polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಯೋಗಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಮೀಪದ ಅಚನ್‌ಕೋವಿಲ್ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯದಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಾದ ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕಲಾ ಮತ್ತು ಮಗ ಸತ್ಯಕನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಣುಪರಶುರಾಮ ಅವತಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಗೋವಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಕ್ಷಿಣದ ಪಲ್ಲವ, ಪಾಂಡ್ಯ, ಕೇರಳ, ಗಂಗರಾಜರು ಗೋವಿಂದನ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡತೊಡಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದೊಡನೆಯೇ ಈತ ತುಂಗಭದ್ರಾ ತಟಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜರ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ. ಅನೇಕ ಗಂಗಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮರುಕ ತೋರಿಸದೆ ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಈ ವಿಜಯದ ಅನಂತರ ಪಲ್ಲವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಂಚಿಯನ್ನು ಸೂರೆಮಾಡಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಅನಂತರ ಪಾಂಡ್ಯ, ಕೇರಳ ರಾಜರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಗೋವಿಂದ ಕಂಚಿಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನೆಂಬ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದೊಡನೆಯೆ ಸಿಂಹಳದ ರಾಜ ತಾನಾಗಿಯೇ ವಿನಮ್ರನಾಗಿ ಬಂದು ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಅಮಾತ್ಯನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ.
ನಾಲ್ವಡಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಜೀವಿಸಿರುವವರೆಗೂ ಪೂರ್ವ ಚಾಳುಕ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸಂಬಂಧ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಅವನ ಅನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಇಮ್ಮಡಿ ವಿಜಯಾದಿತ್ಯ ಸಾಮಂತನಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸತೊಡಗಿದ. ಈ ನಡುವೆ ವಿಜಯಾದಿತ್ಯನಿಗೂ ಅವನ ತಮ್ಮ ಭೀಮನಿಗೂ ಪಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಭೀಮ ಗೋವಿಂದನ ಮೊರೆಹೊಕ್ಕ. ಗೋವಿಂದ ಸೇನಾಸಮೇತನಾಗಿ ವೆಂಗಿಗೆ ನಡೆದು ವಿಜಯಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ವೆಂಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ.
ಸು.810ರಲ್ಲಿ ಗಂಗರಾಜ್ಯದ ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿದ್ದ ರಣಾವಲೋಕಸ್ತಂಭ ಸತ್ತ. ಗೋವಿಂದ ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಾದ ದಂತಿವರ್ಮನನ್ನು ಗಂಗರಾಜ್ಯದ ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ. ಆದರೆ ದಂತಿವರ್ಮ ಅಕಾಲ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಕೊನೆಗೆ ಗೋವಿಂದ ಅದುವರೆಗೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿವಮಾರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ ಗಂಗರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಮರಳಿ ನೀಡಿದ.
ಗೋವಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ವಂಶದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಜ . ಧ್ರುವನ ಮೂರನೆಯ ಮಗ. ಪ್ರಭೂತವರ್ಷ, ಜಗತ್ತುಂಗ, ಶ್ರೀ ವಲ್ಲಭ, ಕೀರ್ತಿನಾರಾಯಣ, ಜಗತ್ರುದ್ರ, ತ್ರಿಭುವನಧವಳ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ.
ಡಾ. ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಕೊಲ್ಕೊಟ್ಟಾದಲ್ಲಿ ರಬಿಂದ್ರನಾಥ್ ಟಾಗೋರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಸ್ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಡೆಯಿಕ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಎಮ್ ಓ ಯು ಅಂದರೆ ಮೆಮೊರೆಂಡಮ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ಸ್ಟೇಂಡಿಂಗ್ ಗೆ ಬಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ ೫೦೦೦ ಬೆಡ್ ಗಳುಳ್ಳ ೧೦೦೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುವ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಅವರ ಕಂಪನಿಯು ಗುಜರಾತ ಸರಕಾರದೊಂದಿಗೂಇಂತದೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.ಅಹಮದಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ೫೦೦೦ ಬೆಡ್ ಗಳುಳ್ಳ ಸುಪರ್ ಸ್ಪೆಷ್ಗಾಲಿಟಿ ಹೊಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ.
ಅವರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಾಲು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ಅವರಿಗೆ ಹೇನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಉಪಾದಿಯನ್ನುಅವರ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಆರು ಸುಪರ್ ಸ್ಪೆಶಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತ್ಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವು ಕಡೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ೩೦,೦೦೦ ಬೆಡ್ಡುಗಳುಳ್ಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಡಾ. ದೇವಿಪ್ರಸಾದ ಶೆಟ್ಟ್ಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಡಾ. ದೇವಿಪ್ರಸಾದ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಮೇ ೮, ೧೯೫೩ರಂದು ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಸುಂದರ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವಾದ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿಯೇ ಕಲಿತರು. ಅವರು ಓರ್ವ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಾನವ ಹಿತೈಷಿ. ಅವರು ಓರ್ವ ಹೃದಯ ತಜ್ನರು. ಅವರು ಹತೋಟಿ ಕ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ, ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ 'ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ' ಅವರ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಗಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಡಾ. ದೇವಿಪ್ರಸಾದ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:" ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಹೃದಯಕ್ಕಿರುವ ರಹಸ್ಯವೆಂದರೆ ವಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ. ಅವರು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಐದು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೃದಯದ ಕಾಳಜಿಗಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (ಕಡಿಮೆ ಪಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥದ ಸೇವನೆ, ಅಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೈಟ್, ನಿಯಮಿತ್ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಸ್ಮೋಕಿಂಗನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ತೂಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಶ್ಯುಗರ್ ನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು)
ಅವರಕಂಪನಿಯು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ೧೫೦ ಬೆಡ್ಡುಗಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸರಕಾರ ಕೊಟ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದೆ. ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕ್ಸಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರೊಸ್ ವಾತಾಯನವನ್ನು ಏರ್ ಕಡೀಷಂಡ್ ನಿನ ಬದಲಾಗಿ ಉಪ್ಯೋಗಿಅಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಏಳು ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರ ಪೆನಲ್ ಆಫ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಅದು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದಾಗಿದ್ದು ಅದು ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಮಲಕ್ಕಾಯೆಂಬಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫೪೭ರಲ್ಲಿ, ಸವೇರಿಯವರು ಅಂಜಿರೊ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅಂಜಿರೊರವರು ಹಿಂದೆ, ಅಂದರೆ, ೧೫೪೫ರಲ್ಲಿ ಸವೇರಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ, ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಗಲು ಮಲಕ್ಕಾದಿಂದ ಕಗೋಶಿಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದರು. ಅಂಜಿರೊರವರು ಒಬ್ಬ ಕೊಲೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.ಸವೇರಿಯವರನ್ನು ಬೇಟಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಸ್ತಿಯನ್ ಆಗುತ್ತಾರೆ, 'ಪಾಲೊ ಡಿ ಸಾಂಟಾ ಫೆ' ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಇವರನ್ನೆ,ಸವೇರಿಯವರು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜನವರಿ ೧೫೪೮ರಲ್ಲಿ, ಸವೇರಿಯವರು ಗೋವಕ್ಕೆ ಮರಳಿ,ಗೋವ ಮಿಶನಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.೧೫ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಗೋವದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫೪೯, ೧೫ ರಂದು ಗೋವಾ ಬಿಟ್ಟು ಮಲಕ್ಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ತಾನು, "ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಪೋಪ್" ಗುರುವಿನ ನಿಯೋಗಿಯೆಂದು ತನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂಲೇ, "ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಜಪಾನ್" ಇವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್, ಅಂಜಿರೊ ಮತ್ತು ಮೂರು ಇತರ ಜೆಸ್ವಿಟರು, ಜುಲೈ೨೭ ೧೫೪೯ ಜಪಾನ್ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರವರೆಗೆ ಆವರ ಹಡಗು ಯಾವುದೇ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಲಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ, ಸತ್ಸುಮಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕ್ಯೂಷು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಜನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ವಾಗತ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಂತರಿಸುವುದು ನಿಶೇದಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಜಪಾನಿಗೆ ಹೋದ ಮೊದಲ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿ. ಅವರು, ಅವರೊಡನೆ ಮಡೊನ್ನಾ ಮತ್ತು ಬಾಲ ಯೇಸುವಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಜಪಾನಿನ ಜನರಿಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಭೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭ರಂದು ಸವೇರಿ ಮತ್ತು ದಿಯಗೋ ಪೆರೇರಾ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅವರು, "ತಮ್ಮನ್ನು ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಪೋಪ್" ಗುರುವಿನ ನಿಯೋಗಿಯನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ದಿಯಗೋ ಪೆರೇರಾರನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ರಾಜ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು. ಆದರೆ,ಅವರು "ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಪೋಪ್" ಗುರುವಿನ ನಿಯೋಗಿ ಅವರ ಪ್ರಶಂಸಾಪತ್ರವನ್ನು ಮಲಾಕ್ಕದಲ್ಲೆ ಮರೆತು ಬಂದಿದ್ದರು.
ಮಲಾಕಾದಲ್ಲಿ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕ್ಯಾಪಿಟಾವೊ ಅಲ್ವಾರೊ ಡೆ ಅಟೈಡೆ ಡ ಗಾಮಾರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಅವರು, ಈಗ ಬಂದರಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾಪಿಟಾವೊರವರು, ಸವೇರಿಯವರ ನನ್ಸಿಯೋ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಪೆರೇರಾ ಅವರ ರಾಯಭಾರಿಯ ಪಟ್ಟದಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಮಲಕಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಕಾದ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕೋರಿದರು.
೧೫೪೨ ಮೇ ೬ರಂದು ಸವೇರಿಯವರು ಗೋವ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ ಜಾನ್ ಇವರ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಿವಾಸಿಯಾರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸವೇರಿಯವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚುಗಳು, ಪಾದ್ರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದ್ಯಕ್ಶರಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಗೋವದ ಆಚೆಗೆ ಯಾರು ಬೋದಕರು ಅಥವಾ ಗುರುಗಳಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಸವೇರಿಯವರು, ಗೋವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ಪ್ರರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲ ೫ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಸ್ತರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೇಳೆಯನ್ನು ಕಳೆದರು.ಮುಂದೆ ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.ಇನ್ನು, ಅವರು ಸಂತ ಇಗ್ನಾಸಿಯವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ದೂರದ, ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅವರೊಡನೆ ಸಂಭಂದ ಇಟ್ಟರು.
ಅವರು ತಮಿಳ್ನಾಡಿನಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕವರೆಗಿದ್ದ "ಪಾರವ" ಜನಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದರು. 'ಪಾರವ' ಜನಾಂಗದವರು, ಸವೇರಿಯವರು ಬರುವ ೧೦ ವಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಗೋವದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಯಾಜಕರ ಜೊತೆಗೆ, ಸವೇರಿಯವರು 'ಪಾರವ' ಜನರಿಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಭೋದಿಸಿದರು.ಮುಂದೆ ಸವೇರಿಯವರಿಗೆ, ಸಂತ ಪೌಲರ ಕಾಲೇಜು ನಡೆಸುವ ಆಹ್ವಾನವು ಬಂದಿತು.
ಮುಂದಿನ ೩ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ೪೦ ಧರ್ಮ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ತಾಪಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅನೇಕರನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಂತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸೈನಿಕರು, ಕೆಟ್ಟ ನಡತೆಯಿಂದ, ಮುಳುವಾದರು.
೧೫೨೯ರಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಫೇಬರ್ ಅವರು ಸವೇರಿಯವರ ಜೊತೆ ವಾಸಿಯಾಗಿ ಬಂದರು. ಲೊಯೋಲದ ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು, ಅವರೊಡನೆ ಸೇರಿದರು.ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಬರುವಗ ಅವರಿಗೆ, ೩೮ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಫೇಬರ್ ಅವರು ಮನಸ್ಸು ಬೇಗನೆ, ಇಗ್ನಾಸಿಯವರ ಮಾತಿನ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿತು. ಆದರೆ, ಸವೇರಿಯವರ ಮನಸ್ಸು ಇಹ-ಲೋಕದ ವೈಬವದ ಕಡೆಗೆ ನೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಮೊದಮೊದಲಿಗೆ ಸವೇರಿಯವರು, ಇಗ್ನಾಸಿಯವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯಗರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಫೇಬರ್ ರಜದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ,
ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು ಮತ್ತು ಸವೇರಿಯವರು ಮಾತ್ರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು, ಸವೇರಿಯವರ ಮನ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಫಲರಾದರು. ೧೫೩೦ಯಲ್ಲಿ ಸವೇರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ತತ್ವ-ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿಸರಾರಂಬಿಸಿದರು.
ಮುಂದೆ,ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫೩೪ ೧೫ ರಂದು ಏಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸೇಂಟ್ ಪಿಯೆರ್ ಡಿ ಮೊಮ್ಮತ್ರ್, ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಇಗ್ನಾಸಿ, ಆಲ್ಫೊನ್ಸೋ ಸಲ್ಮೆರೋನ್, ಡಿಯಾಗೋ ಲೈನೆಜ್, ಸ್ಪೆನಿನಿಂದ ನಿಕೋಲಸ್ ಬೊಬಾಡಿಲ್ಲಾ, ಪೀಟರ್ ಫೇಬರ್, ಮತ್ತು ಸೈಮನ್ ರೋಡ್ರಿಗಾಸ್. ಅವರೆಲ್ಲರು ಮೂರು ಪ್ರತಿಘ್ನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಜೆರುಸಲೇಮಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಅರಬ್ಬರನ್ನು, ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ದರಿಸಿದರು.
ಸಂತ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸವೇರಿಯವರು ೧೫೦೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೭ರಂದು, ಸ್ಪೈನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.ಇವರು ‍ ನವಾರೇ ಎಂಬ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಸವೇರಿಯವರು, ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಮಿಶನರಿಯಗಿದ್ದರು. ಸಂತ ಇಗ್ನಸಿಯವರು ಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಯೇಸು ಸಭೇಯ ೭ ಸ್ತಾಪಕರಲ್ಲಿ ಇವರು ಒಬ್ಬರು.ಇವರು ಕ್ರಿಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಕವಾಗಿ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಆಳುತಿದ್ದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನ್, ಬೊರ್ನಿಯೊ, ಮಲುಕು ದ್ವೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಯಗಿ ಹೊದರು. ತನ್ನ ಮಿಷನರಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಚೀನ ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವರು ಹಂಬಲಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದತೆಯನ್ನು ಮಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಸಂಶಿಯನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
೧೬೨೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ ಮತ್ತು ನವಾರ್ರೆಯ ಪೋಷಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅವರನ್ನು " ," ಮತ್ತು " " ಎಂದು ಕರೆಯಲಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ ಸಭೆಯು ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಿಷನರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
೧೫೪೦ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ದೇಶದ ಅರಸ,ಜಗದ್ಗುರುವಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಸದ್ದಾಗಿ ಸ್ತಾಪನೆಗೊಂಡ ಯೇಸು ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು, ದೂರದ ದೇಶವಾದ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗೊತ್ತು ಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅರಸರ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಂತರ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು, ನಿಕೋಲಸ್ ಬೋಬಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೈಮೊನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಿಶನರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೈಮೊನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸರನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶದ ಅರಸರು ತಮ್ಮಲ್ಲೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು, ನಿಕೋಲಸ್ ಬೋಬಡಿಲ್ಲ ಹಠಾತ್ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೂ ಹೊಗಲೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು, ಸವೇರಿಯವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ದರಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಹೊರಡಲು ಸಿಕ್ಕ ಸಮಯ ಬರೀ ಅರ್ಧ ದಿನ. ಹೀಗೆ, ಅವರು ಯೇಸು ಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಮಿಶನರಿಯಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ೧೫೪೦ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫ರಂದು ರೋಮ್ ದೇಶ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಷಾಂಚುವಾನ್ ದ್ವೀಪ, ತೈಷಾನ್, ಗುವಾಂಗ್ಡಾಂಗ್ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.೧೫೫೩ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫ ರಂದು ಅವರ ಅವಶೇಷದ ದೇಹವನ್ನು ದ್ವೀಪದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮಲಾಕಾದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.೨೨ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫೫೩ ರಂದು ಚರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಸಮಾಧಿ ಈಗ ಸವೇರಿಯವರ ಸಮಾಧಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫೫೩ರಲ್ಲಿ, ಗೋವಾದಿಂದ ಪೆರೆರಾ ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಶವವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫೫೩ ರಂದು, ಸವೇರಿಯವರ ದೇಹವನ್ನು ಗೋವಾಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಹವು ಈಗ ಗೋವಾದಲ್ಲಿನ ಬೋಮ್ ಜೇಸು ಬೆಸಿಲಿಕಾದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ೧೬೩೭ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨ ರಂದು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಾಜಿನ ಧಾರಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಸಾಂತಾ ಕ್ರೂಜ್ ಹಡಗು, ಚೀನಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ೧೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಷಾಂಚೂನ್ ಎಂಬ ಚೀನೀ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜೆಸ್ವಿಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಅಲ್ವೊರೊ ಫೆರೀರಾ, ಆಂಟೋನಿಯೊ ಎಂಬ ಚೀನೀ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಎಂಬ ಮಲಬಾರ್ ಸೇವಕ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರು. ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣಕ್ಕೆ ವಿನಿಮಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಒಪ್ಪಿರುತ್ತಾನೆಂದು. ಅಲ್ವಾರೋ ಫೆರೀರಾ ಅವರನ್ನು ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಆಂಟೋನಿಯೊದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಚೀನಾ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ದೋಣಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ೧೫೫೨ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩ ರಂದು ಜ್ವರದಿಂದ ಚೀನಾದ ತೈಷಾನ್ನ ಶಾಂಗ್ಚುವಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಸಂತ ಫ಼್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸಾವೇರಿ ಸ್ಪೇಯ್ನ್ ದೇಶದ ನವಾರೆಯ ಸಾವೇರಿ ಎಂಬ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟಗಳ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಐಶಾರಾಮಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂತ ಪೀಟರ್ ಫ಼ೇಬರ್ ಹಾಗು ಲೊಯೊಲಾದ ಸಂತ ಇಗ್ನಾಸಿಯವರ ಭೇಟಿಯಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲಿಗೆ ಫ಼್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಸಾವೇರಿಯ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು. "ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಜಯಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ ?" ಈ ಕಿಡಿ ಅವರನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಜೀವನದೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.ಈ ರೀತಿ ಸಾವೇರಿ ದೇವರ ಹಾಗೂ ಪರರ ಸೇವೆಗೆ ಅಣಿಯಾಗಿ, ಸಂತ ಇಗ್ನಾಸಿಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 'ಯೇಸು ಸಭೆ'ಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸವೇರಿಯವರು ನವಾರೆಯ, ಸವೇರಿ ಎಂಬ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.ಜುವಾನ್ ದೆ ಜಸ್ಸೊ ವೈ ಅತೊಂಡೊ, ಅವರ ತಂದೆಯವರು ರಾಜ ಜೋನ್ , ಇವರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗರರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸವೇರಿಯವರು ೯ ವರ್ಷದವರಿರುವಗ, ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿ ಹೋದರು. ಡೊನಾ ಮಾರಿಯಾ ಡೆ ಅಜ್ಪಿಲ್ಸುಎಟ ಐ ಆಜ್ನರೆಜ್, ಅವರ ತಾಯಿ. ೧೫೧೬ರಲ್ಲಿ,
೧೫೨೫ರಲ್ಲಿ ಸವೇರಿಯವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುದಕ್ಕೆ ಪ್ಯಾರೀಸಿಗೆ ಹೋಗುವ ವರೆಗೆ ಅವರು ಯುದ್ದದ ವತವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು,ಮುಂದಿನ ೧೧ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅವರ ವ್ಯಾಸಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಆಗಿದ್ದರು.
ಸಾವೇರಿಯ ಜೀವನದ ಅತೀ ಮಹತ್ತರ ಆಸೆ ಎಂದರೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸುವಾರ್ತೆ ಸಾರುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ೧೫೫೨ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಚಿಯಾಂಗ್ ಎಂಬ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ರೋಗದಿಂದ ನರಳಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩, ೧೫೫೨ ರಂದು ಅದೇ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲೇಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಬೇರೆ ಉಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಅವರ ಮೃತ ದೇಹವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಹೂತು ಹೋದರು. ಕೆಲ ಸಮಯದ ಬಳಿಕ ವಾಪಸ್ಸು ಅವರ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ದಿಗ್ಬ್ರಾಂತರಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಕಾದು ಕುಳಿತಿತ್ತು. ಅವರ ದೇಹ ಕೊಳೆಯದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು, ಈಗಲೂ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸವೇರಿಯವರನ್ನು ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬೧೯ ರಂದು ಪೋಪ್ ಪೌಲ್ ಅವರಿಂದ ಪುನೀತ ಪದವಿ ಮತ್ತು ೧೨ಮಾರ್ಚ್ ೧೬೨೨ ರಂದು ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ ಲೊಯೋಲಾರವರೊಡನೆ ಪೋಪ್ ಗ್ರೆಗರಿ ಯಿಂದ ಸಂತರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಪೋಪ್ ಪಿಯುಸ್ ರವರು, ಅವರನ್ನು "ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮಿಷನ್ಸ್ ಪೋಷಕ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಹಬ್ಬದ ದಿನವು ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್.
ಉಚ್ಚಂಗಿ ಪಾಂಡ್ಯರು: 11, 12ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಾಡುಗಳನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾಮಂತ ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ವಂಶಜರು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ರಾಜಮನೆತನಗಳವರಂತೆ ಉಚ್ಚಂಗಿ ಪಾಂಡ್ಯರಿಗೂ ತಾವು ಯದುವಂಶದವರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೂ ಅದರ ಸುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನೊಳಂಬವಾಡಿ 32,000 ಎಂಬುದು ಆಗಿದ್ದ ಹೆಸರು. ನೊಳಂಬವಾಡಿಯ ಮಹಾ ಸಾಮಂತರೆಂದು ಈ ಕನ್ನಡ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತೂರು ಗ್ರಾಮ ; ಮುಂದೆ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಉಚ್ಚಂಗಿ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಲವಾದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಆ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಂಗಿಯ ಪಾಂಡ್ಯರ ವಂಶಾವಳಿಯ ಕಥನವಿದೆ. ಮರಿಗಯ್ಯ ಈ ಸಂತತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ. ಇವನ ಮಗ ಚೇದಿ ರಾಜ. ಅನಂತರ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಳಿದವರು ಪಲಮಂಡ, ಇರುಕ್ಕವೇಲ, ಇರುಕ್ಕವೇಲನ ಮಗ ರಾಜಪಾಂಡ್ಯ; ಮಗಳು ಮಹಾದೇವಿ. ಇವಳನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜಕುಮಾರ ಎರಯಂಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಎರಡು ಮನೆತನಗಳ ಸ್ನೇಹವೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮ 6ನೆಯ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುಕ್ಕವೇಲ ಅವನಿಗೆ ಬಹಳ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ. ಈತನಿಗೆ ತ್ರಿಭುವನಮಲ್ಲನೆಂಬ ಬಿರುದಿತ್ತು. ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಬಲಭುಜವೆಂದು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ವರ್ಣಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇರುಕ್ಕವೇಲ ಪಾಂಡ್ಯ 1124ರವರೆಗೂ ಆಳಿದ. ಅನಂತರ ರಾಜಪಾಂಡ್ಯ ಉಚ್ಚಂಗಿಯ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದ. ರಾಜಪಾಂಡ್ಯ ದಕ್ಷ, ಸಾಹಸಿ. ಈತನ ರಾಣಿ ಸೋಮಲದೇವಿ. ಕಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಗೆ ಇವಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು. ಇವರಿಗೆ ಪಂಡಿತಪಾಂಡ್ಯ, ವೀರಪಾಂಡ್ಯ, ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಪಲಂತ ಎಂದು ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು. ಪಂಡಿತಪಾಂಡ್ಯ ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನಿ. 1140ರಲ್ಲಿ ರಾಜಪಾಂಡ್ಯ ಸತ್ತಾಗ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಲು ಪಂಡಿತಪಾಂಡ್ಯ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜನಾದ.
ಆ ವೇಳೆಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಪ್ಲವಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು. ಕಳಚೂರಿ ಬಿಜ್ಜಳ ಆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮಂತ ರಾಜರನ್ನೆಲ್ಲ ಸೋಲಿಸಿದ. ಆದರೆ ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಮಾತ್ರ ತಾನು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಬಿಜ್ಜಳನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವ ನ್ನೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಇವನ ತಮ್ಮ ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯ ಉಚ್ಚಂಗಿಯ ರಾಜನಾದ . 1162ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯನನ್ನು ಬಿಜ್ಜಳ ಸೋಲಿಸಿದ. ಆದರೂ ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯ ತನ್ನ ಪುರ್ವಿಕರಂತೆ ಚಾಳುಕ್ಯರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಆ ಮನೆತನವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. 1173ರಲ್ಲಿ 2ನೆಯ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರು ಪ್ರಬಲರಾದರು. ಈತ 1177ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಉಚ್ಚಂಗಿ ದುರ್ಗವನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ. ಶರಣಾಗತ ನಾದ ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವನಿಂದ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆ ಪಡೆದು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ದೋರಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ.
ಆದರೆ ವಿಜಯಪಾಂಡ್ಯ ಮತ್ತೆ ಕುದುರಿಕೊಂಡು ಹೊಯ್ಸಳರ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಆ ವೇಳೆಗೆ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದ. ನಾಲ್ಮಡಿ ವೀರಸೋಮೇಶ್ವರನ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಹಿಸಿದಾಗ ವೀರಬಲ್ಲಾಳ ದೊರೆ ಕೋಪಗೊಂಡು 1187ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಉಚ್ಚಂಗಿಯನ್ನು ಮುತ್ತಿ ಕಾಮದೇವ ಪಾಂಡ್ಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಂದ. ಉಚ್ಚಂಗಿ ಪಾಂಡ್ಯರ ಮನೆತನ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ, ನೊಳಂಬವಾಡಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.
ಉಚ್ಚಂಗಿ ಪಾಂಡ್ಯರು ಎರಡು ನೂರು ವರ್ಷಕಾಲ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿ ಕಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದರು. ಪಾಂಡ್ಯರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಧುಸೂದನದೇವ ಕವಿಯೂ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ. ಜಗನ್ನಾಥವಿಜಯದ ಕರ್ತೃವಾದ ರುದ್ರಭಟ್ಟನೂ ಪಾಂಡ್ಯರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ವೀರಬಲ್ಲಾಳ ಉಚ್ಚಂಗಿಯನ್ನು ಮುತ್ತಿ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಈತ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಂಡ್ಯರಾಜರು ತಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೂ ಕೆರೆಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ ಪಾಶುಪತ ಶೈವಮತಕ್ಕೆ ಇವರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರಕಿತ್ತು.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಆಂಗ್ಲೋ ಸಾಕ್ಸನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್‍ಳ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೇರು ಕವಯತ್ರಿ ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅನಾವರಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೀತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣ ಅಮ್ಹರೆಸ್ಟ ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತನ್ನ ಮೂವತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಲೌಕಿಕ ಸುಖಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಏಕಾಂತ ಬದುಕನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಂತೆ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಪಡೆದ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು 1775 ಕವನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾವ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಎಮಿಲಿಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟು-ಸಾವು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದ ರೂಪಕಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ನಮ್ರ-ವಿನಮ್ರ, ಭಯ-ಧೈರ್ಯ, ಕೌಟುಂಬಿಕ-ಜಾಗತಿಕ ಭಾವನೆಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡಿವೆ.
ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ಖಾಸಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಳೆದ ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಸಿದ್ದವಳು. ಆದರೆ ಸಾವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಪ್ರಯಾಣದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಹು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು, ತಾನು ಕಂಡ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳ ನಲಿದಾಟಗಳನ್ನು, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುವ ಹಸುಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಲ್ಲನೊಡನೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನು ದಾಟಿ ಸಾವಿನ ಮನೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾಳೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಯಾವೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸಾವಿನ ಮನೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಂಡು ಅರಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲ. ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯವರು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ, "ಆದರವಿರದ, ಛಾವಣಿಕಾಣದ, ಕದವಿರದ ತಿರುಗಿಬಾರದ, ಆದಿಯಿರದ ಆ ಕಡೆ ಮನೆಗೆ "
ಎಮಿಲಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಡಿಕಿನ್‍ಸನ್ . ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಯಿತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾಂವಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವುದೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನವಾದಾಗ ಕನ್ನಡ ಜನ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದಲೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ, ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಖಿಲಾಫತ್ ಪರಿಷತ್, ಭಗಿನೀಮಂಡಲ ಪರಿಷತ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಮ್ಮೇಳನ ಇವು ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದವು. ಖಾದಿ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ, ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಗಳ ಕಂಠಪಾಠ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳೂ ಸಾಂಗವಾಗಿ ನೇರವೇರಿದವು. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಚಾರಿ ಯವರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವರಾವ್, ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ, ಎನ್.ಸಿ. ಕೇಳ್ಕರ್ ಮುಂತಾದ ಅಖಿಲಭಾರತ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಅನೇಕರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗ್ಯವಿಶೇಷವೆಂಬಂತೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಯವರೇ ಬೆಳಗಾಂವಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಐಕ್ಯಮತ್ಯ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾ ನಿವಾರಣೆ, ಖಾದಿಪ್ರಚಾರ, ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ, ಸ್ವದೇಶಿ, ಅಹಿಂಸೆ-ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ರಚಾನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಷ್ಟೆ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ನಾಡಿನ ಮುಖಂಡರೆ್ಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾನಾ ಕಡೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಹರಡಿದರು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಷೇಧಿಸಿದರೂ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಡ್ಡಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿಗಾರರಿಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ಫರ್ಷಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ೧೯೩೦ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೬ರಂದು ದಂಡಿಯಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಂದ ಇದ್ದವರು ಮೈಲಾರ ಮಹದೇವಪ್ಪ ಮಾತ್ರ . ಆದರೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಳಗಾಂವಿ, ಮಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ಕಾರದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸತೊಡಗಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ದರ್ಶನದಲ್ಲಿದ್ದ ಉಪ್ಪಿನ ಉಗ್ರಾಣದ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಕರ್ನಾಟಕದ ತಂಡ ಸಾಣುಕಟ್ಟೆ ಉಗ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೂರಾರು ಪೌಂಡು ಉಪ್ಪನ್ನು ಸಾಗಿಸಿ ಕುಮಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಿತು. ಮೇ ೪ರಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಯೆರವಾಡ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಹರತಾಳ ಖಂಡನಾಸಭೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಎಲೆಲ್ಲೂ ಜರುಗಿದವು. ಉಪ್ಪಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆಗ ಇತರ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಹರಡಿತು. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಮಾಚಾರ ಹರಡದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕಾ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು; ಜನ ಕಲ್ಲಚ್ಚಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಹಂಚಿದರು. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಟಿತು. ಗೃಹಿಣಿಯರು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದರು.
ಇದೆಲ್ಲವೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದಿರಲಿಲ್ಲ. ಲಿಂಗಸುಗೂರು, ಕರ್ನೂಲು, ಕಲಾದಗಿ ಧಾರವಾಡ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಸೈನ್ಯಗಳಿಗೆ ಕರೆ ಹೋಯಿತು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವೊಂದು ಸುರಪುರದ ಕೋಟೆಯೆದುರು ನಿಂತಿತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲ ವಿಫಲವಾದುವು. ಕೊನೆಗೆ ವಾಗನಗೇರಿ ಭೀಮರಾಯನೆಂಬ ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ದೊರಕಿದ. ಆತ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನ ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರ. ಕೋಟೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಬರುವ ಗುಪ್ತದ್ವಾರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ಆ ಕೂಡಲೆ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಶತ್ರುಗಳು ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದರು ; ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗು ಎಂದು ಸಲಹೆಯಿತ್ತ. ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕ ಕೂಡಲೆ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕಡೆ ಹೊರಟ. ಅವನ ಜೊತೆ ಹೊರಟ ಭೀಮರಾಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆ ತಂದಿದ್ದ ಹಣ, ಜವಾಹಿರಿಯೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕದ್ದು ಪರಾರಿಯಾದ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ತಲಪಿದ ಕೂಡಲೆ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಿ, ಅವನನ್ನು ಸಿಕಂದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದು ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಸಜಾ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ೧೮೬೧ರಲ್ಲಿ ಸುರಪುರವನ್ನು ನಿಜಾಮ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದವನು ಧೋಂಡಿಯ ವಾಘ್. ಈತ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಗಿರಿಯವ, ಶೂರ, ಸಾಹಸಿ ; ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಯುದ್ಧವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತು ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ. ೧೭೮೦ರಲ್ಲಿ ಹೈದರನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಕೊಂಚ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿದ್ದು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಳೆಯಪಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೆತ್ನಿಸಿದ. ಅವನ ಧೈರ್ಯಸಾಹಸಗಳ ವಿಷಯ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಅವನು ಧೋಂಡಿಯನನ್ನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅವನನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ೧೭೯೯ರ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿದನೂರಿಗೆ ಬಂದ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಎರಡು ಲೋಕಗಳಿಗೊಡೆಯ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಧರಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಅವರ ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ. ಆಗ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಸುಮ್ಮನಿರಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥರ್ ವೆಲೆಸ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧನಾದ. ಕೋಣಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕದನ ನಡೆದು ಧೋಂಡಿಯ ಹತನಾದ. ೧೮೧೯ರಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಪ್ಪಳದಲ್ಲೂ ಮರುವರ್ಷ ಬಿದರೆಯಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ಬಂಡಾಯಗಳು ನಡೆದುವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಬೆಳೆಯಿತು. ಉದಾರವಾದಿಗಳಾದ ಕೆಲವು ಬ್ರಿಟಿಷರೂ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾನಾ ಕಡೆಗಳ ಜನ ಇದಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಆರಂಭದೆಶೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ದೊರಕಿಸಿಕ್ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಆಶೋತ್ತರವನ್ನೇನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡ ಮೊದಮೊದಲು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೌಹಾರ್ದಭಾವನೆಯನ್ನೇ ತಳೆದಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ದೊರಕಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ದೊರಕಬೇಕು, ಸೈನ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲೂ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಬೇಕು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಯ ಇಂಡಿಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರದ್ದಾಗ ಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬೇಕು. ಇವೇ ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳು. ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸರ್ಕಾರ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಮಧ್ಯೆ ಬ್ರಿಟೀಷರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರೆಮನಸ್ಸಿನ ಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಮೂರು ಚಕ್ರಗೋಷ್ಠಿಗಳಾದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವ ಯಾವ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳ ಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಂಧಾನಗಳ ಫಲವಾಗಿ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತೀಯ ಸ್ವಯಮಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಉಳಿದವರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿದದರು. ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳದೆ ಬ್ರೀಟನ್ ಅದನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎಳೆದದ್ದು ತಪ್ಪು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲಗಳು ರಾಜಿನಾಮೆಯಿತ್ತವು. ಈ ಯುದ್ಧ ತಮ್ಮದಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರವೂ ಜನಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ವೆೃಯಕ್ತಿಕ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧವಿರೋಧಿ ಫೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿ ಸೆರೆಮನೆ ಸೇರುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾದ ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಇದ್ದರು.
೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನ ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಆಗಲೇ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದ ಭಾವೀ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಎಂಬ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ೧೬-೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಭಾರತವನ್ನಾಳಿ ಮೆರೆದ ಮೊಗಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. ಮರಾಠರು ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಲೆತ್ನಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು; ಮೂರನೆಯ ಪಾಣಿಪಟ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣುಗೂಡಿದುವು. ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ನ ಗೊಂದಲವನ್ನು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೭೫೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನದ ಅನಂತರ ಬಹು ಬೇಗ ಬಂಗಾಳ ಅವರ ಸ್ವಾಧೀನವಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಅವರು ದೇಶೀಯರ ಪಕ್ಷ-ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೧೭೬೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಂಡಿವಾಷ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯದ ಫಲವಾಗಿ ಅಲ್ಲೂ ಅವರೇ ಆಳರಸರಾಗುವುದು ಖಂಡಿತವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಈ ಘಟನೆಗಳೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೆನ್ನಬಹುದು.
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಂಡಾಯಗಾರ. ಈತ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನದವನಲ್ಲ; ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದವ; ಆದರೆ ಮೇಧಾವಂತ, ಶೂರ, ಸಾಹಸಿ, ಉತ್ತಮ ಬೇಟೆಗಾರನೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ., ಬಳ್ಳಾರಿ ಈ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಹಸೀಲ್ದಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ. ನಾಡಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಮಾನಗಳು-ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೌಕರನಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೆಮ್ಮಿಗಿಯ ಕೆಂಚನಗೌಡ, ಸೊರಟೂರಿನ ದೇಸಾಯಿ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಪಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಡಂಬಳದ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ ಕೂಪ್ಪಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅದರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆಗ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್, ರಾಯಚೂರು, ಧಾರವಾಡ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತರಿಸಿತು. ಕೊಪ್ಪಳದ ಸುತ್ತ ಭಾರಿ ಕದನ ನಡೆಯಿತು. ಮದ್ದುಗುಂಡು ತೀರಿ ಇನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಭೀಮರಾವ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಬಂಧನದಿಂದ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಚೌಕಿದಾರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿ ಕೆಲಕಾಲ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ, ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪನ ಪರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಪಣತೊಟ್ಟು ನಿಂತ. ರಾಯಣ್ಣನಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಅನೇಕ ಯೋಧರು ದೊರಕಿದರು. ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮರಸುಕಾಳಗವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬೂದಿಯಾದುವು. ಖಜಾನೆಗಳ ಲೂಟಿಯಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗಳು ನಾಶವಾದುವು. ಆದರೆ ನುರಿತ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸೈನ್ಯದೆದುರು ರಾಯಣ್ಣನ ಸೈನ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ೧೮೩೦ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೮ರಂದು ಅವನು ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದ. ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದು ಅವನಿಗೆ ಗಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಯಿತು.