polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕಾವ್ಯದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕುಲದೈವ, 'ವೀರನಾರಾಯಣನೆ ಕವಿ, ಲಿಪಿಕಾರ ಕುವರವ್ಯಾಸ' ಎಂದಿರುವ ಈ ಕವಿ ದರ್ಶನ ಪ್ರತಿಭೆಯವನು. ತಾನು ಲಿಪಿಕಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮೂಡಿಬರವುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಪಂಪ ಮತ್ತು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ:ಈ ಭಾರತದ ಕಾವ್ಯ ವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಲ್ಲ; ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪನ ನಂತರ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ನವೋನವ್ಯವಾಗಿ ರಚಿಸುವ ಸಾಹಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನನ್ನು ಓದಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸತನದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ಕರ್ಣರ ಸಂವಾದವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಪಂಪನ ರನ್ನರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕಾವ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ತಿಳಿಯುವುದು, ನಾರಣಪ್ಪನ ಮಹಾಪ್ರತಿಭೆಯ ಶಕ್ತಿ.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕವಿ. ಆರಂಭದ ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರನ್ನೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟ ಈತ ಯುದ್ಧ ಪರ್ವಗಳು ಬಂದಾಗ ತನ್ನದೇ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇವನು ಕಥೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಸರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾನೆಯೇ ಹೊರತು ಆದಿಕವಿ ಪಂಪನನ್ನಲ್ಲ. ಪಂಪನಿಗೆ ಭಾರತ ಲೌಕಿಕ ಕಾವ್ಯವಾದರೆ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಭಗವದ್ವಿಲಾಸ.
"ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಧಾನವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಸರ್ವ ಪ್ರೇರಕವೂ ಚೋದಕವೂ ಆದುದು. ಕವಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಯಾವುದೋಒಂದು ಪಾತ್ರವಲ್ಲ; ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಸೂತ್ರಧಾರಿ. ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅವನು ನಾಯಕ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದರೆ ಉಳಿದ ಕಾವ್ಯಗಳ ನಾಯಕರಂತೆ ಅವನೂ ಒಂದಿನಿತಾದರೂ ತೊಳಲಾಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕೃಷ್ಣ ಅವನ ಕಾವ್ಯ ಚೋದಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿರುವಂತೆಯೇ, ಶ್ರವಣ ಸುಧಾ ವಿನೂತನ ಕಥನ ಕಾರಣನಾಗಿರುವಂತೆಯೇ,ಆ ಅವನ ಭಾರತದ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ." ಆದರೂ ಅವನು ಸೂತ್ರಧಾರನಾದರೂ, ಎಲ್ಲೂ ಅತಿ ಎನ್ನುವಂತ, ವಿಪರೀತ ಎನ್ನುವಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಅತಿ ಮಾನವತೆಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯಕಟ್ಟಳೆಗೆ ಅಗೌರವವಾಗದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ನರನಾಟಕವ ತಾನೇ ನಟಿಸಿ ತೋರಿದನು' ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದೃಷ್ಟಾಂತ, ಕುಂತಿ ಬಂದರೆ ಕುಳಿತಿದ್ದವನು ಜಗ್ಗನೆದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾಂಡವರು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ, 'ಆಳೊಡೆಯನೆಂದೆಂಬ ಭೇದವ ಬೀಳುಕೊಟ್ಟೇ ನಡೆಸುತಿರ್ದನುತನ್ನ ಮೈದುನರ -- '. ಅವನು ತನ್ನ ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರೆತು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದ.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕೃಷ್ಠ ಇದೇ ಲೋಗರಿಗಾಗಿ- ಜನರಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವೆನೆಂಬ ಧ್ಯೇಯ!
ಕೊನೆಗೆ ಕರ್ಣನಿಗೂ ತನ್ನ 'ನಿಜಪದವನಿತ್ತ ಭಗವಂತ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮರೆತು ಚಕ್ರ ಹಿಡಿದಾಗ ಭೀಷ್ಮನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಗೌರವಿಸಿ, 'ನೆಚ್ಚನಾಳಿನ ಬಿನ್ನಹಕೆ ಮನದೊಳು ನಾಚಿ ಚಕ್ರವ ಮುಚ್ಚಿದನು' ಎಂಬ ಕವಿಯ ಮನೋಜ್ಞ ಮಾತು; (ನೆಚ್ಚಿನಾಳಿನ - ನೆಚ್ಚಿನ - ಪ್ರೀತಿಯ, ಆಳಿನ - ಭಕ್ತನ ಬಿನ್ನಹ -ಪ್ರಾರ್ಥನೆ). ಹೀಗೆ ದೇವದೇವನಾದರೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉನ್ನತಮಾನವ ಗುಣಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಕಂಡ ಕೃಷ್ಣ ಭಾರತದ ಸೂತ್ರಧಾರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾನವ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಸೂತ್ರಧಾರ!
ದ್ರೌಪದಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ: ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸಖಿಯರು ಅವಳನ್ನು ನಾನಾಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಕವಿಅವಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಪರಿ:
ಆ ವಿರಂಚಿ - ಬ್ರಹ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸುಂದರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ವೀಣಾಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅವಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದು, ಅವಳು ಚೆಲುವಿಕೆಯ ಚೈತನ್ಯವೋ ಪರಿಮಳದ ಪುತ್ಥಳಿ , . ಇವಳು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕದರೆ ಅವರು ಕೃತಕೃತ್ಯರು ಎನ್ನುವನು.
ಮನ್ಮಥ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಪಂಚಬಾಣ ಹೊಡೆದು, ಅವನ ಸಿಟ್ಟಿನ ಹಣೆಗಣ್ಣಿನ ಬೆಂಕಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಭಸ್ಮವಾಗಿ ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಅನಂಗನಾದ; ಹಿಂದೆಯೇ ಇವಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅವನ ದೇಹ ಸುಡುವುದು ಅನಂಗನಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತಿತ್ತು; ಶಿವನೆದುರು ಇವಳು ಸುಳಿದಿದ್ದರೆ ಸಾಕಿತ್ತು. 'ಪಿನಾಕಿ ವೈರಾಗ್ಯದಲಿ ಹೊಗುವನೆ ತಪೋವನವ?
ಇದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ. ಅವನ ಪದವೈಭವಕ್ಕೆ ಎಣೆ ಇಲ್ಲ.
ದ್ರೌಪದಿಯ ಕೃಷ್ಣಭಕ್ತಿ: ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ದ್ರೌಪದಿ ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣೆ ಗೆ ಅವಳ ಅಣ್ಣ ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಸ್ವಯಂವರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಂದರಾಂಗ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಮೋಹದ ಬದಲು ಭಕ್ತಿ ಆವೇಶವಾಗುವುದು. ಅವಳ ಅಣ್ಣ ಇವನು ಯಾದವರ ಪ್ರಮುಖ 'ಕೃಷ್ಣ' ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ:
ಭೀಮನ್ನು ನಾರಣಪ್ಪ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿವಂತ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ತುಂಟಾಟ. ಮರದ ಮೇಲಿದ್ದ ಕೌರವ ಬಾಲಕರನ್ನು ಮರ ಅಲುಗಿಸಿ ಕೆಡಹುವುದು. ಹೀಗೆ ಕೌರವರ ವೈರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರ. ಕೌರವರ ವೈರಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ತೊಂದರೆಯಾದರೂ ಅಣ್ನನ ಮಾತನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನ್ಯಾಯ ಅಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಿಡಿದೇಳುವ ಸ್ವಭಾವ. ಆದರೂ ಅಣ್ಣ ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ವಿಧೇಯ. ಕೀಚಕನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒದೆಸಿಕೊಂಡು ಅವಮಾನಿತಳಾಗಿ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಭೀಮನೇ ಪರಿಸಬಲ್ಲನೆಂದು ಅವನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆರೆ, "ಹೆಣ್ಣಹರಿಬಕ್ಕೋಸುಗವೆ ತಮ್ಮಣ್ಣನಾಜ್ಞೆಯಮೀರಿ ಕುಂತಿಯ ಚಿಣ್ಣ ಬದುಕಿದನೆಂದು ನುಡಿವರು ಕುಜನರಾದವರು . " ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳೆಷ್ಟು ಗೋಗರೆದರು ಅಣ್ಣನ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದ ಭೀಮ ತಣ್ನಗಿದ್ದ.
ಹಾಗೆಯೇ ಭೀಮ : "ಭೀಮ ಕಷ್ಟವನೆಸಗಿದನು ಹಾ ಎಂದರಾದೊಡೆ ಮುಸುಡನಮರಾದ್ರಿಯಲಿ ತೇವೆನುದೇವ ಸಂತತಿಯ"; ಇವೆಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೌರಷಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕರು ಭಗವದ್‍ಭಕ್ತರಾದರೂ, ಮಾನುಷಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ದ್ರೌಪದಿ, ಅಭಿಮನ್ಯು, ಉತ್ತರಕುಮಾರ, ಧರ್ಮರಾಯ, ಕೌರವ, ಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದವರು ಕನ್ನಡ ಜನತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವುದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಂದಲೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕೃಷ್ಣ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕನಾದಂತೆಯೇ, ಭಾರತದ ಪ್ರೇರಕ ಮತ್ತು ಕಾರಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೂ ಮಾನವ ಗುಣ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಭೀಮ ಆರಗಿನ ಮನೆಯಿಂದ ತನ್ನವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮಲಗಿಸಿ ಕಾಲೊತ್ತುತ್ತಾ ದುಃಖಿಸುವುದು, 'ಅನಿಬರಿರವನು ನೋಡಿ ಪೂರ್ವವ ನೆನೆದು ಬಿರುದಳುತ ಘನ ಕಾನನದಲಿದ್ದನು ಹಿರಿದು ಚಿಂತಿಸುತ'
ವರಕವಿ ನಾರಣಪ್ಪನು ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ಕಂಬದ ಹತ್ತಿರ ಒದ್ದೆ ಪಂಚೆಯನ್ನು ಉಟ್ಟು, ಆ ಪಂಚೆ ಒಣಗುವವರೆಗೂ ಈ ಕಾವ್ಯದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಅದು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪುನಃ ಮಾರನೇ ದಿನ ಅದನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಈಗಲೂ ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾರಣಪ್ಪನು ಕುಳಿತ ಕಂಬದ ಗುರುತಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ದಂತ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿಸಿದ ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ ಗ್ರಂಥದ ಪೀಠಿಕೆ 'ತೋರಣ ನಾಂದಿ'ಯಲ್ಲಿ, ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆಯುಟ್ಟು ವೀರನಾರಾಯಣನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು, ಭಕ್ತಿರಸಾವೇಶದಿಂದ ಆಡುತ್ತಾ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಭಕ್ತ ಕವಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಲ್ಲಿ !
ಜನ ಮೈಮರೆತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯ ತೇವ ಆರಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಅವನ ಆವೇಶವೂ ಬತ್ತುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಜನ ನಿಷ್ಪಂದರಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ." ದಂತಕಥೆಯಾದರೂ ಇದು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ರಸಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಸಹೃದಯ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಆ ದಂತಕಥೆಯು ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.
ದರ್ಶನಪ್ರತಿಭಾವಶಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ವೀರನಾರಾಯಣ ಕೃಪಾಸೂತ್ರಚಾಲಿತನಾಗಿ ಹಾಡಿದ ಆ ಭಕ್ತ ಕವೀಶ್ವರನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪದು. "ಮಹತ್ತಿನೊಡನೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವ ವಿರಳಸಂಯೋಗವುಳ್ಳ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು". "ಕಲಿಯದವರಿಗೂ ಕಾಮಧೇನುವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೃದಯವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಮಹಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ" .
ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ; ಎರಡನೆಯದು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮೂರನೆಯದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ.
ಪ್ರಥಮದ ಪ್ರೌಢ ಕಾವ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಜೈನಧರ್ಮರೂಪದಿಂದ ಆವಿರ್ಭೂತವಾದ ಆ ಚೇತನಶಕ್ತಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪಂಪನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಶರೂಪವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಕಾವ್ಯೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮರೂಪದಿಂದ ಮೈದೋರಿದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಹರಿಹರ, ರಾಘವಾಂಕ, ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ತೋರಿಕೊಂಡಿದೆ.
ತೃತೀಯ ಕಾವ್ಯೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಭಕ್ತಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯಲ್ಲಿ ರಸಸ್ಪೂರ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಬಿರುದಿನ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನ ಈ ಮಹಾಕೃತಿಯು ಗಗನಚುಂಬಿ ಬೃಹತ್ ಗೋಪುರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಈ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕವಿನಾಯಕ. ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಗನ್ನಡಗಳ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯ ಕವಿ.
ನಗರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದೂ ನಾಡಿನೆಲ್ಲಡೆ ಮೊಳಗುವಂತೆ ರಸ, ಇಂಪು ಲಯ, ತಾನ, ಮಾತಿನ ಮೋಡಿ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕುಣಿತವನ್ನು ಗಮಕಿಗಳಿಂದ ಹಾಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾವ್ಯರಸ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೋಡಿಗಾರ. ಇವನು ಭಾಮಿನಿಷಟ್ಪದಿಯ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ, ಹೊಸಹುಟ್ಟು, ಹೊಸಮಾರ್ಗ, ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿದ ಧ್ರುವತಾರೆಯೆಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಲ್ಲ.
ಈತನಿಗೆ 'ವೇದವ್ಯಾಸರ ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ'- ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನೆಂದರೂ ಸರಿ, ಅವನೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಪ್ರೇಮಕಿಂಕರ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ನೆಚ್ಚಿನ 'ನಾರಣಪ್ಪ'ನೆಂದರೂ ಒಪ್ಪುವುದು.
ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನದು ಉತ್ತರ ಕುಮಾರನ ತದ್ವಿರುದ್ಧದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ. ಅಭಿಮನ್ಯು ನಿಜಕ್ಕೂ ವೀರ, ಸಿಂಹದ ಮರಿ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೂ ಗುಣದಿಂದಲೂ ಮಹಾವೀರ. ಅವನ ಯುದ್ಧ 'ಮಕ್ಕಳಾಟ'ವಾಗಿದ್ದು ಕುರುರಾಯರಿಗೆ 'ಮಾರಿಯಾಟ'ವಾಯಿತು. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವನ ವೀರೋತ್ಸಾಹದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮರಾಯನೇ ಅಂಜಿದ. ಅರ್ಜುನನು ಬೇರೆಕಡೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಧರ್ಮಜನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವೆನು ಎಂದು ದ್ರೋಣ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಅರ್ಜುನ ಸಮಸಪ್ತಕರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊಗಿಒದ್ದಾನೆ. ಆಗ ಧರ್ಮಜ ಈ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನು ಬೇಧಿಸಲು, '.ರಾಮನರಿವನು, ಕೃಷ್ಣನರಿವನು, ಕಲಿಪಾರ್ಥನರಿವನು, ' ಎಂದು ಕೊನೆಗೆ, ವೀರ ಪಾರ್ಥನ ಮಗನು ಹೊಗಲು ಬಲ್ಲನು, ಹೊಕ್ಕವೊಲು ಹೆರದೆಗೆಯಲರಿಯನು,' ಎಂದಾಗ ನಗುತಲೆದ್ದ ಅಭಿಮನ್ಯು, ಧರ್ಮಜನಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು, ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನು ಬೇಧಿಸಿ,' ಅನುವರವ ಗೆಲುವೆನು ಕೃತಾಂತನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹುವೆನು ಅನಿತರನು.ನೀ ಎನ್ನ ಕಳುಹೆಂದ'
ಧರ್ಮಜ, ಅದಕ್ಕೆ "ಕಂದನ ತೆಗೆದು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿ, ಶಿಶುವು ನೀನೆಲೆ .ಕಾದುವರು ಅಸಮ ಬಲರು ಕಣಾ ." ಎಂದು ನೀನು ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುವೆ ಎಂದ. ಸಮುದ್ರದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬರಬಹುದು,.ಅಹಿಪನ ಪಣಾಮಂಡಲದಲಿ ಆಢಬಹುದು.ಆದರೆ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವ ಗೆಲುವ ಹದನನು ಕಾಣೆನು' ಎಂದ. ಅದಕ್ಕೆ, 'ಕೊಡನ ಮಗನ ದ್ರೋಣನ) ಕುಮಂತ್ರಕಾನಂಜುವೆನೆ' ನ್ನ ಕಳುಹಿ ನೋಡು ಎಂದ. "ಗಾಳಿ ಬೆಮರುವುದುಂಟೆ ವಹ್ನಿಜ್ವಾಲೆ ಹಿಮಕಂಜುವುದೆ.' ಎಂದಾಗ ಧರ್ಮಜ,'ಪವನಜ,ನಕುಲ,ಸಾತ್ಯಕಿ,ದ್ರುಪದ ವಿರಾಟರು ಹಿಮ್ಮಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಗೆಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಅರ್ಜುನ ಕೃಷ್ಣನ ಪರಮ ಮಿತ್ರನೂ ಅಹುದು, ಭಕ್ತನೂ ಅಹುದು. ಹತ್ತು ಹೆಸರುಳ್ಳವನು. ಶಿವನನ್ನು ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೆದ್ದು ಪಾಶುಪತ ಅಸ್ತ್ರ ಪೆಡೆದವನು. ಆದರೂ ಅಣ್ನನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನ ಮಾತ್ರಾ ಮೀರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪುತ್ರನ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಎದುರಾಡಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರಾ ಅಣ್ಣನನ್ನೂ ಎದುರಿಸುವವ.
ಅರ್ಜುನನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಕಾಣುವುದು ಊರ್ವಶಿಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಣನ ಅವಸಾನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಿರಾತವೇಷದ ಶಿವನೊಡನೆ ಸೆಣಸುವಾಗ. ಶಿವನೊಡನೆ ಸೆಣಸುವಾಗ ತೋರಿದ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ; ಅಸಾಧಾರಣ ಸೌಂದರ್ಯರಾಶಿಯ ಊರ್ವಶಿಯ ಪ್ರಣಯ ಭಿಕ್ಷಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸವಲ್ಲಿ ತೊರಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಯಮ; ಕರ್ಣನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಾಗ ತನಗೇ ಅರ್ಥವಾಗದ ಮಾನುಷಾತೀತವಾದ ಅಂತರಂಗದ ಯಾತನೆ!
ಇಂಥವನಿಗೂ ಗ್ಲಾನಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ಆರಂಬದಲ್ಲಿ, ಸದಾ ಅವನನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಆರಂಬದಲ್ಲಿ ಗೀತೋಪದೇಶವಾಯಿತು. ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಭಗದತ್ತನ ಮಹಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೃಷ್ನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಜುನನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಎಚ್ಚೆತ್ತು, ಕೃಷ್ಣಮೇಲೆ ಅಮಾಧಾನ ತೂರುವ ಅರ್ಜುನ. ಧರ್ಮಜ ಗಾಂಢೀವವನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೊಡು ಎಂದಾಗ ಭಗವಂತ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಗ್ಲಾನಿಯಿಂದ ಅಣ್ಣನನ್ನೆ ಕೊಲ್ಲಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೂ ಕೃಷ್ಣ ತಡೆದು ಅನಾಹುತ ತಪ್ಪಿಸುವನು. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಮುಂದಾದಾಗಲೂ ಕೃಷ್ಣನೇ ಧರ್ಮಸಂಕಟ ಪರಿಹರಿಸುವನು. ಭಗವಮತ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮಾನವಗ್ಲಾನಿ ತಪ್ಪದು ಎಂದು ಕವಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ದ್ರೋಣರು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಿನಾವತಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಬಿಲ್ಲು ವಿದ್ಯಾ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಭೀಷ್ಮರು ಕೌರವ ಪಾಂಡು ಪುತ್ರಿಗೆ ಗುರಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸುವರು. ಆ ಋಣಕ್ಕಾಗಿ ಭೀಷ್ಮರ ಗೌರವ ಸ್ನೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಕೌರವರ ಜೊತೆಯೇ ಇರುವಂತಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವರ ಮಗ ಆಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಕೌರವ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹದ ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದಂತೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದ. ದ್ರೋಣರು ದ್ರುಪದನ ಅರ್ಧರಾಜ್ಯ "ಅಹಿಚ್ಛತ್ರ" ವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಹಸ್ತಿನಾವತಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಭೀಷ್ಮರ, ಕೌರವನ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದ ಬಿಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದ್ರೋಣ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯ ಭೈರವರಾಗಿ ಐದು ದಿನ ಕಾದಿದ ವರ್ಣನೆ ಕವಿಯು ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪುತ್ರವ್ಯಾಮೋಹ,ಅವರ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಮಸಕು ಮಾಡುವುದು. ಆವರು ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಧರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ನಿಷ್ಕರುಣೆಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, 'ಪಾತಕವಲಾ ದ್ರೋಣ ನಿನಗೀ ಭೂತಹಿಂಸೆಯದೇಕೆ ಪಾರ್ಥಿವ ಜಾತಿಯಲಿ ಜನಿಸಿ?
ಎಚ್ಚರಿಸುವರು. ಮಗ ಸತ್ತನೆಂದು ಕೊನೆಗೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಿತರಾದಾಗ ದ್ರುಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಲೆ ತರಿದು ದೇಹವನ್ನು ಚೂರುಚೂರು ಮಾಡಿದ.
ಅವನ ಮುಂದೆ .ತರದ ವಾದ್ಯ ಧ್ವನಿಯ ರವದುಬ್ಬರದೊಳಿದ್ದುದು ಬಹಳ ಜಲವನಿಧಿಯಂತೆ ಕುರುಸೇನೆ!
ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಓದಿದವರ, ಕೇಳಿದವರ ಹೊಟ್ಟೆ ಹುಣ್ಣಾಗುವಂತೆ ನಗಿಸುತ್ತಾನೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ.
ದ್ರೌಪದಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ನೊಂದ ಪಾತ್ರ; ವಿರಾಟನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: 'ಜನನವೇ ಪಾಂಚಾಲ ರಾಯನ ಮನೆ, ಮನೋವಲ್ಲಭರು ಅದಾರೆನೆ ಮನುಜಗಿನಜರು ಗಣ್ಯವೇ? ಗೀರ್ವಾಣರಿಂ ಮಿಗಿಲು, ಎನಗೆ ಬಂದೆಡರೀ ವಿರಾಟರಾಯನ ವನಿತೆಯರುಗಳ ಮುಡಿಯ ಕಟ್ಟುವ, ತನುವ ತಿಗುರುವ ಕಾಲನೊತ್ತುವ ಕೆಲಸದುತ್ಸಾಹ! !' ರಾಜಕುಮಾರಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ವೀರರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ವಿರಾಟನ ಹೆಂಡಿರ ಜಡೆ ಹೆಣಿಯುವುದು ಮೈಕೈಗೆ ಪರಿಮಳ ಪೂಸುವುದು, ಕಾಲನೊತ್ತುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ ಪಡಬೇಕು. . ಇದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಭಾಷೆ - ಅವನೇ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಬರೆದಂತಿದೆ. ಪದ್ಯ ರಚಿಸುವಾಗ ಆ ಪಾತ್ರ ಅವನಲ್ಲಿ ಆವೇಶವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುವುದು. ದ್ರೌಪದಿ ಸೀರೆಸೆಳವಾಗ, 'ಕಮಲಮುಖಿ ಸುಲಿವಡೆದು ಲಕ್ಷೀರಮಣ ಲಕ್ಷ್ಮೀರಮಣ ಯೆಂದೊರಲಿದೊಡೆ,ಸಂಜಯ ನೊಂದೆನಾನೆಂದ.'
ಅವಳ ಕೂಗು."ಕಾವುದೈ ಗೋವಿಂದ, ಸಲಹೈ ದೇವಕೀಸುತ, ಗಂಡರೈವರ ಭಾವಬೆಟ್ಟಿತು, ನೀನೆಲೈ ದೇಸಿಗರ ದೈವವಲೈ, ದೇವ ಕೆಟ್ಟೆನು ಕೆಟ್ಟನೈ .ಎಂದೊರಲಿದಳು, ಹಂಗಿಗನು ತಾನೆಂದ'. ಕೃಷ್ಣ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದ್ದು.
ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, ಭಗವಂತನಿಂದ ಪ್ರಲಯ ಭಯಂಕರ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಚಕ್ರಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಕೈಮುಗಿವ ಭಕ್ತ!
ಭೀಷ್ಮ ದ್ರೋಣರು ಮಹಾಭಾರತದ ವೃದ್ಧರು.ಆದರೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧ ಪುರುಷರು ಅಜೇಯರು. ಭೀಷ್ಮ ಹಸ್ತಿನ ಪುರದರಸು ಧರತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬರಲಾರ. ಕುರುಡನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ವಿವಾಹಮಾಡಿ, ಅವನ ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆ ಕುಟುಂಬ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಸುಯೋಧನ ಜಾಣನಾದರೂ ಉಡಾಳ, ಸೋದರಮಾವ ಶಕುನಿಯ ಗುರುತ್ವ. ದ್ರೋಣರಿಗೆ ಅವರ ಗೆಳೆತನ ಹಳೆಯ ಋಣ; ಅವರೂ ಬಿಡರು. ಬೀಷ್ಮರು ಧರ್ಮರಾಯನ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅಗ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಕೂರಿಸಿ, ಅವನ ಕೃಷ್ಣನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದವರು. ಇವರು ಶರಶೆಯ್ಯೆಗೇರಿದಾಗ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, "ಪಡುವಣ ಶೈಲ ವಿಪುಲಸ್ಥಂಬ ದೀಪಿಕೆಯಂತೆ ರವಿ ಮೆರೆದ", ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಪುರುಷನ ಮರಣವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಕೃತಿದೇವಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಂಬದಮೇಲೆ ರವಿಯ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವನು.
ಉತ್ತರ ಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯು ಈ ಬಾಲಕರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪರಿಪಾಕವುಳ್ಳ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಇವರನ್ನು ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯರನ್ನಾಗಿ ಕಡೆದಿಟ್ಟ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಕೀರ್ತಿ ನಾರಣಪ್ಪನದೆ. ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನವರು, ಭಾವಮೈದುನರು.
ಉತ್ತರ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗಾದೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಅವನು ವಾಕ್ ಶೂರರ ಅಧಿನಾಯಕನಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಪರ್ವಗಳ ಮೌನಗಂಭೀರ ಸಾಗರಗಳಿಗೆ ಹಾಸ್ಯದ ಸೇತುವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೆಂಗಳೆಯರ ಮುಂದೆ ವೀರಾಲಾಪಮಾಡಿ ವಾಕ್‍ಶರಧಾರೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ ವೀರ!
ಅದೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಥದಿಂದ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕಿ ಓಡುವ ದೃಶ್ಯ, ಕಣ್ಣೆವೆ ಸೀದು ಹೋಯಿತೆಂದು ಮಖವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯಾರನ್ನು ತಾನೇ ನಗಿಸದು?
ಆದರೆ ಈ ನಗೆಗೇಡಿ ಉತ್ತರನು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಪೂರ್ವಾವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರಾ. ಅವನನ್ನು ಧನಂಜಯನು 'ಕಲಿಮಾಡಿ'ದ ಬಗೆಯನ್ನೂ ಅನಂತರ ಅವನು ನಡದುಕೊಂಡ ಅಪೂರ್ವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ನೋಡಿದರೆ, ಕವಿ ಕಂಡ ಉತ್ತರನ ಜೀವನದ ಅರಿವಾಗುವುದು. ಹಾಸ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗೆ ತಿರುಗುವುದನ್ನೂ, ಹೇಡಿತನ ಶೌರ್ಯವಾಗುವುದನ್ನೂ ಕವಿ ಉತ್ತರನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪದನರ್ತನವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೌರವನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಮಾಯೆಯನ್ನರಿತೂ ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಛಲ. ಅತಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ರಸಾಭಾಸಗಳಾಗಬಹುದು. ಎಚ್ಚರ ಮತ್ತು ಮರೆವೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯಿದ್ದು ರಸೋತ್ಕರ್ಷ ಮಾಡುವ ನಟನೆ ನಟ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕೌರವ ಅಂತಹವನು. ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೆಣಕಿ ಕೈವಲ್ಯಪಡೆಯುವೆನೆನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅದೇಕೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಖಳನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ?
ಪ್ರತಿ ನಾಯಕನನ್ನೂ ಭಕ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಕೌರವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಛಲ ಕೇವಲ ನಾಟಕ ಎಂದರೆ ಈ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ರಸಾಭಾಸವಾಯಿತೇ?) "
ಕೌರವನಿಗೆ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೋದರಮಾವ ಶಕುನಿಯ ಸಾರಥ್ಯ. ಧೀರೋದ್ಧತ ನಾಯಕ , ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅವನ ತಂದೆ ತಾಯಿ, ಭೀಷ್ಮ ದ್ರೋಣರಿಂದಲೂ ಆಗದು. ಆದರೆ ಗಾಢಮಿತ್ರತ್ವ ಬೆಳೆಸಬಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಕರ್ಣ, ಗುರುತನಯ ಅಶ್ವತ್ತಾಮ ಗಾಢ ಮಿತ್ರರು. ತಮ್ಮಂದಿರು ಇದಿರಾಡದ ವಿಧೇಯರು. ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿದ್ದರೂ ದುರ್ಯೋಧನನದೇ ದರ್ಬಾರು ಮತ್ತು ಆಜ್ಞಾಧಿಕಾರ. ಎಂತಹ ನಾಯಕತ್ವವಿದೆಯೆಂದರೆ ಅವನು ಮಿತ್ರ ಕರ್ಣನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದ್ರೋಣರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ವೃದ್ಧರಾದ ಅಜೇಯ ಭೀಷ್ಮರನ್ನೇ ಮೊದಲು ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಮಾಡುವನು, ನಂತರ ದ್ರೋಣರ ಸರದಿ. ಯುದ್ಧಾರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಈ ನದೀನಂದನನ ಬಲದಲಿ ಸೇನೆ ಶಿವಗಂಜುವುದೆ?' ಎಂದು ಬೀಗುವನು. ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದವನು. ಕೊನೆಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡದೆ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವನು.
ಅರ್ಜುನ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, 'ನೀನೆ ಕೊಂದುಬಿಡು', ಎಂದ. 'ನಾನೇ ನಪುಂಸಕ ಜೀವಗಳ್ಳ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು', ಎಂದ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ ಸ್ವರ್ಗದ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸೇವೆ ಸಿಗುತ್ತೆ ಎಂದರೆ, 'ನಮ್ಮ ಅರಮನೆಯ ನಾರಿಯರೇ ಸಾಕು', ಎಂದ!
ಹೊಗಲಿ ನೀನು ಸಾರಥಿಯಾಗು ನಾನು ಇವರನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವೆನು ಎಂದು ಪಾರ್ಥ ಹೇಳಿದರೆ, 'ಹುಲು ಬೃಹನ್ನಳೆಯಾದ ನಿನಗೀ ಕದನ ನಾಟಕವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲೆಂದ' ಉತ್ತರ. ಅದಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಥ, 'ಕೊಲುವೆನೀ ಪ್ರತಿಭಟ ನಿಕಾಯವ ನಿನ್ನ ಸಾಕ್ಷಿಯಲಿ', ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿ.ರಣದೊಳಗೋಡಿಸುವೆನಹಿತರನು .ಕೋಡದಿರು ಕೊಂಕದಿರು .ಸಾರಥಿಯಾಗೆನುತ ಕಲಿಮಾಡಿ', ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿರುವ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಕಡೆ ರಥವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದ.
ಇದು ವೇದವ್ಯಾಸರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಮಾರ್ಪಾಟಿನೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾಮಿನಿಷಟ್ಪದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನು ಬರೆದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾವ್ಯ. ಇವನು ತನ್ನನ್ನು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ 'ಕರ್ನಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾ ಮಂಜರಿ' ಎಂದು ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ 'ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೊದಲ 10 ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹತ್ತನೇ ಗದಾಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೇ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಯನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಥಾಭಾಗವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ಪತಿಗಳು ಕೌರವನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯರು ಕೈಬಿಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ಮೊರೆಇಟ್ಟುದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ. ದೂರ್ವಾಸಾತಿಥ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೃಷ್ಣನ ನೆನೆದು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರಾಗುವಳು.
ಮತ್ತೆ, '.ಜೂಜಿನ ಕುಹಕದಲಿ ಹೆಂಗುಸ ಬಡಿದು ಪಾಂಡವರಾಯರನು ಹೊರವಡಿಸಿ ಕೊಬ್ಬಿದ ಬುಜಬಲವನೆನ್ನಲಿ ತೋರಿದನೆ?
ಅವನು ತನಗೆ ಸರಿಸಾಟಯಾದ ವೀರರು ಕೌರವನ ಪಾಳಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎನುವನು, ಕೆಲಬರು ಹಾರುವರು ; ಕೆಲವರು ಅಂತಕನ ನೆರಯೂರವರು (ಯಮಲೋಕದ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದಾರೆ, ಮುಪ್ಪಿನ ಮುದುಕರು, ಭೀಷ್ಮ ದ್ರೋಣ ಕೃಪ, ಕೆಲವರು ಅಧಮ ಕುಲದಲಿ ಸಂದು ಬಂದವರು . ಇತ್ಯಾದಿ. ನಾರಣಪ್ಪನ ಭಾಷಾಪ್ರೌಢಿಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂದಿದೆ. ಉತ್ತರೆಯ ಮುಗ್ಧತೆ:ಬವರವನು ನಮ್ಮಣ್ಣ ಗೆಲಿದಪನು, ಸಾರಥಿ ಅವರ ಆಭರಣ ಕೊಂಡು ಬಾ ಎಂದಳಿಂದುಮುಖಿ'.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕವಿ. ಕರ್ನಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾ ಮಂಜರಿ ಅಥವಾ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ ಈತನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ. ಇದು ಮೂಲ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೊದಲ 10 ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹತ್ತನೇ ಗದಾಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೇ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಯನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಥಾಭಾಗವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನನ್ನು "ರೂಪಕಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಬಡ ಜನರು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ, ಅದೂ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಹಬ್ಬದಿಂದಲೇ ಅಕ್ಕಿಯ ಬಳಕೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳ್ತಕ್ಕಿ, ಕುಸುಬಲಕ್ಕಿ, ನುಚ್ಚಕ್ಕಿ ಎಂದು ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ದೋಸೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕರಿದ ತಿಂಡಿಗಳವರೆಗೂ ಅಕ್ಕಿ ಬಳಕೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಬಗೆ ಬಗೆ ಖಾದ್ಯ-ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಬಹುಶ: ಬೇರಾವುದೇ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಕ್ಕಿಯ ಬಳಕೆಯ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಗೌತಮನು ಇಡೀ ಮಾನವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಹತ್ತು ಭಾಗ ಮಾಡುವಾಗ ಅಕ್ಕಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಶುಭಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಅಥವ ಒಪ್ಪಂದಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಅಕ್ಕಿಯ ಬಳಕೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಧುವಿನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಸೇರಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ,ಕೊಬ್ಬರಿ, ಹುರಿಗಡಲೆಗಳಿಂದ ಮಡಿಲು ತುಂಬಿ ಸೋಗ್ಲು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹರಸುವಾಗ ಅಕ್ಷತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನ ಬಳಸಿ, ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಧು-ವರರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಶುಭವನ್ನು ಹಾರೈಸುವರು.
ಮದುಮಗಳು ತವರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ತೌರು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಪ್ಪ,ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮ, ಬಂಧು-ಬಳಗದವರನ್ನು ಕೂರಿಸಿ ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮದುಮಗಳ ಕೈಯಿಂದ ಮೂರು ಬೊಗಸೆ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಎರಚುವಾಗ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಕೆ "ನಮ್ಮಪ್ಪನ ಮನೆ ಹಾಲುಕ್ಕುವಂತೆ ಉಕ್ಕಲಿ"ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅವರ ಮೇಲೇರಚಿ ದು:ಖದಿಂದ ಕಣ್ತುಂಬಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಧಾರೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಮನೆದೇವರನ್ನು ತಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೆನೆಹಾಕಿ ಬೆಲ್ಲದನ್ನ ಮಾಡಿ ಬಂಧು-ಬಳಗದವರಿಗೆ ಹಂಚುವ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸೊಸೆ ತಲೆಬಾಗಿಲ ಹೊಸ್ತಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿ,ಬೆಲ್ಲವನ್ನಿಟ್ಟ ಸೇರನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಗಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದಕ್ಕೆ "ಪಡಿಯಕ್ಕಿ" ಇಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ತ್ರೀ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದಾಗ ಅವಳ ಬಸಿರೊಸಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಡಿಲಕ್ಕಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಡುವರು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸತ್ತಾಗ ಅವನ/ಳ ಬಾಯಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಅಕ್ಕಿ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂದು ಅಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಧಾನ್ಯ.
ಅಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರೋಟೀನು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬು ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಮಾಂಸ, ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಹಾಲು, ಬೇಳೆಕಾಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕೋಡುಬಳೆ, ಚಕ್ಕುಲಿ, ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿ, ರೊಟ್ಟಿ, ಹಪ್ಪಳ, ಸಂಡಿಗೆ ಮೊದಲಾದ ರುಚಿಕರವಾದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೇರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಪುಳಿಯೊಗರೆ, ಪೊಂಗಲು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಕ್ಕಿಯ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಾದ ಅವಲಕ್ಕಿ, ಪುರಿ, ಅರಳುಗಳೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇದರ ನುಚ್ಚನ್ನು ದನಗಳಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಕಚ್ಚು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಹು ಪ್ರಿಯವಾದ ಪಾನೀಯ, ತೌಡಂತೂ ಕರೆಯುವ ದನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೇವು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಾಡಿಕೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಅಕ್ಕಿಯ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಬಳಕೆ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು. .
ಅಕ್ಕಿಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂರರಲ್ಲೊಂದು ಪಾಲು ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ . ಪಕ್ವ ಮಾಡಿದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅನ್ನವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೂಳು ಕನ್ನಡ ಪದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಭತ್ತದಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಬರುವ ಕಾಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಲಿಷ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಬಿಳಿಯ ಹೊಳೆಯುವ ಅಕ್ಕಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪಾಲಿಷ್ ಮಾಡಿದ ಅಕ್ಕಿ ತಿನ್ನಲು ಹೆಚ್ಚು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾಲಿಷ್ ಮಾಡದ ಮಬ್ಬು ಬಣ್ಣದ ಕೊಟ್ಟಣದ ಅಕ್ಕಿಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ.
ಹಿಂದೆ ಹಳ್ಳಿಗಳವರೆಲ್ಲ ಹೀಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಕುಟ್ಟಿದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕಿಯ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ತೆಳುಪೊರೆಯ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಉತ್ತಮ ಅನ್ನಾಂಗಗಳಿವೆ. ಬತ್ತವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕುತುಬಲಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಕುಸುಬಲಕ್ಕಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾಲಿಷ್ ಆದ ಅಕ್ಕಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ.
ಅಕ್ಕಿಯು ಒಂದು ಏಕದಳ ಸಸ್ಯವಾದ ಆರೈಝಾ ಸಟೀವಾದ ಬೀಜ. ಒಂದು ಧಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಗತ್ಯದ ಆಹಾರ ವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ,ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ, ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ಅದು ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಧಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಎಲಾನ್‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಆತ ಮರಳಿದನಾದರೂ ಆ ಚಿತ್ರವು ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. .: ದಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಕಲ್ಪನಾ ಲಾಝ್ಮಿಯ ಚಿಂಗಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಆತ ಮಣಿರತ್ನಂ ನಿರ್ದೇಶನದ ಗುರು ಎಂಬ ಯಶಸ್ವೀ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರ ವಲಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಶಂಸೆ ದಕ್ಕಿತು. ಆತನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಮರಳಿದ ಮೇಲೆ .: ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಬಂದ ಗುರು , ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಆತನ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮಿಥುನ್‌ನ ೯ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಾಲಿ ಮತ್ತು ಭೋಜ್‌ಪುರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಆತ ನಟಿಸಿದ ಹೀರೋಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ಡಾನ್‌ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಆತನ ಹಾಸ್ಯಲೇಪಿತ ಅಭಿನಯವು ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಆತನ ಚಿತ್ರವಾದ ಝೋರ‍್ ಲಗಾ ಕೆ. ಹೈಯಾ!
ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. . ಸೋಹಂ ಷಾ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಾಗೂ ಸಂಜಯ್‌ ದತ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಮಿಥುನ್‌ದಾನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ಸೋಹಂ ಷಾ ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಆರಂಭವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಒಂದು ಸರಾಸರಿ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ .ಚಲ್‌ ಚಲೇ ಚಿತ್ರವು ತಾನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ದಿಟ್ಟ ವಿಷಯದಿಂದಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಆತನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ಬಾಬರ್‌ , ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಏಕತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ . ಡಿಂಪಲ್‌ ಕಪಾಡಿಯಾಳೊಂದಿಗೆ ಆತ ನಟಿಸಿರುವ ಫಿರ್‌ ಕಭಿ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್‌ ಟು ಹೋಮ್‌ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವೀ ಪೂರ್ವಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿತು ಹಾಗೂ ೨೦೦೯ರ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ರೀಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಆರು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿತು. ಆತನ ಮುಂಬರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಂದಗಿ ತೇರೇ ನಾಮ್‌ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ವೀರ್‌ , ರಾಖ್‌ , ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ.
ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಓರ್ವ ಸಾಹಸೀ ನಾಯಕನಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಂಥ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: ವಾಂಟೆಡ್‌ , ಬಾಕ್ಸರ್‌ , ಜಾಗೀರ್‌ , ಜಾಲ್‌ , ವತನ್‌ ಕೀ ರಖವಾಲೆ ಕಮಾಂಡೋ , ವಕ್ತ್‌ ಕೀ ಆವಾಜ್‌ , ಗುರು , ಮುಜ್ರಿಮ್‌ ಮತ್ತು ದುಷ್ಮನ್‌ . ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಅಮಿತಾಭ್‌ ಬಚ್ಚನ್‌ನ ಓರ್ವ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಮಾಜದ ಅನಿಷ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಸಿಟ್ಟಿನ ಸ್ವಭಾವದ ಯುವಕನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಸಾಹಸ ಪ್ರಧಾನ ಹಾಗೂ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯು ಬಚ್ಚನ್‌ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವರೂಪದಂತೆಯೇ ಇತ್ತು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಆತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಟಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಆತ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವರುಗಳೆಂದರೆ, ಝೀನತ್‌ ಅಮಾನ್‌, ಪದ್ಮಿನಿ ಕೊಲ್ಹಾಪುರಿ, ರತಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ, ರೇಖಾ, ಶ್ರೀದೇವಿ, ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು.
ಮಿಥುನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ( ಗೌರಂಗಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂಬ ಜನ್ಮನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೯೪೭ರ ಜೂನ್‌ ೧೬ರಂದು) ಓರ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿ. ಮೃಗಯಾ ಎಂಬ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಕ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಟನಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಆತನ ಉಚ್ಛ್ರಾಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ನರ್ತಿಸುವ ತಾರೆ ಯಾಗಿ ಆತ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪಡೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ನಟರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನನ್ನಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದ. ಅದರಲ್ಲೂ ನ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅಭಿಮಾನದ ಭರಪೂರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಡಿಸ್ಕೋ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ನಟಿಸಿದ ಜಿಮ್ಮಿ ಎಂಬ ಹಾದಿಬದಿಯ ನೃತ್ಯಪಟುವಿನ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಆತ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎನ್ನಬೇಕು.
ಮಿಥುನ್ ಕೇವಲ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ದಾಖಲಿಸದೆ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅದ್ಭುತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮೃಗಯಾ, ತಹದೇರ‍್ ಕಥಾ , ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ , ಕಾಲ್‌ಪುರುಷ್‌ ಮತ್ತು ತಿತ್ಲೀ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಆತನ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಆತನಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟವು. ಆತ ಎರಡು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾನೆ: ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅಗ್ನೀಪಥ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಜಲ್ಲಾದ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ದಕ್ಕಿದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖಳನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ಯಾರ್‌ ಕಾ ಮಂದಿರ್‌ ಮತ್ತು ಮುಜ್ರಿಮ್‌ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಹಾಪೂರವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಮಿಥುನ್‌ ಓರ್ವ ಕಟ್ಟಾ ನಕ್ಸಲೈಟ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶ ಬಹಳ ಜನಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆತನ ಏಕೈಕ ಸೋದರ ಅಸಹಜವಾದ ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಾಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ ಆತನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ದುರಂತವು ಆವರಿಸಿತು. ನಕ್ಸಲೈಟ್‌ ಪಂಥದ ತೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಿಥುನ್‌ ಹಿಂದಿರುಗಿದರೂ ಸಹ, ನಕ್ಸಲೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ಆತನ ಸ್ವಂತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಷಮ ಸ್ವರೂಪದ ಅಪಾಯವಿದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದೊಂದು ಏಕಮುಖ-ರಸ್ತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಒಮ್ಮೆ ಆ ವಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂಶವೇ ಆತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಆತ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಇದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಯಿತು. ಆತ ಸಮರಕಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಣಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶವೂ ಬಹಳ ಜನಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮೃಣಾಲ್‌ ಸೇನ್‌ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೃಗಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಿಥುನ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ತಾನು ಬಯಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವಾದ ನಂತರ, ದೋ ಅಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಫೂಲ್‌ ಖಿಲೇ ಹೈ ಗುಲ್ಷನ್‌ ಗುಲ್ಷನ್‌ ನಂಥ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಕೆಲವೊಂದು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನಾದರೂ, ಅವು ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ರವಿಕಾಂತ್‌ ನಗಾಯಿಚ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಸುರಕ್ಷಾ ಎಂಬ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳದ ಗೂಢಚಾರಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹಂ ಪಾಂಚ್‌ ಮತ್ತು ವರದಾತ್‌ ನಂಥ ಯಶಸ್ವೀ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಆತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದ.
೯೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಕೊಂಚ ವಿರಾಮ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಊಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಮರುನೆಲೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನದೇ ಹೊಟೇಲು ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಗೂ ಆತ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್ಟಿನ -ದರ್ಜೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ೧೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ, ಒಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಆತ ಒಂದು "ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮ"ವೇ ಆಗಿಹೋದ. ಈಗಲೂ ಮಿಥುನ್‌ನ ಕಟ್ಟಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಬಿಹಾರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವೃಂದದ ಮನತಣಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೧೯೯೯ರವರೆಗಿನ ಐದು ನಿರಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಮಿಥುನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.