polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕಮರಾಕ್ಷಿ ಆಕ್ಷಾಲಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಅವೆರ್ರ್‌ಹೋವ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಫಲ. ಇದರ ಸಸ್ಯನಾಮ ಅವೆರ್ರ್‌ಹೋವ ಕ್ಯರಂಬೋಲ . ಈ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅವೆರ್ರ್‌ಹೋವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೆಸರಾಂತ ಅರಬ್ಬೀ ವೈದ್ಯರಾದ ಅವೆರ್ರ್‌ಹೋಸ್‌ ಎಂಬುವರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಕಮರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ದಳ, ಧಾರಾಫಲ, ಮುದ್ಗರ, ಪೀತಫಲ, ಶುಕ್‌ ಪ್ರಿಯ, ಸುಜಕರ ಎಂದರೆ, ಕಮರಾಕ್ಷಿ, ಕಾಮರಂಗ, ಕೊಬ್ರಿಕಾಯಿ, ದಾರೆಹುಳಿ, ಟಮಟಂಗ ಮುಂತಾದವು ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರುಗಳು, ಕಮ್ರಾಜ್‌, ಕ್ಯರಂಬೋಲ, ಕ್ಯರಂಬೋಲ ಆಯಪಲ, ಚೈನೀಸ್‌ ಗೂಸ್‌ಬೆರ್ರಿ, ಕೋರಮಂಡಲ್‌ ಗೂಸ್‌ಬೆರ್ರಿ, ಸ್ಟಾರ್ ಫ್ರೂಟ್‌, ಫೈವ್‌ ಕಾರ್ನರ‍್‌ಡ್‌ ಫ್ರೂಟ್‌ ಮುಂತಾದವು ಇದರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಹೆಸರುಗಳು.
ಕಮರಾಕ್ಷಿ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯ ಹಸುರಿನ ಮರವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದಾಗ ಕಮರಾಕ್ಷಿಯ ಮರಗಳು ೧೦-೧೫ ಮೀ. ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಲಿಷ್ಠವಿದ್ದು ಸುತ್ತ ಹರಡಿ ಚಾಚಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಳಭಾಗದ ರೆಂಬೆಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಮರಗಳ ನೆತ್ತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದು, ಗೋಪುರದಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ತೊಗಟೆ ಬೂದುಬಣ್ಣವಿದ್ದು ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಳೆಯ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿನ ಕವಲು ರೆಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಮೋಟುತುಪ್ಪಳವಿದ್ದು, ದಿನಕಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ರೆಂಬೆಗಳು ಬರಲುಬರಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತವಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೂಂದರಲ್ಲಿ ೩-೫ ಜೊತೆ ಉಪ ಎಲೆಗಲಿರುತ್ತವೆ. ಉಪಎಲೆಗಳಿಗೆ ಪುಟ್ಟತೊಟ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಉಪ ಎಲೆಗಳು ಅಂಡಾಕಾರವಿದ್ದು ೨-೯ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧-೪ ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಗಲ ಇದ್ದು ತುದಿಯತ್ತ ಚೂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳ ಬಣ್ಣ ತೆಳುಹಸಿರು; ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಹೊಳಪಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಹೂವು ಬಲಿತ ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯತ್ತ, ಚಿಗುರು ರೆಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆರಹಿತ ಬೋಳು ರೆಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಚಲು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವು ಕವಲುರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಮಧ್ಯಾರಂಭಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಗೊಂಚಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೧೬-೩೮ ಹೂಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಕಮರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬೀಜ ಊರಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಲಿಂಗ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಈಗ ಕಂಡುಬರುವ ಬಹುತೇಕ ಮರಗಳು ಬೀಜ ಊರಿ ಬೆಳೆದಂತಹುಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಮರಗಳು ತಾಯಿ ಪೀಳಿಗೆಯಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವು ಬಹುದೊಡ್ಡಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಲು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳಿಯುವ ಕಾರಣ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ, ಸಸ್ಯಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮುಂತಾದವು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬಹು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಫಸಲನ್ನು ಬಿಡುವುದು. ಆಳವಿರುವ ಬೇರುಸಮೂಹದಿಂದಾಗಿ ಬರಗಾಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಬೀಜ ಸಸಿಗಳು ಚೊಚ್ಚಲ ಫಸಲು ಬಿಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಕಸಿಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬೇರು ಸಸಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕೆ ಸೀಡ್‌ ಪ್ರಾಪಗೇಷನ್, ಸೆಕ್ಷಯಲ್ ಪ್ರಾಪಗೇಷನ್ ಮುಂತಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಫಸಲುಬಿಡುವ ಹಾಗೂ ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಿರುವ ಮರಗಳಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ಣಬಲಿತು ಪಕ್ವಗೊಂಡ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತೆಗೆದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಿವುಚಿ, ಸಿಪ್ಪೆ, ನಾರು, ತಿರುಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ತಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳ್ಳತ್ತವೆ. ನೀರನ್ನು ಬಸಿದು ಬೀಜವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ತೆಳ್ಳಗೆ ಹರಡಿ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾನ್‌ ಅಥವಾ ಮತ್ತಾವುದಾದರೂ ಸೂಕ್ತ ತಾಮ್ರಯುಕ್ತ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕದ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಉಪಚರಿಸಿ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ಬೀಜವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಒಟ್ಲುಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ತುಂಬಿದ ಅಗಲ ಬಾಯಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬಹುದು.
ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಹವಾಯ್‌ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳ ಬೀಜಸಸಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ, ನಿರ್ಲಿಂಗ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಕಂಬೋಲ, ಗೋಲ್ಡನ್‌‌ಸ್ಟಾರ್ ಮುಂತಾದವು ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದವು.
ಕೋಷ್ಟಕ ೨.೨ ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಡಾನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೧ ರಿಂದ ೯ರವರೆಗೆ ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ೧ ಎಂಬುದಾಗಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ೯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುವುದಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ೧ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿದ್ದರೆ ಮೃದು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ, ೨ ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಮೃದು, ೩ ಎಂದಿದ್ದರೆ ಬಿಗುವಾಗಿದೆ ಎಂದು, ೪ ಎಂದಿದ್ದರೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಗರಿಗರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಮತ್ತು ೫ ಎಂದು ಇದ್ದರೆ ತಿನ್ನಲು ಗರಿಗರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯತಕ್ಕದ್ದು.
ಇಕಂಬೋಲ ಕಮರಾಕ್ಷಿಯ ಬೀಜ ಸಸಿಗಳಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆ. ಅದನ್ನು ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಪಾಮೈರಾದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಉತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆ. ಇದರ ಮರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರ ಮರಗಳಲ್ಲಿನ ಇಳುವರಿ ಇತರ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದ್ದು. ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಬಿಗುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರಸಸಾರ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಕರಗಿದ ಘನಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದು ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹಣ್ಣು ಬೇಗ ಬಿಡುತ್ತವೆ.
ಕಮರಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ಹುಳಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಸಿಹಿಬಗೆಗಳ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಲು ಇಷ್ಟ. ಹುಳಿ ಬಗೆಗಳ ಹಣ್ಣನ್ನು ರಸಹಿಂಡಲು, ಪೇಯ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾನಕ, ಜಾಮ್‌, ಜಲ್ಲಿ, ಪುಡ್ಡಿಂಗ್‌, ಟಾರ್ಟ್‌, ಪ್ರಿಸರ್ವ್‌, ಚಟ್ನಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಮರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು ಉದ್ದದ ಐದು ಏಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳಗಳು ಎಂತಹವರನ್ನೂ ಸಹ ಆಕರ್ಷಿಸಬಲ್ಲವು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲಿನ ಉದ್ದ ಏಣುಗಳನ್ನು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಕೆ‌ರೆದು, ನಂತರ ತಿನ್ನುತಾರೆ.
ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಡುಗೆ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಕಮರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ತೆಳು ಬಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಒಪ್ಪವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಸಿಂಗರಿಸುವುದುಂಟು. ಈ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಗುಣವಿದೆ. ಹಿತ್ತಾಳೆ ಪಾತ್ರೆ ಪರಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಲುಬು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಹೋಳನ್ನು ಜಜ್ಜಿ ಉಜ್ಜಿ ತೊಳೆದಲ್ಲಿ ಅದು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬಲಿತ ಮರಗಳ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂತಾದ್ದು. ಅದು ಬೆಳ್ಳಗಿದ್ದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತ. ಇವುಗಳ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಾರು ಮಾಡಲು ಹುಣಿಸೇ ಹಣ್ಣಿನ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಮನೆಗೊಂದು ಮರವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನಬಹುದು.
ಒಟ್ಲು ಪಾತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತುವುದು: ಒಟ್ಲು ಬಿಡುವ ಜಾಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಗೆತ ಮಾಡಿ, ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಕೂಳೆಗಳು, ಕಳೆಕಸ, ಕಲ್ಲುಗಳು ಮುಂತಾಗಿ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆದು, ಪಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪಾತಿಗಳ ಗಾತ್ರ ೧.೨ ಮೀ. ಅಗಲ, ೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉದ್ದ ಇರುವಂತೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ೧೦ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನಾಗಿ ಕೊಳೆತ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಎಲೆಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಹರಡಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಮಾಡಬೇಕು.
ಬೀಜ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣವಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಮುಂಚೆ ಒಂದೆರಡು ತಾಸು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಟ್ಟು ಅವು ಬೇಗ ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಲುಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೦-೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಗೀರುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ೧೦ ಸೆಂ.ಮೀ.ಗೆ ಒಂದರಂತೆ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿ ಮೇಲೆ ಪುಡಿ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಮರಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿ ನೀರು ಹನಿಸುವ ಡಬ್ಬಿಯಿಂದ ನೀರು ಹಾಕಬೇಕು. ಬೀಜವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತಬಾರದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾಗೇನಾದರೂ ಬಿತ್ತಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅವು ಕೊಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೀಜವನ್ನು ೦.೫ ರಿಂದ ೧ ಸೆಂ.ಮೀ. ಆಳಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತಿದರೆ ಸಾಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ತೀರಾ ಹಳೆಯ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಬೀಜ ತಮ್ಮ ಮೊಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಹದವರಿತು ನೀರು ಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ಅವು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಕಮರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣಿನ ಬಹುಭಾಗ ನೀರು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹುಳಿ ಬಗೆಗಳ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿಬಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹುಳಿ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹುಳಿಗೆ ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. ೦.೧೬ ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಶೇ. ೦.೦೬ ಮ್ಯಾಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ, ಪ್ರೋಟೀನ್‌, ಜಿಡ್ಡು, ಖನಿಜಪದಾರ್ಥ, ನಾರು, ಸುಣ್ಣ, ರಂಜಕ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ, ಕೆರೊಟಿನ್‌, ಕ್ಯಾಲೋರಿಸತ್ವ ಮುಂತಾದವು ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹುಳಿ ಬಗೆಗಳ ಕಮರಾಕ್ಷಿಯ ಅಪಕ್ವ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. ೧ರಷ್ಟು ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಅಮ್ಲವಿದ್ದು ಅವು ಪಕ್ವಗೊಂಡಾಗ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. ೦.೫೧ಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಅಪಕರ್ಷಕ ಸಕ್ಕರೆ ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೇವಸತ್ವಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿ ಜೇವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣ ೧೦೦ ಗ್ರಾಂಗಳಿಗೆ ೫೦ ಮಿ.ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸೆರೈನ್‌, ಗ್ಲುಟಾಮಿನ್‌, ಅಲನೈನ್‌ ಮುಂತಾದ ಜೆಡ್ಡಾಮ್ಲಗಳೂ ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣುಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣರುಚಿಗೆ ಆಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾನಿಕ್‌ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಿರುತ್ತವೆ. ಕಮರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಕೋಷ್ಟಕ ೨.೧ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಆಕ್ಸಾಲಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಯಾದ ಕಮರಾಕ್ಷಿಯ ಸಸ್ಯನಾಮ ಅವೆರ್ರ್‌ಹೋವ ಕ್ಯರಂಬೋಲ . ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಳಿಗಳಿವೆ. ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ತಳಿಗಳಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅವು ಹೀಗೆವೆ:
ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ತಳಿಗಳು: ಫ್ಟಾಂಗ್‌ಟುಂಗ್‌, ಡಾಹ್‌ಪಾನ್‌, ಟೀನ್ಮ, ಆರ್ಕಿನ್‌, ಮಹಾ, ಸ್ಟಾರ್ ಕಿಂಗ್, ಥಾಯ್‌ನೈಟ್‌, ವೀಲರ್, ನ್ಯೂಕೊಂಬ್‌ ಮುಂತಾದವು.
ತೈವಾನ್‌ ದೇಶದ ತಳಿಗಳು: ಲೂಥೊ, ಚೆಂಗ್‌ಟ್ಸಿ, ಡಾಹ್‌ಪಾನ್‌, ಎರ್-ಲಿನ್‌, ಸಾಫ್ಟ್‌ಸಿಹ್‌ ಮುಂತಾದವು.
ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ತಳಿವಿಬೇಧಗಳ ಹಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಹಿ ಇರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ದೇಶದ ಬಗೆಗಳ ಹಣ್ಣು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿ ಜೇವಸತ್ವ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಈ ಹಣ್ಣು ಸಾರು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಹುಣಿಸೇಹಣ್ಣಿನ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ರುಚಿಕರ ಜಾಮ್‌, ಜೆಲ್ಲಿ, ಚಟ್ನಿ, ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ ಮುಂತಾಗಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸಹಿಂಡಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದುಂಟು. ಹಿತ್ತಾಳೆ ಪಾತ್ರೆ ಪರಡಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಲೆ, ತುಕ್ಕು ಮುಂತಾಗಿ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಇವು ಬಲು ಉಪಯುಕ್ತ. ಮರದ ಒಳಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಳಿಂದ ಉದುರಿಬಿದ್ದ ಎಲೆ, ಹೂವು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೊದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಕೊಳೆತು ಗೊಬ್ಬರವಾಗಬಲ್ಲವು. ಈ ಮರಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ನೆರಳು ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಕ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಬೀಜದಿಂದ ಪಡೆದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ತೋಟದ ಸುತ್ತಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಅವು ಒಳ್ಳೆಯ ಗಾಳಿ ತಡೆಯಾಗಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಲ್ಲವು. ಒಣಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉರುವಲೂ ಹೌದು.
ಹಣ್ಣು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಗರು. ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾನಕ ಮತ್ತು ಶರಬತ್ತುಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ದಣಿವು ದೂರಗೊಂಡು ಶರಿರದಲ್ಲಿನ ಊತ, ಜ್ವರದ ತಾಪಗಳು ಉಪಶಮನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಪಾನೀಯಗಳು ಶೈತ್ಯಕಾರಕವಿರುತ್ತವೆ. ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಸ್ಕರ್ವಿ, ಅತಿಸಾರ, ಪಿತ್ತರಸದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಈ ಹಣ್ಣುಗಳ ಸೇವನೆ ಲಾಭದಾಯಕ.
ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಗುರು ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಸಿಡುಬು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಅವುಗಳ ಸೇವನೆ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧಿ, ತಲೆನೋವು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಗುರುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್‌ ಆಮ್ಲದ ಆಮ್ಲಜನೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಗುಣವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ‌ಗ್ರ್ಯಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬೇರು ಸಸಿ ಮತ್ತು ಕಸಿಕೊಂಬೆ. ಕಸಿಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರೆಡೂ ಒಂದರಲ್ಲೊಂದು ಬೆಸೆದು ಒಂದುಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳದಾಗ ಅದನ್ನು ಕಸಿ ಗಿಡ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಬೇರು ಸಮೂಹವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಭಾಗ ಬೀಜ ಸಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಬಲಿಷ್ಠವಿರುವ ಬೇರು ಸಮೂಹವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ, ಕಸಿಗಂಟಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಭಾಗ ಹೂವು ಹಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ನೆತ್ತಿಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ತಳಿಯ ಕಸಿಕೊಂಬೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮೀಪ್ಯಕಸಿ ವಿಧಾನ, ವೆನೀರ್ ಕಸಿ ವಿಧಾನ, ಪಾರ್ಶ್ವ ಕಸಿ ವಿಧಾನ, ಮೆತುಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಸಿವಿಧಾನ ವುಂತಾದವು ಇರುತ್ತವೆ.
ಕಮರಾಕ್ಷಿ, ಒಂದು ರಸವತ್ತಾದ ಮೃದು ಹಣ್ಣು. ಇದನ್ನು ಧಾರೆ ಹುಳಿ, ಕರಂಬಳ ಹಣ್ಣು, ಕರಂಬೋಲಾ,ಕರಬಲ,ಕರಿಮಾದಲ, ಕಮರದ್ರಾಕ್ಷಿ, ನಕ್ಷತ್ರ ಹುಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಯುತ್ತಾರೆ. ಆಕ್ಷೀಡೇಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಹಣ್ಣಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು "ಅವೆರೋ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲ". ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಯಾರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಹವಾಯ್‌, ಚೀನಾ ತೈವಾನ್‌, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಕಮರಾಕ್ಷಿಯ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ .ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟಗಳು, ಕೈತೋಟಗಳು, ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ, ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪೌಳಿಗೋಡೆಯ ಆವರಣ, ಸಾಲುಮರವಾಗಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಸಸಿಮಡಿಗಳು ಮುಂತಾದೆಡೆ ಈ ಹಣ್ಣಿನ ಮರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವುದು: ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ೧೫ ೧೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದಗಲಗಳ ೧೫೦ ಗೇಜ್‌ ದಪ್ಪದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ತಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ತುಂಬಿ ತಲಾ ಒಂದರಂತೆ ಬೀಜ ಊರಿ, ನೀರು ಕೊಡಬೇಕು.
ಒಟ್ಲುಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಸಸಿಗಳಲ್ಲಿ ೪-೬ ಎಲೆಗಳಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕಿತ್ತುತೆಗೆದು ಮಾಧ್ಯಮ ತುಂಬಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಲಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ನೀರು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವು ಮುಂದಿನ ಮುಂಗಾರಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೩೦-೪೫ ಸೆಂ.ಮೀ ಎತ್ತರೆಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ನೆಡಲು ಅಥವಾ ಕಸಿಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಕಾಂಡ ಒಂದು ಸೆಂ.ಮೀ. ದಪ್ಪವಿರುತ್ತದೆ.
ಅಗಲಬಾಯಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದು: ಇವುಗಳನ್ನು ಸೀಡ್‌ಪ್ಯಾನ್‌ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವುಗಳ ತಳಭಾಗದ ಅಂಚಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಸಿರಂಧ್ರವಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಅದರ ಮೂಲಕ ಹೊರಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಬೀಜ ಕೊಳೆಯುವುದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಎಳೆಯ ಸಸಿಗಳು ಸಾಯುವುದಾಗಲೀ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಂಡಗಳಿಗೆ ೧:೧:೧ ರಂತೆ ಮಣ್ಣು. ಮರಳು ಮತ್ತು ಕೊಳೆತ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಲೆಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ತುಂಬಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅಡ್ಡಗೀರುಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ೧೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿ, ಮೇಲೆ ಪುಡಿಗೊಬ್ಬರ ಉದುರಿಸಿ, ನೀರು ಹನಿಸುವ ಡಬ್ಬಿಯಿಂದ ನೀರು ಕೊಡಬೇಕು.
ಇದಕ್ಕೆ ಏಸಿಕ್ಷುಯಲ್‌ ಅಥವಾ ವೆಜೆಟೇಟಿವ್‌ ಪ್ರಾಪಗೇಷನ್‌ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಸಿಗಳು ತಾಯಿ ಪೀಳಿಗೆಯಂತಿದ್ದು, ಗಿಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಚೊಚ್ಚಲ ಫಸಲು ಬೇಗ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಸಿವಿಧಾನ, ಕಣ್ಣು ಕೂಡಿಸಿ ಕಸಿಮಾಡುವುದು, ಗೂಟಿಕಟ್ಟುವುದು, ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಊರಿ ಬೇರು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ರೆಂಬೆಯ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬೇರುಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಶ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಮಾಡುವುದು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ೧೯೯೩ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦ರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ೫೦ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾವಿಗೀಡಾದ ಭೂಕಂಪದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಈ ಹಸುಗಳು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಅನಂತರ ತಿಳಿದು ಬಂದು ದೇವನಿ ತಳಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ದಿನಾಂಕ ೨೯-೧೦-೧೯೯೩ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮರಾಠಾವಾಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಸುಗಳು ಗಾಬರಿಗೊಂಡಂತೆ, ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡಂತೆ ವರ್ತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಕಟ್ಟಿದ ಹಗ್ಗ ಕಿತ್ತುಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರಗೋಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದವು. ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯೆ ಹಸುಗಳ ಅಂಬಾಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು. ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ನೀಡದೆ ಹಗ್ಗ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಳೆತಂದು ಕಟ್ಟಿದರು. ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಯಾರ ಕೈಗೂ ಸಿಗದೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡವು. ಘೋರ ಭೂಕಂಪದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಸುಕರುಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ದೇವನಿ ಮತ್ತು ಒಂಗೋಲ್ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳಂತೂ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅರಿಯದೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.
ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ದೇವನಿ ೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಾರತೀಯ ತಳಿ. ಗೀರ್ ಹಾಗೂ ಡಾಂಗಿ ತಳಿಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಲಾದ ದೇವನಿ ಅಥವಾ ಡೊಂಗರಿ ನೋಡಲಿಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ ಗೀರ್‌ನಂತೆಯೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಣೆ, ಕಿವಿ ಕೋಡುಗಳಂತೂ ಗೀರ್‌ನ ತದ್ರೂಪ. ಅಂತೆಯೇ ಡಾಂಗಿಯ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆ ದೇಹ ಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಉಗ್ರಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ. ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮರಾಠವಾಡ ದೇವನಿಯ ತವರೂರು. ಬೀದರ್, ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ, ಭಾಲ್ಕಿ, ಲಾತೂರು, ಉಸ್ಮನಾಬಾದ್ ಇವೆಲ್ಲ ದೇವನಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ದೇವನಿ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಹೈನುಗಾರಿಕಾ ತಳಿ. ದೇವನಿಯನ್ನು ಅದರ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ೩ ವಿಭಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕಿಗಳಿರುವ ತಳಿಗೆ ಶೆವೆರಾ ಅಂತಲೂ, ಅಷ್ಟಾಗಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳಿಲ್ಲದುದಕ್ಕೆ ಬಲಂಕ್ಯ ಅಂತಲೂ ಮುಖ ಪಾರ್ಶ್ವ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ವನ್ನೆರಾ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವನಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ತಳಿಗಳಲ್ಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ತಳಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ತಳಿಗಳಲ್ಲೆ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಶಿಸುತ್ತಿರುವ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇವನಿ ಕೂಡ ಒಂದು. ದೇವನಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಕಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೀದರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಈಗ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೆಲವು ನೂರು. ದೇವನಿ ಹಾಗು ನ ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ತಳಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದುದರಿಂದ ಶುದ್ಧ ದೇವನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿನಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಖೇಡದಲ್ಲಿರುವ ಹೈನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೇವನಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ, ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಂತಿರುವ ಉದ್ದ ಕಿವಿ, ಉಬ್ಬುಹಣೆ, ಹೊರಬಾಗಿರುವ ಕೋಡು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಬಹುದು. ಚರ್ಮ ಜೋಲು ಹಾಗೂ ಮೃದು. ಅತಿಯಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವಭಾವದವು ಈ ದೇವನಿ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳು. ದಿನಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು ೭-೮, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹತ್ತು ಲೀಟರ್ ಕೂಡ ಕೊಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ.
ತಾವರಖೇಡ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಓತಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಕುಸ್ತಿಕಲೆ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಪತನಾ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕುಸ್ತಿಕಲೆಗೆ ಪೋಷಕ, ಪ್ರೇರಕರು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು. ಇವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಕಲೆಗಾಗಿ ಅರಮನೆ ನಿಧಿಯಿಂದ ಹಣ ತೆಗೆದಿರಿಸಿ, ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪೈಲ್ವಾನರುಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಜಯಶಾಲಿಗಳಾದವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬಹುಮಾನ, ಬಿರುದು ಬಾವಲಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪೈಲ್ವಾನರುಗಳೆಂದರೆ-ಸಾಹುಕಾರ್ ಚನ್ನಯ್ಯ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಶಿವನಂಜಪ್ಪ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಪಾಪಯ್ಯ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಬಂಡೀಕೇರಿ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಸ್ಟಾರ್ ರಾಮು, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಸಬುಲಾಲ್, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಬಸಪ್ಪಪೂಜಾರಿ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ರತನಕುಮಾರ ಮಠಪತಿ ಪೈಲ್ವಾನ ಕೃಷ್ಣಾ ಎಂ ಅಥಣಿಮಠ ಪೈಲ್ವಾನ್ ಫಾರೂಕ್, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಚಿನ್ನ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಅರ್ಜುನ್ ಖಾನಾಪುರ್, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಚಂದ್ರು ಕುರುವಿನ ಕೊಪ್ಪ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ರುದ್ರ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಮೂಗ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಮುಕುಂದ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಟೈಗರ್ ಬಾಲಾಜಿ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ವಿಜೇಂದ್ರ ಪಾಲನಳ್ಳಿ ,ಪೈಲ್ವಾನ್ ದೊಡ್ಡಲಿಂಗ, ಪೈಲ್ವಾನ್ ಕುಚೇಲ, ಅಹಮದ್ ಸಾಹೇಬ್ ಮುಂತಾದವರು ಹೆಸರಾಂತ ಕುಸ್ತಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಗರಡಿ ಎಂಬುದು ಕುಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಅಂಗಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಗರಡಿಮನೆಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿರದೆ ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಗರಡಿಯ ಹೊರಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣಿನ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ, ಉದ್ದುದ್ದದ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಗರಡಿಯ ಮುಂದೆ ದಪ್ಪ ದಪ್ಪ ಕಲ್ಲುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಗರುಡನ ಅಥವಾ ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರಪಟವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಗರಡಿಮನೆಗಳ ಒಳಗಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಿಟಕಿಯೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಗಿಲು ಚಚೌಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಒಳ ಹೋಗಲು ಬಲ,ತಾಕತ್ತು ಇರಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಗೆ ಮುಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಿಲಕ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಳಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಗಳಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಗರಡಿ ಮನೆ ಗುಹೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಈ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಉಸ್ತಾದರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಹೆಂಗಸರಾರು ಗರಡಿಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗೀಗ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಗರಡಿಮನೆಗಳನ್ನು 'ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವರು. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯದೈವಗಳು-ಮೌಲಾಲಿ, ಹನುಮಂತ, ಅಂಬಾಭವಾನಿ, ನಿಂಜಾದೇವಿ.
ಕುಸ್ತಿ ಪಟುವಿನ ತೂಕ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ೫೮-೬೫ಕೆ.ಜಿ ಇರುವವರಿಗೆ -ದಸರ ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೬೯-೭೫ಕೆ.ಜಿ ಇರುವವರಿಗೆ-ದಸರ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೮೫-೯೦ಕೆ.ಜಿ ಇರುವವರಿಗೆ- ದಸರ ಕಂಠೀರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಮಹಾಪೂರ್ ಕೇಸರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಸರ ಕೇಸರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಗರಡಿಮನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೈಹಿಡಿ, ಮಣೆ, ಮಲ್ಲಕಂಬದಲ್ಲಿ ೩ ವಿಧ-೧.ನೇಣು ಮಲ್ಲಕಂಬ,೨.ಹುಗಿದಿರುವ ಮಲ್ಲಕಂಬ, ೩.ಬೆತ್ತದಮಲ್ಲಕಂಬ. ಡಂಬೆಲ್ಲು, ಗದೆ/ಲೋಡು, ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನ ಗಾಲಿ, ರಂಧ್ರವಿರುವ ದಪ್ಪನೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಂಡು, ಗುದ್ದಲಿ ಮುಂತಾದುವು. ದಂಡೆ ಒತ್ತುವುದು, ಬಸ್ಕಿಹೊಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮಟ್ಟಿ ಕುರಾಯಿಸುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಆದಿಯಿಂದಲೂ ಗರಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತಾದ್ ರು ಇರುತ್ತಿದ್ದುದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಐತಿಹ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಂತ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಗರಡಿ ಮಾಡಿದ ಪುರುಷರ ಅಂಗಸೌಷ್ಟವ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಗರಡಿಕಲೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆವಿಗೂ ಉಳಿದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಈಗೀಗ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಗರಡಿಮನೆಗಳನ್ನು 'ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವರು.
ನಮ್ಮಿಭ್ಬರ ಸಂಬಂಧವು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಇಷ್ಟ- ಕಾರಣ ನಾವು ಅವನನ್ನು ಮುಂದೆ ಸೋಮರಸದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತು.
ಕನ್ಯಾದರ್ಶನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರನು ವರಣನನ್ನು ಕುರಿತು ಅಭ್ರಾತಘ್ನೀ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಂತ್ರಹೇಳುತ್ತಾನೆ -ಈ ವಧುವಿಗೆ ವರುಣನೇ ಸೋದರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡದೇ ಇರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೊಡು; ಬ್ರಹಸ್ಪತಿಯೇ ಪತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡದೇ ಇರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೊಡು;ಇಂದ್ರನೇ ನೀನು ಪುತ್ರನಾಶಕಳಲ್ಲದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೊಡು .ಇತ್ಯಾದಿ
ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯಿಂದವರೆಸಿ ಹೇಳುವ ಮಂತ್ರ : ಎಲೈ ವಧುವೇ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಪತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕೆಟ್ಟ ಧರ್ಮವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವರೆಸಿ ಎಸೆಯುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ಆತ್ಮಬಲ-ಮನೋಬಲದಿದಿಂದ ಅಪಯಶಗಳನ್ನು ವಧುವಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ದರ್ಭೇಣ್ವನಿಧಾನ ಮಂತ್ರ; ದರ್ಭೆಯ ಸಿಂಬಿಯನ್ನು ವಧುವಿನ ತಲಯಮೇಲಿಟ್ಟು ಬಂಧುಗಳು ಸುತ್ತಲೂನಿಂತುನೋಡಲಿ ಎಮದು ಹೇಳುವುದು.
ಯುಗಚ್ಛಿದ್ರ-ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನ ಮಂತ್ರ: ಗಾಡಿಯ ನೊಗದ ಚೂರನ್ನು ವಧುವಿನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು -ಇವಳನ್ನು ವರ್ಚಸ್ವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುಸದು, ಇಬ್ಬರೂಸೇರಿ ಜೀವನ ರಥದಭಾರವನ್ನು ಸೇರಿ ಸಂಸಾರ ಸಾದಿಸುವ ರೂಯಪಕವಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕುರಿತು ಇವಳನ್ನು ವರ್ಚಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡೆಂದು ಕೋರಿಕೆ ಇದೆ.
ಸ್ನಾಪನ : ನೀರು ನಿನಗೆ ಶುಭವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿ, ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಬಿಡುವುದು. (ಯಾವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪನು ಜನಿಸಿದನೋ ಯಾವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯು ಜನಿಸಿದನೋ ಮತ್ತು ಅದರ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿತೋ ಅದು ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲಿ) ;
ವಸ್ತ್ರ ಪರಿಧಾನ : ವಧುವಿಗೆ ಉಡಲು ಬಟ್ಟೆ ಕೊಡುವಾಗ ದೇವನು ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
ಯೋಕ್ತ್ರ ಸನ್ನಾಹನ : ಮೇಖಲಾ ಬಂಧನ: (ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ -ರಕ್ಷಾಬಂಧವಿದ್ದಂತೆ; ವರನಿಗೆ ಉಪನಯನದಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ. ವಧುವಿಗೆ ವಿವಾಹವೇ ಉಪನಯನ) ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವುದು .ವಿವಾಹ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಕ್ತವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ವರನು ಹೇಳುವ ಮಂತ್ರ.
ವಧ್ವಾನಯನ : ವಿವಾಹಗ್ನಿ ಬಳಿಗೆ ವಧುವನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು :ಪೂಷನ್ ದೇವತೆಯು ನಿನ್ನು ಅಗನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ ,ನಂತರ ಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಒಡತಿಯಾಗಿ ಹೋಗು.
ಒಂದನೇ ಎರಡನೇ ಮೂರನೇ ಪತಿಗಳು ಸೋಮ,ಗಂಧರ್ವ,ಅಗ್ನಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಮನುಷ್ಯ-ನಾನು. (ಸೋಮ ಸಸ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆದವಳ, ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಸೌಂದರ್ರ್ಯ ಪಡೆದವಳು, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಯ/ಯೌವನ, ತೇಜಸ್ಸು ಪಡೆದವಳು, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ತಾನು .
ವಧುವಿನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿಸುವುದು; (ವರನ ಹಿಂದೆ ಏಳುಹೆಜ್ಜೆ ನಡೆಸುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ -ಪ್ರತಿಸಾರಿ ಬಲಗಾಲನ್ನು ಮುಂದಿಡಬೇಕು.)
ಏಳನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಯಜ್ಞದ ಹೋತೃಗಳಿಗೆ -ಋತ್ವಿಕ್ಕುಗಳು -ಋಷಿಗಳು-(ಹೋತೃ, ಮೈತ್ರಾವರುಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಸೀ, ಪೋತೃ, ನೇಷ್ಟ್ರ, ಅಗ್ನೀಧ್ರ, ಅಚ್ಛಾವಾಕ,)
ಇತ್ಯಾದಿ--ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸಖಿಯಾಗು; ಸಖಿಯಾದೆ; ನಾವು ಸಖರಾದೆವು; ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಅಗಲುವುದು ಬೇಡ; ನೀನು ಅಗಲಬೇಡ ; ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರೋಣ. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಲಿ. ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಜೀವಿಸೋಣ.(ಪತಿಪ್ತನಿಸಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಉಪಮೆ ಗಳನ್ನು ಹೇಳಾಗಿದೆ : ಉದಾ: ನಾನು ದಿವಿ ,ನೀನು ಪೃಥ್ವಿ ; ನಾನು ಸಾಮ-ನೀನು ಋಕ್ ; ನಾನು ರೇತ-ನೀನು ಅದನ್ನು ಧರಿಸುವವಳು; ನಾನು ಮನಸ್ಸು-ನೀನು ಮಾತು; ನೀನು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸು , ಬಾ.
ನನ್ನನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೆಯವನಾಗಿ ಮಾಡು. ಸ್ವಾಹಾ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಥಮನಾದ ಅಗ್ನಿಯು ಬರಲಿ ಇವಳು ಪುತ್ರ ಶೋಕದಿಂದ ಅಳದಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ. (ಪುತ್ರರು ಇವಳೆದುರಲ್ಲಿ ಸಾಯದೇ ದೀರ್ಘಾಯಗಳಾಗುವಂತೆಮಾಡಲಿ-ಅದಕ್ಕೆ ವರಣನು ಅನುಮತಿಸಲಿ- ಒಂದು ಆಜ್ಯಾಹುತಿ. ಈಗಾಹ್ರ್ಯಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿಯು ಇವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಇವಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲಿ . ಇವಳು ಜೀವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ತಾಯಾಗಲಿ ಇವಳ ಅಂಗಾಂಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೋರಿ ಆಜ್ಯದ ಆಹುತಿ ಕೊಡುವುದು. (ವರುಣನ ಪಾಶದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಗೊಳಿಸು ಎಂದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದೆ ಆದರೆ ಯಮನ ಪಾಶದಿಂದ ಎಂದು ಇಲ್ಲ)-ಇತ್ಯಾದಿ--.
ಹೋಮದನಂತರ ಕುಳಿತು ಹೇಳುವ ಉಪನಿವೇಶನ ಮಂತ್ರ : ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧನ, ಗೋ, ಅಶ್ವಗಳು ನೆಲಸಲಿ.
ನಕ್ಷತ್ರಗಳಮಧ್ಯೆ ಚಂದ್ರನಿರುವಂತೆ ಈ ಬಾಲಕನು ನಿನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ. .
ಬಾಲಕನಿಗೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ , ಫಲದಾನ ಮಂತ್ರ; (ವಧುವು ಫಲವತಿಯಾಗಲಿ !
ಸಂತಾನದಿಂದ ನಿನಗೆ ಆನಂದವಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ನನ್ನೊಡನೆ ಸಂಯೋಜಿಸು. ಮುಂದೆ ಈ ಯಜ್ಞದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸು.
ಕೃತ್ತಿಕೆ ಮೊದಾಲಾದ ಸಪ್ತ ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಅರುಂಧತಿಯ ನಿಶಚಲತೆ ಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೋ ಹಾಗೆ ನನಗೆ ಇವಳು ಇರಲಿ , ಈವಧುವು ನನಗೆ ಎಂಟನೆಯವಳಾಗಿ ಇರಲಿ. .
ತುಪ್ಪದಿಂದ ನಿನಗೆ ಹವಿಸ್ಸು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ;ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ನೀನು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.
ಪುಣ್ಯಲೋಕವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ನೀನು ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. (ಟಿಪ್ಪಣಿ : ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಪುಣ್ಯಲೋಕವಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ; ಅದಲ್ಲೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಈ ಸೊಂಟದ ಕಟ್ಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವ ಮಂತ್ರವು ಹೆಂಗಸರಿಗೂ ಪತಿಯ ಜೊತೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಲೋಕವಿದೆಯೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತಾಗಿದೆ )
ಸಂತಾನ ಹೊಂದು. ಮನೆಗೆ ಒಡತಿಯಾಗು, ಅತ್ತೆಗೆ,ನಾದಿನಿಯರಿಗೆ,ಮೈದುನರಿಗೆ ಒಡತಿಯಾಗು . ಏ.1.6.6)ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸು
ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಕೂಡಿದ ಮನೆಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ಮನೆಯ ವೀರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡದವಳಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ, )
ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇದುವರೆಗಿನ ವಿವಾಹ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದೇ ವಧುವು ಕೊಡುವ ವಚನ.
ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಮಂಗಲ ಸೂತ್ರವನ್ನು ,ಸುಭಗೇ ನಿನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನೂರು ವರ್ಷ ಬಾಳು !
ವಿವಾಹ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಶಬ್ದ. ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮದುವೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಒಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಗಂಡನ ಜೀವಮಾನದ ಬದ್ಧತೆ.
ಎಲೈ ವಧುವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನನಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿರು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಕಾಲ ಬಾಳು. ನಮ್ಮನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ತ್ವಷ್ಟವು ನಮಗೆ ಸಹಸ್ರವರ್ಷದ ಆಯುಷವನ್ನು ಕೊಡಲಿ. .
ಧನ್ನರಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಅಂತರಾರ್ಷ್ರ್ತೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್. ೧೯೮೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೬ರಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನವೇ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ಯೇಯ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಂಗಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ್ಬ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಲಾರ್ಡ್ ಕೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರೀ ಡೆಕ್ಸ್ಟ್ರ್ ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಟನ್ ಊಟ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರೂಪ ತಾಳಿತು. ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಪಡೆದ ಮೊದಲನೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇನ್ನೂರ ಐವತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‍ಗಳಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.
ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಬಂದರಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ,ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಂಥ ಆದಾಯ ಗಳಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳ್ನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಗೊಳಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಾಲವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‍ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ರೂಪಿಸಿತು.
೨೦೧೨ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೩ರಂದು ಅಮೇರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ ನಂತರ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಜಿಮ್ ಯಾಂಗ್ ಕಿಮ್ ಅವರನ್ನು ನಾಮಿನೇಟ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ೨೦೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭ರಂದು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೬೮ರ ಮುಂಚೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪುನರ್‍ನಿರ್ಮಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೀಡುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಸಾಲ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲಗಳಾಗಿದ್ದವು. ೧೯೮೯ನೇಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಮೂಹಗಳ ಟೀಕೆಗಳು ಎದುರಾಯಿತು. ಆಗ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರಿಸರ ಸಮೂಹಗಳು ಹಾಗು ಎನ್.ಜಿ.ಓ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು,ಅದರಲ್ಲು ಜೀವ ವೈವಿದ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೆಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.
೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೋ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಷ್ಟಾನ ಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಡೇವಿಡ್ ಆರ್ ಮಲ್ಪಾಸ್‍ ಅವರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಅಮೇರಿಕಾ ಪೌರರನ್ನೇ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೫ ಜನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಲ್ಲಿ ೧೮೮ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ೧೭೨ ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಐ.ಬಿ.ಆರ್.ಡಿ.ಯ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಎಚ್‌.ಐ.ವಿ./ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ, ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಖಾಯಿಲೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ: ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಹೋಸದಾಗಿ ಎಚ್.ಐ.ವಿ ಪೀಡಿತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಏಡ್‍ಸ್‍ನಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರು ಎಚ್.ಐ.ವಿ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಚ್.ಐ.ವಿ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ೬ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಗತೀಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ಶೇಕಡ ೩೦ ರಷ್ಟು ಕೂಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರುಷ ೩೦೦ರ ರಿಂದ ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‍ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೇ ಶೇಕಡ ೯೫ ರಷ್ಟು ಸಾವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಡೋನರ್ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿವೆ. ತಮ್ಮ ವಾಗ್ದಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ದಾನಿಗಳು ಕೋರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು. ಎಂಡಿಜಿಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮೂಹದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ 'ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪ್ರಗತಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು.
ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ತಡೆ: ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿಶುಗಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಮಕ್ಕಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಈ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಮುಂಜಾಗ್ರತ ಕ್ರಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಸಿವು ನಿರ್ಮೂಲನೆ: ೧೯೯೦ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶೇ.೬೦ ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ.