polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ನೆನಪಿನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಚ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂವೇದಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್, ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮೆಮೊರಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ನರಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಸಂವೇದನಾ ಸಂಸ್ಕಾರಕವು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಗಮನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮೆಮೊರಿ ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೆಮೊರಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸೂಚ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮೆಮೊರಿ ಕೂಡ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗೀಯ ಮಾದರಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.
ಮೆಮೊರಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡುವ, ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೋವು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಮಾದರಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೋವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಗಮನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಖರಣೆಗಾಗಿ ಎನ್ಕೋಡ್ ಆಗುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಂತಹ ಮೆಮೊರಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಹಾನಿಯಿಂದ ಶೇಖರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಹಾನಿ ಎಲ್ಲವೂ ನೆನಪಿನ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಆಚಾರ್ಯ ನಯಚಂದ್ರಸಾಗರ್‌ಜಿ ಅವರಿಗೆ ಈಗ ೫೮ ವರ್ಷ. ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು ವಜ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಳಪು ನೀಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ೨೩ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಭ್ರಮ ನಿರಸನ ಹೊಂದಿದ ಅವರು ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅದಾದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌನ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡರು. ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೇಶಪರ್ಯಟನೆ ಕೈಗೊಂಡರು. ಮಂತ್ರಜಪ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ನಡುವೆ, ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಗುಜರಾತಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು.
ನಯಚಂದ್ರಸಾಗರ್‌ಜಿ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಉಂಝಾ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಮುನಿಶ್ರೀ ಅಜಿತ್‌ಚಂದ್ರಸಾಗರ್‌ಜಿ ಅವರು ಅಜಯ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ. ಆತ ನಯಚಂದ್ರಸಾಗರ್‌ಜಿ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ಮನೆಯವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೇಶಪರ್ಯಟನೆಗೆ ಹೊರಟುಬಿಟ್ಟರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಏಕಾಂತವಾಸ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.
ನೆನಪಿನಶಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಮೆದುಳಿನ ಬೋಧಕವರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭಾಷೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ನೆನಪಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರೆವು ಅಥವಾ ವಿಸ್ಮೃತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾವು ಒಂದು ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರ ವಿವರ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸಮಯ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅದರ ವಿವರ ಮಬ್ಬಾಗಿ ನಂತರ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ನಾವು ಅದನ್ನು ಅರೆಕಾಲಿಕ ನೆನಪಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ನಾವು ವಸ್ತುವಿನ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿವರವಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ೨೦ ಸೆಕೆಂಡಿನಷ್ಟು ಸಮಯವಿರುತ್ತದೆ.ಅನಂತರ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೆನಪಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದವು ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ವರಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ನೆನೆಪೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ಇದರಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ಒಂದೋ ತೀವ್ರವಾದ ಭಾವೋತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಅಥವಾ ಪುನರುಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರುತು ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.
ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನೆನಪನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪುದುಚ್ಚೇರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 496 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,244,464 . ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೋರಮಂಡಲ ತೀರದ ಪುದುಚ್ಚೇರಿಯೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾರೈಕಲ್, ಯಾನಾಂ ಮತ್ತು ಮಾಹೆ ಇವು ಸೇರಿವೆ. ಪುದುಚ್ಚೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ 290 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಯಾನಾಂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚರು ಇದನ್ನು 1731 ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 20 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಕಾರೈಕಲ್ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ. 1738 ರಲ್ಲಿ ತಂಜಾವೂರಿನ ದೊರೆ ಸಾಹುಜಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಿದ. ಕಾರೈಕಲ್‍ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 161 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಮಾಹೆ ಇರುವುದು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ನಡುವೆ. ಇದು 9 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಡಗರ ರಾಜ 1721 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದ. ಪುದುಚ್ಚೇರಿ, ಕಾರೈಕಲ್ ಹಾಗೂ ಯಾನಾಂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮಾಹೆ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯಗಳ ಪ್ರದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಬೆಳೆ ಅಧಿಕ.
ಪುದುಚೇರಿ ಭಾರತದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಮುಂಚೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದ ವಿವಿದೆಡೆ ೪ ಕಡೆ ಹರಡಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಎಲ್ಲಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಪುದುಚೇರಿ ನಗರ ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾರತ,ನಾಲ್ಕುಪ್ರದೇಶ; ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪುದುಚೆರಿ, ಕರೈಕಲ್, ಯಾಣಂ ಮತ್ತು ಮಾಹೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಂಗಡಿತ-ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಪುದುಚೇರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಂದು ಪುದುಚೇರಿ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.
ಪುದುಚ್ಚೇರಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶ ; ಅದರ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ; ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣ. ಪಾಂಡಿಚ್ಚೇರಿ ಎಂಬುದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೀಕೃತ ಹೆಸರು. ಪುದುಚ್ಚೇರಿ ಎಂಬುದು ತಮಿಳಿನ ಪುದು ಮತ್ತು ಚೇರಿ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪಾಂಡಿ ಎಂಬುದು ಪುದು ಎಂಬುದರ ಅಪಭ್ರಂಶ. ಪುದುವೈ, ಪುದುಚ್ಚೇರಿ ಹಾಗೂ ಪಾಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು.
ಕಣ್ಣೂರು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರಾಗಿತ್ತು. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯಾಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಇದು ೧೮೮೭ರ ವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ತಲಶ್ಶೇರಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇದು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು.
ಸಂತ ಏಂಜಲೋಸ್ ಕೋಟೆಯು ೧೫೦೫ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಡೆ ಅಲ್ಮೇಡ ಅವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕೋಟೆಯು ಹಲವು ಬಾರಿ ಇತರರ ಕೈವಶವಾಯಿತು. ೧೬೬೩ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಡಚ್ಚರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಮಾರಿದರು. ೧೭೯೦ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜಯಿಸಿ ಮಲಬಾರ್ ತೀರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಸೇನಾ ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಸಮನ್ವಯ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್ನೋರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತಿತ್ತು.
ಕಣ್ಣೂರನ್ನು ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಕಣ್ಣೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭ರಲ್ಲಿ ಮಾಹೆ ಮತ್ತು ತಲಪಾಡಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಕಣ್ಣೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೨೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಮತ್ತನೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯನಿರತವಾದ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಲಿದೆ.
ಕಣ್ಣೂರು ಒಂದು ಪುರಾತನ ರೇವು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಇದಕ್ಕೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬಂದರು. ಪೆರುಂಬ ಮತ್ತು ತಳಿಪರಂಬಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಒಳಪ್ರದೇಶ ಜಲ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ೧೭೬೬ರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರಿನ ಅಲಿ ರಾಜರವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೩.೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಈ ಕಾಲುವೆ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಾಲುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನು ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಣ್ಣೂರು ನಗರಸಭೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೇಗೆ ವಿಕಸಿತವಾಗಿವೆಯೆಂದರೆ, ಅವುಗಳು ಸೇರಿ ಈಗ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಕಣ್ಣೂರು ಪಟ್ಟಣ - ಇದು ನಿಜವಾದ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸರಕಾರಿ ಕಛೇರಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಹೋಟೆಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಮಳಿಗೆಗಳು ಕಣ್ಣೂರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ.
ಕಣ್ಣೂರು ನಗರ - ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದರೂ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಕಣ್ಣೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಕೆಲವು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಣ್ಣೂರು ನಗರ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಪಟ್ಟಣಗೆಳೆರಡೂ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರಸಭೆಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣೂರು ನಗರವು ಅರಕ್ಕಲ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಪುರಾತನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ.
ಕಣ್ಣೂರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ ಹಾಗೂ ಪುರಸಭೆ. ಇದು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವೂ ಹೌದು.
೪,೯೮,೧೭೫ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಗರವು ಕೊಚ್ಚಿ,ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೪ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮುಚ್ಛಯವಾಗಿದೆ. ಇಂಡಿಕಸ್ ಎನಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ವಸತಿ,ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಣ್ಣೂರು ನೆಲೆಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ೧೦ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಂಡಿಕಸ್ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಿವಾಸ ಸೂಚಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ೬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಣೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವುಗಳು - ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಪರಿಸರ, ಸುರಕ್ಷತೆ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ. ತೆಯ್ಯಂ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಅಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಕಡಲತೀರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕೈಮಗ್ಗ ಕಣ್ಣೂರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ.
ಸಂತ ಏಂಜಲೋಸ್ ಕೋಟೆ ಯು ೧೫೦೫ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಡೆ ಅಲ್ಮೇಡ ಅವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಕಣ್ಣೂರು ನಗರದಿಂದ ೩ ಕಿಲೋ ಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕಿಲೋ ಮೀಟರುಗಳ ಕಡಲು ಹಾದಿಯಿದೆ.
ಕಣ್ಣೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಮಗತ್ತುಪರಂಬದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಣ್ಣೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಕೆಲವು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು - ವಿಮಲ್ ಜ್ಯೋತಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸರಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ಬ್ರೆನ್ನೆನ್ ಕಾಲೇಜ್ ತಲಶ್ಶೇರಿ, ಸರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಕಾಲೇಜ್ ತಳಿಪರಂಬ, ಪಯ್ಯನ್ನೂರು ಕಾಲೇಜ್, ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಕಾಲೇಜ್ ಕಣ್ಣೂರು, ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಎನ್. ಎ. ಎಮ್ ಕಾಲೇಜ್, ನಿರ್ಮಲಗಿರಿ ಕಾಲೇಜ್, ಎಮ್. ಜಿ. ಕಾಲೇಜ್ ಇರಿಟ್ಟಿ, ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್
ಕಣ್ಣೂರು ೮೩ ಪ್ರತಿಶತ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯಾದ ೫೯.೫ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೮೪ ಪ್ರತಿಶತವಿದ್ದು, ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೮೩ ಪ್ರತಿಶತವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೨ ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಹಿಮಾಲಯದ ಐದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪಂಚ ಬದರಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಹ ಸೇರಿದೆ.
ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕರು ದಕ್ಷಿಣದ ಕೇರಳದ ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರಾವಲ್‌ರಿಗೆ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲು ಗಢ್ವಾಲ್‌ನ ಡಿಮ್ಮರ್ ಗ್ರಾಮದ ಡಿಮ್ರೀ ಪಂಡಿತರೆಂದು ಹೆಸರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇರುತ್ತಾರೆ.ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಶ್ರೌತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತಂತ್ರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕೆಲವೇ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರ ಒಂದು.
ಬದರಿನಾಥ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಅತಿ ಪಾವನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬದರಿನಾಥ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಚಾರ್ ಧಾಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬದರಿನಾಥವು ಸಹ ಒಂದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ ೩೪೧೫ ಮೀ. ಎತ್ತರವಿರುವ ಬದರಿನಾಥವು ಗಢ್ವಾಲ್ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ರಿಷಿಕೇಶದಿಂದ ೩೦೧ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬದರಿನಾಥ ಕೇದಾರನಾಥದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೩೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರವೇ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಸಮಯ ಇದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಕಾಲ. ಬದರಿನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದರಿನಾಥನ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠ ಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬದರಿನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಯು ಪ್ರತಿದಿನ ಬದರಿನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವನೆಂದು ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ.
ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬಹುಮತ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ವಿಧಾನಸಭೆಯನ್ನು ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿಡುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಅವಧಿ ಆರು ತಿಂಗಳು.ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಯಾವ ಪಕ್ಷವೂ ಬಹುಮತ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದಿದ್ದರೆ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಅಧಿಕಾರ ಚುನಾಯಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬದಲಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಕೈಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ದೈನಂದಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳೇ ಇಂತಹ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪಾಳೇಗಾರರು, ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ರಚಿಸಿದ್ದು- ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆ 1935. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ 93ನೇ ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಿದೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ತಲೆದೋರಿದೆ ಎಂಬುದು ಖಾತ್ರಿಯಾದರೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ತಾವೇ ಆಡಳಿತಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು 356ನೇ ಅನುಚ್ಛೇದವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೫೬ರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗೆ ತಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಅಧಿಕಾರ.
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ "ಅನುಚ್ಛೇದ 356"ನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
'ಹೊರಕೆರೆದೇವರಪುರ' ದ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ'
'ಐತಿಹಾಸಿಕ ಊರು', 'ನಂದನ ಹೊಸೂರು',ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದೆ'
ಹೊರಕೆರೆದೇವರಪುರದ ಸಮೀಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಊರು, ನಂದನ ಹೊಸೂರು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ .ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳ ಮಹಾತ್ಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಜಾನಪದೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಥಾನಕಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಂದನಹೊಸೂರು ಒಂದು ಪಾಳೆಯ ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ,ಅದರ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದ ನಂದರಾಯನೆಂಬುವನು ಇಲ್ಲಿನ ಹೊರಕೇರಿದೇವರಪುರದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತನಾದ ದಾಸಯ್ಯನಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ, ಇದರಿಂದ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಸ್ವಾಮಿಯು, ನಂದರಾಯನ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ತನ್ನ ಉರಿ ನೇತ್ರದಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ ,ಆಗ ಜನರ ಹಾಹಾಕಾರ ಕಂಡು ಕಡು ನೊಂದ ,ನಂದನಹೊಸೂರಿನ ಬಾಸಿಂಗದವರೆಂಬ ಮನೆಯವರ ಹಸಿ ಬಾಣಂತಿಯೋರ್ವಳು, ತನ್ನ ಹಸುಗೂಸನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಊರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳೆಂದೂ ,ಈ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಮನಸೋತ ಸ್ವಾಮಿಯು ,ಆಕೆಯನ್ನೂ ಆಕೆಯ ಕಂದನನ್ನೂ ಹರಸಿ ಶಾಂತನಾದನೆಂದೂ ,ಊರು ಉಳಿಯಿತೆಂದೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾನಪದ ಕತೆ ಇದೆ .ಈ ಊರಿನ ಗೌಡರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹ ತಾಮ್ರದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಂಚಿಟಿಗ ಜನಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ
ತಾಳ್ಯ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಳಿದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಂತೆ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೋಕಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ಅಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ. ಮಳೆಯೇ ಬರದ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶ ತಾಳ್ಯ. ಬರಗಾಲ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಇದನ್ನು ಘೋಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಈ ಭಾಗದ ಅಧಿಪತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಬಂದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕನ್ನಡ ಪ್ರೇಮಿಗಳು, ಅವರು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯೂ ಸಹ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿತ್ತು.
12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶರಣ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ದೊರಕಿದ್ದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕನ್ನಡದ ವಚನಗಳು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಇತಿಹಾಸ. ನಂತರ 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಪಾರ್ಸಿಯನ್ನು ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಕನ್ನಡ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ 1884ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉರ್ದು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಯಿತು.
ಔರಾದ ತಾಲೂಕಿನ ಕಮಲನಗರದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದ ಭಾಲ್ಕಿ ಹಿರೇಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ಡಾ.ಚನ್ನಬಸವ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ಶಾಲೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಉರ್ದು ನಾಮಫಲಕ ಹಾಕಿ ಒಳಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೇ ಭಾಗಶಃ ಇಲ್ಲಿಯ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತೋ ನಾ ಕಾಣೆ.
ತಾಲೂಕಿನ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳ ಜನರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮರಾಠಿಯೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆದಿದೆ. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಔರಾದ ತಾಲೂಕಿನ ಸುಮಾರು 81 ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಬೋರ್ಡ ಏರಿಯಾ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಕೆಲ ಗ್ರಾಮಗಳು ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ತೆಲುಗು ಪ್ರಭಾವ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಾದರೂ ತೆಲಂಗಾಣದ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬಳಸುವ ಜನರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಭಾವ ತೆಲಂಗಾಣದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಔರಾದ ತಾಲೂಕು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೈದ್ರಾಬಾದ-ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶವು ಹೈದ್ರಾಬಾದಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೊರೆಗಳಾದ ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಔರಾದದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನರಿರುವುದರಿಂದ ಉರ್ದು ಕೂಡ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮಿಶ್ರಿತಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ತನ್ನತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಅವರವಾಡಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೆ, ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ.
ಕ್ರಿ.ಶ.1079ರಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ ಆರನೆಯ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಾಮಂಡಳೇಶ್ವರ ಕರ್ಕರಸ ಕರಡಿಕಲ್ಲು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಕರಡಿಕಲ್ಲು ಸಹಸ್ರಮಂಡಲ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರವಾಡಿ ಕೂಡ ಸಹಸ್ರಮಂಡಲದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಭಿಮ್ರಾ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಕರ್ಕರಸನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ, ಧೋರೇಶ್ವರ, ಮತ್ತು ಕಾಳಿಚೋರೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸನ್ನ ಭೈರವದೇವ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವೆಲ್ಲ ದೆಗಲೂರು ಆಸುಪಾಸಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಂಡಿತ ಎನ್ನುವವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರವಾಡಿಯ ಕವಾಲಿಗಾಂವೆ, ಆಲೂರು, ಬೋರಿಗಾಂವೆ, ದಯಾಸವಲಿಗೆ, ಗೌಂಡಗಾಂವೆ, ಗುಕ್ಕಾವೆ, ಹಿಪ್ಪಳಗಾಂವೆ, ಭಾಯಿಗಾಂವೆ, ಎಕ್ಕಲಗಾಂವೆ, ತಡಕಲ್ಲು, ನೇರಿಲಿಗೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಅಂಗಭೋಗ, ರಂಗಭೋಗ, ಅನ್ನದಾನ, ವಿದ್ಯಾದಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗ ಜನರಿಂದ ವಾಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಔರಾದ ತಾಲೂಕಿನ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳು, ಮಡಿಕೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಆಹಾರದ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಆಗ ಮನುಷ್ಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮಡಿಕೆಗಳ ತುಂಡುಗಳು ಆ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಶೇಷಗಳೆಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಧೃಢಪಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗದ ಉಪಕರಣಗಳಾದ ಬೋರರ್ , ಬೈರಿಗೆ, ಸ್ಕೇಪರ್, ಪ್ಲೇಕ್‍ಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಔರಾದ, ಕಮಲನಗರ, ಸಂಗಮ, ಕೌಡಗಾಂವ್, ಮುಂಗನಾಳ, ವನಮಾರಪಳ್ಳಿ, ಮಮದಾಪುರ,ತೇಗಂಪೂರ, ಎಕಲಾರ, ಶೆಂಬೆಳ್ಳಿ, ನಾಗೂರು, ಬೆಳಕುಣಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ.
ಔರಾದ ತಾಲೂಕು 1,228.6 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಔರಾದ ಪಟ್ಟಣ ಮಾತ್ರ 19.01 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಘನ ಲಾವಾ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವೆಡೆ ಗಟ್ಟಿ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ಸಮತಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಾಡಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು, ಸಡಿಲ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಂತೆಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಆಮ್ಲತೆ ಹಲವೆಡೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಬನ್, ಪಾಸ್ಪರಸ್ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು, ಪೋಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಈ ಭಾಗವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 542 ಮೀ. ನಿಂದ 610 ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಔರಾದದ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ತುಂಡು ಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಅಮರೇಶ್ವರ ಕನ್ಯಾ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಒಡೆದ ಶಾಸನದ ಪೀಠದ ಕೆಳಗಿರುವ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ “ವಿಖ್ಯಾತನಗರವರವಾಡಿ” ಎನ್ನುವ ಸಾಲು, ಔರಾದನ್ನು ‘ಅವರವಾಡಿ’ ಅಥವಾ "ಅಮರವಾಡಿ" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಔರಾದ ತಾಲೂಕು ದರ್ಶನದ ಲೇಖಕ ಶಿವಕುಮಾರ ಕಟ್ಟೆ ಯವರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸುಮಾರು 10ನೇ ಶತಮಾನದ್ದೆನ್ನಬಹುದಾದ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ತುಂಡು ಶಾಸನದಲ್ಲೂ
ಔರಾದ ತಾಲೂಕು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಂದೇಡ ಮತ್ತು ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣದ ನಿಜಾಮಾಬಾದ ಮತ್ತು ಮೆದಕ್ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಾಂಜ್ರಾ ನದಿಯಾಚೆ ಬೀದರ ಮತ್ತು ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲೂಕಿನ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
ಇದು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 17.35 ಮತ್ತು 18.25 ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 76.42 ಮತ್ತು 77.39 ರೇಖಾಂಶಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಔರಾದದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಔರಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಔರಾದ್ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸು.೪೨ ಕಿ.ಮಿ.ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸು.೭೧೨ ಕಿ.ಮಿ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಔರಾದ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು ಅದು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಔರಾದದ ಅಮರೇಶ್ಫರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ತುಂಡು ಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಅಮರೇಶ್ಫರ ಕನ್ಯಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿನ ಅವರವಾಡಿಯೇ ಅಮರೇಶ್ವರವಾಡಿ,ಅಮರವಾಡಿ,ಅವರವಾಡಿ, ಅವರಾದಿ, ಅವರಾದ, ಔರಾದ ಎಂದು ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಔರಾದ ತಾಲೂಕು ಒಟ್ಟು 6 ಹೋಬಳಿಗಳು, 38 ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 149 ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 177 ತಾಂಡಾಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇರೆಲ್ಲ ತಾಲೂಕುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ತಾಲೂಕಿನ 149 ಹಳ್ಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ “ಚೋಂಡಿ ಮುಖೇಡ” ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮವು ಪ್ರದೇಶ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಎನ್ನುವ ಸಾಲು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಔರಾದ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಮರೇಶ್ವರವಾಡಿ, ಅಮರವಾಡಿ, ಅವರವಾಡಿ, ಅವರಾಡಿ, ಅವರಾದ, ಔರಾದ ಎಂದು ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಂದೇಡ್ ಹಾಗೂ ಭಿಮ್ರಾ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲೂ ‘ ಸಂತವೆನಿಪ್ಪ ಅವರವಾಡಿಯೊಳೆನ್ನ’ ಎನ್ನುವ ಸಾಲು ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇಲ್ಲಿಯ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ‘ಸಂತ’ನೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ಹಾಗಿದೆ.
ಕೃಪೆ: 'ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪರಿಚಯ' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುಲಾಗಿದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಹ ಮೊದಲ ಬರಹಗಳು ಅರೇಬಿಕ್ ವ್ಯೆದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿದ್ದು 9 ಮತ್ತು 13ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ವೈದ್ಯರುಗಳಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಲ್-ಕಿಂಡಿ , ಕ್ವೆಸ್ಟಾ ಇಬ್ನ್ ಲ್ಯುಕಾ , ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನ್ ಝಕಾರಿಯಾ ರಾಝೀ , ಇಬ್ನ ಅಲ್ -ಜಝ್ಝಾರ್, ಅಲ್-ತಮಿಮಿ, ಅಲ್- ಮಸಿಹಿ, ಇಬ್ನ ಸಿನ , ಅಲಿ ಇಬ್ನ್ ರಿದ್ವಾನ್, ಇಬ್ನ ಜುಮಯ್, ಐಸಾಕ್ ಇಸ್ರೇಲಿ, ಬೆನ್ ಸೊಲೊಮನ್, ಅಬ್ದ-ಎಲ್-ಲತಿಫ್, ಇಬ್ನ ಅಲ್-ಖಫ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್-ನಫೀಸ್ ಇವರುಗಳು ಆ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕುರಿತು ಬರೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬರಹಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ, ನೀರು ಮಲಿನಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮಣ್ಣು ಮಾಲಿನ್ಯ, ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕುರಿತಾದಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಉರಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೊಗೆಯಿಂದ ತೊಂದರೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, 1272ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನ ಕಿಂಗ್‌ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉರಿಸುವುದನ್ನು ಸುಗ್ರಿವಾಜ್ಞೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಉರುವಲು ಎಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ದೂರದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಕೈಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕೆಲವು ಸರಳ ಉಪಾಚಾರ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಭೌತಿಕ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸರಳವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇವು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವ ವಿಸ್ತ್ರೀರ್ಣದ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಮುಂಚೆ ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಿಗುವ ಮೌಲ್ಯವು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಭವನೀಯ ತತ್ವದ ಹಾನಿಗೆ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಮಾಣಿಕರಿಸಿದೆಯಾದರೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾದರಿಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡನೆಯು ಕಾರ್ಯ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಸಂಭವನೀಯವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರದ ವಿಚಾರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿವೆ.
ಜೀವ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮಲಿನ ಮುನ್ಸೂಚಕಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಗೋಳದ ನಿಸರ್ಗ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿತದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಹಾಜರಾತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಜೀವಿವರ್ಗಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಸಮತೋಲನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಸಾಧ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನೇ ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನವ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಬುದು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವಂತಹದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇದು ಅನುಕೂಲಕರ ಮತ್ತು ಉಪಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾದ ಅನಿಲ ಪ್ರಮಾಣವು ಭೂಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಇವೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಜಲ ಮತ್ತು ವಾಯು ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವರ್ಗಿಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರ್ಬನ್‌ ಡೈಕ್ಸೈಡ್‌ ಮಟ್ಟವೂ ಲಘು ಕಾರಣವಾದರೂ ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನ ಆಮ್ಲತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕಡಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅವಧಿ ಇಂದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಚಾರಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಜ್ಞಾನವು ನಿಖರ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಮಾಣಿಕರಿಸುವುದು, ವಿಷಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾದ ತೊಂದರೆಗಳು ಇರುವ ಆಧುನಿಕ ಉಪಚಾರ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಇವುಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಮುಖ್ಯ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆನಿಯಂತ್ರಣ , ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ , ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರ ,ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸೇರಿವೆ.
"ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು", ಎಂಬುದರ ತ್ಮಾತ್ಪರ್ಯವೆಂದರೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.
ಇದು ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿನಾಶಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ತುರ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಎನ್ನುವುದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನಿಯಮಿತ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಲುಟ್ಯಾಂಟ್ಸ್‌ ಒಪ್ಪಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಈಗ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಹಳೇ ಪರಿಪಾಠದ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದ್ದು ಅನುಪಯುಕ್ತ ತ್ಯಾಜ್ಯವಸ್ತುಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಕಾನೂನು ಬದ್ದವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ,ದಂಡ ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ ಅಥವಾ ಸೂಚನೆಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂಜರಿದ ಘಟನೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿವೆ. ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗಿ ನಿಸ್ಸಾರ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಖನಿಜಗಳನ್ನ ಕಾಯಿಸಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಂದಿನಿಂದ ಇದು ಗುರುತರ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಹಿಮನದಿಗಳ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿಯ ಲೋಹದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕುರುಹುಗಳು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಸಾಧ್ಯ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯಸದೃಶ ಅಲೆಗಳು ಸಹ ಏಳುವುದುಂಟು. ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವೇ ಮಹಾನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿದ್ಯಮಾನ ಘಟಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ನದಿ ಗೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಿನಾಂಕ ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಮಂಗಳವಾರ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದರ ಉದ್ದ ೪.೯ ಕಿ.ಮೀ. ಇದರ ವೆಚ್ಚ ೫೯೦೦ ಕೋಟಿ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಪ್ರಧಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ಟ್ಸಾಂಗ್ಪೋ ಉತ್ತರ ಹಿಮಾಲಯದ ಕೈಲಾಸಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಜೀಮಾ ಯಾಂಗ್ಜಾಂಗ್ ಹಿಮನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೭೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ವರೆಗೆ ಈ ನದಿಯು ಟಿಬೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦೦೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದು. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಮಹಾನದಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಪಾತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಪೂರ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯು ನಮ್ಚಾ ಬರ್ವಾ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮುಂದೆ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ಟ್ಸಾಂಗ್ಪೋ ಕೊಳ್ಳವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಕೊಳ್ಳವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಆಳದ ಕೊಳ್ಳವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ಝಾಂಗ್ಬೊ ನದಿಯ ಉಪ ನದಿಯಾದ ಕ್ಸಿಯಾಬ್ಕುಗೆ ಟಿಬೇಟಿನ ಕ್ಸಿಗಝೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಚೀನಾ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ರೂ.೪೯೦೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುವ ಅಂದಾಜು ಇದೆ ಎಂದು ಯೋಜನೆಯ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಝಾಂಗ್ ಯೂನಬಾವೊ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಸಿಗಝೆಯು ಸಿಕ್ಕಿಂಗೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಸಿಗಝೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ ನದಿಯು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರೀ ವೆಚ್ಚದ ಲಾಲ್ಹೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆ ೨೦೧೪ರ ಜೂನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು ೨೦೧೯ಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.