polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಡಯಾಬ್ಲೊ ಮಾದರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾಲೀಕತ್ವವು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಡಯಾಬ್ಲೋದ ಬದಲಿ ಮಾದರಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ಹೊಸ ಜರ್ಮನ್‌ ಮೂಲಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು. ಆಂತರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ’ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ 140’ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ, ಮೊದಲ ಹೊಸ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ಮರುಹುಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು, ಮತ್ತು ತಕ್ಕರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಿಯುರಾ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದ ಗೂಳಿಗಾಗಿ ಇದು ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಮಿಯುರಾ ಶ್ರೇಣಿಯು ಫೆರುಸ್ಸಿಯೋ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತ್ತು: ಮರ್ಸಿಲ್ಯಾಗೊ ಹೊಸ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಕಾರನ್ನು ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಭಾಗದ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಲ್ಯುಕ್‌ ಡಂಕರ್‌ವೋಕ್‌ ಎಂಬಾತ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದ.
ಆಟೋಮೊಬಿಲಿ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ . . , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡು. ಇದೊಂದು ಇಟಲಿಯ ಮೋಟಾರು ಕಾರು ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಯಾಂಟ್‌’ಅಗಾಟಾ ಬೊಲೊಗ್ನೀನ್‌ನ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹೆಸರಾದ
ಫೆರುಸ್ಸಿಯೋ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯಿಂದ ಈ ಕಂಪನಿಯು 1963ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದರ ಮಾಲೀಕತ್ವಗಳು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂದರೆ 1998ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಕಾರು ತಯಾರಕನಾದ ಕಂಪನಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತನ್ನ ನಯಗೊಳಿಸಿದ, ನವನವೀನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಕಾರುಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.
ಸ್ಯಾಂಟ್‌’ಅಗಾಟಾ ಬೊಲೊಗ್ನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೋಟಾರು ಕಾರು ತಯಾರಕನ ಮೂಲರೂಪದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ ಕಾರುಗಳ ಜೋಡಾಣಾ ಕಾರ್ಯವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಏಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್‌ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನದ ತಯಾರಿಕಾ ಶ್ರೇಣಿಯು ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಮಾದರಿಗಳ 3,000ದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಈ ತಯಾರಿಕಾ ಸೌಕರ್ಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. 10-ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಗಲ್ಲಾರ್ಡೊ ಕೂಪೇ ಮತ್ತು ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಮಾದರಿ, ಹಾಗೂ 12-ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಮರ್ಸಿಲ್ಯಾಗೊ ಕೂಪೇ ಮತ್ತು ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಮಾದರಿಗಳೇ ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ. ರೆವೆಂಟನ್‌ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಲೆಗೆರಾ ಟ್ರಿಮ್‌ ಪ್ಯಾಕೇಜುಗಳಂಥ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿಗಳ ಸೀಮಿತ-ಆವೃತ್ತಿಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಉತ್ಪನ್ನಶ್ರೇಣಿಗೆ ಆಗಾಗ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಆ ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ, ಇಸ್ಲೆರೊ, ಎಸ್ಪಡಾ, ಮತ್ತು ಮಿಯುರಾ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯು ಎಲ್ಲವಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಮಿಯುರಾ ಕಾರು ಒಂದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಇಸ್ಲೆರೊ ಕಾರನ್ನು "" ಟ್ರಿಮ್‌ ಶೈಲಿಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಎಸ್ಪಡಾ ಮಾದರಿಯು ಆರಾಮದಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಉನ್ನತೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ವರೆಗಿನ ವೇಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಎಸ್ಪಡಾ ಮಾದರಿಯ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಿದ ಆದರೂ ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಜರಮಾ 400 ಮಾದರಿಯಿಂದ ಇಸ್ಲೆರೊ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. 3.9-ಲೀಟರಿನ 12 ಮಾದರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಸಂಪೀಡನ ಅನುಪಾತವನ್ನು 10.5:1ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.
ಜರ್ಮನ್‌ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಾನು ಕಾಣದಿದ್ದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. 2003ರಲ್ಲಿ, ಪುಟ್ಟದಾದ, 10-ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಗಲ್ಲಾರ್ಡೊನೊಂದಿಗೆ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಮರ್ಸಿಲ್ಯಾಗೊವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಮರ್ಸಿಲ್ಯಾಗೊ ಮಾದರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ, ಆಡಿ ಮತ್ತು ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ವೊಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್‌ ಎಗ್ಗರ್‌ ಎಂಬಾತ ನೇಮಕಗೊಂಡು, ವಾಲ್ಟರ್‌ ಡಿ’ಸಿಲ್ವಾನನ್ನು ಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿದ. ತನ್ನ ನೇಮಕಾತಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್‌ ಡಿ’ಸಿಲ್ವಾ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಓಂದು ಕಾರಿನ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಜವಾವ್ದಾರನಾಗಿದ್ದ. ಇದು 2006ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮಿಯುರಾ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಕಾರು ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು.
1969ರಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಸಂಘಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಟೋಮೊಬಿಲಿ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಈ ಪೈಕಿ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುವವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಂದೋಲನವೊಂದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು-ಗಂಟೆಯ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸುವಿಕೆಗೆ ಶುರುಮಾಡಿದ್ದರು. ಲೋಹಕೆಲಸಗಾರರ ವೃತ್ತಿಸಂಘ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ-ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಆಂದೋಲನವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅನೇಕವೇಳೆ ತನ್ನ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಒಳಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಫೆರುಸ್ಸಿಯೋ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ, ಎಲ್ಲ ಅಡ್ಡಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಯೆಡೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ.
1987ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಎಮಿಲಿ ನೊವಾರೊ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ಚೇತರಿಕೆಯಿಂದ ಮರಳಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಡಯಾಬ್ಲೊ ಮಾದರಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್‌ನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಡೆಯಲು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಆತ ಬಳಸಿದ. ಹೋರಾಟದ ಹೋರಿಯ ತೀವ್ರಯಾತನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪ್ಪುಸುರಿಯುವಂತೆ, ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌ ವಾಹನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ಬಾಗಿಲುಗಳ ಒಂದು ಹೊಸಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಲರ್‌ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. 'ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯಿಂದ ಶಕ್ತಿಪಡೆದ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್‌' ಎಂಬ ಸೂಚಕವನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪೋರ್ಟೊಫಿನೊ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಾಹನವಲಯದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ನೌಕರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಡಾಡ್ಜ್‌ ಇಂಟ್ರೆಪಿಡ್‌ ಸೆಡಾನ್‌ ಕಾರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಅದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.
1974ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ತನ್ನ 49%ನಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಫೆರುಸ್ಸಿಯೋ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಜಾರ್ಜಸ್‌-ಹೆನ್ರಿ ರೊಸೆಟ್ಟಿಯ ಓರ್ವ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ರಿನೀ ಲೀಮರ್ ಎಂಬಾತನಿಗೆ ಮಾರಿದ. ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ತೊರೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಆತ ಒಂದು ತೋಟಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ವಿರಮಿಸಿದ. ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್‌ ಡೆಲ್‌ ಲ್ಯಾಗೊ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಪ್ಯಾನಿಕರೋಲಾದ ಫ್ರೇಝಿಯೋನ್‌ ನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಾಸಿಮೆನೊ ಸರೋವರ ದಡದಲ್ಲಿ ಈ ತೋಟವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್‌ ಡೆಲ್‌ ಲ್ಯಾಗೊ ಪಟ್ಟಣವು ಇಟಲಿಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಅಂಬ್ರಿಯಾ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪೆರುಗಿಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಈ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದ.
ಮುಖ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ವಾಲ್ಟೇರ‍್ ಡಿ’ಸಿಲ್ವಾನ ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಹಿಂದಣ-ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ ಮಿಯುರಾ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರು, 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಫನ್‌ ವಿಂಕಲ್‌ಮನ್‌ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮಿಯುರಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು "ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಣ ವಿನ್ಯಾಸವು ನಮ್ಮ ಈಗಿರುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ಮಿಯುರಾವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ.
