polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇಕೆ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರವಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಜಿ.ಎ.ನ. ಎರಡು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ‘ಆನಂದ ವಿಹಾರ್ ಟ್ರಾವಲ್ಸ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, ಇಂಥ ಹತ್ತಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾದರು. ಇದೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ರೈತರಿಗೇ ಮೀಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅವರದೇ. ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರರ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ‘ಸದ್ಬೋಧ ಚಂದ್ರಿಕೆ’, ‘ಶಂಕರ ಭಾಸ್ಕರ’ ನಿಯತಕಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮಂಡನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ‘ವಿನೋದ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವಿದ್ದ ಅವರು ‘ಸಚಿತ್ರ ರಾಮಾಯಣ’, ‘ಬಾಲ ಮಹಾಭಾರತ’, ‘ಮಕ್ಕಳ ಕತೆಗಳು’ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ‘ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರ ಚರಿತ್ರೆ’, ‘ದತ್ತಾತ್ರೇಯ’ ಮತ್ತು ‘ಅಸೇತು ಹಿಮಾಚಲ ಯಾತ್ರೆ ’.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘವೆಂಬ ‘ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆ’ಯ ಮೊಹರು ಬಿದ್ದದ್ದು 1954ರಲ್ಲಿ. ಆಗ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಜಿ.ಎ.ನ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಎಸ್.ವಿ.ಜಯಶೀಲರಾವ್ ಬಹುಶಃ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂಗರಚನಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನನ್ನ ತಂದೆಯವರು ವಹಿಸಲು ಜಿ.ಎ.ನ.ರ ಒತ್ತಾಸೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದಿವಾಕಿಯಾರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೇತನ ಆಯೋಗ ರಚನೆಯಾದಾಗ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು (ಎನ್.ಎಸ್.ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಎಸ್.ವಿ.ಜಯಶೀಲರಾವ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್) ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಚರ್ಚೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರು ಇದೇ ಜಿ.ಎ.ನ. ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ಬಂಧುತ್ವವನ್ನು ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯವರಿಗೂ ಅವರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು.
ಕೊನೆಗಾಲದವರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಏಳಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಿ.ಎ.ನ. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ಮುಂಜಾನೆ’ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭವಾದ ದಿನ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಫೋನ್ ಹಚ್ಚಿ ‘ಪತ್ರಿಕೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಅದೆಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ - ಮರಾಠಿಯ ‘ಸಕಾಳ್’ನಂತೆ’ ಎಂದಿದ್ದರು. ‘ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ’ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಮುರಿದು ಮುಂದುವಿರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ‘ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ‘ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮ’ದಷ್ಟು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು’ ಎಂದು ಸಂತಸ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
"ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೇ, ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಶೇಷ ವಿಭಿನ್ನ ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ದಹನ ಹೊರ ಸೂಸುವ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಹೊರತಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆನಡಿಯನ್‌ನ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ಸ್ ಮತು ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲಿದೆ. ಇದು ಹಿಮ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಕಣಗಳಿಂದಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಬೃಹತ್ ಹಿಡಿತರಹಿತ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ - ಶಾಖವಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಘಟಕಗಳು ಸಹ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ, ಇದು ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಕೇಂದ್ರವು ನೀರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಆ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳ ಜಾತಿ, ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಹೈಡ್ರೋ ಡ್ಯಾಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರವಾನಿಸುವ ಲೈನ್‌ಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವೈವಿದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ."
ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳಾದ, ಇಂಗಾಲ; ಜಲಜನಕ ಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಮಿಥೇನ್ ನಂತಹ ದ್ರವರೂಪದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂನಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುಗಳು ಘಟಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಪಶೀಲರಹಿತ ವಸ್ತುಗಳಾದ. ಆಂತ್ರಸೈಟ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಂಗಾಲವೆಂಬ ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ವಿಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಅಥವಾ ಅದೊಂದನ್ನೇ ಅಥವಾ ಮಿಥೇನ್ ಕ್ಲಾತ್ರೇಟ್ಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಿಥೇನ್ ಅನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಅವೆಲ್ಲಾ ಸತ್ತು ನಶಿಸಿದ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಆಳವಾದ ಪದರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಶಾಖ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಿಂದ ವಿಘಟನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಅಂಶದ ಘಟಕಗಳಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಒಂದು ಬೈಯೋಜೆನಿಕ್ ಥಿಯರಿಯನ್ನು ೧೫೫೬ ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಅಗ್ರಿಕೋಲ್‌ ನಿಂದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಆನಂತರ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಿಕೈಲ್ ಲೊಮೊನೊಸೊವ್ ನಿಂದ ಪರಿಚಯವಾಗಿತ್ತು.
ಫೈಟೋಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಝೂಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್‌ಗಳೆರಡೂ ಸೇರಿ ಸಾವಯವಗಳ ಎನಾರೋಬಿಕ್ ವಿಘಟನಾ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗರದ ಆಳವಾದ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ಎರಡೂ ಸಾವಯವ ಘಟಕಗಳು ಹುದುಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುವು, ಮಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಭೂಮಿಯ ನಿಕ್ಷೇಪದ ದೊಡ್ಡ ಭಾರದ ಪದರಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮಯಪೂರ್ತಿ ಹೂತು ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಖ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದೊಡ್ದ ಹಂತಗಳು ಸಾವಯವ ವಸ್ತುವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ, ಗುಣರೂಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು, ಮೊದಲ ಒಂದು ಮೇಣದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಕೆರೋಜೆನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದು ಇದು ಎಣ್ಣೆ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಟಜೆನಿಸಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆರೋಜೆನ್ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ ಶಾಖವನ್ನು ನೀಡಿ ದ್ರವ ಮತು ಅನಿಲಯುಕ್ತ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸುವುದು.
ಮಂದ ಮತಿಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನಿಗ್ದತೆ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಟಾರ್ ಮರಳು, ಅಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಜಿತುವನ್ನು ಮರಳು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಜೊತೆಗೆ ಬೆರೆಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಮೂಲಗಳಂತೆ ತುಂಬ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತಿವೆ. ತೈಲ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಕೆರೋಜೆನ್ ಇರುವಂಥ ಸಮಾನ ರೂಪವಿರುವ ಭೂಮಿ ನಿಕ್ಷೇಪದ ಪದರದ ಬಂಡೆಗಳು, ಇವು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುವ ಸಾವಯವ ಸಂಯೂಕ್ತ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶಾಖಕೊಟ್ಟು ಬಿಸಿಮಾಡಿದಾಗ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಯಂತ್ರಗಳ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆಂದು ಈ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೧.೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಗಳು) ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ೧೦.೬೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲಿದೆ (ಒಂದು ಟನ್ ವಾತಾವರಣದ ಕಾರ್ಬನ್ ೪೪/೧೨ ಅಥವಾ ೩.೭ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಗ್ರೀನ್‌ಹೌಸ್ ಗ್ಯಾಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿಕಿರಣ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಾರ್ಮಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳುಇದರಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚೆಯು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತುಂಬ ಮೌಲ್ಯನೀಯ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ದೇಶದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ಅನುಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಂನ ಎನರ್ಜಿ ಪಾಲಿಸಿ ಯು ಯುರೋಪಿನ / ಮೌಲ್ಯವು ೩.೦ ಅಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅಳತೆ ಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಇದು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಜಾಗತಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವೇ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಬದಲೀ ರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಮಾಲ್ಮನ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಹಳ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯಿಂದ ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ್ದ. ೯೯% ನಿಖರವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ "ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದ ನಿಶ್ಚಿತತೆ"ಯ ಜೊತೆಗೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ನಿಂದನೆಯು ಪಾದದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದೆಂಬ ಹೊಸ ವರದಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಮಾಲ್ಮನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ೬೬% ನಿಖರತೆ ಇರುವ ತಂಡದ ಕೊನೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ "ಲೈಕ್ಲಿ" ಯಿಂದ ಅದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ನೆಗೆತವಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಳೆಯಲು ೧೬೦೦ ಪುಟಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪುನರ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವನ ಪಾತ್ರವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.
ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೂಲ ನೀತಿ ಸೂತ್ರವು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ನ ಪೂರೈಕೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ, ಬೆಲೆಗಳು ಏರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯು ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡುವುದು ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಯು ಆರ್ಥಿಕವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ್ದವಾಗಿ ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಕೃತಕ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಯ ಮೂಲಗಳು, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಬೆಲೆಯ ದುಬಾರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು, ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಎನರ್ಜಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.
ವಿವಿಧ ಪರ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್, ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್, ಸೋಲಾರ್, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಜಿಯೋ ಥರ್ಮಲ್ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಯಾವುದೇ ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ, ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್, ಸಂಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯು ಕ್ರಮ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಒಂದು ಇಂಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು, ಕರಗುವ ಬಿಂದು, ಸಾಂದ್ರತೆ, ಸ್ನಿಗ್ದತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಇಂಧನಗಳಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಇದೊಂದು ಮಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಕಡೆಮೆ ಕುದಿಯುವ, ಅನಿಲಯುಕ್ತ ಅವಯವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೇರೆ ಇಂಧನಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್ ತುಂಬ ಹೆಚ್ಚು ಕುದಿಯುವ ಅವಯವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ಪುನರ್ನವೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ರಚನೆಯಾಗಲು ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಇಂಧನಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬರಿದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಏರಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕರಣ ಚಳುವಳಿಯು ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೋಸ್ಕರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂಥ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ದಹನ ಕ್ರಿಯಿಯಿಂದ ಸಲ್ಪ್ಯೂರಿಕ್, ಕಾರ್ಬೋನಿಕ್, ಮತ್ತು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲ ಮಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಮಾರ್ಬಲ್ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಆಮ್ಲಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಅನ್ನು ಕರಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಂಡು ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ತುಂಬ ಮಹತ್ವಯುತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿರುವ ಕಚ್ಛಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಈ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಸುಡಬಹುದಾಗಿದೆ. . ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಉಪಯೋಗವು ಇಂಧನದಂತೆ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ. ಲೋಹದ ಅದಿರು ಕರಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಕುಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಡು ಒಲೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲೆಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ಹೂಳಲಾದ ಸತ್ತ ಸಾವಯವ ಜೀವಗಳ ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಳೆತ ಸ್ಥಿತಿಯಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿರುವ ಇಂಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾವಯವಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ೬೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯದಾಗಿರುವ ಸಾದ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ಇಂಧನಗಳು ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳ ಹಂತಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹರಿವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಇಂಗಾಲ ಆಧಾರಿತವಾದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ೭೯.೬% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳೇ ಆವರಿಸಿದ್ದವು. ) .
ಯೂನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ೯೦% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರೀನ್ ಹೌಸ್ ಗ್ಯಾಸ್‌ನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯು ಬೇರೆ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅವೆಂದರೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರದ ಲೋಹಗಳು
ಟೆರ್ರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರಚನೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಘಟಕಗಳ ದಿನಾಂಕ ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾರ್ಬೊನಿಫೆರಸ್ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಟೆರ್ರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು ಕೆರೋಜೆನ್ ವಿಧದ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಮೂಲವನ್ನು ಸಹ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ ಆಶಾವದಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತಾ ಅಂದಾಜು ಲೆಕ್ಕಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ತಳದಲ್ಲೇ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜಿನುಗುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಅರೆ-ಘನ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸುಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀರು ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲೆಂದು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಭೂಮಿಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲಾಯಿತು.
ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅನ್ನು, ಪ್ರಾಣಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಬೃಹತ್ ರೂಪಾಂತರದಂತೆ, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಖನಿಜತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಒಂದು ಅನಗತ್ಯವಾದ ಉಪಉತ್ಪನ್ನದಂತೆ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಭಗ್ಗನೆ-ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಈಗ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶೇರ್ ಶಾ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು, ಆದರೆ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ: ಬದಲಿಗೆ "ಅವನ ಹ್ಯಾರೆಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದನು ಮತ್ತು ಸುಖವಿಲಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಉಳಿದನು". ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷದ ಸಹೋದರ ಹಿಂದಾಲ್‌ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ದಾಳಿಯಿಂದ ಹಿಂಭಾಗದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದನು. ಆದರೆ ಅವನು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಮಫ್ತಿ(ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಕೊಡುವ ಅಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಕಾನೂನುತಜ್ಞ) ಯಾದ ಶೇಖ್ ಬಹುಲ್‌ನನ್ನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಶೇಖ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ದಂಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದ್ರೇಕಿಸಿ, ಹಿಂದಾಲ್‌ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಖುತ್ಬಾ ಅಥವಾ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಾಲ್‌ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದಾಗ, ಶೇರ್ ಶಾನ ಸೇನೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸಹೋದರಿ ಗುಲ್ಬದಾನ್ ಬೇಗಂ ಬರೆದ ಆತನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ "ಹುಮಾಯೂನ್‌-ನಾಮಾ"ದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು, ಆತನಿಗೆ ಕೋಪ ತರಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ಷಮಿಸುವ ಅಸಾಧಾರಣ ದಯಾಪರನಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಾಲ್‌ ಹುಮಾಯೂನ್‌‌ನ ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರ ಹಿರಿಯ ಶೇಖ್ನನ್ನು ಕೊಂದು, ಆನಂತರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಆಗ್ರಾದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು; ಎಂದು ಈ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯು ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಗುಲ್ಬದಾನ್ ಬೇಗಂ ಇದ್ದ ಅವನ ತಾಯಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು. ತಮ್ಮನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆತನಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ದಾಖಲಾದ ಅವನ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಯೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದುರ್ಬಲತೆ ಬೇರೂರಿದೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳಿಂದ ಅವನು ಸಾಧು ಮತ್ತು ದಯಾಪರನಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ. ಆವನು ತಂದೆಯ ನಿಪುಣತೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಸಾಧಾರಣ ಯೋಧನಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಆಯ್ಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ಶಾ ಹುಮಾಯೂನ್‌ಗೆ ಸುನ್ನಿಯಿಂದ ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ತಾನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಹಿಂಬಾಲಕರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದನು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ ಜಾಹರ್‌ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾ ಹುಮಾಯೂನ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸಹೋದರ ಕಮ್ರಾನ್‌ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಜೀವಂತವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ ಬದಲಿಗೆ ಕಂದಹಾರ್‌ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದಾಗಿ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಶಾ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಬದಲಿಗೆ ಶಾ ಹುಮಾಯೂನ್‌ಗೆ ಮುನ್ನೂರು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಡೇರೆಗಳು, 12 ಸಂಗೀತದ ಬ್ಯಾಂಡುಗಳು ಮತ್ತು "ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಮಾಂಸ"ದೊಂದಿಗೆ ಔತಣವೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಶಾ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮತ್ತು 12,000 ಕುದುರೆ ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸಹೋದರ ಕಮ್ರಾನ್‌‌ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಸೈನ್ಯವು ಜಯಶಾಲಿಯಾದರೆ ಕಂದಹಾರ್‌ ತನ್ನದಾಗಬೇಕೆಂದು ಶಾ ಕೇಳಿದನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಕಮ್ರಾನ್‌ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು 1552ರಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಶಾನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಶಾನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಗಾಖರ್‌‌ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಗಾಖರ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಮೊಘಲರಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವು ಮಂದಿಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಗಾಖರ್‌ಗಳ ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಡಮ್, ಕಮ್ರಾನ್‌ನನ್ನು ಹುಮಾಯೂನ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಕಮ್ರಾನ್‌ನ ನಿರಂತರ ದುರಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸದಿದ್ದರೆ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಯು ಉಂಟಾಗಬಹುದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಆತ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಮ್ರಾನ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಬದಲಿಗೆ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವನನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುವುದನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದನು. ಸಹೋದರನನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಕಾಣಲು ಬಯಸಿ ಅವನನ್ನು ಹಜ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅವನು 1557ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕಾದ ಹತ್ತಿರ ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು.
ಅವನು ಅಧಿಕ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳನಾಗಿದ್ದನು, ಅಲ್ಲದೇ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಪಾದಿಶಾ ನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವನು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃಆಯೋಜಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದನು. ಭೂಮಿಯ ವಿಭಾಗವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ-ವಿಜ್ಞಾನಗಳ, ಬೆಂಕಿಯು ಮಿಲಿಟರಿಯ ಹಾಗೂ ನೀರು ಕಾಲುವೆಗಳ ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಗಾಳಿಯು ಉಳಿದ ಬೇರೆಯದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವನ ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆಗಳೂ ಸಹ ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಎಡಕಾಲನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಅದಲ್ಲದೇ ಯಾರಾದರೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕಮ್ರಾನ್‌ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕಮ್ರಾನ್‌ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಖುತ್ಬಾ ವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದಾಲ್‌ನನ್ನು ಕಾಬುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅವನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಆಸ್ಕರಿಯು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿದನು. ಶತ್ರುವಿನ ಸೇನೆಯು ದಂಡೆತ್ತಿ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಹುಡುಕುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಾಗಿದ್ದು ಮುಂಬರುವ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದು ಕುಶ್‌ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಿಮದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಶೀತವಿದ್ದು, ಅದು 14 ತಿಂಗಳ ಹಸುಳೆಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಅಕ್ಬರ್‌ನನ್ನು ಸೈನಿಕರ ಪಾಳೆಯದಲ್ಲೇ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಕರಿಯು ಪಾಳೆಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕ್ಬರ್‌ನನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ಆತನನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ.
ಬಾಬರ್‌ನ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಗೆಂಘಿಸ್ ಖಾನ್‌‌ನ ಅವಧಿಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಧಿಕಾರವು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುರೋಪಿನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟಿಮುರಿಡ್‌ಗಳು ಗೆಂಘಿಸ್ ಖಾನ್‌ನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಚಿಂಗಿಸಿಡ್‌ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಖಾನಲ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವಾರಸುದಾರರಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಪ-ವಿಭಾಗದ ಯಾವುದೇ ಗಂಡು ಚಿಂಗಿಸಿಡ್‌ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೆಂಘಿಸ್ ಖಾನ್‌ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಆತನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನಕರವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂಗಿಸಿಡ್ ಉತ್ತಾರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಂಚುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸೋದರ ಕೊಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಶೇರ್ ಶಾ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ಚೌಸದಲ್ಲಿ ಬನಾರಸ್‌‌‌ನ ಹತ್ತಿರ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದನು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಂದಕಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೊಘಲ್‌ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾದ ಫಿರಂಗಿದಳವು ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿತ್ತು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆಜಿಜ್‌ನನ್ನು ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಾಜತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಶೇರ್ ಶಾನಿಗೆ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರವನ್ನು ಆಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿದನು. ಆದರೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೆ ಆತನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೌರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರು ರಾಜರು ಮಾನ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸೈನ್ಯವು ಶೇರ್ ಶಾನ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನ ಸೇನೆಯು ಭಯವನ್ನು ನಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕು. ಆ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರು.
ನಾಸಿರ್ ಉದ್ದೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಹುಮಾಯೂನ್‌ (ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು: ಅಲ್-ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಲ್-ಅಜಮ್ ವಾಲ್ ಖಾಕನ್ ಅಲ್-ಮುಕರಾಮ್, ಜಾಮ್-ಇ-ಸುಲ್ತನಾತ್-ಇ-ಹಕಿಕಿ ವಾ ಮಜಾಜಿ, ಸಯಿದ್ ಅಲ್-ಸಾಲತಿನ್, ಅಬುಇಲ್ ಮುಜಾಫರ್ ನಾಸಿರ್ ಉದ್ದೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಪಾದ್‌ಶಾ ಘಜಿ, ಜಿಲ್ಲುಲ್ಲಾಹ್ ) ಇಂದಿನ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು 1530ರಿಂದ 1540ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ 1555ರಿಂದ 1556ರವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಎರಡನೇ ಮೊಘಲ್ ಚರ್ಕವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತಂದೆ ಬಾಬರ್‌‌ನಂತೆ ಆತನೂ ಸಹ ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಹುಬೇಗನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಆದರೆ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃಪಡೆದನು. 1556ರಲ್ಲಿನ ಅವನ ಮರಣದ ಹಿಂದಿನ ದಿನದವರೆಗೆ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವನ ಸಹೋದರ ಕಮ್ರಾನ್‌ನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಬುಲ್‌ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಜವಾಗಿ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ಕಮ್ರಾನ್‌ ನಾಯಕನಾಗಲು ಹಿಂಜರಿದನು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಸೈನ್ಯವು ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ, ಕಮ್ರಾನ್‌ನ ಸೇನೆಯ ನೂರಾರು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು, ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ಸೇರಲು ಒಂದುಗೂಡಿದರು;ಅಲ್ಲದೇ ಅವನ ಸೈನ್ಯದ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಕಮ್ರಾನ್‌ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. 1545ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಮೀದ ಮತ್ತು ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವರ ಮಗ ಅಕ್ಬರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡಿದರು; ಅದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಔತಣಕೂಟವೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅವನಿಗೆ ಪರಿಕರ್ತನ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಧೂರಿಯ ಔತಣ ಕೂಟವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧ್‌ನ ಅಮಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಬಗೆಗಿನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ರಾಜನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಮಾಲ್ಡಿಯೊನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮರುಭೂಮಿಯ ಓಯಸಿಸ್‌ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಣ್ಣ ನಗರ ಉಮರ್ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಸಿಂಧ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೊಸ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಉಮರ್ಕೋಟ್‌ ಈ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ 1542ರ ನವೆಂಬರ್ 23ರಂದು 15 ವರ್ಷದ ಹಮೀದಾ ಅವಳ ಮೊದಲ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು. 34 ವರ್ಷದ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಆ ಮಗುವನ್ನು ಅವರು ಜಲಾಲುದ್ದಿನ್ ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿಯು 1545ರಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದನು. ಅವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಶಾ ಸಹ 1554ರಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಮರಣವು ರಾಜವಂಶವನ್ನು ತತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ದಂಗೆಗಳು ಎದ್ದವು. ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭವು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಅವಕಾಶವಾಗಿತ್ತು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಬೈರಮ್ ಖಾನ್‌ನ ಸಮರ್ಥ ಮುಖಂಡತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು. ಇದು ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸೈನ್ಯದ ಅಕೌಶಲತೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆ ಮೂಲಕ ಬೈರಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರ ನಿಪುಣನೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು.
ಅವನ ಸೇವಕ ಜಾಹರ್ 'ತಾಧ್ಕಿರಾತ್ ಅಲ್-ವಕಿಯತ್‌'ನಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರನ್ನು ಅಥವಾ ಶಾ ಆಫ್ ಪರ್ಷಿಯಾನ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅವನು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಿದರು ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ವಿಪರೀತ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅಫೀಮು ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವು ಹೊರಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಕಾಲ ಸುಭದ್ರ ನಗರದೊಳಗೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವನಿಂದ ನೇಮಕ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ರಾಜನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಸಿಂಧ್‌ನ ಅಮಿರ್‌ನಿಂದ ನೆರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ಅಮಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಹುಮಾಯೂನ್‌‌ಗೆ ಇರಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಶೇರ್ ಶಾನ ವಿರುದ್ಧ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸೈನ್ಯದ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಹಮಿದಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ವಿವಾಹವಾದನು. ಆಕೆ 1541ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 21ರಂದು ಅಕ್ಬರ್‌‌ನಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದಳು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಗ್ರಹಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ತಾರೋನ್ನತಿ ಮಾಪಕವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ನಂತರ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಆರಿಸಿದನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಿದಾಗ ಅವನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ಎದುರಾಳಿಗಳಿದ್ದರು — ಗುಜರಾತಿನ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬಹಾದುರ್‌ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಂಗಾ ನದಿಯಾದ್ಯಂತ ನೆಲೆಸಿರುವ ಬಿಹಾರ್‌ನ ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ. ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಮೊದಲ ದಂದಯಾತ್ರೆ ಖಾನ್ ಸೂರಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಾಳಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೇ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಮಾಡಿದ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಗುಜರಾತ್‌ನೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು, ಅಲ್ಲದೇ ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ವವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆನಂತರ ಚ್ಯಾಂಪನರ್ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಂಡುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಸೇನೆಯು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಒಪ್ಪಂದ ಪ್ರಕಾರದಂತೆ ಶೇರ್ ಶಾನ ಸೈನ್ಯವು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿತು, ಮೊಘಲ್‌ ಸೈನ್ಯವು ರಕ್ಷಣೆಯ ತಯಾರಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಂದಕ ತೋಡುವಿಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು. ಮೊಘಲರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಶೇರ್ ಶಾ ಅವನ ಆರಂಭಿಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿದನು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಅವನ ಸೈನ್ಯವು ಮೊಘಲರ ಪಾಳೆಯವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮಲಗಿದ್ದು, ದಾಳಿಗೆ ತಯಾರಾಗಿರದಿದ್ದ ಮೊಘಲ್‌ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಸೈನ್ಯವು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಹಲವರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿತು. ಹುಮಾಯೂನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಗಾಳಿ ತುಂಬಿದ "ನೀರನ್ನು-ತುಂಬುವ-ತೊಗಲಚೀಲ"ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಆಗ್ರಾವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಗುಜರಾತಿನ ಸುಲ್ತಾನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಮೊಘಲ್‌ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದನು. ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಿರನಿರ್ಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಹಾದುರ್‌ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದನು. ಅವನ ದಾಳಿಯು ಅತ್ಯತ್ಭುವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅವನು ಮಾಂಡು ಮತ್ತು ಚ್ಯಾಂಪನರ್‌ನ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿ ಶತ್ರುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಬದಲು ಹುಮಾಯೂನ್‌ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಅವನ ಹೊಸ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹಾದುರ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಟಿಮುರ್ ಆತನ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಪಿರ್ ಮಹಮ್ಮದ್‌, ಮಿರನ್ ಶಾ, ಖಲಿಲ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಶಾ ರುಖ್ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಹಂಚಿದನು, ಇದು ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬಾಬರ್‌ನ ಮರಣದ ನಂತರ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಭದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಬಾಬರ್‌ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಆಳಿದನು. ಎಲ್ಲಾ ಉಮಾರಾಹ್ ಹುಮಾಯೂನ್‌ನನ್ನು ನ್ಯಾಯವಾದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಬಾಬರ್‌ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಕೆಲವು ಕುಲೀನರು ಹುಮಾಯೂನ್‌ನ ಮಾವನಾದ ಮಹ್ದಿ ಖ್ವಾಜನನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ವಿಫಲವಾದರೂ, ಅದು ಮುಂದೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದರ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಕಂದಹಾರ್‌ಅನ್ನು ಎರಡು-ವಾರಗಳ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಆಸ್ಕರಿಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಸ್ಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು; ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಲು ಒಂದುಗೂಡಿದುದನ್ನು ಅವನು ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ - "ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕುರಿಯ ಹಿಂಡು ಇದ್ದಂತೆ, ಒಂದು ಕುರಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೊ ಉಳಿದವು ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ". ಕಂದಹಾರ್‌ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಿದಂತೆ ಶಾನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ಎಳೆಯ ಮಗ ಮುರಾದ್‌ನನ್ನು ವೈಸ್‍‌ರಾಯ್‌ನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಆ ಮಗು ಬೇಗನೆ ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತನ್ನನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಬಲನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಗುಜರಾತಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಶಾ ಮೊಘಲರಿಂದ ಆಗ್ರಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಮೊಘಲ್‌ ರಾಜಧಾನಿಯ ಮೇಲಿನ ಶೀಘ್ರ ಮತ್ತು ದೃಢ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಇದು ಬಹಾದುರ್‌ಗೆ ಹುಮಾಯೂನ್‌ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪುನಃಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ನನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯು ಗುಂಡು-ಹಾರಿಸುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ಬಹಾದುರ್ ಸೋತು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಹುಮಾಯೂನ್‌ ಅವನ ಸಹೋದರನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲನಾಗಿದ್ದನು. ಎರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ದುರ್ಬಲ ಸೈನ್ಯವು ಕಮ್ರಾನ್‌ಗೆ ಕಾಬುಲ್‌ ಮತ್ತು ಕಂದಾಹಾರ್‌ಅನ್ನು ಪುನಃವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಹುಮಾಯೂನ್‌ಗೆ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕಮ್ರಾನ್‌ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಹುಮಾಯುನ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ನಿವಾಸಿಗರ ವಿರುದ್ಧ ಕಡುದುರಾಚಾರದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನು.ಇದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಗರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಸೈನ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ದಯಾಪರತೆಯಿಂದ ಹುಮಾಯುನ್‌ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು.