polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ತನ್ನ ಹಾಲೆವುಡ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 1,500 ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕ ಘೋಷಿಸಿತು, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹೊಸ ರೇಂಜ್ ರೋವರ್ ಮಾದರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು ಪೂರೈಕೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ £ ಸುಮಾರು 2 ಬಿಲಿಯನ್ ಸಹಿ.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ನಾಲ್ಕು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ತಯಾರಿಸಲು ವಾಲ್ವರ್ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್, ಕೇಂದ್ರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಬಳಿ 54 ಉದ್ಯಮ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಎಂಜಿನ್ ಸ್ಥಾವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ £ 355 ದಶಲಕ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿದಳು .ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಇದು, ಅದರ ಸೊಲಿಹಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸೈಟ್ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಒಂದು 25 ಶೇಕಡಾ ಹೆಚ್ಚಳ 1,000 ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ರಚಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿತು ನವೆಂಬರ್ 2011 ರಲ್ಲಿ.
ಮಾರ್ಚ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ತನ್ನ ಹಾಲೆವುಡ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ 1,000 ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಘಟಕದಲ್ಲಿ 24-ಗಂಟೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಒಂದು ಶಿಫ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು.ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮೂಲದ ಕಾರು ತಯಾರಿಕಾ ಚೆರಿ ಇದು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್ ತಯಾರಿಕೆ, ಒಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಹೊಸ ವಾಹನ ಮಾರ್ಕ್ನ ಸೃಷ್ಟಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಹೊಸ ಜಂಟಿ ಆರಂಭಿಕ ಅಮೇರಿಕಾದ $ 2.78 ಶತಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ವಾಹನಗಳ ಮಾರಾಟ.ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕೆ 4,500 ತಯಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ರಚಿಸಲು ಯೋಜನೆ.
2006 ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಡ್ ಸುಮಾರು £ 6 ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ರೋವರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ. ಈ ರೋವರ್ ಗುಂಪು 2000 ರಲ್ಲಿ ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಔಟ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಹೆಚ್ಚು 15 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ರೋವರ್ / ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಅದೇ ಸ್ಥಿರ ಒಳಗೆ ಜಗ್ವಾರ್ ತರಲಾಯಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೋವರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ 1984 ರಲ್ಲಿ ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಯುಕೆ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಇನ್ನೊವೇಷನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ವಾರ್ವಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಸೌಲಭ್ಯ £ 50 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಸೊಲಿಹಲ್ ತನ್ನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ 1,700 ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು £ 1.5 ಶತಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಘೋಷಿಸಿತು. ಹಣ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳ ಚಾಸಿಸ್ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದರೂ ಅವಕಾಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಮಾದರಿಗಳ ಮೊದಲ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಹೊಸ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಲೂನ್ ಕಾರಿನ ಇರುತ್ತದೆ
ಜನವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಇದು ಜಗ್ವಾರ್ ಮೊದಲ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ ವೆಹಿಕಲ್ ಮಾದರಿ, ಜಗ್ವಾರ್ ಎಫ್ ಪೇಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯುಕೆ 1,300 ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ರಚಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿತು. ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅದರ ಸೊಲಿಹಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಫೋರ್ಡ್ ಜಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು 2008ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ವಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಜ್ವರ ಕಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬೇಕು
ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರದ ವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಿಂಬಳ, ಮಲ, ಮೂತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ
ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರ ಕಂಡುಬಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ತಮಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ದಿನಕ್ಕೊಂದರಂತೆ ಏಳು ದಿನ 'ಟ್ಯಾಮಿಫ್ಲೂ~ ಮಾತ್ರೆ ಸೇವಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ
ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರದಿಂದ ಸತ್ತ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಐದಾರು ಪದರ ಸುಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿ ಹೂಳಬೇಕು ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಬೇಕು.
ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರ ಕಂಡುಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅತಿಯಾದ ಜ್ವರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಕಂಡರೆ ಅಲಕ್ಷಿಸದೆ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಬೇಕು.
ಯಾವುದೇ ದೇಶವಾಗಲಿ ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಣ್ಗಾವಲಿಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
"ಏವಿಯನ್ ಇನ್‌ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ ಈ ರೋಗ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಾರಂಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಈ ವೈರಸ್‌ಗಳು ಕುಕ್ಕುಟ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಹರಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರದ ಸೋಂಕು ಹರಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆತಂಕ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಸ್‌ಗಳು ಮನುಷ್ಯ ದೇಹಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡು ಬದುಕುಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ವೈರಸ್‌ಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕುಟ ಉದ್ಯಮ ಅತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ", ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಾಸನ ಪಶುವೈದ್ಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಸುಶಾಂತ್ ಹಂಡಿಗೆ
ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಹಕ್ಕಿಯ ಮಲ, ಮೂತ್ರ, ಸಿಂಬಳ ಮತ್ತು ಉಸಿರು ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳ, ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ, ಸಾಕಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣ ಎಲ್ಲವೂ ವೈರಸ್‌ಮಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಾಯಿಲೆ ಮಾನವನಿಗೆ ಅಂಟುವುದೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೋಳಿ ಫಾರಂನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು, ಕೋಳಿ ಸಾಕಿರುವ ಮನೆಯವರು ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಸೆರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮಾರುವವರಿಗೂ, ಕತ್ತರಿಸುವವರಿಗೂ, ಕೋಳಿ ಮಾಂಸದ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರ ಅಂಟುವ ಸಂಭವ ಇರುತ್ತದೆ. ರೋಗಾಣುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ದೇಹ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಸೋಂಕು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ.ಹಾಗೇನಾದರೂ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸೋಂಕು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮಾರಣಹೋಮವೇ ನಡೆದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.
"ಕೋಳಿ ಮಾಂಸದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಳಿ ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಖಾಯಿಲೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಕೋಳಿಯ ಮಾಂಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸದೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಹಸಿ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಸೇವನೆಯಿಂದ ರೋಗ ತಗಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೋಳಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು 70 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್‌ಗೂ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ನಂತರ ಸೇವಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ರಾಮಕಷ್ಣರಾವ್ ಹಾಗೂ ಪಶು ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪಶು ವೈದ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾ.ಟಿ. ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರವನ್ನು ಹಕ್ಕಿ ಇನ್‌ಫ್ಲೂಯೆನ್‌ಜ ಅಥವಾ ಬರ್ಡ್ ಫ್ಲೂ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೋಂಕಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಚ್5ಎನ್೧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವೈರಸ್. ಇದೊಂದು ತೀವ್ರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪಿಡುಗು.
ಪೊಳಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊಳಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲವಾಗಿ ದೇವಿಯಾದ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಮಾರು ೮ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಜ ಸುರತ ಎಂಬವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಶ್ರೀ" ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕ ಕೆ. ರಾಮ ಭಟ್ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ದಿನ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪೊಳಲಿ ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾದ ಉತ್ಸವ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾದ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಚೆಂಡಿನ ಆಟ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜನರು ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಪೊಳಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು ಸುರತ ಎಂಬ ಮಹಾರಾಜ ಈ ತಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಕಥೆಯಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸದ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಳಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸುರತ ಮಹಾರಾಜ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತದ್ದರು ವೈರಿಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಠನಾಗಿ ಮೂರು ವರುಷ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಆಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ದೇವಿಯ ಸ್ವಪ್ನ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೃಣ್ಮಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ, ಮಹಾಗಣಪತಿ, ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ಪ್ರದಾನ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಮೃಣ್ಮಯ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸುರತ ಮಹಾರಾಜರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದರು ಅವರು ಕಳಿದುಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಮರಳಿ ಪಡೆದರು.
ಪೊಳಲಿಯ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಸುಮಾರು ೯ ಅಡಿಗಳಿಗೂ ಎತ್ತರವಿದೆ ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ತಾಯಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ತನ್ನ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾದ ವಜ್ರದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಸುರತ ಮಹಾರಾಜರು ದೇವಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪೊಳಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನವರ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಎದುರು ನಿಂತಾಗ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ದು:ಖ ನಾಶವಾಗಿ ಸುಖ ನೆಮ್ಮದಿ ಮನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಂದ ಕೂಡಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ ಸಾಕು ಮನಸ್ಸು ಉಲ್ಲಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಸರ್ವಾಲಂಕರಭೂಷಿತವಾದ ಮೃಣ್ಮಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಪಡೆದು ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗುತ್ತೇವೆ. ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಠಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯಲಾರದ ಭಾವ ತನ್ಮಯತೆ ಹೊಂದುತ್ತೇವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕದಂಬ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಅಲುಪ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ, ಇಕ್ಕೇರಿ, ಮೈಸೂರು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ರಾಜವಂಶಗಳು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಈ ರಾಜವಂಶಗಳು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಅಲುಪಾ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಪೂಜೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲಾಡಿಯ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಾಜಿಯವರು ಕೂಡ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೆಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಲ್ಲಿನದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪೊಳಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯದ್ದು ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರಲಾಗಿದೆ ಇದು ಅಂತಿಂಥ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲ ಕಲ್ಲಿನಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಯಾದದ್ದು ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮರಗಳ ವಿಶಿಷ್ಠ ರಸಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಬಲ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಬಹು ಪುರಾತನವಾದದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಾಯಿಯ ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಫಲ್ಗುಣಿ ನದಿಯ ತೀರದ ಕರಿಯಂಗಲ ಗ್ರಾಮ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಭತ್ತದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಫಲ್ಗುಣಿ ನದಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ೧೯ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಣಿಯನ್ನು ಒ೦ದು ಕಳೆ ಗಿಡವೆ೦ದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಕಳೆ ಗಿಡಗಳ೦ತೆ ಇದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ದುರ್ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿಲ್ಲ.ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಕಳೆಗಿಡವೆ೦ದು ಭಾವಿಸಲು ಕಾರಣವೆ೦ದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಬೆಳೆದು ನಿ೦ತರೆ ನೋಣಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಈ ಗಿಡದ ಒಳ್ಳೆಯ ಅ೦ಶವೆ೦ದರೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿ೦ದ ಹೊರಚೆಲ್ಲಿದ ಲಾವಾರಸ ಹರಡಿಕೊ೦ಡ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಾ೦ತರದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಗಿಡ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೂ, ನೋಣಿ ಮಾತ್ರ ಅ೦ತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅ೦ಶಗಳ ಕಾರಣದಿ೦ದಾಗಿ ನೋಣಿಯ ಎತ್ತರ, ಎಲೆಯ ರಚನೆ, ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರ, ಬೀಜಗಳ ಸ೦ಖ್ಯೆ, ರುಚಿ ಇದರಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕ೦ಡುಬರಬಹುದು.
ಏಕಕೃಷಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳೆಗಳ೦ತೆ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ಬಾಧೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಿಡ ಹೇನು, ಎಲೆಕೊರಕ, ಬಿಳಿನೊಣ, ಕ೦ಬಳಿ ಹುಳಗಳು, ರಸಹೀರುವ ಕೀಟಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳು ನೋಣಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ಆರ್ದೃತೆಯಿ೦ದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ನೋಣಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಎಲೆ ಚುಕ್ಕಿ ರೋಗ ಬರಬಹುದು.ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಶಿಲೀ೦ಧ್ರಗಳು.ಹೀಗಾಗಿ ಏಕಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರ ಬದಲು ಇನ್ನಿತರ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನೋಣಿಯೊ೦ದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳೆ೦ದರೆ ದೀವಿಹಲಸು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,ತೆ೦ಗು-ಇತ್ಯಾದಿ.
ನೋಣಿ ರಸವನ್ನು ಗಂಟು ನೋವು, ಕೈ ಮಡಚುವ ತೊಂದರೆ, ಕಾಲು ನೋವು ಮತ್ತು ಮಂಡಿ ನೋವಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಗೂ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಮುರಿದ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಮರುಜೋಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಡಯಾಬಿಟಿಸ್, ಏರು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಲಬದ್ಧತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರೂ ನೋಣಿ ರಸ ಸೇವಿಸಬಹುದು.ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಸಂಶೋಧನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೋಣಿಯ ರಸ ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕ ಎಂಬುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೀಲು ನೋವು, ಹ್ರದಯ ಸಂಬಂಧ ಕಾಯಿಲೆ, ಖಿನ್ನತೆ ಹಾಗೂ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯಿಂದ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಇದರ ಮೊರೆ ಹೋಗಬಹುದು.
ಮೊರಿ೦ಡಾ ಸಿಟ್ರಿಫೋಲಿಯಾ-ಪ್ರಭೇದ ಸಿಟ್ರಿಫೋಲಿಯಾ:ಇದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯ೦ತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇ೦ದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಮೊರಿ೦ಡಾ ಸಿಟ್ರಿಫೋಲಿಯಾ-ಪ್ರಭೇದ ಬ್ರಾಕ್ಟೀಯೇಟಾ:ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಇ೦ಡೋನೇಷಿಯಾ ಮು೦ತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಮೊರಿ೦ಡಾ ಸಿಟ್ರಿಫೋಲಿಯಾ-ಪ್ರಭೇದ ಪೊಟ್ಟೇರಿ:ಹಸಿರು ಬಿಳಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ಈ ಪ್ರಭೇದದ ನೋಣಿಯು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯ೦ತ ಕ೦ಡುಬರುವ ಒ೦ದು ಅಲ೦ಕಾರಿಕ ಗಿಡವಾಗಿದೆ.
ನೋಣಿ ಹಣ್ಣು ಮೊರಿಂಡಾ ಸಿಟ್ರಿ ಫೋಲಿಯಾ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಪೆಸೆಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವು ನಿತ್ಯ ಹಸುರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿ೦ದೆ ಇ೦ಡೋನೇಶಿಯಾ ದಿ೦ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಈಗ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆ೦ದರೆ ಎಲ್ಲ ತರಹದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಈ ಸಸ್ಯ ಒಗ್ಗಿಕೊ೦ಡಿರುವುದು. ಬ೦ಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ಷಾರೀಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ, ಬೆ೦ಕಿ, ಪ್ರವಾಹ, ಉಪ್ಪುನೀರು ಇವುಗಳಿಂದ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಉಷ್ಣತೆ:ಸುಮಾರು ೨೦-೩೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸಿಲ್ಸಿಯಸ್ ಉಷ್ಣತೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಣ್ಣು:ಆಗಾಗ ಅಥವಾ ಸದಾಕಾಲ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಉಪ್ಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಬ೦ಜರು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀರು ಹರಿದುಹೋಗಬಲ್ಲ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ನೋಣಿ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಯು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಉದ್ದ ೨೦-೪೫ ಸೆ.ಮೀ ಅಗಲ ೮-೨೫ ಸೆ.ಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ನಸು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕಾಯಿಗಳು ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಯಿಗಳು ೩-೧೦ಸೆ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ. ನೋಣಿ ಬೀಜಗಳು ಸೇಬಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ನೋಣಿ ಬೀಜದ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಕೋಶವಿರುವುದರಿ೦ದ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿದರೂ ಬೀಜ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ತೇಲುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಹಲವಾರು ಅಡಚಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನೋಣಿ ಸಸ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದರ ಕೃಷಿ ಬಹಳ ಸುಲಭ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಿಂದಲೇ ಬೆಳೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಭಾವನೆ ದೇಶಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ‘ನವಜೀವನ’ 1927ರಿಂದ ವಾರದ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 1928ರಿಂದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡಿತು. ವೀರಕೇಸರಿ ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ದುಡ್ಡಿನ ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಕಟ್ಟಾ ದೇಶಪ್ರೇಮಿಗಳು. ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥ, ಗಣೇಶನ ಗಲಾಟೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದಿವಾನರ ಜನವಿರೋಧಿ ಮನೋಭಾವ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಖಂಡಿಸುವ, ತಕ್ಷಣವೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರಕಾರ ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಗ್ರಹ ಪಡಿಸುವ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ರಾಜದ್ರೋಹದ ಆಪಾದನೆ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿ, 2 ವರ್ಷ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ರಾಜಕೀಯ ದಾವೆ. ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಮುಚ್ಚಿತು. ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾಯರು ಮತ್ತು ವೀರಕೇಸರಿ ಜೈಲುಸೇರಿದರು. ಈ ಗಲಾಟೆಯ ಫಲವಾಗಿ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಎಲ್ಲಕಡೆಯಿಂದ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. 1926ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯಿತು.
ಕಸಿನ್ಸ್‌ ಅವರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಗಣೇಶನ್ ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಚುರುಕಿನ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಕರ ಫಲಿತಾಂಶ. ಧಾರಾಳವಾದ ಕಮೀಷನ್. ಮೈಸೂರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ. ಗಣೇಶನ್ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಮಾರಾಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಗರಂ ರಂಗಯ್ಯನವರ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ಮಾರಾಟ ಕಲೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾಯರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ಸು. ಮೂರುಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಕಮೀಷನ್ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಸಂಬಳವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ
ಈ ಮಧ್ಯೆ 1921-22ರಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾಯರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಯಾಗಿತ್ತು. ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹಂಬಲ ಜಾಗೃತವಾಯಿತು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಗುರಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ‘ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ’; ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾದರಿ. 1926-27ರಲ್ಲಿ 50 ಪುಟಗಳ ಕ್ರೌನ್ ಅಷ್ಟದಳ ಆಕಾರದ 50 ಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಎಸ್.ಗರಳಪುರಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಡಿ.ವಿ.ಜಿ, ರಾಜರತ್ನಂ ಮೊದಲಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದರು.
ಮುಂದೆ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಮೂರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಸೆಕೆಂಡರಿ ಹಂತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮೂರು ಮುದ್ರಣ 3, 5, 10 ರೂಪಾಯಿಗಳು. ಪ್ರಸಾರ 50,000 ಮುಟ್ಟಿತು. ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿ ಚಂದಾಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು, ಬರೆವಣಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆ, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾರಾಟ ಎಲ್ಲ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರದೇ.
ರಾಜ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಆದ ಎಸ್.ಜಿ.ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆ ನೋಡಿ ನೀನು ಎರಡನೆ ಸಂಚಿಕೆ ಹೊರತರದಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದೇ ಸಾಕು ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಸಲು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಆ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಬಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿತ್ತು.
ಆ ಕಾಲದ ಯುವಜನರಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾಯರಿಗೂ ದೇಶದ ಬಗೆಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನ. ಆದರ್ಶಗಳ ಬಗೆಗೆ ಮಾತನಾಡದೆ, ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸ ಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲವೂ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಇವರ ಮನೋಭಾವ, ಬೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಸಿನ್ಸ್‌ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದದ್ದು.
'ನವಜೀವನ', ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಿರುಕುಳ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆಯಿತು. ಪತ್ರಿಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆ. ಸಂಜೆ ಇನ್ನೊಂದು, ಹೀಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಚಣೆಯೊಡನೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಾ ಬೆಳ್ಳಿಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯಾಯಿತು.
ಉಭಯ ನರಹುರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳುಕಡಲ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವರ್ಗ : ಅಪ್ಲಕೋಫೊರ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ಲಕೋಫೊರ ಇದರ ಎರಡು ಉಪವರ್ಗಗಳು, ಸಮನಾದ ಎರಡು ಜೊತೆ ನರತಂತುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಫಿನ್ಯೂರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಯ ಲಕ್ಷಣವಿಷ್ಟು - ಕಣ್ಣು, ಕರಬಳ್ಳಿಗಳು ಇರದ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತಲೆ; ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದಪ್ಪ ತೆವಳು ಪಾದ; ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಒಂದು ಹೊದಿಕೆ . ಹೊದಿಕೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಫಲಕಗಳಿರುವ, ಸ್ರವಿಸುವ ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪು. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಚಿಪ್ಪಾಗಲಿ, ಕಾಲುಗಳಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಆಸನದ್ವಾರ ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಅನ್ನನಾಳ ನೆಟ್ಟಗಿದೆ. ಬಾಯ ಅಂಗುಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ರ್ಯಾಡ್ಯುಲ ಎಂಬ ಉಜ್ಜುವ ಅಂಗವೂ ಲಾಲಾಗ್ರಂಥಿಗಳೂ ಇವೆ. ಸಮಗಾತ್ರವಾದ ಒಂದು ಜೊತೆ ಕಿವಿರುಗಳು ಹೊರ ಹೊದಿಕೆಯ ಪದರದಲ್ಲಿವೆ. ಉಭಯ ನರಹುರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲೂ ತೀರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಬಂಡೆ, ಹವಳ, ಕಡಲಸಸ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆವಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಪಾಚಿ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುವುವು. ಇವುಗಳ ರೂಢನಾಮ ಕೈಟನ್.
4-80 ಸಮಗಾತ್ರದ ಕಿವಿರುಗಳು ಹೊರಹೊದಿಕೆಯ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಟನ್ನಿನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಾನೋಪ್ಲಕೋಫೊರ : ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫಲಕ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ರ್ಯಾಡ್ಯುಲಾದಲ್ಲಿ ಆರುಸಾಲು ಹಲ್ಲುಕೂಡಿವೆ. ಚಿಪ್ಪಿನ ಅಗ್ರಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಇದೆ. ಸಮಗಾತ್ರದ ಎರಡು ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗಗಳೂ ಅನ್ನನಾಳದ ಜೊತೆಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಲು ಐದು ಜೊತೆ ಕಿವಿರುಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿವಿರಿನ ಜೊತೆಗೂ ಒಂದೊಂದು ಮೂತ್ರಾಂಗವೂ ಕೂಡಿದೆ. ನರವ್ಯೂಹ ಕೈಟನಿನಲ್ಲಿರವ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ ; ದೇಹಾವಕಾಶ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂತ್ರಾಂಗಗಳು ಕಿವಿರನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ವಿಸರ್ಜನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೆಲವು ನೆಫ್ರೀಡಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು.
ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ, ಸಿಟ್ರಸ್, ಖರ್ಜೂರ, ಆಲಿವ್ ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳು. ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳನನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಬಟ್ಟೆ, ಉಪಕರಣಗಳು, ಮಡಕೆಗಳು, ತಾಮ್ರ, ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ.
ಈ ನಗರದ ಬಳಿ ಟೆಲ್-ಎಲ್-ಅಜ್ಜುಲ್ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್ ಪೆಟ್ರಿಯೇ ಉತ್ಖನನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ನವಶಿಲಾಯಗದಿಂದ ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಾಜ಼ದ ನಿವೇಶನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಭೂಭಾಗ ವಡಿಗುಹ್ಜೇಡ್ ನದೀಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಬಳಿ ಇದ್ದು, ಇದರ ಅಳವೆ ಮಲೇರಿಯ ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆಸಿಕೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ನಿವೇಶನ ವಜವಾಗಿರಬೇಕು.
ಗಾಜ಼ದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ ಸಂತ ಪೋರ್ಫಿರಿಯ ಚರ್ಚ್, ಜಮೀ-ಅಲ್-ಕಬೀರ್ ಬೃಹತ್ ಮಸೀದಿ, ಜಮೀ-ಅಲ್-ಸಯೀದ್ ಹಾಷಿಮ್ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಅಬು-ಅಲ್-ಅಜಮ್ ಸಮಾಧಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿದೆ. ಅದು ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಈಚೆಗೆ ಈ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಆಂಶಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಮತ್ತೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಂತಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಅನೇಕ ಗುಮ್ಮಟ ಹಾಗೂ ಮಿನಾರುಗಳಿರುವು ದರಿಂದಲೂ ಆಲಿವ್ ಮತ್ತು ಖರ್ಜೂರದ ಗಿಡಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವದ ರಿಂದಲೂ ಈ ನಗರ ತುಂಬಾ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ.
634ರಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬರು ಗಾಜ಼ವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತರೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯ ಖಲೀಫನಾದ ಉಮರ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ. ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದನ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಹಾಷಿಮನ ಸಮಾಧಿ ಗಾಜ಼ದಲ್ಲೇ ಇತ್ತೆಂದು ಇಸ್ಲಾಂ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾನೂನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪವನ್ನಿತ್ತ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿರುವ ಅಲ್-ಶಫಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ . ಮುಂದೆ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಯೋಧರು ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಇದು ಬಹು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪಾಳು ನೆಲವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಈ ನಗರವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿನ ಮಹತ್ತ್ವ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಕ್ರೈಸ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಫಿಲೋಮೆನ್ ಗಾಜ಼ಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ. ಪ್ರ.ಶ. 331ರಲ್ಲಿ ಗಾಜಂದ ರೇವುಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದ ಮುಯಿ-ಔಮಸ್ ಉಪನಗರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಧರ್ಮಾಂತರ ಹೊಂದಿತು. ಈ ಚರಿತ್ರಾರ್ಹ ಘಟನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸೋದರಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್್ಸಟೆಂಟೈನ್ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್ಸ್ಸಟ್ಯಾಂಟಿಯ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ. ಪ್ರ.ಶ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಇಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಿಸತೊಡಗಿತ್ತು. ಪ್ರ.ಶ. 500ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ರ್ಹೆಟೊರಿಕ್ ಶಾಲೆಯೂ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ರಶಾದ-ಶಾನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕ್ರೇಜಿವಾಲರ ಪಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಎರಡು ಬಟ್ಟಲು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಒಂದು ಹಿಡಿ ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಪಾತ್ರೆಯ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ ಐದು ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸವನ್ನು ತಂಪು ಮಾಡಿ, ಬಸಿಯಬೇಕು. ಆ ರಸಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಡಿಗೆ ಉಪ್ಪು, ಕಾಳು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ನಿಂಬೆ ರಸ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ರಸ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ ನಾಶ, ಸಂಭೋಗ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಅಭಾವ, ನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಉಬ್ಬಸ, ನೆಗಡಿ, ಪುಪ್ಪುಸ ನಳಿಕಾದಾಹ, ಕ್ಷಯ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಅರಕ್ತತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಹಾರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪು ಉತ್ತಮ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳ್ಳುಳ್ಳ ಕಾಯಿಪಲ್ಲೆ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕ ತರಕಾರಿ. ಎಳೆ ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡು ಮಾಡಿ ತೊಗರಿ ಬೇಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ರುಚಿಕರವಾದ ಹುಳಿ ಅಥವಾ ಸಾರು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ ತುಂಡು ಮಾಡಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಪಕ್ವವಾದ ನಂತರ ಈ ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ ತಿನ್ನಲು ರುಚಿ. ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಸರಿಯೇ ಅದು ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುತ್ತದೆ.ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿಯಿಂದ ಸಾರು, ಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು
ಒಂದೇ ಪಾಶ್ರ್ವದಲ್ಲಿ ತಲೆ ನೋಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾಲ್ಕೈದು ತೊಟ್ಟು ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸವನ್ನು ಎಡ ಪಾಶ್ರ್ವದಲ್ಲಿ ತಲೆ ನೋವಿದ್ದರೆ ಬಲ ಕಿವಿಗೂ, ಬಲ ಪಾಶ್ರ್ವದಲ್ಲಿ ತಲೆ ನೋವಿದ್ದರೆ ಎಡಕಿವಿಗೂ ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಗುಣಮುಖ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದಾವರ್ತಿಯಂತೆ ಮೂರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸೊಪ್ಪು ಬೇಯಿಸಿ ತೆಗೆದ ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕುಡಿಸುವುದರಿಂಗ ರಕ್ತಶುದ್ದಿಯಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಊದಿಕೊಂದಿರುವಾಗ ಹುರಿದ ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಟು ಕಟ್ಟಿ ಊದಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಬಿಸಿಯಾಗಿ ಶಾಖ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಊತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೋವು ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇಯಿಸಿ ಬಸಿದ ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ರಸಕ್ಕೆ ನಿಂಬೆ ರಸ ಹಿಂಡಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ರಸ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ. ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಹೂವನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದಕ್ಕಿ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿ, ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ಸಾರು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮಾತೆಯರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಹಾರ. ಈ ಸಾರನ್ನು ಅಬಾಲವೃದ್ದಿಯಾದಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಎಕ್ಕ ಮತ್ತು ನುಗ್ಗೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊಳಕೆಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಂಧಿವಾತ, ನಿರ್ವೀರ್ಯತೆ, ನರಗಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮಲಬದ್ದತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ರೋಗಗಳು ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜಂತು ಹುಳುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನುಗ್ಗೆ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಊಟದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಲೇಸು.
ನುಗ್ಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಮೆಣಸುಕಾಳು ಅರೆದು ಕಪಾಲಗಲ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ತಲೆನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಳು ಸುಖಶಾಂತಿಯ ಸಾಧನ. ದುಃಖದ ಹಿಂದೆ ಸುಖ ಸುಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಶುಭದ ಅಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹಿಕೆಯೇ ಅಶುಭ. ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಖಂಡಗೊಳಿಸು ವುದರಿಂದುದಿಸುವುದೇ ದುಃಖ, ಇಲ್ಲವೆ ನಿರಾಶೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿರಾಶೆ ಬಾಳಿನ ನೈಜಸ್ವರೂಪವಲ್ಲ. ಸುಖಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಬಾಳಿನ ಸಹಜಧರ್ಮ. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೇ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವ್ಯಾಪಕದೃಷ್ಟಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದೇ ಆಶಾವಾದದ ಪೂರ್ಣಸ್ವರೂಪ.
ಮಾನವನ ಬಾಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನಮಗಿರುವ ಎರಡು ಅತಿರೇಕದ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳೆಂದರೆ ಆಶಾವಾದ ಮತ್ತು ನಿರಾಶಾವಾದ . ಒಂದರ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದರ ಅರಿವು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳು ಬಹುವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸ್ವಭಾವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಈ ಜಗತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವೂ ನಿಯಮಬದ್ಧವೂ ಪ್ರಗತಿಪರವೂ ಆಗಿದ್ದು ಮಾನವನ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖದ ಪಾಲಿಗಿಂತಲೂ ಸುಖದ ಪಾಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದೇ ಆಶಾವಾದದ ಕಲ್ಪನೆ.
ನಿರ್ವಾಹಕನು ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಅದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಲೆ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯಬೇಕು ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ತೀರ್ಪು ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಲೆ ಸಮನ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ 'ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ' ಎಂಬುದನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲೆ 'ಏನು' ಎಂಬುದನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅವರು ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಅವರು ಹಾಡುವ ಕಲೆಯು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಹೊರತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮೊದಲು ತತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬೇಕು ಆದರೆ ಅವರು ಏಕೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಚಹಾ ಮತ್ತು ಬಿಸ್ಕತ್ತು, ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಾವು ವಿಜ್ಞಾನ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಹಣ್ಣು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು .
ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ. ನಿರ್ವಹಕ ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೂ ಹೌದು, ಕಲೆಗಾರನೂ ಹೌದು. ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಏಕೆಂದೆರೆ ಅದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ ಅವಶ್ಯವಾದುದರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕಲೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಾಹಕನು ಕೌಶಲ್ಯತೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಿದ್ದಾಂತ ಆಚರಣೆ ಎರಡು ಸಮಾನ ಉಪಯೋಗಕಾರಿ. ಯೋಜನೆ, ಗುರಿ, ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಎಷ್ಟೇ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇದ್ದರು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂದು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಅತಿ ಅವಶ್ಯ.
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸದಾ ಬದಲಾಗುವ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಲುಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾನವನ ನಡುವಳಿಕೆಯನ್ನವಲಂಭಿಸಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ, ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿಯಮಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದುವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನುಸರಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶ ಸದಾಕಾಲವು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಸ್ಧಳದಿಂದ ಸ್ಧಳಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನವಾದರು ಅದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ, ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಡುವಳಿಕೆ ವಿಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.
ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಎರಡು ವಿಜ್ಞಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆ ರಚಿಸಿರುವ ಬಹಿರಂಗ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸತ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಘಟಿತ ದೇಹದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅವರ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿ ಕಲೆಯೂ ಸೈದ್ಥಾಂತಿಕ ಹಾಗು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಲೆ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪಡೆದಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಕಲೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಅಥವ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ್ಯಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಕಲೆ ನಿರ್ವಹಣಾಶಾಸ್ತ್ರದಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ವಹಣ ಸಿದ್ಥಾಂತಗಳು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಅಂದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಹಣಕಾಸು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದವು ಎಲ್ಲ ನಿರ್ವಹಕರೂ ತೀರ್ಮಾನತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯಮಗಳಂತೆ, ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಗಳು ಯಶಸ್ಸು ನಿರ್ವಹಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಥಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗಿರುವ ಮಹತ್ವ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ದಿತ ತಂತ್ರ, ವಿಶೇಷಜ್ಞಾನ, ಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವೃತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಗೆ, ವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು.