polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
೧೯೩೯ರ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಂದ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಶಬ್ದವು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು,ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮಾಥ್ಯೂ ಕೂಪರ್ ಮತ್ತು ಜೆ.ಪಿ.ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವೆರ್ಮ್‌‍ಚ್ಟ್‌‌‍ ತಂತ್ರವು ವೆರ್ನಿಚ್‌ಟಂಗ್ಸ್‌ಗೆಡಾಂಕ್‌‍ ನ ತಂತ್ರದಂತೆಯೇ ಇದೆ ಅಥವಾ ಯುದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸುತ್ತುವರಿದ ತಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ನೀಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಪ್ಯಾಂಜ್‌ರ್ ಪಡೆಗಳು ಮೂರು ಜರ್ಮನ್ ಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯ ಪೋಲಿಷ್‌ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸುಪರ್ಧಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿಮೊಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಶತ್ರುಗಳ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾಂತ್ರಿಕರಿಸಿದ ಪದಾತಿದಳ,ಫಿರಂಗಿದಳ,ಮತ್ತು ವೈಮಾನಿಕ ಗುಂಡಿನ ಸುರಿಮಳೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಗಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಾದಾತಿದಳಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುವ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾಂತ್ರಿಕರಿಸಿದ ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದವು.
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪಡೆಗಳು ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಾಂಬ್ ಸಿಡಿಸಿ ಮತ್ತು ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದವು. ಚ್ವೇಪಂಕ್ಟ್ ತತ್ವವು ದಾಳಿಕೋರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು,ಯುದ್ಧತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿಕೋರರ ಮೇಲುಗೈ ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯೂಹರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು.
೧೯೪೨ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ,ಜರ್ಮನಿಯು ಇನ್ನೊಂದು ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ಆರ್‌ನ ಸ್ಟಾಲಿಂಗ್ರಾಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯುಕಾಸಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದಾಗ,ಮತ್ತೆ ಸೋವಿಯತ್ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಜರ್ಮನ್‌ರ ಸಾಧನೆಯು ಹಿಟ್ಲರ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಟಾಲಿಂಗ್‌ಗ್ರಾಡ್‌ನಿಂದ ಸೈನ್ಯವು ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಕೌಕಾಸಸ್‌ ತೈಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿರೋಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ವೆರ್ಮಾರ್ಟ್ ತುಂಬಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ, ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದು ಸೋವಿಯತ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಜರ್ಮನಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವಾಹನ ತಯಾರಿಕೆ ನಿರಂತರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು;ವಾಸ್ತವಾಗಿ,ಯುದ್ಧದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೆಂಜರ್ "ವಿಭಾಗಗಳು" ಕೆಲವೇ ಜೊತೆ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ,ಆಂಗ್ಲೋ-ಅಮೆರಿಕನ್‌ನ ಸ್ಟ್ರೆಟೇಜಿಕ್ ಬಾಂಬಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದಿಗ್ಭಂಧನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯು ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೂ ಲುಫ್ಟ್‌ವಫೆ ಫೈಟರ್ ವಿಮಾನದ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು,ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಇಂಧನದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಾರಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು. ಇಂಧನವು ಪೆಂಜರ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸರಬರಾಜಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ನಂತರ ಅವುಗಳು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಟೈಗರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿಕೊಂಡಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಇಂಧನದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.
ಜರ್ಮನಿ ಪಡೆಗಳು ಶತ್ರುಗಳ ಹಿಂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸದಂತೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ಶತ್ರುಪಡೆಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪಡೆಗಳು ಚಲಿಸಿ,ಶತ್ರುಗಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಕೊಂಡು ಅವರ ಪಡೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮೊದಲೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದವು.
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಗೆಯೂ ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿ ಅಥವಾ ಎದುರಾಳಿ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಕೆಳಗಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡಲು ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಉನ್ನತವಾದ ಸಂಚಾರಿ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ,ಶತ್ರಪಡೆಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಮಿಲಿಟರಿ ಯುದ್ಧನೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಇತ್ತಾ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ,೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಸಿರ್ಕಾಗೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿತು, ೧೯೪೨ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಇದು ಸರಿಯಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮೊದಲ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು . ಇದೊಂದು ಜರ್ಮನಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಯುದ್ಧದ ರೂಪವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಳೆಯ ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಿಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು ಹೊಸ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತಿಚೀನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜರ್ಮನ್‌ರು ಇದನ್ನು ಶ್ಚ್ವೇರ್‌‍ಪಂಕ್ಟ್‌‍ ( ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಶ್ಚ್ವೇರ್‌‍ಪಂಕ್ಟ್‌‌‍ಪ್ರಿಂಜಿಪ್‌‍ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ತತ್ವಗಳು ಎಂದು ಕೂಡಾ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು). ಇದು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ಯಾಂತ್ರಿಕರಿಸಿದ ವಾಯುದಳ ಮತ್ತು ಭೂದಾಳಿ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಾರಿಯು ಈ ಅಂಶದ ಮೇಲೆಯೇ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಚ್ವೇಪಂಕ್ಟ್‌ ನಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಶತ್ರುವಿನ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಡೆಯಯು ಹೊಸ ಮಾಡಿತು. ಗುಡ್ಡೆರಿಯನ್‌ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು “ , !” .
೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ನಂತರ ವರ್ಸೆಲಿಸ್ ಟ್ರೀಟಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ವೆರ್ಮ್‌ಚಟ್‌ನೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪೆನ್‌ಜೆರ್ವೆಫೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ನಂತರ ತಿಳಿದುಬಂದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆ ಇದು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುದಳವಾಗಿದ್ದು,ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಹಿಟ್ಲರ್ ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲಿಗನಾಗಿದ್ದ. ಅವನು ಗುಡೆರಿಯನ್‌ನ ಆ‍ಯ್‌ಟಿಂಗ್ - ಪೆಂಜರ್!
ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಮತ್ತು ಕಮ್ಮರ್ಸ್‌ಡೋರ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕವಾಯಿತು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಅವನು "ಇದೇ ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನೇ ನಾನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು" ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಮರ್ಡ್ ವಿಭಾಗದ- ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಕಿನ ಮುಂಭಾಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತೆಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುಡೆರ‍ಿಯನ್ ನಂಬಿದ್ದಾನೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಯುದ್ಧಾವಾಹನವು ರೇಡಿಯೋ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅತ್ಯಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಗುಡೆರಿಯನ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್‌ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ. ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ,ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯದ ಯುದ್ಧ ವಾಹನ ಮಾತ್ರ ರೇಡಿಯೋ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳು ಒಕ್ಕೂಟದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಲ್ಲಾ ಸೈನ್ಯಗಳು ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರ ಮುಗಿಯುವರೆಗೂ ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಪದಾತಿದಳ ಮತ್ತು ಅಶ್ವದಳದ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಟಕಾವ್ಸ್ಕಿ ಯಾಂತ್ರಿಕರಣ ರಚನೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆ ತರಹದ ಸೈನ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದರ ಪರವಾಗಿದ್ದರು. ಸೋವಿಯತ್ ಡೀಪ್ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂದು ರಾಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡೀಪ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಎರಡು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು-ಸೀಮಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯುದ್ಧ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಪರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್.ಪಿ ವಿಲ್ಮೊಟ್ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅಲೈಡ್ ೪,೦೦೦ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನರು ೨,೨೦೦ ಸಶಸ್ತ್ರ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಜನರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಯಶಸ್ಸು ಯಲೊ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕಲಿಲ್ಲ,ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲೈಡ್ ವಾಹನಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದ ಫಿರಂಗಿಯ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟೀಶರು ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಅವರ ಮೊದಲಿನ- ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ‘ಪರಂಪರೆ‘ಯಲ್ಲಿ ಪದಾತಿದಳಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಚದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗಾಗಿ ಯುದ್ಧವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ,ಬ್ಲೆಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಮಾದರಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು,ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರದ ಕಾರಣ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಲು ಸಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ನಾರ್ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೈಡ್ ನೆಲೆಯಾದ ನಂತರ,ಜರ್ಮನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ನೆಲೆಯಾದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು,ಆದರೆ ಇದು ಸಂಗಟನೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಲೈಡ್ ಪಡೆಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ಮೇಲುಗೈಯಿಂದ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮೊರ್ಟಾನ್‌‍ನಲ್ಲಿಯ ನೊರ್ಮಾಂಡಿ‌ಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫಾಲೈಸ್‌ ಪಾಕೆಟ್‌ ಅನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ನೊರ್ಮಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಪಡೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ನಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೊರ್ಟಿನ್ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯನ್ನು ಯು.ಎಸ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿತು,೧೨ ಆರ್ಮಿ ಗ್ರುಪ್ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,ಅರ್ಡೆನ್ ಮೂಲಕ ಜರ್ಮನಿಯ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಕ್-ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾನ್ಸ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲದೇ,ಜರ್ಮನಿಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಯುನಿಟ್‌ಗಳಿದ್ದರೂ,ಗುಡ್ಡಗಾಡು,ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆರ್ಡೆನ್‌ನ್ನು ಅಲೈಸ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ,ಆರ್ಡೆನ್ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೈನ್ಯ ಚಲಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿತು,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು,ಕೇವಲ ಹಗುರವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಆಗ ವೆರ್ಮಾಟ್‌ನಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ನರು ಅರಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆದರು,ಆದರೆ ಫ್ರೆಂಚರು ಮರಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧವೊಡ್ಡಿದರು.
ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಯುದ್ಧವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಿಕೆ
ಜರ್ಮನಿಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಇತಿಹಾಸವು ಮುಂಚೆ ಮನೂವರ್, ಸಮೂಹ, ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಗಳಾದ ಕಾರ್ಲ್ ವೋನ್ ಕ್ಲೌಸೆವಿಟ್ಜ್, ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ವೋನ್ ಶ್ಲೈಫೆನ್ ಮತ್ತು ವೋನ್ ಮೊಲ್ಟ್ಕೆ ದ ಎಲ್ಡರ್ ಇವರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ, ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ರೈಶ್ವರ್‌ನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಹಾನ್ಸ್ ವೋನ್ ಸೇಕ್ಟ್ ಇವನು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವೇಗದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆಯ ಕಡೆಗಿನ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಶಬ್ದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು - ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಾಹನಗಳು,ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿಯಾಗಿದ ಹೋರಾಟಗಳು -ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಸಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನುಗ್ಗುವುದಾಗಿದೆ. "ಟ್ಯಾಂಕ್ ಕಂಟ್ರಿ"ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿ ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಭೂಮಿಯು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕೋಟೆಗಳಂತಹ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಂಚಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
೧೯೪೩ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವೆರ್ಮಾರ್ಟ್ ಕರ್ಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳ ಮೇಲೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಪಡೆಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಈಗ ಸೋವಿಯತ್‌ನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳು ,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫಿರಂಗಿಪಡೆ ಮತ್ತು ವಾಯುದಳದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಸ್ಕ್‌ನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸೋವಿಯತ್‌ ಮೂಲದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನುಂಡಿತು ಮತ್ತು ಶತ್ರು ಪಡೆಗಳು ಯಶಸ್ಸು, ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಮೇಲೆರಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು.
ಇದರ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಎಂದರೆ ಕೆಳಹಂತದ ಕಮಾಂಡರ್‌ ಆಗಿರುವವನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಧರ್ಬದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಬ್ಭಂದಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೆಳಹಂತದ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳಂತೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನೇರವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ,ಎಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯ ನೇರವೆರಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೇ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಹ ಆದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ, ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಪಾಕೇಟ್‌ಗಳು ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. , , ಚ್ವೇಪಂಕ್ಟ್ ದಾಳಿಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಪಡೆಗಳು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹಾನಿಯುಂಟಾಯಿತು. ಬಾರ್ಬರೊಸಾದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ,ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರೆದು ಸುಮಾರು ೩,೫೦೦,೦೦೦ ಸೋವಿಯತ್ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯು ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗ್ಲೈಡರ್ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪದಾತಿದಳ ಸಾಗಿ ಬರುವ ಮೊದಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಾಟಲ್ ಶೇಪ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು( ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವುದೆಂದರೆ ಎಬೆನ್‌-ಎಮಾಯಿಲ್ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗಡಿ-ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದದ್ದು.) ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪತನಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಯುದ್ಧ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಮಿಂಚುದಾಳಿ ಪದ್ಧತಿ.
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನಿಯು ಆಪರೇಶನ್ ಯಲೊ ಮತ್ತು ಆಪರೇಶನ್ ರೆಡ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಯೆಲೋ ಆಪರೇಶನ್ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟೂಪರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹುಸಿದಾಳಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯವರು ಪೆಂಜರ್ ಗ್ರುಪ್‌ ವೊನ್ ಕ್ಲೈಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸುರಕ್ಷತೆಯಿಲ್ಲದ ಆರ್ಡೆನ್ಸ್‌ನ ಸೆಕ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿ ವಾಯುದಳದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸೆಡನ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು.
೧೯೨೬ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಿಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಜಾನ್ ಮತ್ತು ಲಿಪೆಟ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಳಗಿನ ಈ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ವಿಮಾನ ಪ್ರಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸೈನ್ಯ ತುಕಡಿ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,ಹಾಗೆಯೇ ಹೌಸ್ ಏರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕಾಳಗ ಶಾಲೆಗಳು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಹೊರಕಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆಂತರಿಕ-ಒಕ್ಕೂಟ ನಿಯೋಗದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ವೆರ್ಸೆಲ್‌ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಪೂರ್ವ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಕಂದಕ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ, ಜರ್ಮನಿಯ ಮತ್ತು ರಷಿಯಾದ ಸೈನ್ಯಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದವರೆಗೆ ಮನೂವರ್‌ನ ಒಂದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಮುಖಂಡತ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅನುಭವವವನ್ನು ಕಂದಕ-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸೈನ್ಯಗಳು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಹಸಂಘಟಿತ ಸೈನ್ಯಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದವು.
೧೯೪೧ರ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸೋವಿಯತ್ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಜರ್ಮನಿಯ ವೈಫಲ್ಯದ ನಂತರ,ಜರ್ಮನಿಯ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರದ ಮೇಲುಗೈ ಮೇಲಿನಂತೆ ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಆಕ್ರಮಣವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಒಟ್ಟರೆಯಾಗಿ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವವು ತುಂಬಾ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿಯು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೊ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜರ್ಮನ್ ಪಡೆಯು ಸೋಲು ಕಂಡಿತು.
ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಶಿಮೊನ್ ನಾವೆಹ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಒವೆರಿ ಇವರುಗಳು ಮಿಂಚುದಾಳಿಯು ಒಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಸೂತ್ರ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವೇಹ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಡೆಸುವಿಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯು ಮಿಂಚುದಾಳಿ ವಿಷಯದ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ". ನಾವೇಹ್‌ನು ಇದನ್ನು ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ, ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ "ತತ್‌ಪೂರ್ತ ಪರಿಹಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳು,ಕಾಡುಗಳು,ಜೌಗುಪ್ರದೇಶ,ಅಥವಾ ನಗರಗಳಿದ್ದರೇ, ಪದಾತಿದಳವು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದುವರೆದು,ಸೈನ್ಯವು ಕೆಸರು (ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಫ್ರಂಟ್‍ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಕಡೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ತಂಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಾಹನಗಳು,ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ವೈಮಾನಿಕ ಬೆಂಬಲಗಳು ಕೂಡ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿಗಳಾದ ಜೆ.ಎಫ್.ಸಿ. ಫುಲ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಬಿ. ಎಚ್. ಲಿಡ್ಡೆಲ್ ಹರ್ಟ್ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದು ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಫುಲ್ಲರ್ ಹೊಸದಾಗಿ-ರಚಿಸಿದ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ದೊಡ್ಡದಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫಿರಂಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳು ಮಿಂಚುದಾಳಿಯು ಒಂದು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೂತ್ರ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಂತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು. ಹಲವಾರು ಜಿಜ್ಞಾಸಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಿಂಚುದಾಳಿಯನ್ನೇ ಒಂದು ಮಿಥ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗನಿಸಿದರು. ಇತರರು ಎರಡನೆಯ ಜಾಗತಿಕ್ಕ ಯುದ್ಧದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜರ್ಮನ್ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಶಬ್ದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.
ಬಹುಶಃ ಹೆನ್ಜ್ ಗುಡೆರಿಯನ್ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಜ್ ತತ್ವದ ಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲಿಗನಾದ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದ. ಜಂಟಿ ಆಯುಧ ತಂತ್ರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು, ಸೈನಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕೃತ ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಆಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಪುಸ್ತಕ, ಪೆಂಜರ್ ಲೀಡರ್ ನಲ್ಲಿ, ಅವನು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ:
೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ,ಬ್ರುಸಿಲೊವ್ ಒಫೆನ್ಸಿವ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಬ್ರುಸಿಲೊವ್ ರಹಸ್ಯಾಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರದಲ್ಲಿ,ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಶಲ್ ಮೈಕೆಲ್ ಟಕಾವ್ಸ್ಕಿ , ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿಯ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು,ಪೊಲಿಶ್-ಸೋವಿಯತ್ ವಾರ್ ಸಮಯದ ಅವರ ಅನುಭವದಿಂದ ಡೀಪ್ ಆಪರೇಶನ್ಸ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು.
ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಂಡೂರ್ ಲೆಜಿನ್ ಗಳು ಆರಂಭಿಸಿದ ಗ್ವೆರನಿಕಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯು ಯೂರೋಪಿನ ಜನತೆಯ ಮನಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಅಲೈಸ್‌ಗಳು ಇದನ್ನು "ನಗರಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡಹುವುದು" ಜರ್ಮನ್‌ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ತಂತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಗುರಿ ರೈಲುಹಳಿ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಟೀವನ್ ಜಲೊಗಾ ಪ್ರಕಾರ: "ವಿಲ್ಸ್ಟ್‌ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಪ್ಯಾಂಜರ್ಸ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಕಾ ದಾಳಿಯ ಕುರಿತಾದ ಆಘಾತದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಇದು ಜರ್ಮನ್‌ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪೋಲಿಷ್‌ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫಿರಂಗಿಪಡೆಗಳು ವೆರ್ಮಾರ್ಟ್ ಶಾಖೆಯ ಹಲವಾರು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದುಹೋಯಿತು."
ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಎಂಬ ಯುದ್ಧ ನೀತಿ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಭಿನ್ನಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎಸ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‌ಪರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯುದ್ಧ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಓ‘ನೀಲ್ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಡಾಕ್ಟರಿನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಇನ್ ಜರ್ಮನಿ ೧೯೧೯–೧೯೩೯ ಬರೆದು, ಓ‘ನೀಲ್ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ,ಜರ್ಮನಿಯಯ ಚಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮುಂದುವರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳು ಸೂಕ್ತ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಗಾಟದ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ರಚಿಸಿರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುವ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತು. ಈ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ.ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ವಿಮಾನಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ ಒದಗಿಸುವುದಲ್ಲ,ಆದರೆ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ದಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಶತ್ರುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು.
ಮೊದಲ ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳಾದ ಸ್ಟುಕಾ ಧುಮುಕು-ಬಾಂಬರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪೋಲಿಶ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು,ಕದನದ ಭೂದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪದಾತಿದಳ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಲುಫ್ಟ್‌ವಫೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಕೂಪರ್ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ
ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಂಣವು ಆಜ್ಞೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬದಲಾಗಿ, ಕಮಾಂಡರ್‌ ಆದವರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತಂಡವು ಆ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಜಾನ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ಈ ರೀತಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ".ಮಾಥ್ಯೂ ಕೂಪರ್‌ರ ಸಮರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ನ್ಯಾಯವಿದೆ ಪೆಂಜರ್ ಡಿವಿಜನ್
ವಿವಿಧ ಸಮೂಹ ಪದಾತಿದಳ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಗುಂಪು ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ಚರಿತ್ರೆಯು ಬ್ಲಿಟ್ಜ್‌ಕ್ರಿಗ್ ಎಂಬ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೈನ್ಯವು ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ,ಮೊದಲನೆ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಂದಕ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಫ್ರಂಚ್ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾಶಹೊಂದಿತು. ಮಿನಿಸ್ಟರಿಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೆನಾಡ್ ೨೧ ಮೇ ೧೯೪೦ ರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವನಾಶವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:
ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾನವು ಮಿಂಚುದಾಳಿಯನ್ನು ಮಿಥ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂರನೆಯ ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವು ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಮಿಂಚುದಾಳಿ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.
೧೯೪೪ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಆಪರ‍ೇಶನ್ ಬ್ಯಾಗ್ರೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಪಡೆಗಳು ಶಸ್ತ್ರ,ಪದಾತಿದಳ ಮತ್ತು ವಾಯುದಳದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಯೋಜಿತ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿದವು ಇದು ಡೀಪ್ ಆಪರೇಶನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದ , ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಬಾಂಬಿಗ್ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಾಗರಿಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.
ಮಸೀದಿಯ ಒಳಗಿರುವ ಮಹಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಂತಿವೆ. ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಯ ಗೋಡೆಗಳು ಅದರ ಉದ್ದದ ನಡುವಿನ ಭಾಗವು ಮಾರ್ಬಲ್ ಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಆಚೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭಾಂಗಣವಿದ್ದು, ಇದು 61 ಮೀಟರ್ 27.5 ಮೀಟರ್ ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜತೆಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ಕಮಾನುಗುಳುಳ್ಳ ದ್ವಾರಬಾಗಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಮಧ್ಯವಿರುವ ಕಮಾನು ಬಾಗಿಲು ಅಗಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ದಪ್ಪವೂ ಸ್ಥೂಲವೂ ಆದ ಮುಂಬಾಗಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲೂ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಸ್ತಂಭಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜತೆಗೆ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಮಾನು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳು ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಬಲ್ ನ ಫಲಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 4 ಅಡಿ ಉದ್ದ 2.5 ಅಡಿ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಮಾರ್ಬಲ್ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಶಹಜಹಾನ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ವೈಭವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕಮಾನಿನ ಮೇಲೆ ‘ದಿ ಗೈಡ್’ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮಸೀದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಇದರ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಕಮಾನಿನಾಕಾರದ ಸಾಲುಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಉತ್ತುಂಗ ಶಿಖರದ ಗೋಪುರಗಳಂತೆ ಬಾಗಿಲಿನ ದಾರಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯು 261 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 90 ಅಡಿ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದರ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯು ಮಹಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಮಾರ್ಬಲ್ಸ್ ಪಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ತುತ್ತತುದಿಗಿರುವ ಭಾಗವು ಬಂಗಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ಉತ್ತುಂಗದ ಮಸೀದಿಯ ಸ್ತಂಭಗೋಪುರವು 130 ಅಡಿ ಉದ್ದ, ಮತ್ತು 130 ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಬಲ್ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಉಸುಕುಶಿಲೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಹಲಿನ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಸ್ತಂಭಗೋಪುರ ಮೂರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತು ಮೇಲೆ 12 ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಮಹಲುಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಸಣ್ಣ ಮಸೀದಿಯ ಸ್ತಂಭಗೋಪುರವು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗೋಪುರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಶಹಜಹಾನಾಬಾದ್ ದಿಬ್ಬ ದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ 5ನೇ ರಾಜ ಷಹಜಹಾನ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1650 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. . ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸುಮಾರು 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 10 ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ಆಗಿದ್ದು. ಇದೇ ರಾಜ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತು ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿ ಎದುರಿಕೆ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಹ ಈತ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1656ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು 3 ದೊಡ್ಡ ಗೇಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ಮತ್ತು ಎರಡು 40 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಮಸೀದಿಯ ಸ್ತಂಭಗೋಪುರವನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮಾರ್ಬಲ್ಸ್ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಸೀದಿಯ ಆವರಣವು ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೆಂಪು ಮರಳುಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬಾಗಿಲು ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಮೂವತ್ತಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಬಾಗಿಲು ಪ್ರಧಾನ ಬಾಗಿಲಾಗಿದ್ದು ಇದು 35 ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಂತಗಳನ್ನು ಮನೆಗಳ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಸೀದಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1857ರ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಸಮೀಪ ಮದರಸಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು.
