polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿರಳೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೀಟಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಂಪು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಜಿರಳೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಆಂತರಿಕ ಓವಿಪೊಸಿಟರ್ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಿರಳೆಗಳ ಮೊದಲ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಟೇಶಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಜಿರಳೆಗಳು ಬ್ಲಾಟೋಡಿಯಾ ಗಣದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಲುಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಒಮ್ಮೆ ಜಿರಳೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಕೀಟಗಳ ಗುಂಪು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೪,೬೦೦ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವೆ. ಜಿರಳೆಯನ್ನು ಕೋಕ್ರೋಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಜಿರಳೆ ಕುಕರಾಚಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ,ಇದನ್ನು ೧೬೨೦ ರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜಾನಪದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ "ಕೋಕ್" ಮತ್ತು " ರೋಚ್ " ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಹ್ಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಕೀಟ ಜಿರಳೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಪೌಷ್ಠಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕುದಿಸಿ, ಸಾಟಿಡ್, ಗ್ರಿಲ್ಡ್, ಒಣಗಿಸಿ ಬಳಸತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಜಿರಳೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಔಷಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಿರಳೆ ಕೃಷಿ ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುರಿದ ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರೆಗಳಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವುಗಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಸುಲಭತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಕೀಟಗಳ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನರ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . ಜಿರಳೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಕೀಟವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲು ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕಲಿಕೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಫೆರೋಮೋನ್ಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರ, ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ಜಿರಳೆಗಳು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೀಟಗಳು. ಇವು ಬ್ಲಟಾರಿಯಾ"' ಅಥವಾ ಬ್ಲಟೋಡಿಯಾ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೀಟಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ೪,೫೦೦ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಮಾನವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿವೆ. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ರೋಗಕೀಟಗಳು ಎಂದು ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. ಚಿರಪರಿಚಿತ ಕೀಟ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೧.೨ ಅಂಗುಲ ಉದ್ದವಿರುವ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಿರಲೆ, ಪೆರಿಪ್ಲಾನೆಟಾ ಅಮೇರಿಕಾನಾ; ಸುಮಾರು ೧೫ ಮಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಜರ್ಮನ್ ಜಿರಲೆ, ಬ್ಲಾಟೆಲಾ ಜರ್ಮಾನಿಕಾ; ಸುಮಾರು ೧೫ ಮಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಏಷ್ಯನ್ ಜಿರಲೆ, ಬ್ಲಾಟೆಲಾ ಅಸಾಹಿನೈ; ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೨೫ ಮಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಪೂರ್ವಾತ್ಯ ಜಿರಲೆ, ಬ್ಲಾಟಾ ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್" ಇವೆ.
ಜಿರಳೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಟು ಮುಂತಾದ ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಇವು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಜಿರಳೆಗಳು ೪೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಬಹುದು. ಜಿರಳೆಗಳು ಕಶೇರುಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕಿರಣ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮಾರಕ ಪ್ರಮಾಣವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಆರರಿಂದ ೧೫ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೂ ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣದಂತಹ ಇತರ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಿಕಿರಣ-ನಿರೋಧಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಿರಳೆಗಳ ಲಾಲಾರಸ, ಮಲ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು ಆಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿರಳೆಗಳು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಟೈಫಾಯಿಡ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ ಜಿರಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೋಲಿಯೊಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪೋಲಿಯೊಮೈಲಿಟಿಸ್ ಈ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅವು ಅತಿಸಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಇದು ತೀವ್ರವಾದ ಅತಿಸಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿದೆ. ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೭೦ ಮತ್ತು ೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ೨೦ ಶತಕೋಟಿ ರೂ. ಬಂಡವಾಳವು ಭಾರತದ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ೪೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ,ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ೨೦ ಯಿಂದ ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ೬೦ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ. *ಹೀಗೆ,ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೪೦೦ಶತಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆದಾಯವು ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವುದೇ ಕಡೆಗಿಂತ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರ್ಥಿಕನೆರವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮುಂದುವರಿದು ಈಗ ೯೦ಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾದರೂ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ.* ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನಂದಿನಿ ಹಾಲು ೫೫ ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಡೈರಿ , ಸ್ವಂತ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ.ಸುಮಾರು ೩ ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ವಂತ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೂ, ಸುಮಾರು ೫ ಲಕ್ಷ ಲೀಟರುಗಳ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುವುದು. ಸ್ವಂತ ಡೈರಿಗಳ ಉತ್ಒಆದನೆ ಲೆಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ . ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೬೦ ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
೨೦೧೪ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಲೆಕ್ಕದಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ೩೫ ಲಕ್ಷ ಹಾಲು ಆಂತರಿಕವಾದಿ ಖರ್ಚಾಗಿ ೨೦ ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ . ಅದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ , ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ,ಅಲ್ಲದೆ ತಮಿಳುನಾಡು, ಮೊದಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾದುವುದು.ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕೇರಳಗಳಿಗೂ ಹಾಲು ಸರಬರಾಜು ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾಪಡೆಗೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೭೫ ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಾಲು ಕೆಡದಂತೆ ಇಡಲು ಟೆಟ್ರಾ ಪ್ಯಾಕ್ ಯೋಜನೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಟೆಟ್ರಾ ಪ್ಯಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ೯೦ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕೆಡದಂತೆ ಇಡಬಹುದು.(ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ- ಕೆ.ಎಂ.ಎಫ್. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎ.ಎಸ್. ಪ್ರೇಮನಾಥ್- ವರದಿ ಫ್ರಜಾವಾಣಿ-೩೦-೪-೨೦೧೪)
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರದ ಹೊಸ ಕ್ಷೀರ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಹೋರಿಯ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಕೊಡಲು ಅಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಕೇಂದ್ರದ ಯೋಜನೆ ; ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆಯ್ದು ಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿ ಬದಲು ಹೊಸ ವೀರ್ಯ ಕೊಡುವ ೩,೮೫ ಲಕ್ಷ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಳಿಕೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಹೊಸ ತಳಿಯು ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಎಚ್.ಎಫ್ ; ಜರ್ಸಿ ಮೊದಲಾದವು ೧೫ ರಿಂದ ೧೭ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ . ಆದರೆ ಜರ್ಮನ್ ಹೋರಿಯ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಹಸು ೩೦ ರಿಂದ ೩೫ ಲೀಟರ್ ಹಾಲುಹೊಡುತ್ತವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ೩.೮೫ ಲಕ್ಷ ವೀರ್ಯ ನಳಿಕೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳು - ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ತಳಿ ದೊಡ್ಡದು. ಜರ್ಮನಿಯ ಹೊಸ ತಳಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯ ಗೋವುಗಳು ೨೧.೯೧ ಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳಿವೆ. ಈ ಹೊಸ ತಳಿಯ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಎಚ್ ಎಫ್ ಹಾಗೂ ಜರ್ಸಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ ಕೊಡಲಾಗುವುದು.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ 60 ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಎಂಎಫ್‌ ಮದರ್ ಡೇರಿಗೆ 80 ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್‌, ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುವ ಹಾಲಿನ ಪುಡಿ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ 30 ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್‌ ಹಾಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಂಬಳಗೋಡಿ ನಲ್ಲಿ ರುವ ಮಂಡ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಘಟಕಕ್ಕೆ 55 ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್ ‘ಗುಡ್‌ ಲೈಫ್‌’ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ತಯಾರಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟೆಟ್ರಾ ಪ್ಯಾಕ್‌ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 90 ದಿನದ ವರೆಗೂ ಈ ಹಾಲು ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ.@
ಕೆಎಂಎಫ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ 13 ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಮನವಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಹೇಳಿವೆ.
2013 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ರೂ. 4 ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತಿ­ದ್ದವರು ಕೆಎಂಎಫ್ ಗೆ ಹಾಲು ನೀಡ­ಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಅಮುಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲುತಯಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ೧೯೭೪-೭೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಆನಂದ್ ಸಹಕಾರಿಸಂಸ್ಥೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ . ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಿದೆ. ಇದು ಹಾಲು ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ವಿತರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಮಿಲ್ಕ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು , ಅದು ಅಪೆಕ್ಸ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ
ಹಾಲಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರತಿ ಆಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 12 ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್‌. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಗರಿಷ್ಠ 4 ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್‌. ಸಾವಿರಾರು ಆಕಳು ಸಾಕಣೆ ಇರುವ ಡೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಆರೆಂಟು ಮಾತ್ರ. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಯಂತ್ರ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾರಿಯೋಪ್ಸ್, ಹುಲ್ಲು ಕುಟುಂಬದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬೀಜಗಳು ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕ್ಯಾರಿಯೊಪ್ಸಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಧಾನ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮರಂಥವನ್ನು "ಧಾನ್ಯ ಅಮರಂಥ್" ಎಂದು ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಮರಂಥ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು "ಧಾನ್ಯಗಳು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಆಂಡಿಸ್‌ನ ಪೂರ್ವ-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಧಾನ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಧಾನ್ಯಗಳು ಏಕದಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಂಡಿಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಧಾನ್ಯಗಳು ಜೋಳ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗೋಧಿಯಂತಹ ಹುಲ್ಲುಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಾಲ-ಎಲೆಗಳ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.
ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಒಣ ಧಾನ್ಯಗಳು ಇತರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳಾದ ಪಿಷ್ಟ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಾಳಿಕೆಯು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬಹುದು, ರೈಲು ಅಥವಾ ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಬಹುದು, ಸಿಲೋಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಮಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಒತ್ತಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಸರಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಅಕ್ಕಿ, ಸೋಯಾಬೀನ್, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾನ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಆದರೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲ.
ಧಾನ್ಯವು ಸಣ್ಣ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಒಣ ಬೀಜವಾಗಿದ್ದು, ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಹಲ್ ಅಥವಾ ಫ್ರುಟ್ ಲೇಯರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೆ, ಮಾನವ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆ ಎಂದರೆ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಸ್ಯ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳು ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು.
ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹೊಂದದೆ ಇರುವ ಸಣ್ಣ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಏಕದಳ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೀಜವನ್ನು ಧಾನ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ನವಣೆ, ಸಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಳಿಗೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ಸಹ ನೀವು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಈಗ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಆಗುವ ಕನಸು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಶ್ವಿನಿ ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯಿಂದಲೇ ಸಾಧನೆಯ ಮೆಟ್ಟಲೇರಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಳು. ಇವಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ. ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು ಬಳಿಕ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ. ಹೀಗೆ ಇವಳು ೮ ಕಿ.ಮೀ. ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕಾಡುಕೋಣಗಳು ಎದುರಾಗುತಿದ್ದವು, ಆಗ ಓಡಬೇಕಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕಷ್ಟದಿಂದ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಅಶ್ವಿನಿ ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿನ್ನದ ಕುವರಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದಿದ್ದಳೆ.
ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಮಿಂಚಲೇಬೇಕೆಂದು ಛಲದಿಂದ ಸಾಧನೆಯ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ ಅಶ್ವಿನಿ 2001 ರಲ್ಲಿ ಒರಿಸ್ಸಾದ ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಏಷ್ಯಾಡ್ ನಲ್ಲಿ 400 ಮೀ. ಓಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಈಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತ ಹೋದಳು. ನಂತರ ಈಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿದ್ಯಾನಗರದಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮುಗಿಸಿದಳು. 10ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಭಾಜಳಾಗಿದ್ದಳು. ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಲೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಳು. ಹೀಗೆ ಈಕೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ತನ್ನದಾಗಿಸುತ್ತ ಬಂಗಾರದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರೆದಳು. ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಇವಳು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ ಗೇಮ್ಸ್ ಮೂಲಕ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಇವಳ ಬೇಟೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟತು.
ಅಶ್ವಿನಿ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಯೋಗ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ಗಂಟೆ ಕಠಿಣ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಉತ್ತಮ ಅಹಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲಾಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನ ಈ ಊರಿಗೆ ಬರುವುದು ಕನಸಿನ ಮಾತು. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವುದು ಉಂಟು. ಊರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ ತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆದರಿ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕು. ಅಶ್ವಿನಿಗೆ ಕ್ರೀಡೆ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದದ್ದು ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವಳ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಅಣ್ಣ, ಅಕ್ಕ ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರೆಲ್ಲರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇಂದು ಅಶ್ವಿನಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ.
ಅಶ್ವಿನಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ . ಅದಲ್ಲದೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದವು. ಒಂದು ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅಶ್ವಿನಿಯನ್ನು ಇಂದು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಆಯಿತು. ಎಲ್ಲರ ಬಾಯಲ್ಲೂ ಚಿನ್ನದ ಕುವರಿಯಾದಳು. 2010 ಇವಳ ಅದೃಷ್ಟ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಮೂರು ಪದಕಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ರಾಣಿಯಾದಳು. ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ 2 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ತುಂಬ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆ ತ್ಯಾಗ ಫಲ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಅಶ್ವಿನಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇವಳ ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಈಕೆಯ ಕೋಚ್ ರಮೇಶ್, ಮಂಜುನಾಥ್, ಅರ್. ಎಸ್. ಸಿದ್ದು, ಸತ್ನಾಮ್ ಸಿಂಗ್, ಜಾರ್ಕಂಡ್ ಸರ್ಕಾರ, ಅಮೆಚೂರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಜಮ್ಷೆಡ್ಪುರದ ಟಾಟಾ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಬೆಂಬಲ ಇದೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿರುವ ಅಶ್ವಿನಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಒಂದೊಂದೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಏರುತ್ತಿರುವ ಈ ಭಾರತದ ಭರವಸೆಯ ಓಟಗಾರ್ತಿಯ ಮುಂದಿನ ಕನಸೇನೆಂದರೆ ಮುಂದಿನ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದಾಗಿದೆ.
ಅಶ್ವಿನಿ 16ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಂಗಾರದ ಪದಕ ತಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ರಂಗವನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ
ಅಶ್ವಿನಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಸಿದ್ಧಾಪುರದ ಅಕ್ಕುಂಜೆಯ ಚಿದಾನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ ಯಶೋದ ದಂಪತಿಯ ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರಿ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.
ಅಶ್ವಿನಿಯವರು ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.ಓಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಇವಳು ಅನೇಕ ಪದಕಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪದಕ್ಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರು ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪಿಯಂತೆ. ಅಭಿಷೇಕ ಪ್ರಿಯನಂತೆ. ದೇಗುಲದ ಹೊರ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ ಉಳಿದ ದೇಗುಲಗಳ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ದೇವರ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡದೆ ಇಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ದೃಷ್ಠಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ. ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯಾದವರು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಿದವರು, ರೋಗನಿವಾರಣೆ, ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಮಂಗಲ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ, ವಿದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ನೀರಿನ ಅಭಿಷೇಕ, ಎಳನೀರ ಅಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಾಭೀಷೇಕಗಳನ್ನು ಹರಕೆಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಕೊಳವಿದೆ. ಈ ಕೊಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು ಗೋಕರ್ಣದ ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥದಷ್ಟೇ ಪಾವನವಾದದ್ದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಚರ್ಮರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಶತ್ರು ಕಾಟ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ದುರ್ಗುಣ ದೂರವಾಗಿ ಸದ್ಗುಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಶಿವದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಋಷಿ ಮುನಿಗಳಿಂದ, ನಾರದಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಗುಲಗಳು ಎಷ್ಟು ಖ್ಯಾತಿಯೋ ಹಾಗೇ ರಾವಣನಂತಹ ದಾನವರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಭಾರತೀಯರಾದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ, ಲಿಂಗಗಳು ಕೆಲ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದರೆ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಇರುವ ಪಂಚ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಯ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀಸಮುದ್ರದ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣವಂತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಹ ಒಂದು.
ಕಾರವಾರ- ಮಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿವ ಗುಣವಂತೆ ಗ್ರಾಮ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಈ ದೇಗುಲದಿಂದ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಆಸ್ತಿಕರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸದಾ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೈಯುವ ಭಕ್ತರು, ದೇಗುಲ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ಜಲಜಾಭಿಷೇಕ, ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಸೇವೆ, ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಉರುಳುಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ಗಿಜಿಗುಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಗೋಕರ್ಣದ ಶ್ರೀಮಹಾಬಲೇಶ್ವರನ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವರು ಒಂದೇ ದಿನ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ.
ಗೋಕರ್ಣ, ಸಜ್ಜೇಶ್ವರ , ಧಾರೇಶ್ವರ, ಗುಣವಂತೇಶ್ವರ, ಮುರುಡೇಶ್ವರಗಳು ರಾವಣನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು ಪಾಪ ಕಳೆದು ಸದ್ಬುದ್ಧಿ ನೀಡಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಗುಣವಂತೆಯ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದ ಮಹತ್ವವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಬೆಳಗಾವಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದ ಪರಿಸರವಾಗಿದೆ. ಕಾಸ್ಮೋ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶಹರಿನ ಪೂರ್ವನಾಮ 'ವೇಲುಗ್ರಾಮ' ಅಥವಾ 'ವೇಣುಗ್ರಾಮ' ಎಂದಾಗಿತ್ತು. ವೇಣು ಎಂದರೆ ಬಿದಿರು . ಸಮೃದ್ದವಾದ ಬಿದಿರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನ , ಪ್ರತಿಮೆ , ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರೂಪದ ಮಡಿಕೆ ಹೆಂಚಿನ ಚೂರು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಧಾರಗಳು ಈ ಪರಿಸರದ ಸಂಸೃತಿಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಗೋಕಾಕ ಫಾಲ್ಸ್ಖಾ ಬಳಿ ದೊರೆತ ಮೂರು ಮುಖ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ ಬೆಳಗಾವಿ ವಡಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಲಿಪಿ- ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯೂಪಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ,ಅಥಣಿಯ ಸಪ್ತಸಾಗರದ ಮಡಿಕೆ ಚರುಗಳು, ಬೆಳಗಾವಿ ಪಕ್ಕದ ಕಡೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಹಂಚಿನ ನುಣುಪು ಚೂರುಗಳ,ಹುಕ್ಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಾವನೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮಡಿಕೆಯ ತುಣುಕು,ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಮಣಿ ಇಂಥ ಅನೇಕ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.ಬೆಳಗಾವಿ ಮಾಥವಪುರದಲ್ಲೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋಟೆ,ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವುಳ್ಳ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮನೆ ಅವಶೇಷಗಳು,ಬಾವಿ,ಗಾಜಿನ ಬಳೆಚೂರು,ಸತುವಿನ ನಾಣ್ಯ,ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೆತ್ತನೆಯ ಹಸ್ತಿದಂತದ ಲಕ್ಶ್ಮೀಮೂರ್ತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡ ಆಗಿವೆ.
ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಶಕರೆಂದಾಗ ತಟ್ಟನೆ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೆನಪಾಗುವ ಹೆಸರು ಜಿ.ಸ್ ದಂದಾವತಿ ಮಟ ಗುರುಗಳದ್ದು. ಮುಂಬಯಿನ ನೋತನ ಕಲಾಮಂದಿರ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಶ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಶೆಣಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಮೋಗವಾದದ್ದು. ದಂಡಾವತಿ ಮಟ ಗುರುಗಳು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು ಎಂದು ಹೀಳಿ ಕೊಳೂವುದೇ ನಮಗೆ ಒಂದು ಗೌರವ. ಅಬಿಮಾನ ಸ್ವಂತ ಕಲೆಗಿಂತ ಶಿಕ್ಶ್ಣಕ್ಕ್ರೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದವರು. ಕನ್ನಡ ವಿದಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ವಿದಗಳಿಂದ ನೆರವು ನೀಡಿದವರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೋರ್ವದಿಂದ ನಂತರ ತನಕದ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಶಣದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಸ್ರೇಶ್ಟ ಕಲಾಗುರುಗಳಾಗಿ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಗೌರವದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದ ವಡಗಾವಿ ಹಿಂದಿನ ಮಾದವಪುರ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರತ ಶಾಸನ ಅತೀ ಪ್ರಾಚೀನ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧-೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಚಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು. ಹಳೆ ಬೀಡು ಬೇಲೂರು ನೆನಪಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಕರ್ಷಕ ಶಿಲ್ಪವೈಭವ ಇಲ್ಲಿ ಮಡುಗತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೌಶಲ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ ಒಳ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನಯ ಹಜಾರ ೮ ಕಂಬಹಳು ಕೆತ್ತನೆಯ ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿವೆ. ಕೆಲ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರಿದೆ. ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಬರಹಗಳು ಇವೆ. ೩ ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಶ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ವಿಷುವಿನ ಸುಂದರ ವಿಹ್ರಹಗಳು ಇವೆ.
ಪಂಚಕುಲ: ಹರಿಯಾಣದ ಮೊದಲ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮನೋಹರಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ದಿ. ೨೬-೧೦-೨೦೧೪ ರ ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಕಪ್ತಾನ್‌ಸಿಂಗ್ ಸೋಲಂಕಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಬೋಧಿಸಿದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಹಿರಿಯ ಕಾರ‌್ಯಕರ್ತರಾಗಿರುವ, 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಖಟ್ಟರ್ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 40 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ನಂಟು ಹೊಂದಿರುವ ಅವರ ಮೋದಿ ಅವರ ಆಪ್ತರೂ ಹೌದು. ರೋಹ್ಟಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಅವಿವಾಹಿತರು. 1980ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವರು 14 ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಬಳಿಕ 1994ರಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣ ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ‌್ಯದರ್ಶಿಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು.
ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ರೂಪುಗೊಂಡು 48 ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪಂಜಾಬಿಯೊಬ್ಬರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಖಟ್ಟರ್ ಅ. 21ರಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
28, 2014ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್‌ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದಿ.31-10-2014 ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಫಡ್ನವಿಸ್‌ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಸಿಎಂ ಗಾದಿಯ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು.
ಆಚಾರ್ಯ ಕುಂದ ಕುಂದರ ನಂತರ ೨೦೦೦ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ೧೩ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯೋಗಿ. ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಯೋಗಿ. ಜೀ ಟಿ. ವಿ. ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಂತೆಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ೧೨೨ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರ ವಾಣಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಗೌರವಾರ್ಹರು. ಅವರು ಒಂದು ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಹೆಸರು'ಅಹಿಂಸಾ ಮಹಾಕುಂಭ', ಎಂದಾಗಿದೆ. ಕಸಾಯಿಖಾನೆ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸ ನಿರ್ಯಾತದ ವಿರೊಧ ಕುರಿತಾಗಿ ನಿರಂತರ ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರುವರಿ ೬, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದಿಂದ 'ರಾಜಕೀಯ ಅತಿಥಿ' ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೨೦೦೩ರಂದು ಗುಜರಾತ ಸರಕಾರದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಅತಿಥಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೂನ್ ೮, ೨೦೦೪ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರದಿಂದ 'ರಾಜಕೀಯ ಅತಿಥಿ' ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಮೂರು ಡಜನ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರುತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅವುಗಳ ಮೂರು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. ಜನೆವರಿ ೨೬, ೨೦೦೩ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದ ಮೂಲಕ 'ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂತ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. 'ತರುಣ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಂಚ', ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇಶದ ನಾನಾ ಕಡೆ ಅದರ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ.
ತರಬೇಕು. ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು. ಬೀಜದ ಕೊಂಬುಗ
ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಶೇ. 0.3 ರ ಮ್ಯಾಂಕೊಜೆಬ್ ಅಥವಾ ಪಾದರಸ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಿಲೀಂಧ್ರರ
ನಾಶಕದಿಂದ ಉಪಚರಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬಳಸಿ, ಉಳಿದ ಶೇ. 50 ಸಾರಜನಕಯನ್ನು ನಾಟಿ
ಮಣ್ಣಿನ ವಿಧ ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ 6 ರಿಂದ 8 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ
ನೀರು ಹರಿಸಬೇಕು. ಮಡಿಗಳನ್ನು 2-3 ಬಾರಿ ಕಳೆ ತೆಗೆದು, ಕಳೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಡಬೇಕು.
ಹೂಗೊಂಚಲು ಕಂಡಕೂಡಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಶುಂಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದಂತೆ
ಅರಿಸಿನ : ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಂಬಾರ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಜ಼ಿಂಜಿಬರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯ . ಕರ್ಕ್ಯೂಮ ಲಾಂಗ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಟರ್ಮೆರಿಕ್
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತೇವಾಂಶವಿರಬೇಕು. ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ
ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳ ಬರಿಸಲು, ಸಾಂಬಾರ ಪುಡಿ ತಯಾರಿಸಲು, ಬಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ
ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅರಿಶಿನ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಸಂಗಾತಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಡುಗೆಗಳಲ್ಲಂತೂ
ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲೂ ಅರಿಶಿನ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಹಂತದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಕಂಡಾಗ 3 ಗ್ರಾಂ ತಾಮದ ಆಕ್ಸಿಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಥವಾ ಮೆಟಲಾಕ್ಸಿಲ್
ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಮಳೆ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ
ಬಂದಲ್ಲಿ 2 ಗ್ರಾಂ ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ಯನ್ನು ಪತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.
ಟೆಕ್ಕೂರ್‍ಪೆಟ್ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಯಾದ ಸುದರ್ಶನದಿಂದ
ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದು
ಅರಿಶಿನ ಬೆಳೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಧಾರಿತ
ಆರ್ಮರ್ : ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮಧ್ಯ ಮ ಗಾತ್ರದ ಇಲುಕುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಪಂಗೊರರಿಯ ಶಾಸನ : 1975-76ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನಿಹೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಂಗೊರರಿಯದಲ್ಲಿಯ ಅಶೋಕನ ಜಂಡೆಶಾಸನ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಇವು ಬ್ರಾಹ್ಮಿಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಪಿಯದಸಿ , ಕುಮಾರ ಸಂವ. ಮನೆಯ ದೇಸ ದಲ್ಲಿರುವ ಉ ಪುನಿತ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗುವಾಗ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮಗನ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ 256 ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಕಿರುಬಂಡೆಶಾಸನ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವನಾಂಪಿಯ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
ಭಾಬ್ರು ಶಾಸನ : ಇಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸಿರುವುದ ರಿಂದ ಅಶೋಕ ಬೌದ್ಧನಾದನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಿದೆ. ಕಾಲ ಲಘು ಶಾಸನಗಳದ್ದೇ.
ಹದಿನಾಲ್ಕು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು : ಇವು ಅಶೋಕನ ರಾಜನೀತಿಯನ್ನೂ ನೀತಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಲ ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ.257. ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ಪೇಷಾವರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಷಾಬಾಸ್ಗಡಿ, ಮನ್ಸೇರಾ , ಕಾಲ್ಸಿ , ಗಿರ್ನಾರ್ , ಸೋಪಾರ , ಧೌಳಿ , ಜೌಗಡ , ಯರ್ರಗುಡಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ.
ಕಳಿಂಗ ಶಾಸನಗಳು : ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧವಾದ ಮೇಲೆ ಅಶೋಕ ಅನುಸರಿಸಿದ ಆಡಳಿತವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ, ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶಾಸನಗಳ ಆಜ್ಞೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬಿಹಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬರಾಬರ್ ಬೆಟ್ಟದ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿನವು. ಗಯಾ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ 24ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಅಶೋಕ ಅಜೀವಿಕ ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದ ವಿಷಯವಿದೆ. ಕಾಲ ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ. ಸು. 257-250.
ತೆರಾಯ್ ಸ್ತಂಭಶಾಸನಗಳು: ನೇಪಾಲದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ರುಮಿಂಡೈ ಎಂಬಲ್ಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ನಿಗ್ಲಿವ ಎಂಬಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ. ಸು.
ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬುದ್ಧರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಏಳು ಸ್ತಂಭಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು: ಕಾಲ ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ. ಸು. 243-42. ಇವು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳಂತಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ಶಾಸನಗಳ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ದೆಹಲಿ, ಅಲಹಾಬಾದ್, ತೌರಿಯ ಅರಾರಜ್, ಲೌರಿಯ ನಂದನಗಡ ಮತ್ತು ರಾಮಪುರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಉಳಿದವು ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಚಂಪಾರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ಈಗ ತಾನು ಜಯಿಸಿರುವ ಅಟವೀಜನ ಕೂಡ ತನ್ನಂತೆ ನಡೆಯಲು ತನ್ನಂತೆಯೇ ವಿಚಾರಮಾಡಲು ಅವನು ಪ್ರೇರಿಸುವನು.
ಹೀಗೆ ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯ ಅನುತಾಪ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ನಾಚಿ ನಡೆಯಲಿ; ತಪ್ಪು ಮಾಡಿ ಅವರು ಹತರಾಗದಿರಲಿ. ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯ ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೂ ಅಕ್ಷತಿಯನ್ನೂ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಸಮಚರ್ಯೆ ಯನ್ನೂ ಮಾರ್ದವವನ್ನೂ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ.ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯ ಧರ್ಮವಿಜಯವನ್ನೇ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಜಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆರುನೂರು ಯೋಜನಗಳವರೆಗೂ, ಅಂತಿಯೋಕ ಎಂಬ ಯವನರಾಜ, ಆ ಅಂತಿಯೋಕನ ಆಚೆ ನಾಲ್ಕು ರಾಜರು-ತುರಮಾಯ , ಅಂತಿಕಿನಿ , ಮಕ , ಅಲಿಕಸುದ ಕೆಳಗೆ ಚೋಳ ಪಾಂಡ್ಯ ತಾಮ್ರವರ್ಣಿತನಕ ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯನಿಗೆ ಈ ಧರ್ಮವಿಜಯ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದೊರೆತಿದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಯವನ ಕಾಂಭೋಜರಲ್ಲೂ ನಭಕ ನಾಭ ಪಂಕ್ತಿಯರಲ್ಲೂ ಭೋಜಪಿಟಿನಿಕರಲ್ಲೂ ಆಂಧ್ರಪುಳಿಂದರಲ್ಲೂ ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯನ ಧರ್ಮಾನುಶಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು. ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯನ ದೂತರು ಹೋಗದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಜನರು ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯನ ಧರ್ಮವೃತ್ತವನ್ನೂ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಧರ್ಮಾನುಶಾಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಅದನ್ನನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವರು; ಮುಂದೆಯೂ ಅನುಸರಿಸುವರು.
ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿಜಯ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ವಿಜಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮವಿಜಯದಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಪ್ರೀತಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಕೂಡ, ಪರದಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ಮಹತ್ತಾದ ಫಲವುಂಟೆಂದು ದೇವಾನಾಂಪ್ರಿಯ ತಿಳಿದಿರುವನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಧರ್ಮಲಿಪಿಯನ್ನು ಬರೆಸಿರುವುದು : ನನ್ನ ಪುತ್ರರೂ ಪ್ರಪೌತ್ರರೂ ಹೊಸ ವಿಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದಿರಲಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಜಯ ರುಚಿಕರವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಅವರಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯೂ ಲಘುವಾದ ದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಯೋಚನೆಯೂ ರುಚಿಸಲಿ. ಧರ್ಮವಿಜಯವೇ ವಿಜಯವೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿಯಲಿ. ಇಹಲೋಕಕ್ಕೂ ಪರಲೋಕಕ್ಕೂ ಅದೇ. ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಅವರು ಧರ್ಮರತಿಯನ್ನೇ ಬೆಳೆಸಲಿ. ಇಹ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಪರಲೋಕಕ್ಕೂ ಅದೇ!
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಅತಿ ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೂ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೂ ಗವಿಗಳ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೂ ಆತ ಕೆತ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಮಾತುಗಳಾಗಿ ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಅತಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಮತ್ತು ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಜನರ ನಡವಳಿಕೆಗಾಗಿ ನೀತಿನಿಯಮಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳು ಯಾವ ನಿಯತವಾದ ಕಾಲಮಾನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸದೆ ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವರ್ಷಗಳ ಗಣನೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಕುಷ್ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ, ಸಿಂಧೂದೇಶ-ಇವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಪುರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಅಥವಾ ಕಾಮರೂಪದವರೆಗೂ ಹರಡಿರುವ ಉತ್ತರ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೈಸೂರು ದೇಶದ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರುವರೆಗಿರುವ ಪುರ್ವಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಈ ಶಿಲಾಲೇಖನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ, ನೇಪಾಲ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮೊದಲಾದ ಅವನ ಸೀಮಾಂತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಅಶೋಕ ಬರೆಸಿರುವ ಒಂದು ನೂರ ಐವತ್ತೈದು ಶಿಲಾಲೇಖಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. 1956ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಸನ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1962ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಶಾಸನ ದೊರೆತುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಸ್ಕಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ ಮತ್ತು ಜಟಿಂಗರಾಮೇಶ್ವರಗಳಲ್ಲೂ, 1977ರಲ್ಲಿ ಉದೆಗೊಳಂ ಮತ್ತು ನಿಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು, 1989-90ರಲ್ಲಿ ಸನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳಿಂದ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರತಿ ಮತ್ತು 13 ಹಾಗೂ 14 ಹಿರಿ ಬಂಡೆ ಶಾಸನಗಳಿವೆ.
ಎರಡು ಗೌಣ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು . ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯೂ ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳು ದೊರಕುವುದು ಸಹಸ್ರಾಂ , ರೂಪನಾಥ್ , ಬೈರಾಟ್ , ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಸಿದ್ಧಾಪುರ, ಜಟಿಂಗರಾಮೇಶ್ವರ , ಮಸ್ಕಿ , ಯೆರ್ರಗುಡಿ , ಕೊಪ್ಪಳ ಗಳಲ್ಲಿ. ಮಸ್ಕಿಶಾಸನವೊಂದೇ ಅಶೋಕನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಸರು ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿಯೆಂದೇ ಇದೆ.
ಶಾಸನಗಳೆಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮತ್ತು ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಬರೆಹವನ್ನು ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಬಲಗಡೆಗೂ ಖರೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಈಗಿನ ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಂತೆ ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೂ ಓದಬೇಕು. ಷಾಭಾಷ್ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಶಾಸನಗಳು, ಮನ್ಸೇರಾದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಾಸನ-ಒಟ್ಟು ಹದಿನೈದು ಶಾಸನಗಳು ಖರೋಷ್ಠಿಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಶಾಸನದ ಕೊನೆಯ ಪಂಕ್ತಿ ಖರೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿದೆ. 1928-29ರಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ದಯಾರಾಮ್ ಸಾಹನಿಯವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಖರೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲೂ ಉಳಿದ ಹದಿನೈದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೂ ಇವೆ.