polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
‌ ಬರೊಕ್‌ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಫ್ರಾಂನ್ಸಿಸ್ ಚಿಂಗ್ "೧೭ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಟೆಲಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೊಂಡ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದುವರೆ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪೀಯ ಬಳಕೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಎದುರಾಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರಕುಶಾಗ್ರಮತಿ, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಿಕೆಯ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ." ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ‌ ಬರೊಕ್‌ ಭಾವಾಭಿನಯಗಳು ಮ್ಯಾನರಿಸ್ಟ್ ಭಾವಾಭಿನಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ: ಕಡಿಮೆ ದ್ವಂದಾರ್ಥದ, ಕಡಿಮೆ ನಿಗೂಢವಾದ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಾವೃತವಾಗಿದೆ, ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಲೆಯ ವಿಧವಾದ ಒಪೆರಾದ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಭಾವಾಭಿನಯಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ. ‌ ಬರೊಕ್‌ ಭಂಗಿಗಳು ಕಾಂಟ್ರಾಪೊಸ್ಟೋ , ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡವು ಭುಜಗಳ ಸಮಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೊಂಟವನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಅವು ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ‌ ಬರೊಕ್‌ ಶೈಲಿಯು ಏನನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲುಕ್ಸೆಂಬೊರ್ಗ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಪೌಲ್ ರುಬೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರಿ ದೆ ಮೆಡಿಸಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರನು ಒಂದು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು: ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ, ಪ್ರತಿಮಾಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ವರ್ಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯೋಜನಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳ ವಿವರಣೆಗಳ ‌ ಬರೊಕ್‌-ಕಾಲಮಾನದ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು.
ಬರೊಕ್‌ ಎನ್ನುವುದು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದವರೆಗೆ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಕಲಾಶೈಲಿ. ಅದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರೊಕೋಕೋ ಕಾಲಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲೆಯ ಶೈಲಿ, ಇದು ಸಕ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿ, ಗೋಚರ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ವಾಗ್ಮಿತಾ ಕಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಶೈಲಿ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಬರ್ನಿನಿಯವರ ‌ ಬರೊಕ್‌ ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಸಂತ. ಥೆರೆಸಾ ಇನ್ ಎಕ್ಸಟಸಿ , ಇದನ್ನು ರೋಮ್‌ನ ಸ್ಯಾಂಟ ಮಾರಿಯಾ ಡೆಲ್ಲಾ ವಿಟ್ಟೊರಿಯಾದ ಕೊರ್ನಾರೊ ಕ್ರೈಸ್ತರ ಪೂಜಸ್ಥಳಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪೂರ್ಣ ಪೂಜಸ್ಥಳವನ್ನು ಬರ್ನಿನಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದು ಕೊರ್ನಾರೊ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಚರ್ಚನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂರಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.
‌ ಬರೊಕ್‌ ಕೃತಿಯು ರೊಕೋಕೋ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ, ೧೭೨೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಚಿತ್ರಣ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಲೆಗಳಿಗೆ, ‌ ಬರೊಕ್‌ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನವವಸಾಹತುಶಾಹಿ ನೀತಿಯ ಉದಯದವರೆಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದಾದ ಶೈಲಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.
ಥಿಯೆಟ್ರಂ ಮಂಡಿ ಪದ - ವಿಶ್ವವು ವೇದಿಕೆ - ಕೂಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ರಂಗಮಂಚದಲ್ಲಿ ನಟ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ/ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ನಟನೆಯಂತೆಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಅದು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಗುಪ್ತವಾಗಿರಿಸಿತು.
ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಅಥವಾ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ತುಣುಕಿನ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತಿತ್ತು, ಹೀಗೆ ಡಿಯಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಮಾಕಿನ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ದೇವರು ಕೆಳೆಗೆ ಬರಲು ಸಶಕ್ತರಾದರು - ಅಕ್ಷರಶಃ - ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಂದು ನಾಯಕನಿಗೆ ಅತಿ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅಸಂಬದ್ಧ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರಕ್ಷಿಸಲು.
ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕವಿಗಳು ಚಳುವಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳು; ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ವಾಡಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ರೂಪಕಗಳಂತೆ,ನಂತರ ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಪದ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು,ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಪದ್ಯವು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ತಿರುವು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿವರಾತ್ಮಕವಾದ ‌ ಬರೊಕ್‌ಾಲಂಕಾರ, ಪ್ಲಾಟ್ ತಿರುಗುವಿಕೆಗಳ ಬಹುರೂಪತೆ, ಮತ್ತು ‌ ಬರೊಕ್‌ತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಒಪೆರಾದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
‌ ಬರೊಕ್‌ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಇದರ ವೈಯುಕ್ತಿಕತೆಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೇರತನಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ-ಅವಲೋಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಶಗಳು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುವಂತಿವೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ರಚನಾ ಚಿತ್ರಣಗಳು-ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.
ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‌ ಬರೊಕ್‌ ಬರಹಗಾರ ಫಾದರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಟೋನಿಯೊ ವೈರಾ,ಬ್ರೆಜಿಲ್ ೧೮ನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವೇಷಧಾರಿ. ನಂತರದ ಬರಹಗಾರರು ಗ್ರೆಗೋರಿಯೋ ದೆ ಮ್ಯಾಟೊಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಲೋಬೋ.
‌ ಬರೊಕ್‌ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಯಿನ ಮೊರೆಲಿಯ ಮಿಖೊಕನ್ ಚರ್ಚು. ೧೭ನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸೆನ್ಸೊ ಬಾರೊಖಿಯೊರವರಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಲಾದ ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೊನ ಹಲವು ‌ ಬರೊಕ್‌ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ನಂತರದ ‌ ಬರೊಕ್‌ ಶೈಲಿಯು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕಾರಾತ್ಮಕವಾದ ರೊಕೋಕೋಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಅದು, ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯ ಮೂಲಕ, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‌ ಬರೊಕ್‌ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
‌ ಬರೊಕ್‌ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಾವಸ್ಥೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಿಕಲ್ಯಾಂಜೆಲೋ ಮತ್ತು ಕೊರೆಜೊಯೋರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಜರ್ನನಿ ‌ ಬರೊಕ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ‌ ಬರೊಕ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜರ್ನನಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೋಡಿ.
ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸವು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವರ್ತ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವನು ತನ್ನದೇ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಿನ್ಯಾಸಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಬಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಅವನ ಮೈಸನ್ ಕ್ಯೂಟ್ಯುವರ್ ಅನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಉಡುಪಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನಾಮಿಕ ಹೊಲಿಗೆಗಾರ್ತಿಯರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ ಭವನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಶೈಲಿಯು ಆ ಉಡುಪುಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಗ್ರಾಹಕರು ಹೇಳಿದಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಉಡುಪು-ತಯಾರಕರಂತೆ ಮಾಡದೆ ವರ್ತ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರು ಏನನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದನು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕ್ಯೂಟ್ಯುವರ್ ಪದವನ್ನು ಅವನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಬಳಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ತಾತ್ತ್ವಿಕ ವಾದದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದ ಉಡುಪಿನ ಬಗೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿನ ವಿನ್ಯಾಸವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 1858ರ ನಂತರ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿನ್ಯಾಸ ಶಾಲೆಗಳೆಂದರೆ - ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್ ಆಂಡ್ ಮರ್ಕೈಂಡೈಸಿಂಗ್, ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಇಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟೊ ಮರಾಂಗನಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಡಿಸೈನ್, ಸವನ್ನಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಡಿಸೈನ್, ಪ್ರ್ಯಾಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಲಂಡನ್‌ನ ಲಂಡನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಪಾರ್ಸನ್ಸ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಡಿಸೈನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕೊ ಆಫ್ ಮಿಲನ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಕಾಲೇಜ್ ಚಿಕಾಗೊ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ , ಥೈವಾನ್‌ನ ಶಿಹ್ ಚೈನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಮೆಲ್ಬರ್ನ್‌ನ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಫು ಜೆನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಗೂ ಏಷ್ಯಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಫ್ಲೆಸ್ ಡಿಸೈನ್.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಉದ್ಯಮವು ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾರಾಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ಗ ದರದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆಯು ಸಮರ್ಥ ಫ್ಯಾಷನ್‌ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಯಾಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದವರಿಂದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸದ ಉಡುಪನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆ ಶೈಲಿಯು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಧಿಯಾದ್ಯಂತ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಅಗ್ಗದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸರಳ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೆ ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ವು ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಏಕಾಂಗಿಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ತಂಡವೊಂದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಉಡುಪಿಗಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾಡುವ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೂ ಒಂದು ಉಡುಪನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸಕರು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯು ಅವರು ಫ್ಯಾಷನ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
1950ರವರೆಗೆ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಉಡುಪನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಡ್-ಟು-ಮೆಜರ್ ಅಥವಾ ಓಟ್ ಕ್ಯೂಟ್ಯುವರ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡುಪನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಫ್ಯಾಷನ್‌ನ ಉಡುಪನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಾಹಕನ ಆದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ-ಗುಣಮಟ್ಟ, ದುಬಾರಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟು ನೇಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದವು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿಸಲು ದುಬಾರಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ನೇಯ್ದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಉಡುಪಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕ ಬಟ್ಟೆ ಯ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾದ ನಂತರ ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾದರಿಯಂತೆ-ರಚಿಸುವವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆ ಮಾದರಿಯಂತೆ ಉಡುಪನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾದರಿಯಂತೆ-ರಚಿಸುವವರ ಕೆಲಸವು ತುಂಬಾ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಉಡುಪಿನ ಜೋಡಣೆಯು ಅವರ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಾದರಿ ಉಡುಪನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರೂಪದರ್ಶಿಗೆ ತೊಡಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಭವನಗಳು ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಲು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ನಿಜವಾದ ಮಾದರಿ ಉಡುಪನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಗ್ರಾಹಕರು ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ಅದರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಆದೇಶಿಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ತಯಾರಾದ ಉಡುಪು ಆ ಭವನಕ್ಕೆ ಹಣಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಉಡುಪನ್ನು ರೂಪದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ತೊಡಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಉಡುಪಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಕರ ರೂಢಿಯು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳು ಉತ್ತಮ ಫ್ಯಾಷನ್‌ನ ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸುಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಟ್ಟೆಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ವೀಕ್ ಎನ್ನುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಭವನಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಉಪಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಉಡುಪನ್ನು ಯಾರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅವರು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳು, ಚಿತ್ರ ನಮೂನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ಉಡುಗೆಯಾಗಿ ಧರಿಸಲಾದರೂ, ವಿಶೇಷ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಜೆಯುಡುಪು ಅಥವಾ ಪಾರ್ಟಿ ಉಡುಪುಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
"ಕಿಟ್ಸ್ಚ್" ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ, ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿಲ್ಲದ ಎಂಬರ್ಥವಿರುವ ಜರ್ಮನ್ ಪದ "ಕಿಟ್ಸ್ಚೆನ್"ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
"ಕಿಟ್ಸ್ಚ್" ಪದವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸುವುದಾದರೆ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಮೀರಿದ, ಆದ್ದರಿಂದ ಫ್ಯಾಷನ್‌ನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಏನಾದರೊಂದನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರಾದರೂ 80ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಜೊತೆ ಪ್ಯಾಂಟುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು "ಕಿಟ್ಸ್ಚ್" ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದರೆ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಉತ್ತಮ ಫ್ಯಾಷನ್ ಉಡುಪುಗಳ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಲಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಅವರ ಹೊಸ ಶೈಲಿಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವುದೆಂದರ್ಥ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳ ಯೋಜಿತ ಬಳಕೆ-ತಪ್ಪುತ್ತಿರುವಿಕೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅವಧಿಯನ್ನು ಶರತ್ಕಾಲ/ಚಳಿಗಾಲ ಅಥವಾ ವಸಂತಕಾಲ/ಬೇಸಿಗೆಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಓಟ್ ಕ್ಯೂಟ್ಯುವರ್ ‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕೆಲವು ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಉಡುಗೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಿವೆ, ಆದರೂ ಇವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು:
1910ರಲ್ಲಿ, ಜಪಾನೀ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಉಮೆಟಾರೊ ಸುಜುಕಿಯವರು ಅಕ್ಕಿ ತವುಡಿನಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಬೆರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಜಪಾನೀ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ಈ ಲೇಖನ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಾಗ, ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಎಂದು ಮೂಲ ಜಪಾನೀ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅಂಶ ದಾಖಲಾಗದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. 1912ರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಷ್‌ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾಜಿಮಿಯೆರ್ಜ್‌ ಫಂಕ್‌ ಎಂಬುವವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅದೇ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಅದನ್ನು "ಜೀವಸತ್ವ " ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಹೆಸರು ಅಲ್ಪಸಮಯದಲ್ಲೇ ಹಾಪ್‌ಕಿನ್ಸ್‌ರ' "ಸಹಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯಪದವಾಗುವ ಹಾಗಿತ್ತು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಅಮೈನ್‌‌ಗಳೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಪದವು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜೀವಸತ್ವವು ಯಾವುದೇ ಅಮೈನ್‌ ಅಂಶ ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಗೊತ್ತಾದ ನಂತರ 1920ರಲ್ಲಿ, ಜ್ಯಾಕ್‌ ಸೆಸಿಲ್‌ ಡ್ರಮ್ಮಂಡ್‌ ಎಂಬುವವರು "ಅಮೈನ್‌"ನ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನಗಣ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಕೊನೆಯ "" ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಲ್ಲವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ 13 ಜೀವಸತ್ವಗಳಿವೆ : 4 ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲಂತವು ಹಾಗೂ 9 ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲಂತವು . ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗಬಲ್ಲವು ಹಾಗೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆಂದರೆ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಜೀವಸತ್ವ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಶೇಖರವಾಗದ ಕಾರಣ, ನಿರಂತರ ದೈನಿಕ ಸೇವನೆಯು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ರೋಗಾಣು/ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಅನುಕರಿಸಬಲ್ಲವು. ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಮೇದಸ್ಸಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕರುಳಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳಿಗಿಂತ ಹೈಪರ್‌‌ವಿಟಮಿನೋಸಿಸ್‌ ಬಾಧೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲವು. ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕೋಶೀಯ ತಂತೂತಕವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದಾದುದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.
1931ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಸ್ಝೆಂಟ್‌‌-ಗ್ಯೋರ್ಗೈ ಹಾಗೂ ಸಹಸಂಶೋಧಕ ಜೋಸೆಫ್‌‌ ಸ್ವಿರ್ಬೆಲಿಯವರು ರಕ್ತಪಿತ್ತರೋಗ-ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ "ಹೆಕ್ಸುರೋನಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ"ವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. 1937ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಝೆಂಟ್‌‌-ಗ್ಯೋರ್ಗೈರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. 1943ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಅಡೆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಡಾಯ್ಸಿ ಹಾಗೂ ಹೆನ್ರಿಕ್‌ ಡಾಮ್‌ ಎಂಬೀರ್ವರಿಗೆ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಜೀವಸತ್ವ ಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 1967ರಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಲ್ಡ್‌ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವವು ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ (ರಾಗ್ನರ್‌‌ ಗ್ರಾನಿಟ್‌ ಹಾಗೂ ಹಾಲ್ಡನ್‌‌ ಕೆಫ್ಫರ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌ಲೈನ್‌ರೊಂದಿಗೆ) ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರದಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ, ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪೂರಕಗಳ ಅನುಕೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೆ, ಇತರೆಯವುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷತಃ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮುನ್ನ ಇತರೆ ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಔಷಧ ಸೇವಿಸಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರಕಗಳು ಬೇಡದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿವಿಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪರಿಮಾಣ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುತ್ತದಲ್ಲದೇ ವಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಅತಿಬಳಕೆಗೆ 62,562 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈಡಾಗಿದ್ದರು (ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ 80%ರಷ್ಟು 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು), ಇದು 53 "ಪ್ರಮುಖ" ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ 3 ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಇದು ಅನುದ್ದೇಶಿತ ವಿಷಪ್ರಾಶನದಿಂದ ಅದೇ ವರ್ಷ .ನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ 19,250 ಮಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು.
ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಮೇಲಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ "ಜೀವಸತ್ವ"ವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಸತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜೈವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅನೇಕ ವಿಟಾಮೆರ್‌ ಸಂಯೋಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಅಂತಹಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವದ "ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಕ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೆಟಿನಲ್‌, ರೆಟಿನಾಲ್‌‌, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪರಿಚಿತ ಕಾರೊಟೆನಾಯ್ಡ್‌‌ಗಳಂತಹಾ ಸಂಯೋಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ "ಜೀವಸತ್ವ ". ವಿಟಮೆರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುವ ಜೀವಸತ್ವದ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಕೂಡಾ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ ಒಂದರ ಪೋಶಕ ಗುಣವನ್ನು ಅಳೆಯಲು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಶರ್ಕರ, ಪ್ರೋಟೀನು, ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವೊಂದರಲ್ಲಿರುವ ಈ ಘಟಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಆಗುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥದ ಒಟ್ಟು ತೂಕದ ಅತಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವೊಂದರ ಘಟಕಗಳು ಇವಿಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ., ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕಗಳಿಗಿಂತ ರಾಸಾಯಿನಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೆಲವು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೂ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೇ ವಿಟಮಿನ್ನುಗಳು.
ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದವು. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ತಾನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸುವ ಭ್ರೂಣವು ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳಿನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಇತರೆ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಮ, ಅಸ್ಥಿ, ಹಾಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಕೊರತೆಯಾದರೆ, ಮಗುವು ಕೊರತೆಯ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಕೊರತೆಗಳೂ ಸಹಾ ಶಾಶ್ವತ ಹಾನಿ ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.
ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಕೆಲವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು— "ಕರುಳಿನ ಪುಷ್ಟ/ಗಟ್‌ ಫ್ಲೋರಾ" ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ— ಜೀವಸತ್ವ ಹಾಗೂ ಬಯೋಟಿನ್‌ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಬೆಳಕಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೇರಳಾತೀತ ತರಂಗದೂರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜೀವಸತ್ವದ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನು ಸೇವಿಸುವ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾನವದೇಹಕ್ಕಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಜೀವಸತ್ವ ಹಾಗೂ ಟ್ರಿಪ್ಟೋಫಾನ್‌ ಎಂಬ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಿಯಾಸಿನ್‌.
ಕೆಲವೊಂದು ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದಾಗುವ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬಹುಕಾಲ ಮುನ್ನವೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌‌ನವರು ಈಗ ಜೀವಸತ್ವ ನ ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿರುವ ಇರುಳುಗಣ್ಣು ರೋಗವನ್ನು ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದರು. ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸಾಗರ ಜಲಪರ್ಯಟನದ ಉನ್ನತಿಯು ತಾಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳ ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಲಭ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳ ಹಾವಳಿ ಹಡಗಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಮಾನವರಲ್ಲಿನ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದವೆಂದರೆ ಥಿಯಾಮೈನ್‌ , ನಿಯಾಸಿನ್‌ , ಜೀವಸತ್ವ ಹಾಗೂ ಜೀವಸತ್ವ . ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಕೊರತೆಗಳು ಅಪರೂಪ; ಇದಕ್ಕೆ ಸಕಾಲಿಕ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ; ಮತ್ತು ಸಾರವರ್ಧನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಬಳಕೆಯು ಕಾರಣ. ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ.
1900ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ, ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಆಹಾರ ಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸೇವಿಸಿದ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಅಲ್ಪದರದ ಗುಳಿಗೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಸೇವನೆಯ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಕಸನವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಯ ಕೋಶಗಳ, ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಹಾಗೂ ಅಂಗಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗೆ ತಾನು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರದಿಂದ ಪಡೆದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದು ಎಂಬುದು ವಿಷದಪಟ್ಟಿದೆ. ಆಹಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಜೀವಸತ್ವದ ಅತಿಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ದೂರದ ಮಾತು, ಆದರೆ ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಅತಿಬಳಕೆಯಿಂದ ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ, ಅತಿಸಾರ, ಹಾಗೂ ವಾಂತಿಯಂತಹಾ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಪ್ರತಿ ಜೀವಸತ್ವವು ಅನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ ಯೇಸುವಿನ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಹಾಗು ಪ್ರಭಾವಿ ಅಂಶವು ಇದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು. ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಸುಮ್ಮ ಥಿಯಾಲಜಿಕಾ, :ಈ ಕ್ವಾಯೇಸ್ಟಿಯೋ ೨೬, ವಿಭಾಗ ೪, ನಾವು ನಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗಿಂತ ಸ್ವತಃ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಲಿನ್ ಸೂಕ್ತಿಯ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಳಿತಿಗಿಂತ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಇತರರಿಗೆ ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 'ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು' ಎಂದು ಲೆವಿಟಿಕಸ್ ೧೯ ಹಾಗು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ೨೨ನಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರರ್ಥ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸುವಷ್ಟು ಇತರರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರೆ ಅದು ಅನುಕರಣೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಚಿಂತಿಸಿದರೂ, ನಾವು ನಮಗಿಂತ ಹಾಗು ನಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕೆಂದು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪರಮಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ದೇಹದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಬಹುಶಃ ಕಾಮ್ಟೆ ಈ ಥಾಮಿಸ್ಟಿಕ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ತತ್ತ್ವವು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪಂಗಡದ ಕೆಲವು ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಪದದ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೬೦೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಜಿ , ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮೊಘಲ್ ದೊರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಿಖ್ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಭಾಯಿ ಕನ್ಹೈಯ, ಅವರ ಶತ್ರು ಪಡೆಗೆ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗು ಶತ್ರುಗಳು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರು ನೀರನ್ನು ನೀಡಿ ಉಪಚರಿಸಿದರು. ಅವರ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮತ್ತೆ ಕದನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗು ಕೆಲವು ಸಿಖ್ ಯೋಧರು ಭಾಯಿ ಕನ್ಹೈಯ ಶತ್ರುಪಡೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡರು. ಸಿಖ್ ಯೋಧರು ಭಾಯಿ ಕನ್ಹೈಯರನ್ನು ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಜಿ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಈ ಕಾರ್ಯವು ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿನ ಸಿಖ್ ಯೋಧರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.
"ನೀವು ಏನನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಿರಿ, ಹಾಗು ಏಕೆ?" ಗುರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡವರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಉಪಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡೆ," ಎಂದು ಭಾಯಿ ಕನ್ಹೈಯ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ಗುರುಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾ, "ಹಾಗಾದರೆ ಅವರ ಗಾಯಗಳನ್ನು ವಾಸಿ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ನೀವು ಮುಲಾಮನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡಬೇಕು. ನೀವು ಗುರುಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೋ ಅದನ್ನು ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಿರಿ."
ಸೂಫಿತತ್ತ್ವದ, ಐ'ತರ್ ನಲ್ಲಿ , 'ತನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸೂಫಿಗಳಿಗೆ, ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಯಂ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರೆತು ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿರಿಸುವುದು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಅಡಗಿದೆ; ಐ'ತರ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಉದಾತ್ತತೆಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆಂದು ಇಸ್ಲಾಂಧರ್ಮವು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಅನಾಥರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಾಹುವಿನೆಡೆಗೆ ಒಂದು ದೃಢಶ್ರದ್ಧೆಯು ಜನರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಎಡೆಗೆ ಒಂದು ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಮನೋಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸೂಫಿ ತತ್ತ್ವದ ಅನುಭಾವಿಗಳಾದ ರಬಿಯಾ ಅಲ್-ಅದವಿಯ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಇವರು ಜನರೆಡೆಗಿನ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಾನೆಡೆಗೆ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವಹಿಸಿದರು. ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಟರ್ಕಿಷ್ ಸೂಫಿ ಕವಿ ಯೂನಸ್ ಎಮ್ರೆ ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು " , " ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು ಅಥವಾ "ನಾವು ಜೀವಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತೇವೆಂದರೆ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಹಾಗು -' ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ನ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಜೋರ್ಗೆ ಮೊಲ್ ಹಾಗು ಜಾರ್ಡನ್ ಗ್ರಾಫ್ಮನ್, ಫಂಕ್ಷನಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನೆನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ
ನರವ್ಯೂಹದ ಆಧಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗಿ ಹಣದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಹಾಗು ದಾನಧರ್ಮದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮೆಸೋಲಿಂಬಿಕ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮಿದುಳಿನ ಆದಿಮ ಭಾಗವಾದ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಹಾಗು ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇತರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಾಗ, ಮಿದುಳಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಂಡಲವು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಇದು ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರ/ವಿಭಾಜಕ ಭಿತ್ತಿ. ಈ ರಚನೆಗಳು ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೆಸುಗೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಪರಹಿತಚಿಂತನೆ, ಪ್ರಯೋಗವು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೈತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಲ್ಲ ಆದರೆ ಇದು ಮಿದುಳಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಜಾರ್ಜ್ . ಪ್ರೈಸ್ ರ ಬೆಲೆ ಸಮೀಕರಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಂಶವಾಹಿ ವಿಕಾಸವಾದದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಂದು ಗಣಿತ ಸಮೀಕರಣವಾಗಿದೆ.
ಪರಹಿತಚಿಂತನೆ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಉದಾಹರಣೆಯು ಕೋಶೀಯ ಲೋಳೆ ಜೀವಿಗಳಾದ ಡೈಕ್ಟೋಸ್ಟೇಲಿಯಂ ಮ್ಯೂಕೋರಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಆಹಾರಾಭಾವದಿಂದ ಸಾಯುವ ತನಕವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಮೀಬೆ ಗಳಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಹುಕೊಶೀಯ ಬೀಜಾಣು ಕಾಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೀಜಾಣುಕಾಯದ ಕೆಲವು ಕೋಶಗಳು ಇತರ ಕೋಶಗಳ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಹಾಗು ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಹಲವು ಸದೃಶತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ತನ್ನ ನೆರೆಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವೈಲಕ್ಷ್ಯಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಅದ್ವೈತ ಪರಂಪರೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದ, ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರಗಳು ಕುರಿತ ವೇದಾಂತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.