polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಗಣ್ಯರು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ಗಣ್ಯರ ಹೆಸರು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ. ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ, ಮಾಸ್ಟರ್ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ, ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್, ಹಂಪನಾ, ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ, ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶ ಮೂರ್ತಿ, ಬಿ.ಆರ್.ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್, ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವ, ದುಂಡಿರಾಜ್, ವಸುಧೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿ, ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಡಾ.ಸಿ.ಆರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಇತ್ಯಾದಿ.
ನಾಡಹಬ್ಬ, ಇತರ ಹಬ್ಬಗಳು-ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ವಿಜಯದಶಮಿ, ದೀಪಾವಳಿ ಮುಂತಾದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಏಣಗಿ ಬಾಳಪ್ಪ, ಸುದೀಪ್, ಜಗ್ಗೇಶ್, ಸಿಹಿಕಹಿ ಚಂದ್ರು, ವಿಜಯ್, ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್, ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್, ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್, ಮನೋಮೂರ್ತಿ, ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ, ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜ್, ಚಿತ್ರಾ, ಬಿ.ಆರ್.ಛಾಯಾ, ಎಂ.ಡಿ.ಪಲ್ಲವಿ, ಸುಪ್ರಿಯಾ ಆಚಾರ್ಯ, ನಾಗಚಂದ್ರಿಕಾ, ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಎಲ್.ಎನ್.ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಕರೆದು ಅವರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಹೊರಗೆ ೧೫೦೦ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ೨ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆ ರಸ್ತೆ, ಬಡಾವಣೆ ಬಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವವರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ, ಸರಿ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆಯೇ ದಸರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ನಾ.ಸೋಮೇಶ್ವರ. ಅವರೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವರು.
ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ-ಕ್ವಿಜ಼್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನದ ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ೪ ಜನವರಿ, ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದುವರೆವಿಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೂನ್ ೧೭, ೨೦೧೨ರಂದು ತನ್ನ ೨೦೦೦ ನೆಯ ಕಂತನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ನಂಜನಗೂಡು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಸಚ್ಛಿದಾನಂದ ಗಣಪತಿ ಆಶ್ರಮದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು.
ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಕ್ವಿಜ಼್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲ ೧೦೦ ಕಂತುಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡಿಗ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗೆ ೧೫ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರು ನೀಡುವ ಪ್ರತಿ ಸರಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
೧೦೦ನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಬಂದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಧಾಮೂರ್ತಿಯವರು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂವರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂರಿಸಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಜ್ಞಾನಶಾಖೆಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಆಗಬೇಕೆಂದರು.
ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೦೧ನೆಯ ಕಂತಿನಿಂದ ೨೦೦೦ನೆಯ ಕಂತಿನವರೆಗೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಧಾಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.
ಪ್ರಸಾರ ಅಂತರ-ವಾರಕ್ಕೆ ೫ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು; ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ
ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು-೧೫ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು; ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ೧೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ-ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೀಡುವರು.
೧೨ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಾಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಭಾರತ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ರಚನೆ-ಮನುಷ್ಯನ ಮಿದುಳಿನ ಎಡ ಅರೆಗೋಳ ಹಾಗೂ ಬಲ ಅರೆಗೋಳಗಳೆರಡರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಹುಮಾನ-ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ೧೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರಿಗೆ, ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಭಂಡಾರದಿಂದ ಆಯ್ದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡುವರು. ಜೊತೆಗೆ ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನದವರು ನೀಡುವ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನ ಕೋಶದ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿಯೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ-ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೨೫ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ‘ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಕ್ವಿಜ಼್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
‘ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಕ್ವಿಜ಼್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:
ನಿರಂತರತೆ 2450 ಕಂತುಗಳು. ಈ ದಾಖಲೆ ಕನ್ನಡದ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ವಾಹಿನಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಗಣ್ಯರ ಬದುಕಿನ ರಸಘಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ೪ ಜನವರಿ, ೨೦೦೨ರಿಂದ ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡದ ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ೪,೦೦೦ ಕಂತುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಭಾರತದ ದೂರದರ್ಶನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ರುವಾರಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ನಾ. ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಒಳ-ಹೊರಗುಗಳ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸಿ-ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗನೊಬ್ಬ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದೆನ್ನುವುದನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮನದಟ್ಟುಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮನುಷ್ಯನ ಎಡ ಮೆದುಳು ತಾತ್ವಿಕವಾದದ್ದಾದರೆ, ಬಲಭಾಗ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು.'ಥಟ್ಟಂತ ಹೇಳಿ ಕ್ವಿಜ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ', ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ, ಎರಡು ಮೆದುಳಿನ ಭಾಗಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯನ್ನು 'ಸೋಮೇಶ್ವರ್' ಅತಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮನೋರಂಜನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಧಾತು.
ಹಾಗಾಗಿ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ-ಸೇರಿಸಿ, 'ಸುಂದರವಾಗಿ-ಹೆಣೆದು', 'ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ'ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿದು. ಮಾಹಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮನರಂಜನೆ ಹಾಗೂ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ತನ್ನ ವಿಶೇಷವಾದ ಅನನ್ಯವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಾಗಿದೆ.
ದೂರದರ್ಶನದವರೇ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಹಿನ್ನೆಲೆ, ವಯಸ್ಸಿನ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರು,ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವೆಡೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಹಲ್ಲು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಹಲ್ಲು ಮೂಡುವಿಕೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರಾಧಾರ ಎನ್ನಲಾದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೆಂದರೆ, ಹಲ್ಲಿನ ಬೇರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣ ಹಲ್ಲು ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಹಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತ ಮೂಳೆ ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಹಲ್ಲು ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಒತ್ತಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಹೀಗೆ ನಾಳೀಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹಲ್ಲನ್ನು ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಮೆತ್ತೆಯ ಜೋಲುಮಂಚದಿಂದಾಗಿ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತೆ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮೆತ್ತೆಯ ಜೋಲುಮಂಚದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಸಿಷರ್‌ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 1950ರ ದಶಕದ ವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿಷರ್‌ ಊತಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪಟಲದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಿದ,
ಹಲ್ಲಿನ ಕೆಳಗಿನ ಮೂಳೆನಾರು ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು. ಆನಂತರ, ಸಿಷರ್‌ ಗಮನಿಸಿದ 'ಮೂಳೆನಾರು' ಕೇವಲ ಪಟಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಬಂಧಕ ಅಥವಾ ಕೃತಕಜವಷ್ಟೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪಕ್ಕದ ಪದರವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಹೊಂದುವುದು. ಈ ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ದಂತದ್ರವ್ಯದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವವು. ಆಂತರಿಕ ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಚಾಚುಮೊನೆಗಳ ತುದಿಗಳಿಂದ ಆಂತರಿಕ ದಂತಕವಚದ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳ ರಚನೆ ಮುಂದುವರೆಯುವಾಗ, ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ತನ್ನ ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವವು.
ಈ ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ದಂತದ್ರವ್ಯ ರಚನೆಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವಾಗ, ಅವು ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗುವವು. ಹಾಗಾಗಿ, ದಂತಕವಚಕ್ಕಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಬಾಹ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಅತಿನಿಕಟ ಪದರದಲ್ಲಿ ದಂತದ್ರವ್ಯದ ರಚನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಒಳದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು. ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಒಳಭಾಗದತ್ತ ಮುಂದುವರೆದಾಗ, ಕೋಶದ್ರವ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಹಿಂದುಳಿಯುವವು. ದಂತದ್ರವ್ಯದ ಅಪೂರ್ವ, ಕೊಳವೆಯಂತಹ ರೂಪವು, ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ದಂತದ್ರವ್ಯದ ರಚನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.
ಜೀವಕೋಶೀಯ-ಇತರ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯು ಮೊದಲು ರಚನೆಯಾಗುವುದು. ಸಿಮೆಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಕೋಶಕಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಹರ್ಟ್ವಿಗ್ಸ್‌ ಹೊರಪದರದ ಬೇರು ಕವಚ ಅವಸಾನವಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಕೋಶಕಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಕೇವಲ ಹಲ್ಲಿನ ಬೇರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ತನಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಸಿಮೆಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಬೇರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಲಂಬಗೋನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನಯವಾದ ಕಲಾಜನ್‌ ಸಣ್ಣನಾರುಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವವು, ನಂತರ ಅವು ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ದೂರ ಸಾಗುವವು. ಸಿಮೆಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಚಲಿಸುವಾಗ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲಜನ್‌ ನಾರುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡ, ನಾರುಗಳ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದಗೊಳಿಸಿ ದಪ್ಪವಾಗಿಸುವುದು. ಮೂಳೆಯ ಸಯಲೊಪ್ರೊಟೀನ್‌ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟಿಯೊಕ್ಯಾಲ್ಸಿನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಲಜನ್-‌ಅಲ್ಲದ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು ಸಹ ಸ್ರವಿಸಲಾಗುವುದು. ಜೀವಕೋಶೀಯ-ಇತರ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ರಾವವಾದ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಾರುಗಳ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿದೆ. ಖನಿಜೀಕರಣವು ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಸಿಮೆಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವವು. ಮೇಲ್ಮೈಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿರುವ ನಾರುಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೇರಿ ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರು ರಚನೆಯಾಗುವುದು.
ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕದಿಂದ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಪರಿದಂತದ ಮೂಳೆನಾರಿನ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಪರಿದಂತದ ಮೂಳೆನಾರಿನ ರಚನೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಶೈಶವ ಹಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಯಂ ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವಣ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಪರಿದಂತದ ಮೂಳೆನಾರಿನ ರಚನೆಯು, ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕದಿಂದ ಮೂಳೆನಾರಿನ ನಾರುಜನಕ ನಾರುಜನಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ಈ ನಾರುಜನಕಗಳು ಕಾಲಜನ್‌ ಸ್ರವಿಸುವುದು. ಇದು ಪಕ್ಕದ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿರುವ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು. ಈ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕವು ಜೋಡಣೆಯಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಹಲ್ಲಾಗಿ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಮೂಡುವುದು. ಹಲ್ಲು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಪಂಕ್ತಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹ ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರಿನ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರಿನ ಸದಾಕಾಲಿಕ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅಡ್ಡಲಾದ ಹಾಗೂ ಓರೆಯಾದ ನಾರುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿವಿಧ ದಿಶೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾರು-ಗುಂಪುಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅರ್ಥಾತ್‌ ಒಡೊಂಟೊಜೆನೆಸಿಸ್ ‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಂತಗಳ ಮೂಲಾವಸ್ಥೆಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಬೆಳೆದು, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಲವು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳು ಹಲ್ಲು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮಾನವೇತರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮಾನವನದಷ್ಟೇ ಇರುವುದಲ್ಲದೇ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಮಾನವನ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮೌಖಿಕ ಪರಿಸರ ಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳಾದ ದಂತಕವಚ ), ದಂತದ್ರವ್ಯ ), ಹಲ್ಲು ಗಾರೆ ) ಹಾಗೂ ಪರಿದಂತ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹ ಭ್ರೂಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸೂಕ್ತ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲು ಆರನೆಯ ಮತ್ತು ಎಂಟನೆಯ ವಾರಗಳ ನಡುವೆ ರಚನೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸುವವು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ವಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಹಲ್ಲುಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವವು. ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವು ಮುಂದೆ ಬೆಳೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಅನೊಡಾಂಟಿಯಾ ಎಂಬುದು ಹಲ್ಲು ಬೆಳೆಯದೇ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಹೈಪೊಡಾಂಟಿಯಾ ಎಂದರೆ ಹಲ್ಲು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಅನೊಡಾಂಟಿಯಾ ಎಂಬ ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯತೆ. ಇದು ಹೈಪೊಹೈಡ್ರೊಟಿಕ್‌ ಬಾಹ್ಯಕೋಶಸ್ತರೀಯ ಅತಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈಪೊಡಾಂಟಿಯಾ ಎಂಬುದು ಬಹಳಷ್ಟು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.5-8.0%ರಷ್ಟು ಜನತೆಗೆ ತಗಲುತ್ತದೆ. . ಮೂರನೆಯ ದವಡೆ ಹಲ್ಲಿನ ಅಭಾವವು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 20-23%ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ, ದವಡೆಯ ಮುಂಚಿನ ಎರಡನೆಯ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತರಹದ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಔಷಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಇತರ ಪರಿಸರೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಾಗೂ, ಡೌನ್‌ ಸಿಂಡ್ರೊಮ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರೌಝನ್‌ ಸಿಂಡ್ರೊಮ್‌ನಂತಹ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವಂತಹ ಹಲ್ಲಿನ ಪಟಲದ ಕೊರತೆಯು ಹೈಪೊಡಾಂಟಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.
ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದಂತಕವಚ ಮತ್ತು ದಂತದ್ರವ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ದೃಢ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ಹಂತವನ್ನು ದಂತಾಗ್ರ ಅಥವಾ ಪರಿಪೂರ್ಣತಾ ಹಂತ ಎನ್ನುವರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುವವು. ಹಿಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಮೊಳಕೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗಾತ್ರವು ಬೆಳೆಯಲು ಒಳಗಿನ ದಂತಕವಚದ ಹೊರಾಂಗಣ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಕೋಶಗಳೂ ಸಹ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಹಲ್ಲುಗಳ ಚಾಚುಮೊನೆಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ದಂತಾಗ್ರ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಜೀವಕೋಶದ ತ್ವರಿತ ವಿಭಾಗವಾದ 'ಕೋಶ ವಿಭಜನೆ' ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವುದು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಖನಿಜೀಕರಿಸಲಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೃಢ ಜೀವಕೋಶಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವವು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಂತರಿಕ ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರದ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಘನಾಕಾರದಿಂದ ಸ್ತಂಭ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವವು. ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಬೀಜಕಣಗಳು ಗೆ ಬಹಳ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ, ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದು.
ಒಸಡು ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಒಸಡಿನ ಹೊರಪದರ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲಿನ ನಡುವಣ ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮೊಸೊಮ್‌ಗಳು (ಚರ್ಮದ ಹೊರಚರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರಟಿನೊಸೈಟ್‌ಗಳ ಕೆಳಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮೊಳೆಯಂತಹ ರಚನೆಗಳು) ರಚನೆಯಾಗುವುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಇವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹೊರಪದರ ಜೋಡಣೆ ಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಒದಗಿಸಿರುವ ಸಣ್ಣ ರೋಮದಂತಿರುವ ರಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮೊಸೊಮ್‌ಗಳು ಜೀವಕೋಶಗಳ ನಡುವೆ ಆಧಾರ ನೀಡುವವು. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದೊಡನೆ, ದಂತಕವಚ ಅಂಗದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರದ ಸಂಕುಚಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಕೂಡಲದ ಹೊರಪದರ ರಚನೆಯಾಗಿ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಭಾಗವಾಗುವುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೂಡಲದ ಹೊರಪದರದ ಗಾತ್ರವು ಸದಾಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲಿರುವುದು ಹಾಗೂ ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವುದು. ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅವನತಿ ಹೊಂದುವಾಗ, ಒಸಡಿನ ಕಾಲುವೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು.
ಕವಚದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಜೋಡಣೆಯಾಗುವ ಮೊದಲ ಸಂಕೇತಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಸಡಿಲ ಸಂಪರ್ಕ ಅಂಗಾಂಶದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜೀವಕೋಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ರಚನೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಮೊಳಕೆಯು ಸಡಿಲ ಸಂಪರ್ಕ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದು, ಟೊಪ್ಪಿಗೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ಇದು ಹಲ್ಲು ಕವಚ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾಮೆಲ್‌ ಅಂಗ ಎಂದಾಗುವುದು. ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟು ಎನ್ನಲಾದ, ಬಾಹ್ಯ ಸಡಿಲ ಸಂಪರ್ಕದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಂಕುಚಿತ ಸಮೂಹವು, ಹಲ್ಲುಕವಚ ಅಂಗವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು, ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ದಂತಕವಚ ಅಂಗವು ಇನ್ಯಾಮೆಲ್‌ನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟು ದಂತದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ದಂತ ನರದ್ರವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕವು ಹಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಂಬಲದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಂಟನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ದವಡೆ ಮೂಳೆಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಮಧ್ಯದ ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಂತಾಂಕುರತೆಯ ಹಂತ ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಾಯಂ ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಮಧ್ಯದ ಬಾಚಿಹಲ್ಲು, ಪಕ್ಕದ ಬಾಚಿಹಲ್ಲು, ಮೊದಲ ದವಡೆ ಹಲ್ಲು, ಕೋರೆಹಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ದವಡೆ ಹಲ್ಲು. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಜೀವನದ ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಲ್ಲುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ದವಡೆ ಮೂಳೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳ ಮುಂಚೆ ಅದರ ಸನಿಹದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪುರುಷರಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳ ಬೇಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಂತಾಕುರತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಯಂ ಹಲ್ಲುಗಳ ಹಲ್ಲು ಮೊಳಕೆಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಅಂಗುಳ ಅಥವಾ ನಾಲಗೆಯ ಸನಿಹ ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಎನ್ನಲಾದ ದಂತದ್ರವ್ಯ-ರಚಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಆಂತರಿಕ ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರದ ನೇರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ, ಹಲ್ಲೊಂದರ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಾಚುಮೊನೆಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುನ್ನು ಸ್ರವಿಸಲಾರಂಭಿಸುವವು. ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಗಳುಳ್ಳ ಕಾಲಜನ್‌ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ನಾರುಎಳೆಗಳಿವೆ. ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಹಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯದತ್ತ ಸಾಗಲಾರಂಭಿಸಿ, ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬ ವಿಸ್ತರಣೆ ರಚಿಸುವವು. ಹಾಗಾಗಿ, ದಂತದ್ರವ್ಯ ರಚನೆಯು ಹಲ್ಲಿನ ಒಳಭಾಗದತ್ತ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದು. ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಯಪಟೈಟ್‌ ಹರಳುಗಳ ಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಖನಿಜೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಖನಿಜೀಕರಣದ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ದಂತದ್ರವ್ಯ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 150 ದಪ್ಪವಿರುವ ಪದರ.
ಬಾಹ್ಯ ದಂತದ್ರವ್ಯವು, ಮುಂಚೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿನ ಆಧಾರ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ರಚನೆಯಾಗುವುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಂತದ್ರವ್ಯವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ರಚನೆಯಾಗುವುದು. ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖನಿಜೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಶವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ-ಜೀವಕೋಶೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವವು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಕಾಲಜನ್‌ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ನ್ನು ಸಣ್ಣ-ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಖನಿಜೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾದ, ವಿವಿಧ ಲಕ್ಷಣದ ಬೀಜೀಕರಣ ಪರಿಣಮಿಸುವುದು. ಮೇದಸ್ಸುಗಳು, ಫೊಸ್ಫೊಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಫೊಸ್ಫೊಲಿಪಿಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಸಹ ಸ್ರವಿತವಾಗುವವು.
ಮಾನವ ಶರೀರದ ಯಾವುದೇ ಇತರೆ ಮೂಳೆಗಳಂತೆ, ಹಲ್ಲುಗೂಡು ಮೂಳೆಯು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆ-ಜನಕಗಳು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವು ಹಾಗೂ ಮೂಳೆ-ನಾಶಕಗಳು ಅವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುವವು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಬಲ ಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ-ನಾಶಕಗಳು ಅವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವವು. ಸುದಂತ ಯೋಜನಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮೂಲಕ ಹಲ್ಲುಗಳ ಚಲನೆ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲು ಅದರತ್ತ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂಳೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕುಚಿತತಾ ಬಲಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಳೆ ನಾಶಕ ಮಟ್ಟವಿರುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೂಳೆ ಮರುಹೀರಿಕೆಯಾಗುವುದು. ಮೂಳೆಯ ಭಾಗವು ದೂರ ಹೋಗುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿರುವ ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರುಗಳಿಂದ ಒತ್ತಡ ಅನುಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ-ಜನಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೂಳೆ ರಚನೆಯಾಗುವುದು.
ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತದ ಅತಿವೃದ್ಧಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಆದರೆ ಇದು ಮೇಲ್ದವಡೆ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಮುಂಭಾಗದ ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನರಗಳ ಶಿಖರ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆ, ಸೋಂಕು, ವಿಕಿರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ನಾಳಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿತ; . ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತದ ಅತಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತೊಂದರೆಗೀಡಾದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ದಂತಾಗ್ರವು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಹಳದಿ-ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅನಿಯಮಿತ್ತಾದ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹಲ್ಲುಗಳ ನೋಟವು ಅರೆ-ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ "ಸ್ವಲ್ಪಪ್ರಮಾಣ"ದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಗೋಚರ ' ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾನವನ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳಂತೆಯೇ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವೂ ಸಹ ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್‌, ರಂಜಕ, ಹಾಗೂ ಎ, ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಅಪಟೈಟ್ ಹರಳುಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ರಂಜಕಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಡಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಮೂಲಕ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಶೃಂಗದ್ರವ್ಯದ ರಚನೆಗೆ ಎ ಮತ್ತು ಕಾಲಜನ್‌ಗೆ ಸಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಅಪಾಟೈಟ್‌ ಹರಳಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲುವೊರೈಡ್‌ ಅಂಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಷ್ಖನಿಜೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತ ನಾಳಗಳು ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಟೊಪ್ಪಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವವು. ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವವು. ದಂತಾಗ್ರ ಹಂತದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪುವುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟು ಹಲ್ಲಿನ ನರದ್ರವ್ಯವಾಗುವುದು. ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ನರದ್ರವ್ಯದ ಅಂಗಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ, ಆಯುಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹಲ್ಲಿಗೆ ರಕ್ತದ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಪದರ ಮೂಲದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ದಂತಕವಚ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಿಲ್ಲ. ದಂತಕವಚ ಮತ್ತು ದಂತದ್ರವ್ಯದ ಖನಿಜೀಕೃತ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದಿಂದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ರಚನೆಯ ಸಿಮೆಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳ ಮೂಲವು, ಜೀವಕೋಶೀಯ ಹಲ್ಲುಗಾರೆ ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶೀಯ-ಇತರ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಜೀವಕೋಶೀಯ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮೂಳೆಯ ಪಕ್ಕದ ಭಾಗದಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದು; ಜೀವಕೋಶ-ಇತರ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕದಿಂದ ಮೂಡಿಬರುವವು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಒಂದೇ ಬೇರಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ದವಡೆಹಲ್ಲಿನ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವಕೋಶೀಯ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯು ಕೇವಲ ಶೃಂಗಕ್ಕೆ ಅತಿಸನಿಹದ ಬೇರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬಹು-ಬೇರುಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರ-ಮೂಲಾಂಕುರದ-ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ವಿವಿಧ ಜನರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯಾದರೂ, ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲಮಾನವಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾದರಿಯಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ, 20 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗೂ 32 ಕಾಯಂ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಿವೆ. ಸಂಭವಿಸುವ ಮೊದಲ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪತನಶೀಲ ದಂತಾಂಕುರತೆಯ ಹಂತ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಾಯಂ ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟಿದೊಡನೆ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಂತಾಂಕುರತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲು ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ನಂತರ ಹಲ್ಲುಗಳು ಕಾಯಂ ದಂತಾಂಕುರತೆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ದಂತಕವಚ ಎನಾಮಲ್ ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಂತಾಗ್ರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ದಂತದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ದಂತಕವಚಗಳ ರಚನೆಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು 'ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರವೇಶ' ಎಂಬ ಸೂತ್ರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದಂತದ್ರವ್ಯದ ರಚನೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ದಂತಕವಚ ರಚನೆಯ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಭವಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ದಂತಕವಚ ರಚನೆಯು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು: ಸ್ರವಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತಾ ಹಂತಗಳು. ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವು, ಸ್ರವಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಮಟ್ಟಿಗೆ ಖನಿಜೀಕರಿಸಿದ ದಂತಕವಚವನ್ನು ರಚಿಸುವವು; ದಂತಕವಚದ ಖನಿಜೀಕರಣವು ಪರಿಪೂರ್ಣತಾ ಹಂತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು.
ಈ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್‌, ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಡಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿನ ದೃಢ ರಚನೆಗಳು ಖನಿಜೀಕರಣವಾಗುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಎ ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ದಂತಕವಚ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಫ್ಲುವೊರೈಡ್‌ ಕೊರತೆಯಿಂದ, ಹಲ್ಲನ್ನು ಆಮ್ಲೀಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗಲೂ ನಿಷ್ಖನಿಜೀಕರಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಪುನಃ ಖನಿಜೀಕರಣವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವುದು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಹಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಫ್ಲುವೊರೈಡ್‌ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಫ್ಲುರೊಸಿಸ್‌ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕ ದಿಂದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುವವು: ಹಲ್ಲಿನ ಬೇರಿನ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಕೋಶಕದ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಉಗಮಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು , ಮೂಳೆಯ ಜೀವಾಂಕುರಗಳು ಹಾಗೂ ನಾರು-ಜೀವಾಂಕುರಗಳು . ಹಲ್ಲುಗಾರೆ-ಜನನಾಂಕುರಗಳಿಂದ ಹಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯು ರಚನೆಯಾಗುವುದು. ಮೂಳೆ-ಜನನಾಂಕುರಗಳಿಂದ, ಹಲ್ಲಿನ ಬೇರಿನ ಸುತ್ತ ಹಲ್ಲುಗೂಡಿನ ಮೂಳೆ ರಚನೆಯಾಗುವುದು. ನಾರು-ಅಂಕುರಗಳಿಂದ ಪರಿದಂತದ ಮೂಳೆ ನಾರುಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಲ್ಲನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯ ಮೂಲಕ ಹಲ್ಲುಗೂಡಿನ ಮೂಳೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು.
ಸ್ರವಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ದಂತಕವಚ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ದಂತಕವಚ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಕಲೈನ್ ಫೊಸ್ಫೆಟೇಸ್‌ ಕಿಣ್ವವು ಇದನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಖನಿಜೀಕರಿಸುವುದು. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೂರನೆಯ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಈ ಖನಿಜೀಕರಿಸಿದ ಅಂಗಾಂಶದ ನೋಟವು, ಶರೀರದಲ್ಲಿ ದಂತಕವಚದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯ ಹಂತವಾಗುವುದು. ದಂತದ್ರವ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲ್ಲುಗಳ ಚಾಚುಮೊನೆಗಳಾಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ದಂತಕವಚಗಳನ್ನು ನಿಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆನಂತರ ದಂತಕವಚದ ರಚನೆಯು ಹಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು, ಹೊರದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು.
ಪರಿಪೂರ್ಣತಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ದಂತಕವಚ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ದಂತಕವಚದಾಚೆಗೆ ರವಾನಿಸುವವು. ಹಾಗಾಗಿ, ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸ್ರವಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದಂತಕವಚ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಬದಲಾಗಿ, ಜೈವಿಕ ಅಂಶಗಳ ರವಾನಾ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ರವಾನಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು, ಖನಿಜೀಕರಣ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೆಲೊಜೆನಿನ್‌ಗಳು, ಅಮೆಲೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿನ್ಗಳು, ಇನ್ಯಾಮೆಲಿನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತ ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯ-ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರ ಮತ್ತು ಒಳ-ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರಗಳು ಸೇರುವ, ದಂತಕವಚದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಾಂಶಗಳೊಳಗೆ ಈ ಕಂಠದ ಸುತ್ತಲಿನ ಕುಣಿಕೆ, ಜೀವಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಹರ್ಟ್ವಿಗ್‌ರ ಹೊರಪದರ ಬೇರು ರಕ್ಷಾ ಕವಚ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲ್ಲಿನ ಬೇರಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿಸಿಗಿತ ಎಂಬುದು ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಗುವಿಕೆ,ತಿರುವು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಲ್ಲಿನ ಮೊಳಕೆಯನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಆಘಾತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಹಲ್ಲು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಬಲವೊಂದು ಹಲ್ಲನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ಥಿತಿ ಗಮನಿಸಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಉಳಿದ ಅಂಶಗಳೂ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಕೋನದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹಲ್ಲಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಊತಕ ಚೀಲಗಳು ಅಥವಾ ದುರ್ಮಾಂಸಗಳು ಹಲ್ಲಿನ ದ್ವಿಸಿಗಿತ ಉಂಟಾಗಿಸುವ ಕಾರಣಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಆಘಾತಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಸಡುಗಳೊಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾಯಂ ಹಲ್ಲಿನ ಮೊಳಕೆಯನ್ನು ಕದಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಿವೆ: ಮೊಳಕೆಯ ಹಂತ, ಕವಚ, ಗಂಟೆಯಾಕಾರದ ರಚನೆ, ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತಗಳನ್ನಾಗಿಸುವುದು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಯಾವ ಹಂತವನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಅದೇ ಹಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಊತಕದ ವಿಭಾಗಗೊಂಡ ಅಡ್ಡಕೊಯ್ತಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಯುಳ್ಳ ದೃಶ್ಯಗಳ ಕಾರಣ, ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಹಂತಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲಿನ ಬೇರು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಾರೆ ರಚನೆಯು ಆರಂಭವಾಗುವಾಗಲೇ, ಪಕ್ಕದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಯೂ ಸಹ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು. ಇಡೀ ದೇಹದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಮೂಳೆ-ಜನಕಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಲ್ಲುಗೂಡು ಮೂಳೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಈ ಮೂಳೆ-ಜನಕಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹಲ್ಲಿನ ಕೋಶಕಗಳಿಂದ ರಚನೆಯಾಗುವವು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯ ರಚನೆಯಂತೆಯೇ, ಕಾಲಜನ್‌ ನಾರುಗಳೂ ಸಹ ಹಲ್ಲಿನ ಅತಿಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವವು. ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅವು ಅಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಸುಮಾರು 11ರಿಂದ 12 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕೊನೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಲ್ಲು ಉದುರಿಹೋದಾಗ ಕಾಯಂ ದಂತಾಂಕುರತೆಯು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹಲ್ಲುಗಳು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಯಸ್ಸಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಂ ಹಲ್ಲುಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗುವವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದಂತವೈದ್ಯರು ಮೂರನೆಯ ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೊಳೆತ, ನೋವು ಅಥವ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗುವುದು. ಹಲ್ಲು ನಷ್ಟವಾಗಲು ಹಲ್ಲಿನ ಕೊಳೆತ ಮತ್ತು ಪರಿದಂತೀಯ ರೋಗವೇ ಕಾರಣ.
ಪರಿದಂತವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಂಬಲದ ರಚನೆ. ಹಲ್ಲುಗಾರೆ, ಪರಿದಂತದ ಮೂಳೆನಾರುಗಳು, ಒಸಡು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗೂಡಿನ ಮೂಳೆ ಪರಿದಂತದ ಅಂಶಗಳು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಹಲ್ಲುಗಾರೆ ಮಾತ್ರ ಹಲ್ಲಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹಲ್ಲುಗೂಡಿನ ಮೂಳೆಯು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಹಲ್ಲುಗಳ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಕುಳಿ'ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಪರಿದಂತದ ಮೂಳೆನಾರುಗಳು ಹಲ್ಲುಗೂಡಿನ ಮೂಳೆಯನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಾರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು. ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಅಂಗಾಂಶವೇ ಒಸಡು.
ದಂತದ್ರವ್ಯ ರಚನೆಯು ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ, ಆಂತರಿಕ ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರವು ದಂತದ್ರವ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವುದು. ಈ ವಸ್ತುವು ಕೂಡಲೇ ಖನಿಜೀಕರಿಸಿ ಹಲ್ಲಿನ ದಂತಕವಚವಾಗುವುದು. ದಂತದ್ರವ್ಯದ ಹೊರಗೆ ದಂತಕವಚ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ದಂತಕವಚ-ಜನಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಂತಕವಚ ರಚನೆಯು ಹೊರದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಚಲಿಸಿ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಲ್ಲಿನ ಹೊರಪದರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತ ಹೋಗುವುದು.
ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಂತಾಗ್ರ ಹಂತದಲ್ಲಿ, 'ಡೆಂಟಿನೊಜೆನೆಸಿಸ್'‌ ಅಥವಾ ದಂತದ್ರವ್ಯ ರಚನೆ ಎಂಬುದು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ದಂತದ್ರವ್ಯದ ರಚನೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ದಂತಕವಚ ರಚನೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಭವಿಸಬೇಕು. ದಂತದ್ರವ್ಯ ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳು, ದಂತದ್ರವ್ಯದ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸುವುದು: ಬಾಹ್ಯಪದರ ದಂತದ್ರವ್ಯ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಂತದ್ರವ್ಯ, ಆನುಷಂಗಿಕ ದಂತದ್ರವ್ಯ ಹಾಗೂ ತೃತೀಯಕ ದಂತದ್ರವ್ಯ.
ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟು ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳಾಗುವುವು. ಈ ಒಡೊಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ದಂತಗಾರೆ ರಚಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಳ-ದಂತಕವಚ ಹೊರಪದರದ ನಡುವಿನ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳವು ಹಲ್ಲಿನ ದಂತಾಗ್ರದ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು. ಹಲ್ಲಿನ ತೊಟ್ಟುಗಳೊಳಗಿರುವ ಸಡಿಲಸಂಪರ್ಕ ಅಂಗಾಂಶದ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಲ್ಲಿನ ನರದ್ರವ್ಯಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವುದು.
ಈಗಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ, ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರುಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಚಾಲನಾ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಾಲಜನ್‌ ನಾರುಗಳ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರ-ಸಂಪರ್ಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ನಾರು-ಜನಕಗಳ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಪರಿದಂತೀಯ ಮೂಳೆನಾರುಗಳು ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹೈಪರ್ಡಾಂಟಿಯಾ ಎಂದರೆ ಅನ್ಯ ಹಲ್ಲುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಕೇಷಿಯನ್‌ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ 1-3%ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಏಷ್ಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ 86%ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ದವಡೆ ಮೂಳೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಲ್ಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೈಪರ್ಡಾಂಟಿಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿನ ಪಟಲವು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಿಮೆಂಟೊಜೆನೆಸಿಸ್‌ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಇದು ಹಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯ ರಚನೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಎಂಬ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಕಾರಣ. ಹಲ್ಲುಗಾರೆಯು ಎರಡು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುವುದು: ಜೀವಕೋಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿಭಜಿತವಾಗದ ಜೀವಕೋಶೀಯ-ಇತರೆ. -ಅಂದರೆ ಯಾವ ಕೋಶೀಯತೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದೋ ಅಥವಾ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗದ ಜೀವಕೋಶ)