polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಒಂದು ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ತನ್ನ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನ್ನೂ ಮೀರುವ ಸಮೀಪದ ಸಹ ತಾರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್, ನಕ್ಷತ್ರದ ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಸಂಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ತೀವ್ರತರವಾದ ಗುರುತ್ವದಿಂದ ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಪೀಡನಗೊಂಡು ಶಾಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಕುಸಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು(ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಗಳ ಕಾರಣ ಪರಮಾಣುಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದು) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇದು ಶಾಖಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಡುವೆ ಸಂಚಯನಗೊಂಡ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಈ ರೀತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯು, ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಉಳಿದ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ತೀವ್ರ ಪ್ರಖರತೆಯು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ನೋವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೀವ್ರತರವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯು ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಗೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಲಿಮಿಟ್ ನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತದೆ; ಹಾಗು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸೂಪರ್ ನೋವವನ್ನು ಸರಣಿಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರವರ್ತಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ರನ್ ಅವೇಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸೂಪರ್ ನೋವ ೧೫೭೨, ಇದನ್ನು ತೈಚೋ ಬ್ರಾಹೆ ಗಮನಿಸಿದರು. ಈ ಘಟನೆಯ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹಬ್ಬಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದೆ.
ಕ್ಯಾಟಕ್ಲೈಸ್ಮಿಕ್ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳು ಹಾಗು ಎಕ್ಸ್ ರೆ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ರಚನೆಯು, ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ , ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ತಾರೆ ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹೋಲ್ ನಂತಹ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅನಿಲವು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಚಯಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಗುರುತ್ವದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನಿಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಟಕ್ಲೈಸ್ಮಿಕ್ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳು, ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ನಂತಹ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ವಸ್ತುವು ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ಅವಧಿ ಹಾಗು ಅದರ ಕಕ್ಷದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯ ನಡುವೆ ನೇರವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತಾರೆಗಳು, ಇವುಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಕಾಶದ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಸಮಾನ ನೈಜ ಚಲನೆಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುತ್ವವಾಗಿ ಪರಿಮಿತಗೊಂಡಿರುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅವಧಿಗಳ ಲಾಗ್ ನಾರ್ಮಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾದವು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಕ್ಷತ್ರ ರಚನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಮಾನ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರ ಜೋಡಿಗಳು, ಸಮಾನವಾದ ರೋಹಿತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಖರತೆಯು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖರತೆಯುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರವು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜೈಂಟ್ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಸುಕಾದ ನಕ್ಷತ್ರವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖರತೆಯುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರವು ಪ್ರಧಾನ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ ನಕ್ಷತ್ರವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಎಲ್ಲ ಹೇರಳ ವಸ್ತುವು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನ ಆಚೆಗೂ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದರೆ, ವಸ್ತುವು ಇತರ ಲಗ್ರಂಗೆ ಬಿಂದುಗಳು ಅಥವಾ ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ವಾತವಾಗಿ ರಚನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಕ್ಷತ್ರದ ವಿಕಸನವು ಅದರ ಸಮೂಹದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡೂ ಜೋಡಿತಾರೆಗಳ ವಿಕಸನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೇ ಏಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ತಲುಪಲಾರದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಾಂತಿಹೀನ ತ್ರಯಾತ್ಮಕ ಅಲ್ಗೋಲ್ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ವಿಕಸನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಗೋಲ್ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ: ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅಂಶಗಳು, ಹಾಗು ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ತಾರೆಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ತಾರೆಗಳು ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ವಿಕಸನ ಹೊಂದುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಅಂಶ ಅಲ್ಗೋಲ್ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ, ವಿಕಾಸವಾದ ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಅಲ್ಗೋಲ್ ಸಬ್ ಜೈಂಟ್ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ಥಾನಾಂತರ[[ದಿಂದ ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರವು ಒಂದು ಸಬ್ ಜೈಂಟ್ ಆಗಿ, ತನ್ನ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಶಿಯು ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಗೋಲ್ ಗೆ ಸದೃಶವಾದ ಕೆಲ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನಿಲದ ಹರಿವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಗಾವಣೆಯು, ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಂತರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ:
ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು , ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಪ್ರತಿ ಅಂಶವೂ ಅಲ್ಲಿನ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ನಕ್ಷತ್ರದ ಗುರುತ್ವ ಎಳೆತವು, ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗು ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅರ್ಧಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು , ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಶವನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನ ಮೇಲ್ಮೈ ಅನಿಲವು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅದು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ಥಾನಾಂತರವು, ರಚನೆಯ ಹುಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಳಗೆ ಹರಿದುಬರುವ ಅನಿಲವು, ಸಂಚಯಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸುತ್ತ ಸಂಚಯನ ಮಂಡಲವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪರ್ಕ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ ವು, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಅವುಗಳ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ಗಳನ್ನೂ ಭರ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗವು ಸಮಾನವಾದ ಆವರಣ ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆವರಣದ ಘರ್ಷಣವು ಕಕ್ಷದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದಾಗ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಬಹುದು.
ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಂಶಗಳು ಉತ್ತರ ಪ್ರತ್ಯಯ ಹಾಗು ಯ ಮೂಲಕ ರಚನೆಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಅನುಬಂಧವಾಗಿ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಾರೆಯಾಗಿ ಸೂಚಿತವಾದರೆ ದ್ವಿತೀಯಕ ತಾರೆಯಾಗಿ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರತ್ಯಯ,ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯನ್ನು ಜೋಡಿ ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೆಂಟುರಿ , ಸೆಂಟುರಿ ಹಾಗು ಸೆಂಟುರಿ ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ , , ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರವು ಬಾಯರ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಾಗ, ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಅಧಿಲೇಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೇಲ್ಬರಹದ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಿ, ಇದರ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ೧ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಿ ಹಾಗು ೨ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಿ.
ಜೋಡಿ ತಾರೆಗಳೂ ಸಹ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ ಮೂಲಕ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ, ಇದು ಸೂಚ್ಯಾಂಕ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೆಂಟುರಿ, ಇದು ಜೋಡಿತಾರೆಯೆಂದು ೧೬೮೯ರಲ್ಲಿ ಫಾದರ್ ರಿಚುಡ್ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು, ಹಾಗು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇದು ೧ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಡಬಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಎರಡು ಏಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಗುರುತ್ವ ಹೀರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ, ಇಂತಹ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ.(ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಗವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಅಂಗವನ್ನು ಶಕ್ತಿಸ್ಥಾಯಿತ್ವವು ವರ್ಜಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.) ಹಾಗು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಇದು ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತವಾಗಲಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಸರಣಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯು, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನಕ್ಷತ್ರ ರಚನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ಯನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾಗುವ ಆಣ್ವಿಕ ಧೂಮರಾಶಿಯ ವಿಘಟನೆಯು, ಅವಳಿನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಥವಾ ಬಹು ತಾರಾ ಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ಸ್ವೀಕಾರಯೋಗ್ಯ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೂರು ಅಂಗ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ರಚನೆಯಿಂದ ನಿಷ್ಕಾಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಲಿತತೆಯು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅರಿತ ನಂತರ, ಉಳಿದ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದವೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಎಳೆತವು ಅವುಗಳ ಸಮಾನ ರಾಶಿಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಕಕ್ಷಕ ಮಾದರಿಯಿಂದ, ಅಥವಾ ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ರೋಹಿತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ, ನಕ್ಷತ್ರದ ರಾಶಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ನಕ್ಷತ್ರದ ಗೋಚರದ ಹಾಗು ಅದರ ಸಮೂಹದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣವು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅವಧಿ ಹಾಗು ಸಮೂಹಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೋನೀಯ ಆವೇಗದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಅಲ್ಲದೇ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಯಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ತನ್ನ ವಿಕಸನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಸರಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಗಾತ್ರವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಇದು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ, ಇದರ ಕೆಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಸಹತಾರೆಯ ಗುರುತ್ವ ಎಳೆತವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಸ್ತುವು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ರೋಚೆ ಲೋಬ್ ಓವರ್ ಫ್ಲೋ ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನೇರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಚಯನ ಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಹೀರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಬಿಂದುವನ್ನು ಮೊದಲ ಲಗ್ರಂಗಿಯನ್ ಬಿಂದು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಚಯನ ಮಂಡಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು,
ಅವುಗಳ ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಚಾಕ್ಷುಕವಾಗಿ, ವೀಕ್ಷಣೆ ಮೂಲಕ, ರೋಹಿತ ದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ, ರೋಹಿತದ ಗೆರೆಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಆವರ್ತಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು; ದ್ಯುತಿಮಾಪನದ ಮೂಲಕ, ಗ್ರಹಣದಿಂದ ಕಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು; ಅಥವಾ ಖಗೋಳಮಿತಿಯ ಮೂಲಕ, ಒಂದು ಗೋಚರವಾಗದ ಸಹತಾರೆಯಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಚಲನವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಈ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಬಹುದು, ರೋಹಿತದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬರುವ ಹಲವಾರು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಕಾಂತಿಹೀನ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಸಹ ಆಗಿವೆ.
ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ ವೆಂಬ ಪದವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ಸಮಾನ ರಾಶಿಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಜೋಡಿ ತಾರೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಭಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ದೂರದರ್ಶಕದ ಅಥವಾ ವ್ಯತಿಕರಣಮಾಪನದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿತವಾಗುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂದು ಧೃಡಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳು ವಕ್ರಪಥ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಶ್ವ ಚಾಪದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಕ್ಷಕ ಅವಧಿಯು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ , ನೂರಾರು, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿರಬಹುದು.(ಆಲ್ಫಾ ಸೆಂಟುರಿ ಯ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಕಿರು ನಕ್ಷತ್ರ,ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮ ಸೆಂಟುರಿ)
ಅವಳಿ ಎಂಬ ಪದವು, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಲೇಖನ ಬರಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಹರ್ಸ್ಚೆಲ್ ರಿಂದ ೧೮೦೨ರಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ:
ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಶಾಲನಗರದ ಹಾರಂಗಿಯೂ ಒಂದು. . 2020 ರಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 17ರಂದೇ ಜಲಾಶಯ ಭರ್ತಿ ಆಯಿತು. 2019ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2018ರಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ತಂಗಳಲ್ಲೇ ಜಲಾಶಯ ತುಂಬಿತ್ತು. ಇದು ಕೊಡಗು ಸೇರಿದಂತೆ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ, ಹುಣಸೂರು, ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಕಲಗೂಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ 1,34,895 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಜಲಾಶಯದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ‘ಎನರ್ಜಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಂಪೆನಿ’ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಇಡಿಸಿಎಲ್‌ 30 ವರ್ಷಗಳ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು 1998ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು.
ಜತೆಗೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಾವೇರಿ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಹಲವು ನಗರ, ಪಟ್ಟಣ, ಗ್ರಾಮಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಜಲಾಶಯವೇ ಆಧಾರ.
ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ನಾರಾಯಣಪುರ ,ಕಬಿನಿ, ಹಾರಂಗಿ, ಗಾಜನೂರು, ಕದ್ರಾ, ಬಾಚಣಕಿ, ಗೋರೂರು, ಹಿಡಕಲ್, ಕಣ್ವ, ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ, ಮಾರ್ಕೋನಹಳ್ಳಿ, ಸಾತನೂರು, ವಾಣಿವಿಲಾಸ ಸಾಗರ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಭವ್ಯ ಭಾರತದ ದೇಗುಲಗಳೇ ಹೌದು.
ಭಾರತದ, ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಇದು ‘ಭಾರತ ರತ್ನ ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸು. ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಕೇವಲ 12 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು 130 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಕೆ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞರ ಯಶಸ್ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಬೃಂದಾವನ ಉದ್ಯಾನವನವೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ.
ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೀಮಾ ಮತ್ತು ಕಾಗಿಣಾ ನದಿಗಳು ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ. 5 ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲ 6 ಜಲಾಶಯಗಳು 2020 ಆಗಸ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾದವು. ಬೆಣ್ಣೆತೊರಾ, ಅಮರ್ಜಾ, ಸೊನ್ನ ಭೀಮಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್, ಚಂದ್ರಂಪಳ್ಳಿ, ಗಂಡೋರಿ ನಾಲಾ ಮತ್ತು ನಾಗರಾಳ ಜಲಾಶಯಗಳು ೨೦೨೦ ಆಗಸ್ಡ್ 12 ರ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಭರ್ತಿಯಾದವು. 2020 ಆಗಸ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೀವನಾಡಿ ಭೀಮಾನದಿಯು ತುಂಬಿ ಹರಿಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಫಜಲಪೂರ, ಜೇವರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಲವು ಕೆರೆಗಳು ಭರ್ತಿಯಾದವು.
ಕಾಳಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಪಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. 1101 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇರುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು 332 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು 1985ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಳಿನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.
ಜುಲೈ2005ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 509 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟಿನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ 519 ಮೀಟರ್ಗೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರಾವರಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು 1565.15 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. 42.19 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ.
ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು 1819 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. 1964ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ‘ಭಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣೇಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 4368 ಮುಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ನಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಎಂದರೆ ‘ಭವ್ಯ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೇಗುಲಗಳಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ‘ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಾತಿನಂತೆ ‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 23. ಅವುಗಳಲ್ಲದೇ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೂ ಹಲವಷ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಿರು ನೋಟ.
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೀರಾವರಿ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳು ಹೂಳಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿರುವ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ೧.
ಕಾಳಿನದಿಗೆ ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು 1997ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇದಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ನಾಶದ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವು ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.
ವೈವಸ್ವತ ನಿಗೆ, ಮೂವರು ರಾಣಿಯರು ; ಸರಣ್ಯು , ರಾಗ್ಯಿ , ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾ . ಸರಣ್ಯು , ವೈವಸ್ವತ ಮನು ಅಥವಾ ಶ್ರದ್ಧ ದೇವ ಮನು ವಿನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳಿ-ಜವಳಿಗಳಾದ ಯಮ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂಗಿ ಯಮಿ . ಯಮಿಯ ಅವಳಿ-ಜವಳಿಗಳಾದವರು - ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳಾದ , ದೈವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಕುದುರೆ ಮುಖದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ದೇವತೆ ಗಳ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು . ಸೂರ್ಯನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾರದ ಸರಣ್ಯು , ತನ್ನ ನೆರಳಿನಿಂದ ಸ್ಥೂಲವಾದ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಛಾಯೆ ಯನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಗೈರು ಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ನಟಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದಳು. ಛಾಯಾಳು ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಯಾದಳು - ಸವರ್ಣಿ ಮನು ಮತ್ತು ಶನಿ , ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು - ತಪತಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ತಿ . ಸೂರ್ಯನಿಗೆ 'ರಾಗ್ಯಿ' ಯಿಂದ , ರೇವಂತ ಅಥವಾ 'ರೈವತ' ಎಂಬ ಮಗನೂ ಇದ್ದನು .
ಸೂರ್ಯನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಶನಿ ಮತ್ತು ಯಮ ರು , ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ತೀರ್ಮಾನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯ. 'ಶನಿ'ಯು , ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಒಂದೊಂದೂ ಕಾರ್ಯದ ನಂತರವೂ ಫಲವನ್ನು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯತೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ , 'ಯಮ'ನು ಮನುಷ್ಯನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ,ಅವನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ರಾಮಾಯಣ ದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು , ರಾಜ ಸುಗ್ರೀವ ನ ತಂದೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಅಮಾನವೀಯ ರಾಜ ರಾವಣ ನ ಸೋಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ/ ಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ , ಈ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹನುಮ ನನ್ನು ಅವನ ಗುರುವನ್ನಾಗಿಯೂ, ಅವನು ತರಬೇತು ಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ . ಸೂರ್ಯವಂಶಿ / ಸೂರ್ಯವಂಶ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿ , ರಾಮನೂ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದು , ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉತ್ತಮನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕುಮಾರಿ ಕುಂತಿಯು,ಮುನಿ ದೂರ್ವಾಸ ರಿಂದ ಮಂತ್ರದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು,ತಾನು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ದೇವರನ್ನು ನೆನೆದು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದಲ್ಲಿ ,ಅಂತಹವರಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅಂತಹ ಮಂತ್ರದ 'ಅದ್ಭುತ' ಶಕ್ತಿಯಿಂದ , ಕುಂತಿಯು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಾಗ , ಸೂರ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಿದವಳಾದಳು ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋಗಲು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಆದರೆ , ಸೂರ್ಯನು ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಮಂತ್ರದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಿಯೇ /ಪೂರೈಸಿಯೇ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ 'ಕುಂತಿ' ಗೆ ಮಗುವೊಂದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ,ಆಕೆಯ ಶೀಲವನ್ನೂ ಸಹ ಉಳಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗದ ರಾಜಕುಮಾರಿಗೆ 'ಮಗು' ಹೇಗಾದೀತು?
ಎಂಬ ಮುಜುಗರದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕುಂತಿಯು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ದ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ , ಕರ್ಣನು ಒಂದು 'ಕೇಂದ್ರೀಯ' ಮಹಾಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ದಲ್ಲಿ , ಸೂರ್ಯದೇವ ; ; ) ಮುಖ್ಯ ಸೂರ್ಯನ ದೇವತೆ , ಆದಿತ್ಯ ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಶ್ಯಪ ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು , ಅದಿತಿ ; ಇಂದ್ರ ನ ಪತ್ನಿ ; ಅಥವಾ ದಯುಸ್ ಪಿತರ್ . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ನನ್ನು , ಸನ್‌ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಕೂದಲುಗಳಿದ್ದು, ಚಿನ್ನ ದ ತೊಳುಗಳಿವೆ. ಆತನು ತನ್ನ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ರಥ ದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬರಲಿದ್ದು,ಏಳು ಕುದುರೆಗಳು ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು , ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಕುದುರೆಗೆ ಏಳು ತಲೆಗಳಿದ್ದು, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ,ಅಥವಾ ಏಳು ಚಕ್ರ ಗಳನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಈತ "ರವಿ -ವಾರ " ಅಥವಾ ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ .
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ದೇವರೆಂದು ಹೋಲಿಸಿದ್ದು,ಈತನನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ , ಶೈವರು ಈತನನ್ನು ಶಿವ ನ ಪ್ರಕಾರ ಎಂದು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರು ವಿಷ್ಣು ವಿನ ಪ್ರಕಾರ ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ,ವೈಷ್ಣವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ . ಶೈವಧರ್ಮದ ತತ್ವದಲ್ಲಿ , ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಶಿವ ನ ಎಂಟು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ , ಅದರ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .
ಸೂರ್ಯನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ವೈವಸ್ವತ , ರವಿ , ಆದಿತ್ಯ , ಪುಷ , ದಿವಾಕರ , ಸವಿತಾ , ಅರ್ಕ , ಮಿತ್ರ , ಭಾನು , ಭಾಸ್ಕರ , ಮತ್ತು ಗ್ರಹಪತಿ .
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ,ಸೂರ್ಯನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಬ್ಬಗಳು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿವೆ.
ಸೂರ್ಯನಿಗಾಗಿಯೇ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಯನ್ನು, ಹಿಂದೂಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತಮಿಳರು ಪೊಂಗಲ್ ಎಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಫಸಲ ನ್ನು/ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯ ದೇವನು ನೀಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ , ಆ ಫಸಲಿನ ಮೊದಲ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ , ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚ್ಚಾಥ್ ಎನ್ನುವುದು , ಹಿಂದೂಗಳು ಆಚರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸೂರ್ಯನ ಹಬ್ಬ. ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರನಾದ ಕರ್ಣ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಕರ್ಣನು ,ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಒಬ್ಬ 'ಮಹಾನ್ ಯೋಧ'ನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚ್ಚಾಥ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಿಹಾರ , ಝಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ನೇಪಾಳ ಹಾಗು ಮಾರಿಷಿಯಸ್ ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಘ ಮಾಸದ ಏಳನೇ ದಿನದಂದು ,ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೂಗಳು ರಥ ಸಪ್ತಮಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಜಯಂತಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು,ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಸೂರ್ಯ ದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, 'ದೇವ /ಭಗವಂತ ವಿಷ್ಣುವಿನ' ಅಪರಾವತಾರ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
'ಮಹಾ ವಿಷ್ಣು'ವಿನ ಅಪರಾವತಾರವೇ ಆದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ದಿನ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ , 'ರಥಸಪ್ತಮಿ'ಯಂದು ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 'ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ' ಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನ ಔದಾರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ,ಇಡೀ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಪೂಜೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಶಾಸ್ತ್ರ ರೀತ್ಯಾ 'ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆಂದು' ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೇದಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲ್ಫಿಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮ , ಇಚ್ಚಾ-ಶಕ್ತಿ ,ಹೆಸರು , ಕಣ್ಣುಗಳು , ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ , ಧೈರ್ಯ , ಒಡೆತನ , ತಂದೆ , ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಹಾಗು ಅಧಿಕಾರ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೇಷ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು 'ಉಚ್ಚ' ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ತುಲಾ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ 'ನೀಚ'ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ. 'ಸೂರ್ಯ' ನು 10 ನೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು 'ಬಲಶಾಲಿ'ಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.ಹಾಗು 'ಕೋನ'ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರ ಗಳಿಗೆ ರಾಜನಾಗಿದ್ದು, ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ : ಕೃತ್ತಿಕ , ಉತ್ತರ ಫಲ್ಗುಣಿಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಷಾಢ .
ಸೂರ್ಯನ ಇತರ ವಿವರಗಳೆಂದರೆ : ಬಣ್ಣಗಳು - ತಾಮ್ರ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು , ಲೋಹಗಳು - ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಾಳೆ , ರತ್ನಗಳು - ರೂಬಿ , ದಿಕ್ಕುಗಳು - ಪೂರ್ವ ಹಾಗು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ 'ಬೇಸಿಗೆ'. 'ಗೋಧಿ' ಈತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಹಾರ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪೂಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಬೆಳಗೆದ್ದು,ಅಂದರೆ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು , ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಒಂದು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದೈವ ಪದ್ಧತಿ . ಒಬ್ಬ ಯೋಗಿಯ ಹತ್ತು ಭಂಗಿಗಳು ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಲನೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದು,ಅದು ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. 12 ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ,ಒಂದು ಮಂತ್ರದ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 108 ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಯಲ್ಲಿ , 'ಸೂರ್ಯ ' ನನ್ನು 'ಅರ್ಕ ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು "ಅರ್ಕ " ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ 'ಅರ್ಕ ' ರೂಪದ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ , ಒಡಿಶಾ ದಲ್ಲಿನ ಸೂರ್ಯ ಕೊನಾರ್ಕ ದೇವಾಲಯ , ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ದ ಉತ್ತರರ್ಕ ಮತ್ತು ಲೋಲರ್ಕ ,ಹಾಗು ರಾಜಸ್ಥಾನ ದ ಬಲಾರ್ಕಗಳು . ( ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ದ (ಬಹರೈಚ್ ನಲ್ಲಿ,ಒಂದು ಹಳೇ ಸೂರ್ಯ-ದೇವಾಲಯವನ್ನು , ಬಲಾರ್ಕ ಸೂರ್ಯ ಮಂದಿರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದನ್ನು 10 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಿಲೋಕ್ ಚಂದ್ ಅರ್ಕವಂಶಿ ಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ,ಆಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಷ್ನಿಂದ ಬಂದ ವಿದೇಶಿಯರು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇವೆ. ಒಡಿಶಾ ದ ಕೊನಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ , ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆ. ಕೊನಾರ್ಕ್ ಅಲ್ಲದೆ , ಇನ್ನೊಂದು ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬುಗುಡ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ , 'ಬಿರಂಚಿ ಖೇತ್ರ' ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ಇದು ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ . ಕೆಲವು ಸೂರ್ಯನ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ , ಸೋಲಂಕಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಭೀಮದೇವನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ , ಗುಜರಾತಿನ ಮೊಧೆರ ದೇವಾಲಯ , ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ದ ಅರಸವಲ್ಲಿ , , ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಲ್ತಾಜಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ನಾಡು ಹಾಗು ಅಸ್ಸಾಂ ನಲ್ಲಿರುವ ನವಗ್ರಹ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು . ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ದಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ತಂಡ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮುಲ್ತಾನ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಗಳನ್ನೂ ಹಾಳುಗೆಡವಲಾಗಿದೆ .
ಮುಂಸೂಚನೆಯೆಂದು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸಾಯುವ ತೆರದಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ,
ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗಿನಂದು ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ರಥದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿತ್ರನು ದೇವರಾಗಿ ಬಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಜೀವಕ್ಕೂ ಬೆಳಕಾಗುತ್ತಾನೆ .
ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವೂ ಕೂಡ ಸೂರ್ಯ ನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದಿದೆ . ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹಾಡು/ಶ್ಲೋಕ ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯಂ .ಇದನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯಮಹಾಮುನಿಗಳು ಶ್ರೀ ರಾಮ ನಿಗೆ , ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾವಣ ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಜಪಿಸಲು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು.
ಸೂರ್ಯನು , ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ/ವರ್ಣಿಸುವ , ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂರ್ಯ ಮಂತ್ರ ಹೀಗಿದೆ.
ಓಂ ಬೂರ್ಬುವಸ್ವಹಃ,ಕಾಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರ ರಕ್ತ ವರ್ಣ ಬೋ ಅರ್ಕ,ಇಹಾಗಚ್ಛ ಇಹ ತಿಷ್ಟ ಅರ್ಕಾಯ ನಮಃ
ಜೀವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಗುಣಗಳಿಂದ 'ಸೂರ್ಯ 'ನನ್ನು 'ಮಿತ್ರ ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಸೂರ್ಯ ' ನ 'ಮಿತ್ರ' ರೂಪವನ್ನು ಗುಜರಾತಿನ ಬಹು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯ ವಂಶಿ ಗಳು ರಾಜ ವಂಶದವರು, 'ಮಿತ್ರ ವಂಶಿ' ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ,ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರನ್ನು ಕೊಂಕಿನ ಹೆಸರಾದ ಮೈತ್ರಕರು ಎಂದೂ ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವೊಂದು ಸರ್ತಿ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಕಮಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ; ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಲ, ಚಕ್ರ , ಶಂಖ , ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ .
ಋಗ್ವೇದ ದ , ಪುಸ್ತಕ - 1 35 ನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ,ಸೂರ್ಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಜಪಿಸುವುದು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಗಿದೆ.
ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದ ತಿರುಳು ಹೀಗಿದೆ- ಮೊದಲೆರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
"ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಡನಿರುವ ಅಚ್ಯುತನು ಶ್ಯಾಙ್ಗ ವೆಂಬ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು ದಾನವರಿಗೆ ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆಯೂ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಂತೆಯೂ ತೋರುತ್ತಾನೆ " .
ನಂತರದ ಸಾಲುಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನಾವಳಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
" ಇಲ್ಲಿನ ಗದ್ದೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಹತ್ತನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು " . ಇದು ಈ ಶಾಸನದ ತಿರುಳು.
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗರಿಮೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಥಮಗಳು ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಗದ್ಯವಾದರೆ, ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಛಂದಸ್ಸು ಎನ್ನುವ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಹೇಳುವಂತೆ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜ ವಂಶದ ನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕದಂಬರು ಕನ್ನಡವನ್ನು ನಾಡು ನುಡಿಯನ್ನಾಗಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಿನ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬನವಾಸಿ ಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತರನ್ನೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕದಂಬರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಹಳಗನ್ನಡವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಕದಂಬರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಹಳಗನ್ನಡದ ಲಿಪಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಅಂತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಿಲಾ ಶಾಸನ "ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ" . ಈ ಶಾಸನದ ಕಾಲವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೫೦ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು , ಇದು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ಶಿಲಾ ಶಾಸನವೆಂಬ ಹಿರಿಮೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೫೦ ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಶಾಸನವು ಕದಂಬರ ರಾಜ ’ಕಾಕುಸ್ಥ ವರ್ಮನ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಸನ ’ವೀರಗಲ್ಲು’ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯು ’ಪಲ್ಲವ ಗ್ರಾಂಥಿಕ’ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದು, ಇದು ಕದಂಬರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಲಿಪಿಯು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ನುಡಿಯು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಸನದ ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಸ ಗನ್ನಡ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಶಾಸನವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನ ದೊರೆತದ್ದು ಇದೇ ಊರಿನ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಾದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಶಾಸನ ದೊರೆತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಾಯಕಲ್ಪ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಊರು ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಿದೆ. ಹಲ್ಮಿಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಲ್ಮಿಡಿ ಎಂಬುದರ ರೂಪಾಂತರವೆಂಬುದನ್ನು ಶಾಸನದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯಬಹುದು.