polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಕೇಸರಗಳನ್ನು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಉದ್ದ ತಂತುಗಳನ್ನು ಗಂಡು ಹೂವುಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದವಾದ, ಗರಿಯಂತಹ ಶಲಾಕಾಗ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿ-ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಿತ ಹೂವುಗಳು ದೊಡ್ಡ-ಕಣಗಳುಳ್ಳ, ಅಂಟಂಟಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭರಿತ ಪರಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಯುಫಲಿತ ಹೂವುಗಳ ಪರಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ-ಕಣದಂತಿದ್ದು, ಹಗರುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಸ್ಯವೊಂದರಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನವು, ಯಾವ ವಿಧಾನದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ವಿಧಾನಗಳ ಎರಡು ವಿಶಾಲ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
ಕೀಟ ಫಲಿತ : ಒಂದು ಹೂವಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಪರಾಗವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಕೀಟಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೂವುಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಕೇಸರಗಳ ಜೋಡಣೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. *ಆಕರ್ಷಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೂವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಪರಾಗರೇಣುಗಳು ಅವುಗಳ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಜೋಡಣಾಕ್ರಮವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಹಲವಾರು ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕವು, ತಾನು ಸಂಧಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೂವುಗಳ ಶಲಾಕಾಗ್ರಗಳಿಗೂ ಪರಾಗವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಶಲಾಕಾಗ್ರಗಳ ತುದಿಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳು ಹೂವಿನ ಭಾಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸರಳ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ, ಸಾರಸೀನಿಯ ಅಥವಾ ಲೇಡಿ-ಸ್ಲಿಪ್ಪರ್ ಆರ್ಕಿಡ್‌ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹೂವುಗಳು ಸ್ವ-ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಗೊಳಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ವಾಯುಫಲಿತ : ಹೂವುಗಳು ಪರಾಗವನ್ನು ಒಂದು ಹೂವಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಬರ್ಚ್ ಮರಗಳು, ರ್ಯಾಗ್‌ವೀಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಪಲ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅವು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವು "ಆಕರ್ಷಿಸುವ" ಹೂವುಗಳಂತಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಕೀಟಫಲಿತ ಹೂವುಗಳು ದೊಡ್ಡ-ಕಣಗಳ, ಅಂಟಂಟಾದ, ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭರಿತ ಪರಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾಯುಫಲಿತ ಹೂವುಗಳ ಪರಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ-ಕಣದಂತಿದ್ದು, ಹಗರುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಷ್ಟು ಅಲ್ಪ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಜೇನುಗಳು ವಾಯುಫಲಿತ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಪರಾಗವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯವಾದದ್ದಾದರೂ ಸಹ ಅವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಹೂವುಗಳು ಸ್ವಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಎಂದಿಗೂ ಅರಳುವುದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅವು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹೂವರಳುವ ಮೊದಲೇ ಅವು ಸ್ವಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರಳದೇ ಫಲಿಸುವ ಹೂವುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಯೋಲಾ ಜಾತಿಯ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವಿಯ ಜಾತಿಯ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಸಸ್ಯಗಳು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಲಾರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿರುವ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಪರಾಗವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಕೀಟಗಳಿಂದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಿತವಾದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಕೀಟಫಲಿತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ "ಕೀಟ-ಪ್ರಿಯ". ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಕೀಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ್ನೂ ಸಹ-ವಿಕಾಸದಿಂದ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಬಹುದು.
ಹೂವುಗಳು ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಕರಂದ ಗ್ರಂಥಿ ಎಂಬ ಗೃಂಥಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶವುಳ್ಳ ಮಕರಂದವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನ್ನೊಣಗಳು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು "ವರ್ಣಮಯ" ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಹೂವುಗಳು ಮಕರಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಂತಹ ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಕರಂದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಗೋಚರಿಸುವಂತಿರಬಹುದು. ಆದರೂ ಅದು ಜೇನ್ನೊಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು ಪರಿಮಳದ ಮೂಲಕವೂ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ಪರಿಮಳವು ನಮಗೂ ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹೂವುಗಳ ಪರಿಮಳವೂ ಮಾನವನಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂವುಗಳು ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವ ಕೀಟಗಳಿಂದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವು ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಯಂತಹ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಕೊಳೆತ ಹೂವುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ರಫ್ಲೇಸಿಯ , ಟೈಟನ್ ಆರಮ್‌, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಪಾಯ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಇಂತಹ ಕೊಳೆತ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬಾವಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತಂಗಗಳಂತಹ ರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಶಕರಿಂದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವಾಗುವ ಹೂವುಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿಮಳಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇಂತಹ ಬಹುತೇಕ ಹೂವುಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನೂ ಇತರ ಹೂವುಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅನುಕರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆರ್ಕಿಡ್‌ನ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಬಣ್ಣ, ಆಕಾರ, ಮತ್ತು ಪರಿಮಳದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಜೇನ್ನೊಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಹುಳಗಳು ಇಂತಹ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಹೂವುಗಳ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯದ ಬದಲಿಗೆ, ಪುಷ್ಪಪೀಠದ ಮೇಲಿನ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಭಾಗಗಳು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗದಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.ರಾನನ್‌ಕ್ಯುಲೇಸಿನಂತಹ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ.
ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರದಳಗಳು ವರ್ಣಮಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಪದಳಗಳ ರೀತಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇತರ ಹೂವುಗಳು ಪುಷ್ಪದಳದ ರೀತಿಯ ರೂಪಾಂತರಿತ ಕೇಸರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಪಿಯೋನಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿಗಳ ಜೋಡಿ ಹೂವುಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಪುಷ್ಪದಳಗಳಿರುವ ಕೇಸರಗಳು. ಹೂವುಗಳು ಅಗಾಧ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂವಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಒಂದೇ ಸುರುಳಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕೂಡಿಕೊಂಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಾನೇಟ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸುರುಳಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕೂಡಿಕೊಂಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಡ್ನೇಟ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರದೆ ಇರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾದವು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಒಂದು ನಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಉಂಗುರದೊಳಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಬೇರೆಯೇ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಂತಹವುಗಳನ್ನು ಜಂಟಿದಳಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ .
ಕೊನೇಟ್ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು: ಸಿಲಿಂಡರಿನಾಕಾರದ ತಳವೇ ನಳಿಕೆ, ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಭಾಗವೇ ಕೊರಳು ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಅಗಲವಾಗಿ ಚಾಚಿರುವ ಭಾಗವೇ ದಳದ ಫಲಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿಯಿರುವ ದ್ವಿಪಾರ್ಶ್ವ ಸಮಪಾರ್ಶ್ವತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಜಂಟಿದಳಗಳ ಹೂವನ್ನು ಎರಡು ತುಟಿಯ ಹೂವು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೇಟ್ ಸ್ವರೂಪದ ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಅಥವಾ ಪತ್ರದಳಗಳಿರುವ ಹೂವುಗಳು ಗಂಟೆ, ಆಲಿಕೆ, ಕೊಳವೆ, ಗಡಿಗೆ, ತಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಚಕ್ರದಂತಹ ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಮುಕುಟದಳ ಅಥವಾ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಸಸ್ಯವು ಅದರ ಜೀವನಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಹೂವಾಗುವಿಕೆಯೆಡೆಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಫಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ನಡೆದಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಗರಿಷ್ಠಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಸ್ಯ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ದ್ಯುತ್ಯವಧಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ್ವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಸ್ಯವು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು. ಅನೇಕ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೂವು ಬಿಡಲು ಶೈತ್ಯೀಕರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕೇತಗಳ ಆಣ್ವಿಕ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯು ಫ್ಲಾರಿಜೆನ್‌ ಎನ್ನುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಕೇತದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. , ಮತ್ತು ಎಂಬ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ಫ್ಲಾರಿಜೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಾರೀರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮತ್ತು ರಚನಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಫ್ಲಾರಿಜೆನ್‌ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯೀಯ ಕಾಂಡದ ಮೂಲಾಂಗವನ್ನು ಹೂವಿನ ಮೂಲಾಂಗವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸುವುದು ಮೊದಲ ಹಂತ.
ಎಲೆ, ಮೊಗ್ಗು ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಕೋಶಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅಂಗಾಂಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ, ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬದಿಗಳು ಕಾಂಡದ ತುದಿಯ ಹೊರಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಲಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಊದಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಈ ಊದಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಪತ್ರದಳಗಳು, ಪುಷ್ಪದಳಗಳು, ಕೇಸರಗಳು, ಮತ್ತು ಶಲಾಕಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಿಮ್ಮೊಗವಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೂವು ರಚನಾಕ್ರಿಯೆಯ ಆರಂಭವು ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ ಕಾಂಡಗಳು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದರೆ, ಆ ಪ್ರಚೋದನೆ ಹೋದರೂ ಸಹ ಕಾಂಡವು ಹೂವು ಬಿಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೂ ಸಸ್ಯಗಳು ಸುಮಾರು 425 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಲಜೀವಿ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳಾದ ಬೀಜಕಗಳ ಸರಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಸಮುದ್ರದದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಳೀಯ ಅಬೀಜಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯಬಿಟ್ಟು, ಅವು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಪಸರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದವು. ಆದರೆ ಸಸ್ಯಗಳು, ಒಣಗಿ ಹೋಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕಿಂತ ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದಾದ ಇತರ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಈ ನಕಲುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವು. ಈ ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೂವುಗಳಾಗದಿದ್ದರೂ ಬೀಜಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದ, ಬೀಜ-ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಸ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಜಿಂಕೊ ಮತ್ತು ಕೊನಿಫರ್‌‌ ಗಳು. ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೊದಲ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾದ ಆರ್ಕಿಫ್ರುಕ್ಟಸ್ ಲಿಯನಿನ್ಜೆನ್ಸಿಸ್‌ ಸುಮಾರು 125 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನದು.
ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿರುವ ಅನಾವೃತ ಬೀಜಗಳ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೀಜದ ಜರೀಗಿಡ‌ಗಳು, ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪೂರ್ವಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹೂವುಗಳ ವಿಕಸನ ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಆಧುನಿಕ ಹೂವುಗಳ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯು, ವಿಕಾಸವಾದಕ್ಕೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿತು. ಇದನ್ನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನು "ಅಸಹನೀಯ ರಹಸ್ಯ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಆರ್ಕಿಫ್ರಕ್ಟಸ್‌ ನಂತಹ ಆವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಅಥವಾ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅನಾವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಮುಂದುವರಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ನ್ಯೂ ಕಲೆಡೋನಿಯದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಆಂಬೊರೆಲ್ಲ ಟ್ರೈಕೊಪೊಡವು ಉಳಿದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಜಾತೀಯ ಗುಂಪು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವು ಹಿಂದಿದ್ದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಂತಿರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಹೂವಿನ ಅಂಗಾಂಗ ಲಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಣಯದ ಆಣ್ವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸರಳ ಮಾದರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಹೂವಿನ ವರ್ಧನೋತಕದೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗ ಮೂಲಾಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು, ಮೂರು ಜೀನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಚಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಈ ಜೀನ್‌ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು , ಮತ್ತು -ಜೀನ್ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೂವಿನ ಮೊದಲ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ -ಜೀನ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪತ್ರದಳಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಎರಡನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ - ಮತ್ತು -ಜೀನ್‌ಗಳೆರಡೂ ಇದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೂರನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀನ್‌ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕೇಸರಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ -ಜೀನ್‌ಗಳು ಶಲಾಕಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಾದರಿಯು, ಅರಬಿಡಾಪ್ಸಿಸ್‌ ಥ್ಯಾಲಿಯಾನಾ ಮತ್ತು ಸ್ನ್ಯಾಪ್‌ಡ್ರಾಗನ್ ಆಂಟಿರ್ಹಿನಮ್‌ ಮಜಸ್‌ ‌ನಲ್ಲಿನ ಏಕರೂಪದ ರೂಪಾಂತರಿತ ರೂಪಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, -ಜೀನ್ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾದಾಗ ರೂಪಾಂತರಿತ ಹೂವುಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಪತ್ರದಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ರಚನೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಎರಡನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಅವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೂರನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು -ಕ್ರಿಯೆಯ ಇರುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೂರನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಶಲಾಕಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಹೂವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ.
ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀನ್‌ಗಳು -ಬಾಕ್ಸ್ ಜೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಹೂವಿನ ಪ್ರತೀ ಅಂಗಾಂಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀನ್‌ಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಕಲು ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಭಿನ್ನಬೀಜಕಧಾರಿ ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಎರಡು ರೀತಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪರಾಗ ಮತ್ತು ಅಂಡಾಣುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಎರಡೂ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೂವುಗಳೂ ಸಹ ಇದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ದ್ವಿಬೀಜಕ ಶಂಕುಹೂವು ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡಿರುವ ಕಾಂಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವ ಎರಡು ಗೆಣ್ಣುಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಂಡದ ಭಾಗವು ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಗೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡ ಎಲೆಗಳು ಎನ್ನಬಹುದಾದ ರಚನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದ , ಒಂದು ತುತ್ತತುದಿಯ ವರ್ಧನೋತಕದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡ ಚಿಗುರು ಅಥವಾ ಸ್ತಂಭಾಕಾರದ ಅಕ್ಷ ದ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ರಚನೆಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿರಬಹುದು. ಹೂವು ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದೇ, ಎಲೆಯ ಕವಲುಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಹೂವು ಅಥವಾ ಅಚಲ ಹೂವು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೂವೊಂದು ಹೊಮ್ಮಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಂಡವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಕಾಂಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರಧಾನಕಾಂಡವು ಹೂವುಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತೀ ಹೂವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕಿರುತೊಟ್ಟು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೂವುಬಿಡುವ ಕಾಂಡವು ರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ಅಗ್ರಸ್ಥ ತುದಿಗೆ ಕಾವಿನ ತುದಿ ಅಥವಾ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೂವಿನ ಭಾಗಗಳು ಕಾವಿನ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಸುರುಳಿಗಳಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಸುರುಳಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಹೂವೊಂದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೇ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ. ಹೂವುಗಳು ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವು ಪರಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳನ್ನು ಅಂಡಾಶಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಡಾಣುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪರಾಗಗಳನ್ನು ಪರಾಗಕೋಶಗಳಿಂದ ಶಲಾಕಾಗ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವೀರ್ಯಾಣುಗಳನ್ನು ಅಂಡಾಣುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಫಲೀಕರಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಾಗಗಳು ಒಂದು ಸಸ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಸ್ವಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಫಲೀಕೃತ ಅಂಡಾಣುಗಳು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವೇ ಮುಂದಿನ ಸಂತತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ, ಮಾರ್ಪಡುವಿಕೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪರಾಗಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಸ್ಯದಿಂದ ಅದೇ ಜಾತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೂವುಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೀಟಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಪಿಗ್ಮಿ ಪಾಸ್ಸಮ್‌ ಎಂಬ ಕುಳ್ಳು ಸಸ್ತನಿಯಂತಹ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೂಗಾಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಕೇಸರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಶಲಾಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಹೂವುಗಳು ಸ್ವ-ಫಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೀಜ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ತಳಿವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವ-ಫಲೀಕರಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಫಲೀಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ದಾಂಡೇಲಿಯನ್‌ ‌ಹೂವುಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಸಸ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ಸ್ವ-ಫಲೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅನೇಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಏಕಲಿಂಗಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳು ಒಂದೇ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಸಸ್ಯದ ಪರಾಗಗಳು ಅದರ ಅಂಡಾಣುಗಳನ್ನು ಫಲೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಹೂವಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಪರಾಗಗಳಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವ-ಬಂಜೆತನ ಅಥವಾ ಸ್ವ-ಅನನುರೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .
ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಯು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಅಂಗಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೇ ಹೂವುಗಳು. ಜೀನ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಗ ಹೊಸ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣ. ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೂವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹೂವಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಹೂವುಗಳು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ದ್ವಿಲಿಂಗೀಯವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು (ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರರ್ಥ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಅಂಗಗಳು ಒಂದೇ ಹೂವಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ), ಮತ್ತು ಅಂಡಾಶಯವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೂವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೆ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರತೀ ಹೂವಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ "ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರದ ಕೆಳಗಿರುವ ಅಂಡಾಶಯ" ಮೊದಲಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು.
ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಪುರುಷ ವೀರ್ಯವು ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಂಡಾಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗವಾಗಲು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದು ಹೂವಿನ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಫಲೀಕರಣಗೊಂಡು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೀಜಗಳೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಇಡೀ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಲು ಬೀಜಗಳು ಮೂಲಕಾರಣ.
ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೂವಿನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೂಗೊಂಚಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇವು ಮಾನವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಕೇವಲ ಆಹಾರದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಮಾನವರು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಯಶಸ್ವಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಆ ಕೀಟಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವು ಸಹವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಸ್ಪರರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೂವು ಮತ್ತು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು ತುಂಬಾ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವು ಅಳಿವಿನ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಸದಸ್ಯ ಜಾತಿಯ ಅಳಿದರೆ, ಅದು ಇತರ ಸದಸ್ಯ ಜಾತಿಯ ಅಳಿವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಸಂತತಿಗಳೇ ಕಾರಣ.
ಸುಮಾರು 130 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹೂವುಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ದೃಢವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ಅವು 250 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ ಅಷ್ಟೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಓಲಿಯಾನೇನ್‌ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾದ ಜೈಗ್ಯಾಂಟೊಪ್ಟೆರೈಡ್‌ ನಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇವು ನಿಜವಾಗಿ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇದು ಕಲ್ಲಾಗುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಹೂವಿನ ವಿಕಾಸವು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂವುಗಳು ಮಾನವನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ, ಗೃಹಾಸಕ್ತಿಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಳೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ನೆಲ ಕದಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮನುಷ್ಯನ ಬೆಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚೆಂದವಾಗಿರುವ ಹೂವುಗಳು ಅವುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕೀಳುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಲು ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಸಹಜೀವನದ ಸಂಬಂಧಗಳು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಭೂಸಸ್ಯಗಳ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಭಾವಿ ಸ್ವರೂಪವಾಗುವಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ, ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೂವಿನ ಭಾಗಗಳ ಬೆಳೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಈ ಹಣ್ಣುಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ.
ಹೂವಿನ ರಚನಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೂವಿನ ಸೂತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಹೂವಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ:
ಪುಷ್ಪ ಅಥವಾ ಕುಸುಮ ಎಂದೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೂವು , ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೋಫೈಟ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಏಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್‌ಗಳೆಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).
ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂವುಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಯೊಗ್ರಫಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಕಾಮತರು ಮೂಲತಃ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರದವರು. ಜನನ ೧೯೩೪ ಇಸವಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯. ತಂದೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ವಾಸುದೇವ ಕಾಮತ್, ತಾಯಿ ರಮಾಬಾಯಿ.
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೀಟ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ ಡಿ
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಉದಯಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ್ದ ಜಾಬ್ನೇರ ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಬಯಾಲಜಿಕಲ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸೇವೆ.
೧೯೭೧ ರಿಂದ ನೌಕರಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ.
೧೯೭೬ ಒಂದು ವರ್ಷಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಶಿಷ್ಯವೇತನ ಪಡೆದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಿರಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮೂರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಕಾಮತರು ಪ್ರವಾಸಕಥನ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಜನಾಂಗೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಕಲೆ, ಪರಿಸರ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ, ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಕಾಮತರ ಪತ್ನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಕಾಮತ್ ಸಂಶೋಧಕಿ ಹಾಗು ಲೇಖಕಿ.
ಡಾ. ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಕಾಮತ್ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಿಥಿಲೆಯ ಸೀತಾ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಶಿವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಿರುವುದು, ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ರಚನೆಯ ಚಿತ್ರ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜ ರಾವಣನ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು ಅಥವಾ ಯಕ್ಷಕಿನ್ನರರು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದೆಂಬ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅದನ್ನು ಅವನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅಂಥ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ರಾವಣನು ತನ್ನ ಸಹಚರ ರಾಕ್ಷಸರೊಡಗೂಡಿ ಭೂಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿ, ಶಿಷ್ಟಜನರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅವರ ಜಪ-ತಪಗಳಿಗೆ ಉಪದ್ರವ ಕೊಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಈ ದುಷ್ಟನಿಂದ ಕಾಪಾಡು ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕರು.
ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿಸಾರಿ ದೇವತೆಗಳ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಅರುಹಿ, ರಾವಣನು ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವೇ ಮಾನವನಾಗಿ ಅವತಾರವೆತ್ತಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡನು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕೋಸಲವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜ ದಶರಥನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು.
ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪುರೋಹಿತರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪುತ್ರಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ವಿಷ್ಣು ದಶರಥನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ದೈವೀ ಪುರುಷನೊಬ್ಬನನ್ನು ಯಜ್ಞಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಈ ದೈವೀ ಪುರುಷ ದಶರಥನಿಗೆ ಅಮೃತವಿದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಕಲಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ ತನ್ನ ರಾಣಿಯರಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ದಶರಥನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಮೂವರು ರಾ‍ಣಿಯರಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೈಕೇಯಿ ಇವರ ನಡುವೆ ಹಂಚಿದನು.
ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮವಿತ್ತರು. ರಾಣಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ರಾಮನೂ, ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಭರತನೂ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರು ಸುಮಿತ್ರೆಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಈ ಬಾಲಕರು ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ, ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಯನ್ನೂ ಕಲಿಯುತ್ತ ಬೆಳೆದರು. ಒಂದು ದಿನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ದಶರಥನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ತರುತ್ತಿರುವ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ರಾಮನನ್ನು ಕಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದರು.
ಒಲ್ಲದ ಮನ್ಸಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರೊಡನೆ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಡಲು ಅವನು ಒಪ್ಪಿದನು. ಈ ಸೋದರರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರೊಡನೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ಅಲ್ಲಿ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿವನ ಬಹಳ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎದೆಯೀರಿಸಿದವನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡಲಿರುವ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತನು. ಅನೇಕ ವಿವಾಹೇಚ್ಛುಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸೋತಿದ್ದ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ರಾಮನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
ಅವನು ಜನಕನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಜನಕನು ಅವನ ಲಾವಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರು ಹೋದನು. ಐದು ಸಾವಿರ ಜನರು ಆ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಂಟು ಗಾಲಿಗಳ ರಥದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತಂದರು. ರಾಮನು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮುರಿಯುವಷ್ಟು ಬಗ್ಗಿಸಿದನು. ಜನಕನು ಸಂತಸದಿಂದ ತನ್ನ ಲಾವಣ್ಯವತಿ ಮಗಳನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು. ಭವ್ಯವಾದ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದ ನಂತರ ನವಜೋಡಿಯು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿತು.
ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟದೆ ಹೋದರೆ, ಹನುಮಂತನ ಹೊರತು ಬೇರಾರೂ ಅದನ್ನು ದಾಟಲಾರರು ಎಂದು ರಾಮನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದನು. ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮೂರು ದಿನ ಕಾದರೂ ತನ್ನನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಿಡಲು ವರುಣನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದನು. ಸಮುದ್ರದೇವತೆಯಾದ ಅವನು 'ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವದಾದರೆ ನೆಲದ ಮೇಲೇ ಕಟ್ಟಿದಷ್ಟು ದೃಢವಾಗಿರುವಂತೆ ಸೇತುವೆಗೆ ಅಲೆಗಳು ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ ಏರ್ಪಡಿಸುವದಾಗಿ' ಮಾತು ಕೊಟ್ಟನು. * ರಾಮನು ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ವಾರ್ತೆಯಿಂದ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೀತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟಾಯಿತು. ರಾವಣನ ತಮ್ಮನಾದ ವಿಭೀಷಣನು, ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾವಣನಿಗೆ ಸಲಹೆಯಿತ್ತಾಗ ರಾವಣನು ಅತೀವ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದದ್ದರಿಂದ, ರಾಮನನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು. (ನಂತರ ನಡೆದ ಘನಘೋರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ , ರಾಮನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ಅಸುರರು ರಾವಣನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದರು. ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮಿಶ್ರಫಲಗಳೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನಡೆದ ನಂತರ ರಾಮ-ರಾವಣರ ನಡುವೆ ನೇರ ಹೋರಾಟದ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸ ಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಳಗದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳೂ ಭೀತರಾದರು. ರಾಮನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಣವೂ ರಾವಣನ ಒಂದು ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದರೂ ಅದು ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೋಚದೆ ಇದ್ದ ರಾಮನಿಗೆ ರಾವಣನ ದೇಹದತ್ತ ಗುರಿಯಿಡುವಂತೆ ವಿಭೀಷಣ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ.ಈ ಉಪಾಯ ಫಲಿಸಿ ರಾವಣ ಉರುಳಿ ಬಿದ್ದಂತೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಪುಷ್ಪಗಳು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಮಳೆಗರೆದವು. ಅವನ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಸಂಗೀತ ಅನುರಣಿಸಿತು. ರಾವಣನ ಪತ್ನಿ ಮಂಡೋದರಿಯ ವಿಲಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಮ ರಾವಣನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೀತೆ ರಾಮನ ಜೊತೆಗೂಡಿದಳು.
ಆದರೆ ಅವಳ ಸಂತೋಷ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು. ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಾಮ, ರಾವಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಇದ್ದುದರಿಂದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಲು ಅವಳು ತಕ್ಕವಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ. ತನ್ನ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ಭರವಸೆಯಿತ್ತಳು ಸೀತೆ. ಆದರೂ ರಾಮನ ಅನುಮಾನ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದರಿಂದ ಸೀತೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಚಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಎಲ್ಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಅಂತಃಕರಣವೂ ಸೀತೆಯ ಕಡೆಗಿದ್ದಿತು.
ಸೀತೆ ಚಿತೆಯನ್ನೇರಿ ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅಗ್ನಿ ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತಂದು ಬಿಟ್ಟನು. ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿರಪರಾಧವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು. ರಾಮನ ನಡತೆಯನ್ನು ಸೀತೆ ಕ್ಷಮಿಸಿದಳು. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ರಾವಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ರಾಮ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿ ಭರತ ಮತ್ತು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನುವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಸುಗ್ರೀವನು ತನ್ನ ವಾನರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅಂಗದನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು. ಹನುಮಂತನು ಅಂಗದನ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ತೆರಳಿದನು. ಅವರು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬಹುದೂರ ಹೋದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಲಂಕಾದ್ವೀಪದ ನಡುವೆ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಕಂಡರು. ಆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆಂದು ತಿಳಿಯದಾದರು.
ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರಹೇಳಿ ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಮಹಾರೂಪ ತಾಳಿ ಅಪಾರ ಜಲರಾಶಿಯನ್ನು ಜಿಗಿದು ದಾಟಿ ತ್ರಿಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಲಂಕಾಪಟ್ಟಣದತ್ತ ನೋಡಿದನು. ನಗರಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಪಹರೆ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಬೆಕ್ಕಿನ ರೂಪತಾಳಿ ನಗರವನ್ನು ನುಸುಳಿ ನಗರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ರಾವಣನು ತನ್ನ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸೀತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ತನ್ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಆಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ರಾಕ್ಷಸಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ದುಃಖದಿಂದ ಕಳೆಗುಂದಿದ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಸಣ್ಣ ಕಪಿಯೊಂದರ ವೇಷ ತಾಳಿ ಹನುಮಂತನು ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಜಿಗಿದು ಅವಳಿಗೆ ರಾಮನ ಉಂಗುರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅವಳಿಂದ ಒಂದು ಉಂಗುರವನ್ನು
ಅವಳನ್ನು ತನ್ನೊಡನೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಲು, ರಾಮನೇ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ ತನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು. ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ರಾವಣನು ಅವಳ ಮನವೊಲಿಸಲು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಅವಳು ಇನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಶವಾಗದಿದ್ದರೆ, ತನ್ನ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಾಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ತುಂಡರಿಸುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಸಿದನು.
ರಾವಣನ ಮಾತಿನಿಂದ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಹನುಮಂತನು ಮಾವಿನ ತೋಟವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದನು. ಅವನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರು ಬಂಧಿಸಿ ರಾವಣನ ಮುಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಹನುಮಂತನು ತಾನು ರಾಮನ ದೂತನೆಂದು ಹೇಳಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸು ಇಲ್ಲವೆ ರಾಮನ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ರಾವಣನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು.