polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಅವರು ೨ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಎಎನ್‌ಸಿ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೯೦ನೆಯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧ರಂದು ಕಾರಾಗ್ರಹ ವಾಸದಿಂದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ಬಿಳಿಯ ಸರಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯಗೋಸ್ಕರ ನಿಲುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಭಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲವೆಂದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇಂಥ ಆಯ್ಕೆಯ ಹೊರತು ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ದಾರಿಗಳಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಹುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಸರಕಾರ ದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವೆಂದು ದಿಟವಾಗಿ ನುಡಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟ ಕುರಿತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೂ ಯಾವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೇ ಮತದಾನದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕ ಆಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು.
೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ನಿಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿದ್ದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ೮೦ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಕ್ ಮಾಕೆಲ್ ನೀ ಸಿಂಬಿನಿ ಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರು ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ದೇಶದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಸಮೊರಾ ಮಾಕೆಲ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆಗಿದ್ದಳು. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮದುವೆ ಜರುಗಿತು. ಆ ದಿನ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಈ ಸಂಗತಿಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಸವತ್ತಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಯಿತು. ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಮೀಪದ ಕ್ವಿನುನಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ದಂಪತಿಗಳಾಗಿ ಈಗಲೂ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ 'ಅಹಿಂಸಾ ನೀತಿ'ಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ ನಂತರ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದರು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಜನಾಂಗೀಯ ದ್ವೇಷ'ಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಬಲ ಎದುರಾಳಿಯಾದರು. ೧೯೯೦ರವರೆಗಿನ ಅವರ ೨೭ ವರ್ಷದ ಜೀವಾವಧಿ ಸಜೆಯು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಜಾಗೃತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಶಾಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತು. ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಸ್ವರ್ಶ ಧ್ವನಿಗಳಿರುವಂತೆ ಇದಕ್ಕೂ ಘೋಷ-ಅಘೋಷ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಆಧುನಿಕ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆರು ಸ್ವರ್ಶ ವರ್ಣಗಳು ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಕನ್ನಡ, ತೆಲಗು, ತುಳು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷ-ಅಘೋಷ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅರ್ಥಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದುದರಿಂದ ಕ್, ಗ್, ಚ್, ಜ್, ತ್, ದ್, ಪ್, ಬ್, ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಪಿಗಳಿವೆ. ಇಂಥದೊಂದು ಧ್ವನಿ ಮಾರ್ಪಾಟಿಗೂ ದ್ರಾವಿಡೇತರ ಆರ್ಯ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.
ಕನ್ನಡ ತೆಲಗು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಬ್ದಾದಿಯ ವ್-ಧ್ವನಿ ಹಲವು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯೋಷ್ಠ್ಯ ಘೋಷ ಸ್ವರ್ಶ ವರ್ಣ ಬ್-ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡದಲ್ಲಿ ಮ್ ನ್ ಣ್ ಞ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಅನುನಾಸಿಕ ವರ್ಣಗಳಿದ್ದುವು. ಕೆಲವು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಾಧಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಪರವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಅನುನಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನೀಯ ಸ್ಪರ್ಶವರ್ಣಗಳಿರುವ ವ್ಯಂಜನ ಗುಚ್ಛಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಗಳಿಗೆ ಸಮವಾದ ದ್ವಿವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಅಘೋಷ ಓಷ್ಕ್ಯ ಸ್ವರ್ಶ ಪ್-ಶಿಷ್ಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹ್-ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟೇತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅದೂ ಲೋಪವಾಗಿದೆ : ಪ್( ಹ್--(. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಧ್ವನಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಬದ್ಧವಾಗಿ ಳ್ ಇಲ್ಲವೇ ರ್ ಆಗೂ ¿ ಧ್ವನಿ ರ್ ಆಗೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಕನ್ನಡೇತರ ಉಳಿದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಧ್ವನಿವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮೇಲೆ ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಪ್ರತಿವೇಷ್ಟಿತ ಧ್ವನಿಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ದ್ರಾವಿಡ ಧ್ವನಿನಿಯಮ.
