polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ನನ ಕಾಲೇಜೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬೋಧಕ ಸ್ತಿತ್ಯಂತರಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂದುವರಿಸಲು, ಗ್ರಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ೧೯೩೫ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರನ್ನು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಒಂದು ರೀಡರ್ ಥಿಯರಿ ಆಯಿತು , ೧೯೫೯ರವರೆಗೆ ನಿವೃತ್ತಿಯವರೆಗೆ ಆ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ .ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಣಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ೧೯೪೯ ರಿಂದ ಅವರು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಗ್ರಿಟನ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅದರೆ ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಿಟನ್ ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತ್ತರಾದರು , ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಲಿಸಿದರು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ (ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಗಣಿತಜ್ಞ ಆದ್ದರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ೧೯೯೫ ರ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಹಿಳೆ ಗಣಿತಜ್ಞ) ಹುದ್ದೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದ; ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್, ಲೀಡ್ಸ್, ಹಲ್, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು; ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎರಡೂ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಪದಕ ಮತ್ತು (ಅವರು ೧೯೬೧ ರಿಂದ ೧೯೬೩ ರವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶವಾದ) ಲಂಡನ್ ಮೆಥಮ್ಯಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಡಿ ಮೋರ್ಗನ್ ಪದಕ. ಅವರು ಗ್ರಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ವರ್ಷದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಡೇಮ್ ಎಂದು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಫೈನಲ್ ಗೌರವ ಪದವಿ ಪಡೆದು, ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.ನಂತರ ಅವರು ಡಿ.ಫಿಲ್ ಓದಲು ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ವೋರ್ಸೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್ ವಿಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಅಬ್ಬೆ ಸ್ಕೂಲ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಟ್ಟಲೆ ಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿ ಎಛ್ ಹಾರ್ಡಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇತ್ತು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷ ೧೯೨೮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಡಿ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಸಿ ಟೀಚ್ಮ್ಯಾರ್ಷ್ ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ "ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸೊನ್ನೆಗಳು " ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಜೆ ಈ ಲಿಟ್ಲ್ವುಡ್ ಅವರು ಬಂದಿದ್ದರು.
೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಅವರಿಗೆ ಯೂರೋಪ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ತನ್ನ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸಲು, ಗ್ರಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ಗಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಲಿಟ್ಟಿಲವೂಡನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ, ಅವರು ಒಡ್ಡಿದ್ದ ಒಂದು ತೆರೆದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದರು. ಈಗ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಪ್ರಮೇಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಘಟಕ ಯುನಿಟ್ ಡಿಸ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಂದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್ ಒಂದು ಅಂದಾಜನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮೇಯ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅವರು ಕಂನಫರ್ಮಲ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗುಗಳು ಲಾರ್ಸ್ ಅಹ್ಲ್ಫಾರ್ಸ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ತಂತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವ, ಹೊಸ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿದ್ದರು.
ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ, ಮೇರಿ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಮೊದಲ ಲೀಮಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಸಾಲಿಸ್ಬರಿಯ ಗೋಡಾಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂಬ ದೂರದ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯ ಇತಿಹಾಸ. ಅದರೆ ಸತ್ಯ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯತ್ನದ ಅಗತ್ಯ ಆ ವಿಷಯದ ಅನಾನುಕೂಲತೆ ಎ೦ದುಕೊ೦ಡರು. ಅವರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದಾಗ, ಮೇರಿ ಆ ವಿಷಯ ಒಂದು ಕಲಿಕೆಯ ಸತ್ಯ, ದೀರ್ಘ ಸಮಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಇಲ್ಲದೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಶ್ಚಯವಾಯಿತು.
ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಅವರು ಡಿ.ಫಿಲ್ ಮುಗಿಸಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ಗೆ ಮರಳುವ ಮುನ್ನ ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವೋರ್ಸೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗನಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಕಲಿಸಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಂಜೆ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಎಚ ಹಾರ್ಡಿ, ಮತ್ತು ಇಸಿ ಟಿಚ್ಚಮಾರ್ಶ್ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಡಿ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧ "ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸೊನ್ನೆಗಳು," ಎ೦ದು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲೀ ಜರ್ನಲ ಆಫ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಪುಟ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು,ಸಂಪುಟ-೧ ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ-೨ .
ಮೇರಿ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ತಂದೆ ವಿಲಿಯಂ ಡಿಗಬ್ಯೆ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್, ಮತ್ತು ಮೇರಿಯ ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಐನ್ಹೋ ನಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಲೂಸಿ ಹ್ಯಾರ್ರಿಟೀ ಮೌಡ್ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್. ಜಾನ್ , ನಿಗೆಲ್ , ಜೇನ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ . ಮೇರಿ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಡೇಮ್ ಮೇರಿ ಲೂಸಿ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಡಿ ಬಿ ಇ ,ಎಫ್ ಆರ್ ಎಸ್ , ಎಫ್ ಆರ್ ಎಸ್ ಇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗಣಿತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಜೆಇ ಲಿಟ್ಲ್ವುಡ್ ಜೊತೆ ಅವರು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬದಲಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ನ ಸೇಂಟ್ ಹಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಇಡೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇವಲ ಐದು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.
ರೈಲು ಇಲಾಖೆಗೆ ಹೊಸತನದ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಲು, ವಿನೂತನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ‘ಕಾಯಕಲ್ಪ’ ಹೆಸರಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಆನ್ವಯಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲು ಪಣ
ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ­ಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ದ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ರೈಲ್ವೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ಐಐಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾಳವೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ’ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಯಲ­ಗಳನ್ನೊಳ­ಗೊಂಡ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ
ಯಾವ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸೀಟು ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ, ಪಾರ್ಸೆಲ್‌ ಹಾಗೂ ಸರಕು ಬೋಗಿಗಳ ಸಂಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಬಾರ್‌ ಕೋಡ್‌ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಎಫ್‌ಐಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಕೆ. ರೈಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಲು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆ.
ಹಳಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಸಂಯೋಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಣೆ
‘ನಿಯೋಜನೆ, ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸರಳತೆ’ ಇಲಾಖೆಯ ಹೊಸ ಮಂತ್ರ
ಇಲಾಖೆಯ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು
ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡ­ ಅಳವಡಿಕೆ
ಯೋಜನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡದ ಸುಧಾರಣೆ. ಯೋಜನೆ ರೂಪು ರೇಷೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಹೊಸ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಣೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉಪಕರಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗದ ರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು. ಮಾರಾಟ­ಗಾರ­ರೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವುದ­ಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರಮುಖ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ವರಮಾನ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ. ರೈಲು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಂತಹ ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಳಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ.
5 ಕೋಟಿ ಟನ್‌ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಗುರಿ. ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯಿಂದ ರೂ. 1,21,423 ಕೋಟಿ ವರಮಾನ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಸರಕು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಿಸುವ ದೂರವನ್ನು ಹಂತಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದರ ನಿಗದಿ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಶೇ 9.6 ಅಂದಾಜು. ಡೀಸೆಲ್‌ ದರ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಒಡಬ್ಲ್ಯುಇ ತಗ್ಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಶೇ 21ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಯ ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗೆ ರೂ. 7,616 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲು.
ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಮಿತ ದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಂದ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಿನಿಮಯಗಳಿಂದ, ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಖರೀದಿ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ;ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ₹ 3 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಉಳಿತಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆ
‘ಸೌರ ಮಿಷನ್‌’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡುವ ಅನುದಾನದಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 1000 ಮೆ.ವಾ. ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆ ಯೋಜನೆ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಲ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಸ್ತರಣೆ
100 ಡೀಸೆಲ್‌ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಎನ್‌ಜಿ­ಯಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಪರಿವರ್ತನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎನ್‌ಜಿ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಶಬ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣ.
ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವುದು. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ­ಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡುವುದು. ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ನೇಮಕ. ಇಆರ್‌ಪಿ ಆಧಾರಿತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿ.
ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಭಾವ ತುಂಬುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮುನ್ನೆಲೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕೌಶಲಗಳ ತರಬೇತಿ. ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿಕೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 8.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ­ಗಳ ಭಾರಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ­ಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಯೂರಿಯಾ ಸಾಗಣೆ ದರ ಹೆಚ್ಚಳ­ದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ₹ 3,000 ಕೋಟಿ, ಆಹಾರ­ಧಾನ್ಯಗಳ ಸಾಗಣೆ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ 600 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಉದ್ಯಮ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿವೆ
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ 11 ಆಶಯಗಳನ್ನು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸ­ಲಾಗಿದೆ. ರೈಲ್ವೆಯು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾಹಿನಿ ಆಗಬೇಕು, ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು, ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸವಲತ್ತು– ಸುರಕ್ಷತೆ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕು, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆ, ಉತ್ತಮ ಹೊದಿಕೆಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸಿಸಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಭೋಜನ ಬುಕಿಂಗ್‌ ಸೌಲಭ್ಯ ಇವು ಈ ಆಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ದಿನಾಂಕ : 26-2-2015 ರಂದು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಭುಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ರೈಲು ಸಂಚಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ­ವಿಲ್ಲದ, ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ದರ ಏರಿಕೆ ಮೂಲಕ ಒಂದಷ್ಟು ವರಮಾನ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿಯ ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್‌ನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಭು ಗುರುವಾರ ಮಂಡಿಸಿದರು.
ಮೇಘಾಲಯ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ನಡುವೆ ನೇರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ. ಬರಕ್ ಕಣಿವೆಗೆ ಬ್ರಾಡ್‌ಗೇಜ್‌ ಸಂಪರ್ಕ.
ರೈಲ್ವೆಯ ಎಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಸದ್ಯ ಎರಡು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರ್ಮೂಲಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿ­ರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕಂಡು­ಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದು, ದರ ನಿಗದಿ, ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ , ಕಾರ್ಯ­ದಕ್ಷತೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಗದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವು ನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಘಟಕಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು.
ಆಯ್ದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಅಡಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ಏಕರೂಪದ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಆರಂಭ.
ಕಂಟೇನರ್‌ ಡಿಪೋಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಸರಕುಗಳ ತ್ವರಿತ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ.
ಕೊಟ್ಟೂರು– ಹರಪನಹಳ್ಳಿ– ಹರಿಹರ ಮಾರ್ಗವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಡ­ಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ₹ 517 ಕೋಟಿ ತೆಗೆದಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜೋಡಿ ಮಾರ್ಗ­ಗಳಿಗೆ ₹ 1,279 ಕೋಟಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಸಲ ₹ 759 ಕೋಟಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ರೈಲ್ವೆ ಮೇಲ್ಸೆತುವೆ ಹಾಗೂ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ₹ 115 ಕೋಟಿ, ಗೇಜ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ
ಗೇಜ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆ: ಗೇಜ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ₹ 66 ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು– ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ– ತಾಳಗುಪ್ಪ ಮಾರ್ಗಗಳ ಗೇಜ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ₹ 52 ಕೋಟಿ, ಅರಸೀಕೆರೆ– ಹಾಸನ– ಮಂಗಳೂರು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ₹ 1 ಕೋಟಿ, ಸೋಲ್ಲಾಪುರ– ಗದಗಕ್ಕೆ 50 ಲಕ್ಷ, ಮೈಸೂರು– ಚಾಮರಾಜ ನಗರ– ಮೆಟ್ಟುಪಾಳ್ಯಂ ₹ 50 ಲಕ್ಷ, ಕೋಲಾರ– ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೆ ₹ 7.8ಕೋಟಿ ತೆಗೆದಿಡಲಾಗಿದೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಹಾಗೂ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ₹ 115 ಕೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಧಿಯಿಂದ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ಸಾವಿರ ಕಿ.ಮೀಗೆ 17ಕಿ.ಮೀ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ₹ 22ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಬೇಕಿದೆ.
ಹೊಸ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು, ಜೋಡಿ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹ 2,450 ಕೋಟಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡುವ ₹ 368ಕೋಟಿಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಕಳೆದವರ್ಷ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ. ಸದಾನಂದಗೌಡರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 1,500ಕೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈಗ ಪ್ರಭು ₹ 950 ಕೋಟಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿ­ಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಹಿಂದೆ ರೈಲ್ವೆ ಜತೆ ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಭರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರೆದಿದ್ದ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅದೇ ನಿಲುವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಪನ್ಮೂಲ­ಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ, ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿ­ಚಾರಣೆ­ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಮಾಡ­ಲಾಗು­-ವುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಗತ್ಯ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ: ₹ 96 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 9,400 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಜೋಡಿ ಮಾರ್ಗ, ತ್ರಿಪಥ, ಚತುಷ್ಪಥವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಭು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದ್ದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಶೇಕಡ 2,700ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು!
ಹಿಂದಿನ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಕೊನೆಯ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ­ರಾಗಿದ್ದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ 1,500ಕೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹೊರಗಿನವರು ರೈಲ್ವೆ ಖಾತೆ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಾಗಲೆಲ್ಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಭು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಅಪವಾದದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಕಾದಿರುವ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ– ಅಂಕೋಲಾ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು ₹ 12ಕೋಟಿ ಹಣ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಜೆಟ್‌ ಅಂಗೀಕಾರದ ಬಳಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಜಾವಡೇಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಧಾರವಾಡದ ಸಂಸತ್‌ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್‌ ಜೋಶಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
ಯುವ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವ–ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ತಯಾರಿ­ಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಒತ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆ ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತರಣೆ, 50ಸಾವಿರ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ.
ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು 182 ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಉಚಿತ ಕರೆ ಸೌಲಭ್ಯ
ಆಯ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಳವಡಿಕೆ
ಮುಂಬಯಿ – ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ ನಡುವೆ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕೆಲಸ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಜೂನ್‌–ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ.
ಆಹಾರಧಾನ್ಯ, ಬೇಳೆಕಾಳು, ಸಿಮೆಂಟ್‌, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ. ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಭು ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ 0.8 ರಿಂದ ಶೇ10 ರಷ್ಟು ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಮಧ್ಯದ ಬೋಗಿ ಮೀಸಲು
ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ, ಖಾಸಗಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ರಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಸುರೇಶ್‌ ಪ್ರಭು ಅವರು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಗುರುವಾರ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಶ್ವೇತ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕೋಲಾರ– ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ, ಮಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಬಯ್ಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪಿಪಿಪಿ ಯೋಜನೆ­ಯಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮುಂಗಡ ಕಾಯ್ದಿರಿಸದ ಪ್ರಯಾ­ಣಿ­ಕರು ಕೂಡ ಐದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್‌ ಖರೀದಿಸಬಹುದು
ಪಿಪಿಪಿ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದಿಪಾದಿಸಿರುವ ಪ್ರಭು, ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಯೂರಿಯಾ ಸಾಗಣೆ ದರ ಶೇ 10ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ದರವನ್ನು ಶೇ 10 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವ­ವನ್ನು ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿರು­ವುದರಿಂದ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
1912 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ-ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲದ ಮಹಾರಾಜನು ನಾಯಕತ್ವ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಭೇಟಿ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕಾಲದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 1926 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಇಬ್ಬರು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಗೆ ಹಿಂದಿನ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಒಂದೆರಡು ಹಾಜರಾಗಲು ಲಂಡನ್ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಇದು ಲಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಜರಾಗಲು ಅನುಮತಿ. ಫಲಿತಾಂಶದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಶಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಯಕತ್ವ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಥರ್ ಗಿಲ್ಲಿಗನ್ಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತ ತಂಡದ, ಕಳುಹಿಸಲು ಎಂಸಿಸಿ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂಗಳು, ಹಾಗೂ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಂಡ, ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರದರ್ಶನ.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘಟನೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಆಟಗಾರರು, ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೀರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ಇಲ್ಲದೆ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಒಪ್ಪಂದ ಭಾರತೀಯ ಆಟಗಾರರು ಒಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪರಿಸರ ಇದ್ದುದನ್ನು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೋಪಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಶೀತವಲಯದ ಪರಿಸರವಿದ್ದುದನ್ನ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆ ಕಾಲದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ವಿಜ್ನಾನಿಗಳಿಗೆ ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಯೂರೋಪಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಶಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಈಗಿನ ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿತ್ತೆ?
ಈ ಒಗಟನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಬೇರೊಂದು ಸಂಶೋಧನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಜ್ನಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಭೂಮಿಯ ಯಾವುದೇ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಛಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ, ಈ ಶಿಲೆಗಳ ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಶಕ್ತಿಯೂ ಕೂಡಾ ಆ ಶಿಲೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಾಗಲೇ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಶಕ್ತಿಯ ಧ್ರುವರೇಖೆಗಳು, ಆ ಕಲ್ಲುಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಧ್ರುವಗಳಿದ್ದವೋ ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ, ತದನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಧ್ರುವಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದರೂ ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಧ್ರುವರೇಖೆಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉಷ್ಣದ ದಾಖಲೆ ಅಂದರೆ ೧೩೭ ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್ ಹೀಟ್. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹರಿಯುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?
ವಿಜ್ನಾನಿಗಳಿಗೂ ಇದೊಂದು ಒಗಟಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಒಂದು ಸಮರ್ಥ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ವಿಜ್ನಾನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಹಿಮನದಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಿರುವುದು ಸಹಾರಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ವರದಿಯಾಗತೊಡಗಿದವು. ಮೊರಾಕ್ಕೋ, ಅಲ್ಜಿಯರ್ಸ್, ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ, ನೈಜರ್, ಜಾಡ್ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹರಿದು ದಾರಿ ಕೊರೆದಿರುವ ಗುರುತುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ಮೈಲು ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೆ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹರಿದಾಡಿದಿರುವುದನ್ನು ವಿಜ್ನಾನಿಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?
ಧ್ರುವವವಲಯದ ಅಗಾಧ ಹಿಮಚಪ್ಪಡಿಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹಿಮನದಿಗಳ ಕೊರೆತ ಸಾಧ್ಯವೇ ಹೊರತು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಹಿಮಪಾತಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದಲೂ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಜನವಿಹೀನವಾದ, ನೀರಿನ ಸೋಂಕಿಲ್ಲದ, ಕಾದ ಮರಳಿನ ರಾಶಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಹಿಮನದಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು?
ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ಅಂಥದರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಸಹಾರಾದ ಭೀಕರ ಮರಳುಗಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಉಷ್ಣದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳ ಪಾತ್ರ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು?
ವಿಜ್ನಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಳಿಯೇ ಶೀತವಲಯದ ಜೀವಿಗಳ, ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳಯುಳಿಕೆಗಳು ಸಹ ಕಂಡುಬಂದವು. ವಿಜ್ನಾನಿಗಳು ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಕಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅದರಂತೆ ಅಂದಾಜು ೪೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉಷ್ಣದ ಮರಳುಗಾಡಾದ ಸಹಾರಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದಾಯಿತು.
ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಧ್ಯ ಸಹಾರಾದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ನಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಅಥವಾ ಹಿಮನದಿಗಳು ಹರಿದಿರುವ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಂಡರು. ನೀಳವಾಗಿ ನೂರಾರು ಮೈಲುದ್ದ ಹಿಮನದಿಗಳು, ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರ ಕೊರೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಹಿಮನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಘನೀಕರಿಸಿದ ಹಿಮ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇವು ಸರಿಯುವಾಗ ತಳದಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮೊಡನೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲ್ಲುಗಳು ಜರುಗುವಾಗ ನದಿಯ ತಳದ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೊರೆದು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಓಣಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹಿಮನದಿಯ ಪಾತ್ರ ಸಾಧಾರಣ ನದಿಗಳ ಪಾತ್ರದಂತಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ನಾನಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು.
ಸಹಾರಾ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಜನ ಮರುಭೂಮಿ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಈ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೈಲ್ ನದಿಯೊಂದು ಹರಿಯದಿದ್ಧರೆ ಇಡೀ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸಹ ಇಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಹಾರಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಶೆಖೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆನಿಕೆಯಷ್ಟು ಇರುವ ಗಿರಿಜನರೂ ರಾತ್ರಿಯಾದ ಅನಂತರವೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೂರ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೊಂದಿರುವ ಓಯಸಿಸ್ಗಳ ಬಳಿ ಮಾತ್ರ ಜನ ವಸತಿಯಿದೆ. ಮರದ ನೆರಳಿಲ್ಲದ ಮೋಡದ ತುಣುಕಿಲ್ಲದ ಈ ಸಹಾರಾ ನಿರಾಸೆಯ, ಹತಾಶೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲೂ ಸಹ ಬಿಸಿಲು ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಖರವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕಾದ ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಕಾಲು ಸುಟ್ಟು ಬೊಬ್ಬೆಯೇಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ವಿಜ್ಜಾನಿಗಳು ೪೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಶಿಲೆಗಳ ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು, ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಜರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯನ್ ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಜರು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾಗಳ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಪದರದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯತ್ತಲೇ ತಮ್ಮ ಧ್ರುವರೇಖೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಧ್ರುವಬಿಂದು ಇತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೆಇದೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.
ಈಜಿಪ್ಟಿಗೂ ಕೆನಾನ್ಗೂ ಏರ್ಪಟ್ಟ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧದ ಫಲವಾಗಿ ಕೆನಾನೈಟರೂ ಫಿನಿಷಿಯನ್ನರೂ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಲೆಬನಾನಿನ ಬಿಬ್ಲಾಸಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಒಂದು ಸಾಲೇ ಇತ್ತು. ಅಸ್ಸಿರಿಯನ್ನರು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ಗಳು ಕುಳ್ಳು; ಅವುಗಳ ಶಿರೋಭಾಗ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತಿತ್ತು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನೊ ಘಟನೆಯನ್ನೊ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ ಸಹ ಇತ್ತು. ಅದರ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು ತುದಿ ಬೋಳಾಕಾರ. ಒಂದನೆಯ ಸೆನ್ವೋರ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಥ ಒಂದು ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌, ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸದಿಂದಲೂ ಶಾಸನದಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ್ದು ಫಾಯೂಮಿನ ಎಬ್ಜೀಗಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಬಿಸೀನಿಯದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ರೀತಿಯ, ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ ಮಾದರಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯೇ ಇದೆ. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಜೆಹು ದೊರೆಯ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ, ಪ್ರ.ಶ.ಪು, 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸ್ತಂಭ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯಪುಜೆಗೂ ಇವಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಗೀಜ಼ದ ಬಳಿಯ ಅಬೋಸಿರ್ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದ ಪುಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಕೊಚ್ಚಿದ ಪಿರಮಿಡ್ ಮಾದರಿಯ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ ಇದೆ. ಅದರ ಮುಂದೆ ಬಲಿಪೀಠ. ಇಂಥ ಸ್ತಂಭಗಳ ಪಿರಮಿಡಾಕಾರದ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಗುಣವುಳ್ಳ ಬೆಳ್ಳಿ-ಚಿನ್ನ ಮಿಶ್ರಿತ ಲೋಹದ ಕವಚ ತೊಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲಿಫೆಂಟೈನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ಗಳು ಸೂರ್ಯಮತಸಂಬಂಧವಾದ ದೇವಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂಥವು. ದೊಡ್ಡ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಆಸ್ವಾನಿನ ಗ್ರ್ಯಾನೈಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ನೈಲ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯೋಜಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಹಳೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಗೋರಿಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೊರೆಗಳ ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆಯೇ ಮುಂತಾದ ಸಾಹಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಚಿತ್ರಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲಿಫೆಂಟೈನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಬುಯಿಯ ಗೋರಿಯ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿತ್ತು. ಥೀಬ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಗಳ ಗೋರಿಗಳ ಮುಂದೆ ಒಂದೊಂದೇ ಸ್ತಂಭ ನೆಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಬಂತು. ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲೂ ಅರಮನೆಗಳ ಮುಂದೂ ಇವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಈಗಲೂ ನಿಂತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಸ್ತಂಭವೆಂದರೆ ಪುರಾತನ ಹೀಲಿಯಾಪೊಲಿಸ್ನ ಅಲ್ಮಟಾರಿಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದನೆಯ ಸೆನಸ್ರೆಟನ ಸ್ತಂಭ. ಇದರ ಎತ್ತರ 21 ಮೀ. ಅನಂತರದ ಸ್ತಂಭಗಳಂತೆ ಇದು ಮೇಲೆ ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಪುರವಾಗಿಲ್ಲ.
ಹೊಸ ಪ್ರಭುತ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. 18ನೆಯ ಮನೆತನದ ಕಾಲದ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು: ಮಹಾದ್ವಾರ, ಮುಖ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಆರಾಧನ ಮಂದಿರ. ಕಾರ್ನಾಕಿನ ಅಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಚನೆ ಈ ಬಗೆಯದು. ಈ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಕಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಏಳು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತೆಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಜೊತೆ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿತ್ತು. ಈ ಪೈಕಿ ಒಂದನೆಯ ಥಟ್ಮೋಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ತಂಭಗಳೇ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿದೆ. ಅದು 80 ಅಡಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ; ಇದರ ಬುಡ ಆರು ಅಡಿಗಳ ಚಚ್ಚೌಕ; ತೂಕ 325 ಟನ್.
ಒಬೆಲಿಸ್ಕ್‌: ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು ಪಕ್ಕಗಳಿದ್ದು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆಲ್ಲ ಸಪುರವಾಗಿ ತುತ್ತು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪಿರಮಿಡ್ಡಿನಂತಿರುವ ಸ್ತಂಭ.
ಮನರಂಜನೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಒಂದು ರೂಪ, ಅಥವಾ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯ, ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ
ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು.
ಧನೂಳ ಪ್ರತಿಭೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಆಕೆ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾವಿತ್ರಿ ಸತ್ಯವಾನನ ನೃತ್ಯರೂಪಕಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಗಳ ತಲಾಷಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷಕರು ಧನೂಳ ನೃತ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಹೇಳಿಕೊಡಬೇಕಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಆಕೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧನೂಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಮೆಚ್ಚಿ ಬರೆಯಿತು. ಈ ವರದಿ ಸುಖದೇವ್ ಅವರ ಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ನೋಟವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾಳಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದೆಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಕಂಡ ಅವರು ‘ಸಿತಾರಾ’ ಎಂದು ಮಗಳನ್ನು ಕರೆದರು. ಮುಂದಿನದು ತಾರೆ ಬೆಳಗಿದ ದಾರಿ.
ಸಿತಾರಾ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ಸುಖದೇವ್‌ರ ಕುಟುಂಬದ ನೆಲೆ ಮುಂಬೈಗೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಮುಂಬೈಗೆ ಬಂದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಆಯ್ದ ಸಹೃದಯರ ಎದುರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿತಾರಾಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರಂಥ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳು ಸಹೃದಯರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಬಾಲಕಿಯ ನೃತ್ಯ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಟ್ಯಾಗೋರರು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದರು. ಮೂರು ತಾಸುಗಳ ಆ ಕಥಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡೇ ಅವರು ‘ನೃತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆಲ್ಲ ಕಥಕ್ ಸುವರ್ಣ ಪರ್ವ.
ರವೀಂದ್ರರೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಸುಖದೇವ್ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಮಸುಕಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪುನರುದ್ದೀಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಕುಲೀನ ಮನೆತನ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವವರ ಕಡೆಗಣ್ಣಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಕಲೆಯಾ ಗಿತ್ತು. ಗುರುದೇವರೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ ಕಥಕ್‌ಗೆ ಘನತೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವ ಗುರಿ ಸುಖದೇವ್ ಅವರದಾಯಿತು.
ರವೀಂದ್ರರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಪರಿಸರ ರೂಪಿಸುವ ಸುಖದೇವ್‌ರ ಕೆಲಸ ಸುಲಭದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುಖದೇವ್‌ರ ಪ್ರಯತ್ನ ಅವರ ಸಮುದಾಯದಿಂದಲೇ ಮೂದಲಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಅವರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಹರಣದ ಮಾತುಗಳೂ ಕೇಳಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಇದಾವುದಕ್ಕೂ ಸುಖದೇವ್ ಧೃತಿಗೆಡಲಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತನಾಡಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಲು ಹಿಡಿಯುವಷ್ಟು ಗಡುಸಾದರು. ಕೊನೆಗೆ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಅವರು, ಕಥಕ್ ಶಾಲೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ವಾರಾಂಗನೆಯರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೂಡ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯಿತು.
ಅಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಧನೂಗೆ ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಗಂಡನ ಮನೆಯವರಿಗೆ ನವವಧು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಎಂಟರ ಹುಡುಗಿ ಶಾಲೆ ಬಿಡಲೊಲ್ಲಳು. ಈ ಜಗ್ಗಾಟದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಊರ್ಜಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ. (ಅದಾದ ನಂತರವೂ ಮತ್ತೆರಡು ಸಲ ಸಿತಾರಾದೇವಿ ಮದುವೆಯಾದರು. ಮೂರನೇ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಕೊನೆಗೆ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯವಷ್ಟೇ ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗಾತಿಯಾಯಿತು).
ಸಿತಾರಾ ಅವರು ನಜೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್, . ಆಸಿಫ್ರ ಮದುವೆಯಾದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರತಾಪ್ ಬಾರೋತ್ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮವಿತ್ತರು, ರಂಜಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸುಖ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅವರ ಮದುವೆ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಈ ತನ್ನ ನೃತ್ಯದ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಕೊಟ್ಟರು.
ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ ಸಿತಾರಾದೇವಿ . ಸಿತಾರಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪೂಜೆಯ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ. ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತವರು ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮನೆಯವರ ಪಾಲಿಗೆ ಮುದ್ದಿನ ‘ಧನೂ’ ಆದಳು. ಅಂದಹಾಗೆ, ಧನೂ ಅವರ ತಂದೆ ಸುಖದೇವ್ ಮಹಾರಾಜ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಕಥಕ್ ಅವರ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ. ಅವರಿಗೆ ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿಯಿತ್ತು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ಸ್ಯಕುಮಾರಿ ನೇಪಾಳದ ರಾಜಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ನಂಟಸ್ತಿಕೆ ಹೊಂದಿದವರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಪ್ಪನ ವಿದ್ವತ್‌ಗೆ ವಾರಸುದಾರಳಾದ ಸಿತಾರಾದೇವಿ, ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ದಣಿವರಿಯದ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಕಲ್ಪನಾವಿಲಾಸ ಹಾಗೂ ಲಾಲಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಲಾಲಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ತಾಂಡವದ ಬಿರುಸು ಕೂಡ ಅವರ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಕಥಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಭರತನಾಟ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಅವರಿಗಿತ್ತು.
ಉದ್ಯೋಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿತಾರಾ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ನಿರಂಜನ್ ಶರ್ಮ ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾತೃ ಸಿತಾರಾ ಅವರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ‘ಉಷಾ ಹರಣ್’ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾದ ಈ ನಂಟು ‘ರೋಟಿ, ‘ವತನ್’, ‘ಅಂಜಲಿ’ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೯೫೭ರ ‘ಮದರ್ ಇಂಡಿಯಾ’ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
ಸಿತಾರಾ ದೇವಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಥಕ್ ಶೈಲಿಯ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.