polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕಂಬದ ಮರದ ಚೌಬೀನೆ ಕೊಂಚ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಬಿಳುಪು. ಮೃದು, ಹಗುರ ಹಾಗೂ ಮೆತುವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಪೀಪಾಯಿ, ಆಸರೆಗಂಬ, ಗಾಡಿಪಟ್ಟಿ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನೂ ಇದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಪಟಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಈ ಮರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ರೂಢಿಯಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುವಾಸನಾಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಭಾರತದ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮರದ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಜ್ವರಶಮನಕಾರಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದೂ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷದ ತೊಗಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ತೊಗಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೇ ಕಾಣಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಇವುಗಳ ಪುಡಿಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕಿರಣಸ್ಫುರಣ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ತೊಗಟೆಯ ಸಾರ ಹೃದಯದ ಬಡಿತವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ, ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ, ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕಂಬದ ಮರ ತೇವಪುರಿತ ಹಾಗೂ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಇದನ್ನು ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಥವಾ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲೊ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದು. ಬೀಜಗಳ ಮೊಳೆಯುವ ಸಾಮಥರ್ಯ್‌ ಒಂದೇ ಋತುಮಾನ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ ಆ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ ಅಥವಾ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಷ್ಟೆ ಬಿತ್ತಬೇಕು.
ಕಂಬದ ಮರ : ಅನೋನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಉದ್ಯಾನಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಮರ. ಈ ಜಾತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಪಾಲಿಯಾಲ್ತಿಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸು. ೭೦ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅದರಲ್ಲೂ ಏಷ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸು. ೧೨ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಯಾಲ್ತಿಯ ಲಾಂಜಿಫೋಲಿಯ, ಪಾ.ಸೆರಸಾಯ್ಡಿಸ್, ಪಾ.ಫ್ರೇಗ್ರನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪಾ.ಸ್ಯೂಬಿರೋಸಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು.
ಆನಂತರ ಬಂದ ಗದ್ಯಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬೇಕನ್ ಗಣ್ಯನಾದವ. ದಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೇಸ್ ಎಂಬ ಕವನ ಬರಹಗಳು ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತಿವೆ. ಅವನ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಆ ಜಾತಿಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯ ಕೃತಿಗಳು. ಎಸ್ಸೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗಿತ್ತವನೂ ಅವನೇ ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ಊರ್ಜಿತವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಬೇಕನ್ನನ ಪ್ರಮುಖ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇತರರಿಗೂ ಅವನು ಅದನ್ನೇ ಬೋಧಿಸಿದ. ಅವನ ಗದ್ಯ ಬಿಗಿಯಾದ ಅಡಕವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಲೋಚನಾ ಭರಿತವಾಗಿದೆ. ಬೇಕನ್ನನ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳು ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬರೆಹಗಳು
ಇದೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಂದುದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಯುತವಾದ ಬ್ಯೆಬಲಿನ ಭಾಷಾಂತರ-ದಿ ಆಥರೈಸ್ಡ್‍ವರ್ಷನ್, ಸರಳವೂ ಸುಂದರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಈ ಪುಸ್ತಕಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕರನೇಕರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿಮಿತಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದೆ ಹದಿನೇಳನೇಯ ಶತಮಾನದ ಇತರ ಗದ್ಯಲೇಖಕರು ರಾಬರ್ಟ್ ಬರ್ಟನ್, ಥಾಮಸ್ ಫುಲ್ಲರ್, ಜೆರೆಮಿ ಟೆಯ್ಲರ್, ಐಜಾಕ್ ವಾಲ್ಟನ್, ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ಬ್ರೌನ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಆಲ್ ಪೀಪ್ಸ್, ಥಾಮಸ್ ಹಾಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಲಾಕ್. ಬರ್ಟನ್ನನ ದಿ ಅನಾಟಮಿ ಆಫ್ ಮೆಲಂಕ ಫುಲ್ಲರನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರ್ದೀಸ್. ಟೆಯ್ಲರನ ಹೋಲಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಹೋಲಿ ಡ್ಯೆಯಿಂಗ್, ವಾಲ್ಟನ್ನನ ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಂಗ್ಲರ್, ಬ್ರೌನನ ರಿಲಿಜಯೋ ಮೆಡಿಚಿ ಮತ್ತು ಆರ್ನ್ ಬರಿಯಲ್, ಪೀಪ್ಸನ ಡಯರಿ, ಹಾಬ್ಸನ ಲೆವಿಯತಾನ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್‍ನ ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಅಂಡರ್‍ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ - ಇವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಂಥ ಗ್ರಂಥಗಳು.
ಈ ಯುಗ ಇಷ್ಟು ಚೈತನ್ಯಮಯವಾದುದರಿಂದಲೇ ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರ ನಾಟಕವಾದುದು. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲೇ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಭೋಧನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪಾದ್ರಿಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೈಬಲ್ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ನಾಟಕ (ಆ ಕಾಲದ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಮಿಸ್ಟರಿ ಪ್ಲೇಸ್, ಮಿರಕಲ್ ಪ್ಲೇಸ್, ಮೊರ್ಯಾಲಿಟಿ ಪ್ಲೇಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು) ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತು. ಇಂಟರ್ ಲ್ಯೂಡ್ ಎಂಬ ಕಿರುನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರವೂ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕಗಳೂ ಬಂದುವು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಚರ್ಚ್‍ಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಚಕ್ರಗಳ ಮೇಲು ಚಲಿಸುವ, ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ರಂಗವೇದಿಕೆಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮುಂದೆ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯಾಚೆ ಕಟ್ಟಿದ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ ನೆರವಾಯಿತು.
ಗ್ಯಾಮರ್ ಗರ್ಟನ್ಸ್ ನೀಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಾಲ್ಪ್ ರಾಯಿಸ್ಟರ್ ಡಾಯಿಸ್ಟರ್ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಮೊದಲ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಹಾಸ್ಯ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೀತಿಯದಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸೆನೆಕನ ಲ್ಯಾಟಿನ ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ 1561ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಕ್ವಿಲ್ ಮತ್ತು ನಾತ್ಪನ್ ಎಂಬುವರು ಗೋರ್ಪೋಡಕ್ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಇದೇ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸರಳೆಗಳೆಯ ನಾಟಕ. ಅನಂತರ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ವಿಟ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ ಲಿಲಿ, ಪೀಲ್, ಗ್ರೀನ್, ಮಾರ್ಲೊ ಮತ್ತು ಕಿಡ್ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ನಾಟಕಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ-ಹಾಸ್ಯನಾಟಕ, ರುದ್ರನಾಟಕ ಇತ್ಯಾದಿ-ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಕಿಡ್ ಬರೆದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಟ್ರಾಜಿಡಿ ಭೀಭತ್ಸಮಯ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೂ ರೋಮಾಂಚಕಾರಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೂ ಹತ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಸೆನೆಕನ್ ಟ್ರಾಜಿಡಿ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟವರ್ಗದ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಯಿತು.
ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ನಾಟಕವೂ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೇ. ವೆಬ್‍ಸ್ಟರ್‍ನ ದಿ ವೈಟ್ ಡೆವಿಲ್ ಮತ್ತು ಡಚೆಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲ್ಪಿ ಎಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಟಕಗಳು ಇದೇ ಜಾತಿಯವು. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ವಿಟ್ಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೂ ಆದವನು ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಮಾರ್ಲೊ. ಅವನ ಟ್ಯಾಂಬುರ್ಲೇನ್, ದಿ ಜ್ಯೂ ಆಫ್ ಮಾಲ್ಟ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಫೌಸ್ಟಸ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ 11-ನಾಟಕಗಳು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾ ವೈಭವಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರಪೋಷಣೆ ಸಂವಿಧಾನ ವೈಖರಿಗಳಿಗೂ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಅಪೂರ್ವಶಕ್ತಿಗೂ ಹೆಸರಾಂತ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನಿಗೇ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯುಗದ ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶಿಖರಪ್ರಾಯನಾದವ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್. ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಹಿಮಾಲಯ ಸದೃಶನಾದವ ಈ ಕವಿ. ಹಾಸ್ಯನಾಟಕ, ರುದ್ರನಾಟಕ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನಾಟಕ ಮೊದಲಾದ ನಾನಾ ಕೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮನಾದ ಔನ್ನತ್ಯಪಡೆದ ಸಾಧನೆ ಅವನದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಭಾವಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಮೂವತ್ತೆಂಟು ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಎರಡು ದೀರ್ಘಕಥನ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಸುಮಾರು ನೂರೈವತ್ತುನಾಲ್ಕು ಸಾನೆಟ್ಟ್ತುಗಳನ್ನೂ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಾನೆಟ್ ಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ಸುನೀತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರೇಮಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇದೆ. 'ವೀನಸ್ ಅಂಡ್ ಅಡೊನಿಸ್, ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ಲ್ಯುಕ್ರ್ರಿಷಿ ಎಂಬುವು ಆ ಕವನಗಳು. ಅವನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಚ್ ಆಡೊ ಅಬೌಟ್ ನಥಿಂಗ್, ದಿ ಟೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಷ್ರ್ಯೂ, ಆಸ್ ಯು ಲ್ಯೆಕ್ ಇಟ್, ಟ್ವೆಲ್ಫ್‍ತ್ ನ್ಯೆಟ್, ಮಿಡ್ ಸಮ್ಮರ್ ನ್ಯೆಟ್ಸ್ ಡ್ರೀಂ, ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೆನಿಸ್ ಮೊದಲಾದ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕಗಳೂ ರೋಮಿಯೋ ಅಂಡ್ ಜೂಲಿಯಟ್, ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್, ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್, ಒಥೆಲೊ, ಕಿಂಗ್ ಲಿಯರ್ ಮೊದಲಾದ ರುದ್ರ ನಾಟಕಗಳೂ ದಿ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್, ವಿಂಟರ್ಸ್ ಟೇಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಬೆಲಿನ್ ಎಂಬ ಟ್ರಾಜಿ-ಕಾಮೆಡಿಗಳೂ ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್, ಕೋರಿಯೋಲನಸ್, ರಿಚರ್ಡ್ , ಹೆನ್ರಿ ಗಿ ಮೊದಲಾದ ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡುಗಳ ಚರಿತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಾಟಕಗಳೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಮೂಲ್ಯರತ್ನಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿವೆ.
ವಸ್ತು ಯಾವುದೇ ಆಗಲಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ನಾಟಕಗಳು ಮಾನವನ ಹೃದಯಾಂತರಾಳವನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರಿಸುವ ದರ್ಪಣಗಳು. ಹೆಸರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನವರು, ರೋಮಿನವರು ಇತ್ಯಾದಿಯಾದರೂ ಅವನ ಪಾತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ಅಂತೆಯೇ ಅವನ ನಾಟಕ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಂದು ತುಣುಕೆಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿರದು.
ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಗೆಳೆಯನೂ ಸಹನಾಟಕಕಾರನೂ ಆದ ಬೆನ್‍ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಹಾಸ್ಯನಾಟಕಗಳು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗೆ, ನೀತಿಬೋಧನೆಗೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಅವನ ಮತ. ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹಬೇಕೆಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮರ್ಸ್ ಎನ್ನುವ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತವೊಂದನ್ನು ಆತ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ. ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯನೂ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಲ್ಲ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಹೊರಬಿದ್ದು ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಅನಂತರ ಆ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತನಗೆ ತಾನೇ ಸರಿಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಿನವರು ಹ್ಯೂಮರ್ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕೃತಿಕಾರನ ಕೃತಿ-ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಕೃತಿಕಾರನ ಹೆಸರಿನ ಎದುರು ತುಂಬಬೇಕು -ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ)
ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು/ನೆಲೆಯೂರಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬೈಬಲ್ ಗಳು ಈಗ, ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ, ಅಥವಾ ಜಾನ್ ವೈಕ್ಲಿಫ್, ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯ ಅನುವಾದಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅವು ಸುಮಾರು 1382 ಮತ್ತು 1395 ನಡುವೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದಗಳು ಲಾಲರ್ಡ್ ಚಳುವಳಿಯವು,. ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್'ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಲವಾರು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಪೂರ್ವ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ ನ್ನು, ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು "ಇದು ಜನರು ಉತ್ತಮವಾದ ಕ್ರಿಸ್ತನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಆ ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. " ಎಂದು ಹೇಳುವುದಾಗಿತ್ತು , ಅದು ಅನಧಿಕೃತ ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್ ಗ್ರಂಥಗಳ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್ ನ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಸುಮಾರು 200 ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯ.
"ಲಾಲರ್ಡ್" ಪದ, ಪ್ರಮುಖ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾನ್ ವೈಕ್ಲಿಫ್ ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಕರೆಯುವ ಪದ, ಚರ್ಚ್ ನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ 1381 ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು. ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ರು ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ ನ್ನು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ -. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. (ಸರ್ ಗವೈನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ ನೈಟ್, ಗ್ರಂಥಗಳು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಆದಿಪ್ರಾಸದ ಶೃಂಗಾರ ಕಾವ್ಯ .
ಅನಾಮಿಕ ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯ ವಿಲಿಯಮ್ ಲಾಂಗಲ್ಯಾಡಿನ ಪಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲೊಮನ್ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಅದು ವಿಲಿಯಂ ನು ಒಂದು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಬರೆದ , ಬಡವರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಕುರಿತ ಕಾವ್ಯ , ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆ ಧರ್ಮದ ಕಾಣ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ( ಇಟಲಿಯ ಡಾಂಟೆ ಯ “ಲಾ ಡಿವೈನ್” ಕಾಮಿಡಿಯ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವಿದೆ.
1370ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ “ದಿ ಪರ್ಲ್” ಚಿಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ ಕೂಡ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ,ಕಲಾತ್ಮಕ ಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯ ಸಾವಿನ ಶೋಕ ಗೀತೆ. ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿರ್ಮಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿರುವುದೆಂದೆಂಬುದು ಅದರ ಸಾರಾಂಶ.
ಅದೇ ಕವಿಯ ಕೃತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದಾದ ಗವೈನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಗ್ರೀನ್ ನೈಟ್, ಒಂದು ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಥೆ.
ಒಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರನಾಗಿದ್ದ ಜಿಯೋಪ್ರಿ ಛಾಸರ್ ನ ಸರಳ ದ್ವಿಪದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ “ಕ್ಯಾಂಟರಬರಿ ಟೇಲ್ಸ್” -ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‍ನಿಂದ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಬಕೆಟ್ ನ ಸಮಾಧಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳು. ಅವರು 29 ಜನರಿದ್ದರೂ 23 ಜನ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳಿವೆ ಈ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಛಾಸರನು ಒಂದು ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಗಳ ಗುಣ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಟಕಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಜನಪದದ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಛಾಸರ್ ಮೊದಲು ಡ್ಯೂಕನ ಹತ್ತಿರ ಸೇವಕನಾಗಿದ್ದವನು ನಂತರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ರಾಜನ ಲೆಕ್ಕಿಗನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು “ಟ್ರೋಯ್ಲಸ್ ಕ್ರಿಸೈಡ್” , ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಫ್ರೆಂಚ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಯಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬು ಸರದಾರ , ಸ್ಕ್ವಯರ್, ರಾಜರಕ್ಷಾದಳದವ, ಬಾತದ ಸುಂದರಪತ್ನಿ , ಮುಖ್ಯಸನ್ಯಾಸಿನಿ, ಸನ್ಯಾಸಿನಿ, ಮೂವರು ಪಾದ್ರಿಗಳು, ಒಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿ , ಮತಪ್ರಚಾರಕ -ಭಿಕ್ಷು ವ್ಯಾಪಾರಿ , ಗುಮಾಸ್ತ, ನ್ಯಾಯಪಾಲಕ, ಜಮೀನುದಾರ , ಬಡಗಿ, ನೇಕಾರ, ವ್ಯಾಪಾರಿ-ದರ್ಜಿ, ಬಣ್ಣಗಾರ, ಕುಶಲಕೆಲಸಗಾರ, ಅಡಿಗೆಯವ, ನಾವಿಕ, ವೈದ್ಯ, ಗ್ರಾಮ ಪಾದ್ರಿ, ರೈತ, ಗಿರಣಿದಾರ, ಕಾವಲುಗಾರ , ಅಮೀನ, ನ್ಯಾಯದಾನಿ , ಕ್ಷಮಾಧಿಕಾರಿ-ನ್ಯಾಯವಾದಿ., ಚಾಸರ್-ಕವಿ-ಕತೆಗಾರ. ಅಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ತೀಕ್ಷಣ ಬುದ್ಧಿಯ ಅಥಿತೇಯ-ಯಾತ್ರೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ. ಈ ಆತಿಥ್ಯಗಾರನೇ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದೊಂದು ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದವನು ಎಂದು ಛಾಸರನು ಪೀಠಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಕಥಾಕವನ 17000 ಸಾಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರವರ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ 23 ಜನ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರು. ಚಾಸರನ ಈ ಕತೆಗಳು ನಾಟಕೀಯ ಔಚತ್ಯ , ಧೀರೋದಾತ್ತ ಪಾತ್ರ ವಿಶೇಷ, ಸಾಹಸ ಮನೋಭಾವ, ಮತ್ತು ಶೃಂಗಾರ ಬಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಾಸರನು ಸುಧಾರಣಾವಾದಿಯಾಗಿರದೆ ತಟಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ವೈಕ್ಲಿಫನು ಸುಧಾರಣಾವಾದದ ಹರಿಕಾರನಾದರೆ ಚಾಸರನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ /ನವೋದಯದ ಹರಿಕಾರನೆನ್ನಬಹುದು.
ಉಪೋದ್ಘಾತದಲ್ಲಿ -“ಬಾತದಸುಂದರಿಯು ಶೃಂಗಾರ ಪ್ರಿಯೆ; ಅವಳು ತನ್ನ ಐದನೆಯ ಸಪ್ಪೆ-ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಕಾಲಹಾಕಲಾರದೆ ಸದಾ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ.”
“ಸ್ಕ್ವಯರನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಕೊಳಲು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಂತೆ ಗೆಲುವಿನಿಂದ ಮಿಂಚುತ್ತಾನೆ”;
“ಮುಖ್ಯಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೈಕಟ್ಟಿನ ಸುಂದರಿ ಗಂಭೀರೆ , ಅವಳ ಊಟದ ಶಿಸ್ತು ಆಕರ್ಷಣೀಯ, ಸುಂದರ ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಹೊಳೆಯುವುದು”. (ಸಂನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಆಭರಣ ಧರಿಸುವುದು ನಿಶಿದ,್ಧ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹೊರತಲ್ಲ !).
“ಡಾನ ಪಿಯರ್ -ಸಂನ್ಯಾಸಿಯೂ ಕೂಡ ಅಭ್ಯಾಸ ನಿರತನಾಗುವ ಬದಲು ಸದಾ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನಿಗೆ ಬೇಟೆಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಟೆಗಾರ, ಅವನಿಗೆ ದಪ್ಪನೆಯ ದುಬಾರಿ ಬಾತುಕೋಳಿಯ ಊಟ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ” ; ; “ಭಿಕ್ಷುಕ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯು ಹರ್ಬಟ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಿಕ್ಷುಕ”ನೆನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ, “ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಊಟ ಕೊಟ್ಟರೆ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವನು; ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತ ಉಡುಪಿನವ”;
ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಬಿಡುವಿದ್ದರೂ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಸಾಲನೀಡುತ್ತಾ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ್ಲಜಾಣ”
ಅಡುಗೆಭಟ್ಟ ರೋಜರನು “ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನಿಪುಣ ಹಳಸಿದ್ದನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಬಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಜಾಣ”
ಕ್ಷಮಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ವಂಚಕನೆನ್ನುತ್ತಾನೆ “ಹಂದಿಯ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಮಾರಕ ಕುರುಹು ಯೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ವಂಚನೆಗಾಗಿ ಮಂತ್ರ ಪಠಣ ಮಾಡುವನು, ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅವನು ಹೆಣ್ಣು ದನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವನು”. ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಐರಿಷ್ ಬರಹಗಾರರು ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್, ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬೆಕೆಟ್, ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡೂ ಜನ ಆಧುನಿಕ/ ನವ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ, 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, - ಕವಿಗಳು ಟಿ.ಎಸ್.ಎಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ವಿಲಿಯಂ ಫಾಲ್ಕ್ನರ್ ಇತರ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಪ್ರಮುಖರು. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ನ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್-ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಹಲವಾರು ಬರಹಗಾರರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 20 ನೇ ಹಾಗೂ 21 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರು. ಪರಾ-ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ,-ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕೆಲವು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಬರಹಗಾರರ ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರಯೋಗ, ಎರಡೂ ಅಂತರ್ಗತ;ನಿರೂಪಕರ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ಕೃತಿ ಇದ್ದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಘಟನೆ, ವಿರೋಧಾಭಾಸ, ಇತ್ಯಾದಿ,ಇದರ ಮೇಲೆ, ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಧುನಿಕ ಪಂಥದವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು .
ಬೀವುಲ್ಫ್ ಸುಮಾರು 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಒಂದು ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ಕಾವ್ಯ;ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಂದ ಕಾವ್ಯ; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದು .ಇದು ಹಳೆಯ ಬೈಬಲ್‍ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು.ಇದರ ಕರ್ತೃ/ಕವಿ ಯಾರೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಗ್ರೆಂಡೆಲ್ ಆರ್ಧ ಮಾನವ ಅರ್ಧ ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಕೂೃರ-ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಡೇನಿಷ್ ದೊರೆ ಹ್ರೋತ್ಗರ್‍ಗಾಗಿ ಬಿವುಲ್ಫ್ ಕೊಂದ ಕಥೆ. ಅದರ ನಂತರ ಜನರಿಗೆ ತೊಂಗರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುವ ಡ್ರಾಗನ್ ಎಂಬ ಪ್ರಣಿಯನ್ನು ಕೊಂದು ಅದರ ಬೆಂಕಿಯ ಉಸುರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ದೈಹಾರ್ಪ್ ಎಂಬ ತಂತಿವಾದ್ಯ ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಹಾಡುವ ಕಾವ್ಯ. ಇಂಗ್ಲೆಢನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತಂದರು ಅದು ಆಧುನಿಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಆಧಾರವಾದದ್ದು., ಆ ಬೀವೂಲ್ಪ್ ಪದ್ಯದ ಕ್ರಮ ನಂತರ ನಾರ್ಮನ್-ಪ್ರೆಂಚರು ಆ ಪ್ರದೇದವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ವರೆಗೆ. ಹಾಗೆಯೇ 13, 14ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಆ ಪದ್ಯದ ಮಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗಣಗಳು ಈಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಕವನ ಅಥವಾ ಕಾವ್ದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಗದ್ಯ 9ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು , ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಆಂಗ್ಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಕೊಟ್ಟ ಆಂಗ್ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ದೊರೆ ದಿ.ಗ್ರೇಟ್ ಆಲ್ಫ್ರಡ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್'ಗೆ ಅನುವಾದ ಗೊಂಡಿತು.
ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು ಜಾನ್ ಮಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಡ್ರ್ಯೆಡನ್. ಮಿಲ್ಟನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ಪ್ಯಾರಡ್ಯೆಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಡ್ಯೆಸ್ ರೀಗೇಯ್ನ್ಡ್ ಕೃತಿಗಳ ಕರ್ತೃ. ಇವಲ್ಲದೆ ಲಿಸಿಡಾಸ್. ಕೋಮಸ್ ಮೊದಲಾದ ಕವನಗಳೂ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ಆಗೊನಿಸ್ಟಿಸ್ ಎಂಬ ನಾಟಕವೂ ಅವನವೇ. ಸಾನೆಟ್ ಜಾತಿಯ ಕವಿತೆಗಳಿಗೂ ಮಿಲ್ಟನ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕಾವ್ಯದ ವಿಷಯ, ರೂಪ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ ಮಿಲ್ಟನ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಔನ್ನತ್ಯ. ಭವ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಹಾಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸರಳ ರಗಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕವಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಕೃತಿಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ಯೂರಿಟನ್ ಪಂಥದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೂ ರೀತಿನೀತಿಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಡ್ರ್ಯೆಡನ್ ವಿಡಂಬನೆಯ ಕವಿ. ತನ್ನ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖ್ಯಾತ ವಿಡಂಬನೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅಬ್ಸಲಾಮ್ ಅಂಡ್ ಅಕಿಟೋಫೆಲ್, ದಿ ಮೆಡಲ್, ಮ್ಯಾಕ್ ಫ್ಲೆಕ್ನೊ, ದಿ ಹ್ಯೆಂಡ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ಯಾಂತರ್-ಅವನ ಉತ್ತಮ ವಿಡಂಬನೆಗಳು. ಮೊದಲನೆಯ ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೂ ಮೂರನೆಯದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ವಿಡಂಬನೆ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂದು ಕವಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಕೊಡುಗೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು. ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಒಟ್ಟಾರೆ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಕೃತಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಅನುಕರಣೆ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಪದೇ ಪದೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚಳುವಳಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೊಸದು ಬಂದಾಗ ಮೊದಲಿನದು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಜೊತೆ ಜೊತೆ ಸಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಲೇಖಕ ಅಥವಾ ಕವಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನಾದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರಭಾವ ಹಳೆಯದರ ಜೊತೆ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಅಥವಾ ಲೇಖಕನ ಕೊಡಿಗೆಯು ಪೂರ್ಣ ಹೊಸತಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಂತ ಫ್ರತಿಬೆಯ ಹೊಳಪಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಓದುಗರ -ಜನರ ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಅವನ ಕೃತಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಬಗೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮತ್ತು ಹಂತ ಹಂತದ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ, ರೂಪ-ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಅಂತಃ ಶಕ್ತಿಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗದ ದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ ಆಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದವನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕೆನ್ಸ್; ಆದರೆ ಬ್ರಾಂಟೆ ಸಹೋದರಿಯರು, ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ಡಿ, ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಅನೇಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಬರಹಗಾರರು ಇದ್ದರು. ನಂತರ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡಿಗೆ ನೀಡಿದರು.
ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹರ್ಮನ್ ಮೆಲ್ವಿಲ್, ಮೊಬಿ ಡಿಕ್ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಕವಿಗಳು ವಾಲ್ಟ್ ವಿಟ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಸೇರಿದಂತೆ 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೆನ್ರಿ ಜೇಮ್ಸ್, 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಆಗಿರುವನು.
20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಷ್ ಮೂಲದ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾನ್ರಾಡ್ ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಬಹುದು. ವೀರೋಚಿತ ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ . ಆಂಗ್ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅವರಿಂದ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಂಗ್ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗಿದೆ. ಆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು,- ಆದಿಪ್ರಾಸ, ಶಬ್ದ ಪ್ರಾಸ,ಅನುಪ್ರಾಸ ಯಮಕ , ಸ್ವರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಛಾರವಗುವುದು. ಆದಿಪ್ರಾಸದ ಪದ್ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಕ್ಷಣ. ಇದು ಐದು ಕ್ರಮಪಲ್ಲಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಈ ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಕ್ರಮ ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಕ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಾವ್ಯದಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾವ್ಯಗಳು ಎರವಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧಪ್ರತಿಭೆಯ ಜೆಫ್ರಿ ಚಾಸರ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು /ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರ ಬದ್ಧವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದ. ವೆಸ್ಟ್ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯ ಕವಿ ಕಾರ್ನರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕವಿ. ಅವರ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ “ಡಚೆಸ್ ಪುಸ್ತಕ”, ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್’, ‘ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಪ್ ಗುಡ್ ವಿಮೆನ್,’ ಸೇರಿದಂತೆ,ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ,‘ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಟೇಲ್ಸ್’ ಚಾಸರ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಶೈಲಿಯಿತ್ತು. ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕನ್ಸ್ ರವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ಡಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿ0ದ.೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರಾದ ಹೆಮ‌ನ್ ಮೆಲ್ ವಿಲ್ , ವಿಲ್ಟ್ ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ರವರನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಹೆನ್ರಿ ಜೆಮ್ಸ್ ರವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿದ್ದರು.
ನಾಟಕ: :ಲೈಲಿ ;ಕಿಡ್ ;ಪೀಲೆ ;ಛಾಪ್‍ಮನ್ ;ಮಾರ್ಲೋವ್ ;ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ;ಮಿಡಲ್‍ಟನ್ ;ಡೆಕ್ಕರ್ ;ಜಾನ್‍ಸನ್ ;ಫ್ಲಚರ್
ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೊಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗ ಸರಳವಾದ, ನೇರವಾದ, ಭಾವ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿರೇಕವಿರದಿದ್ದ ಬರಹ, ವ್ಯೆಚಾರಿಕತೆ, ವಿಡಂಬನೆ, ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಾದ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾವಿಲಾಸಗಳ ಆಭಾವ-ಇವು ಈ ಯುಗದ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಲಕ್ಷ್ಪ್ಷಣಗಳನ್ನೇ ಪದ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.
ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು/ನೆಲೆಯೂರಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬೈಬಲ್ ಗಳು ಈಗ, ವೈಕ್ಲಿಫ್ ಬೈಬಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ, ಅಥವಾ ಜಾನ್ ವೈಕ್ಲಿಫ್, ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯ ಅನುವಾದಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ;ಡನ್ ;ಹೆರಿಕ್ ;ಹರ್ಬರ್ಟ್ ;ಮಿಲ್ಟನ್ ;ಸಕ್ಲಿಂಗ್ ;ಬಟ್ಲರ್ ;ಕೌಲೀ ಮಾರ್ವೆಲ್
ಇದು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ 15ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಗದ್ಯ ಬರವಣಿಗೆಯೆಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಣುವುದು. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಗೆ ಬಹಳ ಹೋಲಿಕೆ ಇದ್ದು ಓದಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಜೊತೆಗೆ ಇಟಲಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಕಾಣುವುದು.
ಗದ್ಯ: ಡಿಲೋನಿ ;ಸಿಡ್ನಿ ;ಹೂಕರ್ ;ಲೈಲೀ ;ಬೇಕನ್ ;ನ್ಯಾಶ್ ;ಬರ್ಟನ್ ;ಓವರ್ ಬರೀ ;ಅರ್ಲ್ ;ಬ್ರೌನ್ ;ಫುಲ್ಲರ್ ;ಮಿಲ್ಟನ್
ಕಾಯಿಗಳ ಗಾತ್ರದಲ್ಲೂ ಆಕಾರದಲ್ಲೂ ಬಲಿತ ಮೇಲೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ತಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದಲ್ಲೂ ಖಾರದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ತಳಿಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಂಗೀಕಸಿಕಾಯಿ, ಡಬ್ಬಗಾಯಿ, ಗಿಡ್ಡಗಾಯಿ, ಬಳ್ಗಳಿಗಾಯಿ, ಬಿಳಿಗಾಯಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೂ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳುಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೇಪಾಳ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಅಮೆರಿಕ, ಬಲ್ಗೇರಿಯನ್, ಹಂಗೇರಿಯನ್, ಮೊರಾಕನ್, ಯೂಗೋಸ್ಲಾವಿಯನ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಬ್ಯಾಡಗಿ, ಗುಂಟೂರು ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಆನ್ಯುಯಮ್ ಬಗೆಯ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಖಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಉದ್ದನೆಯ ಕಾಯುಳ್ಳ ಬಗೆ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಗುಂಡನೆಯ ಕಾಯುಳ್ಳ ಬಗೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳುಂಟು. ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಖಾರದ ಅಂಶ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಪ್ರಿಕ, ಚಿಲೀಸ್, ರೆಡ್‌ಪೆಪರ್ಸ್, ಕೇಯನ್, ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಮ್, ಸ್ವೀಟ್ ಪೆಪರ್ಸ್, ಪಮಿಯೆಂಟೊ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಇವು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ.
ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ೧೦ರಿಂದ ೩೦ ಸೆ.ಉಷ್ಣಾಂಶ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಳೆ ಆಶ್ರಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದೇ ರೂಢಿ. ಕೆಲವೆಡೆ ನೀರಾವರಿ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುವುದು ಉಂಟು. ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ೬೦ ರಿಂದ ೧೨೫ ಸೆ.ಮೀ ಮಳೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಅತಿ ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ಅತಿ ತೇವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೆರಡೂ ಮಾರಕ. ಕಪ್ಪು, ಮೆಕ್ಕಲು ಹಾಗೂ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದರೂ ಕೆಂಪುಗೋಡು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ ಜೂನ್-ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಫಸಲು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಬಲಿತ ಕೆಂಪು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶುದ್ಧಬೆಳೆಯಾಗಿಯೊ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಕಡಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಯುವುದಿದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಪಾತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ಸಸಿಪಡೆದು ಅನಂತರ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೇಕೆಂದ ಕಡೆ ನಾಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಣಸು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
‘ಕ್ಯಾಪ್ಸಾಇಸಿನ್‌’ ಘಾಟಿಗೆ ಮತ್ತು ‘ಪ್ಯಾಪ್ರಿಕ’ ಮೆಣಸಿನ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳು. ಮೆಣಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್’ ಎಂಬ ಅಂಶವಿದೆ. ಮೆಣಸಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ದ್ರಾವಣ ಬಳಸಿ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೆಣಸಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಟೊಮೆಟೊ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಚೆಂಡು ಹೂ, ಅರಿಶಿಣ, ಶುಂಠಿ, ಏಲಕ್ಕಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರಾವಣ ಬಳಸಿ ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ತೆಗೆದು, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಫ್ತು: ಭಾರತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇದರ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಖಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪುಡಿಯನ್ನೂ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ದ.ಕೊರಿಯ, ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಪೌರಾತ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ೫೨ ಸಾ.ಟನ್ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೆಣಸಿನ ಗಿಡಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ರೋಗರುಜಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಇಂತಿವೆ: ಸ್ಕಿರ್ಟೊತ್ರಿಪ್ಸ್ ಡಾಸರ್ದಾಲಿಸ್ ಎಂಬ ಕೀಟದಿಂದ ಹರಡುವ ವೈರಸ್ ರೋಗ - ಎಲೆಮುರುಟು. ಗಿಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುವುದು, ಎಲೆಗಳು ಮುರುಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಗಳು ಅಂಟುದ್ರವದಿಂದ ಆವೃತವಾಗುವುದು ಈ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕೊಲೆಟೊಟ್ರೈಕಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಸಿ ಎಂಬ ಬೂಷ್ಟಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಯಿಗಳ ಕೊಳೆರೋಗ. ಕೊಲೆಟೊ ಟ್ರೈಕಮ್ ನೈಗ್ರಮ್ ಎಂಬ ಬೂಷ್ಟಿನಿಂದ ಬರುವ ಆಂತ್ರಾಕ್ನೋಸ್ ರೋಗ.
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲು ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇಕಡ 70. ಭಾರತದ ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ವಹಿವಾಟು ₹600 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು. ಚೀನಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳು ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ದೇಶಗಳು. ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಜೊತೆಗೆ ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೆಣಸಿನ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ದೇಶದ ಮುಂಚೂಣಿ ಮೆಣಸು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಪೊದೆರೂಪದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆನ್ಯುಯಮ್ ಪ್ರಭೇದ ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಬಗೆಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೂಗಳು ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಎಲೆಗಳ ಕಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಫ್ರೂಟಿಸೆನ್ಸ್ ಪ್ರಭೇದ ಬಹು ವಾರ್ಷಿಕ ರೀತಿಯದು. ಹೂಗಳು ಅರಳುವುದು ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆಗಳ ಕಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹುಶಃ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿರುವುದು ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೆ. ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೂಪಭೇದಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳು, ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮ, ಪಾನೀಯ, ಸಾಸ್, ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು, ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ಬಳಸಿದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನಷ್ಟೇ ರುಚಿ, ಘಾಟು, ಖಾರದಂಶ ಎಲ್ಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಒಲಿಯೊರೆಸಿನ್‌ ಬೇಗ ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಸಾಗಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸುಲಭ.
ಭಾರತದ ಸಂಬಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ತರಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲತಃ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವರು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ೮ ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡುವಂತಾಗಿ ಬಲುಬೇಗ ವಿವಿಧ ವಾತಾವರಣಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಉಷ್ಣದೇಶಗಳಲ್ಲಂತೂ ಇದು ಬಲು ಪರಿಚಿತ ಸಂಬಾರವಸ್ತುವೆನಿಸಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯರು ಸಂಬಾರಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಾಳುಮೆಣಸನ್ನು.
ಕರ್ನಾಟಕ: ಭಾರತದ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯ. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಯುವ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶೇ.೧೭ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಶೇ.೧೨.೪ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಅರೆಮಲೆನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ಯಾಡಗಿ ತಾಲೂಕು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು.
ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಸೊಲ್ಯಾನೇಸಿಯಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಮ್ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಹಣ್ಣು. ಕ್ಯಾಪ್ಸೇಯಸಿನ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಯಾಪ್ಸೇಯಸಿನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ವಸ್ತುಗಳು, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿದಾಗ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ನೀಡುವ ವಸ್ತುಗಳು. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಅಮೇರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.
ಭಾರತ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ,ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ 1325.3ಸಾವಿರ ಟನ್ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಯುವ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ.
ಫ್ರೂಟಿಸೆನ್ಸ್ ಪ್ರಭೇದದ ಕಾಯಿಗಳು ವಿಪರೀತ ಖಾರ ಗುಣವುಳ್ಳವು. ಇದರ ಕಾಯಿಗಳು ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದವು, ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿರುವುವು : ಕೇಯೆನ್ ಪೆಪರ್ಸ್, ಟಬಸ್ಕೊ ಪೆಪರ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಬಾರವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ:ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯ. ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಟ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶೇ.26.4ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಶೇ.57.8ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೊಲನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಮ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಆನ್ಯುಯಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೂಟಿಸೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳುಂಟು.