polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಜಯತಿ ಶ್ರೀ ಪರಿಷ್ವರ್ಙ್ಗ ಶ್ಯಾರ್ಙ್ಗ ನತಿರ್ ಅಚ್ಯುತಃ ದಾನಕ್ಷೆರ್ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿಃ [ಶಿಷ್ಟಾನಾನ್ತು ಸುದರ್ಶನಃ ನಮಃ ೨.ಶ್ರೀಮತ್ ಕದಂಬಪನ್ ತ್ಯಾಗ ಸಂಪನ್ನನ್ ೩.ಕಲಭೋ ಅರಿ ಕಕುಸ್ಥಭಟ್ಟೋರನ್ ಆಳೆ ೪.ನರಿದಾವಿ ನಾಡುಳ್ ಮೃಗೇಶನಾಗೇನ್ದ್ರಾಭೀಳರ್ ೫.ಭ್ಭಟಹರಪ್ಪೋರ್ ಶ್ರೀ ಮೃಗೇಶ ನಾಗಾಹ್ವಯರ್ ೬.ಇರ್ವ್ವರಾ ಬಟರಿ ಕುಲಾಮಲ ವ್ಯೋಮತಾರಾಧಿನಾಥನ್ ೭.ಅಳಪ ಗಣ ಪಶುಪತಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾಪಥ ೮.ಬಹುಶತಹವನಾಹವದು ಪಶುಪ್ರದಾನ ೯.ಶೌರ್ಯ್ಯೋದ್ಯಮ ಭರಿತೋ ಪಶುಪತಿಯೆನ್ದು ೧೦.ಪೊಗೞೆಪ್ಪೊಟ್ಟಣ ಪಶುಪತಿ ನಾಮಧೇಯನ್ ೧೧.ಆಸರಕ್ಕೆಲ್ಲಭಟರಿಯಾ ಪ್ರೇಮಾಲಯಸುತನ್ಗೆ ಸೇನ್ದ್ರಕ ೧೨.ಬಣೋಭಯ ದೇಶದಾ ವೀರಪುರುಷಸಮಕ್ಷದೆ ೧೩.ಕೇಕಯ ಪಲ್ಲವರಂ ಕಾದೆಱದು ಪೆತ್ತಜಯನಾ ವಿಜ ೧೪.ಅರಸಂಗೆ ಬಾಳ್ಗೞ್ಚು ಪಲ್ಮಡಿಉಂ ಮೂೞುವಳ್ಳಿಉಂ ೧೫.ಕೊಟ್ಟಾರ್ ಬಟಾರಿ ಕುಲದೊನಳ ಕದಂಬನ್ ೧೬.ಕೞ್ದೋನ್ ಮಹಾಪಾತಕನ್ ಸ್ವಸ್ತಿ ಭಟ್ಟರ್ಗ್ಗೀಗೞ್ದೆ ಒಡ್ಡಲಿ ಆ ಪತ್ತೊನ್ದಿ ವಿಟ್ಟಾರಕ
ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಶಾಸನ ಎಂದು ೨೦೧೭ವರೆಗೂ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು (ಭಾರತೀಯ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ತಾಳಗುಂದದ ಶಾಸನ ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಶಾಸನ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು). ಇದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂ. ಎಚ್. ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬುವವರಿಂದ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹದಿನಾರು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮರಳ ಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಹಳಗನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಹ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕದಂಬ ವಂಶದ ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮ ಬರೆಸಿದ ದತ್ತಿಶಾಸನ ಇದಾಗಿದೆ. ಶತೃರಾಜರ ಮೇಲೆ ಹೋರಾಡಿ ಗೆದ್ದ ವಿಜಯರಸ ಎಂಬ ಯೋಧನಿಗೆ, ಪಲ್ಮಿಡಿ ಮತ್ತು ಮೂಳಿವಳ್ಳಿಯನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಈ ಶಾಸನ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರೌಢ ಕನ್ನಡವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಮಿಡಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಊರಿನ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಈ ಊರು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಸನ-ಬೇಲೂರು-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ, ಬೇಲೂರಿನಿಂದ ೧೩ ಕಿ.ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯ ದೊಡ್ಡ ಫಲಕ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಳಗೆ ೬ ಕಿ.ಮೀ. ತೆರಳಿದರೆ, ಹಲ್ಮಿಡಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಶಾಸನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ತೋರಬಲ್ಲರು. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಈ ಶಿಲಾ ಶಾಸನ, ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬಂದಿದೆ.
ಸಸ್ತನಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಹಾಲಿನ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಇತರ ಹೈನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊಸರು, ಚೀಸ್, ಬೆಣ್ಣೆ, ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್, ಕೆಫರ್ , ಹಾಗು ಕುಮಿಸ್. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜಾನುವಾರನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಹಿರಂಗ ಬಲಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಹಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳು ನಾರು/ಜವಳಿಯ ಸರಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕುರಿ ಹಾಗು ಆಡುಗಳು ತುಪ್ಪಳ ಹಾಗು ನೂಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಹಸುಗಳು, ಜಿಂಕೆ, ಹಾಗು ಕುರಿ ಚರ್ಮಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು; ಹಾಗು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೂಳೆಗಳು, ಗೊರಸುಗಳು ಹಾಗು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹೊಲದ ತುಂಬಾ ಹಾಕಬಹುದು. ಸಸ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿ ಪಾಲನೆಯು ಒಂದಕ್ಕೊಂದಕ್ಕೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗು ನೆಲಕ್ಕೆ ಗಿಲಾವು ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು, ಹಾಗು ಇಂಧನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ತ ಹಾಗು ಮೂಳೆಯನ್ನು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
ಕುದುರೆಗಳು, ಕತ್ತೆ, ಹಾಗು ಚಮರಿಮೃಗಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆವಿ ಶಕ್ತಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಮಾನವರಹಿತ ದುಡಿಮೆಗೆ ಜಾನವರುಗಳು ಮಾತ್ರ ಏಕೈಕ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಲವನ್ನು ಉಳಲು, ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ, ಹಾಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕಳೆಗಳ ಹಾಗು ಗಿಡಗಂಟೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡುಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಯನ್ನು ಒಣ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಮೇಯಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದಹಿಸುವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಬೆಂಕಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೇಸಾಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನೇ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಬೇಲಿಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದರ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪೋಷಣೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಲೆಮಾರಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ರೂಪದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಗಳು ಹಾಗು ಹಿಮಸಾರಂಗಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಜಡ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಿಯೆರ್ರ ನೆವಾಡ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದನಕರುಗಳು, ಕುರಿ ಅಥವಾ ಆಡುಗಳನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಕೆಳ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಋತುಮಾನವು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಲಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಪಂಪಾಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಹುಲ್ಲುಗಾಡು ಹಾಗು ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಷಿಸುವ ವಿಷಯವು, ಮನುಷ್ಯರು ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಹಾಗು ಜನರ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವರ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಪಡದ ಮಾದರಿ ಸಾಕಬೇಕು. ಏನು 'ಅನಗತ್ಯ'ವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಎಂಬುದು ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂಬುದು ಮಾನವನು ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು. ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಅಥವಾ ಶಾಖಾಹಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಅವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಮೂಲಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೈಬಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್ ನ ರೂಪಾಂತರವು, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದನಕರುಗಳು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು "ಜಿಂಕೆ" ಪದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ವಶದಲ್ಲಿರದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಟಲ್ ಎಂಬ ಪದವು ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ ಚಾಟೆಲ್ ನಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚರ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸರಣಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ಥಿರ ರಿಯಲ್-ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ನಂತರದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಬರಿ ಸಣ್ಣ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು, ಭೂಮಿಯ ಚರ ಆಸ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ "ಸಣ್ಣ ದನಕರುಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು, "ದನಕರುವಿನ" ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ವಿಶೇಷಕವಿಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಳಗಿಸಲಾದ ದನಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಬೋಸ್ ತಳಿಯ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕಾಡು ದನಕರುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪಶು ಸಂಗೋಪನಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ದ್ವಿತಿಯಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬೆಂಕಿಗೋಲಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೊಲಸು ಹಾಗು ತಿನ್ನಲು ಅನರ್ಹವಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯ ಆಹಾರ ಹಾಗು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಇಂತಹ ನಿರರ್ಥಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮರುಬಳಕೆಯು ರೋಗದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಸಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ , ಸ್ಕೇರ್ಪಿ ಹಾಗು ಪ್ರಿಯಾನ್ ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ). ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯ ಕಾರಣದಿಂದ , ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೊಲಸನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ಮೆಲಕುಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗು ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಲವು ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮಂದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ "ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ" ಪಟ್ಟಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೇಂದ್ರ ಮಾರಾಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೀಳ ಕೊಂಬಿನ ದನಕರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಧಿಕವಾಗ್ಯಿತು, ಹಾಗು ಉತ್ತರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಯು ಅಧಿಕವಾಯಿತು, ಇದು ಓಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ದನಕರುಗಳ ಸಾಗಣೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಕ್ ನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವು ಇದೀಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನುವಾರು ಹರಾಜುಗಳು ಹಾಗು ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಬಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ, ಉದಾಹಾರಣೆಗೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ, ಅಥವಾ ಬೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾದರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಣಿ-ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು, ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮಾನವರಿಂದ ಪಳಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು 'ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ'. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ನಡವಳಿಕೆ, ಜೀವನ ಚಕ್ರ, ಹಾಗು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹಲವು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾಡಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಾಯಿಗಳನ್ನು, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆಡುಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 8000 ನಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಂದಿಗಳನ್ನು, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಹಾಗು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7000 ನಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪಳಗಿಸುವ ಪುರಾತನ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಸುಮಾರು 4000 ಯಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದಾಗಿದೆ
ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ರೈತರು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರಭಕ್ಷಣ ಹಾಗು ದನಗಳ್ಳರ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿ ತೋಳ, ಬೂದುಕರಡಿ, ಕೂಗರ್, ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಹಾಗು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ತೋಳಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುರೇಶಿಯಾ ಹಾಗು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ತೋಳ, ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕರಡಿ, ಚಿರತೆ, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಧೋಲೆ, ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಕತ್ತೆ ಕಿರುಬ, ಹಾಗು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತನ್ನು ಎರಗುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಡಿನ್ಗೋ, ನರಿಗಳು, ಬೆಣೆ-ಬಾಲದ ಹದ್ದುಗಳು, ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಹಾಗು ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳು ದನಕರುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಜಿಗಾಗಿ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ, ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಅರಣ್ಯನಾಶವು ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಮೂಲಕ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಕಡಿದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯನಾಶವು ವಿಘಟನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು, ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಉಳಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉಳಿಕೆಯಾದ ಭೂಮಿಯು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಹಳ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದರೆ, ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಣಿ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪುಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹಾಗು ಅಧಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗು ಜಾನುವಾರು ಉದ್ದಿಮೆ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲ ಗುಂಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನೂ ಮೊದಲು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತಹ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪುಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದನಿಯೆತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಅಂತರ್ನಿರ್ವಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದಂತೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹಾಗು ಜಾತ್ರೆಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಾರೆ. 4-, ಬ್ಲಾಕ್ & ಬ್ರಿಡಲ್, ಹಾಗು ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ ಯುವ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಜಾನುವಾರುಗಳಲ್ಲಿ, ಕುರಿ ಹಾಗು ಹಂದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಗೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಣಕ್ಕೆ ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹಣವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಯ ಒಡೆಯನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರವು, ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆದ ಹೋರಿಗರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಹುಡುಗನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.
"ಜಾನುವಾರು" ಎಂಬ ಪದವು ಅಪರಿಮಿತ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರಿಮಿತವಾಗಿ ಇದರ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಯಾವುದೇ ತಳಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಬಳಕೆಗಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಳಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಅರೆ-ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಅಥವಾ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಸೂಚಿತವಾಗಬಹುದು. ಅರೆ-ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ವಿವಾದಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು, ಪಳಗಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವರು, ಜಾನುವಾರು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕೆಂಪು ಮಾಂಸವುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುವಂತೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ರೋಗಗಳು ಪ್ರಾಣಿಯ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಾಗು ಇದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ತಗಲುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆಯ ಮೂಲಕ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಹಾಗು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ ಮೂಲಕ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಗಲುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆಯ ಮೂಲಕ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ತಗ್ಗಿದ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಲವು ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಗ್ಗಿದ ಆರೋಗ್ಯ-ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರೋಗದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನವಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶ, ಭೂಮಿಯ ಸವೆತ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ, ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಹಾಗು ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಹಾಗು ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿಯ ನಷ್ಟದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಹೊಕ್ಕೈಡೋನಲ್ಲಿರುವ ಒಬಿಹಿರೋ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ವೆಟರಿನರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು, ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲದ ಮಾದರಿಯಾದ ಸಿಸ್ಟಿನ್ ಹಾಗು ನೈಟ್ರೇಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಇದು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮೀಥೇನ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದನಕರುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಮಾಂಸ ಹಾಗು ಹಾಲಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.
ಜಾನುವಾರುಗಳು - ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದನಕರುಗಳು - ಇವುಗಳನ್ನು ಒಡೆತನ ಹಾಗು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಗುರುತು ಹಾಕುವ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕವೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹುಚ್ಚು ಹಸುವಿನ ರೋಗ ಹಾಟು ಇತರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ, ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅಂತರ್ನಿರ್ವಿಷ್ಟಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಾನುಸಾರಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಜಾನುವಾರು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ, ನಾರು ಹಾಗು ದುಡಿಮೆಯಂತಹ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ "ಜಾನುವಾರು" ಎಂಬ ಪದವು ಕೋಳಿಸಾಕಣೆ ಅಥವಾ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳ ಸೇರ್ಪಡಿಕೆಯು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಳಿಸಾಕಣೆಯನ್ನು, "ಜಾನುವಾರು" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಎಡೆಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡಾದಂದಿನಿಂದ ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
'ಜಾನುವಾರು'ಗಳನ್ನು, ಭಾಗಶಃ, ಆಹಾರ, ನಾರು ಹಾಗು/ಅಥವಾ ದುಡಿಮೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸನ್ ೧೯೨೮ ರ, ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ೧೪ ನೆಯ ತಾರೀಖು,'ಎಂ. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ'ಯವರು, ಉಡುಪಿಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಳೂರಿನ ಕಂಕಣಗುತ್ತು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 'ಬಂಟ ಪರಿವಾರ'ದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿದರು. ಸನ್, ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದ 'ಎಂ. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ' ಯವರು, ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬಂಟರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು.
'ಎಂ. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ' ಯವರು, ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ 'ಬೊಂಬಾಯಿನ ಫ್ರೀಪ್ರೆಸ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫೀಸ್ ಕ್ಯಾಂಟಿನ್' ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರಾಗಿದ್ದ ಡಿ. ಕೆ. ಮೆಂಡನ್, ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಮಾಜಪರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಎಂ. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ' ರವರು ಶಿವಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ 'ಬಾಳಾ ಸಾಹೇಬ್ ಥಾಕರೆ'ಯವರಿಗೆ ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಇಂದರಾಗಾಂಧಿ'ಯವರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, 'ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನ'ಗಳಿಗೆ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಕೇಟರಿಂಗ್ ಸೇವೆ'ಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ, ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರ ಒಲವಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬಂಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ,ರಾಗಿ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಆಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, 'ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್' ಮುಂಬಯಿಗೆ ಭೇಟಿಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಎಂ. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿ' ಯವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವರಿಗೆ, ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ರಾಯಭಾರಿಯೆಂದುಬಿರುದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಬೊಂಬಾಯಿನ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ, ಭಾರಿ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚಿತ ನಟ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಗೆ ಭರ್ತಿಯಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮುಂದೆ, ಬಾಂಬೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಕ್ಯಾಂಟಿನ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೩ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಮೂಳೂರು ದೇಜು ಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಎಂ. ಡಿ. ಶೆಟ್ಟಿಯವರೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸಹಸ್ರಾರು ಬಂಟ ಸಮಾಜದ ಬಾಂಧವರಲ್ಲಿ 'ಎಂ.ಡಿ ಶೆಟ್ಟಿ'ಯವರು ಪ್ರಮುಖರು. 'ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಾಜಸೇವಕ'ರೆಂದು ಜನ್ಮನ್ನಣೆಗಳಿಸಿರುವ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಮೇರುವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ, ಛಲವಾದಿ ಮತ್ತು ನುಡಿದಂತೆ ನದೆಯುವ ನಿಸ್ಪೃಹ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 'ಹಿರಿಯಕನ್ನಡಿಗ', 'ಭೀಷ್ಮಾಚಾರ್ಯ' ಮೊದಲಾದ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಅಂತರ‍್ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣಗಳು (ಚಾಲಕನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಆರಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ವಿರಳವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಧನ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ವಾಹನ ಚಾಲಕರು ಇದನ್ನು ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ವೇಗದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಚಾಲಕನು ಒಂದು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಒಂದು ವೇಗದ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಒಂದು ಇಳಿಜಾರು ಗುಡ್ದದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ಐಡ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಜಿನ್ ಜೊತೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಿತ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂತಹ ಚಾಲಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಲವಾರು ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಂದು ಇಳಿಜಾರಿನ ಗುಡ್ಡದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವೇಗದ ಮಿತಿಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಹರಿಯುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.
"ಉರುಳುತ್ತಿರುವ" ಭೂಪ್ರದೆಶದ ಮೇಲೆ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಒಬ್ಬ ಕುಶಲ ಚಾಲಕನು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಿತವ್ಯಯಕರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಒಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ ಸ್ಥಿರ ಥ್ರೊಟಲ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನದ ವೇಗವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಏರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತ, ಒಂದು ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತ ಮತ್ತು ಒಂದು ಏರಿಕೆಯು ತಲುಪಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಒಂದು ಬಿಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣವು ರಸ್ತೆಯ ಏರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ವಾಹನದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಶಲ ಚಾಲಕರುಗಳಿಗೆ ತುಲನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ವಾಹನ ಚಾಲಕನು ಕಾರ್ ಅನ್ನು ವೇಗದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ತರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ವೇಗಕ್ಕೆ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಬಟನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕವು ತನ್ನ ವೇಗದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಂದು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಡ್ರೈವ್‌ಶಾಫ್ಟ್, ಸ್ಪೀಡೋಮೀಟರ್ ಕೇಬಲ್, ವೀಲ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಅಥವಾ ಎಂಜಿನ್‌ನ ಆರ್‌ಪಿಎಮ್ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನಗರದ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರು ನಿಯಂತ್ರಕದ ಕೇಬಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸೋಲೆನಾಯ್ಡ್ ಅನ್ನು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸರ್ವೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ದುರ್ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ಸ್ಥಿರವಾದ ಪೆಡಲ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಕೊರತೆಯು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೈಮರೆತ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಥನಾದ ಚಾಲಕರ ಮೂಲಕ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಭವಿಷ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಸತ್ತ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ - ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಹನವನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ, ವಾಹನವು ಸ್ಕಿಡ್ ಆಗಬಹುದು (ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸ್ಥಿರತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು) ಬ್ರೇಕ್ ಮೇಲೆ ಕಾಲನ್ನು ಇಡುವುದು - ಅಂದರೆ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವುದು - ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಚಾಲಕನು ವಾಹನದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣವು ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಅಂಧ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ರಾಲ್ಫ್ ಟೀಟರ್‌ನಿಂದ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ಲಾಯರ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್‌ನ ಸವಾರಿಯಿಂದ ಹತಾಶೆಗೊಂಡು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದನು, ಅವನ ವಕೀಲನು ತಾನು ಮಾತನಾಡಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಕಾರಿನ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಇದು ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಟೀಟರ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕಾರು ಆಗಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಡ್ರೈವ್‌ಶಾಫ್ಟ್ ಪರಿಭ್ರಮಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಗ್ರೌಂಡ್ ವೇಗವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸೋಲನಾಯ್ಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಯಾವಾಗ ಚಾಲಕನು ಬ್ರೇಕ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲಚ್ ಅನ್ನು ಅದುಮುತ್ತಾನೋ ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಾಹಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬೇಕು. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಮುಂಚೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೇಗವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೆಮೊರಿ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕದೆಯೇ ಕಡಿಮೆ ವೇಗವನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಒಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಕಾರಿನ ವೇಗವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬಹುದು, ಅದರೆ ವೇಗವರ್ಧಕವು ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕಾರು ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ನಿರ್ದೇಶಿತ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ವರೆಗೂ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತ ಬರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಾಪಗಾಮಿ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಜೊತೆಗಿನ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಿಯರ್‌ಲೆಸ್ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ೧೯೧೦ ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪಿಯರ್‌ಲೆಸ್ ತಮ್ಮ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು "ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ನೀಡಿತು. ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೌಲ್ಟನ್‌ರಿಂದ ೧೭೮೮ ರಲ್ಲಿ ಹಬೆಯ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಿಯಂತ್ರಕವು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಭಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಂಜಿನ್‌ನ ವೇಗವು ಬದಲಾದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ವಾಹನಗಳ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದು "ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕ" ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆ "ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕ"ವು ಒಂದು ಮುಂಚೆ-ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪೆಡಲ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅದುಮುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. (ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಾಹನದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ ಅನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.)
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಥ್ರೊಟಲ್ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣವು ವಾಹನದ ಎಂಜಿನ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ "ಅಡಾಪ್ಟೀವ್" ಮುಂದಿರುವ ಕಾರಿನ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅಥವಾ ವೇಗದ ಮಿತಿಯು ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಾಹನದ ವೇಗವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಅಪರಿಚಿತವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಚಲಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ವು ಒಂದು ಮೋಟರ್ ಗಾಡಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಚಾಲಕನಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ವಾಹನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಿನ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಳವಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಹನವನ್ನು ನಗರದ ಮಿತಿಗಳ ಒಳಗೆ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಎಂದು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಕೆಳಕಂಡ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಮೂಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ :
ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್‌ – ಬ್ರಿಗ್ಯಾಚ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಗ್‌‌ ನದಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ
ವಿಯೆನ್ನಾ – ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ; ಇಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಪ್ರವಾಹ ಮೈದಾನವನ್ನು ಲೊಬಾವು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಹರಿವಿನಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಇನ್ನೆರೆ ಸ್ಟಾಟ್‌ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ (ಇದು ಡಾನೌಕನಾಲ್‌ – 'ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆ'ಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ).
ಡ್ಯಾನುವಿಯಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ "ನದಿ"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದವಾದ *ಡಾನ್ಯು ಎಂಬ ಒಂದು ಇಂಡೋ-ಐರೋಪ್ಯ ಪದದಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ನದಿಯ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ಒಂದೆನಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಆದಿಯುಗದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಂದು ನದಿಯ ಹೆಸರೂ ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು ನದಿ ದೇವತೆಯ ) ಹೆಸರಾಗಿರಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ಕ್ಷಿಪ್ರ, ರಭಸ, ಶಿಸ್ತಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯುವುದು/ಓಡುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ *ಡಾ ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದು ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿಯ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾನ್‌, ಡೊನೆಟ್ಸ್‌, ಡ್ನೀಪರ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ನೀಸ್ಟರ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ.
ಡಾನಾಪ್ರಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಡಾನಾಸ್ಟಿಯಸ್‌ ಎಂಬುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಡ್ನೀಪರ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ನೀಸ್ಟರ್ ಹೆಸರುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಿದಿಯಾದ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಯ *ಡಾನ್ಯು ಅಪರಾ "ಹಿಂಭಾಗದ ನದಿ" ಮತ್ತು *ಡಾನ್ಯು ನಾಜ್‌ಡ್ಯಾ- "ಮುಂಭಾಗದ ನದಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ.
೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ರೈನ್‌–ಮೈನ್‌–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆಯ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಈ ನದಿಯು ಯುರೋಪಿನ-ಆಚೆಗಿನ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌‌‌‌ನಿಂದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಲಿನಾದವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಅಖಿಲ-ಐರೋಪ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ದಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಒಂದೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಈ ಹತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಯುರೋಪ್‌‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವಕ್ಕೆ ನಂತರದ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂತು. ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವತಿಯಿಂದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೇಲಣ ಸಾರಿಗೆಯು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ಭಗ್ನಾವಶೇಷದ ತೀರುವಳಿಯು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಜಲಯಾನಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟುಮಾಡಿದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಾಂಟೂನ್‌ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.