polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1846 ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೌಕಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಕಳುಹಿಸಿತು . ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದರು,ಆದರೆ ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯೋಸ್ ಜನಾಂಗ ಬಂದರು.
ಮೇ 1769 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ ಡಿ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ನದಿಯ ಸಮೀಪ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ ಡಿ, ತಂದೆ ಜುನಿಪೆರೋ ಸೆರ್ರಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಮಿಷನ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1797 ರ ವೇಳೆಗೆ,ಮಿಷನ್ ಸುಮಾರು 1,400ಕ್ಕೂ ನಿಯಾಪೇಟ್ ಜೊತೆ, ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಿಷನ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಿಷನ್ ಜಾಡು ​​ಕಾಮಿನೋ ರಿಯಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಧಾರ ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಇವೆ.
ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈಗ ಸ್ಯಾನ್ ಡೈಗ್ವಿಟೋ ಮತ್ತು ಲಾ ಜೊಲ್ಲ ಜನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಮೆಯಾ ಜನರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮೂಲದ ಜುವಾನ್ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಕ್ಯಾಬ್ರಿಲೋ. ನವೆಂಬರ್ 1602 ರಲ್ಲಿ, ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಅನ್ನ್ನ್ನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕರಾವಳಿಯ ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 12, 1602 ರಂದು, ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
2012 ರ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತೂರು ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಅವಧಾನಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಇವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ,ಏಲಕ್ಕಿಹಾರ, ಮೈಸೂರು ಪೇಟ, ಕುಮಾವ್ಯಾಸನ ಪುತ್ಥಳಿ ಮತ್ತು ೩ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಇವು ಸನ್ಮಾನದ ಕೊಡಿಗೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಾಹಿತಿ ಶಾಂತಿ ನಾಯಕ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೊ. ಕೆ.ಜಿ. ಕುಂದಣಗಾರ ಗಡಿನಾಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ : ಹಸನ್‌ ನಯೀಂ ಸುರಕೋಡ
ಶೇಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಮರ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ಮಾಸಗಳು.
ಹೂ ಮತ್ತು ಮರ:- ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ಶೇಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾನೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಮುಪ್ಪು, ಜೀವನದ ಸಾರ್ಥಕತೆ, ಮುಪ್ಪಿನ ಹಂತಗಳು, ಪ್ರೀತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಬೋಡು ಬೋಡಾದಮರವು ಮನುಷ್ಯನ ವೃದ್ದಾಪ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಸಾನೆಡ್ 12 ರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುಲಾಬಿಯನ್ನು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅದರ ಸುವಾಸನೆ, ಆಕರ್ಷಣೆ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಯೌವ್ವನದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಹಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಶೇಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು:- ಶೇಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಹಣೆಬರಹದ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರವು ಪ್ರೀತಿ ಶಾಶ್ವತೆಯ ಪ್ರತೀಕ. ನಕ್ಷತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಶಿಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ಮಾಸ:- ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವನೆಗಳು, ಆತನ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಿಸರ್ಗದ ನೈಬತೆಯೊಳಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಕರೆಗಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೌವ್ವನದಿಂದ ಮುಪ್ಪಿನ ಕಡೆಗಿನ ಸಹಜ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಇವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. "ಆಟೋಮನ್" ಕಾಲವನ್ನೇ ಮನುಷ್ಯನ ಮುಪ್ಪಿಗೆ "ವಸಂತಮಾಸ" ವನ್ನು ಹೊಸ ಚಿಗುರಿನ, ಹೊಸ ನವೀನತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ "ವಿಂಟರ್" ಮಾಸವನ್ನು "ಸಾವಿಗೆ" ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಇವನ ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಸಂಕೇತ, ವಿಷಯವಸ್ತು ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಶೇಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಕೆಲವು ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕಾಲ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಾನೆಟ್ ಗಳೆಂದರೆ
ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಈ ಮೇಲಿನ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ.
ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಒಟ್ಟು 154. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಪರಿಪೂಣ‍ ತೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮತೆಣತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಷಯವಸ್ತು ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಸಾನೆಟ್ ನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾನೆಟ್ ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 3 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸ ಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ-
ಸಾನೆಟ್ 1-126:- "ಚಿರಯಪ್ಪನ"ವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದ್ದು ಈ ಸಾನೆಟ್ ಗಳನ್ನು "ಅಪರಿಚಿತವ್ಯಕ್ತಿಗೆ" ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು "ಯವ್ವನ" ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪದ್ಬರಿತವಾದ ಸೌಂದಯ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟ ಅಲ್ಲದೇ "ದೇಹಸಂಭದ" ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದ ಚಾದರ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಾನೆಟ್ 127-152:- ಈ ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ "ಡಾರ್ಕ್ಲ್ ಲೇಡಿ" ಎಂಬಾಕೆಗೆ ತನ್ನ ಸಾನೆಟ್ಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಾನೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದುರಾಸೆಯು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತು ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು , ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾನೆಟ್ 153-154:- ಈ ಎರಡು ಸಾನೆಟ್ಗಳು, ಗ್ರೀಕ್ ದಂತಕತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು. ಶೇಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಪ್ರೀತಿ ಐಹ್ಯಿಕ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದ್ದು, ಇದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾನೆಟ್ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ.ಸಾನ್ನೆಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ "ಲಿಂಕ್"ನ ಒಂದು ಆಯಾಮವಾಗಿದ್ದು, ಎಲಿಜಬೆತ್ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. "ಸಾನೆಟ್" ಎಂಬ ಪದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ "ಸಾನೆಟೋ" ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಉಗಮವಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ‍ "ಚಿಕ್ಕಹಾಡು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಯಾವುದಾದರೂ ಘಟನೆ, ವಿಷಯ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದ್ದು, "ಪ್ರೀತಿ" ಇದರ ಮೂಲ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಾನ್ನೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹದಿನಾಲ್ಕು" ಸಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಪದ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದು ಇದು 'ಪಿಯಾಂಬಿಕ್ ಪೆಂಟಾಮೀಟರ್' ನಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲಿಜಬೆತ್‍ನ ಕಾಲವು ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಮಹತ್ವವಾದ ಕಾಲವೆಂದೇ ಕರೆಯಬಹುದು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲು ಗಲ್ಲೇನಬಹುದು. ಎಲಿಜಬೆತ್ , ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರಾಣಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನೇ ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈಕೆ ನಾಟಕ, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಈ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಉಳ್ಳ "ಲಿಂಕ್" ಬಹಳ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುವತ್ತಾ ದಾಪು ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಇದರ ಇತರೇ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಹಾಡು, ಓಡ್, ಬ್ಯಾಲಡ್, ಎಲ್ಜಿ, ಮತ್ತು ಸಾನ್ನೆಟ್.
ಇದೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಸಾನೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು. ಇದರ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ಸಾನೆಟ್ ನು ಬಳಸಿ, ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರುಗಳೆಂದರೆ ಡಾಂಟೆ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರಾರ್ಕ್‍ ಲಕ್ಷಣಗಳು - ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಸಾನೆಟ್ ಕೂಡ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು "ಆಕ್ಟೇನ್" ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು "ಸೆಸಟೆಟ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು.
'ಆಕ್ಟೇವ್' ಭಾಗವು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ವಿಷಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲದಿಂದ ಕುರಿತಾದ ಎಂಟು ಸಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, "ಸೆಸಟೆಟ್", ಆಕ್ಟೇವ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಹಾರ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ "ಆಕ್ಟೇವ್" ಬಹಳ ಪಠಿಣ ಸ್ವರೂಪದಾಗಿದ್ದು, "ಸೆಸಟೆಟ್" ಬಹಳ ನಮ್ರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ರಿಯಾಕ‍ನ ಸಾನೆಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದ್ಯಗಳು ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಥಾಮೆಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಎಂಬ ಕವಿ.
ಶೇಕ್ ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಸಾನೆಟ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರತ್ನಗಳೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕ "ಪ್ಲೇಗ್" ನಿಂದಾಗಿ ಅಪಾರ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ಉಂಟಾಗಿ, ರಾಜರ ಕಾಲದ ರಂಗ ಮಂದಿರಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋದವು. ಕಾರಣ ಸರಕಾ‌ರವಾಗಲಿ, ರಾಜರುಗಳಾಗಲಿ ಈ ನಾಟಕರಂಗ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾಗ‌‌‌‌‍ವನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.
ಆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾಗ‌ವೇ "ಸಾನೆಟ್"ಗಳ ರಚನೆ. ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ "ಸಾನೆಟ್"ಗಳು ಬರಹಗಾರರ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂದರೆ, ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ "ಸಾನೆಟ್" ಒಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ‍ ಕಲೆಯಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿತು. ಶೇಕ್ಸ ಪ್ಪಿಯರ್ ನ "ಸಾನೆಟ್"ಗಳು ರಚನೆಯಾದರೆ ಈ ಪದ್ಯಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉನ್ನತ ಶಿಖರವೆಂಬುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿಧವಾದ ಸಾನೆಟ್ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯವಾಗಿದ್ದು. ಮೂರು ಕ್ವಾಟೈನ್ ಗಳು ಎಂದರೆ 12 ಸಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ "ಕಪ್ ಲೆಟ್" ಎಂದರೆ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಜೋಡಣಾಕ್ರಮ ಈ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಿದ್ದು, ಮೂರು ಕ್ವಾಟ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಒಂದು "ಕೆಪ್ ಲೆಟ್" ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಸಗಳ ಕ್ರಮ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳ ಎ.ಬಿ.ಎಬಿ,ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಡಿ, ಇ.ಎಫ್,-ಇಎಫ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಜಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾತ್ರಕಾಲ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲುಗಳು "ಐಯಾಮ್ ಬಿಕ್ ಪೆಂಟಾ ಮೀಟರ್" ಎಂಬ ಮಾತ್ರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ಐದು ಐಯ್ಯಂಬಿಕ್ ಮಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ತಿರುವಿನ ಘಟ್ಟವೇ. ವೋಲ್ಟಾ ಇದು ಸಾನೆಟ್ನನ ಅರ್ಥದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟ ಅಲ್ಲದೇ ಪದ್ಯದ ವಿಷಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾನೆಟ್ ಒಂದು ವೋಲ್ಟಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ವೋಲ್ಟಾವು "" ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವೋಲ್ಟಾಗಳು ಸಾನೆಟ್ ಒಂಭತ್ತು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರನೇ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಾನ್ನೆಟ್ ನ್ನು ಅದರ ಕಾಲಘಟ್ಟ, ರಚನೆ, ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ವಿದಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ "ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ರಿಯೋಕ‌‌‌‍ನ ಸಾನ್ನೆಟ್" ಮತ್ತೊಂದು "ಇಂಗ್ಲೀಷ್" ಅಥವಾ "ಷೇಕ್ಸಪ್ಪಿಯರನ ಸಾನ್ನೆಟ್"
ಕೊಡಗಾನೂರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬಿ.ವಿ.ಭೂಮರಡ್ಡಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ವು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರದ ವಿದ್ಯಾನಗರಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೦೭ದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಅದರಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಕೊಡ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ೧೨ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ೮ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಧರಿಸಿದೆ. ೧೭೨೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೊದಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವು ಬರೋಡಾದ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಯಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಆಟದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಾವಿಕರ ವರದಿಯನ್ನು ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ೧೭೯೨ ಮೂಲಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುಶಃ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಲಬ್ ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗು ತಿಳಿದಿರುವಂತಹ ಕ್ರೀಡೆ. ಅನೇಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಜನರು ಆಡತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ೧೯೮೩ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ೨೦೦೭ ರ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ ಟ್ವೆಂಟಿ, ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್, ೨೦೧೩ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ ಗೆದ್ದ, ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ೨೦೦೨ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ. ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ, ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ, ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿ, ದಿಯೋಧರ್ ಟ್ರೋಫಿ, ಇರಾನಿ ಟ್ರೋಫಿ ಮತ್ತು ಎನ್ ಕೆ ಪಿ ಸಾಲ್ವೆ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಟ್ರೋಫಿ ಸೇರಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್, ಟ್ವೆಂಟಿ ೨೦ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
೧೯೬೧-೬೨ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ ಒಂದು ವಲಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದು ರಣಜಿ ಸೋದರಳಿಯ, ಕುಮಾರ್ ಶ್ರೀ ದುಲೀಪ್ಸಿನ್ಜಿ ೧೯೦೫-೫೯ ನಂತರ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಜಲಾನಯನ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ, ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಆರು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ.
ಮುಂಬಯಿ ಮಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ದೆಹಲಿ, ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಆರೋಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲವು ತಂಡಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಿತು.
ಬದಲಾವಣೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಅಪಘಾತ ೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ ಹೊಂದಿತು ಮುಂಬಯಿ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ, ಆಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಭಾರತ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೂಲ ಆಧರಿಸಿ ತಂಡಗಳು ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ತನ್ನದೇ ಬಂದ. ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಮುಂಬಯಿ ಪೆನ್ಟಾಗುಲರ್, ಇದು ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು, ೧೯೪೫-೪೬ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಭಾರತ ಮದ್ರಾಸ್ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸೋಲಿಸಿ, ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಜಯ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ
ಭಾರತ ಜೂನ್ ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಸೇರುವ "ಗಣ್ಯ ಕ್ಲಬ್" ಸದಸ್ಯೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೪೦೦೦ ಜನರು ಭಾರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಹಾಗೆಯೇ ಯಾರು ರಾಜ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ, ಭಾರತದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೆಳಗಿನ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಆಗಿತ್ತು.
“ಶರೀರ ಮಾಧ್ಯಂ ಖಲು ಧರ್ಮಸಾಧನಂ” ಆದುದರಿಂದ ಈ ಶರೀರ ನಿರೋಗವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸ್ವಸ್ಥ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಸು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿದ್ದರೆ ಸ್ವಸ್ಥತೆ ದೊರಕಲಾರದು. ಈ ಶರೀರಕ್ಕೆ ತಗುಲಬಹುದಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಯಾವುದೇ ಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಮನ ನೀಡವ ಬದಲು ಸರಳ, ನಿರೌಷಧ, ಸ್ವದೇಶಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮುಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1987 ಜೂನ್ 29 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವನ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ.
ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮದ್ದುಗಳಿಲ್ಲ, ಗುಳಿಗೆ ಇಲ್ಲ, ಟಾನಿಕ್ ಇಲ್ಲ, ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಗಳಂತೂ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯ ಯಾವುದೇ ಸೋಂಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದುಪರಂಪರಾಗತ, ಪ್ರಾಚೀನ , ದೈವದತ್ತ, ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನೇ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿ ರೋಗವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ನಿಸರ್ಗ ಚಿಕಿತ್ಸ ಕ್ರಮ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದ್ದು. ಈ ನಿರೌಷಧ ಪದ್ಧತಿಯ ಜೊತೆಗೆ “ಯೋಗ” ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶರೀರ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇವರ ದಯೆಯಾದ ಈ ನಿಸರ್ಗವೇ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲದ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಪವಿತ್ರ ನದಿ ತೀರದ ‘ಶಾಂತಿವನ ಟ್ರಸ್ಟ್’ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳಾದ ಉಗಿಸ್ನಾನ, ಸೋನಾಬಾತ್, ನೀರಿನ ಕಂಪನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸುಳಿಸ್ನಾನ, ಕಟಿ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ಹುರಿಸ್ನಾನ, ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಾದ ಫಿಜಿಯೋತೆರಪಿ, ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಪನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಉಪಚಾರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಯೋಗ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದಾದ ಶಿಬಿರವೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕರುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಾಸಕರ ಭವನದಲ್ಲಿ ೧೯೯೧ ಮತ್ತು ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಯೋಗ ಶಿಬಿರಗಳು. ಪಕ್ಷಭೇದ ಮರೆತು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ೩೮ ಶಾಸಕರು, ಸಚಿವರುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಭಿಮಣ್ಣ ಖಂಡ್ರೆ, ಶ್ರೀ ರಮಾನಾಥ ರೈ, ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಾರಿ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್, ಶ್ರೀ ಕೆ. ಈಶ್ವರಪ್ಪ, ಮುಂತಾದ ಹಿರಿಯ ಶಾಸಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿನ ತಾರತಮ್ಯ ಗೌಣವಾಗಿದೆ. ಶಿಬಿರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯ ಪಾಲನೆ, ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇವುಗಳು ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಂಶ. ಮೊದಲ ಶಿಬಿರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭ. ಪೂಜ್ಯ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಮಂತ್ರಿತರು. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರಿಂದ ಯೋಗಾಸನದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಯೋಗದ ಕಲಿಕೆ, ಅನುಸರಣೆಯಿಂದ ಶಾರೀರಿಕ ದೃಢತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯ.
ಇದು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೊಂದು ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ತನ್ನ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಅವಿಭಜಿತ ದ.ಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದಲೇ ತನ್ನ ನಾಗಾಲೋಟಕ್ಕೆ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು, ತಳಪಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೫೦ ಆಸಕ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ-ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಿಗೆ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧವನ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ೨೧ ದಿನಗಳ ಸನಿವಾಸ ಉಚಿತ ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪ್ರತಿಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನವಚೈತನ್ಯವನ್ನು, ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಹೊರಬಂದ ಪ್ರತಿಯೋರ್ವ ಶಿಕ್ಷಕನೂ ಅವರವರ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦೦ ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸಿರಿ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಂತೆ ನೂರಾರು ಭವ್ಯಭಾರತದ ಸದೃಢ, ಆಚಾರವಂತ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆಯ, ಕೇಂದ್ರವೇ ಸರಿ. ಓರ್ವ ಶಿಕ್ಷಕ ೧೦೦ ಮಂದಿಗೆ ಎಂಬಂತೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದರೆ ವರ್ಷದಿಂದ- ವರ್ಷಕ್ಕೆ ದಶಕದಿಂದ-ದಶಕಕ್ಕೆ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ-ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟೋಂದು ಭವ್ಯವಾದ, ಏಕಾಗ್ರ ಚಿತ್ತರಾದ, ಆಲೋಚನಾಪರರಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾರು?
ಶಾಂತಿವನವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದು ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಒಂದು ಕಿರು ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಇದು. ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಘಟನೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕ್ಳತಿಯ ಜೀವನಾದರ್ಶಗಳ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಪರಿಚಯ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ "ಪಂಚಮುಖ" ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸದ ತರಬೇತಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸುದೃಢ ಶರೀರ, ಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿರ್ಮಾಣ, ಯೋಗದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯ ಆಗುವುದರಿಂದ ಅರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಸದ್ವಿದ್ಯೆ, ಭವ್ಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಭದ್ರ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ, ಸುದೃಢ ಸಮಾಜ ರಚನೆ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಾದೀತಲ್ಲವೇ?
ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಪರಿಸರ, ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕನಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ರೂವಾರಿಯಾದ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಪ್ರೇರಣೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನಶೀಲ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಗಾಧ ವೆಚ್ಚದ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅವರ ಅಪೂರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿತು ಎನ್ನಬಹುದು.
ಅನ್ನದಾನ, ವಸ್ತ್ರದಾನ, ಅಭಯದಾನ, ವಿದ್ಯಾದಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳವು ಆರೋಗ್ಯದಾನ ಪ್ರಕಲ್ಪದಡಿಯಲ್ಲಿ ಶರೀರ ಮನ ಬುದ್ಧಿಗಳ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಆರೋಗ್ಯಭಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಯೋಗ, ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ಉದ್ದೇಶದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಮಿತಿಯಿದೆ. ಅವು ಅನ್ನ, ವಸ್ತ್ರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ನಾವು ಅನ್ನ ದಾನವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದರು ಅದು ಉಂಡು, ತಿಂದು ತೇಗುವ ತನಕ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಕೃತಾರ್ಥಭಾವನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾದಾನಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಮೂರ್ತಸ್ವರೂಪವೇ ಶಾಂತಿವನ.
ಶಾಂತಿವನಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಕುಟವೆಂದರೆ ಬಂಟ್ವಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ. ಅದು ತನ್ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ, ಮುಂಜಿ ಮುಂತಾದ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಿತಿದರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಮ್ಯ ಮನೋಹರ ತಾಣ, ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಮನೋಹರ ತಪ್ಪಲು, ಬಳುಕುತ್ತಿರುವ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ಮನೋಹರ ವಲಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ. ಭಕ್ತರ ಸ್ನೇಹಮಯನಾದ ಮಂಜುನಾಥನೆಂಬ ಕರುಣೆಯ ವಲ್ಲಭ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ನೆಲೆಸಿಹ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ 'ಎಲ್ಲೆ ಮೀರದಿರಲಿ, ಸೀಮೆಯ ಕಾಣದಿರಲಿ, ಎಲ್ಲೆ ಸೀಮೆಯ ತರಸಿಹೆನು ಅದು ಮಂಜುನಾಥನ ಮಹಿಮೆಯೇ' ಎಂದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅನ್ನಭೂಮಿಗೆ ಶಿರೋಭೂಷಣವೇ "ಶಾಂತಿವನ" ವಾಗಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಳ. ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಕರಮಂಡಲ, ಕರಮಂಡಲವೇ ಈ ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆಯ, ನಿರರ್ಗಳತೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಲೌಕಿಕ, ಅಲೌಕಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.
ಶಾಂತಿವನವು ತನ್ನ ಸಹ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಪರಮಕರಗಳಾಗಿ ಶ್ರೀ ಧ.ಮ. ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಧ.ಮ. ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಧ.ಮ. ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ ಮಂಟಪ. ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನ ಪ್ರಚಂಡ ಕರಗಳನ್ನು ಆಗಸದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟಕಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ, ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ನೈತಿಕತೆ, ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯ, ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. ಇಂದಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇವುಗಳ ಅರಿವನ್ನು ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ರಾಜಶ್ರೀ ಡಾ.ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯಾದರ್ಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಳಕಳಿ ಉಳ್ಳವರು. ಎಳೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯ ಅವರದು. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಂತಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗಬೇಕು. ಸಮಗ್ರವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ದೂರ ದೃಷ್ಟಿ ಪೂಜ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರದು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಶಾಂತಿವನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಾನೆ, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಮೌನ, ಪಂಚಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸದಂಥ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
‘ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ’ಯನ್ವಯ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧವನ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕ/ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಸಂಘಟನೆಯ ಶ್ರೀ ಗುರು ಯೋಗ ಸಂಘ, 1996 ಮೇ 26 ರಂದು ಪೂಜ್ಯ ರಾಜಶ್ರೀ ಡಾ. ಡಿ ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ದಿವ್ಯ ಹಸ್ತದಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶಿಕ್ಷಿತರು ಗುರುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ಸೇವಾ ಮನೋಧರ್ಮದಿಂದ, ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಶಾಂತಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಯೋಜನೆ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಯೋಗ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಯೋಜನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಥಿ೯ಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಗುರು ಯೋಗ ಸಂಘವು ‘ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ’ದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಯೋಗಶಾಲೆಗಳ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಡುವ ಸಾಂಘಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು, ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಯೋಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಯೋಗ ಶಿಬಿರದ ದಿನಚರಿಗಳ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಶಿಸ್ತು ಬದ್ಧ. ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅವ್ಯಕ್ತ ಅನುಭವ, ಅನುಭೂತಿ ಮೂಡಲು ಸಹಾಯ ನೀಡಿತ್ತದೆ. ಅದು ಕೂಡ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನದ ಅಪೂರ್ವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಿಚಯ ನಾವು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದಾಗ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಶಾಂತಿವನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಯೋಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ’ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಪ್ರತಿಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಹಕಾದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೇ ‘ಯೋಗ ಸಂಗಮ’.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಾವು ಕಲಿತ ಯೋಗ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವಾ ಮನೋಧರ್ಮದಿಂದ ಕಲಿಸಿಕೊಡುವ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಆಯ್ದ ನಗರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ನಿಶ್ಚಿತ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ, ಅನಾಥರಿಗೆ, ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೋಗಾಸನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರ, ಯೋಗ ಸಂಗಮ ನಡೆಸುವ ಮಹನೀಯರ, ಮಠಾಧೀಶರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಮಾರೋಪ ಕಾರ್ಯಕ್ಮದಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳ, ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ, ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರ, ಪರಿಣಿತರ,ಮಠಾಧೀಶರ, ಗಣ್ಯರ, ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳವರ ಸಮಾವೇಶವೇ’ಯೋಗ ಸಂಗಮ’.
ಈ ಮೇಲಿನವುಗಳು ಶಿಬಿರದ ವಿಶೇಷ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿನ ಕಲಿಕೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಯೋಗ , ನೈತಿಕ ಪ್ರಶಿಕ್ಷಣದ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ, ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ.
ಸರಳತೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ, ವಿವಿಧ ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕರ್ಮಯೋಗ
ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯ ಪಾಲನೆ, ಸಹಭೋಜನ, ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಿಕೆ, ಮೌನದ ಮಹತ್ವ ಮುಂತಾದವುಗಳು.
ಇದು ಪೇಲೋಡ್ ಸುಗಮೀಕರಣವುಳ್ಳದ್ದು, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಆರೋಹಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಹನವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ-ವಾಹಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು, ವಾಹನವು 115 ಕಿಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ .
ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ 5 ಉಪಗ್ರಹ-ವಾಹಕವು,ಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ದೂರಸ್ಥಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪಾಂಡರ್ಗಳು ವಾಹನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಶ್ರೇಣಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ / ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಕ್ಷೆಯ ತೀರ್ಮಾನ, ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪಾಂಡರ್ಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ 5 ಯಲ್ಲಿರುವ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಾಹಕ ಪಟ್ಟಿಯು ಅದರ ಉಪಕರಣಗಳು-ಜಡತ್ವದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ / ಜಡತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್'ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವಯಂ ಪೈಲಟ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕುಣಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಯೋಜನೆ ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆಗೆ ನೌಕೆಯ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನಿಡುವುದು.
ಸುಮಾರು 5,000 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು / ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಭೂಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು. ಭೂಕಕ್ಷೆ . . ಜೊತೆಗೆ, -1 ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ರಾಕೆಟ್ ಜೊತೆ ರಶಿಯನ್ 12 ಮೇಲಿನ ಹಂತದ, ಯು 2,200 ಕೆಜಿ ಭಾರದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಜಿಯೋಸ್ಟೇಶನರಿ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು . . ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್ ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಿಇ -7.5 ಬದಲಿಗೆ ರಶಿಯನ್ ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ 125 / 139 ಘನ ಬೂಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ದ್ರವ ಇಂಧನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಕಾಸ್ ಎಂಜಿನ್ ಉಪಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲಾಯಿತು . ಮೂರನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದ ಕಂಪನಿಯಿಂದ - 1991 ರ ಕರಾರಿನ ಮೇರೆಗೆ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು . ರಷ್ಯಾದ ಒಪ್ಪದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ,ಏಪ್ರಿಲ್ 1994 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನದೇ ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಶೈತ್ಯಜನಕ ಮೇಲ್ ಹಂತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಆದರೆ ಮೇ 1992 ರಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೇರಿಕಾವು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೊಡದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಿತು.ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.
ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಹಂತ: ರಷ್ಯಾ ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ 7 ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1 ನೆಲದ ಅಣಕು ಅಪ್ ಹಂತದ ಬದಲಾಗಿ 5 ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.
ಮೊದಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಡಾವಣೆ ರಾಕೆಟ್ ವನ್ನು 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2001 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಉಡಾವಣೆ-ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಕ - ಜಿಸ್ಯಾಟ್ -1 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಇದು ಭೂಸ್ಥಾಯೀ ಕಕ್ಷೆ ಕೆಳಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹೊರಗೆ ಇತ್ತು. ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ಜಿಸ್ಯಾಟ್ -1 ನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಫಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2004 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಉಪಗ್ರಹವಾಹಕವು- 2003 ರಲ್ಲಿ ಜಿಸ್ಯಾಟ್ -2 ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿತು. ಎರಡನೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉಡಾವಣೆ ಉಪಗ್ರಹ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಬಿಡುಗಡೆ - ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು . ಆದರೆ, ಜುಲೈ 10 ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಎರಡನೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಉಡಾವಣೆ, -02, 2006 ರಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಇನ್ಸಾಟ್ 4 ಅನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಇರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಆರಂಭದ ಉಡಾವಣೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಘನ ಇಂಧನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಕೆಟ್ ನಿಗದಿತ ವೇಗ ಪಡೆದಾಗ ದ್ರವ ಇಂಧನವು ರಾಕೇಟಿನ ಭಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಸರಿಯಾದ ಪಥವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಪಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ’ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾದ ಉಪಗ್ರಹ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ‘ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನೆಡೆಯಿತು.
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಇಂಧನವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಂಪಾಗಿಸಿದ ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. (ಅಂದರೆ –253 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಷ್ಟು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು –183 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಷ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕ).
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ರಾಕೆಟ್' ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಇಂಧನಗಳನ್ನೂ ದ್ರವೀಕೃತಗೊಳಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಈ ಇಂಧನವನ್ನು ಎಂಜಿನ್ ನ ಉರಿ ಕೊಳವೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ 2ರಿಂದ 2.5 ಟನ್ ಭಾರೀ ತೂಕದ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಇಂಧನಗಳನ್ನೂ ದ್ರವೀಕೃತಗೊಳಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಇಂಧನವನ್ನು ಎಂಜಿನ್ ನ ಉರಿ ಕೊಳವೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ 2ರಿಂದ 2.5 ಟನ್ ಭಾರೀ ತೂಕದ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. )
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ಭೌತಿಕ ರೂಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ತಂಪಾಗಿಸಿದ ದ್ರವ ಇಂಧನ, ಅಂದರೆ ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಹವನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿದ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನೂ ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ತಾಪಮಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿರಪೇಕ್ಷ ತಾಪಮಾನ ಮಾಪಕಗಳಾದ ಕೆಲ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಂಕಿನ ಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಇಂಧನವನ್ನು ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆವರ್‌ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ಡೆವರ್‌ ಫ್ಲಾಸ್ಕ್’ ನಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲು ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ತಾಪಮಾನದಿಂದ, ಅಂದರೆ –150 ಡಿ. ಸೆ, –238 ಡಿ. ಎಫ್‌ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು, ಜರ್ಮನ್, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪದ ಜಲಜನಕ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಂಯೋಗ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಈ ಎರಡೂ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗವಾಗಿ ದೊರೆಯತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು 1940ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಯೂಜೆನ್ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಅವರು ಮೊದಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
2010 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಡಾವಣೆಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ;, ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ರಷ್ಯಾದ ಎಂಜಿನ್ ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಎಂಜಿನ್ . ಮೊದಲ ಉಡಾವಣೆ ಆಗಿತ್ತು. ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಉರುವಲು ಬೆಂಕಿಹೊತ್ತಿ ಕೊಳ್ಳದೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ,ಆಯಿತು. ರಷ್ಯಾದ ಎಂಜಿನ್ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ವಾಹನದ ಹಾರಾಟದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿತು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ನಾಶವಾಯಿತು.
ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-5, ಜನವರಿ 5, 2014 ರಂದು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ . ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.