polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅಬ್ರಹಾಮನು ತನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದಾನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು, ದೇವರು ಅಬ್ರಹಾಮ ಮತ್ತು ಇಷ್ಮಾಯೇಲರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು. ಏಂಜೆಲ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಅಬ್ರಹಾಮನನ್ನು ಕರೆದರು, "ಓ' ಇಬ್ರಾಹಿಂ, ನೀವು ಬಹಿರಂಗಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೀರಿ." ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯೆಲ್ ಬದಲಿಗೆ ವಧೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರವಾದಿ ಅಬ್ರಹಾಂಗೆ ದೇವದೂತ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಟಗರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅಬ್ರಹಾಮನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ನ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಈದ್ ಅಲ್ ಅಧಾವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅರೇಬಿಕ್ ಪದ ಎಂದರೆ 'ಹಬ್ಬ', 'ಆಚರಣೆ', 'ಹಬ್ಬದ ದಿನ' ಅಥವಾ 'ರಜೆ' ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಸ್ವತಃ ತ್ರಿಭಾಷಾ ಮೂಲ ‏ - ) ಜೊತೆಗೆ "ಹಿಂತಿರುಗುವುದು, ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು, ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು, ಅನುಭವಿಸಲು; ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ, ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ಹಬ್ಬದ ದಿನ" ಆರ್ಥರ್ ಜೆಫರಿ ಈ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಪದವನ್ನು ಸಿರಿಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಟಾರ್ಗುಮಿಕ್ ಅರಾಮಿಕ್‌ನಿಂದ ಅರೇಬಿಕ್‌ಗೆ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ, ಬಕ್ರೀದ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಪವಿತ್ರ ಹಜ್ಜ್ ಯಾತ್ರೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದರ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯಾದ ಮೆಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಮದೀನ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾದ ಕಾಬಾದ ದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಕೆಟ್ಟಗುಣಗಳ ಸಂಕೇತವಾದ ಸೈತಾನನಿಗೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು.
ಅಬ್ರಹಾಮನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗನನ್ನು ವಧಿಸಲು ದೇವರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸುವುದು. ನಿರೂಪಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಬ್ರಹಾಂ ತನ್ನ ಮಗ ಇಶ್ಮಾಯೆಲ್, ಹಗರ್ ನ ಮಗನನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದು ದೇವರ ಆಜ್ಞೆ ಎಂದು ಅಬ್ರಹಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾವನ್ನು ಈದ್ ಅಲ್-ಅಝಾ ಮತ್ತು ಈದುಲ್ ಅಝಾ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಂತಹ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ; /ˌ ː ಡಿ ˈː , _ _ - ˈːː / , - ⁠ - ; ಅರೇಬಿಕ್: , : ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಂದ್ರನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ, ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ ಧು ಅಲ್-ಹಿಜ್ಜಾದ ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ, ದಿನಾಂಕಗಳು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರಿಸುಮಾರು 11 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ರೀತಿ ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮಾ೦ಸವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿ೦ಗಡಿಸಿ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನೆ೦ಟರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಬಡವರಿಗೆ ಹ೦ಚುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮನೆಯವರಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಬ್ರಾಹಿಮ್‌ರವರ ಆ ದೈವಾಜ್ಞೆ ಪಾಲನೆಯ ನೆನಪನ್ನು ಬಲಿದಾನದ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ , "ತ್ಯಾಗದ ಹಬ್ಬ") ಅಥವಾ ತ್ಯಾಗದ ಹಬ್ಬವು ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾದ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ. .
ಪ್ರವಾದಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಪ್ರವಾದಿ ಇಬ್ರಾಹಿಮರು ತಮ್ಮ ಮಗನಾದ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ಬಲಿ ಕೊಡಲು ಮುಂದಾದ ದಿನವನ್ನು ಈದ್-ಉಲ್-ಅದಾ ಅರ್ಥಾತ್ ಬಕ್ರೀದ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಮಹತ್ವ ಹೀಗಿದೆ.
ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಜುದಾಯಿಸಂನಲ್ಲಿ ಅಕೆಡಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟೋರಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮೋಸೆಸ್ನ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ . ಖುರಾನ್ ಅಕೆಡಾವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ರಮಝಾನ್ ಮತ್ತು ಬಕ್ರೀದ್ ವಿಶ್ವದ್ಯಾಂತ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಆಚರಿಸುವ ಎರಡು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬಗಳು. ರಮಝಾನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಇಡಿ ಒಂದು ಮಾಸ ಉಪವಾಸಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸಿ ಕೊನೆ ದಿನ ಈದ್-ಉಲ್-ಫಿತರ್ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಭಾವೈಕ್ಯ ಮೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಧ್ಯೇಯವೇ ಕಾರಣ. ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ತಾವಾಗಿ ತಮ್ಮಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಈ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊರತರುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲ - ಏಕೆಂದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಜನರು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವು ಇದ್ದು, ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಹುಸಿನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಜೀವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲೂ, ಒಮ್ಮೆ ಸತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಹೊರಬರಲು ಸಮಯ ಬೇಕಷ್ಟೆ. ಅವರೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ:
ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ೧೯೨೦ರ ತನಕ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಆನಂದ ಮತ್ತಿತರ ಸಹಾನುಯಾಯಿಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾದ ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಗುಜರಾತಿ ಹೆಸರು ્ા ્ોો ા ્ા - ಅಂದರೆ 'ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಅಥವಾ ನನ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆ - ಎಂದಾಗಿದೆ.
". ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಸತ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ ಅಷ್ಟೆ. ನನ್ನ ಜೀವನ ಸತ್ಯದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿ ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕಥೆಯು ನನ್ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.", ಎಂದು ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಎಂದಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ". ಅಹಿಂಸೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚಾರಗಳ ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ." ಎಂದೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೋನವು ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ".ನಾನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದೇನೆಂದರೆ - ನಾನು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಷ್ಟ-ನೋವುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿರುವುದೇಕೆಂದರೆ - ಆತ್ಮಸಾಧನೆಗೆ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಎದುರುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ. ನಾನು ಜೀವಿಸುವುದು, ನಡೆಯುವುದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ."
ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವೆಂದು ನಾನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ; ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಸಹ. ಇದರಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುತ್ತವೆ. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಭಾಗವೆಂದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಕೊಳೆತುಹೋದ ಅಂಗ. ಇಷ್ಟೊಂದು ಜಾತಿ, ಪಂಥಗಳಿರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಭಯ ಮತ್ತು ಅಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಪರರನ್ನು, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು, ಅಥವಾ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ದೋಷಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಿರುವ ಮದ್ದೆಂದರೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಈ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಜನ್ಮ ದಿಂದ ೧೯೨೧ರ ವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, "ಈ ಸಮಯದ ಮುಂದಿನ ನನ್ನ ಜೀವನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ." ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯವೂ ಅವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠಗಳಾಗಿವೆ.ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು.
ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಧರ್ಮವು ನಮಗೆ ಅನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನು ಅಸತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕ್ರೂರತನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಭಗವಂತನ ಬಳಿ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮುಖ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ:
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಒಬ್ಬ ವರ್ಚಸ್ವೀ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದವರು. ಅವರ ಅಹಿಂಸೆಯ ತತ್ವವಾದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಇಂದಿಗೂ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ತತ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ಅವರ ವಿಚಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯ-ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು:
ಅನೇಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ನಾನು ಜೀವತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧ, ಆದರೆ ಎಂತಹುದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಜೀವತೆಗೆಯಲು ಸಿದ್ಧನಲ್ಲ.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡದೇ ಇರುವ ಜನರೆಂದರೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೀಯರು ಮಾತ್ರ.
ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರವಾಗಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು.
ಗಾಂಧಿಯವರು ಸ್ವಯಂ ಹಿಂದೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಸತ್ಯವು ಯಾವುದೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಿರ್ನಾಮದ ಅಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೯೧ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು ದೊರೆತಾಗ ಕನ್ನಡನಾಡು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ನಡುವಿನ ಕೊಳುಕೊಡುಗೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಸಂಶೋಧನಾ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ ರೈಸ್ ಬರೆದ ಬರಹವೆಲ್ಲವೂ ಅನುಪಮ ಮೇಧಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿದ್ದು ವಿದ್ವತ್ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥದ್ದಾಗಿವೆ. ಎಂಬದು ಅವರ ಮಹೋನ್ನತ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ.
ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೪೨-೪೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ರೈಸರು ಈ ಶಾಸನಗಳ ಮತ್ತು ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಿದರೆಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಅವರು ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎರಡು ಗೆಝೆಟಿಯರ್ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಡಿಯಾಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಈ ಗೆಝೆಟಿಯರ್ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಡಬ್ಲ್ಯು ಡಬ್ಲ್ಯು ಹಂಟರ್ ಎಂಬುವರು ತಾವು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗೆಝೆಟಿಯರ್ ಸಂಪುಟಗಳಿಗೆ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ನಿರೂಪಣೆಯ ನೆವದಲ್ಲಿ ರೈಸರು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ರೈಸರಿಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ವಿಷಯ. ಅವರು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಪಠ್ಯವನ್ನು ಓದಿ ಮುದ್ರಣರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು ಎಂದುಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಕೆಲಸದ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ನಿವೇಶನವೊಂದರ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದಂತೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಕೆಲಸ. ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಕ್ಕಾಗುವಂಥವು. ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಗುವಂಥವು. ಅವುಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ರುಟಿತವಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಮೂಲ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಆ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಾಗದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಇಂದಿನ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದಂಥ ವಿಭಿನ್ನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ನಡುಗನ್ನಡ, ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡಗಳ ಭಾಷಾಬಂಧವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೈಸರು ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ರೈಸರು ಈ ಶಾಸನಾಧ್ಯಯನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹವ್ಯಾಸದಂತೆ ಅಲ್ಲ ಒಂದು ವ್ರತದಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇವರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಅಂದಿನ ಮಹಾರಾಜರ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆಂದೇ ಹೊಸ ಇಲಾಖೆಯು ರೂಪುಗೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ರೈಸರನ್ನೇ ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿಯೂ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅದುವರೆಗೆ ಆಗಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತಾಳೆಯೋಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡರು. ತಾಳೆಯೋಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸಾಚಾತನವನ್ನು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಬಿಬ್ಲಿಯಾಥಿಕಾ ಕರ್ನಾಟಿಕಾ ಎಂಬ ಆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಪಭಾರತ, ಪಂಪರಾಮಾಯಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನ, ಕರ್ನಾಟಭಾಷಾಭೂಷಣ, ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ಅಮರಕೋಶ, ಕಾವ್ಯಾಲೋಕನ ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳು ಅಪೂರ್ವವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆಗೊಳಗಾಗಿ ಪೀಠಿಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ನೆರವಾದ ಆರ್ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಇವರ ನಂತರವೂ ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಕೊಡದೆ ಶಾಸನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೂ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದರು. ಆವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಿದರು. ಅವರ ಆಗ್ರಹಕಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಸರ್ಕಾರವು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಅಶೋಕ ಸಿದ್ದಾಪುರ ಮತ್ತು ಇತರೆಡ ಶಾಸನಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಆಗ ಸರ್ಕಾರವು ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ಮಾಡುವಾಗ ರೈಸ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇಲಾಖೆಗೆ ಪುರಾತನ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಕಂಡು ಬರುವುದು.ಇವರ ಶಾಸನಗಳ ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಬದಲಾಯಿತು.ಅಶೋಕನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿಗಿರ ಶಾಸನ, ಬನವಾಸಿಯ ತಾಳಗುಂದದ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಶಾಸನಗಳು ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. ಶಾಸನಗಳ ಪಾಠ ಸಿದ್ದತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುತಿದ್ದರು.ಸೋಸಲೇಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಚಿಂಚೊಳಿ ವೆಂಕಣ್ಣಾಚಾರ್ಯ,ಗೌಡ ಗೆರೆಯ ವೆಂಕಟರಮಣಾಚಾರ್ಯ, ತಮಿಳು ವಿದ್ವಾಂಸ ಪರಮ ಶಿವ ಅಯ್ಯರ್‌,ಪಂಡಿತ ನಟೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೊದಲಾದವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆದರು.
ಅವರಿಗೆ ೧೮೬೫ ರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಸೀಮೆಯ ಶಾಲಾ ಇನಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಆಗಿ ನೇಮಕಾತಿ ಆಯಿತು. ಆಗ ಮುಖ್ಯ ಕಮಿಷನರ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಬೌರಿಂಗ್‌ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್‌ಡಿಕ್ಸನ್‌ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರ ನೀಡಿ ಬಿಡುವಾದಾಗ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡಲು ಕೋರಿದರು. ಅವರ ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅದು ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ಅವರು ಹೈಗ್ರೌಂಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು ಅವರ ಮನೆ ಈಗಿನ ಸ್ಯಾಂಕಿರೋಡನಲ್ಲಿ ವಂಡ್ಸರ್‌ಮ್ಯಾನರ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌ ಎದುರು ಇತ್ತು . ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜನಿಸಿತು.ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹದ ಆಸಕ್ತಿ ಚಿಗುರೊಡೆಯಿತು ಹೋದ ಊರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಪಾಸಣೆ ಜತೆ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಶಾಸನಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಅಧ್ಯಯನ ಮೊದಲುಮಾಡಿದರು. ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದ ಮಹಾನ್‌ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಈ ಕೆಲಸವೇ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿತು.
ಬಿಳಿ ಕನ್ನಾಡಿಗ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್ ರವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಗಾಧ ಕಾರ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಸನ ಎಂದೊಡನೆ ತಟ್ಟನೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರು ಬಿ.ಎಲ್‌. ರೈಸ್‌ ಅವರದು. ಅವರು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎನ್ನಬಹುದು. ಶಾಸನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳಿಗೆ ನಿಖರರೂಪ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರಿಗಿಂತ ತುಸು ಮುಂಚೆ ಜಾನ್‌ ಫ್ಲೀಟರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯಕೈಕೊಂಡು ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದರೂ, ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಮಾತ್ರ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ರೈಸ್‌.
ರೈಸರು ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಹಸೀಲ್ದಾರರಿಗೆ ಅವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಕಳುಹಿಸುತಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆ ಏರಿ ಪ್ರವಾಸ ಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವರು. ಆಗ ಅವುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವರು.ಅವರು ಅರೆ ಕಾಲಿಕ ಪುರಾತತ್ವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೪೫ ದಿನಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ೬೫೪ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.ಈ ಕೆಲಸ ನಂತರ ಇನ್ನೂ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಸೋಫಿಯಾ ಮೇರಿ ಗ್ಯಾರೆಟ್‌ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತಿದ್ದರು. ಅವರದು ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ತುಂಬು ಸಂಸಾರ ತಾವೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ತತ್ಪರ ಗಂಡನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.
ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶಾಲಾ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪ್ರವಾಸದ ಅಂಗವಾಗಿ ಓಡಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ರೈಸರಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಆಡುನುಡಿಗಳು, ರೀತಿನೀತಿಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕುತೂಹಲಭರಿತರಾಗಿ ಅವುಗಳ ಕೂಲಂಕಷ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆ ಶಿಲಾಲೇಖಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದುದಾಗಿದ್ದವು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಾನಶಾಸನಗಳು, ಕೆಲವು ರಾಜಾಜ್ಞೆಗಳು, ಕೆಲವು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು, ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮರಣಶಾಸನಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ೯೯ರಷ್ಟು ಕನ್ನಡದವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಲಿಪಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಇವರು ಈಗಾಗಲೇ "ಮೈಸೂರು ಇನಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌” ಎಂಬ ಶಾಸನ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಸೀಮೆಯ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರವು ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ತಯಾರಿಯ ಕೆಲಸ ರೈಸ್‌ರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಪ್ರಥಮ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇವರ ಸೇವೆ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳು ಬರಿ ಅಂಕೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಓದುಗರ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವಂತೆ ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಇಂದಿಗೂ ಆಡಳಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದರು.ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಣತೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಮಗ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಣೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಂಟರ್‌ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಗದ ರಚಿಸಿತು. ರೈಸ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಇಲಾಖೆಯ ಹೊಣೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಭಾರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರದು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸು. ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಡನೆ ಈ ಕುರಿತು ಅವರು ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಲು ಹಿಂದು ಮುಂದು ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಶಾಸನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಾನ್‌ಫ್ಲೀಟ್‌ಅವರೊಡನೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದರೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ರೈಸರು ಮೈಸೂರಿನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೬೮ರಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೋಬಳಿಗೊಂದು ಶಾಲೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರವು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಗಣತಿಯ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಹೊತ್ತು ಮೂರುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಆ ನಂತರ ರೈಸ್ ಅವರು ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶಾಸನಾಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೧೬ರವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ೮೮೬೯ ಶಾಸನಗಳು ೧೨ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿವೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೫೦ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರದ್ದು. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದವರು ಅವರೇ!
ನೀಲಗಂಗಾ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ‘ಮಲ್ಲಯ್ಯ’ನವರ ಮಗಳು. ಹೆಡೆದವ್ವನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತಳಾದ ಅವಳಿಗೆ ಹೆತ್ತಬ್ಬೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ತಂದೆಯಾಗಿ ಅವೆರಡು ತಾವೇ ಆಗಿ ಅವಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ ಮಲ್ಲಯ್ಯ. ಕೊರ್ಯಾಣ ಹಿಡಿದು ಬದುಕುವ ಅವರ ಮನೆ ಬಡತನದ, ಬಟ್ಟಾ ಬಯಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಲ್ಲದ ತೆರೆದ ಜಾಗ. ಹೀಗೆ ಬಡತನದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣೆಯಷ್ಟೆ ಮುಗ್ಧಳಾಗಿರುವ ನೀಲಗಂಗಾಳಿಗೆ ಓದಿ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿರುವ ಪಂಚಯ್ಯನ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾರದಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿ. ಅವನು ಮಾತನಾಡದಿದ್ದರೆ ಏನೋ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತಳಮಳ. ಅಂತೊಂದು ಕಾತುರದ ದಿನ ಕೃಷ್ಣೆಯ ಬಳಿ ಅವನ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಮಾತನಾಡಿದರೂ, ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತನಂತೆ ಮೌನೊದೊಳಗೆ ನುಸುಳಿ ಹೋದ ಪಂಚಯ್ಯ ಮಲ್ಲಯ್ಯನವರು ಇಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಲಗಂಗಾಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹದಿಹರೆಯದ ಕನಸುಗಳ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮುಸುಕೊಳಗೆ ಅರಿಯದೆ ನೀಲಗಂಗಾಳ ಕತ್ತಲ ಬದುಕಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ.
’, ‘ಬಿಸಿಲುಪುರ’ ಮತ್ತು ‘ಹುತ್ತ’ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಲೋಕಾಪುರ ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ ‘ನೀಲಗಂಗಾ’. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಪ್ಪಟ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭಾಷಾ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಪ್ರೇಮಗಾಥೆಯಿರುವ ಈ ಕೃತಿ ಹದಿ ಹರೆಯದ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಭಾವನೆಯ ಪ್ರವಾಹದ ವೇಗವೂ, ಓದಿನ ಸುಖ ನೀಡುವ ಉನ್ಮಾದ ಲಹರಿಯೂ ಹೌದು.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆಯೆನಿಸಿದರೂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿರುವುದು ಕಥೆಗಿಂತಲೂ ಅದನ್ನು ಬರೆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ. ಆಡು ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಸು ಆಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಓದುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಪ್ತವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಪಂಚಯ್ಯ, ನೀಲಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪರಾಣಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವಗತವಲ್ಲದೆ ಆಯಾಯ ಪಾತ್ರ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಕಥೆ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ."
ತುತ್ತು ಕೂಳಿಗೂ ಗತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಡ ಹುಡುಗ ಪಂಚಯ್ಯ. ಮನೆಯವರ ಅನಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಅನಾಥನಾಗಿ ಆಶ್ರಮ ಸೇರಬೇಕಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಹೃದಯದ ಆತ ಪ್ರಬುದ್ದನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’ ಆಗಿ ಕಾಲೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಲೋಕಾಪುರ ಇವರು ನವ್ಯೋತ್ತರ ಸಾಹಿತಿಗಳು. ಬಾಗಲಕೋಟದ ಸಕ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದೆ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ವಿಜಯನಗರದ ಶ್ರೀ ವಿರುಪಾಕ್ಷ ದೇವರ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಈ ಊರಿನಿಂದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಈ "ಹೂವಿನ ಹಡಗು" ಇಂದ "ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಇದೆ.
ಈ ಊರಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಈ ಊರಿನಿಂದ ಹಂಪೆಗೆ ಹೂ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲ. ಹಂಪಿ ವಿಜಯನಗರ ನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ಎಂದು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ ಆರನೆ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಕಾಲದ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುರಿತು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ದಿನಾಂಕ: ೧೧-೦೭-೧೯೯೯ರಂದು ಅಂದಿನ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.
ಹೂವಿನಹಡಗಲಿ, ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿರೇಹಡಗಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜಕ್ಕಣಚಾರಿ ಕೆತ್ತಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ಮೂಲ ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾತವಾಹನರ ಮೂಲ ಕನ್ನಡ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದನೇ ಮೂರ್ತಿ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ, ಹೊಯ್ಸಳ ಹಾಗೂ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ನಾಗಶಿಲ್ಪ, ಭೈರವಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋಪಿಕಾಸ್ತ್ರೀ, ಶಿವ, ಪಂಚಲಿಂಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಿನರಸಿಂಹ, ಕಾಳಿ, ರಾಮ, ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮ, ಆಂಜನೇಯ, ರಾಜದಂಪತಿ ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಮೂರ್ತಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಬಳ್ಳಾರಿ ಇಂದ ಸುಮಾರು ೧೩೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಊರು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟ್ ನವರು ಮಾರಾಟ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಜಂಬು ಕಾಗದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಾಂಪೇ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಅರೇಬಿಯಾದ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಜಂಬು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ "ಕಳೆದುಹೋದ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿದ" ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಗೋಡೆ ಅಥವಾ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಾರದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೦೦೦ ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಶಿಲಾ ಕಲೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆ ಹಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಉಪನಗರ ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಆಗತಾನೇ ಯೂರಪ್‌ನ ಆದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯಲು ಶುರುವಾಗಿದ್ದವು. ಉಪನಗರದ ಕೆಲವೇ ಜನ ಓದಲು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಚಮ್ಮಾರ, ಅಥವಾ ಗಿರಣಿಗಾರ, ಅಥವಾ ದರ್ಜಿ, ಅಥವಾ ಕಮ್ಮಾರ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಬೀದಿಯ ಮೇಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಬೂಟಿನ ಆಕಾರ, ಒಂದು ಉಡುಗೆ, ಒಂದು ಟೋಪಿ, ಒಂದು ಗಡಿಯಾರ, ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. *ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ, ನಗರದ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಬಂಡಿಗಳ ಹಿಂದುಗಡೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಬಂಡಿಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿ ಹೇಳಲು ಬೀದಿ ಕರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ವಿನಿಮಯಮಾಡುವ ಖಾಯಂ ಗಿರಾಕಿಗಳು ಸ್ಥಳ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾಲೀಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ಚೌಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ರೀತಿಯು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಬೀದಿ ಕರೆಯಾಳುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಓದುವುದು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಾದಾಗ, ಮುದ್ರಣ ಬೆಳೆಯಿತು.
೧೫ನೇ ಮತ್ತು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಜಾಹೀರಾತು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಂಡ್‍‍‍ನಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ವರ್ತಮಾನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಮೊದಲಿನ ಈ ಮುದ್ರಿತ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು (ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗೆಟಕುವ ಬೆಲೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗತೊಡಗಿದವು), ಮತ್ತು, ರೋಗಗಳು ಯೂರೋಪನ್ನು ನಾಶಮಾಡತೊಡಗಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಸುಳ್ಳು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಪಟವೈದ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಷಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಆರಂಭವಾಯಿತು.
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಸ್ತಾರವಾಗತೊಡಗಿದಂತೆ, ಜಾಹೀರಾತು ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಧಾನದ ಯಶಸ್ಸು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಂಚೆ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಹೀರಾತು ಬೆಳೆಯಲು ದಾರಿತೋರಿತು. ಜೂನ್ ೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‍‍‍‍ನ ಲಾ ಪ್ರೆಸ್ ಅದರ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲನೇಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅದು ತನ್ನ ಬೆಲೆ ಇಳಿಸಲು, ತನ್ನ ವಾಚಕವೃಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಲಾಭದಾಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಈ ಸೂತ್ರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಿಂದ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
೧೮೪೦ರ ಸರಿಸುಮಾರು, ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಲ್ನಿ ಪಾಮರ್, ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಂದು ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅದೇ ಕಾಲದ ಸರಿಸುಮಾರು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್-ಲೂಯಿ ಹವಸ್, ಜಾಹೀರಾತು ದಲಾಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ವಾರ್ತಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹವಸ್‌ನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಂಪಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಮೊದಲು, ದಳ್ಳಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಹೀರಾತು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಎನ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಏಯರ್ ಆಂಡ್ ಸನ್ ಜಾಹೀರಾತಿನ ವಿಷಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು.
ಎನ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಏಯರ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ಆಯ್ಕೆಗಳಿದ್ದವು; ಆದರೆ, ಜಾಹೀರಾತು ಅವುಗಳ ಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಾದ ಬಹುಪಾಲು ಖರೀದಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು ಮತ್ತು ದಳ್ಳಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳನೋಟದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಮಾರಾಟ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೊದಲ ಜಾಹೀರಾತು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿತ್ತು – ಒಂದು ಸಾಬೂನು ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕಾಗಿ. ಇಂದಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೀರಸವೆನಿಸಿದರೂ, ಆ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ "ನೀವು ಮುಟ್ಟಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ತ್ವಚೆ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ದಂಪತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಡಿಯೋ ಸಾಮಗ್ರಿ ತಯಾರಕರಿಂದ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಮೊದಲ ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಶಾಲೆ, ವಿಹಾರಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಗುಂಪುಗಳಂತಹ ಹಲವು ನಿರ್ಲಾಭ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮದ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯದ ಮಾಲೀಕರು, ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾಯೋಜನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾರುವ ಬದಲು, ಪ್ರಾಯೋಜನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯದ ಪ್ರಸಾರಗಳಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಸಮಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಿ ಮಾರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಬೇಗ ಅರಿತರು. ೧೯೪೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು. ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವರ, ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಪಟಲ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಜನರ ನಡುವೆ, ಒಂದು ತೀವ್ರ ಸೆಣಸಾಟವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ, ಬಿಬಿಸಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಿತು.
ಕ್ಯಾನಡಾದಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಮ್ ಸ್ಪ್ರಾಯ್‌ರಂಥ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಂಘೀಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾದರಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಒಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ೧೯೩೪ರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯಿದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವು ದರೊಂದಿಗೆ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮಾದರಿ ವಿಜಯಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಂಘೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಸಮಾಜವಾದಿಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಸಾರಕರು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ, ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಆವಶ್ಯಕತೆ"ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಾಸನಸಭೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಡೂಮಾಂಟ್ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲ ಬಹು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಸಮಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಹಿಂದೆ, ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಡೂಮಾಂಟ್ ತೊಂದರೆ ಎದುರಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಲವು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಸಮಯದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ನಷ್ಟ ತುಂಬುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಆದರೂ ಕೂಡ, ಯು.ಎಸ್. ಸ್ಟೀಲ್ ಅವರ್‌ನಂತಹ ಏಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಷಯವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು, ತಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಏಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಮಾದರಿ ಈಗ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಲಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆ ಬೆಳಗಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದಂಥ ೧೯೬೦ರ ದಶಕ, ಜಾಹೀರಾತು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಪಲತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವಂಥ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. "ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್" ಮತ್ತು ""ಲೆಮನ್" ಗಳಂತಹ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುರುತನ್ನು ಓದುಗರ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಒಂದು "ನಿಲುವು" ಅಥವಾ "ಅದ್ವಿತೀಯ ಮಾರಾಟ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ"ಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ, ಆಧುನಿಕ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಯುಗಕ್ಕೆ ದಾರಿತೋರಿತು.
ಅಮೇರಿಕಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದ ಬಿಲ್ ಬರ್ನ್‌ಬಾಕ್ ಇದರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ಬಹು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದರಿರುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಮ್‌ಟಿವಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದವು. ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಮ್‌ಟಿವಿ ಒಂದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿತು: ಜಾಹೀರಾತು ಒಂದು ಉಪವಸ್ತು ಅಥವಾ ಹಿನ್ನೆಣಿಕೆಯಾಗುವ ಬದಲಾಗಿ, ಗ್ರಾಹಕ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ತರಂಗಾಂತರವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.