polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಮೇ 1, 2009ರಂದು ಡಿಜೆನೆರೆಸ್ ತನ್ನ 1000ದ ಎಪಿಸೋಡಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತರ ನಡುವೆ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಳು, ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಓಪ್ರಾಹ್, ಜಸ್ಟಿನ್ ಟಿಂಬರ್‌ಲೇಕ್, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಿಲ್ಟನ್ ಇದ್ದರು.
ಡಿಜೆನೆರಸ್ ದೂರದರ್ಶನದ ಮಾಲಿಕೆಗೆ 2001ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿಟ್‌ಕಾಂ ದಿ ಎಲ್ಲೆನ್ ಶೋ ನೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು. ಅವಳ ಪಾತ್ರ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಯ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ಅದೇ ’ಶೋ’ನ ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತುವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮೇ 6ನೇ ತಾರೀಖು, 2010ರಲ್ಲಿ, ಲಿಸಾ ಕುಡ್ರೋವ್ ಎಲ್ಲೆನಳ ಶೋಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲೆನಳ ಕುಲದವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಮಡೊನ್ನಾ ಎಲ್ಲೆನಳ 11ನೇಯ ಕಸಿನ್ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಅವರಿಬ್ಬರು ಬೆವೆರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಾಯಿ ಹಾಗು ನಾಲ್ಕು ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು.
ಡಿಜೆನೆರೆಸಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಎಮ್ಮೀ ಅವಾರ್ಡ್ ಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಕನ್ನಡ ಸಂಘ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಘ ಇಂತಹ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಮ್ರತರು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಬಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಲವುಳ್ಳವರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಕ್ರತಿ 'ಎಲೆಗಿಳಿ' ಎಂಬ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಸಕಲನ ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ರುದ್ರಶಿಲೆ ಸಾಕ್ಷಿ , ಕೆಂಪು ನೆನಪು ಅವರ ಇನ್ನೆರಡು ಸಂಕಲನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ವನಮಾಲೆ, ಭ್ರಮಣ ಉಪ್ಪು ಗಾಳಿ ಮೊದಲಾದ ಕವನ ಸಂಕಲನ, ತೀರದ ತೆರೆ ಕಾದಂಬರಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೃತಿ ಸಂಪುಟ, ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಕಥೆಗಳು, ಅವಿಲು, ತುಳು ಬದುಕು, ಯಕ್ಷಗಾನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು, ಭಗವತಿ ಆರಾಧನೆ, ಮೋಯ-ಮಲೆಯಾಳ ನಿಘಂಟು ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತುಳುವಿನಲ್ಲೂ ಬರೆಯಬಲ್ಲ ಅಮೃತರು 'ತಂಬಿಲ', 'ರಂಗಿತ' ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ, 'ಗೋಂದೋಲ್', 'ರಾಯ ರಾವುತೆ' ಮೊದಲಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು. ಸಾಕಷ್ಟು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು.
ಕೇಟೆಕಾರಿನ ಸ್ಟೆಲ್ಲ ಮೇರಿಸ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಆನಂದಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಓದಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ. ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಪುತ್ತೂರಿನ ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೬೭ರಿಂದ ಪುತ್ತೂರಿನ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನಿವ್ರತ್ತರಾದರು. ನಿವ್ರತ್ತಿಯ ನಂತರ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ ತುಳುನಾಡಿನ ಒರ್ವ ಸಾಹಿತಿ. ಹಿರಿಯ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ. ಕಾವ್ಯ, ಸಣ್ಣಕತೆ, ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು.
ಅಮ್ರತ ಸೋಮೇಶ್ವರರು ಮಂಗಳೂರು ಸಮೀಪದ ಕೋಟೆಕಾರು ಗ್ರಾಮದ ಅಡ್ಕ ಹುಟ್ಟಿರುವರು.
ಜೇಡದ ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗವಾದ ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದು ಏಕರೂಪದ ರಚನೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈ ನಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇದನ್ನು ತಲೆ ಮತ್ತು ವಕ್ಷಭಾಗ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಒಂದು ತೋಡು ಇರುವುದುಂಟು. ತಲೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಸ್ ಸೆಫ್ಯಾಲಿಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದರ ಮುಂತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಭಾಗವುಂಟು. ಇದರಲ್ಲಿ 8 ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಂಯುಕ್ತಬಗೆಯವಾಗಿರದೆ ಸರಳ ಅಸೆಲೈಗಳಾಗಿರುವುದು ಜೇಡಗಳ ವ್ಯಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಸೆಫಲಾನಿನ ತುಟ್ಟತುದಿಗೂ ಮೊದಲ ಜೊತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಲೈಪಿಯಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಜೇಡಗಳ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಪಿಯಸಿನ ಗಾತ್ರ, ಅಗಲ ಮತ್ತು ಪ್ರವಣತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇತ್ರಭಾಗ ಹಲವಾರು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವುದುಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಾಲ್ಕನೀರ ಮತ್ತು ಪೋಲ್ಕಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ವಿಚಿತ್ರ ರಚನೆಗಳು ಇಂಥ ಮುಂಚಾಚುಗಳೇ. ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅರೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಗೊಂಡ ಎಂಟು ಉದ್ದಗೆರೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವು ಕಾಲುಗಳ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಸೇರುವೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವುದುಂಟು.
ಆರ್ಯಾಕ್ನಿಡ ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಹನ್ನೊಂದು ಗಣಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೇಗಳ ಗಣವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ್ದು. ಅಂತೆಯೇ ಇವು ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವಂಥವು. ಮುಂದೆ ಹೇಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಇವನ್ನು ಆತ್ರ್ರಾಪೊಡ ವಿಭಾಗದ ಇತರ ಸದಸ್ಯಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು: ಜೇಡದ ದೇಹ ಪ್ರೋಸೋಮ ಅಥವಾ ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಒಪಸ್ತೊಸೋಮ ಅಥವಾ ಉದರ ಎಂಬ ಎರಡು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ; ವಿಷಗ್ರಂಥಿಗಳು ಕೀಲಿಸೆರೀ ಎಂಬ ಉಪಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೀಲಿಸೆರದಲ್ಲೂ ಮ್ಯಾಂಡಿಬಲ್ ಎಂಬ ಬುಡಭಾಗ ಮತ್ತು ನಖ ಎಂಬ ತುದಿಭಾಗ ಉಂಟು. ವಿಷ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ನಾಲ ಕೀಲಿಸೆರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ; ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಪಿಸ್ತೊಸೋಮ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೋಸೋಮ ಅಖಂಡವಾಗಿವೆ; ಉಸಿರಾಟ ಪದರಫುಪ್ಫುಸ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಸನಾಳ ಎರಡರಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಗಂಡು ಜೇಡದ ಪ್ಯಾಲ್ಟಿನ ಕೊನೆಯ ಖಂಡ ಶುಕ್ರಾಣು ವಾಹಕ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅನ್ನನಾಳದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಜೀರ್ಣನಾಳ, ಮಧ್ಯಜೀರ್ಣನಾಳ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಜೀರ್ಣನಾಳ ಎಂಬ ಮೂರು ಮುಖ್ಯಭಾಗಗಳುಂಟು. ಅಗ್ರಜೀರ್ಣನಾಳದ ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್ ಭಾಗ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೀರುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗಿದೆಯಾದರೆ ಜಠರ ಆಹಾರವನ್ನು ಮುನ್ನೂಕಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಜೀರ್ಣನಾಳ 4 ಮುಖ್ಯಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರ ಸೆಂಟ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಅನೇಕ ವಿನಾಳಗಳು ಉಂಟು. ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗ ತೆಳುವಾದ ತೊಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ ಜೀರ್ಣನಾಳದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೈಲೆಂಟ್ರಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಗ್ರಂಥಿಮಯವಾದ ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಯಕೃತ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಕೈಲೆಂಟ್ರಾನಿನಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಭಾಗವೆಲ್ಲ ಕರುಳು. ಇದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗುದದ್ವಾರ ಉಂಟು. ಉದರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಲ್ಪೀಗಿಯನ್ ನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಕ್ಸಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳೇ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ನೆಪ್ರೊಸೈಟುಗಳೂ ವಿಸರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.
ಜೇಡಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಮತ್ತು ಅಖಂಡವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಟು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಜೇಡವೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕೀಟ ಪ್ರೋಟೊಲೈಕೋಸ ಆಂತ್ರಕಾಫಿಲ ಎಂಬುದು ಪೇಲಿಯೊಜೋಯಿಕ್ ಯುಗದ ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಜೇಡ ಕುಟುಂಬವಾದ ಲೈಕಾಸಿಡೀಯ ಸದಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಇದು ಖಂಡೀಭವನನಾದ ಉದರ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿದಲ್ಲಿರುವುದು. ಒಂದೇ ಉದ್ದದ ಕಾಲುಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ನಿಮ್ನಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಕಲೆವು ಜೇಡಗಳ ಫಾಸಿಲುಗಳು ಅಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ-ಸ್ತನಿಗಳಾಗಲಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಲಿ, ಅಷ್ಟೇಕೆ ದ್ವಿಚರಿ ಮತ್ತು ಉರಗಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅವತರಿಸುವ ಬಹುಮನ್ನವೇ-ಜೇಡಗಳು ತಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಬಾಹ್ಯಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೇಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಾಂಗ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಇದು ಬಲು ಮುಖ್ಯ. ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳೂ ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂವೇದಿಗಳಾಗಿವೆಯಾದರೂ ಸಿಟೀಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖರವಾಗಿದೆ. ಬಲೆ ನೇಯುವ ಜೇಡಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನೂ ತೀಕ್ಷ್ಣ. ಬಲೆಯ ಯಾವ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಕೊಂಚ ಚಲನೆಯಾದರೂ ಜೇಡ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗ್ರಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಬಲಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಜೇಡಗಳು ಟ್ರೈಕೊಬಾಕ್ರಿಯಗಳೆಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲವು. ಅಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಅಂಗಗಳ ಗಡಸು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ತೆರನ ಕೀಚು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜೇಡಗಳು ಲೈರಿಫಾರಮ್ ಅಂಗಗಳೆಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲವು. ಈ ಅಂಗಗಳು ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲ್ಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ಯಾಲ್ಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ರುಚಿಗ್ರಾಹಿ ರಚನೆಗಳೂ ಉಂಟು.
ಜೇಡ(ನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‍ - ಚೆಲಿಕೇರ್‌ನ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನಿ 'ಕ್ಲಾವ್, ಚೇಲಾ' ಮತ್ತು 'ಹಾರ್ನ್') ಆತ್ರ್ರಾಪೊಡ ವಿಭಾಗದ ಆರ್ಯಾಕ್ನಿಡ ವರ್ಗದ ಆರನೀಯಿಡ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ . ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪಡೆದು ಉಸಿರಾಡುವ ಕೆಲಿಸೆರಾಟಾ ಉಪಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮತ್ತು ಕಲಿಸರಾಗಳು ವಿಷವನ್ನು ಒಳಹಾಕುವ ವಿಷದ ಹಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿರುವ ಸಂಧಿಪದಿಗಳು. ಜೇಡಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅಂಟಾರ್ಕ್‌ಟಿಕದ ಹೊರತಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಖಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ಸಾಗರ ವಾಸದ ಹೊರತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಮೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆವರಣದಲ್ಲೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ೨೦೦೮ರ ವೇಳೆಗೆ, ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ಜೇಡ ಜಾತಿಗಳು, ಮತ್ತು ೧೦೯ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜೇಡಗಳ ಸಂವೇದನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು ಕಣ್ಣು. ಬಹುಪಾಲು ಜೇಡಗಳಲ್ಲಿ 8 ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರಬಹುದು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವ ಟೆಟ್ರಬ್ಲೆಮ ಎಂದ ಜೇಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆಯಾದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ನಿವಾಸಿಯಾದ ನಾಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಜೇಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಗುಹಾವಾಸಿಯಾದ ಆಂತ್ರೋಬಿಯ ಎಂಬ ಜೇಡದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಿನ್ನಬಗೆಗಳುಂಟು. ಒಂದು ನೇರ ರೀತಿಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಿಪಟ ಕೋಶಗಳ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೈಗಳು ಅಕ್ಷಿಪಟಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು 'ಪರೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ನೇರ ವಲ್ಲದೆ ರೀತಿಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಿಪಟದ ಕೋಶಗಳು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸುಗಳು ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಜೇಡಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಬಲು ಇಷ್ಟ. ಹಳದಿ, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದಲೂ ಇವು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜೇಡದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದರಗಳುಂಟು. ಜೇಡಗಳ ಮೈಯಿನ ವರ್ಣಸ್ಪುರಣ. ಅಲ್ಲದೆ 3 ತೆರನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೂ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪು, ಬೂದು ಮತ್ತು ಕಗ್ಗಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಮೆಲನಿನ್ ಎಂಬ ವರ್ಣಕ ಕಾರಣ. ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣ, ಗ್ವಾನಿನ್ ಎಂಬುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯಿಡ್ಡುಗಳು ಕಿತ್ತಳೆ, ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜೇಡಗಳು ಸುತ್ತಣ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಉಂಟು. ದೇಹದೊಳಗೆ ಕೆಲವಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಗಡುಸಾದ ಚಾಚುಗಳಂತೆ ಬೆಳೆದುಕೊಂಡು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಚಾಚುಗಳಿಗೆ ಅಪೊಡೀಮಲುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.
ವಿವಿಧ ಬಗೆಗೆಳ ವಯಸ್ಕ ಜೇಗಳ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟು. ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಜೇಡವೆಂದರೆ ಈಪೈರಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಓಗಲ್‍ನಿಯಸ್ ಆಬ್‍ಟೆಕ್ಟಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ; ಇದರ ಉದ್ದ ಒಂದು ಮಿಲಿ ಮೀಟರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡು ಜೇಡಗಳು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕವು. ಗಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜೇಡವೆಂದರೆ ಬ್ರಜಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಲೇಸಿ ಯಾಡೊ ಎಂಬುದು. ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 9 ಸೆಮೀ ತೂಕ 93ಗ್ರಾಂ ತೆಪೋಸಿಡೀ ಮತ್ತು ಲೈಫಸ್ಟೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಜೇಡಗಳೂ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವೇ.
ಜೇಡಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅನೇಕವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲವೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು. ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಕೊರದು ಇಲ್ಲವೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಕುಹರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಲ್ಲುಗಳ ಇಲ್ಲವೆ ದಿಮ್ಮಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದುಂಟು. ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೇಡಗಳೂ ಇವೆ. ವಾಸದ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಜೇಡಗಳು ಬಲು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಕತ್ತಲಿರುವ ಮತ್ತು ನೆರಳಿರುವ ಹಾಗೂ ಆದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಜೇಡದ ಮೈಮೇಲೆಲ್ಲ ಸೀಟೀಗಳೆಂಬ ಕೂದಲುಗಳ ಹೊದಿಕೆಯುಂಟು. ಬಹುಶ: ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಶ್ಸಂವೇದಿಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾಲುಗಳು ಮೇಲಿರುವ ಕೆಲವು ಸೀಟೀಗಳು ಬಲೆ ನೀಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು : ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲ್ಪಗಳ ಮೇಲಿರುವ ದೃಢವಾದ, ಚೂಪಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳಂಥ ಕೂದಲುಗಳು-ಇವು ಶಬ್ದಗ್ರಾಹಿಗಳು ಗದೆಯಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಚಮಚದಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಕವಲೊಡೆದ ಇಲ್ಲವೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಂತಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಸೀಟೀಗಳು.
ತೆಳುವಾದ ಸೊಂಟ ಅಥವಾ ವೃಂತದ ಮೂಲಕ ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸ ಉದರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ವೃಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಬಂಧ, ಉದರ ಬಹಳ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವುದರಿಂದ ವೃಂತ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಲೋದಮ್ ಎಂಬ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಗ್ಯುಲ ಎಂಬ ಕೈಟಿನ್ ಫಲಕಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ರಕ್ಷೆಣೆಯನ್ನೂ ಬಲವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ವೃಂತದ ವ್ಯಾಸ ಬಲು ಚಿಕ್ಕದು. ಆದರೂ ಇದರ ಮುಖಾಂತರ ಒಂದು ಅಪಧಮನಿಯೂ ಮುಖ್ಯ ನರಹುರಿಯೂ ಜೀರ್ಣನಾಳದ ಒಂದಂಶವೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಉಸಿರಾಟ ಟ್ರೇಕಿಯಗಳ ಮತ್ತು ಪದರಪುಪ್ಪುಸಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೆಡಯುತ್ತದೆ. ಪದರಪುಪ್ಪುಸಗಳು ಆರ್ಯಾಕ್ನಿಡ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುವು. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎರಡು. ಒಂದೊಂದು ಒಂದು ಚೀಲದಂತಿದೆ. ಒಳಗೆ ಎಲೆಗಳಂಥ 15-20 ಸಮಾಂತರ ಬಡುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತ ಪ್ರವಹಿಸುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೇಡಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೇಕಿಯಗಳು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜೇಡಗಳು ಕೀಟಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
ಸೆಫಲೊತೋರ್ಯಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಎರಡು ನರಗ್ರಂಥಿ ರಾಶಿಗಳೇ ನೆರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು ಅನ್ನನಾಳದ ಕೆಳಗೂ ಸಣ್ಣದು ಮೇಲೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಮಿದುಳು ಬಲು ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದು ಬರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಸಂಬಂಧದ ನರಗಳನ್ನೂ ಕೀಲಿಸೆರಿಗಳ ನರಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳನ್ನುಳಿದು, ಎಲ್ಲ ಜೇಡಗಳಲ್ಲೂ ವಿಷಗ್ರಂಥಿಗಳುಂಟು. ಕೀಲಿಸೆರೀಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಉದರದೊಳಗೆ ರೇಷ್ಮೆ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಸ್ರಾವಕೋಶಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿವೆ. ಜೇಡಗಳ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಭಿನ್ನತೆರನಾಗಿವೆ.
ಜೇಡಗಳ ರಕ್ತ ವರ್ಣರಹಿತ, ಹೃದಯ ಉದ್ದವಾದ ಒಂದು ಸರಳಕೊಳವೆ ಉದರದ ಬೆನ್ನುಭಾಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟಿಯಗಳೆಂದ ಸೀಳುಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸೀಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಲ್ಷ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರಾದ, ಅಗಸ್ಟಸ್ ಜಾನ್ ಹಾಗು ಆತನ ಸಹೋದರಿ ಗ್ವೆನ್ ಜಾನ್, ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಲಂಡನ್ ಹಾಗು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಭೂದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರಗಾರ ಸರ್ ಕಯ್ಫಿನ್ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಹಾಗು ಪೀಟರ್ ಪ್ರೆನ್ಡರ್ಗಾಸ್ಟ್, ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಕಲಾ ಪ್ರಪಂಚದ ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರು.
ಸೆರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಡಿಫ್ ನಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಷ್ ಭೂದೃಶ್ಯ ಕಲೆಯ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಲಂಡನ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರವೂ; ಸರಿಅಲಿಸಂ(ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದ- ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತರ್ಕರಹಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಲಾಪ್ರಕಾರ) ನ ಒಳಗೊಂಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ. ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರು ವೇಲ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಗಿಲ್, ಲಂಡನ್-ಹುಟ್ಟಿನ ವೆಲ್ಷ್ ಕಲಾವಿದ ಡೇವಿಡ್ ಜೋನ್ಸ್, ಹಾಗು ಶಿಲ್ಪಿ ಜೋನ ಜೋನ್ಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ಕಾರ್ಡೋಮ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕವಿ ಡೈಲನ್ ಥಾಮಸ್ಹಾಗೂ ಸ್ವಾನ್ಸೀಯ ಕವಿ ಹಾಗು ಕಲಾವಿದ ವೆರ್ನೋನ್ ವಾಟ್ಕಿನ್ಸ್ನ ಸುತ್ತ ಗಮನಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಒಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬಳಗವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಜೇನ್ಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಂತೆ ಮಹಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಶೈಲಿಗಳ ಕಲೆಯು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೆವೆನ್ ವಂಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಡಾಗರಲ್ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಏಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಅದ್ಬುತಗಳು ಉತ್ತರ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿವೆ: ಸ್ನೌಡಾನ್ , ಗ್ರೆಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಗಂಟೆಗಳು ( ಗ್ರೆಸ್ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ ಸೈಂಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಚರ್ಚ್ ನ ಘಂಟಾಮಾಲೆ), ಲ್ಲಾನ್ಗೊಲ್ಲೇನ್ ಸೇತುವೆ , ವಿನೇಫ್ರೈಡ್'ಸ್ ವೆಲ್ ( ಫ್ಲಿಂಟ್ಶೈರ್ ನ ಟ್ರೆಫ್ಫಿನ್ನೋನ್ ನಹೋಲಿವೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ), ವ್ರೆಕ್ಸ್ ಹಾಮ್ ಎತ್ತರವಾದ ಚೂಪು ಗೋಪುರ , ಓವರ್ ಟನ್ ನ ಯೂ ಮರಗಳು (ಓವರ್ ಟನ್-ಆನ್-ಡೀ ಯಲ್ಲಿರುವ . ಮೇರೀಸ್ ಚರ್ಚಿನ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಯೂ ಮರಗಳು) ಹಾಗು ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಸ್ಟೈಲ್ ರಹೆಡರ್ - ಒಂದು ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತ ಈ ಎಲ್ಲ ಅದ್ಭುತಗಳು ಕವಿತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ :
ಕಳೆದ 20ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ವೆಲ್ಷ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆಯಿಡಲು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಳೆದ 1857ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಂದು ಕಾಯ್ದೆ ಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಕಲಾ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು, ಹಾಗು 1865ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಲಾ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಪದವೀಧರ ಕಲಾವಿದರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಬೆಟ್ವ್ಸ್-ವೈ-ಕೋಎದ್ ಕಲಾವಿದರ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು ಹಾಗು ಕಲಾವಿದರ ಸಮೂಹವು ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಯನ್ನು 1881ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಶಿಲ್ಪಿ ಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಗೋಸ್ಕೊಂಬೆ ಜಾನ್, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದರೂ ಸಹ ವೆಲ್ಷ್ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ಸ್, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಆತನ ಕೃತಿಗಳು ವೆಲ್ಷ್‌ನೆಡೆಗಿನ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು. ಥಾಮಸ್ ಎ. ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಹಾಗು ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ವಿಕಾರಿ ಭಾವಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹಾಗು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಸರ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಬ್ರಾಂಗ್ವಯನ್ ವೆಲ್ಷ್ ಹುಟ್ಟಿನವರಾದರೂ, ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದರು.
ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಹಾಗು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು. ವೇಲ್ಸ್, ಇತರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ದೇಶಗಳಂತೆ, ಫಿಫಾ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್, ರಗ್ಬಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಹಾಗು ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಗಳಂತಹ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ವಹಿಸಿದೆ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ). ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನಂತೆ, ರಗ್ಬಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಕ್ಯತೆಯ ತಿರುಳಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಉತ್ತರ ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ವೇಲ್ಸ್‌ಗೆ ರಗ್ಬಿ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿಯಿದೆ ವೆಲ್ಷ್ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಹಾಗು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಹಾಗು ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೂ ಸಹ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿಗಳಿವೆ. ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಹಲವು ಅಗ್ರ ಅಥ್ಲಿಟ್‌ಗಳು, ಪುರುಷ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಹಾಗು ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೇಲ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಹಾಗು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಡೋರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೇಲ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೆಲೋಡ್ರೋಮ್ ಹಾಗು ಸ್ವಾನ್ಸೀ ನಲ್ಲಿರುವ ವೇಲ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು £ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ್ನು, ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೇಂದ್ರಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ . ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಕರೆನ್ಸಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಯಲ್ ಮಿಂಟ್ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುವ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು 1980ರಿಂದಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಲ್ಲಂಟ್ರಿಸಂಟ್ ನ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 1968ರಿಂದಲೂ ಲಂಡನ್ ನ ಟವರ್ ಹಿಲ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ವೇಲ್ಸ್, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮುಂತಾದ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ವರ್ಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತನ್ನೆಡೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿತು.ಭಾಗಶಃ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ತರುವ ಜನರ ಕೊರತೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ - ವೇಲ್ಸ್ ಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಹೊರತಾಗಿ, ಇಡೀ ದೇಶವು ವಿರಳ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ವರ್ಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಕೊರತೆಯು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. - ಕಳೆದ 2002ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಾಸರಿ 25ನ 90%ನಷ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗು ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ 80%ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ವೇಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮೃದ್ಧ ಭಾಗಗಳ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನ ಮಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ 2008ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್ ಫೇರ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಕಿಂಗ್ ಹೆನ್ರಿ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಇನ್ ವೇಲ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ 1535 ಅನುಸಾರ ವೇಲ್ಸ್ ನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 15ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ನಡೆದ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳ ಪಡದಿದ್ದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ವೆಲ್ಷ್ ಕಾನೂನು ಡಿ ಫಾಕ್ಟೋ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ವೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬರ್ವಿಕ್ ಆಕ್ಟ್ 1746 ನ ಪ್ರಕಾರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನುಗಳು ತಾನೇತಾನಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್ ಗೆ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ( ಹಾಗು ಬರ್ವಿಕ್-ಅಪಾನ್ -ಟ್ವೀಡ್, ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ). ಇದು ಕಾನೂನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಶದಪಡಿಸದ ಹೊರತಾಗಿ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು, ವೇಲ್ಸ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆ, 1967ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೇಲ್ಸ್ ಹಾಗು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಏಕೈಕ ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಮಾನವಾದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ - ವೇಲ್ಸ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾನೂನು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಕಾನೂನಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ 1998ರ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ 2006 ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿತು. ಇದು ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಕಳೆದ 2007ರ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒನ್ ವೇಲ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಸಿಮ್ರು ಹಾಗು ವೆಲ್ಷ್ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಯ ನಡುವೆ ಮೈತ್ರಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸಭೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಹಾಗು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ವೆಲ್ಷ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾನೂನು-ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಒಂದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು "ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ , ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು". ಎರಡೂ ಪಕ್ಷದವರು "ಒಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಭಿಯಾನ ಮಾಡಿ ಈ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಸಲು" ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದರು.
ಮರೆದುದ್ದ್‌ನ ಮರಿ-ಮಗ ಗ್ರುಫಿಡ್ ಅಪ್ ಲೈವೆಲಿನ್ ತನ್ನ ನೆಲೆಯಾದ ಪೌಯಿಸ್‌ನಿಂದ ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಒಳಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ. ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಜಾನ್ ಡೇವಿಸ್ರ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರುಫಿಡ್"ಸಮಸ್ತ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಏಕೈಕ ವೆಲ್ಷ್ ದೊರೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸುಮಾರು 1057 ರಿಂದ 1063 ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾಯುವ ತನಕ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್ ಗ್ರುಫುಡ್ ಅಪ್ ಲೈವೆಲಿನ್ ದೊರೆತನಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು. ಸುಮಾರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ, ವೇಲ್ಸ್ ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದೇ ದೊರೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅವನ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ." ಅಬೆರ್‌ಫ್ರಾ ಸಂತತಿಯ ಒವೈನ್ ಗ್ವೈನೆಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಪ್ಸ್ ವಾಲ್ಲೆನ್ಷಿಯಂ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ವೆಲ್ಷ್ ರಾಜ. ಜಾನ್ ಡೇವಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮಹತ್ವವಾದ ಬಿರುದನ್ನು ಬರ್ವಿನ್ ಮೌನ್ಟನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ದೊರೆತ ವಿಜಯದಿಂದಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ರಾಜಧಾನಿ ಕಾರ್ಡಿಫ್, 317,500 ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಕೆಲ ಅವಧಿಗೆ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಬಂದರಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು, ವರ್ಲ್ಡ್ ವಾರ್ ಗೆ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ, ಇದು ಲಂಡನ್ ಅಥವಾ ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮೂರನೇ-ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ವೆಲ್ಷ್ ನ ಜನರು ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಪೂರ್ವದ ನಾರ್ತ್ ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. "ವನ್ಯ.ಹಾಗು ಚಿತ್ರಸದೃಶವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ವೇಲ್ಸ್ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ, ವೇಲ್ಸ್ "ಕವಿತೆಗಳ ಭೂಮಿ" ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಐಸ್ಟೆದ್ ಫಾಡ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ನಟರು, ಹಾಡುಗಾರರು ಹಾಗು ಇತರ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಇಂದು ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಂಡನ್ ನ ಹೊರತಾಗಿ ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿದೆ.
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಥವಾ ವೇಲ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯಗಳಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೆಂಗಾಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಂಟೋನೀಸ್. ವಲಸೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಟಲಿಸರ್ಕಾರವು ಇಟಲಿಯನ್ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೆಲ್ಷ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗು ವೆಲ್ಷ್ ಭಾಷೆಗಿರುವಂತಹ ಕಾನೂನು ಸಮಾನತೆಯಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಸ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಡ್-ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗು ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ವೆಂಗ್ಲಿಶ್" ಅಥವಾ "ಕೋಫಿ".
ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ ಹಾಗು ಮಧ್ಯ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಬ್ರಿಟನ್ನರು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. 5ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ನಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವೆಲ್ಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
ವೇಲ್ಸ್ ಇಂದಿನ ಒಂದು ನವೀನ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ದೇಶ ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ನಿಂದ ಲೇವೆಲ್ಯನ್ ಪರಾಭವದಿಂದಾಗಿ ವೇಲ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಆಂಗ್ಲೋ-ನಾರ್ಮನ್ ವಿಜಯಯಾತ್ರೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತಂದಿತು. ವೇಲ್ಸ್‌ ತರುವಾಯ ಲಾಸ್ ಇನ್ ವೇಲ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ಸ್ 1535–1542ರ ಅನುಸಾರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಾನೂನು ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಇಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವೆಲ್ಷ್ ರಾಜಕೀಯ ವು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಜೊತೆಗೆ 1881ರ ವೆಲ್ಷ್ ಸಂಡೇ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ವೇಲ್ಸ್ ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಶಾಸನವಾಯಿತು.
ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ - ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕೆಳ ಮನೆ- ವೆಲ್ಷ್‌ನ ಚುನಾವಣಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ವೇಲ್ಸ್ ನ್ನು 40 ಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯು 40 ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ 29ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.ಲಿಬಿರಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್ಸ್ ನಾಲ್ಕು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಸಿಮ್ರು ಹಾಗು ಕನ್ಸರ್ವಟಿವ್ ಗಳು ತಲಾ ಮೂರು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಫಾರ್ ವೇಲ್ಸ್ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೂರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಇವರು ವೇಲ್ಸ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ವೇಲ್ಸ್ ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ವೇಲ್ಸ್ ಕಚೇರಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಸರಕಾರದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪಾಲ್ ಮರ್ಫಿ ವೇಲ್ಸ್ ನ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 24 ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಹೈನ್ ನ ಬದಲಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಹೈನ್ ತಮ್ಮ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕನ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿರದ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪದ ತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಹೇನ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಕಳೆದ 2001ರಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಷ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ವೇಲ್ಸ್‌ನಿಂದಾಚೆ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ; 3% ಜನರು ಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜನರ ಪ್ರಮಾಣವು ದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ವ್ಯಾಲೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಧ್ಯ ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಈಶಾನ್ಯದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ಲಿಂಟ್‌ಶೈರ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 51% ಹಾಗು ಪೌಯಿಸ್ ನಲ್ಲಿ 56% ಜನರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಬ್ಲೆನು ಗ್ವೆಂಟ್ ಹಾಗು ಮೆರ್ತ್ಯರ್ ಟೈಡ್ಫಿಲ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ, 92% ಜನರು ವೆಲ್ಷ್-ಹುಟ್ಟಿನವರು.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವು ಗಡಿಯಾಚೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 1.75 ದಶಲಕ್ಷ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ತಾವು ವೆಲ್ಷ್ ಹುಟ್ಟಿನವರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರೆ, ಕೆನಡಾದ 2006ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 467,000 ಕೆನೆಡಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವೆಲ್ಷ್ ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಡೆ ಜೂರ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದೇ ಪರಮಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಸಂಸತ್ತು ಹಾಗು ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರ ವಾಗಿದೆ. ವೇಲ್ಸ್ ಹಾಗು ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ 1997ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ರೂಪದ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ವನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ 1998 ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಫಾರ್ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ವೇಲ್ಸ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ
ಅಧಿಕಾರವನ್ನು 1 ಜುಲೈ 1999ರಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರವು ವಿಕೇಂದ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿ ವ್ಯಯ ಮಾಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿತು.
ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಬಿಸಿಲಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಅವಧಿ: ಜನವರಿ 1962ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಕ್ನಾಕ್‌ಶೈರ್, ಲಿವಿನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಬಿಸಿಲಿನ ಅವಧಿ 2.7 ಗಂಟೆಗಳು.
ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶ - ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಸ್ನೌಡೊನಿಯ ದ ಕ್ರಿಬ್ ಗೊಚ್ ನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಗ್ವೈನೆಡ್ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ).
ಇಸ್ಲಾಮ್ ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೇತರ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. 2001ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ವೇಲ್ಸ್ ನ ನಗರಗಳಾದ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್, ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಹಾಗು ಸ್ವಾನ್ಸೀ ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಹಾಗು ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ನಡುವೆ ಪಶ್ಚಿಮದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ಸೆರೆಡಿಜಿಯೋನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೀಯರು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1965ರಲ್ಲಿ ಟ್ರೈವರಿನ್ ಕಣಿವೆ ಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ, ಒಂದು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದರಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಗರವಾದ ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಗೆ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 36 ವೆಲ್ಷ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ನ ಪೈಕಿ 35 ಜನರು ವಿಧೇಯಕಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತಹಾಕಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸದಿದ್ದರೂ, ಸಂಸತ್ತು ವಿಧೇಯಕಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ ಸೆಲಿನ್ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಬಲಹೀನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗಳು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯಾ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕಳೆದ 1966ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮರ್ಥೆನ್ ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸೀಟನ್ನುಗ್ವಿನ್‌ಫಾರ್ ಈವಾನ್ಸ್ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಸಿಮ್ರು ನ ಮೊದಲ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಸೀಟ್ ಇದಾಗಿತ್ತು.
ಕಳೆದ 2001ರ ಲೇಬರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಸರ್ವೇಯ ಪ್ರಕಾರ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ 72% ಜನರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೆಲ್ಷ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಮಿಕ್ಕ 7% ಜನ ತಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವೆಲ್ಷ್ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ .
ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ವೆಲ್ಷ್ ಜನರಲ್ಲಿ 35% ವೆಲ್ಷ್ ನ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿನ ವಂಶನಾಮವನ್ನು ಇರಿಸಿ ಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (5.4% ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಾಗು 1.6% ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಜನರು ಸಹ 'ವೆಲ್ಷ್' ಹೆಸರನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ . ಇದು ವೆಲ್ಷ್ ನ ಪದ 'ಗೊರೋನ್ ವೇ' ಯ ಅಶುದ್ಧ ರೂಪವಾಗಿರಬಹುದು. ವೇಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ, 'ರಿಚರ್ಡ್ಸ್'. ಈ ಹೆಸರು ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.