polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅದು ಆವುದೋ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡುಂ+ ಒಳ+ನೆರೆ-ಒಳಗೆ ತಂಬಿಹುದಂತೆ;ಭಾವಕೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಿಗದ ಅಳತೆಗೆ ಅಳವಡದ-ಸಿಗದ ಆ ವಿಶೇಷಕ್ಕೆ ನಮಿಸು !)
ಮುಖ್ಯ ಮತಧರ್ಮ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳು:ಪರಮಾತ್ಮ :ಈಶ್ವರ :ದೇವರು :ಬ್ರಹ್ಮ :ಪರಬ್ರಹ್ಮ :ಮೂಲ ಚೈತನ್ಯ :
ಮಾನವರು ಮೊದಲು ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಿಖರವಾದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪರಿಚಿತ ಪುರಾತನ ಚಿನ್ನದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಬಲ್ಗೇರಿಯದ ವರ್ನ ಗೋರಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಗೋರಿಸ್ಥಾನದ ಗೋರಿಗಳು ೪೭೦೦ ಮತ್ತು ೪೨೦೦ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದವು, ಇದು ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ೭೦೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಲಾರ ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನವನ್ನು ಮೊದಲು ಸಣ್ಣ ಹೊಂಡ ಅಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿ.ಶ. 2 ನೇ ಮತ್ತು ೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.
ಹರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊವಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಚಿನ್ನದ ವಸ್ತುಗಳ ಕಲ್ಮಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇವು ಕೋಲಾರದ್ದು ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ - ಕಲ್ಮಶಗಳು ೧೧ % ಬೆಳ್ಳಿ ಸಾಂದ್ರಣ ಹೊಂದಿವೆ). ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ರೀಫ್‍ ಅನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ಐದನೇ ಶತಮಾನದ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೫೦ ಮೀಟರ್ ಆಳದವರೆಗೆ ಅಗೆಯಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೯ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೋಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜರುಗಳಿಂದ, ೧೩೩೬ ರಿಂದ ೧೫೬೦ ವರೆಗೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ, ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಿಂದ, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಲೋಹದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಚಿನ್ನದ ಉತ್ಪಾದನೆ ೧೦೦೦ ಟನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಸುತ್ತ ೧೮೪೯ರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಗೋಲ್ಡ್ ರಶ್, ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ರಶ್, ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಂಡೈಕ್ ಗೋಲ್ಡ್ ರಶ್‍ನಂತಹ ಚಿನ್ನದ ಮುನ್ನುಗುವಿಕೆಗಳು ಗಣಿಗಾರರ ದೊಡ್ಡ ವಲಸೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಚಿನ್ನದ ಸಂಶೋಧನೆ ಎರಡನೆಯ ಬೋರ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಚಿನ್ನವನ್ನು ಅದು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವಿರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಗೆದು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತಾಹ್‍ನಲ್ಲಿನ ಬಿಂಘಮ್ ಕಣಿವೆ ಗಣಿಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ತಾಮ್ರದ ಗಣಿಗಳು, ಹಲವುವೇಳೆ ತಾಮ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಡೆನ್ವರ್, ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸುತ್ತ ಇರುವಂತಹ ಕೆಲವು ಮರಳು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಗಳು, ತಮ್ಮ ತೊಳೆಯುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾದ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಪಪುವಾದಲ್ಲಿನ, ಗ್ರಾಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಗಣಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ತಾಮ್ರದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಣಿಗಾರರು ಹೀರಿಕೆ ಹೂಳೆತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಜನರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಹೀರಿಕೆ ಹೂಳೆತ್ತು ಯಂತ್ರವು ಚಪ್ಪಟೆ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ತೂಬು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ನೀರಿನ ಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಗಣಿಗಾರನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಹೀರಿಕೆ ಮೆದುಗೊಳವೆಗೆ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಗಟ್ಟಿ ಬಂಡೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಸಡಿಲ ಗೋಡಿನಲ್ಲಿನ ತುಣುಕುಗಳ ಬದಲು, ಬಂಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಚಿನ್ನದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೆರೆದ ಗುಂಡಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿನ ಫೋರ್ಟ್ ನಾಕ್ಸ್ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ. ಬ್ಯಾರಿಕ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಈಶಾನ್ಯ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಗಣಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೆರೆದ ಗುಂಡಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಮೇರಿಕದ ಅನೇಕ ಚಿನ್ನದ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೂಳೆತ್ತುವವರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಸಮಯದ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಹೂಳೆತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳು ಋತುಯೋಗ್ಯ ಸಮಯಾವಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮೊಂಟಾನಾದಂತಹ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್, ಮೊಂಟಾನಾ ಪರಿಸರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌಂಟಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿಗಳಿಂದ ಪರವಾನಿಗೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿಸ್ತೃತ ಪರವಾನಗಿ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು, ತೂಬು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಲು ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳುಳ್ಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ರಿಫ಼ಲ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಓಲಾಡುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯು ತೂಬು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ತೂಗುವಿಕೆಯು ಪ್ಲೇಸರ್ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿನ ಚಿನ್ನದ ಗುರುತ್ವ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜಲ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲೇಸರ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಪ್ಲೇಸರ್ ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಪ್ಲೇಸರ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಡಿಲ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಸುರಂಗ ತೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನೆಲದಿಂದ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಅದಿರುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಚಿನ್ನವನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇವೆ.
ಪ್ಲೇಸರ್ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗುರುತ್ವ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಟ್ಟಿ ಬಂಡೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಸಳಿ ಬಿ.ಕೆ. ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಗರಿಮುರಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಗೆರಿಲ್ಲಾ, ಬೊಗಸೆ ಮೀರಿದ ಬದುಕು ಮುಂತಾದವು; ಆಹುತಿ, ಬಯಲಾಟ ಮುಂತಾದವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು; ಯರ್ಮುಂಜ ರಾಮಚಂದ್ರ - ಬದುಕು ಬರೆಹ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ; ಮರೆಯಬಾರದ ಬರಹಗಾರ ಯರ್ಮುಂಜ, ಕವಿತೆ ಓದುವ ವಿಧಾನ ಮೊದಲಾದವು ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು; ರಂಗ ಪಂಚಮ , ಕಾಸರಗೋಡು ಕವಿತೆಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯಧ್ವನಿ, ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಾಲೆಯ ೪೫ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇವು ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು. ಬಂಜೆನೆಲ, ಈಜಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿತೆಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅನುವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಬೊಂಬೆ, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಡ್ಯೂಟಿ ಅಂದ್ರೆ ಡ್ಯೂಟಿ, ಬಂಗಾರಾಂ , ಹೀಗೂ ಆಗುತ್ತೆ, ನೀನಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ನಿನ್ನಪ್ಪ, ಹುಲಿಬಂತು ಹುಲಿ, ಎಂ.ಡಿ.ಸಾಹೇಬರ ನಾಯಿ, ಶಿಲುಬೆ, ಯಜ್ಷಪಶು, ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ಜಿಯಾ, ದೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ, ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳು ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳು; ಸಂಕಲನ – ಹಾಲು ಕುಡಿದ ಗಣಪ ಹೀಗೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಅವರದ್ದು ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಸಾಧನೆ.
ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಡೆಬಿಡದೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಅವರು ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ, ಹೊರನಾಡ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ, ತಪಸ್ಯಾ, ಯವನಿಕಾ ಕಾಸರಗೋಡು, ಗೀತವಿಹಾರ, ನೃತ್ಯ ನಿಕೇತನ, ಕಾಸರಗೋಡು ಕನ್ನಡ ಬಳಗ, ಕಾಸರಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಿತಿ, ಕನ್ನಡ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ-ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ದುಡಿದುದಲ್ಲದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ , ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧಮುಖಿಯಾಗಿ ಅಪಾರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಧಾರವಾಡ, ಮುಂಬಯಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಂಗುಲಿಮಾಲ, ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ಯಜ್ಞಪಶು, ಬಹದ್ದೂರ್ ಗಂಡು, ಪೋಲಿ ಕಿಟ್ಟಿ, ಕೆಥಾರ್ಸಿಸ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವು, ರೊಟ್ಟಿ, ಮಹಾಭಾರತ, ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಸರದಾರ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ; ಅಂಗುಲಿಮಾಲ, ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ಪೋಲಿಕಿಟ್ಟಿ, ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆ, ಕೆಥಾರ್ಸಿಸ್, ಮಹಾಭಾರತ, ಹೇಡಿಗಳು, ದೊರೆ ಈಡಿಪಸ್, ಮಣ್ಣಿನ ಬೊಂಬೆ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಮತ್ತು ಎಂ.ಫಿಲ್. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆವಿಗೂ ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಿಮಿತ್ತ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.
ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ನೆರೆರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಹೋದ ಕನ್ನಡದ ಹೃದಯವುಳ್ಳ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಉಸಿರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಲು ನಿರಂತರ ಶ್ರಮಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಗಣನೀಯವಾದದ್ದು.
ವೇಣುಗೋಪಾಲರು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಛಂದಸ್ಸು, ಜಾನಪದ ಮುಂತಾದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕವಿಯಾಗಿ, ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ, ನಟರಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸದಾ ತಮ್ಮನ್ನಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವೇಣುಗೋಪಾಲರು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕಾರಡ್ಕದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೦, ೧೯೪೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪೊನ್ನೆಪ್ಪಲ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅದಿತಿ.
ಶಿಗಣಾಪುರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೂಮಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವೂ ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಜಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಪ್ರಬಲನೂ ಯುಕ್ತಿಪೂರ್ಣನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಭೂಮಿ ಆಕಾಶಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆಯನು ಅವನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ಜೀವನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮರಣ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸಕಲ ವಿಷಯಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವನು. ಆದಿಯೂ ಅವನೆ ಅಂತ್ಯನೂ ಅವನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತನೂ ಅವನೇ ರಹಸ್ಯನೂ ಅವನೇ ಮತ್ತು ಅವನು ಸಕಲ ವಿಷಯಗಳ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವನು. ಭೂಮಿ ಆಕಾಶಗಳನ್ನು ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು ಅವನೇ. ಅನಂತರ ವಿಷ್ವಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢನಾದನು. ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಹೋಗುವ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿಯುವ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಏರಿ ಹೋಗುವ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಜ್ಞಾನ ಅವನಿಗಿದೆ. ನೀವೆಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿದ್ದಾನೆ. ನೀವು ಮಾಡುವುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿ ಆಕಾಶಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆಯನು ಅವನೇ ಮತ್ತು ಸಕಲ ವಿಷಯಗಳು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಗಲಿನೊಳಗೂ ಹಗಲನ್ನು ರಾತ್ರೆಯೊಳಗು ಅವನೇ ಪೋಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೃದಯಗಳೊಳಗೆ ಅವಿತುಕೊಂಡಿರುವ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಬಲ್ಲನು.
ಅವನೇ ಅಲ್ಲಾಹ್. ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರಾವ ಆರಾಧ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ. ಅಗೋಚರವಾದ ಮತ್ತು ಗೋಚರವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವನು. ಅವನೇ ಪರಮದಯಾಮಯನೂ ಕರುಣಾನಿಧಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ಅಲ್ಲಾಹ್. ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರಾವ ಆರಾಧ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಸಾಮ್ರಾಟನು, ಪರಮ ಪಾವನನು, ಸಾದ್ಯಂತ ಮಂಗಳಮಯನು, ಶಾಂತಿದಾತನು, ಸಂರಕ್ಷನು, ಪ್ರಬಲನು, ತನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನಿಸಿಬಿಡುವವನು, ಸದಾ ಸರ್ವೋನ್ನತನಾಗಿಯೇ ಇರುವವನು, ಜನರು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಿಂದ ಅಲ್ಲಾಹನು ಪರಿಶುದ್ಧನು. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಯೋಜನೆ ಮಾಡುವವನೂ, ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವವನೂ ಅದರಂತೆ ರೂಪ ಕೊಡುವವನೂ ಅಲ್ಲಾಹನೇ, ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಮಗಳಿವೆ. ಭೂಮಿ-ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವೂ ಅವನನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಪ್ರಬಲನೂ ಯುಕ್ತಿಪೂರ್ಣನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಾಹ್ ಚಿರಂತನನು, ಸ್ವಯಂ ಜೀವಂತನು, ಅಖಿಲ ಪ್ರಪಂಚದ ನಿಯಂತ್ರಕನಾದ ಆತನ ಹೊರತು ಆರಾಧ್ಯನಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ತೂಕಡಿಕೆಯಾಗಲಿ ನಿದ್ರೆಯಾಗಲಿ ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದೆಲ್ಲವೂ ಆತನದೇ. ಆತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಅಪ್ಪಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡತಕ್ಕವನಾರಿದ್ದಾನೆ?
ದಾಸನ ಮುಂದಿರುವುದನ್ನೂ ಆತನು ಬಲ್ಲನು. ಅವರಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಆತನು ಬಲ್ಲನು. ಆತನು ಸ್ವತಃ ತಿಳಿಯಗೊಳಿಸುವ ಹೊರತು ಆತನ ಜ್ಙಾನ ಭಂಡಾರದಿಂದ ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಅವರು ತಿಳಿಯಲಾರರು. ಅವನ ಅಧಿಕಾರವು ಆಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಆತನಿಗೆ ದಣಿಯುವಂಥ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ. ಅವನು ಏಕೈಕ ಮಹೋನ್ನತನೂ ಸರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮೀಯರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ. ಪವಿತ್ರ ಖುರಾನ್ ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನಾದ ಅಲ್ಲಾಹನಿಂದ ಅವನ ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ರವರ ಮೇಲೆ ಅವತೀರ್ಣವಾದ ಗ್ರಂಥ. ಇದು ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಂದಂತಹ ಗ್ರಂಥ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಸಕಲ ಮಾನವರಿಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ, ಒಳಿತು ಕೆಡುಕುಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಇದು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಗ್ರಂಥ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಓದಲ್ಪಡುವ ಗ್ರಂಥಕುರ್‌ಆನ್ ೧೧೪ ಸೂರಃ ಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ೬೨೩೬ ಅಯತ್ ಅಥವಾ ವಚನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ನಾವು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಹಂಚಿರುತ್ತೇವೆ. ನಿಮ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಬಿಡಲಿಕ್ಕೂ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರದ ಯಾವುದಾದರೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿಕ್ಕೂ ನಾವು ಅಶಕ್ತರಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಜನನದ ಕುರಿತಂತು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ. ಮತ್ತೇಕೆ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ?
ನಾವಿಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಆ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಬಿಡಬಲ್ಲೆವು. ಆಗ ನೀವು 'ಎಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಮೆಲೆ ತಿರುಗಿ ಬಿತ್ತು. ನಿಜವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯವೆ ಹಾಳು' ಎಂದು ತರ ತರದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಲೆ ಇರುವಿರಿ.
ನಾವಿಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕಡು ಉಪ್ಪನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಬಿಡಬಲ್ಲೆವು. ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ನೀವೇಕೆ ಕೃತಜ್ಙರಾಗುವುದಿಲ್ಲ?
ನಾವು ಅದನ್ನು ಸ್ಮರಣ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳವರಿಗೆ ಜೀವನ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಿರುತ್ತೇವೆ.
ಹೇಳಿರಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲಾಹನು ಏಕೈಕನು, ಅಲ್ಲಾಹನು ಸಕಲರಿಂದಲೂ ನಿರಪೇಕ್ಷನು ಮತ್ತು ಸರ್ವರೂ ಅವನ ಅವಲಂಬಿತರು. ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಯಾರ ಸಂತಾನವೂ ಅಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಸರಿಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಕಾಣಲಾರವು. ಆದರೆ ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜ್ಞನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಿಶಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದು.ಎಕೆಂದರೆ ಅದರ ನಾಗರೀಕಥೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ವ್ಯಾಟ್ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರು ಇಟಲಿಯ ಖ್ಯಾತ ಕವಿ ಪೆಟ್ರಾರ್ಕ್ ರವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು.ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರು ಕೆಲವು ಭಾಶಾಂತರಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ,ಈ ಭಾಶಾಂತರಗಳು ಪೆಟ್ರಾರ್ಕ್ ರವರ ಬರಹಗಳಂತೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ.ವ್ಯಾಟ್ ರವರು ಹಲವರು ಸಾನೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರು ರಚಿಸುವ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಸಹ ಪೆಟ್ರಾರ್ಕ್ ರವರ ಸಾನೆಟ್ ನ ವಿಶಯಳಾಗಿವೆ.ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಬರೆದಿರುವಂತಹ ಸಾನೆಟ್ ಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಾರಂಬಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಈತನ ಒಟ್ಟೂ ೯೭ ಸಾನೆಟ್ ಗಳನ್ನು ರಿಚರ್ಡ್ ಟೋಟೆಲ್ ರವರು ಟೋಟೆಲ್ ಮಿಸೆಲನಿ ಎನ್ನುವಂತಹ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಲವಾರು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು,ದಂತಕತೆಗಳು ಅವರು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಟ್ ಸಹ ಆನ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡಿದನು , ಪ್ರಣಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು,ಹದಿನೆಂಟನೆ ಶಥಮಾನದ ಚಿಂತಕ ಜಾರ್ಜ್ ಆನ್ನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಬಂದ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಟ್ ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಜಾರ್ಜ್ ವ್ಯಾಟ್ ನ ಪ್ರಕಾರ ಆನ್ನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಸಂಬಂದ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ ,ಆದರೆ ೮ನೇ ಹೆನ್ರಿಯು ಆನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ೧೫೨೫ರಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತನೆ.ವ್ಯಾಟ್ ಅವಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಗಿದ್ದ ಎಂದು ಅವರು ಹೆಳುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರ ಕವಿತೆಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ.ಇವರ ಹಲವಾರು ಕವಿತೆಗಳು ಚಾಸರ್ ನ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಇರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರ ಹಲವಾರು ಕವಿತೆಗಳು ಪ್ರಣಯ ಗೀತೆಗಳಾಗಿಯೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು ಹಲವಾರು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾಲದ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮವಾದಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕವಿ.ಇವರು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಂಶೊಧನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಸಾನೆಟ್ ಇಟಲಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಸಹ ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ರವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ರಾಯಭಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕವಿ.ಈತನು ಸಾನೆಟ್ ನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿದವನು.
ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಾರಾಯಣರು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ, ತಾವೂ ಹಾಡಿ ಕನ್ನಡದ ಕವಿಗಳ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಊರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಸಯೋಜನೆಯಾದ “ವಿಶ್ವವಿನೂತನ ವಿದ್ಯಾಚೇತನ ಸರ್ವ ಹೃದಯ ಸಂಸ್ಕಾರಿ, ಜಯಭಾರತಿ” ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾದುದು. ಶುಭ ನುಡಿಯೇ ಶಕುನದ ಹಕ್ಕಿ, ಶ್ರಾವಣ ಬಂತು ನಾಡಿಗೆ ಬಂತು ಬೀಡಿಗೆ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ನನ್ನ ಮುದ್ದು ಹಕ್ಕಿ, ಇದ್ಯಾವ ರಾಗ ಇದ್ಯಾವ ಹಾಡು, ನನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ, ಮುಸುಕು ಮುಚ್ಚಿದೆ ಧರೆಗೆ ಇಂದು ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ ಧರೆ ಉರಿದುರಿದು, ನಟನವಾಡಿದಳ್ ತರುಣಿ ನಟನವಾಡಿದಳ್, ನೋಡಮ್ಮ ಮುಗಿಲ ತುಂಬ ಬೆಳ್ ಬೆಳಗಿನ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಎಚ್ ಕೆ ನಾರಾಯಣರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದೂ ಅಣುರಣಿಸುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ.
ಆಕಾಶವಾಣಿಯ 36 ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ 'ವಸಂತಕವಲಿ', 'ಪದ್ಮಚರಣ್', 'ವಿದ್ವಾನ್, ಆರ್. ಕೆ. ಶ್ರೀಕಂಠನ್', 'ವೀಣಾ ದೊರೈಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್', 'ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ', 'ಎಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ', ಮುಂತಾದವರಿಗೆ, ಸಹಾಯಕರಾಗಿ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾರಾಯಣರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಕೂಡಾ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮೆರೆದರು. ಅವರಿಂದ ಅನೇಕ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಪೋಷಣೆ ಪಡೆದವು. ಎಲ್ಲಿರುವೆ ಕಾಣಿಸದೆ ಕರೆವ ಕೊರಳೇ, ತೊರೆದು ಹೋಗದಿರು ಜೋಗಿ, ಹೂವು ಹೊರಳುವುವು ಸೂರ್ಯನವರೆಗೆ ಮುಂತಾದ ಗೀತೆಗಳು ಅಂದಿನ ಯುವಗಾಯಕಿ ಬಿ.ಆರ್. ಛಾಯಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧರನ್ನಾಗಿಸಿತು.
ರೇಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ – ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ ಅವರದ್ದು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣರು ಮೇ 14, 1934ರಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಜನ್ಮತಃ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ನಾರಾಯಣ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಕೇಶವ, ಮಾವ ನಾಗಮುತ್ತು ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, ಮುಂದೆ ವಿದ್ವಾನ್ ಆರ್.ಕೆ. ಶ್ರೀಕಂಠನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಉನ್ನತ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುದಲ್ಲದೆ ಮುಂದೆ ವಿದ್ವತ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಪದಕವನ್ನು ಸಹಾ ಪಡೆದರು. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಒಲಿದು ಅಲ್ಲೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯವರೊಡನೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದ್ದ ನಾರಾಯಣರು ಗಾಯನದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಂಗೀತಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಣ್ಮಣಿ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯಿದೆ. ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಆಲ್ಬಂಗಳೆಂದರೆ - ‘ನೀಲಾಂಜನ’, ‘ಛಾಯಾ’, ‘ಗೆಳತಿ’, ‘ಅಗ್ನಿಹಂಸ’, ‘ಸಂಗೀತ’, ಮುಂತಾದವು. ನಾರಾಯಣರು ಹಾಡಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿಯಹಾಡಿಗೆ ತಲೆದೂಗುವ ಬಗೆ ನಾನಾಗುವ ಆಸೆ ಗೀತೆ ಅದರ ರಚನೆಕಾರರಾದ ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಎಚ್ ಕೆ ನಾರಾಯಣ ಅವರ ಅನನ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು 1984-85ರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾತಿಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1987ರಲ್ಲಿ ‘ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಪರಮೋಚ್ಚ ‘ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯು 2002 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಪಿಟೀಲು ಚೌಡಯ್ಯನವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ನಾರಾಯಣ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.
ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಾಯಕ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಗಾನ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಶಾಂತಾ ಅವರು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ಲಲಿತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ನೂಪುರ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅವರ ಗಾಯನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಸ್ಥಿಯಂತತ್ತಿತ್ತು.
ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ನೃತ್ಯಗಾತಿ, ತಂಜಾವೂರು ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಾತಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ವಾದ್ಯಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು. ಪತ್ನಿ ಶಾಂತ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾತಿ. ತಮ್ಮ ಕೇಶವ ಪಿಟೀಲುವಾದಕರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಮನೆತನದ ಕಲಾಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗಿದೆ.
ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾನ್ ಗಾಯಕ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಿರುತರೆ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ . ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ೨ ಮೇ ೧೯೮೧ ರಂದು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿರಾಪಲ್ಲಿ ಬಳಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು . ನಂತರ ಕೃತಕ ಕಾಲಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸುಧಾ ರವರು ಕಾಹಿನ್ ಕಿಸ್ಸಿ ರೋಜ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಮೋಲಾ ಸಿಕಂದ್ , ನಾಗಿನ್ ೧ ಮತ್ತು ನಾಗಿನ್ ೨ ನಲ್ಲಿ ಯಾಮಿನಿ ಸಿಂಗ್ ರಹೇಜಾ , ದೈವಂ ತಂದ ವೀಡು ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾದೇವಿ ಹಮ್ ಪಾಂಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ನ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ , ಪರ್ದೇಸ್ ಮೆ ಹೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹರ್ಜೀತ್ ಖುರಾನ , ಯೆ ಹೆ ಮೊಹೋಬತೆ ನಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ರವರು ೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೬೫ ರಂದು ಮುಂಬೈ ನಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ನೆಟ್ವುವಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿರಪಳ್ಳಿಯ ವಯಾಲೂರ್‌ ನವರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕೆ.ಡಿ.ಚಂದ್ರನ್, ಯುಎಸ್ಎ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ನಟ. ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ತನ್ನ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಂಬೈನ ಮಿಥಿಬಾಯ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ಸುಧಾ ರವರು ಮಯೂರಿ ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಮಿಳು , ಮಲೆಯಾಳಂ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಾಚೆ ಮಯೂರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು . ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಇವರಿಗೆ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು .
ಸುಧಾ ರವರು ಮಿಥಿಬಾಯ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಮತ್ತು ಎಮ್.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಪಚ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೆಂಗಿನ ತೋಟವು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳದ ಸರಿಹದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬೇಟೆ ಆಡದಿರುವಂತೆಯು ಆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯದಂತೆಯೂ ಉತ್ತರಗಳು ಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೋದ್ಯೋಗಿಯಾದ ಶ್ರೀ ಪಿ. ಸಿದ್ದಾರೆಡ್ಡಿಯವರು ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ವಸತಿಗೃಹಗಳು, ಶಿಥಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಭುತ್ವಶಾಖೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ವಸತಿ ಗೃಹಗಳ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿದರು. ಟಪಾಲು ಸೌಕರ್ಯಗಳ್ನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದರು.
ಮಹಾನಂದಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶ್ರೀಶೈಲದ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಗಳೊಳಗಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಂದ್ಯಾಲ ತಾಲೂಕಿನ ತಂಬಳಪಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಐದು ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತಿಮ್ಮಾಪುರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಮೈಲುಗಳ ಮತ್ತು ಗಜುಲಪಲ್ಲೆ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಎರಡು ವಿಧವಾದ ಕಥೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವವು.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು:- ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಋಷಿಯು ನಲ್ಲಮಲ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತರಾಗಿ ಜೀವಿಸುತಿದ್ದರು. ಆ ಋಷಿಯ ಶಿಲಾಭಕ್ಷನಾಗಿ ಸದಾ ತಪೋಧ್ಯಾವಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇರಬಹುದು ಆತನಿಗೆ ಶಿಲಾದ ಎಂಬ ಹೆಸರುಬಂದಿತು. ಆತನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದರಿಂದ ಆತನ ಗೃಹಿಣಿ ಹೇಗಾದರು ಸಂತನವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಬೇಕೆಂದು ಆ ತಪೋದನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಆತ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅರ್ಧಾಂಗಿಯ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಸರ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಕುರಿತು ನಿಯಮ ನಿಷ್ಠೆಗಳಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡ ತೊಡಗಿದನು. ಭಗವಂತನಾದ ಶಂಕರನು ಆತನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಆತನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಹುತ್ತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಲಿದ್ದನು. ಶಿಲಾದನು ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಇದು ಪರಮೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆಯೇ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೇಲೆ ಶಿಲಾದನಿಗೆ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ಬೇಕಾದ ವರವನ್ನು ಬೇದಡಿಕೋ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು ಆಗ ಆ ಶಿಲಾದನು ಅರ್ಧಾಂಗಿಯ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಮರೆತು, ತನಗೆ ವಾಂಛನೀಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನೆದು ಸ್ವಾಮಿ, ನನಗೆ ನಿನ್ನ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸು, ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಆಗ ಸರ್ವಜ್ಞನೂ, ಸರ್ವಶಕ್ತನೂ, ಆದ ಸರ್ವೇಶ್ವರನು ಆತನ ವರವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅದನ್ನು ಕೂಡ ನೆರವೇರಿಸಲು ಇಚ್ಚಿಸಿ ಮುಗುಳ ನಗೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಶೇಖರ ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಆಗಲಿ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅರ್ಧಾಂಗಿಯ ಅಭಿಲಾಷೆಯು ಸಿದ್ಧಿಸಲಿ" ಎಂದು ಆಶಿರ್ವಾದಿಸಿ ಅದೃಶ್ಯವಾದನು.
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಹುತ್ತದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ ಉದ್ಬವಿಸಿ ಬಂದು ಶಿಲಾದನ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ಆಗ ಆ ಋಷಿಯ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಆ ಸಾದ್ವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಋಷಿ ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಾ ಮಹಾನಂದದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾದರು. ಆ ರೀತಿ ಮಹಾನಂದದಿಂದ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಆ ಮಾತ-ಪಿತೃಗಳು "ಮಹಾನಂದ"ನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವನ ಖ್ಯಾತಿ ಜಗಕ್ಕೆ ಸಾರಿತು.
ಅನಂತರ ಕೆಲವು ಮಹನೀಯರು ರುದ್ರಗೊಂಡನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಲೂ ಕಟಾಂಗಜನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸೋಪಾನಗಳಿರುವವು. ಆ ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚತುಸ್ಥಂಭ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿರುವುದು. ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚಲಿಂಗಗಳು
ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿರುವವು. ಆ ಸರಸ್ಸಿನ ಪೂರ್ವದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಜಾಗದಿಂದಲು ಪ್ರವಾಹ ಬರುವಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಂದಿಯ ಬಾಯಿಯಿಂದಲೇ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾವಿಸುವುದು. ಆ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ್ ಮೇಲೆ ನಟರಾಜ, ಶಂಕರ, ಸೂರ್ಯ, ವರಾಹ ಮೂರ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರವಾಹ ಎರಡು ತೂಬುಗಳಿಂದ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸರಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರವಹಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಇರುವ ಅಂದಾಜು ಸಾವಿರ ಎಕ್ಕರೆಗಳಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಂಗಾರವನ್ನೇ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವರು.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದರಾದವರು ಮಹಾನಂದಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮಾನವ ದೇಹವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿ ಹೇಳುವರು. ಮಾನವ ಶರೀರವೇ ಮಹಾನಂದಿ ಕ್ಸ್ಶೇತ್ರವು. ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತೈದು ತತ್ವಗಳೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರಕರಗಳು. ನಾಲ್ಕು ಅಂತರೇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ದೇವಾಲಯದ ಚತುಷ್ಟಯ ಗೋಪುರಗಳು.ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಸುಷುಮ್ನ ನಾಡಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸರೋವರವು. ಈಡ, ಪಿಂಗಳ ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಡಿಗಳೇ ಗುಡಿಯ ಬಹಿರ್ದೇಶೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸರಸ್ಸುಗಳು. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಆರನೂರು ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜರಗುವ ಹಂಸಜಪಗಳು.
ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸುಹುಮ್ನನಾಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ್ನಾಚರಿಸಿ, ಅತಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಓದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಆತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಯೇ ಶಿವಲಿಂಗವು.
ಸರ್ವೇಶ್ವರನು, ಸರ್ವಮಯನು ಅಂದರೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ತುಂಬಿರುವನು, ಹಸುವಿನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಹಾಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಚ್ಚಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವಂತೆ, ಭಗವಂತನೇ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಗಳು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತಿರುವನು. ಅಂಥಹ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳು ಪಾವನವಾದ ಭಾರತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಮಿಕ್ಕಿರುವವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶೈಲ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ಂದಿ ಎಂಬಯ್ರಯೆರಡು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಗಳಾಗಿರುವವು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದೊಳಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪಾನವಟ್ಟುದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವರು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ಪಾವನಟವನ್ನೇ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗೋವಿನ ಗೊರಸೆಯ ಗುರತು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವುದು. ಆದ ಕಾರಣ ಈ ಸ್ಥಳದ ಪುರಾಣ ಎಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲ್ಲವೆಂತಲೂ ಕೇವಲ ಸತ್ಯವಾದ್ದೆಂತಲೂ ನೋಡಿದಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದು.
ಕಾಮೇಶ್ವರಿದೇವಿಯ ಆಲಯವು ಈಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಗಿರುವುದು. ಆ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನ ಭಕ್ತರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭೈರಜ್ಯೋಸ್ಯರ ರಾಮಚಂದ್ರಯ್ಯನವರು ಮತ್ತು ಭೈರವಜ್ಯೋಸ್ಯರ ಮಹಾನಂದಯ್ಯನವರು ಮುಖ್ಯರು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೆ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯು, ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನು ನೆಲೆಸಿರುವರು.
ವಿರೂಪಣ್ಣನ ಮನೆ ದೇವರು ವೀರಭದ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ವೀರಭದ್ರ ವಿರೂಪಣ್ಣನವರ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಆಣತಿಯಿತ್ತನಂತೆ. ವೀರಭದ್ರನ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಕಾಲ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ವೀರಭದ್ರನ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ನಾವು ನೋಡಬಹುದು.
ಅಷ್ಟಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿಯ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಣ್ಣ ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತರಾಗಿ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ, ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬಂಡೆ ಕಲ್ಲಿದೆ. ಆದರ ಒಳಗಿನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ಕುಳಿತು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಂತೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಈ ಬಂಡೆಯ ಒಳಭಾಗ ನೋಡಬಹುದು.
ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ತಮ್ಮ ಅಚ್ಯುತರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೆನುಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿರೂಪಣ್ಣ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು ಎನ್ನುವ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಜಟಾಯು ಪಕ್ಷಿ ರಾವಣನನ್ನು ತಡೆಯಿತಂತೆ. ರಾವಣ ಕೋಪಗೊಂಡು ಪಕ್ಷಿಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನಂತೆ. ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಪಕ್ಷಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಕಾದು ರಾವಣ ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಕದ್ದೊಯ್ದದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸಿತಂತೆ. ರಾಮನು ಅದನ್ನು ಲೇ ಪಕ್ಷಿ ಎಂದು ಕರೆದು ಅದು ಲಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನಂತೆ. "ಲೇ ಪಕ್ಷಿ" ಎಂದದ್ದೆ, ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ 'ಲೇಪಾಕ್ಷಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪಟ್ಟಣ. ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಇದು ೧೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ೨೭ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹ. ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಈಗ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದು ಮರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇದು "ಶೈವರ ಅಜಂತಾ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ
ಎರಡನೆ ಪ್ರಾಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಬೃಹತ್ ಆಕಾರದ ಏಳು ಹೆಡೆಯ ನಾಗನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ನಾಗಲಿಂಗವಿದೆ. ನಾಗಲಿಂಗನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕತೆ ಹೀಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಊಟ ಮಾಡಲು ಬಂದಾಗ ಅವರ ತಾಯಿ ಇನ್ನೂ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.
ಬಂಕಲಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊರಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾಲುಗಳಿದ್ದು, ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕೈದು ಸಾಲುಗಳು ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಸಿಂಹ , ಹಂಸ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಯ ಕೆತ್ತೆನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಂತರ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ ಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಸಾಲಿದ್ದು ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮಸೂತ್ರದ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ತುಂಬ ನಾಜೂಕಿನ ಕೆಲಸವಿದೆ. ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಾದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ವಿವರವಾಗಿ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಾಜೂಕಿನ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶಿಖರವು ಅನೇಕ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿದ್ದು ಈಗ ಶಿಖರದ ಕುರುಹುಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆಕಂಡು ಸವಿಯುವುದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು/ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಕಲ್ಲು ಹುಡುಕುವವರು, ತರುವವರು, ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡುವವರು, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವವರು, ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಕೆತ್ತನೆಗಾರರು, ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಒಳಗೊಂಡತೆ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುತಜ್ಞನಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಮಾದರಿ ನಕ್ಷೆಯು ಸಿಧ್ಧವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಅನುಸಾರವೇ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ನುರಿತ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಕೆತ್ತಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ , ಇನ್ನೂ ಕೆಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಯ್ಸಳರು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಿತ್ತ ಅದಮ್ಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೆ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಬುತ ದೇವಾಲಯಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು.