ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ದೋಣಿ-ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಾಹನದ ಇತರೆ ಪ್ರಮಿತಿಗಳ,ಸಂಚಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನದ ತೂಕ, ನೆಲ ಮಟ್ಟದಿಂದ ವಾಹನ ಅಡಿಗಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ, ಹಾಗೂ ಆ ವಾಹನದ ಅಕ್ಷದಂಡಗಳೆಷ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಚೋದನಾ ಕುಣಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೀಡನಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪರಿಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಸನ್ನೆಗಳ ಪರೋಕ್ಷ ಏರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ, ೨೦೦೦ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗದೇ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯು ಹಲವು ಬಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದರ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಎರಡೂ ಉಪ-ಕಮಾನುಗಳು ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೇತುವೆಯು ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದರ ತೂಗು ಕಂಬಿಗಳು ನೆಲ ಆಧಾರ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳೊಳಗೆ ಇರುವ ಕಂಬಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿವೆ. ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ಅಲೆಯುಂಟಾಗುವಾಗ, ಪಾದಚಾರಿ ಕಮಾನುಗಳು ನದಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ.
ವೇಲ್ಸ್‌ ರಾಜಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವೇಲ್ಸ್‌ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೮೯೪ರ ಜೂನ್‌ ೩೦ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು.
ಅದಾದ ನಂತರ ೨೦೦೨ರ ಬಿಬಿಸಿ ಕಿರುತೆರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿ ಬ್ರಿಟನ್ಸ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯೂ ಒಂದು ಎಂದು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಡ್ಯಾನ್‌ ಕ್ರುಯಿಕ್ಷಾಂಕ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಗೆ, ಸರ್ಕಲ್‌ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟಾವರ್‌ ಹಿಲ್‌ ಅತಿಸನಿಹದ ಲಂಡನ್‌ ನೆಲದಡಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ ಟಾವರ್‌ ಗೇಟ್ವೇ ಅತಿಸನಿಹದ ಡಾಕ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಲೈಟ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ.
ಹಲವು ದ್ರವೀಯ ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಯುಭಾರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾದ ನೀರಿನಿಂದ, ಎತ್ತರದ ಗೇಟ್ ಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ಮೇಲಕ್ಕೇರುಸುವ ಯಂತ್ರವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಆರು ಪದರಗಳ 'ರಂಗು ಲೇಪನ' ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಲೇಪನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಿ, ನಾಲ್ಕು ತೂಗು ಸರಪಳಿಗಳ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ೨೦೧೦ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂಕೇತ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಯಂತ್ರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿ, ಸೇತುವೆಯ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲನಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳ ಫಲಗಳ ಪೈಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೊತ್ತ, ತಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯಾಬಾಹುಳ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರಸೇಬಿಗೆ ಸೇಬಿನ ಅನಂತರ ಸ್ಥಾನ. ಮರಸೇಬಿನಲ್ಲಿ 5000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಳಿಗಳಿವೆ. ಮರಸೇಬಿನ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಂತ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಜರ್ಮನಿ, ಇಟಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಜಪಾನ್. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಮರಸೇಬಿನ ಇಳುವರಿ 5 ದಶಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ನಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆಯಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1500 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಸೇಬಿನ ಕೃಷಿ ಇದೆ. ಪಂಜಾಬ್, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೂ ದೆಹಲಿ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೂ ಇದರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮರಸೇಬಿನ ತಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಬಾಗುಗೋಷ, ಕಾನ್‌ಫರನ್ಸ್, ಮೇರಿಲೂಯಿಸ್, ತಾಮ್ಸನ್ಸ್, ವಿನ್ಟರ್ ನೆಲಿಸ್ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿವೆ.
ಮರಸೇಬು ಯುರೊಪಿನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಫಲವೃಕ್ಷ. ರೋಸೆಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಪೈರಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ ಎಂದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿದ್ದು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಟೈವ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ ಕಾಡುಬಗೆ; ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೊಪ್, ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್, ಕಾಕಸಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳುಂಟು. ಎರಡನೆಯದು ಮುಳ್ಳುರಹಿತವಾದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡೆಲೆ, ಹೂ ಹಾಗೂ ರಸಭರಿತ ಹಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಮರಸೇಬು ಬಗೆಗಳನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಇಂತಿದೆ; ಪ್ರತಿನೂರು ಗ್ರಾಮ್ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 86.5 ಗ್ರಾಮ್ ತೇವಾಂಶ, 0.4ಗ್ರಾಮ್ ಪ್ರೋಟೀನ್, 0.1 ಗ್ರಾಮ್ ಕೊಬ್ಬು, 0.3 ಗ್ರಾಮ್ ಖನಿಜಾಂಶ, 2.1 ಗ್ರಾಮ್ ನಾರು, 10.6 ಗ್ರಾಮ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಶರ್ಕರಷಿಷ್ಟಗಳು. ಖನಿಜಾಂಶಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್, ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಕಬ್ಬಿಣಗಳೂ ಪ್ರೋಟಿನಗಳ ಪೈಕಿ ನಿಕೊಟಿನಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಜೀವಸತ್ವ ಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವ , ತಯಾಮಿನ್, ರೈಬೊಫ್ಲೇವಿನ್ ಗಳಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳ ಪೈಕಿ ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚು, ಸೂಕ್ರೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಯ ಮೊತ್ತ ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಎಂದೇ ಮರಸೇಬನ್ನು ಮಧುಮೇಹ ರೋಗಿಗಳು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬಹುದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಕೃಷಿಕ್ರಮಗಳು ಸೇಬಿನದರಂತೆಯೇ ಇವೆ. ಬೇರೊಂದು ಪ್ರಭೇದದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೈರಸ್ ಪೇಷಿಯ, ಪೈ ಪೈರಿಫೋಲಿಯ, ಪೈ ನಿವ್ಯಾಲಿಸ್, ಪೈ ಯುಸ್ಸುರೆನ್ಸಿಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ತಾಳು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಕಸಿಮಾಡಿ ಪಡೆದ ಸಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಸಮಯ ಚಳಿಗಾಲ. ನೀರನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಆಳ ರೀತಿಯ ನೆಲ ಇದರ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ. ಸೇಬಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯದಾದ್ದರಿಂದ ಚಳಿಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆದಮೇಲೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಮರಸೇಬಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಾಜಾ ಹಣ್ಣು, ಷರಬತ್, ಇಲ್ಲವೆ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಹೋಳುಗಳು ಮುಂತಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಸೇಬನ್ನು ಹೋಳುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಪರಿಮಾಣದ ಸಿಪ್ಪೆ ಮುಂತಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯವಸ್ತು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿನಿಗರ್, ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ದನಗಳ ಉಣಿಸಾಗಿ ಬಳಸುವುದೂ ಇದೆ.
ಮರಸೇಬು ಅಗಲಹಂದರದ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಮರ. ಎಲೆಗಳು ಅಂಡಾಕಾರವು; ಗರಗಸ ಅಂಚುಳ್ಳವು. ಹೂಗಳೂ ಕಾರಿಂಬ್ ಬಗೆಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಗುಂಡಗಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಕಿರಿಯಗಲದ ಬುಡಭಾಗ ಹಿರಿಯಗಲದ ತುದಿಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ತಿರುಳು ಪೂರ್ಣ ಮೆದುವಾಗಿರದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹುಳುಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮರಸೇಬುಗಳಿಗೂ ಯೂರೋಪ್ ಪ್ರದೇಶವೇ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಬಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕಾಡುಬಗೆಯಾದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯೂರೊಪಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ನಿವ್ಯಾಲಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿರಬಹುದಾದ ಸಹಜ ಸಂಕರದಿಂದಲೋ ಮನುಷ್ಯ ನಡೆಸಿದ ಕೃತಕ ಸಂಕರದಿಂದಲೋ ಇಂದು ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಮರಸೇಬಿನ ತಳಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸಸಿ ನೆಟ್ಟ ಸುಮಾರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ ಕಾಯಿ ಕಚ್ಚಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಸುಮಾರು 70 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣಬಲಿತ ಮೇಲೆ, ಅದರೆ ಇನ್ನೂ ಹಸುರಾಗಿವಾಗ, ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಮರದಿಂದ ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ 100 ಕೆ.ಜಿ ಹಣ್ಣು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಮರಸೇಬಿನ ಚೌಬೀನೆ ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ, ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ನಿಕಟಕಣ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ವಸ್ತು. ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ, ಗಣಿತೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒದಗುತ್ತದೆ.
ವಣಕಿನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಗುಂದಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬೂದಿಹಾಳ ಪಿ.ಎನ್ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ತಮ್ಮ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರ ‘ಕಾಮಧೇನು’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಟಿಸಲು ಹೋದ ಲಿಂಗಪ್ಪನವರಿಗೆ, ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರು ನೀನು ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಹಾಡುವುದನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿರು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದರು. ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗದ ಕಾರಣ ಅವರು ಮಯೂರ ಫಿಲಂ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ಮ್ಯಾಂಡೋಲಿನ್ ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೆಮಿನಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹೋದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಸಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನುರಿತ ಕಲಾವಿದರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಈ ಬಾಲಕ ಲಿಂಗಪ್ಪನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಛಲಬಿಡದೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸೇಲಂಗೆ ತೆರಳಿದ ಲಿಂಗಪ್ಪನವರು, ಅಲ್ಲಿನ ಮಾಡರ್ನ್ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ. ಎ. ಕಲ್ಯಾಣಂ ಅವರು ಇವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರೆನಿಸಿದ ಟಿ. ಆರ್. ಪಾಪ, ಕೆ. ವಿ. ಮಹಾದೇವನ್ ಮುಂತಾದವರ ಒಡನಾಡಿಯಾದರು. ಆ ನಲವತ್ತರ ದಶಕದಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರೂ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ಸ್ಟುಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದವರೇ.
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿ. ಆರ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರನ್ನು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದರು. ಸಿ. ಆರ್. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಹಟಾತ್ತನೆ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರು ಲಿಂಗಪ್ಪನವರಿಗೆ ೧೯೫೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾದ ‘ಮೋಹನಸುಂದರಂ’ಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಮತ್ತು ಟಿ. ಜಿ. ಲಿಂಗಪ್ಪ ಈ ಈರ್ವರೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದ್ದರಿಂದ ‘ಮೋಹನಸುಂದರಂ’ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಚಿನ್ನದುರೈ, ವಿಳೆಯಾಟ್ಟು ಬೊಮ್ಮೈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಸಂಗೀತವಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಿ. ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರು ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅವರೊಡನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಬಿ. ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪದ್ಮಿನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಟಿ. ಜಿ. ಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಖಾಯಂ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.
೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಬಿ. ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರ ‘ಮೊದಲತೇದಿ’ ಟಿ. ಜಿ. ಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ಅವರು ಶಿವಶರಣೆ ನಂಬಿಯಕ್ಕ, ಗಾಳಿ ಗೋಪುರ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್, ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, ಚಿನ್ನದ ಬೊಂಬೆ, ರತ್ನಗಿರಿ ರಹಸ್ಯ, ಸತಿ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಕು ಮಗಳು, ಗಂಗೆ ಗೌರಿ, ಸ್ವರ್ಣ ಗೌರಿ, ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ, ರತ್ನಮಂಜರಿ, ಚಿನ್ನಾರಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ, ಎಮ್ಮೆ ತಮ್ಮಣ್ಣ, ದುಡ್ಡೇ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ, ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ಮಾಲತಿ ಮಾಧವ, ಅಮ್ಮಾ, ಬೀದಿ ಬಸವಣ್ಣ, ಗಂಡೊಂದು ಹೆಣ್ಣಾರು, ಕುಲಗೌರವ, ಧೂಮಕೇತು, ಜಾರಿ ಬಿದ್ದ ಜಾಣ, ಬೆಟ್ಟದ ಹುಲಿ, ನಾಗ ಪೂಜಾ, ಬಬ್ರುವಾಹನ, ತಾಯಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗ, ಹೊಸಿಲು ಮೆಟ್ಟಿದ ಹೆಣ್ಣು, ಕಾಲೇಜು ರಂಗ, ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಥೆ, ದೇವರ ಕಣ್ಣು, ಶಿವಕೊಟ್ಟ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಶ್ರುತಿ ಸೇರಿದಾಗ, ಭಾಗ್ಯವಂತ, ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ, ಯಡಿಯೂರು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ, ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಹಾಸ್ಯ ರತ್ನ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನೂ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಚಿತ್ರಸಂಗೀತವನ್ನೂ ಉಣಬಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆ ಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಪ್ರಗತಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಆರ್. ಸುದರ್ಶನಂ ಅವರ ‘ಶ್ರೀವಳ್ಳಿ’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಿದರು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕರೈಕುಡಿಯ ಎವಿಎಂ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸಿ. ಆರ್. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರ ‘ನಮ್ಮ ಇರುವರ್’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯನುಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳ ಬಳಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರೀಲಾನ್ಸ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಚಿಂತನೆಯೊಂದು ಮೂಡಿಬಂತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ವಿದೇಶದಿಂದ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆನಿಸಿದ್ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಗಿಟಾರ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗಿಟಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಲಿಂಗಪ್ಪನವರನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಜಿ. ರಾಮನಾಥನ್, ಎಸ್. ವಿ. ವೆಂಕಟರಾಮನ್, ಕೆ. ವಿ. ಮಹಾದೇವನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು.