polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಆಲಿವ್‌ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: ಅತಿಕ್ಷಾರ-ದ್ರವಣ ಸಂಸ್ಕರಣ, ಉಪ್ಪುನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣ ಹಾಗೂ ಸಿಹಿನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣ. ಉಪ್ಪು-ಸಂಸ್ಕರಣ ಎಂದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬರೀ ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಆಲಿವ್‌ ಹಣ್ಣುಗಳು ಉಪ್ಪಿನ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಸುಕ್ಕಿನಿಂದ ಕೂಡುತ್ತವೆ. ಉಪ್ಪು ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣವೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಡುವುದು. ತಾಜಾ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣ ಎಂದರೆ, ನೀರು ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಬೋಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಈ ನೀರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹಸಿರು ಆಲಿವ್‌ಗಳು ಕಪ್ಪು ಆಲಿವ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಮ್ಯಾರಿನೇಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿಟ್ಟು, ಅಥವಾ, ಬೀಜಕೋಶವನ್ನು ತೆಗೆದು ತುಂಬಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ರುಚಿ ನೀಡಬಹುದು. ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮೆಣಸುಗಳು, ಆಲಿವ್‌ ತೈಲ, ಫೆಟಾ, ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ , ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ರುಚಿಕಾರಕ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ರಸ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಹಿಳುಕು , ವೈನ್‌, ದ್ರಾಕ್ಷಿ ರಸ, ಶಂಕುಫಲಿ ಬೆರಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಆಂಚೋವಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ರುಚಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಹುದುಗುವಿಕೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಲಿವ್‌‌ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದಲೂ ಅಥವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ಮೆಲ್ಲನೆ ಕುಟ್ಟಿ ಒಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ತುಸು ಕಹಿ ರುಚಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಣ್ಣಯುಕ್ತ ಮಣ್ಣುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪು-ಬೆರೆತ ಮರಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿಯ ಹವಾಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ 'ಹಗುರ' ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿದ ಆವೆಮಣ್ಣಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಳಪೆ ಮಣ್ಣಿಗಿಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇವು ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಲಿವ್‌ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಆಲಿವ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾದ ಮರಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಯೊಡ್ಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ದೃಢ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಿತ ಬೇರು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಬರಗಾಲವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲವು. ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಓರಣಗೊಳಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಕಾರಿಯಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಬಲ್ಲದು.
ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕಾಂಡವು ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಾಸದಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಆಲಿವ್‌ ಮರವೊಂದರ ಕಾಂಡದ ಸುತ್ತಳತೆ ಮೀರಿದ್ದನ್ನು ಎ. ಪಿ. ಡಿ ಕ್ಯಾಂಡೊಲ್‌ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಎತ್ತರವನ್ನು ಮೀರುವುದು ಬಹಳ ವಿರಳ. ನಿಯಮಿತ ಓರಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೀಮಿತ ಅಳತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಳದಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಹಸಿರು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮರವು ಕಡು ಬಣ್ಣದ ಎಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮರವು ಅತಿ ಗಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮರಗೆಲಸದವರು ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮಿಶ್ರ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾದ ಆಲಿವ್‌ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬೆರಳಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯ. ಪೆಂಡೊಲಿನೊ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಭಾಗಶಃ ಸ್ವ-ಫಲವತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣಿನ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ವಾಹಕಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಸಿನೊ ಮತ್ತು ಮೌರಿನೊ ಸೇರಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಆಲಿವ್‌ ಮರ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಂಡೊಲಿನೊ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳನ್ನು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ವಾಹಕವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪದರಗಳು ಸಮರ್ಪಕ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಮರದ ಬೇರುಗಳು ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಬೇರೂರುತ್ತವೆ. ಮರವನ್ನು ಕಡಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ಚೂಷಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಚೂಷಕಗಳು ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರೆ ಆಲಿವ್‌ ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಕಸಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು . ವಿವಿಧ ದಪ್ಪದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದದ ವರೆಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗೊಬ್ಬರದ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸಸ್ಯಗಳಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಕಡಿಮೆ ಆಳವಿರುವ ಹಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದದ ಕೊಂಬೆ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿಟ್ಟು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದಲ್ಲಿ ಅವು ಬಹುಬೇಗನೆ ಚೂಷಕದಂತಹ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ವನ್ಯ ಮರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಸಲಾದ ಮರವನ್ನು ಕಸಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಉಬ್ಬರಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಭ್ರೂಣೀಯ ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ನಾಜೂಕಾಗಿ ಹೆಕ್ಕಿ, ಮಣ್ಣಿನಡಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಎಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ದೊಡ್ಡ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕಸಿ ಮಾಡಿ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಆಲಿವ್‌ ಮರವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೀಜದಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ತೈಲಮಯ ಬೀಜಕೋಶವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅಥವಾ ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರೀಯ ದ್ರವದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಮೃದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲ್ಯಾಂಗೆಡಾಕ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೊವೆನ್ಸ್‌ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ನ್ನು ನಾಜೂಕಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ, ಮರಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಓರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಓರಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಹೂ-ಬಿಡುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಇದೇ ವೇಳೆ, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೀಳಲು, ಮರದ ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಫಲವತ್ತತೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಯ ಮರಗಳಿಂದ ಫಸಲುಗಳು ಬಹಳ ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಆರನೆಯ ಅಥವಾ ಏಳನೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಬಹಳ ದೃಢವಾಗಿದ್ದು, ಬರಗಾಲ, ರೋಗ ಹಾಗೂ ಬೆಂಕಿಗಳನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಬಲ್ಲವು. ಇವು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಬಲ್ಲವು. ಇದರ ಬೇರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಧೃಢವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಭಾಗವು ನಾಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮರವನ್ನು ಪುನಃ ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಆಲಿವ್‌ ಮರಕ್ಕೆ ಆಯುಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟು, ಅದರ ಕಾಂಡವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗಲ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿರುಚಿದಂತೆ ಹಾಣುತ್ತದೆ. ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ವಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರೇಡಿಯೊಕಾರ್ಬನ್‌ ಡೇಟಿಂಗ್‌ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪೊರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಅಲ್ಗಾರ್ವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಲಿವ್‌ ಮರವು 2000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು.
ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್‌ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪವಿತ್ರ ಗ್ರೀಕ್‌ ಆಲಿವ್‌ ಮರವು 1,600 ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನ ಗೆತ್ಸೆಮೇನ್‌ ತೋಟದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಮರಗಳು ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕಾಲದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇಟಲಿಯ ಕೆಲವು ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ರೋಮನ್‌ ಯುಗದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಪುರಾತನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಜನಕ ಮರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರ.
ಮಾಂಟೆನಿಗ್ರೊದ ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಲಿವ್‌ ಮರವು ಸುಮಾರು 2,000 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ರೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಲಿವ್‌ ಮರದ ಆಯುಸ್ಸು ಸುಮಾರು 2,000 ವರ್ಷ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಮರದ ಉಂಗುರಾಕಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರೊಯೆಷಿಯಾದ ಇಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಜುನಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತ ಆಲಿವ ಮರದ ಆಯುಸ್ಸು 1,600 ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ ಈ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಲಿವ್‌ ತೈಲ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಆಲಿವ್‌ ಮರವನ್ನು 'ಪ್ಲಾಟೊರ ಆಲಿವ್‌ ಮರ' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಪ್ಲಾಟೊರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಲಿವ್ ತೋಪಿನ ಅವಶೇಷವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ವದಂತಿಯಿದೆ. ಈ ಮರವು ಸುಮಾರು 2,400 ವರ್ಷಗಳು ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮರವು ರಂಧ್ರಮಯ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1975ರಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ಕೆಲವು ಕೊಂಬೆಗಳು ಹೊಮ್ಮಿದ್ದವು. ಆದರೆ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸೊಂದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಬುಡಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಬಂತು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ, ಈ ಮರದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಅಥೆನ್ಸ್‌ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎನ್ನಲಾದ ಪೇಸಿಸ್ಟ್ರಾಟೊಸ್‌ ಮರವು ಅಗ್ಯೊಯಿ ಅನರಗಿರೊಯಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸೆಫಿಸಸ್‌ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರಿ ಪೇಸಿಸ್ಟ್ರಾಟೊಸ್‌ ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ಆಲಿವ್ ತೋಪಿನ ಅವಶೇಷವೇ ಈ ಮರ.
ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೈಬಲ್ಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಉದಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ, 1600-2000ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಇಂತಹ ಹತ್ತಾರು ಪುರಾತನ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳಿವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅರಬಾ ಎಂಬ ಅರಬ್‌ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳು ಹಾಗೂ ದೇರ್‌ ಹಾನ್ನಾದಲ್ಲಿನ ಐದು ಮರಗಳು ಸುಮಾರು 3,000 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಏಳೂ ಮರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಆಲಿವ್‌ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ.
ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಸಾರ್ಡಿನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಟು ಬಾಲ್ಟೊಲು ಡಿ ಕರಾನಾ ದಲ್ಲಿರುವ ಮರವನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಗೌರವದಿಂದಒಝಾಸ್ಟ್ರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮರವು 3,000ದಿಂದ 4,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೋಟದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಹಸ್ರಮಾನ ಆಯಸ್ಸಿನ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಶರತ್ಕಾಲ ಅಥವಾ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ ಮಧ್ಯದ ತನಕ ಕೀಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಂಚು ಬಣ್ಣದ ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ಮಧ್ಯದಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ ಅಂತ್ಯದ ವರೆಗೂ ಕೀಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ನವೆಂಬರ್‌ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರವರಿ ಆರಂಭದ ವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಲಾವಧಿಯು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ, ಋತು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ-ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೈಲದ ಅಂಶವು ಕೃಷಿ-ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 60-70%ರಷ್ಟು ತೈಲವಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿ ಮರಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ರಷ್ಟು ತೈಲವಿರುತ್ತದೆ.
ಈಗ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಚಿಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಜಲಾನಯನ, ಇಸ್ರೇಲ್‌, ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದಂತಹ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಹವಾಗುಣ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣದ ದೇಶವಾದ ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌, ಮರುಭೂಮಿ ಹವಾಮಾನದ ಅರ್ಜಂಟೈನಾದ ಕುಯೊ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಶುಷ್ಕ ಚಳಿಗಾಲವುಳ್ಳ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯವಾದ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ದೇಶದ ಕಾರ್ಡೊಬಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಆಲಿವ್‌ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಹವಾಗುಣವು ಗಿಡದ ಬಾಹ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಣ್ಣು ತನ್ನ ಮೂಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಆಲಿವ್‌ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಆಲಿವ್‌ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಆಲಿವ್‌ ತೈಲಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಲಭಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯ ಅನುಕೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ . ಔಷಧೀಯ ಚಹಾಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಈಗ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. ಆಲಿವ್‌ ಗಿಡಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇಂಧನ ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಇಂಧನದ 2.5ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನವು ಆಲಿವ್‌ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಲಭಿಸುವುದು. ಆಲಿವ್‌ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವುದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಹೊಗೆಯು ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದು, ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಬೂದಿಯನ್ನು ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. .
ಸೈಕ್ಲೊಕೊನಿಯಮ್‌ ಆಲಿಯಜಿನಮ್ ‌ ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಸತತ ಹಲವು ಋತುಗಳ ಕಾಲ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳನ್ನು ಸೋಂಕುಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲಿವ್‌ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾನಿಯೊಡ್ಡಬಹುದು. ಸೂಡೊಮೊನಾಸ್‌ ಸವಸ್ಟನೊಯಿ ಪಿವಿ. ಆಲೀ ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಮ್‌ ಪ್ರಭೇದವು ಆಲಿವ್‌ ಮರದ ಕಾಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯಲು ಹಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ಲೆಪಿಡಾಪ್ಟೆರಸ್‌ ಪ್ರಭೇದದ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಆಲಿವ್‌ ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಲಿವ್‌-ನೊಣಗಳ ಅಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸ್ಕೇಲ್‌ ಕೀಟವೆಂಬ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ದುಂಬಿಯು ಆಲಿವ್‌‌ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಹಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕಣಜಗಳು ಇವುಗಳ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು. ಕರ್ಕುಲಿಯೊ ದುಂಬಿಯು ಎಲೆಗಳ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಗರಗಸ-ಹಲ್ಲಿನಂತಹ ಹಾನಿಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ.
ಮೊಲಗಳು ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳ ಕಾಂಡವನ್ನು ತಿಂದು, ಎಳೆಯ ಮರಗಳಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮರದ ಸುತ್ತಲಿನ ತೊಗಟನ್ನು ತೆಗೆದರೆ, ಮರವು ಸತ್ತುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರುಗಡ್ಡೆಕಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದುಂಟು. ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಮಯ ಬಿರುಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಳೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು.
ಆಲಿವ್ ಮರವು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡಗಳ ಮೂಲದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರ ಅಥವಾ ಪೊದೆಯಾಗಿದೆ. ಗಿಡ್ಡವಾದ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಪ್ಪನಾಗಿದ್ದು, ಎತ್ತರವನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮೀರುತ್ತದೆ. ರಜತವರ್ಣ-ಮಿಶ್ರಿತ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು ಆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ಅಗಲ ಇವೆ. ಆಲಿವ್‌ ಮರದ ಕಾಂಡವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಟುಗಂಟಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ತಿರುಚಿದಂತಿದೆ.
ಹತ್ತು-ಸೀಳುಗಳುಳ್ಳ ಹೂಬಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ದಳಸಂಪುಟ , ಎರಡು ಕೇಸರ ಗಳು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಭಾಗವಾದ ಶಲಾಕಾಗ್ರ ವುಳ್ಳ ಚಿಕ್ಕ, ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಮರದಲ್ಲಿ, ಎಲೆಗಳ ಕವಲು ಮೂಲೆ ಗಳಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಅಸೀಮಾಕ್ಷ ದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಹಣ್ಣು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಓಟೆಯ ಹಣ್ಣು. ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ವನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ತೆಳುವಾದ ಹಣ್ಣುತಿರುಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಲಿವ್‌ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಬ ಅಥವಾ ಜಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾದ ಆಲಿವ್‌ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೆರಸ್‌ ಸಲ್ಫೇಟ್‌ನಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಇದು ಅವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಕಪ್ಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಲಿವ್‌ ಎಂಬುದು ಸಣ್ಣ ಮರಗಳ ಪ್ರಭೇದ. ಇದು ಆಲಿಯೆಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ (ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಅಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪ್‌, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಇರಾನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಆಲಿವ್‌ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇದರ ಹಣ್ಣು ಆಲಿವ್‌ ತೈಲದ ಮೂಲವಾಗಿ, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿದೆ. ಮರ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಈ ಗಿಡದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬವು ನೀಲಕಗಳು, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಫಾರ್ಸಿತಿಯಾ ಹೂವು ಹಾಗೂ ನೈಜ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮರಗಳು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಆಲಿವ್‌ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಆಲಿವಾ ಪದದಿಂದ ವ್ಯತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಆಲಿವು ಪದವು ಗ್ರೀಕ್‌ ದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇದೂ ಸಹ ಮೈಸಿನೇಯನ್‌ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪದ -- ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಲೀನಿಯರ್‌ ಬಿಸಿಲಬಿಕ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 'ತೈಲ' ಎಂಬ ಪದವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಆಲಿವ್‌ ಮರ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಆಲಿವ್‌ ತೈಲ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮರ, ಆಲಿವ್‌ ಎಲೆ ಹಾಗು ಆಲಿವ್ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲಿವ್ ಮರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲಿವ್‌ಗಳ ಸಂಗೋಪನೆಯ ಅತಿ ಹಿಂದಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಇಂದಿನ ಜೊರ್ಡಾನ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಚಾಲ್ಕೊಲಿಥಿಕ್‌ ಯುಗದ,ತೆಲೇಲತ್‌ ಗಸುಲ್‌ನ ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿವೆ.
ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟರೆ ಅಲಿವ್ ಮರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯದು ಎಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ರೈತರು ನಂಬಿದ್ದರು. 300 ಸ್ಟೆಡಿಯಾ ಮಿತಿ ಎಂದು ಥಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಅನುಭವವು ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ, ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೂ ಕೂಡ, ಸೂಕ್ತ ಹವಾಗುಣವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿತಕರ ಚಳಿಗಾಲವಿರುವ ನೈಋತ್ಯ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಐಬೀರಿಯಾ, ವಾಯವ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆಯಾದ ಆಲಿವ್‌ ಗಿಡದ ಆರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಜಾತಿಗಳಿವೆ:
ಆಲಿಯಾ ಯುರೊಪಿಯಾ ಉಪಜಾತಿ ಕಸ್ಪಿಡೇಟಾ (ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಅರಬಿಯಾ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಚೀನಾ ವರೆಗೆ)
ಮರೊಕನಾ ಮತ್ತು ಸೆರಾಸಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ‌ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಕ್ಸಾಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಹಾಗು ಟೆಟ್ರಾಪ್ಲಾಯಿಡ್ ಹೊಂದಿವೆ.
ಆಲಿವ್‌ನ ಸಾವಿರಾರು ಕೃಷಿ-ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇಟಲಿಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಮುನ್ನೂರು ಕೃಷಿ-ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ವಿರವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವು ಯಾವುದನ್ನೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದು. ಆದರೂ, ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿರುವ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಕೃಷಿ-ಪ್ರಭೇದಗಳು ಲಿಸಿನಿಯನ್‌ ಆಲಿವ್‌ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು. ಐಬೀರಿಯನ್‌ ಆಲಿವ್‌‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ,ಬೀಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು,ತುಂಬಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಹಾಕಿ ಜಾಡಿಗಳಲ್ಲೋ ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲೋ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೆಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಯುರೋಪಿಯನ್‌ರು ನೂತನ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಆಲಿವ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಪೆರು, ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್‌ ಬೆಳಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 800 ದಶಲಕ್ಷ ಆಲಿವ್ ಮರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯ ಚಲನೆಯು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ೨ ಚೌಕ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಮತ್ತು ೧ ಚೌಕ ಲಂಬವಾಗಿ ಅಥವ ೨ ಚೌಕ ಲಂಬವಾಗಿ ಮತ್ತು ೧ ಚೌಕ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಚಲಿಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಚಲನೆಯು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರ ಎಲ್ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕುದುರೆಯು ಬೇರೆ ಕಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಗೆಯದು ತನ್ನ ಗಮ್ಯಚೌಕವನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲದು. ಎದುರಾಳಿ ಕಾಯಿಯ ಚೌಕಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ . ಒಂಟೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರ 'ನೆಗೆಯುವ' ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಬಿಗಿಯಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಚಲನೆಯು ಬಹಳ ಕಾಲ ಬದಲಾಗದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಚದುರಂಗದ ಚಲನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಿಂದಲೂ ಬದಲಾಗದೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಚದುರಂಗ ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕುದುರೆಯು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಚೌಕಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುದುರೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನೆಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಪದಾತಿಯು ಮಣೆಯ ನಡುವಿನಲ್ಲಿರಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ವಿಷೇಶವಾಗಿ ಕುದುರೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಜ. ಮಣೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕುದೆರೆಯು ಕೇವಲ ೨ ಚೌಕಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುದುರೆಯು ಕೇವಲ ೩ ಅಥವ ೪ ಚೌಕಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನೆಡೆಸುತ್ತದೆ . ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಿಂದ ದೂರವಾಗಿರುವ ಕುದುರೆಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಒಂಟೆ, ಆನೆ ಅಥವಾ ರಾಣಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. "ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುದುರೆಯು ಅಹಿತಕರ" ಅಥವಾ "ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುದುರೆಯು ನಿಸ್ತೇಜ" ಎನ್ನುವ ಚದುರಂಗ ನಿರ್ದೇಶನದ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಈ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಕುದುರೆಯು ಚದುರಂಗ ಆಟದ ಕಾಯಿ. ಇದು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಅಶ್ವದಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುದುರೆಯ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ಆಟಗಾರರೂ ಎರಡು ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವನ್ನು ಆಟಗಾರರ ಸನಿಹದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಕಡೆಯ ಚೌಕದಿಂದ ಒಂದು ಚೌಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೀಜಗಣಿತದ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳು ಬಿ೧ ಮತ್ತು ಜಿ೧ ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೇ ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆಗಳು ಬಿ೮ ಮತ್ತು ಜಿ೮ ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಲಗಡೆಯಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಗಳು ಎಫ಼೫ ಚೌಕದಿಂದ ತಲುಪಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನೆನಪಿಡುವುದು ಬೇರೆ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಕುದುರೆಯ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾಗದಂತೆ ನೆಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಡೆಸಲುವಂತಹ ಚದುರಂಗದ ತಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಆಟದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪದಾತಿ ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುನ್ನ ಚಲಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಕುದುರೆಗೆ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಬಹಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಕಡೆಗಿರುವ ಚೌಕವು ಕುದುರೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಚೌಕವಾಗಿದೆ. ಕುದುರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಟೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚಿವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆನೆ, ರಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಮುಂವಿತವಾಗಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಜಗಣಿತದ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿಆಟಗಳನ್ನು ದಾಕಲಿಸುವಾಗ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ; ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚದುರಂಗದ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ , ಯು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ .
ಕುದುರೆಯು ಹೆಚ್ಚುಕಡಮೆ ಒಂಟೆಯಷ್ಟೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂಟೆಯ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೊಡ್ಡದಿದೆ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಮಣೆಯ ಅರ್ಧ ಚೌಕಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಕುದುರೆಗೆ ನೆಗೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಸವಿರುವುದರಿಂದ ಬಿಗಿಯಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ, ರಾಣಿ, ಒಂಟೆ ಅಥವ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾಗದೇ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಾಯಿ ಕುದುರೆಯಾಗಿದೆ. ಕುದುರೆಯು ಕವಲುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.
ಕನಿಷ್ಟ ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ಅವಧಿಯಿಂದಲೇ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ವಾಸವಿದ್ದಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಾಲಿರುಡ್‌‌, ಕ್ರೈಗ್‌ಲಾಕ್‌ಹಾರ್ಟ್‌‌ ಗುಡ್ಡ/ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪೆಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಗುಡ್ಡ/ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟೋಣಗಳ ಕುರುಹುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು. ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್‌‌‌ ಕಡೆಯ ಹಾಲ್ಸ್‌‌‌ಟಾಟ್ಟ್‌‌‌‌ ಮತ್ತು ಲಾ ಟೆನೆ ಸೆ/ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಈ ಜನರು, 1/ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ ಯ ಆರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರು ಲೋಥಿಯನ್‌‌ನೆಡೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸೆ/ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌, ಬ್ರೈಥಾನಿಕ್‌ ಜನಾಂಗವೊಂದನ್ನು ಕಂಡರು, ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಾಂಗದ ಹೆಸರು ವೊಟಾಡಿನಿ ಆಗಿದ್ದು ಬಹುಶಃ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌ ರೂಪವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನ ಹೆಸರು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರೈಥಾನಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕೆಲವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಹೆಸರು ಗೊಡೊಡ್ಡಿನ್‌ ಬೆಟ್ಟದಕೋಟೆ ಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದ ಡಿನ್‌ ಈಡಿನ್‌ ಆಗಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಹೆಸರು "ಎಡ್ವಿನ್‌'ರ ಕೋಟೆ" ಎಂಬುದರ ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ ರೂಪದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗೊಂಡ ಬರ್ನೀಸಿಯನ್‌ ಆಂಗಲ್‌‌‌ಗಳು, ಎಡ್‌ವೈನ್ಸ್‌ಬರ್ಹ್ ‌‌ ಅಥವಾ ಎಡಿನ್‌-ಬರ್ಹ್ ‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು, ಬಹುಶಃ 7ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜ ನಾರ್ಥಂಬ್ರಿಯಾದ ಎಡ್ವಿನ್‌ರ ಹೆಸರಿಂದ ಬಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಬರಹ/ಗ್ರಂಥ/ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಡಿನ್‌ ಈಡಿನ್ ‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಾಲದ ತಪ್ಪೆಣಿಕೆಯಿಂದಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಮಹಾನಗರವು ಆಂಗ್ಲೆಸ್‌‌ಗಳ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಗೊಡೊಡ್ಡಿನ್‌‌ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಡಿನ್‌ ಈಡಿನ್‌ ಎಂಬ ಪದವು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗೊಡೊಡ್ಡಿನ್‌‌ನ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಾದ, ದ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಅನೇರಿನ್‌‌ ಸರಿಸುಮಾರು 1265ರ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಥವಾ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆಯೆಂದು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಜ್ಞರುಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದ ಕೆಲ ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಅದು 11ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾರ್ಥಂಬ್ರಿಯಾದ ಆಂಗ್ಲೆಸ್‌‌ಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಾರೆಂಬುದು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಮೂಲವು ಏನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ನಿರ್ವಿವಾದವಾದ ವಿಚಾರ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗೊಡೊಡ್ಡಿನ್‌ನ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆಯು ಮುತ್ತಿಗೆಗೊಳಗಾದಂತಿರುವ 638ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಿರಬಹುದು. ತೀರ ವ್ಯಾವರ್ತಕವಲ್ಲದೇ ಹೋದರೂ , ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟೈನ್‌‌ನ ಪುತ್ರ ಇಂಡಲ್ಫ್‌‌‌‌ನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕ್ಟಿಷ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಆಪ್ಪಿಡಮ್‌ ಈಡೆನ್‌‌', ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದ ಮಹಾನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನರ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಬಂದು ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದ . 950 ಇಸವಿಯವರೆಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಆಗ್ನೇಯ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌‌‌ ಪ್ರಭಾವವಿದ್ದ ಮಹಾನಗರ'ವು ತನ್ನ ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌‌‌ ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯವಾದ 'ಬರ್ಗ್‌‌'ಅನ್ನು ಪಡೆದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಂದು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು.
ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತಲ್ಲದೇ, 2 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಹಿಮನದಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೀಯ ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಕಲು ಗುಡ್ಡದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ ರಾಕ್‌‌ನ ನಂತರ ಕಟ್ಟಲಾದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೇಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮುದಾಯವು ಹಾಲಿರುಡ್‌‌ ಇಗರ್ಜಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಇವೆರಡೂ ನಗರಗಳು 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ಬರ್ಗ್‌‌/ರಾಜ ಪಟ್ಟಣಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡವಲ್ಲದೇ ಮಧ್ಯಯುಗ/ಗೀಯ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣತೊಡಗಿತು.
ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನು 1492ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿರ್ಲಿಂಗ್‌/ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌‌ನಿಂದ ಹಾಲಿರುಡ್‌‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ನವೋದಯ/ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದುದಲ್ಲದೇ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌‌ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಯ ಹಾಗೂ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೋವೆನಾಂಟ್‌‌ ಯುದ್ಧಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.
ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಐರಿಷ್‌‌ ಸಿಂಹಾಸನಗಳಿಗೆ 1603ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸ್ಟುವರ್ಟ್‌‌ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌‌ಅನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂಬ ತನ್ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಆತನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಲಂಡನ್‌‌ಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಮಾಡಲುಪಕ್ರಮಿಸಿದನು. ಹೆಂಗಾಲ ಮೇಲೇರಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಸಿಂಹದ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಲಾಂಛನವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡವು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು, ಇಂದಿಗೂ ಬ್ರಿಟನ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿರುವ ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರೆಂದರೆ ಕೆಂಪುಸಿಂಹ/ರೆಡ್‌ ಲಯನ್‌ ಆಗಿದೆ.
ಪ್ರೆಸ್‌ಬೈಟೀರಿಯನ್‌ ಕೋವೆನಾಂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೇಯ ಚರ್ಚು/ಇಗರ್ಜಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು 1639ರಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾದ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಘರ್ಷವಾದ ಬಿಷಪ್‌‌ಗಳ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌‌‌‌ 'ರಿಗೆ ವರ್ಸಸ್ಟರ್‌‌ ಕದನದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಲುಣಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಲಿವರ್‌‌‌ ಕ್ರಾಮ್‌ವೆಲ್‌‌ರ ಕಾಮನ್‌‌ವೆಲ್ತ್‌‌ ಪಡೆಗಳು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಜೇಮ್ಸ್‌ ರವರ ಸೋಲಿನ ನಂತರ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಆಂಗ್ಲ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಫ್ಲಾಡನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆಯೊಂದು 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಆಗಲೂ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಬದಲಿ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಮುಖವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ದಿನಮಾನದ ಗಗನಚುಂಬಿಗಳ ಆದಿರೂಪವೆನ್ನಬಹುದಾದ 14 ಮಹಡಿಗಳಷ್ಟು, ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಇದ್ದು 11 ಮಹಡಿಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿದ್ದವು. ಓಲ್ಡ್‌‌ ಟೌನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೂ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ-ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಟ್ಟಡ ಸಂರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ 1707ರಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅಲ್ಪ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಲಾದರೂ, ‌ಬಹುತೇಕ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಜನತೆ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ದಂಗೆಯೆದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಪುನಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರಿಸುಮಾರು 300 ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾದುವು.
ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವೂ ಕೂಡಾ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 14ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ಮುದ್ರೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜಲಾಂಛನದ ಅನೇಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ 1732ರಲ್ಲಿ, 'ಸಾಧನಾಲಾಂಛನ' ಅಥವಾ 'ರಾಜಲಾಂಛನ'ಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್‌‌ ಲೈಯಾನ್‌ ರಾಜಲಾಂಛನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಪಟ್ಟಣದ ಪೌರಸಮಿತಿಯವರು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೌರಸಮಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ 1975ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರದ ಪುನಸ್ಸಂಘಟನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆಗ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಲಾಂಛನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ನವೀನ ರಾಜಲಾಂಛನವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಮಹಾನಗರ ಪೌರಸಮಿತಿಯು 1996ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರ ಪುನಸ್ಸಂಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದರ ರಾಜಲಾಂಛನವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
1745ರ ಜಾಕೋಬೈಟ್‌‌ ಆಕ್ರಮಣ/ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನೆಡೆಗೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸುವ ಮುನ್ನಾ ಜಾಕೋಬೈಟ್‌‌ ಪಡೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಪ್ರತೀಕಾರದ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಧಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಕಲ್ಲೋಡೆನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ನಡೆದವಾದರೂ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಮಲೆನಾಡಿನವರೆಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಕೋಟೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನವೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹನೋವೇರಿಯನ್‌‌ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವು ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆತನ ಕುಟುಂಬದವರ ಹೆಸರಿಂದ ಕರೆದು ಗೌರವಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಒಲವು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು; ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ 'ರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ, ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ, ಹ್ಯಾನೋವರ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಸ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಆಯಾ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.
ತನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ/ಸಂರಚನೆ/ಸ್ಥಾಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರೆ, ನ್ಯೂ‌ ಟೌನ್‌‌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತನ್ನ ಜಾರ್ಜಿಯನ್‌ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ/ಸಂರಚನೆ/ಸ್ಥಾಪತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌‌ ಜ್ಞಾನೋದಯ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಳುವಳಿಗೆ ಮಹಾನಗರವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿಭಾಪೂರಿತ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌‌‌ನಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಖಂಡದಾದ್ಯಂತದ ಗಣ್ಯ/ಪ್ರಖ್ಯಾತರು ಮಹಾನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನರಾದ ಡೇವಿಡ್‌‌ ಹ್ಯೂಮ್‌‌, ವಾಲ್ಟರ್‌‌ ಸ್ಕಾಟ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಆಡಮ್‌‌, ಡೇವಿಡ್‌‌ ವಿಲ್ಕೀ, ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಬರ್ನ್ಸ್‌‌, ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಹಟ್ಟನ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಆಡಮ್‌ ಸ್ಮಿತ್ ಸೇರಿದ್ದರು‌‌‌. ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನರ ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಮೇಧಾವಿ/ಪ್ರಾಜ್ಞ ಚಿಂತಕರುಗಳ ಯೋಚನಾಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದ ಮುಂಚೂಣಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಮೇಧಾವಿ/ಪ್ರಾಜ್ಞ ವರಿಷ್ಠ ವರ್ಗದವರು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನರಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂ‌ ಟೌನ್‌‌'ನ ಗ್ರೆಕೋ/ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌‌ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ/ಸಂರಚನೆ/ಸ್ಥಾಪತ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಉತ್ತರದ ಅಥೆನ್ಸ್ ‌‌‌ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.
ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಉತ್ಸವ ಋತುವಲ್ಲದ ಸಮಯಗಳಲ್ಲೂ, ಅನೇಕ ನಾಟಕ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಲಿದೆ. ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ರಾಯಲ್‌‌ ಲೈಸೆಯಮ್‌‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌ ರಂಗಮಂದಿರವು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕಿಂಗ್ಸ್‌‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ರಂಗಮಂದಿರ, ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಉತ್ಸವ ರಂಗಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಪ್ಲೇಹೌಸ್‌‌ ರಂಗಮಂದಿರಗಳು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಾರೀ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ರಂಗಮಂದಿರ/ಟ್ರಾವರ್ಸ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌ ರಂಗಮಂದಿರವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಕಾಲೀನವೆನ್ನಿಸುವ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹವ್ಯಾಸೀ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಗಳ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲ ರಂಗಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಡ್‌ಲಾಮ್‌‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌ ರಂಗಮಂದಿರ, ಚರ್ಚ್‌‌ ಹಿಲ್‌‌‌ ‌ಥಿಯೇಟರ್‌‌ ರಂಗಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್‌‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ರಂಗಮಂದಿರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ : ರಂಗಮಂದಿರವು ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.