polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಈತ ಪ್ರಾಚೀನಯುಗ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಆಗಲೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಚರ್ಚಿಗೂ ಯಾವ ವಿಧವಾದ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಪೈಪೂಟಿಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. 410ರಲ್ಲಿ ಗಾತ್ ಜನರು ರೋಂ ನಗರವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದಾಗ ರೋಂ ನಗರದ ಪತನ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇ ರೋಂ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂದು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕೆಲವು ಕ್ರೈಸ್ತಮತ ವಿರೋಧಿಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ಬಗೆಯ ಆರೋಪಣೆಗಳಿಂದ ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡ ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಇವುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಡಿ ಸಿವಿಟಾಸ್ ಡೈ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಇದು ಸುಮಾರು 13 ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ದೇವರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನೂ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ದೇವರಾಜ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದರೆ ಸಿಸಿರೋವಿನ ವಿಶ್ವ ಸಮಾಜದ ಹಾಗೆ ಅಧೋಗತಿಯಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ದೈವಾನುಗ್ರಹವಿರುವವರು ಮಾತ್ರ ದೇವರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯರಾಗಬಹುದು. ದೇವರಾಜ್ಯದ ಸದಸತ್ವಕ್ಕೆ ದೈವಾನುಗ್ರಹವೇ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಹತೆ, ಬುಡಕಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲ. ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ದೇವರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ದೇವರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು. ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೇರವೇರಿಸುವವನೇ ಯೋಗ್ಯನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಐಚ್ಛಿಕ ಹಾಗೂ ದೇವರಾಜ್ಯದ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು.
ಸೇಂಟ್ ಆಗಸ್ಟೀನ್ , ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಆಫ್ ಹಿಪ್ಪೋ ಎಂದೂ ಸೇಂಟ್ ಆಸ್ಟೀನ್ ಎಂದೂ , ಬ್ಲೆಸ್ಸ್‍ಡ್
ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈತ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಆರಂಭಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು.ಈತನು ಅಲ್ಜೀರಿಯದಲ್ಲಿ ಬಿಷಪ್ ಆಗಿದ್ದನು.ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದು, ಮಿಲಾನ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂತರ ವ್ಯಾಸಂಗದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಕ್ರೈಸ್ತಮತಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಮತಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಒಬ್ಬ ಸಂತ. ತನ್ನ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಈತ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬರುವ ಫಲವನ್ನು ದೇವರು ಮಾನವನಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮನುಷ್ಯ ಈ ಫಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ತನಗೆ ಎಷ್ಟು ಅವಶ್ಯವೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಸಮಾಜದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕು. ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿ ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ. ಮನುಷ್ಯ ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು. ಹೀಗೆಂದು ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸಿಟಿ ಆಪ್ ಗಾಡ್ ಗ್ರಂಥ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯೂರೋಪಿನ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಹೋಲಿ ರೋಮನ್ ಎಂಪೈರ್ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ತತ್ತ್ವ ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಈ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆಂಗಸ್ ಡೀಟನ್ ಅವರು 19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1945 ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್ಬರೊ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಫೆಟಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎ., ಎಂಎ ಮತ್ತು ಡಿ.ಫಿಲ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. 1975 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ ಅನುಭೋಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅದರ ಅನ್ವಯ ನಂತರ ಅವರು ಫಿಟ್ಜ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ 'ಅನ್ವಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ ಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಟೆರ್ರಿ ಬಾರ್ಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
1976ರಲ್ಲಿ ಡೀಟನ್ ಅವರು ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ 'ಸಂಖ್ಯಾಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕೃತಿಯ ಗುರುತರವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಸಂಖ್ಯಾಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಸೊಸೈಟಿ' ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕೊಡುವ 'ಫ್ರಿಶ್ಚ್ ಪದಕ' ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗರು. 1980 ರಲ್ಲಿ ಅವರ 'ವಿವಿಧ ಅನುಭೋಗಿ ಸರಕುಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೇಗೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ' ಎಂಬ ಲೇಖನ ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ರಿವ್ಯೂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ಲೇಖನವು 1970 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ 20 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.
1980 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ ಐಸಿನ್ಹೋವರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ವುಡ್ರೋ ವಿಲ್ಸನ್ ಶಾಲೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯದ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಆಂಗಸ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಡೀಟನ್ , ಎಫ‍ಬಿಏ ಅವರು ಬ್ರಿಟೀಶ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ, ಬಡತನ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ದ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಂಗಮನೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗೇಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆಯ ದೃಶ್ಯ, ದೃಷ್ಠಿ ಚಾವಡಿ, ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿನಿಂತ ಬದುಕಿನ ನಾನಾ ಮುಖಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರರೇಖೆಗಳು, ರಂಗಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ಕಳಿ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ತೆಂಕು-ಬಡಗಿನ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, ಪ್ರತೀ ಕಿಟಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ನೂರಾರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳು, ರಂಗಮನೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಿಂತಿರುವ ಯಕ್ಷದ್ರೋಣನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಬಣ್ಣದ ಮಾಲಿಂಗರ ಮೈರಾವಣ ವೇಷದ ಬೃಹತ್ ಯಕ್ಷಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ.
ರಂಗಮನೆ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಂಗಸಂಘ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಪರಗೇಟ್ ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ. ಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಸುಳ್ಯ ಇವರು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಹಾಗೂ ಈಗಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಸುಳ್ಯದಂತಹ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಪರಂಪರೆಗಳ ಹೊಂದಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಭೂತಾರಾಧನೆ, ಕಂಬಳ, ನಾಗಮಂಡಲ, ರಂಗಭೂಮಿ ಇಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಂಗಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ತಾಲೀಮಿಗಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸುಜನಾ ರಂಗ ಕುಟೀರ, ಗ್ರೀನ್‌ರೂಂ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕಗಳಿಂದ, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ, ಪರಿಕರಗಳಿಂದ, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ, ಯಕ್ಷಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿರುವ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮನೆ.
1937 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಗೀ ಮತ್ತೆ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಒಂದು ಮದ್ಯದಂಗಡಿ ತೆರೆದರು, ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ದೂರಸ್ಥ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮದ್ಯ ವಹಿವಾಟು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷ ಸ್ಟಾರ್ ಏರ್ ಸೇವೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂತರಿಕ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತೆ ಗಣಿಗಾರರ ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಯಿತು.
ಜನವರಿ 25, 2016 ರಂದು, ಅಲಾಸ್ಕ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಅದರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನ ಹೊಸ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಿತು , 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಲೋಗೋ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2016 ರಂದು, ಅಲಸ್ಕ ಏರ್ ಗುಂಪು ಇದು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $ 57 ಕೊಟ್ಟು ವರ್ಜಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನ ಜನವರಿ 1, 2017 ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು $ 2.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲಾಸ್ಕಾ ಏರ್ ಗುಂಪು ಮುಂಚೆಯಂತೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳ ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಗೌರವ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಜಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಬ್ರಾನ್ಸನ್ "ದುಃಖ" ಮತ್ತು ವಿಲೀನ ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಜಿನ್ ಷೇರುದಾರರು ಇನ್ನೂ ವಿಲೀನ ಅನುಮೋದಿಸಲು ಮತ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಅಲಾಸ್ಕಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಸಿಯಾಟಲ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ನಗರವಾದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕದ ವಿಮಾನಯಾನ. ಈ ಮೊದಲು ಅವರು ಮ್ಯಾಕ್ಗೀ ಏರ್ವೇಸ್ ಎಂದು 1932 ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರಚಿಲಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಅನ್ಚೋರಜೆ ಇಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು, ಅಲಾಸ್ಕಾ ವಿಮಾನ ಯಾನ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ, ಹವಾಯಿ , ಕೆನಡಾ ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲಾಸ್ಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿ , ವಿಮಾನಯಾನವು ಅದರ ಸಹೋದರ ವಿಮಾನಯಾನ ಹರೈಸನ್ ಏರ್ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಯು ವಾಹಕ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ಸತತ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಅತಿ ಗ್ರಾಹಕ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಮಾನಯಾನವೆಂದು ಜೆ ಡಿ ಪವರ್ ಅಂಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಅವರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.
ವಿಮಾನಯಾನ ಸಿಯಾಟಲ್-ಟಕೋಮಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟಣೆಯು ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಹೊರಗಿರುವ ಜಾಗಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಆದರೂ, ವಿಮಾನಯಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಹಬ್ಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿ ಅನೇಕ ಇದರ ವಿಮಾನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
ಅಲಾಸ್ಕಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಮೈತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಹಲವಾರು ವಾಹಕ ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಿಮಾನಯಾನ ಅನೇಕ ಜಾಗತಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಮೈತ್ರಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಅಲಾಸ್ಕ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ 'ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪಾಲುದಾರರು:
ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಹನ್ನೆರಡು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವರಿಂದ ಕಪ್ಪ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪನಃ ಅಲ್ಲಿನ ಅರಸರಿಗೇ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕೋಸಲದ ಮಹೇಂದ್ರ ರಾಜ ಮಹಾಕಾಂತಾರದ ವ್ಯಾಘ್ರ ರಾಜ ಕೌರಾಲದ ಮಂಟರಾಜ, ಪಿಷ್ಟಪುರದ ಮಹೇಂದ್ರ ಕೊಟ್ಟೂರದ ಸ್ವಾಮಿದತ್ತ ಎರಂಡಪಲಾದ ದಮನ ಕಂಚಿಯ ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುಗೋಪ, ಅವಮುಕ್ತದ ನೀಲರಾಜ ವೆಂಗಿಯ ಶಾಲಂಕಾಯನ ರಾಜ ಹಸ್ತಿವರ್ಮನ್ , ಪಲಕ್ಕದ ಉಗ್ರಸೇನ ದೇವರಾಷ್ಟ್ರದ ಕುಬೇರ , ಕೌಸ್ಥಲಪುರದ ಧನಂಜಯ . ಐದನೆಯದಾಗಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಕುಶಾನರು ಮತ್ತು ಶಕರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೊಗೆದು ದೂರದೇಶದ ರಾಜರನ್ನು ಆಶ್ರಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ತಂಭಶಾಸನವು ಮೂಲತಃ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನವಾಗಿದ್ದು ಆ ಕಂಬದ ಮೇಲೆಯೇ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ದಿಗ್ವಿಜಯವನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದ ೧೩, ೧೪, ೨೧ ಮತ್ತು ೨೩ನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಆರ್ಯಾವರ್ತ ಅಂದರೆ ಉತ್ತರಭಾರತದ ದಿಗ್ವಿಜಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರದ ಅರಸರುಗಳಾದ ಅಚ್ಯುತ ನಾಗಸೇನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಗಂಗಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರುದ್ರದೇವ, ಮೈಥಿಲಾ, ನಾಗದತ್ತ, ಚಂದ್ರವರ್ಮ, ಗಣಪತಿನಾಗ, ನಂದಿನ್ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಮ ಹೀಗೆ ಒಂಬತ್ತು ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಡನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಒಂದನೆಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಮಗನೂ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೂ ಆದ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನು ಗುಪ್ತ ಸಂತತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ದೊರೆ. ಮಹಾದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ, ದಿಗ್ವಿಜಯಿಯಾಗಿ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಡಿದ್ದಾನೆ. ಡಿ.ಅರ್.ಎಸ್.ತ್ರಿಪಾಠಿಯವರು ಬರೆಯುವಂತೆ ಯುದ್ದ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಶೋಕನಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ದನಾಗಿದ್ದನು.
ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ, ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ , ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಸೇನಾ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಒಂದು ಗಣಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಮೂರನೇ ಮಹಾನ್ ದೊರೆ. ಈತ ಒಬ್ಬ ಉಪಕಾರ ಬುದ್ಧಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಮಹಾನ್ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಪೋಷಕನಾಗಿದ್ದನು. ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಹಲವಾರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅವನು ತಂದೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು. ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನಿಗೆ "ರಾಜಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ" ಅಥವಾ ಮಹಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ನಿರ್ವಿವಾದ ರಾಜ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು.
ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಅವನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾದಿಗ್ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ದಿಗ್ವಿಜಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವೆಂದರೆ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ತಂಭಶಾಸನ, ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಅವನ ದಂಡನಾಯಕನೂ, ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಯೂ ಆದ ಹರಿಸೇನನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಕವಿಯೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಭಾರತದ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಲಂಕೆಯ ರಾಜನಾದ ಶ್ರೀಮೇಘವರ್ಮನು ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಬುದ್ದಗಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಹಾರವೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಡಿದ್ದನೆಂದು ಹ್ಯೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ದಿಗ್ವಿಜಯದಿಂದ ಬೆದರಿದ ಭಾರತದ ಗಡಿನಾಡಿನ ಜನರು ತಾವೇ ತಾವಾಗಿ ಶರಣಾಗತರಾದರೆಂದೂ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ನೇಪಾಳ, ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮುಂತಾದ ಹಿಮಾಲಯದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿರಾಜ್ಯಗಳು. ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಂತರವೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ ತನ್ನ ಸೇನಾಪ್ರಭವದ ವಲಯದೊಳಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡನು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಅವನ ಹತೋಟಿಗೆ ಒಳಗಾದ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ವಿಂಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಟವಿಕ ಅಂದರೆ ಆದಿವಾಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ದೊರೆ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ. ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು "ಭಾರತದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಗುಪ್ತನ ದಿಗ್ವಿಜಯವನ್ನು, ಹರಿಸೇನನ 'ಅಲಹಬಾದ್ ಸ್ತ೦ಭ ಶಾಸನ' ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಥಕ್ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ನೃತ್ತ ಬರುತ್ತದೆ. ನೃತ್ತವೆಂದರೆ ಭಾವರಹಿತವಾದ, ತಾಳಲಯ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ. ಭರತನಾಟ್ಯದ ಜತಿಗಳಂತೆ ಕಥಕ್ನಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಗಳೆಂಬ ನೃತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಈ ಬೋಲುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರೂಪ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಗಣೇಶವಂದನ : ಇದರಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ರೂಪದ ಶಬ್ದಗಳಿವೆ. ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಕಥಕರು ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಇದು ಅಷ್ಟು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಆಮದ್ : ಇದು ಪ್ರವೇಶ ಎಂಬ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಉರ್ದು ಶಬ್ದ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಟವರಿ ಬೋಲ್ಗಳನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಲ ಪಖಾವಜ್ ಅಥವಾ ಪರಿಮೇಲು ಬೋಲುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಮದಿಗೆ ಬರಿ ತಬಲ ಇರಬೇಕೆಂದು ಕೆಲವರ ದೃಢ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಥಾಟ್ : ಸಹಜವಾಗಿ ಥಾಟ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಲಂಕಾರ ಅಥವಾ ಮನೋಹರವಾದ ವಿನ್ಯಾಸ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ನರ್ತಕ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಅವಯವಗಳನ್ನು ವಿಳಂಬ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಳಬದ್ಧವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಣ್ಣು, ಹುಬ್ಬು, ಕತ್ತು, ಭುಜ, ಕೈ, ಎದೆ, ಮಣಿಕಟ್ಟು ಮುಂತಾದ ಅವಯವಗಳು ಇಂಪಾದ ಲಲಿತವಾದ ಸಾಂಗತ್ಯದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ನೋಡಲು ಇದು ಸರಳವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದರೂ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಠಿಣ ಸಾಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ನಟವರಿ : ನಟವರ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನ ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ನಾಮಧೇಯ; ಇದಕ್ಕೆ ನರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಕಾಳೀಯಸರ್ಪದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನರ್ತಿಸುವಾಗ ತಾ-ತೈ-ತತ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳು ಬಂದುವೆಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಅನೇಕ ಕಥಕ ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯರು ತಾ ಥೈ ತತ್, ಧಿಗಿ, ಧಿಗಿ, ತ್ರಾಂ ತಿಗ್ಧ ಮುಂತಾದ ಶಬ್ದಗಳಿರುವ ಬೋಲುಗಳನ್ನು ನಟವರಿ ಬೋಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಮೇಲು : ಪರ ಎಂದರೆ ಇತರ ಮತ್ತು ಮೇಲ ಎಂದರೆ ಮಿಲನ. ಇವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದವೇ ಪರಮೇಲು. ಅಂದರೆ ಅನೇಕ ತಾಡನೆ ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುವ ಶಬ್ದಗಳ ಸಂಯೋಜನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ನೃತ್ಯವೇ ಪರಮೇಲು. ಆದರೂ ಈ ಪರಮೇಲು ಬೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಗ್ಗಿ, ತ್ತರಿ ಕುಶುಝನಕ್, ಧಿಲ್ಲಾಂಗ, ಝಗ-ಝಗ, ದಿವಾಂಗ, ಝಂಗರ, ಥುಡುಂಗ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಹಲವು ಶಬ್ದಗಳೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಪರನ್ : ಪಖಾವಜ್ ಎಂಬ ತಾಡನ ವಾದ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬೋಲುಗಳಿಗೆ ಪರನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಪರನ್ ಶಬ್ದ ಪಥನ್ ಅಥವಾ ಪದಾಂತ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಧದ ಪರನ್ಗಳು ಈಗಿನ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಪರನ್ಗಳೆಂದರೆ ಲಯ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ 5 ವಿಧವಾದ ಯತಿಗಳು : 1 ಸಮ ಅಂದರೆ ಸರಳ 2 ಗೋಪುಚ್ಛ ಅಂದರೆ ಗೋವಿನ ಬಾಲದ ಹಾಗೆ ಮೊದಲು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿಳಂಬ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಬಾಲದ ಹಾಗೆ ನೀಳವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಗತಿಯಿಂದ ಜಟಿಲ ಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. 3 ಸ್ರೋತ್ಗತಯಿ ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ಅತಿ ರಭಸದಿಂದ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತ ನದಿಯ ಹಾಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕೊನೆಗಾಣುವುದು. 4 ಮೃದುಂಗ ಅಂದರೆ ಮೃದಂಗದಂತೆ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳೂ ಚೂಪಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿರುವುದು. 5 ಪಿಪೀಲಕ ಅಥವಾ ಡಮರು ಅಂದರೆ ಇರುವೆಯಂತೆ ಅಥವಾ ಡಮರಿನಂತೆ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಥವಾ ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವುದು.
ಕ್ರಮಾಲಯ : ಈ ನೃತ್ತದಲ್ಲಿ ನರ್ತಕರು ತಾಥೈ ಥೈ ತತ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ತ್ರಿತಾಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ತತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಾಳಲಯ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿ ಕೊನೆಗೆ ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಟವರಿಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
ಸಂಗೀತ : ಈ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ನಟವರಿ, ಪರಿಮೇಲು ಮತ್ತು ಪರನ್ ಬೋಲುಗಳನ್ನು ರಾಗ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಸಂಗೀತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಸಂಗೀತ ಎನಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು. ಬೋಲುಗಳನ್ನು ರಾಗವಾಗಿ ತಾಳ ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುವುದೇ ಕಥಕಿನ ಸಂಗೀತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕವಿತ : ಇದು ತಾಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಡುವ ಕವಿತೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಟವರಿ ಬೋಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕವಿತೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ತಾಳಲಯಬದ್ಧವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕವಿತದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯವಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ನೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ ಇದರಲ್ಲಿ ತಾಳ ವೈಶ್ಟಿಷ್ಯವೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಇದು ನೃತ್ತಕ್ಕೂ ನೃತ್ಯಕ್ಕೂ ಇರುವ ಒಂದು ಸಂಕಲನ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಕಥಕ್ ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ದೇವದಾಸಿಯರಿಂದ ನೆರವೇರುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಥಕ್ ಎಂದೂ ಅಂಥ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಿಗೆ ಕಥಕ ಅಥವ ಕಥಿಕ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಲಖ್ನೋ ಮತ್ತು ಜಯಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೃತ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಂದು ಪುಜ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಕಥಕ್ನಲ್ಲಿಯೂ ನೃತ್ತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯಗಳೆಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
ಲಯ, ಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ರೂಪ, ಮೈಕಟ್ಟು, ಇಂಪಾದ ಕಂಠ. ಸ್ವರದಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತ, ರಾಗಗಳ ಆರೋಹಣ - ಅವರೋಹಣ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನ, ತಾಳ, ಬಿಡ್ತಿಗೆ, ಮುಕ್ತಾಯ ಒಂದೇ ತಾಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟುಗಳು, ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ನಡೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬಯಲಾಟದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಜೀವಾಳವೆನಿಸಿದ ಭಾಗವತರಿಗಿರಬೇಕು.
ಮೂಡಲಪಾಯ ಬಯಲಾಟದಲ್ಲೂ ಭಾಗವತರಿದ್ದಾರೆ. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಕಂಠಸ್ಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ರಂಗಭೂಮಿ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಹಿಮ್ಮೇಳನದೊಡನೆ ಕುಳಿತು ಗಣಪತಿ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಕಥಾನಕವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಯಾವತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ - ಭಾಗವತ. ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏನೇನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಗದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯ ಯಾವತ್ತು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಭಾಗವತರದ್ದು.
ಕಥಾನಕ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಆತ ಆಟ ಆಡಿಸಿದವರಿಂದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದು, ರಂಗಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರುವ ತನಕವೂ ಆತನೇ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಈ ರೀತಿಯೇ ಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಈ ಆಟ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ತೊಡಗುವುದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವವನು ಭಾಗವತನೇ.
ಆತನಿಗೆ ಒಂದು ಮೇಳ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಂಠಪಾಠ ಬರಬೇಕು. ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲೂ ಇನ್ನೂರು ಮುನ್ನೂರರಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಧಾಟಿ, ರಾಗ, ತಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನ ಕಂಠದಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವನ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಕುಣಿಯುತ್ತ ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸಬೇಕು. ಅವನೇ ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಆ ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.ಪಾತ್ರಗಳು ಸಂಭಾಷಿಸದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮನೋಗತವನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ರಂಗಸ್ಥಳದ ಗದ್ಯ ಎಂಬುದು ಸಮಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಆಗಾಗ ಹೊರಡುವ ಮಾತುಗಳು. ಆದರೆ ಯಾವತ್ತೂ ಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ಜೀವ ಕೊಡುವ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಗ, ತಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತನ ಕೊರಳಿನಿಂದಲೇ ಹೊರ ಬೀಳಬೇಕು. ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಕೊರಳಿಗೆ ಕೊರಳನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರ ಇರಲೂಬಹುದು, ಇಲ್ಲದಿರಲೂಬಹುದು. ಈ ಸಂಗೀತದ ಭಾಗ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಗಧ್ಯ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ, ಮಾತುಕತೆಗೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಾಡಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಯಾರಿಗೆ ಅದು ಸಂಬಂಧಪಡುತ್ತದೋ ಆ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯು ಭಾಗವತನ ತಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಕುಣಿದು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾಗವತನಿಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಭಾವಗಳಿಗೆ, ವಿಷಯಗಳಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಟ್ಟುಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನ ಇರುವುದರ ಜತೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೇಷಧಾರಿಯು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದ ಕುಣಿತಕ್ಕೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನ ಸಿಗಬೇಕು. ಇಂಥ ಒಂದು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪಾತ್ರ ಬಲು ದೊಡ್ಡದು. ಎಂಟು-ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ನುರಿತ ಭಾಗವತರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕಲಿಯುವಷ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರಭಾಗ ಭಾಗವತಿಕೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಾಮ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಮರಣದ ನಂತರ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 1900 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 13 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. 1947 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ನೀರಾವರಿ 22 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗೆ ಏರಿತು. 1940ರಲ್ಲಿ ,ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದ 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶ ವಸಾಹತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಅದು ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥರ್ ಕಾಟನ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಾರಣನು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿರುವದು ಅದರ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಸಾಹತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೈನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತರ್ಜಲ ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರೆಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು.
1991 ರ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ 'ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿಯು ಭಾರತದ ಅಂತಿಮ ಸಮರ್ಥನೀಯ ನೀರಾವರಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶ, 139,5 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಎಂದು ಒಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ನದಿಗಳ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಯೋಜನೆಗಳ 58.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್’ಗಳು; ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಯೋಜನೆಗಳು 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್’ಗಳು, ಮತ್ತು 66 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್’ಗಳ ಅಂತರ್ಜಲ ನೀರಾವರಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಗಳ ಜಾಲ, ನದಿಗಳು, ಅಂತರ್ಜಲ ಆಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹಾಗೂ, ಕೆರೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಆಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಕೇವಲ 35% ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನೀರಾವರಿ ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2 / 3ರಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದ ನೀರಾವರಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಆಧಾರಿತ ವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಒಟ್ಟು ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶದ 67%ನಷ್ಟು, ಎಂದರೆ 39 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್, ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ್ಜಲದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. (ಎರಡನೇ ಚೀನಾ 19 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್, 3ನೇ ಅಮೇರಿಕಾ 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್).
ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪೂರ್ವನಿಧಾರಿತ, ನಿಯಮಬದ್ಧವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಐ.ಎಸ್.ಓ ೧೪೦೦೧ ನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸಬಹುದು.
ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು,ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂಬುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪುನರ್ಬಳಕೆಯ ತನಕದ ಎಲ್ಲ ಹಂತದವರೆಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಕನಿಷ್ಟತಮ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗುರಿಗಳೆಂದರೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿಯಮಪಾಲನೆ
ಈ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲದ ತೈಲವನ್ನು ಔಷಧೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್ ವಿನ ತೈಲವು,ಆಂಟಿ-ಉರಿಯೂತ,ಆಂಟಿ-ಗೆಡ್ಡೆ ಏಜೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಜಾತಿಯ ಮೂಲಿಕೆಯು ಔಷಧೀಯವಾಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ದಳಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು. ತಾಜವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಣಗಿಸಿ ಪಚಡಿ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಿಣ್ಣು ಗೆ ಬಣ್ಣ ಕೊಡಲು ಅಥವಾ ಕೇಸರಿ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಳದಿ ರಂಗಿನ ಡೈಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂಗಳನ್ನು ರೋಮನ್ನರು ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಕರು ಕಿರೀಟಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೂಮಾಲೆಯಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವನ್ನು " ಮೇರಿ ಗೋಲ್ಡ್ " ಎಂದು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೂಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಹೂವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ, ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ,ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಸೂಪ್'ಗೆ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಬೀರುವ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯೂರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು "ಬಡವನ ಕೇಸರಿ " ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬಣ್ಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಆಹಾರಗಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದ್ದಕ್ಕೆ ತೇವಾಂಶ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಇದು ಚರ್ಮದ ತೊಂದರೆಗೆ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ. ಇದನ್ನು ಕಿತ್ತಳೆ ಹೂ ಅಥವಾ ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್'ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಡಕೆ ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳಾಗಿದೆ.ಇದು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ದೇಶೀಯವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇದರ ಉಪಯೋಗಗಳು : ಕಡಿತದ ತೊಂದರೆ,ಚರ್ಮದ ಉಬ್ಬರ,ಗಾಯಗಳಿಗೆ,ಉಬ್ಬಿರುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ,ಶೀತ ಮತ್ತು ಜ್ವರಕ್ಕೆ, ಅದರ ದಳಗಳನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗ.ಜನಪದ ಮತ್ತು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಮು೦ಜಾನೆ ಏಳು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ,ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವಿನ ತಲೆಭಾಗ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ದಿನ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವನ್ನು ಮಳೆಯ ಸೂಚಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದಂಡಧಾರಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಕೆಟ್ಟ ರಸಧಾತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾತಿಯಾದು. ಇದು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ೧೫-೨೦ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ "ಮಡಕೆ ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್" ಅಥವಾ "ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.ಇದರ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೆ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂವನ್ನು ನಡುಹಗಲು ಕಿತ್ತುಕೋಳುವುದರಿದ್ದ ಹೃದಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲು ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲವನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜರ್ಮನ್'ರು ಸಾರು ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲದ ಹೂವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲವನ್ನು "ಮಡಕೆ ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲದ ಸುಂದರ ಪುಷ್ಪದಳಗಳನ್ನು ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಗಿಣ್ಣು ವಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಸೇರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಗಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲದ ಚಹಾ ರುಚಿಕರವಾದ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಸುಂದರವಾದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡುಲ ಹೂಗಳನ್ನು ಡೈ ಮೂಲಕ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಾದ ಹಳದಿ, ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕಂದು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಕದಂಬರ ಮೊದಲ ದೊರೆ ಮಯೂರಶರ್ಮನಾದರೂ ಅವನ ಅನಂತರ ಬಂದವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳ ಕೊನೆಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ವರ್ಮನೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮದು ನಾಯಕರಾಜವಂಶವೆಂದು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅರಸರ ಪೈಕಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥವರ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಈತ ಪಲ್ಲವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ನೆರೆಯ ಅರಸರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಇವನ ಮಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಂಶದ ದೊರೆಯಾದ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ ಮಗ ಶಾಂತಿವರ್ಮ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಗ ಒಂದನೆಯ ಕೃಷ್ಣವರ್ಮ; ತ್ರಿಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಳ ತೊಡಗಿದ. ಇವನ ವಂಶವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಶಾಂತಿವರ್ಮನ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮೃಗೇಶ ಪಲ್ಲವ ರೊಂದಿಗೂ ಗಂಗರೊಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರಸನೂ ಪಲ್ಲವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಲೆ ಇದ್ದನೆನ್ನಬಹುದು. ಮೃಗೇಶನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ರಾಜ್ಯ ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಬನವಾಸಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪಲಾಶಿಕಾ ಎಂಬುದು ಎರಡನೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು.
ಕದಂಬರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ವಯೋವೃದ್ಧರೂ ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧರೂ ಅನುಭವಸ್ಥರೂ ಪ್ರಜಾಹಿತೈಷಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಹರಿವರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಚಿತ್ತದ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಮಾತಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆರೆ, ಕಾಲುವೆ, ರಸ್ತೆ, ಸಾಲುಮರ, ಅರವಟ್ಟಿಗೆ, ಧರ್ಮಛತ್ರ, ಮಠ, ದೇವಾಲಯಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ರಾಜರಾಣಿಯರು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆದುದರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದ್ಯಕದಂಬ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖಂಡರು, ಪ್ರಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪುರೋಹಿತ , ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕರ್ಣಾಟಕಸಾರ್ವಭೌಮರ ದರ್ಬಾರಿನ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲವಿರುವುದು ಆದ್ಯಕದಂಬರ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ.
ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮರೂ ಸಾಮಂತರೂ ರಾಜಕೀಯ, ಔದ್ಯಮಿಕ, ಕಾಯಿದೆ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿನ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಅದರಂತೆ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅಂಥ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲದಾಗ ತತ್ತ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಭೂದಾನ, ಧನದಾನ, ಕರಮುಕ್ತತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೈನಂದಿನ ವಿಷಯಗಳ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಐವರು ಸದಸ್ಯರ ಮಂತ್ರಿಸಂಪುಟವೊಂದು ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ನೆರವೀಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆವೆರ್ಗಡೆ, ತಂತ್ರಪಾಲ, ಪ್ರಧಾನ, ಕ್ರಮುಕಪಾಲ, ಸಭಾಕಾರ್ಯ ಸಚಿವ ಎಂಬವು ಅವರ ಪದಾಭಿಧಾನಗಳು. ಅವರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಪ್ಪಿ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಆಯ್ಕೆ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಪರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆದದ್ದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಾನುಗಲ್ಲಿಂದ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರಿಗೆ ಬನವಾಸಿ ಮಂಡಲದ ೧೨೦೦೦, ಹಾನುಗಲ್ಲಿನ 500 ಮತ್ತು ಹೈವದ 500 ಗ್ರಾಮಗಳು ಸೇರಿದ್ದುವು. ಗೋವೆಯ ಕದಂಬರಿಗೆ ೧೩೦೫೦ ಗ್ರಾಮಗಳ ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು. ೧೪೦೦ ಗ್ರಾಮಗಳ ಉತ್ತರ ಕೊಂಕಣದ ಮೇಲೂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳ ಕಾಲ ಅಪ್ರತಿಭಟನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಹೈವದ ಮೇಲಿನ ಹಾನುಗಲ್ ಕದಂಬರ ಪ್ರಭುತ್ವ ಕೆಲಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಥಿಲವಾದದ್ದುಂಟು. ಆದರೂ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಸಂತಾನದ ಎರಡು ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಆದ್ಯಕದಂಬ ಮಹಾರಾಜ್ಯದ ಮಲೆನಾಡು ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಸಾಮಂತಿಕೆಯಿಂದಾದರೂ ಸು. ನಾನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಏಕಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕದಂಬರಾಜರ ಹೆಸರುಗಳು ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ಸೋದರ ಸಮಾನಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ರಾಜ್ಯದ ಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಂದ ಆಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈಗ ಬನವಾಸಿ ಊರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಹಾನುಗಲ್ಲು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಲಸಿ ೧೨೦೦ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಗೋವೆಯ ಕದಂಬ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂದಿನ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಭಾಗ ಸೇರಿತ್ತು.
ರಾಜ್ಯಾಂಗ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾಧೀನವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜಾಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳದು ಕೋರ್ಟುಗಳ ಸ್ಥಾನ. ರಾಜಸಭೆ ಅತ್ಯುಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ. ಕೆಳಗಿನ ನ್ಯಾಯ ಅಧಿಕರಣಗಳಿಂದ ಕಳಿಸಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅದು ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಕರಣ ಜಾತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟವರ್ಗಗಳಿದ್ದುವು. ಹೊಡೆದವನಿಗೆ ಮೂರು ಗದ್ಯಾಣಗಳ ದಂಡ. ಕೊಲೆಗಡುಕನಾದಾತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 50 ಗದ್ಯಾಣಗಳನ್ನೂ ಹತನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ೧೦೦ ಗದ್ಯಾಣಗಳನ್ನೂ ತೆರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶಠಾಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಆಪುರ್ವವಾಗಿ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.