ಈ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಬಹುಶಃ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗ ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡವಾದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯಾದ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶ ಭಾಷಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಸೌಕರ್ಯ. ಭಾಷೆಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ಆಕೃತಿಕ ರಚನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಸಮಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆದಿವೆಯಾದರೂ 25 ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ರಾಚನಿಕ ಸಮಾನತೆಯಿದೆ. ಹಾಗೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಅವೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಪೆಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರದ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ತೋರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಲ್ಲವೆ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲವೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಪಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈಗ ಗೊತ್ತಾಗಿರುವ ೨೫ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ, ತುಳು, ಕೊಡಗು, ಮಾಲ್ತೊ, ಬ್ರಾಹುಇ, ಕುರುಖ್, ಒಲ್ಲಾರಿ, ಗದಬ, ಪೆಂಗೂ, ಕೊಯ, ಬಡಗ, ಗೋಂಡಿ, ಕೊಂಡ, ಕುಯಿ, ಕುವಿ, ಪಾರ್ಜಿ, ಕೋಲಾಮಿ, ಕೊರಗ, ನಾಯ್ಕಿ, ತೊದ, ಕೋತ, ಮಂಡ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಭಾಷೆಗಳು. ಈ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಲಿಖಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಲಿಪಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ತುಳು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಭಾಷೆಗಳು ಅಲಿಪಿ ಭಾಷೆಗಳಾದರು ಶ್ರುರೂಪಿಯಾದ ಶ್ರವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಳಿದುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ರೂಢಿ.ಇನ್ನುಳಿದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣ ಭಾಷೆಗಳೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವನ್ನು ಅಸಂಸ್ಕತ ಅಥವಾ ಅಲಿಪಿ ಭಾಷೆಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅವು ಭಾರತದ ಯಾವ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬ ಭೌಗೋಳಿಕ ಆಧಾರದಿಂದ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾಷಿಕ ಆಧಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಕೂಡ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ತ್ರಿಭಜನೆಯಿದೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಆಧಾರ ಗೌಣ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳು ಭಾಷಾಸಾಮ್ಯ ಅಥವಾ ವೈಷಮ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಅಥವಾ ಉತ್ತರದ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲಗು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಭಾಷಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಶಾಖೆಗೆ ಅಳವಡುತ್ತದೆ. ಕೊರಗ ಭಾಷೆಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಉತ್ತರ ದ್ರಾವಿಡ ಶಾಖೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈಗ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ 25 ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರಿದ ಉಪಭಾಷೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರುವರೆ ಕೋಟಿ ಜನ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ 5ನೆಯ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಈ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಯಮಾಡಿಲ್ಲ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿವೆ.
ಇಂದಿನ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಬದ್ಧವಾಗಿ ಈ ಸ್ವರಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಪಾರ್ಜಿ ತೊದ ಬ್ರಾಹುಇ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದ್ಯಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಸ್ವರವಿದ್ದು ಪರವಾಗಿ ಸ್ವರಾದಿಯಾದ ಪ್ರಕೃತಿಸಾಧಕ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬಂದರೆ ಆದಿಸ್ವರ ಸ ಹ್ರಸ್ವವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೀರ್ಘಸ್ವರಯುಕ್ತಧಾತುಗಳಿಗೆ ಎರಡೆರಡು ರೂಪಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದುಂಟು. ಈ ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳು ಕನ್ನಡ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನಗುಚ್ಚಗಳೆದುರೂ ಹ್ರಸ್ವವಾಗುವುದುಂಟು, ಇಲ್ಲವೆ ಪರವಾದ ವ್ಯಂಜನಗಳಲ್ಲೊಂದು ಲೋಪವಾಗುವುದೂ ಉಂಟು. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ನಡುವಣ ಸ್ವರ ದುರ್ಬಲವಾದುದು. ಅದರಿಂದ ಸ್ವರವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸಹಜ. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ವ್ಯಂಜನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ :
ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗದ ಭಾಷೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ. ದ್ರಾವಿಡರು ಭಾರತದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಅವರಲ್ಲೇ ಗುಂಪುಗಳುಂಟಾದವು. ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳುಂಟಾದುವು. ಮೊದಲು ಬಂದ ದ್ರಾವಿಡ ಜನಾಂಗದವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಮೂಲಜನಾಂಗ ಪಂಗಡ ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡವಾದಂತೆ ಮೂಲಭಾಷೆಯೂ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನ ಭಾಷೆ-ಉಪಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಒಡೆದುಕೊಂಡವು. ಮೂಲಬೇರಿನಿಂದ ಹೀಗೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕವಲಾದ ಭಾಷೆಗಳೇ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು. ದ್ರಾವಿಡ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ತಗ್ಗಿದಂತೆ, ತಪ್ಪಿದಂತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ ಹೆಚ್ಚತೊಡಗಿದುವು.
ಈಗಿನ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಲೆಕ್ಕದಂತೆ ಇಂಥ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಇಂದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಇವಿಷ್ಟೇ ದ್ರಾವಿಡಭಾಷೆಗಳೆಂದು ಕಡೆಯ ಮಾತಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಆಗುಂಬೆ, ಬಾಳೆಬರೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳುತ್ತಿರುವ ಬಾಳೇರರ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಭಾರತದ ಬಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶದ ದೊರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊರಾಪುತ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸವರ್ ಭಾಷೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅವು ದ್ರಾವಿಡ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಅಳವಡುತ್ತವೆಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಕ್ಷರಿಗಳೂ ಬಹ್ವಕ್ಷರಿಗಳೂ ಆದ ಕ್ರಿಯಾ ಧಾತುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯ ಧಾತುಗಳು ಏಕಾಕ್ಷರಿಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಇಂದಿನ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಿ ಹಾಗೂ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಿ ಕ್ರಿಯಾಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಾಧಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ಘಟಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಶ್ರುತಪಡಿಸಬಹುದು. ವ್ಯಂಜನಾಂತ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ವರಾಂತಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಪಡೆದಾಗ ಕೆಲವು ಏಕಾಕ್ಷರಿ ಕ್ರಿಯಾಧಾತುಗಳು ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಮೂಲದ್ರಾವಿಡದಿಂದ ಈ ೨೫ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಯಾವಾಗ ಬೇರೆಯಾದುವೆಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯದು. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ, ಭಾಷಾಕಾಲಕ್ರಮವಿಜ್ಞಾನ ಪದ್ಧತಿ ಆಧಾರದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಮೂಲದ್ರಾವಿಡದಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಅರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.ಮೂಲದ್ರಾವಿಡದಿಂದ ಮೊದಲು ತೆಲಗು ಬೇರೆಯಾಯಿತೆಂದು ಕೆಲವರೂ ತುಳು ಬೇರೆಯಾಯಿತೆಂದು ಕೆಲವರು ಕುಯಿ ಬೇರೆಯಾಯಿತೆಂದು ಕೆಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಒಂದು ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನೇಪಾಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಬೇರೆಯ ಭಾಷಾಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆಯಾದರೂ, ಖಚಿತವಾದ ಸಂಬಂಧವು ಈವರೆಗೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚ್-ಸ್ಪರ್ಶವರ್ಣ ಸ್-ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಚ್ ( ಸ್- ಧ್ವನಿವ್ಯತ್ಯಾಸ ಯಾವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆಯೆಂಬುದರ ನಿಯಮ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾದಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವರ್ಣ ಚ್-ಹಲವು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಪವಾಗಿದೆ ; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಚ್-ಧ್ವನಿಲೋಪ ಘಟಿಸಿದೆಯೆಂಬ ನಿಯಮವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯದು.
ದ್ರಾವಿಡ ಭಾ‌ಷಾ ವರ್ಗವು ಸುಮಾರು ೮೫ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೨೧೭ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಶ್ರೀಲಂಕ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನೇಪಾಳ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಇರಾನ್, ಮಲೇಷಿಯಾ, ಸಿಂಗಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಇಂದಿನ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಧ್ವನಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಅವನ್ನು ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಧ್ವನಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗಲೂ ಈ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಸ್ವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಸ್ವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೀಗಿದೆ :
ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯಾದ ಪೂರ್ವ ದ್ರಾವಿಡಭಾಷೆಯು ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ದ್ರಾವಿಡಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದು ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಭಾಷಾವಂಶದ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧವಿರುವಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ.
ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ : ಮೊದಲು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಮೂಲ ಕುಯಿ ಭಾಷೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅನಂತರ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಈತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು.
ರಂ. ಶ್ರೀ. ಮುಗಳಿ - ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ. ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕಥಾಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕ. ಹೀಗೆ ಇವರು ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ "ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ" ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಮೈಲುಗಲ್ಲು.
ದಾಸಾರ್ಣಗಳು: ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ಬರಿಯ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಸುಧರ್ಮನನ್ನು ಭೀಮನೊಂದಿಗೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಮೊದಲ-ಕಮಾಂಡ್ ಆಗಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಸುಧರ್ಮನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.
ಕರ್ಣ: ಭೀಮನು ಅಂಗರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಕರ್ಣನು ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭೀಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಣರ ನಡುವೆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಭೀಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಣ ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ತಮ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬಳಸಿದರು. ಭೀಮನು ಕರ್ಣನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದನು. ಆಗ ಇಬ್ಬರೂ ಮಚ್ಚಿನಿಂದ ಹೊಡೆದಾಡಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಕರ್ಣನು ಭೀಮನಿಂದ ಸೋತನು.
ಮತ್ಸ್ಯ, ಮಲದಾಸರು ಮತ್ತು ಮದಹರ, ಮಹೀದಾರ, ಸೋಮಧೇಯರು, ವತ್ಸಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗರ ರಾಜ, ನಿಷಾದ ಮತ್ತು ಮಣಿಮತದ ಅಧಿಪತಿ ಎಂಬ ದೇಶ:
ದಾಳಗಳ ಆಟದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಶಕುನಿಯ ಸವಾಲಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ನಂತರ, ಪಾಂಡವರನ್ನು 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವನವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡವರು ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು ಮತ್ತು ಭೀಮನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದನು.
ಸೌಗಂಧಿಕಾ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭೀಮನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕೋತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅದರ ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲವು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚಾಚಿದೆ. ಭೀಮನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕೋತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆದು ಬಾಲವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಕೇಳಿದನು. ಆದರೆ, ಕೋತಿಯು ತನಗೆ ತುಂಬಾ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಭೀಮನನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿತು. ತನಗಿಂತ ಕೀಳರಿಮೆಯ ಯಾರೋ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಅವನು ಕೋತಿಯ ಬಾಲವನ್ನು ತನ್ನ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅದರ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಚಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದನು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸೋತು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಅವನು ಕೋತಿಯನ್ನು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದನು. ಕೋತಿಯು ತನ್ನ ನಿಜ-ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು, ಹನುಮಾನ್ . ಭೀಮನು ಹೆಚ್ಚಿದ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಭೀಮನಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು, ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು.
ಕುಂತಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಕೊಲೆಯ ಸಂಚಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (ಕೌರವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕುಂತಿ ಅವರು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ). ಅವರು ಏಕಚಕ್ರ ಅಥವಾ ಕೈವಾರದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾಗ, ಬಕಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದು ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದನು, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೀಮನು ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ, ಭೀಮನಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನ, ಕೀಚಕ ಮತ್ತು ಜರಾಸಂಧರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಭೀಮ, ದುರ್ಯೋಧನ, ಜರಾಸಂಧ, ಕೀಚಕ ಮತ್ತು ಬಕಾಸುರ ಒಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಬಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇತರ ಮೂವರನ್ನು ಸಹ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ವ್ಯಾಸರಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಋಷಿಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರು.
ಯುದ್ಧದ 14 ನೇ ದಿನದಂದು, ಭೀಮನು ಜಯದ್ರಥನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅವನ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಒಡೆದು ಮತ್ತು ಕೌರವ ರಚನೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಭೀಮನು ಕರ್ಣನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಆದರೆ ಕುಂತಿಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಭೀಮನ ಮುಂಗಡವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ದುರ್ಯೋಧನನು ಆನೆಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಭೀಮನು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆನೆಯ ಕರುಳಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಜಾಡು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಯೋಧನನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ದುರ್ಮಸೇನ , ಭೀಮನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಭೀಮನು ತನ್ನ ರಕ್ತದಾಹದಿಂದ ದುರ್ಜಯನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದು ದುರ್ಜಯನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಭೀಮನು 14 ನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಲಂಬುಷನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಅದೇ ದಿನ ಭೀಮನು ಕರ್ಣನನ್ನು ೭ ಬಾರಿ ಸೋಲಿಸಿದನು. 31 ದುರ್ಯೋಧನ ಸಹೋದರರು ಕೂಡ ಭೀಮನಿಂದ ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನರ ಮುಂದೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಭೀಮನು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ಬಾಹ್ಲಿಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಬಾಹ್ಲಿಕನನ್ನು ಕೊಂದನು.
ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಭೀಮನು ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಪಾಂಡವ ಪಡೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಭೀಮನ ರಥದ ಸಾರಥಿ ವಿಶೋಕನಾಗಿದ್ದರೆ, ಧ್ವಜವು ಬೆಳ್ಳಿಯ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಸಿಂಹದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಲ್ಯಾಪಿಸ್ ಲಾಜುಲಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ರಥವು ಕರಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಹುಲ್ಲೆಗಳಂತೆ ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ನೊಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ವಾಯುದೇವ ನೀಡಿದ ವಯವ್ಯ ಎಂಬ ಆಕಾಶದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು, ಪೌಂಡ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬೃಹತ್ ಶಂಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೂರು ಸಾವಿರ ಗದೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಬೃಹತ್ ಗದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಭೀಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೀಮನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಗಳು ಸೇರಿವೆ:
ಸಹೋದರರು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಭೀಮನು ಮಗಧಕ್ಕೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಬಲ ಆಡಳಿತಗಾರ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಕೊಂದನು. ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನನು ದಾಳದ ಆಟವನ್ನು ಆಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೋತನು. ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಅವರ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭೀಮನು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಹೋದರ ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ, ಪಾಂಡವರು ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ಸ್ಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ವಲ್ಲಭನೆಂಬ ಅಡುಗೆಯವನ ವೇಷ ಧರಿಸಿದನು. ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಸೇನಾಪತಿ ಕೀಚಕನನ್ನು ಸಹ ಕೊಂದರು. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೀಮನೊಬ್ಬನೇ ನೂರು ಕೌರವ ಸಹೋದರರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಅವರು ಸುಮಾರು 10,000 ಆನೆಗಳ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಭೀಮನು ಐದು ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವನು. ಮಹಾಭಾರತವು ಭೀಮನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಯುದೇವನಾದ ವಾಯುವು ಕುಂತಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಭೀಮನು ಜನಿಸಿದನು. ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಕೌರವರೊಡನೆ ಅದರಲ್ಲೂ ದುರ್ಯೋಧನನೊಡನೆ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಅವನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಶಕುನಿ ಭೀಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಒಂದು ಭೀಮನನ್ನು ವಿಷ ಹಾಕಿ ನದಿಗೆ ಎಸೆಯುವುದು. ಭೀಮನು ನಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಪಾನೀಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅದು ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.
ಭೀಮನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ವಾಯುವಿನಂತೆಯೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ವಾಯುದೇವನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಎಂದು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇದ್ದನು, ಅವನು ವಾಯುವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಜನಿಸಿದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆ ಹನುಮಂತನು ಇಬ್ಬರೂ ವಾಯುವಿನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸಹೋದರರಾಗಿರಿ. ಅವನು ವಾಯುವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಹನುಮಂತನನ್ನು ವಿಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಅವರು ಕೌರವ ಸಹೋದರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾಸ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರು ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಯುತಗೊಳಿಸಿದರು.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದಾಗ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರನ್ನು ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಪೂರ್ವದವರು ಆನೆಗಳ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಹೋರಾಡಲು ಮತ್ತು ಬರಿಯ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಲು ನುರಿತವರು ಎಂದು ಭೀಷ್ಮ ಭಾವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಭೀಮನನ್ನು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಭೀಮನು ಅತ್ಯಂತ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವನು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ಮಹಾಭಾರತವು ಭೀಮನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೋರಾಟಗಳು ಸೇರಿವೆ:
ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಪುರೋಚನನೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವರ್ಣವ್ರತದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಗ್ರಹದ ಲಕ್ಷಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು . ವಿದುರನ ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ಪಾಂಡವರು ಭೀಮನೊಂದಿಗೆ ಅರಮನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಅವರು ಐವರನ್ನೂ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಭೀಮನು ಪುರೋಚನನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದನು, ಆ ಮೂಲಕ ಪುರೋಚನನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಷ್ಟ ಸಂಚಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದನು.
ಕಾಡಿನ ಕಾಮ್ಯಕನ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಹಿಡಿಂಬೆಯನ್ನು ಭೀಮನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹಿಡಿಂಬಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಘಟೋತ್ಕಚ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಹಿಡಿಂಬಿ ಕುಂತಿಗೆ ತಾನು ಮತ್ತು ಘಟೋತ್ಕಚನು ಪಾಂಡವರ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಐಷಾರಾಮಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಭೀಮನು ಹಿಡಿಂಬ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ, ಅವನು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಮ್ಯಕ ರಾಜನಾದನು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಕಾಮ್ಯಕದಿಂದ ಬಂದ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯು ಪಾಂಡವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿತು.
ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ದ್ರುಪದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅರ್ಜುನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅವರ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರು ಸುತಸೋಮ ಎಂಬ ಮಗನಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಭೀಮನು ಕಾಶಿಯ ರಾಜನ ಮಗಳು ವಲಂಧರ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು ಮತ್ತು ಸಾವರ್ಗ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದನು. ಭೀಮನ ಮೂವರು ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಗ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ, ಸುತಸೋಮನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಘಟೋತ್ಕಚನು ಕರ್ಣನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಒಮ್ಮೆ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮ ವನದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ ಸೌಗಂಧಿಕಾ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಸುವಾಸನೆ ಮಾಡಿ ಅದರತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತಳಾದಳು. ಕಮಲದ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಭೀಮನು ಹೂವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಕುಬೇರನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡನು. ಕ್ರೋಧವಾಸಗಳೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸರು ಆತನನ್ನು ತಡೆದರು, ಆದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿ ಕಮಲದ ಕೊಳವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಅವನು ಹಿಂದೆ ಋಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನಿಂದ ಶಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸನಾದ ಮಣಿಮಾನ್ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದನು.
ಭೀಮನು ನಾಗಾಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇತರ ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಭೀಮನು ಧರ್ಮ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರು ಬೋಧಕರಾದ ಕೃಪ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದನು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವರು ಗದೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದರು. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಭೀಮನ ಬಲವಾದ ಅಂಶವು ಅವನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅವನು ಎಷ್ಟು ಕ್ರೋಧಶಾಲಿಯೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನೆಂದರೆ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಲಕ್ಷಗೃಹದ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಿಂದ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಬಕಾಸುರ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಭೀಮನಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಂಡತಿಯರಿದ್ದರು - ಹಿಡಿಂಬೆಯ ರಾಕ್ಷಸಿ ಸಹೋದರಿ ಹಿಡಿಂಬಿ, ಕುಂತಿಯ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಐದು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ದ್ರೌಪದಿ ಮತ್ತು ಕಾಶಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ವಲಂಧರ. ಘಟೋತ್ಕಚ, ಸುತಸೋಮ ಮತ್ತು ಸಾವರ್ಗ ಇವರ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು.
ಭೀಮನ ವಿರುದ್ಧದ ಅವನ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಪಟತೆಯು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಸಾಯಲು ಬಯಸಿದನು. ಭೀಮನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿಷ ಹಾಕಿ ಅವನನ್ನು ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದ ಕುತಂತ್ರದ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದನು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ನಾಗ ರಾಜ ವಾಸುಕಿ ಭೀಮನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಅವನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದವನೂ ವಾಸುಕಿಯೇ.
ಭೀಮನು ದುಶ್ಶಾಸನನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಅವನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ 16ನೇ ದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೀಮನಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಇತರ ಯೋಧರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ 16 ನೇ ದಿನದಂದು ಹೀರೋ ಆದರು. ಯುದ್ಧದ 16 ನೇ ದಿನದಂದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಅಜೇಯ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಕೈಕ ಯೋಧ ಭೀಮ.
ಭೀಮಸೇನ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ. ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಕುಂತಿಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಇವನ ಅಣ್ಣ. ಅರ್ಜುನ ಇವನ ತಮ್ಮ. ನಕುಲ,ಸಹದೇವರು ಇವನ ಸಹ ತಮ್ಮಂದಿರು. ವಾಯುದೇವನ ವರಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಭೀಮನ ಜನನ. ಭೀಮ- ಹನುಮಂತ ವಾಯುದೇವನ ಪುತ್ರರಾದುದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಸಹೋದರರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೀಮನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯಾಲಿಯಾದವನೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವನವಾಸದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾಮ್ಯಕ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡವರು ಬಕಾಸುರನ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಕಿರ್ಮೀರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಭೀಮ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಎಸೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಭೀಮನು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದನು.
ವೃಕೋದರ – ತೋಳ ಹೊಟ್ಟೆ; ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಗಾತ್ರದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು
ಕೊಳದ ನೀರು ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಭೀಮನು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಪಾಂಡವರು ಭೀಮನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಕುಬೇರನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು, ಅವರು ಸೌಗಂಧಿಕಾ ಕಮಲದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅವರನ್ನು ದಾರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಕುಬೇರನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು, ಏಕೆಂದರೆ ಮಣಿಮನ ಸಂಹಾರವು ಅವನಿಗೂ ಶಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು.
ಯುದ್ಧದ 15 ನೇ ದಿನದಂದು ಭೀಮನು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು ಆದರೆ ಅವನು ಬೇಗನೆ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಭೀಮನ ಮಗ ಘಟೋತ್ಕಚನು ಕರ್ಣನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ಭೀಮನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕರ್ಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ದಿನವನ್ನು ವಿಫಲವಾಗಿ ಕಂಡನು.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ "ಭಯಾನಕ", "ಭೀಕರ", "ಪ್ರಚಂಡ". ಅವನ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ (ದಂಡಮ್ ವಾಕಾನ, ಕುಸುಮ ವಾಲಿಗೀತ, ಪೊಂಡನ್ ಪಕ್ಸಜಂದು ಮತ್ತು ಸತ್ರಿಯಾ ಜೋಡಿಪತಿ) - ಭೀಮನನ್ನು ಭೀಮಸೇನ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು - ಅವನು ಅಸಾಧಾರಣ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾದವನು.
ಯುದ್ಧದ 2ನೇ ದಿನದಂದು ಕಳಿಂಗ ಸೇನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕಳಿಂಗ ರಾಜ ಶ್ರುತಾಯುಷನ ಮಗ ಶಕ್ರದೇವನನ್ನು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಕಳಿಂಗ ಸೇನಾಪತಿಯಾದ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದೇವನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಅವನು ಏಕಲವ್ಯನ ಮಗನಾದ ಕೇತುಮತನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ಭೀಮನು ತನ್ನ ದೈತ್ಯ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕೂಡ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನು - ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಪಾಂಡವರು ಸೇವಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಆಹಾರದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಅವನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು.
ದ್ರೌಪದಿ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬೆ ಭೀಮನ ಪತ್ನಿಯರು. ಘಟೋತ್ಕಚ ಭೀಮ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬೆಯರ ಮಗ. ಭೀಮ ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಪಾಂಡವ
ಫೆಬ್ರವರಿಯು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಏಕೈಕ ತಿಂಗಳು. ಇದು ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ಎರಡು ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ನಿಖರವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪೂರ್ಣ ೭-ದಿನದ ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸೋಮವಾರದಂದು ತಮ್ಮ ವಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಶುಕ್ರವಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ೨೮ ನೇ ಭಾನುವಾರ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆ ೨೦೨೧ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನದು ೨೦೧೭ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾನುವಾರದಂದು ತಮ್ಮ ವಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಗುರುವಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆ ೨೦೧೫ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಘಟನೆ ೨೦೨೬ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಿಪ್ಡ್ ಲೀಪ್ ಇಯರ್‌ನಿಂದ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಅನ್ನು ಮುರಿಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ೧೯೦೦ ರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ೨೧೦೦ ರವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ರೋಮನ್ ತಿಂಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿಯಸ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದದ ಫೆಬ್ರುಮ್ ನಂತರ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ "ಶುದ್ಧೀಕರಣ", ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಚರಣೆ ಫೆಬ್ರುವಾ ಮೂಲಕ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫ ರಂದು ಹಳೆಯ ಚಂದ್ರನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ರೋಮನ್ನರು ಮೂಲತಃ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ತಿಂಗಳಿಲ್ಲದ ಅವಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನುಮಾ ಪೊಂಪಿಲಿಯಸ್ ೭೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಫೆಬ್ರುವರಿಯು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ತಿಂಗಳಾಗಿದ್ದು, ಡಿಸೆಮ್ವಿರ್‌ಗಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ , ಅದು ಎರಡನೇ ತಿಂಗಳಾದಾಗ. ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿಯನ್ನು ೨೩ ಅಥವಾ ೨೪ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೭-ದಿನಗಳ ಇಂಟರ್‌ಕಾಲರಿ ತಿಂಗಳು. ಇಂಟರ್‌ಕಲಾರಿಸ್ ಅನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷವನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಲು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್ಕಲಾರಿಸ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕ ವರ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೯ ನೇ ದಿನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅದರ ನಂತರ, ಇದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ತಿಂಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಅಂದರೆ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕ್ರಮ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಒಂದು ನೋಟದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಒಳಗೆ. ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲೂ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೫ ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಅನ್ನೋ ಡೊಮಿನಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಎರಡನೇ ತಿಂಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಯಾವ ವರ್ಷಗಳು ಅಧಿಕ ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ೨೯-ದಿನಗಳ ಫೆಬ್ರವರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳಾದ ಸೊಲ್ಮೊನಾಥ್ ಮತ್ತು ಕೇಲ್-ಮೊನಾಥ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಪದನಾಮವನ್ನು ಹೋರ್ನುಂಗ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಫಿನ್ನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ತಿಂಗಳನ್ನು ಹೆಲ್ಮಿಕು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ "ಮುತ್ತಿನ ತಿಂಗಳು". ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಮ ಕರಗಿದಾಗ, ಅದು ಹನಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಮತ್ತೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ,. ಅವು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಮುತ್ತುಗಳಂತೆ. ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ತಿಂಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ , ಅಂದರೆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ಹಿಮ. ಮೆಸಿಡೋನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳು ಸೆಚ್ಕೊ , ಅಂದರೆ ಮರ ಕತ್ತರಿಸುವ ತಿಂಗಳು. ಜೆಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,. ಅಂದರೆ ಮುಳುಗುವ ತಿಂಗಳು .
ಫೆಬ್ರುವರಿ ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಫಾ ಸೆಂಟೌರಿಡ್ಸ್ , ಮಾರ್ಚ್ ವರ್ಜಿನಿಡ್ಸ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪ ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫ ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಡೆಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾನ್‌ಕ್ರಿಡ್ಸ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪ ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪ ರವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ ೧೭ ರಂದು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ). ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಸೆಂಟೌರಿಡ್ಸ್ (ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಥೀಟಾ ಸೆಂಟೌರಿಡ್ಸ್ , ಎಟಾ ವರ್ಜಿನಿಡ್ಸ್ , ಮತ್ತು ಪೈ ವರ್ಜಿನಿಡ್ಸ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೩ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ೮, ಮಾರ್ಚ್ ೩ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೯ ರ ನಡುವೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ).