polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಸೋಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಳಸಿದ ಸೂಜಿ, ಸಿರಿಂಜ್ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಚೂಪಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ.
ಸೋಂಕಿತ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ, ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೊಲೆಯುಣೆಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ.
ಹೆಚ್ಐವಿ ಸೋಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
ಹೆಚ್ಐವಿ ಸೋಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಳಸಿದ ತಟ್ಟೆ, ಲೋಟ, ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ.
ಒಳಗೊಂಡ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮಾತೃ ವಿಯೋಗ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕ್ರುತಿಗಳ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಇವರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಂಗೀತಗಾರರೆಂದರೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್‌ರ ೧೧ನೆ ಪುತ್ರರಾದ ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್. ೧೭೬೪-೬೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್‌ರಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಾಲಕ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ಅವರ ಕ್ರುತಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೇವಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೈವಳಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಕಾರರಲ್ಲದವರು ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ ಹಾರ್ಮೋನಿಕಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆ ವಾದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಕೆಲವು ದಂತಕಥೆಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಾಸಿಲ್ಲದೆ ತೀವ್ರ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರು. ಆದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿಯನ್ನಾದಲ್ಲಿದ್ದ ದೊರೆಯ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುರೋಪಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲಾಪೋಷಕರಿಂದ ವೇತನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸಾಲ ಕೋರಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ ಆದರೆ ಅವು ಅವರ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗದಿದ್ದಾರೂ ಅವರ ಡುಡಿಮೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿರುವ ಆಡಂಬರದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಶವವನ್ನು ವಿಯನ್ನಾದ ಸಂತ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು. ೧೮೦೯ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಧವೆ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಜಾರ್ಜ್ ನಿಕಲಸ್ ವಾನ್ ನಿಸ್ಸೇನ್‌ರನ್ನು ವರಿಸಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದರು.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಜನ್ಮ ಜನವರಿ ೨೭, ೧೭೫೬ ರೊಂದು ಇಂದಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಾಯಿತು. ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಆನಾ ಮೇರಿ ಪರ್ಟಲ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಇವರ ತಾಯಿ. ಜನ್ಮದ ಮರುದಿನವೆ ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗಿನ ಸಂತ ರುಪೆರ್ಟ್ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ನಾಮಕರಣ ನೆರವೇರಿತು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ತಂದೆ ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಯುರೋಪಿನ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷವೆ ಪಿಟೀಲು ವಾದನದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಮೂರನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಗ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಪಿಯಾನೋ ಮತ್ತು ಪಿಟೀಲು ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತ ಹಾಗು ಗಾಢ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ೫ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.
ವಿಯನ್ನಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸ್ನೇಹ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತಕಾರರಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಹೇಡನ್ ಜೊತೆ ಬೆಳಯಿತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಡನ್ ವಿಯನ್ನಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೆಟಿಯಿತ್ತಾಗ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೭೮೨-೧೭೮೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ೬ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೇಡನ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಹೇಡನ್ ವಿರಚಿತ ಓಪಸ್ ೩೩ ಕೃತಿಗೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಡನ್ ಕೂಡ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕಚೇರಿ ಕೇಳಿ ಅವರ ತಂದೆ ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಕುರಿತು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ "ದೇವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಂಗೀತಗಾರನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸದಭಿರುಚಿಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಾಢ ಸಂಯೋಜನಾ ಜ್ಞಾನವಿದೆ"
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪ್ರಾಗ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ದ ಜೊತೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಆಪೇರಾ ಕೃತಿ ಲೆ ನಾಟ್ಜೆ ದಿ ಫಿಗಾರೊಗೆ ವಿಯನ್ನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಣೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಗ್‌ನ ಜನತೆ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅ ಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌‌ರ ಹೇಳಿಕೆ "ನನ್ನ ಚೆಕ್ ಮಿತ್ರರು ನನ್ನ ಬಲ್ಲರು" ಚೆಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರಾಗ್‌ನ ವಿಲ್ಲಾ ಬರ್ಟ್ರ್‌ರಾಮ್ಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಚೇಂಬರ್ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯ ೧೭೮೭ರೊಂದು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಆಪೇರಾ ಕೃತಿ ಡಾನ್ ಜೊವ್ವಾನಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಪ್ರಾಗ್ ನಗರದ ಜನತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ವರಮಾನ ನೀಡಿ ಪೋಷಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿರಚಿತ ಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವ ಕೃತಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್ ಕರೆಗಂಟೆಯಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೃತಿಗಳು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ
ಟೈಟನ್ ಗಡಿಯಾರದ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಗೀತ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ೨೫ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ.
ಸಲೀಲ್ ಚೌಧರಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಛಾಯ"ಎಂಬ ಹಳೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ "ಇತನಾ ನ ಮುಜುಸೆ ತು ಪ್ಯಾರ್ ಬಡಾ" ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ೪೦ನೆ ಸಿಂಫೊನಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರದ್ದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಸುಮಾರು ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ೪೧ ಸಿಂಫೊನಿ, ೨೭ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೋಗಳು, ೧೬ ಆಪೇರಾ, ೧೯ ಪಿಯಾನೋ ಸೊನಾಟಗಳು ಮತ್ತು ೨೩ ತಂತಿ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ಕಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ೬೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಯಾವುದೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಹುಟ್ಟುಹಾಕದಿದ್ದರೂ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೋ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಳಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ನೃತ್ಯಗಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ರಚಿಸಿದರು.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕಾಲವಾದ ನಂತರ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಕಲೆ ಹಾಕಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನ ನೆಡಯಿತುಆದರೆ ಅವು ಯಾವೂ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಕೊಕೆಲ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊರತಂದರು. ಕೊಕೆಲ್ ಕಲಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಂಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಹಲವು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು ಇಂದು ಕೊಕೆಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಎ ಮೆಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೊ "ಕೆ೪೮೮" ಅಥವಾ "ಕೆವಿ೪೮೮" ಎಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹ ಈಗಾಗಲೆ ಆರು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
೧೭೮೨-೧೭೮೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಾವೆ ಸ್ವತಃ ಪಿಯಾನೋ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿದರೂ, ಸೇರಬೇಕಿದ್ದ ಹಣ ಕೈ ಸೇರದೆ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಗಾಗ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗಟ್ಟು ಎದುರಿಸಿತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಯನ್ನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಮನೆ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಆಪೇರಾ ಕೃತಿಗಳಾದ ಲೆ ನಾಟ್ಜೆ ದಿ ಫಿಗಾರೊ ೧೭೮೬ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಾನ್ ಜೋವ್ವಾನಿ ೧೭೮೭ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಸುತ್ತ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳು, ವಾದ ಪ್ರತಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆರೋಗ್ಯ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಸೂಚನೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಅರಿವು ಅವರ ಕೊನೆಗಾಲದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಕೆಲವರದ್ದು. ಆದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವರ ಧಿಡೀರ್ ಸಾವು ಅವರ ಪರಿವಾರದವ ಮತ್ತು ಬಂಧು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಆಘಾತ ತಂದಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತ್ತಾರೆ.
'ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಥವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಮೇಧಾವಿ, ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. ಇವರನ್ನು ಪ್ರಪಂಚ ಕಂಡ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರೆಂದು ಎಂದು ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋ, ಚೇಂಬರ್ ಸಂಗೀತ, ಸಿಂಫೊನಿ ಸಂಗೀತ, ವೃಂದ ಗಾನ ಮತ್ತು ಆಪೇರಾ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇವರ ಹಲವು ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೫ ೧೭೯೧ರೊಂದು ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ೧ ಘಂಟೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಜ್ವರದಿಂದ ನಿಧನರಾದರೆಂದು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವರ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹಲವಾರು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿದ್ದು ಪಾದರಸ ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ವಾತ, ಜಂತು ರೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳೂ ತಿಳಿಸುವಂತ ಹಲವು ವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿವೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೂಡ ಇವರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
೧೭೮೩ರಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ದಂಪತಿಗಳು ತಂದೆ ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ ಮಾರಿಯಾ ಆನಾರನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಇವರ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ರಚಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮೂಹ ಗೀತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಗ್ರಾಸ ಮೀಸು ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.
೧೭೮೨-೮೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಯುಗದ ನಿಸ್ಸೀಮ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಫೆಡರಿಕ್ ಹ್ಯಂಡೆಲ್‌ರ ರಚನೆಗಳ ಗಾಢ ಅಧ್ಯಯನ ನೆಡಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಬರೋಕ್ ಛಾಪು ಇವರ ಸಿಂಫೋನಿ ೪೧ ಮತ್ತು ದಿ ಸಾಬರ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಟ ಕೃತಿಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಆಗಸ್ಟ್ ೪ ೧೭೮೨ರೊಂದು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಇಷ್ಟದ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ವೆಬ್ಬರ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಾದರೂ, ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆ ತಲುಪಿದವು. ಇವರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕುಳಿದ ಪುತ್ರರಾದ ಕಾರ್ಲ್ ಥಾಮಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಜ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಅಥವ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಂಶ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು.
೧೭೮೨ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹತ್ತರ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಅವರ ಆಪೇರಾ ದಿ ಎನ್ಫ್ಯೂರನ್ಗ್ ಆಸ್ ದಿಮ್‌ ಸೆರಾಯ್ಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆ ವರ್ಷ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳು ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಸಂಯೋಜನ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೋ ವಾದನದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
೧೭೮೧ರ ವಿಯನ್ನಾ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಶ್ರಯದಾತರಾದ ಹಿರೋನಿಮಸ್ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಶ್ರಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಮನೆತನ ಅವರಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಯನ್ನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರು.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಅಂತಿಮ ಹಾಗು ಅಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯದ ರೆಕ್ವಿಯಮ್ ತದನಂತರ ಪತ್ನಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಕ್ಷೇವಿಯರ್ ಸೌಸಮೇರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ಹುಕ್ಕೇರಿ ಬಾಳಪ್ಪನವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಸಂಚರಿಸಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನಲ್ಲದೇ, ಕನ್ನಡದ ಕವಿಗಳಾದ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ, ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ, ಕುವೆಂಪು ಮೊದಲಾದವರ ಗಿತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಹಾಡು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡಿ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊರಗೂ ಸಹ ಬಾಳಪ್ಪನವರು ವಿಜಯಪತಾಕೆಯನ್ನು ಹಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುವಜನ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಜವಾಹರಲಾಲ ನೆಹರೂ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ ಇವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ವಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ತುಲಾಭಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಅಪೆಕ್ಸ ಥೇಟರಿನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಝಕೀರ ಹುಸೇನ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹುಕ್ಕೇರಿ ಬಾಳಪ್ಪನವರು ೧೯೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಮುರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಚೆನ್ನವೀರಮ್ಮ; ತಂದೆ ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ. ಮುರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಬಾಳಪ್ಪನವರು, ಬೈಲಹೊಂಗಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ತೆರಳಿದರು. ಆದರೆ ಕೌಟಂಬಿಕ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಯಿತು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಇವರ ಮೋಡಿಗೆ ಕೇಳಿದವರೆಲ್ಲ ಬೆರಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವನ ಹಾಡಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಮರುಳಾದ ಶ್ರೀ ಶಿವಲಿಂಗಯ್ಯ ಗವಾಯಿಗಳು ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ಕರೆದು ಶಿಷ್ಯತ್ವ ದಯಪಾಲಿಸಿದರು. ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ ಕಲಿಯುವದನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಬಾಲಕನು ಧಾರವಾಡದ ಮುರುಘಾಮಠದ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಬಾಳಪ್ಪನವರು ಅನೇಕ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೩೨ರಿಂದ ೧೯೪೦ರವರೆಗೆ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಊರೂರು ಅಲೆದರು. ಕೊನೆಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ಬಾಳಪ್ಪನವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ತುಂಬಾ ಲಾಭ ಪಡೆಯಿತೆನ್ನಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಪ್ರಚಾರ, ಮಿತಕುಟುಂಬ ಪ್ರಚಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಳಪ್ಪನವರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡು ರಚಿಸಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಬಾಳಪ್ಪನವರು ಕಾಯ್ದೆ ಭಂಗ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಸೆರೆಮನೆವಾಸದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳದ ಶ್ರೀ ವೀರಪ್ಪ ಹೊನವಾಡ ಇವರ ಪುತ್ರಿ ಶಾಂತಮ್ಮನವರೊಡನೆ ಬಾಳಪ್ಪನವರ ವಿವಾಹ ಜರುಗಿತು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳು.
ನರಸಿಂಗ ರಾಯರು ಸರಕಾರ ಕೇಳಿ ಕೊಂಡಂತೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 243 ವಿಧಿಗಳೂ 13 ಅನುಚ್ಛೇದಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆದ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಕರಡು ರಚನಾ ಸಮಿತಿಯು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ, ತಿದ್ದುವ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿ ಕೊಂಡಿತು. ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ಬರೆದ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಂತರ ಹಲವು ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಕೆಲವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅದು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ 315 ವಿಧಿಗಳೂ 8 ಅನುಚ್ಛೇದಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಕೊನೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಧಿಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 395ಕ್ಕೇರಿತು.
ಭಾರತದ ಜನತೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆರಿಸಿ, ಆ ಸಭೆಗಳು ಸಂವಿಧಾನರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸದಸ್ಯರು ಇದ್ದರು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸದಸ್ಯರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.
ಜವಾಹರ್‍ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್, ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಂ ಆಝಾದ್ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಇವರುಗಳು ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರಿದ್ದರು.
ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಫ್ರಾಂಕ್ ಆಂಟನಿ ಅವರೂ ಪಾರ್ಸಿ ಜನರನ್ನು ಎಚ್.ಪಿ. ಮೋದಿ ಅವರೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಆಂಗ್ಲೊ-ಇಂಡಿಯನ್ನರ ಹೊರತಾದ ಎಲ್ಲ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಖ್ಯಾತ ಕ್ರೈಸ್ತರಾದ ಹರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಇದ್ದರು.
ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞರಾದ ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ, ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ , ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಶಿಯವರೂ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಡಾ. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾರವರು ಸಂವಿಧಾನರಚನಾಸಭೆಯ ತಾತ್ಕಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ನಂತರ, ಡಾ.ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆಯು ಎರಡು ವರ್ಷ ೧೧ ತಿಂಗಳು ೧೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೧೬೬ ದಿನ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸಮಾವೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಹಾಗು ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶವಿತ್ತು.
ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರುರವರು ತಮ್ಮ ಆಶಯಗಳ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ :
ಭಾರತವು ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಸೇರಬಯಸುವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ.
ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸರಕಾರದ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ;
ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕರಣಗಳು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ದೊರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ;
ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯ; ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು; ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸದಾಚಾರದ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾತು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ, ಆರಾಧನೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಂಗ-ಸಹವಾಸ ಮತ್ತು ಕೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಆಶ್ವಾಸಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತಿವುಗಳು ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ;
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ, ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ, ದೀನ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಳು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ;
ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಭೂಮಿ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ವಾಯು ಪರಿಮಿತಿಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರೀಕ ದೇಶಗಳಂತೆ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ;
ಈ ದೇಶವು ಲೋಕಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮನುಕುಲದ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಮನಸಾರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿವೆ:
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಹುಮತದಿಂದ: ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸದೀಯರ ಅಂಗೀಕಾರವಿದ್ದರೆ, ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ: ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರು ಹಾಜರಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ೩ರಲ್ಲಿ ೨ ಭಾಗ ಸಂಸದೀಯರು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೆ ಅ ತಿದ್ದುಪಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಬಗೆಗಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲಿನಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತವಿದ್ದು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಅರ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಮೇಲಿನಂತೆ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದರೂ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೀ ತಿದ್ದಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆಯೆ ಆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ೨ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಷ್ಟು ಆಗಿವೆ. ಈ ಸಂವಿಧಾನ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬೇರೆ ಜನತಂತ್ರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾಯಿದೆ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತರಬಲ್ಲ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕರಣ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಾತಿ, ಪಂಗಡ, ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪಂಚಾಯತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗ ನೇತಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೇಲ್ಗೈ ಹೊಂದಿ, ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂವಿಧಾನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳು ತಮ್ಮ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಬಯಸಿವೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಅಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ ದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿತ ಇತರ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಾದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳು, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪೀಠಿಕೆಯು ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಇದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಹಾಗು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಪೀಠಿಕೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅಥವಾ ಅದರ ಯಾವುದೇ ಅಂಶವನ್ನು ಕಾನೂನಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಜಾರಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಪದಗಳು - "ನಾವು, ಜನರು " - ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಜನಗಳ ಕೈನಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪೀಠಿಕೆಯು, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೂಬ್ಬ ನಾಗರೀಕ ಹಾಗು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸಮಾಜವಾದ, ಜಾತಿ ನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ - ನವೆಂಬರ್ ೨೬ ೧೯೪೯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪೀಠಿಕೆಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಅಂಗವಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವ ಇರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುವಲ್ಲಿ ಪೀಠಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಣ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪೀಠಿಕೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ, 'ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ' ಪ್ರಕರಣ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಪೀಠಿಕೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿಸುವ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು.
ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೂಲಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ "ಸಾರ್ವಭೌಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಗಣರಾಜ್ಯ" ಎಂದಿತ್ತು. ಎರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳಾದ "ಸಮಾಜವಾದಿ" ಮತ್ತು "ಜಾತ್ಯಾತೀತ" ಪದಗಳನ್ನು ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ೪೨ನೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸರ್ದಾರ್ ಸ್ವರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಮಿತಿಯು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
ಸಂವಿಧಾನವು ದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಆಳುವ ಸರಕಾರದ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳನ್ನು ಸರಕಾರದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿ ಅಂಗದ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಖಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಜನತೆ ಹಾಗೂ ಸರಕಾರದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರಕಾರವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನೂನು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ದೇಶದ ಗುರಿಗಳು - ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಸಮಾಜವಾದ, ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಗ್ರತೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. * ಅದು ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ಆಜ್ಞೆ , ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅನುಚ್ಛೇಧಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ೧೨ ಅನುಚ್ಛೇಧಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಧಿಕಾರ ಪರಮಾವದಿ; ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಬಳ ;ಪ್ರಮಾಣವಚನಗಳ ವಿಧಗಳು; ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು. ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡಗಳ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಏರ್ಪಾಟು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು;ಅಸ್ಸಾಮಿನಲ್ಲಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಏರ್ಪಾಟು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು; ಕೇಂದ್ರ ,ರಾಜ್ಯ ಹಾಗು ದ್ವಂದ್ವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು; ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು ; ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯ ಸುಧಾರಣೆ ; ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಂನ್ ಸಂಯೋಗ; ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ಪಕ್ಷಾಂತರ ವಿರುದ್ದ ವಿಶೇಷ ಏರ್ಪಾಟು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ; ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆ .
೧೯೭೪ರ ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ೩೯ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ೪೨ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಅವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿತು. ಎಚ್.ಎಮ್.ಸೀರ್ವಾಯ್‍ರಂತಃ ಕೆಲ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಜ್ಞರು ಇದು ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಆಶಯಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ೧೦೮ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೧೦ ನೇ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ ೯ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಧೆಯಕ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಿ ರಾಷ್ತ್ರಪತಿಗಲಳ ಅಂಕಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.
ಸಮಾಜವಾದಿ ಪದವು ಪೀಠಿಕೆಗೆ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ೪೨ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಅರ್ಥ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ, ಭಾಷೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಅರ್ಥ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಒಂದು ಸುಖೀ ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗುವುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಮಿಶ್ರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸರಕಾರವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜೀತಪದ್ಧತಿ ನಿವಾರಣೆ, ಸಮಾನ ಭತ್ಯೆ ಮಸೂದೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ನಿಷೇಧ ಮಸೂದೆ ಸೇರಿವೆ.
ಜಾತ್ಯತೀತ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಪೀಠಿಕೆಗೆ ೧೯೭೬ರ ೪೨ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹನೆ. ಭಾರತವು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಆಚರಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಸರಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕಾನೂನಿನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸರಕಾರೀ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದ ಆಚಾರ-ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಅಂಗ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದೆ.
ಮೂವರು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಂತ್ರಿಗಳ ತಂಡವೊಂದು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ, ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ತಂಡವನ್ನು 'ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಸಂವಿಧಾನದ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಈ ಸಮಿತಿಯು, ಕರಡು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಮಿತಿಯು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ೨೯೬ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ೧೯೪೬ರ ಜುಲೈ - ಅಗಸ್ಟ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಗಿದವು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೧೯೪೭ರಂದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನರಚನಾ ಸಮಿತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಭೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೪೬ರಂದು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ಗಮನೀಯವಾದುದು. ಆದರೆ ಈ ಸಂವಿಧಾನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜೋದ್ಧಾರದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು. ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞ ಗ್ರಾನ್ವಿಲ್ ಆಸ್ಟಿನನ, "ಸರ್ವೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾಯಶಃ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನವೂ ಇಷ್ಟು ಒತ್ತು ನೀಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಿತಿಯ ಇತರ 6 ಸದಸ್ಯರು ನೇಮಕಗೊಂಡರು: ಕೆ.ಎಂ.ಮುನ್ಶಿ, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಸಾದುಲಾ, ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್, ಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಎನ್. ಮಾಧವ ರಾವ್ (ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಬಿ.ಎಲ್. ಮಿಟ್ಟರ್ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ); ಟಿ. ಟಿ. ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರಿ ,ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದ ಭಾರತ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸರಕಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತಾಧಿಕಾರದ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ವಯೋಮಿತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಜೆಗಳು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಮತ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೇ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಗಣತಂತ್ರವು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾದದ್ದು. ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ತರು ವಂಶ ಪಾರಂಪರೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀವಮಾನದವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರೆಗೆ ನೇಮಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಗಣತಂತ್ರ ಎಂದರೆ " ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಗಣತಂತ್ರ" ಎನ್ನುವರು.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧವು ಮೇ ೯, ೧೯೪೫ರಂದು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸರಕಾರವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಹೊಸ ಸರಕಾರವು ತನ್ನ ಭಾರತೀಯ ಧೋರಣೆ ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಸಾರ್ವಭೌಮ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಂದು. ಭಾರತವು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ. ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶೀ ಶಕ್ತಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಮುಕ್ತ, ಜನರಿಂದ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಕಾರ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ.
ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂತಿಮ ರೂಪವು ಅನೇಕ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂವಿಧಾನಗಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಋಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ: ಫ್ರಾನ್ಜ್ ರಾಡೆಮಾಕರ್ ಮ್ಯಾಡಗ್ಯಾಸ್ಕರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು.
ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ: ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಲುಫ್ಟ್‍‍ವಾಫದಿಂದ ಮೊದಲ ಸಲ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ ಈಡಾಯಿತು.
ಡಂಕರ್ಕ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಣ ಮುಗಿಯಿತು - ಬ್ರಿಟನ್‍‍ನ ಸೇನೆಗಳು ಫ್ರಾನ್ಸ್‍‍ನ ಡಂಕರ್ಕ್‍‍ದಿಂದ ೩,೦೦,೦೦೦ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದವು.
ವಿನ್‍‍ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಕೆಳಮನೆಗೆ, "ನಾವು ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸೋಲುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಸಮುದ್ರತೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೋರಾಡುತ್ತೇವೆ.ಇಳಿಯುವ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ.ಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ.ನಾವು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಶರಣಾಗುವುದಿಲ್ಲ." ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಜೂನ್ ೯ - ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ: ಬ್ರಿಟನ್‍‍ನ ಸೇನಾತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡಿ. ರೋಸವೆಲ್ಟ್, ವರ್ಜಿನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕ ಸಮಾರಂಭಗಳ "ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ" ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ, ಇಟಲಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಿದರು.
ಜೂನ್ ೧೩ - ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ: ಪ್ಯಾರಿಸನ್ನು ಮುಕ್ತ ನಗರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡಿ. ರೋಸವೆಲ್ಟ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ನೌಕಾದಳದ ತೂಕದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೧೧ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಹೊಂದಿ, ಕಾನೂನಾಗಿ ಬರಲು ನೌಕಾದಳ ವಿಸ್ತರಣ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
ತಾರ್ನೂಫ್‍‍ದಿಂದ ಬಂದ ಪೋಲಂಡ್‍‍ನ ೭೨೮ ರಾಜಕೀಯ ಬಂದಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಔಷ್ವಿಟ್ಜ್ ಸೆರೆಯಾಳು ಶಿಬಿರದ ಮೊದಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾದರು.
ಜೂನ್ ೧೫ - ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ: ವರ್ಡನ್ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೇನೆಗಳಿಗೆ ಪತನಗೊಂಡಿತು.
ಜೂನ್ ೧೬ : ಸ್ಟರ್ಜಿಸ್ ಮೋಟರ್‍‍ಸೈಕಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಸ್ಟರ್ಜಿಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಲ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಫಿಲಿಪ್ ಪೆಟಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‍‍ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ತಡವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಶಾಂತಿ ಕರಾರುಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿದರು.
ಸೋವಿಯಟ್ ಸೇನೆ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ, ಲಾಟ್ವಿಯಾಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.