polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಈ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಹೀಗಿದೆ: ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಅಭಾವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಿವಾದಗಳಿಲ್ಲದ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಳ್ಳಗಳ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರನ್ನು ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ (ಕೋಲಾರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ, ರಾಮನಗರ ಹಾಗೂ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ) ಪೂರೈಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ ನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವುದು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಕ್ಕೇ ಮಾರಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಜಲತಜ್ಞರಾದ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಸಗಿ. ಈ ಹಿಂದೆ ಕುದುರೆಮುಖ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಳೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಿಂಗನ ಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ ತುಂಬಲಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಅಭಾವ ನೀಗಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಆದರೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧಿಸುವುದು ನಾಡಿಗೇ ಒಳಿತಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಮಲೆನಾಡಿಗರಿಗೇ ಮಾರಕವಾಗಲಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
ಸಮುದ್ರದ ತಟದಿಂದ 10–12 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಆಳ 20 ಮೀಟರ್‌ ಇದೆ. ನದಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳ 5 ರಿಂದ 6 ಮೀಟರ್‌ ಮಾತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಜಿಯೋ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರ ತಡೆಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ ಅನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಲವಣಮುಕ್ತ ನೀರು ಪಡೆಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
‘ಮಳೆಗಾಲದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಉಪನದಿಗಳಿಂದ 123 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದ ಲ್ಲದೇ, ಪಶ್ಚಿಮ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿ ಹರಿ ಯುವ 13 ಉಪ ನದಿಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ನೀರು 2,200 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿಗಳು. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು. ಇರುವ ನೀರನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊ ಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು’ ಎಂಬ ಖಚಿತ ನಿಲುವು ಅವರದು.
1 ಬಿಸಿಎಂ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ರೂ.1,500 ರಿಂದ ರೂ.2,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ತಲಾ 30 ಕಿಲೊ ಲೀಟರ್‌ ನೀರು ಪಂಪ್‌ ಮಾಡಲು ರೂ.20 ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನವಾದರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯದ ಜಲವ್ಯಾಜ್ಯ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರೊ.ಟಿ.ಜಿ. ಸೀತಾರಾಮ್‌ ಅವರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಸಿಹಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು. 85 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು, ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಂದೆ ಗೋಗರೆಯುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕರಾವಳಿಯ 1,900 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೂ ಇದೇ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.
‘ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ ವೆಂದರೆ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದುಹೋಗುವ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಟದಲ್ಲೇ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು. ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಹಲವು. ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಭೂಮಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಹಿನ್ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಿಸರ ನಾಶವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಪೂರೈಸಬಹುದು’ ಎಂದರು.
ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಹೊರಗೆ ನೇತ್ರಾವತಿ, ಕುಮಾರಧಾರಾ ಮತ್ತು ಗುರುಪುರ ನದಿಗಳು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ನದಿ ಸೇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು 500 ಮೀಟರ್‌ ಅಗಲದ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ ಉಪ್ಪು ನೀರು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಯನ್ನೂ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಲುಮ್ನಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ "ಪ್ರೌಡ ಪಾಸ್ವ್ ಅಲುಮ್ನೈ" ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ತತ್ತ್ವ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡಿದರು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪುರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವೆನ್ನಬಹುದಾದ ನೂತನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೇವರೇ ಸತ್ಯ. ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಮಾರ್ಗ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸತ್ಯದ ಒಂದು ಮುಖ. ಪ್ರತಿರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶಿಕ್ಷಣಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಗತ್ಯ. ಭಾರತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅಂಥ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ತ್ವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರಬೇಕು. ಆದರೂ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸೇವೆ, ಸಹಕಾರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಇವುಗಳ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ನೂತನ ಸಮಾಜದ ರಚನೆಗೆ ಅಂಥ ಶಿಕ್ಷಣಪದ್ಧತಿ ಉಪಕರಣವಾಗಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಿದ ಅವರ ನೂತನ ಶಿಕ್ಷಣಪದ್ಧತಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವನಶಿಕ್ಷಣ, ಮೂಲಶಿಕ್ಷಣ, ನಯೀ ತಾಲೀಂ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಆದರ್ಶವಾದ ವಿಚಾರವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಚಿತ್ಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ‘ಪ್ರಪಂಚ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಯ ಕಲ್ಪನೆ; ಶಾಶ್ವತವಾದ್ದು ಚಿತ್ಸ್ವರೂಪದ್ದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಪರಿಮಿತಿಯೊಳಗೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು. ಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಧರ್ಮ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತರ್ಕ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೂಲಕಾರಕ ಚೈತನ್ಯ. ಇಂದ್ರಿಯಗೋಚರ ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾವನಾಮಯವಾದುದು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಿಂದಿನವರ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಬಂತು. ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶ ಪರಮಾರ್ಥವೆಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಅದರ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಭಾವ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿಗಳ ಆದರ್ಶಪಥದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಯಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾದ್ದೆಂದೂ ಅದು ಅರಿಯುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ತಳೆದಿದೆಯೆಂದೂ ಅದರ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅರಿಯುವ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವೀಯುವುದನ್ನು ಇದು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದವನು ವಿಚಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒದಗಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ವರ್ತನೆಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೂ ಅದು ಇತರರ ಹಕ್ಕಿಗೂ ನೆಮ್ಮದಿಗೂ ಮಾರಕವಾಗಬಾರದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೂ ಸಮಾಜಜೀವನದಲ್ಲೂ ಬುದ್ಧಿಗ್ರಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳಿವೆಯೆಂದು ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಾಗ ಬಲ್ಲವೆಂದೂ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಧೋರಣೆ ಮೇಲಿನ ನಾಲ್ಕು ತತ್ತ್ವಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಂದು ಪಂಥವನ್ನೂ ಆಧಾರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದೊಂದರ ಹಲಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆ ನಾಲ್ಕರಿಂದಲೂ ಆಯ್ದ ತತ್ತ್ವದೃಷ್ಟಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆಂದು ಭಾವಿಸಕೂಡದು ಅದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದರ್ಶನದ ವಿಶಿಷ್ಟಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರೂಪಿಸಿದರು. ಅದರೂ ಅವರ ತತ್ತ್ವದೃಷ್ಟಿ ಯಾವ ಯಾವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ತತ್ತ್ವಪಂಥಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯ ತತ್ತ್ವದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವ ಒಂದು ತತ್ತ್ವಪಂಥವನ್ನು ಪುರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗಾಂಧೀವಾದವೆನ್ನುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಅವರ ಈ ತತ್ತ್ವದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದು ರಸ್ಕಿನ್ನರ ‘ಅಂಟು ದಿಸ್ ಲ್ಯಾಸ್್ಟ’ ಎಂಬ ಕೃತಿ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಳ್ಳಿತು ಎಲ್ಲರ ಒಳ್ಳಿತಿನಲ್ಲೂ ಅಡಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯ ಕೆಲಸ ಒಬ್ಬ ಕ್ಷೌರಿಕನ ಕೆಲಸದಷ್ಟೇ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು. ಉಳುವ ರೈತನ, ದುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಜೀವನ ಅಷ್ಟೇ ಯೋಗ್ಯ ಜೀವನ - ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆ ಗ್ರಂಥಪಠನ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಗೀತೆಯ ಪಠನದಿಂದ ಆತ್ಮವತ್ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆಗಲೇ ಅವರು ಅಂತರ್ಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಈ ಭಾವನೆಗಳನ್ನವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸರ್ವೋದಯ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆ ತತ್ತ್ವದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಆ ಕಾರ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯಶೋಧನೆಯಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೇಮ ಪಥವಾಯಿತು.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಜೀವನದ ಬಹು ಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದು. ಅವಕ್ಕೆ ತಮ್ಮವೇ ಆದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅನಂತರ ಭಾಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾನವನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವೇ ರೂಪು ತಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಗಾಂಧೀಯವರು ಜೀವನವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡದೆ ಅದನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾನವನ ಪರಿಪುರ್ಣ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವಂತೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ವಿಚಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅರ್ಥಾತ್ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳೆಂಬ ಚರ್ತುವಿಧ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ವಿಚಾರಪುರ್ವಕ, ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅನ್ವಯವೇ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಸೂತ್ರ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಸ್ವದೇಶೀವ್ರತ, ಗಾಂಧೀ ಅರ್ಥವಿಚಾರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ, ಸ್ವದೇಶೀ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ, ಹಳ್ಳಿಯ, ರಾಜ್ಯದ ಅಥವಾ ದೇಶದ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶೀ ವಸ್ತುಗಳ ಉಪಯೋಗ, ಸ್ವದೇಶೀಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶೀ ವಸ್ತುಗಳ ಉಪಯೋಗ. ಸ್ವದೇಶೀ ದೀಕ್ಷೆ ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಹಿತಚಿಂತನೆಯಿಂದಲೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿರುವ ಜನರ ಹಿತವನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸ್ವದೇಶೀ ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಲೆ. ಸ್ವದೇಶೀ ಎಂದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪರದೇಶೀಯವಾದ್ದನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸ ಬೇಕೆಂಬುದಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ, ಪರದೇಶಗಳಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಭ್ಯಂತರವಿಲ್ಲ. ಅದರೆ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳದೆ ತಯಾರಕರನ್ನು ಹಸಿವಿಗೆ ದೂಡಿ, ದೂರದಿಂದ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ಬರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವದೇಶೀ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ, ಅದು ಅಮಾನುಷವೂ ಆದೀತು. ಸ್ವದೇಶೀ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ನಿಕಟ ವಾತಾರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸ್ವಧರ್ಮ ಎಂದು ಗಾಂಧೀಯವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಸರ್ವಕಾಲಕ್ಕೂ ಸರ್ವದೇಶಕ್ಕೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಲಾಭದಾಯಕ ವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆಚಾರವಿಚಾರಗಳು ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ವಾಯುಗುಣ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅವರ ಭಾವನೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಚಳಿದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಉಡಿಗೆ ತೊಡಿಗೆ, ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸು ಉಷ್ಣದೇಶದವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರೂಢವಾಗಿರುವ ಉತ್ಪಾದನೆ ವಿತರಣೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನನಿಬಿಡವಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಪದ್ಧತಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು, ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಖ್ಯಾಬಾಹುಳ್ಯವುಳ್ಳ ಗ್ರಾಮಾಧಾರಿತ ಭಾರತ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸಾಧುವಲ್ಲ.
ಹಳ್ಳಿಗಳ ದೇಶವಾದ ಭಾರತದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಮಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕುಟೀರ ಉದ್ಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ, ಹತ್ತಿ, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು, ತರಕಾರಿ, ದನಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹತ್ತಿ ನೂತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೆಯ್ದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಉಪಕರಣಗಳು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೇ ತಯಾರಾಗಬೇಕು. ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಗ್ರಾಮರಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಹಳ್ಳಿಯವರದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದರೆ ಪ್ರತಿಗ್ರಾಮವೂ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಫಟಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಗ್ರಾಮ ಘಟಕಗಳ ಅಜೇಯ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾಂಧಿಯವರು ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಆದರ್ಶ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೂಪ ರೇಷೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಪ್ರಚಲಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಗಮನಹರಿಸದೆ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬಂಡವಾಳವಾದ, ಸಾಮ್ಯವಾದ, ಸಮಾಜ ವಾದ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಖಚಿತವೂ ಆಗಿತ್ತು.
ಬಂಡವಾಳವಾದದ ಅಳಿವು ಆವಶ್ಯಕ. ಆದರೆ ಬಂಡವಾಳಗಾರರನ್ನು ಹಿಂಸಾಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿದರೆ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ರೂಢವಾಗಿರುವ ಲೋಭ ಮತ್ತು ಪರಿಗ್ರಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ದೂರವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರಯತ್ನಪಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಹೃದಯಪರಿವರ್ತನ ಮಾರ್ಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗ,
ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಸಂಘರ್ಷವಿರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬಂಡವಾಳ ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲಾರದು. ಕೆಲಸಗಾರರ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆ ಆಗಿ ಅದರ ಶಕ್ತಿಯ ಅರಿವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಬಂಡವಾಳವರ್ಗ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಶೋಷಣೆ, ಅನ್ಯಾಯ ತಲೆದೋರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಶೋಷಕರೊಡನೆ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಸಹಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತರಾಗಬಹುದು.
ಉದ್ಯಮದ ಒಡೆಯರು ತಾವು ತಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತಿನ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಗಳೆಂದು ಮನಗಾಣ ಬೇಕು. ಕೆಲಸಗಾರನ್ನೂ ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲುದಾರರೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಯೋಗ್ಯ ವೇತನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಭದ್ರತೆಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ಕೆಲಸಗಾರರು ತಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ಬಿಡುವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮನ ಸ್ವಚ್ಛ ಆತ್ಮ ಇವುಗಳ ಸಾಧನೆಗೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು.
ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಕಾಶೋದ್ಯಮ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿರದಂತಹ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಾಗದ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ ದುಬಾರಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಕಾಶೋದ್ಯಮವನ್ನು ತತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ್ ಬೆಲೆಯೂ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪುಸ್ತಕ ಬೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೊಳ್ಳುವವರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವರಿಲ್ಲ; ಕನ್ನಡದ ಪುಸ್ತಕೋದ್ಯಮ ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾತುಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸಭೆ, ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ದೃಢ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನಿಡಬೇಕಿದೆ.
ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ವಿಭಾಗ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಗಟು ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಲಾಖೆ ಬರುವ ಅರ್ಜಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಮರು ಮುದ್ರಣಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಕ್ಷರರ ಸಂಖ್ಯೆ, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ತಲಾವಾರು ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಜಾಲ್; ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಸೀಮಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕೋದ್ಯಮ ಇಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗದಿರದು.
ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿನಿಯಮದ ಮೇರೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಕನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಕನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಲಯ ೨೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ೬ ತಿಂಗಳ ಶಿಕ್ಶ್ಕೆ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ, ಭಾಷೆ, ಲೇಖಕನ ಅಥವಾ ಅನುವಾದಕನ ಹೆಸರು, ಮುಖಬೆಲೆ, ಪ್ರಕಟನೆಯ ವರ್ಷ, ಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮರುಮುದ್ರಣಗಳ ವಿವರ, ಇವುಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿರಬೇಕು. ಪುಸ್ತಕದ ಗಾತ್ರ, ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಕಾಗದ, ಲೇಖಕನು ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ, ಅವನು ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಮೃತನಾದ ವರ್ಷ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಐವೊಬ್ಲೈ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮೂರು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಮೆಲ್ಬರ್ನನ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಣ್ಣ ಕರಂಡದಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್ಗಳ ಮೇಲಿಡುವ ಚಿಣ್ಣಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಬೂದಿಯನ್ನಿಟ್ಟು ಗೆದ್ದ ತಂಡದ ನಾಯಕನಿಗೆ ಕೊಡುವ ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಆ್ಯಷಸ್ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕರಂಡವನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ಡಾರ್ನ್ಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತಂದು ಎಂ.ಸಿ.ಸಿ.ಗೆ ನೀಡಿದ. ಇದನ್ನು ಈಗಲೂ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಆ್ಯಷಸ್ ಎಂಬುದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿ - 5 ಟೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಚ್‍ಗಳ ಸರಣಿ. ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಸರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಂದ್ಯಗಳ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದದ್ದು 1877ನೆಯ ಇಸವಿ ಆ್ಯಷಸ್ ಶುರುವಾಯಿತು. 9ನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಚ್ನಿಂದ 1882ನೆಯ ಇಸವಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಓವಲ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮ್ಯಾಚ್ನಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದಂದು . ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ 1903-04ನೆಯ ಸರಣಿಯ ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಆ್ಯಷಸ್ ಸರಣಿಯೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆಷಸ್ ಎಂದರೆ ಬೂದಿ. ಶವದಹನ ಮಾಡಿದಾಗ ಉಳಿಯುವ ಅವಶೇಷ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಕ್ಕೂ ಆ್ಯಷಸ್ಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಮೇರಿಲಿಬೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ಬಿನವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಎಂ.ಸಿ.ಸಿ. 1787-1937 ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಚರಿತ್ರೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ತಂಡ 1862ರಲ್ಲಿ ಸರೆಯ ಎಚ್.ಎಚ್. ಸ್ಟೀಫನ್ಸನ್ನನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನವನಾದ ಲಾರೆನ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ತಂಡ 1868ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಅನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಜೇಮ್ಸ್ ಲಿಲ್ಲಿ ವೈಟ್ನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾರಿ ತಂಡ 1876-77 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಗಳ ನಡುವಣ ಪ್ರಥಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯ ಆಗ ನಡೆಯಿತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಾದ ಚಾಲ್ರ್್ಸ ಬಾನರ್ಮೆನ್, ಎಫ್.ಆರ್ ಸ್ಪಫೋರ್ತ್ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯು. ಎಲ್. ಮುರ್ದೋಚ್‍ರಂತಹ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಆ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಲೇ ಮುಂದೆ ತಂದಿದ್ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು 45 ರನ್ನುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿತು. ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಆಡಲು ಹೋದ ಬಾನರ್ಮೆನ್ 165 ರನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ಮತ್ತು ಮಣಿಕಂಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ, ಅವನನ್ನು ಸಾಕಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನು ಹರಿಹರ . ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪ, ಸಾಸ್ತಾವು, ಹರಿಹರಸುಧನ್, ಮಣಿಕಂದನ್, ಶಾಸ್ತಾ ಅಥವಾ ಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತಾ ಮತ್ತು ಶಬರಿನಾಥ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಅವನನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡುವ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಅವರ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಆಕಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ದುಷ್ಟ ಎಮ್ಮೆ ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೋಲಿಸಲು ಅವರು ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿಗಳಾದ ರಾಜಶೇಖರ ಪಾಂಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕೋಪೆರುಂದೇವಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದರು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ವಿುಕ ಜೀವನದ ಯೋಧ ಯೋಗಿ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವನು ಹುಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಿಳಿ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಭಾರತದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ದೇವಾಲಯವು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶಬರಿಮಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇಗುಲವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜನವರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಕ್ರಿಯ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪಾಲ್ ಯಂಗರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂರಕ ದಂತಕಥೆಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅದು ಇತರ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.ಅಂತಹ ಒಂದು ಕಥೆಯು ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಎಮ್ಮೆ-ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ-ರಾಕ್ಷಸಿ ಮಹಿಷಾಸುರಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳು ದತ್ತ ಮತ್ತು ಲೀಲ ಮಾನವರಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದರು. ದತ್ತನು ದೈವಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಬಯಸಿದನು. ಆದರೆ ಲೀಲಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಮತ್ತು ದತ್ತನ ಸಹವಾಸವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು. ದತ್ತನು ಕೋಪಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಮಹಿಷಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಎಮ್ಮೆ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಲು ಶಪಿಸಿದನು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೀಲೆಯು ಅವನನ್ನು ಮಹಿಷ ಅಥವಾ ನೀರುಗಾಯಿ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಲು ಶಪಿಸಿದಳು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರು. ನೀರಿನ ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ದೇವತೆ ದುರ್ಗಾ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಜಲ ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರಿಯನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಕೊಂದರು, ದುಷ್ಟರ ಭಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾಗಿದ್ದ ದೈವಿಕ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ದಂತಕಥೆಗಳು, ಕಿರಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಶಿವ , ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ದೇವಿ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯವಾಗಿ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಇತರ ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.ಇದು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಘರ್ಷದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ರೀಭೂತನಾಥ ಪುರಾಣ ಪಠ್ಯವು ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಹರಿಹರಪುತ್ರ, ಶಿವ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯ ಪುತ್ರನ ಅವತಾರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯ ನಡುವಿನ ಈ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಪಂದಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಯೋಧ ನಾಯಕನಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲಿಜಾ ಕೆಂಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿನ ದಂತಕಥೆಗಳು "ಕೃತಕವಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕೊಲಾಜ್ ಆಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ" ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ರುತ್ ವನಿತಾ ಅವರು ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಬಹುಶಃ ದ್ರಾವಿಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ದೇವರು ಮತ್ತು ಶಿವ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಯ ಸಮ್ಮಿಳನದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಹೆಸರು "ಲಾರ್ಡ್ ಫಾದರ್" ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಈ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷರಶಃ "ಅಯ್ಯನ್" ಮತ್ತು "ಅಪ್ಪನ್" ಎರಡರಿಂದಲೂ "ತಂದೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಿಂದ ಬರಬಹುದು. ಮೂಲ ಹೆಸರುಗಳು "ಅಯ್ಯನ್" ಮತ್ತು "ಅಪ್ಪನ್" ಮೋಹಿನಿ (ಇಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ತಂದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವಳು ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಶಿವ ಕ್ರಮವಾಗಿ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಎಂಬ ಪದವು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರಾಣಗಳು, ಅಯ್ಯಪ್ಪನಿಗೆ ಬೇರೆಡೆ ಬೇರುಗಳಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹೆಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಲಯಾಳಿ ಪದವಾದ ಅಚ್ಚನ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಪದ ಅಪ್ಪ ಅಂದರೆ "ತಂದೆ", ಅಯ್ಯಪ್ಪ"ಭಗವಂತ-ತಂದೆ" ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಸ್ತವ , ಇದು ವೈದಿಕ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅರ್ಥ "ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ಭಗವಂತ, ಆಡಳಿತಗಾರ". ಹಿಂದೂ ದೇವರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಶಾಸ್ತ್ರಾ" ಮತ್ತು "ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾ" ಎಂಬ ಪದಗಳು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಅನೇಕರು ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ, ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವುದು, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಧು ಶೈಲಿಯ ಉಡುಪನ್ನು ನಲವತ್ತೊಂದು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಧರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಗುಂಪಾಗಿ ಚಾರಣ, ಗುಂಪು ಜಾತಿಯಂತಹ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಭ್ರಾತೃತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಾರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಕರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸ್ವಾಮಿಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಸುಮಾರು ೧೮ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ನಡಿಗೆಯ ನಂತರ, ಅವರು ಪಂಬಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ಶಬರಿಮಲೆ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ೧೮ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಧಾರ್ವಿುಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ದೇಗುಲದ ಅರ್ಚಕರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತಂದು ದೇಗುಲದ ಬಳಿ ಹರಡುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ಒಬ್ಬ ಪಾದ್ರಿಯ ಮಗುವಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ತಂದೆಯನ್ನು ಭಯಂಕರ ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ಉದಯನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯು ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ನಂತರ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ದುಷ್ಟ ಉದಯನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಪಂತಲಮ್‌ನ ದೊರೆಗಳು ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಪಂತಲಮ್‌ನ ಆಡಳಿತಗಾರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಪಾಂಟ್ಯ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಕೂಲಿಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಕಥೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಯೋಧ ವಾವರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಉದಯನನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲು ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ಒಬ್ಬ ಯೋಧ ದೇವತೆ. ಅವರು ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ತಪಸ್ವಿ ಭಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪೂಜ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ - ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಜೀವನ ವಿಧಾನ, ಶಕ್ತಿಯುತ ಆದರೆ ಅನೈತಿಕ, ನಿಂದನೀಯ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಯೋಗದ ಯುದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕರ್ಣೀಯವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಇತರ ಚಿತ್ರಣಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಯೋಗದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹುಲಿ ಸವಾರಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾನವ ಸಂಚಾರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿಡಲು, ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಭಕ್ತರು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ೫೧ ದಿನಗಳ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ದಿನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಿನ ೧೦೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯಾತ್ರಿಕರು ನಡಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಟ್ಟಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಗವಾನ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ದೇವತೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಇದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಭಕ್ತರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ದಿನದಂದು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಸರಳವಾದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕರು ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇರುಮುಡಿ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿಂದೂ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಕಂಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಸಣ್ಣ ಚೀಲವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ವಾಕಿಂಗ್ ಸ್ಟಿಕ್), ತುಳಸಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಮಣಿಗಳು ಸಹ ಹಿಂದೂಗಳು ಚಾರಣ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ, ಇ. ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಕಥೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡವು. ಒಂದು ಕಥೆಯು ೧ ನೇ ಮತ್ತು ೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ದರೋಡೆಕೋರರು ಮತ್ತು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳಂತಹ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೇವತೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಹಿಂದೂ ಯೋಗಿ ಕೂಲಿ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೂಟಿಕೋರರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಧಾರ್ವಿುಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನಿಗೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅವರ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು ಶಬರಿಮಲೆ , ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಪಂಬಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಥನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲಯಾಳಿ, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಫಲವತ್ತಾದ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ದೇವತೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೆಲವು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಇದನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು "ಹರಿಹರಸುಧನ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.' - ಅಂದರೆ "ಹರಿಹರ" ಅಥವಾ "ಹರಿ" ಮತ್ತು "ಹರ" ಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ ದೇವತೆ, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರುಗಳು. ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮಣಿಯಿಂದ "ಮಣಿಕಂಠ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಕಾಂತ, ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯನಾರ್ ಒಂದೇ ದೇವತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರ ಒಂದೇ ಮೂಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇತರರು ಅವನನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೇರಳ ದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಾಲಯ. ಪಡಿನೆಟ್ಟಂ ಪಾಡಿ ಕರುಪ್ಪನ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಕ. ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಜನವರಿ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಮಂಡಲ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಕುಲತುಪುಳ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯ, ಆರ್ಯಂಕಾವು ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯ, ಅಚನ್‌ಕೋವಿಲ್ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯ, ಎರುಮೇಲಿ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಂಬಲಮೇಡು ದೇವಾಲಯಗಳು ಇವೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಮೇಲಿನ ಮೂಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ರಾಣಿಯ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಅಂಗವಿಕಲನಲ್ಲ, ಹುಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ರಾಣಿಗೆ ಹುಲಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ತರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿ ಯೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕಥೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.ನಂತರ ಕಾಡಿನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ಹುಟ್ಟಿನ ಪಂದಳಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು.ಆ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಪಂದಳಂ ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಗು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಹುಡುಗನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಲು ರಾಜನು ಮಗುವನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ತಪಸ್ವಿ ರಾಜನಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ೧೨ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಗು ಯಾರೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಮನೆತನದವರು ಮಗುವಿಗೆ ಮಣಿಕಂಠ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.