polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಲವಾರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಸೇವಾ ಹಿರಿತನದ ಅಹ್ರತೆಯ ಪರಿಗಣನೆ ಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದ್ದಾರೆ;
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಹಂಸರಾಜ್ ಖನ್ನಾರು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ವೈ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್‌ರು ತಮ್ಮ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಮೌಲ್ಯ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ .ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರಿಯಾರು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುರಿತು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಉನ್ನತ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಓ.ಪಿ. ಚೆನ್ನಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ನ್ಯಾ. ಹಂಸರಾಜ್ ಖನ್ನಾರ ಹಿರಿತನವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ನ್ಯಾ. ಮಿರ್ಜಾ ಬೇಗ್ ರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬದ್ಧತೆಯ ನ್ಯಾಯದಾನ ಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಅನುಚ್ಛೇಧ ೬೦ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಬೋದಿಸುವರು.
ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಭಾರತದ ಹಂಗಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವರು.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸುವುದರೊಂದಿಗೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕುಲಪತಿ/ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪರಾಗಿರುವರು.
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಯು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ೨೦೦೦ರ ಜನವರಿ ೨೮ರಂದು ರುಮಾ ಪಾಲ್‌ರವರು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಎರಡು ದಿನದ ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಬಹುದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ೨೦೦೦ರ ಜನವರಿ ೨೬ರಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ವೈ.ಕೆ. ಸಭರ್ವಾಲ್‌ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು. ರುಮಾ ಪಾಲ್‌ಗಿಂತ ಎರಡು ದಿನ ಮೊದಲು ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಸಭರ್ವಾಲ್‌ರು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೇವಲ್ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಿರಿತನವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೈತಪ್ಪಿತು.
ಹೆಚ್.ಜೆ. ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದರು ಅಥವಾ ನೇಮಕಗೊಂಡರು . ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಯಾಗಿದ್ದ ಫೆಡರಲ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಡಿ ಅನುಚ್ಛೇಧ ೧೨೪ದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕದ ವಿಧಾನ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು.
ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗುವವರನ್ನು ಭಾರತ ಸರಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸುವುದು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುವರು.
ಇಲ್ಲಿ ಹಿರಿತನವನ್ನು ವಯಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವವಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಕಾರದಿಂದ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಬಹುದು.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವರು;
ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಂಚಿಕೆ
ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಹುಮುಖದ ವಿಷಯಗಳು.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಹ ಹೊಂದಿರುವರು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇಧ ೧೪೫ ಮತ್ತು ೧೯೬೬ನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ನಿಯಮದಂತೆ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಹಂಚುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪೀಠದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಕೇಳಿಪಡೆಯಬೇಕು.
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪದವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೊಂದಬಹುದಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಂತೆ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವರು.
ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗಾಣುಗಳು ಕಾಮಾಲೆಗೆ ಕಾರಣ, ಅದು ೪೦ರಿಂದ ೫೦ ರಷ್ಟು ಅಗಲದ ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದು ಫ್ಲಾವಿವೈರಡೆ ತಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಗುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಒಂಟಿ-ಎಳೆಯ ಸರಾಸರಿ ೧೧,೦೦೦ ನ್ಯುಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಒಂಟಿ ತೆರೆದ ಓದುವ ಫ್ರೇಮ್ ಒಂದು ಪೊಲಿಪ್ರೋಟೀನ್‌ನನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರೋಟೀಸಸ್ ಈ ಪೋಲಿಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ತುಂಡುಗೊಳಿಸಿ ಮೂರು ವಿನ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಹಾಗೂ ಏಳು ಅವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳಾಗಿಸುತ್ತದೆ; ಜಿನೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಜೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ನಮೂದನೆಗಳು ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನು ಇತರ ಸೋಂಕಿನ ರೋಗಾಣುಗಳೆಂದರೆ ಮೋನೊಸೈಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೇಜಸ್ ಹಾಗೂ ಡೆಂಡ್ರಿಟಿಕ್ ಕೋಶಗಳು. ಅವು ಕೋಶದ ಮೇಲ್ಪದರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ರಿಸೆಪ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಎಂಡೋಸೊಮಲ್ ವೆಸಿಕಲ್‌ಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಡೋಸೊಮ್‌ನ ಒಳಗೆ, ಇಳಿದ ಎಂಡೋಸೊಮಲ್ ಪದರವನ್ನು ರೋಗಾಣುವಿನ ಹೊರಪದರದ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ಸೈಟೊಸೊಲ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕೊಳೆಸಿ ಜಿನೋಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಿಸೆಪ್ಟರ್‌ನ ನಿರ್ಬಂಧನೆ ಅಲ್ಲದೆ ಪದರದ ಒಂದಾಗುವಿಕೆಯು ಪ್ರೋಟಿನ್ ಮೂಲಕ ವೇಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ೯೦ ಸ್ವಡಿಮರ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ೬೦ ಸ್ವಟ್ರಿಮರ್‌ಗಳ ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಮಾಲೆಯ ರೋಗಾಣು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಮಾಲೆಯ ಸೊಳ್ಳೆಯಾದ ಏಡಿಸ್ ಎಜಿಪ್ಟೈ ಯಿನ ಕಡಿತದಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ "ಟೈಗರ್ ಸೊಳ್ಳೆ" ಅಂಥಹ ಇತರ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಕೂಡ ಈ ರೋಗಾಣುವಿಗೆ ಸದಿಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ಆರ್ಬೋವೈರಸ್‌ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಹರಡಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಮಾಲೆಯ ರೋಗಾಣುಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಯು ಸೋಂಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಕ್ತ ಹೀರುವುದರಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರೋಗಾಣುಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಯ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ದಟ್ಟತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ವೈರಿಯೊನ್‌ಗಳು ಎಪಿಥೆಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸೋಂಕಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಮರುರೂಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವು ಹಿಮೊಸಿಯೋಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿ ಮುಂದೆ ಲಾಲಾಗ್ರಂಥಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಮುಂದಿನ ಸಲ ಸೊಳ್ಳೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವಾಗ, ಅದು ತನ್ನ ಜೊಲ್ಲನ್ನು ಗಾಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ರೋಗಾಣು ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಕ್ತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಕಾಮಾಲೆಯ ರೋಗಾಣುವಿನ ಶೃಂಗೀಯ ಸೋಂಕಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು . ಎಜಿಪ್ಟೈ ನೊಳಗೆ ಕೂಡ ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ, ಅಂದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಅವಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ನಂತರ ಲಾರ್ವೆಗಳಿಗೆ ಪಸರುವಿಕೆ. ರೋಗ ಪ್ರಸಾರಕಗಳಿಗೆ ಈ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಅವುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಲಾರ್ವಾಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಕ ಸೊಳ್ಳೆಯು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ರೋಗ ಹರಡದೆ ತನ್ನ ಇತರೆ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ , ಲಸಿಕೆಯು - ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದು ೬೦% ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆನುವಂಶಿಕ ದೋಷದ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಲಸಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ೨೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಮಟ್ಟ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಸು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಲಸಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರಸಂಗವಿರುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಪಾರ್ಶ್ವ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದರೆ ನರಗಳ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ಸೋಂಕು, ಇದು ೨೦೦,೦೦೦ರಿಂದ ೩೦೦,೦೦೦ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗಾಗಬಹುದು. ಈ ಸೋಂಕಿಂದ - ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಮುಂದೆ ಇದು ಮೆನಿಂಗೊಯೆನ್ಸೆಪ್‌ಲೈಟಿಸ್‌ಗೆ ದಾರಿಯಾಗಬಹುದು ಹಾಗೂ ೫% ನಷ್ಟು ಎಲ್ಲ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಲಾರ್ವಾಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನ. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು , ಮತ್ತು ಲಾರ್ವಿಸೈಡ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಪ್‍ಪೋಡ್ ಗಳನ್ನು ಲಾರ್ವಾ ತಿನ್ನುವ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಲಾರ್ವಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ರೋಗ ಹರಡುವ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ವಿಯೆಟ್ನಾಂಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಲಚರ ಪ್ರಬೇದದ ಮೆಸೊಸೈಕ್ಲೊಪಸ್. ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೨೦೦೧ರಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ ಉಂಟಾದ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಕಾಮಾಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಹ ಅಂತಹದೇ ತಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಬಹುದು. ಪೈರಿಪ್ರೊಕ್ಸಿಫೆನ್ ನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಾರ್ವಿಸೈಡ್ ಆಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮಾನವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾರುತ್ತದೆ.
೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅತಿ ಬೃಹತ್ತಾದ ಲಸಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆನಿನ್, ಲಿಬೇರಿಯ ಹಾಗೂ ಸೈರಿಯ ಲಿಯೊನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ. ಇದು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ೧೨ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ವಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಒರ್ಗನೈಸೇಷನ್ ಅವರ ಅನುಸಾರ, ಈ ಸಮೂಹ ಲಸಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಲಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಕಾರಣ ಈಗಾಗಲೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಂಕಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಇದು ಸೋಂಕಿತಗೊಂಡ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಲಸಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನು ಐದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ - ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಘಾನಾ, ಗಿನಿಯ, ಐವರಿ ಸಮುದ್ರತೀರ ಹಾಗೂ ನೈಜಿರೀಯ - ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಣಸಹಾಯ ದೊರಕಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಜನರು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಫ್ಲೆವಿವೈರಸ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳಂತೆ ಕಾಮಾಲೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾಸೆಟಿವ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಜನರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ; ನೇರವಲ್ಲದ ರೊಗನಿರೋಧಕವನ್ನು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ನಂತರ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬಹುಶಃ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಲ್ಲದೆ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ರಿಬವರಿನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಟಿವೈರಲ್ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಜೊತೆಗಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಹ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ.
ಪುನರ್ಜಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪೆರಸಿತಮೊಲ್ ನಂತಹ ನೋವು ನಿವಾರಕ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷಣಸೂಚಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಸೆತಿಲ್ಸೆಲಿಸಿಲಿಕ್ ಎಸಿಡ್ ಕೊಡಲೇಬಾರದು ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಹ್ಯುಮೊಡಿಲೇಟಿಂಗ್ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಇದು ಕಾಮಾಲೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಾನಿಕಾರಕ.
ರೋಗದ ತೀವ್ರವಾದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಅನ್ನು ಕಾಮಾಲೆಯ ಅಥವಾ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ - ಯ ಗಾಢತೆ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೀರಮ್ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ಎಂಜೈಮು ಪ್ರತಿರಕ್ಷ ಲೀನವಾದ ಲೋಹಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಕಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಧೃಢಪಡಿಸಬಹುದು. ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಅಥವಾ -ಗಾಢತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಿನ ಹೆಚ್ಚಳದ ಶೋಧನೆ ಕಾಮಾಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರುವುದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇತರ ಫ್ಲಾವಿ ರೋಗಾಣುಗಳ ಜೊತೆ ಡೇಂಗು ರೋಗಾಣು ಅಂತಹ ಅನ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸಬಹುದು, ಈ ನೇರವಲ್ಲದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಕಾಮಾಲೆಯ ಸೋಂಕನ್ನು ಎಂದೂ ಪ್ರಮಾಣಿಕರಿಸಲಾರವು.
ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ರೋಗಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವು ಉರಿಯೂತ ಹಾಗೂ ಹೆಪ್ಟೊಸೈಟ್ಸ್‌ನ ಕುರುಹವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಾಣು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗಿಗಳ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಕಾರಣ ಮರಣದ ಕಾರಣವನ್ನು ಮರಣದ ನಂತರ ಶೋಧಿಸಲು ರೋಗಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ವಿಧಾನ ಒಂದೆ ಯುಕ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದು.
ಕಾಮಾಲೆ ತರುವ ವೈರಸ್, ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಯು ಕಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಉಷ್ಣವಲಯ ಹಾಗೂ ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವೈರಸ್‌ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಕೇವಲ ವಾನರ ಪ್ರಭೇದ ಹಾಗೂ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಈ ಖಾಯಿಲೆಯ ಮೂಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇದು ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಗೊಂಡಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಅನೇಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಮೇರಿಕಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದವು. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಲೆಯು ಅತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಖಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಕಾಮಾಲೆ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ (ಕಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಹರಡುವ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮಂಗಗಳಿವೆ), ಆದರೂ ಸಹ ಇದುವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ವೈರಸ್‍ನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕಾಮಾಲೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಚುಚುಮದ್ದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಚುಚುಮದ್ದು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಡಬ್ಲುಎಚ್‍ಒ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಹೋದರೆ, ವಿತರಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲುಎಚ್‍ಒದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಕೇಂದ್ರದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪತ್ರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
ಇರುವ ನಗರದ ಆವೃತ್ತಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವ್ಯಾಟಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಡಿಸ್ ಅಫ್ರಿಕನುಸ್ ಅಥವಾ ಹೆಮಗೊಗಸ್ ಹಾಗೂ ಸಬಥಿಸ್ ತಳಿಯ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಸದಿಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಎಸಗುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರಲ್ಲದ ವಾನರರಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗಲುತ್ತದೆ; ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗವು ಬಹಳಷ್ಟು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿಲ್ವ್ಯೆಟಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಈ ಸೋಂಕು ಹರಡಲು ದಾರಿ. ಇದು ಆ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣುವಿನಿಂದ ಸೋಂಕಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಪಸರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ . ಎಜಿಪ್ಟೈ ಸದಿಶವಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಲ್ವ್ಯೆಟಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಕಾರಣ ಕಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಮಗೊಳಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ರೋಗ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡ ಬೇಕಾದರೆ, ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ ಕಾರಣ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಜನರು ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಲೆಯ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ೯೫% ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದ ಜನರಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಲಸಿಕೆಯ ೧೦ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಟವಾಗಿ ೧೦ ವರುಷಗಳವರೆಗೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಇರುತ್ತದೆ (ಕೆಲವು ಸಲ ೩೦ ವರುಷಗಳ ನಂತರವೂ ಕೂಡ, ೮೧% ರೋಗಿಗಳು ರೋಗ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ).
ತಿಳಿಗೊಂಡಿಸಿದ ನೇರ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಥೈಲರ್ ಅವರು ಘಾನಾದ ಒಬ್ಬ ರೋಗ ಪೀಡಿತನಿಂದ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಇದು ಕೋಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಧಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರು ಶಿಶುಗಳ ಜನನದ ನಂತರ ೯ ಹಾಗೂ ೧೨ನೇಯ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆತಿಥೇಯ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ರೋಗಾಣು ಜಿನೋಮ್ ಒರಟಾದ ಎಂಡೋಪ್ಲಾಸ್ಮಿಕ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವೆಸಿಕಲ್ ಪೊಟ್ಟಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮರುರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪ್ರೌಢವಲ್ಲದ ರೋಗಾಣುವಿನ ತುಣುಕಿನ ರೂಪ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರ -ಪ್ರೋಟಿನ್ ಪ್ರೌಢ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅದು ಗೆ ದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಜೊತೆ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಫ್ಯುರಿನ್ ಅಪ್ರೌಢ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಗೊಲ್ಜೈ ಅಪಾರೆಟಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ನು ಗೆ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಅನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತದಿಂದ ಬಿಡುಗಡಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದು ಪ್ರೌಢ ಸೋಂಕಿನ ರೋಗಾಣುದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳ ಬಲ್ಲದು.
ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಹೊರತಾಗಿ, ಹಳದಿ ಕಾಮಾಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎದೆಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿ ಎಂಬ ಸೊಳ್ಳೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದೇ ಸೊಳ್ಳೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಚಿಕನ್‍ಗುನ್ಯ ರೋಗಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹರಡಬಹುದು. ಈಡೀಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ನಿರುಪಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟೈರುಗಳು, ಕ್ಯಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹತ್ತಿರ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎ.ಈಜಿಪ್ತಿ ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿಸಿದೆ. ಎರಡು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ:
ಕಾಮಾಲೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಜ್ವರ, ವಾಕರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೋವುಳ್ಳ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜಿನ ಹಂತಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಾಂಡೀಸ್ಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗವು ಹಾನಿಗೊಂಡು ರೋಗಿಯಯು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ರಕ್ತಸ್ರಾವವು ಹೆಚ್ಚುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಹೆಮೋರೇಜಿಕ್ ಜ್ವರಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೩೦,೦೦೦ ಜನರು ಕಾಮಾಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದು, ೨೦೦,೦೦೦ ಜನರು ರೋಗಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ ೯೦ ರಷ್ಟು ಸೋಂಕು ಆಫ್ರಿಕಾವೊಂದರಲ್ಲೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.
ಐದಾರು ದಿನಗಳು ದೇಹದೊಳಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಕಾಮಾಲೆಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇದು ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಬೆನ್ನು ನೋವು, ಚಳಿ, ಹಸಿವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ವಾಕರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ಕೇವಲ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ೧೫% ರೋಗಿಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಜ್ವರದೊಂದಿಗೆ ರೋಗದ ನಂಜಿನ ಎರಡನೇ ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ ಹಾನಿಗೊಂಡು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ನೋವಿನೊಂದಿಗ ಕಾಮಾಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿ, ಕಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಜಠರ ಕರುಳು ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವವು ರಕ್ತವಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಸಾರ ಮೂರು ವಿವಿಧ ಸೋಂಕಿನ ಚಕ್ರಗಳಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣುಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಮಾನವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ವಾನರಗಳ ಗಣಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಬರಿ ಕಾಮಾಲೆಯ ಸೊಳ್ಳೆಯಾದ ಎಡಿಸ್ ಎಜಿಪ್ಟೈ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿತವಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೆಯೇ ಡೆಂಗು ಹಾಗೂ ಚಿಕನ್‌ಗುನ್ಯ ಅಂತಹ ಇತರ ರೋಗಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹರಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಲೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಪಸರುವಿಕೆಗೆ ನಗರದ ಆವೃತ್ತಿಯೇ ಕಾರಣ. ೧೯೯೯ರ ಬೊಲಿವಿಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಫೋಟನೆವನ್ನು ಹೊರೆತುಪಡಿಸಿ, ಈ ನಗರದ ಆವೃತ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಬರಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಿದೆ.
ಕಾಮಾಲೆಯ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಇರುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮರೋಗಾಣು ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ರೋಗದ ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಕಾಮಾಲೆಯ ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ವಿಧಾನಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಅನುಮಾನ ಪೀಡಿತ ಕಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಉಪಚರಿಸಬೇಕು (ಪರೀಣಾಮ ಬೀರಿದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆರರಿಂದ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಕೂಡ ಜ್ವರ, ನೋವು, ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ ಹಾಗೂ ವಾಂತಿಗಳಂಥಹ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡಲ್ಲಿ).
ಸೊಳ್ಳೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗಾಣು ಹರಡಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳು ಲಿಂಫ್ ಗಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮರುರೂಪಗೊಳ್ಳೂತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಂಡ್ರಿಕ್ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವುಗಳು ಪಿತ್ತಕೋಶವನ್ನು ತಲುಪಿ ಹೆಪ್ಟೊಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕಿಸುತ್ತವೆ . ಇದು ಈ ಕೋಶಗಳ ಎಸಿನೊಫಿಲಿಕ್ ಕುಂದುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿ ಸೈಟೊಕಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡಿಸುತ್ತವೆ. ನೆಕ್ರೊಟಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳು ಹೆಪ್ಟೊಸೈಟ್ಸ್‌ನ ಸೈಟೊಪ್ಲಾಸ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಕಾಮಾಲೆ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸಲಾದರೆ, ಆ ರೋಗಾಣುವನ್ನು ಆರರಿಂದ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ರಿವರ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಪೊಲಿಮರೀಸ್ ಚೇನ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಅಂತಹದರಿಂದ ಕಾಮಾಲೆಯ ನೇರ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣುವಿನ ಜಿನೋಮ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ನೇರ ಹಾದಿ ಎಂದರೆ ರೋಗಾಣುವಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ತದ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೋಶದ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ; ಇದು ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಲೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕಾಮಾಲೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ. ಕಾಮಾಲೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಔಷಧಿಯಿಲ್ಲವಾದರೂ, ರೋಗ ಹರಡುವ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇಳಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ೧೯೮೦ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಈ ಕಾಮಾಲೆಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆದ ಕಾಯಿಲೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಲಾರ್ವಾಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಕಾಮಾಲೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯ ಆವರಣ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಳಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಮನೆಗಳ ಒಳಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಡಬ್ಲುಎಚ್‍ಒ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇದೇತರಹ ಮಲೇರಿಯವನ್ನು ಹರಡುವ ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ, ಎ.ಈಜಿಪ್ಟಿ ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆಗಳು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂರನೇಯ ಸೋಂಕಿನ ಆವೃತ್ತಿ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ಸವನ್ನಾ ಆವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಾಂತರ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಡಿನ ಹಾಗೂ ನಗರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಎಡಿಸ್ ತಳಿಯ ಹಲವು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದ ಕಾಮಾಲೆ ಇದು.
ಕಾಮಾಲೆಯ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಗಳ ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಮಾಲೆಯ ಇರುವ ವ್ಯಾಧಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಕಾಮಾಲೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳೆಂದರೆ ಲಸಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು.
ಭೇದಾತ್ಮಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಮಾಲೆ ಸೋಂಕಿನ ಜ್ವರವನ್ನು ಮಲೇರಿಯ ಅಂತಹ ಇತರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಜ್ವರದಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಎಬೋಲ ರೋಗಾಣು, ಲಾಸ್ಸಾ ರೋಗಾಣು, ಮಾರ್ಬಗ್ ರೋಗಾಣು ಅಥವಾ ಜುನಿನ್ ರೋಗಾಣು ಅಂತಹ ಇತರ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುವ ರೋಗದ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿ ಕಾಮಾಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ೪೪ ರಲ್ಲಿ ೩೨ ದೇಶಗಳು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇಂತಹ ಬಹಳ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೫೦% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಮಾಲೆ ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ವೈರಲ್ ಹೆಮೋರಾಜಿಕ್ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಫ್ಲಾವಿವೈರಡೆ ತಳಿಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಹಾಗೂ ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುಗೊಂಡಿರುವ ೪೦ರಿಂದ ೫೦ ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಾಣು ಇದಾಗಿದೆ.
ಈ ರೋಗವು ಮಾರಕವಾದಾಗ ಒಂದು ಕಾರ್ಡಿಯೋವಾಸ್ಕ್ಯೂಲರ್ ನರಾಘಾತ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಅಂಗಗಳ ವೈಫಲ್ಯ ಜೊತೆ ಸೈಟೊಕಿನ್‌ನ ಏರಿದ ಮಟ್ಟ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಇದರಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಇನ್ನುಳಿದ ಅಂಗಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಕ್ಚಿ : ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಿವಾಸಗಳಿರುವ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗ. ಇದು ಜನವಸತಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳ. ಈ ನಗರದ ಹಳೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ದಿನಬಳಕೆವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ದೊಡ್ಡ ಮಾರಾಟಮಳಿಗೆಗಳೂ ಇವೆ. ಈಗ ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಸಕ್ಚಿ ಗ್ರಾಮಪ್ರದೇಶ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪರ್ಸುದಿಹ್ : ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ನಗರದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಸತಿಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಭೇಟಿನೀಡುವ ಗೋಲ್ಪಹಾರಿ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಸ್ಥಳ.
ಮಂಗೊ : ಸುಬರ್ಣರೇಖಾ ನದಿಯ ಗುಂಟ ನೇರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ. ಹಿಂದೆ ಉಪನಗರವಾಗಿದ್ದ ಮಂಗೊ ಈಗ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಿಮ್ಮನಾ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರದಲ್ಲೇ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರಕೃತಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತ ಜಾಗವಾಗಿವೆ.
ಬಿಸ್ತುಪುರ : ಮಧ್ಯ/ಉನ್ನತ-ಮಧ್ಯ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಶ್ರಯನೀಡಿದ, ದುಬಾರಿ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮದ ಬಿರುಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಸತಿಯ ಜನನಿಬಿಡ ಪಟ್ಟಣ. ನಗರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಮಾರಾಟ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖವಿಲಾಸಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಬಿಸ್ತುಪುರದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಬೆಲೆಗಳು ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಚುರುಕಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇದೆ.
ಕಾದ್ಮ : ಸೋನಾರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ, ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಾಸಗೃಹಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರ ನಿವಾಸಗಳು, ದಿಂಡ್ಲಿ ಎಂಕ್ಲೇವ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀಯ ಕೈಸರ್ ಬಂಗಲೆಗಳು ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಿರುವ ವಸತಿಗೃಹಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ನಮ್ದಾ ಪ್ರದೇಶ : ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಸತಿಗೃಹಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ.
ಸೋನಾರಿ : ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಬಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಗರದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನದಿಗಳ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತ್ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಶಿಬಿರವೊಂದು ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಟೆಲ್ಕೊ : ಈ ನಗರ ವಸತಿ ಪಟ್ಟಣಪ್ರದೇಶವು ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಟೆಲ್ಕೊ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮನರಂಜನೆಯವರೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಡೆಯೇ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಜು ಕೊಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿರುವ ಉತ್ತಮವಾದ ಒಂದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನವನ್ನು 'ಟೆಲ್ಕೊ ಕ್ಲಬ್' ಹೊಂದಿದೆ.
ಬರಿ ನಗರ : ಆರಾಧಿಕ ನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಟೆಲ್ಕೊ ಗಡಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಮುಸಲ್ಮಾನರಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕೈಲಾಶ್ ನಗರ : ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಆ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಜಾಗ ಖರೀದಿಸಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಪೈಲಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಟಾಟಾಸ್ ಟ್ಯೂಬ್ಸ್ ಡಿವಿಜನ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
ಗೋವಿಂದಪುರ : ಇದು ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್, ಸುಮಂತ್ ಮುಲ್ವಾಕರ್ ಪಾರ್ಕ್, ಟಾಟಾ ಪವರ್ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಲಫಾರ್ಜ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ರಾಖಾ ಕಾಪರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜಾದುಗೊರ ಯುರೇನಿಯಂ ಮೈನ್ಸ್ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಜುಗ್ಸಲೈ : ಟಾಟಾನಗರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಬಟ್ಟೆ, ದಿನಸಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳ.
ಸಿಧ್ಗೋರ : ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ವಾಸವಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ನಗರದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಗೋಲ್ಮುರಿ : ಗೋಲ್ಮುರಿಯ ವಾಸಗೃಹಗಳಿರುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳಗಳು ನಗರದ ದವಸಧಾನ್ಯಗಳ ಬೃಹತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೂರದರ್ಶನ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಗೋಪುರವು ಇಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಚಾರಿ ಸರ್ಕಸ್‌ಗಳು ಬಿಡಾರ ಹೂಡುವ ಮೈದಾನ್ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರೀ ಆಕಾಶ್ ದೀಪ್ ಪ್ಲಾಜಾ ಮಾರಾಟ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಬಿರ್ಸಾನಗರ : ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಹೋರಾಟಗಾರ ಬಿರ್ಸಾ ಮುಂಡಾಅವರನ್ನು ಜೇಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರದ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ಜನವಸತಿ ಇರುವ ಅತೀದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ವಸತಿದಾರರ ಗ್ರಾಮೀಣ ರೆವೆನ್ಯೂ ಭೂಕಂದಾಯ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು, ನಂತರ ಇದು ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಸತಿಗೃಹಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿಲ್ಲ.
ಆದಿತ್ಯಾಪುರ : ಇದು ಉಕ್ಕಿನ ನಗರಕ್ಕೆ ಖಾರ್ಕೈ ಸೇತುವೆಯ ಮ‌ೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತೀದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಸಾಹತು,ಎಸ್ಟೇಟು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಕ್ಯುಮಿನ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೂರಕ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರ ಇರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರದೆ ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ , ಇದನ್ನು ಈ ನಗರದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊ ಹೈ ಪವರ್ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ನಿಲ್ದಿಹ್ : ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್‌ನ ಕೊಳವೆಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಂಗಲೆಗಳಿಗೆ ಇದು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾಲುಬಾಸ : ಇದು ಖಾಸಗಿ ವಸತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಸಕ್ಚಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಿಕೊ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮೇಲುಸೇತುವೆಯು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ.
ಧಾಟ್ಕಿದಿಹ್ : ಬಿಸ್ತುಪುರ, ಕಾದ್ಮ ಮತ್ತು ಸಕ್ಚಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅದರ ಬೇಕರಿವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಆಂಬಗಾನ್ : ಇದೊಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬಯಲು ಮೈದಾನ. ಆಯಾ ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಸಕ್ಚಿ ಮತ್ತು ಬಾರದ್ವರಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
ಪಾರ್ದಿಹ್ : ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 33ರ ಹತ್ತಿರದ ನಗರ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಗರವು ಸುಬರ್ಣರೇಖಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಜಾದ್‌ನಗರ : ಇದನ್ನು ಆಜಾದ್ ಬಸ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಉಪವಿಭಾಗ ಎಂಬರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಮಂಗೊದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಜನಾಂಗವಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮೊತ್ತದ ವಿದೇಶಿ ಹಣವನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.ಈ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ಹಣವಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇದಾಗಿದೆ,ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಮ‌ೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳಿಂದ ಇದು ವಂಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಗಮಾರಿಯ : ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಇದು ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರಕ್ಕೆ ಖಾರ್ಖೈ ನದಿಯ ಮ‌ೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸರೈಕೆಲಾ-ಖಾರ್ಸಾವನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಯೊ ರೋಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಿಸ್ಕೊ ಗ್ರೋತ್ ಶಾಪ್ ಎಂಬ ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್‌ನ ಎರಡು ಪೂರಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು, ಉಷಾ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಯಾಪರೊ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.
ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ : ಈ ನಗರದ ಆಧಾರಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಕಂಪನಿಯು ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ದೋಷರಹಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪೂರ್ವಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಆರನೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಜುಬಿಲಿ ಪಾರ್ಕ್ : ಈ ಪಾರ್ಕ್ ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನಗರವು 50 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್‌ ನೀಡಿದ ಸುವರ್ಣ ವರ್ಷದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ್‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು 1956ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಈ ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶೇಷವಾದ ಒಂದು ಗುಲಾಬಿ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸರೋವರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಒಪ್ಪಗೊಳಿಸಿದ ಅಶೋಕ ಮರಗಳಿರುವ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಜಲಪಾತವಿರುವ ಸಾಲು ಮರದ ವಿಶಾಲ ಬೀದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ವಾಯು ವಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬರುವವರಿಗೆ, ಜಾಗಿಂಗ್, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಇದು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಜುಬಿಲಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮನರಂಜನೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ.
ಲೇಸರ್ ಶೊ : ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇದೇ ತೆರನಾದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಸರ್ ಶೊ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿಗಳು ಅನನ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲೇಸರ್ ಶೊ ನವ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಸ್ವರ್ಣಯುಗ ಆಚರಣೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.