polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಪ್ರಥಮ ಗಡಿಯಾರದ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂದು, ಎಲ್ಲಿ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮೇನ್‍ಸ್ಪ್ರಿಂಗನ್ನು ಉಪಜ್ಞಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೈಗಡಿಯಾರದ ರಚನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಆ ಮೊದಲು ಗುರುತ್ವ ಬಲದಿಂದ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ತೂಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಕಾಲಮಾಪನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಥ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಅವು ಎಷ್ಟೇ ಸುಧಾರಿತ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವೂ, ತೂಕದವೂ ಆಗಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತರ ನಿವಾಸಗಳ ಅಲಂಕರಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿಯೂ ಸರಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಆವಶ್ಯಕ ಸಾಧನಗಳಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವೇ ವಿನಾ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕೆಂದರಲ್ಲಿಗೆ ಒಯ್ಯಬಲ್ಲ ಸುಲಭೋಪಕರಣಗಳಾಗಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಥಮ ಗಡಿಯಾರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಜರ್ಮನಿ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳ ಬಳಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ.ಕಿಸೆಗಡಿಯಾರಗಳು, ಪುಟ್ಟ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮುಂತಾದುವು ಅಂದಿನ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಯ್ಯಬಲ್ಲ, ಕಾಲಮಾಪೀ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ರಚನಾಕೌಶಲದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳೂ ಸಿದ್ದಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹೇರ್‍ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್, ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಚಕ್ರ ಮುಂತಾದ ನಿಷ್ಕಂಷ್ಟಸಾಧನಗಳ ಉಪಜ್ಞೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಫಲ ಕೈಗಡಿಯಾರ.
ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಮ್ಯಾನುವಲ್ ಗೇರ್ ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ಕಾರ್ ಒಂದನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಚಾಲಕ ಕ್ಲಚ್ ಒತ್ತಬೇಕಾದಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಚ್ ಪೆಡಲ್ ಒತ್ತದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಇದು ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಆಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಂತ ಪೋಕಾಯೋಕೆ ಅನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾರಿನ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಶನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವಿಚ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ವಿಚ್ ‘ಪಾರ್ಕ್’ ಅಥವಾ ‘ನ್ಯೂಟ್ರಲ್’ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾರನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಶನ್ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬ್ರೇಕ್ ಪೆಡಲ್ ಕೂಡ ಒತ್ತಿಹಿಡಿದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪೋಕಾಯೊಕೆ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿದ್ದು ತಪ್ಪುಗಳಾಗದಂತೆ ತಡೆದು ಕ್ರಮೇಣ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತವೆ.
ಪೋಕಾಯೋಕೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಶಿಜಿಯೋ ಶಿಂಗೋ ಎನ್ನುವವರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಮಾನವದೋಷಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಣ್ಣ ಸ್ವಿಚ್ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರು ಸ್ವಿಚ್ ಬಟನ್ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಒಂದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಬಹಳ ಸಲ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕಂಡ ಶಿಂಗೋ ಈ ಜೋಡಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಹೋಲ್ಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆ ಹೋಲ್ಡರ್ ನಿಂದ ಸ್ವಿಚ್ ಗೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗುಗಳನ್ನು ತೂರಿಸುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಹಂತ ಪಾಲಿಸದೇ ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೋಲ್ಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಉಳಿದುಹೋದರೆ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತಪ್ಪುಗಳಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು.
ಪೋಕಾಯೋಕೆ ಅನ್ನುವುದು ಒಂದು ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯ ಪದ. 'ತಪ್ಪಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ' ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥ. ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವವನು ಏನೂ ತಪ್ಪೆಸಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ತಂತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ, ಸರಿಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಈ ತಂತ್ರವು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಟೊಯೊಟಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಜಿಯೊ ಶಿಂಗೋ ಎನ್ನುವವರಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೊದಲು ಇದು ಬಕಾಯೋಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಲ್ಲದ ಪದವಾದ 'ಪೋಕಾಯೋಕೆ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಸಹ ಪೋಕಾಯೋಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಾಬ್ ಪೀಸ್ ಕೂರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಯಂತ್ರಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಉತ್ಪನ್ನದ ಆಕಾರ, ಗಾತ್ರ, ಬಣ್ಣ ಮುಂತಾದ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ದೋಷ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಲನೆಗಳು ಆಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುಗ ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ. )
ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕಾದ ಹಂತಗಳು ಪಾಲನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವಿಧಾನ. )
ತಡೆಯಲು ಆಗದಂತಹ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ದೋಷಗಳ ನಡುವೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಶಿಂಗೋ ಅವರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು. ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತದ ತಪ್ಪುಗಳು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಲುಪುವಂತಾದರೆ ಅದು ಉತ್ಪನ್ನದ ದೋಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಕಾಯೋಕೆಯ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಸರಿಪಡಿಕೊಂಡು, ಪುನಃ ತಪ್ಪಾಗದಂತೆ ತಡೆದು ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕುಂದು ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಪೋಕಾಯೋಕೆ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವಾಗ ನಡೆಸುಗ ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಪೋಕಾಯೋಕೆ ಉಪಕರಣ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಿಂಗೋ ಅವರು ಒಂದನ್ನು ‘ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಪೋಕಾಯೋಕೆ’ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ‘ನಿಯಂತ್ರಕ ಪೋಕಾಯೋಕೆ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪೋಕಾಯೋಕೆ ವಿಧಾನವು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸಗಾರನಿಂದ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರನಿಂದ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪುಗಳಾದಂತೆ ತಡೆಯುವ ವಿಧಾನವೇ ಪೋಕಾಯೋಕೆ ಎಂದು ವಿಶಾಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಇದೇ ರೀತಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೇಬಲ್ ಗಳನ್ನು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೋಡಿಸಲು, ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಪೋಕಾಯೋಕೆ ತಂತ್ರವೇ ಆಗಿದೆ.
ಭಾರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮೂರು ರೀತಿಯ ಪೋಕಾ-ಯೋಕೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶಿಂಗೋ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು.
ಹಣಕಾಸಿನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೀಸಲು ಮೂಲ ಪಾಲು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಶೇರುದಾರರ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, "ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಮೀಸಲು" ಸಂಸ್ಥೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ನಗದು, ಮತ್ತು ಲಾಭರಹಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಗದು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು ಶೇಕಡಾವಾರು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಸೂಚಿಸಿ, ಒಂದು ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಮೀಸಲು ಅನುಪಾತ ಎಂದು.ಬಂಡವಾಳ ಮೀಸಲು ಆದಾಯ ಮೀಸಲು, ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮೀಸಲು, ಅರಿತುಕೊಂಡ ಮೀಸಲು, ಕೈಗೂಡದ ಮೀಸಲು ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮೀಸಲು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಇಕ್ವಿಟಿ ಮೀಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿಂದರಚಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಷೇರುದಾರರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾದ ಮೀಸಲು,ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಇದು ಇವೆ: ಕಾನೂನು ಮೀಸಲು ನಿಧಿ - ಇದು ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
ಪಾಲು ಫ್ರೀಮಿಯಂ- ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಹಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಾಭ ರಚಿಸಲಾದ ಮೀಸಲು.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ ತನ್ನತ್ತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಲಾಭ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅಥವಾ ಲಾಭರಹಿತ, ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ, ಲಾಭ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೀಸಲು ಬೇರೆ ವಿಧಗಳಿಗೆ ಸಹ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು:
ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು 68 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಕೆಲವೊಂದು ಸವಲತ್ತುಗಳು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರಿಟ್‌ವೊಂದೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು, ತನ್ಮೂಲಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನತೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಇರಕೂಡದು ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಕೋರ್ಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿನ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 1988ರಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೇ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. 27 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇದೇ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಾವೂ ಕೂಡ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿತು.
ಶಾಸಕರ ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿ ಪ್ರಗತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ ಗುರುವಾರ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ 730 ಕೋಟಿ ರೂ. ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸದಸ್ಯರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
1988ರಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು 2 ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿತ್ತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಶಾಲಿಟಿ ಕೋರ್ಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲು ಇರಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ, ತಮಿಳುನಾಡುಗಳ ಕೆಲ ವೈದ್ಯ ಕೀಯ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಶಾಲಿಟಿ ಕೋರ್ಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಅರ್ಹತೆಗೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾಯಂ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ನಿಯಮ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿ ಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ಸಿಂಧುವೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲುಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಿದೆ. ಆದರೆ ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ ಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೋಹನ ಭಾಗವತ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಣ್ಣಗಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಕೂಡ ಮೀಸಲಾತಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಈ ಸಂಬಂಧ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ 68 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಕೆಲವರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮೀಸಲು ರದ್ದು ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಈ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿಯೋಚಿಸಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳ ಬೇಕು. ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಶಾಲಿಟಿ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಮೆರಿಟ್ ಮಾತ್ರವೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಮೀಸಲಾತಿಯು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾ.ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ.ಪಿ.ಸಿ.ಪಂತ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಣಾ ಕೋರ್ಟ್ 27 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪಿನ ಸಂದೇಶವ ನ್ನೇ ಇಂದೂ ತಾನು ಕೊಡಬಯಸುತ್ತೇನೆ
ಲಾಭ ಕಾನೂನು ಮೀಸಲು ನಿಧಿ - ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಲಾಭ ಶೇಕಡಾವಾರು ಫಂಡ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಸಂಭಾವನೆ ಮೀಸಲು - ನೌಕರರು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಲಾಭಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ನಂತರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನುವಾದ ಮೀಸಲು - ವಿವಿಧ ವರದಿ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಘಟಕಗಳು ಬಲವರ್ಧನೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಲಾಭಾಂಶದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಂಸ್ಥೆಯ .ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಂದರೆ ಈ .ಮೀಸಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ,ದಿನ ನಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ .ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಚರ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿ
ಈ ಮೀಸಲನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶೆಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಂತಿಷ್ಟು ಒದಹಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಆಧರಿಸಿಪ್ರತಿವರ್ಷ್ ಒಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ದರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲನ್ನು ಕಾದಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಮೀಸಲನ್ನು ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಖಾತೆಗೆ ಋಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದುದರಿಂದ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೀಸಲಿನಂತೆ ಲಾಂಭಾಂಶದ ಭಾಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಲಾಭವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮೊದಲೇ ತೆಗಿದಿಡ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ನಿಧಿ.೧.ಸವಕಳಿ ನಿಧಿ,೨.ನವೀಕರಣ ನಿಧಿ ೩.ಹೊರ ನಿಂತ ಸಂಬಳ,ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ,ಕೂಲಿ ಮೊದಲಾದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲು ತೆಗೆದಿಟ್ಟ ನಿಧಿಗಳು ೪.ಸಂಶಾಯತ್ಮಕ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅವಕಾಶಗಳು ೫.ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಒದಗಬಹುದಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಾದರಿಸಿದ ನಿಧಿ
ಇದರ ಉದ್ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ೧.ವ್ಯವಹಾರ ದ್ರವ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ದೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.೨.ಚರ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ಮಾಡದೇ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪುನರ್ ಸಂಚಯನ ಮಾಡಿ ಚರ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.೩.ಯಾವುದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಮುಂದೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು.೪.ಯಾವುದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಬರದಿದ್ದಾಗ ಮೀಸಲನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಲಾಭ ಹಂಚುವುದು.೫.ಯಾವುದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಬಂದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ವರಿ ಲಾಭವನ್ನು ."ಗುಪ್ತ ನಿಧಿ" ಯಾಗಿ ಮೀಸಲು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಕುರಿತು ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಶೀಘ್ರ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿ ಅವರನ್ನೇ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು' ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಸಭಾನಾಯಕ ಎಸ್‌.ಆರ್‌.ಪಾಟೀಲ್‌ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.
ಶಾಸಕರ ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅನುದಾನ ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸದಸ್ಯರು ಪಕ್ಷಬೇಧ ಮರೆತು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
'ಸೇಂಟ್ ಜೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್', ಮೊದಲು ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲೇಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ದೊರೆಯಿತು. ಸರಕಾರೀ ಲಾ ಕಾಲೇಜ್ ಲಾ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಇನ್ಸ್ಟಿ ತ್ಯುತ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ತೆಕ್ನೋಲೋಜಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ೪ ನೆಯ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕೆಮಿಕಲ್ ಇಮ್ಗಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು 'ಜಾರ್ಜಿಯ ಇನ್ಸ್ಟಿ ತ್ಯುತ್ ಆಫ್ ತೆಕ್ನೋಲೋಜಿ' ಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಜೂಡ್ ಸಾಮರ್ ಫಿಲ್ಡ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಗಳಿಸಿತ್ತು.
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೆಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ವಿಭಾಗ (ದ ಜಮ್ನಾಲಾಲ್ ಬಜಾಜ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಸತತವಾಗಿ ಭಾರತದ 10 ಪ್ರಮುಖ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೊಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜ್ 1965 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸ್ಟಾನ್ಫರ್ಡ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬಿಜಿನೆಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾನ್ ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮುಂಬಯಿಯ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ ಕೋಟೆಪ್ರದೇಶಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸಾಂತಾಕ್ರುಝ್ ನ ಕಾಲಿನಾ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರು ಹೀಗಿವೆ :
ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಅಂಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್. ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಾದ :
ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನೊಲೊಜಿ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಡೀಮ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಟಾಟ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್, ಈಗ ಹೋಮಿಭಾಭಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಸೇಂಟ್ ಝೇವಿಯರ್’ಸ್ ಕಾಲೇಜ್, ಪದವಿ ಪ್ರದಾನಮಾಡುವ ಕಾಲೇಜ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
'ಡೈರೆಕ್ಟೊರೇಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಏಜುಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಾರ',
'ವೀರಮಾತ ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಟೆಕ್ನೋಲಾಜಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟೂಟ್ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್' ,
'ತೊಡೊಮಲ್ ಶಹಾನಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ ವಿವಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುರುಮಾಡಿದೆ.
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಒಂದು ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮುಂಬಯಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ, ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮತ್ತು ಸಂಶೋದನೆ ಮಾಡುವ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಸೈನ್ಸ್, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಮತ್ತು ಕಲೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಕಾನೂನು, ಮತ್ತಿತರ, ನಿಕಾಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಕಾಲೇಜಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಇದೆ. ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳು.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೂ ಕೆಲವು, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಧ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗ, ಕೋಟೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಮತ್ತು ಕಲೀನಾದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಅನುಸಂಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಥ್ಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನ ವಿಭಾಗಗಳ ವಿವರಗಳು :
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲೈಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳು, ಇತರೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪತ್ತಿವೆ. ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನೋಲೋಜಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ. ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್, ಜಮ್ನಾಲಾಲ್ ಬಜಾಜ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಡಿಸ್, ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ದಸ್ತಾವೇಜ್ ಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ವಿಭಾಗ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾನ್ಸ್ತಫರ್ದ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆ ಫ್ ಬಿಜಿನೆಸ್, ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಜಮ್ನಾಲಾಲ್ ಬಜಾಜ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ. ಭಾರತದ ೧೦ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸರಾಸರಿ ೧೦ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ೧೦ ಪ್ರತಿಶತ್ ಮಾನ್ಯತೆಯಿದೆ.
ವಿಲ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜ್', ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲೇಜ್ ಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ಕಾಲೇಜ್ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಮುಂಬಯಿ ಉಪನಗರದ 'ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಚೌಪಾತಿ'ಯಲ್ಲಿ. ೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್ ಕಟ್ಟಡ 'ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್' ನಿರ್ಮಾತ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನೀಯವಾಗಿ ಗ್ರೇಡ್ ಈಈಈ ಹೆರಿಟೇಜ್ ನಿರ್ಮಾಣ. ನಗರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ,ಕಾಲೇಜ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮತ್ತು ಪದವಿಪೂರ್ವ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ವಿಷಯಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧನದಿಂದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ವಿವರಗಳು :
ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಕ್ಷಣ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಾಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರದ ಗೋಪುರದ ಕಟ್ಟಡವೂ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಗೋಪುರದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರವಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಟ್ಟಡ ಶಿಲ್ಪಿ, ಸರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕಾಟ್ ರವರ ಯೋಜನೆಯಂತೆ, ೧೮೭೦ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಗೋಪುರವನ್ನು ಲಂಡನ್ ನಗರದ ಬಿಗ್ ಬೆನ್ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಆಗಿನಕಾಲದ ವಿಖ್ಯಾತ ಹತ್ತಿ ವರ್ತಕ ಪ್ರೇಮ್ ಚಂದ್ ರಾಯ್ ಚಂದ್, ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ರಾಜಾಬಾಯಿಯವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೨೮೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರ, ೫ ಅಂತಸ್ತಿನ ೩೦ ಅಡಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಗೋಪುರದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ೮ ಪುಥಳಿಗಳು ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಸಂರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಗಡಿಯಾರದ ಅಲಾರಾಂ ಘಂಟೆ ರೂಲ್ ಬ್ರಿಟಾನಿಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ೧೬ ಟ್ಯೂನ್ ಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಘಂಟಾನಾದ ಕೆಲವೇ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.
'ಮುಂಬಯಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ,' ಬ್ಯಾಚುಲರ್, ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್, ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಡಿಪ್ಲೊಮ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು, ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರದ ಉಪನಗರವೊಂದಾದ' ಸಾಂತಾಕ್ರೊಜ್' ನ ಕಲೀನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ ಮುಂಬಯಿನ ಹಲವು ವಿಶ್ವ ಮಾನ್ಯತೆಗಳಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇಲ್ಲವೆ 'ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನ' ಗಳಿಸಿವೆ.
ನಲ್ಲಿ ಜವಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹ್ರು ಲೈಬ್ರೆರಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮೫೦,೦೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ದ ಜರ್ನಲ್ ಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳು, ೩೦,೦೦೦ ಮೈಕ್ರೋ ಫಿಲ್ಮ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ೧,೨೦೦ ಅಪರೂಪದ ಕೈಬರಹಗಳ ತಾಳೆಗರಿ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿತ್ತೀಯ ಫಂಡ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೂರಾರು ಇ-ಜರ್ನಲ್ ಗಳು ಇವೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಬಿಹೆವಿಯರಲ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳಿವೆ.
ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಝ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ೨೩೦ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವುಳ್ಳ ಪರಿಸರಹೊಂದಿದೆ. ಕಲಿನಾದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್’ ಮತ್ತು ‘ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ’ಗಳಿವೆ. ಸೈನ್ಸ್, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುವ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಮತ್ತು ಮೆಡಿಸಿನ್ ಪ್ರಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಗಳು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿವೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಅಥವಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರಭಾಗಗಳಿಲ್ಲ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಝೆಟಿಯರ್ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮುಂಬಯಿ’ಯಿಂದ ‘ಯೂನಿವರ್ಸಿಟ್ ಆಫ್ ಮುಂಬಯಿ’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣ್ದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೮೫೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ. ಆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹುಲ್ಲಿನಮೇಲೆ ರಾಜಾಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ೩ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರದ ಕೋಟೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು, ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 'ಮುಂಬಯಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ' "" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಾಗಿರಿ ಊರಿನಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ‘ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂರಲ್' ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ರೋಗದ ಕೆಲವು ಅನಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎರ್ಗಟುಗಳು ಕೂಡಿದ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ ಎರ್ಗಟುಗಳು ಕೂಡಿದ ದಂಟು ಮತ್ತು ತೆನೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ದನಕರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುವುವು. ಕ್ಲಾವಿಸೆಪ್ಸ್‌ ಪರ್ಪುರಿಯ ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರದಲ್ಲಿ 10-12 ಬಗೆಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಗೋದಿ, ಜೋ಼ಳ, ರೈ, ಬಾರ್ಲಿ, ಓಟ್ಸ್‌ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರತಂತ್ರ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಧಾನ್ಯದ ಹೂಗಳ ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಂಟುಬೀಳುವುದು. ಮುಂದೆ ಆ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರ್ಗಟ್ ಎಂಬ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಧಾನ್ಯಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಡ್ಡಿಯಂಥ ಸ್ಕ್ಲೀರೋಷಿಯಂ ಅಥವಾ ಎರ್ಗಟ್ ಎಂಬ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದ ಧಾನ್ಯಫಲದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ ವಸ್ತುವಿಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ.
ಕೆಲವು ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ ಈ ಸ್ಕ್ಲೀರೋಷಿಯಂ ಅಥವಾ ಎರ್ಗಟ್ಸ್‌ ಎಂಬುವುಗಳಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರದಂಥ ರಾಸಾಯನಿಕವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದು ಅವು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲವು. ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಕೋಶ ಆಕುಂಚನಗೊಂಡು ಜನನಕ್ರಿಯೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವಂತೆ ಔಷಧಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು.
ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಬಗೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರ್ಗಟೊಮಿನ್ ಮತ್ತು ಎರ್ಗಟಾಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬುವು ಪ್ರಭಾವಿಯಾದುವು. ಇವೆರಡರ ಜೊತೆಗೆ ಎರ್ಗಟಿನಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲಿನ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವೊಂದು ಇದ್ದು ಅದೇ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಆಕುಂಚನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎರ್ಗಟ್: ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ರೈ, ಬಾರ್ಲಿ, ಓಟ್ಸ್‌, ಗೋದಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿ ಅವುಗಳ ಕಾಳುಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಒಂದು ಶಿಲೀಂಧ್ರ. ಈ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ರೋಗ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯದ ಕಾಳುಗಳು ಕಪ್ಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ 2.5-4ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದವುಳ್ಳ ಬಿರುಸಾದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಹೊಂದುವುವು. ಇವನ್ನೇ ಎರ್ಗಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗಕ್ಕೂ ಅದೇ ಹೆಸರಿದೆ. ಎರ್ಗಟ್ ರೋಗ ಕ್ಲಾವಿಸೆಪ್ಸ್‌ ಪರ್ಪುರಿಯ ಎಂಬ ಬೂಸಲು ಅಥವಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಲವು ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಗೊರಸುಗಳು ಹುಣ್ಣಾಗಿ ಉದುರಿ ಬೀಳುವುದು; ಬಾಲ, ಕಿವಿ, ಕೊಂಬು ಮುಂತಾದುವು ಕಳಚಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಪಾತವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕರುಗಳ ಸಾವು ಮುಂತಾದುವು. ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಆಕುಂಚನಗೊಂಡು ಕೋಶಭಿತ್ತಿಗಳು ಬಿರುಸಾಗುವುದರಿಂದ ರಕ್ತಪುರೈಕೆ ನಿಂತಾಗ ಅನಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಎರ್ಗಟ್ ರೋಗದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಲವಾರು. ತಲೆಗೂದಲು ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಉದುರಿಹೋಗುವುದು; ಹಲ್ಲು ಬೀಳುವುದು; ಉಗುರು ಕಳಚಿ ಬೀಳುವುದು; ತೀವ್ರ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಲುಬು ಕೊಳೆಯುವುದು; ಅಂಗಕ್ಷಯ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ನರಗಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಸಿಕೊಳ್ಳುವುವು. ಇಂಥ ರೋಗಗಳಿಗೆಲ್ಲ, ಎರ್ಗಟಿಸಂ ಎನ್ನುವುದುಂಟು.
ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನುಕೂಲಗಳುಂಟು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪರವಾನಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಕಾನೂನಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕಂಪನಿಗಳಂತೆ ಇದನ್ನು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲೂಬಹುದು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡಲೂಬಹುದು.
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಲೀಕನಿಗೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಪುರೈಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಉದ್ಯಮಿ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಪಡೆಯಲೂ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮಿಯೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದಾದಂಥ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಯಾರದೇ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ದಾರಿ ಕಾಯದೆ ತಾನೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಎಂದರೆ ಆವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಧ್ಯೇಯ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಯಜಮಾನ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸ್ವತಃ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಬಹುತೇಕ ಸ್ವತಃ ಸಿದ್ಧ. ಇಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಆಖೈರು ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅವಗಾಹನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಯಾವ ಕಾಯಿದೆಯೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮರ್ಮವನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಾಯಕ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಾನೇ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಗಲುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಖರ್ಚು ಇದಕ್ಕೆ ತಗಲುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೈಪೋಟಿಯ ದರದಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ.
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈತ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದಲೂ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದಲೂ ಇತರರಿಂದಲೂ ಸಾಲ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದರೆ ಯಜಮಾನನೇ ತೀರಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ಸಾಲಿಗರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಭರವಸೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಲ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭಕ್ಕೆಲ್ಲ ಇವನೊಬ್ಬನೆ ಭೋಕ್ತೃ.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. ಅಂದರೆ ಯಜಮಾನ ಸತ್ತರೆ, ಮನೋವಿಕಲ್ಪ ಹೊಂದಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥನಾದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚದೆ ಅವನ ವಂಶದವರೋ ಕುಟುಂಬದವರೋ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕಂಪನಿ, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಸಾರ ಮುಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ಅನುಭವದ ಗಳಿಕೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಮಾಲೀಕನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲು ಇದು ನಾಂದಿ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಸಂತೃಪ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಕೂಲಗಳೂ ಉಂಟು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತರುವ ಬಂಡವಾಳ ಅಲ್ಪ; ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಈತ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ನೆರವಿಗೂ ಮಿತಿಯುಂಟು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಡುವುದೂ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಠಿಣವೇ. ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ಯಜಮಾನನ ಆದಾಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟಹೊಂದಿ, ತನ್ನ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾಲೀಕನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯೂ ಕರಗಬಹುದು. ಈ ಅಮಿತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮಾಲೀಕನ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಉಡುಗಬಹುದು. ಈ ಭಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಸಾಹಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮೊಟಕಾಗಬಹುದು.
ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ಆಗ ಒಬ್ಬನೇ ಯಜಮಾನ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಅವನತಿ ಹೊಂದಬಹುದು.
ಅಲ್ಲದೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಚತುರತೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಎರಡೂ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೇ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಿದರೂ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಖಂಡಿತ. ಅಂಥವ ದಿವಾಳಿಯಾದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮ ಶಾಶ್ವತವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಡೆಯ ಸಾವಿಗೋ ಹುಚ್ಚಿಗೋ ಕಾಯಿಲೆಗೋ ಈಡಾದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲೇಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭವೂ ಒದಗಬಹುದು.
ಆತನ ಕುಟುಂಬದವರೋ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳೋ ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಲ್ಲರೆಂಬ ಭರವಸೆಯೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಾತ್ರ ಕಿರಿದಾದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಹಿವಾಟಿನಿಂದ ಸಿಗಬಹುದಾದ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಈ ಉದ್ಯಮಿಗೆ ದೊರಕಲಾರವು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈತ ತನ್ನ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಗಿರಾಕಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಸಲಕರಣೆಗಳೂ ಶ್ರಮವಿಭಜನೆಯ ಅನುಕೂಲಗಳೂ ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಅನಾನುಕೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ. ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಕ್ತ. ಕೆಲವು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೂ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವಿರಬೇಕು.
ವಕೀಲ-ಕಕ್ಷಿಗಾರ, ವೈದ್ಯ-ರೋಗಿ, ಇವರಲ್ಲಿ ನಿಕಟಸಂಪರ್ಕ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೋಭಾವವನ್ನರಿತು ಅವರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪುರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂಥ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಏಕಮೇವ ಒಡೆತನ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯ.
ಬೆಳ್ಳಿ-ಬಂಗಾರ, ಷೇರು ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಏರಿಳಿತಗಳಾಗುವುದರಿಂದ ಶೀಘ್ರ ನಿರ್ಣಯದ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂಥಲ್ಲೂ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮವೇ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆನ್ನಬಹುದು. ಬಂಡವಾಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಯೂ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಭಾರತದಂಥ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ; ಅವಕಾಶಗಳೂ ಹೇರಳವಾಗುಂಟು.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಂಡವಾಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದಲೂ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳ ಹೊಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಆವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅನುಕೂಲ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಘಟನೆ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಬಟ್ಟೆ, ಪಾನ್ ಮತ್ತು ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ದಳ್ಳಾಳಿ, ವಕೀಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೂ ಅದರ ಯಜಮಾನನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ-ಹೊಣೆಗಳಿಗೂ ಯಾವ ವಿಧವಾದ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದಕಾರಣ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಅಶಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಯಜಮಾನನೇ ಹೊರಬೇಕು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಮಾಲೀಕನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯೂ ಈಡಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂತೆಯೇ ಮಾಲೀಕನ ಸಾಲಿಗರು ತಮಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಸಾಲದ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಮಾಲೀಕನೇ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅಪಾರ ಹೊಣೆಗಾರ. ಇದು ಅಮಿತ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.