polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಡೆಟ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿ ೨೦೧೩ ರ ವೇಳೆಗೆ ೪೪ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರೈಸಿವೆ. ೪೫ರ ಹರೆಯದ ಎನ್.ಸಿ.ಸಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಕಂಪನಿ ಇಂದಿಗು,ಎಂದೆದಿಗು ಸೇವೆ ,ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬರುವ ಯುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ನೇರ ಹಾಗು ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತದ್ದೆ.೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಗೊಂಡ ಎನ್ಸಿಸಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗು ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲು ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.ಎನ್ಸಿಸಿ ಕಂಪನಿ ಇಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಹಿಸಿದ್ದ ಶ್ರಮ ಶ್ಲಾಘನೀಯಾ.
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದ್ದ ಎ.ಎನ್.ಒ ಗಳು,
ಗಂಡಿನ ಬಂಜೆತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಹಲವಾರು. ವೃಷಣದ ಹಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳು ಎಪಿಡಿಡಿಮಸಿನಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿದ್ದು ಸಂಭೋಗ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಹಕನಾಳವನ್ನು ಸೇರುವುವು.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಇವು ವೀರ್ಯಕೋಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಸ್ರಾವದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ವೀರ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಮೂತ್ರನಾಳ ತಲಪುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಶಿಶ್ನದ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಸ್ರಾವ ಹೊರಕ್ಕೆ ದಾಟುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ಅವಯವಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ತೊಂದರೆಯಾಗಿ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮತ್ತು ವಾಹಕತೆಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾದರೂ ಪುರುಷನಿಗೆ ಬಂಜೆತನ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ವೃಷಣದ ಸೋಂಕಾದರೆ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.
ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಮತ್ತು ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಶೋಭೆ, ಪೋಷಕಗಳ ಕೊರತೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಅವಯವಗಳ ಸೋಂಕು ಮುಂತಾದವು ವೀರ್ಯಾಣು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು.
ಗದ್ದಗಟ್ಟು, ಸಿಫಿಲಿಸ್, ಗಾನೊರೀಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಣದ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗಿ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳು ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಆಜನ್ಮ ದೋಷಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಣದಿಂದ ವೀರ್ಯಾಣು ಉತ್ಪಾದನೆಯೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವೀರ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಚಲನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರಿನಲ್ಲಿ 50-100 ದಶಲಕ್ಷ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳಾದರೂ ಇರಬೇಕು.
ವೀರ್ಯಾಣುವಿನ ಮಿಲನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದ್ಯೋತಕವೇ ಚಲನೆ. ಒಟ್ಟು ವೀರ್ಯಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಲಿಸುವವು 80% ಇದ್ದರೆ ಅಂಡಾಣು ವಿನೊಡನೆ ವೀರ್ಯಾಣು ಮಿಲನವಾಗಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾಗಲು ಸಹಕಾರಿ.
ಚಲನೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಮತ್ತು ಅಪಕ್ವ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳೂ ಅಸಹಜ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳೂ ಇದ್ದರೆ ಹಾಗೂ ವೀರ್ಯಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 50 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಬಂಜೆತನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಉರಿಯೂತ, ಅಪಘಾತಗಳು, ವಾಹಕ ನಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. * ಹೀಗಾದಾಗಲೂ ವೀರ್ಯಾಣುವಿಗೆ ತಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಬಂಜೆತನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಗಂಡು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವೀರ್ಯಾಣು ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಶಿಶ್ನದ ನಿಮಿರಿಕೆಯ ತೊಂದರೆಯಿದ್ದರೆ ಅವು ಹೆಣ್ಣಿನ ಯೋನಿಯನ್ನು ಸೇರಲಾರವು.
ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಮಿದುಳಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾದಾಗ ಶಿಶ್ನದ ನಿಮಿರುವಿಕೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಂಸತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಶಿಶ್ನ ನಿಮಿರಿದರೂ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ನಪುಂಸಕತ್ವ. ನಿಜವಾಗಿ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂಜೆ ಅಲ್ಲ.ಗಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಂಜೆತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅರಿತರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಸುಲಭ. ಹಾರ್ಮೋನು ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಗಳ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು.
ಸಿಫಿಲಿಸ್, ಗಾನೋರೀಯಾ ಮುಂತಾದ ಮೇಹರೋಗಗಳ ಚಿಹ್ನೆ ಕಂಡು ಬಂದೊಡನೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಾಹಕ ನಾಳದ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ನಿವಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
ನಿಮಿರಿಕೆಯ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ದೇಹ ತ್ರಾಣವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವೃಷಣ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳನ್ನೇ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಂಥ ದಂಪತಿ ಅನ್ಯವೀರ್ಯದಾನದ ಮೊರೆಹೊಗಬೇಕಾದೀತು.
ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಇಬ್ಬರೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಭೋಗದ ಫಲವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಗಬೇಕಾದರೆ ಗಂಡಿನ ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಪುಷ್ಟ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳಿರಬೇಕು.
ಇವು ಶಿಶ್ನದ ಮುಖಾಂತರ ಹೆಣ್ಣಿನ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಬೇಕು. ಹೆಣ್ಣಿನ ಗರ್ಭದ್ವಾರ, ಗರ್ಭಕೋಶ, ಡಿಂಬನಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯೇನೂ ಇರಬಾರದು. ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಂಡಾಣುವೂ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರಬೇಕು.
ಭ್ರೂಣ ಬೆಳೆಯಲು ಗರ್ಭಕೋಶದ ಒಳಪದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಹೊಂದಿ ದಪ್ಪಗಿರಬೇಕು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೊಂದರ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ಮಕ್ಕಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಂಜೆತನ- ಸಂಭೋಗದ ಫಲವಾಗಿ ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ ಎಂದೂ ಆಗದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ . ಬಂಜೆತನ ಗಂಡಿಗೂ ಇರಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣಿಗೂ ಇರಬಹುದು.
ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಪುರದಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಪ್ರಮುಖವಾದದು. ಪಾರಿಜಾತ ಕಲಾವಿದೆ ಕೌಜಲಗಿ ನಿಂಗಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ. ರಬಕವಿ, ಬನಹಟ್ಟಿ, ಮಹಾಲಿಂಗಪುರ, ಬೆಣ್ಣೂರ, ಬಾದಾಮಿ ಹಾಗೂ ಬೇಲೂರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಡಿಮಜಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲಗೆ ಮಜಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಶ್ರೀರಾಮ ಇಟ್ಟಣ್ಣವರ,ಗಣಪತಿ ಬಾಪು ಖಾಡೆ ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಆರ್.ಪೊಲೀಸ್ ಪಾಟೀಲ, ಡಾ.ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಹೊರಕೇರಿ, ಡಾ.ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಡಾ. ವೀರೇಶ ಬಡಿಗೇರ ಪ್ರಮುಖರು.
ಮುಧೋಳದ ಜೈನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರನ್ನ ಮಹಾಕವಿ ‘ಗದಾಯುದ್ಧ’ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ ‘ರನ್ನ ನಮ್ಮವ’ ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನ ಜಿಲ್ಲೆಯದು. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಖಂಡಕಿ ಮಹಿಪತಿ ದಾಸರು, ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟದಾಸರ ಹೆಸರು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸೋಬಾನ, ಹಂತಿಪದಗಳು, ಚೌಡಕಿ ಪದಗಳು, ಲಾವಣಿ, ಗೀಗೀ ಪದಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕವಿಗಳು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ರವಿಕೀರ್ತಿ, ಅಚಲನ್, ವೈಜನಾಥರು ಪ್ರಮುಖರು. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣ, ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ, ಗೋರಕ್ಷ, ಶಂಕರ ದಾಸಿಮಯ್ಯನವರ ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ. ಕಪ್ಪೆ ಅರಭಟ್ಟನ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆ ದೊಡ್ಡದು. ‘ಸಾಧುಗೆ ಸಾಧು ಮಾಧುರ್ಯನ್ಗೆ ಮಾಧುರ್ಯಂ.’ ಎಂಬ ಕಪ್ಪೆ ಅರಭಟ್ಟನ ಈ ತ್ರಿಪದಿಯು ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸಿನ ತಾಯಿಬೇರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸತ್ಯಕಾಮ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಅನಂತ ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಶಹಪೂರ, ಪಿ.ವಿ. ವಜ್ರಮಟ್ಟಿ, ದು.ನಿಂ.ಬೆಳಗಲಿ, ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ, ಬ.ಗಿ.ಯಲ್ಲಟ್ಟಿ, ಈಶ್ವರ ಸಣಕಲ್ಲ, ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಝಂಜರವಾಡ, ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ, ಅಶೋಕ ನರೋಡೆ, ಮಲ್ಲಿಕಾ ಘಂಟಿ, ಕಥಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಮೇಲಿನಮನಿ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ರೇಖಾ ಕಾಖಂಡಕಿ, ಡಾ.ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತಂದವರು.
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಆಚಾರ- ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಆಗದು. ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವ, ಕಲಾದಗಿಯ ದಾಳಿಂಬೆ, ಚಿಕ್ಕು ಹಣ್ಣುಗಳು, ಅಮೀನಗಡದ ಕರದಂಟು; ಮಹಾಕೂಟ ಹಾಗೂ ಬನಶಂಕರಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ’ಯರು ಉಣಬಡಿಸುವ ಖಡಕ್‌ರೊಟ್ಟಿ, ಕೆನೆಮೊಸರು, ಶೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿಯ ಸವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದು. ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನೆನಪಾಗುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
”ಅಗ್ನಿ , ಧಾತು , ಸರಳವಾದ ಮಲ ಕ್ರಿಯೆ , ಸಂತೋಷ ಸ್ಥಿತಿಯುಳ್ಳ ಆತ್ಮ , ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಇವೆಲ್ಲವು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಜೀವನ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಯೋಗ, ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ವೈದ್ಯ ಇವೆಲ್ಲವುದರಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಂದುವರೆಯುವದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ಮಾನವನ ದೇಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಹಳ ವ್ಯಾಪಕವಾದಂತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲಧಾತು ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳಾದ-
ಇದು ಅತೀ ಪುರಾತನ ಹಾಗು ಐತಿಹ್ಯ ರೀತಿಯಾದ ಔಷಧಿ ಅಂದರೆ ಜೀವನದ ಅರಿವು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆಯುರ್ ಎಂದರೆ ಜೀವ ಮತ್ತು ವೇದ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನ. ಆಯುರ್ವೇದ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜೀವಾತ್ಮದ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಾದ್ಯ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಜಗತ್ಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಇವನು ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಇವರು ಆತ್ರೇಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಈ ಬೋಧನ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ಮೊದಲು ರೋಗಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ನಂತರ ಅವನ ಬಳಕೆ, ಜೀವನದ ಶೈಲಿ, ಕಾಯಿಲೆಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಆಯಿದರ್ವೇದ ೮ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಫ ಪ್ರಕೃತಿ ಪೃಥ್ವಿ ಮತ್ತು ಜಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜೀವನದ ಪೋಷಣಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜಲ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕ. ಪಥ್ವಿ ವಸ್ತುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಫ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಚನೆ ಯಾಗುವುದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಫದ ತಣ್ಣನೆಯ ಗುಣ, ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಹಸಿವನ್ನು ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಮತೋಲನೆ ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಶಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗದ್ದಲ ಮೇಲಿನ ಮೈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕಫಕಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ತೇಜವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಶಾಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಧಾತು. ಇದು ದೇಹದ ಶಾಖವನ್ನು ಪೋಷಣೆಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಿತ್ತ ರಂಧ್ರಗಳ ಹಾಗು ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತನಾ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಹುಬೇಗನೆ ಗ್ರಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಪೈತ್ತಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪಿತ್ತಕಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೆ. ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ ಮಿತ್ರ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಅ.ನ.ಕೃ. ರವರು ಬರೆದ ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಿಜ್ಜಳನ ಮಗನ ಪಾತ್ರ ಉಮೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಬಂದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಅನುಭವದ ಪಾತ್ರ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಅವರು ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಬಾಲನಟನ ಪಾತ್ರಗಳು ದೊರಕಿದವು. ದಶಾವತಾರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇವರ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ಇವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುತ್ತ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ ಗುರುಗಳು. ಎಂ.ಸಿ.ಮಹಾದೇವ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕನ್ನಡ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲೂ ಉಮೇಶ್ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಉಮೇಶರಿಗೆ ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ವಾದನ ಕಲೆಗಳೂ ಕರಗತವಾಗಿವೆ. ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕರಾಗಿ, ಕುಂಚಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಎನ್. ಶ್ರೀಕಂಠ ಮೂರ್ತಿಗಳ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ವಾದಕರಾಗಿ ಉಮೇಶ್ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಾಡಬಲ್ಲವರು ಕೂಡಾ.
ಮುಂದೆ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಉಮೇಶ್, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲರ ‘ಕಥಾ ಸಂಗಮ’ ಚಲನ ಚಿತ್ರದ ತಿಮ್ಮರಾಯಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಉಮೇಶ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅವರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಂಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಗೋಲ್ ಮಾಲ್ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ, ಗುರು ಶಿಷ್ಯರು ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವೆಂಕಟ ಇನ್ ಸಂಕಟವರೆಗಿನ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚದಿರುವವರೇ ಇಲ್ಲ. ಇದುವರೆಗೂ ೩೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಉಮೇಶರದ್ದು.
ಉಮೇಶ್‌ರವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨, ೧೯೪೫ರ ವರ್ಷದಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎ.ಎಲ್. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ, ತಾಯಿ ನಂಜಮ್ಮ. ತೊಟ್ಟಿಲು ಕೂಸಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ರಂಗಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿಯತ್ತ ಒಲವು ಅವರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬಂತು. ಬಾಲ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಅಭಿನಯಿಸಿದವರು ಉಮೇಶ್. ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೂಡ್ ಬರಿಸಲು ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಆಸೆ ತೋರಿಸಿ ಬಾಲಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ.
೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಇವರ ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಪಾತ್ರ ಪಡೆದ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಂದ ಬಿ. ಆರ್‌.ಪಂತುಲು ಅವರ ‘ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ’ ಚಲನ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದವರು ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪಂತುಲು ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್. ಆರ್ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ನಾಟಕಕಾರ ಎಚ್.ಕೆ. ಯೋಗಣ್ಣವರ ಉದಯ ಕಲಾ ನಾಟಕ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೆಲ ಕಾಲ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಎಂ. ಎಸ್. ಉಮೇಶ್ ಕನ್ನಡ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಸ್ಯ ಕಲಾವಿದರು.
“ಅಯ್ಯಯ್ಯೋ ಇವ್ರೂ ನನ್ನ ಅಪಾರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೊಂಬಿಟ್ರಲ್ಲ. ನಾನೇನೂ ಬೇಕೂ ಅಂತ ಹೀಗ್ ಮಾಡ್ಲಿಲ್ಲ ಹೇಳ್ಕೊಳ್ಳೋಣ ಅಂದ್ರೆ ನನ್ಹೆಂಡ್ತಿ ಕೂಡಾ ಊರಲ್ಲಿಲ್ವೆ.” ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಅಭಿನಯ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನವನ್ನು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಗೆದ್ದವರು ಎಂ. ಎಸ್. ಉಮೇಶ್.
'ಕಥಾಸಂಗಮದ' ಎಂಬ ಮೂರು ಕಥಾನಕಗಳ ಚಿತ್ರವಾದ ಮುನಿತಾಯಿಯಲ್ಲಿ 'ತಿಮ್ಮರಾಯಿ' ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ಬಣ್ಣದ ಘಂಟೆ’ಗೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಉಮೇಶರನ್ನು ಅರಸಿಬಂದಿವೆ. ಉಮೇಶರ ಐದು ದಶಕಗಳ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗವು ಗೌರವಿಸಿತು.
ಬಳ್ಳೂರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ, 'ಮುದ್ರಾ' ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. 'ನೇತ್ರಮುದ್ರ' ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಚಲನೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಹುಬ್ಬಿನಿಂದ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ. 'ಮುಖಮುದ್ರಾ', ಮುಖದ ಚಹರೆ, ಬದಲಾಗುವ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ. ಅಂತೆಯೇ 'ಅಂಗಮುದ್ರಾ', ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ. "ಹಸ್ತಮುದ್ರಾ", ಹಸ್ತಗಳ, ಬೆರಳುಗಳ ಚಲನೆ, ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಹಲವು ವಸ್ತು ಪ್ರಾಣಿ, ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿವೆ. "ಅಸಂಯುಕ್ತ ಹಸ್ತ", ಅಥವಾ "ಏಕಹಸ್ತ" ಮುದ್ರಗಳು, ಒಂದೇ ಹಸ್ತದ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ ಆಗುವ ಭಾವನೆ, ವಸ್ತು, ವಿಚಾರಾದಿಗಳ ಮುದ್ರಗಳು. "ಸಂಯುಕ್ತ ಹಸ್ತ" ಎರಡೂ ಹಸ್ತಗಳ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಮುದ್ರಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ 'ಕಾಯ' ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಾದ ತಲೆ, ಕೈ ಕಾಲುಗಳ ಚಾಲನಾವಿನ್ಯಾಸಗಳಾದ, ವಿವಿಧ ಮುದ್ರೆಗಳಾದ, "ಶಿರೋಮುದ್ರಾ", "ಹಸ್ತಮುದ್ರಾ", "ಕಟಿಮುದ್ರಾ", "ಊರುಮುದ್ರಾ", ಹಾಗೂ "ಪಾದಮುದ್ರಾ"ಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಭಾವನಾ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. "ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗ"ದ ಮೂರನೇ ಹಂತವಾದ ವಿವಿಧ ದೈಹಿಕ ಆಸನಗಳು ಸಹಾ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಲಗ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಮಗ್ನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಭರತಮಹರ್ಷಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಭರತಮುನಿಯಿಂದ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವೇ "ಭರತನಾಟ್ಯ". ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಆದ್ಯಪ್ರವರ್ತಕ ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ-ಭರತ ಮಹಾಮುನಿ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಂದಲೇ 'ನವರಸ'ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ, ಮೌನ ವಾಙ್ಮಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದೆಂದು, ಈ ಅಪೂರ್ವ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಳ, ಸಂಗೀತ, ಭಾವ, ರಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿ ಮೇಳವಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
"ಅಸಂಯುಕ್ತ ಮುದ್ರಾ" ಅಥವಾ "ಏಕಹಸ್ತಮುದ್ರಾ" ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಹಸ್ತದ ಕೈಬೆರಳುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಸ್ತು ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ, ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಇಪ್ಪತೆಂಟು ಮುದ್ರೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿವೆ. ಅಭಿನಯ ದರ್ಪಣದಲ್ಲಿರುವ ಅವುಗಳ ಶ್ಲೋಕ ರೂಪ ಹೇಗಿದೆ:
ನರ್ತನದಲ್ಲಿ "ಮುದ್ರ"ಗಳೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 'ಶೃಂಗಾರ', 'ಹಾಸ್ಯ', 'ಕರುಣ', ರೌದ್ರ', 'ವೀರ', 'ಭಯಾನಕ', 'ಭೀಭತ್ಸ', 'ಅಧ್ಬುತ' ಮತ್ತು 'ಶಾಂತ' ಎಂಬ ನವರಸಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೇಮಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವೆನ್ನಿಸಿದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ, ತಾಳವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಲುಕರಿಯುವುದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಧರಿಸುವುದು, ಪುಷ್ಪವನ್ನು, ಆನಂದವನ್ನು ತೋರಿಸಲು, ಧೂಪ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಸರಸ್ವತೆ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಂಎ, ತಾಳ, ದೀಪ ಮತ್ತು ಊದುಬತ್ತಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಧ ಪತಾಕ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಿರುಬೆರಳನ್ನು ನೇಡುತ್ತ, ತೋರುಬೆರಳನ್ನು ಮಧ್ಯಬೆರಳಿನ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಡಿದು ಕತ್ತರಿ ಬಾಯಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ ಎರಡೂ ಅಲಗುಗಳಂತೆ, ತೋರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಕರ್ತರೀ ಮುಖ ಮುದ್ರಾ".
ಹಸ್ತದಲ್ಲಿನ ಅನಾಮಿಕಾ, ಉಂಗುರದ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯನ್ನೂ ಉಂಗುಷ್ಠದ ತುದಿಯನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಷಿಸುತ್ತ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾದುವುದೇ, "ಮಯೂರ ಮುದ್ರಾ". ಮಯೂರ ಎಂದರೆ ನವಿಲು, ಅಂತೆಯೇ ಈ ಮುದ್ರೆ ನವಿಲಿನ ಮುಖವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕಟಕಾಮುಖಮುದ್ರೆಯ ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ತೋರುಬೆರಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೀಡುವ, ಅಂತೆಯೇ ಮಿಕ್ಕ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟಿನೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಷಿಸುತ್ತ ಇರುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಸೂಚೀ ಮುದ್ರಾ" ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಹೂಕೀಳುವುದು, ಮುತ್ತುಮಾಲೆ, ಹೂಮುಡಿಯುವುದು, ನೋಟ ಮತ್ತು ಮಾತು, ಹೋತ್ರ, ಹವ್ಯ, ಕೊಡೆ, ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆ ಏರಿಸುವುದು, ವೀಣೆಯ ತಂತಿ ಮಿಡಿಯುವುದು, ಬಾಚಣೆಗೆ, ಕನ್ನಡಿ ದರ್ಶನ, ರಂಗೋಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಈ ಮುದ್ರೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಈ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು, ಅವನು, ಅವಳು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು, ಮೂಲೆ ಎಂಬ ಜಾಗ ತೋರಿಸುವುದು, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಒಂದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು, ಏಕೆ, ಯಾರು, ನಗರ, ವಿಶ್ವ, ಕೂದಲು, ಹೇಗೆ, ಛತ್ರಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜನರಗುಂಪು, ಯೋಚನೆ, ಸಂಜೆ ಎಂಬ ಹಲವು ಭಾವನೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇಲಿನ ಸೂಚಿಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳನ್ನೂ ಸಹಾ ತೆಗೆದು ಕೇವಲ ತೋರುಬೆರಳನ್ನು ನೀಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಿಕ್ಕ ಮೂರೂ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮಡಿಸಿಕ್ಕೊಂಡಿರುವ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು "ಚಂದ್ರಕಲಾ ಮುದ್ರಾ" ಎಂದೇ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ನಮ್ಮ ತೋರುಬೆರಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಬೆರಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಅಂಗುಷ್ಠದ ತುದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಉಂಗುರದ ಬೆರಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಿರುಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಹಿಡಿಯುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ಕಟಕಾಮುಖ ಮುದ್ರಾ ವೆನ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಾವು, ಚಂದನ ಅರೆದಮುದ್ದೆ, ನಿಧಾನ, ಚುಮುರ್ಕಿಸು, ತೀರ್ಥ, ಗಮನಿಸು, ದೊನ್ನೆ, ಚಪ್ಪಾಳೆ, ಪ್ರತಿಮೆ, ದೋಣಿ, ಹಾಲು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಆನೆ, ಕೇಸರಿಹೂ, ಎಂಬ ಹಲವಾರು ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇಲಿನ ಶಿಖರ ಮೂದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೆಡಿದಿರುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಎತ್ತಿರುವ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟಿನ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ತೋರುಬೆರಳನ್ನು ಕೊಕ್ಕೆಯಾಗಿಸಿ ಹೆಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಕಪಿತ್ಥ ಮುದ್ರಾ".
ಮೊದಲಿನ ಪತಾಕಹಸ್ತದಂತೆಯೇ ನಾಲ್ಕೂ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮುಡಿಸಿರುವ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುವ ಹಸ್ತವನ್ನು ಬಲ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮುದ್ರಾ".
ಈ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಬಲಗೈನಲ್ಲೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟನ್ನು ಹಸ್ತದೊಳಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಡಿಸಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಾಲ್ಕೂ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದೇ "ಪತಾಕ ಹಸ್ತಮುದ್ರ".
ಮೇಲಿನ ಮುಷ್ಠಿ ಹಸ್ತದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹಸ್ತದೊಳಕ್ಕೆ ಮಡಿಸಿಕ್ಕೊಂಡು, ಮಡಿಸಿರುವ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಚಾಚಿಕ್ಕೊಳ್ಳುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಶಿಖರ ಮುದ್ರಾ" ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೂದ್ರೆಯು, ಚಂದ್ರನನ್ನು, ಭಿಲ್ಲಾಯುಧ, ದೇವತೆಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು, ಊಟದ ತಟ್ಟೆ, ಉದ್ಭವ, ಸೊಂಟ, ಚಿಂತೆ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಧ್ಯಾನ, ನನ್ನದು ಎನ್ನುವುದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಕಪಿತ್ಥಫಲ, ಮೊಲೆಗಳು, ಮಾವು, ಹುತ್ತ, ಮೊಟ್ಟೆ, ನೈದಿಲೆ ಹೂ, ತಟ್ಟೆ, ಹೂ, ಘಂಟೆ, ಕನ್ಯಾದಾನ, ದಾಳಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ನಕ್ಷತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ನಮ್ಮ ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಿರುಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನೇರವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕ್ಕೊಂಡು ಮಿಕ್ಕ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿಟ್ಟು ತೋರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಮೃಗಶೀರ್ಷ".
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಅರೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು, ಪತಿಯನ್ನು, ಪೌನವನ್ನು, ಪಿತೃತರ್ಪಣವನ್ನು, ಕಾಮದೇವ, ಬಿಲ್ಲು, ಕಂಭ, ಮೌನ, ಪತಿ, ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ಮೊಸರು ಕಡೆಯುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲಿನ ಪತಾಕ ಮುದ್ರದಂತೆಯೇ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾಲ್ಕೂ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ವಾಲಿಸಿ, ಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯಂತೆ ವೆನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದೇ "ಸರ್ಪಶೀರ್ಷ ಮುದ್ರಾ".
ಈ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮುದ್ರೆ, ನಾಟ್ಯದ ಆರಂಭ, ಮೇಘ, ವನ, ನದಿ, ದೇವಸಮೂಹ, ಅಶ್ವ, ಗಾಳಿ, ಸ್ವರ್ಗ, ಮಳೆಗಾಲ, ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಪತಾಕಮುದ್ರೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇಲಿನ ಅರಾಳ ಮೂದ್ರೆಯಂತೆಯೇ ಹಸ್ತವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಮಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ತೋರುಬೆರಳಿನ ಜತೆಗೆ ಉಂಗುರದ ಬೆರಳನ್ನೂ ಸಹಾ ಮಡಿಸಿಕ್ಕೊಳುವುದೇ "ಶುಕತುಂಡ ಮುದ್ರಾ".
ಮೇಲಿನ ತ್ರಿಪತಾಕ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಗುರುದ ಬೆರಳನ್ನು ಮಡಿಸಿದಂತೆ ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರುಬೆರಳನ್ನೂ ಮಡಿಸಿ ತೋರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಅರ್ಧಪತಾಕ ಮುದ್ರಾ".
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಧನುಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ, ಈಟಿ, ಮರ್ಮೊಕ್ತಿ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮ ರಹಸ್ಯದ ನೆನಪು, ಬಾಣ, ಆಯುಧ, ಕೋಪ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಮುರಾಣಿ, ಗೋಪುರ, ಚಿಗುರು, ಫಲಕ, ನದೀದಡೆ, ಗರಗಸ, ಕತ್ತಿ, ಧ್ವಜ, ಗುಡಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಂಬುಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಮುದ್ರೆ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದು, ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ, ಭೇದಭಾವ, ಮಿಂಚು, ಕದಿಯುವುದು, ನೋಟ, ಸಾವು, ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುವುದು, ದೀಪಜ್ವಾಲನೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೈನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಡಿಸಿ ಅಂಗೈ ಒಳಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಡಿಸಿ ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ತೋರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ಪದ್ಮಕೋಶ ಮುದ್ರಾ.
ಈ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು, ಶೀತಲ ಕಿರಣನಾದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಮುಖ, ಅಳೆಯುವ ಗೇಣು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರದ ಆಕಾರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಲಗೈನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೇಲಿನ ಪತಾಕ ಮುದ್ರೆಯಂತೆಯೇ ಹಸ್ತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ ಉಂಗುರ ಬೆರಳನ್ನು ಮಡಿಚಿ ತೋರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ತ್ರಿಪತಾಕ ಹಸ್ತ ಮುದ್ರ".
ಈ ಮೂದ್ರೆ, ಸ್ಥಿರಭಾವವನ್ನು, ದುಢತ್ವವನ್ನು, ಜಟ್ಟಿಗಳ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು, ಎದೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ, ಕುಸ್ತಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರ ಮುಂಗುರುಳನ್ನು, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು, ನವಿಲು, ಹಕ್ಕಿ, ಗುಂಗುರು, ಹಣೆ, ಬಿಂದಿ, ಕಣೀರು, ಪ್ರಸಿದ್ದ, ಭವಿಷ್ಯ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ ಕಿರೀಟಾ, ಮರ, ಇಂದ್ರ, ಇಂದ್ರಾಯುಧ, ದೀಪ, ಬೆಂಕಿಯಜ್ವಾಲೆ, ಕೆನ್ನೆ, ಬಾಣಾ, ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷ ಸಂಪಾದಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕೂ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹಸ್ತದೊಳಕ್ಕೆ ಮಡಿಸಿಕ್ಕೊಂಡದ್ದು, ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ, ಮಡಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕ್ಕೊಂಡಾಗ "ಮುಷ್ಠಿ ಮುದ್ರಾ" ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುದ್ರೆ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದು, ನೇರು ಕುಡಿಯುವುದು, ಅಮೃತ ಅಥವಾ ವಿಷಪಾನಾ, ಬಿರುಗಾಳಿ ಗುಡುಗು ಮಿಂಚುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲಿನ ಪತಾಕ ಮುದ್ರೆಯಂತೆಯೇ ಇರುವ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ತೋರುಬೆರಳನ್ನು ಮಡಿಸಿ ತೋರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವೇ "ಅರಾಳ ಮುದ್ರ".
ಹೂವಿನಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ , ಭದ್ರತಾ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ಒಡೆಯರರು , ಲಲಿತ ಕಲೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿದರು . ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು , ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರರ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಸೃಷ್ಠಿಸಿ , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು .
ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ರಾಜನಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ರವರೆಗೆ ೧೯೪೦ ರಿಂದ ಆಳಿದ್ದು ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ . ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ನಂತರ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ , ಅವರು ಭಾರತದ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು ಆದರೆ ಭಾರತ ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದ ರವರೆಗೆ ಮಹಾರಾಜತ್ವ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . - ಒಂದು ೧೯೫೦-೧೯೫೬ ರಿಂದ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಒಳಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನವನ್ನು - ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ . ಭಾಷಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ ಸಂಘಟನೆ ನಂತರ, ಅವರು ೧೯೬೪ ರವರೆಗೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಇದರಲ್ಲಿ , ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮದ್ರಾಸ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿತ್ತು . ಆದರೆ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಶ್ರೀಮತಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ, ಭಾರತದ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೫೬೦ ಮಹಾರಾಜರ ಪ್ರೈವಿ ಪರ್ಸ್ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ ೧೯೭೧ , ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಮಹಾರಾಜರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು . ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಕಾಂತ ದತ್ತ ನರಸಿಂಹ ರಾಜಾ ಒಡೆಯರ್ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ನೇ , ಕಳೆದ ಒಡೆಯರ್ ರಾಜ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ರ ಮಗ , ಈಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಮುಮ್ಮುಡಿ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಸಹಾಯಧನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಲ್ಲದ ಪಾವತಿ ಒಂದು ಸೋಗಿನ ಮನವಿ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಾ ಆಡಳಿತ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಯೋಗದವರು ರಾಜ್ಯಾದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು .
ಆದರೆ ೧೮೬೮ ರಲ್ಲಿ , ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು ರಾಜರಮನವಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು ಮತ್ತು ತನ್ನ ದತ್ತುಪುತ್ರ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಇಲೆವೆನ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು . ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಡೆಯರರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು . ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು . ಅವರ ಮಗ ೪ನೇ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ನ್ನು -ರಾಜ ಋಷಿ ಎಂದು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಮರಾಜ್ಯದ ರಚನೆ ; ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಯಕ ರಾಮ ಆಳ್ವಿಕೆ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 1565 ರಲ್ಲಿ ಪತನವಾಯಿತು. ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ , ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿಯಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಪರೂಪದ ಐಲೆಂಡ್ 1610 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ನಗರದಿಂದ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು.
ರಾಜವಂಶದ ನಂತರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿಯ ಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜವಂಶ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವರು ಕಂಠಿರವ ನರಸರಾಜರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು . ರಾಜವಂಶದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ 18 ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿ ಇದನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವು ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುವುದೆಂದು ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ದೇವರಾಜ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿದ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸುಸಂಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು .
೧೭೬೦ ರಿಂದ ೧೭೯೯ , ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸತತ ದಲ್ವಾಯಿ ಅವರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ , ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಆಗಿತ್ತು , ಅಥವಾ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳು ಮುಖ್ಯ , ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಪುತ್ರ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಹುರುಪಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಯಾರು ಸೆಣಸಾಡಿದರು ಬ್ರಿಟಿಷರು ೧೭೯೯ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಲಗ್ಗೆಹಾಕಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು ನಂತರ,ಒಡೆಯರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ರಾಜ್ಯಾ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಜವಂಶವನ್ನು ವಿಜಯ ಒಡೆಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಜಯಾ ವರೆಗೆ, ನಂತರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೈಸೂರು ಆಳ್ವಿಕೆ. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಶತಮಾನಗಳ ಮುಂದಿನ ಒಂದೆರಡು ಒಡೆಯರ್ ಅರಸರುಗಳ ಪರಂಪರೆಯೇ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಡೆಯರ್ ವಂಶ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, 1565 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವಾಯಿತು, ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ 1799 ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ನೇ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರುಗಳ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ಆತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಡೆಯರ್ ತಮ್ಮ ರಾಯಲ್ ಹೆಸರಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬದಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಹದ್ದೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
'ಶ್ರೀ ಕಂಠ ದತ್ತ ಒಡೆಯರ್' , ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕುಮಾರ ಮತ್ತು ೧೩೯೯ ಮತ್ತು ೧೯೫೦ ನಡುವೆ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳಿದ ಒಡೆಯರ್ ವಂಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, 'ಶ್ರೀ ಕಂಠ ದತ್ತ ಒಡೆಯರ್' ಎಂದು ಒಡೆಯರ್ ಸಹ ಮೈಸೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನರ್ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನ ತನ್ನ ರಾಯಲ್ ಸಿಲ್ಕ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕರು ಆಗಿದ್ದರು. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ಉದ್ಯಮ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತ್ತಿತ್ತು.
ಡಾ. ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಮಹಾರಾಣಿ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಏಕ ಮಾತ್ರ ಮಗನಾಗಿ ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಕಂಠ ದತ್ತ ಒಡೆಯರ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅವನ ತಂದೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ ರಂದು. ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸೋದರಳಿಯ ಚದುರಂಗ ಕಾಂತರಾಜ್ ಅರಸ್ ಹಿಂದಿನ, ೧೦ ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್, ೨೦೧೩ ರಂದು ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ತನಕ ೧೯೭೪ ರಿಂದ ರಾಜ ರಾಜಮನೆತನದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ನಾಮಮಾತ್ರದ ನಿಯಮ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಟಿಯೊಲ್ಟಿನ್ ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು.
ಒಡೆಯರ್ ವಂಶ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಮುಕ್ತರಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಜರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಣದವರಗೆ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳಿಯದೆ ಉಳಿದ ಹಿಂದೂ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದೆ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಡೆಯರ್ ಎಂದರೆ ಮತ್ತು ರಾಜ ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕರು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಮೂಲತಃ, ಅವರು ಬೌದ್ಧರು ಇರಬೇಕು; ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಾಲೀಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರವೀಣ್ ನಾಯಕ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆ ಕಲಿತದ್ದು ಬಂಟವಾಳ ಬಳಿಯ ವಿಟ್ಲ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ. ಶಾಲೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳು, ತಂದೆಯವರ ಶಿಸ್ತು, ಊರಿನ ವಿಶೇಷ ಜಾತ್ರೆ, ಸಂಭ್ರಮಗಳು, ರುಚಿಯಾದ ಬಗೆ ಬಗೆ ತಿನಿಸುಗಳು, ಶಾಲೆಯ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಿಪಾಯಿ ಸದಾ ಶುಭ್ರ ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರರು, ಗೆಳೆಯರೊಡನಾಟ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮರೆಯಲಾಗದ್ ಸಿಹಿನೆನಪುಗಳು ಪ್ರವೀಣ್ ಪಾಲಿಗೆ. ತಂದೆ ಕೆ.ಕೆ. ನಾಯಕ್ ಸಿಂಡಿಕೇತ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದು ಮುಂದೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದು ತಿಪಟೂರಿಗೆ.
ತಿಪಟೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನ ಆರಂಭ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಟಪಾಠಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರವೀಣ್ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ
ಮೇಲೆತ್ತಿದ ಕೈ. ಐದನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 'ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್' ಕನ್ನಡ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿ
ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಶಹಬ್ಬಾಸ್ಗಿರಿ ಸಂಪಾದನೆ. ಮುಂದೆ ವರ್ಗವಾದಾಗ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊರಟು ನಿಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಬಾಲಕ ಪ್ರವೀಣ್ರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟರಂತೆ ಶಾಲೆಯ ಹೆಡ್ಮಾಸ್ತರರು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಪ್ರವೀನ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವಲ್ಲದೇ ಇತರ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ ಎಂ.ಟಿ.ವಿ. ಆಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲಾಭ್ಯಾಸದ ಆರಂಭ. ಅನಂತರ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಕಲಾಪರಿಷತ್ ಹಾಗೂ ಕೆನ್ ಆರ್ಟ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಕೆ. ಒಂಭತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಇವರ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಅಂದಿನ ಸುಧಾ, ಪ್ರಜಾಮತ, ಮಯೂರ, ಕಸ್ತೂರಿ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ತಮಿಳಿನ 'ಆನಂದ ವಿಕಟನ್' ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಇವರ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ ಎಂಬ ಪುರಸ್ಕಾರ ರಂಗಚಿತ್ರಬಳಗದಿಂದ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತಿತ್ತು.
ಎಪಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮರ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾಲೇಜು ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭ. ಕಾಲೇಜಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪ್ರವೀಣ್ರದ್ದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಂತರ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಪ್ರವೀಣ್.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದ ಪ್ರವೀಣ್ ನಾಯಕ್ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಾಟಕ, ಸಂಕಲನ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನದ ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರೂಪಕನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮುಂದುವರೆದು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. 'ಜೆಡ್' ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮುಂದೆ 'ಹ್ಞೂಂ ಅಂತೀಯಾ ಉಹ್ಞೂಂ ಅಂತೀಯಾ', 'ಮೀಸೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ' ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಶಿವಮಣಿ ನಟಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 'ಲವ್ ಯು', ಧ್ಯಾನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ 'ಜಾಕ್ಪಾಟ್' ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ರಚಿಸಿದರು. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಶಂಕ್ರ' ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಪ್ರವೀಣ್.
ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಕೆ. ಪ್ರವೀಣ್ ನಾಯಕ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತ ಹೆಸರು. ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರಥಮ ಅನೌನ್ಸರ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭ.
ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನ. 'ಜೆಡ್' ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ. 'ಹ್ಞೂಂ ಅಂತೀಯಾ ಉಹ್ಞೂಂ ಅಂತೀಯಾ', 'ಮೀಸೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ' ಇವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಇತರ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು. ಶಿವಮಣಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ 'ಲವ್ ಯು' ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ 'ಜಾಕ್ಪಾಟ್' ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾಷಣೆ ರಚನೆ.
ಪ್ರಸಕ್ತ 'ಶಂಕ್ರ' ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಪ್ರವೀಣ್ ನಾಯಕ್. ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ.