polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ 1860 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇರಿದ. 1865 ರಲ್ಲಿ ಆ ವೃತ್ತಿ ತೊರೆದು ತನ್ನ ಜಮೀನಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದ. ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿ ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನದ ಪರೀಕ್ಷಕನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಮುಂದೆ 1871 ರಲ್ಲಿ ಈತ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೇನೂ ಒಲವಿಲ್ಲದೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದ. ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಆ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌ನ ಪ್ರತಿಭೆಯೇ ಕಾರಣ. ಈತ 1879 ರ ನವೆಂಬರ್ 5 ರಂದು ಕಾಲವಶನಾದ.
ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಇವನ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇವನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ನಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಬಲರೇಖೆಗಳು ಎಂಬ ಲೇಖನ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 1855 ಮತ್ತು 1856 ರಲ್ಲಿಯೂ ಭೌತ ಬಲರೇಖೆಗಳು ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಲೇಖನ 1861 ರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಇದರ ವಿವರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಈತ 1864 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ. ಈ ವಿಷಯಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆ ಈತ ಬರೆದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಕಾಂತ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿದೆ.
ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲರ್ಕ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರು ಭೌತ ಹಾಗೂ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ.
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ವರ್ಣ ಅಂಧತೆಯ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಸಿಕ್ರೆಟ್ ಗಾರ್ಡೆನ್ ಎನುವುದು ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹೊಡ್ಸೊನ್ ಬುರ್ನೆಟ್ರವರು ಬರೆದ ಅಧ್ಬುಥವಾದ ಮಕಳ ಪುಸ್ಥಕ.
ಮೆರಿ ಯಾರನು ಪ್ರೀತಿಸದ ಮತ್ತು ಯಾರು ಪ್ರೀತಿಸದ ರೋಗಿಷ್ಠ , ಫೌಲ್ ಮನೋಭಾವದ , ಅಸಹ್ಯವಾದ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗಿ.
ಇವಳ ತಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ ನಯಾಕ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ತುಂಬ ಸುಂದರವಾಗಿದಳು. ಆದರೆ ಮೆರಿಗೆ ಅವರನು ನೊಡುವ ಅನುಮತಿ ಸಿಗಲಿಲ.
ಅವಳನು ನೊಡುವುದು ಅವರಿಗೆ ತುಂಬ ಕಷ್ಟವಾಗಿದರಿನ್ದ, ಅವಳನು ನೊಡಿಕೊಳಳು ಹಲವಾರು ಸೇವಕರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇಟರು.
ಮೆರಿ ಹತ್ತು ವಯಸಿಧಾಗ, ಕಾಲರಾ ಹಿಡಿದು ಅವಲ ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸೇವಕರು ಸಾಯುತಾರೆ. ಮೆರಿ ಒಬಳೆ ಲೆನಾಕ್ಸ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾದಿಂದ ತಪಿಸುತಾಳೆ.
ಅವಳನು ಸೈನಿಕರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು , ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಾಸ ನಂತರ , ಮೇರಿ ತನ್ನ ಮಾವ, ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್ ಕ್ರಾವೆನ್ ರವರ ಜೊತೆ ಯಾರ್ಕ್ಷೈರ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಿಸ್ಲ್ ತ್ವತ್ ಮ್ಯಾನರ್ ನೂರು ಕೊಠಡಿ ಇದ ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಳೆಯ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಆಗಿದೆ .
ಆದರೆ,ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್ ಕ್ರೇವನ್ ರವರು ಆ ನೂರು ಕೊತಡಿಗಳನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಿಟಿದರು.
ಎಲ್ಲರೂ ಅವರನು "ನಿಕೃಷ್ಟವಾದ ಗೂನು" ಇದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತಿದರು. " ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ರಾವೆನ್ ಕಾದಂಬರಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಾವಿನ ದುಃಖದಿಂದ ಇದವರು. ಮಿಸ್ಲ್ ತ್ವತ್ ಮ್ಯಾನರ್ ತಲುಪಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮೆರಿ, ಮಾರ್ಥಾ ಎಂಬ ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಯಾರ್ಕ್ಷೈರ್ ಮನೆಗೆಲಸದವಳಿಂದ, ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಉದ್ಯಾನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತಾಲೆ.
ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್ ಕ್ರಾವೆನ್ ರವರು ಈ ಉದ್ಯನವನವನು ಲಾಕ್ ಹಾಕಿ, ಕೀಲಿಯನು ಭುಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚಿಡುತಾರೆ.
ಮೇರಿ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುತೂಹಲ ಆಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತಾಳೆ.
ಈ ಕುತೂಹಲ , ಮೂರ್ ಮೇಲೆ ಅವಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಡುತಿದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮೇರಿ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ . ಅವಳು ತಕ್ಷಣವೇ , ಕಡಿಮೆ ರೋಗಿಷ್ಠವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಳು , ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಫೌಲ್ ಮನೋಭಾವದ ಆಗುತ್ತಳು .
ಸ್ತಳ: ಚೀಟ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಿಲ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ
ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ತೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು.ಹೇಗೇಂದರೆ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತ,ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತ, ಮಾದ್ಯಮಿಕ ಹಂತ,ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ,ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹಂತ,ಸ್ನಾತಕ ಹಂತ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಂತ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ ಅವುಗಳ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಗಳು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮದರಸಾ ಶಾಲೆಗಳ ನಿಗಮವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.ಇದಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಎನ್.ಯು.ಇ.ಪಿ.ಎ. ಮತ್ತು ಎನ್.ಸಿ.ಟಿ.ಇ. ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜವಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೪೭ ರಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಉತ್ತೇಜಕಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹಾಜರಾತಿ ಕಾಪಾಡಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಧ್ಯಾನ್ಹ್ದ ಊಟ, ಉಚಿತ ಪುಸ್ತಕ, ಮತ್ತು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಹಚ್ಚಳದಿಂದ ೧೯೫೧ ರಿಂದ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪುನರ್ರಚನೆ ಮಾಡಲು "ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯು" ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಇದು ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು. ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ನೀತಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪಠ್ಯ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನ ಸಹಾಯ, ಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ನೀತಿಯ ಪ್ರಗತಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ
ಫ್ರೌಡ, ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು.ಬಡತನದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹಾಜರಾತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರಲು ಕಾರಣ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಮಿಷಿನ್ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂತರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.ಹಾಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಕನಿಷ್ಟ ೧೮ ವರ್ಷ ತುಂಬಿರಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ೧೮ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ್ಳಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ಗ್ರಾಮಿಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಣಕಾಸು ಕೊರತೆ ಇದ್ದರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮತೋಲನಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆ ಫಲಿತಾಂಶ ದೊರೆತಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಬಡತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಐಡಿಯಾಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.ಕಡಿಮೆ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಸಿಬಂಧಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೂಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ "ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ"ಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮಿಣ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೌಲ್ಯವು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯತೆ ಇದೆ,ಶೇಕಡ ೧೮% ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಫ್ರೌಡಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲಮೊವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಲಿಸಿದಂತೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ೧೦% ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮಟ್ಟವನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಜೀವತುಂಬಲು ಮತ್ತು ಪುನರ್ ರಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಡಿ.ಇ.ರ್.ಪಿ. ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು.ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಶೃ.೮೫ ರಷ್ಟು ಅನುದಾನ ನೀಡಿದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಶೇ.೧೫ ರಷ್ಟು ಅನುದಾನವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ೮೪೦೦೦ ಪರ್ಯಾಯ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೦೦೦೦ ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯು.ನಿ.ಸಿ.ಇ.ಎಫ್. ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು.ಕೆಲವೊಂದು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. ೯೩ರಿಂದ ೯೫ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಯೋಜನೆ ಎಂದರೆ ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ .ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ.ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ತಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತೇ ಹೊರತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಭಾರತವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.೭೫ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ.ಭಾರತದ ಸುಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ.ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕಾರಣ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.೬-೧೪ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಶೇ. ೯೫.೬ ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವರದಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ೪ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಶೇ.೯೬ ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಭಾರತವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦೧೩ರ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ೩೫೨೪ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡಿಪ್ಲೋಮ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ ಡಿಪ್ಲೋಮ ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.ಇದೇ ವರದಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೩೪೯೫ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ನೀಡುವ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.ಯುಜಿಸಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ವಿಜ್ಯಾನ,ಕೃಷಿ, ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನ ದಾಖಲಾತಿಯು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೬.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣವು ಜನರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯಿಂದ, ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಅವರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಉತ್ತೇಜಕವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೆಚ್ಚದೆ ಮತ್ತು ಶಿಶು ಮರಣ ಧರ ಕದಿಮೆಯಾಗಿದೆ.ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಶು ಮರಣ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಕೊರತೆ, ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷಣವು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವ್ಯೆತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಧರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟವು ಶಿಶು ಮರಣ ಧರವನ್ನ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗಿಯ ನಡುವೆ ನಿಕತ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.
ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲೆ,ವಿಜ್ೞಾನ,ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಿಯಾದ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗೆ ಅಥವಾ ವ್ರುತ್ತಿಪರ ಪದವಿಗಳಾದ ಇಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್,ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಗೆ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತಾವು ಮೂರನೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಆಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮೊದಲೆರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಗನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ತೃತಿಯ ಹಂತದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಂಗವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯ್ಯೋಗ ,ಇದು ತನ್ನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ವಿದಿಸುತ್ತದೆ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೆರಡರ ನಡುವೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯುಂಟು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ೧೨ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಒಂದಾಗಲಿದೆ.
ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಾಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟು ಅಥಾವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಧಾರ, ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರ,ಅಥಾವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೃಷಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕಣೆ, ಸಹಕಾರ,ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೈಗಾರಿಕೆ,ಗ್ರಾಮೀಣ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್,ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ,ಕುಟುಂಬದ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ,ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಯುವಜನತೆಯ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟನೆ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು,ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಮೂರು ಆಧುನಿಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಒಂದು.ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಶುಲ್ಕಪಡೆಯುವುದರ ಬದಲು ದಕ್ಷಿಣೆ ಪಡೆದು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.ನಂತರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದವು;ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಖಡ್ಡಾಯವಾಯಿತು.ಆದರೆ ಜಾತ್ಯಾತೀತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ‌ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿರುವ ಅವಶ್ಯಕವಿತ್ತು.ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗ ಅಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧರ್ಮ,ತತ್ವಶಾಸ್ತದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಸಮರದ ವಿವಿದ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಙ್ಙಾನವನ್ನು ನಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ವರ್ತಕರ ವರ್ಗವಾದ ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕಗಳೆಂದರೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಪುಸ್ತಕವಾದ "ಮನುಸ್ಮ್ರುತಿ" ಮತ್ತು ಕೌಟಿಲ್ಯನ "ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ"
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ೨ ರಿಂದ ೬% ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದರು ಅ ನಂತರ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಸಾಕ್ಷ್ರರತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಯೋಜಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಂತೆ ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ೧೫.೩%, ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ೨೮.೫% ಮತ್ತು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮಹಿಳಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೦% ಆಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆಗೆ "ಸಾಕ್ಷರ ಭಾರತ ಮಿಷಿನ್"ನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಮಿಷಿನ್ ಈಗಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಅನಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿವಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ, ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು ಅರ್ದದಷ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ದಾಖಲಾತಿ
ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನ ಮಾಪನವಾಗಿಸಿದರೆ ಶೇ,೯೦ರಷ್ಟು ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ದದಷ್ಟು ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ನೇಮಕಾತಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ನೇಮಕಾತಿಯು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗವನ್ನು ನೇಮಕಾತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರದಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮನ್ಮೊಹನ್ ಸಿಂಗ್ ರ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಚಾರದ ದೂರುಗಳಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಕುರುಡು ಪಾಠ ಅಥಾವ ಕಂಠಪಾಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. "ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್"ನ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯೆವಸ್ಥೆ ಸೋಮಾರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದೆ. ಹಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನ ಓದುವುದು ಮತ್ತು ಆಟವಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರದವಾದ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ.ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕೇವಲ ಕಂಠಪಾಠಕ್ಕೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಶೇಕಡ ೯೯% ಶಿಶುವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವಿಲ್ಲ.
ಸ್ವತಂತ್ರಾ ನಂತರ ಭಾರತ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತರಲು ಶಿಕ್ಷಣವು ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಸ್ತ್ರ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಮಾಡಿಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬ್ಲಾಕ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ.೧೦೦ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ ೧೫೦ ಮೈಲಿ ಮೈಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬ್ಲಾಕ್ನ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಹೇಳುವಂತೆ ೭೦,೦೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಹಿಂದು ಟೈಮ್ಸ್" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚರುಸುದನ್ ಕಸ್ತೂರಿ ಎಂಬುವರು,೨೦೦೧ರಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆಯೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ,ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಶೇ.೫೦ ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯು ಈ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.ಮೀಸಲಾತಿಯು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶವು ಶೇ.೮೩.೩೩ ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡವಾರು ಮೀಸಲಾತಿ.
ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ೨೫% ಭೋದಕರನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇ೧೫% ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೩೦% ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ೩೦೦೦ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಮುಖ್ಯೋಪಧ್ಯಾಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಗೈರು ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮಾದರಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಬೇಟಿ ನೀಡಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನೆಡೆಸಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನ ಮಾತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿ ಭೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಮಠ,ಬೌದ್ದ ಮಂದಿರಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು.ಈ ಸಂಸ್ತೆಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದವು.ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ನಗರ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾಣಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ತಕ್ಷಶಿಲೆ ಮತ್ತು ನಳಂದ .ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ವೇದ,ಬೌದ್ದಸಾಹಿತ್ಯ,ತರ್ಕ,ವ್ಯಾಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅದ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಕರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ‌ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ಚಾಣುಕ್ಯನು ಒಬ್ಬ.
ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಂದಕದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದೆ.ಆ ಕಂದಕ ಯಾವುದೆಂದರೆ ಗರಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅನುಪಾತ ,ಆರ್ತಿಕ ವ್ಯವಸ್ತೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಭೇತಿ.ಈ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ.ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ೫೮೧೬೬೭೩ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದಾರೆಂದು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಖಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು ೨೦೦೯ ರ ಪ್ರಕಾರ ೬-೧೪ ವರ್ಶದೊಳಗಿನವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ೧೮ ರಿಂದ ೨೪ ರ ನಡುವಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿಗೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ ಅಥಾವ ವ್ಯಾಖ್ಯನಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿಗದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ೨೪ ರಿಂದ ೫೦% ಅಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯತೆ ಇದೆ.ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧/೩ ಅಂಶದಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿದ್ದಾರೆ.ಮತ್ತು ಶೇಕಡ ೭ ರಷ್ಟು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿದ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರನ್ನೇ ಕಾಣಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿದೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೮೬% ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಇದ್ದರೆ, ಬಿಹಾರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೫೫ರಿಂದ ೬೦% ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಇದೆ. ಈ ಮೇಲಿನ ಶೇಕಡವಾರು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಕಟ ಸಂಬಧ ಹೊಂದಿದೆ.ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಶಿಶು ಮರಣ ದರ ಇದ್ದು, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ೨೪ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ೬ ರಾಜ್ಯಗಳು ಶೇಕಡ ೬೦% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರ ಶೇಕಡ ೧೨% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರಿಗೆ ಹಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯವರಿಗೆ ೧೫% ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ೭.೫% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯವೂ ಹಾಗೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯವೂ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅನುದಾನವು ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ,ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ತಕ್ಷಶಿಲ.ಇಂದಿಗೂ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆ /ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ವಿವಾದಗಳಿವೆ.ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೆಂದರೆ ನಳಂದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ವಲಯ ಶಾಲೆಗಳು "ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು"ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ,ಪ್ರಾಂಕ್ ಆಂಥೋನಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ.ಮದ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಈ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಶಾಲೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾಧ್ಯಮ ಇಂಗ್ಲೀಷ್.ಆದರೆ ಹಿಂದಿ /ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೧೪ ವರ್ಶದೊಳಗಿನವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನಿಷೇದಿಸಿದೆ.ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ತಿಕ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನಿಷೇದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶೇ.೮೦ ರಷ್ಟು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯೫೦ರ ನಂತರದ ಕೆಲವು ಹಿನ್ನೆಡೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಗಾಂಧಿಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಗ್ರಾಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಗಣನೀಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ್ದಲ್ಲಿ ೫,೨೦೦ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಯಸ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು, ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನಾಗಿಸಲು ಹಲವು ನಿಶ್ಚಿತ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದೆ.ಇತ್ತಿಚೆಗೆ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪದವಿಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ೪ ರಿಂದ ೩ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದೆ.ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ ಅದರ್ಂತೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಹಲವು ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ:ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಥಾವ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಸೌಕರ್ಯ ಅಥಾವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯವದಿಗಳು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತಿದ್ದಾರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಅಲ್ಲದೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಜನವರಿ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಲವು ೪೪ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ್ಂತೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. "ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರಾಂಟ್ ಕಮಿಷನ್" ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೩೯ ನಕಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಕಂದು ಹಿಡಿದಿದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇಕಡ ೧೦% ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸೇವಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೨೦% ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸೇವಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರಗಳೆರಡರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾದರೆ ಇನ್ನುಳಿದವು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ.ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿವಿಧ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನಾಗಿಸಿವೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ/ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಶಿಕ್ಷಣ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ.ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟಂತೆ,ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಧಿಸಬಹುದೆಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳಿದೆ.ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್,ಎಚ್,ಆರ್.ಡಿ. ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಹೇಳಿರುವ‍ಂತೆ,ಪೋಷಕರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ,ಗೃಹ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರೆ,ಆರ್.ಟಿ.ಇ.ಖಾಯ್ದೆ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರವು ಮದ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ೨೨.೫% ಇದ್ದಾರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯವರು ೧೭% ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ೭.೫% ಇದ್ದಾರೆ. ಮೇಲಿನ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ದಲಿತರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯು ಈ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಕೋಶವನ್ನು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ "ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕರಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ೧೦+೨+೩ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಶದ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ೨ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ವರ್ಶದ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ.ಹತ್ತು ವರ್ಶದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ ಉದಯಪುರ ಮತ್ತು ರಾಜಸಮಂಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಮದರಸಾ ಜಾಮಿ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.ಚಿತ್ತೂರ್ನಲ್ಲಿನ ನರ್ಸರಿ ಶಾಲೆ, ಈ ಶಾಲೆ 'ಪಾಠಶಾಲ' ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಲೆ ಈಗ ೭೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ೬೮ ಬಾಲ ಭವನ ಮತ್ತು ೧೦ ಬಾಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಭವನ್ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಡಂತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ , ದಾಖಲಾತಿ ದರ ಶೇಕಡ೫೨% ಹಿರಿಯ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡ೨೮% ಮತ್ತು ನರ್ಸರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೧೮% ಶೇ ೪೮% ನರ್ಸರಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದಾಖಲಾತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರ ಉದಯಪುರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸೇವಾ ಮಂದಿರ್ ಇಂದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
ಸೀತಾ ಅನಂತ ರಾಮನ್ ರವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣ್ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ಯಾಕೋಡ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಣದಿಂದ ದೂಶಿಸಬಹುದು.ಸುಡಬಹುದು.ಆದರೆ ನಾವು ಮಾತ್ರ ಹದ್ದು ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳ ದಂತಹ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ.ಸಾಯುವುದರಲ್ಲೂ ಸಹ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತೇವೆ.ಸತ್ತರು ಪೀನಿಕ್ಸ್ ಹಕ್ಕಿಯ ತರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇವೆ,ನಾವು ಏಕಾಂತದಲ್ಲು ಸಹ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಗಿರುವ ನಿಗೂಡ ಶಕಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇಶ್ಟಾದರು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡದೆ ಸಾಯಿಸುತ್ತೀರ.ಗೋರಿಯ ಒಳಗೆ ಹಾಕುತ್ತೀರಾ.ಆದರೆ ಆ ಗೋರಿಗು ಕೂಡ ನಾವು ಸತ್ತಿರುವುದು ಇಶ್ಟವಾಗದೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.ಆಗ ನಾವು ಪಾಟ ವಾಗುತ್ತೇವೆ ಅದಕ್ಕು ಇಶ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ನಾವು ಸಾನೆಟ್ ಆಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಮೂಲಕ ನಾವು ಅಮರವಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಬೂದಿ ಯಾದದನ್ನು ಕಂಡು ನೀವು ಖುಶಿ ಪಡಬಹುದು.ಆದರೆ ನಾವು ಆ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಪಂಚದ ಶಾಂತಿಗೋಸ್ಕರ ನಾವು ಸಮಾಜದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಋಶಿ ಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.ಆ ಜಾಗದಲ್ಲೂ ಸಹ ನಾವು ಒಂದಾಗಿರುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಏಂಕಾತವಾಗಿ ಇರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಈಗ ಸ್ವ್ಲ್ಪಲ್ಪ ಕಟೊರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇಶ್ಟು ದಿವಸ ನಾವು ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿಸಿಕೂಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಈಗ ನಾವು ಸಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದಿರಿ ಆದರೆ ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳೆಂಬ ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಇಡೀ ಪಟ್ಟಣ,ದೇಶ,ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತೇವೆ.ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅದೂ ಸಹ ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಮೋಕ್ಶ ಸಾದಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ.ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡಿ.ನೀವು ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಪಾಲ್ಸ ನ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಟ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಭವಿಶ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ,ಯಾವುದಾದರು ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಿ ಆಗ ಬೇರೆಯವರಾದರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗೊರವಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದೇನು ಆಗಲಿಲ್ಲವಾದರೆ,ನಿಮಗೆ ಯಾರಾದರು ರಾಜ ಉತ್ತಮ ಅನಿಸಿದರೆ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ , ಅವನ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಆಗ ಹಣವಾದರು ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿಶಯಕ್ಕೆ ಬರಬೇಡಿ ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಬಿಡಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಥವಾ ನನ್ನ ನೆಗಡಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾದರು ಚಳಿ ಹೊರಟುಹೋಯಿತ ಅಥವಾ ಯಾರಿಗಾದರು ಖಾಯಿಲೆ ಬಂತಾ ?
ಸೈನಿಕರು ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಕೀಲರು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾರೆ.ಎಲ್ಲವು ನಿತ್ಯ ನಿಯಮದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಬಿಡಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಎಲಿಜಬೆತ್ ಯುಗದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತದ ಭಾಂದವ್ಯವಿತ್ತು.ಮತ್ತು ಹಿತವಾದ ಪದ್ಯಮಾದ್ಯಮ ವನ್ನು ಕವಿಗಳು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು.ಆದರೆ ಡನ್ ನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಡಬನೆ ಉಂಟು.ಗಂಭೀರವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗಲು ಹಾಸ್ಯಬೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಪ್ರೇಮಕವಿಯಾಗಿಯು ಸಹ ಡನ್ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರೀತಿಯ ಕವಿತೆಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ಈತನ ಪ್ರೇಮ ಕವಿತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡವು.ಮತ್ತು ಡನ್ ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗ್ರೇಟ್ ವಿಟ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈತನ ವಿಟ್ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾದದು,ನಿಜವಾದದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈತನ ಕವಿತೆಗಳು ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಬದ್ದ ಎನಿಸಿದರು ಓದುಗ ತನ್ನನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಭಾಗಗಳು ಅನುಭವವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡನ್ ಇವನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಇಮೇಜ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ರುಸ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಜತೆ,ವೈಜ್ನಾನಿಕತೆ,ದರ್ಮ,ನಿತ್ಯಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಂದವುಗಳಾಗಿವೆ.
ಇದು ಡನ್ ನ ಉತ್ತಮ ಪ್ರೇಮ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯಾದ ಅನ್ನಾಮೋರ್ ಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕವಿ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ,ಇದು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿಶಯ ಅದರ ಕುರಿತು ಬೇರೆಯವರು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೀತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ನಾವು ದೇವರುಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಮರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಪದ್ಯದ ಒಳಾರ್ಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅವರು ಈ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಸ್ತ ಧರ್ಮ ವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಈ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಒಲವು, ಅನುಭವ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಶಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಡನ್ ತನ್ನ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕವನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇವನ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕ ರಾದ ಎಲ್.ಎಸ್.ಶೇಶಗಿರಿ ರಾವ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ'ಡನ್ ನ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯವಿದೆ.ತುರ್ತಿನ ಭಾವನೆ ಇದೆ. ಭಾವತೀವ್ರತೆಯ ವಾದವಿದೆ. ಹಲವೊಮ್ಮೆ ವಾದ ಅನಿರೀಕ್ಶಿತವಾಗಿ ಅತಿ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆ ಯಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.ಕಾವ್ಯವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಸಂಭಾಶಣೆಗೆ ಹತ್ತಿರ ತಂದಿದ್ದಾನೆ.ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಂಭಾಶಣೆಯ ದಾಟಿ,ತುರ್ತು ಉದ್ವೇಗ,ಅದರಿಂದ ದೂರವಾದ ವಿದ್ವತ್ತು,ಅನಿರೀಕ್ಶಿತ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಇವುಗಳ ಸಂಗಮ ಡನ್ ನ ಕವನಗಳು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾನ್ ಡನ್ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ , ವಿಡಂಬನೆ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇವನ ಕವನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿವೆ.ಡನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಯುಗದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.ಅಂದರೆ ಇವನು ಆ ಕಾಲದ ಇಂಪಾದ,ಪೆಟ್ರಾರ್ಕನ್,ಪ್ಲೇಟೋನಿಕ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೆಡಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದನು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನದೇ ಆದ ವಿಚಾರವಂತಿಕೆ,ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ,ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ ಫೆಚ್ಡ್ ಇಮೇಜರಿ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನೈಜತೆಯನ್ನು ತಂದನು.