polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ನಿಯಮ ೨೩: ಡೆಡ್ ಬಾಲ್. ಬೋಲರ್ ತನ್ನ ರನ್ ಅಪ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಚೆಂಡು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಚೆಂಡಿನಿಂದ ಆಗುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಆದನಂತರ ಅದು ಡೆಡ್ ಬಾಲ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ ಒಮ್ಮೆ ಡೆಡ್ ಆದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ರನ್ ಅನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚೆಂಡು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಡೆಡ್ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುವೆಂದರೆ, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಒಬ್ಬನು ಔಟ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನಂತರ, ಬೌಂಡರಿ ಹೊಡೆದಾಗ, ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಕಡೆಗೆ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಅಥವಾ ಬೋಲರ್ ನ ಕೈ ಸೇರಿದಾಗ.
ನಿಯಮ ೬: ಬ್ಯಾಟ್. ಬ್ಯಾಟ್ ಗಿಂತ ಉದ್ದ ಇರಬಾರದು ಮತ್ತು ಗಿಂತ ಅಗಲ ಇರಬಾರದು. ಬ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಗ್ಲೌವ್ ಅಥವಾ ಹಸ್ತವನ್ನೂ ಬ್ಯಾಟ್ ನ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೆನಿಸ್ ಲಿಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಬ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದು ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಬಹಳವೇ ಪ್ರಚಾರ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ 'ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್' ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ, ನಿಯಮಗಳು ಬ್ಯಾಟ್ ಮರದಿಂದಲೇ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿವೆ (ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಳಿಯ ವಿಲ್ಲೋ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ).
ನಿಯಮ ೧೦: ಆಡುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೋಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿದೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಯಾವ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪಿಚ್ ನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿಚ್ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಸವಿವರ ನಿಯಮಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ. ಈ ನಿಯಮವು ಪಿಚ್ ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿದುವ ರೀತಿ, ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕೊಯ್ಯುವ ಬಗೆ, ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ರೋಲರ್ ಬಳಸಿ ರೋಲ್ ಮಾಡುವ ಬಗೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಮುನ್ನುಡಿ, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ, ನಲವತ್ತೆರಡು ನಿಯಮಗಳು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅನುಬಂಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿತವಾಗಿವೆ. ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೆರಿಲಿಬೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದದು ಇದರಲ್ಲಿ "ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ನಿಜಾರ್ಥ" ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಸಭ್ಯ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ನ ದೀರ್ಘತೆಯು ನಾಲ್ಕು ಎಸೆತಗಳಿಂದ ಐದು ಎಸೆತಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ಎಂದರೆ ಆರು ಎಸೆತಗಳು ಎಂಬುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ನ ದೀರ್ಘತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಓವರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಎಸೆತಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು). ೧೯೪೭ ರ ಸಂಹಿತೆಯು ಓವರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಎಸೆತಗಳಿರಬಹುದೆಂದು ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರು "ಮೊದಲೇ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು" ಆಡಬಹುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ನಿಯಮ ೨೦: ಕಳೆದುಹೋದ ಚೆಂಡು. ಆಟದಲ್ಲಿನ ಚೆಂಡು ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ತಂಡವು "ಚೆಂಡು ಕಳೆದಿದೆ" ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಬಹುದು. ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡವು ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಂಡವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಆರು ರನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಓಡಿದ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೧೯: ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳು. ಆಟದ ಮೈದಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ/ ಗುರುತು ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ತಾಗುವಂತೆ ಅಥವಾ ದಾಟುವಂತೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆದರೆ ನಾಲ್ಕು ರನ್ ಸ್ಕೋರ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂತಹ ಚೆಂಡು ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮುನ್ನ ಮೈದಾನದಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪುಟ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಿಕ್ಸರ್ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಟ್ಟ ಬೆಳಕು , ಟಾಸ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ನಿಜಾರ್ಥ, ಅಭ್ಯಾಸದ ಅವಧಿಗಳು, ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಸರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು, ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಔಟ್ ಆಗುವ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಎಂಟು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦, ೨೦೧೦ ರಂದು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧, ೨೦೧೦ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಎಲ್ಲಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ನಿಯಮ ೧೬: ಆಟದ ಆರಂಭ, ಆಟದ ನಿಲುಗಡೆ. ವಿರಾಮದ ನಂತರ ಅಂಪೈರ್ "ಪ್ಲೇ" ಎಂದು ಕೂಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಟವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವಧಿಯು ಮುಗಿದಾಗ ಅಂಪೈರ್ "ಟೈಂ" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೨೦ ಓವರ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಒಂದುವೇಳೆ ನಿಗದಿರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೨೦ ಓವರ್ ಗಳು ಮುಗಿಯದಿದ್ದರೆ ೨೦ ಓವರ್ ಗಳು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.
ನಿಯಮ ೨೧: ಫಲಿತಾಂಶ. ಯಾವ ತಂಡವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದೋ ಆ ತಂಡವು ಪಂದ್ಯ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಒಂದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದರೆ, ಪಂದ್ಯವು ಟೈ ಆಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳು ಮುಗಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಪಂದ್ಯದ ಅವಧಿ ಮುಗಿದುಹೋಗಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯವು ಡ್ರಾ ಆಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೧೭: ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವಿಕೆ. ದಿನದ ಆಟದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ದಿನದ ಆಟ ಮುಗಿದ ನಂತರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಬೋಲಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಬೋಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ರನ್ ಅಪ್ ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು, ಅದರಿಂದ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಂಪೈರ್ ಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ನಿಯಮ ೧: ಆಟಗಾರರು. ಒಂದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ನಾಯಕನೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ಆಟಗಾರರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕೃತ ಪಂದ್ಯಗಳ ಹೊರತಾದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡಗಳು ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಬಹುದು, ಆದರೆ ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಿಯಮ ೨೮: ವಿಕೆಟ್ ಪತನ. ವಿಕೆಟ್ ಉರುಳಿದಾಗ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಔಟ್ ಆಗುವಿಕೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂದರೆ ವಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡಿನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ನ ತಗುಲುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡರ್ ಒಬ್ಬನು ಚೆಂಡನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಂತೆಯೇ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಬೇಲ್ ಅನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಟಗಾರರ ವಿಷಯದ ನಂತರ ನಿಯಮಗಳು ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಚ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಧರಿಸುವ ಗ್ಲೌಸ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಯಮ ೪೦ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನುಬಂಧ ಮತ್ತು ಗಳಿವೆ .
ನಿಯಮ೧೪: ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಿಕೆ. ಚೆಂಡು ಡೆಡ್ ಆಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡದ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ತಂಡದ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಮುಗಿಯಿತೆಂದು ಡಿಕ್ಲೇರ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ನಾಯಕನು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲೂಬಹುದು.
ಆಟವಾಡುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು 'ಸೂತ್ರಗಳು' ಅಥವಾ 'ವಿಧೇಯಕಗಳು' ಎನ್ನದೆ 'ನಿಯಮಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕೆಲವೇ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ನಿಯಮ ೨೨: ಓವರ್. ಓವರ್ ಎಂದರೆ, ನೋ ಬಾಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಡ್ ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಬೋಲ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆರು ಎಸೆತಗಳು. ಸತತವಾದ ಓವರ್ ಗಳನ್ನು ಪಿಚ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ತುದಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಬೋಲರ್ ಎರಡು ಸತತ ಓವರ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಿಯಮ೧೮: ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವಿಕೆ. ಇಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳೂ ಪರಸ್ಪರರ ಪಿಚ್ ನತ್ತ ಸಾಗಿ ತಲುಪಿದಾಗ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಯಿತೆಂದು/ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಸೆತದಿಂದ ಹಲವಾರು ರನ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಿಯಮ ೪: ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳು. ಅಂಪೈರ್ ನೀಡುವ ಸೂಚನೆಗಳ ರೀತ್ಯಾ ಸ್ಕೋರ್ ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರು ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.
ನಿಯಮಗಳು ಮುಂದುವರಿದು ರನ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ತಂಡವು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
೨೭ ರಿಂದ ೨೯ ರವರೆಗಿನ ನಿಯಮಗಳು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಲ್ಲದೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಯುನಿಟ್ ಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳು ಆಟಗಾರರು, ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ.
ತೊದಲಬಾಗಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ತೊದಲಬಾಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಬಾಗಲಕೋಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯೦ ಕಿ. ಮಿ. ದೂರ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಸಂತೆ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರಗಳ ಸಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮ ರುಮಾಲು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗೀಗೀಪದಗಳ ಕಲಾವಿದೆಯಾದ ಹಣಮವ್ವ ಹಂಗರಗಿ ಹಾಗೂ ಡೋಳ್ಳಿನ ಪದಗಳ ಕಲಾವಿದರಾದ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ತೇಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ
ಗೋಡಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ-
೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ತುಮಕೂರಿನ ಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ತರೂರು ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ತಂದೆ ಲಿಂಗಣ್ಣ, ತಾಯಿ ಸಿದ್ದಬಸಮ್ಮ. ತಾತ ಹಾಗೂ ಸೋದರಮಾವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದು ಮೈಸೂರಿನ ನವಜ್ಯೋತಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಲೈಟ್ ಬಾಯ್/ಫ್ಲೋರ್ ಬಾಯ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ಮುಂದೆ ಶಂಕರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಠಲಾಚಾರ್ಯ ಅವರ ಬಳಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ದ್ವಾರಕೀಶ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಮೇಯರ್ ಮುತ್ತಣ್ಣ ತಯಾರಾಯಿತು .
ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ ಚಿತ್ರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಟಿ.ಕೆ.ರಾಮರಾಯರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತವಾದ ಆ ಚಿತ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆ, ಕಥಾಮೌಲ್ಯ, ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಒಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂತು. ಇದು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು.
ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಚಂದನವನಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತರಾದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಅವರು ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ, ದೂರದ ಬೆಟ್ಟ,ಭೂತಯ್ಯನ ಮಗ ಅಯ್ಯುನಂತಹ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ೨೩ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ ತಮಿಳು,ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಸಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಎನ್.ಟಿ. ರಾಮರಾವ್, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅಂತಹವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅವರ ತಾರಾಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದವರು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು. ಲೋಕೇಶ್, ಚರಣ್ ರಾಜ್, ಮುರಳಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಸಹಾ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರೆ.
ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕತೆ/ಚಿತ್ರಕತೆಗಳ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ 'ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರವಾದ 'ಭೂತಯ್ಯನ ಮಗ ಅಯ್ಯು' ಚಿತ್ರ ಕೂಡಾ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಥಾಮೌಲ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಗೌಡಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಒಂದು ಪಂಗಡ. ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭಾರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶೇಷ ಪಂಗಡ. ಸಾರಸ್ವತರು ಮೂಲತಃ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಹಾಗೂ ದೃಶದ್ವತಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಋಗ್ವೇದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತ ಪ್ರಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ವರಾಹಮಿಹಿರನ ಬೃಹತ್ ಸಂಹಿತೆ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲೂ ವಿವರಣೆಯಿದೆ.
ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತಿನ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಇವರು. ಇವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಿ ಎಸ್ ಬಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಲಹಬಾದಿನ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ, ಈಗ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿರುವ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ತೀರದ ಮೂಲದವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೆಸರು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ತೀರದ ಮೂಲದವರೆಂದಿದ್ದುದರಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಸಾರಸ್ವತ ಮುನಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಮತ್, ಪೈ, ಶೆಣೈ, ಕಿಣಿ,
ಮಲ್ಯ, ಕುಡ್ವ, ನಾಯಕ್, ಶಾನಭಾಗ್, ಗಾಯ್ತೊಂಡೆ, ಮಹಲೆ, ಪ್ರಭು, ಪುರಾಣಿಕ್, ಭಟ್, ಹೀಗೆ ಮುಂತಾದ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿನವರಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಖಂಡದ ಪ್ರಕಾರ , "ಚಿತ್ಪಾವನ್ ಮತ್ತು ಕರ್ಹಾಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು "ಮೂಲ-ಮೂಲಗಳ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು" ಮತ್ತು "ಸ್ಥಾಪಿತ ಗೌಡ್ ಅಥವಾ ದ್ರಾವಿಡ್ ಗುಂಪುಗಳ" ಭಾಗವಲ್ಲ ಎಂದು ದೇಶಪಾಂಡೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ . ಪರಶುರಾಮ ನಂತರ ಕೊಂಕಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸೇರಿದ್ದ ಮೀನುಗಾರರಿಂದ ಚಿತ್ಪಾವನರನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. , ಅವರ ನಂತರದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು, ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು, ಪರಶುರಾಮನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಹತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ತ್ರಿಹೋತ್ರ ಕರೆತಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರ ವಿಧಿ, ಅಗ್ನಿ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭೋಜನ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಖಂಡವು ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ರಾಜರಿಂದ ಗೌರವಾನ್ವಿತರು, ಚೆಲುವುಗಳು, ನೀತಿವಂತ ನಡವಳಿಕೆಯುಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು" ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ .
ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ , ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ನಿಜವಾದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯ ಹಕ್ಕು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಗೆ ನಿರಂತರ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. 1870 ರ ಮತ್ತು 1880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಾಯಕರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಯ ಐಕಮತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಉತ್ತರದ ಮೂಲವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಕ್ತಾರರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವರು ಉತ್ತರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹಕ್ಕು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿತ್ತು, ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಿತ್ಪಾವನ್ , ದೇಶಸ್ಥ ಮತ್ತು ಕರ್ಹಾಡೆ , ಇತರರಿದ್ದರು.
ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ, ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು "ಗ್ರಾಮ- ಕುಲಕರ್ಣಿಗಳು , ಹಣಕಾಸುದಾರರು, ಒಳ-ಏಷ್ಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ-ರೈತರು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಏಜೆಂಟ್" ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಗೋವಾ, ಕೊಂಕಣ ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯದ ಹಲವು ಮೂಲಗಳು ಇವರಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕೆಲವರು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಂಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಿಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ, ಅವರು ಸ್ಕಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಗೌಡ್‌ನಿಂದ ಕೊಂಕಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ದೊಡ್ಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಪಂಚ ಗೌಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅವರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದ್ರಾವಿಡ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಖಂಡದ ಈ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಮೂಲದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಾಗ್ಲೆ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತರು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯಂತಹ ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಶಿಂಧೆ ಮತ್ತು ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್‌ನ ಹೋಳ್ಕರ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಸಾರಸ್ವತರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು
ಲೇಖಕರಾದ ಜೋಸ್ ಪ್ಯಾಟ್ರೋಸಿನಿಯೊ ಡಿ ಸೋಜಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಡಿಕ್ರೂಜ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಗೌಡ ಅಥವಾ ಗೌಡ್ ಪದವನ್ನು ಘಗ್ಗರ್‌ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ , ಗೌಡ್ ಮತ್ತು ಸಾರಸ್ವತ್ ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ .
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಜನ ತ್ಚುರೆನೆವ್ ಅವರು ಶೆನ್ವಿಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮುದಾಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜಿ ಎಸ್ ಬಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಜಾತಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮೂಲದ ದಂತಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧುನಿಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಸಾರಸ್ವತ ನಾಮಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವು ಶಿಲಾಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕದಂಬ ತಾಮ್ರ ಫಲಕದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಾಸನಗಳು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಗೌಡ್ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು "ಗೌಡ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯು ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಹಣನ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲಿ , ವಿಂಧ್ಯದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಐದು ಪಂಚ ಗೌಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
"ಶೆಣ್ವಿ" ಮತ್ತು "ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ" ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ೧೭೮೩ರ ಜೂನ್ ೫ರಂದು ಜೋಸೆಫ್ ಮತ್ತು ಎಟೀನ್ ಮಾಂಟ್‌ಗಾಲ್ಫಿಯರ್ ಎಂಬ ಸೋದರರು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಲೂನಿನಂತಹ ಬಿಸಿಗಾಳಿತುಂಬಿದ ಗೋಳವನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿನಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ರಂದು ಈ ಸೋದರರು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಅನೋನೇ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇಂತಹುದೇ ಬಲೂನಿನಲ್ಲಿ ಕುರಿ, ಕೋಳಿ ಹಾಗೂ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳನ್ನಿರಿಸಿ ಹಾರಿಬಿಟ್ಟರಾದರೂ ಆ ಬಲೂನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದೊಳಗೇ ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ೧೭೮೩ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೧ರಂದು ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಜೀನ್ ಫ್ರಾಂಕಾಯ್ಸ್ ಪಿಯಾತ್ರೆ ಡಿ'ರೋಜ಼್ಯೆರ್ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾಂಕಾಯ್ಸ್ ಲಾರೆಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಡಿ'ಆರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಎಂಬುವವರು "ಮಾಂಟ್‌ಗಾಲ್ಫಿಯರ್ ಬಲೂನ್"ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ೨೩ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳಂತೆ ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಮಾನವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾರುವ ಆಸೆ ಮಾನವನ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಕನಸುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಹಾರಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಂದಿನಿಂದಲೇ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಆಸೆ ಕುಡಿಯೊಡೆದಿರಬೇಕು. ಹಾರಾಡುವ ಕನಸನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನನಸಾಗಿಸುವ ಯಾವ ದಾರಿಯೂ ತೋಚದಾದಾಗ ದಂತಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೂಡಿಬಂದವು. ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳ ಕತೆಗಳು, "ತ್ರಿಲೋಕಸಂಚಾರಿ" ನಾರದನ ಪಾತ್ರ, ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದ ಉಲ್ಲೇಖ, ಹನುಮಂತನ ಸಾಗರೋಲ್ಲಂಘನ ಹಾಗೂ ರಾಮಾಯಣ - ಮಹಾಭಾರತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ "ಹಾರಾಡುವ ರಥ"ಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಈ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನಗಳು. ಭಾರತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗೂ ಪೆರು ದೇಶಗಳ ಪುರಾಣ-ದಂತಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಾರಾಡುವ ಮಾನವರ ಹಾಗೂ ಗೂಳಿ, ಕುದುರೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.
ಈ ಬಗೆಯ ವಾಯುನೌಕೆಗಳು ಜಲಜನಕವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ಹತ್ತುಬಾರಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿ, ೧೦೦೨ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದ 'ಹಿಂಡನ್‌ಬರ್ಗ್' ಎಂಬ ವಾಯುನೌಕೆಯೊಂದು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಯಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೩೬ ಜನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಲೇಕ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಡಿದು ನಾಶವಾಯಿತು. ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯ ಹಿಂದೆ ನಾಜ಼ಿ ವಿರೋಧಿಗಳ ಕೈವಾಡವನ್ನು ಶಂಕಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಜಲಜನಕಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿದ್ದೇ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿದವು.
ಈ ನಡುವೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಆಲ್ಫೋನ್ಸ್ ಪಿನಾಡ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಬ್ಬರ್ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರೊಪೆಲರ್‌ಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಗ್ಲೈಡರುಗಳ ಹಾರಾಟ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತೋರಿಸಿದ. ರಬ್ಬರ್ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ಪ್ರೊಪೆಲರುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಆ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗುವವರೆಗೂ ಅದು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಗ್ಲೈಡರನ್ನು ಹಾರಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಯ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಗ್ಲೈಡರ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದ ಈತ ೧೮೫೩ರಲ್ಲೊಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಕುದುರೆ ಬಂಡಿಯ ಚಾಲಕನನ್ನು ಗ್ಲೈಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆ ಗ್ಲೈಡರ್ ಅನ್ನು ಹಾರಿಬಿಟ್ಟ. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದ ಹಾರಾಟದ ನಂತರ ಗ್ಲೈಡರ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸವಾರ ಇಬ್ಬರೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಹಾರಾಟ ವಾಯುಯಾನ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ದಾಖಲಾಯಿತು.
ವಾಯುವಿಗಿಂತ ಭಾರವಾಗಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಬಲ್ಲವಾದರೆ ಮಾನವ ಹಾರಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದ ಈತ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರೆಕ್ಕೆಯಂತಹ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ಒಂದು ವಾಹನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ತಯಾರಿಸಿದ್ದ. ಈ ಯಂತ್ರದೊಳಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಂತು ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಆತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾರಾಡಬಹುದೆಂದು ಡ ವಿನ್ಸಿಯ ಆಲೋಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್ ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ನಂತರ ಬಲೂನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ವಾನ್ ಜೆಫಲಿನ್ ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಹಾಳೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ವಾಯುನಾವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ವಾಯುನೌಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಹಾರಾಟದ ಕನಸು ನನಸಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಮುನ್ನಡೆ ದೊರಕಿತು.
೧೪೫೨ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಸಿ ಜನ್ಮತಃ ಇಟಲಿಯವನು; ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಕವಿ, ಶಿಲ್ಪಿ, ಗಣಿತಜ್ಞ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ಅನ್ವೇಷಕ, ವಿಜ್ಞಾನಿ - ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ಮೇಧಾವಿ; ಮೋನಾಲಿಸಾ ಹಾಗೂ ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್‌ನಂತಹ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ಹಾಗೂ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮೊದಲ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಈತನದೇ.
ಆನಂತರ ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಬಾರ್ತೊಲೋಮಿಯೊ ಗುಸ್ಮಾವೊ ಎಂಬಾತ ಆಗಸ್ಟ್ ೮, ೧೭೦೯ರಂದು ಬಿಸಿಗಾಳಿ ತುಂಬಿದ ಬಲೂನಿನ ತಳಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದನೆಂದು ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದಿನಕ್ಕೆ ೨೦೦ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಬಹುದೆಂದು ಗುಸ್ಮಾವೊ ನಂಬಿದ್ದನಂತೆ.
ಮೊದಲ ಮಾನವ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಗ್ಲೈಡರ್‌ನ ನಿರ್ಮಾತೃ ಒಟ್ಟೋ ಲಿಲಿಯಂಥಾಲ್‌ನ ಹೆಸರು ವಿಮಾನಯಾನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈತ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಗ್ಲೈಡರ್‌ಗಳಲ್ಲೊಂದು ಈಗ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಮಿತ್‌ಸೋನಿಯನ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಇವನು ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಗ್ಲೈಡರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಸುಮಾರು ಹದಿನಾರು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಗ್ಲೈಡರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಈತ ೧೮೯೧ರಿಂದ ೧೮೯೬ರ ನಡುವಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾವಿರದ ಐನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಯಶಸ್ವಿ ಹಾರಾಟ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ.
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಯುನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕದಂತಹ ದಹ್ಯ ಅನಿಲಗಳ ಬದಲು ಹೀಲಿಯಂನಂತಹ ಉರಿಯದ ಅನಿಲಗಳ ಬಳಕೆಯತ್ತ ಜನರ ಗಮನ ಹರಿಯಿತು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ವಿಮಾನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯತ್ನಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ವಾಯುನೌಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಯಿತು.
ಹಾರುವ ಕನಸನ್ನು ಕಂಡು, ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆ - ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕನಸುಗಾರನ್ನು ನಾವು ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂತಹ ಕನಸುಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹೆಸರು ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಸಿಯದು.
ಆದರೆ ಕೈಲಿಯ ಗ್ಲೈಡರುಗಳನ್ನು ಅದರ ಸವಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನಾಗಲೀ ಸಾಮಾನು-ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಸಾಗಿಸಲೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಗ್ಲೈಡರುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಯೋಗವೇನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ತಾನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗ್ಲೈಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಸುಮಾರು ೪೫೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸುಕಂಡಿದ್ದ ಈತ ಆಗಸ್ಟ್ ೯, ೧೮೯೬ರಂದು ಇಂತಹುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ದುರ್ಮರಣಕ್ಕೀಡಾದ.
೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕೈಲಿ ಎಂಬಾತ ಗ್ಲೈಡರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ವಾಯುಯಾನದ ಬಗೆಗೆ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದ ಈತ ಗಾಳಿಗಿಂತ ಹಗುರವಾದ ವಿಮಾನ ಮಾತ್ರ ಹಾರಾಟ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ.
ಈತನ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಮಾನವನ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ವಾಹನಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗೆಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಸಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮರನಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೂನುಗಳ ಹಾರಾಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಯಿತು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಬಲೂನುಗಳ ಹಾರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬಲೂನುಗಳ ಹಾರಾಟ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಸಕ್ರೀಡೆಯೂ ಹೌದು.
ವಾಯುನೌಕೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆದಿರುವಾಗಲೇ ವಾಯುವಿಗಿಂತ ಭಾರವಾದ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಯುನಾವೆಗಳನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇಂತಹ ವಾಯುನಾವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಗ್ಲೈಡರ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಾಹಸಿ ಒಟ್ಟೋ ಲಿಲಿಯಂಥಾಲ್; ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ.
ಜತ್ನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇಹದ ಹೊರಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹುರುಪೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೊರಚರ್ಮದಿಂದಾದ ರಚನೆಗಳು.
ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಹುರುಪೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮೂಳೆತಟ್ಟೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಹುರುಪೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೊರಚರ್ಮ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ಹೊದಿಕೆಯಂತಿರುವುದು.
ಬಲವಾದ ಕಶೇರು ಮಣಿಗಳು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಎದೆಯ ಮೂಳೆ, ಕಡೆಯಪಕ್ಷ ಎರಡು ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು, ದಪ್ಪವಾದ ಭುಜಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸೊಂಟ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಬೆರಳುಗಳುಳ್ಳ ಬಲವಾದ ಎರಡು ಜೊತೆ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಇವಿಷ್ಟರಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೃಢರಚನೆಯ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವಿದೆ.
ರೂಪವೈವಿಧ್ಯವಿರುವ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮೊದಲನೆಯ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಕಶೇರುಮಣಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಎಲುಬಿನ ಗೋಳದಿಂದ ಸೇರಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ಸರಳ ಮತ್ತು ಮೊನಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಆಹಾರಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು, ಉಸಿರಾಟದ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಿವಿರಿನ ರಂಧ್ರವಿದ್ದರೂ ಅದು ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ವಾಸೋಚ್ಭ್ವಾಸ ಕ್ರಿಯೆ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ ಅಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊಸಳೆಗಳ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಿದುಳಿನ ಉತ್ತಮ ಮಸ್ತಿಷ್ಕದ ಗೋಳಗಳು ದ್ವಿಚರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಹಾವುಗಳ ಹೊರತು ಮಿಕ್ಕ ಉರಗಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಜೊತೆ ಮಿದುಳಿನ ನರಗಳಿವೆ .
ಜೀರ್ಣಾಂಗದ ಕೊಳವೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣಾಂಗ ಮತ್ತು ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಕ್ಲೋಯಕ ಎಂಬ ಭಾಗವಾಗಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಹೊರತೆರೆಯುತ್ತವೆ.
ಉರಗಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪವಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ತತ್ತಿಯ ಹಳದಿಭಂಡಾರ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸಚ್ಛಿದ್ರವಾದ ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪಿನಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಎರಡು ಗರ್ಭಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪಟಲಗಳು ಆವರಿಸಿವೆ. ಅಲಂಟಾಯ್ಸ್‌ ಪಟಲ ಭ್ರೂಣದ ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದು.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮತ್ತು ಚೀನದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಲಿಗೇಟರ್ ಅಥವಾ ನೆಗಳೆಗಳು.
ಭಾರತದ ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗೇವಿಯಲ್ ಅಥವಾ ಘಾರಿಯಲ್ಲುಗಳು. ಮೊಸಳೆಗಳ ತಲೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ. ಗೇವಿಯಲ್ ಪ್ರಭೇದದ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವ ಮುಸುಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೆಗಳೆಗಳ ಗುಂಡಾದ ಮೊಟಕಿನ ಮುಸುಡಿಯವರೆಗೆ ಈ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಮಜಲು ಮಜಲಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಗೇವಿಯಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಮುಸುಡು ಪಕ್ಷಿಯ ಕೊಕ್ಕಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬಲು ಉದ್ದ. ಮೊಸಳೆಗಳ ತಲೆ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರವಾಗಿದೆ ಮುಸುಡಿನ ಮುಂಭಾಗ ಚೂಪು, ಕೈಮನ್ನುಗಳ ತಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗುಂಡಾಕಾರವಾಗಿದೆ. ಮುಸುಡು ಮೊಂಡಾದ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ನೆಗಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ; ಒಂದರ ವಾಸ ಅಮೆರಿಕದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಂದರದು ಚೀನದೇಶದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಸಳೆಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕ್ರಕಡೈಲಸ್ ಪೊರೋಸಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಕಡೈಲಸ್ ಪಲೂಸ್ಟ್ರಿಸ್. ಇವು ನದೀ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿನ ಜೌಗುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗೇವಿಯಲ್ ಪ್ರಭೇದದ ಗೆವಿಯಾಲಸ್ ಗ್ಯಾಂಜಿಟಿಕಸ್ ಎಂಬುದು ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಉಪ್ಪಿನ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೊಸಳೆಗಳನ್ನು ಅಳಿವೆ ಮೊಸಳೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಭಾರತ, ಸಿಲೋನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಇವು ಅತಿಕ್ರೂರಿ ಮೊಸಳೆಗಳು.
ಥೀಕೋಡಾಂಟಿನ ಸಾಲ್ಟೋಪಸ್ ಎಂಬ ಜೀವಿಯ ವಿಷಯ ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಳಿದೆ. ಅಂಥ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಬಹುಶಃ ವಾಯು ಮಂಡಲವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ತೊಡಗಿದುವು. ಅವುಗಳಿಂದ ವಿಕಸಿಸಿದ ಗಣವನ್ನು ಟೀರೊಡ್ಯಾಕ್ವೈಲ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಾಂಗುಲೀಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೂರಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿತು. ಇದರ ಮುಂಗಾಲುಗಳು ಇಂದಿನ ಬಾವಲಿಗಳಿಗಿರುವಂತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಲ ಬಹಳ ಉದ್ದ. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಆಕಾರ ಮೀನಿನ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯಂತೆ ಇದನ್ನು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಹಾರುವ ಪೆಡಂಭೂತ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇದು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಮೊದಲು ವಿಕಸಿಸಿದವು ಕೇವಲ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದುವು. ಉದ್ದವಾದ ದವಡೆ. ಅದು ತುಂಬ ಹಲ್ಲುಗಳು; ಇವು ನೋಡಲು ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದ್ದುವು. ಕ್ರಮೇಣ ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಇಂದಿನ ಪುಟ್ಟ ವಿಮಾನದಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಿತು. ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜೀವಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿದಾಗ ಅದು ಸುಮಾರು 28'ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರ್ಹಾಂಪೊರ್ಪಿಂಕಾಯ್ಡಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ರ್ಹಾಂಪೊರ್ಪಿಂಕಸ್ ಮತ್ತು ಡೈಮಾರೊಡಾನ್ ಎಂಬುವ ಹಾರುವ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲವಿತ್ತು; ಅದರ ತುದಿಮೀನಿನ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯಂತಿತ್ತು. ಟಿರೋಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಾಯ್ಡಿಯಾ ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಮೊಟಕು. ಅದೇ ಜಾತಿಯ ಟೀರೊಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಸ್ ಪ್ರಭೇದದ ಉರಗಗಳಿಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟು ಹೆಸರು ಡೈಆಪ್ಸಿಡ ಉಪವರ್ಗ, ಇದನ್ನು ಉರಗಕಾಂಡದ ಮಧ್ಯಶಾಲೆಯೆಂದೂ ಇವರ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಉಪಶಾಖೆಗಳು ಲೆಪಿಡೋಸಾರಿಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೋಸಾರಿಯಗಳೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸ ಲಾಗಿದೆ. ಅನಾಪ್ಸಿಡ ಮತ್ತು ಸೈನಾಪ್ಸಿಡಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅನೇಕ ಉರಗಗಳ ಕಪಾಲದ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲಿಯೂ ಎರಡು ಬೃಹದ್ರಂದ್ರಗಳಿದ್ದುವು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಡೈಅಪ್ಸಿಡ ಎಂಬ ಹೆಸರುಬಂದಿದೆ. ಲೆಪಿಡೋ ಸಾರಿಯು ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಣಗಳಿವೆ: ಯೂಸೊಕಿಯ, ರ್ಹಿಂಕೋಕಿಫಾಲಿಯ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ವಮಾಟ. ಮೊದಲು ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು ಯೂಸೊಕಿಯ ಗಣ. ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ, ನೋಡಲು ಹಲ್ಲಿಯಂತೆ, ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಬಹುಶಃ ಅದರಂತೆಯೇ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಟ್ರಯಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಟೇಷಿಯನ್ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಉರಗಗಳನ್ನು ಈ ಗಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ರಯಾಸಿಕ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಮೈದಳೆದ ರ್ಹಿಂಕೋಫಾಲಿಯ ಗಣದ ಜೀವಂತ ಉಳಿಕೆಯೇ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡಿನ ಟ್ವಾಟರಾ . ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಕ್ರಿಟೇಷಿಯನ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿ ಹೋದುವು. ಸ್ಕ್ವಮಾಟಗಣ ಲೆಪಿಡೋಸಾರಿಯ ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿದ ಅಂತಿಮ ಗಣ. ಹಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿ ಬೆಳೆದು ಬಾಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. .
ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದೈತ್ಯೋರಗಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ಪೈಶಾಚಿಕ ಮತ್ಸ್ಯೋರಗಗಳು ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಪೆಡಂಭೂತಗಳು-ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಂಡಲ ಅತಿ ಭಯಂಕರವೂ ಅದ್ಭುತವೂ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ 12ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುಗಳಾಗಿ ಮೆರೆದ ಈ ಮಹಾಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮುಂದೊಂದು ದಿವಸ ನಿಶ್ಶೇಷವಾದುವು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಗೂಢವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಊಹಾಪೋಹಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು; ಗಾಳಿ ತಂಪಾಗಿ ಶೀತಲಗಾಳಿ ಬೀಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು; ಕ್ರಮೇಣ ಜೌಗುಪ್ರದೇಶಗಳು ಬತ್ತುತ್ತಬಂದುವು; ಅನೇಕ ಹೊಸವರ್ಗದ ಸಸ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಶೀತರಕ್ತದ ಉರಗಗಳಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ದೈತ್ಯೋರಗ ಮತ್ಸ್ಯೋರಗ ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಪೆಡಂಭೂತಗಳು ಈ ಶೀತಳ ಹವೆಯನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಗತಿಸಿಹೋಗಿರಬಹುದು. ಸಮುದ್ರದ ಶೈತ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಿ ಮತ್ಸ್ಯೋರಗಗಳು ಅವಸಾನಗೊಂಡುವು. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ದೈತ್ಯೋರಗಗಳಿಗೆ ಹೊಸಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಒಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಉಂಟಾದ ಅಹಾರಭಾವದಿಂದ ಅವು ಮಡಿದಿರಬಹುದು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಂಸಾಹಾರೀ ದೈತ್ಯೋರಗಗಳಿಗೂ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಅವೂ ಅವಸಾನ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಾದ.