polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಟೈಸನ್‌‌ರ ಐದು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಸಹೋದರ ರಾಡ್ನಿಯು, ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಕೌಂಟಿಯ-ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದೈಹಿಕ ಆಘಾತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದ. ಆತ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ನೆವಾಡಾದ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಟೈಸನ್‌‌ರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ತಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಮೈಕ್‌ "ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ/ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇದ್ದೇವೆ," ಮತ್ತು "ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಏನಾದರೂ ಆಗಿದ್ದರೆ/ಯಾವಾಗಲೂ ಉಪಯುಕ್ತಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಏನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ/ನಾನು ನಿರುಪಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಜುಲೈ 9, 1997ರಂದು, ಟೈಸನ್‌‌ರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್‌ ಸಮಿತಿಯು ಒಕ್ಕೊರಲಿನ ಧ್ವನಿಮತದಿಂದ ರದ್ದು ಮಾಡಿತು; ಅವರಿಗೆ $3 ದಶಲಕ್ಷಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ವಿಚಾರಣಾ ಕಲಾಪಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಹಾ ನೀಡಬೇಕಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್‌ ಸಮಿತಿಗಳು ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೇರಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಡೀ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಟೈಸನ್‌ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಲು ಅನರ್ಹರಾದರು. ರದ್ದುಗೊಳಿಕೆಯು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲದ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 18, 1998ರಂದು, ಸಮಿತಿಯು ಟೈಸನ್‌‌ರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡುವ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೀಡುವ ವಿಚಾರವಾಗಿ 4-1 ಮತಗಳ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು.
ಜನವರಿ 1999ರಲ್ಲಿ, ಟೈಸನ್‌ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್‌ ಬೋಥಾರೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಲು ಕಣಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಬೋಥಾ ಮೊದಲಿಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆರೋಪಿಸಲಾದಂತೆ ಟೈಸನ್‌ ಪಂದ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಲುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಥಾರ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ರೆಫರಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಬೋಥಾ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಕದ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಟೈಸನ್‌ರಿಗೆ ಸೋಲುಣಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪಂದ್ಯ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗಿದ್ದೂ, ಐದನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೇರ ಬಲಗೈ ಹೊಡೆತದ ಮೂಲಕ ಟೈಸನ್‌ ಬೋಥಾರನ್ನು ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ ಮಾಡಿದರು.
ಟೈಸನ್‌ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಕುಸ್ತಿಪಂಧ್ಯವಾಡುವ ಅವಕಾಶವು , ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಲೆನ್ನಾಕ್ಸ್‌ ಲೂಯಿಸ್‌/ಲೆವಿಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ 2002ರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು. 1984ರಲ್ಲಿ ಕಸ್‌ ಡಾಮಟೋ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ನವಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಾಗಿ, ಟೈಸನ್‌ ಮತ್ತು ಲೂಯಿಸ್‌/ಲೆವಿಸ್‌ ಪರಸ್ಪರ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧವಾಡಿದ್ದರು. ಟೈಸನ್‌ರು ಲೂಯಿಸ್‌/ಲೆವಿಸ್‌ರೊಡನೆ ನೆವಾಡಾದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭಕರ ಬಾಕ್ಸ್‌-ಆಫೀಸ್‌/ಗಲ್ಲಾ-ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯವಾಡಲು ಕೋರಿದಾಗ, ನೆವಾಡಾ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಹಲ್ಲೆ ಆರೋಪವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯವಾಡುವ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.
"ಪುಟಾಣಿ ಡೈನಮೈಟ್‌," "ಉಕ್ಕಿನ ಮೈಕ್‌," ಮತ್ತು "ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ," ಟೈಸನ್‌ ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಅಡ್ಡಹೆಸರು/ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ 19 ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ 12ನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದ್ದ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ವಿಶ್ವದ ಅನಭಿಷಕ್ತ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿದ್ದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 11, 1990ರಂದು, ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲನೆನಿಸಿದ ಜೇಮ್ಸ್‌ "ಬಸ್ಟರ್‌" ಡಗ್ಲಸ್‌ರ ಎದುರು 10ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಂದ 42-ಕ್ಕೆ-1ರಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡಾಗ ಟೈಸನ್‌ರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.
ಆಗಸ್ಟ್‌ 13, 2003ರಂದು, ಆಗಿನ -1 ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳ ದಂತಕಥೆ ಬಾಬ್‌ ಸ್ಯಾಪ್ಪ್‌‌ರೊಡನೆ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಿಮೋ ಲಿಯೋಪೊಲ್ಡೋರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಯಾಪ್ಪ್‌‌ರ ಜಯದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ಮುಖಾಮುಖಿಗಾಗಿ ಟೈಸನ್‌ ಕಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. -1 ಟೈಸನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಗಗೊಳಿಸುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಟೈಸನ್‌‌ರು ಸಾಬೀತಾದ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ, ಈ ಪಂದ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ತಂದುಕೊಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಜಪಾನ್‌ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ವೀಸಾ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪಂದ್ಯ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಫಲಗೊಳ್ಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಲಾಭ ಬಂದಿತ್ತೇ ಎನ್ನುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಫುಲ್ಲರ್‌ರ ನೇರ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಟೈಸನ್‌ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ಳ ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೇ ನಡೆದಿದ್ದು ತಾನು ಆಕೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತಾ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಗ್ಯಾರಿಸನ್‌ರಿಂದ ಪಾಟೀಸವಾಲಿಗೊಳಗಾದಾಗ, ಟೈಸನ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸಿ/ಮರೆಮಾಚಿದ್ದಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಆಕೆಯೇ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದರು. ಟೈಸನ್‌‌ರು ಪಾಟೀಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠಕ್ಕೆ ಆತನ ನಡತೆಯು ಪಶುವಿನಂತದು ಹಾಗೂ ಆತನು ಅಹಂಕಾರಿ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಲು ಕಾರಣ ಎಂದು ನಂತರ ಊಹಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೈಕೆಲ್‌ ಗೆರಾರ್ಡ್‌ “ಮೈಕ್‌” ಟೈಸನ್‌ ರು ಓರ್ವ ನಿವೃತ್ತ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕುಸ್ತಿಪಟು. ಅವರು ನಿರ್ವಿವಾದ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಅಲ್ಲದೇ, , ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 20 ವರ್ಷ, 4 ತಿಂಗಳು ಹಾಗೂ 22 ದಿನಗಳ ವಯೋಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರೆವರ್‌ ಬೆರ್ಬಿಕ್‌ರನ್ನು ನಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಟೈಸನ್‌ರು ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ/ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಕುಸ್ತಿಯ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಕಣದ ಹೊರಗೆ ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಡತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳ ನಿರೂಪಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ ರೆಜ್‌ ಗುಟ್ಟರಿಡ್ಜ್‌ ತಮ್ಮ 1995ರ ಪುಸ್ತಕ 'ಮೈಕ್‌ ಟೈಸನ್‌ - ದ ರಿಲೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪವರ್‌'ನಲ್ಲಿ ಗಣಕ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂವೊಂದು ಕೌಶಲ್ಯ, ವೇಗ, ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪಡೆಯುವಿಕೆ, ತೂಕ, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ/ವಿರೋಧಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ 100 ವರ್ಷಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದಾಗ/ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಿದಾಗ ಟೈಸನ್‌ರು ಕಳೆದ 50 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ 4ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ 7ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಪಟುವಾಗಿದ್ದರು.
ಟೈಸನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇವಾಂಡರ್‌ ಹೋಲಿಫೀಲ್ಡ್‌ರ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಹೋಲಿಫೀಲ್ಡ್‌ (ನಂತರದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೇ ಜಾರ್ಜ್‌ ಫೋರ್‌ಮನ್‌ರೆದುರು ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ ಆಗಿ ಸೋತಿದ್ದ) ಮೈಕೆಲ್‌ ಮೂರರ್‌ರೆದುರಿನ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿನ ನಂತರ 1994ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ತನ್ನದೇ ಪುನರ್ಪ್ರವೇಶದ ನಾಲ್ಕನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಡಾನ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌ ಮತ್ತಿತರರ ಪ್ರಕಾರ ಪಂದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 34 ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದ ಮಾಜಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಹೋಲಿಫೀಲ್ಡ್‌ರನ್ನು ಬೃಹತ್‌ ಕೀಳುನಾಯಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿ ಕಂಡರು.
ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2003ರಂದು ಟೈಸನ್‌ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕ್ಲಿಫಾರ್ಡ್‌ ಎಟಿಯೆನ್ನೆರನ್ನು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲೇ 49 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೆಂಫಿಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಟೈಸನ್‌‌ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಆತ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೇಜವಾನಿಗೆಂದು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತೊರೆದುಹೋದರು ಹಾಗೂ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಹೊಸದೊಂದು ಹಚ್ಚೆಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ವದಂತಿಗಳು ಹರಡಿ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಕೆಡಿಸಿದ್ದಿತು. ಇದು ಟೈಸನ್‌‌ರ ಕಣದಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಜಯವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾರ್ಚ್‌ 1996ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಬ್ರೂನೋರನ್ನು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಕ್‌ ಔಟ್‌ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆತನಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಟೈಸನ್‌ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಬ್ರೂಸ್‌ ಸೆಲ್ಡನ್‌ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಡಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸೆಲ್ಡನ್‌ರು ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಹಾಗೆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೈಸನ್‌ ನೀಡಿದ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದ ಹೊಡೆತಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದರಲ್ಲದೇ ವಿಪರೀತ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾ ಈಡಾದರು.
ಟೈಸನ್‌ 1988ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಜನವರಿ 22, 1988ರಂದು, ದಂತಕಥೆ ಮಾಜಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಲ್ಯಾರ್ರಿ ಹೋಮ್ಸ್‌ರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಆತ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಹೋಮ್ಸ್‌ ಭಾಗವಹಿಸಿದ 75 ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ ಸೋಲು ಇದೊಂದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟೈಸನ್‌ ಜಪಾನಿನ ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸುಲಭದ ಎರಡು ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ, ಟೋನಿ ಟಬ್ಬ್ಸ್‌‌ರನ್ನು ಉತ್ತೇಜನ ಹಾಗೂ ಜಾಹಿರಾತು ಪ್ರಚಾರ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ಸೋಲಿಸಿದರು.
ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ಳ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ದೃಢೀಕರಣವು ಟೈಸನ್‌‌ರ ಚಾಲಕ ವಿರ್ಜಿನಿಯಾ ಫಾಸ್ಟರ್‌, ನೀಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಡೆಸಿರೀ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ರು ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಒದಗಿತು. ಘಟನೆ ನಡೆದ 24 ಗಂಟೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದ ನಂತರ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ತುರ್ತುಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೊಠಡಿಯ ವೈದ್ಯ . ಥಾಮಸ್‌ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್‌ರಿಂದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುರಾವೆ ಒದಗಿತು.
ಇಂಡಿಯಾನಾ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಪರಾಧಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿವಾದಿಯು ಸೆರೆವಾಸದ ಶಿಕ್ಷೆಯು ವಿಧಿಸಲಾದ ಮರುಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಮಾರ್ಚ್‌ 26ರಂದು ಆತನಿಗೆ, 10 ವರ್ಷದ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು, ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾರ್ಚ್‌ 1995ರಲ್ಲಿ ಆತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರು. ಸೆರೆವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೈಸನ್‌ ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಜೂನ್‌ 11, 2005ರಂದು, ಟೈಸನ್‌ ತರಬೇತಿಹೊಂದಿದ ಪಟು ಕೆವಿನ್‌ ಮೆಕ್‌ಬ್ರೈಡ್‌‌ರ ವಿರುದ್ಧದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಏಳನೇ ಸುತ್ತಿನ ಆರಂಭದ ಮುಂಚೆಯೇ ತೊರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಸೋತನಂತರ, ಟೈಸನ್‌ ತನಗೆ ಮುಂದೆಯೂ "ಕುಸ್ತಿಯನ್ನಾಡುವ ಕೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಗೆ ನನಗಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ನಾನು ಕುಸ್ತಿಯನ್ನಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
1998ರಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳಿದ್ದ ದೂರವುಳಿದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಟೈಸನ್‌ ರೆಸಲ್‌ಮೇನಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಷಾನ್‌ ಮೈಕೇಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್‌ರ ನಡುವಿನ ಮುಖ್ಯ/ಪ್ರಮುಖ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಂದ್ಯದ ಉತ್ತೇಜಕರಾಗಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಟೈಸನ್‌ -ಜನರೇಷನ್‌ ನ ಅನಧಿಕೃತ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ರೆಸಲ್‌ಮೇನಿಯಾ ಪಂದ್ಯದ ಅತಿಥಿ ಉತ್ತೇಜಕರಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಟೈಸನ್‌ರು $3 ದಶಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ನವೆಂಬರ್‌ 22, 1986ರಂದು, ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯ ಮಂಡಳಿ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಥಮ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರೆವರ್‌ ಬೆರ್ಬಿಕ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಟೈಸನ್‌ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. 20 ವರ್ಷ 4 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಟೈಸನ್‌ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆದರು.
ನಂತರ ಕಸ್‌ ಡಾಮಟೊ ಟೈಸನ್‌ನನ್ನು ಸುಧಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಕೆವಿನ್‌ ರೂನೆ ಸಹಾ ಟೈಸನ್‌ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ, ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಟೈಸನ್‌ 15 ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಡಮಾಟೋನಿಂದ ವಜಾಗೊಂಡಿದ್ದ ಟೆಡ್ಡಿ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ರೂನೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯುವ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ತರಬೇತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಟೈಸನ್‌ ಮತ್ತು ರುಡ್ಡೋಕ್‌/ರಡ್ಡೋಕ್‌ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜೂನ್‌ 28ರಂದು ಮತ್ತೆ ಎದುರಾದರಲ್ಲದೇ, ಟೈಸನ್‌ ರುಡ್ಡೋಕ್‌/ರಡ್ಡೋಕ್‌ರನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕೆಡವಿ 12 ಸುತ್ತಿನ ನಿರ್ವಿವಾದ ನಿರ್ಣಯದಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 1991ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟೈಸನ್‌ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಫೀಲ್ಡ್‌ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ವಿವಾದ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯವು ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್‌ 2003ರಲ್ಲಿ, ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಣಗಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೈಸನ್‌ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಿವಾಳಿತನದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2003ರಲ್ಲಿ, ಆತನ ಎಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ರಿಂಗ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ಆತನಿಗೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ 100 ಪ್ರಮುಖ ಹೊಡೆತಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನಿ ಲಿಸ್ಟನ್‌ರ ನಂತರದ 16ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು.
ಹಿಂದಿನ ಸೋಲರಿಯದ "ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಹಾಗೂ ಆ ಕಾಲದ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಭಯಾನಕ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿದ್ದ ಟೈಸನ್‌ರ ಮೇಲಿನ ಡಗ್ಲಾಸ್‌ರ ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ ವಿಜಯವು, ಆಧುನಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿದ ವಿಚಾರವಾಯಿತು.
ಹೆನ್ರಿ ಟಿಲ್‌ಮನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹವ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಎರಡು ಸರದಿ/ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಪ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡನು. ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಲ್‌ಮನ್‌ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆಯಲು ಮುಂದುವರೆದರು.
ಕಿರಿಯರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ 8 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅತಿವೇಗದ ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಆತ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಆತ ಕಿರಿಯರ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಕ್‌ಔಟ್‌ನಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯ/ಸರದಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
ರಿಂಗ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ "ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಪಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿ"ಯ 1998ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಟೈಸನ್‌ #14ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು.
1989ರಲ್ಲಿ, ಓಹಿಯೋದ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಟೈಸನ್‌ರಿಗೆ ಮಾನವಿಕ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಗಾಗಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ರಿಂಗ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ 100 ಮಂದಿ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುಷ್ಠಿಪ್ರಹಾರಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #16ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ , ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹೆವಿವೇಯ್ಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಲ್ಲಿ ಚೇತನ್ ಆನಂದ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ,'ಹಕೀಕತ್ ಚಿತ್ರ'ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದರು. ನೋಡಲು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸ್ಪ್ರುರದೃಪಿಯಲ್ಲದ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿನಿಂದಲೇ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮ್ಯಾಕ್ ಮೋಹನ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ನೂರಾರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮ್ಯಾಲಕ್ ಮೋಹನ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು, ೧೯೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಚಲನ-ಚಿತ್ರರಸಿಕರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ,೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ರಮೇಶ್ ಸಿಪ್ಪಿಯವರು ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿದ,ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ, ಶೋಲೆ, ಅವರ ಸಾಂಭಾ ಪಾತ್ರದಿಂದ. ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್ ತರಹ ಸಾಭಾಪಾತ್ರಧಾರಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಮೋಹನ್ ರವರೂ ಮನೆಮಾತಾದರು.
ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರನಾಗುವ ಹಂಬಲದಿಂದ. ಹೇಗೋ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ನಟರಾದರು. ಪುಣೆಯ 'ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಂಡ್ ಫಿಲ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್' ಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ಅವರ ಬ್ಯಾಚ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಕಲಿಕೆಯ ಬಳಿಕ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ವಿನೋದ್ ಮೆಹ್ರಾರವರ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿ, ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿನೋದ್ ಮೆಹ್ರಾ ತಮ್ಮನಾಯಕ ಅಭಿನಯದಿಂದ ರಸಿಕರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.
ಹಿಂದಿ-ಸಿನಿಮಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡದ, ಬಿಳಿಚಿದ ಮುಖದ, ಕತ್ತಿನ ಸುತ್ತ ಬಂದೂಕು ನೇತುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮ್ಯಾಕ್ ಮೋಹನ್, ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ 'ಮೋಹನ್ ಮಖಿಜಾನಿ'ಯವರು, ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿತ ಪೋಷಕನಟನಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಕಿರ್ದಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್ ಮೋಹನ್ ರವರು, ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ,ರಶ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳ ಚಿಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು,ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಖ್ನೊನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
೭೧ ವರ್ಷಹರೆಯದ 'ಮ್ಯಾಕ್ ಮೋಹನ್' ರವರ, ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ, ಅತಿಥಿ ತುಮ್ ಕಬ್ ಜಾವೊಗೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು 'ಗೆಸ್ಟ್ ಅಪಿಯರೆನ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ, ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹರಡುವ ವರ್ಣ ಗಳನ್ನು ಮ‌ೂಲತಃ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್‌ ಆಸಿಟೇಟ್‌ಗಳ ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೇಸ್ಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಹುಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್‌‌ಗೆ ಬಣ್ಣ ಕೊಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನೈಲಾನ್, ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್‌ ಟ್ರೈಅಸಿಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ನೂಲುಗಳಿಗೆ ವರ್ಣ ಕೊಡಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 130 ನಷ್ಟು ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವ ತಾಪಮಾನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುವಿನ ಗಾತ್ರವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೇಲ್ಮೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ನಾರು ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವ ದರವು ಪುಡಿಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಚೆದುರಿಕೆ ಅಂಶದ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ಷಾರಕ ವರ್ಣ ಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಾರಕಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವು ವರ್ಣವು ನೀರು, ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಬೆವರಿನಿಂದ ಮಾಸದೆ ಇರುವಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷಾರಕಗಳು ಅಂತಿಮ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷಾರಕಗಳ ಆಯ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವರ್ಣಗಳು ಕ್ಷಾರಕ ವರ್ಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವುದರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರವಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಾರಕ ವರ್ಣಗಳೆಂದರೆ ಉಣ್ಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಕೃತಕ ಕ್ಷಾರಕ ವರ್ಣಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ರೋಮ್ ವರ್ಣಗಳು; ಉಣ್ಣೆ ಬಳಸುವ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30%ನಷ್ಟನ್ನು ಇವೇ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಗಾಢ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಡೈಕ್ರೋಮೇಟ್‌ ಕ್ಷಾರಕವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಕ್ಷಾರಕಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅತಿಭಾರ ಲೋಹದ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುವವು, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಣ ವು ನಾರಿನ ಮೇಲ್ಮೆಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಆದೇಶ್ಯ ಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ವರ್ಣಧಾರಿ ಯೊಂದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಣವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸುವ ಕೋವೇಲನ್ಸಿ ಬಂಧವು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಣಗಳಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಕಿಯಾನ್ , ಸಿಬಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೈಮರೇನ್ ಇತ್ಯಾದಿ "ಶೀತ" ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತಿ ಸುಲಭ, ಏಕೆಂದರೆ ವರ್ಣವನ್ನು ಕೊಠಡಿ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಹುದು. ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ನ‌ೂಲುಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಲಾ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಕೊಡಲು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಣಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು.
ವರ್ಣ ಹಾಕಿದ ಅಗಸೆನಾರಿನ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಗಣರಾಜ್ಯ ಜಾರ್ಜಿಯದಲ್ಲಿ 36,000 ರ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಗುಹೆಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫೊಯನೀಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವುದು ಸುಮಾರು 5000 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ, ಎಂದು ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿ, ತರಕಾರಿ ಅಥವಾ ಖನಿಜಗಳ ಮ‌ೂಲದಿಂದ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮ‌ೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮ‌ೂಲ ಸಸ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ದೊರಕುವುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ತೊಗಟೆ, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಮರ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇದುವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಮ್ಲ ವರ್ಣಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗುವ ಆನಯಾನಿಕ್ ವರ್ಣಗಳು. ಅವನ್ನು ರೇಷ್ಮೆ, ಉಣ್ಣೆ, ನೈಲಾನ್‌ನಂತಹ ನಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಿತ ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ನೂಲುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲ-ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆನಯಾನಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಮತ್ತು ನೂಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ಷಾರ ರಚನೆಯಾಗಲು ನೂಲಿನ ಸೇರಿಕೆಯು ಅವಶ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲ ವರ್ಣಗಳು ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ನೂಲುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದುದವಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃತಕ ಆಹಾರ ಬಣ್ಣಗಳು, ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಆಸೋಯಿಕ್ ವರ್ಣ ಕೊಡುವುದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದ ಆಸೋ ವರ್ಣವನ್ನು ನೂಲಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ವಿಧಾನ. ನೂಲನ್ನು ಡೈಅಸೋಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣದ್ರವ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸೂಕ್ತ ಹೊಂದಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಗಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದ ಆಸೋ ವರ್ಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವ ಈ ವಿಧಾನವು ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಬಣ್ಣವು ಡೈಅಸೋಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವ ಅಂಶಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ನೇರ ಅಥವಾ ದೃಢವಾದ ಬಣ್ಣಕೊಡುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟಸ್ಥ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಷಾರೀಯವಾಗಿರುವ ವರ್ಣದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತ್ತಿರದ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್‌ಗಳ ಸೇರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇರ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಕಾಗದ, ಚರ್ಮ, ಉಣ್ಣೆ, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ನೈಲಾನ್‌ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಾಗಿಯ‍ೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಣ ಮತ್ತು ರಂಗುಗಳೆರಡೂ ಬಣ್ಣಗಳಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಕೆಲವು ತರಂಗಾಂತರಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವರ್ಣಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ರಂಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವರ್ಣಗಳು ಜಡ ಕ್ಷಾರನೊಂದಿಗೆ ಘನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಲಾಕಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಬಳಸುವ ಕ್ಷಾರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಲಾಕಿ ಬಣ್ಣ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಲಾಕಿ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಬೇರಿಯಂ ಲಾಕಿ ಬಣ್ಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ವ್ಯಾಟ್ ವರ್ಣಗಳು ಮ‌ೂಲತಃ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ನಾರಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಾರೀಯ ಲಿಕರಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಸುವಿಕೆಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಕ್ಷಾರ ಲೋಹ ಲವಣ ವರ್ಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಲಿಕೊ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಟ್ಟೆಯ ನಾರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆನಂತರದ ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್ ಮ‌ೂಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗದ ವರ್ಣವನ್ನು ಪುನಃರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆನಿಮ್‌ನ ಬಣ್ಣವು ಮ‌ೂಲ ವ್ಯಾಟ್ ವರ್ಣ 'ಇಂಡಿಗೊ'ದ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿದೆ.
ಮ‌ೂಲ ವರ್ಣಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಬಣ್ಣಗಳು. ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ನೂಲುಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆಗಳಿಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೂಲುಗಳ ವರ್ಣ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವರ್ಣದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸೀಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮ‌ೂಲ ವರ್ಣವನ್ನು ಕಾಗದಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಕೊಡಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಂಧಕ ವರ್ಣಗಳು ಹತ್ತಿಗೆ ಗಾಢ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬಳಸುವ ಎರಡು ಭಾಗ "ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ" ವರ್ಣಗಳು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯವು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ನಸು ಸೇಬು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವ, ಗಾಢ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಗಂಧಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಲ್ಫರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ 1 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ವರ್ಣವಾಗಿದೆ.
ಕೃತಕ ವರ್ಣಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವರ್ಣಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು. ಕೃತಕ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಅಲ್ಲದೇ ಬಣ್ಣ ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಈಗ ಬಣ್ಣ ಕೊಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಣ ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣವಿರುವ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹಾಕುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಮೇಲ್ಮೆಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವರ್ಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣವು ನಾರಿನ ಪದಾರ್ಥದ ಮೇಲೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕ್ಷಾರಕದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ಜೈವಿಕ ವರ್ಣವೆಂದರೆ 1856ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪರ್ಕಿನ್‌ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮಾವೈನ್. ಇದುವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ಕೃತಕ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನೇರವಾದ ಖಡ್ಗ ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಯುಧಗಳ ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಖಡ್ಗವಿದ್ಯೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಜಿಯಾನ್ ಅಥವಾ ಚಿಯೇನ್ ಅಥವಾ ಗಿಮ್ )ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಕರೆಯುವ ಅಗಲಕತ್ತಿ ಅಥವಾ ಟಾಓ ಒಂದು ಭಾರವಾದ ಡೊಂಕಾದ ಬಾಗುಕತ್ತಿ ಯಾಗಿದೆ ವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚೂರಿ ಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಡಚಬಹುದಾದ ಫ್ಯಾನ್ ನನ್ನು ಸ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮರದ ದೊಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕುನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ , ೭ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಈಟಿ ಹಾಗು ೧೩ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಶೂಲ ವನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನವೀನ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದಾದಾಓ ಅಥವಾ ಟಾ ಟಾಓ ಹಾಗು ಪುಡಓ ಅಥವಾ ' ಬಾಗುಕತ್ತಿಗಳು, ಈಟಿಗೊಡಲಿ ), ಬೆತ್ತ , ಹಗ್ಗದ-ಈಟಿ , ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿರುವ ದೊಣ್ಣೆ , ಗಾಳಿ ಹಾಗು ಬೆಂಕಿಯ ಚಕ್ರಗಳು , ಕುಣಿಕೆ ಹಗ್ಗ , ಚಾವಟಿ , ಸರಪಳಿ ಚಾವಟಿ ಹಾಗು ಉಕ್ಕಿನ ಚಾವಟಿ .
ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು; ನೆಯಿ ಕುಂಗ್ ಅಥವಾ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಚಿ ಕುಂಗ್ )ನ್ನು ' ಅಥವಾ "ಉಸಿರಾಟದ ಶಕ್ತಿ"ಯನ್ನು ದೈಹಿಕ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಥವಾ ಎರಡರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಇದನ್ನು ಮುಂಚೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೂರಕ ತರಬೇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಳೆದ ೬೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆರೋಗ್ಯ: ಒಬ್ಬ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಅಥವಾ ಉಳಿದಂತೆ ಕಲ್ಮಶಚಿತ್ತದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಾಂತತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಲು ಅಥವಾ ತೈ ಚಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕದನ ಕಲೆಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತೈ ಚಿ ಬಗೆಗಿನ ಆರೋಗ್ಯ ತರಬೇತಿಯು,ಒತ್ತಡದಿಂದ ದೇಹ ಹಾಗು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಾಗುವ ದೈಹಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ತೈ ಚಿ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವವರು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆತ್ಮ-ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾದ ಉತ್ತಮ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ಧ್ಯಾನ: ತೈ ಚಿಯ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಅಂಶದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಹಾಗು ಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಗರಿಷ್ಠ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂತುಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಒಂದು ಮೃದು ಶೈಲಿಯ ಕದನ ಕಲೆ ಎಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕದನ ಕಲೆ: ತೈ ಚಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಕದನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ-ರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಕಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕುರಿತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಕದನದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಸೂಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನ; ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಬಲದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಆಗಮಿಸುವ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುವ ಹಾಗು "ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ" ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನ. ತೈ ಚಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕದನ ಕಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸವಾಲಿನ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ತೈ ಚಿ ಚು‌ಆನ್ ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಿರುಸುತನವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ನಂತರ ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವುದು ಖಚಿತ. ತೈ ಚಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಗಾಯವು ಪಾಶವೀ ಶಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಶವ ಶಕ್ತಿಯು ಸಂಧಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಣಾಮ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕದನ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಆಗಮಿಸುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ, ಅದನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ದೈಹಿಕ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಎದುರಾಳಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಎದುರಾಳಿಯು ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ದಣಿವಾಗುವ ತನಕ ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪುರ್ನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ಯಾಂಗ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಿನ್ ಸಂಧಿಸುವವರೆಗೂ ಕದನ ನಡೆಸಬಹುದು. ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕದನ ನಡೆಸಿದರೆ, ಈ ಯಿನ್/ಯಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಯಾಂಗ್/ಯಿನ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಥವಾ ವಿಶಾಲ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ತರಬೇತಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಲಾಓ ತ್ಸು ತಮ್ಮ ಟಾಓ ತೆ ಚಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, "ಮೃದು ಹಾಗು ಅನುವರ್ತನಶೀಲರು ಗಡಸು ಹಾಗು ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತೈ ಚಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆತ್ಮ-ರಕ್ಷಣಾ ಕಲೆಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುವ ಜನರು, ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಿಯತೆಗಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಜನರು , ಹಾಗು ದೈಹಿಕ ಹಾಗು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವೂಶುವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ರೀತಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ ಕದನ ಕಲಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳ ತರಬೇತುದಾರರು ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗು ಕದನ ಕಲೆ ಅಂಶಗಳು ಎರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ: ತೈ ಚಿಯ ಯಿನ್ ಹಾಗು ಯಾಂಗ್ . ಹೀಗಾಗಿ ತೈ ಚಿ "ಕೌಟುಂಬಿಕ" ಶಾಲೆಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಾಭ್ಯಾಸದ ಉದ್ದೇಶವು ಏನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಕದನ ಕಲೆಯ ಅರ್ಥಾನ್ವಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ "ಪರಮ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ ಮುಷ್ಟಿ", "ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಮುಷ್ಟಿ", "ಬಹಳ ವಿಪರೀತಗಳ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್", ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ "ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ" ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಬಹುದು (ಗಮನಿಸಿ ಚಿ ಎಂಬುದು ಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಿನ್ಯಿನ್ ಜಿ ಯ ವೇಡ್-ಗೈಲ್ಸ್‌ನ ಲಿಪ್ಯಂತರಣ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು "ಜೀವಶಕ್ತಿ" ಅಥವಾ "ಶಕ್ತಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ' / ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ). ತೈಜಿ ಯ ಕಲ್ಪನೆಯು ಟಾಓಇಸ್ಟ್ ಹಾಗು ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಅನ್ ಚೈನೀಸ್ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಐಕ್ಯ ಅಥವಾ ಯಿನ್ ಹಾಗು ಯಾಂಗ್ ರ ತಾಯಿಯ ಒಂದು ಏಕೈಕ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ತೈಜಿಟು ಸಂಕೇತದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ತೈ ಚಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಾಗು ಅಭ್ಯಾಸ ಹಲವು ಚೈನೀಸ್ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯ ಆಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಟಾವೊ ತತ್ತ್ವ ಹಾಗು ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಅನ್ ತತ್ತ್ವಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್"" (ಪದವನ್ನು "ಪರಮ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ ಮುಷ್ಟಿ" ಎಂದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಭಾಷಾಂತರಿಸಬಹುದು) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಚೈನೀಸ್ ಕದನ ಕಲೆ. ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಆರೋಗ್ಯದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಎರಡೂ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲವು ವಿಧದ ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಸಹ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಇದು ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಹಾಗು ಮೃದು ಕದನ ಕಲಾ ತಂತ್ರ, ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ಹಾಗು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಒಂದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ ತರಬೇತಿ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳೆರಡೂ ಈ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ನ ಕೆಲವು ತರಬೇತಿ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಚಲನೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿರುವ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ನ ದೈಹಿಕ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ತೈ ಚಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಬೇತುದಾರರ ಒಂದು ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ. ಇದು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಎಳೆತಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಸಹಯೋಜನ ಹಾಗು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಂದುಗಳ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು. ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ನಿಧಾನ, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಭ್ಯಾಸವು ಶಕ್ತಿಯು ಹೇಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ, ಆಂತರಿಕ ಪರಿಚಲನೆಯು ಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ(ಉಸಿರಾಟ, ದೇಹದ ತಾಪಮಾನ, ರಕ್ತ, ದುಗ್ಧರಸ, ಕ್ರಮಾಕುಂಚನ(ಅನ್ನನಾಳ ಅಥವಾ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಚಲನೆ) ಮುಂತಾದವು.)
ಈ ವಂಶ ವೃಕ್ಷಾವಳಿಗಳು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳು ವಂಶಾವಳಿಯ ಅತೀ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರೆ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು; ಈ ನಡುವೆ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಶಾಲೆಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿವೆ, ಇದು ಪರಿಚಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಚೆಂಗ್ ಮಾನ್-ಚಿಂಗ್ ಹಾಗು ಚೈನೀಸ್ ಕ್ರೀಡಾ ಆಯೋಗದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪಗಳು ಯಾಂಗ್ ಕೌಟುಂಬಿಕ ರೂಪಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಯಾಂಗ್ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಮುಖ ತರಬೇತುದಾರರು ಯಾಂಗ್ ಕುಟುಂಬದ ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಚೆನ್, ಯಾಂಗ್ ಹಾಗು ವೂ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರದರ್ಶನ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತೈ ಚಿ ತರಬೇತಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತೈ ಚಿ ಚುಆನ್ ಕದನ ಕಲೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯು ಮಿತಿಮೀರಿದ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಚಲನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹಲವು ತೈ ಚಿ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದು ಶೀಘ್ರ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿವೆ. ತೈ ಚಿಯ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಶಾಲೆಗಳು ಸಹಭಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಾದ "ಪುಷಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್" ನ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕದನ ಕಲೆಯ ಭಂಗಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.