polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ರಶ್ದಿಯವರು ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು ಆದರೆ ತಾವು ಎಂದೂ ಮತೀಯರಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುವರು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ರಶ್ದಿಯವರು, "ಫತ್ವಾದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುಲು ಹೊಂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಭಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ" ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು "ತಮ್ಮ ಮುಸ್ಲಿಂ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿದರು.
ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆಯಿತ್ತರು", ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ರಶ್ದಿಯವರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಾವು ಆ ರೀತಿ "ಸೋಗುಹಾಕಿದ್ದಾಗಿ" ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಇವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವವರ ಹಾಗೂ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದವರ ಮಧ್ಯದ ಬಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಬೀರುವಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಉಚ್ಚ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಪರ ವಾದಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ರಶ್ದಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೫ರ ಮಧ್ಯ-ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಅಥಿತಿ ಅನಿಸಿಕೆ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ರಶ್ದಿಯವರನ್ನು ಇಸ್ಲಾಂ ಸುಧಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು:
ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಲವು ಯಶಸ್ವಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಷೆ ಗಳಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನೇ ರಶ್ದಿಯವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ೨೦೦೫ರ ಕಾದಂಬರಿ ಶಾಲಿಮಾರ್ ದ ಕ್ಲೌನ್‌ ಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕ್ರಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಹಿಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಂತಿಮ-ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು.
೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಆಯ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಇತ್ತು.
೨೦೦೨ರ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಸಂಗ್ರಹ ಸ್ಟೆಪ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ದಿಸ್ ಲೈನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬರಹಗಾರರಾದ ಇಟಾಲೊ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೊ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಬರಹಗಾರರಾದ ಥೋಮಸ್ ಪೈನ್‌ಚನ್‌ರ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಬರಹಗಾರರ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್‌, ಗುಂಟರ್ ಗ್ರಾಸ್, ಜಾರ್ಜ್‌ ಲೂಯಿಸ್ ಬೋರ್ಗೇಸ್, ಮಿಕಾಯಿಲ್‌ ಬಲ್ಗಾಕೊವ್‌ ಹಾಗೂ ಲೇವಿಸ್ ಕ್ಯಾರಲ್‌ರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ರಶ್ದಿಯವರು ಆಂಜೆಲಾ ಕಾರ್ಟರ್‌ರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದು ಇವರ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಯುವರ್ ಬೂಟ್ಸ್‌ ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಸಲ್ಮಾನ ರಶ್ದಿ , ಇವರು ಕಾದಂಬರಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಜಾತ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ಸ್‌ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್‌ ಬೂಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಿತು.
ಭೂಮಿಯ ಸಸ್ಯ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣದ-ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಮುಲ್ಲರ್‌-ಡೊಂಬಾಯ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಹೇನ್ಜ್‌ ಎಲೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು 1974ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಮತ್ತು ದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು "ಸಸ್ಯ ಜೀವದ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ನೆಲದ-ಮೇಲಿನ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಕೆಳಗಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ರಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾದಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಂದು ಜಾತಿ-ಅಧೀನವಲ್ಲದ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣದ, ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನ, ಎತ್ತರದಂಥ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂಶಗಳು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ, ಜಲಜನಕ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಂಥ ಮಾನವ ಪ್ರಭಾವಗಳು, ಮತ್ತು ಋತುವಿಕೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿರುವಿಕೆಯಂಥ ಉಳಿಯುವಿಕೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ನೀರಿನ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ವರ್ಗೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು".
ಭೂಹೊದಿಕೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು , ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ-ವಲಯದ ಪರಿಸರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆಯು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
ಜೀವಂತ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೂ ಪಾರಸ್ಕರಿಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಓರ್ವ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಯೂಜೀನ್‌ ಓಡಮ್‌ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಘಟಕವು
ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ಮೂಲಕ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯ ಹರಿಯುವಿಕೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಶದೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೋಷಕ ರಚನೆ, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೋ ಅದು ಒಂದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ." ಮಾನವ/ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎರಡೆರಡಾಗಿ ಶಾಖೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದರ ಅನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳೂ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅನುಸಾರ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಅಜೀವಕ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿವೆ ಎಂಬ ಆಧಾರವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗ ಮಾನವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಬಯೋಮ್‌‌‌ಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಜೀವಿಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳಂಥ, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಯುಗುಣದ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ವಾಯುಗುಣದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಬಯೋಮ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಸ್ಯದ ಸಂರಚನೆಗಳು , ಎಲೆಯ ಬಗೆಗಳು , ಸಸ್ಯದ ಅಂತರ ಬಿಡುವಿಕೆ , ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದಂಥ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಯೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರ ವಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಬಯೋಮ್‌‌ಗಳು ತಳಿ ವಿಜ್ಞಾನದ, ಜೀವಿ ವರ್ಗೀಕರಣದ, ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಥಿತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ನಮೂನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಯೋಮ್‌ಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ರಾಜಕೀಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ, 192 ದೇಶಗಳಿಂದ ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಮ್ಮೇಳನವು , "ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೆಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗಳ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು" ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಒಂದು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದೇಶದ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹೇಗಾದರೂ ಭಿನ್ನಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಯು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು "ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯು, "ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಜೀವಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೀವವಿರದ ಪರಿಸರವು ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಿರುವ" ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ.
ಪರಿಸರವೊಂದರ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಘಟಕಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 1930ರಲ್ಲಿ ರಾಯ್‌ ಕ್ಲಾಫಾಮ್‌ ಎಂಬಾತ ರೂಪಿಸಿದ. ಅರ್ಥರ್ ಟಾನ್ಸ್‌ಲೆ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಂತರ ಈ ಪದವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ: "ಕೇವಲ ಜೀವಿಯ-ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಪರಿಸರ ಎಂದು ನಾವು ಕರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಭೌತಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿಉವ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ" ಎಂಬುದು ಆತನ ವಿವರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟಾನ್ಸ್‌ಲೆಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ. ಟಾನ್ಸ್‌ಲೆಯು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಮುದಾಯ ಎಂಬ ಪರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಅಜೀವಕವಾದ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳ ಪರಿಚಯಿಸುವಿಕೆಯು ಒಂದು ವಿಚ್ಛಿದ್ರಕಾರಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕುಸಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅಥವಾ "ಪೋಷಕ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಸುರಿಯುವಿಕೆಗೆ" ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಅನೇಕ ಜೀವಜಾತಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಈ ನಿಯಂತ್ರಣವಾದದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಮೂರ್ತ ಎಣಿಕೆಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಲಾಭದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆಂದರೆ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಎಷ್ಟುದೂರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಪದವು ಪರಿಸರವೊಂದರ ಸಂಯೋಜಿತ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಂಥ ಪರಿಸರದ ಭೌತಿಕ ಅಂಶಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಂಥ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೆಲೆಯೊಳಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೊಂದರಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲ. ಒಂದು "ಸೂಕ್ತವಾದ" ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಟಾನ್ಸ್‌ಲೆಯು ನೀಡಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅನುಸಾರ , ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವು ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಮಾಣಕ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಕ/ವಿಮರ್ಶಕ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳಾಗಿರಬೇಕು.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವೆಗಳು “ಮೂಲಭೂತವಾದ ಜೀವಾಧಾರಕ ಸೇವೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ,” ಮತ್ತು ಈ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇವೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ, ಮರ, ಮತ್ತು ಸವಕಳಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ. ಹವಾಮಾನದ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯ ಚಕ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ವಿಷಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷ ಸೇವೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ತಮಾಕುವಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಪುರಸಭಾ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ತಮಾಕುವಾದ ಯಾವುದೇ ನಿವಾಸಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ಕಾನೂನು ದಾವೆಯೊಂದನ್ನು ಹೂಡಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಅಧಿಶಾಸನವು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ರಷ್‌ನಂಥ ಇದರ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈ ಅರಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ.
ಹಲವಾರು ಜಲಜೀವಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಹಾಗೂ ಜಲಜೀವಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಜಿಯಾಲಜಿಕಲ್‌ ಸರ್ವೆ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇದು 'ಉಗ್ರವಾದ ಕಾನೂನನ್ನು' ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಸಂಬಂಧಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಂಗದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೋರ್ಮ್ಯಾಕ್‌ ಕಲಿನನ್‌ ಎಂಬಾತನಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಗ್ರವಾದ ಕಾನೂನು ಎಂಬ ಪದವು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದು ವಿಚ್ಛಿದ್ರಕಾರಕ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಂಪುಟಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಿಂಪುಟಿತ ಅಥವಾ ಒಂದು ಲಘುವಾದ ಹಿಂಪುಟಿತದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವೆಂದರೆ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಅಂಶದ ವಿಷತ್ವ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ.
ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬಹುದಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ನ 2008ರ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವು ಮೊದಲನೆಯದೆನಿಸಿದೆ.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದು ಒದಗಿಸುವ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಕುಗಳ ಪೈಕಿ ಹಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವು ಅನೇಕವೇಳೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
ಹಲವಾರು ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣದ-ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ:
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೇರು ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕರು. ಇವರು ಸುಮಾರು ೬ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಾರಾಧಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುಮಧುರ ಕಂಠಶ್ರೀಯಿಂದ ತಣಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗೆ ಘನತೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರೇ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರು. ಅಂತಹ ಮನೆಯವಾತಾವರಣ ಸಹಜವಾಗಿ ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರನ್ನು ಸಂಗೀತದೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಪಟ್ಟಾ,' ಎಂದೇ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರಾಗಿದ್ದ, ವಿದುಷಿ, ಶ್ರೀಮತಿ. ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್, ಶ್ರೀಮತಿ, ಎಮ್. ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಶ್ರೀಮತಿ, ಎಮ್. ಎಲ್. ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಮಹಿಳಾ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳೆಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮತಿ. ಡಿ. ಕೆ. ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದ " ರಾಗಂ, ತಾನಂ, ಪಲ್ಲವಿ " ಯನ್ನು ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಹಿಳಾರತ್ನರೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಇಂಪಾದ ಕಂಠದಿಂದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇಶ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕವಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿಯವರ ಕೆಲವು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರ ಮುಖದಿಂದ ಕೇಳಿದಾಗ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಆನಂದ, ಅನುಪಮ ಹಾಗೂ ಅವರ್ಣನೀಯವೆಂದು ಸಂಗೀತ-ತಜ್ಞರಸಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಾಗೆಯೇ, ' ಪಾಪ ನಾಶಂ ಶಿವಂ, ರವರ ಕೃತಿರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಡಿ ಅವಕ್ಕೆ ಮೆರುಗುತುಂಬಿದ್ದರು. 'ದೇಶಭಕ್ತಿ' ಮತ್ತು 'ದೈವಭಕ್ತಿ' ಯ ಗೀತೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಬರುವ ಪ್ರಣಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಾಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಹೇಗೋ ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ , 'ತ್ಯಾಗಭೂಮಿ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ನಿಷೇಧಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ರಸಿಕ-ಜನರನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅವರು ೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಂಠದಾನಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೦ ನೆ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ' ಹೇರಾಮ್ ,' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಕೊನೆಯದು. ಅವರ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪುರುಷ ದನಿಯನ್ನು ಅವರೇ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರು, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾಂಚೀಪುರದ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಮನೆಯ ಪರಿಸರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು. ತಂದೆಯವರು, ಧಮಾಳ್ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತೆಯುಳ್ಳವರು. ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು, 'ಅಲಮೇಲು,' ಎಂದು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಚಿಕ್ಕತನದಿಂದ ಅವರಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಗೀತದ ಕಲಿಕೆ ಅವರ ತಾಯಿ, ಕಾಂತಿಮತಿಯವರಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ೧೦ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದ್ರಾಸ್ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೩೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ' ರಸಿಕ ರಂಜನಿ ಸಭಾ,' ದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಗೀತ ಪಯಣ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೨ ರ ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರ ನಿಯಮಿತವಾದ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆದವು. ೬ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯ ಬಳಿಕ ಅವರು 'ಈಶ್ವರನ್,' ರವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸನ್ಮಾನಗಳು ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು
'ಗಾನಸರಸ್ವತಿ' ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ, 'ಟೈಗರ್ ವರದಾಚಾರ್' , 'ಸಂಗೀತ ಸಾಗರ ರತ್ನ' ವೆಂದು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು.
'ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' . ಇದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ, 'ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಕಾರ, 'ಆರ್. ಕೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್', ಮತ್ತು ' ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್,' ರ ಸೋದರಿ, ಆರ್. ಕೆ. ಪಟ್ಟಾಭಿಯವರ ಪುತ್ರಿ, 'ಶಾಂತಾ,' ಳನ್ನು ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರ ಪುತ್ರ, 'ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಕುಮಾರ್,' ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಖ್ಯಾತ ಮೃದಂಗ ವಾದಕ, 'ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್,' ರವರ ಮಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರ ಮಗನಿಗೆ ತಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ರವರ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್, ಮೃದಂಗದ ಸಾಂಗತ್ಯನೀಡಿದ್ದರು.
ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸು. 344 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗಣಕವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಗಣಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದು 2 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬಹು ಉಪಯೋಗಿಯಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕೇತರರಿಗೆ ವಸತಿಗೃಹಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ವಸತಿನಿಲಯಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ದೈಹಿಕಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೊರಾಂಗಣ ಹಾಗೂ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾ ಭವನಗಳಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವರ್ಗದ ಸರ್ವತೋನ್ಮುಖ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಯು.ಜಿ.ಸಿ.ಯ ನ್ಯಾಕ್ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕೇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1999ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಕ್ ಯುವಜನ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿತು. ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಘಟಕ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಯುವಜನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಎಂ.ನಾಗರಾಜ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಕುಲಪತಿ. ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕ , ಕೆ.ಎಚ್.ಚೆಲುವರಾಜು , ಎನ್.ರುದ್ರಯ್ಯ , ಎಂ.ಮುನಿಯಮ್ಮ , ಜಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ , ಎಂ.ವಿ.ನಾಡಕರ್ಣಿ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಿನ ಕುಲಪತಿ ಬಿ.ಜಿ. ಮೂಲಿಮನಿ.
ಇದುವರೆಗೆ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳುಎಂ.ಫಿಲ್. ಪದವಿ ಹಾಗೂ ನಾನೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಗಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಜನ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿದೆ. ಪರದೇಶಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಡನೆ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಗಳಂಗಳಪ್ಪ ಪಾಟೀಲ ಬಸವಾದಿ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪೀಠ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಸ್. ಪಾಟೀಲ ಸೈನ್ಸ್‌ ಕ್ರಿಯೇಟಿವಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಇವು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ 21 ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಯುಜಿಸಿ ನೆರವಿನಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶವಾದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತುಂಬಾ ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾದುದು. ಹಿಂದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಹೈದರಬಾದಿಗೋ, ದೂರದ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೋ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1970ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ, ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಈ ಐದು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು, ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮುಂದಾಳುಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ 1980 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 10ರಂದು ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು.
ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಜೀವತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲವಾದ ಕಬ್ಬಿನ ಹೊಸ ತಳಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬೀದರ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿರುವ ಸಕ್ಕರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ ಒಂದು ಮಾದರಿ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಆನ್ವಯಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನ, ಆನ್ವಯಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಿಭಾಗಗಳು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ, ಸಂಡೂರು, ರಾಯಚೂರು, ಹಾಗೂ ಬೀದರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಬೀದರ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಉರ್ದು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ರಾಯಚೂರು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಉಪಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗಣಕವಿಜ್ಞಾನ, ಆನ್ವಯಿಕ ಗಣಕವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ವಿಭಾಗವಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಬಿ.ಎ. ಹಾಗೂ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಡೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ, ಖನಿಜ ಸಂಸ್ಕರಣ ಹಾಗೂ ಬಿಎಸ್ಸಿ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ ಉನ್ನತ ಸಂಶೋಧನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕಲಬುರಗಿ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಕಟೀಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ನಂದಿನಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆ ಕಟೀಲು ದೇಗುಲವೂ ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮತ್ತು ಅನ್ನದಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜೋನ್ನತಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ನಂದಿನಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಿಕರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಾಯಿ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು ಯಕ್ಷಗಾನ. 6 ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಗಳು ಸೇವಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಂದು ಇಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕಾ ಹೋಮ, ತುಲಾಭಾರ, ವೇದ ಪಾರಾಯಣ, ಹರಿಕಥೆ ಮೊದಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತವೆ.
ಪಟ್ಟಣವು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪವಿತ್ರವಾದ ನಂದಿನಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ವಿಹಂಗಮ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಕಟೀಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಟೀಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಕಟೀಲು, ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಿಜಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಕಟೀಲು,
ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ 'ಕಟಿ' ಎಂದರೆ 'ಕೇಂದ್ರ' ಎಂದರ್ಥ. ಕಟೀಲು ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾದ ಕನಕಗಿರಿ ಮತ್ತು ನದಿಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಪಾವಂಜೆ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. 'ಇಲಾ' ಎಂದರೆ ಪ್ರದೇಶ , ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು 'ಕಟಿ + ಲ್ಲ', ಕಟೀಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಟೀಲು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಟೀಲು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 6 ಮೇಳಗಳಿವೆ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಯ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೇಳಗಳ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ
ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 20.6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟೀಲು ಇದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಇರುವ ಬಜ್ಪೆ ಮತ್ತು ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಂಕ್ಷನ್ ನಡುವೆ ಇದೆ.
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವರ-ಮಾರುವವರ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನೆರವವಾಗುವ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪೈಪೋಟಿ ಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಂಪೆನಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವೆಂದರೆ ಪೂರೈಕೆ. ಉತ್ಪಾದಕರು ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಎಂದರೆ ಜನರು ನಿಗದಿತ ಬೆಲೆಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛುಕರಾಗಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವೆನಿಸಿದೆ. ಪೂರೈಕೆಗಿಂತ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಬೆಲೆಯೇರಿಕೆ,ಪೂರೈಕೆ ಬೇಡಿಕೆಗಿಂತ ಅಧಿಕಗೊಂಡಾಗ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಸ ಸಮತೋಲದ ಮೂಲಕ ತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬರುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲಕ್ಷಣವೆನಿಸಿದೆ.
ಹಲವಾರು ಉತ್ಪಾದಕರು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದೇವರ್ಗದ ಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಪೈಪೋಟಿ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುಕೊಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ನೀಡುವ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೈಪೋಟಿದಾರರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕುತ್ತವೆ.
ಇದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಪೈಪೋಟಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವ ಹಾಗೂ " ಬೆಳೆದು ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬೇಕಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕಂಪೆನಿ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಏಕಾಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ನಿರಂಕುಶತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪೆನಿಯು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಮನಬಂದಂತೆ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿದಾರರ ಭೀತಿ ಇರುವದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಅನ್ನುವುದು ಕಂಪೆನಿಗಳ ಸಮೂಹವೊಂದು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ರಚನೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಪೈಪೋಟಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಗಳು ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿವೆ. ಇಂತಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ದರ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಿ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಪಾಲು ಇರುವದರಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸೂಕ್ತ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದಕಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾಹಿರಾತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಲಾಭದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಲಾಭದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಲಾಭದ ಗುರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಇಚ್ಛೆ ಹಾಗೂ ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರಿಗಣಿಸಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲು ಕಂಪೆನಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು. ಕಂಪೆನಿಯ ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಹಾರ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಬೆಲೆಯು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅದು ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬರಬಹುದು. ಕಂಪೆನಿಯ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶವು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷತೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು,ಕಾರ್ಮಿಕವರ್ಗ ಅಥವಾ ಮಿತ ಬಂಡವಾಳದ ಮೂಲಕ ಕಂಪೆನಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅರ್ಥವಲಯ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದಾರರ ಪ್ರಗತಿ ದರ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗವು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ವಸ್ತುಗಳ ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಮಣ ಅಧಿಕಗೊಂಡರೆ ಅರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ, ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿತ್ವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಯಾವಾಗ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಹೂಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
16 ಮತ್ತು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಮುನ್ನಡೆಯ ಕಾಲವೆಂದೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು.ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ದೇಶಗಳುಅಂದರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್, ಅಮೆರಿಕನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವ್ಯಾಪಾರವು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡವು. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ಪದ್ದತಿ,ಬಹಳಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿರಹಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪದ್ದತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮವು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತ, ಅದರೆ ಆಧುನಿಕ
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಉಗಮ ತದನಂತರ ಆಯಿತೆಂದು ಇನ್ನುಳಿದವರು ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಲ್ ಪೊಲನ್ಯಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತನ್ನೆಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಕಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಅದು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಎರಡು ಅಂಶಗಳ ಹಿತ ಕಾಪಾಡಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ಕೇವಲ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಅಂಗಗಳಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಹೀಗಿರುವಾಗ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೊಲನ್ಯಿ ಅವರ ವಾದದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕರಣವೇ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಭೂಮಿ,ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಹಣ ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 1834ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಫರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ದತಿಯನ್ನಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಅವಧಿಗೆ ಮೊದಲು ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮೂಲದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆದಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಕಸಬುದಾರಿಕೆಗಳು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕುಶಲತೆಗಳು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನಿಪುಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಇದ್ದಾಗ ಇಂತಹ ಜನರು ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಲಿಕರಿಂದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಇರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸ್ಫರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕೂಲಿ ದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಗದಿತ ಕೆಲಸಗಾರರ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅಧಿಕ ಕೂಲಿ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಇರುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೂಡಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿ ದರ ನಿಗದಿ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿ ದರ ನಿಗದಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲಸದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮಾಲಿಕರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಕೂಲಿದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಕೆಲಸದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ.