polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೊಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾಣ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ೪-೬ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಗುಪ್ತ ನಾಣ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾನ- ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಕಲಾಮೌಲ್ಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ- ಮಹತ್ವದ್ದು. ೧೭೮೩ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮಹಮ್ಮದ್ಪುರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕಾಲೀಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹೂಗ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಭರ್ಸರ್, ಅಲಾಹಾಬಾದ್, ತಾಂಡ, ಕೋಟ್ವಾ, ಬಸ್ತಿ, ಟೇಕ್ರಿ ದೇಬ್ರಾ, ಕಸರ್ವಾ, ಜಾನ್ಪುರ, ಗೋಪಾಲಪುರ ಮತ್ತು ಝಾನ್ಸಿ, ಬಿಹಾರಿನ ಹಾಜೀಪುರ, ಪಂಜಾಬಿನ ಮೀಠಾಥಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ತಾನದ ಬಯಾನಾ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೊರೆತ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಣ್ಯಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಗುಪ್ತ ಅರಸರು ಹೊರಡಿಸಿದ ನೂರಾರು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಬಂಗಾರದ, ಬೆಳ್ಳಿಯ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮುಲಾಮಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ ಗುಪ್ತರ ಬಂಗಾರ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ದಿನಾರವೆಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಅವರ ಹಲವು ಬಂಗಾರ ನಾಣ್ಯಗಳ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಗಂಗಾಮಾತೆ, ಗರುಡ, ಕಲಶ, ಮಯೂರವಾಹನ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಆಲೇಖ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ತೆರೆದ ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲೊಂದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾವುವೂ ಅವರ ತಾಮ್ರ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಗುಪ್ತರು ತಮ್ಮ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕ, ಸುತ್ತಳತೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಬಂಗಾರದ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೧೨-೧೪೬, ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೭-೩೪, ತಾಮ್ರ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೮-೮೭ ಗುಂಜಿ ತೂಕಗಳ ಅಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಮನೀಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೊಸ ಅರಸ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಗುಪ್ತರ ಬಂಗಾರ ನಾಣ್ಯಗಳ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದು.
ಒಂದನೆಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಒಂದೇ ವಿಧದ ಬಂಗಾರ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮುಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿ ಲಿಚ್ಛವಿವಂಶದ ಕುಮಾರದೇವಿಯವರು ನಿಂತಿರುವ ಚಿತ್ರಣವೂ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ, ಶ್ರೀ ಕುಮಾರದೇವಿ ಅಥವಾ ಕುಮಾರ ದೇವಿಶ್ರೀ ಎಂಬ ಆಲೇಖ್ಯಗಳೂ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ದೇವತೆಯೊಬ್ಬಳ ಚಿತ್ರಣವೂ ಲಿಚ್ಛವಯಃ ಎಂಬ ಆಲೇಖ್ಯವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವು ಬೇಪ೯ಡಿಸಲಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ಪರಿಸರವು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಪ೯ಡಿಸಲಾಗದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರವು ಪರಿಸರವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯವೆಂದೆರೆ ಕಾನೂನು, ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧಿ೯ಕ ಅಂಶಗಳು.ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಸ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಒಂದು ಸಹಜೀವನದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಯಶಸ್ಸು ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಡಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ೦ತೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೊತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಸರದ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಪರಸ್ಪರಾವಲ೦ಬನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕಚ್ಚಾ ಪದಾಥ೯ಗಳು, ಬಂಡವಾಳ, ಕಾಮಿ೯ಕ, ಶಕ್ತಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪರಿಸರವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸುದೀಘ೯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಸಕಾ೯ರವು ಕೆಲವು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೊರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಣಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.ಪರಿಸರದ ಪಡೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿಣ೯ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಉದ್ಯಾಮಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಯಶಸ್ಸು ಜಾಗರುಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ; ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಂತರಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು, ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪಡೆಗಳು ; ವ್ಯವಹಾರದ ಪರಿಸರ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಆಂತರಿಕ ಪರಿಸರವು ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳು, ನೌಕರರು, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ವಾತವಾರಣದ ಉಪವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ತಾಂತ್ರಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆಥಿ೯ಕ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಸಂಕೀಣ೯ವಾಗಿದೆ ; ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಲವಾರು ಸಂಕೀಣ೯ ಸಂದಭ೯ಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಥ೯ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀಣ೯ವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಿದೆ.ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಗಾತ್ರವು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಿಸರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀಣ೯ವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಕಾರಣವೇನೆಂದೆರೆ ಸಕಾ೯ರ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ನೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಬಹುಮೂಖೀಯವಾಗಿದೆ ; ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಖುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರೆಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾವಣೆ ಯಾರಿಗಾದರು ಅನೂಕೂಲಕರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಇರಬಹುದು.ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವಿವಿಧ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಪರಿಸರದ ಬದಲಾಣೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತರಬಹುದು.
ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳು; ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಸದಾ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದ ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಕಾಶಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅನೂಕೂಲಕರವಾಗಿ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಭವನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ ಇದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅನೂಕೂಲಕರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ವಹಿವಾಟಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಪರಿಸರ ಉತ್ತಮವಾದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಆಥಿ೯ಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರಚನೆಯೊಳಗೆ ನಡೆಸಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ತನ್ನ ಉಳಿವು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವು ಎಂದಿಗೂ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಸ್ವತ: ತನ್ನ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಅರಿಯಬಬೇಕು.
ದೀಘಾ೯ವಧಿ ಪರಿಣಾಮ; ಪರಿಸರವು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಖುಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದ ಅಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾಯ೯ದಲ್ಲಿ ದೀಘಾ೯ವಧಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೊರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅನೂಕೂಲಕರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲಕರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿಶ್ಲೀಷನೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನಿರೋಧಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ; ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದದ್ದು. ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾದುದು. ಉದ್ಯಾಮಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡುವುದು ಕೇವಲ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರದಶ೯ನವಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಧೀಘ೯ಕಾಲದವರೆಗು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕು.
ಕೆಳಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಇಂಟಫೆ೯ಸ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ನೈಸಗಿ೯ಕ ವಾತಾವರಣ ; ನೈಸಗಿ೯ಕ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪರಸ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೈಸಗಿ೯ಕ ವಾತಾವರಣವು ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರವು ತನ್ನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸರಬರಾಜು ನೀರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರವು ತನ್ನ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೊಲು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪರಿಸರೀಯ ಕಾರಣಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಾದ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಡಚಣೆದ ಪರಿಸರದ ಸಮತೊಲಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಆತ೦ಕ ಕಾರಿಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.ಒಂದು ಪರಿಸರವು ಮಂಜೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರವು ತನ್ನ ನೈಸಗಿ೯ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೆಕು. ನೈಸಗಿ೯ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯು ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಮೂಲ ಭೂತದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ತೋರುತ್ತದೆ,.
ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಸರ ; ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವೆಂದರೆ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ವತ೯ನೆ,ನಂಬಿಕೆಗಳು, ನೀತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಣಾಯ೯ಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ದಿ, ಪ್ರಚಾರ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿವ೯ಹಣೆ, ಇತ್ಯದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಸ್ಥಿಣ೯ದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು , ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವು, ಅಗತ್ಯವಾದ ಮುಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸೂಕ್ತ ದಾನಗಳು, ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಗಾತ್ರವು ಸೂಕ್ತ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಬಂಧ, ಸಾಕಷ್ಟು ಬಲ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಶೀಲತೆಯ ಸಾಮಥ್ಯ೯, ಸೂಕ್ತ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳು, ರಾಜಕಿಯ ಸ್ಥಿರತೆ, ಕಾನೂನು ಬೆಂಬಲ, ಸಾಂಸ್ಕೃತ ಸಿದ್ಧತೆ, ಸೂಕ್ತ ನೈಸಗಿ೯ಕ ಪರಿಸರ ಇತ್ಯದಿಗಳು. ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿವ೯ಹಿಸಲು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದತ್ತಿ ಘಟಕ; ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ದತ್ತಿ ಘಟಕವು ಸಾಕಷ್ಟು ದಾರಿಯಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೈಸಗಿ೯ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮೀಸಲು ದೇಶವು ಹೊಂದುತ್ತದೆ ನೈಸಗಿ೯ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಾದ ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಖನಿಜಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಮೂಲಸೌಕಯ೯ ಘಟಕ; ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಮೂಲಸೌಕಯ೯ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಆರ೦ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇದೆ. ಮೂಲಸೌಕಯ೯ ಘಟಕಗಳಾದ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ವಿತರಣೆ, ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಮೆ, ಆರೊಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ಘಟಕ; ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಘಟಕವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತವು ತಂತ್ರಜ್ಣಾನ ಕೊರೆತೆಯಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ದೇಶವು ತನ್ನ ತಂತ್ರಜ್ಣಾನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಇನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಾರತವು ಕೃಷೀ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೇ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಧಾ೯ತ್ಮಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ; ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕವು ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಕಾಮಿ೯ಕರು ಮತ್ತು ಮಾಲಿಕರ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿವೆ. ಧನಾತ್ಮಕ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ವಷ೯ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಯಮಗಳು; ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಯಮಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಾವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿವ೯ಹಣೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿರುವ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆಥಿ೯ಕ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಧ್ವನಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿವ೯ಹಣೆ ಮಾಡುತದೆ.
ನೈಸಗಿ೯ಕ ಬೆಂಬಲ; ನಿಧ೯ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನೈಸಗಿ೯ಕ ಬೆಂಬಲ. ಕೆಲವು ನೈಸಗಿ೯ಕ ಬೆಂಬಲಗಳಾದ ಸೂಕ್ತ ಸಮತೊಲಿತ ಹವಾಮಾನ, ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣ, ಸೂಕ್ತ ನೈಸಗಿ೯ಕ ಪರಿಸರ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಕರಡು ಇತ್ಯದಿಗಳು.
ಇತರ ಘಟಕಗಳು; ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವು ನಿಧ೯ರಿಸುವ ಇತರ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ರಾಜಕಿಯ ಸ್ಥಿರತೆ, ರಾಜಕಿಯ ಕಾನೂನು ಸನ್ನಿವೆಶ, ಕಾನೂನು ಬೆಂಬಲ, ಸಾಂಸಕೃತಿಕ ಸೆಟ- ಅಪ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಇತರ ಘಟಕಗಳು ಧ್ವನಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರರ ಅಗತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆ. ಅವರು ಹೊಸ, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಣಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಣಾನಗಳು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಗ್ಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ತರುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಣಾನಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೌಕರರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬದಾಲಾವಣೆಗಳು ಮಾತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ತನ್ನ ಕಾಯ೯ವನ್ನು ನಿವ೯ಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕನಿಷ್ಟವೇತನೆಯ ಪರಿಚಯ, ಕೆಲಸದ ನಿಬ೯ಂಧನೆಗಳು, ಕಟೀನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತವಾದ ಅಗತ್ಯಗಳು.
ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸರಬರಾಜು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವಿಶ್ವಾಸಾಹ೯ದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊಡಿಕೆದಾರರು ಉದ್ಯಾಮದ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರ೦ಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒತ್ತಡದ ಗುಂಪುಗಳು ಉದ್ಯಮದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರ೦ಭಿಸುತ್ತಾದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವು ಉದ್ಯಮದ ಹೊಸ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಲಿಬರ್ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಆಕಷಿ೯ಸಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ತರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಾಮದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪಧಿ೯ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಅ. ಹೊಸ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ. ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಷಿ೯ಸಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಪ್ರೋಚ್; ಮೂಲದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರಕುಗಳೂ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಒಳಹರಿವುಗಳಾದ ಕಚ್ಚಾ ಪದಾಥ೯ ಬಂಡವಾಳ, ಕಾಮಿ೯ಕ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಸರದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಪ್ರೋಚ್ ; ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಾದ ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಾದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಸ್ಟಾಕು, ನೌಕರರು,ಸಕಾ೯ರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪೊರೈಸುತ್ತದೆ.
ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನ; ಈ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮೂಲಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಆಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಜನರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳು. ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳೂ, ನೌಕರರು, ಸ್ವತ್ತುಗಳೂ ಮತ್ತು ಮಾಕೆ೯ಟಿಂಗ್. ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಪಧಿ೯ಗಳು, ಸ್ಟಾಕು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಆಧಿ೯ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರವೆಂದರೆ ನಿಯಮಗಳೂ, ಘಟನೆಗಳೂ, ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೂಡಿ ಸುತ್ತುವರೆದು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಿರುತ್ತದೆ.'-ಕೀತ್ ಡೇವಿಸ್'
ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದು ಇತರ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳೂ ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವ ಉಪಗಣ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿಯನ್ನು ಎರಡು ಇಂಫ್ರಾಗಣ ಲೆಮುರಿಫೊರ್ಮೆ ಮತ್ತು ಲೊರ್ಸಿಫೊರ್ಮೆ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕುಟುಂಬ ಅಟೆಲಿಡೆ: ಊಳು ಕಪಿ, ಜೇಡಕೋತಿ, ಉಣ್ಣೆ ಜೇಡಕೋತಿ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆ ಕೋತಿಗಳು
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮ್ಮಟಾಕರದ ಮಸ್ತಕ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಆಂತ್ರಪಾಯ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಸ್ತಕವು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾದ ದೊಡ್ಡ ಮೆದುಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನವರ ಒಳಮಸ್ತಕದ ಘನ ಅಳತೆಯು ಇತರ ಮಾನವೇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಗಾತ್ರದ ಮೆದುಳಿಗಿಂತ ಮೂರರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿದ್ದು, ಇದು ಮಾನವರ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮೆದುಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನವರ ಸರಾಸರಿ ಮಸ್ತಕದ ಘನ ಅಳತೆ ೧,೨೦೧ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಸೆಂಮೀ, ಗೊರಿಲ್ಲ ಘನ ಅಳತೆ ೪೬೯ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಸೆಂಮೀ, ಚಿಂಪಾಜಿಗಳದು ೪೦೦ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಸೆಂಮೀ ಮತ್ತು ಒರಗುಂಟಾನ್‌ಗಳದು ೩೯೭ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಸೆಂಮೀ. ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ ವಿಕಸನದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮೆದುಳಿನ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂವೇದನೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆ, ಚಲನೆಯ ಆದೇಶಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತರ್ಕ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನವಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ. ಇತರ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸನೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟರೆ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಮರವಾಸವು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ನೋಟದ ಇಂದ್ರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ವಾಸನೆ ಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳೂ ಒಂದೇ ವಂಶದ ಮೂಲದವು. ಉಪಗಣ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿ ಅಥವಾ ತೇವಾಂಶ ಮೂಗಿನ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ೬೩ ದವಹಿಂ ಸಿಡಿದು ಬೇರೆಯಾದವು ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಮಾನವನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನಿಲುವುಗಳಿವೆ. ಇಯೋಸಿನ್ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು -ಅಡಪಿಪೊರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಒಮೊಮಿಡ್‌ಗಳು, ಪ್ರಭಲವಾಗಿದ್ದವು. ಮೊದಲನೆಯ ಗುಂಪನ್ನು ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿ ಉಪಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಅವಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ಲೆಮುರ್‌ಗಳಂತೆ ಹಲ್ಲುಬಾಚಣಿಗೆ (ಇನ್ನೊಂದು ಸಹಜೀವಿಯನ್ನು “ಶುಚಿಗೊಳಿಸಲು” ಅಥವಾ ಪರಜೀವಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳ ಆರೈಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಬಾಚಣಿಗೆಯಂತಹ ಹಲ್ಲು) ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಡಾರ್ವಿನಿಯಸ್ ಮಸಿಲ್ಲೆ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. ನಂತರದ್ದು ಟಾರ್ಸಿಯರ್, ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾನರ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಗುಂಪುಗಳ ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಒಮೊಮಿಡ್‌ಗಳು ೩೦ ದವಹಿಂನವರೆಗೂ ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಅಡಪಿಪೊರ್ಮ್‌ಗಳು ೧೦ ದವಹಿಂನವರೆಗೂ ಬದುಕಿದ್ದವು.
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೈಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೂ ಐದು ಬೆರಳುಗಳು ಇದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆರಳಿಗೂ ಕೆರಟಿನ್ ಉಗುರುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೈಕಾಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುಮೆತ್ತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ (ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಬಿಸುಪು ಮತ್ತು ನೋವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನೆ ಇರುತ್ತದೆ). ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಇದ್ದು ಈ ಲಕ್ಷಣವು ಈ ಗಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲ ಸಸ್ತನಿ ಒಪೊಸ್ಸಮ್‌ ಮತ್ತು ಕೊಯಲ ಕರಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಹೆಬ್ಬರಳ ದಿಕ್ಕು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಈ ರೀತಿಯ ಹೆಬ್ಬರಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಕರ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಗುರಗಳ ಗುಣಗಳ ಜೋಡಿ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಉಳಿಕೆ. ಇದು ಭಾಗಶ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನೆಯಾಗಿ ಬಾಹುಗಮನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರೊಸಿಮಿಯನ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿ ಕಾಲಿನ ಎರಡನೆಯ ಬೆರಳು ಉಗರು ಮೊನೆಯುಗುರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟಾಯಲೆಟ್-ಮೊನೆಯುಗುರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಶುಚಿಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಪಗಣ ಹಾಪ್ಲೊರ್ಹಿನಿ ಸರಳ ಮೂಗಿನ ಅಥವಾ “ಒಣ ಮೂಗಿನ” ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಎರಡು ಸಹೋದರ ಮೂಲವಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರೊಸಿಮಿಯನ್, ಟಾರ್ಸಿಯರ್ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಹುಟ್ಟು ಸುಮಾರು ೫೮ ದವಹಿಂ. ತೀರ ಪುರಾತನ ಹಾಪ್ಲೊರ್ಹೀನಿ ಅಸ್ತಿಪಂಜರ ಕೇಂದ್ರ ಚೀನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ೫೫ ದವಹಿಂನ ಟಾರ್ಸಿಯರ್‌ನ್ನು ಹೋಲುವ ಅರ್ಕಿಸೆಬಸ್‌ನದು. ಈ ಗುಂಪಿನ ಹುಟ್ಟು ಏಶಿಯದಲ್ಲಿ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಪ್ರಾಗಣ ಸಿಮಿಫೊರ್ಮೆ ಸುಮಾರು ೪೦ ದವಹಿಂ ಬಹುಶ ಏಶಿಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಇದು ನಿಜವಾದಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಟೆಥಿಸ್ ಸಮುದ್ರ ದಾಟಿ ಏಶಿಯದಿಂದ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆಹೋಯಿತು. ಸಿಮಿಯನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಂಶಗಳಿವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದ ಕಾಟರ್ಹಿನಿ, ಇದು ಕೋತಿ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾನರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟಿರ್ಹಿನಿ- ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದ ಇದು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂರನೆಯದು ಏಶಿಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದ ಇಯೊಸಿಮಿಡ್‌ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವು ದವಹಿಂ ಅಳಿಯಿತು.
ಲೆಮುರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳ ಹುಟ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಅಣ್ವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ಲಾಟಿರ್ಹಿನಿ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ಹಿನಿಗಳು ವಿಭಜಿತವಾದ ಕಾಲಮಾನದ ಬಗೆಗೆ ತೀರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಮಾನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ೩೩ ರಿಂದ ೭೦ ದವಹಿಂನ ವರೆಗೂ ಇದೆ. ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ ಅನುಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತುಸು ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾಲಮಾನ, ೩೫ ರಿಂದ ೪೩ ದವಹಿಂ, ಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಅಂತ್ರೊಪಾಯ್ಡ್ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು ಇಯೋಸಿನ್ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಟ್ಲಾಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ದಿಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಕಡಿಮೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ದಾಟಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದವು. ಬದಲೀ ವಿವರಣೆಯಾಗಿ ಒಂದು ತೆಪ್ಪಹಾಯು ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ವಲಸೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು. ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಂದಿನ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಅಗಲ ಇಂದಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಒಂದು ಕಿಲೊಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ತೆಪ್ಪ ಸಸ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹದಿಮೂರು ದಿವಸ ಬದುಕಬಲ್ಲದು. ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಖಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ದಾಟುವಿಕೆಗೆ ಇದು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಕೊರಳುಪಟ್ಟಿ ಎಲುಬು ಬುಜಾಸ್ಥಿ ಚಕ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಭುಜ ಕೀಲಿನ ಅಗಲ ಚಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದು, ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ಗೂಡು ಹಿಂದು –ಮುಂದು ಹೆಚ್ಚು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲ ಬೆನ್ನೆಲುಬಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಬುಜಗಳ ಕೀಲು ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನೆ ಇರುತ್ತದೆ (ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಳ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬಾಲವು ಇಲ್ಲವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ). ಬಹಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ವಾನರಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಊಳು ಕಪಿ, ಜೇಡ ಕೋತಿ, ಉಣ್ಣೆ ಜೇಡ ಕೋತಿ, ಉಣ್ಣೆಕೋತಿ ಮತ್ತು ಕಾಪುಚಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕ ಬಾಲ ಇರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತೂಗುಬಿದ್ದ ಲೈಂಗಿಕ ಅಂಗವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೃಷಣಕೋಶದಲ್ಲಿ ತರಡುಬೀಜ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಿಮಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಿರಿಮೂಗಿನ ಕೋತಿಗಳು , ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದ ವಾನರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಟರ್ಹಿನಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಚಪ್ಪಟೆಮೂಗಿನ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ಲಾಟಿರ್ಹಿನಿಯಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಟರ್ಹಿನಿ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿ, ಗಿಬ್ಬಾನ್ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ವಾನರಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ಕಾಪುಚಿನ್, ಊಳು ಕಪಿ ಮತ್ತು ಅಳಿಲು ಕೋತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಶಿಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯದ ಹೊರಗಡೆ ಬದುಕಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಾಟರ್ಹಿನಿ ಮಾನವ. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಯುರೂಪಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಟರ್ಹಿನಿಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂದು ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯು ನಮಗೆ ಸುಳಿವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೨೦೦೦ದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ೨೫ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೧೧ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಮಿದುಳು ಇತರ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೊಡ್ಡದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಾಸನೆ ಶಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ನೋಟದ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣ ಲೋರಿಸ್ ಮತ್ತು ಲೆಮುರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳ ನೋಟ ಕೆಲವು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಯ ಹೆಬ್ಬರಳು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಬಾಲ ಇದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆ ಇದ್ದು ಅದು ದೇಹದ ಗಾತ್ರ, ಕೋರೆಹಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಯಸ್ಕ ಜೀವಿಗಳು ಒಂದೇ ಬದುಕ ಬಹುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕ ಬಹುದು ಅಥವಾ ನೂರರವರೆಗಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕ ಬಹುದು. ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರ ಬಹುದು.
ಅಂಟಾರ್ಕಿಟಿಕ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಾನವರನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ಇತರ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು ಎರಡು ಅಮೆರಿಕ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಶಿಯದ ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಅರೆಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ೩೦ ಗ್ರಾಂ ತೂಗುವ ಮೇಡಂ ಬರ್ತೆಯ ಇಲಿ ಲೆಮುರ್‌ನಿಂದ ೨೦೦ ಕಿಲೊಗ್ರಾಂ ತೂಗುವ ಪೂರ್ವ ಗೊರಿಲ್ಲಗಳವರೆಗೂ ಇದೆ. ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಪುರಾವೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಮೊದಲ ನಿಜ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಟೆಯಿಲ್‌ಹಾರ್ಡಿನ ಕುಲದ ಕಾಲಮಾನ ೫೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ . ತಡವಾದ ಪಾಲಿಯೋಸಿನ್, ೫೫-೫೮ ದವಹಿಂನ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ಲೆಸಿಯಡಪಿಸ್‌. ಅಣ್ವಿಕ ಗಡಿಯಾರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಕವಲು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯದು ಕ್ರೆಟೇಶಿಯಸ್ ಪಾಲಿಯೊಜೀನ್ ಗಡಿ ಅಥವಾ ೬೩ ರಿಂದ ೭೪ ದವಹಿಂನದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ತಜ್ಞರಾದ ಸರ್ ವಿಲ್‌ಫ್ರಿಡ್ ಲೆ ಗ್ರಾಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ವರೆಗೂ ಬದುಕಿರುವ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು “ಏರು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ” ಇರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ ಗುಂಪುಗಳ ಹೆಸರುಗಳಾದ “ಪ್ರೊಸಿಮಿಯನ್”, “ಕೋತಿ”, “ಸಣ್ಣ ವಾನರ” ಮತ್ತು “ದೊಡ್ಡ ವಾನರ” ಹೆಸರುಗಳು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದಿನ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಒಂದೇ ಪೂರ್ವಜರ ಮೂಲದಿಂದ ವಿಕಾಸವಾಗಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಒಂದೇ ಮೂಲ ವಂಶದಿಂದ ಬಂದವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯ ವಿಂಗಡನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಡಗಾಸ್ಕರನ ಲೆಮುರ್‌ಗಳು ಲೊರಿಸೊಯಿಡ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೫ ದವಹಿಂ ಬೇರೆಯಾದವು. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಅಣ್ವಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಲೆಮುರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಇತರ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿತ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ೧೬೦ ದವಹಿಂ ಮತ್ತು ಭಾರತದಿಂದ ೯೦ ದವಹಿಂ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೆಲವು ಲೆಮುರ್‌ಗಳು ೫೦ ರಿಂದ ೮೦ ದವಹಿಂ ಒಂದೇ ತೆಪ್ಪಹಾಯು ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಸಲ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿರ ಬಹುದಾದಂತ ಇತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ಅಣ್ವಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಗಣ ಪ್ರೈಮೇಟನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೊಸಿಮಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಂತ್ರೊಪಾಯ್ಡ್ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರೊಸಿಮಿಯನ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದು ಮಡಗಾಸ್ಕರನ ಲೆಮುರ್‌ಗಳನ್ನು, ಲೊರಿಸೊಯ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಸಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಿಮಿಯನ್‌ಗಳು ಕೋತಿ, ವಾನರ ಮತ್ತು ಹೊಮಿನಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಟಾಕ್ಸಾನಮಿ ತಜ್ಞರು ತೇವಾಂಶದ ಮೂಗಿನ ಗುಂಪಾದ ಉಪಗಣ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿ ಮತ್ತು ಒಣ ಮೂಗಿನ ಟಾರ್ಸಿಯರ್‌ ಹಾಗೂ ಸಿಮಿಯನ್‌ಗಳಿರುವ ಉಪಗಣ ಹಾಪ್ಲೊರ್ಹಿನಿಯಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಲೆಬುರಡೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಇಗ್ಗಣ್ಣಿನ ನೋಟ ದೂರದ ಖಚಿತ ಅಂದಾಜು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹುಗಮನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ. ಅಗಿಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿರುವ ಮೂಳೆಯ ದಿಂಡುಗಳು ಬಲಹೀನ ಮುಖದ ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕಣ್ಣಿನ ಗುಳಿಯ ಸುತ್ತ ಮೂಳೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾಪ್ಲೊರ್ಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕಣ್ಣಿನ ಗುಳಿಗಳು ಇವೆ.
ಕಾಟರ್ಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಊಳುಕಪಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿವರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಂಶವಾಹಿ ನಕಲಾಗುವಿಕೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಊಳುಕಪಿ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲೆ ತಿನ್ನುವು ಕೋತಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಇದರ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ತಿನ್ನುವ ಎಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕೆಂಪು-ಹಸಿರು ಗುರುತಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಊಳಕಪಿಯ ಆಹಾರ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ತ್ರಿವರ್ಣಿ ಗುಣವು ಪರಿಸರದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
“ಪ್ರೊಸಿಮಿಯನ್”ಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲವಂಶದ ಉಪಗಣ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸರ್ಹಿನಿ ಮತ್ತು ಹಾಪ್ಲೊರ್ಹಿನಿಯ ಟಾರ್ಸಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡು ಸೆಮಿಫಾರ್ಮೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ.
“ಕೋತಿ”ಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲವಂಶದವಾದ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸೆಮಿಫಾರ್ಮೆ ವಂಶದವೇ ಆದ ಸಣ್ಣ ವಾನರ , ದೊಡ್ಡ ವಾನರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ.
“ವಾನರ” ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು “ದೊಡ್ಡ ವಾನರ” ಗುಂಪು ಸಹ ಒಂದೇ ಮೂಲವಂಶದವರಾದ ಮಾನವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಅಯೆ-ಅಯೆಯನ್ನು ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಕುಟುಂಬ ಡಾಬೆಂಟೊನಿಡೆನ ಪೂರ್ವಜರ ವಂಶ ಲೆಮುರ್ ಕವಲಿನಿಂದ ಲೆಮುರ್ ಮತ್ತು ಲೊರಿಸ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಈಚೆಗೆ ಕವಲೊಡೆಯಿತು ಅಥವಾ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿಯ ಸೋದರ ಕವಲು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮುಂದು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅಯೆ-ಅಯೆ ಕುಟುಂಬವು ಮಲಗೆಸಿ ಲೆಮುರ್‌ನ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ ಎಂದು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳಿಂದಲೇ ಕವಲೊಡೆದಿರು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಯಿತು.
ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾನರಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಶಿಯಕ್ಕೆ ಮಿಯೋಸಿನ್ ಆರಂಭದಿಂದ ಹರಡಿದವು. ತುಸು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಲೋರಿಸ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಸಿಯರ್‌ಗಳು ಇಂತಹುದೇ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳಸಿದವು. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ಹೊಮಿನಿನ್‌ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯ ಕಾಲಮಾನ ೫-೮ ದವಹಿಂ. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ೧.೮ ದವಹಿಂ ಅಳಿದವು. ಅಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ೧,೦೦,೦೦೦ – ೨,೦೦,೦೦೦ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಕವಲು ಕನಿಷ್ಠ ೬೫ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ತಿಳಿದ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ತಡವಾದ ಪಾಲಿಯೋಸಿನ್ ಕಾಲಮಾನ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾಲಿಯೋಸಿನ್ ಇಯೋಸಿನ್ ಗಡಿ ಕಾಲಮಾನ ಸುಮಾರು ೫೫ ದವಹಿಂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಣ್ವಿಕ ಗಡಿಯಾರ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಕವಲಿನ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಮಧ್ಯ ಕ್ರೆಟೇಶಿಯಸ್ ಕಾಲಮಾನ ಸುಮಾರು ೮೫ ದವಹಿಂ ಇರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಸಸ್ತನಿ ವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಂದು ಗಣ . ಈ ಗಣದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವಂಶಾವಳಿಗಳಿದ್ದು ಅವು ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರ್ಹಿನಿ ಮತ್ತು ಹಾಪ್ಲೊರ್ಹಿನಿ. ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ವಿಕಾಸವಾದವು ಮತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಗುಣಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ಸವಾಲಾದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮರವಾಸಿಗಳು.
ಸೀಮಿತವಲ್ಲದ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಗುಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾನವ ಮತ್ತು ಬಬೂನ್‌ಗಳಂತೆ ಕೆಲವು ಮೂಲತಹ ಭೂವಾಸಿಗಳಾದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು ಮರ ಹತ್ತಲು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಚಲನೆಯ ಸ್ವರೂಪ- ಮರದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಹಾರುವುದು, ಎರಡು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವುದು, ಗೆಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಹುಗಮನ .
ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಭಿನ್ನ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ತುಸು ಗೊಂದಲವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ “ವಾನರ” ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “ಕೋತಿ” ಪದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಮಾನವನಂತಿರುವ, ಬಾಲವಿಲ್ಲದ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳು ಹಾರುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅತೀ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹಾರಲು ಉಪಯೋಗ ವಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪುಕ್ಕಗಲ್ಲಿಂದ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ದೇಹದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇಡುತ್ತದೆ.ರಭಸವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದರು ಕೂಡ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಿರುತ್ತದೆ.ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಟೊಳ್ಳು ಮೂಳೆಇಂದ ಹಾರಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ಕಾಲುಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದು.ಕಾಲ್ಲಲ್ಲಿರುವ ಉಗುರುಗಳು ಚೂಪಾಗಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಬೇಟೆಯಾಡುವಾಗ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ .ಅದರ ಕೊಕ್ಕು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುವದರ ಕಾರಣ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹರಿದು ತಿನ್ನನಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಹಕ್ಕಿಗಲು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಕಾಡು ಪಾರಿವಾಳ,ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು,ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲಿಗಳು.ಲಗ್ಗಾರ್ ಗಿಡುಗ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಆದಕಾರಣ ಇದು ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ.