polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅಳಿಲುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆಳುವಾದ ದೇಹ, ದಟ್ಟವಾದ ಬಾಲ ಹಾಗು ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಚರ್ಮ ಮೆತ್ತಗೆ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇತರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಬೇಧಗಳಿಗಿಂತ ದಪ್ಪವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವರ್ಗದ ಅಳಿಲುಗಳ ಬಣ್ಣಗಳ ನಡುವೆ ತುಂಬಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರುತ್ತದೆ.
ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲುಗಳು ಮುಂಭಾಗದ ಕಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಬೆರಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮುಂಭಾಗದ ಕಾಲಿನ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಇರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪಾದದ ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತನೆಯ ಪ್ಯಾಡ್ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅತಿ ಎತ್ತರ ವಲಯದ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಉಷ್ಣವಲಯದ, ಮಳೆಕಾಡಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯಿರುವ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅಳಿಲುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಕಾಳು, ಕಡಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಳಿಲುಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ.
ಇವುಗಳು ಹಿಡಿಯಲು ಹಾಗು ಹತ್ತಲು ತುಂಬಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಹಾಗು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಕಾಲುಗುರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬಹುತೇಕವುಗಳು ಕಾಲು ಹಾಗು ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಬಿರುಗೂದಲುಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಅಳಿಲುಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳು ರೋಡೆಂಟ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿವೆ, ಅಗೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯುವ ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ, ಹಾಗು ಗಲ್ಲದ ಬಳಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಅಗಲವಾದ ಅಥವಾ ಕಿರಿದಾದ ಸಂದುಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಅಳಿಲುಗಳು ವಿಶೇಷವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ:
ಅಳಿಲುಗಳು ಅವುಗಳ ತಳಿಯನ್ನ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಮೂರರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಎಳೆಯ ಹುಟ್ಟಿದ ಮರಿಗಳು, ಕೂದಲುಗಳಿಲ್ಲದ, ಹಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಅಸಾಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕುರುಡಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲು, ಹೆಣ್ಣು ಎಳೆಯ ಮರಿಗಳನ್ನು ಆರರಿಂದ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳ ವರೆಗೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತವೆ. ನೆಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಮಾಜಮುಖಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಇವು ಬಹುತೇಕ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶಗಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವಿಗಳು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ನೆಲದ ಮತ್ತು ಗಿಡದ ಅಳಿಲುಗಳು ದೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು, ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಾರುವ ಅಳಿಲುಗಳು ಹಾಗು ಅವುಗಳ ಸಂತತಿಯ ಅಳಿಲುಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರೆ ಹಾರುವ ಅಳಿಲುಗಳು ರಾತ್ರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಅಳಿಲು ಶಬ್ದವನ್ನು ಹಳೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಎಸ್ಕುರೆಲ್ ಇಂದ ಅಂಗ್ಲೋ-ನಾರ್ಮನ್ ನ ಎಸ್‌ಕ್ವಿರೆಲ್ ಮುಖಾಂತರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 1327ರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎಸ್ಕುರೆಲ್ ಎಂಬುದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನ ಸೈಉರಸ ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಗ್ರೀಕ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದದ್ದು. ಈ ಶಬ್ಧ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ನಿಂದ ಬಂದದ್ದು , ಸ್ಕಿಔರೋಸ್ ಅಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಬಾಲದ, ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಿರುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದು.
'' ಎಂಬುದರ ಮೂಲ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಇದು ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದದ ಮೂಲ ಜರ್ಮನ್‌ನ ಸಾಮುದಾಯಿಕವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ { ೧}ಒಂದೇ ಮೂಲದವುಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನ್‌ನ / ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯ ಎಕೊರ್ನ್
ಅಳಿಲುಗಳು ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ರೋಡೆಂಟ್‌ಗಳ ಸ್ಕಿಯುರಿಡೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಮರದ ಅಳಿಲುಗಳು, ನೆಲದಲ್ಲಿನ ಅಳಿಲುಗಳು, ಚಿಪ್-ಮುಂಕ್‌ಗಳು, ಮರ್ಮೊಟ್‌ಗಳು , ಹಾರುವ ಅಳಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮೈದಾನದ ನಾಯಿಗಳು ಇದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಅಳಿಲುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ಥಳ ಅಮೆರಿಕ, ಯೂರಸಿಯ, ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಳಿಲುಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದು ಇಯೊಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇವು ಬಹುತೇಕ ನೀರುನಾಯಿ ಮತ್ತು ಡೊರ್‌ಮೈಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು.
ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ವಿವರಗಳ ಅಳಿಲು ಸಂತತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನವಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಮರದ ಅಳಿಲುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕಡೆ "ಅಳಿಲುಗಳು" ಎಂದು ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆ ಅಳಿಲು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸರ್ ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ , ರವರ ಉದಾರ ಧನಸಹಾಯದಿಂದ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದಯವಾಯಿತು
ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್, 'ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್,' ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
'ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್', 'ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್' ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮೇಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಪೆಡ್ಡರ್ ರೋಡ್ ವಿಶಾಲವಾದ ಭವ್ಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ,ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಮಹಡೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿವೆ. ಬೊಂಬಾಯಿನ ಒಬ್ಬ ಆದ್ಯ ನಾಗರಿಕ, ’ಸರ್ ಜಮ್ ಶೆಟ್ ಜಿ ಕಂಗನ್,’ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ ರವರ ಆಪ್ತ-ಗೆಳೆಯರು, ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ ರವರ ಮೊಮ್ಮಗ. ’ಡಾ. ಉದಯ್ ಡೊಕ್ರಾಸ್’ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ, ಲೇಖಕ, ’ ,ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ರೋಡ್ ಕೊನೆಗೆ, 'ಪ್ಲೈ ಓವರ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ,' ಇದೆ. ಆ ಭಾಗವನ್ನು ’ಕೆಂಪ್ಸ್ ಫ್ಲೈ ಓವರ್,’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ "ಡಾ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ ಮುಖ್ ಉದ್ದನ್ಪುಲ್ ,' ಎಂದು ಅದನ್ನು ನಾಮಕರಣಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
'ಪೆಡ್ಡರ್ ರೋಡ್' ನ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು, ’ಪದಮ್ ಹಿಲ್’, ಎಂದು. ಈಗಿನ ಹೆಸರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಿಕ, ಚಳಿವಳಿಗಾರ,ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ ರೋಡ್, ಎಂದು ಇಡಾಲಾಗಿದೆ. 'ಪೆಡ್ಡರ್ ರೋಡ್' ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ’ಕೆಂಪ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್,’ ನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ’ಕಂಬಾಲ ಹಿಲ್,’ ನಂತರ, ’ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ’, ’ಹಾಜಿ ಆಲಿ’, ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ’ಮೊದಲ ಫ್ಲೈ ಓವರ್’, ’ಹ್ಯೂಸ್ ರೋಡ್,’ ಹಾಗೂ ’ಪೆದ್ದರ್ ರೋಡ್,’ ’ಕೆಂಪ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್,’ ಬಳಿ ಸೇರಿಸುತಿತ್ತು. ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ, ’ಪಾಶ್’ ವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಫ್ಲಾಟ್ ಗಳ ಬೆಲೆ, ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ರುಪಾಯಿಗಳು.
'ಪೆಡ್ಡರ್ ರೋಡ್' ಹಳೆಯ ಹೆಸರು, ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಅತಿಧನಿಕರ ನಿವಾಸ ಸ್ಥಾನ. 'ಕಂಬಾಲ ಹಿಲ್,' ನ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರದೇಶ. 'ಮಿ. ಡಬ್ಲ್ಯು, ಜಿ.ಪೆಡ್ಡರ್', ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಮ್ಯುನಿಸಿಪಲ್ ಕಮೀಶನರ್, ಆಗಿದ್ದರು. ಬಾಂಬೆ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ೧೮೫೫-೧೮೭೯, ರ ವರೆಗಿದ್ದರು ; ಹಾಗೂ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದನಂತರ, 'ರೆವಿನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಾಮರ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ,' ಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಫೆಬ್ರುವರಿ, ೨೦೦೦, ರಲ್ಲಿ 'ಐ. ಐ. ಟಿ,' ನಡೆಸಿದ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲ್ಲಿನ ವಾಹನಗಳ ಓಡಾಟದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ೯೪,೦೦೦ ಗಾಡಿಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ಪರಿವಾರವೂ ೨.೩ ಕಾರುಗಳ ಸ್ವಾಮಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
೧೬ನೇ ಲೂಯಿಸನು ಎಸ್ಟೇಟ್ ಜೆನರಲ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಭೆ ಕರೆದು ಅಲ್ಲಿ "ರಾಜನು ಏನೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ ೩ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನವರು ಅದನ್ನು ಮರು ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಹಾಗೂ ಪ್ರತೀತಿಯಂತೆ 'ಒಂದು ಎಸ್ಟೇಟ್ ಒಂದು ವೋಟ್' ನಡೆಯಬೇಕು" ಎಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದನು. ಎಸ್ಟೇಟ್ ಜೆನೆರಲ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಇದನ್ನು ೩ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಆ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು ಅಂದರೆ 'ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಒಂದು ವೋಟ್' ನಂತಾಗಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿ. ಆದರೆ ೩ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದರ್ಜೆಯ ಜನರ ವಿರೋಧ ಅದಾಗಲೇ ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಇದು ಮತ್ತೂ ಜನರನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.
ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನತೆಗೆ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನ ವರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಜನಾಂಗ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಯಾವ ಜನಾಂಗಕ್ಕೂ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಾರದು ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ಜನಾಂಗದವರಾದ ಇವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ, ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಮುಂತಾದ ನಿಲುವುಗಳ ಪರ ಪ್ರಬಲ ಧೋರಣೆ ತಳೆದಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಅವಿದ್ಯಾವಂತ, ಅಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕುರಿತಾದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅವಿದ್ಯಾವಂತರನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯಾವಾಗ ಅರಸನು ೩ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲವೋ ಆ ಕೂಡಲೇ ೩ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದರ್ಜೆಯ ಎಲ್ಲರೂ ವರ್ಸೆಲ್ ನಗರದ ಟೆನಿಸ್ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡಲೇಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದು ಧರಣಿ ಕುಳಿತರು. ಇವರನ್ನು ಮಿರಬೋ ಹಾಗು ಅಬ್ಬೆ ಸಿಯೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ೧೪ ಜುಲೈ ೧೭೮೯ರಂದು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದ ಕಾರಾಗೃಹವಾದ ಬಾಸ್ಟಿಲ್ಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ನಾಯಕನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ೭ ಜನ ಬಂಧಿತರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು.ಬಾಸ್ಟಿಲ್ ೧೬ನೇ ಲೂಯಿಸ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅತಿ ಘನತೆವೆತ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು.
ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಭಿನ್ನತೆಯೆಂದರೆ ೧ ಹಾಗು ೨ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದರ್ಜೆಯವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ ೧೦% ದಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದ ೯೦% ಜನ ೩ ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದರ್ಜೆಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗು ಅವರು ಮಾತ್ರ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನವರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಡಿಲಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ೧ ಹಾಗು ೨ ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನವರೆಲ್ಲರೂ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗದವರು ಹಾಗು ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಹಿಡಿತ ಉಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಭಿನ್ನತೆ ೩ ನೇ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲಿ ರೊಚ್ಚಿಗೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ನೌಕರರ ವೇತನಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ದುಡಿಯುವ ವರ್ಗದ ಜನರು ಅತೀವ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಉಂಟಾಯಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಮೂಲಭೂತ ಆಹಾರವಾದ ಬ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲಾರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನೇಕ ಜನರು ತಲುಪಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅಗತ್ಯವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಗಗನಕ್ಕೇರಿತು ಹಾಗು ಬ್ರೆಡ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಕುಂಠಿತವಾಗತೊಡಗಿತು. ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಿಗಡಾಯಿಸಲು ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.
ಎಸ್ಟೇಟ್ ೧ : ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಚರ್ಚ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
ಎಸ್ಟೇಟ್ ೨ : ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ, ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
ಎಸ್ಟೇಟ್ ೩ : ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವ್ಯವಹಾರ ತಜ್ಞರು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ರೈತರು, ಕಲಾವಿದರು, ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರು, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಸೇವಕರು.
ಜಾನ್ ಲಾಕ್ಕೆ, ಜೀನ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ರೋಶಿಯೋ, ಮಾಂಟೆಸ್ಕ್ಯೂರಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ದಾರ್ಶನಿಕರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆಸಿ ಸಮಾನತೆಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.ಇವರ ಈ ವಿಚಾರಗಳು, ಹಾಗು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಸಮಾಜವನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿಸಿತು.
ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ. ಇದರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ದೇಶದಿಂದ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನಗೊಂಡಿತು.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತವಾದ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಬರಲು ಈ ಕ್ರಾಂತಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜವು ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿತ್ತು- ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗದಂತೆ ತೋರುವ ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳಿಗೆ 'ಎಸ್ಟೇಟ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅರ್ಥಾತ್ ಮೂರು ಎಸ್ಟೇಟ್ ದರ್ಜೆಗಳು ಪ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ,
೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭೮೯ರಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತಾಳಲಾರದ ರಾಜನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ.ಇದರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿತು.
ಆಹಾರವೇ ಸಿಗದೇ ದುಡಿಯುವ ವರ್ಗದ ಜನರು ರೋಸಿ ಹೋದರು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿದರು.
ಕೋಟೆಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಲಿದಾನದ ಕಥೆಯೊಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಮಗ ಸೋಮಣ್ಣ ಗೌಡರ ಯವರ ಪತ್ನಿ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನ ಕಂಬ ಪದೇ ಪದೇ ಎಷ್ಟು ಕಟ್ಟಿದರು ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು .
ರಾಜಧಾನಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದ್ದ ಸಮಯವದು. ದಕ್ಷಿಣದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮುಹೂರ್ತ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ಅರ್ಚಕರು ಬಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಕಂಬಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭೈರವೇಶ್ವರನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಗಿಲು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಜೆಯಾಗುವ ಕಾರಣ ದಣಿದಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಾರರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
ಗೌಡರೂ ಸಹ ಬಾಗಿಲು ನಿಂತ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮನೆ ಮಂದಿಯ ಜೊತೆ ಸಂತಸ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೂತರು ಓಡಿಬಂದು ಬಾಗಿಲು ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿರುವ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಗೌಡರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒದಗಿದ ವಿಘ್ನವನ್ನು ಕಂಡು ಹೌಹಾರಿದ ಗೌಡರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸಗಾರರು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೂ ಬಾಗಿಲು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಎದೆಗುಂದದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹುರುಪು ತುಂಬಿ ಮತ್ತೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅರಮನೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಮತ್ತೆಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲು ಬಿದ್ದು ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ದ ಕತ್ತಿ ಮಸೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನೆರೆಯ ಸಾಮಂತರ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತೇನೋ ಎಂಬ ಅಂಜಿಕೆಯೂ ಗೌಡರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ನಿದ್ರಿಸದೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವ ಗೌಡರಿಗೆ ಮರುದಿನ ಅದೇ ದುರ್ವಾರ್ತೆ ಬಂದಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತಗೊಂಡು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳ ಬಳಿ ಹೋಗುವ ಗೌಡರಿಗೆ ಇದು ಭೂತದ ಚೇಷ್ಟೆಯೆಂದೂ ಇದರ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬುಗರ್ಭಿಣಿಯೊಬ್ಬಳ ಬಲಿಯ ಅವಶ್ಯಕೆತೆಯಿದೆಯೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಗೌಡರಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬರುವುದು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಬೀಳುವುದು ಇದೇ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗೌಡರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದ ಕನಸಾಗಿದ್ದ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಎದುರಾದ ವಿಘ್ನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೊರಗು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಗೌಡರು ಆಸ್ಥಾನದ ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಸಲಹೆ ತುಂಬು ಗರ್ಭಿಣಿಯ ಬಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗೌಡರು ಇದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೊಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ ಮಾವನವರ ಕೊರಗನ್ನು ಕಂಡು ತಾನೇ ಬಲಿದಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಮನೆ ದೇವರನ್ನು ನೆನೆದು ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲು ನಿಲ್ಲಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಗೌಡರ ಸೊಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ತನ್ನ ಮಾವನ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಾರದೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು.
ಅಂತೆಯೇ ಅದೇ ದಿನ ಕಡು ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕುಡುಗೋಲಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ಜೀವದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಮಾರನೇ ದಿನ ಕೋಟೆಯ ದ್ವಾರ ಬೀಳದೆ ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯ ಹೆಣವನ್ನು ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಸಂಕಟಪಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಮರುದಿನ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಗೌಡರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪಾರ ಜನರನ್ನು ಕಂಡು ದುಗುಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ದೂತರು ನಡೆದಿರುವ ಘಟನೆಯ ವರದಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. * ತಮ್ಮ ಸೊಸೆಯೇ ಕೋಟೆಗಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಜೀವ ತೆತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾತು ಬರದವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಗಳ ಹಾಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವ ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಲಿಯಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂದು ರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.ಪರಿವಾರದವರ ಆಕ್ರಂದನ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಗಂಡನ ಮನೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ತ್ಯಾಗವು ನಾಡಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬುತ್ತದೆ.
ಬೀಗರ ಬಯಕೆಯಂತೆ ಆಕೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಆಕೆಯ ತವರೂರಾದ ಕೋರಮಂಗಲದಲ್ಲೇ ಸಕಲ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಮಹಾರಾಣಿಯಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿಯು ನಾಡಿನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಲಿದಾನ ಮಾಡಿದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಆಕೆಯ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಾಡಪ್ರಭುಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಗುಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಗರದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿ ಹಸಿದು ಬಂದವರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀರು ನೀಡುತ್ತಾ ಹರಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೇ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳು ಜರುಗಲಿ ಮೊದಲು ‘ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿಯ ಗುಡಿ’ಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಂತರ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೋರಮಂಗಲದ ಬಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ನವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಮಾರಕ ಸ್ಥಳವಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಬಲಿದಾನಗೈದರೆನ್ನಲಾಗುವ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಸೊಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 11 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾಗಲಿದೆ. ದಂತಕಥೆಯಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೇಯರ್ ಜಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯವರು ಪಾಲಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ತ್ಯಾಗ-ಬಲಿದಾನವನ್ನು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಗದೀಶ್.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲೂ ಈ ಎಲ್ಲಾ ವೈಭವಗಳನ್ನು ಮರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಬಯಕೆ ಮನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಂಪಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು.
ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಜಾಗವನ್ನರಸುತ್ತಾ ಅಮಾತ್ಯ ವೀರಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಕೆಲ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಯಲಹಂಕದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಮೈಲು ದೂರ ದಾಟಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ತೊರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಸಿರಿನಿಂದ ನಳನಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಡು ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಘಟನೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಎದುರಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪುಟ್ಟ ಮೊಲವೊಂದು ತನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನಲೆಂದು ಬಂದ ಬೇಟೆ ನಾಯಿಯೊಂದನ್ನು ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಲವೊಂದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟು ಧೈರ್ಯವಿರಬೇಕಾದರೆ ಇದು ಖಂಡಿತ ವೀರಭೂಮಿಯೇ ನಿಜ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನಾನಾಕಡೆಗಳಿಂದ ತೊರೆಗಳಾಗಿ ಹರಿದು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶವೂ ಇದಾದ್ದರಿಂದ ನೀರಾವರಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಗೌಡರು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರದ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳನ್ನೂ, ಭೂಗರ್ಭ-ನೀರಾವರಿ ತಜ್ಞರನ್ನೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನೂ ಕರೆಸಿ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅನುಮತಿಗಾಗಿ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಅಚ್ಯುತರಾಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಸಗೊಂಡ ಅರಸರು ಗೌಡರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶುಭಕೋರಿ ಅಗತ್ಯ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜಧಾನಿಯ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಸುಮಾರು 64 ಪೇಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 54 ಪೇಟೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪೇಟೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಗೌಡರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪೇಟೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ-
ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದು ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಅವರವರ ವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಪೇಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟು ನಗರವು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಕೆಂಪೆಗೌಡರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪೇಟೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಭಾರಿ ಮಹತ್ವವನ್ನೊಂದಿವೆ.
ನಗರವು ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಗರದ ಆದಾಯದ ಸಿಂಹಪಾಲು ಈ ಪೇಟೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಗೌಡರು ತಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪೇಟೆಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಸುಬಿನ ಜನರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಆ ಜನರ ಕುಲದೇವತೆಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಅನ್ಯ ಜಾತಿಯ ಧರ್ಮಿಯರಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅರಳೆಪೇಟೆ, ಅಕ್ಕಿಪೇಟೆ, ಕುಂಬಾರಪೇಟೆ, ರಾಗಿಪೇಟೆ, ಗಾಣಿಗರ ಪೇಟೆ, ಮಡಿವಾಳ ಪೇಟೆ, ಗೊಲ್ಲರಪೇಟೆ, ಹೂವಾಡಿಗರ ಪೇಟೆ, ಮಂಡಿಪೇಟೆ, ಅಂಚೆಪೇಟೆ, ಬಳೇಪೇಟೆ, ತರಗುಪೇಟೆ, ಸುಣ್ಣಕಲ್ ಪೇಟೆ, ಮೇದಾರ ಪೇಟೆ, ಕುರುಬರ ಪೇಟೆ, ಮುತ್ಯಾಲಪೇಟೆ, ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಪೇಟೆ, ದೊಡ್ಡಪೇಟೆ, ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆ, ಉಪ್ಪಾರಪೇಟೆ, ಕಲ್ಲಾರಪೇಟೆ, ತಿಗಳರ ಪೇಟೆ, ಮಾಮೂಲ್ ಪೇಟೆ, ನಗರ್ತಪೇಟೆ, ಸುಲ್ತಾನಪೇಟೆ, ಮನವರ್ತಪೇಟೆ, ಕಬ್ಬನ್ಪೇಟೆ, ಬಿನ್ನಿಪೇಟೆಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ನಗರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಯಲಹಂಕ ನಾಡಿನ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸ ಅಚ್ಯುತರಾಯರು 1532ರಲ್ಲಿ ಯಲಹಂಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು, ವರ್ತೂರು, ಬೇಗೂರು, ಹಲಸೂರು, ಕೆಂಗೇರಿ, ತಲಘಟ್ಟಪುರ, ಜಿಗಣಿ, ಕನ್ನಲ್ಲಿ, ಕುಂಬಳಗೋಡು, ಬಾಣಾವರ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಘಟ್ಟ ಹೋಬಳಿಗಳನ್ನು ಯಲಹಂಕ ಅಮರನಾಯಕತನಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಾದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಮಂತರು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಗೌಡರು ಅಗತ್ಯವಾದ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮನವಿಗೆ ಓಗೊಟ್ಟ ಹಲಸೂರು, ಜಿಗಣಿ, ಬಾಣಾವರ, ಬೇಗೂರು, ತಲಘಟ್ಟಪುರ, ಕುಣಿಗಲ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಗಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲವರು ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲು ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಸ್ವಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬರುವುದಾಗಿ ಗೌಡರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ, ಪೇಟೆ, ಗುಡಿ, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನ ಈ ಐದು ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೀಲಿನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪುರೋಹಿತರಿಂದ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಮಾತ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಗಿಡ್ಡೇಗೌಡರನ್ನು ವಿಜಯನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅರಸರನ್ನು ಕಂಡು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿಕೊಂಡು ಬರುವಂತೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಲ್ಲವೂ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ನಡೆದುದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಕನಸಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ 1537ರಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಲಿ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರಾದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಹೊನ್ನಾರು ಕಟ್ಟುವ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಚಕರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂಥ ಶುಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ದೊಡ್ಡಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆ ರಸ್ತೆಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೇಗಿಲಿಗೆ ಆರು ಕಟ್ಟಿ ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನಾಲ್ವರು ರೈತರನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಎತ್ತುಗಳು ನಿಂತ ಜಾಗವೇ ಎಲ್ಲೆಯೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗಿತ್ತು. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಲಸೂರು ಬಾಗಿಲು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರಳೇ ಪೇಟೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಲಹಂಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಆನೆಕಲ್ ಬಾಗಿಲವರೆಗೆ ಈ ಎತ್ತುಗಳು ಸಾಗಿ ನಿಂತವು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು. ಈ *ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಈಗಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಳಿಯ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ರಾಜಧಾನಿಗೆ ನವದ್ವಾರಗಳಿರಬೇಕು, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಕೆರೆಗಳು ಸದಾ ಕಾಲ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಗೌಡರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು, ಗೌಡರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕೋಟೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವಾರಗಳನ್ನೂ, ಐದು ಕಿರಿ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೆಲ ರಹಸ್ಯ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.
ರಸ್ತೆಗಳು ಜನರನ್ನು ಸದಾ ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನಸೇವೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾಡಪ್ರಭುಗಳು ಅರಿತಿದ್ದರು. ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಆಗಾಗ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಜನತೆಗೆ ಕಳ್ಳಕಾಕರ ಭಯವಿರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಅರಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರಸ್ತೆಗಳ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಮರಗಳನ್ನು ನೆಡೆಸಿದ್ದರು.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಹೊಗೆಯ ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದಂತೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತವಾಗಿದ್ದವು. ಹೊಂಗೆಯ ಮರಗಳು ತಂಪಾದ ನೆರಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಉರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಹೊಂಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗು ತ್ತಿದ್ದವು. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಂದಿಗೆ ದಣಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವಂತೆ ದಾರಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೊರೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಇಂತಿಷ್ಟು ದೂರದ ನಡುವೆ ತಂಗುದಾಣಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.
ಯುವಕ ಕೆಂಪರಾಯನು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಗುರುಗಳ ಆದೇಶದಂತೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಲೋಕಾನುಭವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೆಂಪರಾಯನಿಗೆ ಏಕಾಂಬರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಗುರು ನಂಜೇಶ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪಂಡಿತರ ಗೆಳೆತನವಿತ್ತು. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಪಾಠಿ ವೀರಣ್ಣನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಗುರುಕುಲವನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರವೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಕೆಂಪರಾಯನು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾದಂತೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರೆಂಬ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಯುವಕರಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ವಿಜಯದಶಮಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಮಲ್ಲಯುದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿ ತಿರುಮಲರಾಯರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಭುಜಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಬಂದು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಪರವಾಗಿ ತಾವು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಮಗನನ್ನೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲು ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಶತೃ ಸಾಮಂತರನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ಸುಮಾರು ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ
ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪನಂಜೇಗೌಡರು ಮಗನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವಾಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹತೆಯಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಮಗ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ 1531ರಲ್ಲಿ ನಾಡಪ್ರಭುಗಳ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ತಮ್ಮ ವಂಶಸ್ಥರ ಮೇಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಚ್ಯುತಿ ಬಾರದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಉಳಿದ ಸಾಮಂತರಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಲೊಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಗೌಡರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಯಲಹಂಕನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು. ನೆರೆಯ ಪಾಳೇಗಾರರರು ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತ್ತ ವಿಜಯನಗರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಸೈನ್ಯದ ಕೋಟಲೆ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ವಿಜಯನಗರದ ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸದಾ ಸಿದ್ದವಾಗಿದ್ದ ಗೌಡರು ಸೋದರ ಸೋಮೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಬಸವೇಗೌಡರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹಲವು ಯುದ್ದಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪನಂಜೇಗೌಡ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗಾಂಬೆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ 1510ರಲ್ಲಿ ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು.
ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ಕೆಂಪಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಭೈರವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ಕೆಂಪನಂಜೇಗೌಡ ದಂಪತಿಗಳು ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಂಪ, ಕೆಂಪಯ್ಯ, ಕೆಂಪಣ್ಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲಕ ಕೆಂಪಯ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಗೌರವಾದರದಿಂದ, ಚಿಕ್ಕರಾಯ, ಕೆಂಪರಾಯ ಎಂದು ಸಂಭೋಧಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
1509ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ಹಲವಾರು ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯದ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭೋಗವನ್ನು ಅನಾವರಣ ಮಾಡಲೆಂದು 1515ರಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ವಿಜಯದಶಮಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಅಧ್ಭುತ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಬಾಲಕ ಕೆಂಪರಾಯನ ವಯಸ್ಸು ಆಗ ಐದು ವರ್ಷ.
1528ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ಹಳೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೋದರಮಾವನ ಮಗಳಾದ ಚೆನ್ನಾಂಬೆಯವರೊಡನೆ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ಇದೇ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುವರಾಜ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಂದರ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾದಿಯಾಗಿ ಚೆನ್ನಪಟ್ಟಣ, ಶಿರಾ, ಸೋಲೂರು, ಕೆಳದಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪಾಳೆಯಗಾರರು ಆಗಮಿಸಿ ಶುಭಕೋರುತ್ತಾರೆ.
ತಂದೆಯವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಯುವರಾಜ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ಕೆಲವೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಒಳಿತು, ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ರಾಜನೀತಿಯ ಸಕಲ ಪಟ್ಟುಗಳು ಕರಗತವಾಗುತ್ತವೆ. 1529ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ನಿಧನರಾಗಲಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಾಮಂತರಾಜರುಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. 1530ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಜೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಗಿಡ್ಡೇಗೌಡರು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾಡಪ್ರಭುಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಬದಿ ಸಾಲುಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಿಸಲು ತೊಡಗಿದರೆಂದಾಗಲೇ ಅವರ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಹೂ, ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಪ್ರಜೆಗಳ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆಂದು ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೋಟೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ 4 ರಾಜೋದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.
ಈಗಿನ ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯೊಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿ ಕೆರೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಾವಿನ ಸಸಿಗಳಿರುವ ಮಾವಿನ ತೋಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಇವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆಂದೇ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದ ಪಳ್ಳಿಗಳೆಂಬ ತಿಗಳ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು ಕರೆತಂದು ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಂದರೆ, 1538ರಲ್ಲಿ ನಾಡಪ್ರಭುಗಳ ಅಮಾತ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಗಿಡ್ಡೇಗೌಡರು ಸಿಹಿಸುದ್ದಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ ವಿಜಯನಗರದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಚ್ಯುತರಾಯರು 1532ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ಅಮರನಾಯಕತನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡು ಹೋಬಳಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಕಂದಾಯವನ್ನು ಯಲಹಂಕ ನಾಡಿನ ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ದಿಯ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಹೋಬಳಿಗಳಿಂದ 30,000 ಪಗೋಡಗಳಷ್ಟು ಹಣ ಕಂದಾಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹಣದಿಂದಾಗಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಕನಸಿನ ನಗರದ ಕೋಟೆ-ಪೇಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅಡೆತಡೆಯೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.
ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಯಲಹಂಕ ನಾಡಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಹಿರಿಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಆವತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೋಲಾರ, ಶಿವಗಂಗೆ, ಹುಲಿಕಲ್, ಕುಣಿಗಲ್, ಹುಲಿಯೂರುದುರ್ಗ, ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ, ಮಾಗಡಿ, ರಾಮನಗರ, ಸಾವನದುರ್ಗದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.
ಹಿರಿಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಮಗ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ನಂತರ ಇವರ ಸಂತತಿಯವರಿಗೆ ಮಾಗಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆರೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕೋಟೆ-ಕೊತ್ತಲಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿವೆ. ಇವರ ಕೊನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯವರು ಸದ್ಯ ಮಾಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹುಲಿಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಂಪೇಗೌಡರೂ ಸಹ ತಂದೆಯವರಂತೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಉಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಸಮರ್ಪಕ ಸರಬರಾಜು ಅಗತ್ಯವೆಂಬ ಅರಿವು ನಾಡಪ್ರಭುಗಳಿಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಸುಭದ್ರವಾದ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಡಿನ ತುಂಬಾ ಹಲವು ಕೆರೆ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜರೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇವರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.
ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ್ಟ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರೆಂಬುದು ನಿಜವೇ. ಅಂತೆಯೇ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಲೆಂದು ನಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವಾಲಯ ಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಒಂದರಂತೆ ಸುಮಾರು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಚಿಕ್ಕ ಲಾಲ್‍ಬಾಗ್, ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆ, ಸಿದ್ದಿಕಟ್ಟೆ, ಸಂಪಂಗಿನಗರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದ್ದವು.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಚುರುಕಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಪರಾಯನಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಪುರೋಹಿತರೂ, ಹಿತಚಿಂತಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಐಗಂಡಪುರದ ಮಾಧವಭಟ್ಟರ ಗುರುಕುಲಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾಯಣ-ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ವಂಶಸ್ಥರ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವಿರುತ್ತದೆ.
ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜೋಚಿತವಾದ ಕತ್ತಿವರಸೆ, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ, ಮಲ್ಲಕಾಳಗ, ರಾಜನೀತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಂದ ಕಾಡೂರು: ಇಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಡನ್ನು ಕಡಿಸಿ-ಸುಡಿಸಿ ನಗರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾರಣ.
ಹಿರಿಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಅಥವಾ ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಯಲಹಂಕ ನಾಡಿನ ಪಾಳೇಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಹಂಪಿಯ ವೈಭವವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ದೂರದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತರಾಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ‘ದೇವರಾಯಪಟ್ಟಣ’ ಎಂಬ ಪ್ರತಿನಾಮವೂ ಬಂದಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಅಚ್ಯುತರಾಯರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಶುರುವಾದ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳ ಕಾರಣ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಘನತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಹೆಸರು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.