polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
"ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ" ಮತ್ತು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ" ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅನುಕೂಲತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶವು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶವು ತಲುಪಿದ ಹಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಓಶಿಯಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳನ್ನು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ" ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವೆಂದು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಿಂದಿನ ಯುಗೋಸ್ಲೇವಿಯಾದಿಂದ ಉದಯಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ .
ಏಪ್ರಿಲ್ 2004 ರ ಮೊದಲಿನ ಐಎಮ್ಎಫ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ (ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು)ನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ಕಜಕಸ್ತಾನ್, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಮೇನಿಸ್ತಾನ್) ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು "ಪರಿವರ್ತನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇದೀಗ ವಿಶಾಲವಾಗಿ "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ನಾಲ್ಕು ಏಷ್ಯನ್ ಟೈಗರ್‌ಗಳು (ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ತೈವಾನ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ) ಗಳನ್ನು ಸೈಪ್ರಸ್, ಚೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಮಾಲ್ಟಾ, ಸ್ಲೊವೇಕಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾದೊಂದಿಗೆ "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ" ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯುಎನ್ ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಎನ್ನುವುದು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ನಡುವೆ ಬಲವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದರೂ, ಆಧಾಯ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯುಎನ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಡಿಪಿ ತಲಾವಾರು ಅಥವಾ ತಲಾವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಆದಾಯವು ಹೇಗೆ "ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು " ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ."
ಐಎಮ್ಎಫ್ ಅಥವಾ ಸಿಐಎ ಯು "ಸುಧಾರಿತ" ,ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 0.788 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 0.788 ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಐಎಮ್ಎಫ್ ಅಥವಾ ಸಿಐಎ ಗಳು "ಸುಧಾರಿತ" ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಲವು "ಸುಧಾರಿತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು" 0.9 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್‌ಡಿಐ ಅಂಕದ ಮೇಲೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೂಚ್ಯಾಂಕವನ್ನು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 4 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2008 ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು 0.788 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್‌ಡಿಐಯೊಂದಿಗೆ "ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ"ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು " ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾತ್ರ "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ" ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿವೆ. ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಯುಎನ್ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ , ಸಿಐಎ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎಫ್‌ಟಿಎಸ್ಇ ಸಮೂಹದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅವುಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದವು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜನರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಿದಾಗ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐಎಮ್ಎಫ್ 34 "ಸುಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು" ಗುರುತಿಸಿದೆ, ಓಇಸಿಡಿ ಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ 'ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಮೂಹ' ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ವು 30 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ 66 " ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು" ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇಐಯು ನ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಜನಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಳೆಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿತವಾಗಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರ , ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ , ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ , ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ , ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ತರ ದೇಶ , ಮೊದಲ ವಿಶ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರ , ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೋತ್ತರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಇವುಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂಬ ಪದವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಎನ್ನುವುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಆಧುನಿಕ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಎಮ್ಇಡಿಸಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬ್ರಿಟನ್ ಆಗಿತ್ತು, ಆ ನಂತರ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಜರ್ಮನಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಯುರೋಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡವು. ಜೆಫ್ರಿ ಸ್ಯಾಚ್ಸ್ನಂತಹ ಕೆಲವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ/0}ರ ಅನುಸಾರ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯು ಬಹುಪಾಲು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಮೂರು ಇತರ ಓಇಸಿಡಿ ಸದಸ್ಯರುಗಳಿದ್ದರೂ 30 ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ಓಇಸಿಡಿ ಸದಸ್ಯರುಗಳಿದ್ದಾರೆ , ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲ , ಹಾಗೂ ಓಇಸಿಡಿ ಅನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. 2010 ರಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ಆದಾಯ ಓಇಸಿಡಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಈ ಮುಂದಿನಂತಿದೆ:
ಒಟ್ಟು 24 ಸದಸ್ಯರುಗಳಿದ್ದಾರೆ- ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ದಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಮೂಹವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಹಾಯಕ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ 23 ಒಇಸಿಡಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮೀಷನ್.
ಸುಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಐಎಮ್ಎಫ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಯ ಹಳೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮಾರ್ಪಡಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಿಐಎ ಹೊಂದಿದೆ. ಐಎಮ್ಎಫ್‌ನ ಸುಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು "ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸಿಐಎ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ:
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯ ಅನುಸಾರ, ಮುಂದಿನ 14 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು "ಸುಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು " ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಡಿಎಸಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಮುಂದಿನ ಓಇಸಿಡಿ ಸದಸ್ಯರುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದೆ: , , , , , , , , ಮತ್ತು .
ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ತನಕ ಸಲ್ಲುವ ಅವಧಿಯೇ ದಿವಸ. ನಾಗರಿಕತೆ ಅಭಿವರ್ಧಿಸಿದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕಾಚರಣೆ, ಕೃಷಿಕಾರ್ಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ವ್ಯವಹಾರ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಹನ್ನೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ದಿವಸಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ 10 ದಿವಸಗಳ ದಾಶಮಿಕವಾರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ವೈದಿಕರು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಪೌರ್ಣಮೀ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ತಿಥಿಗಳನ್ನು ಅನಧ್ಯಯನ ದಿನಗಳೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರದು ಪಾಕ್ಷಿಕವಾರ. ಹೀಗೆ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳು, ರಜಾದಿನಗಳು ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳು ಎಂಬ ಸ್ಥೂಲ ಚಕ್ರ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಅಂದರೆ ಮಾನವ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ವೈದಿಕರ ಪಾಕ್ಷಿಕವಾರವಾಗಲೀ ಈಜಿಪ್ಟಿನವರ ದಶಾಹವಾಗಲೀ ಆತನಿಗೆ ತುಸು ದೀರ್ಘವೆನ್ನಿಸಿರಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ಚೀನೀಯರ ಪಾಂಚಮಿಕವಾರ ವ್ಯಾವಹಾರ್ಯವೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ನೂತನ ವಾರವೊಂದರ ಪ್ರವರ್ತನೆಗೆ ಕಾಲ ಪಕ್ವವಾಯಿತು. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲ್ಡೀಯನ್ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು 7 ದಿವಸಗಳ ವಾರವನ್ನೂ 24 ಗಂಟೆಗಳ ದಿವಸವನ್ನೂ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ ಮೊದಲಿಗರು.
ಪಕ್ಷಾರ್ಧದ ಅವಧಿ ಸು. 7 ದಿವಸಗಳಾಗಿದ್ದುದೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ 7 ಚರಕಾಯಗಳು ಗೋಚರವಾದುದೂ ಯೋಗಾಯೋಗ. ಸ್ಥಿರನಕ್ಷತ್ರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬುಧ, ಶುಕ್ರ, ಕುಜ, ಗುರು, ಶನಿ ಎಂಬ 5 ಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಎಂಬ 2 ಗಗನ ದೀಪಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈ 7 ಕಾಯಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ದೇವರುಗಳೆಂದೂ ಇವರು ಮಾನವನ ಭೂತವರ್ತಮಾನಭವಿಷ್ಯತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಲ್ಲ ಸರ್ವಶಕ್ತರೆಂದೂ ನಂಬಿದರು. ಅಂದಮೇಲೆ ಈ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಮಾನವನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಹೀಗೆ ಅವರು 7 ದಿವಸಗಳ ವಾರಚಕ್ರ ತೊಡಗಿ ಒಂದೊಂದು ದಿವಸಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಕಾಯದ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಆದಿತ್ಯವಾರದ ಅಧಿಪತಿ ಸೂರ್ಯ, ಸೋಮವಾರದ ಅಧಿಪತಿ ಚಂದ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ವರ್ಷ, ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷ ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಲಮಾನಕಗಳು ಈ ತೆರನಾಗಿ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದುವು. ಆದರೆ ಇವು ವರ್ಷವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಬೇಗನೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಚಾಂದ್ರವರ್ಷದ ಅವಧಿ 354 ದಿವಸಗಳು, ಋತುಚಕ್ರದ್ದಾದರೋ 365 ದಿವಸಗಳು. ಚಂದ್ರನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವರ್ಷವನ್ನು ಗಣಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಋತುಗಳಿಗೂ ಮಾಸಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ತಾಳ ತಪ್ಪಿ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಹಣುಕಿತು. ಈ ಕೊರೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಮಾಸ, ಕ್ಷಯಮಾಸ ಮುಂತಾಗಿ ತೇಪೆಹಾಕಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷ ಪದಗಳು ಮೂಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡುವು.
ಹೆಸರುಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮ ಉಂಟೆಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಬುಧವಾರದ ಹಿಂದಿನ ದಿವಸವೆಂದೂ ಸೋಮವಾರವಾಗದು, ಅದು ಮಂಗಳವಾರವೇ; ಮರುದಿವಸವೆಂದೂ ಶುಕ್ರವಾರವಾಗದು, ಅದು ಗುರುವಾರವೇ. ಇದೇ ಕ್ರಮ ಏಕೆ?
ಗಣಿತ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆದಿತ್ಯವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದ ವರೆಗಿನ 7 ದಿವಸಗಳನ್ನು 720 ವಿವಿಧ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದು. ಆ ಪೈಕಿ ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಳವಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಮ ಒಂದು ಮಾತ್ರ, ಇದನ್ನೇ ಕಾಲ್ಡೀಯನರು ಆಯ್ದುದೇಕೆ?
ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಗಗನದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಅಂದಿನ ಮಾನವ ಮೊದಲು ಭಯವಿಸ್ಮಿತನಾದ. ಮುಂದೆ ಕುತೂಹಲ ತಳೆದ. ಅನ್ವೇಷಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ. ಅವನಿಗೆ ಕಂಡ ನೋಟವಿದು: ಚಂದ್ರ ಅವನ ಗಡಿಯಾರ; 12 ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಸಂದಾಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಋತುಗಳ ಒಂದು ಚಕ್ರ ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ಮುಂದಿನದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅದೇ ವೇಳೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಿರ ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಿಂದಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ತಳೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹೀಗೆ ಸಂಖ್ಯೆ 12ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಬಂತು.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯಲು ಖುದ್ದು ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಹಲವು ದಶಕಪರ್ಯಂತ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ. ಅಂದಿನ ಕಾಲ್ಡೀಯನರಿಗೆ ಯಾವ ದೃಶ್ಯ ಕಂಡಿತೋ ಇಂದಿನ ನಮಗೂ ಅದೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರ ನಕ್ಷತ್ರಚಿತ್ರಗಳ ಯವನಿಕೆಯಲ್ಲಿ 7 ಕಾಯಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ-ಪೂರ್ವದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಭ್ರಮಣಾವಧಿಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಅವರೋಹೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದರೆ ಈ ಮುಂದಿನ ಯಾದಿ ದೊರೆಯುವುದು:
ವಾರವು ಕ್ರಮಾಗತ ಏಳುದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಧಿ . ಈ ದಿವಸನಾಮಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ /ರವಿವಾರ/ಆದಿತ್ಯವಾರ] , /ಚಂದ್ರವಾರ] , ಮಂಗಳವಾರ , ಬುಧವಾರ , ಗುರುವಾರ , ಶುಕ್ರವಾರ , ಶನಿವಾರ. ವಾರವು ಸತತ ಏಕದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಒಂದು ಮಾನಕ . ಏಳು ದಿನಗಳ ವಾರವನ್ನು ಸಪ್ತಾಹ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯಾವುದೇ ದಿವಸಕ್ಕೂ ಅದರ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಆಕಾಶಕಾಯಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಪೂರ್ತಿ ಮಾನವಕಲ್ಪಿತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ. ಇಂದು ಗುರುವಾರ ಎಂದಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಯಾವ ಘಟನೆಯೂ ಕಾಣಸಿಗದು. ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ದಿವಸದ ಹೆಸರು ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಹತ್ತುದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಾರ ಎಂದು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯು ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ . ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಿನಗಳ ವಾರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಎರಡು ಕ್ರಮಾಗತ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿ ಸು. 30 ದಿವಸಗಳ ಒಂದು ತಿಂಗಳು. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು : ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತನಕ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ, ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಿಂದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತನಕ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ. ಪಕ್ಷದ ಅವಧಿ ಸು. 15 ದಿವಸಗಳು. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 24 ಪಕ್ಷಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಮಹತ್ತ್ವ ಒದಗಿತು.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಛು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನೂ ವಾರ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಉಂಟು.
ಗೌತಮಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ೮೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಲಿರಿಸಿದಾಗ ಬಿಹಾರದ ವೈಶಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮಾಘ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಆ ದಿನ ಆತ ತನ್ನ ಮರಣ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದೂ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಕುಶಿನಗರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಾಯುವೆನೆಂದೂ ಹೇಳಿದ. ಕ್ತಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೫೪೩ ರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಕುಶಿನಾರ ತಲಪಿದ. ವೈಶಾಖ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಆ ದಿನ ಆತ ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಶಿಷ್ಯ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಕುಶಿನಗರವು ಗೌತಮಬುದ್ಧನ ಪರಿನಿರ್ವಾಣಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಬುದ್ಧನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಆ ಮಹಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಣದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಮಲಗಿರುವ ಹಾಗೆ, ಅವನ ಶಿಷ್ಯರು ದುಃಖಾಶ್ರುಧಾರೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಹರಿಬಾಲಾ ಎಂಬಾತ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ೬.೧೦ ಮೀಟರು ಉದ್ದದ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರಾಶಾಯಿ ಬುದ್ಧ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅನಿರ್ವಚನೀಯವಾದ ದೈವೀಕಳೆಯಿಂದ ಬುದ್ಧ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಪಾದುಕೆಯೂ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರೆಯೂ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ನೀರವ ಮೌನ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆ ಮೂರ್ತಿಯು ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯು ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗೋಚರವಾಯಿತು. ಪದ್ಮರಾಗದ ಏಕಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಟೆಯಲಾದ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಮುಖಿಯಾದ ಬುದ್ಧನು ಅಂಗಾತನಾಗಿರದೆ ಬಲಕ್ಕೆ ಮಗ್ಗುಲಾಗಿ ಮಲಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಅವಸಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಲಾರದೆ ಬುದ್ಧ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ್ದಾನೇನೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಕತ್ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ತುಳಾಕೃತಿಯ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಇಲ್ಲ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದು. ಹಾಗೆಂದು ತಾಮ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆಯಂತೆ. ಇದರ ತಳದ ವ್ಯಾಸ ೪೭.೨೪ ಮೀಟರು ಇದ್ದು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಸ ೩೪.೧೪ ಮೀಟರು ಇದೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಹುಶಃ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಛಾವಣಿಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಪಾಷಂಡಿಗಳ ಉಪಟಳದಿಂದ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ತತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಈ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಹೊರ ತೆಗೆದು ಬೇರೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತೆಂಬ ಸಂಗತಿ ಅತಿ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಜೀವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಅರಳಿದ್ದ ಕುಶಿನಗರವು ಅನಂತರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಮರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ನು ಕುಶಿನಗರದ ಉತ್ಖನನವನ್ನು ಬಹು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿದ್ದ ಈ ಮಹಾಸ್ತೂಪವನ್ನು ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಾಣ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದನು.
ಕುಶಿನಗರದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕುಶಾನರ ಕಾಲದ ಹಾಗೂ ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಬುದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಶಿರ, ಸ್ತೂಪ, ಸ್ತಂಭ, ಪ್ರತಿಮೆ ಮುಂತಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಬೌದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅಂಕಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪ, ಧರ್ಮಚಕ್ರ, ಜಾತಕ ಮುಂತಾದವುಗಳ ವಿವರಣೆಯಿದ್ದು ಕುಶಿನಗರದ ವಿವಿಧ ದೇಶಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣವೂ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿದೆ. ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮೈತ್ರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬುದ್ಧಮಂದಿರವೂ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠವೂ ಇದೆ. ಈ ಮಂದಿರವು ಸುಟ್ಟ ಕೆಂಪನೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಗುಮ್ಮಟಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಗಿಲಾವು ಇಲ್ಲದೇ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಕುಶಿನಗರದಲ್ಲಿ ಬುದ್ದನ ದೇಹಾಂತವಾದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ನಡೆದು ಅವನ ದೇಹ ಬೂದಿಯಾದ "ಮುಕತ್ ಬಂಧನ್" ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲರು ಸ್ತೂಪ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಅಶೋಕ ಸಮ್ರಾಟನು ಅದನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದನು. ನನ್ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿರಿ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ತೂಪಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸಿರಿ. ಸ್ತೂಪಗಳು ಸದಾ ಶಾಂತಿ ಸೂಸುವ ಮಂದಿರಗಳಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಬುದ್ಧ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸ್ತೂಪ ಅಥವಾ ಪಗೋಡಗಳು ಬೌದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಬುದ್ದನ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುತ್ತೆ.
ಅದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜಪಾನೀ ಶೈಲಿಯ ತಾರಾ ಹೋಟೆಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದಲ್ಲಿ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲೇ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಮನಮೋಹಕ ಬುದ್ಧಮಂದಿರ ಇದೆ. ಈ ಮಂದಿರಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಲೇಪಿತ ಬುದ್ಧ ಪ್ರತಿಮೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪೀಠದ ಮೇಲಿದೆ. ಆ ಸಭಾಂಗಣವು ಪುಷ್ಪದಾನಿಗಳಿಂದಲೂ ಕಲಾಕುಸುರಿಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಹಾಗೂ ಕಲಾಮಯ ಆಸನಗಳಿಂದಲೂ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯ ವಾತಾವರಣ ಒದಗಿಸಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸ್ವರ್ಣಲೇಪಿತ ಸ್ತೂಪಗೋಪುರವೂ ಇದೆ.
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಗೋರಖಪುರದಿಂದ ೫೦ ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲರೆಂಬ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಪಾಳೆಯಪಟ್ಟು ಆಗಿದ್ದ ಕುಶಿನಾರ ಮುಂದೆ ಕುಶಿನಗರ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಚೀನೀ ಯಾತ್ರಿಕರಾದ ಫಾ-ಹಿಯೆನ್ ಹಾಗೂ ಹಿಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗರು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಕುಶಿನಾರದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುಶಿನಗರದಲ್ಲೇ ಗೌತಮಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಳೆದದ್ದು.
೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾದಿಂದ ಚಂದ್ರಮಣಿ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧ ಗುರುವು ಆಗಮಿಸಿ ಮಹಾಪರಿನಿರ್ವಾಣ ಮಂದಿರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕುಶಿನಗರಕ್ಕೆ ಮರುರೂಪ ತಂದುಕೊಟ್ಟನು. ಇದೀಗ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಇಲಾಖೆಯು ಈ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಕುಷ್ಟ ರೋಗಿಯ ಮೂಗಿನಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಲೋಳೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಆಗ ಕುಷ್ಠರೋಗವು ಅಂಟುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಸೋಂಕನ್ನು ಅಂಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಏಕಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಪಟ್ಟೆಗಳುಳ್ಳ ಆರ್ಮಾಡಿಲ್ಲೋ. ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳ ಪಾದದ ಮೆತ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚುಚ್ಚು ಮದ್ದು ಮಾಡಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
ಲೆಪ್ರೇಯೀ ಸೋಂಕಿರುವವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕುಷ್ಠರೋಗವು ಬಾರದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ,ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಕಾರಣಗಳು ದೊಡ್ದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲ್ಲೂ ಇದೆ, ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಗುಂಪಿಗೇ ಬಂದಿರುವುದು ಗಮನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾತಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಲೆಪ್ರೊಮಾಟಸ್ ಕುಷ್ಠರೋಗವಿದ್ದರೆ ಬೇರೆ ಇತರರಿಗೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಸೋಲಲಾಗಿದೆ. ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕುಷ್ಠರೋಗವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುವುದು ಕೇವಲ 5%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗೆ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಈ ಖಾಯಿಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸೋಂಕಿದೆಯೋ ಅವರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಏನೇ ಆಗಲಿ, ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ಕಾರಣಗಳೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ಖಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಬಂದವರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೂಡ ಈ ಖಾಯಿಲೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದೊಳಗೆ . ಲೆಪ್ರೇಯಿ ಯ ಪ್ರವೇಶವು ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ: ಅನೇಕವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ. ಚರ್ಮದ ಮುಖೇನ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಶ್ವಾಸಕದ ಮುಖೇನ ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿದೆ. . ಲೆಪ್ರೆಯೀ ಯನ್ನು ವಾಯುದ್ರವದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು, ಪ್ರತಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅದುಮಿಟ್ಟ ಇಲಿಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗ ಕೈಗೊಂಡ ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌಗಲ್ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು, ಇದೇ ಪರಿಣಾಮ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೂ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಮಾಂಸ ವರ್ಣದ ಇಲಿಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವು, ಅವುಗಳ ಮೂಗಿನ ಕುಳಿಗಳಿಗೆ . ಲೆಪ್ರೆಯೀ ಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವೀ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೊಮ್ಮಿದವು.
ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾದ ಒಂದಂಶವೇನೆಂದರೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲುವುದು ಶ್ವಾಸ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಎಂದಾಯಿತು, ಅನ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಾದ ಒಡೆದ ಚರ್ಮ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಖಾಯಿಲೆಯ ರವಾನೆಯನ್ನು ಯು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಅಂಶ ಹೀಗಿದೆ:
"ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹ್ಯಾನ್‌ಸೆನ್ ಖಾಯಿಲೆಯ ರವಾನೆಯ ಮಾದರಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು . ಲೆಪ್ರೆಯೀಯು ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಶ್ವಾಸದ ಹೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದಲ್ಲೇ ಹರಡುವುದು ಎಂದು ಯೊಚಿಸುತ್ತಾರೆ ."
ಕುಷ್ಠರೋಗದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಹೊಮ್ಮುವ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಸಾರಿ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದೆ ಹಾಗೂ ರೋಗದ ದೃಢವಾದ ಆರಂಭ ಖಚಿತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೆ ಹೇಳಲಾಗದ ಕಾರಣ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯ ಪರಿಕರಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಧಾನಗತಿ. ಆದರೂ ಅನೇಕ ಶೋಧಕರು ರೋಗ ಹೊಮ್ಮುವ ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ರೋಗ ಹೊಮ್ಮುವ ಕಾಲ ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಕೆಲವು ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇದು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಆಧಾರದ ಅನ್ವಯ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಾಳಲಾಗಿದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ರೋಗ ಹೊಮ್ಮುವ ಅವಧಿಯೆಂದರೆ ಅದು 30 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಇಂತಹುವುಗಳು ಗಮನಿಸಿರುವುದು ಸಮರ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಅದೂ ಅವರುಗಳು ರೋಗಗ್ರಸ್ಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿ ರೋಗರಹಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ರೋಗ ಹೊಮ್ಮುವ ಅವಧಿ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಧಿಗ್ರಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.1985ರಲ್ಲೂ ಕೂಡ 122 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ- ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1991ರಲ್ಲಿ ಜಿನಿವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 44ನೇ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಷತ್ತು , ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ 2000ದಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಜಿತಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ರೋಗ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 100,000ಕ್ಕೆ 1ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಇಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ವರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧೋಪಚಾರ ಎಟುಕಿಸುವುಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಈ ರೂಪುರೇಷೆಗಳು ಇರಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತ ದಿ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಟು ಮೆಡಿಸನ್ ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವಂತೆ,ಕುಷ್ಠರೋಗವು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನವು ಹಿಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಅಥರ್ವ-ವೇದ ದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇದೆ. ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖ ಭಾರತದ ಸುಶೃತ ಸಂಹಿತಾ ದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ 2008 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಲಿಯೋ‌ಪೆಥಾಲಜಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅಂಶವೇನೆಂದರೆ: "600 ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೇ ಭಾರತದ ಸುಶೃತ ಸಂಹಿತಾ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ" ಶಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ ಸುಶೃತ 6ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ , ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದನು ಸುಶೃತ ಸಂಹಿತಾ -ಆತನದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು 1ನೇ ಮಿಲೇನಿಯಂ ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿದೆ.
ಕುಷ್ಠ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್ ಖಾಯಿಲೆ ,ಎಂದು ವೈದ್ಯ ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಅರ್ಮೂಯೆರ್ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್ ನಂತರ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಖಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರೀಯಾಗಳಾದ ಮೈಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಲೆಪ್ರೆಯಿ ಮತ್ತು ಮೈಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಲೆಪ್ರೋಮತೊಸಿಸ್ ದಿಂದ ಬರುವಂತಹುದು . ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಈ ಖಾಯಿಲೆ, ಪೆರಿಫೆರೆಲ್ ನರಗಳ ಗ್ರಾನುಲೋಮಾಟೋಸ್ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ಶ್ವಾಸೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮ್ಯುಕೋಸಾದ ಖಾಯಿಲೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಚರ್ಮದ ಬಾಧೆ ಇದರ ಪ್ರಥಮಿಕ ಬಾಹ್ಯ ಚಿಹ್ನೆ. ಕಷ್ಠವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ,ನರಗಳಿಗೆ,ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವಂತೆ ಕಷ್ಠ ರೋಗದಿಂದ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು ಉದುರಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ,ಬದಲಾಗಿ ಅವು ಸ್ವಾಧೀನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಅಥವಾ/ಮತ್ತು ರೋಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೋಗಗ್ರಸ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.
1993ರಲ್ಲಿ ನ ಕೆಮೋಥೆರೆಪಿ ಆಫ್ ಲೆಪ್ರಾಸಿ ಯ ಅಧ್ಯಯನದ ತಂಡದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಮಾನದಂಡದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿತು. ಮೊದಲನೆಯದು,ರಿಫಾಂಪಿಸಿನ್,ಕ್ಲೊಫಾಜಿಮೈನ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್ ಒಳಗೊಂಡ 24 ತಿಂಗಳ ಬಹುವಿಧದಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಎರಡನೆಯದು, ಪಾಕ್ಸಿಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲಾರಿ ಕೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಿಫಾಂಪಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್ ಬಳಸುತ್ತ ಆರು ತಿಂಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ-ಕುಷ್ಠರೋಗವು ವರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹನೋಯಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಧಿಗ್ರಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನಲಾಯಿತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಪಮಾನ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಅಪಮಾನ ವು ಮುಂದುವರೆದ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಹೇಗೆಂದರೆ ಆ ರೋಗ ಇದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೇ ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಪಮಾನವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದು ಬಿಡುವುದೂ ರೋಗ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. 1930ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆಯೇ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧವು ಬಂದಂತಾಯಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ, ಕುಷ್ಠರೋಗ ಬೆಸಿಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್‌ಗೆ ವಿರೋಧವಿರುವುದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅದು ವಿಕಸನ ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್‌‌ನ ಅತೀ ಬಳಕೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಯಿತು. 1980ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲ್ಟಿ ಡ್ರಗ್ ಥೆರೆಪಿ ಅಥವಾ ಬಹು ವಿಧದ ಔಷಧೋಪಚಾರವು ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ಯಶಸ್ವೀಯಾಗಿ ಆಗುವವರೆಗೂ ಈ ಅತೀ ಬಳಕೆ ಆಗುತ್ತಲ್ಲೇ ಇತ್ತು.
ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ರೋಗ ಹರಡುವ ಪ್ರಮಾಣ, ಖಾಯಿಲೆಯ ರವಾನೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವೇನೋ ಹೌದು ಆದರೆ ಈ ಕುಷ್ಟ ರೋಗ ಹೊಮ್ಮುವ ಕಾಲ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಖಾಯಿಲೆ ಬಂದ ಮೇಲೂ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಖಾಯಿಲೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ರೋಗ ಹರಡುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಬದಲಾಗಿ, ಈಗಾಗಲೇ ನೋಂದಿತ ಸೋಂಕು ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೋಂದಿತ, ’ರೋಗದ ಸೋಂಕಿನ ಪ್ರಮಾಣ’ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಬದಲೀ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ಕುಷ್ಟರೋಗದ ಕೇಸ್‌ ಎಂದು ತಪಾಸಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೂಡ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯೂ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಖಾಯಿಲೆಯ ವರ್ಜಿತಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು, ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಬೇಕು, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ರೋಗ ಉತ್ಪನ್ನದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು, ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ- "ಶುಚಿತ್ವವಿಲ್ಲ" ಅಥವಾ "ದೇವರ ಶಾಪದವನು" ಎಂದು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಬೇಕು. ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಎಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ಭಯಕ್ಕೇ ಒಳಪಟ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ರೋಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಇದ್ದುಬಿಡಬಹುದು. ಹ್ಯಾನ್‌ಸೆನ್ ಖಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ, ಜಾಗೃತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜನರು ಇದೊಂದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಾಣಿಕ ರೋಗವೆಂದು ಇದು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಖಾಯಿಲೆಯೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
1940ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರಿಗೂ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧವಿರಲಿಲ್ಲ. 1943ರಲ್ಲಿ ಗಯ್ ಹೆನ್ರಿ ಫಗೆಟ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಾಮಿನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಆನಂತರ ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಏನೇ ಆಗಲಿ . ಲೆಪ್ರೆಯೀ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶ ಪಡಿಸುವ ಬಲಹೀನವಾದದ್ದು ಆದರೂ ಅದನ್ನು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್ ಒಂದನ್ನೇ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ . ಲೆಪ್ರೆಯೀ ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; 1960ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಮದ್ದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದಾಯಿತು.
1667ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಡಿ ಬ್ರ‍ೇಯ್ ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ನ ದಿ ರಿಜೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೆಪರ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ,ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ,ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಚ್‌ನ ಯುವಕನ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಫಂಗಸ್‌ನಿಂದಾಗಿರ ಬಹುದಾದ ಸೋಂಕು ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಅನಾಥಾಲಯದ ಮೂರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚರ್ಮದ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದಾಗ "ಲೆಪ್ರಸಿ" ಶಬ್ದ ಬಳಕೆಯು ಇವತ್ತು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ಹ್ಯಾನ್‌ಸೆನ್ ಖಾಯಿಲೆಗೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರಳವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಟೇಬಲ್ 2ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಕೂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರೋಗ ವರ್ಜಿತದ ಗುರಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ಈ ವರ್ಜಿತವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು;
ಮಲ್ಟಿ ಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲರಿ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬಹು ವಿಧ ಔಷಧೋಪಚಾರದಲ್ಲಿ ರಿಫಾಂಪಿಸಿನ್, ಡ್ಯಾಪ್ಸೋನ್, ಮತ್ತು ಕ್ಲೋಫಾಜಿಮೈನ್ 12 ತಿಂಗಳವರೆಗೂ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಔಷಧವನ್ನು ಗಾಳಿಗುಳ್ಳೆವುಳ್ಳ ಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕ ಅಂಗ ಹಾನಿಯಾದ ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗೆ ಏಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅದರಲ್ಲಿ ರಿಫಾಂಪಿಸಿನ್, ಆಫ್ಲಾಕ್ಸಿನ್, ಮತ್ತು ಮೈನೋಸೈಕ್ಲೀನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಏಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಔಷಧದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಸೋಂಕು ಹರಡುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿದೆ ಕಾರಣ ಈ ಏಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಔಷಧವು ಕಾಲ ಅಥವಾ ಅವಧಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
1898ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಮೂಗಿನ ಲೋಳೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು,ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ರಣದ ಲೋಳೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಕಾಫರ್ ಮುಖಾಂತರ ಅರಿಯಲಾಯಿತು. ಶೆಪರ್ಡ್, ಲೆಪ್ರೊಮಾಟಸ್ ಕುಷ್ಠರೋಗಿಯ ಹಾನಿಯಾದ ಮೂಗಿನ ಲೋಳೆಯ ಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು 10,000 ದಿಂದ 10,000,000ವರೆಗೂ ಇರುವುದಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಪೆಡ್ಲಿ ವರದಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹುತೇಖ ಲೆಪ್ರೊಮಾಟಸ್ ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಗಿನ ಸ್ರಾವದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲಿಯು ಊದುವ ಮುಖಾಂತರ ಶೇಖರಣೆಗೊಂಡಿತು. ಲೆಪ್ರೊಮಾಟಸ್ ರೋಗಿಗಳ ಮೂಗಿನ ಸ್ರಾವಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ದಶ ಲಕ್ಷ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರತಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕಬಹುದೆಂದು ದವೇಯ್ ಮತ್ತು ರೀಸ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಲೆಪ್ರಸಿ ಶಬ್ದವು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ದಿಂದ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ, "ಚರ್ಮವನ್ನ ಪದರು ಪದರಾಗಿಸುವ ಖಾಯಿಲೆ", "ಸುಲೀಯುವುದು,ಪದರು ಪದರಾಗಿಸುವುದು" ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದಿಂದ ಇದನ್ನು ಲೆಪ್ರಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಈ ಶಬ್ದವು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮುಖಾಂತರ ಬಂದಿತು. ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯೆಂದು ರುಜುವಾತು ಆಗಿರುವುದು 0}ಆಂಕ್ರೀನ್ ವಿಸ್ಸೆ, ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 13ನೇ-ಶತಮಾನದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿ, ("ಮಾಯ್ಸೆಸೆಸ್ ಹಾಂಡ್.ಬೈಸೆಂಬ್ಡೆ ಓ ಪೀ ಸ್ಪೈಟೆಲ್ ಯುಎಲ್ & ಫುಟೆ ಲೆಪ್ರೂಸ್."
ಹೊಸ ಕೇಸ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಖಾಯಿಲೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೂಚ್ಯಂಕವೇ, ಅದು ನಾನಾ ದೇಶಗಳು ಕೊಡುವ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕೇಸ್, ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆಗೊಂಡ ಕೇಸ್‌ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ರೋಗದ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೇಸ್‌ಗಳ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಅದು ಸೇರಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಕೇಸ್‌ಗಳ ಪತ್ತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ , ಹೊಸದಾಗಿ ಪತ್ತೆಗೊಂಡ ಕೇಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಕೇಸ್‌ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಬರವ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ "ಪಾಕ್ಸಿಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲರಿ" ಮತ್ತು "ಮಲ್ಟಿ ಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲರಿ" ಎಂದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಸಂಖ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
10ಅನ್ನು ನವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ್ದರೂ ಅದು ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೆ ರಿಡ್ಲಿ-ಜಾಪ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರವೇಶವೊಂದನ್ನು ಅದು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ .