polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಜೋಶಿಯವರು, ಕಣಗಿಲ ಹಮ್ಮಣ್ಣ ನಾಯಕ, ಹಮ್ಮಣ್ಣ ಬೊಮ್ಮ ನಾಯಕ, ಸಗಡಗೇರಿಯ ವೆಂಕಟರಮಣ ನಾಯಕ, ಬೀರಣ್ಣ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ದಯಾನಂದ ಪ್ರಭುಗಳು ಇವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ “ಬ್ರಿಟಿಶರಿಗೆ ತೇಗಿನ ಉಡುಗೊರೆ” ಕೊಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಕೂರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಮರಮಟ್ಟು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಜಂಗಲ್’ ಹಾಗೂ ೪೦ ಜನ ಪೋಲಿಸರನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಜಂಗಲ್’ ಇವರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಇವರೆಲ್ಲ ಪೋಲೀಸರ ಮೇಲೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದು ಅವರನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿ ನಿ:ಶಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಡೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ, ಚಿಮಣಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸುರುವಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ದೂಡಲಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿಲೊಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಕಡಲು ಸೇರುವವರೆಗೂ ಧಗಧಗನೆ ಉರಿಯುವ ಆ ಮರಮಟ್ಟು ಬ್ರಿಟಿಶರಿಗೆ ಒಂದು ‘ಅಗ್ನಿಸಂದೇಶ’ವನ್ನು ನೀಡಿದವು: “ !”
ಅದರಂತೆ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ತರುಣರಲ್ಲೂ ಅವು ಒಂದು ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದವು: “ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿ!”
ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡಿನ ಸಂಪತ್ತೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ರಿಟಿಶರು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಯ ತೇಗಿನ ಮರದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮರಗಳ ಮರಮಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪರದೇಶಗಳಿಗೂ ಸಹ ಸಾಗಿಸಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಈ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ಜಂಗಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಡಗುಗಳ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಅವು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಪರದೇಶ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ ಅರಮನೆಯ ಕಿಟಕಿ, ಬಾಗಿಲು ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು ಈ ರೀತಿ ಪುಕ್ಕಟೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ “ದಾಂಡೇಲಿ ತೇಗಿನ ಮರ”ದಿಂದಾಗಿವೆ.
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಅಂಕೋಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಹದಾರಿ ಬಂದಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಜೋಶಿಯವರು ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಮರುದಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೋಲೀಸ ಅಧಿಕಾರಿ ನಾನಾವಟಿಯವರಿಂದ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೩೯ ತರುಣರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಮಚಂದ್ರ ನಾಯಕ ಸಗಡಗೇರಿ, ಮಂಜುಗೌಡ, ಗಣಪತಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ನಾಯಕ, ಹಮ್ಮಣ್ಣ ಹಿಚಕಡ ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬಂಧಿಸಿ ಥಳಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಮಾ ಬೀರಣ್ಣ ನಾಯಕರನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೆಡವಿ ತುಳಿದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುರಿದು ಹೋದವು. ಆದರೆ ‘ದೋಶಿ’ ಯವರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾರೂ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.
೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿತು. ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪಿಕೆಟಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೆರೆ-ಸಿಂದಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಜೋಶಿಯವರು ಹಾಗೂ ಜೊತೆಗಾರರು ಸಿಂದಿ ಅಂಗಡಿಗಳ ಎದುರಿಗೆ ಪಿಕೆಟಿಂಗ ಚಾಲೂ ಮಾಡಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿಂದಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಿಂದಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕತೊಡಗಿದರು. ಧಾರವಾಡದ ಜಕ್ಕಣಿ ಬಾವಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಿಕೆಟಿಂಗ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಪೋಲೀಸ್ ಗೋಳೀಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಿಕಸಾಬ ಎನ್ನುವ ಹುಡುಗನ ಬಲಿದಾನವಾಯಿತು.
೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಕರಮರಕರರು ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕರನಿರಾಕರಣೆ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಜೋಶಿಯವರು ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲೂಕಿನ ಈ ಕರನಿರಾಕರಣ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸರದಾರ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲರು ಬಾರ್ಡೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಿದ ಚಳುವಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲೂಕಿನ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಹಾಗೂ ಗೇಣಿದಾರರು ಒಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಈ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಪೋಲೀಸರಿಂದ ಕ್ರೂರ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳು ಜರುಗಿದವು. ಆದರೆ ಅಂಕೋಲೆಯ ಜನತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೆಚ್ಚಿನಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಶರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿತು.
ವಿಸಾಪುರದಿಂದ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಜೋಶಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಯ್ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾ^ಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಏ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಕಾಂದೀವಲಿಯ ಶಾರೀರಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾ^ಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಲಿತು, ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಯ್ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಶಾರೀರಕ ಶಿಕ್ಷಕರೆಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಹತ್ತಿದರು.
ಧಾರವಾಡದಿಂದ ದ.ಪ.ಕರಮರಕರ, ಭಾಲಚಂದ್ರ ಘಾಣೇಕರ, ಕೆ.ಜಿ.ಜೋಶಿಯವರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಇವರೊಡನೆ ಸೂರ್ವೆಯ ಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ನಾಯಕರು, ಕಣಗಿಲದ ಬೊಮ್ಮಾಯ ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ನಾಯಕರು, ಹಿಚಕಡದ ಹಮ್ಮಣ್ಣ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಬೀರಣ್ಣ ನಾಯಕರು ಕೈಗೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಜೋಶಿಯವರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಕರಮರಕರರ ಬಂಧನವಾಯಿತು. ಜೋಶಿಯವರಿಗೆ ೧೧ ತಿಂಗಳ ಸಶ್ರಮ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಯಿತು. ಅಹ್ಮದನಗರದ ವಿಸಾಪುರ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.
ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಳ ಜೋಶಿಯವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಳಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಏಳನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಇವರು ವೈಧ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿ ಎನ್ನುವದು ಇವರ ಹಿರಿಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಜೋಶಿಯವರದು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಾಹಸದ ಸ್ವಭಾವ. ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಹೋದರು. ಮಲ ಅಕ್ಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ವಾರಾನ್ನ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಸಾಗಿಸಿದರು.
೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ “ ” ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಜೋಶಿಯವರು ಮತ್ತೇ ಅಂಕೋಲೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದಯಾನಂದ ಪ್ರಭು ಹಾಗೂ ಬೀರಣ್ಣ ನಾಯಕರ ಜೊತೆಗೆ ಹೋರಾಟದ ರೂಪು ರೇಷೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದವು. ಬ್ರಿಟಿಶ ಆಡಳಿತದ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಂತಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ರಸ್ತೆ ಸೇತುವೆಗಳು ವಿಧ್ವಸ್ತವಾದವು.
ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಜೋಶಿಯವರು ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದ ಇತರ ತರುಣರು ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಲೊಮೀಟರ ದೂರದ ಬೆಣ್ಣಿಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಉಪ್ಪು ತಯಾರಿಸಿ ತಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿದರು.
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೀಯರು ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸದೆ, ತೆರೆ ಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥವರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ ಜೋಶಿಯವರು ಪ್ರಮುಖರು.
ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಳ ಜೋಶಿಯವರು ಈ ಧುರೀಣರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ನಾ.ಸು.ಹರ್ಡೀಕರರ ಸೇವಾದಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಸೇವಾದಳ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಇವರ ಪಾಲಕರು ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಮಲ ಅಕ್ಕನ ಜೊತೆಗೆ ಇವರೆಲ್ಲ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಯ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಸಿ.ಡಿ.ದೇಶ್ಮುಖ್ - ಅರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್~ಜರು, ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಅರ್ಥ ಮಂತ್ರಿಗಳು.
ಪಿ.ಎಲ್ ದೇಶ್ಪಾಂಡೆ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮರಾಠಿ ಬರಹಗಾರರು. ಅಂಕಣಜಕಾರರು, ನಾಟಕಕಾರರು, ಪ್ರಭಾವೀ ಅಭಿನಯಕಾರರು, ಸಂಗೀತ, ಹಾಗೂ ನಾಟಕಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರು,
ವೀರಾಚಂದ್ ಗಾಂಧಿ -೧೮೯೩ ರಲ್ಲಿ 'ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಚಿಕಾಗೊನಗರ'ದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ, 'ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಮತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳ'ನದಲ್ಲಿ 'ಜೈನಮತ'ವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು.
ಗೋಪಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ - ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಹೋರಾಟದ ರುವಾರಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಸಮಾಜ ಸುಧಾಕರರು.
ಮುಖೇಶ್ ಖನ್ನಾ -'ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಅಭಿನಯಕಾರ. 'ಮಹಾಭಾರತ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಧಾರಾವಾಹಿ'ಯಲ್ಲಿ 'ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ'ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದಾತ.
ಮಹಾದೇವ್ ಗೋವಿಂದ್ ರಾನಡೆ - ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಪುಸ್ತಕ ಕರ್ತರು. ಲೇಖಕರು, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು.
ಸ್ವರೂಪ್ ಸಂಪತ್ - 'ಮಾಜೀ ಬಾಲಿವುಡ್ ವಲಯ'ದಲ್ಲಿ 'ಮಿಸ್ ಇಂಡಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆ'.
ಜಮ್ ಶೆಟ್ ಜಿ ಟಾಟ - ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು, ಉದ್ಯೋಗಪತಿಗಳು.
ಕಶಿನಾಥ್ ತ್ರಿಯಂಬಕ್ ತೆಲಂಗ್ -ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಪೌರಾತ್ಯ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಸಂಧಾನಕಾರರು.
ಬಾಲ್ ಗಂಗಾಧರ್ ತಿಲಕ್ -ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ತ್ರೀಯವಾದಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ತಿಲಕರು, ಬಹುಶಃ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಚಳುವಳಿಯ ಮೊದಲನೇ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕ.
ಅಜಿತ್ ವಾಡೇಕರ್ - 'ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು', 'ಕಪ್ತಾನ್' ಆಗಿದ್ದರು. 'ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್' ಆಗಿದ್ದರು ಸಹಿತ.
ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮುಂಬಯಿ ನ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲೇಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಡಿಯಲ್ಲಿ, ೧೮೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ೧೮೩೫ ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಸನ್ ೧೮೬೦,ರಲ್ಲಿ, 'ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬಾಂಬೆ,' ಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಸನ್ ೧೮೧೯ ರಿಂದ ೧೮೨೭, ರವರೆಗೆ ಮುಂಬಯಿ ನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ, 'ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟ್ಯು ಅರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್,' ರವರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಪ್ರತಿಶ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. 'ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್', ದಕ್ಷಿಣಮುಂಬಯಿ ನ, ಕಾಲಾಘೋಡಾ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ ಮೇಧಾವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹನೀಯರುಗಳು, ಹಲವಾರು ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಟ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದವರು, ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಶ್ರೇಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರನಾಯಕರು, ಶ್ರೇಷ್ಟ ಆಟಗಾರರು, ಶ್ರೇಷ್ಟ ನಟರು, ಶ್ರೇಷ್ಟ ನಾಟಕಕಾರರು, ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರುಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ,
'ಕಿರುತೆರೆ'ಯ, ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್,'ಬಾಲಿವುಡ್ ವಲಯದಲ್ಲೂ, 'ಪ್ರಚಂಡ ಚನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು'
೧೯೮೦ 0ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು 'ಖಾನ್‌' ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು 'ದೀವಾನಾ' ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಿನಿಂದ, ಅವರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಅಭಿನಯಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಖಾನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಏಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿಮೂರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
'ರಬ್‌ ನೇ ಬನಾದಿ ಜೋಡೀ,' ಗಳಂತಹಾ ಖಾನ್‌ರ‌, ಚಿತ್ರಗಳು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಉಳಿದರೆ,
ನಂತಹಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಗರದಾಚೆಯ/ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದ ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ಮಿತ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಯಶಸ್ವಿ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು. ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ, ಖಾನ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಶಾಖೆ ತೆರೆದರು. ಅವರು ಎರಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ, ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಮತ್ತು ರೆಡ್‌ ಚಿಲ್ಲೀಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪಕ/ಮಾಲಿಕರೂ ಹೌದು‌. 2008ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಸ್‌ವೀಕ್‌ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ೫೦ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂಬ ಅಭಿದಾನ ನೀಡಿತು.
ಖಾನ್‌ರ‌, ಯಶಸ್ಸು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅವರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ಸಿನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದೆಂದರೆ ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ೨೦೦೭ರ ಚಿತ್ರ, ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಬಗೆಗಿನ ಚಕ್‌ ದೇ ಇಂಡಿಯಾ . 639 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಕ್‌ ದೇ ಇಂಡಿಯಾ 2007ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮೂರನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಕಂಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಖಾನ್‌ರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯಶಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಫರಾಹ್‌ ಖಾನ್‌ರ‌, ೨೦೦೭ರ ಚಿತ್ರ, ಓಂ ಶಾಂತಿ ಓಂ ನಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಖಾನ್ ನಟಿಸಿದರು. ಅದು ಆ ವರ್ಷದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾದುದಲ್ಲದೇ ಭಾರತದ ಅದುವರೆಗಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಳಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವೆನಿಸಿತು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಖಾನ್‌ರ‌, ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ರಬ್‌ ನೇ ಬನಾದಿ ಜೋಡೀ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲು .
೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಜಯ್‌ ಲೀಲಾ ಬನ್ಸಾಲಿಯವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ಗತಕಾಲದ ಪ್ರಣಯಕಾವ್ಯ, ದೇವದಾಸ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಖಾನ್‌‌ರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಶರತ್‌ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರ ಮೂರನೇ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಆ ವರ್ಷದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಯಿತು. ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ-ರೂಪಕ ಹಮ್‌ ತುಮಾರೆ ಹೇ ಸನಮ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಸಹಾ ಖಾನ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2003ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಣಯ ರೂಪಕ ಚಲ್ತೇ ಚಲ್ತೇ ಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಕರಣ್‌ ಜೋಹರ್ ಬರೆದ ಮತ್ತು‌ ನಿಖಿಲ್‌ ಅದ್ವಾನಿ/ಅಡ್ವಾಣಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಸುವ, ಕಲ್‌ ಹೋ ನಾ ಹೋ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಖಾನ್‌ರ‌, ಮಾರಕ ಹೃದ್ರೋಗವಿರುವ ಪುರುಷನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವರ್ಷದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು.
೨೦೦೪ ನೇ ಇಸವಿಯು ಖಾನ್‌ರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಫರಾಹ್‌ ಖಾನ್‌ರ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ಮೈ ಹೂ ನಾ ನಲ್ಲಿ ಸಹಾ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿತು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸಾಗರೋತ್ತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ೨೦೦೪ರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವಾದ ಯಶ್‌ ಛೋಪ್ರಾರ ಪ್ರಣಯಗಾಥೆ ವೀರ್-ಝಾರಾ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ವೀರ್ ಪ್ರತಾಪ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ವೀರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಝಿಂಟಾ ನಟಿಸಿದ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳೆಯ ಝಾರಾ ಹಯಾತ್‌/ಹಾಯತ್‌ ಖಾನ್‌ರ ಪ್ರಣಯ ಕಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಖಾನ್‌ರ‌, ಈ ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅಶುತೋಷ್‌ ಗೊವಾರಿಕರ್‌ರ ರೂಪಕ ಸ್ವದೇಶ್‌ ‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗೌರವಗಳು ದೊರೆತವು‌. 2004ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಮೂರೂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವದೇಶ್‌ ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದರು.
ಖಾನ್‌ ವಿಖ್ಯಾತ ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ 'ಬ್ಯಾರ್ರಿ ಜಾನ್‌' ರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ನಲ್ಲಿ ನಟನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು. 2007ರಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆಂದರು, "ಶಾರುಖ್‌ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ವಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಗೌರವ ಸ್ವತಃ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಅವರಿಗೇ ಸಲ್ಲಬೇಕು."
ಖಾನ್‌ 1988ರಲ್ಲಿ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ ಫೌಜಿ ಯಲ್ಲಿ, ಕಮಾಂಡೋ ಅಭಿಮನ್ಯು ರಾಯ್ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಟನಾವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಸರ್ಕಸ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದ 1989ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಅಜೀಜ್‌ ಮಿರ್ಜಾರ ಸರ್ಕಸ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಿರುತೆರೆಗೆಂದೇ-ನಿರ್ಮಿತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ, ಇನ್‌ ವಿಚ್‌ ಆನ್ನಿ ಗಿವ್ಸ್‌ ಇಟ್‌ ದೋಸ್‌ ಒನ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕಿರುಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸಹಾ ಖಾನ್ ಮಾಡಿದ್ದರು.
೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್‌ರು ಮತ್ತೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಯಾದ, ರೆಡ್‌ ಚಿಲ್ಲೀಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಟನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮೈ ಹೂ ನಾ , ಇನ್ನೊಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ಅವರು ನಟಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರ ಪಹೇಲಿ , ಕಳಪೆ ಸಾಧನೆ ಮೆರೆಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಖಾನ್‌ರು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕರಣ್‌ ಜೋಹರ್‌ರೊಡನೆ ಸಹನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಅಲೌಕಿಕ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರ ಕಾಲ್ ‌, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಲೈಕಾ ಅರೋರಾ ಖಾನ್‌ರೊಡನೆ ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಖಾನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಲ್‌ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನಕರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅವರ ಕಂಪೆನಿಯು ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದ ಓಂ ಶಾಂತಿ ಓಂ , ಮತ್ತು ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಗಿ ಪೋಷಕಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.
೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ನಸ್ರೀನ್‌ ಮುನ್ನಿ ಕಬೀರ್‌ರು ಖಾನ್‌ರ ಮೇಲೆ ಎರಡು-ಭಾಗಗಳ, ದ ಇನ್ನರ್ ಅಂಡ್‌ ಔಟರ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಷಾಹ್‌ ರುಖ್‌ ಖಾನ್‌/ಷಾಹ್‌ ರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ರ ಆಂತರಿಕ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರ 2004 ಟೆಂಪ್ಟೇಷನ್ಸ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿಸಿದ್ದ ಆ ಚಿತ್ರವು, ಖಾನ್‌ರ‌, ಕುಟುಂಬದ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಪಂಚ ಹಾಗೂ ಹೊರಪ್ರಪಂಚದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ವೈದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಟಿಲ್‌ ರೀಡಿಂಗ್‌ ಖಾನ್ ‌, ಎಂಬ ಅವರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕವು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅನುಪಮಾ ಛೋ/ಚೋಪ್ರಾರ ಇನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕ, "ಕಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಬಾಲಿವುಡ್‌: ಶಾರುಖ್‌ ಖಾನ್ ಅಂಡ್‌ ದ ಸೆಡಕ್ಟಿವ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಸಿನೆಮಾ", 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಖಾನ್‌ರ‌ ಜೀವನದ ಮುಖಾಂತರ ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು.
'ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್‌', ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಗಳೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಠಾಣ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ, 'ತಾಜ್‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಖಾನ್‌ರು', ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭಾರತದ ಪೇಷಾವರ್ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಖಾನ್‌ರ‌ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ಕಡೆಯ ಅಜ್ಜ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌ ಮೂಲದವರು. ಅವರ ತಾಯಿ, ಸುಭಾಷ್‌ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್‌‌‌ರ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ/ಇಂಡಿಯನ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನರಲ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಜಂಜುವಾ ರಜಪೂತ್‌ ಕುಲದ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್‌ ಷಾಹ್‌ ನವಾಜ್‌ ಖಾನ್‌ರ‌, ದತ್ತು ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ 'ಲತೀಫ್‌ ಫಾತಿಮಾ.' ಖಾನ್‌ರ‌ ತಂದೆಯವರು ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಪೇಷಾವರ್ನ ಕಿಸ್ಸಾ ಖವಾನಿ ಬಜಾರ್‌ನಿಂದ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರೆ, ಅವರ ತಾಯಿಯವರ ಕುಟುಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭಾರತದ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಖಾನ್‌ರಿಗೆ ಷೆಹ್‌ನಾಜ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾರೆ.
೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಖಾನ್‌ರಿಗೆ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ವರ್ಷವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಆದರೂ ನಂತರ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪುನರಾಗಮನವಾಯಿತು. -- ವರ್ಷದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ -- ಸುಭಾಷ್‌ ಘಾಯ್‌ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಪಕ ಪರ್ದೇಸ್‌ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ಅಜೀಜ್‌ ಮಿರ್ಜಾರ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ ಯಸ್‌ ಬಾಸ್‌ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು. ಯಶ್‌ ಛೋಪ್ರಾರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ಯೋಜನೆಯಾದ, ದಿಲ್‌ ತೊ ಪಾಗಲ್‌ ಹೈ ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದುದಲ್ಲದೇ,
ತನ್ನ ಹೊಸ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳನ್ನು ಪ್ರೇಮಿಸುವ ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಮಲೇಷಿಯಾದ ಮಲಕ್ಕಾ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಯಾಂಗ್‌ ದಿ/ಡಿ-ಪೆರ್ಟುವಾ ನೆಗೆರಿ ತುನ್‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಖಲೀಲ್‌ ಯಾಕೂಬ್‌ರಿಂದ ಖಾನ್‌ರವರು ದತುಕ್ ಎಂಬ ಉಪಾಧಿಯೊಂದಿಗಿನ ದರ್ಜಾ ಮುಲಿಯಾ ಸೆರಿ ಮೆಲಕ ಎಂಬ ಗೌರವ ಪಡೆದರು. ಖಾನ್‌ರವರು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒನ್‌ ಟು ಕಾ ಫೋರ್‌ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಿ ಮಲಕ್ಕಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿ" ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲವರಿಂದ ಟೀಕಾಪ್ರಹಾರವೂ ಆಯಿತು. ಅವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ ನ 'ಬೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಷೈರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'ದಿಂದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲಿನ 'ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಪದವಿ' ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ಆದಿತ್ಯ ಛೋಪ್ರಾರ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದ ದಿಲ್‌ವಾಲೆ ದುಲ್ಹನಿಯಾ ಲೇ ಜಾಯೆಂಗೆ , ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಖಾನ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 2007ರಲ್ಲಿ, ಆ ಚಿತ್ರವು ಮುಂಬಯಿಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 12 ದಶಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಚಂಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದ ರಾಕೇಶ್‌ ರೋಷನ್‌ರ ಕರಣ್‌ ಅರ್ಜುನ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಖಾನ್‌ ಅವರು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಉನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ 2005ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌‌ನ ಮೇಡಮ್‌ ತುಸ್ಸಾಡ್‌ರ ಮೇಣದ ಪುತ್ಥಳಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಸಹಜ ಗಾತ್ರದ ಪುತ್ಥಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಮ್ಯುಸೀ ಗ್ರೆವಿನ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ “ಅಸಾಧಾರಣ ವೃತ್ತಿಜೀವನ”ದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸರಕಾರದಿಂದ ಆರ್ಡರೆ ಡೆಸ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ ಎಟ್‌ ಡೆಸ್‌ ಲೆಟ್ರೆಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಪಡೆದರು.
ಖಾನ್ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ತಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೧ ರಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಚಿಬ್ಬರ್‌ ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಮಗ ಆರ್ಯನ್‌ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸುಹಾನಾ . ಖಾನ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹುವಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುರ್‌-ಆನ್‌ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟು ಎರಡೂ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಖಾನ್‌ ಸೇಂಟ್, ಕೊಲಂಬಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಶಾಲೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಖಡ್ಗ ವನ್ನು ಸಹಾ ಗೆದ್ದರು. ನಂತರ ಹನ್ಸ್‌‌ರಾಜ್‌ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಖಾನ್, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಜಾಮಿಯಾ ಮಿಲಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಷಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರೂ ನಂತರ ಅವರುಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದನ್ನು ತೊರೆದರು.
2009ರ ಹಾಗೆ, ಖಾನ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿರುವ ಮೈ ನೇಮ್‌ ಈಸ್‌ ಖಾನ್‌ ದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಗೌರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಕರಣ್‌ ಜೋಹರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಚಿತ್ರೀಕರಣದಿಂದ ಬಿಡುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡು 11 ಜನವರಿ 2009ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 66ನೇ ಸ್ವರ್ಣ ವಿಶ್ವ/ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಖಾನ್ ಚಿತ್ರದ ತಾರೆ ಫ್ರೀದಾ ಪಿಂಟೊರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಲಂಡಾಗ್‌ ಮಿಲಿಯನೇರ್‌ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ಕರಣ್‌ ಜೋಹರ್‌ರ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಾಗೂ ವರ್ಷದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಕುಚ್‌ ಕುಚ್‌ ಹೋತಾ ಹೈ ನಲ್ಲಿ ಖಾನ್ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರ ನಟನೆಯು ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದೊರಕಿಸಿತು. ಮಣಿರತ್ನಂರ ದಿಲ್‌ ಸೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹ ಹೊಗಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ, ದೀವಾನಾ * ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಖಾನ್ ಬಾಲಿವುಡ್‌ಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಅವರ ಸಾಧನೆಯು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಪರಿಚಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರು ಮಾಯಾ ಮೇಮ್‌ಸಾಬ್‌ , ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಪ್ರಕಟ" ಲೈಂಗಿಕ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಕೆಲ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.
೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್ ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿ ಭಾವತೀವ್ರತೆಯ ರೂಪಕ ಕಭೀ ಅಲ್ವಿದಾ ನಾ ಕೆಹೆನಾ ದಲ್ಲಿ ಕರಣ್‌ ಜೋಹರ್‌‌ರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರೂ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಆ ವರ್ಷದ ಅವರ ಎರಡನೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ 1978ರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರ ಡಾನ್‌ ನ ರೀಮೇಕ್‌ ಆದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ ಡಾನ್ . ಈ ಚಿತ್ರವು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
1999ರಲ್ಲಿ ಜೂಹಿ ಚಾವ್ಲಾ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಜೀಜ್‌ ಮಿರ್ಜಾರೊಡಗೂಡಿ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂಬ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಖಾನ್‌ ನಿರ್ಮಾಪಕರೂ ಆದರು. ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಟನೆ ಎರಡನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದ ಮೊದಲೆರಡು ಚಿತ್ರಗಳಾದ: ಫಿರ್ ಬಿ ದಿಲ್‌ ಹೈ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ಗಳು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗರಿಸಿದವು. ಆದರೂ, ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ನಟನೆಯ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರ, ಚಲ್ತೇ ಚಲ್ತೇ , ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ನ ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಟ ಕೌನ್‌ ಬನೇಗಾ ಕರೋಡಪತಿ ಯ ಮೂರನೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಭ್‌ ಬಚ್ಚನ್‌ರ ಬದಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಿಂದಿನ ನಿರೂಪಕರು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ೨೦೦೦-೦೫ರವರೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ೨೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೭ರಂದು, ಹೊಸ ನಿರೂಪಕ ಖಾನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಕೌನ್‌ ಬನೇಗಾ ಕರೋಡಪತಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿ ೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ನವೆಂಬರ್ ೨, ೧೯೬೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಶಾರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ ರವರು ), ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬಾಲಿವುಡ್‌ ತಾರೆಯಲ್ಲದೇ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕರೂ ಆಗಿರುವ ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ನಟ. ಇವರನ್ನು ಷಾಹ್‌ ರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೆಸರಿಂದಲೂ ಸಹಾ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜನಪ್ರೀಯ ನಟನನ್ನು ಆತನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಕಿಂಗ್ ಖಾನ್, ಬಾಲಿವುಡ್ ಬಾದಷಾ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಅವರ ಕಂಪೆನಿಯು ರೆಡ್‌ ಚಿಲ್ಲೀಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಸಹಾ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು 'ದ ಫಸ್ಟ್‌ ಲೇಡೀಸ್‌', 'ಘರ್‌ ಕಿ ಬಾತ್‌ ಹೈ', ಮತ್ತು 'ನೈಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಏಂಜೆಲ್ಸ್‌'ಗಳಂತಹಾ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಿರುತೆರೆ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಸಹಾ ಕಂಪೆನಿಯು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ರೆಡ್‌ ಚಿಲ್ಲೀಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು -ಬೆಂಬಲದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ/ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕೊಲ್ಕೊತಾ ನೈಟ್‌ ರೈಡರ್ಸ್‌ ತಂಡದ ಮಾಲಿಕನಾಯಿತು.
ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ನಂತೆಯೇ ಸೂಚ್ಯಂಕವಾಗಿದ್ದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಈ ಆದಾಯಗಳ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವನಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪಾದಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರು ಪಡೆದ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆಯ ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಲಾಭಾಂಶ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳು ಉತ್ಪಾದಕರು ಪಡೆದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಗ್ರಾಹಕನು ನೀಡಿದ ಮೊತ್ತವು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದೆಂಬುದರ ಮೂಲಕ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ನ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ನಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಅಂತಿಮ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಡುವೆ ವಿಳಂಬವಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಕಾರಣ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ "ರವಾನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಲಾಭವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮೂಲಕ ಸರಿತೂಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ನ ಮೊದಲಿನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.
ಸರಕು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಆಯ್ದ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಕು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕರನ ಬೆಲೆಗೆ ಸರಕುಗಳ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೂಗಿಸಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಿರುಳು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು: ಆಹಾರ ಮತ್ತು ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗುವುದರ ಕಾರಣ ಅಹಾರ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಬಹಳ ಬೇಗ ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಬೆಲೆ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ವುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯೋಗಗಳು ಸಹ 'ತಿರುಳು ಹಣದುಬ್ಬರ'ದ ಅಳತೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ನಂತಹ ವಿಸ್ತಾರ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಿಂದ ಲವಲವಿಕೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ವರ್ತಮಾನ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಯ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಣದುಬ್ಬರ ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧನ ಸಮೃದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನ ಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸರಕು-ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಅಳತೆಯಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಗಾಗಿ ಒಂದು ಡಿಫ್ಲೇಟರ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ಅದರಂತೆ ನೈಜ ಅಳತೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಲಾದ ನಾಮಕಾವಸ್ಥೆ ಅಳತೆ ಆಗಿದೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ಶ್ರಮ ಮಾಪನಾ ಮಂಡಳಿಯು - ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ನ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಾಧ್ಯಂತ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗುವ ಮುಂಚೆ, ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶುರುವಿಗೆ ಮುಂಚಿನ ಹಣದುಬ್ಬರದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಕಲಿಕೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಸರಕುಗಳ ತಿಳಿದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ನೈಜ ಜೀವನಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಸ್ವತ್ತು ಬೆಲೆ ಹಣದುಬ್ಬರ ವು ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮತ್ತು ಜಮೀನು - ಇಂತಹ ನೈಜ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಚಿತ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿರುವಂತಹ ಸೂಚ್ಯಂಕವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ಅಥವಾ ತಿರುಳು ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಕೆಲವು ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂದಿರುವ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಲೆ ಮಟ್ಟ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡಿವೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಸ್ಟಾಕ್ ಹಾಗೂ ಜಮೀನು ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿದಾಗ ಬಡ್ಡಿ ದರವನ್ನು ಏರಿಸಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿದಾಗ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಉಬ್ಬು ಮತ್ತು ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಬಹುದು.
ಬೇಡಿಕೆ-ಸೆಳೆತ ಹಣದುಬ್ಬರ ವು ಹೆಚ್ಚಿದ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕಾರಣ ಸಮುಚ್ಚಯ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಹಣದುಬ್ಬರವು ವೇಗ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮೀರಿದ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಮುಚ್ಚಯ ಪೂರೈಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಇಳಿತದ ಕಾರಣ ಬೆಲೆ-ತಳ್ಳುವ ಹಣದುಬ್ಬರ, ಅಥವಾ "ಪೂರೈಕೆಯ ಆಘಾತದ ಹಣದುಬ್ಬರ" ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಪತ್ತು ಅಥವಾ ಆದಾನಗಳ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯು ಕಾರಣ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಇಳಿತದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಬೆಲೆ-ತಳ್ಳುವ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.ತೈಲಗಳು ತಮ್ಮ ವೆಚ್ಚಗಳ ಅಂಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಉತ್ಪಾದಕರು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೊಂದಿಸಬಲ್ಲ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಂತರ್ನಿರ್ವಿಷ್ಟ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಅದು "ಬೆಲೆ/ವೇತನದ ಏರಿಕೆ"ಗೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬೆಲೆಯೇರಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಆ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಹೆಚ್ಚಿದ ಶ್ರಮ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ದೋಷ ಪೂರಿತ ವರ್ತುಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಅಂತರ್ನಿರ್ವಿಷ್ಟ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಜಡತ್ವದ ಹಣದುಬ್ಬರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಬೇರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ತಾನೇ ಕೃತಕ ಭರಾಟೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಡಿಸಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ರಚನೆಯನ್ನೇ ತಿರುಚಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತ ಮತ್ತು ಕುಸಿತವನ್ನು ಸೃಷ್ಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕೆಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತ ಅಥವಾ ಕುಸಿತಗಳ ಕಾರಣವಾಗಿ ಹಬ್ಬುತ್ತಿರುವ ದಿವಾಳಿತನವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಲು, ಹಣಪೂರೈಕೆಯನ್ನು "ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ" ಕೃತಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡ ಬಡ್ಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಪಡೆದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಹಲವು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂಶೀಯ-ನಿಧಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ, 100% ಚಿನ್ನ ಪ್ರಮಾಣ, ಅಥವಾ, ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ನತ್ತ ವಾಪಸಿಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ರಾನ್‌ ಪೌಲ್‌, "ದಿ ಕೇಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌" ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗದ ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಪಯುತ ಅಂಶೀಯ-ನಿಧಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿ, ಹಣಪೂರೈಕೆಯ ವೃದ್ಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೀರಿಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.ಲುಡ್ವಿಗ್‌ ವೊನ್‌ ಮಿಸಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ, "ಮನಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌"
ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ಬದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇನೆಂದರೆ ಯ ಒಂದು ಹಂತವಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.(ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಈ ಹಂತವು ವೇಗವಾಗಿರದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ , ಅಥವಾ "ಸ್ವಾಭಾವಿಕ" ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ-ನಿರುದ್ಯೋಗ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.) ಯು ತನ್ನ ಸಂಭಾವ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ , ಪೂರೈಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಬಿಗಡಾಯಿಸುವ ಕಾರಣ ಹಣದುಬ್ಬರವು ತ್ವರೆ ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.ಯು ತನ್ನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಳಗೆ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ , ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಭರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಹಣದುಬ್ಬರವು ವೇಗ ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.