ಮಸೀದಿಯ ಜಗಲಿಯನ್ನು 5 ಅಡಿ ಹಾಸುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ಟೆರಾಸ್ ವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಒಳಗೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಮಹಡಿಯು ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಾರ್ಬಲ್ ಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅಲಂಕಾರಿಕಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದೆ. ತೆಳುವಾದ ಕಪ್ಪು ಮಾರ್ಬಲ್ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 3 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ಒಂದೂವರೆ ಅಡಿ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 899 ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಶಿಲೆ ಇದ್ದು, ಮಸೀದಿಯು ಈ ಶಿಲೆಗಲ್ಲುಗಳ ಜತೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿ, ಆಗ್ರಾ, ಅಜ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್‌‍ಗಳಲ್ಲಿ ಶಹಜಹಾನ್ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಸೀದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿಯ ಮಹಡಿ ಯೋಜನೆಯು ಆಗ್ರಾ ಸಮೀಪದ ಫಾತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ, ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿಯು ಈ ಎರಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎರಡುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವವೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈತ ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದ. ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಲಾಹೋರ್ ನ ಬಾದಶಾಹಿ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಶಹಜಹಾನ್ ಮಗನಾದ ಔರಂಗಾಜೇಬ್ 1673ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಇದು ನೋಡಲು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾಮಾ ಸಮೀದಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
2006 ಏಪ್ರಿಲ್ 14ರಂದು, ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟವು ಸುಮಾರು 5.26 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಎರಡನೇ ಸ್ಫೋಟ ಸುಮಾರು 5.33ಕ್ಕೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಪಕ್ಷ 13 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸ್ಫೋಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1000 ಜನರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದು ಮುಸ್ಲಿಂರ ಪುಣ್ಯ ದಿನವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮಲಿದ್ ಅನ್ ನಬಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರವಾದಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಸೀದಿಯ ವಕ್ತಾರ ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಮಸೀದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಮಸ್ಜಿದ್-ಐ ಜಹಾನ್-ನುಮಾ , ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿಲ್ಲಿಯ ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಹಳೆ ದೆಹಲಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ನಿರ್ಮಾತೃ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಟ ಶಹ ಜಹಾನ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1656ರಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಳೆ ದೆಹಲಿಯ ಅತಿ ಜನಸಂದಣಿ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚವಾರಿ ಬಜಾರ್ ರಸ್ತೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿ ಎಂಬುದು ನಂತರದ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ವಾರದ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮುಸ್ಲಿಂರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಜುಮ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಸೀದಿ ಅಥವಾ ಜಾಮಿ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಸೀದಿಯ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಸುಮಾರು 25 ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಭಕ್ತರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯ ಉತ್ತರ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಕೆಲ ಮಹಾತ್ಮರ ಅವೇಶಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕುರಾನ್‌ ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಪುರತಾನ ಪ್ರತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
2010 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಮಸೀದಿಯ 3ನೇ ಬಾಗಿಲಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೈಕ್‌‍ನಿಂದ ಬಂದವರು ಬಸ್‌ ಮೇಲೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಥೈವಾನಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು.
2008ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಗೋಡೆಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯು ಮಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಜೂನ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಯುಕೆ£16 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಪುನರಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ನಗರದೊಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಆನ್‌ಟ್ರಿಮ್ ರಸ್ತೆ, ಶೋರ್ ರಸ್ತೆ, ಹಾಲಿವುಡ್ ರಸ್ತೆ, ನ್ಯೂಟೌನರ್ಡ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ಕ್ಯಾಸಲ್ರೀಗ್ ರಸ್ತೆ, ಕ್ರೀಗಗ್ ರಸ್ತೆ, ಒರ್ಮೆಯೂ ರಸ್ತೆ, ಮ್ಯಾಲೋನ್ ರಸ್ತೆ, ಲಿಸ್ಬರ್ನ್ ರಸ್ತೆ, ಫಾಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ರಸ್ತೆ, ಶಾಂಕಿಲ್ ರಸ್ತೆ, ಮತ್ತು ಕ್ರುಮ್ಲಿನ್ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.