polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕ್ರೂಜ್ ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಗೊಯಾಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎರಡು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ವಿಕೀ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೊಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನ ಮೊದಲ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಜೊಸೆ ಫೆರ್ರೆರ್, ರಿಟಾ ಮೊರೆನೊ, ಬೆನಿಸಿಯೋ ಡೆಲ್ ಟೊರೊ , ಮತ್ತು ಫೆಲೋ ಸ್ಪನಿಯಾರ್ಡ್ ಜೇವಿಯರ್ ಬರ್ಡೆಮ್ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಆರನೇ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜಮೌನ್‌ ಜಮೌನ್‌ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್‌ ಕ್ರೂಜ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್‌ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿವಾಗ ಇವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಸೊಫಿಯಾ ಪನಾಂಗಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಡೂರ್ದೊ ನೊರೈಗಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಲೆಜಂಡ್ರೊ ಅಮೆನಬರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಒಪನ್ ಯುವರ್ ಐಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ನಂತರ 1999ರಲ್ಲಿ ಪೆಡ್ರೋ ಅಲ್‌ಮೋಡೋವರ್‌‌‍ರವರ ಆಲ್ ಅಬೌಟ್ ಮೈ ಮದರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವೂ ಕೂಡ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 2000ರಲ್ಲಿ ಮಾಟ್ಟ್ ಡಾಮನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ
ಪೆನೆಲೊಪ್‌‍ ಕ್ರೂಜ್‌ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಪೆನೆಲೊಪ್‌ ಕ್ರೂಜ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ಚೀಸ್‌ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ದೇಶದ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಮೌನ್‌‌, ಜಮೌನ್‌ ದಿ ಗರ್ಲ್ ಆಫ್ ಯುವರ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಎಪೊಕ್ ಮುಂತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ನಟಿ ಎಂಬ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಹಲವಾರು ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಬ್ಲೊವ್ , ವೆನಿಲ್ಲಾ ಸ್ಕೈ ,ವಿಕ್ಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಹಾಗೂ ನೈನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಸರಾಂತ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪೆಡ್ರೊ ಅಲ್ಮೊಡೊವರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬ್ರೊಕನ್‌ ಎಂಬ್ರೆಸಿಸ್‌ , ವೊಲ್ವೆರ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಅಬೌಟ್ ಮೈ ಮದರ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
2006ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಡಿಡಾಸ್ ಚಿತ್ರದದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾ ಹಯೆಕ್‌‌ರವರ ಜೊತೆ ಸಹನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕ್ರೂಜ್, ಪೆಡ್ರೊ ಅಲ್‌ಮೋಡೋವರ್ ಅವರ ವೋಲ್ವರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಾ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 2006ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನೆ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಐವರು ಸಹ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಪರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್‌‍ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ನಟಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದವು.
ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಮೂಲದ ಪ್ಯಾಶನ್‌ ಸರಣಿ ಮಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಂಗೋಗಾಗಿ, ಪೆನೆಲೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸೋದರಿ ಮೋನಿಕಾ 25 ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಯಿತು. ಜುಲೈ 7, 2007ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್‌ರವರು ಲೈವ್ ಅರ್ಥ್‌‌ನ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು 2007ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೌಮೆ ದೆ ಲೈಗುವ್ನಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಇವರ ಸಹೋದರನ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್‌ ವಿಡಿಯೋ "ಕೋಸಾಸ್ ಕ್ಯು ಕಾನ್ಟಾರ್‌‌"ನಲ್ಲಿ ಗೆಳತಿ ಮಿಯಾ ಮೇಸ್ಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ಮೋನಿಕಾಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಕ್ರೂಜ್‌ ಈ ಮೊದಲು ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ತೀವೃ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇವರು ಲೋರಿಯಲ್‌ ಮತ್ತು ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ’ಟೆಲಿಸ್ಕೊಪಿಕ್‌’ ಹೆಸರಿನ ಕಾಡಿಗೆಗೆ ಇವರು ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
2000ನೇ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವು ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸು ದೊರಕಿದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು. 2001ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಓಪನ್‌ ಯುವರ್ ಐಸ್‌ ಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್‌ ವೆನಿಲ್ಲಾ ಸ್ಕೈ ಎಂಬ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್ ಯೂರೋಪಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ಡೋಂಟ್ ಮೂವ್‌‍ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು, ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು (ಈ ಮೊದಲೇ ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್,ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಮಾತಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು) ಇವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಮಾನವಾದಂತಹ ಇಟಲಿಯ ಡೇವಿಡ್‌ ಡಿ ಡೊನಾಟೆಲೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಫೆಬ್ರುವರಿ 2005ರಲ್ಲಿನ ಸಹರಾ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ನಟ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮಿಕ್‌ನಾಯ್ ಜೊತೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೀಪಲ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ "ತಾವು ದಂಪತಿಗಳಾಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು "ತಾವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅನೋನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಬೇರ್ಪಡುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 2007ರಿಂದ ಅವರು ನಟ ಜೇವಿಯರ್ ಬರ್ಡೆಮ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಮನ್, ಜಾಮನ್ , ಲೈವ್ ಫ್ಲೆಶ್ ಮತ್ತು 2008ರ ವಿಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್‌, ತಾನು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಇಚ್ಚಿಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ತನಗೆ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. "ಹೌದು, ನಾನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬಯಸಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೇರಿ ಕ್ಲೈರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಏಪ್ರಿಲ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. "ನನಗೆ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳು ಬೇಕು ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಸಹ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಧ್ಯ ನನಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು.
ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆದರೂ, ಈಗ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾಮ್ ಕ್ರುಸ್‌‍ನೊಂದಿಗೆ ವೆನಿಲಾ ಸ್ಕೈ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಮೂರು-ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಅದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್‌‍ ಹಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಸೈಂಟಾಲಜಿ ಧರ್ಮದ ಚರ್ಚ್ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಕ್ರೂಸ್‌‍, ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಅವರನ್ನು ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದ್ದ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದವು.
ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರಿಗೆ ಎಡ್ಯುರ್ಡೊ ಎಂಬ ಸಹೋದರನಿದ್ದು, ಆತ ಗಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮೊನಿಕಾ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು 2000ದಿಂದ ಸಸ್ಯಹಾರಿಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ನಾಲ್ಕೂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1997ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಎರ‍ಡು ತಿಂಗಳು ಉಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಅವರು ಪೆಡ್ರೊ ಆಲ್ಮೊಡೊವರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೊಕನ್ ಎಂಬ್ರಾಸಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ನವೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸಂಗೀತದ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಗಿದ್ದ ’ನೈನ್‌’ ನ ಸಿನೆಮಾ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಆಸ್ಕರ್ ವಿಜೇತರಾದ ಸೊಫಿಯಾ ಲೊರೆನ್, ಜುದಿ ಡೆಂಚಿ, ಡೆನಿಯಲ್ ಡೇ-ಲೇವಿಸ್, ನಿಕೊಲ್ ಕಿಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾನ್ ಕೊಟಿಲ್ಯಾರ್ಡ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
ವೊಲ್ವರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಇಮೇಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ 2006 ರಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ.
ಬ್ಲೊ ಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ 2001ರಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ
ಹೆಚ್ಚಾದ ತಾಪಮಾನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಗ್ಗಿದ ಮಟ್ಟಗಳು ಮೀನುಗಳು, ದ್ವಿಚರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊಪೆಪೊಡಳಂತಹ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು. ಉಷ್ಣದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಜಲಚರಿಗಳ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಗತಿಯನ್ನು ಕಿಣ್ವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಜೀವಿಗಳು ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿದ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಗತಿ ಆಹಾರದ ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಲಚರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಇಳಿತ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಜೀವಿಗಳ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಯುಕ್ತ ಪರಿಸರದತ್ತ ವಲಸೆಯನ್ನು ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುವ ಮೀನುಗಳ ಒಳ-ವಲಸೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ದಾರಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಒಳ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲ ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಪರಿಸರಗಳ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಕೂಡ ಜೀವಿಗಳ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕೋಶಗಳ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಒಸ್ಮೊಸಿಸ್‌ಯಿನ ಕೋಶ ಪರದೆಗಳ ಅಂತಃಪ್ರವೇಶ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಕೋಶ ಪ್ರೋಟಿನ್‌ಗಳ ಘನೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಕಿಣ್ವ ಜೀವರಾಸಾಯನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕೋಶಗಳ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹಾಗೂ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು.
ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನದ ನೀರು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ತಳಿಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಾಚಿ ವಿಕಸನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಲಿನಗೊಂಡ ಬೇಸಾಯದ ಸಜೀವವಲ್ಲದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರದಂತೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು ಜೀವನಾಧಾರದ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಬಹುದು, ಇದು ಜಲಜನಕ ಹಾಗೂ ಡೈಸಲ್ಫೇಡ್ ಬಂಧಗಳ ಕಿಣ್ವಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿನ ಒಡೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಚರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಂದಿದ ಕಿಣ್ವ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳ ತುಂಡುವರಿಕೆಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು, ಇದು ಮುಂದೆ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಚ್ಚುಗಿನ ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಒಳಬರುವ ಜಲಜೀವಿಗಳ ಉನ್ನತ ಕ್ರೀಯಾಶೀಲತೆಗೆ ದಾರಿ ಕೂಡ ಆಗಬಹುದು. ಈ ಘಟನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೀಸನಲ್ ನೀರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಥರ್ಮಲ್ ಎರ್ನಿಚಮೆಂಟ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದು. ಒಂದು ತೀವ್ರ ಪ್ರಸಂಗ ಕಡಲ ಹಸುವಿನ ಸಮಷ್ಟೀಕರಣದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇವು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ತಾಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಲ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಕುಂದುವುದು.
ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು, ಕಾಗದ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಕಾಗದದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು, ಸ್ಟೀಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಲುಮೆಗಳಂತಹ ಔದ್ಯಮಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿಯಾದ ನೀರನ್ನು ಹೀಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು:
ಶೈತ್ಯ ಗೋಪುರಗಳು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಉಷ್ಣವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಆವಿಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣವನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಪ‌ಉತ್ಪನ್ನೀಕರಣ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮನೆಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಷ್ಣ ಉತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮುಖ ಶೈತ್ಯೀಕರಣ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಈ ಮೇಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್‌ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದಲ್ಲಿಯ ಪೋರ್ಟ್ರಿಯೊ ಜನರೇಟಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ನೀರನ್ನು ಸ್ಯಾನ್‌ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆ ತೀರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣತೆಗಿಂತ 10 ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಷ್ಣ ಹವಾಮಾನದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಹೊರಚೆಲ್ಲಲ್ಪಡುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವಿರುವ ವಾಹನನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜನರು ಸಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಮಳೆಯ ನೀರು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯ ಅಂತರ್ಜಲದೊಂದಿಗೆ ಇಂಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಪಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರತಿಧಾರಣಾ ವಿಧಾನ, ಧಾರಣಾ ಹೊಂಡ‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಉಷ್ಣ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಧಾರಣಾ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ನೀರು ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಶಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ.
ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಬದಲಾಗಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ಉಷ್ಣ ಮಾಲಿನ್ಯ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಸಹಜ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಎಂಜಿನ್ ಹಾಗೂ ಮಷೀನ್‌ಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಿಸಲು ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಔದ್ಯೂಗಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುವುದು. ಈ ರೀತಿ ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದಾಗ, ತಾಪಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜೀವಿ ಪರಿಸರದ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಬಳಸಿದ ನೀರು -- ಬಿರುಗಾಳಿಯ ನೀರು ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವಾಹನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದು ನೀರಿನ ಮೆಲ್ಪದರವನ್ನು ಸೇರುವುದು -- ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿದ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನದ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು.
ಒಂದು ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮೊದಲನೇಯ ಬಾರಿಗೆ ತೆರೆದಾಗ ಅಥವಾ ದುರಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದಾಗ, ಒಂದು ನಿಯಮಿತ ತಾಪಮಾನದ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನದ ಹಠಾತ್ತ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಬಹುದು, ಇದನ್ನು ’ಥರ್ಮಲ್ ಶಾಕ್’ ಎಂದು ಕೂಡ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅತಿ ಶೀತ ನೀರನ್ನು ಜಲಾಶಯಗಳ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಉಷ್ಣ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಉಷ್ಣದ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಮೀನುಗಳಿಗೆ , ದೊಡ್ಡ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನದಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ನೈಜ್ಯವಲ್ಲದ ಶೀತ ನೀರಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯು ನದಿಗಳ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ನದಿಯ ಉತ್ಪನ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗಳಿಸಬಹುದು.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ, ಹಲವು ನದಿಗಳು ಉಷ್ಣ ತಾಪಮಾನ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನಿನ ತಳಿಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಮೀನುಗಳಿಗೆ 50 , ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಮೀನುಗಳಿಗೆ 75 , ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ 80 ಆಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಇರಬಹುದು.
’ಧರ್ಮಾಂಬುಧಿ ಟ್ಯಾಂಕ್,’ , 'ಸಂಪಂಗೀ ಟ್ಯಾಂಕ್,' , ’ಕೆಂಪಾಂಬುಧಿ ಟ್ಯಾಂಕ್’, ’ಅಲ್ ಸೂರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್’,ಕಾರಂಜಿ ಟ್ಯಾಂಕ್,' ಮತ್ತು 'ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಟ್ಯಾಂಕ್,' ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ನೀರಿನ ತಾಣಗಳು, ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಭದವರೆಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಾಗರಿಕರ-ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಹಿಂದು-ಮುಂದು ನೋಡದೆ, ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ, ಈ ಸುಂದರ ಕೆರೆಗಳು ಅವನತಿಹೊಂದಿ, ಈಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು 'ಅಲಸೂರು ಕೆರೆ,' ಮಾತ್ರ.
ಒಳ ಸುರಂಗತೋಡಿ ಮಾಡಿದ ಟನಲ್ ಗಳು ಪಕ್ಕ-ಇಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ-ಗಾರೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲಾಕೆ, ವಾಲ್ವ್ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಹೊರಗೆಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರುಗಂಟಿಯ ಕಾರ್ಯ-ಶೈಲಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಿದ ನೀರಿನ ತೂಬುಗಳು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ನೀರಾವರಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವವರಿಗೆ, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲದೆ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಸಾರುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಸಬೇಕಾದ ಗುರುತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಮೇಲಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ೨ ನೀರನ್ನು ಹೊರದೂಡುವ ತೂಬುಗಳು. ದಾಖಲಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈ 'ಔಟ್ ಲೆಟ್,' ಗಳು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸುಂದರ ಮುದನೀಡುವ ತರಹ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಎತ್ತರದ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ,ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಾತಳಿಗಳಿವೆ. ೪ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಮತ್ತು ಸೂರಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಂಬಗಳು, ಸೂರು, ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಜಾಗವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಸಜಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈಜುವ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ-ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಈ 'ಕ್ಲಬ್', ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೧೮೦ ಮಹಿಳೆಯರು ತರಪೇತಿಪಡೆದರು. ಆಗಿನಕಾಲದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆ ಕ್ಲಬ್ ನ, ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೩೪, ೯ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ, 'ಬೈರಮ್ಮ,' ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ, ಸತತವಾಗಿ ೧೮ ಗಂಟೆಗಳಕಾಲ ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿದ್ದನ್ನು. ಆಗಿನಕಾಲದ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನ್, ’ಸರ್ ಮಿರ್ಝಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್,’ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು.
ಕೆಲವೇ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದ 'ಕೆಂಪಾಂಬುಧಿ-ಟ್ಯಾಂಕ್', ಈಗ ಅವನತಿಯ ಅಂಚಿಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕೇವಲ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ನೀರಿನ-ಆಗರಗಳಾಗದೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೨೧, ರಲ್ಲಿ 'ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗ್ ಅಸೊಸಿಯೇಶನ್' ನವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ’ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಸ್ವಿಮಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್,’ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ’ಸ್ಕೌಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಚೇರಿ’.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಕೆಂಪೇಗೌಡರು, ನಗರದ ಜನರ ನೀರಿನ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ವಿಕರ್ಸ್ ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ - ಸಿಲೊನಿನ ಕೊಲೊಂಬದಲ್ಲಿ ಸಹಪೈಲೆಟ್ ನ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ರತ್ನಮಾಲನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವಾಗ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.
ಜನವರಿ ೩೦ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರದಿಂದ ಜಮ್ಮುಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಫೋಕ್ಕರ್ 27 ನ್ನು ಲಾಹೋರ್ ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮೂಲಕ ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಿತ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳೆನ್ನಲಾದ ಆಶ್ರಫ್ ಮತ್ತು ಹಾಶಿಮ್ ಕುರೇಶಿ ಇದನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ರಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದರು ಆದರೆ ಹೈಜಾಕರ್ ಗಳು ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾನಿಪಡಿಸಿದ್ದರು.ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳು ತಮ್ಮೆರಡೂ ಕಡೆಯ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಹಾರಾಟ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಹಾರಾಟದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಿದವು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೭೬ರ ವರೆಗೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಿಮಾನಸಂಚಾರವು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.
ಆಗಷ್ಟ್ ೯ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಕರ್ಸ್ ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ - ಜೈಪುರದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ರನ್ ವೇದಿಂದ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಓಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ದುರಸ್ತಿಯಾಗದಷ್ಟು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಈ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ಭಾಗದಿಂದ ತೋಯ್ದ ರನ್ ವೇ ಮೇಲೆ ಇಳಿದಿತ್ತು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಹಾವ್ಕಾರ್ ಸಿಡೆಲಿ 748 ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿಅದು ಕಡಿದಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದ ವೇಗದಲ್ಲೇ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಧುಮಿಕಿ ಚಿನ್ನಮನುರ್ ಬಳಿ ನಾಲ್ವರು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗು ೧೭ಜನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಪಘಾತಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಮಂಜು ಮಸುಕು ಬೆಳಕಿನಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕಎನ್ನಬಹುದು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨,೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಸೂದ್ ಏವಿಯೇಶನ್ 210 ಕಾರಾವೆಲ್ಲೆ ವಿಮಾನ ಮುಂಬಯಿಯನಲ್ಲಿ ಟೇಕ್ ಆಫ್ ಆಗುವಾಗ ಬಲ ಎಂಜಿನ್ ಬೆಂಕಿಗಾಹುತಿಯಾಗಿ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾದರೂ ಎಂಜಿನ್ ಗೆ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿತ್ತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಲಿಲ್ಲ. ಫ್ಯೂಸ್ ಲೇಗ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ ಗೆ ಬೆಂಕಿ ಪಸರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚಾರಣೆ ನಿಂತು ಹೋಗಿ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ೮೯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಆಗಷ್ಟ್ ೪,೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ:ಹಾವ್ಕಾರ್ ಸಿದೆಲಿ 748 ಮುಂಬಯಿ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿನ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ವೈಪರಿತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕಪ್ಪಳಿಸಿ ನಾಲ್ವರು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗು ೪೧ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ರ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ : ಫ್ಲೈಟ್ 440, ಒಂದು ಏರ್ ಬಸ್ 3002-101 ಹೈದ್ರಾಬಾದನ ಬೇಗಮ್ ಪುರ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಫ್ಲ್ಯಾಪ್ಸ್ ಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಕಾರಣ ಇದು ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಯಿತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಡಲೇ ನಿವಾರಿಸಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಲೇ ವಿಮಾನವನ್ನು ಚೆನ್ನೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಇದನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಲ್ಲಿನ ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಪ್ಸ್ ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ಖಾಲಿಯಾಯ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು ಆದರೆ ವಿಪರೀತ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು.ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ :ಫ್ಲೈಟ್ 814ಒಂದುಏರ್ ಬಸ್ 3002-101" ನೇಪಾಳನ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಅಪಹರಣಕಾರರಿಗೆ ಬಲಿಯಾಯ್ತು. ಈ ವಿಮಾನವು ಉಪಖಂಡದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಕೊನೆಗೆ ಅಪಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಂದಹಾರನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಾಲಿಬಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಯಾಯಿತು. ಓರ್ವ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು ಉಳಿದವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್೩೧ ರ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೈಟ್ ೮೧೪ರಲ್ಲಿದ್ದ ಉಳಿದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ೨೦೦೪ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಗಳಿಸಿದ ಲಾಭದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ" ವು ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಯನ ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು ೧೯೯೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಏರ್ ಬಸ್ ಎ ೩೨೦-೨೦೦ಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. .ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರತೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯ ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಹಾಡಿತು. ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ ಬಹಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು,ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಜೆಟ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ,ಏರ್ ಸಹಾರಾ ಈಸ್ಟ-ವೆಸ್ಟ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ,ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಮತ್ತು ಮೋದಿ ಲುಫ್ತ್ ಗಳಿಂದ ಕಠಿಣ ಉದ್ಯಮ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಿದೆ.ಇಸವಿ 2005ರ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಜೆಟ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.ಏರ್ ಸಹಾರಾವು ೧೭%ರಷ್ಟು ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಈಸ್ಟ್ -ವೆಸ್ಟ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ,ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಮತ್ತು ಮೋದಿಲುಫ್ಟ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿವೆ.ಆದರೆ ಇನ್ನು ಹಲವು ಹೊಸ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ಪದಾರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಭಾರತ ವಿಮಾನಯಾನವು ತನ್ನ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ,ಸ್ಪೈಸ್ ಜೆಟ್ ,ಇಂಡಿಗೊ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಕಿಂಗ್ ಫಿಶರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಗಳು ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ 2006ರ ವರೆಗಿನ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಸದ್ಯವೂ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಏರ್ ಲೈನ್ ಎನಿಸಿದೆ.
ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು ಸದ್ಯ ೧೯,೩೦೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಅದರ ಸಹವರ್ತಿ ಅಲೈನ್ಸ್ ಏರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ೪೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿದೆ. ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಅಲೈನ್ಸ್ ಏರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ೭.೫ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಗ್ರುಪ್ ಆಫ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಂದರೆ ಸಚಿವರ ಸಮೂಹ ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೨ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಗಳ ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿತು. ಎರಡೂ ಏರ್ ಲೈನ್ ಗಳು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜುಲೈ೧೫ ೨೦೦೭ರಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿವೆ.ಈ ವಿಲೀನದ ದ್ಯೋತ್ಯಕ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬೋಯಿಂಗ್ 777-200 ನ್ನು ಪಡೆಯುವದರ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತಂದಿದೆ. ಈ ನೂತನ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.ಇದು ಸುಮಾರು ೧೩೦ ವಿಮಾನಗಳ ಸಮೂಹ ಹೊಂದಿದೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಅಲೈನ್ಸ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವಂತೆ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಆವ್ಹಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಏರ್ ಲೈನ್ ೧೯೫೩ರ ಏರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ನ ಆಶಯದಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ೩೨ದಶಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೧,೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಮಗ್ರ ಏರ್ ಲೈನ್ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನಿನ ಅನುಷ್ಠಾನವಾದ ನಂತರ ಇದು ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ಈ ನೂತನ ಏರ್ ಲೈನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಓವರ್ ಸೀಸ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಸ್ವದೇಶಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿಂದಿನ ಏಳು ದೇಶೀಯ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಗಳು,ಡೆಕ್ಕನ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ,ಏರ್ ವೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ,ಭಾರತ ಏರ್ ವೇಸ್ ,ಹಿಮಾಲಯನ್ ಏವಿಯೇಶನ್ ,ಕಲಿಂಗಾ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ,ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ಮತ್ತು ಏರ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗಳು ನೂತನ ಸ್ವದೇಶಿಯ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ಯಾರಿಯರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ೯೯ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಗಳ ಸರಣಿ ಸಮೂಹ ಹೊಂದಿದೆ;ಇದರಲ್ಲಿ ೭೪ ಡೊಗ್ಲಾಸ್ ಡಿಸಿ-೩ ಡಕೊಟಾಗಳು,೧೨ ವಿಕರ್ಸ್ ವಿಕಿಂಗ್ ಗಳು,೩ಡೊಗ್ಲಾಸ್ -೪{/0ಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದರೆ ಏಳು ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಇಂಡಿಯನ್‌ ಏರ್‌‌ಲೈನ್ಸ್‌ ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯನ್ ಇದು ಮುಂಬಯಿ ಮೂಲದ ಏರ್ ಲೈನ,ಇಂಡಿಯಾ,ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ನೆರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿಕತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ತೆರನಾದ ಫ್ಲ್ಯಾಗ ಗಳಿವೆ.ಒಂದು ಇಂಡಿಯನ್ ಧ್ವಜ,ಮತ್ತೊಂದು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇದರ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಡಳಿತವಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫,ರಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಶೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹಾಗು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಸ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಲು ಜಾಹಿರಾತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಅಥವಾ ंि ಎಂಬ ಪದನಾಮದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಇನಿಶಿಯಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫರಿಂಗ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ನವೀನ ಕಾಯಕಲ್ಪ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಏರ್ ಲೈನ್ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇಂಡಿಯಾದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಅಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲಿಯನ್ಸ್ ಏರ್ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ;ಇದನ್ನು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೀಜನಲ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ್ನು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವಂತೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಧ್ವಜ ಹೊತ್ತ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂತರಿಕ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಒಂದುಗೂಡುವವೆಂದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿ ಇದನ್ನು ಜುಲೈ೧೫ರಿಂದ,೨೦೦೭ಕ್ಕೆ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ನೂತನವಾಗಿ ರಚನೆಯಾದ ಇದನ್ನು "ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ"ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗು ಬಾಹ್ಯ ಅಂದರೆ ಹೊರದೇಶಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಲೈವರಿ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಉಪಯೋಗಿಸದರೂ ಸಹ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಧಿಯದು ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶ್ವೇತ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಗಾತ್ರವು ಹಗುರ ಲೋಹದ ಕಂದು ಬಣ್ಣ. ಕಿಡಕಿಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಒಂದು ಬದಿ "ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ "ಎಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಗೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಾಲವು ಹೊಳೆವ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ ಕೂಡ ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಲೇಪನದಿಂದ ಅದರ ಭಾಗದ ಲೋಹದ ಬಣ್ಣದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ೫೦ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಅದು "೫೦ ವರ್ಷಗಳ ವಿಮಾನಯಾನ"ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಅದು ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿದೆ.
ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ ದೇವನ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಎಂಬಂತೆ ಒರಿಸ್ಸಾದಲ್ಲಿನ ಕೊನಾರ್ಕ್ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಅವರ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟಿನ ಬಣ್ಣ ಭಾಗಶಃ ನೀಲಿ ಚಕ್ರದ ಗುರುತಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು೩/೪ರಷ್ಟು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಚಕ್ರವು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಹಿನ್ನಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ನ ಹೆಸರು "ಇಂಡಿಯನ್ "ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ೧೫ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೈವರಿ ಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಬೋಯಿಂಗ್ ಗೆ ಸೀಟಲ್ ಮೂಲಕ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪಂಕ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ಹಳೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಮೂಹವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊಸ ಲೈವರಿ ಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡವು.
ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಕೆಳಗಿನ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋಡ್ ಶೇರಿಂಗ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಮರುಪೂರಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು- ಸುಲಭವಾಗಿ ಪುನಃ ತುಂಬಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದವುಗಳು ಯಾವುವೋ ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಮರುಪೂರಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿ, ವಾಯು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾನವನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಧಕ್ಕೆಗೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನವನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ಮರುಪೂರಣ ಸಾಧ್ಯ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದರ ಹರಿವು ನಿರಂತರ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು, ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಯಂತಹವುಗಳಿಗೆ ಮರಿಪೂರಣಗೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಸಾಕು, ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರುಪೂರಣಗೊಳ್ಳದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು- - ಅನೇಕಾನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂ ಗರ್ಭದೊಳಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹೊರತೆಗೆದರೆ ಅದರ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವುದು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನ. ಒಮ್ಮೆ ಅವುಗಳು ಖಾಲಿಯಾದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಮರುಪೂರಣ ಅಸಾಧ್ಯ.ಲೋಹದಂಥ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನಾ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ.
ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು - ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹವುಗಳು ಹಾಗೂ ಯಾವುದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಖನಿಜ ತೈಲ ಭಾರತದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದು, ಬಳಸುವವರೆಗೆ ಅದು ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಯಾವುದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ,ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವೆವೋ ಅವು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಬಾಂಬೆ ಹೈ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಅರಣ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಂತಹ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಗಲುವ ದರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಭಾಗವನ್ನು ಮೀಸಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಾವಲಂಬನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ-ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಿಸರ ವಾದಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಥಿಯೊಡರ್ ರೂಸ‌್ವೆಲ್ಟ್‌ ಮಿತಿಮೀರಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹೊರತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. "ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಖನಿಜಗಳು, ಶಕ್ತಿ, ನೆಲ, ಜಲ, ಮತ್ತು ಜೀವಿ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ."-ಎಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜಿಯಲೋಜಿಕಲ್‌ ಸರ್ವೇ ಯು ಪದವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಿದೆ.