polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳೆರಡೂ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಿತವಾದ,ವ್ಯಾಪಕ ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು
೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ, ಮಾವೊ ಝೆಡಾಂಗ್ , "ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕೊರಿಯಾಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವ" ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಲಿಬರೇಷನ್ ಆರ್ಮಿಯ ಮೂಡಣ ಸರಹದ್ದು ಪಡೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಚೀನೀಯ ಪೀಪಲ್ಸ್ ವಾಲಂಟೀರ್ ಆರ್ಮಿ ಎಂದು ಮರುಹೆಸರಿಸಿದನು.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರೌಮನ್‌ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಅಣುಯುದ್ಧದ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಚೀನಾವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೦ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಡ್ಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ೪೫ದಿನಗಳ ನಂತರ ಯುಎನ್‌ ಕಮಾಂಡೊವನ್ನು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಪೊಟ್ಸ್‌ಡ್ಯಾಮ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೀಸ್ ,ಕೊರಿಯನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸದೇ ಹಾಗೂ ಕೈರೋ ಸಮ್ಮೇಳನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ , ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಕೊರಿಯವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಸೈನ್ಯದ ಸೈನಿಕರ ಗುಂಪು - ಸಿಂಗ್‌ಮನ್ ಹ್ರೀ ಆಳ್ವಕೆಗೆ ಸಂಶಯಪೂರಿತ ನಿಷ್ಟೆ ಹೊಂದಿದ್ದವರು ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕು ಅಥವಾ ಉತ್ತರದ ಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಗಿ ಪಕ್ಶಾಂತರವಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್.ತಂಡಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸುಸಜ್ಜಿತವಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಕೊರಿಯಾದಿಂದ ಹೊರಬಂದವು. ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಯುನಿಯನ್ ಕೊರಿಯವನ್ನು ತೊರೆಯಿತು.
ಮಾಹಿತಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯು ಕೊರೊಯನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಯುಎನ್‌ ಕಮಾಂಡ್ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಪಿವಿಎ ಮತ್ತು ಕೆಪಿಎ ಕಡೆಯ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದವರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆಪಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ , ನಾಕ್‌ಟಾಂಗ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಯಲುವಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಪಿವಿಎ ಯ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ:
ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ವು ಆಕ್ರಮಣದ ಹಿಂದಿನ ಕಾದಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧವಿರಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯು ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಇನ್ನೂ ಸಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರದೇ ಇದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಅವನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ-ರಚಿತ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದೇ ಇದ್ದಾಗ , ಆಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ, ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮೀಜೀವಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಅತೀ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರಬಹುದು; ಇಂದಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಲವು ಬಾಲ್ಯದ ಸೋಂಕುಗಳಲ್ಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಆಗ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು ಆಗಿದೆ. ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಲಸಿಕೆಗಳು ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮ್ಯುಟೇಶನ್ಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯದ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವುದೇ ರೋಗ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಲಸಿಕೆಗಳ ತಾತ್ವಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಕಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಅಥವಾ ಗ್ರೆಲಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಲಸಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿರುವ ಕಣಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅನಂತರದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇಮ್ಯುನೋಜೆನ್‌ಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ, ಅದರ ದೇಹವು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಇದನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ ಬಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಟಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಚುರುಕಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮೆಮೋರಿ ಬಿ ಜೀವಕೋಶ ಮತ್ತು ಮೆಮೋರಿ ಟಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹವು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಈ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಬದಲಾಗಿ ಈ ಘಟಕಗಳನ್ನು ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ, ಅಥವಾ ಅದರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಅವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಕೃತಕ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವ-ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಸಿದ, ಅಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಲಸಿಕೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯು ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯ ಕಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಆವಶ್ಯಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಗುರಿಪಡಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ದೇಹವು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯು ಟಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಇಮ್ಯೂನೈಸೇಷನ್ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರೋಗಕಾರಕ ಪದಾರ್ಥದ ವಿರುದ್ದ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು: ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವಿಕೆಯು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದವರಾದ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ'ರು, ಒಬ್ಬ ’ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು’. ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು, ’ದಾಸವರೇಣ್ಯ ಪುರುಂದರದಾಸರ ರಚನೆಗಳು’. ’ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ’ದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರು', 'ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿ'ಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿರುವು ಬಂದು, ಅವರು ಮಠದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, 'ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ'ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮೊದಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು 'ಅಪರೂಪದ ದಾಸರ ಕೃತಿ'ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ 'ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ'ವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ 'ನೂರಾರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಆಲ್ಬಮ್' ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಭಾರತದ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಗಾಯನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿದೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್, 'ದಾಸರಪದಗಳು' ಎಂದು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ 'ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ’೧೦೦ ನೆಯದು ತನು ನಿನ್ನದು ಜೀವನನಿನ್ನದು’ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಗಾಯನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀ. ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯ. ತಾಯಿ, ಮಂದಾಕಿನಿಯಮ್ಮ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಅವರ ತಾಯಿಯ ತವರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೀತೂರಿನಲ್ಲಿ .ಇವರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಸರು 'ಯೋಗೀಂದ್ರ'ನೆಂದಿತ್ತು (ಯೋಗೀಂದ್ರಭಟ್ಟ.ತಮ್ಮ ಹದಿನೈದು ವರುಷ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ೧೯೬೭ ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 'ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಠ' ಕ್ಕಾಗಿ ಸನ್ಯಾಸ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು"ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣತೀರ್ಥರಾಗ" ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದರು.
ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇ ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಬಿ.ವಿ. ನಾರಾಯಣ ಐತಾಳರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಶ್ರೀ.ಆರ್.ಕೆ.ಶ್ರೀಕಂಠನ್ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಮದರಾಸಿನ, ಶ್ರೀ ಟೀ.ವಿ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಗೀತಪ್ರಸಾರದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಡಾ.ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ, ರು, ಭಕ್ತಿ ಭಾರತೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಥಾನ, ಪುರುಂದರದಾಸರ ಆರಾಧನೆ, ದಾಸರ ಪುಣ್ಯದಿನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಸಂಗೀತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ಲೈಸ್ಟೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರವಿತ್ತೆಂದು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮಾಣವು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಖುರ್ದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಗೋಲಾಬಾಯ್ ಸಸನ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಕಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಅವರಿಂದ ಉತ್ಖನನಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಕ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸರಣಿಯ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಗೋಲಾಬಾಯ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: *ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್ , ಚಲ್ಕೋಲಿಥಿಕ್ (. ಕ್ರಿ.ಪೂ.500 900
2300 ಗಳವರೆಗೆ ಗೋಲಾಬಾಯ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಕಾಲವನ್ನು ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಲಗಣನೆಯು ತೋರಿಸಿದೆ. ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ದಯಾ ನದಿಯ ಒಂದು ಉಪನದಿಯಾದ, ಮಾಲಾಗುನಿ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದ ಮೇಲೆ ಈ ತಾಣವು ನೆಲೆಸಿದೆ.
ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಮುಖಾಂತರ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಈ ಸ್ಥಳವು, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡಲ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಮರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೈ ಕೊಡಲಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ಗೋಲಾಬಾಯ್ ಒಂದು ದೋಣಿ ಕಟ್ಟುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಗೋಲಾಬಾಯ್ ಒಂದೇ ದೋಣಿ ಕಟ್ಟುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಭೂ ಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೋಲಾಬಾಯ್ ಗೆ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರವು ಅತಿ ಸಮೀಪವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಗಳ ಕಡಲ ಸಂಬಂಧಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರ ಸಂಬಂಧಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗದ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಆಗಿತ್ತೆಂದು ಕೆಲವು ಪುರಾತನ ಗ್ರಂಥಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಖರಾವೆಲ , ಸಮುದ್ರದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೆಂದು ಹೆಸರಾದ, ಕಳಿಂಗ ದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.
ಕಾಂತಿಯಾಗರ್ ನಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ದಕ್ಷೀಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ ನಿರ್ಗಮನದ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ, ಪಾಲುರ್ ಗೆ ಪಲೌರ ಬಂದರು ಎಂದು, ಗ್ರೀಕ್ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ಟೊಲೇಮಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಹಡಗುಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
639 ರ ನಂತರ, ಚೈನಾ ದೇಶದ ಯಾತ್ರಿಕರಾದ ಫಾ-ಹಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಯೆನ್-ತ್ಸಾಂಗ್ ರವರು ಸಮುದ್ರದ ದಡದ ಹತ್ತಿರದ "ಚೆ-ಲಿ-ತ-ಲೊಚಿಂಗ್ " ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೂರದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪರಿಚಿತರಿಗೆ ಒಂದು ರಹದಾರಿ ಮತ್ತು ವಿರಾಮದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಂದರು ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ದಡದ ಮೇಲೆ 'ಛತ್ರಘರ್' ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು.
ಒಂದು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನ ಸೈನ್ಯದೊಡನೆ ಪುರಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಕಡಲುಗಳ್ಳರ ದೊರೆ ರಕ್ತಭಾಹುವು, ಯೋಜಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಪುರಾಣದ ಕಥೆಯು ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಹುಟ್ಟನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಅವನು ಸಮುದ್ರ ಮುಖ ಭೂಮಿಯಿಂದಾಚೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರಿಸದಂತೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಲಂಗರು ಹಾಕಿದ್ದನು.
ದಡಕ್ಕೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಬಂದ ಹಡಗುಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವಂಚನೆಯು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆಗ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ಸಹಿತ ಪರಾರಿಯಾಗಲು, ನಗರದ ಜನಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು. ಒಂದು ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡಾಗ ರಕ್ತಬಾಹುವು ತನಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತವಾಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಹುಚ್ಚು ಕೋಪವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದನು.
ಸಮುದ್ರವು ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಳಹೋಗಲು ಬಿಟ್ಟಿತು, ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅಲೆಅಲೆಯಾಗೆದ್ದು, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರೋವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವ, ನುನ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲೆ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಸುಮಾರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಕನಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಉತ್ಖನನಗಳು ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹಡಗಿನ ಲಂಗರುಗಳು ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ಯೋಧರಿಗೆಂದು ಸಮರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲ್ಲಿನ ವೃತ್ತಾಂತಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿವೆ. ಇದು ತೀರದಾಚೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೌಕಾ ಸೈನ್ಯದ ಹೋರಾಟದ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದು 10 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯವಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಪುರಾಣವು, ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರವು, ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ, ಅಲ್ಲದೆ ಜಾವಾ, ಮಲಯ, ಸಿಂಘಾಲ, ಚೈನಾ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಡಗುಗಳು ಯಾನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಭಾರ ಹೊತ್ತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಡಗುಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಒಂದು ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ರೇವು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಆಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಗಳು ಇಂದಿಗೂ "ಬಾಲಿ ಯಾತ್ರಾ " ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
1803 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸರೋವರದ ತೀರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು, ಪುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಫತೆಹ್ ಮುಹಮ್ಮದನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಡಿಶಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಫತೆಹ್ ಮುಹಮ್ಮದನು ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಇಂದಿನ ಘರ್ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ರೆವಿನ್ಯೂ ಆದಾಯದ ಮಲೌದ್ ಮತ್ತು ಪರಿಕುಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಇನಾಂಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆದನು.
ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ, ಕವಿವರ ರಾಧಾನಾಥ್ ರೇ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಗೋದಾವರಿಶ್ ಮಿಶ್ರಾರು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕವಿಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಹಾಗೂ ಸಾಧುಗಳು ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನೋಟಗಳಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸರೋವರದ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ."ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಒರಿಯಾ ಕವಿ, ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸರು ರೈಲು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಖಾರಿಯ ವರ್ಣಮಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶಬ್ಧಗಳ ಶಿಸ್ತಿನ ನಡಿಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾತುರರಾದರು. ಆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತಾವು ಸವಿಯ ಬಹುದೆಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲುಗಾಡಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಅವರು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅವರನ್ನು ಅಷ್ಟು ಆಕರ್ಶಿಸಿತು".
ಶತಮಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಬೆಸ್ತರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸರೋವರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರು, ಬಾಳಿಕೆ/ತಾಳಿಕೆ ಇರುವಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ರೀತಿನೀತಿಗಳು, ಬಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, 1897-98ರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ತರ ಪಂಗಡದವರಿಗೆ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು/ಸ್ವಾಮ್ಯ ಇದ್ದಿತು. ಈ ಸರೋವರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆ, ಪಾರಿಕುಡ್, ಸೂನಾ ಬೀಬಿ, ಮಿರ್ಜಾ ತಾಹೆರ್ ಬೇಗ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರಪುರದ ಮತ್ತು ಖುರ್ಡಾದ ಖಾಸ್ ಮಹಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಚೌಧರಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಎಸ್ಟೇಟುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇವಿಷ್ಟೂ ಪಾರಿಕುಡ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಸ್ತರಿಗೇ ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.
1953ರಲ್ಲಿ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ರದ್ದತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಸೀಗಡಿ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ, ಬರುಬರುತ್ತಾ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನವರಿಗೂ ಇದರಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.
ಆದರೆ, 1991ರಲ್ಲಿ, ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಡುವೆನೆಂದು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಕೂಗುವರೋ ಅವರಿಗೇ ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಾಗ ಬೆಸ್ತರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೋರ್ಟಿನ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತಿದವು. ಒಡಿಶಾದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಸ್ತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅಂದಿನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಭೋಗ್ಯ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಗೊಂದಲಮಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಉಂಟಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಬಲ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರದು ಮೇಲುಗೈಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ದುಡಿಯುವಂತಾಯಿತು.
ಬೆಣ್ಣೆ ಬೆಕ್ಕುಮೀನು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಗೋ ಅಟ್ಟು ಗಳು ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೀನುಗಳು. 11 ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳು, 5 ಜಾತಿಯ ಸೀಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು 2 ಏಡಿಗಳ ಜಾತಿಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯರೀತ್ಯಾ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸೀಗಡಿಗಳೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಟೈಗರ್ ಸೀಗಡಿ, ಪೆನಾಯಿಯಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್ , ಮೆಟಾಪಿನಾಯಿಯಸ್ ಮಾನೋಸೆರೋಸ್ , ಮೆಟಾಪಿನಾಯಿಯಸ್ ಅಫಿನಿಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಟಾಪಿನಾಯಿಯಸ್ ಡಾಬ್ಸನ್ .
ಮ್ಯಾನ್ ಗ್ರೂವ್ ಏಡಿಯು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುವ ಏಡಿ. ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳು ಬರುವುದು, ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳವೇ ಏರುಪೇರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದು, ಹೊಸ ಜಲಮುಖವನ್ನು ತೆರೆದ ನಂತರ ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮರಳಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಮುಖವಾದ ಮಗರ್ಮುಖ್ ಅನ್ನು 2000-2001ರಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದಾಗ ತೆರೆಗಳಿಂದ ಒಳಹರಿದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಹೊಸನೀರಿನ ಒಳಹರಿವುಗಳು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣವಾಗುವುದರಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯಪರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
1995-96ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮೀನು ಹಾಗೂ ಸೀಗಡಿಗಳು ಒಳಬಂದುದರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕನಿಷ್ಠವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ, 2001-02ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಆಗಿ ಗರಿಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು; ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ತಲಾ ರೂ 19,575 ಗಳಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಡಿಕೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರವನ್ನು ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸಾರಿದೆ.
ಸರೋವರದ ನೀರು ಕ್ಷಾರಗುಣವುಳ್ಳದ್ದು - ಕ್ಷಾರತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಅಮತೆ ನಿವಾರಿಸುವ ಕ್ಷಾರದ ಸಹಿತ 7.1 ರಿಂದ - 9.6 ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ . ರಂಭಾದ ಬಳಿ ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲತೆಯ ಕ್ಷಾರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯುಳ್ಳ, ಉತ್ತರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಬಾಥ್ಯೈಮೆಟ್ರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೂಳಿನ ಸಹಿತ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸೇರುವ ನೀರಿನ ಬಲವಾದ ಮಿಶ್ರಣದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಡಿಯು ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯುಳ್ಳ ಗಮನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದ ಜಟಿಲ ಮಿಶ್ರಣ, ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ, ಗಾಳಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನ ಉಬ್ಬರ-ಇಳಿತಗಳ ಒಳಹರಿವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಲಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಾರತ್ವದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರೋವರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು ನೀರುಳ್ಳ ಸ್ವಭಾವವು ಒಣ ಹವಾಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಯ ಹೊರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 42 ಯಷ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಾರದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ದಯಾ ನದಿ ತೀರದ ಮುಖದ ಬಳಿ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಶೂನ್ಯ ಭಾಗದಷ್ಟೆಂದು ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ರಂಜಕದ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ , ಸಾರಜನಕದ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಗಳು ಸರೋವರದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಹಾಗೂ ಪೂಷಕ ವಸ್ತುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಹಳ ನದಿಗಳು ಪ್ರವಹ ಹರಿಸುತ್ತವೆ.
ದಕ್ಷಿಣದ, ಕೇಂದ್ರೀಯ, ಉತ್ತರದ ಹಾಗೂ ಹೊರ ಕಾಲುವೆಗಳೆಂದು ಕ್ಷಾರತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರೋವರವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೊತ್ತದ ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಬಲವಾದ ಒಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಉಬ್ಬರ-ಇಳಿತಗಳ ಒಳಹರಿವು ಮುಂಗಾರಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪುಳ್ಳ ನೀರಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ವಿನಿಮಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರತ್ವವು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ನಂತರದ ಅವಧಿ ಹಾಗೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೀಸುವ ಮಾರುತಗಳು ಸರೋವರದ ಉಳಿದ ನೀರಿನ ಜೊತೆ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಹೊರ ನಾಲೆಯಿಂದ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಒಳ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯು ಏರುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾದ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗಾಳಿಯಿಂದಾದ ಮಿಶ್ರಣದ ಕಾರಣ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ವಳಯಗಳ ಕ್ಷಾರತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳವು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರತ್ವವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಏರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿ ವರುಷವೂ ಸರೋವರದ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹಾಗೂ ಹರಿವಿನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಉಂಟು ಮಾಡಿ ಕರಾವಳಿ ತೀರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸರೋವರದ ತಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ ನೀರಿನಿಂದ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಕಾರಣ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಉಬ್ಬರ-ಇಳಿತದ ವಿನಿಮಯವು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದರ ಕಾರಣ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೂಳಿನ ಸಾಗಣೆ 100,000 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ಪ್ರತೀಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.
ಈ ಸರೋವರವು ನಶ್ವರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮುದ್ರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ತನ್ನ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹಿತ ಪ್ಲೈಸ್ಟೋಸೀನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದಡದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಡಲ ತೀರವು ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತೆಂದು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವೇ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಮುದ್ರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಹತ್ತಿರದ ಕೋನಾರ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವು, ಈಗ ಕಡಲ ತೀರದಿಂದ ಸುಮಾರು , ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶದಿಂದ ಕರಾವಳಿಯು ಯುಗಗಳಿಂದಲೂ ಸಮುದ್ರದ ಮೇರೆ ಮೀರಿ ಚಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಬಂಡೆ, ಮರಳು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು, ಕೆಸರು, ಮರಳು, ಜಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪಿನ ಸಂಗ್ರಹಗಳಂತಹ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ದಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವಿ ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಗಳಿಂದ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹೂಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಮಾರು 7,000 ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಕಡಲ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಮದ ಸಹಿತ ಕಳೆದ 6,000-8,000 ವರ್ಷಗಳಿಂದಾಚೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆಯೆಂದು ಊಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟದೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಸಮೀಪ ಒಂದು ಮರಳ ತೀರದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಕಡಲ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆಯ ಸಹಿತ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮರಳ ದಂಡೆಯು ಬೆಳೆದು, ಈಶಾನ್ಯದ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರದ ಭೂ ಶಿರದ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಈ ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು 3,500-4,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭೂ ಶಿರದ ನೈರುತ್ಯ ತುದಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಒಂದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸರೋವರದ ಉತ್ತರ ತೀರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಬದಲಾವಣೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮರಳನ್ನು ದಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ್ದು, ದಂಡೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನೀರುಗಾಳಿಯಿಂದ ರಾಶಿಯಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ನದಿಯ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರದ ಉಬ್ಬರ-ಇಳಿತಗಳ ಸೆಳೆವು ಇವು ಭೂ ಶಿರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಹವಳದ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಗಳು, ವರ್ತಮಾನದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಯ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಒಮ್ಮೆ ಸಮುದ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕಿಂತ ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರೋವರದ ಹೊರಗಡೆ ತಡೆಯ ಭೂ ಶಿರದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಖನಿಜಗಳ ಆಪ್ಟಿಕಲಿ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಲ್ಯೂಮಿನಿಸೆನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಕಾಲವು ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸರೋವರೆದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದ ಜನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಹಾಗೂ ಸರೋವರದ ಅವನತಿಯಿಂದ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು 1992 ರಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರದ ವಿಶೇಷತೆಗಳ ಸಹಿತ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಘಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಕಾನೂನಿನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸರೋವರದ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು:
ಅದರ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮೂಲದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆ ಸರೋವರದ ಪರಿಸರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು
ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾದ ಜನಾಂಗದವರಿಂದ ಸರೋವರದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ತಮ ಜೀಪವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ತ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು
ಸ್ವತಃ ಅದರಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲವೇ ಇತರೆ ಏಜನ್ಸಿಗಳ ಮುಖಾಂತರವಾಗಲಿ ಬಹು ಆಯಾಮಗಳ ಮತ್ತು ಬಹುಶಿಸ್ತುಳ್ಳ ಪ್ರಗತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು
ಸರೋವರದ ವಿಕಾಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು
ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಜನಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು , ಮೀನುಗಾರ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಮುಖ್ತ ಇಲಾಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು, ವಿಷಯ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
1998 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹತ್ತನೆಯ ಹಾಗೂ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಹಣಕಾಸು ಕಮೀಷನ್ ಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಹಿತ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಕಮಿಟಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮುಂದೊಡಗುವುದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸುಸಂಘಟಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು.
ಆರ್ಥಿಕ ಅಯೋಗಗಳಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ "ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯಾ ಸಹಾಯಧನ" ದಿಂದ 570 ಮಿಲಿಯನ್ ರುಪಾಯಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯದ ಸಹಿತ ಒಂದು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆಯು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 10 ಮಿಲಿಯನ್ ರುಪಾಯಿಗಳ ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಒಡಿಶಾ ವಾಟರ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಷನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನ ಅಡಿ ಜಲಜೈವಿಕದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯು ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ 7 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, 33 ಗಳು, 3 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲಗಳು, ಇತರೆ 6 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 11 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, 13 ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪಿನ 55 ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳ ಒಂದು ದೃಢವಾದ ಬೆಂಬಲದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿ ತಜ್ಞರ ಸಹಯೋಗವು ಚಿಲಿಕ ಸರೋವರ ಹಾಗೂ ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿರುವ ಸರೋಮಾ ಸರೋವರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಗೆಳೆತನದ ಸಂಬಂಧವಾದ ಸಿಸ್ಟರ್ ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಎನ್ನುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ವಿಶಾಲ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಸಹಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸರೋವರ ತನ್ನ ದಡ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿರುವ 132 ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 150,000 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಸ್ತ ಜನಾಂಗದ ಸಮೂಹವನ್ನು ಇದು ಪೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ವಲಸೆ ಬರುವ ಅತ್ಯಧಿಕ ಋತುಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ 160 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಳಿಗಳನ್ನು ಈ ಖಾರಿಯು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ಲಡಕ್, ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು, ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾದ ಕಿರ್ಘಿಜ್ ನ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು, ರಷಿಯಾ ದ ಬಹುದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ, ಬೈಕಲ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಆರಲ್ ಸಾಗರದಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದಲೂ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಣನೀಯ ದೂರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಚಿಲ್ಕ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು, 12,000 ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಿಗೂ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ನೇರ ಪಥಗಳಿಗಿಂತ ದೂರದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ಈ ವಲಸೆ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 1981 ರಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಕ ಸರೋವರವನ್ನು ರಾಮ್ಸಾರ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಅಡಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.
ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 45 ರಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಭೂ ವಾಸಿಗಳು, ಶೇಕಡಾ 32 ರಷ್ಟು ನೀರ್ಕೋಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶೇಕಡಾ 23 ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಕಾಲಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳು. ಈ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ 14 ವಿಧಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವೂ ಆಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 135 ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಇರ್ರವಾಡಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳೂ ಸಹ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಭೂ ಜಲಚರಗಳ ಸುಮಾರ 37 ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳನ್ನು ಈ ಖಾರಿಯು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾದ ಚಿಲ್ಕ ಖಾರಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸಮೃದ್ಧ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಈ ನೀರುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ತಿರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ವಾಸಿಸುವ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ, ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1165 ರಿಂದ 906 2 ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಖಾರಿಯ ಜಲಪ್ರದೇಶವು ಹರಡಿರುತ್ತದೆ.
ಮೊಟ್ಟೊ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಳಿ, ಒಂದು 32 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ, ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ, ಹೊರ ಕಾಲುವೆಯು ಈ ಖಾರಿಯನ್ನು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಜೀವನದ ಹೊಸ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ತಂದ ದಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ನದಿಯ ಮೂಲವು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮುದ್ರದ ಕಳೆಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ಪಾಚಿಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ಏಡಿಗತಳನ್ನು ಸಹ ಉಪ್ಪು ನೀರುಳ್ಳ ಚಿಲ್ಕ ಖಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿಗಳೆಂದರೆ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಡೊವಿಟ್ಝರ್ ಗಳು , ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯನ್ ನೀರಗೋಳಿಗಳು , ಪಲ್ಲಾಸ್ ನ ಮೀನು-ಗಿಡುಗಗಳು , ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಚಮಚ-ಕೊಕ್ಕಿನ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕೆ-ಕೊಕ್ಕಿನ ನೀರಗೋಳಿಗಳು .
ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸಮುದ್ರ ಗಿಡುಗ, ಪರದೇಶಿ ಹದ್ದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಿಣಿ ಹದ್ದುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಡೇಗೆ, ಕೆಸರು ಬೇಟೆಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬೇಟೆಯ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದೇ ಖ್ಯಾತವಾದ ವಿದೇಶಿ ಡೇಗೆಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು.
ಹಲವಾರು ಗಿಡ್ಡಕಾಲಿನ ದಡದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸರೋವರದ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳ ಬದಲಾಗುವ ತೀರಗಳ ಕಿರಿದಾದ ಹಾದಿಯಗುಂಟ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ಲೋವರ್ ಗಳು, ಕೊರಳಪಟ್ಟಿಯಿರುವ ಪ್ರ್ಯಾಟಿಂಕೋಲ್, ರಫ್, ಡುನ್ಲಿನ್, ಸ್ನೈಪ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ ಗಳು ಇವೆ. ಲಾರ್ಕ್ ಗಳು, ವ್ಯಾಗ್ ಟೈಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್ ವಿಂಗ್ ಗಳು ಸಹ ಮಡ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲುವುದು ನೀಳ ಕಾಲ್ಗಳ ಅವೋಸೆಟ್ ಗಳು, ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಡ್ವಿಟ್ ಗಳು.
ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯಾವೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜವುಗುಕೋಳಿಗಳು, ಕಪ್ಪುನೀರುಕೋಳಿಗಳು, ಮತ್ತು ಜಕನಾಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಸರೋವರ ಬಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಬಕಗಳು ತೀರದಗುಂಟ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳೊಡನೆ ಜಾಲಗಾರಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ರೋಲರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಪುಟ್ಟ ಕಾರ್ಮೊರಾಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಡ್ಡಕಂಬಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬಹುದು,
ಬ್ರಾಹ್ಮಿಣಿ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಹಿಂಡುಗಳು, ಹಾಗೂ ಶೊವೆಲರ್ ಗಳು, ಪಿನ್ ಟೈಲ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಗಾಡ್ವಾಲ್, ಟಿಯಲ್ಗಳು, ಪೋಚರ್ಡ್ ಗಳು, ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪುನೀರುಕೋಳಿಗಳು, ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ-ಕೊಕ್ಕಿನ ಟೆರ್ನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಯ ಟೆರ್ನ್ ಗಳ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ವಸಾಹತುಗಳು ನಳಬನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. 2002ರಲ್ಲಿ, ಬಾಂಬೆ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನದಿಯ ಟೆರ್ನ್ ನ 540 ಗೂಡುಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು, ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ವಸಾಹತಾಗಿದೆ.
ಮೂರು ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರೋವರದ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಭೂ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಹಾನದಿ ನದಿಯ ಸಣ್ಣ ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ತರದ ಭಾಗವಾಗಿ, 52 ನದಿಯ ಕಾಲುವೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು ತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಟಕ್ ಬಳಿ ಮೂರು ಉಪ ಶಾಖೆಗಳಾಗುವ ಮಹಾನದಿ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೂರು ಕವಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು, ಸರೋವರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಶೇಕಡಾ 61 ರಷ್ಟು ಒಳ ಹರಿವು ಈ ಎರಡು ಕವಲುಗಳ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ವಕಾಲಿಕವಲ್ಲದ ಎರಡನೆಯ ನಾಲೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಶೇಕಡಾ 39 ರಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕನ್ಸಾರಿ, ಕುಸುಮಿ, ಜಂಜೀರಾ ಮತ್ತು ತರಿಮಿ ನದಿಗಳು ಈ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಒಟ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಒಳಸೇರುವಿಕೆಯು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸರೋವರಕ್ಕೆ 13 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ಕೆಸರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ತಾಜಾನೀರಿನ ಸುಮಾರು ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಹರಿವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಒಳನಾಡಿನ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲುವೆಯು ಸರೋವರವನ್ನು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸರೋವರದ ಕಾಲುವೆಯ ರೇವು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 72 ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ರ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಸಹಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರೋವರವು ನೈರುತ್ಯ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ರ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹಾಗೂ ರ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತಿಂಗಳುಗಳ ಉಳಿದ ಅವದಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಪ್ರಭಾವದ ಕಾರಣ ದಕ್ಷಿಣದ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮಾರುತದ ವೇಗವು / ಘಂಟೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಸರೋವರವು ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಳವಲ್ಲದ ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪಗಳು, ತಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರೋವರದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಒಟ್ಟು ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾಲುವೆಗಳು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಜೊತೆ ಸರೋವರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ.
ಪರಿಕುಡ್, ಫುಲ್ಬರಿ, ಬೆರ್ಹಪುರ, ನೌಪರ, ನಲ್ಬನ ಹಾಗೂ ತಂಪರ ಇವು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳಾಗಿವೆ. ಮಲೌದ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಸಹಿತ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪಗಳು, ಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ರೆವಿನ್ಯೂ ಆದಾಯದ ಸಾಲನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ.