polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರ. ಅವರಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರು ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ೧೧, ೧೩, ೧೪ ಅಥವಾ ೧೭ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಕರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರ ತಂದೆ ಕಲೆ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದರು. ಆದುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂತು. ಅವರ ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೆಂಡಲೀವ್ ೧೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಹಾಗು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಬೆಂಕಿಯ ಅನಾಹುತದಿಂದ ನಿರ್ನಾಮವಾಯಿತು. ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ನಾಯಿಸಮ್ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
ಅವರ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ೧೮೪೯ರಲ್ಲಿ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರ ತಾಯಿ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರೊಡನೆ ರಷ್ಯಾದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು. ಮಾಸ್ಕೊ‍ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಬಡ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರ ಕುಟುಂಬ ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್‍ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ೧೮೫೦ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಮೆಯಿನ್ ಪೆಡಗಾಜಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಪದವಿ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಟಿ.ಬಿ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಪ್ಪುಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಪೆನಿನ್‍ಸುಲಗೆ ೧೮೫೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸಿಮ್‍ಫೆರೋಪೊಲ್ ಜಿಮ್ನಾ‌ಯಿಸಮ್ ನಂ.೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರು ೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು.
೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ೫೬ ಪರಿಚಿತ ಮೂಲಧಾತುಗಳಿದ್ದವು. ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೊದಲೇ ಕೆಲವು ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಆವರ್ತ‍ನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಜಾನ್ ನ್ಯೂಲೆಂಡ್ ತಮ್ಮ 'ಲಾ ಆಫ್ ಆಕ್ಟೇವ್‍'ನಲ್ಲಿ ಆವರ್ತ‍ನವು ಪರಮಾಣು ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ೧೮೬೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು ಹಾಗು ಇದನ್ನು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇವರ ಈ 'ಲಾ ಆಫ್ ಆಕ್ಟೇವ್‍'ನಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಮೂಲಧಾತುವಾದ ಜರ್ಮೇನಿಯಮ್‍ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೮೮೭ರವರೆಗೂ ಇವರ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೆಮಿಸ್ಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ ಹಾಗು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಲೋಥರ್ ಮೆಯೆರ್ ೧೮೬೪ರಲ್ಲಿ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೨೮ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಅದರ ವೆಲೆನ್ಸಿಯಾನುಸಾರ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಪರಿಚಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ನಂತರ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ತಮ್ಮ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಅದರ ರಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಂಗಡಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.
ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಸ್ತೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಅದರ ಪರಮಾಣು ತೂಕ ಮತ್ತು ವೆಲೆನ್ಸಿಯಾನುಸಾರ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದೆಂದು ರಷ್ಯನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದರು.
ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಅದರ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಂಗಡಿಸಿದರೆ ಅವು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆವರ್ತನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
ರಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುವ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣು ತೂಕ ಸುಮಾರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ .
ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಅದರ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಂಗಡಿಸಿದರೆ, ಮೂಲಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣು ತೂಕ, ವೆಲೆನ್ಸಿಗೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ರಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು , , , , , ಮತ್ತು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಮೂಲಧಾತು ಸಣ್ಣ ಪರಮಾಣು ತೂಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಆಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕಾನ್‍ಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುವ, ಪರಮಾಣು ತೂಕ ೬೫ ಮತ್ತು ೭೫ ರ ನಡುವೆ ಬರುವ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತುವಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಕೆಲವು ಮೂಲಧಾತುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪರಮಾಣು ತೂಕದಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು.
ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಂಡಲೀವ್‍ರವರು ರಷ್ಯಾದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಅವರು ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟರು.
ಎಲಿಜಿ : - ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಒಂದು ಛಂದೋರೂಪಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿತ್ತು. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಪದ ಬಂದ ಅನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಶೋಕಗೀತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬಂದು ಅದೇ ಅರ್ಥ ಈಗಲೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಬೇರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಅದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಎಲಿಜಿಯಕ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಯಾವ ಕವಿತೆಗಾದರೂ ಗ್ರೀಕರಲ್ಲಿ ಎಲಿಜಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಸಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲಿಗಾಸ್ ಎಂದರೆ ಕೊಳಲುವಾದನದ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುವ ಕರುಣರಸಭರಿತ ರಾಗವೆಂಬ ಅರ್ಥವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕರುಣರಸವಿಲ್ಲದಂಥ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾವ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೇಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತೆಂಬ ವಿಷಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಇಂದಿಗೂ ಬಗೆಹರಿಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಹನ್ನೆರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಒಂದು ಸಾಲಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಒಂದು ಸಾಲು ಸೇರಿ ಎಲಿಜಿಯಕ್ ಛಂದಸ್ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ, ಮೊದಮೊದಲಿನ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಕೊಳಲಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಎಲಿಜಿಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹೆ.
ಶೋಕಗೀತೆಯಾಗಿ ಮೊದಲಬಾರಿ ಬಂದದ್ದೆಂದರೆ ಪ್ರ.ಶ.ಪು.100ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಯಾನ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಕವಿ ಬರೆದ ಅಡೋನಿಸ್ . ಇಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಸ್ಟೋರಲ್ ಎಲಿಜಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ದುಃಖ. ದೇಶಮಾತೆ, ದೇವತೆಗಳು, ಸತ್ತವನ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಅವನ ವಿಚಾರಗಳು-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮೆರವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಬಂದು ದುಃಖ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಸತ್ತವನ ಗೆಳೆಯನಾದ ಕವಿ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಕಟವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವು ಸೋಲುತ್ತದೆ, ಬದುಕೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಶಾವಾದವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ತಂದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಈ ರೀತಿಯ ಕವಿತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು. ಬಂನ್ ಸತ್ತ ಅನಂತರ ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ ಮಾಸ್ಕಸ್ ಇಂಥ ಪ್ಯಾಸ್ಟೋರಲ್ ಎಲಿಜಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಎಲಿಜಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಆಗಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಚರಮಗೀತೆ, ಮರಣಗೀತೆ ಅಥವಾ ಶೋಕಗೀತೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥ ಕಲ್ಪನೆಯಾಯಿತು. 1576ರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ಕಾಯಿನ್ ಕವಿ ಫಿಲೋಮಿನಳ ಗೋಳಾಟ ಎಂಬ ಪದ್ಯ ಬರೆದುದೇ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಲಿಜಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಎಲಿಜಿಗಳು: ಮಿಲ್ಟನನ ಲಿಸಿಡಾಸ್ , ಗ್ರೇ ಕವಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎಲಿಜಿ , ಷೆಲ್ಲಿಯ ಆಡೊನೇಯಿಸ್ , ಆರ್ನಲ್ಡನ ಥಿರ್ಸಿಸ್ , ಟೆನಿಸನ್ನನ ‘ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಮ್’ ಪ್ಯಾಸ್ಟೋರಲ್ ಎಲಿಜಿಯಲ್ಲ; ಅವನ ಗೆಳೆಯ ಆರ್ಥರ್ ಹೆನ್ರಿ ಹ್ಯಾಲಮ್ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಬರೆದ ಶೋಕ ಗೀತೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ರಿಜ್ಜಸ್ ಕವಿಯ ಎಲಿಜಿ . ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಬಿ.ಯೇಟ್ಸನನ್ನು ಕುರಿತು ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಎಚ್ ಆಡೆನ್ನನ ಕವನ . ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಾನ್ಸರ್ಡ್ ಲಾಮಾರ್ಲಿನ್, ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕಿನ್, ಮಾಯಾಕೋವ್ಸ್ಕಿ ಮುಂತಾದವರೂ ಇಂಥ ಎಲಿಜಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಈಚೆಗೆ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಸ್ಟೋರಲ್ ಎಲಿಜಿಗಳು ಬಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲಿಜಿಗಳು ರಚಿತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಡಗ್ಲಸ್ ಡನ್ ಬರೆದ ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕವನಗಳು ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕೃತಿಗಳು.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಶೋಕಗೀತೆಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಂಥ ಹಿರಿಯರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಶೋಕಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹತ್ತಿರದವರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಬರೆದ ಶೋಕಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಎಲಿಜಿಗೆ/ಶೋಕಗೀತೆ - ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯರ ಅಣ್ಣನ ವಿಲಾಪ , ಸಾಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ 'ತಿಲಾಂಜಲಿ' . ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ‘ಹಾಡು ಪಾಡು’ , ಎಸ್.ಅನಂತನಾರಾಯಣ ಅವರ ‘ಬಾಡದ ಹೂವು’ . ಪುತಿನ ಅವರ ‘ತೀನಂಶ್ರೀಯವರನ್ನು ನೆನೆದು’ ಮತ್ತು ‘ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಕಂಬನಿ’. ಗಂಗಾಧರ ಚಿತ್ತಾಲರ ‘ದುಃಖಗೀತ’, ಇಂಥ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಚಿತ್ತಾಲರ ಕವನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾದ ಯಾತನೆಯೊಡನೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾತನೆಯ ಮುಖಾಮುಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಲ್ಲು ಕಚ್ಚಿ ಸಹಿಸಬೇಕು. ಬದುಕಬೇಕು ಎನ್ನುವ ‘ಸ್ಟೋಯಿಸಿನಂ’ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
‘ಅಲಿಸಿಡಾಸ್’ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗ್ರೇನ ‘ಎಲಿಜಿ’ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕವನ; ಇದು ಯಾವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಲ್ಲ, ಹಳ್ಳಿಯ ಚರ್ಚ್ಯಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಹೂತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜನರ ಸಾವನ್ನು ಕುರಿತ ಕವನವು ಹಳ್ಳಿಯವರ ಬದುಕು, ಅವರ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರ ಬದುಕಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಈ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೋಕಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಆಪ್ತನಿಗಾಗಿ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದುಃಖ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವವಷ್ಟೇ ಆಗದೇ ಬದುಕನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದುಃಖದಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕಿನ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಕವನ ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಐಐಐಟಿ-ದೆಹಲಿ ಒಖ್ಲಾ ಹಂತ- , ದಹಲಿ ಅದರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಒಂದು ಊಟದ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ವಸತಿನಿಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐಟಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ 1 ಬ್ಯಾಂಡ್ವಿಡ್ತ್ ನ 40 ಸರ್ವರ್ಗಳು ಮತ್ತು 45 ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಒಂದು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮನೀಷ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ, ದೆಹಲಿ ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, 5 ಮೇ 2015 ರಂದು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿದರು. ಎರಡನೆಯ ಹೊಸ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬ್ಲಾಕ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸಭಾಂಗಣದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ 1600 ನೋಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ೩೩೦೦೦ ಚದುರ ಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ೭೦೦೦೦ ಚದುರ ಮೀಟರ್ ಅಧಿಕ ಜಾಗ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಐಐಐಟಿ-ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಐಐಐಟಿ-ದೆಹಲಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯಿದೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಂದು 60 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.
ಐಐಐಟಿ - ದೆಹಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಒಖ್ಲಾ ಹಂತ , ದಹಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮನೀಷ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ, ದೆಹಲಿ ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, 5 ಮೇ 2015 ರಂದು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿದರು.
ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ 10 ಸಂಬೋಧನ ಕೋಣೆಗಳು, ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಂಗ್, ಪಿಎಚ್ಡಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್.ಟೆಕ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು 8 ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಹೊಂದಿದೆ.
ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವಿಭಾಗಗಳ ಕಛೇರಿಗಳು ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಚೇರಿ, ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು, ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ಕೊಠಡಿ, ಒಂದು ಫಾರ್ಮಲ್ ಆಸನ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ವಿಭಾಗದ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬ್ಲಾಕ್ ರೀಡ್ನ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.
ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ದೆಹಲಿ ದಹಲಿ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಐಐಐಟಿ-ಡಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ದೃಷ್ಟಿಸಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ.
ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲಕ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
ವಿಸ್ತಾರ ದೆಹಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುರಗಾಂವ್ ಮೂಲದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ವಾಹಕ, ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಪುರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ನಡುವೆ ಜಂಟಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ನಡುವೆ ಆರಂಭಿಕ ವಿಮಾನ ಜನವರಿ 9, 2015ರಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಮಾನಯಾನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 2016ರ ವೇಳೆಗೆ, ವಿಮಾನಯಾನ ದೇಶೀಯ ವಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 2%ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಮಾನಯಾನ ಏರ್ಬಸ್ 320-200 ವಿಮಾನಗಳ ಸಮೂಹ 16 ಸ್ವದೇಶಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಎಕಾನಮಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಮೊದಲ ವಿಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಭಕ್ತರು ದೀಕ್ಷಾಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವರು. ಯಾವುದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುವುದೆಂದರೆ ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿರುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೋಗತಿಯ ದೀಕ್ಷೆಯು ಪೂಜಾರಿಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೀಕ್ಷೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಜೋಗತಿಯಾಗುವವರು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಕೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬಳಿಕ ಹಿರಿಯ ಜೋಗತಿಯವರೊಂದಿಗೆ, ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ವಾದ್ಯ ಸಮೇತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಾರಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೇಣುಕಾದೇವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಶುರಾಮರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಹಿರಿಯ ಜೋಗತಿಯರು ಹೊಸ ಜೋಗತಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಪೂಜಾರಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹಿತೋಪದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಐದು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಕಳಿಹಿಸಲಾಗುವುದು. ಆ ನಂತರ ಐದು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮಾದಿಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯ ಮಾತಂಗಿ ಕಟ್ಟೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ದಳಾಗಿ ಮಾತಂಗಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಬಡವರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬನದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮತ್ತು ದವನದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಆಕೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಬನದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ರಂಡೆಯಾಗಿ ದವನದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮುತ್ತೈದೆಯಾಗುವವಳೆಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನ್ನು ರಂಡೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಮುತ್ತೈದೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದೀಕ್ಷೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೋಗತಿಯರಿಗೆ ಉಡುಪಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ. ತಾವೂ ಮೂರು ತರಹದ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾರರೊಂದನ್ನು ಧರಿಸಿಸುವುದಾಗಿ ಯಲ್ಲಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ದಿಗಂಬರರಾಗಿರುವುದು, ಬೇವಿನ ಉಡಿಗೆ, ವಸ್ತ್ರದ ಉಡಿಗೆಗಳೇ ಆ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಉಡಿಗೆಗಳು.ದಿಗಂಬರಾಗಿರುವವರು ಬೆಳಗಿನ ಮುಂಚೆಯೇ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇವಿನ ಉಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವವರು ಮುಂಜಾನೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಉಡುಗೆಯವರೂ ಅವರವರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಗುಳ ಬಾವಿಯಿಂದ ದೇವಾಲಯದವರೆಗೆ ವಾದ್ಯಮೇಳದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮುಖಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ತಮ್ಮ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಎಂದರೆ ಆ ಉಡುಪುಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಕೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೀಕ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಜೋಗಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಗ ಹೊತ್ತ ಜೋಗಿ, ಕೊಡದ ಜೋಗಿಗಳೆಂಬ ವೆತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಸ್ತ್ರೀಯೇ ಆಗಿ ಬಿಡುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಮ. ಹಾಗೇಯೇ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದರೂ ಪುರುಷರಂತೆಯೇ ಇರುವವರದು ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ರಮ. ಅದೇ ರೀತಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಮದುವೆಯಾಗದೇ ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹೆಂಗಸರು ಕೆಲವರಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಸಂಸಾರಂಸ್ಥರಾಗುವವರು. ಹಾಗೇ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಜೋಗತಿಯರಲ್ಲಿ ಗರತಿ ಮುತ್ತಿನ ಜೋಗತಿಯರು ಮತ್ತು ಸೂಳೆ ಮುತ್ತಿನ ಜೋಗತಿಯರೆಂಬ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭೇದಗಳಿವೆ.
ಗರತಿ ಮುತ್ತಿನವರು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ, ಸೂಳೆ ಮುತ್ತಿನವರು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಾಗೂ ಜೋಗತಿ ಮುತ್ತಿನವರು ಈ ಎರಡೂ ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗರತಿಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವರು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ ನಿರ್ಭಂದನೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮೇಲ್ವರ್ಗದಿಂದ ಕೆಳವರ್ಗದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂಳೆ ಮುತ್ತನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜೋಗತಿಯರು ಬಸವಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಜೋಗತಿಯರು ಎನ್ನುವ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಜೋಗತಿಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದರೆ ದೇವಾಲಯದ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಇಂಥವರು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
'ಜೋಗ' ಎನ್ನುವ ಶಬ್ಧವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ವೈದಿಕ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವಾದ ಯೋಗದ ನೆನಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಯೋಗದ ತದ್ಭವ ಜೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೋಗತಿಯರನ್ನು ಯೋಗಿನಿಯರೆಂದು ವೈದಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜೋಗತಿಯರು 'ಜಗ' ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಕುಣಿಯುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ ಹೊತ್ತವರನ್ನೇ ಜೋಗತಿಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಗೋಜಿಲು ಇಲ್ಲದ ತೀರ್ಮಾನವೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗದ ಮೂಲದಿಂದಲೇ ಜೋಗ, ಜೋಗತಿ ಪದಗಳು ಬಂದಿರಬೇಕು. ಜಗ ಎಂದರೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿರುವ ತುಂಬಿದ ಕೊಡ ಇಲ್ಲವೇ ಬುಟ್ಟಿ. ಜೋಗತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಕೆಲವು ಪುರಾಣಗಳೂ ಇವೆ.
ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇವರು ಜಗ ಹೊತ್ತವರು. ಈ ಜಗಕ್ಕೆ ಹಡ್ಲಗೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜಗ ಎಂದರೆ ಗುಂಡನೆಯ ಬಿದಿರಿನ ಬುಟ್ಟಿ. ಈ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚೂಪುಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ನಾಗರ ಹೆಡೆಗಳನ್ನು ಸಿಗಿಸಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಗವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಜೋಗಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೋಗಮ್ಮರು ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇವರು ತುಂತುಣಿಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜೋಗಿಗಳೂ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಂದರಿಯಾದ ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮನಸೊತ ಓರಂಗಲ್ಲಿನ ರಾಯ ಅವಳನ್ನು ಕರೆತರಲು ದೂತರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮುದುಕಿ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಓರಂಗಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆತನ ದರ್ಪವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಶಾಪದಿಂದ ಆತ ತನ್ನ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೇಲೆ ಜಗ ಹೊತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಆಗಿ ಯಲ್ಲಮ್ಮನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಊರುರು ಅಲೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಓರಂಗಲ್ಲಿನ ರಾಯನೋರ್ವನು ಈ ರೀತಿಯ ಜೋಗತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲ ಪುರುಷನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಜೋಗತಿಯವರನ್ನು ಅವರು ಧರಿಸುವ ಮುತ್ತಿನಾಧಾರದಿಂದ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ಗುರಿತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ 2 ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಇವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ . ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ. ಎಡ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ರಂಗ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ ನೇತೃತ್ವ, . ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಕೂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷವಾದ ಜನತಾ ದಳ ದ ಜೊತೆ ಸೇರಿ, ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಿ, 139 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ.
ಹದಿಮೂರನೇ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆ 13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಅದು ಕೇರಳದ 140 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ. ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು 13 ಮೇ 2011 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಯುಡಿಎಫ್ 4 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಎಲ್ಡಿಎಫ್’ನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿತು, ಕೇರಳದ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು.
ವಂಶವಾಹಿಯ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು. ವಂಶವಾಹಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಅವು ಎಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಅಗತ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆಯೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ವಂಶವಾಹಿಗಳ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ವಂಶವಾಹಿಯ ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೋಜಿತ ವ್ಯತ್ಯಯನ -ಅಥವಾ ಸಬ್ಸಿಟ್ಯುಶನ್ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಹಲವು ಸಲ ರಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಡಿಎನ್ಎ ನಕಲಾಗುವುದು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಬದಲಿಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುರಿನ್‌ಗೆ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದು ಪುರಿನ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪಿರಿಡಿಮಿನ್‌ಗೆ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದು ಪಿರಿಮಿಡಿನ್ ವಿನಿಮಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಪುರಿನ್ ಬದಲು ಪಿರಿಮಿಡಿನ್ ಅಥವಾ ಪಿರಿಮಿಡಿನ್ ಬದಲು ಪಿರಿನ್‌ಗಳ ವಿನಿಮಯವಾಗುತ್ತವೆ . ಪ್ರೋಟೀನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬಿಂದು ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಅದು ಕಾರಣವಾಗುವ ತಪ್ಪು ಕೋಡಾನು ಸಂಕೇತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ರೀತಿಯವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಶಬ್ಧ ವ್ಯತ್ಯಯನ- ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಡಾನು ಅದೇ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥಬದಲಾವಣೆ ವ್ಯತ್ಯಯನ- ಇಲ್ಲಿ ಕೋಡಾನು ಬೇರೆ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥಹೀನ ವ್ಯತ್ಯಯನ-ಇಲ್ಲಿಯ ಕೊಡಾನು ನಿಲ್ಲಿಸು ಕೋಡಾನುವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊಟಕು ಮಾಡಿದ ಪ್ರೋಟೀನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು.
ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್‌ಎಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟನ ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್‌ಸ್ಪಾನ್ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನಕಲಿಸುವಾಗ ಆಗುವ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದಲಾಗಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯು ಎಂಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಓದುವ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮೂಲಕ ವಂಶವಾಹಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಈ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಚಲನಶೀಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ರದ್ದುಗೊಳಿಸ ಬಹುದು.
ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯು ಡಿಎನ್ಎನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯಂತೆ ಇದು ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಓದುವ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಅದೇ ಅನುಕ್ರಮದ ಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸ ಬಹುದಾದರೂ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಸರಿಪಡಿಸಲಾರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಚಲನಶೀಲ ಅಂಶಗಳು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆದರ ಸಣ್ಣ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸ ಬಹುದಾದರೂ ಇಂತಹ ಸಾಧ್ಯತೆ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ.
ವಿಸ್ತರಣೆ- ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವು ನಕಲು ಪ್ರತಿಗಳಾಗುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿರುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಡೋಸಿನ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೊಡ್ಡ ವರ್ಣತಂತು ಪ್ರದೇಶದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ. ಇದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಇವು ಹಿಂದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಡಿಎನ್ಎ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತಂದು ಬೇರೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಬೆಸೆದ ವಂಶವಾಹಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು:
ವರ್ಣತಂತು ಸ್ಥಳಾಂತರಣ- ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮರೂಪವಲ್ಲದ ಅನುವಂಶಿಕ ಭಾಗಗಳು ನಡುವಿನ ವಿನಿಮಯ.
ತೆರಪಿನ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ: ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗವು ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟು ಇದುವರೆಗೆ ಎದುರು ಬದರಾಗದೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಎದುರು ಬದರಾಗುತ್ತವೆ.
ವರ್ಣತಂತು ತಿರುಗುಮರುಗು: ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಭಾಗವು ತಿರುಗು ಮರುಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜದ ನಷ್ಟ: ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ಇದ್ದಕಡೆ ಒಂದರ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಮರುಜೋಡಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದೇ ಅಲೆಲ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಚೌಕಟ್ಟು ಸರಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ವಿಭಜಿಸಲಾಗದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಡಾನಿನ ವಂಶವಾಹಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ತ್ರಯಿ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಲದಿಂದ ಭಿನ್ನ ”ಅನುವಾದಕ್ಕೆ” ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂರರಿಂದ ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಭಾಗಿಸ ಬಹುದಾದದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿನ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥಹೀನ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಾಗುವ ಒಂದು ಬಿಂದು ವ್ಯತ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಇದು ಅಕಾಲಿಕ ನಿಲ್ಲಿಸು ಕೋಡಾನಾಗಿ ಎಂಆರ್‌ಎನ್‌ಗೆ “ಲಿಪ್ಯಂತರ”ವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಂಡ ಪ್ರೋಟೀನು ತಯಾರಾಗ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಅರ್ಥಬದಲಾವಣೆ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಲ್ಲದ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಬಿಂದು ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಒಂದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆದಾಗಲೂ ಬೇರೆ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ ಬದಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಪ್ರೋಟೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಕುಡುಗೋಲು ಜೀವಕೋಶದಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಯನ: ಈ ವ್ಯತ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ ಕೋಡಾನು ಬೇರೆ ಆದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಹೋಲುವ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯು ಪ್ರೋಟೀನಿನಲ್ಲಿ ತುಸುವೇ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೋಡಾನು ಯಿಂದ ಗೆ ಬದಲಾದರೆ ಮೂಲ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲವಾದ ಲೈಸಿನ್ ಬದಲಿಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಅಣುವಾದ ಆರ್ಜಿನಿನ್ ಬರುತ್ತದೆ.
ನಿಶಬ್ಧಕ ವ್ಯತ್ಯಯನ: ಈ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲವು ಮೂಲ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲವನ್ನೇ ಹೊಲುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದ ಹೊರತಾಗಿ, ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ ಅನುಕ್ರಮದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರೋಟೀನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೊಡಾನು ಒಳಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಯೂ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲದ ಅನುಕ್ರಮ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಶಬ್ಧಕ ವ್ಯತ್ಯಯನವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮನಾರ್ಥಕ ವ್ಯತ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ನಿಶಬ್ಧಕ ವ್ಯತ್ಯಯನದ ಉಪವರ್ಗ ಮತ್ತು ಅದು ಎಕ್ಸಾನುಗಳಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳ ಅನುಕ್ರಮ ಬದಲಾಗದೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ) ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಜೆನೆಟಿಕ್ ಕೋಡು ಅವನತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯತ್ಯಯನ. ಇಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವರ್ಣತಂತುಗಳಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಅಪವಾದಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಂಶವಾಹಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಡೋಸು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ .
ಸಕ್ರಿಯವಾಗುವ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪರಿಣಾಮವು ಗಾಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಬೇರೆಯದೇ, ಅಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಹೊಸ ಅಲೆಲ್ಲೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಈ ಅಲೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಅಲೆಲ್ ಹೊಂದಿದ ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜವು ಹೊಸ ಅಲೆಲ್‌ನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಯೊಮಾರ್ಫಿಕ್ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಭಾವೀ ಧನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಯನ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ವಂಶವಾಹಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ವನ್ಯ-ನಮೂನೆಯ ಅಲೆಲ್‌ನ ವಿರೋಧಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಪರಿಣಾಮವು ಅಣ್ವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ಅಥವಾ ಅರೆ-ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಫನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವರ್ಣತಂತು ೧೫ರ ಮೇಲಿರುವ 1 ವಂಶವಾಹಿಯ ವ್ಯತ್ಯಯನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಂಶವಾಹಿ ಜೀವಕೋಶ ಕೋಶದ ಹೊರಗೆ ದ್ರವಿಸುವ ಫೈಬ್ರಿಲಿನ್ ೧ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಗ್ಲೈಕೊಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಫನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಪ್ರಭಾವೀ ಧನಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಇನ್‌ಸಪೀಯನ್ಸಿಯ ಉದಾಹರಣೆ.
ಹಿಂತಿರುಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಅಥವಾ ವಾಪಾಸಾಗುವಿಕೆಯು ಬಿಂದು ವ್ಯತ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಅನುಕ್ರಮ ವಾಪಾಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯತ್ಯಯನಕಾರಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅಣ್ವಿಕ ಅನುಕ್ರಮ ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಅರ್ಹತೆಯ ಪರಿಣಾಮದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಎಫ್ಇಯನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಯನ ನಮೂನೆಗಳು ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದು ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯ. ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಜಿನೋಮ್ ಅವನತಿಯದರ, ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಂದ ತಳಿ ಬೆಳಸುವ ಬದಲು ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಅಲ್ಲದವರವೊಂದಿಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ಅನುವಂಶಿಕ ಮರುಜೋಡಣೆಗಳ ವಿಕಾಸವಾಗುವಿಕೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು ಡಿಇಎಫ್ ಉಪಯುಕ್ತ. ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ವಿಕಾಸನೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಊಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಡಿಎಫ್ಇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಇಎಫ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪದ್ಧತಿ ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಭಾವಿಸ ಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಹೊಸ ಗುಣಗಳಿರುವ ಹೊಸ ಪ್ರೋಟೀನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಬೆಳಕನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ವಂಶವಾಹಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂರು ಶಂಕು ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಒಂದು ದಂಡ ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ‌ವಂಶವಾಹಿಗಳೂ ಒಂದೇ ಪೂರ್ವಜ ವಂಶವಾಹಿಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ವಂಶವಾಹಿಯ ನಕಲು ಪ್ರತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುಕೂಲ ಒಧಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಆಪತ್ಕಾಲದ ಬಳಕೆಯಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ವಂಶವಾಹಿಯು ತನ್ನ ಮೂಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಂಶವಾಹಿಯು ಹೊಸ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ವಂಶವಾಹಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿನ ಸಂಕೇತಿಸದ ಡಿಎನ್ಎಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನ್ವಯಕ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾನಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಉಪಕಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಅಥವಾ ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಜೀವಿಯ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಶಿಸುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಪಕಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯನವು ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಥವಾ ಉಪಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವು ಅಣ್ವಿಕ ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರ. ಅಣ್ವಿಕ ವಿಕಸನದ ತಟಸ್ಥ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಚಲನೆ ಅಣ್ವಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣ.
ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು: ಇವು ತುಸು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಥವಾ ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿರ ಬಹುದು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿವೆ.
ಅಣ್ವಿಕ ಅನುಕ್ರಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಡಿಎನ್ಎ ಅನುಕ್ರಮ ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೇಗವಾದ ಬೆಳೆಯುವಿಕೆಯು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಡಿಎನ್ಎ ಅನುಕ್ರಮದ ದತ್ತಾಂಶವು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಸಹ. ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮದಿಂದ ಡಿಎಫ್‌ಇಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳೊಳಗಿನ ಡಿಎನ್ಎ ಅನುಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಟಸ್ಥ, ಹಾನಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಡಿಎಫ್ಇನ ಹಲವು ಗುಣಗಳ ಬಗೆಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸ ಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಡಿಎನ್ಎ ಅನುಕ್ರಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪದ್ಧತಿಯು ವ್ಯತ್ಯಯನಕಾರಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ತೀರ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ತಟಸ್ಥ ಅಥವಾ ಹಾನಿಕಾರಕ ಹಾಗೂ ವಿರಳ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಉಪಕಾರಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯತ್ಯಯನ ನಮೂನೆಗಳ ಪಾಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಕಡೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು, ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟಿರುವ ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಪಾಲು ಪ್ರಭೇದದಿಂದ ಪ್ರಬೇಧಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯಾಗ ಬಹುದು. ಎರಡು, ಹಾನಿಕಾರಕ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಸರಾಸರಿ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರಭೇದದಿಂದ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಷ್ಟು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಡಿಎಫ್‌ಇ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಿಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಿಸಿದ ಡಿಎನ್ಎಯು ಹೆಚ್ಚು ಬಲಹೀನವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆ ಜೀವಕೋಶ ಅಥವಾ ವೈರಾಣುವಿನಿಂದ ಬಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ ಜೀವಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬೇರೆಯದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾದರೆ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಜೀವಿಯ ಮುಂದಿನ ಸಂತತಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದೈಹಿಕ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಅದು ಆ ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವಿಯ ಯಾ ವೈರಾಣುವಿನ ಜಿನೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆ. ಜಿನೋಮ್ ಎಂದರೆ ಜೀವಕೋಶದ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥವು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಡಿಎನ್ಎ ಅಲ್ಲದೆ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ರೇಣುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಡಿಎನ್ಎ ಸಹ ಅಂದರೆ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥ.
ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ವಂಯಚಾಲಿತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪಡಿಯಚ್ಚು ತಂತುವಿನ ಭಾಗವನ್ನು ದಾಟಿ ನಕಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ . ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸೇರಿಸುವ ಡಿಎನ್ಎ ಹಾನಿ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦,೦೦೦ ಸಲ ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ೫೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ದೋಷದಾಟುವ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹುದುಗಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಜ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಶೇ ೬೦ರಷ್ಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಜೋಡಿಯ ಬದಲಿಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗಳು ದೋಷದಾಟುವ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಾದವು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.