polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕವಿ ತನ್ನ ಭಾಷಾ ಪ್ರೌಡಿಮೆಯಿಂದ ಛಂದಸ್ಸು ಅಲಂಕಾರ ಉಪಮೆಗಳಿಂದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಓದಲೂ ಕಷ್ಟ. ಇಂತಹ ಕಾವ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಓದುಗರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ರಾಗ, ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಛರಿಸುತ್ತಾ, ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು - ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಬೇಕಿರುವಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಅರ್ಥ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುವಂತೆ ಓದಿ ಸಹೃದಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಡವದೆ, ತಡವರಿಸದೆ, ತಲೆಕೊಡಹದೆ, ಕರ್ಕಶವಾಗಿ ಹೇಳದೆ, ಎಲ್ಲರಮನಸ್ಸಿಗೂ ತಾಗುವಂತೆ ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ ಮಾಡುವುದೇ ಗಮಕ, ಹಾಗೆ ಓದುವವನೇ ಗಮಕಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ನೀತಿ ಸಾರ.
ಡಾ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರು, ಗದ್ಯ ರೂಪದ, ಯತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಸಂಗೀತ ಜೋಡಿಸಿ ಹಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ವಚನಗಳನ್ನೂ ಗಮಕದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಮಕ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತು. ಗಮಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಚನ ಗಾಯನವೂ ಒಂದು ಅಂಗವಾಯಿತು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಮಕ ವಾಚನ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರೂ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಅಮಚಿ ಎಂ.ಆರ್. ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ಅವರು ಮನೆಘಟ್ಟದ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ವಾಚನದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗಮಕ ಕಲೆಗೆ ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ಆದಿಪುರಾಣ, ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ, ಗದುಗಿನ ಭಾರತ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ, ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ, ಭರತೇಶ ವೈಭವ ಮೊದಲಾದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಮಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ನೀತಿಸಾರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ:
ಗಮಕ ಅಥವಾ ಗಮಕ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಪದ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಾಗ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಓದುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿ. ಓದುವಾಗ ಸಂಗೀತದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ, ಜಾನಪದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ಕಾವ್ಯದ ಅರ್ಥ, ಭಾವ, ನವರಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟು, ರಸ ಭಾವ ಕೆಡದಂತೆ ಕವಿ ಬಳಸಿದ ಛಂದಸ್ಸು, ಯತಿಗಳು ಕೆಡದಂತೆ ರಾಗ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದುವುದನ್ನು - ಗಮಕ - ಗಮಕ ಕಲೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಕವಿ ರಾಘವಾಂಕನ ಹೇಳಿಕೆ - ಕಾವ್ಯ ಕನ್ನಿಕೆಗೆ ರಸವೇ ಜೀವನ; ಭಾವವೇ ಶರೀರ; ಅರ್ಥಗಳೇ ಅಂಗಗಳು; ಶಬ್ದ ಸಮೂಹಗಳೇ ಮಾತು, ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರಗಳೇ ಆಭರಣ; ಪದಗಳ ಗಮನವೇ ನಡೆ; ಆನಂದ ವಾಸಿಸುವ ಮನೆ: ಆದ್ದರಿಂದ ಗಮಕಿಯಾದವನಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಜ್ಞಾನ ವಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾವ್ಯದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು; ಅವಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿಬಾರದಂತೆ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದುವವನೇ ಉತ್ತಮ ಗಮಕಿ .
ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠ ದ ದಂತ ಸಿಂಹಾಸನ ದ ಯೋಜನೆ, ಕಾರ್ಯ ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮೂಡುಗೋಡು ಕಲಾವಿದ ಹಿರಣ್ಯಪ್ಪನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಣ್ಯಪ್ಪನವರು, ನೂಡುಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಲು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಹೆಗಡೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಸಿದಾಗ , ಸೊರಬದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಮನೆಯ ವಿಶಾಲ ಮಹಡಿಗೆ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಬ್ಬರಾಯರು ಅವರ ಜವಳಿಅಂಗಡಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಹಾಸನದ ಕೆಲಸದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು ಅವರು ಇರುವವರೆಗೆ ಸಿಂಹಾಸನದ ಪ್ರಗತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಗುರುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ನಂತರ ಆ ಕೆಲಸವೂ ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೇ ಬಂದಿತು.
ಹೊಸಬಾಳೆಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ತಲಕಾಲಕೊಪ್ಪದ ವೇದ ಸಂಸ್ಸೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಯ ಅದ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನ ಸಹಾಯ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಸೊರಬ ಅಥವಾ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಗೆ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸೊರಬದ ತಹಶೀಲ್ದಾ ರರ ಅದ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿರಿಂದ ವಂತಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸೊರಬದ ಪುರಸಭೆ ವತಿಯಿಂದ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದೂರದಿಂದ ಬರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಸ್ಟಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಗೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಬಡವರಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ - ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರಿ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟಾಗ ಸುಬ್ಬರಾಯರು ಅವರಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ , ಸಹಕಾರ ನಿಧಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ೨೦ರೂಪಾಯಿ ಸಹಾಯಮಾಡಿದ್ದರು . ಅದೇರೀತಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೨೦ ರೂಪಾಯಿ ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ; ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಧ್ಯ ಯನ ಮುಂದುವರೆಸಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ- ನಂತರ ಮಹಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಗೌರವ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ ಪಾದರ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನ ತಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಾತ್ಮರ ವಚನಗಳು, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಭಾಷಿತಗಳನ್ನೂ , ಸಂಸ್ಸೃತ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ, ಮಹಾತ್ಮರ ವಚನಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿಸಿ ಜನರಿಗೂ ಯುವಕರಿಗೂ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಓದಿ ತಿಳಿದು ಅನುಸರಿಸುವುದೇ ಇದರ ಬೆಲೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚುಹಾಕಿಸಿದ್ದರು.
ಅವರ ನಂತರ ಅವರ ತಮ್ಮ ಅನಂತಪ್ಪ ಹೆಗಡೆಯವರು ಶ್ರೀಮಠದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಹಸ್ತಿದಂತ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು
ಮಠಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಉತ್ತರ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಖಂಡ ವೆಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಹೊಸಬಾಳೆ ಊರು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನವರು, ಹೊಸಬಾಳೆ ತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಹೆಗಡೆ ಕುಟಂಬ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಹೆಗಡೆಯವರು. ನಂತರದವರು ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು :ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ರಾಮಪ್ಪ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸುಬ್ಬರಾಯರು
ತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಹೆಗಡೆಯವರು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನ ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಶ್ರೀ ಮಠದ ಕೃಪೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.
ರಾಮಪ್ಪ ಹೆಗಡೆ ಯವರು ವ್ಯವಸಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ಅಡಿಕೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಜಾಪತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮಾಜ ಸೇವಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನ ಶ್ರೀಮನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.
ಅವರು ಕಾಂಚೀ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಮಹಾರಾಜರು ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆನೆಯನ್ನು ಕೊಡಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ರಾಮಪ್ಪ ಹೆಗಡೆಯವರ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಶ್ರೀ ಮಠಕ್ಕೆ ತಂದು ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಮಠದ ೩೩ನೆಯ ಗುರುವರ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ನಿಕಟವರ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದು , ಮಠದ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರು ೧೮೯೮ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿದ ಶ್ರೀಮಠದ ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮ ಸ್ವೀಕಾರ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಸಾಗರ ಪ್ರಂತ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಅಡಿಕೆ ಮೆಣಸು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೆ ನ್ಯಾಯವಾದ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡು, ಮತ್ತಿಕೊಪ್ಪದ ಲಕ್ಷಿ ನಾರಯಣಪ್ಪನವರು ಹೊಸಬಾಳೆ ಸುಬ್ಬರಾಯರು ಮತ್ತು ಮೂಗಿಮನೆ ಗಣೇಶಯ್ಯನವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕಂಪನಿ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ ಅನ್ನಾವರ ಅಡಿಕೆ ಕಂಪನಿ , ಸಾಗರ ಎಂಬ ಅಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು . ಅದು ಈಗಲೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನೆಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಅಡಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪೌಂಡಿಗೆ ೨ ಆಣೆ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಸಿತ್ತು. ವಿದೇಶದಿಂದಲೂ ಅಡಿಕೆ ಅಮದಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಅಡಿಕೆ ಬಲೆ ಕುಸಿದು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಡಿಕೆ ಸುಪಾರಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಜಿ.ಕೆ.ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿದರು (ಶ್ರೀ ಜಿ.ಕೆ.ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರು ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು). ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬರಾಯರು ಅನ್ನಾವರ ಅಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಎರಡು ಮೂರುಬಾರಿ ಸಮಿತಿಯೊಡನೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತಂದು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪೌಂಡಿಗೆ ಒಂದು ಆಣೆ ಯಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿ ಅಮದಾಗುವ ಅಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಐದು ಆಣೆ ತೆರಿಗೆ ಹಾಕುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿಸಿ ಬೆಳೆಗಾರರ ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.
ಸುಬ್ಬರಾಯರು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವಶದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು ಆಗ ಅವರನ್ನು ೩೬ ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬರಾಯರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು.
ಇವರು ಹೊಸಬಾಳೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಪ್ಪ ಹೆಗಡೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಇವರ ಎರಡನೆಯ ಮಗ. ಅವರು ಹೊಸಬಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ ಸೊರಬದಲ್ಲಿ ಮಾದ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪನಯವಾಗಿ ವೈದಿಕ ಪಾಠಶಾಲೆ ಸೇರಿ ಕಾಲೋಚಿತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಅದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ವಿವಾಹವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬನದಕೊಪ್ಪ ಊರಿನ ಪಟೇಲ ಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಮಗಳು ಸಾವಿತ್ರಿ ಯವರ ಜೊತೆ ಅವರ ೧೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಆಯಿತು. ಇವರ ಅಣ್ಣ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು ಇರುವವರೆಗೂ ಜಮೀನು ಮನೆ ಮತ್ತು ಸೊರಬದಲ್ಲಿರವ ಇವರ ಜವಳಿ ಅಂಗಡಿಯ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡರು . ಅವರ ಅಕಾಲ ಮರಣಾನಂತರ , ಸುಬ್ಬರಾಯರು ಆ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಯಿತು. ಇವರ ತಮ್ಮ ಶ್ರೀ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ಈ ಎಲ್ಲ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಗುರುಸೇವೆ, ಸಹಕಾರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ, ರಾಜ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.
ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳು ; ಕಾಶಮ್ಮ , ಲಲಿತಮ್ಮ , ಸುಶೀಲಾ, ಸುಲೋಚನಾ: - ಇವರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು; ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಮಗ.
ಸ್ವಂತ ಗ್ರಾಮವಾದ ಹೊಸಬಾಳೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿ ದುಡಿದು, ಶಾಲಾಕಟ್ಟಡ, ರಸ್ತೆಗಳ ರಿಪೇರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸೀಮೆಯ ದೇವಾಲಯವಾದ ಕೋಡನಕಟ್ಟೆ ಯ ವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯವು ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆ ಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಜಮೀನಿನ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟದೆ ಇದ್ದರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಅದನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿತು. ಶ್ರೀಸುಬ್ಬರಾಯರು ಅದನ್ನು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅರ್ಚಕರಿಗೆ ಗೇಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಮಾಡಿ ಹೀನಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಕಾಲ ದೇವಾಲಯದ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಸೀಮೆಯವರ ಸಹಕಾರ ಪಡೆದು ದೇವಾಲಯದ ನೂತನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿ ವಿನಾಯಕ ದೇವರ ಅಷ್ಟಬಂಧ, ಶಾಂತಿ , ಮಾಡಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೇವರಸೇವೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಹಿಂದೆ ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಇತ್ತು . ಆ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿದು ಆಡಳಿತನೆಡೆಸುವ ಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಶ್ರೀಸುಬ್ಬರಾಯರು ೧೯೩೮ ರಿಂದ ೧೯೪೩ರ ವರೆಗೆ ೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಷಯ, ಶಾಲಾಕೊಠಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅಡಿಕೆ ಕೊಳೆ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆ, ಈ ಸಂಬಂಧ / ಬಗೆಯ ವಿಷಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕುಂದು ಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಇವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿ. ಬೆಂಗಳೂರು ಇದರ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ೧೯೪೦ ರಿಂದ ೧೯೪೫ ರ ವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಅದೇ ರೀತಿ ಜಮೀನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಇದರ ನಿರ್ದೆಶಕರಾಗಿಯೂ ಆರು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಮಾರಾಟ ಮಹಾಮಂಡಳ, ಸಹಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಅಡಿಕೆ ಮಾರಾಟ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ , ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು .
ಕರಬಂಟನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸನ್.೧೯೯೦ ಯಲ್ಲಿ ಛಾಯಾರವರು, ಚಿತಾಗಾರದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಇಂಥನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದದ್ದು, 'ಬಯೋ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಕೆ'. ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರು, 'ಟಾಟಾ ಎನರ್ಜಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್' ಜೊತೆಗೆ ಪತ್ರಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಿ,'ಬೈಯೊಗ್ಯಾಸ್' ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡಲು ಬಿನ್ನವಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಾಹಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾದಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಪುನಃ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಸನ್.೧೯೯೯, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಆಶ್ವಾಸನೆಇತ್ತರು. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ 'ಬಯೋಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಕೆಯ ಚಿತಾಗಾರ' ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಮೃತಶರೀರದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜರುಗಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 'ಅಂಬರ್ ನಾಥ್' ಚಿತಾಗಾರ,' 'ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬೈಯೊಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಕೆಯ ಚಿತಾಗಾರ'ವೆಂಬ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು 'ಡೀಸೆಲ್' ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಬಡಜನರಿಗೆ ಯಾವ ಶುಲ್ಕವೂ ಕೊಡದೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು, ಇಂತಹ ಮನುಕುಲಸೇವೆಯಿಂದ ಉಪಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯಿಂದ ಬೇಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಧನನಾದ ಬಳಿಕವೂ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಕಾಡುವ ಹಣದ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಉಪಾಯ ಕಂಡುಹಿಡಿದು ತಾವೂ ಒಬ್ಬ ಮಾದರಿಯ ಮನುಶ್ಯನಾಗಿ ನಗರದ ನಾಗರೀಕರು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ, 'ಸನತ್.ಬಿ.ಛಾಯ', ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ 'ಅಂಬರ್ ನಾಥ್ ಬಡಾವಣೆ'ಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಒಬ್ಬ ಬಡ ಕಾರ್ಮಿಕ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಧನಹೀನ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆತನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ದಹನಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲೂ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಮುಂಬೈಯಂತಹ ಮಾಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಇದರಬಗ್ಗೆ ಛಾಯಾರವರು ಆಲೋಚಿಸಿ ಬಡಜನರಿಗೆ ಮರಣಾನಂತರ ದಹನಮಾಡಲು 'ಬಯೋಗ್ಯಾಸ್ ಚಿತಾಗಾರ'ವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಒಂದು 'ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕಸಂಸ್ಥೆ', ಅಥವಾ 'ಎನ್.ಜಿ.ಒ'.ಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಾವೊಬ್ಬರೇ ಮಾಡಿತೋರಿಸಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು.
ಕಮಲದಿನ್ನಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬಿಂಜಳಭಾವಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ. ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಶ್ರೀ ಅಡವಿಲಿಂಗ ಮಹಾರಾಜರ ದೇವಾಲಯ. ಶ್ರೀ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ
ಶಿರಕನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಕವಲಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿ ಕಲ್ಹಣನ ‘ರಾಜತರಂಗಿಣಿ’ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಗದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದವರು. ‘ರಾಜತರಂಗಿಣಿ’ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡಂತೆ 12ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ರಾಜಮಹಾರಾಜರ ಚರಿತೆ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಷ್ಟಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳು, ಸಮಾಜ ಕಂಟಕರು, ಭಷ್ಟಾಚಾರಿಗಳು, ಕಂದಾಯ – ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಕೃತಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಗದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ತಂದ ಭೀಮಭಟ್ಟರ ಕಾರ್ಯತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯವೆನಿಸಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಅನುದಾನ ಪಡೆದು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಬನಾರಸ್, ಬರೋಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟರ ರಾಷ್ಟ್ರಮತ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕಾರ್ಯಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರ್ಮವೀರ, ಕಸ್ತೂರಿ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಕಾಲ ಕಾರ್ಯರ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಪುನ: ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನವಾಹಿನಿ, ನೇತ್ರಾವತಿ ವಾರ್ತೆ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಈ ಬರಹಗಳು ಚೌ ಚೌ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಶೂನ್ಯವೇಳೆ, ಸೋತುಗೆದ್ದವರು, ನಾಮದ ಫಲ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಟು ಮುಂತಾದ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.
ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ‘ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಧಾನ ಸಮುದ್ಯಮ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಜಯಂ’, ‘ಗೋವಾ ಸ್ವತಂತ್ರಂ' ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ನಾಟಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಾರಂತ, ಮಾಸ್ತಿ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದವು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟರನ್ನು ಕುರಿತು ಆಧುನಿಕ ನಾಟಕಕಾರೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಎಸ್. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ‘ಭಾರತೀಯ ಕವಿತಾ – 1955’ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟರ ಕವಿತೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಗಳ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕನ್ಯಾನ ಗ್ರಾಮದ ನೀರ್ಪಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨, ೧೯೩೪ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಶಂಕರಭಟ್ಟರು. ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಮ್ಮನವರು. ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪೆರಡಾಲದ ನೀರ್ಚಾಲಿನ ಮಹಾಜನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಿರೋಮಣಿ ಪದವಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ಹಿಂದಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷಾ ವಿಶಾರದರೂ ಹೌದು.
ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲತಿ ಮಾಧವ, ಮಣ್ಣಿನ ಬಂಡಿ, ಮಾಳವಿಕಾಗ್ನಿ ಮಿತ್ರ, ಊರ್ವಶಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ರಾಜಶೇಖರನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ, ಮಹಾಕವಿ ಬಿಲ್ಹಣನ ವಿಕ್ರಮಾಂಕದೇವ ಚರಿತಂ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸಹಾ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದ ಭೀಮಭಟ್ಟರು ಮಂಡಲ ಪಂಚಾಯತ್, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಹೀಗೆ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇಲ್ಕಂಡ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲದೆ ಹಸ್ತ ಶುದ್ಧಿ , ರಸವತ್, ಮನನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ , ಯುಗ ಪುರುಷ ಉಡುಪರು , ಕಾಳಿದಾಸ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಭೀಮಭಟ್ಟರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನೀರ್ಪಾಜೆ ಭೀಮಭಟ್ಟ ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಮಹಾನ್ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿರಲದಿನ್ನಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ವಿ.ಸೂ. ಸರಾಸರಿ ಆಯುಷ್ಯ - ಬದುಕಿರುವವರ ಆಯುಷ್ಯ ವನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಮಾವುವುದು- ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯುಷ್ಯ ದವರು ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿದ್ದರೆ ಸರಾಸರಿ ಆಯು ಹೆಚ್ಚು ಬರುತ್ತದೆ. ; ಬುದುಕಿರುವವರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದವರು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಯುವಕರು ಬಾಲಕರು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚು ಬರುತ್ತದೆ- ಬಾಲಕರು ,ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿದ್ದು ವಯಸ್ಸಾದವರು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ಕಡಿಮೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಕಳೆದ ದಶಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.30.9ರಷ್ಟಿದ್ದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶೇ.34.2ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.
2011ರ ಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇರಳ , ಗೋವಾ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹರಿಯಾಣಾ ದಿಲ್ಲಿ .
ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ಮಣಿಪುರ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ.
ಭೂಮಿಯ ಶಾಖ , ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲ. ಈ ಶಾಖವನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಚಳಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿಡಲು ಶಾಖವನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ಆಳದವರೆಗೂ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ತೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪೂರೈಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಹಿರಿಮೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳದು. ನವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಇಂಧನಮೂಲಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದೆಂದರೆ ಇದೇ. ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಶೇ.೧೬ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಇದೊಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ನೀರಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಈವರೆಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು 'ಮುಳುಗಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂಬ ಕಟುಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವಂತಿಲ್ಲ).
ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ, ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು 'ಸ್ವಚ್ಛ' ಇಂಧನಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಬಹುಪಾಲು ಇಂಧನಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀರು, ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನಾವು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ ಅದು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅವೆಲ್ಲವೂ ನವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು, ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ.
ಸಮುದ್ರ ಕೂಡ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಕರ. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ವೇವ್ ಪವರ್ ಹಾಗೂ ಉಬ್ಬರ ಇಳಿತಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಟೈಡಲ್ ಪವರ್ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಸೀಮಿತ.
ತಿಗಣಿಬಿದರಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ನರಸಲಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಮತದಾರ ಅನಕ್ಷರಸ್ತನಿದ್ದಾಗ ಬಣ್ಣಗಳ ಜತೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಮೃತಿ ವರ್ಧನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ಏಕೀಭವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರೆಡ್ ಟೋರಿ, "ಪರ್ಪಲ್" ಮೈತ್ರಿಗಳು, ಕೆಂಪು-ಹಸಿರು ಮೈತ್ರಿಗಳು, ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಮೈತ್ರಿಗಳು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಲೈಟ್ ಏಕೀಭವನಗಳು, ಪಾನ್-ಗ್ರೀನ್ ಏಕೀಭವನಗಳು, ಮತ್ತು ಪಾನ್-ಬ್ಲೂ ಏಕೀಭವನಗಳು.
ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೂಢಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
2000ದಿಂದ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ರೈಟ್-ವಿಂಗ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಲೆಫ್ಟ್-ವಿಂಗ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತರ ದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಬಣ್ಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ಪಕ್ಷಗಳು ಆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಇವುಗಳನ್ನು 2000ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕಾನೂನು ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿದೆ.
2000ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಯಾವ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯಗೊಳಿಸಿತು.
ಆ ವರ್ಷ ಬಣ್ಣದ ಪದ್ಧತಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಗಮನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಆಗದಂತೆ ಚಕ್ರವು ನಿಂತು ಹೋಯಿತು.
ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿ ಹೂವು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಲಾಂಛನವಾಯಿತು.
ಡೋನಾಲ್ಡ್ ಅರ್ಥರ್ ಕ್ರೊನೊಸ್‌ನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನುಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತೀವ್ರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಎರಡು-ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು, ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತದಾನ ಆಯ್ಕೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ-ವಿರೋಧಿ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಮತವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಎಂಬುದರ ಆಯ್ಕೆ ಅಥವಾ ಯಾರಿಗೆ ಮತವನ್ನು ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬುದರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಪ್ರತಿ ಮತವನ್ನು ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತದಾನ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪರವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಮತವನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು.
ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಗಳಿರುವ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷವೂ ಕೂಡ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪರಸ್ಪರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 1980 ರ ತರುವಾಯದಿಂದ ಇದು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪೃವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ, ಮತ್ತು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಮಟ್ಟದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಶೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು-ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಎರಡು-ಪಕ್ಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆ ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ರಾಜತ್ವದ ಬಣ್ಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಈಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸಮಾನತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ ಸಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. "ಪರ್ಪಲ್ ಪಾರ್ಟಿ" ಯನ್ನು ಸಹ ಗೊತ್ತು ಮಾಡದ ಪಕ್ಷದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷವಿರುವಂತೆ (ಏಕೆಂದರೆ ಪರ್ಪಲ್‍ನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾದ "ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ" ಪಕ್ಷ -- ಬಹುಶಃ ಗ್ರೀನ್ ಪಾರ್ಟಿಯಂತೆಯೇ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಕೇತ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೆನಿಟೊ ಮುಸಲೋನಿಯವರ ಕಪ್ಪುಶರ್ಟುಗಳು, ಆದರೆ ಅದು ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಸಂಕೇತ ಸಹ ಆಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಕಂದುಬಣ್ಣ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾಜಿನೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷದ ಕಂದುಬಣ್ಣದ-ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಟ್ರೂಪರ್‌ಗಳು.
ಏಕೈಕ-ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಪ್ರಬಲವಾದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಕ್ಷವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಸರ್ಕಾರದೊಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪೂರ್‌ಗಳಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದರ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ; ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು 1933 ಮತ್ತು 1945 ರ ನಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೇಶಗಳಾದ ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಏಕೈಕ-ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತದಾನ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಂಯೋಜನವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತದಾನಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜ್ ಮತದಾನಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಹಜವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತದಾನ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಸಮತೋಲಿತ ಮತದಾನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಷಯವು ಧಿಡೀರ್ ರನ್‌ಆಫ್ ಮತದಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ ಮತದಾನ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಸಮನಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ-ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಒಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯನಲ್ಲದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ವಿಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಯಾರು ಆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಸಮತೋಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತಗಳು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತವನ್ನು ಆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಪಡೆಯುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತದಾನದ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅಸಮತೋಲನದ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ-ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಿರುಗು ಮುರುಗಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲಸಗಾರನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಕೊಡಲಿಯನ್ನು, ರೈತನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಕುಡುಗೋಲು, ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಕೊಡಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕುಡುಗೋಲು ಎರಡನ್ನೂ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು.
ನಾಜಿನೀತಿಯ ಲಾಂಛನವಾದ ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಅಥವಾ "ಹಕೆನ್‍ಕ್ರೆಝ್" ನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಇದು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಮೂದಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಗ್ರ ಮತದಾರ ಸಮುದಾಯ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥವಾದಾಗ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೆನ್ಯನ್ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ, 2005ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಕಿತ್ತಳೆಹಣ್ಣಿನ ಬದಲಾಗಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು.
ಎರಡು-ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಜಮೈಕಾ, ಮತ್ತು ಘಾನಾದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಪಕ್ಷದ ಬ್ಯಾನರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಡ ಪಾರ್ಶ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಕ್ಷಗಳು ಅಂತಹ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಫಲತೆಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಎರಡು-ಪಕ್ಷ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಒಂದು ತಪ್ಪು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗಿಂತ ಲಾಭಕರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅಂತಹ ಲಾಭವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ ಚುನಾವಣೆಯು ಮತದಾರನಿಗೆ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ತಪ್ಪು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿಧವು ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಧವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಫಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ಟ್ ದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಅಥವಾ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಂತೆ, ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತಾ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಲಾಯ್ಡ್ ಜಾರ್ಜ್ ಅವರಿಗೆ ಪೀರೇಜಸ್‌ ಮಾರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಂಸತ್ತು ಆನರ್ಸ್ ಅಧಿನಿಯಮ 1925 ನ್ನು ಕಾನೂನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು.
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೀರೇಜಸ್‌ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯ ಪದವಿಗಳು ಅಪರಾಧಿ ಕೃತ್ಯವಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸಾಲಗಳಂತೆ ಎಂದು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು ಇದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಹಣಕ್ಕೆ ಪೀರೇಜಸ್‌ ಎನ್ನುವ ಹಗರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಇಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು ಕೊಡುಗೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವೇತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕೆಲವು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ , ಇದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮೌದ್ರಿಕ ವರ್ಗಾಂತರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ, ಇದು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರದ ಸಮಯ, ಅಂಚೆ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಇದು ಎರಡು-ಪಕ್ಷ ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವು ಎರಡು ಪ್ರಬಲವಾದ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, 2010 ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯು ಕನ್‌ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಂತೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿವೆ.