polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಗುಲ್ಮದ ರಚನೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅದು ನಾನಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲುದು. ಆದರೆ ದೇಹದ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳೂ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮವೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಯಾವ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಎಸಗದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗುಲ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿಬಿಡಬೇಕಾದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವ ವಿಶೇಷ ತೊಂದರೆಯೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಎಡ ಅಂಗೈಯನ್ನು ಬೆನ್ನಿನ ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟರೆ ಅದು ಉದರದೊಳಗೆ ಗುಲ್ಮ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಷ್ಟಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿಯೂ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ಗುಲ್ಮ ಉಂಟು. ಇದರ ತೂಕ ಸುಮಾರು 200 ಗ್ರಾಮ್.
ಮಿರಾಜ್ 630 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೊಂದಿದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಹೋಟೆಲ್-ಕ್ಯಾಸಿನೊ ಆಗಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿನ್ನದ ಕಿಟಕಿ ಛಾಯೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಚಿನ್ನದ ಧೂಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ .ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೇ ವೈನ್ ವೇಗಾಸ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ತಂದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಿರಾಜ್ ನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ನಗರದ 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕುಸಿತ ಅನುಭವಿಸಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ ರಾಜ್ಯ ಜೂಜು ಆಡುವುದನ್ನು ಕಾನೂನು ಬದ್ದವಾಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು . ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಫ್ಯಾಶನ್ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗನಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ , ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ, ಉನ್ನತ ಪ್ರೊಫೈಲ್ , ಯೋಜನೆಯ ನಡು ಆರಂಭಿಸಲು ದೇಶದ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಆಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ತೆರೆದಾಗ, ಮಿರಾಜ್ ಎಲ್ಲಾ ಟೇಬಲ್ ಆಟಗಳ ಮೇಲೆ ಭದ್ರತಾ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಸಮಯ ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಸಿನೊ ಆಗಿತ್ತು.
ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೃತಕ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರ 7 ಮತ್ತು 8, ಜೊತೆಗೆ 9 ಗಂಟೆಗೆ ರಾತ್ರಿಯ "ಜ್ವಳಮಿಖಿ ಉಗುಳುವ ಪರ್ವತಗಳು". ನಂತರ ತನ್ನ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸ್ತಿ ಎಲ್ಲಗಿಒ ತೆರೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವೆಟ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಹೆಚ್ಚು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಓಡರಂಟ್ ವಾಸನೆ ತಪ್ಪಿಸಲು 1996 ರಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿಸಲು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಮರ್ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಮತ್ತು ಪಿನಾ ಕೊಲಾಡ ಸುಗಂಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ನವೀಕರಣ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2008 ರಂದು ಹೊಸ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್, ನಿಜವಾದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಸ್ಫೋಟಿಸಿತೋ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ಫುಲ್ ಡೆಡ್ ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಮಿಕಿ ಹಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಬ್ದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಹ ವರ್ಧಿತ ಅನುಭವ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಮಿರಾಜ್ ಡೆವಲಪರ್ ಸ್ಟೀವ್ ವೈನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ಬರ್ಗ್ಮನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 22, 1989 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಹಣ, ಜಂಕ್ ಬಾಂಡ್ಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಸೈಟ್ ಹಿಂದೆ ಕಾಸ್ತವೆಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ರೆಡ್ ರೂಸ್ಟರ್ ನೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಾಗಾಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. 1980 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ವೈನ್, ಒಬ್ಬ ಕುಟುಂಬ ಸ್ನೇಹಿತ, 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ರೆಸಾರ್ಟ್, ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿನೊ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ರೋಜರ್ ಥಾಮಸ್ ಕೇಳಿದರು. ಅದು ಮಿರಾಜ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್, ಆಯಿತು ಮತ್ತು 1989 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಮಿರಾಜ್ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿನ, ನೆವಾಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಇದೆ 3.044 ಕೊಠಡಿ ಪಾಲಿನೇಷ್ಯನ್ ಥೀಮಿನ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿನೊ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೆಸಾರ್ಟ್ ಡೆವಲಪರ್ ಸ್ಟೀವ್ ವೈನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಮ್ಜಿಎಮ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದೆ .
ಮಿರಾಜ್ ಮುಂದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೈನ್ ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫ್ರೀ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸೈನ್ ಆಗಿದೆ. ರೆಸಾರ್ಟ್ ಹೋಟೆಲ್ ನೆರೆಯ ಉತ್ತರ ಟ್ರೆಷರ್ ಐಲೆಂಡ್ ಹೊಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿನೊದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಚಿತ ಟ್ರಾಮ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
ಹೋಟೆಲ್ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೃತ್ಕರ್ಣ ಪಾಮ್ ಮರಗಳು, ನೀರಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ, ಮತ್ತು ಇತರ "ಮಳೆಕಾಡು" ಸಸ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೀಗ್ ಮತ್ತು ರೊಯ್ ಅವರ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ. ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮನ್ನಿ ಕಾಮನೋವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.
ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದವರು ಎಂದಾದರೂ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ,ದೊರೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಇವರಿಗೆ ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಿತ್ತು. ಜಹೇಜ್‌ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ, ಪ್ರಾಚೀನ ಇರಾನ್‌ ಬಗೆಗಿನ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ: "ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡಿದವನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಅಥವಾ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಔತಣವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು, ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ವಿವಾಹ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಅಥವಾ ಈ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಆಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಿದ ಉಡುಗೊರೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.ನೋಂದಾಯಿತ ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೊತ್ತವು 10,000 ಡೆರಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆತನು/ಆಕೆಯು ಅದರ ಎರಡರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯುಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ವಿಮೆಯ ತತ್ವಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ
ತವಾಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಖಾರ್‌ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಪೆಮಾ ಅವರು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದು, ಒಬ್ಬಳು ಪುತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ. 2000 ಇಸವಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸೇರಿದ್ದ ಪೆಮಾ 2005 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. 2010 ರಲ್ಲಿ ತವಾಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.ವಿವಿಧ ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ: ಮೃದು ಭಾಷಿಯಾಗಿರುವ ಪೆಮಾ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವ ಹವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಜಪಾನ್‌, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌, ಮಕಾವ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು, ಬೋಧಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿರುವುದರ ಜತೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ತವಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕಮೆಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪೆಮಾ ತವಾಂಗ್ ನಿಂದ ಬಂದವರು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಲು 2011 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಸಿದರು. .ಮುಕ್ತೊ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರನ್ನು ಕೂಡಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 21, 2011 ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆ & ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಅವರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಜೂನ್ 1 2014 ರಂದು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಯಾದರು. ಕಿರಿಯ ಸಿ.ಎಂ. ಹಸನ್‌ ಫಾರೂಕ್‌ ಪೆಮಾ ಖಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಅತಿಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಗೌರವ ಎಂ.ಒ. ಹಸನ್ ಫಾರೂಕ್‌ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಫಾರೂಕ್‌ ತಮ್ಮ 29ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಪೆಮಾ ಖಂಡು ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪೆಮಾ ಖಂಡು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈ 2016 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಕಾರವು ಎರಡು ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಿಂದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅರುಣಾಚಲ, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ನಬಾಮ್ ತುಕಿ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಪೆಮಾ, ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂರತದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಬ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಭಿನ್ನಮತೀಯರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ್ನು ಮರಳಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದು ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಅವರು ಮೊಂಪಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.
37 ವರ್ಷದ ಪೆಮಾ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಚೀನಾ ಗಡಿ ತವಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲುಗುತಾಂಗ್ ಬಳಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೋರ್ಜಿ ಖಂಡು ನಿಧನರಾದರು.
ಕನ್ನಡ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ, ಆತ್ಮಕಥೆ, ತುಳು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯಶವ೦ತಿಯವರು 'ಅ೦ಕಣದೊಳಗೆ ಮಹಿಳೆ'ಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಭಾರತದ ವೀರ ಮಹಿಳೆಯರ, ಸಮಾಜದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊ೦ಡ ಸಾಧ್ವಿಯರ, ರಾಜಕಿಯ ರ೦ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುರುಷನಿಗೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ದಿಟ್ಟತನದಿ೦ದ ಎದುರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಮಹಿಳೆ ಎ೦ಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಇ೦ದಿರಾಗಾ೦ಧಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಇವರ ಅಭಿಮಾನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿ೦ಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಗೈದ ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಮಗ್ಗುಲುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರೌಢ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ತ೦ದೆಯ ಹೆಸರು ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿದೇವಿ ತು೦ಬು ಸ೦ಸಾರದ ಸ್ವಚ್ಚ ಹೃದಯದ ಸಾಧ್ವಿ.
ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದ್ದು ಪಲಿಮಾರಿನ ಬೋರ್ಡ್ ಎಲಿಮೆ೦ಟರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ.
೧೯೫೩-೫೪ರಲ್ಲಿ ಎ೦ಟನೇ ತರಗತಿಯ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪರಿಕ್ಷೆಯೊ೦ದಿಗೆ ಇವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿದಯ ಹೆಳಬೆಕಾಯ್ತು. ಆದರೇನ೦ತೆ, ಬದುಕಿನ ಸಾದನೆಯ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಶಾಲೇ ಕಲೇಜೇ ಬೇಕೆ೦ದಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಮಾನವ ಕುಲದ ದಾರಿದೀಪಗಳಾದ ಬಸವಣ್ಣ,ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸ೦ಚಿಹೊನ್ನಮ್ಮ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರೇ ಇವರಿಗೆ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದರು. ಅವರ೦ತೆ ಇವರು ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿ೦ದ, ತಮ್ಮನ ಸಹಕಾರದಿ೦ದ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ತನಕ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಕಲಿತರು.
ಇವರ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ತಾಯಿ ಬೇರು-ಇವರ ಅಜ್ಜಿ. ಇವರ ಅಜ್ಜಿ ಹೆಳುವ ಕಥೆ-ಕವನಗಳನ್ನು ಕೆಳುತ್ತ ಇವರಿಗೆ ಕಥೆ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಯಶವ೦ತಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿ೦ದಲೂ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು. ಒ೦ದನೇ ತರಗತಿಗೆ ಅಡಿ ಇಟ್ಟ ಬಾಲಕಿ ೧೯೪೭ರ ಮು೦ಜಾನೆ ಎದೆಯ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊ೦ಡು ಸ್ವಾತ೦ತ್ರ್ಯೊತ್ಸವದ ದೊಡ್ಡ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಆದರೆ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತ ಜಯಕಾರ ಹಾಡುತ್ತ ನಡೆದ ಸ೦ಭ್ರಮದ, ರೊಮಾ೦ಚನದ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಮು೦ದೆ ರಾಜಕೀಯ ಸೇರಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಯು-ಟರ್ನ್ ಅಪ್ಪಟ ಪವನ್ ಶೈಲಿಯ ಸಿನೆಮಾ. ಇದು ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಗರಿ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಎಷ್ಟನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುವ ಅವರ ಬದ್ಧತೆಯೇ ನನಗಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಇಡಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದದ್ದಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಏನನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅದೆಲ್ಲಾ ಬೇಕಾದದ್ದೇ. ಉಳಿದ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ನಾಯಕ-ನಾಯಕಿಯ ಅನಗತ್ಯ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೇನನ್ನೋ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತಕ್ಷಣ ವಿದೇಶದ ಯಾವುದೋ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲೋ ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಪದ್ಯಗಳು, ಹೆಜ್ಜೆ-ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ನಾಯಕನ ವೈಭವೀಕರಣ, ನಾಯಕ ಹೊಡೆಯುವ ಮುಂಚೆಯೇ ನೆಲಕ್ಕುರುಳುವ ಹಿಂಬಾಲಕರಿರುವ ಖಳನಾಯಕ- ಇವೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್’ನಲ್ಲಿ ಏನೇನು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೋ ಅವೆಲ್ಲಾ ಇನ್ನೇನನ್ನೋ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ!
ನಮಗೊಂದು ಹೊಸ ಯೋಚನೆಗೆ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್’ಪ್ರೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್’ಟರ್ನ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಚನಾಳ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೇತಾಡಿಸಿದ್ದ ದೇವಿಯ ಮುಖದಂತಿದ್ದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತು. ಅದನ್ನೇ ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ‘ಯು-ಟರ್ನ್’ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಯದ ಲೇಪನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಕೀಲನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಗಣಪತಿಯ ಮುಖವನ್ನೂ ಇದೇ ಥರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸ್ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳದ್ದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಿದೆ. ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಒಬ್ಬರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಬ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಬಿ.ಕೆ. ನಾಯಕ್ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪೋಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಗಳು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಆಶಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಪೇದೆಯು “ಸಾರ್. ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗ್ಲಾ?” ಎಂದು ಕೇಳುವಾಗ ಪೋಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಬದ್ಧತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ವಕೀಲನ ಮನೆಯಿರುವ ಅಪಾರ್ಟ್’ಮೆಂಟ್’ನಲ್ಲೇ ಕಾವಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪೇದೆಗೆ ನಾಯಕ್ ತಿಳಿಸಿ ಹೊರಟಾಗ, ಆ ಪೇದೆಯ ಗೊಣಗುಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜತೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ ಒತ್ತಡ, ರಾಜಕಾರಿಣಿಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಡಬಲ್ ರೋಡ್ ಫ್ಲೈ ಓವರ್’ನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಸುಂದರ್ ಸಾವು ನಡೆದುದು ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ‘ಆತ್ಮಕತ್ಯೆ’ ಎಂದು ಷರಾ ಬರೆದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ನಾಯಕ್’ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ರಹಸ್ಯ ಭೇದಿಸುವ ಆಸೆಯಿದ್ದರೂ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಾಯ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವುದು- ಇವೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.
ಪವನ್ ನಿರ್ದೇಶನವೆಂದ ಮೇಲೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಇವೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರವೇ. ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ದೂರದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅಲೆಯಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್, ಅಪಾರ್ಟ್’ಮೆಂಟ್’ಗಳು ಇವನ್ನೇ ಬಳಸಿ ನೆರಳು-ಬೆಳಕಿನ ಆಟವನ್ನಾಡಿಸಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಎನ್ನುವಂತೆ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ‘ಯು-ಟರ್ನ್’ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರನ್ನು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆಂದು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ, ಆ ಬಳಿಕ ಅವರ ಹೊಡೆದಾಟವಾಗುವಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಟಾರ್ಚ್ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ನೋಡುಗನಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎಂದಾದರೂ; ಲಾಕ್ ಓಪನ್ ಆಗದೇ ಇರೋದು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪೋಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.
‘ಯು-ಟರ್ನ್’ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾತನು ಮಾದಕದ್ರವ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ ಮಾದಕವಸ್ತುವನ್ನು ಮೊದಲು ಲೂಸಿಯಾ ಚಿತ್ರದ ಸಿ.ಡಿ.ಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ! ಆ ಬಳಿಕ ಪೋಲೀಸ್ ಆ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅರೆಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಲ್ಲಿ ‘ಲೂಸಿಯಾ’ದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸತೀಶ್ ನಡುವಿನ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾಗುವ ದೃಶ್ಯವೊಂದು ಇಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾದಕವ್ಯಸನಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಇಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ಹೊರಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಲೂಸಿಯಾ ಮಾದರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸ್’ನ ಒಂದು ಮಾತಂತೂ ಪ್ರತಿಶತ ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್ ಲೂಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತಿತ್ತು. ಅದೇ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೋ ಏನೋ ಎಂಬ ಸಂಶಯವಿನ್ನೂ ನನಗಿದೆ!
ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವೇನೋ ಎಂದನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್'ನ ಸಿ.ಎ. ಸುಂದರ್, ಮಾಯಾ, ಮಾಯಾಳ ಗಂಡ ರಿತೇಶ್, ರಚನಾ, ರಚನಾಳ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯ, ಮಾಯಾ-ರಿತೇಶ್ ಮಗಳು ಆರ್ಣಾ ಹೀಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರಗಳೊಡನೆ ರಚನಾ ತಾಯಿ, ವಕೀಲನ ಕುಟುಂಬ ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ, ಆದರೆ ಅದು ಯಾರೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹೇಳದೆ ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿರುವ, ಫ್ಲೈ ಓವರ್’ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಸಿಸುವ ವಯಸ್ಸಾದ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರಣವೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹವುಗಳೇ ಪವನ್ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು!
ಇನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಅಂಕ ನೀಡಿದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗದು. ಅಪಾರ್ಟ್’ಮೆಂಟ್’ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪಾರಿವಾಳದ ಕೂಗುಗಳನ್ನೂ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ!
ನಾಯಕ್ ಮತ್ತು ರಚನಾ ಮಾಲ್’ವೊಂದರ ಕಾಫಿ ಶಾಪ್’ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಾಲ್’ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಹಿತವಾದ ಸಂಗೀತ, ಜನರ ಗದ್ದಲ ಇವೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮನ್ನು ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೇ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಸನ್ನಿವೇಶದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಿಡಿಲನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೇ ಆಗಿದೆ.
30-40 ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೂ ಗಂಧದ ಮರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನೆಲ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ 60ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೂ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗಂಧದ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡದ ಸುತ್ತಳತೆ 3ರಿಂದ 3.5ಅಡಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಗಂಧದ ಎಲೆಗಳು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕವು; ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರವು ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೊಂಡು ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಕನಿಷ್ಟ 50 ರಿಂದ 60 ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕು.
ಗಂಧದ ಚೇಗು ಎಂದರೆ ತಿರುಳು, ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಬಹಳ ಯೋಗ್ಯ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಮೃದುತ್ವ ಹಾಗೂ ಸುವಾಸನೆ ಈ ಮರವನ್ನು ಗುಡಿಗಾರರು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ತುಂಬಾ ನೆಣಪು. ಬೇರೆ ಮರಗಳಂತೆ ಗಂಧದ ಚಕ್ಕೆ ಏಳುವುದೂ ಕಡಿಮೆ.
ಗಂಧದ ಮರದ ಯಾವ ಭಾಗವೂ ಅನುಪಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಗಂಧದ ಕೊರಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಲಗೆಗೆ ಉಜ್ಜು ಗೊರಡು ಹಾಕಿ ನುಣುಪು ಮಾಡುವಾಗ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸಿಪ್ಪೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಆ ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ರೂಪ, ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಡುವೆ, ಬದಿಗೆ ಬೆಂಡಿನ ಗುಲಾಬಿ ಹೂವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಹಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಒಂದರಜೊತೆಗೊಂದರಂತೆ ಪೋಣಿಸಿ ಹಾರ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕುಶಲತೆಯೇನೂ ಈ ಹಾರ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನಾಯ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮಡಿದು ಕಟ್ಟಿ ಹಾರ ನೇಯುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಪದ್ಧತಿ. ಮಡಿದು ಕಟ್ಟಿದ ಈ ಸಿಪ್ಪೆಗಳ ನಡುವೆ ಗಿಣ್ಣುಗಳೋಪಾದಿ ನಡುವೆ ಸಿಪ್ಪೆಗಳ ಸುತ್ತುವಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಗಿಣ್ಣುವಿಗೂ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ನಡುವೆ ಹಾಗೂ ಹಾರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಡಿನ ಹೂವನ್ನು ಪೋಣಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಹಾರ ತಯಾರಿಸಲು ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚು ತಗಲುತ್ತದೆ. ಕೌಶಲ್ಯವೂ ಅಗತ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು. ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯದ ಮಣಿ ಪುಷ್ಪಹಾರ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮಣಿಯನ್ನು ಹಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗಂಧದ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನೇ ಮಣಿಯಂತೆ ಕೈ ಚಳಕದಿಂದ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಣಿಯು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಸಿಪ್ಪೆ ಉಂಡೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಪೋಣಿಸಿ ಹಾರ ನೆಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಾರಗಳು ಆಳುದ್ದ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೂರು ದಾರ ಅಥವಾ ಎಳೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪುನಃ ಮೂರು ಎಳೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಬೆಲೆ ದುಬಾರಿ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಧದ ಹಾರಗಳನ್ನು ಅತಿಥಿ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಇವರು ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹತಾರಗಳು ಹಲವು. ಮರ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಆಚಾರಿಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅರಗಳು ಹಲವು. ಡ್ರಿಲ್ ಮಿಶನ್, ಸುತ್ತಿಗೆ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಗರಗಸ, ಉಜ್ಜುಗೊರಡು ಇಕ್ಕಳ, ಮಟ್ಟ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಇವರೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಗುಡಿಗಾರರ ಕೆಲಸ, ಕೈಚಳಕ ಸಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿವಿಧ ಚಾಣಗಳಿಂದ; ಉಳಿಗಳಿಂದ-ಬಾಗಿನಚಾಣ, ಪಟ್ಟಚಾಣ, ಕಡೀಚಾಣ, ಕೊಚ್ಚಿಗಿಚಾಣ, ಮೂಲೆಚಾಣ, ಚೂರಿಚಾಣ, ಕೊರೆಚಾಣ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಚಾಣಗಳನ್ನು ಗುಡಿಗಾರರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಾಣಗಳ ಬಾಯಿ ಅರ್ಧ ನೂಲಿನಿಂದ 3/4 ಇಂಚಿನವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಗುಡಿಗಾರರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಉಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಮೊನೆ ಉಳಿ, ಕಡಿ ಉಳಿ, ಬಾಗಿದ ಉಳಿ, ಮೂಲೆ ಉಳಿ, ಕೊರೆ ಉಳಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವು ಮುಕ್ಕಾಲು ಇಂಚಿನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಇಂಚಿನವರೆಗೆ ಬಾಯಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗುಡಿಗಾರರು ಬಳಸುವ ಕೆತ್ತನೆಯ ಹತಾರಗಳು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಜರಿ ವಸ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕಮ್ಮಾರರಿಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಕೊಟ್ಟು ತಯಾರಿಕೆಯ ವೇಳೆ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದು, ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟು ಬೇಕಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಗುಡಿಗಾರನಿಗೆ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹತಾರಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಆತ ಸಾವಿರ ರೂಪಯಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುಡಿಗಾರರ ಕೃತಿಗಳು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮೂರ್ತಿ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕಲಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಕೈ ಚಾಮರ, ಗುಂಡಿ, ಜಪಮಣಿ, ಮಂಟಪ, ಕಾಗದ ಕತ್ತರಿಸುವ ಚಾಕುಗಳು, ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡುಗಳು, ಆನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಕುಡುಗೋಲು, ಲಟ್ಟಣಿಕೆ, ಮಂದಾಸನ, ತೇರು, ಬಾಗಿಲ ಚೌಕಟ್ಟು, ರಥಗಳ ಮಾದರಿ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇವರು ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಇಂಚಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಇವರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಕೈಯಿಂದಲೇ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದಂಥವನ್ನೂ ಸಹ ಚಾಣದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇವರು ಕೈ ಮೂಲಕ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗಾಧ ತಾಳ್ಮೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಟದೃಷ್ಟಿ, ಚಚ್ಚರದ ಕಾರ್ಯ ಇದು. ಇಷ್ಟೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುಡಿಗಾರರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕರಾವಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ ಪದ್ಧತಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹವ್ಯಕರಂತೆಯೇ ಸಪ್ತಪದಿ, ಮೆಟ್ಟಕ್ಕಿ, ಲಾಜಾಹೋಮ, ಅರುಂಧತಿ ದರ್ಶನ, ಫಲಶೋಭನ, ಹವನ ಎಲ್ಲವೂ ಇವರಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ಹವ್ಯಕರಂತೆಯೇ ಹುಡುಗಿಯ ಸೋದರಮಾವನಿಗೆ ಇವರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ. ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದು ಕೊಡಲು ವಿವಾಹಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವವನೂ ಸೋದರಮಾವನೇ. ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಈತ ದೀಪಧಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹವ್ಯಕರಲ್ಲಿ ಸೋದರಮಾವ ದೀಪ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಥಟ್ಟನೆ ನೋಡಿದಾಗ ಹವ್ಯಕ ಸಮಾಜದ ವಿವಾಹದಂತೆಯೇ ಗುಡಿಗಾರರ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈಗೀಗ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಗುಡಿಗಾರರ ಹೆಂಗಸರು ಮದುವೆ-ಮುಂಜಿ ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ಮೊಳಗಳ ಸೀರೆಯನ್ನು ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೆಂಗಸರಂತೆ ಉಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಅಂಶ ಇದು ಗುಡಿಗಾರರ ಮದುವೆ ಮನೆಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರಗೆಲಸ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಬಡಗಿ-ಆಚಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ಶ್ರೀಗಂಧದಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಗುಡಿಗಾರರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಡು, ಮಣ್ಣು, ಕೊಂಬು, ದಂತಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಇವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಡಿನಿಂದ ಹೂವು, ಮಾಲೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಂಬು, ದಂತಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಂಧದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಂಧದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಡಿಗಾರರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಡಿಗಾರರನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಶೇಟ ಎಂದೂ, ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಅವರನ್ನು ಗುಡಿಗಾರರೆಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಉಂಟು.
ಗುಡಿಗಾರರಿರುವ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಸೊರಬ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಮೈಸೂರು ಗುಡಿಗಾರರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ'ಗಳಿವೆ. ಗುಡಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಈ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 30ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಹಕಾರೀ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಘವೂ ಒಂದು ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಮಂದಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳಿರುತ್ತಾರೆ. ವೃತ್ತಿನಿರತ ಗುಡಿಗಾರರು ಈ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು. ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಛೇರ್ಮನ್, ಒಬ್ಬ ಸೇಲ್ಸ್ ಮನ್, ಮೂವರು ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸಂಘದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನಿಡಲು ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಸಮಿತಿಯ ಎಲ್ಲ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಗೌರವ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು. ಅವರು ಸಂಬಳ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಳ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ 'ಸ್ಯಾಂಟಲೇಸೀ' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಯಾಂಟಲಂ ಅಲ್ಬಂ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜವೃಕ್ಷ. ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗಂಧದ ಮರ ಕಡಿಯುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ರಕ್ಷಿತ ಸಂಪತ್ತು ಅದು. ಗಂಧದ ಮರ ಅರ್ಧ ಪರಾವಲಂಬಿ ಸಸ್ಯ. ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಇತರ ಜಾತಿಯ ಗಿಡಮರಗಳ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಹೀರು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯದಾತ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಖನಿಜಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೀರಿಕೊಂಡ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹಸಿರೆಲೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಇದೆ.
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಗುಡಿಗಾರರು ಮೂಲತಃ ಗೋವಾದವರು. ಅರಮನೆಯ ಶೃಂಗಾರಕ್ಕೋ, ಗುಡಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೋ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರುಗಳು ಇವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಈ ವಲಸೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಂದ ಮತಾಂತರದ ಒತ್ತಡ ಬಂದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದತ್ತ ವಲಸೆ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಗುಡಿಗಾರರಿಗೆ ರಾಜಶ್ರಯ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು. ಕುಂಡೋದರಿ, ಮಳಸಾದೇವಿ, ರವಳನಾಥ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನ ಗುಡಿಗಾರರ ಕುಲ ದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಇಂದೂ ಗೋವದಲ್ಲಿರುವುದು ಆ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಇವರು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ಮೂಲತಾಣ ಗೋವಾ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವಂತಿದೆ.
ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ಶಿಲ್ಪಿ ಮಯ, ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸಾಲಂಕೃತವಾದ ಸಭಾಭವನವೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸ ಶಿಲ್ಪಿ ಮಯನಂತೆ ಅಲಂಕೃತ ಭವನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾದವನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ. ಈತ ದೇವಶಿಲ್ಪಿ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಬಡಗಿ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಕ್ರಮೇಣ ಬಂತು. ಇಂದಿನ ಬಡಗಿಗಳು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ವಂಶಸ್ಥರು ನಾವು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗುಡಿಗಾರರಲ್ಲಿಯೇ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಬಾಗಿಲು, ರಥ ತಯಾರಿಕೆ, ದೇವರ ಮಂಟಪ, ಗುಡಿ-ಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಾಣ, ಗುಡಿ ಒಳಗಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ , ಛತ್ತು ಕೆತ್ತುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿರುವುದು ಈ ಮಾತಿಗೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆ ಇವರೂ ವಿವಿಧ ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ವೇಳೆ ಗೋತ್ರ ಪ್ರವರ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರಧ್ವಾಜ್‌, ವಸಿಷ್ಟ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಗೌತಮ, ಕಶ್ಯಪ, ಕೌಂಡಿಣ್ಯ, ಕೌಶಿಕ ಮುಂತಾದ ಗೋತ್ರದವರು ಇವರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಸಗೋತ್ರ ವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ.
ಗುಡಿಗಾರ ಹೆಂಗಸರು ಕೇವಲ ಅಡುಗೆ, ಮನೆ ವಾರ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ದಿನ ಕಳೆಯುವವರಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗಂಡಸರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಡಿನ ಕೆಲಸ, ಮೂರ್ತಿ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ಹೊಳಪು ನೀಡುವಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರದೇ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು. ಗುಡಿಗಾರ ಹೆಂಗಸರು ಚುರುಕು ಬುದ್ಧಿಯವರು. ಕೈಗಳೂ ಅಷ್ಟೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚುರುಕು.
ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು, ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಮೂವರು ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು- ಡಾ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಹಾಗೂ ಪಂಡಿತ ಜವಹರಲಾಲ್‌ ನೆಹರು, ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಖಂಡ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ. ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ, ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ. ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು 'ಭಾರತದ ಭಾಗ್ಯವಿಧಾತರು'. ಈ ಚಿತ್ರ ಹಲವೆಡೆ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹರಿಜನ ಯುವತಿಯೋರ್ವಳ ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಚಿತ್ರ. ಇವು ಆಧುನಿಕ ಬಗೆಗೆ ಒಂದೆರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಚಾರಗಳು ಇಂದು ಕೊರಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊನರುತ್ತವೆ. ಸಿನಿಮಾ ನಟರುಗಳೂ ಗಂಧದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಧದ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಕಲಕತ್ತಾ, ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಕೊಚಿನ್ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ 'ಕಾವೇರಿ' ಎಂಪೋರಿಯಂ'ಗಳಿಗೆ ಗುಡಿಗಾರರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲಾಕೃತಿಗಳು ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಿಂದ, ಎಂಪೋರಿಯಂಗಳಿಂದ, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆಯನ್ವಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರುವ ಜಾಯಿಮಾನ ಇವರದಲ್ಲ. ಇವರ ಚಾಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುವೆಂಬುದಿಲ್ಲ. ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ದಾಖಲೆ ಇವರಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಹವ್ಯಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೂ ಗುಡಿಗಾರರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೂ ತೀರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ. ಬಹಳಷ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರಾಚರಣೆ ಹವ್ಯಕರಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಹವ್ಯಕರು ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳೇ ಗುಡಿಗಾರರ ಹಬ್ಬಗಳು. ಗುಡಿಗಾರರ ಮದುವೆ-ಮುಂಜಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುವವರೂ ಹವ್ಯಕ ಪುರೋಹಿತರೇ. ಹವ್ಯಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಸಿರ್ಸಿ, ಸಿದ್ಧಾಪುರ, ಕುಮಟಾ, ಸಾಗರ, ಸೊರಬಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡಿಗಾರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಹವ್ಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಬಂದಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಗುಡಿಗಾರರ ಅಂಗಡಿ ಹಾಗೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಾದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳೋ ಮೂರ್ತಿಗಳೋ ಇರುವುದುಂಟು. ಅಂಗಡಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗಲೇ ಗಂಧದ ಸುಗಂಧ ನಮ್ಮ ಮೂಗಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊರಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕೈ ಆಡಿಸುವ, ಕೊರಡನ್ನು ಸುಂದರ ಪುತ್ಥಳಿಯನ್ನಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ರೂವಾರಿಗಳು ಕಾಣಸಿತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ತಲ್ಲಿನತೆ ಇವರ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಕೈಗಳು ಯಂತ್ರ.
ಗುಡಿಗಾರಿಕೆ ಪುಡಿ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೀಗಂಧದ ಕೊರಡಿನಿಂದ. ಗುಡಿಗಾರರ ಕೈಚಳಕದಿಂದ, ಚಾಣಗಳ ಚುರುಕು ತಿರುಹುವಿನಿಂದ ಕೊರಡು ಕೊನರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶ್ರೀಗಂಧ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಯ ಪರ್ವತವೆಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಕವಿಸಮಯವಾಗಿರುವ ಮಲಯಮಾರುತಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ಬಂದಿರುವುದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಗಂಧದ ಮರಗಳಿಂದಲೇ.
ಗುಡಿಗಾರರು ಅಪಾರ ದೈವಭಕ್ತರು. ಇವರು ಶೈವ ಮಥಸ್ತರು. ದೇವತಾರಾಧನೆಗೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿದೆ. ಕುಂಡೋದರಿ, ಮಾಳಸ, ರವಳನಾಥ, ಇವರ ಕುಲದೇವರು. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಲದೇವತೆಗಳ ದೇವಾಯತನಗಳು ಗೋವಾದಲ್ಲಿದೆ. ಇವರ ಗುರುಮಠ ಶೃಂಗೇರಿ. ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಜಿ-ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗುಡಿಗಾರರು ತಾವು ರಚಿಸುವ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಆಕರವಾಗಿ ಮಹಾಭಾರತ, ರಾಮಾಯಣ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗೀತೋಪದೇಶ, ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ, ತಾಂಡವನೃತ್ಯ, ದಶಾವತಾರ, ದತ್ತಾತ್ರೆಯ, ಶೇಷಶಾಯಿ, ಕರ್ಣ-ಕುಂತಿ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಹೀಗೆ ಹತ್ತಾರು ಪೌರಾಣಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮೂರ್ತಿ ರೂಪವಾಗಿ ಮೈತಳೆಯುತ್ತವೆ, ಈಗೀನ ಆಧುನಿಕ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಲೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾತು ಗುಡಿಗಾರರ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಂತೂ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಸತ್ಯವಾದದ್ದು. ಕೊರಡೊಂದು ಸುಂದರ ಪುತ್ಥಳಿಯಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ನೂರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವುದುಂಟು. ಇನ್ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಯಿಗಳ ಬೆಲೆಯ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಇವರ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ.
ಗುಡಿಗಾರರು ಶೈವ ಮಥಸ್ತರು. ಜನಿವಾರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಸುವವರೂ ಹವ್ಯಕ ಪುರೋಹಿತರೇ. ತಂದೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಪನಯನವಾಗದೆ ಮದುವೆ ನಿಶಿದ್ಧ. ಹಿಂದೆ ಹುಡುಗ ಒಂಭತ್ತು ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರುಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಉಪನಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಮದುವೆಯ ಮುಂಚಿನ ದಿನವೂ ಮದುಮಗ 'ವಟು'ವಾಗುವುದೂ ಉಂಟು.
ಗುಡಿಗಾರರು ತಂದೆ-ತಾಯಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಸಮಾಜದವರ ಮೇಲೆ ಹೊಸಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಗುಡಿಗಾರರ ಮೇಲೆಯೂ ಹೊಸಗಾಳಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾತಿಯ ವಿವಾಹಗಳೂ ಕೆಲವು ನಡೆದಿವೆ.
ಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ತಯಾರಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಚಾಣಗಳಿಂದ ಕೊರಡನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಬರುವ ಪುಡಿಗಳನ್ನು ಗುಡಿಗಾರರು ಎಸೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಊದುಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಊದುಬತ್ತಿ ಈ ಪುಡಿಯಿಂದ ಗಂಧದ ಸುವಾಸನೆ ಸೂಸುವುದು.
ದೇವನಯ್ಯ ಪವನರ್- ಇವರು ಜಿ.ದೇವನಯ್ಯನ್ ನಾನಾಮುತ್ತನ್ ತೇವನಯ್ಯನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದಾರೆ. ಇವರ ಕಾಲ ೧೯೦೨-೧೯೮೧. ಇವರು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವನಯ್ಯ ಪವನರ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮಿಳ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮಾಡಿದವರು. ಆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು.
೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ದೇವನಯ್ಯ ಪವನರ್ ರವರು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯು ಜಗತ್ತಿನ ಪುರಾತನ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಇಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲವೆಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದರು.
ದೇವನಯ್ಯ ಪವನರ್ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕವಿಗಳಾಗಿ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಶಬ್ಧಕೋಶಗಳನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೆನ್ ತಮಿಳ್ ಸೆಲ್ವರ್ ಎಂಬ ತಲೆಬರಹ ಅವರ ಅನುಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳ್ ನಾಡಿನ ಸರಕಾರ ಅನುವೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.