2008ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮೋಟಾರು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು-ಬಾಗಿಲುಗಳ ಒಂದು ಸೆಡಾನ್‌ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾದ ಎಸ್ಟೋಕ್‌ನ್ನು ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು. ಎಸ್ಟೋಕ್‌ ಮಾದರಿಯ ತರುವಾಯದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಊಹನಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸ್ಯಾಂಟ್‌’ಅಗಾಟಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ತಯಾರಾಗಿ ಆಚೆಗೆ ಬರಬಹುದಾದ ಮಾಲ್ಕು-ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೊದಲ ಕಾರಿನ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು-ಅಂದರೆ ಅದು ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್‌ , ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಒಂದು ಹನಿ, ಒಂದು ಹಿಡಿ ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವಗೋಳವಾಗಿರಬಹುದು, ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಜೀವಿಗಳ ಹೆಸರು, ಅವುಗಳ ವಿವರಣೆ; ಅವುಗಳ ವಿತರಣೆ; ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ; ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗತಿ;ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳು ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ದತ್ತಕೋಶವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ದೃಗ್ಗೋಚರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಪ್ರೋಗ್ಯಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಜನಸಾಗರ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯತೋಟ ಗಳ ಸಂಚಿತ ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ,ಸಂತಾನೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕೊಳದ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಅನ್ನು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ, ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಬಹಳ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಸಾಧ್ಯತೆಯೆಂದರೆ, ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜಿನೋಮ್‌ ಅಥವಾ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಇದರಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ನಡೆಸುವ ಜೀವ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗದಂತೆ ಸಿಲಿಕೋದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುವ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಜೀವ ಪ್ರಬೇಧವೊಂದು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮವಾದರೂ, ಬಹುಶಃ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಜೀನ್‌ಗಳ ಮರು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಫೇಜ್‌ -174 ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್1977ರಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ನೂರಾರು ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ವಿಸಂಕೇತಿಸಿ ದತ್ತಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಲಿಪೆಪ್‌ಟೈಡ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನುಡವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳ (ಪೈಲೋಜಿನೆಟಿಕ್‌ ವೃಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಳಕೆ) ನಡುವೆ ಇರಬಹುದಾದ ಜೈವಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.
ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುವುದು ದುಃಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಈ ಕೆಲಸ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ಗಳಿಂದಾದ ಸಹಸ್ರಾರು ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳಿರುವ ಜಿನೋಮ್‌ಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಅತಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು, ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಆದರೆ ಏಕರೂಪದ್ದಲ್ಲದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಅಲೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಭಿನ್ನ ರೂಪವೊಂದು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಳಗೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಇತರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿಯೂ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತೀವ್ರತರವಾದ ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ತಂತ್ರಗಳ , ಡೇಟಾ ಮೈನಿಂಗ್‌ , ಮೆಷಿನ್‌ ಲರ್ನಿಂಗ್‌ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿಷುಯಲೈಸೇಷನ್‌ ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನ್ವಯದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಇದು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಅಲೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌, ಜೀನ್‌ ಫೈಂಡಿಂಗ್‌, ಜಿನೋಮ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ‌, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ ಅಲೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ ಪ್ರಿಡಿಕ್ಷನ್‌, ಪ್ರಿಡಿಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಜೀನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್-ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಇಂಟರಾಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಜಿನೋಮ್ ವೈಡ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಎವೊಲ್ಯೂಷನ್‌-ಇವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು.
ಈ ತುಣುಕುಗಳ ತುದಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜಿನೋಮ್‌ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಶಾಟ್‌ಗನ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ ತಂತ್ರದಿಂದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹುಬೇಗ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಜಿನೋಮ್‌ಗಳಿಗೆ ತುಣುಕುಗಳ ಜೋಡಣಾ ಕಾರ್ಯ ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ.
ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಜಿನೋಮ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ನಲ್ಲಿ ತುಣುಕುಗಳ ಜೋಡಣಾ ಕಾರ್ಯ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಸಮಯವನ್ನು (ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನೂರು ಪೆಂಟಿಯಮ್‌ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಣಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿ‌ತ್ತು. ಶಾಟ್‌ಗನ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ ಎನ್ನುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜಿನೋಮ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿನೋಮ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ.
ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ತಜ್ಞರು ವಿಶೇಷ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಜಿನೋಮ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ನ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಜರ್ಮ್‌‌ಲೈನ್‌ ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಸಮ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲು ತಜ್ಞರು ಹೊಸ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ಗಳ ಗಳಿಕೆ,ಇಳಿಕೆಯನ್ನು (ಇದನ್ನು ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್‌ ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಹೈಬ್ರಿಡೈಸೇಷನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹೊಸ ದೈಹಿಕ ಪತ್ತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಾದ ಓಲಿಗೋನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ ಮೈಕ್ರೋಅರೇಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೂ ಸಿಂಗಲ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಸಮ್‌ ಅರೇಸ್‌ ಅನ್ನು ಗೊತ್ತಿರುವ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೈಕ್ರೋಅರೇಸ್‌, ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆ‌ಸ್ಡ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌, ಸೀರಿಯಲ್‌ ಅನ್ಯಾಲಿಸಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಜೀನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌
ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಡ್‌ ಇನ್‌-ಸಿಟು ಹೈಬ್ರಿಡೈಸೇಷನ್‌ ನ ಹಲವು ಅನ್ವಯಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದರಿಂದ ಜೀನ್‌ಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಭಾರೀ ಕಂಪನಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸುವ ಈ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಗಳು ಜೈವಿಕ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತವಾದವುಗಳು. ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಜೀನ್ ವರ್ತನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಪನದಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾಡಲು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ಬಯಲಾಜಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗ.
ಮೆಟಾಬೋಲೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಜೈಮ್‌ಗಳ ಜಾಲ ಮೆಟಾಬೋಲಿಸಮ್‌, ಸಿಗ್ನಲ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಡಕ್ಷನ್‌ ಪಾಥ್‌ವೇ ಮತ್ತು ಜೀನ್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಜಾಲ‌ಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ)
ಇದು ಈ ಕೋಶೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳೆರಡರ ಮೇಲೂ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್‌ ಮೂಲಕ ಸರಳ ಜೀವಿಗಳ ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೃತಕ ಜೀವನ ಅಥವಾ ಮಿಥ್ಯಾ ವಿಕಾಸ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಗಿ ಲಿಪ್ಯಂತರಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯವರೆಗೆ ಈ ಮೋಟಿಫ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಜೀನ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್‌ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಈ ವರ್ತನಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂನ ಹಲವು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೈಕ್ರೋಅರೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿತ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಿಂಗಲ್‌-ಸೆಲ್‌ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂನಲ್ಲಿ, ಸೆಲ್‌ ಸೈಕಲ್‌ನ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು.
ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್‌ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಆ ವರ್ತನಾ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುವ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳು ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶದ ಸಹಜ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ದೊರಕಬೇಕು. ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲು ಎಲ್ಲ ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೆಡೆ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಲವು ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ ಮತ್ತು ಅಮಿನೋ ಆಸಿಡ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಡೊಮೈನ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ರಚನೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಈ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಮೈಕ್ರೋಅರೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಅರೇಸ್‌ ಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದಂತೆ ಇಂತಹದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಿದ್ದವು. ಇದರ ನಂತರದ ವಿಧಾನ, ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಮಾಹಿತಿಕೋಶದಿಂದ ಕಲ್ಪಿತ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ನಮೂನೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ತೊಡಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆದರೆ ಅಪೂರ್ಣ ಪೆಪ್‌ಟೈಡ್‌ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು.
ಜಿನೋಮ್‌ ವಿಕಸನದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಗಣಿತೀಯ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಿಗೆ ಹಲವು ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಜಾಗರೂಕತೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ, ಶೋಧನಾನುಕೂಲ, ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದಾಜಿನ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರೊಬೇಬಿಲಿಸ್ಟಿಕ್‌ ಮಾದರಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಯೇಸಿಯನ್‌ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮಾರ್ಕೋಫ್‌ ಚೈನ್‌ ಮಾಟೆ ಕಾರ್ಲೋ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್‌, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಗಣಿತೀಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇವರು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಪತ್ತೆ ( ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಪತ್ತೆ) ಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಈ ವಂಶವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಗೆ ಡಾ.ವೈಟ್‌ ಈ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಸಧ್ಯ ಚಾಲ್ತಿಯಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಜಿನೋಮ್‌ ಅನಟೇಶನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾದ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೆಸರೇ ಬಯೋಇನ್‌ರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌.
ಗಳ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸಿ ಅದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುವುದು, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ವಿವಿಧ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೋಲಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ರಚನೆಗಳ 3- ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು - ಮುಂತಾದವು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ.
ಹಾರ್ಮೋನ್‌ನಂತಹ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಸಿಗ್ನಲ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್‌ ಘಟನೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಂಶವಾಹಿಯ ಕೋಡಿಂಗ್‌ ವಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಮೋಟಿಫ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಮೋಟರ್‌ ಅನಲಿಸಿಸ್‌ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ರಚನೆಯ ಜ್ಞಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಉತ್ತಮ ಪರಿಭಾಷೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿ ಸೆಂಕೆಂಡರಿ , ಟರ್ಟಿಯರಿ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ರಚನೆಯಲ್ಲೊಂದು ಎಂಬ ಹಾಗೆ ವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಪರಿಹಾರ ಈಗಲೂ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶೋಧಾನಾನುಕೂಲ ವಿಧಾನದ ಕಡೆಗೇ ಮುಖಮಾಡಿವೆ.
ಸಮರೂಪತೆ ಯ ಕಲ್ಪನೆ ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ, ಹೋಮೋಲಜಿಯನ್ನು ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಚಟುವಟಿಕೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಂಶವಾಹಿಯ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌, ಚಟುವಟಿಕೆ ಗೊತ್ತಿರದ ವಂಶವಾಹಿ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದರೆ, ವಂಶವಾಹಿ, ಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
ಶಾಟ್‌ಗನ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ಎನ್ನಲಾಗುವ ಈ ತಂತ್ರ ವನ್ನು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಮಾಡಲು ದಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ಮೊದಲು ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರ ) ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ಗಳ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲು ಸಾವಿರಾರು ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ ಫಾರ್ಮೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಯಾವ ಭಾಗ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಯಾವ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಹೋಮೋಲಜಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಸಾದೃಶ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ರಚನೆ ಪತ್ತೆಯಾದೊಡನೆ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ರಚನೆಯ ಮುನ್ನುಡಿ ಹೇಳಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳೊಳಗೆ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ರಚನೆಗಳ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂಗಾಣುವುದು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಅದೇ ತೆರನಾದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಕುಟುಂಬಗಳೊಡನೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಮುಂತಾದವು.
ಉನ್ನತ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳ ಜಿನೋಮ್‌ ಒಳಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಗಳು ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಗಳೂ ಕೂಡ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಜಿನೋಮ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಿಯೋಮ್‌ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು.
ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಲನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾತ್ತದೆ.ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಪೀಡಿತ ಎಪಿಥೀಲಿಯಲ್‌ ಕೋಶದ ಮೈಕ್ರೋಅರೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಪೀಡಿತವಲ್ಲದ ಕೋಶದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್‌-ರೆಗ್ಯುಲೇಟೆಡ್‌ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌-ರೆಗ್ಯಲೇಟೆಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಈ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿಕಸನೀಯ ಘಟನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಿನೋಮ್‌ಗಳ ಹೋಲಿಕೆ, ಉದಾಹರಣಗೆ ಜೀನ್‌ ಡೂಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ , ಹೊರೈಝೆಂಟಲ್‌ ಜೀನ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌ , ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್‌ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಅಂಶಗಳ ಊಹೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆ ಮುಂತಾದವು.
ಅತ್ಯಂತ ಬುಡಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಮ್ಯುಟೇಶನ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ ಘಟಕಗಳು, ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗುವುದು, ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದು, ತಿರುಗುಮುರುಗಾಗುವುದು, ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವಾಗುವುದು, ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.
ದತ್ತಕೋಶಗಳು, ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು, ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ತಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಗ್ಯತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಧಾರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಜೀವಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಾಗಿವೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಜೀವಾಣು ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ಹಾಕಲು ಇದೀಗ ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿವೆ.
ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಜಿನೋಮ್ ಅನಟೇಶನ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌‌‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ 1995ರಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಡಾ. ಓವೆನ್‌ ವೈಟ್‌ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಡೀಕೋಡ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಮುಕ್ತ ಜಿವಂತ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಜಿನೋಮ್‌ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹೆಮೋಫಿಲಿಸ್‌ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ವನ್ನು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.
ವಿವಿಧ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಡುವೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಕಂಪೇರೆಟಿವ್‌ ಜಿನೋಮಿಕ್ಸ್‌ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ.
ಎರಡು ಜಿನೋಮ್‌ಗಳ ಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಕಾಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ಈ ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ.
ಜೀವಾಣು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೇ ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸಂವಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು 1979ರಲ್ಲಿ ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪೌಲಿನ್‌ ಹೋಗ್‌ವೆಗ್‌ ಎಂಬ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಗಪೀಡಿತ ಕೋಶಗಳ ಜಿನೋಮ್‌ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅವುಗಳ ಮರುಜೋಡಣೆ ಊಹೆಗೂ ನಿಲುಕದ್ದು.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಂಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಗುರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇದ್ದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಮ್ಯುಟೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ದತ್ತಕೋಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇವಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಇರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ, ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಶೋದಕರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ರಚನೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಊಹಿಸುವುದೂ ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ. ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಅಮಿನೋ ಆಸಿಡ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು, ವಂಶವಾಹಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ವಿಕ್ವೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಬಹುದು. ಇದು ವಂಶವಾಹಿಗೆ ಕೋಡ್‌ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜೀವಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಂಶ ಅಥವ ಜೈವಿಕ ವರ್ಗವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ, ಹಾಗೂ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅವುಗಳ ಜೈವಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯೇವಿಕಸನೀಯ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ
ಈ ಪತ್ತೆ ವಿಧಾನಗಳು ಜಿನೋಮ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗೂ ಹೈ-ಥ್ರೂಪುಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಿದಾಗ ಇವು ಒಂದೇ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಟೆರ್ರಬೈಟ್‌ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
ಈ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಕಂಪನ ಇರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಪಿ ನಂಬರ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನೈಜವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲು ಹಿಡನ್‌ ಮರ್ಕೋಫ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಚೇಂಜ್‌-ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಅನ್ಯಾಲಿಸಿಸ್‌ ವಿಧಾನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದವು.
ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರಚನೆ ತನ್ನ ಮೂಲ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಚನೆಯನ್ನು ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ( ಬೋವಿನ್‌ ಸ್ಪಾಂಜಿಫಾರ್ಮ್ ಎನ್‌ಸೆಫಲೋಪಥಿ - ಮ್ಯಾಡ್‌ ಕೌ ಡಿಸೀಸ್ - ಪ್ರಿಯಾನ್‌-ಇಂಥವಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.)
ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಅನಲಿಸಿಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜಿನೋಮ್‌ ಒಳಗೇ ಇರುವ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು. ಜಿನೋಮ್‌ ಒಳಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ಗಳು ವಂಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲ.
ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ನೈಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ಬಯಾಲಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ಬಯಾಲಜಿಗಳ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ:
ಜಿನೆಟಿಕ್‌ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ಎವೊಲ್ಯೂಷನರಿ ಬಯಾಲಜಿಗಳು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಆಗಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
"ಜಿನೋಮಿಕ್‌ ಕ್ರಾಂತಿ"ಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದತ್ತಕೋಶದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೀನೋ ಆಸಿಡ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌.
ನಾವೆಲ್‌ ಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಡೆವೊಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿ, ಹಾನಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ತಂತ್ರ. ಇದು ಹಲವು ಟ್ಯೂಮರ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಇವರೆಡೂ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಅಮಿನೋ ಆಸಿಡ್‌ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ರಚನೆಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಏಕರೂಪದ ಉದ್ಧೇಶವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಜಿನೋಮಿಕ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಾದರೆ, ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಜೈವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಜಿನೋಮ್‌ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಅಥವಾ ಜಿನೋಮ್‌ ಅನಟೇಶನ್‌.
ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಮೈಕ್ರೋಅರೇಸ್‌ ಮತ್ತು ಹೈ ಥ್ರೂಪುಟ್‌ ಮಾಸ್‌ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೆಟ್ರಿ , ಜೈವಿಕ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು.
ವಿಕಸನೀಯ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದೆ. ಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ, ವಿಕಸನೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ:
ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಥ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ ವಿಧಾನ ಡಿ ನೋವೋ -ಇವು ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುವ ಇನ್ನಿತರ ತಂತ್ರಗಳು.
ಫಿಸಿಕಲ್‌ ಟ್ಯಾಕ್ಸೋನಮಿ ಅಥವಾ ಶಾರೀರಿಕ ಅವಲೋಕನ ಒಂದನ್ನೇ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಅವುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜಿನೋಮ್‌ಗಳು ಹೈಬ್ರಿಡೈಸೇಷನ್‌, ಪಾಲಿಪ್ಲಾಯ್ಡೈಸೇಷನ್‌ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡೋಸಿಂಬಿಯಾಸಿಸ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಹೊಸಜಾತಿ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಪರಿಕರ ಅಥವಾ ಸಾಧನ-ಸಲಕರೆಣೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಾರಿ, ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ.
ಮನುಷ್ಯರ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಬೀಜಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಲೆಗೆಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌) ನಡುವಿನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಹೋಮೋಲಜಿ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ.
ಒಂದೇ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುವ ಜೀನ್‌ಗಳ ಎದುರುನಡೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಎಲಿಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು.
ಬೃಹತ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ದೊರಕುವ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಜೀವಿಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್‌ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
ಹಲವು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಕಸನ ಘಟನೆಗಳ ಬಾಹುಳ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣ ಜಿನೋಮ್‌ ಒಂದರ ವಿಕಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರಿ.
ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ: ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಅನ್ಯಾಲಿಸಿಸ್‌, ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಪ್ರೋಫೈಲಿಂಗ್‌ ಟೂಲ್‌, ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಮೋಟಿಫ್‌.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೋಮೋಲಜಿ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಂಪ್ಯುಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.
ಬೃಹತ್ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿ, ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿವೆ.
ಈಗಿನ ಹೆಚ್ಚು ಜಟಿಲವಾದ ಜೀವನ ವೃಕ್ಷದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಹಸಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.
ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಸಂನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎರಡೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ವಿಧಾನವಿದು.
ಲಾಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ಯಾನಾವಿಶನ್ 35 ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಓವಾಹುವಿನ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಟಿಪ್ ದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪ 'ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೈಜ ದ್ವೀಪದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಕಂತಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ ನಾರ್ತ್ ಶೋರ್‌ನ ನಿಗದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. 1999ರಲ್ಲಿ ನೌಕರರ ಸಮೂಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಝೆರಾಕ್ಸ್ ಭಾಗದ ವೇರ್‌ಹೌಸ್‌ಗಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹಕದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ನಿನ ಗುಹೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಛೇರಿಯು ಹವಾಯಿ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹವಾಯಿ ಫಿಲಂ ಆಫೀಸಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ "ಸ್ವಾನ್ ಸ್ಟೇಶನ್" ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್ನಿನ "ಹೈಡ್ರಾ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿ"ನ ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರಿಕೆಯು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಹೊನೊಲೊಲುವಿನ ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಇಯೋವಾ, ಮಿಯಾಮಿ, ಸೌತ್ ಕೊರಿಯಾ, ಇರಾಕ್, ನೈಜೀರಿಯಾ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಥಾಯ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಬರ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿಡ್ನಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹವಾಯಿ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇವೇಳೆ, ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಬಂಕರನ್ನು ಇರಾಕ್‌ನವರ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗಾರ್ಡ್‌ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ವಾಹನಗಳ ಗುರುತನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂಜನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಹವಾಯಿಯ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.