polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1892ರಲ್ಲಿ, ಚೆಕೊವ್, ಮಾಸ್ಕೋದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಸುಮ್ಮರು ನಲವತ್ತು ಮೈಲಿ ದೂರದ ಮೆಲಿಖೊವೋದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಗೆ 1899ರವರೆಗೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಒಡೆಯನಾಗಲು ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಶ್ಚೆಗ್ಲೋವ್ ರೊಂದಿಗೆ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಒಡೆಯನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಶೀಘ್ರವೇ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರಿಗೆ ಬಹಳ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. 1892ರಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಆರಂಭವಾದ ಕ್ಷಾಮ ಹಾಗು ಕಾಲರಾ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಮೂರು ಶಾಲೆಗಳು, ಒಂದು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಕ್ಷಯದ ನಡುವೆಯೂ ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ದೂರದ ರೈತರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೆಲಿಖೊವೋನಲ್ಲಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮಿಖೈಲ್ ಚೆಕೊವ್, ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಹರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ:
ಮೇ 1904ರಲ್ಲಿ, ಚೆಕೊವ್ ಮಾರಕ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ. ಮಿಖೈಲ್ ಚೆಕೊವ್ "ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಅವರ ಅಂತ್ಯವು ಸಮೀಪಿಸಿತೆಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಸಾವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜೂನ್ 3ರಂದು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಒಲ್ಗರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ನ ಬಡೆನ್ವೆಯಿಲರ್ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ಜರ್ಮನ್ ಸ್ಪಾಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಮಾಷಾಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಹಾಗು ಪರಿಸರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಉಲ್ಲಾಸಭರಿತ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಹೋದರಿ ಹಾಗು ಅವರ ತಾಯಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ. "ಆಂಟನ್ ಪವ್ಲೋವಿಚ್ ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ-ಎಂದಿಗೂ ಕಷ್ತಂಕವನ್ನು ಓದಿರದ,ಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಕುಡುಕನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ,
1890ರಲ್ಲಿ, ಚೆಕೊವ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ, ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ನದಿಯ ಸ್ಟೀಮರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ದೂರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗು ಕಟೋರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಜಪಾನ್‌ನ ಸಕಾಲಿನ್ ದ್ವೀಪದ ದಂಡನೆಯ ನೆಲೆಗೆ ಪ್ರಯಾಸಕರವಾದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನುಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಜನಗಣತಿಗಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೈದಿಗಳು ಹಾಗೂ ನೆಲೆಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಖಾಲಿನ್ ಗೆ ಕೈಗೊಂಡ ಎರಡೂವರೆ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕೊವ್ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬರಹಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವು ಸಹ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತು.
ಚೆಕೊವ್, ದಾನಧರ್ಮ ಹಾಗು ಚಂದಾ ನೀಡುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು 1893 ಹಾಗು 1894ರಲ್ಲಿ ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ ಸಖಾಲಿನ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು , ಇದು ಒಂದು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೃತಿ - ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ - ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹ ಹಾಗು ಭೋಧಪ್ರದವಾಗಿದೆ. ಚೆಕೊವ್ "ಹೆಲ್ ಆಪ್ ಸಖಲೈನ್"ಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತತೆಯನ್ನು ಅವರ ದೀರ್ಘ ಸಣ್ಣಕಥೆ ದಿ ಮರ್ಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಸಖಾಲಿನ್ ಕುರಿತು ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಡೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಕೊಲೆಗಾರ ಯಕೊವ್ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಸೇರುವ ಉತ್ಕಟ ಹಂಬಲದಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ನಂತರ ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಚೆಕೊವ್ ರ ಒಂದು ಅಣಕು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಸಖಾಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚೆಕೊವ್ ಗೆ ಆಘಾತವನ್ನು ಹಾಗು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಚಾವಟಿ ಏಟು, ಪೂರೈಕೆಗಳ ಅಕ್ರಮ, ಹಾಗು ಮಹಿಳೆಯರ ಬಲವಂತದ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿತ್ತು, "ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೀಳುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇಳಿದ ಮಾನವನ ಪರಮಾವಧಿಯ ಹಂತ" ಎಂದು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಂಡನೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಜತೆ ವಾಸವಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
1876ರಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಚೆಕೊವ್‌ರ ತಂದೆ ಮಿತಿಮೀರಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ದಿವಾಳಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಲಗಾರರ ಬಂದೀಖಾನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವರು ಮಾಸ್ಕೋಗೆ ಪರಾರಿಯಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹಾಗು ನಿಕೊಲೈ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾಸ್ಕೋನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿತು, ಚೆಕೊವ್ ರ ತಾಯಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತರಾದರು. ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದೆ ಚೆಕೊವ್ ತಮ್ಮ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಚೆಕೊವ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತು, ನಂತರ ತಗನ್ರೋಗ್ ಜಿಮ್ನೆಶಿಯಂ ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಈಗ ಚೆಕೊವ್ ಜಿಮ್ನೆಶಿಯಂ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿದೆ, ಗ್ರೀಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಪಾಸಾದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಹದಿನೈದನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಅದೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅವರು ತಗನ್ರೋಗ್‌ನ ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಂದಿರ ಹಾಗು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಗಾಯನವೃಂದದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 1892ರ ಒಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು "ಸಂಕಷ್ಟ " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಚೆಕೊವ್ ರ ಮರಣವು "ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ತರ ಅಂಶವೆಂದು" ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪುನಃ ಹೇಳಲಾಗಿ, ಅಂದಗೊಳಿಸಿ,ಕಾದಂಬರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರೇಮಂಡ್ ಕಾರ್ವರ್ ಅವರ ಎರಾಂಡ್ ಸಣ್ಣಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವೆನಿಸಿದೆ. 1908ರಲ್ಲಿ, ಒಲ್ಗ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:
ಕೆಂಗಿನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತ ಹಳ್ಳಿಗಳ ದೇಶ. ಇದು"ನಾಗರಿಕತೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು"ಎಂಬ ಅಭಿಧಾನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಒಂದು ಭಾಗ. ಈ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರುರಾಜ್ಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ. ಇದರೊಳಗೆ ಅಶೋಕಪುರಂ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು "ದೊಡ್ಡ ಹೊಲಗೇರಿ"ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.
ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಈ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ-ಮೂಲ ಅರಮನೆಯು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅವಘಡವೊಂದರಿಂದ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ದಲಿತ ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರಂತೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮಹಾರಾಜರು ಅದುವರೆವಿಗೂ ವಸತಿಹೀನರಾಗಿದ್ದ ದಲಿತರಿಗೆ ಉಂಬಳಿಯಾಗಿ "ಲಕ್ಷೀಪುರಂ" ಸ್ಥಳವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಆ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಎಲೆತೋಟಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅವು 'ಕೊಡುಗೆ ತೋಟ'ಗಳಾಗಿ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿವೆ. 'ಶಿಲಾಶಾಸನ'ದಲ್ಲಿ,ಲಕ್ಷೀಪುರಂ ವೊ.ನಂ.೮-೧೯೦೫ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ವಕ್ತೃಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ 'ನಗರಾಭಿವೃದ್ದಿ ಮಂಡಳಿ'ಯವರು ೧೯೦೨-೧೯೦೫ರ ನಡುವೆ ಅಶೋಕಪುರಂ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಮರು ರೂಪಕೊಟ್ಟರು. ಮಹಾರಾಜರು ದಲಿತರಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ಗೌರವಸೂಚಿಸಿದ್ದು ಅಂದಿನ ಸವರ್ಣೀಯರಿಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಮೈಸೂರಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಜನರನ್ನು ಈಗಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದಾಗ,ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 'ದೊಂಬರಜನಾಂಗ'ದವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.
ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಲಿತರು ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದರು. ದಲಿತರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ತಾಣವನ್ನು 'ದೊಡ್ಡ ಹೊಲಗೇರಿ' ಎಂದು ಕರೆದರಂತೆ. ಇಂದಿರುವ 'ಗಾಂಧೀನಗರ' ಅಂದು,'ಚಿಕ್ಕ ಹೊಲಗೇರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಶೋಕಪುರಂನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ೨ಲಕ್ಷ ಜನರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೯೫%ರಷ್ಟು ಜನ 'ದಲಿತವರ್ಗ'ದವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಳಿದ ಶೇಕಡ ೫%ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಮುಸ್ಲಿಮರು, ತಮಿಳರು, ಮಲೆಯಾಳಿಗಳು ಇತರೆ ವಲಸೆಗಾರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಶೋಕಪುರಂನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೫ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ -ವುಡ್ಯಾರ್ಡಬೀದಿ, ಉದ್ಯಾನವನ ಬೀದಿ, ಸಿದ್ದಾರ್ಥಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಬೀದಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬೀದಿ ಮತ್ತು ರಾಮಯ್ಯಾರ್ ಬೀದಿಗಳಿವೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೩ ಸಾಧಾರಣ ಬೀದಿಗಳಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ೧೩ ಬೀದಿಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕರೆವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ-ದೊಡ್ಡ ಬೀದಿ, ಚಿಕ್ಕ ಬೀದಿ, ಮಾಲಿಂಗಯ್ಯನ ಬೀದಿ, ದಂಡಮ್ಮನ ಬೀದಿ, ಯಳಮಯ್ಯನ ರಾಮಮಂದಿರ ಬೀದಿ, ಕಾಳಮ್ಮನ ಬೀದಿ, ಮಾದೇಶ್ವರ ಬೀದಿ,ಗೋವಿಂದಯ್ಯ ನ ಬೀದಿ, ಮಟ್ಟೇ ಕೇರಿ, ಮಗ್ಗದ ಬೀದಿ, ಚಕ್ರಕೇರಿ, ದೊಂಬರ ಕೇರಿ, ಕತ್ತೆಗುಡಿ, ಕೊಂಗರ ಬೀದಿ, ಲಾಯದ ಕೇರಿ ಮುಂತಾದುವು ಪ್ರಮುಖವಾದುವು. ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಗುಲಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ, ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಒಂದು ಆರಕ್ಷಕ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೆಸರು "ರೇಡಿಯೊ". ಅಶೋಕಪುರಂನ ಜನರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ-ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆ.
ಶ್ರೀ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗದ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಆಶೋತ್ತರಗಳ ಕಡೆ ತುಸು ಗಮನಹರಿಸಿ ಅವರಿಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೋಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ತಾವು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಗೆ ಅಶೋಕಪುರಂನ "ಶ್ರೀ ಮರಿದಂಡಯ್ಯ "ಎಂಬುವರನ್ನು ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ನಗರ ಬೆಳೆದಂತೆ ಅದು 'ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪುರಸಭೆ'ಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಕೆ.ಸಿದ್ದಯ್ಯನವರು ಪುರಸಭೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಮಹಾರಾಜರೇ ,ಅಶೋಕಪುರಂನ್ನು ೨ ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಬಾರಿ ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಜಿ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕತಮ್ಮಯ್ಯ ಅವರು ಪ್ರಜಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಪುರಸಭೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ೧೯೯೨-೧೯೯೩ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆ.ಸಿದ್ದಯ್ಯನವರು ಪುರಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಹೊಟ್ಟಪ್ಪನವರು ಪುರಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ 'ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ' ಸ್ಥಾಪನೆ ಯಾಯಿತು. ಬಸವಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರ "ಬೂಸ ಪ್ರಕರಣ"ದಿಂದ ಅಶೋಕಪುರಂನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿ ಬೀಸತೊಡಗಿತು. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಸಾದ್ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ಇವರು ೫ ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು.
ಶ್ರೀ ಗುಂಡೂರಾಯರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕಪುರಂನ ಡಾ.ಸಿದ್ದರಾಜು ಅವರನ್ನು ನಗರಾಭಿವೃದ್ದಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. *ಚಿಕ್ಕತಮ್ಮಯ್ಯ ಮೈಸೂರು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ೩ ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆದ್ದವರು. ಅಶೋಕಪುರಂನ ಮಹಾಪೌರರ ಪಟ್ಟಿ-
ಅಶೋಕಪುರಂನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ನಗರಪಾಲಿಕೆ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆ ಶ್ರೀಮತಿ ರೋಹಿಣಿ ನಾಗರಾಜು.
ಯುವ ಕಾಂಗೈ ಮುಖಂಡ ಎಚ್.ವಾಸು- ಹೀಗೆ ವಿ.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಚಿಕ್ಕವೀರಯ್ಯ, ಈರಣ್ಣ, ಶಾಂತರಾಜು, ಚಿಕ್ಕಲಿಂಗಣ್ಣ, ವೆಂಕಟರಾಮು, ಸುಮತಿ, ವಿಜೇಂದ್ರ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ರಾಜೇಂದ್ರ,ಯೋಗೀಶ್ವರ್, ಶೈಲೇಂದ್ರ, ಬುದ್ಧ, ಸತ್ಯ, ಮೊದಲಾದವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಪದ ವೈದ್ಯಕ್ಕೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಸಿಗುವ-ಅರಿಶಿನ, ಉಪ್ಪು , ಶುಂಠಿ, ಮೆಣಸು, ಜೀರಿಗೆ, ಧನಿಯ , ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಹಾಲು, ವೊಸರು, ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಲವಂಗ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಸೊಂಪು, ಬೂದಿ, ಇದ್ದಿಲು,ಸಗಣಿ, ಸುಣ್ಣ, ವಿಭೂತಿ, ನವಿಲುಗರಿ, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ವಿಳ್ಯೇದೆಲೆ, ಗಂಧದಕೊರಡು, ನಾರು-ಬೇರುಗಳು, ವಿವಿಧ ಸೊಪ್ಪು, ತರಕಾರಿ ಮುಂತಾದುವು ಈ ನಾಟಿ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು "ಹಳ್ಳಿ ವೈದ್ಯ, ನಾಟಿವೈದ್ಯ, ನಾಡವೈದ್ಯ, ಮನೆಮದ್ದು, ಕೈಔಷಧಿ, ಹಸಿರೌಷಧಿ, ಅಲೋಪತಿ"- ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ.
ಮಾಟಮಂತ್ರ- ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಮಾಟಮಂತ್ರವನ್ನು ವೈದ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿ ತರುತ್ತದೆ.
ಮನೆ ವೈದ್ಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳೆಂದರೆ-ಜ್ವರ, ನೆಗಡಿ, ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು, ವಾಂತಿ-ಭೇದಿ, ಕುರ, ಪೈತ, ತಲೆ ನೋವು, ಬಾಯಿಬೆಸಳು,ಕಣ್ಣುಕುಟರೆ, ಉಲ್ಲೂರಿ, ಸಿಡುಬು, ದಡಾರ,ಅಮ್ಮ, ಎರಳು ತೆಗೆವುದು, ಮುಷ್ಟಿ ಹಿಡಿವುದು, ಹೊಟ್ಟೆಯುಬ್ಬರ, ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ಇತ್ಯಾದಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಅಶೋಕಪುರಂ ಜನರು ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗದೆ, ತಮಗೆ ತಾವೇ ಔಷಧಿ ತಯಾರಿಸಿ ಗುಣಪಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಬೀದಿ ವೈದ್ಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳೆಂದರೆ-ಕಾಮಾಲೆ, ಇಸುಬು,ಲಕ್ವ, ನಾಯಿಕಡಿತ, ಚೇಳು, ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಾವು ತಯಾರಿಸುವ ಔಷಧಿಯ ಗುಟ್ಟುನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡದೆ ಔಷಧಿ ರಹಸ್ಯ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರ ವೈದ್ಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳೆಂದರೆ- ಉಳುಕು, ಮದ್ದು ತೆಗೆಸುವುದು, ಬೆನ್ನುಹುರಿ ನೋವು, ಕೈಕಾಲು ಮುರಿದರೆ, ನರ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಗೆ ನಾಟಿವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವರು ಹೇಳುವ ಪಥ್ಯದ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಟಮಂತ್ರದ ಕಾಯಿಲೆಗಳೆಂದರೆ-ದೆಸೆಕಟ್ಟು, ತಡಹೊಡೆಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು,ತಾಯಿತ/ಅಂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಗು ಚಂಡಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ನೆಲಗ್ರಹ ವಾದಾಗ, ದೃಷ್ಟಿಯಾದಾಗ, ರತ್ನೀರು ಎತ್ತುವುದು, ವೊಗೆ ಹಾಕುವುದು, ಬಿದ್ದುಬೀಳು ಎತ್ತಿಸುವುದು, ದೇವರು-ದೆವ್ವ ಮೈಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ವಾಮಚಾರಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆಸಿ ಇಲ್ಲವೆ, ಅವನಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾಟ ಮಂತ್ರ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಅಶೋಕಪುರಂ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಸಿಟಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ೩ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಶೋಕಪುರಂನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಆ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೆಸರು"ರೇಡಿಯೊ".ಈ ಜಾಗ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಇದು ಅಶೋಕಪುರಂನ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ವಸ್ತು, ಸರಕು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಜಾ ತರಕಾರಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೂಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆ, ವಾದ,ವಿವಾದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವು ದುಂಟು. ಇದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆತಯಾರಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಸಿಲ್ಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಇದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಿದೆ.
ನಾಗರಹೊಳೆ,ಬಂಡೀಪುರ, ಕಾಕನಕೋಟೆ ಮುಂತಾದ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಉದ್ಯಾನವನವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಆಳೆತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಎನ್.ಐ.ಇ ಕಾಲೇಜು, ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಯಗಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.
ಅಶೋಕಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಶಾಲೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳಿಂದ ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ. 'ಮಕ್ಕಳ ಕೂಟ' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ. ದಂಡಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಅಶೋಕಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಅಶೋಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಊರ ಒಳಗೆ ಎರಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳಿವೆ-
ಇವೆರಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆವತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಶೋಕಪುರಂನಲ್ಲಿ ಇಂದು ಶೇಕಡ ೭೫%ರಷ್ಟು ಭಾಗದ ಜನರು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಪದವೀಧರರು, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಜನರು ವಿವಿಧ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿಯಂತರರು, ವೈದ್ಯರು, ವಕೀಲರು, ಉಪಧ್ಯಾಯರು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು, ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಪ್ರವಾಚಕರು,ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಧೀಶರು, ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧಕರುಗಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇವು ಜನಪದರ ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ. ಗಾದೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವಂತಹವು. 'ಆಡು ಮುಟ್ಟದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ' ಎಂಬಂತೆ ಗಾದೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದ ಜೀವನ ಭಾಗವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದು ತನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭದ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಬದುಕಿನ ಜಂಜಾಟ, ಗುಣ-ಸ್ವಭಾವ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ನುಡಿವ್ಯಂಗ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ-ನೀತಿಯ ವಿಡಂಬನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾ:-
ಆಚಾರ ಹೇಳೋಕೆ ಅವನ್ನ ಕರೆಸಿದ್ರೆ, ಹೆಂಡ್ರನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಆರು ತಿಂಗಳಾಯ್ತು ಅಂದ್ನಂತೆ,
ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಕೊಂಡು ಮಣ್ಣಾ ಗೊಳ್ಳಾಡಿದರೂ, ಪುಣ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟೇ ಮಣ್ಣು ಮೈಗಂಟೋದು,
ಕಂಡುಗ ಫಲಾರ ಮಾಡಿದ್ರು ಉಂಡ್ಹಂಗಾಗಲ್ಲ, ಹಿಂಡು ಬಳಗ ಇದ್ರು ಗಂಡ ಇದ್ದಂಗಾಗಲ್ಲ.
ಅಶೋಕಪುರಂನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಹೇಗೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಸತ್ತವರಿಗೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾರದಾದರು ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಮನೆಯವರ ದು:ಖದಲ್ಲಿ ಸಮಭಾಗಿಗಳಾಗಿ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಸಾವಿನ ಪದ ಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ,ಆ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಸಾವಿನ ಪದವು ಆತ್ಮ, ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಸಾವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾ:-
ಒಗಟುಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಬೌದ್ದಿಕತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿವೆ. ವಿರಾಮ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ
ಇದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ದ್ವಿಪದಿ, ತ್ರಿಪದಿ, ಚತುಷ್ಪದಿ, ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಗಟುಗಳು ಕೊಡುವ ಹೋಲಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿವೆ. ಉದಾ:-
ಅಕ್ಕನ ಗಂಡನಲ್ಲ, ಅವ್ವನ ತಮ್ಮನಲ್ಲ ಮಾವ ಅನ್ನಿಸ್ಕೋಳ್ಳದೆ ಬಿಡೋದಿಲ್ಲ- ಚಂದಮಾಮ,
ಅಗಸ ಮಾಡಿದ ಮಡಿಯಲ್ಲ, ಕುಂಬಾರ ಮಾಡಿದ ಕುಡಿಕೆಯಲ್ಲ ,ಸೂರ್ಯನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಳಪಿಲ್ಲ-ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ,
ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆ ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ. ಆಯಾಯ ಜನಾಂಗಗಳ ಜೀವನ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇವು ರೂಢಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆಚರಣೆಗಳು ಮಾನವನ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅಶೋಕಪುರಂ ಜನರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಿಡಿದು ಮದುವೆ, ಒಸಗೆ, ಬಸಿರು, ಬಾಣಂತನ, ಸಾವಿನ ಆಚರಣೆಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಐದು ಬಗೆಯ ವಿವಾಹಗಳು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಕೂಡಾವಳಿ ಮದುವೆ- ಅಶೋಕಪುರಂನ ಜನರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಆಚರಿಸುವ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಇವು ದಿನನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಮಾತುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಯ್ಗುಳಗಳು ಆಯಾ ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ,ಅಸೂಯೆ, ಕೋಪ-ತಾಪದೊಂದಿಗೆ, ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಯ್ಗುಳಗಳಿಗೆ ಇಂತಹದೇ ವಿಚಾರವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಗಂಡಸರ ಬಯ್ಗುಳಕ್ಕಿಂತ, ಹೆಂಗಸರ ಬಯ್ಗುಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾ:-
ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. 'ಲ'ಕಾರ, 'ನ'ಕಾರ, 'ಮಿ'ಕಾರಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ದೊಡ್ಡವರು ಚಿಕ್ಕವರನ್ನು ಕರೆವಾಗ ಬಲಾ,ವೂಗ್ಲ ,ಏನಮ್ಮೀ, ಏನ್ ಕೂಸೇ, ಏನ್ ಚಿಕ್ಕೋಳೆ ಎಂದರೆ, ಹೆಂಗಸರು ಬಮ್ಮೀ, ವೂಗಮ್ಮೀ, ಎದ್ದಿಯಾ ವೊಗ, ಉಂಡಿಯಾ, ತಿಂದಿಯಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡನಾದವನು ಹೆಂಡತಿಗೆ 'ಮೀ,ಲೇ,ಇವಳೇ,ಅಮ್ಮೀ' ಎಂದು ಕರೆವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಹೀಗೆ ಸುಖ-ದು:ಖ, ಕೋಪ-ತಾಪ,ಜಗಳ-ಸಂಧಾನ,ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮುಂತಾದ ಆತ್ಮೀಯ ಮಾತು-ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಷೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ದೇವರನ್ನು ಭಜಿಸಲು ಸವರ್ಣೀಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಹಾಡುವ ಪದಗಳು ಭಜನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಜನೆ ಹಾಡಿಗೆ ಬಳಸುವ ಪರಿಕರಗಳೆಂದರೆ ತಬಲ, ಚಿಲ್ಲಂ, ಹಾರ್ಮೊನಿಯಂ, ಗೆಜ್ಜೆ ಚೆಂಡು ಮುಂತಾದುವು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಭಜನೆ ಹಾಡುಗಳೆಲ್ಲವು ಪುರಂದರದಾಸ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾ:-
ಅಶೋಕಪುರಂ ಮೊದಲ ಹೆಸರು "ದೊಡ್ಡ ಹೊಲಗೇರಿ"ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹೆಸರು ನೇರವಾಗಿ ಜಾತಿಯೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಪರಿಭಾವಿಸಿದ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ಅವರು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿಗೆ "ಅಶೋಕಪುರಂ" ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಅಶೋಕಪುರಂ ಯಾವಾಗ ಹುಟ್ಟಿತು?
ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈಗಿರುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಧಾರವೆಂದರೆ-ಆ ಊರಿನ ಚಿಕ್ಕಗರಡಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ 'ಶಿಲಾಶಾಸನ'ದಲ್ಲಿನ ವಿವರಣೆ.
ಅಶೋಕಪುರಂನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ನಾನಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಗುಳೇ ಹೊರಟು, ಅಲೆಮಾರಿಗಳಾಗಿ ವಲಸೆ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು-ವಿಜಯನಗರ, ಮೇಲುಕೋಟೆ, ಚುಂಚನಗಿರಿ, ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ, ಕಪ್ಪಡಿ, ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ,ನಂಜನಗೂಡು,ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ, ಉತ್ತನಳ್ಳಿ, ಗೌಡನಳ್ಳಿ, ಭುಗತಗಳ್ಳಿ, ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪುರ, ಬೀಚನಹಳ್ಳಿ, ಬಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಪ್ರಧಾನ ಕಸುಬು 'ವಿಳ್ಯೇದೆಲೆ' ಬೆಳೆಯುವುದು. ಈ ಊರಿನ ಶೇಕಡಾ ೬೦ರಷ್ಟೂ ಜನರು ಚಿಗುರೆಲೆ ಬೆಳೆವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಕಡಾ ೧೫ ರಷ್ಟು ಜನ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಕ್ಕವರು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಕೈ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ರಂಗ ಪರಂಪರೆ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಜಾನಪದ ಹೀಗೆ ಸಾಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ನಗರವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮೋಟಗಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಾಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಕೌಲಪೇಟೆಯ ಕಲಾ ತಂಡದವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟರ ಅವರು ದೊಡ್ಡಾಟಕ್ಕಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಗೋಲಪ್ಪನವರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸ ನಾಟಕ ತಂಡ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು.
ಹಳೆಯ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಡು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಹಳೆಪೇಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆಟದ ಮನೆ ಇದೆ. ಚರಂತಿ ಮಠದ ಹತ್ತಿರ ಹುಂಡೇಕಾರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅನ್ನದಾನೇಶ್ವರ ನಾಟ್ಯ ಸಂಘ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ’ಬಾಗಲಕೋಟ್ಯಾಗ ನಾಟಕ ಎದ್ರ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಗೆದಿತೈತಿ’ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ವೃತ್ತಿ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ತುಂಬಾ ಜನಜನಿತ ಮಾತು.
ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ವೀರಶೈವ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗದವರಾದ ಉಮಾಪತಿಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಪ್ರಿ.ಗಿರಡ್ಡಿ, ಡಾ.ಬಿ.ಕೆ.ಹಿರೇಮಠ, ಪ್ರೋ.ಡಿ,ವಿ,ಅಸ್ವಾಲೆ, ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎ. ಟೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಡಾ.ರಾಜಶೇಖರಯ್ಯ, ಎಂ.ಬಿ.ಬಾಳಿಕಾಯಿ ಇವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಸೃಜನ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ‘ದೊಡ್ಡಪ್ಪ’ ಮೊದಲಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು.
1978 ರಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ ವಿನೋದಿನಿ ನಾಟ್ಯ ಸಭಾ, ಸೃಜನ ವೇದಿಕೆ, ಕಲಾಸಂಗಮ ಈ ಮೂರು ವೇದಿಕೆಗಳು ಸೇರಿ ವಿಭಾಗೀಯ ನಾಟಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಗಣ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಹಕಾರ ಚರಂತಿಮಠ ಪೂಜ್ಯಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ.
ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಹೆಸರು 1927 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ‘ವಾಸುದೇವ ವಿನೋದಿನಿ ನಾಟ್ಯ ಸಭೆ’. 1948 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ‘ನಳ ದಮಯಂತಿ’ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿಯವರು ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು.
ಪಿ.ಎ.ಕುಲಕರ್ಣಿ, ವೆಂಕಣ್ಣ ಪರ್ವತಿಕರ, ಎಂ.ಸಿ.ಹಿರೇಮಠ, ಅನಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಅನಂತ ಪುರೋಹಿತ ಅನೇಕರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಡಾ.ಶ್ರೀರಾಮ ಇಟ್ಟಣ್ಣವರ ರಚಿಸಿದ ‘ಪಾರಿಜಾತದವರು’, ಆನಂದ ಝುಂಜರವಾಡ ಅವರ ‘ಹಕ್ಕಿಯ ಹೆಗಲೇರಿ’ ನಾಟಕಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾದವು.
ಕಲಾ ಸಂಗಮ ಎಂಬ ಹವ್ಯಾಸಿ ನಾಟಕ ತಂಡವೊಂದು ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ ಮಿಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಕೆಲ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕರ್ಜಗಿ, ರಂಗಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಲಮಾಣಿ, ಗಂಗಾಧರ ಪಾಟೀಲ ಇವರೆಲ್ಲ ಈ ತಂಡದ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಚತುರ್ದಿಶ ದ್ವಾರ ಪಾಲ ಪೂಜೆ (ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ-
ಸಂಕಲ್ಪ (ಅಸ್ಮಿನ್ ಶುಭದಿನೇ ಶ್ರೀಪರಮೇಶ್ವರ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಯಥಾಜ್ಞಾನ ದೇವ ಪೂಜಾಂಕರಿಷ್ಯೇ -ನೀರು ಬಿಡು)
ಆವಾಹನ -((ಸೂರ್ಯಗಣಪತಿ ಅಂಬಿಕಾ ಶಿವ ವಿಷ್ಣುಂ - ಲಕ್ಕ್ಮೀ ನಾರಾಯಣಂ ಆವಾಹಯಾಮಿ ಅಥವಾ ಇಷ್ಟ ದೇವರ ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದು.)
ಪಾದ್ಯ - ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ (ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಪಾದಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು-ಚಮಚದಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ನೀರುಬಿಡುವುದು ' ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದರೂ ಸರಿ)
ಅರ್ಘ್ಯಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ - (ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು -ಮೇಲಿನಂತೆ - ಚಿಮುಕಿಸಿದರೂ ತಟ್ಟೆಗೆ ನೀರು ಬಿಟ್ಟರೂ, ದೇವರಿಗೆ ತಲುಪುವುದು.)
ಆಚಮನಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ - ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ (ಆಚಮನ- ಕುಡಿಯಲು ನೀರು; ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು -ಮೇಲಿನಂತೆ-)
ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ತೊಳೆದು ಪುನಃ ಅಭಿಷೇಕ; (ಫೋಟೋ ಆದರೆ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಬಹುದು
ಗಂಧ ಅಕ್ಷತೆ ಹೂವು (ಗಂಧವನ್ನು ಹೂವಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಹಾಕಬಹುದು- ಅರಿಶಿನ- ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಹೂವಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿ ಹಾಕಬಹುದು)
ಗಂಧಾಕ್ಷತ ದೂರ್ವಸಹಿತಂ ಪ್ರಸನ್ನಾರ್ಘ್ಯಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ ಅಂಗೈಯಿಂದ ತಟ್ಟೆಗೆ ನೀರು ಬಿಡುವುದು.
ದೇವತಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಂ -ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದು ;ದೇವರನ್ನು ಕೊಡು ಎಂದು ಕೇಳುವುದು. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಯಾವುದೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು- ಪದ್ಯವನ್ನು-ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು. ಉದಾ: "ಸದ್‍ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ, ವಿದ್ಯೆಯನ್ನೂ, ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಕೊಡು"
ದೇವ ವಂದನಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು. ದೇವರ ಮಂಟಪ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಂಟಪಕ್ಕೇ ಎದುರಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಆಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೆವರ ಮಂಟಪವು ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆಗ ದೇವರ ಮಂಟಪವು ಎಡಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಇದ್ದು ಪೂಜೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು . ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ - ಕಾರಣ - ಅದು ಯಮಧರ್ಮನ ಲೋಕದ ದಿಕ್ಕು.
ಪಂಚಾಯತನ ದೇವತೆಗಳು ಸೂರ್ಯ, ಗಣಪತಿ, ಅಂಬಿಕಾ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ದೇವತೆಗಳ ಭಕ್ತರು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ಐದೂ ದೆವತೆಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಬಗೆಯ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ. ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬದಲು ಅವುಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಅಭಿಶೇಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ.
ಈ ಕೆಳಗಿನ ೧೬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಕಲಿತರೆ , ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಸುಲಭ ; ಕ್ರಮ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ .
ಓಂ ಅಥವಾ ಶ್ರೀ ಸೇರಿಸಿ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕು - ಹೆಂಗಸರೂ ಓಂ ಕಾರವನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು , ದೋಷವಿಲ್ಲ. . (ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ಮತದವರೂ ಅವರವರ ಇಷ್ಟ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬಹುದು.)
ರೂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪದ್ದತಿ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನುವವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಂಟಪದ ಹತ್ತಿರ ತೂಗು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಸುಲಭವಾಗುವುದು
1884ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ರೊಸ್‌ಬೆರಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು, ಅದರ ಅನೇಕ ವಸಹಾತುಗಳು "ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರ"ಗಳಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.
1887ರಿಂದಲೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮತ್ತು ವಸಹಾತು ಶಾಹಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಗೋಷ್ಠಿಯು, 1911ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮಿಕ ಗೊಷ್ಠಿ ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
1917ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಮಟ್ಸ್ ತಾನು "ದಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಆಫ್ ನೇಶನ್ಸ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬ್ರೀಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮರು ಹೊದಾಣಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕನಸು ಹೊತ್ತಿದ್ದನು.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು 1919ರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಮಟ್ಸ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು.
1926ರ ಸರ್ವಭೌಮ ಸಮಾರಂಭದ ಭಾಲ್ಫೋರ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯಂತೆ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಇತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಾವು "ಸಮಾನತೆಯ ಸ್ಥಾನ ಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ, ತಾವು ರಾಜಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಏಕ ರೂಪದ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೂ ಅಧೀನಕ್ಕೊಳಗಾಗದೇ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತೇವೆ" ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಈ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1931ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮುಖಾಂತರ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ‌ಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅದಕ್ಕೆ ರುಜುಹಾಕಬೇಕಿತ್ತು-ಆದರೆ ನ್ಯೂ‌ಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ.
ಹೊಸ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮದಂತೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಯು.ಕೆ ನ ಮಾಜಿ ವಸಹಾತು ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ನೇರವಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ (ಉದಾ: ಸಮೊಅ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನೊಂದಿಗೆ, ಪಾಪುವಾ ನ್ಯೂ ಗೀನಿಯಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ನಮೀಬಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಆಪ್ರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ).
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ಸದಸ್ಯ ಎಂದರೆ ಈ ಮೊದಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಹಾತು ವಾಗಿದ್ದ ಮೊಝಾಂಬಿಕ್.
ಮೊಝಾಂಬಿಕ್‌ನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪವೇಶ ಎಡೀನ್‌ಬರ್ಗ್ ಘೊಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಎರಡನೇ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯ ಎಂದರೆ 1995ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಕೆಮರೂನ್. ಇದು ಮೊದಲು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಹಾತುಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಸಹಾತುವಾಗಿತ್ತು.
2009 ರಲ್ಲಿ ರವಾಂಡಾ ಯಾವುದೇ ರಿತಿಯ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಮೂರನೇ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.
ಇದು ಮೊದಲು ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಂತವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದವರೆಗೆ ಜರ್ಮನ್ ವಸಹಾತುವಾಗಿತ್ತು.
ಇದರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು " ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಖಿನ್ನವಾಗಿ ಕೆವಲ 14 ಸಮುದ್ರದಾಚೆಗಿನ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರಾಂತಗಳು, ಮಾತ್ರ ಉಳಿದವು, ಅವು ಈಗಲೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ.
1949 ಏಪ್ರಿಲ್ ರಂದು ಲಂಡನ್ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ ತನ್ನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ "ಬ್ರಿಟೀಷ್" ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು.
ಯುದ್ಧ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ್ನು ಸೇರದೇ ಇದ್ದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಸಹಾತುಗಳೆಂದರೆ ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಏಡೇನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಶ್ರಯದಾತರು ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯದೆ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ , ಇರಾಕ್ , ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಜೋರ್ಡನ್ , ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ , ಸೂಡಾನ್ , ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ (1960ರಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿಯಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಸೊಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ವೀಕ್ಷಕನಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು), ಕುವೈತ್ , ಬಹ್ರೇನ್ , ಓಮನ್ , ಕತಾರ್ , ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ .
ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕ್ರಾಂತಿನಂತರ ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾರಿ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
2010ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ವಾಯಿದೆಯನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ , ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು 1 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2009ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಮಾನತು ಎಂದರೆ , ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಭೆ, ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳು,ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಳಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವುದು, ಎಂದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಕಮಲೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.
ತನ್ನ ಅಮಾನತ್ತಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಶರ್ಮಾ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಣಿಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ.
1931ರ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಕಾಯಿದೆಯು, ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೂಲಭೂತ ದಾಖಲೆಯಾಯಿತು.
1949ರ ಲಂಡನ್ ಘೋಷಣೆಯು, ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಏಕಪ್ರಭುತ್ವದ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಏಕಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು " ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಷರತ್ತಿನ ಮೇರೆಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.
1960ರಲ್ಲಿ ವಸಹಾತುವಿಮೋಚನಾ ಅಲೆಯು ಎದ್ದಾಗ, ಈ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತತ್ವಗಳು ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡವು.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು1961ರಲ್ಲಿ, ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾನತೆಗೆ ನೀಡುವ ಗೌರವವು ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮರು ಅರ್ಜಿ ಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು( ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಲಂಡನ್ ನ ಘೋಷಣೆಯ ಸೂತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
1971 ರ ಸಿಂಗಪೂರ್ ಘೋಷಣೆ ಯ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳು ಸದಸ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ವಿಶ್ವ ಶಾಂತಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ, ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಮಾನತೆ, ಮತ್ತು ಉಚಿತವ್ಯಾಪಾರದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು.
ಈ ಮಾನದಂಡಗಳು 1991ರ ಹರಾರೆ ಘೋಷಣೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವವರೆಗೆ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಿಂಗಪೂರ್ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಸಹಾತು ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು, ಶೀತಲಸಮರ ಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯಹೇಳುವುದುಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನ ವರ್ಣಬೇಧನೀತಿ ಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು 1995ರ ಮಿಲ್ ಬ್ರೂಕ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನಡವಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಯ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹರಾರೆ ಘೋಷಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಕಾಯಿದೆ ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು 1995ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
1997 ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಘೋಷಣೆ ಯಂತೆ , ಆಂತರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮೂಹವು ಮುಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರವು ಈಗಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಿತು.
ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು