polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳ ತಡೆಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿರುವ ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯಾನ್ಸ್‌ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್‌ ಏರಿಯಾ ದ 35%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಗಗಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪೂರ್ತಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ನಗರದ ಅಂದಾಜು 50%ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕರಾವಳಿ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ 8.2 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೂ ಮುಳುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಮಿಡ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಂಟಾದ 1993ರ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವಘಡಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು. ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು. ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಆರ್ದ್ರಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ 25,000 ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಖರೀದಿಸಿತು.
ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಬೀಸಿದಾಗ ಈ ಆರ್ದ್ರಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಪಂಜಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸಿ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಆದರೆ 1995ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸಿದಾಗ, ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರವಾಹಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅಪಾರ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದ 1910ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದ ದುರ್ಘಟನೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾರೆ, ಪ್ರವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೀನ್‌ ನದಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಲೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡ್ಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಡಿ ಸೈನೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೃಹತ್ತಾದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಂಡನ್‌ ನಗರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೊಡನೆ ಈ ತಡೆಗೋಡೆ ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ. ವೆನಿಸ್‌ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ಏರಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ ಮತ್ತು ವೆನಿಸ್‌ಗಳ ಎರಡೂ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿವೆ.
ಬೃಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಟ ವರ್ಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಊಸ್ಟರ್‌ಸ್ಕೆಲ್ಡೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ 1953ರ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಡಚ್ಚರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಆಫ್ಸ್‍ಲೂಯ್‌ಟ್ಡಿಜ್ಕ್‍ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪ್ರಿವೆನ್ಷನ್‌ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಅನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಇದು ವರ್ತಲ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಚಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಹನ್ನೊಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು 25.4 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎಂಟು ಅಡಿ ಎತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಯೆನ್ನಾ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ 1870-75ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು 1972ರಿಂದ 1988ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌ ನದಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹಿಮಪಾತ ಮತ್ತು ಹಿಮಗಡ್ಡೆಗಳ ಕರಗುವಿಕೆಯಂತಹ ಋತುಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಸರೋವರ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ನೀರು ಹಳ್ಳಿ, ನಗರ, ಹೊಲ-ಗದ್ದೆ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯ ವಾಸಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅವನು ತನ್ನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸದ ಹೊರತು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದರೂ ಅದೇನೂ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲ. ನದಿಗಳಿಂದಾಗಿಯೂ ಪ್ರವಾಹ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಗಳ ಹರಿವಿನ ರಭಸ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನೀರು ನದಿಪಥದ ಹೊರಗೂ ನುಗ್ಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. *ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನದಿಗಳ ಅಂಕು-ಡೊಂಕಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಪಥದಿಂದ ಹೊರನುಗ್ಗುವ ನೀರು, ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಮನೆ-ಮಠ ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಮನುಷ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಕಲಕ್ಕೂ ಹಾನಿ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರ್ವನಾಶವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.ನದಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಾರಗಾಗಳಿಂದ ಹೊರನುಗ್ಗುವ ನೀರು ಎಂದರೆ ಪ್ರವಾಹ ಅಕ್ಷರಷಹ ಭೌತಿಕವಾದ ಚರಾಚರಗಳನ್ನು ಅದಲು-ಬದಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋವೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಹಣಗಳಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನೀರಿನೊಡನೆಯೇ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ; ನೀರಿನಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ನೀರಿನ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗದ ಸಂಚಾರ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟಿನ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮುರುಕಳಿಸುವ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಅದು ತಂದೊಡ್ಡುವ ಅಪಾರ ಹಾನಿಗಿಂತಲೂ ನೀರಿನ ಬಳಿಯೇ ವಾಸಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಗ್ರಹೀತ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ, ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಇನ್ನೂ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬಂದಿರುವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿ. "ಫ್ಲಡ್‌" ಎನ್ನುವ ಪದ ಹಳೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಫ್ಲೋಡ್‌ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದು ಜರ್ಮಾನಿಕ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ. ,ಫ್ಲೋಟ್ ‌ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಹಾಗೆ ಇದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಜರ್ಮನ್‌ನ ಫ್ಲಟ್‌ ಡಚ್‌ನ ವ್ಲೋಡ್‌ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ.)ದಪ್ಪಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ "ದಿ ಫ್ಲಡ್‌" ಎನ್ನುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಭಾಷೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೈಬಲ್‌ನ ಜೆನಿಸಿಸ್‌ ಸೃಷ್ಟಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಜಲಪ್ರಳಯ ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಜಲಪ್ರಳಯವೆಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜು ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮಲಿನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ದುರ್ಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಹಾರ ಸರಬರಾಜು - ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳಿದ್ದರೂ, ನದಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರವಾಹ ತಂದು ಹರಡುವ ಹೂಳು ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಹೂಳು ಅಲ್ಲಿನ ನೆಲವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಮರಗಳು - ಪ್ರವಾಹದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನೀರುತುಂಬಿಕೊಂಡಾಗ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರಾಟ್ಕೊವಿಚ್‌, ಲಿಸಾ ಬರ್ಬನ್‌, ಎಟ್ ಆಲ್‌., "ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವಗಳು", ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆ, ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ, . ಪೌಲ್‌, , ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 1993, ವೆಬ್‌ಪೇಜ್:
ನಿಧಾನ ಪ್ರವಾಹಗಳು : ನಿರಂತರ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರು ನದಿ ಕಾಲುವೆಯ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ, ಮಾನ್ಸೂನ್‍ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಮಳೆ, ಚಂಡ ಮಾರುತ ಗಳು, ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತ, ಹಿಮಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮಳೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಡಚಣೆಗಳು ಎಂದರೆ ಭೂಕುಸಿತಗಳು, ಹಿಮ ಅಥವಾ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ನಿಧಾನ ಎದುರು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅವಶೇಷ ಅಥವಾ ಕಸ-ಕಡ್ಡಿಗಳು.
ವೇಗದ ಪ್ರವಾಹಗಳು: ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ, ಸಂವಾಹಕ ಪಾತ ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರವಾಹ ಆಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಭೂಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಹಿಮನದಿಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಎದುರು ಪ್ರವಾಹದ ನೀರಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಠಾತ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ.
ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ನದಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡ್ಡು, ಏರಿ, ಜಲಾಶಯ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮುಂತಾದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಟ್ಟೆಯೊಡೆದುಕೊಂಡು ನುಗ್ಗದಿರುವಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಎಲ್ಲ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಮರಳ ಚೀಲಗಳು ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಸಾಗಣೆಯ ಊದುವ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ಮುಂತಾದ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರದ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು, ಕಡಲದಂಡೆಗಳ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ತಡೆ ದ್ವೀಪಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಯುರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ.
ಬೆಳೆಯಿರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಹರಿವ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೆಸರಿನ ಪ್ರವಾಹ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ಹರಿದ ಪರಿಣಾಮ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವ ಕೆಸರಿನಿಂದ ಕೆಸರಿನ ಪ್ರವಾಹ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಈ ಕೆಸರು ನಂತರ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ತೇಲುವ ಕಸಕಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ನೀರಿನ ತಳದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಸರು ತುಂಬಿದ ಪ್ರವಾಹ ಜನರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ವಾಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ. ಕೆಸರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಎಂದರೆ ಅದೊಂದು ರೀತಿ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಭಾರಿ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಮಣ್ಣಿನ ಹರಿವು ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಬೇಕು.
ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ, ನದಿ, ಅಣೆಕಟ್ಟೆ, ಸರೋವರ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿರುವ ನೀರು ರಭಸವಾಗಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದು ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸುವುದೇ ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ಜಲಪ್ರವಾಹ. "ಹರಿಯುವ ನೀರು" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಅಲೆಗಳಗಳ ಒಳಹರಿವಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ನದಿ, ಸರೊವರಗಳಂಥ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಅದು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದಾಗ ಪ್ರವಾಹಗಳುಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಹರಿಯುವ ನೀರು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕಿ ರಭಸವಾಗಿ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೊರನುಗ್ಗುತ್ತದೆ.
ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ದಿಕ್‌ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಉದ್ಧೇಶಪೂರ್ವಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇರುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಹದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು. ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಾಹ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಉಗ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲೇಬೇಕು.
ಅಡಿಪಾಯ ಭದ್ರವಾಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈನಾದ್ಯಂತ ನೀರು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹರಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಾದಾಗ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ ಇಲಿ ಜಾತಿಯ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಾಣಿ ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕ ಹಾನಿ - ಇದು ಸೇತುವೆಗಳು, ಕಾರು, ಕಟ್ಟಡಗಳು,ರಾಡಿ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, [ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಕಾಲುವೆ, ಕಾಲುವೆಗಳು-ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.
ಸಾವು ನೋವುಗಳು - ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ನುಗ್ಗಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಜನ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರಿಂದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಜನ್ಯ ಖಾಯಿಲೆಗಳೂ ಹರಡಬಹುದು.
ಆರ್ಥಿಕತೆ - ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ವಸತಿ, ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮರುನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲುತ್ತದೆ, ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಗಕ್ಕೇರುತ್ತವೆ - ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಅವಘಡಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಲೆ ಕೂಡ ಇದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಏಳುವ ಭಾರಿ ಅಲೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಲೆಗಳು ಕೂಡ ಇದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಉದಾ:- ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆದಾಗ, ಅಥವಾ ಭೂಕಂಪ ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟದಂತಹ ಮತ್ತಾವುದೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅವಘಡ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ).
ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ವಾನ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆಸ್ವಾನ್‌ ಉನ್ನತ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎರಡೂ ಕೂಡ ನೈಲ್‌ ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿವೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಆಧುನಿಕ ಬರ್ಮೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು (1900ರ ವರೆಗೂ ಪೊನ್ನ ಎಂದರೆ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂದ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಕರೆಯುವ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಭಾರತೀಯರಾದ ಕಾಳ ರಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾದುದು) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರಭಾವಿ ತಂಡವಾಗಿದ್ದರು. ಕೋನ್ ಬಾಂಗ್ ವಂಶದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು, ಸಮರ ಸಾರಲು, ಮಹಾಮುನಿ ಬುದ್ಧರಂತಹ ಬೌದ್ಧ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ, ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಲು,ಮತ್ತು ತಾರಾಫಲ ಅರಿಯಲು ರಾಜರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಲಹೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಯಾವ ಮೂಲದವರು ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರ್ಮಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
ಮಣಪುರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು - ಮಣಿಪುರವು ಬರ್ಮಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬಂದ ರಾಜ್ಯವಾದ ನಂತರ 1700ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು.
ಅರಕಾನೀಸ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು : ಕೋನ್ ಬಾಂಗ್ ರಾಜನಾದ ಬೋಡಾವ್ ಪಾಯಾನು ಅರಕಾನ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಅರಕಾನ್ ನಿಂದ ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
ಸಗಾಯಿಂಗ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು: ಬರ್ಮಾದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು; ಇವರು ಕೋನ್ ಬಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಪ್ಯು, ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಮಾನ್ ಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.
ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು: ಬರ್ಮಾವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ನ ಪಾಲಾದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
ಬಂಗಾಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬೆಳೆದುಬಂದ ರೀತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುಲಗ್ರಂಥಗಳು ಎಂಬ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಈ ಗ್ರಂಥಗಳು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ವೈದಿಕ ಪರಿಣಿತರು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರಕದ ಕಾರಣ,ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಆದಿಶೂರ ಎಂಬ ರಾಜನು ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜ ದಿಂದ ಐವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಸಿದನೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆದಿಶೂರನು ಬಲ್ಲಾಳಸೇನನ ಮಾತೃವಿನ ಕಡೆಯ ಪೂರ್ವಜನಾಗಿದ್ದು 1077ರಲ್ಲಿ ಐವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದನೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು ಆದಿಶೂರನೆಂಬ ರಾಜನು ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರ್ ಅನ್ನು ಆಳಿದನೆಂದೂ, ಬಂಗಾಳವನ್ನಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಲ್ಲಾಳ ಸೇನ ಮತ್ತು ಅವನ ಪೂರ್ವಜರು ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ಎರಡನ್ನೂ ಆಳಿದರು. ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಡಿಮೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವೇದಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಲವಾದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದೇ ಇದ್ದಿತು.
ಮತ್ತೊಂದು ವೃತ್ತಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ ಶ್ಯಾಮಲ ವರ್ಮನು ಐವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಿಂದ ಕರೆಸಿದನೆಂದೂ, ಆ ಐವರು ವೈದಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೂಲ ಪುರುಷರಾದರೆಂದೂ ಮಾತಿದೆ. ಮೂರನೆಯ ಸುದ್ದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಐವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವರೇಂದ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೂಲಪುರುಷರಂತೆ. ಹೆಸರುಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ , ಮೊದಲು ಹೇಳಿದುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ - ಅರ್ಚಕರಾದುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಯತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರು, ಯೋಧರು ಹಾಗೂ ಉದ್ದಿಮೆದಾರರು; ಇದನ್ನು ಕಲ್ಹಣರ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು 'ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಿಯರು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೇಹಯರನ್ನು 21 ಬಾರಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಪರಶುರಾಮಾವತಾರವೇ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ. ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮರು ಯುದ್ಧಕಲೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿವಂತರಾಗಿದ್ದರೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ಸಹ ಕಾದಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾದಾಡಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪರಶುರಾಮರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಾಗ ಭೂಮಿಹಾರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದರು ಹಾಗೂ ಪರಶುರಾಮ ಸಹ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಂತತಿಯವರನ್ನೇ ಕೂಡಿಸಿದರು; ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕೆಲ ಕಾಲಾನಂತರ, ಬಹುವಂಶ ತಮ್ಮ ಅರ್ಚನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬಹಳಷ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದರು. ಈ ಬೈದ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂದು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೈದ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಯುರ್ವೇದದ ಪಿತಾಮಹ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ದೇವತೆಯಾದ ಧನ್ವಂತರಿಯ ಸಂತತಿಯವರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಮಾಧ್ವರು ಹಾಗೂ ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದೀಯ ಕಣ್ವ ಶಾಖೀಯ ಮಾಧ್ವರು , ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ತರು ಎಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಮಾರ್ತರು ಮತ್ತೂ ವಿಂಗಡಿತಗೊಂಡು ಹವಿಗನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಹವ್ಯಕರು, ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಹೊಯ್ಸಳಕರ್ನಾಟಕರು, ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಶಿವಳ್ಳಿ, ಪದಾರ್ಥಿ,ಸ್ಥಾನಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ,ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಕೋಟ, ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕರ್ಹಾಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡವೆಂದರೆ ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವರು. ಹೆಬ್ಬಾರ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವರು ಪುರಾತನ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಲೂರು, ಶಾಂತಿಗ್ರಾಮ, ನುಗ್ಗೇಹಳ್ಳಿ, ನೊಣವಿನಕೆರೆ, ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರೇಮಗಳೂರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರು . ವೈಷ್ಣವರ ಗುರುವಾದ ಆಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜರೊಡನೆ ತಮಿಳು ನಾಡಿನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವರ ವಂಶಜರೇ ಹೆಬ್ಬಾರರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾರೆ: ನಂಬೂದಿರಿಗಳು, ಪೊಟ್ಟಿಗಳು, ಎಝಾವತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಕರು. . ಪ್ರಮುಖ ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಂಬೂದಿರಿಗಳು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇಗುಲ ಸಮಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಕಝಕಂ ಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಪಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಂಬಲವಾಸಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆದಿಶಂಕರರು ಕೇರಳದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾದ ಕಾಲಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಗುರು ಮತ್ತು ಆರ್ಯಾಂಬ ಎಂಬ ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿಸಿದರು. ಕೇರಳದ ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪೊಟ್ಟಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಅಂಬಲವಾಸಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನಿಂದ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಎಝಾವತಿಯರು ಸಜ ಚೇರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೇರಳದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು. ಅವರು ಪೊಟ್ಟಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಶ್ವಲಾಯನ-ಶ್ರೌತಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವಸಿಷ್ಠಗಣದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳು ಉಪಮನ್ಯು, ಪರಾಶರ, ಕುಂಡಿನ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ . ಈ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪ-ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಗೋತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕ್ರಮವು ಮೊದಲು ಗಣಗಳು, ನಂತರ ಪಕ್ಷಗಳು, ತದನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೋತ್ರಗಳು ಎಂದಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯುದು ಭೃಗು ಮತ್ತು ಅಂಗೀರಸ ಗಣಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಬೌಧಾಯನನ ಪ್ರಕಾರ, ಎಂಟು ಪ್ರಧಾನ ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ಪ್ರವರವು ವಸಿಷ್ಠ, ಭಾರದ್ವಸು, ಇಂದ್ರಪ್ರಮಾದ; ಪರಾಶರ ಗೋತ್ರದ ಪ್ರವರವು ವಸಿಷ್ಠ, ಶಕ್ತ್ಯ, ಪರಾಶರ್ಯ; ಕುಂಡಿನ ಗೋತ್ರದ ಪ್ರವರವು ವಸಿಷ್ಠ, ಮೈತ್ರಾವರುಣ, ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಈ ಮೂರರ ಹೊರತಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠಗಳ ಪ್ವರವು ಕೇವಲ ವಸಿಷ್ಠ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವರು ಪ್ರವರವು ಒಂದು ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಗೋತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಗೋತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೋರಿಸುವಂತಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ನಗ್ದಾಹ್ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಮಾಳವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಇಂದೋರ್,ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ದಿವಾಸ್,ಭೂಪಾಲ್ ರಟ್ಲಂ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಗೌಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸನಧ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಗುಜ್ಜರ-ಗೌಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಗೌಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಳವ ಪ್ರದೇಶ, ಇಂದೋರ್, ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮತ್ತು ದಿವಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರಯೂಪರಾಯಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಹೋಷಂಗಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಹರ್ದಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜುಝೋತಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿದ್ದಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ವಾಮಿ ಸಹಜಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ನರ್ಮದೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ(ಖಾಂಡ್ವಾ, ಹರ್ದಾ, ತೀಮಾರ್ನಿ, ಹೋಷಂಗಾಬಾದ್, ಭೂಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಿಮಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ)ರಿದ್ದಾರೆ.
ಖರ್ಗೋನೆ ಸನಧ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವು ಬಹಳ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದ ಕುಟುಂಬವೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಗೋತ್ರವು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಪೂರ್ವಜನಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಪುರುಷರ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಣಿನಿಯು ಗೋತ್ರವೆಂದರೆ 'ಅಪಥ್ಯಮ್ ಪೌತ್ರಪ್ರಭೃತಿ ಗೋತ್ರಮ್' ,ಎಂದರೆ 'ಗೋತ್ರ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂತತಿಯಾಗಿದ್ದು ಮಗನ ಮಗನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು 'ನಾನು ಕಾಶ್ಯಪಸ ಗೋತ್ರದವನು' ಎಂದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ಪುರುಷ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಕಾಶ್ಯಪರವರೆಗೂ ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವನೆಂದರ್ತ. ಬೌಧಾಯನರ ರೌತ-ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಭರಧ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಕಾಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯರು 8 ಋಷಿಗಳು. ಈ ಎಂಟು ಋಷಿಗಳ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನೇ ಗೋತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯುವುದು. ಈ ಎಂಟು ಗೋತ್ರಗಳ ಗಣನೆಯು ಪಾಣಿನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಗೋತ್ರಗಳು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಅಥವಾ ನಂತರದ ಬ್ರಹ್ಮರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಎಂಟು ಋಷಿಗಳ ಮಕ್ಕಳೇ ಗೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಹೊರತಾದವರನ್ನು 'ಗೋತ್ರಾವಯವ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ: ಸನಧ್ಯ, ಗೌಡ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಿ , ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜ , ಸರಯೂಪರಿಣ್ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ , ಸೂರ್ಯಧ್ವಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು , ವಾಯುವ್ಯ , ಎಂದರೆ, ಬುಂಡೇಲ್ ಖಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಜುಝೋತಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಒಂದು ವರ್ಗ: ಆಕರ . ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವದಂತಿಯ ನಡುವೆ: ಬುಂಡೇಲ್ ಖಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು & ಅಂತಸ್ತು, ಬರೆದವರು ರವೀಂದ್ರ ಕೆ ಜೈನ್). ಜುಝೋತಿಯಾ ವರ್ಗದ ಭೂಮಿಹಾರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಕ್ರೂಕ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ಕನೌಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಒಂದು ವರ್ಗ ದ ಇವರಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳವಾದ ಜಜಕ್ಷುಕುವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಹೀಗೆಂದು ಮದನಪುರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ." ಮಥುರೆ ಅಥವಾ ಮಥುರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾದ 'ಚೌಬೇಗಳು' ಮಥುರೆಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವರ್ಗವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ:ರಾಜಪುರೋಹಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ನಗದಃ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಬಾಗ್ಡಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದಧೀಚ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸಾರಸ್ವತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪರೀಖ್, ಗೌರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸನಧ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪುರೋಹಿತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಶ್ರೀ ಗೌರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಖಂಡೇಲ್ ವಾಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗುರ್ಜರ್ ಗೌರ್, ಪುಷ್ಕರ್ಣ,ಗಾರ್ಗ್ ,ಗಾರು,ಗುರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
ರಾಜಪುರೋಹಿತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ರಾಜಾಸ್ಥಾನ್ನ ಮಾರ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಗೋಡ್ವಾಡ್ ಪ್ರದೆಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ.
ಅವರು ಹಳೆಯ ರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಗುರು ಗಳಾಗಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಂಶದವರು. ಶಕ್ದ್ವೀಪೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಹಲವಾರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರೇ ಪ್ರಧಾನ ಪೂಜಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ವಿಧವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡಗಳಿವೆ: ಅನಾವಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಔದೊಚ್ಚು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಬಾರ್ಡಾಯ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗಿರಿನಾರಾಯಣ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಖೇದಾವಲ್, ನಗರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು,
ಶ್ರೀಮಾಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸಿಧ್ರಾ-ರುಧ್ರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಮೋಧ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು. ಮೋಧ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತಂಗಿ ಮೋಧೇಶ್ವರೀ ಮಾತೆ ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಬರೋಡಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪುತ್ರಪರಂಪರೆ. ಗೋತ್ರಪ್ರವರಗಳು ಏಕಾರ್ಷೇಯ, ದ್ವಯಾರ್ಷೇಯ, ತ್ರೈಯಾರ್ಷೇಯ, ಪಂಚಾರ್ಷೇಯ, ಸಪ್ತಾರ್ಷೇಯ, ಮತ್ತು 19 ಋಷಿಗಳವರೆಗೂ ಇವೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಯಪಸ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರವರಗಳಿವೆ: ಒಂದು ಮೂರು ಋಷಿಗಳದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಏಳು ಋಷಿಗಳದು . ಈ ಪ್ರವರವು ಶಿಷ್ಯ-ಪ್ರಶಿಷ್ಯ ಋಷಿ ಪರಂಪರೆಯದು ಅಥವಾ ಪುತ್ರಪರಂಪರೆಯದು ಆಗಿರಬಹುದು. ಅದು ಶಿಷ್ಯ-ಪ್ರಶಿಷ್ಯ ಋಷಿ ಪರಂಪರೆಯದಾದರೆ, ವರ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಗೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಋಷಿಗಳು ಅವರವರೇ ಆದರೆ ಮದುವೆಯು ಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಅದು ಪುತ್ರಪರಂಪರೆಯಾದರೆ, ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಎರಡೂ ಗೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಸಹ ವಿವಾಹ ಖಂಡಿತ ಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಗೋತ್ರವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಒಂದು ಗೋತ್ರ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡ ಇತಿಹಾಸವು ಹಿಂದುತ್ವದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾದ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಈಗ ಅದನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ಸನಾತನ ಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಚಾರಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಧಾನ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಗಳು. ಬಹುತೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ವೇದಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರೇರಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾದಿ , ಅದರೆ ಸರ್ವಕಾಲಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿಜಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವಂತಹವು.
ವೇದಗಳನ್ನು ಶೃತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವಂತಹವಾಗಿವೆ. ಶೃತಿಯು ನಾಲ್ಕು ವೇದ ಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ ತತ್ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ರಹ್ಮಣಗಳು, ಅರಣ್ಯಕಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಿನ್ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದ ಆಂಗ್ಲ ರೂಪವಾಗಿದೆ; . ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿಪ್ರ "ಪ್ರೇರಣೆಗೊಂಡ" ಅಥವಾ ದ್ವಿಜ "ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದರೆ ಅರ್ಚಕರೆಂಬುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಒಂದು ಉಪವರ್ಗ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಚನೆಯ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿತ್ತು. ವೇದಗಳ ಕಾಲದ ಉತ್ತರಭಾಗದಿಂದಲೂ ಅವರು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವೈದ್ಯರು, ಯೋಧರು, ಬರಹಗಾರರು, ಕವಿಗಳು, ಭೂ ಒಡೆಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಜರು ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ,ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಐದು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಚಿತ್ಪವನ ಕೊಂಕಣಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕರ್ಹಾಡೆ ಬ್ರಾಹರಮಣರು, ಮತ್ತು ದೇವ್ರುಖೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕೊಂಕಣಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು. ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಥವಾ ಗೋವಾ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲದವರಿರಬಹುದು,ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಯಲುಸೀಮೆಯವರು, ಕರ್ಹಾಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರಾಯಶಃ ಕರ್ನಾಟಕದವರು (ಈಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು ದೇವ್ರುಖೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರತ್ನಗಿರಿಯ ಸಮೀಪದ ದೇವ್ರುಖ್ ಮೂಲದವರು.ಬಾಗ್ಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಐದು ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಚಿತ್ಪವನ ಕೊಂಕಣಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕರ್ಹಾಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಮತ್ತು ದೇವ್ರುಖೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕೊಂಕಣಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದವರು. ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದವರು ಅಥವಾ ಗೋವಾ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದವರೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಯಲುಸೀಮೆಯವರು, ಕರ್ಹಾಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಹುಶಃ ಕರ್ಹಾಟಕ್ (ಇಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಗ)ದವರಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ದೇವ್ರುಖೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರತ್ನಗಿರಿಯ ಬಳಿಯ ದೇವ್ರುಖ್ ಪ್ರದೇಶದವರು. ಬಾಗ್ಡಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು
ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮುಖ್ಯ ಪಂಗಡಗಳೆಂದರೆ ನಗರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅನಾವಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಖೇದಾವಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅವಧಿಕ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದಧೀಚಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವಡಾದ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಾಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು. ,ತ್ರಿವೇದಿ ಮೇವಾಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು,
ಭಟ್ ಮೇವಾಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ರಾಜಗುರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಸಿರಿವಂತರಾದ ತಪೋಧನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು; ತಪೋಧನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನರು ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಕೆಳದರ್ಜೆಯವರು, ಆದರೆ ಪದವೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ತಪೋ- ದನ್ - ಎಂದರೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವವರು.
ಪಂಚ ಗೌಡ : ಸಾರಸ್ವತ, ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜ, ಮೈಥಿಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗೌಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು , ಮತ್ತು ಉತ್ಕಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪರಿಚಯ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪಗರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ನೇಪಾಳ, ಉತ್ತರಖಂಡ, ಹಿಮಾಚಲ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ರಜಪುತಾನ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಅಯೋಧ್ಯಾ , ಗಾಂಧಾರ, ಪಂಜಾಬ್, ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಸಿಂಧ್, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ, ತಿರ್ಹಟ್, ಬಿಹಾರ, ಒಡಿಶಾ, ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಮುಂತಾದವು. ಇವರು ಮೂಲತಃ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದವರು.
1931ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 4.32%ರಷ್ಟಿದ್ದರು. ಬಹಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿದ್ದ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದಾಖಲಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 12% ಇದ್ದಿತು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ 6%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು, ತಮಿಳುನಾಡುವಿನಲ್ಲಿ 3%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, 2%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ, ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 0.7%ನಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. 2001ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 4.1%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷತಃ, ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ 1% ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರ ವಂಶಜರಾದ ನರಮ್ ದೇವ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಗುಜರಾತ್ ನಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಹಮ್ಮದ್ ಘಝ್ನಿಯ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲಿನ ಧಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥದ ವಿನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಾರಂಬಿಸಿದುದರ ಫಲವಾಗಿ ನರ್ಮದೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಥವಾ ನರಮ್ ದೇವರು ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಗುರುವಾದ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದೂ, ನರ್ಮದಾ ತಟಾಕದಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದರೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ನರಮ್ ದೇವ್ ರು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ನಿಮಾರ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭುವನ ಪ್ರದೇಶ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳವೇ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅವರು ಸೇರಿರುವಂತಹ ವೇದದ ತರಗತಿಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪ-ಜಾತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೂತ್ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ 1000 ಇಂದ 200 ಗಳ ನಡುವೆ, ವಿವಿಧ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ವೇದಗಳ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತರಾದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪೈಕಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗುರುಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳ ಒಂದೇ ಶಾಖೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಂಗಡಣೆಗಳುಳ್ಳ ವಿಭಾಗಗಳು ರಚಿತವಾದವು
ತಮಿಳುನಾಡು ವಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ: ಐಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮತ್ತು ಐಯ್ಯರ್. ಐಯ್ಯಂಗಾರರು ವೈಷ್ಣವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲೂ ಎರಡು ಪಂಗಡಗಳಿವೆ: ವಡಕಳೈ ಮತ್ತು ತೆಂಕಳೈ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಮಾನುಜರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು. ಐಯ್ಯರ್ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ತ ಮತ್ತು ಶೈವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಡಮ, ವತಿಮ, ಬೃಹಚ್ಚರಣಂ, ಅಷ್ಟಸಹಸ್ರಂ, ಶೋಲಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಬರೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾರ್ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವರು ಬರೇಂದ್ರಭೂಮಿ ಮತ್ತು ರಾರ್ಹದೇಶ {ಈಗಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ}ದ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದುದೇ ಆಗಿದೆ. ಬರೇಂದ್ರ ಪಂಗಡದವರು ರೂಢೀಗತವಾದ ಗುರುಗಳೋ, ಅರ್ಚಕರೋ ಆಗದೆ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಿದ್ದು, ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ ರಾರ್ಹಿಗಳು, ಬರೇಂದ್ರರು ಅವರ ವಂಶದ ಟಿಸಿಲುಗಳೇ ಆದರೂ, ಅವರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಹುಶಃ ಬ್ರಹ್ಮ-ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಎಂಬ ಪದವು ಎರಡೂ ಜಾತಿಗಳ ಪರಂಪರೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತಾದದ್ದಿರಬೇಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಜಪುತ ರಾಜರ ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಕುಮಾರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾಕಾರರೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜಪುರೋಹಿತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ರಾಜರ ವಂಶಾವಳಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ರಕ್ಷಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ರಾಜನಾಗಬೇಕಾದವನು ತಬ್ಬಲಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನೂ ಹೊರುತ್ತಿದ್ದರು.