polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಕಾಯದಿಂದ ಅವನು ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಹಲವಾರು ಗೋತ್ರಗಳ ಕಾಯಸ್ಥನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು."
ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿರುವ ಪುರಾಣಗಳು, ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಸ್ಥರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ:
ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನನ್ನು ಹಸ್ತಾಕ್ಷರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸರಣಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಾಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಐಸಾಕ್ ಅಸಿಮೋವ್ ರವರು ರಚಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿ ಸರಣಿಗಳು. ಇವುಗಳ ಮೂಲಭಾಷೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ . ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೭ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಕಥನ ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೊಸೆದುಕೊಂಡರೂ ಪ್ರತಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ಓದಬಹುದು. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ರೋಬಾಟ್ ಸರಿಣಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸರಣಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೂಡಿಸಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇರುವುದು. ಈ ಸರಣಿಯು ಬಹುಳ ಶ್ಲಾಘನೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಹ್ಯೂಗೋ ಪುರಸ್ಕಾರದ ಆಶ್ರಯದಡಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ "ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸರಣಿ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತವಾಯಿತು.
ಗ್ರೀಕರು ಹಾಗು ಪರ್ಶಿಯನ್ನರ ಪ್ರಾಚೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೈರ್ಕಾನಿಯನ್ ಸಾಗರ ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹಾಗು ಆಧುನಿಕ ಇರಾನ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಇದು ಗಿಲಾನ್ ಸಮುದ್ರ ವೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ . ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಶ್ಯಪ ಸಾಗರ ವೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಖಜರ್ ಸಮುದ್ರ ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪುರಾತನ ರಷ್ಯನ್ ಮೂಲಗಳು, ಖ್ವರೆಜ್ಮಿಯದ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಖ್ವಲಿಸ್‌ರ ನೆಲೆಯಾದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಖ್ವಾಲಿನ್ ಸಮುದ್ರ ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ . ಪುರಾತನ ಅರೇಬಿಕ್ ಮೂಲಗಳು ಬಹ್ರ್ ಗಿಲಾನ್/0} -ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್/ಗಿಲಾನ್ ಸಮುದ್ರ ವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಸಮುದ್ರದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಕೌಕಾಸಿಯ ದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಪುರಾತನ ಜನರು. ಸ್ಟ್ರಾಬೋ "ಅಲ್ಬನಿಯನ್ ಜನರು ವಾಸವಿರುವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯಾನೆ ಎಂಬ ಭೂಪ್ರದೇಶವೂ ಸಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಸರನ್ನೂ ಸಹ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಇದೀಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಇರಾನ್ ರ ಟೆಹ್ರಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಹೆಸರು, ಇದೂ ಸಹ ಸಮುದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಸ್ಟ್ರಾಬೋ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ 'ಕಶ್ಯಪ' ದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತದ ಹಿಂದೂಗಳು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಒಳನಾಡ ಜಲರಾಶಿಯಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಸ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶೇಖಡಾ 40ರಿಂದ 44ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನ ಸಮುದ್ರತೀರವನ್ನು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ಇರಾನ್ , ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್, ರಷ್ಯಾ , ಹಾಗು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನನ್ನು ಮೂರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ, ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್. ಉತ್ತರ-ಮಧ್ಯದ ಸೀಮೆಯು ಮಂಗಿಶ್ಲಕ್‌ನ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಇದು ಚೆಚೆನ್ ದ್ವೀಪ ಹಾಗು ಕೇಪ್ ಟಿಯುಬ್-ಕರಗಾನ್ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ-ದಕ್ಷಿಣ ಸೀಮೆಯು ಅಪ್ಷೆರೋನ್‌ನ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿಯ ರಾಚನಿಕ ಹುಟ್ಟಿನ ಜಲಜಶಿಲೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಜ್ಹಿಲೋಯಿ ದ್ವೀಪ ಹಾಗು ಕೇಪ್ ಕುಉಲಿ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗರಬೋಗಜ್ಕೊಲ್ ಕೊಲ್ಲಿಯು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌‌ನ ಲವಣಾಂಶವಿರುವ ಪೂರ್ವದ ಒಳಹರಿವಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಭೂಸಂಧಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ನಿಂದ ಕವಲನ್ನು ಒಡೆದು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸರೋವರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಜೂನ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ತೈಲ-ಸಮೃದ್ಧತೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಕಜಕಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೂರ್ಸುಲ್ತಾನ್ ನಜರ್ಬಯೇವ್, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಹಾಗು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಗಳ ನಡುವೆ 700 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಜೋಡಣೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. "ಯುರೇಶಿಯಾ ಕಾಲುವೆ"ಯು ನೆಲಾವೃತವಾದ ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ಇತರ ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರತೀರದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತೆಂಬ ಆಶಯ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲುವೆಯು ರಷ್ಯಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಅದು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಜಕಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ.
ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್ ದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ನೀರಾವರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಲುವೆಗೆ ಇರುವ ಸಂಭವನೀಯ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಕುಮ-ಮನಿಚ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್, ಇಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ನದಿಗಳು ಹಾಗು ಸರೋವರಗಳ ಸರಪಳಿಯು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ . ವೋಲ್ಗ-ಡಾನ್ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವುದು ಸಹ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು.
ಪ್ರಸ್ತಾಪದಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್-ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ತೈಲ ಹಾಗು ಅನಿಲ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಜಕ್ ತೈಲದ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಉಜ್ಬೆಕ್ ಹಾಗು ಟರ್ಕ್ಮೆನ್ ಅನಿಲದ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ರಷ್ಯಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಗಳು ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾರ್ಗಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಯ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಎರಡೂ, ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್-ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹಲವು ದ್ವೀಪಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ ಹಾಗು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಬುಲ್ಲ ದ್ವೀಪ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಕರಾವಳಿಯ ಅನತಿದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಮಹತ್ತರವಾದ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಿರಲ್ಲಾಹಿ ದ್ವೀಪವು ಸಹ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದೂ ಸಹ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ನ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತೈಲವು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನಲ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಾರ್ಗಿನ್ ಸೋವಿಯತ್ ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಬಾಕು ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಅಶುರದೆಹ್, ಇರಾನಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯ ಗೊರ್ಗನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಂಕಲೆಖ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಅತ್ಯಂತ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ಇದು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದೆ.
ವೋಲ್ಗ ನದಿ, ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನದಿಯೆನಿಸಿದೆ, ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭೂಮಿಯ 20% ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 80%ನಷ್ಟು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ತಾಜಾನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದರ ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಾಗು ಜೈವಿಕ ಮಲಿನಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದತ್ತಾಂಶವು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಮಲಿನಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಗಾ ನದಿಯು ಒಂದೆಂದು ವಿಪುಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಹಾಗು ಅನಿಲ ಸಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗು ಸಾಗಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಹಾಗು ಅನಿಲದ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪರಿಸರಕ್ಕಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸೀಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಒಳನಾಡಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನೀರುನಾಯಿ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಸಹ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ . ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಗುಲ್ ಹಾಗು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಟರ್ನ್ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಮೀನಿನ ಹಲವಾರು ಜಾತಿ ಹಾಗು ಉಪಜಾತಿಗಳು ಸ್ಥಳಿಕವೆನಿಸಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂ , ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ರೊಚ್, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಬ್ರೀಮ್ (ಅರಾಲ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರೀಮ್ ಗಳೂ ಸಹ ಇದರದೇ ಉಪಜಾತಿಗಳೆಂದು ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ), ಹಾಗು ಒಂದು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ "ಸಾಲ್ಮನ್" . "ಕ್ಯಾಪಿಯನ್ ಸಾಲ್ಮನ್" ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಬಾವಿಗಳು ಹಾಗು ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕೊರೆಯಲಾದ ಬಾವಿಗಳು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ನ ಬಾಕು ಸಮೀಪದ ಬಿಬಿ-ಹೆಯ್ಬತ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 1873ರಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಪರಿಶೋಧನೆ ಹಾಗು ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಅಬ್ಷೆರೋನ್ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಾದ ಬಲಖನ್ಲಿ, ಸಬುಂಚಿ, ರಾಮಾನ ಹಾಗು ಬಿಬಿ ಹೆಯ್ಬತ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದೆನಿಸಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದಾದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು 500 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಾಕು 3,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ತೈಲ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ 2,000 ತೈಲ ಬಾವಿಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಬಾಕುವನ್ನು "ಕಪ್ಪು ಚಿನ್ನದ ರಾಜಧಾನಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ನುರಿತ ಕೆಲಸಗಾರರು ಹಾಗು ವಿಶೇಷಜ್ಞರು ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂಡುಹಿಂಡಾಗಿ ಬಂದರು.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಇಂಧನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. 10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಅಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಹೇರಳವಾದ ತೈಲ ಹಾಗು ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಾದ ಥಾಮಸ್ ಬನ್ನಿಸ್ಟರ್ ಹಾಗು ಜೆಫ್ಫ್ರಿ ಡಕೆಟ್ಟ್, ಬಾಕು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾ "ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಹುದುಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ದೇಶದವರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಲೆಯನ್ನು ಉರಿಸಬಹುದು. ತೈಲದ ಬಣ್ಣವು ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ನೆಫ್ಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಕು ನಗರದ ಸಮೀಪವೂ ಸಹ ಮತ್ತೊಂದು ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತೈಲವು ಬಿಳಿಯದಾಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ " ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭಾಗಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮರಳದಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಳದ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಇದು ಕೇವಲ ಸರಾಸರಿ ರಷ್ಟು ಆಳದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮುದ್ರವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಎಡೆಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ಆಳ ರಷ್ಟಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಕ್ಕಿಂತ ಆಳವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇಕಡ 33 ಹಾಗು 66ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಶತಮಾನಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಗಳು ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವೋಲ್ಗ ದ ಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಮಳೆಯ ಪಾತಗಳು ಒಳನಾಡನ್ನು ತಲುಪುವ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳು ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಆಸಿಲೇಶನ್ ಆವರ್ತಗಳಿಂದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟಗಳು, ಉತ್ತರ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ದೂರದ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣಗಳು ಹಾಗು ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿದೆ.
1930ರಿಂದ 1980ರವರೆಗೂ ಪೆಚೋರ-ಕಾಮ ಕಾಲುವೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ 1971ರಲ್ಲಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸ್ಫೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ, ಹಡಗು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಪೆಚೋರ ನದಿಯ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ನೀರನ್ನು ಕಾಮ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ವೋಲ್ಗಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೆಶಿಸುವುದು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ನೀರಾವರಿ ಹಾಗು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಮಟ್ಟ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ವು ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಲರಾಶಿಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಮಟ್ಟದ ಸಮುದ್ರವೆಂದು ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ರಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗು ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಎಂಡೋರ್ಹೆಯಿಕ್ ಬೇಸಿನ್ ಆಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ನಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಿಂದ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ನಿಂದ, ಹಾಗು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು ಸ್ಥಿರವಾದ ನಾಮಸೂಚಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟರ್ಕ್ಮೆನ್ ನಲ್ಲಿ, ಇದರ ಹೆಸರು ಹಜರ್ ಡೆನ್ಜಿ ಎಂದಿದ್ದರೆ, ಅಜೆರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಆಧುನಿಕ ಟರ್ಕಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಹಜರ್ ಡೆನಿಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಪದವು "ಸಮುದ್ರ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಮೊದಲ ಪದವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಜರ್ ಟರ್ಕ್ಸ್ ಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈತ 7ರಿಂದ 10ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ.
ಬಹುಶಃ ಇದರ ಲವಣತ್ವ ಹಾಗು ಸೀಮಾರಾಹಿತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನರು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಗರವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 1.2%ರಷ್ಟು ಲವಣತ್ವದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮುದ್ರ ಜಲದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಲವಣತ್ವ ಇದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಗಿಲಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಇರಾನ್ ನಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ದರ್ಯಾ-ಎ ಗಿಲಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಗಿಲಾನ್‌ನ ಸಮುದ್ರ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
1950ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಟರ್ಕ್ಮೆನ್ ಕಾಲುವೆಯು, ಅಮು-ದರ್ಯಾದ ನುಕುಸ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಕ್ರಸ್ನೋವೊಡ್ಸ್ಕ್ ವರೆಗೂ ಹಾದುಹೋಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಹಡಗು ರವಾನೆಗೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಅಮು-ದರ್ಯಾ ಹಾಗು ಅರಾಲ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲಿನ್ ರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕ್ವಾರಕಂ ಕಾಲುವೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ನನ್ನು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ.
20ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, ಬಾಕು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. 1920ರಲ್ಲಿ, ಬೋಲ್ಶೇವಿಕ್ಸ್ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ತೈಲ ಬಾವಿಗಳು ಹಾಗು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಜಫ್ತಿ ಮಾಡಿದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೈಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 1941ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ 23.5 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಬಾಕು ಪ್ರದೇಶವು, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 72%ನಷ್ಟು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿತು.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ಎಂಡೋರ್ಹೆಯಿಕ್ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ ವೋಲ್ಗ, ಪ್ರಮುಖ ಹಡಗು ರವಾನೆ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಡಾನ್ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಕವಲು ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ಡ್ವಿನಕ್ಕೆ ಹಾಗು ವೈಟ್ ಸೀಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಉಪನದಿ, ಕುಮ ನದಿಯೂ ಸಹ ಡಾನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ನಿರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತೈಲವು $12 ಟ್ರಿಲ್ಯನ್ ಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ನ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಪತನ ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ತೀವ್ರತರವಾದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕೈಗೊಂಡವು. 1998ರಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ ಚೆನೆಯ್ "ನನಗೆ, ನಮ್ಮ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರದೇಶವಾಗುತ್ತದೆಂದು ತಾವು ಎಂದೂ ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ."ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟರ್ಜನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾವಿಯರ್ ತಿನಿಸಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಟೂನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತವೂ ಸೇರಿದೆ. ಕಾವಿಯರ್‌ನ ಶೇಖರಣೆಯು ಮೀನುಸಂತತಿಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಹೆಣ್ಣುಮೀನುಗಳ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಹಾಗು ಐದು ಕಡಲತಡಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ತೀರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಲಸೀಮೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ . ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ನ ಜಲಪ್ರದೇಶ ಗಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿವಾದಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಲವಾರು ದ್ವೀಪಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳು, ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪರಿಸರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವುಲ್ಫ್, ತನ್ನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನೀರುನಾಯಿಗಳು ಹಾಗು ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಸಮುದ್ರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
1994ರಲ್ಲಿ, "ಶತಮಾನದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ" ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದರಂತೆ ಬಾಕು ತೈಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ನ ತೈಲವು ನೇರವಾಗಿ ಟರ್ಕಿಷ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ನ ಸೆಯ್ಹನ್ ಬಂದರಿಗೆ ಹರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗವಾದ ಬಾಕು-ಟಬಿಲಿಸಿ-ಸೆಯ್ಹನ್ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗವನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.
ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕ ದ್ವೀಪಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸರಹಿತವಾಗಿತ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತ್ಯುಲೆನಿಯ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ, ಇದು ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ನೆಲೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ದ್ವೀಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಒಗುರ್ಜ ಅದಾ ಇಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ. ದ್ವೀಪವು 47 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಗಸೆಲ್ ಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಇರಾನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಮಜನ್ಡಾರನ್ ನ ಬೆಶಾಹರ್ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹುಟೋ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 75,000 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಮಾನವ ನೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುರುಹು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಕೊನೆಗೂ ೧೭೭೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿ ಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆರ್ಥಿಕೋಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೇ ತಿರುಗಿ ಪಂಪ್‌ನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕೆಳಗಿನ ಉದ್ದನೇಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಂಜಿನ್‌ಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ನಂತರದ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ವ್ಯಾಟ್ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿದ್ದನು. ಬಹುಶಃ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ತಯಾರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವ್ಯಾಟ್‌‍ನು ಸಲಹಾ ಇಂಜಿನಿಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ರಚಿಸಿದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಂಜಿನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಡಿಸುವುಕೆಯ ಮೆಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ವ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ನಂತರ ಅವನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಇವುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ೫೦ ಅಂಗುಲ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 24 ಅಡಿಗಳ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನ್ಯೂಕಾಮೆನ್ ಎಂಜಿನ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಉಳಿತಾಯದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಪನಿಯು ವೇತನವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ರುಬ್ಬುವ ಮತ್ತು ನೇಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಿಸ್ಟನ್‌ನ ರೆಸಿಪ್ರೊಕೆಟಿಂಗ್ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಿರುಗುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬೊಲ್ಟನ್‌‌ನು ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು ಪ್ರೇರೆಪಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಆದಾಗ್ಯೂ ನೇರಚಲನೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಉಪಕರಣದ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ತೋರಿದ ಬದಲಾವಣೆಯು, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಯಾರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಬೊಲ್ಟನ್‌ರಿಗೆ ಕಷ್ಷವಾಯಿತು. ಜೇಮ್ಸ್ ಪಿಕ್ಕರ್‌ಡ್ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗಾರರು ಹೊರಗಿನ ಕಂಡನ್ಸರ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಲು ಹೇಳಿದರು.
ವ್ಯಾಟ್ ಇದನ್ನು ಧೃಡವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿನು ಮತ್ತು 1781ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಸನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ಲನೆಟ್ ಗೇರ್ ನಿಂದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ದ್ವಿಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಗಿಯು ಒಂದು ಪಿಸ್ಟನ್‌ನ ಎರಡು ಕಡೆಯೂ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉಗಿಯು "ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವ" ಕಾರ್ಯದ ವಿಧಗಳನ್ನು ಅವನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಸಂಯುಕ್ತ ಎಂಜಿನ್ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.
ಇವುಗಳಿಗೆ ೧೭೮೧ ಮತ್ತು ೧೭೮೨ ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಇತರ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸುಲಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಳವಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಘನ ಅಳತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಉಗಿಯ ಇಂಡಿಕೇಟರ್‌ನ ಉಪಯೋಗವೂ ಇವುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ, ಅವನು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಟ್ ಬಹಳ ಗರ್ವದಿಂದ ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯೆಂದರೆ, ದ್ವಿಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಸಮತಲ ಚಲನೆಯು ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಪಂಪ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರ ಕೊನೆಯು ವೃತ್ತಕಾರವದ ಬಾಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ೧೭೮೪ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಿಯಂತ್ರಕ ಕವಾಟವು ಇಂಜಿನ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಿಫುಗಲ್ ಗವರ್ನರ್ 1788 ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯಿತು, ಇದನ್ನು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಎಂಜಿನ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷವಾಗಿ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ನ್ಯೂಕಮೆನ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಭಿವದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಬಾಯ್ಲರ್‌ಗಳು, ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸೋರುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡು ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದರಿಂದ ವ್ಯಾಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದ ಉಗಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಿದನು. ೧೭೯೪ ರಲ್ಲಿ ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು, ಮುಂದೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು.
ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌ ನಗರದ ಹ್ಯಾಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್‌ನ ಸೆಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಚರ್ಚ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಇವನ ಗೋರಿ ಅಂದರೆ ಸಮಾಧಿ ಚರ್ಚ್‌ನ ಒಳಗೆ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ಬೊಲ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ಮರ್ಡೊಚ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಐದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಚಮ್‌ಬೆರ್ಲೈನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗೆ ಅವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಇವೆರಡೂ ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌‌ನಲ್ಲಿವೆ.
ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌‌‌‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಇವನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೊಲ್ಟನ್‌ನ ಸೊಹೊ ಮನೆ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಇಬ್ಬರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬೋಧನಾಂಗವು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬೋಧನಾಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಗಗನಯಾನ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವಾದ ಗ್ರಿನೊಕ್ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಿನೊಕ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರು ಪಡೆದುದೆಂದರೆ, 1816 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಆರಂಭವಾದ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಸ್ಮರಣಿಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಇದು ಅವನ ಮಗನಿಂದ ವ್ಯಾಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. 1974ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಈಗಲೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಮನೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ವರ್‌‍ಕ್ಲೈಡ್‌ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಳಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ವೆರ್, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮತ್ತು ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆ‌ಸ್ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ವ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಜಾನ್ ರೊಬಿಸನ್ ಉಗಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದ ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಯೋಗ ಆರಂಭಿಸಿದ. ವ್ಯಾಟ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರತ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಇದು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಓದಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. *ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಶಾಖದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಪಡೆದನು. ಅವನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನ್ಯೂಕಮೆನ್ ಎಂಜಿನ್‌ನಿಂದ ಕಲಿತನು, ಆದರೆ ಅದು ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ವ್ಯಾಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದನು. ೧೭೬೩ರಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದನು.
ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ ಉಗಿಯ ಶಾಖ ಶೇ.80ರಷ್ಷು ಸಿಲಿಂಡರನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಣ್ಣೀರಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಬೆಯು ಘನೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಿಲಿಂಡರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಹಬೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಪಿಸ್ಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನು 1765ರಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು.
ಈಗ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಎಂಜಿನ್‌ನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಕೆಲವರು ಬ್ಲಾಕ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಫಾಲ್‌ಕಿರ್ಕ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಕ್ಯಾರೊನ್ ಐರನ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌‍ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಜಾನ್‌ರಿಬುಕ್ ಅವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತಿತು. ಆದರೆ ಪಿಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಂಡರ್‌‌ನ್ನು ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿ ಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರತಿದಿನದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಮೆಶಿನಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕುಲುಮೆಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದ್ದರಿಂದ ಬಯಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು ವ್ಯಾಟ್ ಸರ್ವೇಯರ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಬಯಸಿದನು ನಂತರ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಅಗಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನು.
ರೋಬಕ್‌ನು ದಿವಾಳಿಯಾದನು, ಮತ್ತು ಬಿರ್ಮಿ‍ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್ ಹತ್ತಿರದ ಸೋಹೊ ಫೌಡರಿಯ ಒಡೆಯ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೌಲ್ಟನ್‌ ಅವನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ೧೮೦೦ ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ೧೭೭೫ ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಲಾಯಿತು.
ಕೊನೆಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೆಲಸಗಾರರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಷ್ಟವಾದ ದೊಡ್ಡ ಸಿಲಿಂಡರ್‌‌‌‍ನ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೊಡಿಸಿದ ಪಿಸ್ಟನ್‌ ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ಜಾನ್ ವಿಲ್ಕಿ‌ಸನ್‌ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು. ಇವನು ಬೆರ್ಶ್ಯಾಮ್‌ನ ರೆಕ್ಸ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹತ್ತಿರದ ಉತ್ತರದ ವಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪಿರಂಗಿ ತಯಾರಿಸಲು ನಿಖರವಾಗಿ ತೂತು ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿನು.‌ ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಬೌಲ್ಟನ್ ರವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿತ್ತು , ಇವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರೆನ್‌ಫ್ರೀವ್‌ಶೈರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೀನೊಕ್ನ ಬಂದರು ಮೇಲಿನ ಫರ್ತ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಡ್ನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೧೯, ೧೭೩೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ತಂದೆ ಹಡಗು ತಯಾರಕ, ಹಡಗಿನ ಮಾಲಿಕ, ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಮತ್ತು ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ. ಇವರ ತಾಯಿ ಅಗ್ನೆಸ್ ಮುಇರ್ಹೆಡ್ ಉನ್ನತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಧ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.
ವ್ಯಾಟ್‍ನ ತಾತ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಗಣಿತದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರ್ಟ್ಸ್‌ಬರ್ನ್‌ನ ಬರೊನ್ನ ಬೈಲಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬಹುಶಃ ಮನೆಪಾಠವನ್ನು ಆತನ ತಾಯಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ನಂತರ ಗ್ರೀನೊಕ್ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಇರುವ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ನಲ್ಲಿ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಇವನ ೧೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ನಿಧನವಾದಳು, ತಂದೆ ಆನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. ಸಲಕರಣ ತಯಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ವ್ಯಾಟ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ನಂತರ ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಮರಳಿದನು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅವನ ಸ್ವಂತ ಸಲಕರಣೆ ತಯಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು. ಅವನು ಕನಿಷ್ಟ ೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಪ್ರೆಂಟೀಸ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಕಾಟ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಗಣಿತದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಮನ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು.
ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ವ್ಯಾಟ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಆ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪರಿಣಿತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ವ್ಯಾಟ್ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಲೆ‌ನ್ ಅಬ್ಸರ್ವೆಟರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂವರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಗಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ೧೭೫೮ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜೊಸೆಫ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ, ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ವ್ಯಾಟ್‍ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದನು.
ವ್ಯಾಟ್ ೧೭೬೪ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ೫ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡವರಾಗುವವರೆಗೂ ಬದುಕಿದ್ದರು. ಅವರೆಂದರೆ: ಜೆಮ್ಸ್ ಜೆಆರ್. ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ . ೧೭೭೨ರಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡುವಾಗ ಅವರ ಪತ್ನಿ ನಿಧನಳಾದಳು. ೧೭೭೭ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ತಯಾರು ಮಾಡುವವನ ಮಗಳಾದ ಅನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೆಗೊರ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವಾಹವಾದನು ಮತ್ತು ಅವಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅವರೆಂದರೆ: ಗ್ರೆ‍ಗೊರಿ ಮತ್ತು ಜನೆಟ್ . ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಅನ್ ನಿಧನವಾದಳು.
1800ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ನಿವೃತ್ತನಾದನು, ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರನಾದ ಬೊಲ್ಟನ್ ನಿಧನನಾದನು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಅವರ ಪುತ್ರರಾದ ಜೆಆರ್. ಲಂಗ್‌ಟೈಮ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಮುರ್‌ಡೊಚ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಯಿತು. ಇವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವು ಸಹ ಬೇಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ವ್ಯಾಟ್ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ.
1924ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.