polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಋತುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಲವು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಾರಿ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿ ವಲಸೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಕ್ಕಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆ, ವಾಸಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ್ದು, ಅಥವಾ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಲೆಮಾರಿತನ, ಆಕ್ರಮಣಗಳು, ಚದುರುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಋತುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ವಲಸೆ ಹೋಗದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನಿವಾಸಿ ಅಥವಾ 'ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ವಲಸೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಅದರ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಳೀಯವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇದು ವಲಸೆ ಹೋಗದ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ವಲಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಜಟಿಲವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂತರ್ವರ್ಧಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಹಾಗು ಕಲಿಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ವಲಸೆಯ ಮಾರ್ಗದ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುನರ್ಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು. ಕೆನಡಾ ಹೆಬ್ಬಾತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೊಲೈಟ್‌ ವಿಮಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಪುನರ್ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಹೂಪ್‌ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಹಿಂದೆ ಅನುಭವಿಸಿದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹವಾಗುಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವಲಸೆಯ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು, ಸಂತನಾವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವಗಳಿರುತ್ತವೆಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.
ವಲಸೆಯ ಸಮಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ಕೆಲವು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್‌ ನಾಕ್ಚೂಲ್‌‌ ಬಾವಲಿಗಳು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಪ್ಯಾಸರೀನ್‌ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ವ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವಿಂಗ್ನಂತಹ, ಬಹು-ದೂರ ವಲಸೆ ಹೋಗದ ಹಕ್ಕಿಗಳು,ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಿಂತ,ಚಳಿಗಾಲದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇವರು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟೀಯ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಜೀವಸಂಪತ್ತಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗಣಕೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರು. ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀಟ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ, ಅಣುಜೀವಿಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ಜೀವ ಸಂಪತ್ತು ಇವನ್ನು ಕುರಿತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಜೀವಸಂಪದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ರೂಪಿಸಿದ ಸಿ.ಡಿ.ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಜಾಲತಾಣ ಮತ್ತು ಸಿ.ಡಿ.ಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ.
ಗಣೇಶಯ್ಯನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸುಧಾ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನೀಳ್ಗತೆ 'ಶಾಲಭಂಜಿಕೆ' ಇವರ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಫಿಕ್ಷನ್ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ವಾಸ್ತವಿಕ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ತುಸು ಕಲ್ಪನೆ, ಕುತೂಹಲ ಬೆರೆಸಿ ಸರಳ ಭಾಷಾಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಶೇಷ. ಚರಿತ್ರೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇದುವರೆಗೂ ಹಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಕನಕ ಮುಸುಕು ಇವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಕಾದಂಬರಿ.
ಡಾ. ಕೆ.ಎನ್. ಗಣೇಶಯ್ಯನವರು ಒಬ್ಬ ಕ್ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಮೂಲತಃ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ರೋಚಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ತಂದವರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜರ್ಮನಿ, ತೈವಾನ್ ಮುಂತಾದೆಡೆ ವಿಜಿಟಿಂಗ್ ಫ್ರೊಪೆಸರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಅದರ ನಂತರ ಜಪಾನ್‌ನ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 6, 2005ರಂದು ಲೆಜೆಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಸ್ಟೋನ್‌ ಆಫ್‌ ಗೆಲೆ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನರುಟೊ, ಷಿಕಾಮಾರು ಮತ್ತು ಸಕುರಾಗಳು ನಿಂಜಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುನಾಗಾಕುರೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರದಂತಲ್ಲದೇ, ಲೆಜೆಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಸ್ಟೋನ್‌ ಆಫ್‌ ಗೆಲೆ ಚಿತ್ರವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳದೇ ನೇರ-ಪ್ರಸಾರ-ವಿಡಿಯೋ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 26, 2008ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ನಂತರ ಜುಲೈ 29, 2008ರಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಗಾರ್ಡಿಯನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್‌ ಮೂನ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಎಂಬ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರವು ಮೂಲತಃ ಆಗಸ್ಟ್‌ 5, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನರುಟೊ, ಸಕುರಾ, ಲೀ, ಮತ್ತು ಕಕಷಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತಂಡ ಚಂದ್ರಲೋಕ/ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮೂನ್‌ನ ಭಾವಿ ರಾಜ ಹಿಕಾರು ತ್ಸುಕಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾ ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್‌ 11, 2008ರಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಜುಲೈ 3, 2008ರಂದು, ಸೋನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೊದಲ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಜಪಾನೀ ಕಪಾಟನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.
ನಾಲ್ಕು ನರುಟೊ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋ ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ . ಮೊದಲೆರಡು ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳಾದ, ಫೈಂಡ್‌ ದ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್‌ ಫೋರ್‌-ಲೀಫ್‌ ಕ್ಲೋವರ್‌!
ಜಾನಿನ್‌ ಜೆನಿನ್‌! ಇನ್‌ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಟ್‌ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಮೆಲೇ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಮೀಟಿಂಗ್‌! ಅನ್ನು, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 2 ಸಾಧನಕ್ಕೆಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನರುಟೊ : ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್‌ ನಿಂಜಾ 3 ವಿಡಿಯೋ ಆಟದ ಜಪಾನೀ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇನಾಮು/ಉಚಿತ ನಮ್ಯಮುದ್ರಿಕೆ/ಡಿಸ್ಕ್‌ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೊನೊಹಾ ಆನ್ಯುಯಲ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ , ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಯು ಮೊದಲ ನರುಟೊ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಡಿಯೋ ಆಗಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ, ಈ ಯನ್ನು ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದ "ಡೀಲಕ್ಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯ " ಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 1999ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ವೀಕ್ಲಿ ಷೋನೆನ್‌ ಜಂಪ್‌‌ ನ 43ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಷುಯೆಷಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ, ನಲವತ್ತೇಳು ಟ್ಯಾಂಕೊಬಾನ್‌ ಸಂಪುಟಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಸಹಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಂತರ ಅನಿಮೇಷನ್‌/ಸಜೀವ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪಿಯೆರಟ್‌ ಮತ್ತು ಅನಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೌಮಿಕ ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋದ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆಗಳ ಉಪಗ್ರಹ ಕಿರುತೆರೆ ಜಾಲವಾದ ಅನಿಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3, 2002ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಸರಣಿಯು 220 ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡರೆ, ನರುಟೊ : ಷಿಪ್ಪುಡೆನ್‌ , ಎಂಬ ಮೂಲಸರಣಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2007ರಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲು ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪಿಯೆರಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋ ಸಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಇತರ ಸರಕುಗಳೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಲಘು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಾರ್ಡುಗಳು.
47 ಟ್ಯಾಂಕೊಬಾನ್‌ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಷುಯೆಷಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಟ್ಯಾಂಕೊಬಾನ್‌ ಗಳು ಭಾಗ ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ಭಾಗ ಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಂಕೊಬಾನ್‌ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌ 3, 2000ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆ-ಮಂಗಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನರುಟೊ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಟ್ಯಾಂಕೊಬಾನ್‌ ಗಳನ್ನು ಷುಯೆಷಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜಪಾನೀ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲನುವಾಗುವಂತೆ, ಷುಯೆಷಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಷುಯೆಷಾ ಮಂಗಾ ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್‌ ಎಂಬ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 16, 2003ರಂದು ಮೊದಲ ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯ ಆಂಗ್ಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಇದುವರೆಗೆ 45 ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ವಿಝ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ನವೆಂಬರ್‌ 13, 2007ರಂದು ವಿಜ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನರುಟೊ ಕಥಾಭಾಗದ ಭಾಗ ರ ಮುಂಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಆವೃತವಾಗಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ವಿಝ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಂಗಾ ಸರಣಿ ಹಾಗೂ ಸಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ವಿಝ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸರಣಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಷೋನೆನ್‌ ಜಂಪ್‌‌ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆ ಸರಣಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಗಳಲ್ಲಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 2006 ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸರಣಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಳನ್ನು ಸಹಾ ವಿಝ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ನರುಟೊ : ಷಿಪ್ಪುಡೆನ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 29, 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವಿಝ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಈ ಸರಣಿಯು ಆರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಸಹಾ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪ್ರಥಮ ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದವನ್ನು ನರುಟೊ : ಷಿಪ್ಪುಡೆನ್‌ ನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ, ನಿಂಜಾ ಕ್ಲಾಷ್‌ ಇನ್‌ ದ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ನೋ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ 21, 2004ರಂದು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಿಮ ಪ್ರದೇಶ/ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ನೋದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನರುಟೊನನ್ನು ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್‌ ಫುನ್‌ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಟರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಟೀಮ್‌ 7ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಜಪಾನೀ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಇನಾಮಾಗಿ/ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊನೊಹಾ ಆನ್ಯುಯಲ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋ ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 6, 2007ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ತನ್ನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪೂಜಾರಿ/ಪುರೋಹಿತ ಷಿಯೋನ್‌ನನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನರುಟೊನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಸರಣಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಚಿತ್ರ : ವು, ಆಗಸ್ಟ್‌ 4, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಐದನೇ ಚಿತ್ರವಾದ 2: ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2, 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಲೋಕ/ದೇಶದ ನಿಂಜಾ ಕೊನೊಹಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಆತನಿಂದಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ನರುಟೊ ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆಯೇ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ಸಸುಕೆ ಹೇಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕಥೆಯಿದೆ. ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವೆಂದರೆ 3: , ಇದನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1, 2009ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶ 2ರ ಯಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಮುದ್ರಿಕೆಯ/ಡಿಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳಿರುವಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಥಾಖಂಡದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಾಲ್ಕು ಸರಣಿಗಳಿವೆ. ವಿಶೇಷ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಏಳನೆಯ ನರುಟೊ : ಷಿಪ್ಪುಡೆನ್‌ ಸಂಗ್ರಹ ಯು ಹರಿಕೇನ್‌!
ಮಸಾಷಿ ಕಿಷಿಮೊಟೊರು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಕಮರು ಜಂಪ್‌ ನ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1997ರ ಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ನರುಟೊ ದ ಏಕಚಿತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಓದುಗರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದರೂ ಸಹಾ, ಕಿಷಿಮೊಟೊ " ಕಲೆಯು ಅಸಹ್ಯ ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಥೆಯೂ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ!" ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಿಷಿಮೊಟೊ ಮೂಲತಃ ಹಾಪ್‌ ಸ್ಟೆಪ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಾಗಿ ಕರಾಕುರಿ ಚಿತ್ರಿಕೆ ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದರ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯಿಂದ ಅತೃಪ್ತರಾದ ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ರಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಆಗ ರಚಿಸಿದ್ದೇ ನಂತರ ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯ ನರುಟೊ ಆಯಿತು. ಕಿಷಿಮೊಟೊ ಚಕ್ರ ಹಾಗೂ ಹಸ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ನರುಟೊ ವನ್ನು ಜಪಾನೀ ಕೃತಿಯೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೂ ಇದೊಂದು ಆಹ್ಲಾದಿಸಬಹುದಾದ ಓದು ಆಗಬಹುದೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.
44ನೇ ಸಂಪುಟದವರೆಗೆ, ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯ 89 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಗಳು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ‌. ವಿಝ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಷೋನೆನ್‌ ಜಂಪ್‌ ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ನರುಟೊ , ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಂಗಾ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಆಂಗ್ಲ ಆವೃತ್ತಿ ಸಹಾ ಟುಡೇ ಯ ಪುಸ್ತಕಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಂದಿದೆ ಹಾಗೂ 11ನೇ ಸಂಪುಟ 2006ರಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದರಲ್ಲಿನ ಹೊಡೆದಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ ದೃಶ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲವನ್ನು, ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಷೋನೆನ್‌ ಮಾದರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನೇ ಬಳಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗಳು ನರುಟೊ ಚಿತ್ರಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋಷಿಯೋ ಮಸುದಾರು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹೊಂದಿಸಿದ್ದರು. ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಧ್ವನಿಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನರುಟೊ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 3, 2003ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನರುಟೊ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಧ್ವನಿಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌ 18, 2004ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನರುಟೊ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಧ್ವನಿಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 27, 2005ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪಿಯೆರಟ್‌ ಮತ್ತು ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಯಾಟೋ ಡೇಟ್‌ರ ನಿರ್ದೇಶನದ ನರುಟೊ ಸಜೀವ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3, 2002ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ 220 ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2007ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲ 135 ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಚಿಸಿದವಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಎಂಬತ್ತು ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳು ನವೀನ ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಮೂಲ ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣದಿರುವ ಕಥಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಎಂಬುದು ಈಗ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಸಾಷಿ ಕಿಷಿಮೊಟೊರಿಂದ ಬರೆದು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜಪಾನ್‌ನ ಮಂಗಾ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಇದರ ಕಥಾವಸ್ತುವು ನರುಟೊ ಉಜುಮಕಿ ಎಂಬ ಯಾವಾಗಲೂ ಮನ್ನಣೆಗೆಂದು ಅರಸುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ನಿಂಜಾ ನಾಯಕ, ಹೊಕಗೆ ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಹೊತ್ತಿರುವ ಓರ್ವ ಯುವ ನಿಂಜಾನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯು ಅಕಮರು ಜಂಪ್‌ ನ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1997ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದ ಕಿಷಿಮೊಟೊರ ಒಂದೇ-ಹಂತದ ಮಕ್ಕಳ ಸಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರಥಮ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳಂತೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಐದು ಸರಣಿಗಳಿವೆ. ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೂರು ಕಪಾಟುಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿ 2009ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ. ನವೀನ ಸರಣಿಯೆಂದರೆ ನರುಟೊ ದ ಬೆಸ್ಟ್‌ ಸೀನ್‌ ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ 135 ಪ್ರಕರಣ/ಪ್ರಸಂಗ/ಘಟನೆಗಳ ಆಯ್ದ ಸಜೀವಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾಗ ರಲ್ಲಿ ನರುಟೊ ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇನಿತ್ತೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಕಿಷಿಮೊಟೊ ನರುಟೊನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದುತ್ತರಿಸಿದರು. ಭಾಗ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡಲಾಗದಿದ್ದುರಿಂದ, ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿದರೂ ಕಿಷಿಮೊಟೊ ಭಾಗ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಮಾರು 42,000 ಗಿಗಾಟನ್‍ಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವು ಜೀವಗೋಳದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಗಾಲವು ಭೂಮಿಯ ಜೀವಿಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಕೋಶಗಳ ರಚನೆ, ಜೀವರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂಪೋಷಕಗಳು ನೀರು ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಳಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವಿಗಳು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಮೂಲ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸ್ವಯಂಪೋಷಕಗಳು ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜೀವಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಸ್ವಯಂಪೋಷಕಗಳೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿನ ಗಿಡಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿನ ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳು. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ: 62 + 62 6126 + 62
ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಜೀವಗೋಳದೊಳಗೆ ಇಂಗಾಲದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿಣ್ವನ ಅಥವಾ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಫಂಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಂದ ಸತ್ತ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿನ ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಉಸಿರಾಟದ ಮೂಲಕ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವು ಜೀವಗೋಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವಿದ್ದಾಗ ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. 6126 + 62 62 + 62. ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟಾಗಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮಿಥೇನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇದು ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಜಲಗೋಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೀವರಾಶಿಯ ದಹನದಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಸೌದೆ ಉರುವಲು ಅಥವಾ ಶಾಖಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ) ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸತ್ತ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದಾಗ ಇಂಗಾಲವು ಜೀವಗೋಳದೊಳಗೆ ಪರಿಚಲನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೆಟ್ ಇರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೋಶಕವಚಗಳು ಬರಬರುತ್ತಾ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮಡ್ಡೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸೀಮೆ ಸುಣ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಆಳದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಲಿಯುವುದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಲಾರ್ವೇಸಿಯಾದ ಲೋಳೆಯು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಆಳದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಸರು ಕೊಂಕುಗಳಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವಷ್ಟು. ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಭಂಡಾರಗಳು ಅಂತಹ ಕೊಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅವನ್ನುತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ.
ಜೀವಗೋಳದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹವು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿವ್ವಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ದೈನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಂಗಾಲವು ಹಲವು ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಗಿಡಮರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸಂಬಂಧಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ)
ಮುಂದಿನ 2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯಾ ಅನನ್ಯತೆಯ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು.
ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉಸಿರಾಟದ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಗ್ಲುಕೋಸ್ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಕೊಳೆಯುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫಂಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಸತ್ತ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವಿದ್ದರೆ ಇಂಗಾಲವು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಇರದಿದ್ದರೆ ಮಿಥೇನ್ ಆಗಿ ವಾತಾವರಣ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಂಡು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ದಹನದಿಂದ ದಶಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇಂಗಾಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಇಂಧನಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವುದರಿಂದ ಕೂಡಾ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಷ್ಟು ಕೂಡಿಟ್ಟವುಗಳು.
ಸಿಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲನ್ನು ವನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್‍ನ ಮಿಶ್ರಣಾಂಶವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿಸಲು ಶಾಖಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾತಾವರಣದ ಶಾಖದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವ ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಕರಗಿರುವ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನಂತರ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ಆಗುತ್ತದೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟನಗಳು, ಮತ್ತು ಶಿಲಾ ರೂಪಾಂತರಗಳು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದಾದ ಅನಿಲಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀರಾವಿ, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸುಮಾರಾಗಿ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದಕ್ಕೆ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‍ನ ಪ್ರಮಾಣ ಅಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನಿಲ ರೂಪದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಶೇಕಡಾವಾರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಅನಿಲಗಳೆಂದರೆ ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೊರೊಫ್ಲುರೋಕಾರ್ಬನ್ . ಮರಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ್ನು ದ್ಯುತಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರಗಳಿರುವ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೂತನವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಣಪಾತಿ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಣಾಮವು ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪಡೆಯುವಾಗ ಅತಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಳೆದ 2 ಸಾರೀಕರಣದ ಕೀಲಿಂಗ್ ವಕ್ರರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಗೋಳಾರ್ಧದ ವಸಂತ ಋತುವಿನದು ಮೇಲುಗೈ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯಿದೆ.
ಅರಣ್ಯಗಳು 86%ರಷ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಭೂಗ್ರಹದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿನ 73%ರಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಾಗರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವಗಳ ಕಡೆಗೆ, ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2 ಹೆಚ್ಚು ವಿಲೇಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಗರದ ಉಷ್ಣಲವಣ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಂದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗಡೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಜೀವಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದ ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಊತಕಗಳಾಗಿ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿದೇಹದ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಹೊದಿಕೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗರಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸರಾಸರಿ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಕರಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಂಗಾಲ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದವರು ಜೊಸೆಫ್ ಪ್ರಿಸ್ಟ್ಲಿಯೆ ಮತ್ತು ಅಂಟೊನಿ ಲ್ಯಾವೊಸಿಯರ್, ಅಲ್ಲದೇ ಹಂಫ್ರೆ ಡೇವಿ ಎಂಬಾತ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ಇದೀಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಭಂಡಾರಗಳು ವಿನಿಮಯದ ಹಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಂಡಾರಗಳೆಂದರೆ:
ಇದು ಭೂ ಜೀವವಲಯವನ್ನು ಅಂದರೆ ಸಿಹಿನೀರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು,ಅಂದರೆ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರಗಳು ಅಂದರೆ, ವಿಲೀನವಾದ ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಅಜೈವಿಕ ಸಮುದ್ರ-ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಮೂಹ ಜಲಚರಗಳ ವಲಯವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.
ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಅಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಜಲಗೋಳಕ್ಕೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಶಾಖದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.
ವಾರ್ಷಿಕ ಇಂಗಾಲ ಚಲನೆಗಳು, ಭಂಡಾರಗಳ ನಡುವೆ ಇಂಗಾಲ ವಿನಿಮಯಗಳು ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ, ಭೌತಿಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಗರವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರದ ಹತ್ತಿರ ಇಂಗಾಲದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಗ್ರಹದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಭಾಗ ವೇಗವಾಗಿ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಇಂಗಾಲ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲವು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣಾಂಕಗಳನ್ನು ಸಾಗರದ ನೀರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಉಷ್ಣಾಂಶ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಅಯಾನುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಫಲನಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬಯೊಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍‍ನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಯಾನು ವಾತಾವರಣದ 2ಗಿಂತ ಮೂರು ಹಂತ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹದ ಮಟ್ಟವು 2 ವಿನ ವಾತಾವರಣದ ಭಾಗಶಃ ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ಏಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ: ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ 2 ಪ್ರಮಾಣದ 10% ಗೆ ಸಾಗರದ ಸಂಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 1% ಏರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಿಟ್ಟ ಅಂಶವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ "ರೆವೆಲ್ ಅಂಶ"ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೊಜರ್ ರೆವೆಲ್ ತರುವಾಯ ಆತನ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಬಂಡೆಯ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ. ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಬಂಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಬಯೊಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಬಯೊಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನುಗಳು ಸಮುದ್ರದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿ ನಂತರ ಅವು ಕಡಲ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍ಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುವ ಕರಗಿದ 2 ಅಥವಾ ಕೊಳೆಯುವ ಊತಕಗಳಂತೆ ಆಗದೆ, ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಭಂಡಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಗಾಲ ಬಜೆಟ್‍ ಎಂದರೆ ಇಂಗಾಲದ ಭಂಡಾರಗಳ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆವರ್ತನೆಯ ನಡುವೆ ಇಂಗಾಲದ ವಿನಿಮಯಗಳ ಸಮತೋಲನ. ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಭಂಡಾರದ ಇಂಗಾಲ ಬಜೆಟ್‍ನ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಸಂಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಭಂಡಾರವು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಗೆ ಮೂಲವಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು.
ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರವೆಂಬುದು ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರ. ಇದರಿಂದ ಇಂಗಾಲವು ಹಲವು ವಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯ ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಜೀವ ಮಂಡಳ, ಭೂಖಂಡ ಗೋಳ, ಮಣ್ಣುಗೋಳ, ಜಲಗೋಳ ಮತ್ತು ವಾಯುಗೋಳ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದು ಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವಗೋಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಾಣುಗಳಾದ್ಯಂತ ಇಂಗಾಲದ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಾದ್ಯಂತ ಅವರು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅಗ್ರ ನಟಿಯರು ಮತ್ತು ನಿಪುಣ ನರ್ತಕಿಯರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಮಾಧುರಿಯವರನ್ನು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರನಟಿಯರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಧುರಿ, ನಾಲ್ಕು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹಿತ ಐದು ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಅದ್ವಿತೀಯ ನೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಲುಪಿದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಇಂದಿನ ನಟಿಯರು ಒಂದು ಆದರ್ಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು.
ಒಂದು ನಿಷ್ಫಲ ವರ್ಷವೆನಿಸಿದ ೧೯೯೬ರ ನಂತರ, ಮಾಧುರಿ ಪೂಜಾಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶ್ ಚೋಪ್ರಾರ ದಿಲ್ ತೋ ಪಾಗಲ್ ಹೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಹಣಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಶಸ್ಸೆನಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಾಧುರಿ ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕನೇ ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಾಧುರಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಝಾರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಮೃತ್ಯುದಂಡ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಲಾ ಚಿತ್ರದ ನಡುವಿನ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಜಿನೀವಾದ ಸಿನೆಮಾ ಟೂಟ್ ಎಕ್ರ್ಞಾ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥಾಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮಾಧುರಿಯವರ ಅಭಿನಯ ಅವರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಬೋಧ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ದಯಾವಾನ್ ಮತ್ತು ವರ್ದಿಯಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಳಿಕ, ಅವರು ತೇಜ಼ಾಬ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರ ಅವರನ್ನು ತಾರಾಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ನಂತರ, ಅವರು ರಾಮ್ ಲಖನ್ , ಪರಿಂದಾ , ತ್ರಿದೇವ್ , ಕಿಶನ್ ಕನ್ಹೈಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಹಾರ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಮಾಧುರಿ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಕೌಶಲಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಏಕ್ ದೋ ತೀನ್, ಹಮ್‌ಕೋ ಆಜ್ ಕಲ್ ಹೆ, ಬಡಾ ದುಖ್ ದೀನಾ, ಧಕ್ ಧಕ್, ಚನೇ ಕೇ ಖೇತ್ ಮೆ, ದೀದಿ ತೇರಾ ದೇವರ್ ದೀವಾನಾ, ಚೋಲಿ ಕೇ ಪೀಛೆ, ಅಖಿಯ್ಞಾ ಮಿಲಾವ್ಞು, ಮೇರಾ ಪಿಯಾ ಘರ್ ಆಯಾ, ಕೇ ಸರಾ ಸರಾ, ಮಾರ್ ಡಾಲಾ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಬಾಲಿವುಡ್ ಗೀತೆಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ನೃತ್ಯ ವರಸೆಗಳು ಹೇರಳ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ.
ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಎಮ್. ಎಫ಼್. ಹುಸೇನ್‌ರ ಕಲಾಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್ ಮಾಧುರಿಯವರನ್ನು ಸ್ತ್ರೀತ್ವದ ಮೂರ್ತರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವರು ಗಜ್ ಗಾಮಿನಿ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಧುರಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಮಾಧುರಿಯವರಿಗೆ ಒಂದು ಅಭಿನಂದನಾ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು, ಕಾಳಿದಾಸನ ಕಲಾಸ್ಫೂರ್ತಿ, ಲಿಯನಾರ್ಡೋನ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ, ಒಬ್ಬ ಬಂಡಾಯಗಾರ್ತಿ, ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಹರ್ಷೋತ್ಕರ್ಷದ ಮೂರ್ತರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀತ್ವದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿತು. ಅದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೬೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಮಾಧುರಿಯವರಿಗೆ ಅವರ ಮೂರನೇ ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಾಧುರಿ ಅಂಜಾಮ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರ ಅವರಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ತಂದಿತು.
೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ, ಮಾಧುರಿ ಇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್‌ರ ಪ್ರಣಯ-ರೂಪಕ ದಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರು, ಖಾನ್ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ, ರಾಜಾನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ, ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ, ಅಹಂಕಾರದ ಯುವತಿ, ಮಧು ಮೆಹರಾಳ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಆ ವರ್ಷ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಮಾಧುರಿಯವರ ಅಭಿನಯ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ಮತ್ತು ರಾಜಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅವರ ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು. ಬೇಟಾದಲ್ಲಿ ಮಾಧುರಿಯವರ, ಒಬ್ಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ, ಉಪಕಾರ ಮನೋಭಾವದ ಪುರುಷನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಂಚು ನಡೆಸುವ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಎರಡನೇ ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫ಼ೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು.