polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಳೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. 300 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಯೂರಮೇರಿಕಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಬೊನಿಫೆರಸ್ ನಶಿಸಿಹೋಗಿತ್ತು. ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ನಶಿಸಿದವಲ್ಲದೇ, ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಣ ಪರಿಸರವು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಮೊಸಳೆಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿತು.
ಮನುಷ್ಯರು ಅಮೆಝಾನ್ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡು ಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ, ಮರಗಳ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 1.5 ಎಕ್ರೆಗಳಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 50 ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಿದರಲ್ಲದೇ, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ದೆಹಲಿಯ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಧಾನಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಾರಂಪರಿಕ ರಚನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅದರ ಪರಿಸರವು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಲುಟೆಯೇನ್ಸ್ ದೆಹಲಿಯ ಮಹೋನ್ನತ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೈಲಕ್ಷ್ಯಣ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಕನ್ನಾಟ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ 1929ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ 1933ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ದಿವಂಗತ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಚೌಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ದೆಹಲಿಯ ಜೀವತುಂಬಿದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವಿವಾದಗಳು,ಒತ್ತುವರಿಗಳು,ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತಿತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ.
ರಾಬರ್ಟ್ ಟಾರ್ ರಸೆಲ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ 1932ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ನ್ನು . ನಿಕೋಲಾಸ್ ಅವರ ರೂಪರೇಖೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ. .
ದೆಹಲಿಯ ಯಾವುದೇ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಚಕ್ರದ ಅರೆಗಳಂತೆ ರೇಡಿಯಲ್ ರಸ್ತೆಗಳು ಹರಡಿವೆ.
ಕನ್ನಾಟ್ ಒಳ ವೃತ್ತದಿಂದ 8 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಸ್ತೆಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಬೀದಿ ಮತ್ತು 1ರಿಂದ 7ರವರೆಗೆ ರೇಡಿಯಲ್ ರಸ್ತೆಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊರ ವರ್ತುಲ ಕನ್ನಾಟ್ ಸರ್ಕಸ್‌ನಿಂದ 12 ವಿವಿಧ ರಸ್ತೆಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನಪಥ್, ಇದು ರೇಡಿಯಲ್ ರಸ್ತೆ 1ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಯೋಜಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭೂಗತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ-ಪಾಲಿಕಾ ಬಜಾರ್ ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರಪಾಲಿಕೆ ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರ ದೆಹಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಐದು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ದಾಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಾಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್ ಸ್ಥಳ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಈ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ 10 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಸದತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಸ್ಫೋಟಿಸಿವೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಬಳಿಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸಿದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಿಸದಿರುವ ಎರಡು ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತವರ್ಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಒಂದು ಬಾಂಬನ್ನು ಕನ್ನಾಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ನ ರೀಗಲ್ ಸಿನಿಮಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಸದತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಕನ್ನಾಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ಯಾನವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನದ ಕೆಳಗೆ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸ್ಟೇಷನ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ 2005 -2006ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರ್ನಿಮಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜೀವ್ ಚೌಕ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಮೆಟ್ರೊದ ಎಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೂಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ದಟ್ಟಣೆಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಪ್ರತೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ವಿವಿಧ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅವನ/ಅವಳ ಸ್ವಂತ ನಾಡಿನ ಆಹಾರಗಳ ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು.
ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ನ ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬಾತ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಭದ್ರತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇನೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇನೆಗಳು ಅವುಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುವಂತೆ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೇವಾ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ, ಅಂತರ್-ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಪರಮೋಚ್ಛ ಅಧಿಕಾರವು ರಾಜನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್-ಇನ್-ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅವರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಂಡಳಿಯ ಎರಡು ಸದಸ್ಯರು ಸೈನ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೦೬ ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಲಾಖೆಗಳಾದ ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಪೂರೈಕೆ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೦೯ ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಪೂರೈಕೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ೧೯೩೮ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಮರುನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವಾಯಿತು.
೧೮೩೩ ರ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೂಲಕ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ನಾಲ್ಕು ಇಲಾಖೆಗಳಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತವಾದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೯೫ ರವರೆಗೆ ಬಂಗಾಳ, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್‌ನ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿನ ಸೈನ್ಯವು ಅನುಕ್ರಮ ಪ್ರಾಂತಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಡಳಿತ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೋಸ್ಕರ, ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ತುಕಡಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ. ಪಂಜಾಬ್ , ಬಂಗಾಳ , ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ .
ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ:
ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಇಂಟೆಗ್ರೇಡೆಟ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಸೈನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಇಂಟರ್-ಸರ್ವೀಸಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವಿಷಯಗಳು, ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿ, ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು, ವಿದೇಶೀ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಡನೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಸಹ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ೧೭೭೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜಾರಿ ಮಾಡುವ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದೀಗ ನಾಲ್ಕು ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಇಲಾಖೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ -ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗಳಾಗಿವೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಇಲಾಖೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹಾಗಾರರೂ ಸಹ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ತಂತ್ರಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಇದರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಇಲಾಖೆಯು, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಇಂಡೈಜೆನೈಸೇಶನ್, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು, ಆರ್ಡನನ್ಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಇಲಾಖಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಘಟಕಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೈನ್ಯಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು, ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ (ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಸೇನೆ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಿನಾರೆ ಕಾವಲು ಇವುಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯ ಮಂತ್ರಿಯ ಜೊತೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ವು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಯೋಜನಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇನೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹಯೋಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳೆಂದರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಇಲಾಖೆ , ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಹಣಕಾಸು ವಿಭಾಗ.
ಫೆಸೆಂಟ್‌-ಬಾಲದ ಜ್ಯಾಕನ ಪಕ್ಷಿಯು ಹೈಡ್ರೋಫಾಸಿಯೇನಸ್‌ ಕುಲದ ಏಕೈಕ ಮಾದರಿ/ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಿರುವ ಜ್ಯಾಕನ ಆಗಿದೆ. ಜ್ಯಾಕನಗಳು ಜ್ಯಾಕನಿಡೇ ಕುಟುಂಬದ ನೀರಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅನುಕೂಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲುಗುರುಗಳಿಂದಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಫೆಸೆಂಟ್‌-ಬಾಲದ ಜ್ಯಾಕನ ಪಕ್ಷಿಯು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಾದರೂ ಈಜುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಣಮಯವಾಗಿರುತ್ತವಲ್ಲದೇ ಅವು ಬಹುಪತಿತ್ವ ಜೀವನದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಫೆಸೆಂಟ್‌-ಬಾಲದ ಜ್ಯಾಕನ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋಗದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಹಾಗೂ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುವ ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲೂ ಕೂಡಾ ಇದು ವಲಸೆ ಹೋಗದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಅಲೆಮಾರಿ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕಮೇವ ಜ್ಯಾಕನ ಆಗಿದೆ. ಫೆಸೆಂಟ್‌-ಬಾಲದ ಜ್ಯಾಕನ ಪಕ್ಷಿಯು ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುವಂತಹಾ ಹಾಗೂ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲಂತಹಾ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅವು ಸುಮಾರು 31 ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಂಡುಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಲವು ಇನ್ನೂ 8 ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಮುಖವಾದ ಹಾರಲು ನೆರವಾಗುವ ಗರಿಗಳು ಅಗಲವಾದ ತುದಿ ಹಾಗೂ ಕಿರಿದಾದ ತಲದ 2 ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಏಳನೆಯ ಹಾರಲು ನೆರವಾಗುವ ಗರಿಯು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಮುಂಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಯಸ್ಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಶಿರೋಭಾಗ ಹಾಗೂ ಕತ್ತಿನ ಮುಂಭಾಗದ ಪಟ್ಟೆಯು ಬಿಳಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಬದಿಯು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹುಬ್ಬಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಸೆಳೆಯುವ ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ತೀರ ಉದ್ದವಾದ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಬೂದುಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಯಸ್ಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಕ್ಷ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಕತ್ತಿನ ಪಟ್ಟಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಳಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಿನ ಬದಿಗಳು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಜ್ಯಾಕನ ಎಂಬುದು ಬ್ರೆಝಿಲಿಯನ್‌ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ ಪದ ಜಾಕಾನಾ 'ದ ಲಿನ್ನೇಯಸ್‌ ' ಹುಸಿ-ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌ ತಪ್ಪು ಕಾಗುಣಿತ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಎಂಬಂತಿರುತ್ತದೆ.
ಎಳೆಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎದೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ಮಾಸಲು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗವೆಲ್ಲವೂ ಬಿಳಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ತನಿಗಳು - ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಸಿಂಹದ-ಬಾಲದ ಮಕಾಕ ಕೋತಿಗಳು, ನೀಲಗಿರಿಯ ಕಾಡುಜಿಂಕೆ, ಆನೆಗಳು, ಬಂಗಾಳಿ ಹುಲಿಗಳು, ಚಿರತೆಗಳು, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಸ್ಯಾಂಬರ್‌ ಜಿಂಕೆ, ಟೋಪಿಯಂತೆ ಜುಟ್ಟುಳ್ಳ ಮಕಾಕ ಕೋತಿಗಳು, ನೀಲಗಿರಿಯ ಮುಸುವಗಳು, ಸ್ಲಾತ್‌ ಕರಡಿಗಳು, ನೀಲಗಿರಿಯ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಟ್ರಾವಂಕೋರ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಹಾರುವ ಅಳಿಲು ಮತ್ತು ಕಾಡೆತ್ತು.
ಸರೀಸೃಪಗಳು - ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಕಾಳಿಂಗಸರ್ಪ, ಕೇರಳದ ಗುರಾಣಿಬಾಲದ ಹಾವು , ಟ್ರಾವಂಕೋರ್‌ನ ಕೊಂಕು ಕಠಾರಿಯಂಥ ಹಾವು, ಟ್ರಾವಂಕೋರ್‌ನ ತೋಳ ಹಾವು, ಕೊಚಿನ್‌ನ ಬೆತ್ತದಂಥ ಕಡಲಾಮೆ, ಟ್ರಾವಂಕೋರ್‌ನ ಆಮೆ, ಭಾರತದ ದಿನದ ಮನೆಯಹಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಹಾರುವ ಹಲ್ಲಿ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಂಡೆ ಹೆಬ್ಬಾವು, ಮಲಬಾರಿನ ಕುಳಿಮೂತಿ ಹಾವು, ಟ್ರಾವಂಕೋರ್‌ನ ಆಮೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ನೆಲವಾಸಿ ಹಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಂಡೆ ಹಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ಕಿಂಕ್‌ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಹಲ್ಲಿ, ಅಗಲಮುಸುಡಿಯ ಮೊಸಳೆ, ವರಾನಸ್‌, ಕೊಳದ ಟೆರಾಪಿನ್‌, ಗೋಸುಂಬೆ ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಾವು, ಕಟ್ಟುಹಾವು, ಹಸಿರು ನೀರುಹಾವು, ಆಲಿವ್‌ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ನೀರುಹಾವು, ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಇಲಿ ಹಾವು ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿ ಹಾವು ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ನೋಡಿ: ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿಗಳ ತಾಳೆಪಟ್ಟಿ.
ಮೀನುಗಳು - ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳ ೪೭ ಜಾತಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಏಳು ಜಾತಿಗಳು ಅಪಾಯದಂಚಿಗೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ಜಾತಿಗಳೆಂಬುದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಹಾಗೂ ೧೭ ಜಾತಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಕವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಅರಲ್‌, ಬ್ರಾಲ್‌, ವಟ್ಟುಡಿ, ಟಿಲಾಪಿಯಾ, ನೂರಿ, ಮೂಷು, ಪೂಚುಟ್ಟಿ, ಕೊಲ್ಲೊಟ್ಟಿ, ಎಕ್ಸಿಪ್ರಿಯಸ್‌ ಮತ್ತು ಟಾರಲ್‌‌. ನೋಡಿ: ಮೀನುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟೀಕರಣ.
ಪಕ್ಷಿಗಳು - ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೬೮ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ೧೩೪ ಜಾತಿಗಳು ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಗಳಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ೧೮ ಜಾತಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಕವಾಗಿವೆ. ಚಿಕ್ಕ ಹೆಬ್ಬಕ ಕೊಕ್ಕರೆ, ತಲೆ-ನರೆತ ಮೀನು-ಹದ್ದು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಾಸಿ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಗೂಬೆ, ಅಗಲವಾದ-ಕೊಕ್ಕಿನ ಹೊಳಪು ಬಾಲದ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರವರ್ಣದ ಕೊಕ್ಕುಕೊಂಬಿನ ಹಕ್ಕಿ ಇವು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಮೀಂಚುಳ್ಳಿ, ಪುಟ್ಟ ನೀರುಕಾಗೆ, ಕಪ್ಪು ಹದ್ದು, ತಲೆಯಮೇಲೆ ಕಪ್ಪುಗರಿಯಿರುವ ಮೀಂಚುಳ್ಳಿ, ದೊಡ್ಡ ಭಾರತದ ಕೊಕ್ಕುಕೊಂಬಿನ ಹಕ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮರಕುಟಿಗ. ನೋಡಿ: ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾಳೆಪಟ್ಟಿ:
ಚಿಟ್ಟೆಗಳು - ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ೧೨೪ ಜಾತಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ೩೪ ಜಾತಿಗಳು ಅಪರೂಪದವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಕ ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ನೋಡಿ: ಪರಾಂಬಿಕುಲಂನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ತಾಳೆಪಟ್ಟಿ
೩೦೦ ಮೀ. ಮತ್ತು ೧೪೩೮ ಮೀ. ನಡುವಿನ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಉತ್ತರದ ಸೀಮಾಸ್ತರದ ಆನೈಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನೆಲ್ಲಿಯಂಪತ್ತಿ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವಂತಿರುವ ೬೦೦ ಮೀ.ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಮೇಲೆತ್ತಿದ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಚಾಚುವಿಕೆಯು ಥೂಟಂಪಾರಾದಲ್ಲಿದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಖರಗಳೆಂದರೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದ ಸೀಮಾಸ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕರಿಮಲಾ , ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಡಾರವಾರೈ , ಪೂರ್ವದ ಸೀಮಾಸ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕೂಚಿಮುಡಿ, ವೆಂಗೋಲಿ ಮಲೈ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಪುಲಿಯಾರಾಪಾದಂ ಆಗಿವೆ. ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ, ಥುನಾಕಡವು ಮತ್ತು ಪೆರುವಾರಿಪಲ್ಲಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮೂರು ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ೨೦.೬೬ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರೊಳಗೆ ಥುವೈಯಾರ್‌ ಜಲಪಾತವು ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ೭ ಪ್ರಮುಖ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ, ಶೋಲಯಾರ್‌ ಹಾಗೂ ಥೆಕ್ಕಾಡಿ ಎಂಬ ೩ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ. ಕರಪ್ಪಾರ ನದಿ ಮತ್ತು ಕುರಿಯಾರ್‌ಕುಟ್ಟಿ ನದಿಗಳೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ನೋಡಿ: ಸ್ಥಳದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 3- ನಕ್ಷೆಗಳು
ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ತೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ೮೯ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಆನೈಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲ್ಲಿಯಂಪತ್ತಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಸುಂಗಮ್‌ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ., ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು, ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆನೈಮಲೈ ಅಧೀನದ-ಸಮುದಾಯವು ಒಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣದ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿಯ ಪರಿಗಣನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆರು ನೆಲಸುನಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ೪ ವಿಭಿನ್ನ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕದಾರ್‌, ಮಾಲಾಸರ್‌, ಮುದುವರ್‌ ಮತ್ತು ಮಾಲಾ ಮಾಲಾಸರ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ೨೦೧೦ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೯ರಂದು ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವೆಂಬುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
೭೬ ೩೫’- ೭೬ ೫೦’ ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು ೧೦ ೨೦’ – ೧೦ ೨೬’ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ನಡುವೆ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೧೩೫ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಣ್ಣಾಮಲೈ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಪೂರ್ವಭಾಗಕ್ಕಿದೆ. ಇದರ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮಾರ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗವಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ವಳಾಚಲ್‌ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡ್‌ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಿಲಿಕೇಟುಗಳಿಂದಾದ, ಗ್ರಾನೈಟಿನ ಒಂದು ಘಟಕವಾದ, ದಟ್ಟ ಕಂದು, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಖನಿಜ), ಬಯೋಟೈಟ್‌, ಗ್ನೈಸ್‌ (ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌, ಫೆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್‌ ಮತ್ತು ಆಭ್ರಕಗಳಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪದರ ಪದರವಾದ ರೂಪಾಂತರಿತ ಶಿಲೆ) ಮತ್ತು ಚಾರ್ನೋಕೈಟ್‌ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಗವಾನಿ, ಬೇವು, ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ ಮತ್ತು ಬೀಟೆಮರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅತಿಹಳೆಯ ಸಾಗವಾನಿ ಮರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಕನ್ನಿಮರ ಸಾಗವಾನಿಯೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೪೫೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವ ೬.೮ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಸುತ್ತಳತೆ ಹಾಗೂ ೪೯.೫ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಮಹಾವೃಕ್ಷ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಇದು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪರ್ಕದ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಇಕೋಕೇರ್‌ ಸೆಂಟರ್‌, ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಅನಪ್ಪಾಡಿ, ಥುನಾಕಡವು , ಪೊಲ್ಲಾಚಿ , ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌, ಕೇರಳ – ೬೭೮ ೬೬೧.ದೂರವಾಣಿ : ೦೪೨೫೩ – ೨೪೫೦೨೫ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ದೋಣಿವಿಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಕ್ಯಾನ್ನಿಮರೆ ಸಾಗವಾನಿ ಮರ ವು ಇಲ್ಲಿನ ಥೂನಕಡವು ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪರಾಂಬಿಕುಲಂಗೆ ಪ್ರವೇಶಸಬಹುದು. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ನಿಂದ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಗೆ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿದ್ದು, ನಂತರ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಿಂದ ಪರಾಂಬಿಕುಲಂಗೆ ಸುಮಾರು ೬೫ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ಅಂತರವಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿದೆ; ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೨೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಥೂನಕಡವುವಿನಲ್ಲಿನ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರದ-ಮನೆಯೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಪರಾಂಬಿಕುಲಂನ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಕಾದಿರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಥೂನಕಡವು, ಥೆಲ್ಲಿಕ್ಕಳ್‌ ಮತ್ತು ಎಲಥೋಡ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೃಹಗಳು ಆರಾಮದಾಯಕವಾದ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋಗಳು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ವೀಡಿಯೋ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಸಲ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋ, ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಅಥವಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸೇರಿಸಬಾರದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಲಹೆಯ ಪುಟ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ವಿವರಣೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ವೀಡಿಯೋ ಇನ್ನಿತರರ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವು ದ ಪರವಾಗಿ ಆಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದರ ಅನುಸಾರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ‍ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಳಕೆದಾರರ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವರ ವಿಳಾಸ ಮತ್ತು ಲಾಗಿನ್ ಹೆಸರುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದಲೇ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ತಲೆದೋರಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ರಂಟಿಯರ್ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ನವರು ಟೀಕಿಸಿ ಈ ಆದೇಶ "ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. . ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಲೋಯಿಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಟನ್‌ರವರು ಈ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಬರಿ "ಊಹಾತ್ಮಕ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಟೆರಾಬೈಟ್‍ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ 12 ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತನ್ನ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್‌ನ ಸೋರ್ಸ ಕೋಡ್ ತನಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಟನ್‌ವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲ.
ಜುಲೈ 21,2009ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ವೀಡಿಯೋನಲ್ಲಿ,ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ 3 ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪೀಟರ್ ಬ್ರಾಡಶೊರವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಪ್ರತಿ 3 ವೀಡಿಯೋ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳಿ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
3 ಕನ್ನಡಕ ಇಲ್ಲದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಅವರ ಬಳಿ ವೀಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ,ಅವು ಅಡ್ಡಾ-ಕಣ್ಣಿನ ನೋಟ,ಸಮಾನಾಂತರ ದೃಶ್ಯ,ಒಡೆದ-ಕನ್ನಡಿಯ ನೋಟ ಮತ್ತು ಎಡ ಹಾಗು ಬಲ ದೃಶ್ಯದ ನೋಟ ಮಾತ್ರ.
ಯಾವ ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳಿ 3 ಕನ್ನಡಕವಿದೆಯೋ ಅವರು ವೀಡಿಯೋವನ್ನು 3ಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬರಿ ಯಾವುದಾದರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕನ್ನಡಕದ ಮೇಲೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಿಫೋರ್ಸ್ 3 ನೋಟ ಅಥವಾ ಪೊಲರೈಜ಼್ಡ 3 ವೀಕ್ಷಣೆ,ಯಾವುದು ಕೂಡ ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲಾ.
ಸಾಹಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಾದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸೆಕೋಯಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನವೆಂಬರ್ 2005 ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 2006ನ ನಡುವೆ, $ 11.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನೀಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಮ್ಯಾಟೆಯೊದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಿಜ್ಜೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿ ಉಪಾಹಾರಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. . ಎಂಬ ಡೋಮೆನ್ ಹೆಸರು ಫೆಬ್ರವರಿ 15,2005 ರಂದು ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮೋದಲ ವೀಡಿಯೋಗೆ "ಮಿ ಎಟ್ ದ ಝೂ " ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೇಗೊ ಝೂನಲ್ಲಿರುವ ಶೋಧಕ ಜಾವೆದ್ ಕರೀಮ್‌ನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 23,2005 ರಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈಗ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಿದ "ಬಸ್ ಅಂಕಲ್" ವೀಡಿಯೋವಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮಹತ್ತರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ವೀಡಿಯೋನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಮತ್ತು ಒರ್ವ ವೃದ್ಧರ ಮಧ್ಯ ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆವೇಶದ ವಾದವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಇನ್ನೊಂದು ವೀಡಿಯೋ ಗಿಟಾರ್ . ಇದರಲ್ಲಿ ಪಚ್ಚೆಲ್‌ಬೆಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್‌ರವರ ವಿದ್ಯುತ್ ಗಿಟಾರನ್ನು ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನುಡಿಸುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಜನರು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, "ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ " ಪತ್ರಿಕೆಯು ಆ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ 23 ವರ್ಷದ ಜೆಯೋಂಗ್-ಹ್ಯೂನ್ ಲಿಮ್ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಇವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಶಯನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ, . ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಅನ್ನು $1.65 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಮುಖಾಂತರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಕುರಿತು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯವಹಾರ ನವೆಂಬರ್ 13, 2006 ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವರವಾದ ವೆಚ್ಚದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಆದಾಯ 2007ರಲ್ಲಿ "ನಾಟ್ ಮೆಟಿರಿಯಲ್" ಎಂದು ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚದ ನೊಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತನ್ನ ಆದಾಯದ ವಿವರ ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಜೂನ್ 2008ನಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ 2008ರ ಆದಾಯ $200 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂತು.
ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಲ ಪ್ರಚಲಿತಗೊಂಡ ಒಂದು ಕಥೆಯ ಅನುಸಾರ, ಚಾನ್‌ರವರ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಲು ಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಚ್ಯಾಡ್ ಹರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವ್ ಚಾನ್‌ರವರು 2005ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಜಾವೆದ್ ಕರೀಮ್‌ರವರು ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹಾಜಿರಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವರು ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಚ್ಯಾಡ್ ಹರ್ಲಿರವರ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಶೋಧದ ಯೋಜನೆ ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ಕೂಟದ ನಂತರ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಕತೆಯು, " ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವಂತ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ."
ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಜಾಲದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್, ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲಾಷ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಅಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ವಿಂಡೋಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್, ಕ್ವಿಕ್‌ಟೈಮ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್‌ಪ್ಲೇಯರ್ ಗಳಿಗೆ) ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದರೆ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್‌ನನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ಲಾಷ್ ವೀಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಹ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಫ್ಲಾಷ್ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ 95%ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿನ್ಯಾಸ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಆಡಿಯೋ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಈ ವಿಧಾನ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಂಪನಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯದ ಸ್ಯಾನ್ ಬ್ರೂನೊದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲಾಶ್ ವೀಡಿಯೊ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಬಳಕೆದಾರ-ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವೀಡಿಯೋ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತುಣುಕುಗಳು, ಟಿವಿ ತುಣುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ವೀಡಿಯೋ ಸೇರಿದಂತೆ ವೀಡಿಯೋ ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವೀಡಿಯೋಗಳಂತಹ ಹವ್ಯಾಸಿ ವಿಷಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಪಾಲುದಾರರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ,ಯಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಸಂಘಗಳು ಅವರದೇ ಆದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜಾಲತಾಣದ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ ಮತ್ತು 2ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಆರಂಭವಾದಾಗ ತುಂಬ ಉದ್ದದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಹಲವು ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾದ ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಗಮನಿಸಿತು. ಪಾಲುದಾರ ಖಾತೆಯವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ದದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ.
ನೋಂದಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಬಳಕೆದಾರರು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಬರೀ ನೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ನೋಂದಣೆ ಆದ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪರವಾನಗಿ ಇದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ವೀಡಿಯೋಗಳು ವಯಸ್ಕರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿಯಾದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅವಮಾನ, ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯಗಳ ನಿರೂಪಣೆ, ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವಿಷಯಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಸೇವಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ. ನೋದಣೆಯಾದ ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಯನ್ನು "ಚ್ಯಾನಲ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾವು ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಅವಮಾನಕರ ವಿಷಯಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು ಯಾವುದೆ ಅಸೂಕ್ತ ಎನಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರೂ ಸಹಾ, ಅದು ಪ್ರತಿ ವೀಡಿಯೋ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹೋಗುವ ಮುಂಚೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವಾದದ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್ ಡಿನಾಯಲ್ ಮತ್ತು ದಿ ಹಿಲ್ಸಬರೊ ಅನಾಹುತಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಹಿಲ್ಸಬರೊ ಅನಾಹುತ ವೀಡಿಯೋ ಲಿವರ್‌ಪೂಲಿನ 96 ಫುಟ್‍ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನೂಕುನುಗ್ಗಲಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೀಡಾದ 1989ರ ಘಟನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕುತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣವಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹೆ.
2005ರಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸರಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದವು. ಬಳಸಲು ಸುಲಭವಾದ ತನ್ನ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದಿಂದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರಜಾಲ ಬಳಕೆದಾರನೂ ಕೇವಲ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಆ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಕೆಲವೆ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಜನರು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವೀಡಿಯೋ ಹಂಚಿಕೆಯು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.