polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅಪಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ನಂತರ ಅಪಾಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು, ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಅಳೆದು ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಥವ ಅಪಾಯಗಳ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತಿಳಿಯ ಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಗೆದು ಕೂಳ್ಳಳು ಕೊಂಚ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮೂಲಭೂತ ತೊಂದರೆವೇನೆದರೆ ಕಳೆದ ಅಪಾಯಗಳ ವಿವರನೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮಾಹಿತಿಯ ಮೊದಲ ಮೂಲಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಅಪಾಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಅಪಾಯ ಘಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಸಂಭವ ಸಂಭವನೀಯತೆ. ಅಪಾಯ ಘಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧ದರಿಂದ -೫ದರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1 ಮತ್ತು 5 ಅಪಾಯದ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಧ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. (ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಕೂಳ್ಳಬೇಕು). ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮರು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳು, ಬಜೆಟ್ , ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ , ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ಅಂಶಗಳಳ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಾವನೆಗಳ ಕಾರಣ ಅಪಾಯಗಳ ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಅಪಾಯದ ಆಯ್ಕೆಗಳು: ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ , ಮಾರುಕಟ್ಟೆ , ಅಥವಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಂದಾಜುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಅಪಾಯದ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ .
ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸಲು ಖರ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು, ಅಥವಾ , ಲಾಭ ನೋವು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಥವಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅವಲಡಿಸಬೇಕು.
ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿವೆ
ಆರಂಭದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಧಾರಕ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು.
ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿವೆ, ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕು.
ಉ: ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಊ: ಚಟುವಟಿಕೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ವಿವರಿಸಿ ಗುರುತಿಸುವುದು.
ಉದ್ಯಮ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಂಭವನೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ , ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು , ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು, ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮದ ಗ್ರಾಹಕರು , ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಿಕ , ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು.
ಒಂದು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಆದ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು.
ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಣಕಾಸು ಅನ್ವಯಿಸಿದಂತೆ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅಳೆಯುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯವ್ಯಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂತ್ರ. ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳ್ಳಿ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇವೇ:
ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರತಿತಂತ್ರಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯೋಜನೆಯು ಅಪಾಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಾಗ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬೇಕು.
ಅನುಷ್ಠಾನ ಅಪಾಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು: ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಲಗೊಂಡಿದೆ
ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಗೇಷೆಯರು ಬಹು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ 16-18 ನೆಯ ವರ್ಷದ ವರೆಗೆ ಹಾಡು, ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ನಡೆವಳಿಕೆ, ಬರೆವಣಿಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೂದಾನಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಚಹಕೂಟಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದಂತೆ ಇವರು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಕರ್ತವ್ಯದಕ್ಷರಾಗುವರು. ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಕರಾದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಗೇಷ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಂಚಾಲಕಿಯರಾಗಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಗೃಹಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬಹುದು. ಗೇಷೆಯರೆಲ್ಲ ವಾರಾಂಗನೆಯರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಅವನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಬಿಡುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಗೇಷೆಯರು ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಧಾನಿಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಂಟು. ಗೇಷೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಕಾಲದೇಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತಿರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಇವರನ್ನು 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಗೇಷ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಹಣ ಗೇಷೆಯರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೆ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಭಾವನೆ. ಗೇಷೆಯರ ಬಹುಪಾಲು ಆದಾಯವೆಲ್ಲ ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಲಾಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಹಣವ್ಯಯಮಾಡಿದ ಒಡತಿಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವುದು.
ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುವರಿಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ ರಾಜಗೃಹಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ರವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯರು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಊಟದ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯರಾದರೆ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನೋದವನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂದುವರಿದು, ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಗೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶ ಫೋಟೋಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಿಯೋ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಅರ್ಥ ಹೊರತಾಗಿ, ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಬಳಕೆದಾರರು, ರಿಸೀವರ್ ಪಿಂಗ್ ಬಳಸುವ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಚಾಟ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು, ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ಗಳನ್ನು, ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಕಡತಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು ವಿಸ್ತೃತ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಾಟ್ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ಮರೆಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಕಂಪನಿಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉಚಿತ ಧ್ವನಿ ಕರೆ 2 ಜಿ, 3 ಜಿ ಮೇಲೆ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಇದೊ೦ದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸುವ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳ ಇನ್ಸ್ಟೆಂಟ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ಪಠ್ಯ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಜೊತೆಗೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ಇತರ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ಗಳನ್ನು, ಭಾವನೆಯನ್ನು, ಚಿತ್ರಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು, ಆಡಿಯೊಗಳು, ಕಡತಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು, ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಪ್ರತಿ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.ಹೈಕ್ ಇದು ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ಸ್ತಪಿಸಲಲಿತು,ಹೈಕ್ ಮೆಸೆಂಜರ್ ಭಾರತಿ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ನ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ
ಸೀಮಿತ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು.
ಗ್ರಾಹಕರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಆದರು, ಅನುಕೂಲಕರ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹೊಂದಬಹುದು.
ಎಟಿಎಂ, ಅಂತರಜಾಲ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಪಾವತಿ ಗೇಟ್ವೇ, ಉಲ್ಲೇಖಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುಂತಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇವೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಧಾರಿತ ಚೇತರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಚೇತರಿಕೆ ವೆಚ್ಚದ ಕಡಿತ ಹಾಗೂ ಎನ್ ಪಿ ಎ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಬಂದಿವೆ.
ನವೀನ , ಜಾಗೆ ಅಥವಾ ಸುಧಾರಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಖ್ಯ ಬಲದ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಹಣಕಾಸುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆ ಎಲೆಕ್ತ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್.
ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡ ಕಡಿತ, ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚ ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ವೇಗದ ಹೆಚ್ಚಳ.
ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು, ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಸಂಖ್ಯೆ, ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಬಾಕಿಯ ಮಾನದಂಡ, ಮುಂತಾದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸುವುದು.
ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಿಧ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಹರಿಗೆ ಕಡೆಗೆ ಸಜ್ಜಾದ ಇದೆ; ಸಗಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಭದ್ರತಾಪತ್ರಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಸ್ಟಾಕ್ ಗಳು, ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಜಾಲಬಂಧಗೊಂಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕು ವ್ಯವಹಾರ ಸೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಮೂಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಆಗಿದೆ.
ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನೇಕಬಾರಿ ರೀಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ರೀಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲವಾಗಿ ಹಣದ ಠೇವಣೆ ಮತ್ತು ಹಣದ ಸಾಲ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮನವಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ "ಚೆನ್ಟ್ರಲೈಸ್ಡ್ ಆನ್ಲೈನ್ ರಿಯಲ್-ಟಯ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇನ್ಜ್" ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಗಳು ಮನವಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಣ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸರ್ವರ್ಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಯಾವುದೇ ಶಾಖೆಯಿಂದ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉದಾಹರಣೆ: ಇನ್ಫೋಸಿಸಿನ ಫಿನಾಕಲೆ, ನ್ಯೂಚ್ಲಿಯಸಿನ ಫಿನ್ ವನ್ ಮತ್ತು ಒರಾಕಲಿನ ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ಚ್ಯೂಬ್ ಅನ್ವಯಿಕ ತಂತ್ರಾಂಶ.
ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಗಣಕಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾಲಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಿಂದ ತಮ್ಮ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
೧೯೭೦ರ ಮೊದಲು ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲು ಕೂಡ ಬಹಳ ಸಮಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಖೆಗೂ ಅದರದೇ ಆದ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ವರ್ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಖೆಯ ಸರ್ವರಿಂದ ಆ ಮಾಹಿತಿ, ಮಾಹಿತಿ ಸೆಂಟರಿನ ಸರ್ವರ್ಗಳಿಗೆ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಗಣಕಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಇಳಿಯಬಹುದು.
ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲವೆಂದರೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಗಮನದಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಆರಂಭದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಎಟಿಎಂಗಳು, ಅಂತರ್ಜಾಲ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯಪಡಿಸಿವೆ.
ಇಂದು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ದಿನೇ ದಿನೇ ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆ, ನಗರೀಕರಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದ ಕಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸ್ಥಳ ಬೇಕು. ಆದರೆ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ಜತೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಡಿಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಡಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೊದಲು ಒಂದು ಕಾಡಿನ ತುದಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಡು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅಂತಹ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೇ ಕಡಿದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಕಾಡುಗಳ ಸುತ್ತ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ‘ಕಾರಿಡಾರ್‌’ಗಳು ಇಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಕಾಡು ಒಂದೊಂದು ದ್ವೀಪವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿದರೂ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲೂ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿ ಯಾವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೆ ಸುರಕ್ಷಿತ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಡಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಜನ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ, ಈಗಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಪರಿಸರದ ಜತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂತರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಿ ಮಾನವ–ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಕುರಿತಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮೂಡಿಸಬೇಕು
ಪರಿಹಾರ: ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಮಾನವ–ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಡಿಗೆ ಬಾರದಂತೆ ಕಂದಕ, ಸೌರಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅರಣ್ಯದ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು, ಬಾಳೆಯಂತಹ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಗೂ ಬದುಕುವ ಛಲ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರುಚಿಕರವಾದ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸಿಗುವುದಾದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡುವುದು ಸಹಜ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಂತಹವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ, ನಾಶವಾಗಿದ್ದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂತತಿ ಮರುಕಳಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಟಿ, ಕಡವೆಗಳಿದ್ದವು. 50– 60ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಮಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರನ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾಟಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂತತಿ ವೃದ್ಧಿಸಿದೆ.
ನಾಗರಹೊಳೆ, ಬಂಡೀಪುರ, ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟದಂತಹ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಅನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆವಾಸದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವೃದ್ಧಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಮೊದಲು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಿಗಳು ನೀರಿಲ್ಲದೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ನೀರಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹುಟ್ಟು– ಸಾವಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಅದು ಅಭ್ಯಾಸಬಲ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೀನಮೇಷ ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಕೂತರೆ ಜನ ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವನ್ಯಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ರೋಷಾವೇಷ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕಾಡಂಚಿನ ಹಳ್ಳಿಗರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಂದರೆ ಪರಿಹಾರ, ಬೆಳೆಹಾನಿಗೆ ವಿಮೆ ನೀಡಬೇಕು. ಕಾಡಿನಿಂದ ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ವಿದ್ಯುತ್‌ ತಂತಿ ಬೇಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಯುಕ್ತ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯ ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ೩.
ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಕ್ಕದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಾನೆ ನಿರೋಧಕ ಕಂದಕ ಮತ್ತು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಹಾವಳಿ ನಡೆಸುವ ಕಾಡಾನೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಕಾಡಿಗೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾಡಾನೆ ತಡೆ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ತಂಡದಲ್ಲೂ ಸ್ಥಳೀಯರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ವರು ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ವಾಕಿಟಾಕಿ, ಗನ್ ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ‘ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಪಡೆ’ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ದಾಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸೂಚನಾ ಫಲಕ, ಸಭೆ ನಡೆಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಒದಗಿಸಿ, ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ದೊರಕುವಂತೆ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವುದು, ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಮ್, ನಾಲಾಬಂದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಹುಶಃ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀರುನಾಯಿ, ಸಿಂಗಳೀಕ, ಕರಡಿ, ಕೊಂಡುಕುರಿ, ಸಣ್ಣಹುಲ್ಲೆ, ರಣಹದ್ದು ಹೀಗೆ ಹಲವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಂಗನತಿಟ್ಟು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರೆ ಇಂದು ಒಂಭತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದರೊಡನೆ ನದಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಿಶೇಷ ಸಸ್ಯಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಯ ಕೆಲ ಭಾಗವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೋಳಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗಿಡ ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಒಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿದ್ದರೂ ಬದುಕಬಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಶಿಸಿಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಕಾಡಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಿಗೆ ರುಚಿಸದ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇಸಾಯ ಹಾಗೂ ಕಾಪು ವಲಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಬೆಳೆಹಾನಿ ತಡೆಯಬಹುದು. ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೆಲವು ರೈತರು ಟೊಮೆಟೊದ ಬದಲು ದಂಟಿನ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ತರಕಾರಿ ಮಳಿಗೆಯೊಂದು ಇವರ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆನೆಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಂತಹ ಕೃಷಿಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಂದಾಗುವ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ, ಅಲ್ಪ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರಿಹಾರಗಳು ಬೇಕಾಗಿವೆ. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚಿರತೆಗಳು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಿರತೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕುರುಚಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಬದುಕುಳಿಯಬಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಇವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಲವೆಡೆ ನಾಯಿ, ಹಂದಿ, ದನ, ಕುರಿಗಳೇ ಇವುಗಳ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಹಾರ. ಈ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೇ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಮಾನವನೊಡನೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ ೨.
ಹಿಂದೆಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಮಾನವ– ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಏರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಕಾಡು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಂತಹ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈಗ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಇಲ್ಲದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಡಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು. ಕೆಲವು ಸಲ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗಲೂ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೊಸ ಜಾಗ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮುಕ್ತ ಬೇಟೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವಿನಾಶದ ಅಂಚು ತಲುಪಿದ್ದವು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಬೇಟೆ ನಿಷೇಧ, ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧದಂತಹ ಉತ್ತಮ ಕಾನೂನುಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ಅಜಯ್ ಮಿಶ್ರಾ ಇವರು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರ೪)
ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು, ಕಾಡಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ನಾಶ, ಕಾಡಿನ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು, ಬಾಳೆ ಮುಂತಾದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್‌, ತೋಟಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಬೃಹತ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ನಾಲೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ರಸ್ತೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ. ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಡಿಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
ಈ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಗಿರಿ ಥಾರ್ ಸಹ ಇತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಹಲವು ಪಕ್ಷಿ, ಉರಗ, ಕಪ್ಪೆ, ಮೀನು ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರಭೇಧಗಳು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರದೇ ನಶಿಸಿ ಹೋಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ಕೊಡಗಿನ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ ಮೀನು, ಕೂರ್ಲ, ಊರ್ಲು, ಕೆಂಪು ಪುತ್ರಿ, ಬಾಳೆ ಮೀನು ಇಂತಹ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ನದಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಂಪ್-ಬ್ಯಾಕ್ಡ್ ಮಹಶೀರ್ ಮೀನು ಇಂದು ನಶಿಸುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ, ಶೆಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಆನೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತೋಳ, ಸಣ್ಣ ಹುಲ್ಲೆ, ದೊರವಾಯನ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಘರ್ಷ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಮಾತು. ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾವು, ಕೋತಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಘರ್ಷವಾದರೆ, ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕಾಡು ಹಂದಿ, ಕೃಷ್ಣಮೃಗ, ನರಿ, ಕರಡಿ, ಚಿರತೆಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ. ಅದೇ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡುಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹುಲಿ, ಆನೆ, ಜಿಂಕೆ, ಕಡವೆ, ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳ ಬಾಧೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಲಿಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಹಾನಿ ತಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಾದರಪಡಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳು ದುಬಾರಿ ಹಾಗೂ ಈ ಬೇಲಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಭಾಳಿಸಬೇಕು. ಈ ಶಿಸ್ತು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಅಳವಡಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ವ್ಯಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಇಂತಹ ಪ್ರಯೋಗ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಜೆಸಿಬಿ, ಲಾರಿಗಳು ಹೋಗುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲೇ ಹಳ್ಳ, ಕೆರೆಕಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹರಿಯುವ ನೀರು ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ. ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂ ಇದ್ದಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೂ ಆ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಿದಂತಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಅದು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರಲು ಬಿಡಬೇಕು.
ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನಾವು ಕೆಲ ಹಿನ್ನಡೆ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬಂಡೀಪುರದ ಬಳಿಯಿರುವ ಬೀರಂಬಾಡಿ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅತ್ತಿಕಲ್ ಪುರ, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಂಡಳ್ಳಿ, ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಕೆಲ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಿವಂಗಿ ಅಥವಾ ಬೇಟೆ ಚಿರತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ಈಗ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ತನಕ ಕಾಣಬರುವ ಮರವಿ ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿ ಮರವಿಯನ್ನು 1940ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಧಿಕಾರಿ, ಡಿ.ಎನ್.ನೀಲಕಂಠ ರಾವ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಂಗಳ ಕುತ್ರಿ ಇಂದು ನಶಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿದೆ.
1972ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಂದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ. ಇದೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಹಲವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡವು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾನವ- ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಚಿರತೆಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 286 ಜನ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಿಂದಿದ್ದ ಅರಣ್ಯದಂಚಿನ ಸಹನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಜನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುವುದು ಇನ್ನೂ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ
ದೇಶದಲ್ಲಿ 1970ರ ನಂತರ ಆದ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ಯ್ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮವಿದ್ದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು 29 ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳು, 5 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು, 8 ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ.
ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದಾದ್ಯಂತ ಕೇವಲ 1,200ರಷ್ಟಿದ್ದ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 400 ಹುಲಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ.
ನಾಡಿಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಂಥದ್ದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಪರ್ಶ, ಹಳ್ಳಗಳಿಗೆ ಬೀಳುವುದು, ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ರೈತರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಅಳವಡಿಸುವ ಸಾಧನಗಳು, ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆನೆಗಳು ನಾಡಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನು ಚಿರತೆ, ಕರಡಿ, ಹುಲಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿವೆ. ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯೆಂದರೆ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು ರಂಗನತಿಟ್ಟು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವುದು 70ರ ದಶಕದ ನಂತರವೇ. ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ, ಕೊಡಗು ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು.
ಮಾನವ– ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದೆ ಎಂಬ ವಾದದಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿಲ್ಲ. ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಫಲ. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಚಿರತೆಗಳು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಬೀದಿನಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಈಗ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿ ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗಲೂ ಟಿ.ವಿ., ಮೊಬೈಲ್‌ನಂತಹ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋಗುವುದು ಸರಿ ಅಲ್ಲ. ಈಗಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ಆದರೆ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ
ಈಗಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಮಾನವ – ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಯಿಂದಲೇ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ದೃಢಪಟ್ಟರೆ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ೫ ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಮೊತ್ತ ೩.೫೦ ಲಕ್ಷ ಇತ್ತು.
ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಾರದು. ನಗರಗಳ ಸುತ್ತ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಹ ಸಾಧುವಲ್ಲ.
ಬಾಡಿ ಶಾಪ್ : ಬಾಡಿ ಶಾಪ್ ಎಂಬುದು ಕಾಂತಿವರ್ದಕ ಮುದ್ರೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜೀಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮೂಲತಃ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನೆ ಹೆಚ್ಛಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮಾನವನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ,ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಯಾನ ಹಸ್ತ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಏನಾದರು ತೊಂದರೆಯಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಾರಿಟಿಯಿಂದಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯಾವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಪುನರುಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ, ಸಾವಾಯುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೋ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವುಳ್ಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಾದರೆ ಅದು ಸಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿನಾಮಕಾರಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೊಡನೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ನೈತಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜೀಕ ತೊಡುಗೆಯನ್ನು ಆಗಿಂದ್ದಾಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸಾಮಾಜೀಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನೌಕರರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದುದ್ದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗು ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮವಾಗಲಿ ಕೊಡುಗೆದಾರರ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿರಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಇರಬಹುದು.ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪೂರೈಸಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಈ ಸೇವೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಹಕನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗು ಸಮಾಜದ ಸೌಖ್ಯ ಎರಡು ಸಮನಾಗಿ ತೂಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ನಮಗೆ ಏನನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರೊದ್ಯಮಿಯು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನಗಲಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಒಂದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಗಳಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಕಡೆಗೂ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜೀಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬೇರೆರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವುದಾದರೆ,ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ತೂಗುವುದೆ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಅರ್ಥ. ಸಾಮಾಜೀಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೇಗೆ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ನೇಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಬ್ಬರೂ ಸೌಖ್ಯವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನಿನ ನಡವಳಿಗೆ : ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲವು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ : ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ನೈತಿಕ, ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಮಾಜೀಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಸ್ಥೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ : ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲು ಸಾಮಾಜೀಕ ಆತ್ಮಸಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು. ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮನವೊಲಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಈಡೆರಿಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತನ್ನ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಲಾಭಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಾಮಾಜೀಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಾಹಕ ಹಾಗು ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು.ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜೀಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಈ ಎರೆಡರ ಮದ್ಯೆ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಒಂದು ಮಾಡಲ್ಲು ಸೆತುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಅದು ಯಾವ ರೀತಿ ಎಂದರೆ :
ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸಲು ಈ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ಕೈ ಎತ್ತಿದಕೊಂಡು , ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ , ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಗಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವ್ಯಾಪರವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪ್ರಬ್ಬುಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಈ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸದಾ ಗ್ರಾಹಕರ ಆಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೇಕುಬೇಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಆಸಕ್ತಿತನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.