polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇವುಡುವುದು ಹೆಂಗಸರು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜನ ಗಂಡಸರು ಬೇವುಡುವುದು ನಡೆದು ಬಂದ ಆಚಾರ. ಬೆತ್ತಲೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇವಿನಸೊಪ್ಪು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಲು ಹೊತ್ತು ವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆ ಬಳಿ ಬಂದು, ಕೇಲು ಸಲ್ಲಿಸಿ,ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಅಡ್ಡಬಿದ್ದು, ಬೇವು ಕಳಚಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಉಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲದೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತ ಹೆಂಗಸರು ಬೇವುಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿನಿಂದ ದೊಡ್ಡವರವರೆಗೆ ಬೇವುಡುವುದಿದೆ. ಆದರೆ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಮಾತ್ರ ಉಡಬೇಕಂತೆ.
ಸಾರಾಕಿದ ಎರಡನೇ ದಿನ ಪಟ್ಟದ ಕೋಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಊರ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಅದಕ್ಕೆ ಊದಿನ ಕಡ್ಡಿ ಬೆಳಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕ್ಕಿಯ ನುಚ್ಚನ್ನು ಜೋಳವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ತಾವು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯು ಹುಲುಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಮಾರನೇ ದಿನ ಅಂದರೆ ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಜೆಗೆ ಮಾರಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಮೊದಲು ಗೌಡರು, ಬುದ್ದಿವಂತರು,ಸ್ವಾಮಿಗಳು,ಮಡಿವಾಳರು ಮೊದಲಾದ ಐದು ಜನ ಹಿರಿಯರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕೋಣವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಕೋಣ ಊರಾಡಿ ಬರುವವರೆಗೂ ಅಮ್ಮನ ಮುಂದೆ ತೆರೆ ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೇಕೆ ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಕೋಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದ ಜನ ಗದ್ದಿಗೆ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅಮ್ಮನ ಮುಂದೆ ತೆರೆಯ ಆಚೆ ಒಂದು ಕುರಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಗದ್ದಿಗೆ ಮರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಸರುಮರಿ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗದ್ದಿಗೆ ಮರಿ ಅಮ್ಮನ ಮಗನಂತೆ. ಈ ಮರಿ ಕಡಿದ ನಂತರವೇ ಅಮ್ಮನ ಮುಂದಿನ ತೆರೆ ತೆಗೆಯುವುದು.
ಜೂಲ, ಕೊಂಬಣಸು, ಹಣೆಗನ್ನಡಿ, ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಿಂಗಾರಗೊಂಡ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು, ಬಣ್ಣದ ಸೀರೆ, ಮಾವಿನ ಸೊಪ್ಪು, ಬಾಳೆಕಂದುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡ ಕಮಾನು ಗಾಡಿಗೆ ಹೂಡಿ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪಾನಕದ, ಮಜ್ಜಿಗೆಯ ಹಂಡೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಅಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದವರಿಗೆಲ್ಲ ಪಾನಕ-ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾರೆ.
ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಗೌಡರ ಮನೆಯಿಂದ 'ಚರಗದ ಅನ್ನ' ಬುಟ್ಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೋಣದ ರಕ್ತ ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನೇ 'ಚರಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಚರಗದ ಪುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಬೆನ್ನಮೇಲೆ ಹೊತ್ತರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಅಮ್ಮನ ಗದ್ದಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಅನಂತರ ಬರುವ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತೆ ಗಂಡನನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು, ಅಂದರೆ ಕೋಣನ್ನ ಬಿಡುವುದು, ಎಳೆಗೋಣ ಒಂದನ್ನು ತಂದು ಅಮ್ಮನ ಮುಂದೆ ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟಿ ಊರಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬಿಟ್ಟ ಕೋಣ ಎಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೇ ಮೇಯ್ದರು ಯಾರೂ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮೋಚದ ಮೂರು ದಿನಕ್ಕೆ ಮಡಿವಾಳರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಲು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿಗೆ, ಕರಿಗಡಬು ಮೊದಲಾದ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿ ತಿಥಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಶುಕನಾಸಿ,ಮುಖಮಂಟಪಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥದ ಎಡಗಡೆ ಇರುವ ಮಹಾವರಣಭಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಎಂಟು ಮೂರ್ತಿ ಪತ್ನಿ ವಾಹನ ಸಮೇತರಾಗಿ ಆಯಾ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರ,ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿ,ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಯಮ,ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರಋತಿ,ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ವರುಣ,ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಯು,ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕುಬೇರ,ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಈಶಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದರ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರಂಗ,ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ,ವರದೇಶ್ವರ,ಹಾವಳಿ ಮಧುಕೇಶ್ವರ,ಅಮೃತೇಶ್ವರ,ಕೇದಾರೇಶ್ವರ,ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆ,ಚಿಂತಾಮಣಿಯರ ಪಟ್ಟಿ,ನರಸಿಂಹದೇವರ ಗುಡಿ,ವೆಂಕಟರಮಣ,ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣ-ಸೀತೆ,ದತ್ತಪಾದುಕೆ,ದುಂಡಿರಾಜ,ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ,ಬಸಲಿಂಗೇಶ್ವರ,ಸೂರ್ಯ,೨ನೇ ಶತಮಾನದ ೫ ಹೆಡೆಯುಳ್ಳ ಆದಿಶೇಷ,ಕೇಶವ,ಉತ್ತರದ್ವಾರ,ಪೂರ್ವದ್ವಾರ,ಚೌಡೇಶ್ವರಿ,ದುರ್ಗೆ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಗುಡಿ,ಸಾಕ್ಷಿ ಗಣಪತಿ,ಚಂಡೇಶ್ವರ,ಕಡಲೆ ಮಾರುತಿ,ಕಬ್ಬು ಮಾರುತಿ,ವೀರಭದ್ರ,ಸದಾಶಿವ,ಕದಂಬೇಶ್ವರ,ತಿಥಿಕಂಠೇಶ್ವರ ಗುಡಿಗಳಿವೆ.
ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಕದಂಬರು,ಚಾಲುಕ್ಯರು,ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿ ಅಮರಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಪವಿತ್ರ ವರದಾ ನದಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಎದುರಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ.ಶ್ರೀ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ಇಲ್ಲಿನ ಆರಾಧ್ಯದೈವ.ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳು ಮುಕ್ತಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಗುಡಿಯ ಮುಖಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಮಂಟಪವಿದೆ.ಮಮಕಾರ ರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಮಾಯಾದೇವಿ ಶಿವನನ್ನೇ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಾಟ್ಯಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುವು ಮದ್ದಳೆಕಾರನಾಗಿ ಬಂದು ಮದ್ದಳೆ ನುಡಿಸಿ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನೆಂದು ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.ಈ ಮಂಟಪದ ದುಂಡಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ,ತಲೆ ಕೆಳಗಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನಮಂಚವು ಗ್ರೆನೈಟ್ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿದೆ.ಇದು ಹತ್ತು ತುಂಡು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದುದಾಗಿದೆ.ಇದು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಗಿಳಿ,ಸಿಂಹಗಳು,ಆನೆಗಳು,ಛಾವಣಿಯ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ಸೋಂದೆಯ ರಘುನಾಥ ನಾಯಕನು ೧೬೨೮ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಧುಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
ನಾಟ್ಯಮಂಟಪದ ಎದುರು ೭.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬೃಹತ್ ನಂದಿ ಇದೆ.ಇದು ಹಾನಗಲ್ ಕದಂಬರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ.ಈ ನಂದಿಯು ಎಡಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಎದುರಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಬಲಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ವತಿ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದೆ.ನಂದಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನುಣುಪಾದ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಗುಡಿಯ ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಅನನ್ಯವಾದ ಅರ್ಧಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ.ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧಭಾಗ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಅರ್ಧಾಂಗಿಯಿಲ್ಲದೇ ನಿಂತಿರುವ ಏಕದಂತನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ೫.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು,ಲಿಂಗದ ಶಿಲೆಯು ಜೇನು ತುಪ್ಪ ದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ.ಅಂತೆಯೇ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವೆಂದು ಹೆಸರು.ಇಂತಹ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಅತಿವಿರಳ.
ಸಹಜವಾಗಿ, ಆವರ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಕೊಡುಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಇತರ ಆದಾಯ ಚರ ಪರಿಮಾಣಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
ಮಾರಾಟದ ಆವರ್ತಕ } ; ಹೊರತಾಗಿ ಯಾವ ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ,ಆ ವ್ಯವಹಾರದ ರೀತಿಯ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು. ಮಾರಾಟದ ಆವರ್ತಕವನ್ನು ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ವ್ಯಾಪಾರ ತರಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾರಾಟದ ಆವರ್ತಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ಇತರ ಕಡಿತ ವೇತನದಾರರ , ವೆಚ್ಚಗಳು , ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ , ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು ಹರಿವು ಬರುವ ಮಾಡಿದಾಗ ನೌಕರರಿಗೆ ಸಾಲ ಕಡಿತ , ವಿಸ್ತರಣೆ , ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಮಾರಾಟದ ಆವರ್ತಕ ಲೆಕ್ಕ ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಇದುಮಾರಾಟ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗುಣಿಸಿದಾಗ ಮಾರಾಟ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಆಗುವುದು :
ನೀವು ಮಡಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿವಾಣಗಳು ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ನಿಮ್ಮ ಮಡಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿವಾಣಗಳು ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಡಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿವಾಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಹೆಚ್ಚು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನೇಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ .ನಿಮ್ಮ ಅಸಾಧಾರಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಏನೆಂದರೆ , ನಿಮ್ಮ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನೀವು ೩೫೦ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಡಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿವಾಣಗಳು ೫೦೦ ಕಟ್ಟುಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಿರಿ.
ಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ,} ನಿಮ್ಮ ಮಾರಾಟದ ಆವರ್ತಕವನ್ನು ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ :
ಆವರ್ತಕ ಆದಾಯ: ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಆದಾಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆವರ್ತಕ ಎನ್ನಬಹುದು . ಆವರ್ತಕ ಆದಾಯಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಆವರ್ತಕ ಲಾಭಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನುತಯಾರಿಸಿದಾಗ ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಖಾತೆ ತೋರಿಸುವ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಲಾಭ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ . ಆದರೆ ಸಂಸ್ಥೆ ತಾನು ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಳಿಸುವ ಆದಾಯವನ್ನು, ಆವರ್ತಕ ಆದಾಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ :ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು. ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು, ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಬರುವ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಆದಾಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದು 'ಆವರ್ತಕ ಲಾಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಲಿಸುವ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವನ್ನು 'ಆವರ್ತಕ' ಲಾಭ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ; ಆವರ್ತಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸ್ಥಿರ ರೂಪದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚ ವನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಎನ್ನಬಹುದು.ಈ ಆಸ್ತಿಗಳುಅ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆವರ್ತಕ ವೆಚ್ಚ; ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಈ ವೆಚ್ಚಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಆದರೆ ಈ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನುಸಂಸ್ಥೆಯ ದುಡಿಮೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರ ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾ ; ಕಟ್ಟಡ ರಿಪೆರಿ ಖರ್ಚು, ಯಂತ್ರ ರಿಪೇರಿ , ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ, ಕಛೇರಿ ಬಾಡಿಗೆ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸರ್ಕಾರದ ಆವರ್ತಕ ; ಸರ್ಕಾರದ ಆವರ್ತಕ ಘಟಕದ ಹೊರಗೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಹಣ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಸರ್ಕಾರ ಗಳಿಸಿದ ಆದಾಯ ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ , ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಆಮದುಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆದಾಯವನ್ನೂ ಎಂದು ಅಲ್ಲದ ತೆರಿಗೆ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೇಲೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳನ್ನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಕ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಆವರ್ತಕ ಪಡೆಯುದು.
ಕಂಪನಿಯ ಆವರ್ತಕದ ಲೆಕ್ಕ }; ಆವರ್ತಕ ಮೇಲಿನ ಸಾಲಿನ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಎಷ್ಟು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ .ಈ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚಗಳು ಅಥವಾ ವೆಚ್ಚ ಯಾವುದೇ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಉತ್ತಮ ದಾಖಲೆ ಇರಿಸುವುದು ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೊಂದಿವೆ .
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು 'ಆವರ್ತಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸ್ಥಿರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ವೆಚ್ಚಗಳು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಾಯಕ ವಾಗುತ್ತವೆ. ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆವರ್ತಕ "ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಗಳು ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಆವರ್ತಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಆದಾಯ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇದು ಒಂದು ವಿತ್ತೀಯ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಕಗಳು ನಗದು ಅಥವಾ ನಗದು ಸಮಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆದಾಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಆದಾಯದ ಸಮಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆದಾಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ ಸರ್ಕಾರಿ ತೆರಿಗೆದಾರರು ಪಡೆಯುವ ಆದಾಯವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಆವರ್ತಕ ; ನ್ಸ್ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಆವರ್ತಕ ಮಾರಾಟ ಎನ್ನಬಹುದು. . ಬಹುತೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಇಂತಹ ಬೇಡಿಕೆ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ , ಅಥವಾ ಸಂಭವನೀಯತೆಯೂ ಎಂದು ಆವರ್ತಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಆವರ್ತಕ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ನಿವ್ವಳ ಮಾರಾಟ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ . ಆದರೆ ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಆವರ್ತಕ ಲಾಭ/ನಷ್ಟ; ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಲಾಭ ಅಥವಾ ನಷ್ಟವನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಲಾಭ/ನಷ್ಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಬರಬಹುದು. ಮರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಲಾಭ/ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಲಾಭ/ನಷ್ಟ ಸ್ವಿರವಾಗಿಹುದಿಲ್ಲ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವೈದ್ಯರು, ದಾರ್ಶನಿಕರು, ಸಾಧು-ಸಂತರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮುಂತಾದ ಜನರು ಮಾನಸಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು ಎನ್ನಬಹುದು.
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೋರಲ್ ಟ್ರೀಟ್‍ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ನಿರ್ಭೇದನಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಫ಼್ರಾನ್ಸ್‌ ಮೆಸ್‍ಮರ್ ಎಂಬುವನಿಂದ ಮೆಸ್ಮರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಆಂದೋಲನವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಇದು "ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ", "ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ" ಹಾಗೂ ವಶೀಕರಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ೧೮೫೩ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಕೂಪರ್ ಡೆಂಡಿಯು ರೋಗಿಗಳ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ "-" ಎಂದನು.
ವಶೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇಹವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಸೈಕೋಥೆರಪಿ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು "ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಶಾಲೆಯ" ಹಿಪ್ಪೋಲೈಟ್ ಬರ್ನ್‍ಹೈಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಬೆಳೆಸಿದರು. 1889ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲ್ಲಾಯ್ಡ್ ಟಕಿಯ "-, " ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವು ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಶಾಲೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. 1889ರಲ್ಲಿ " - " ಎಂದು ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. 1896ರಲದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ " , , " ಪತ್ರಿಕೆಯು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು " , " ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯು ಸೈಕೋಥೆರಪಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕವಾದ ಅಥವಾ ವಶೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಥವಾ ಸಲಹೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೈಕೋಥೆರಪಿ ಅಥವಾ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದರ್ಥವಿತ್ತು.
1920ರಲ್ಲಿ ವರ್ತನಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವರ್ತನಾ ಬದಲಾವಣೆಯು ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ 1950-60ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೋಸೆಫ್ ವೋಲ್ಪೆ, ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಎಮ್.ಬಿ.ಶಿಪಿರೊ ಮತ್ತು ಹಾನ್ಸ್ ಐಸೆಂಕ್, ಅಮೆರಿಕೆಯ ಜಾನ್.ಬಿ.ವಾಟ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಫ್.ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಇವರುಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ. , ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ತತ್ವಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವುದು ವರ್ತನಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಧಾನ.
ಯುರೋಪಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡು ರೋಗಿ-ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಸಂಬಂಧವು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಯಿತು. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ರೋಜರ್ಸ್‌ನು ಈ ವಿಚಾರಸರಣಿಯನ್ನು ಸೈಕೋಥೆರಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅಬ್ರಹಾಂ ಮಾಸ್ಲೋವ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತನಾಗಿ ಅವನು - ಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದನು. ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮನ್ನಣೆ , ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪರಾನುಭೂತಿಯ ಅರಿವು ಇವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಚಿಕಿತ್ಸನಿಂದ ಥೆರಪಿ ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕರಾರಿನಂತೆ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಧಾನ ಅವಶ್ಯಕತೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಬಲ್ಲನು. ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಹಾಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲನು. ಈ ಪಂಥವನ್ನು ಇತರರು ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫ಼್ರಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಾರಾ ಪರ್ಲ್ಸ್‌ರ ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಥೆರಪಿ , ಮಾರ್ಷಲ್ ರೊಸೆನ್‍ಬರ್ಗ್‍ರ ಅಹಿಂಸಾ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ ಬರ್ನ್‍ರ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಯಾಕ್ಶನಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ . ಮುಂದೆ ಈ ಪಂಥಗಳು ಮಾನವತಾವಾದಿ ಸೈಕೋಥೆರಪಿಯೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡವು.
೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲಿಸ್‍ನು ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆರೋನ್.ಟಿ.ಬೆಕ್‍ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿದನು. ಸೈಕೋಡೈನಾಮಿಕ್ ಅಥವಾ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಪಂಥಗಳ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ, ಒಳನ್ನೋಟವನ್ನಾಧಾರಿತ ರೀತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಎರಡೂ ಪಂಥಗಳು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಈ ತಂತ್ರಗಳ ಗುರಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.
೧೯೭೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಮತ್ತು ಥೆರಪಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಗುಂಪುಮಾಡಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಯಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಪಥಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಬದಲಾಯಿಸುವತ್ತ ಗುರಿಯಿಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಪಥಗಳು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದವು.
ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಸೈಕೋಥೆರಪಿಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನೇ ಥೆರಪಿಯ ಗುರಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದವು. ಕಳೆದ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅನೇಕ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ - , , , , , , ಮತ್ತು .
ಇಂದು ನೂರಾರು ಸೈಕೋಥೆರಪಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ೧೯೮೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೨೫೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೯೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೪೫೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಗಳಿದ್ದವು. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ಸೈಕೋಥೆರಪಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ನಡುವೆ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಬೇರೆಯದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.
ಅನುಭವಸ್ಥ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಂಥವನ್ನು ಅದರ ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಥೆರಪಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹಲವು ಪಂಥಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಯದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪಥಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೆಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ರೀತಿಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಸ್ವಸ್ಥನೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವನನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರನನ್ನಾಗಿಸಲು ಥೆರಪಿಸ್ಟನು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ರೋಗಲಕ್ಷಣಮುಕ್ತವಾಗಿರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್ ಕೇವಲ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆನುಭಾವಿಕ ಕಲಿಕೆಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ದಾಂಪತ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಥೆರಪಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಭೇಟಿಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು.
ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು:
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅಥವಾ ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸೈಕೋಥೆರಪಿ ಅಥವಾ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ವಿಧಾನಗಳ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವವರನ್ನು ಥೆರಪಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ, ಭಾವಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಆತನ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲೋದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಆತನ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ವರ್ತನೆಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು, ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆತನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಗುರಿಗಳು.
ಇಂದು ನೂರಾರು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ನಡುವೆ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಬೇರೆಯದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಭಾಗಶಃ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಡುವೆ ಭೇಟಿಯಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಥೆರಪಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯವರಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಆಯಾ ದೇಶ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾನೂನಿನ ರೀತ್ಯಾ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು.
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಅರಿವು ಮತ್ತು ಇತರರೊಡನೆಯ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಆತನ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ವರ್ತನಾ ಥೆರಪಿಗಳು ವರ್ತನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ತನಾ ಥೆರಪಿಗಳು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅನುಭವಜನ್ಯ , ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ , ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಕ , ಸಂಭವನೀಯ , ಏಕತತ್ವವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ .
ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಥೆರಪಿಯು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಥೆರಪಿಯು ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅರಿವು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರುರಚಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆನುಭಾವಿಕವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವರ್ತನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಮಾನವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನಾಧಾರಿತವಾಗಿ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಮೂಲೋದ್ದೇಶ. ಇದು ಮೂಲತಃ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಥೆರಪಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತತೆ, ಪರಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮನ್ನಣೆ ಇವು ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಇದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಥೆರಪಿಯು ಜೀವನದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಥೆರಪಿಯ ಒಂದು ಆನುಭಾವಿಕ ಬಗೆ.
ಸುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂತರಾರ್ಥವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳೇ ಒಳನೋಟವನ್ನಾಧಾರಿತ ಥೆರಪಿಗಳು. ಈ ಥೆರಪಿಗಳ ವಿಚಾರಮಾಡುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೈಕೋಡೈನಾಮಿಕ್ ಥೆರಪಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದಗಳು , ಭ್ರಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ರೋಗಿಯ ಆಲೋಚನೆಗಳ ವಾಚನವನ್ನು ಈ ಥೆರಪಿಗಳು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಕನು ರೋಗಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉಡುಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಟ್ಟು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಬದನೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ. ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಈ ಬದನೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಗಲದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಉಡುಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿಯ ಬದನೆ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ’ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಕಟಪಾಡಿ ಬಳಿಯ ಮಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗುಳ್ಳ ಉಡುಪಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಬೇರೆಡೆಯೂ ಬೆಳೆದರೂ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳದ ರುಚಿ ಅವಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ತಳಿಯ ಬದನೆ ಬೆಳೆದು ಅವನ್ನೇ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳದ ಗಿಡವೊಂದು ೧೫ರಿಂದ ೨೦ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ೫ ಸಾವಿರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಕರೆಗೆ ೧೦ ರಿಂದ ೧೨ ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಇಳುವರಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗುಳ್ಳಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಐದಾರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಬೆಳೆ. ಮುಂಗಾರು ಭತ್ತ ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ನಂತರ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಜನವರಿ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ಸಲ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೀಳುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಜನರೂ ಉಡುಪಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಮಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಸಮುದ್ರ ಕೊರೆತ, ಉಕ್ಕುವ ಉಪ್ಪು ನೀರು, ಭೂ ಸವೆತ ಹಾಗೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಿಂದಾಗಿ ಗುಳ್ಳ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಟ್ಟು ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ ಹೊಂದಿದ ಬದನೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ.ಮಟ್ಟು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸ್ಥಳನಾಮ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಊರು ಮಟ್ಟು. ಉಡುಪಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಟ್ಟು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಿದೆ.
ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಎಂಬುದು ಬದನೆ ಎಂಬ ತರಕಾರಿ ಹೆಸರು. ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಹೆಸರು ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾ ಈ ರುಚಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಬದನೆ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಉಡುಪಿ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳ ಎಂದರೆ ಉರುಂಟು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ತುಳುವಿನ ಉರುಂಟು ಪದದ ಅನುಸ್ವಾರ ಲೋಪವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉರುಟು ಆಗಿದೆ. ತುಳುವರು ಗುಳ್ಳಬದನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಡುಪಿಯ ವಾದಿರಾಜ ಮಠದ ಕುದುರೆಗೆ ವಿಷಪ್ರಾಶನವಾದಾಗ ಭಗವನ್ ಕೃಷ್ಣ, ವಾದಿರಾಜ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಬದನೆಯ ಬೀಜ ತಂದು ಅದನ್ನು ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಿ ಅವರ ಕೈಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿ, ಆ ಬದನೆಯ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕುದುರೆಗೆ ತಿನ್ನಿಸಿದರೆ ಕುದುರೆ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಜ್ಞೆಯಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ ಮಾಡಲು ಕುದುರೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಿಂದ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಗುಳ್ಳದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಈ ಬದನೆಗೆ ರೈತರು ಗೌರವದಿಂದ ವಾದಿರಾಜ ಗುಳ್ಳ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಶೇಷ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ ಪೀಠಾರೋಹಣ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದೆ.
ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳವು ಕಡು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು ಮೈಮೇಲೆ ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಗೆರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.ಸಾಧಾರಣೆ ಉರುಟಾದ ಆಕಾರ,ಸಿಪ್ಪೆ ಬಾಡಿದಂತಿರುತ್ತದೆ.ತೊಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ.ಬೀಜ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವಿದ್ದು,ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ,ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಗಿಡವು ಒಂದು ಪೊದೆಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಎಲೆಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಉರುಟಾದ,ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ತಳಭಾಗ ಉಣ್ಣೆಯಂತಹ ಸಣ್ಣ ಕೂದಲಿನಿಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಹೂವುಗಳು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವಾಗಿದ್ದು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದೊಂದೇ ಹೂವು ಬಿಟ್ಟರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮ ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸೊಲನೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಸೊಲನಮ್ ಮೆಲಾಂಗೇನ ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.ಇದು ಬದನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ಮಟ್ಟುಗುಳ್ಳವು ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಭೇದ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರೂಪ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತರೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ಒಂದು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಅನುಪಾತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಅಳತೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಒಂದು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ 2008, ವೆರಿಜೋನ್, & , ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್, ಮತ್ತು - ಮೊಬೈಲ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಫೋನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ 89% ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಹಿವಾಟು ಬಳಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ತಂತ್ರವು ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ಕಾರ್ಟೆಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಆಗಿದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮಾದರಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಭಾರೀ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ:
ಸ್ಟಾಕೆಲ್ಬರ್ಗ್ ರವರ ದ್ವಿಸ್ವಾಮ್ಯ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.
ಕೊರ್ನೆಟ್ ರವರ ದ್ವಿಸ್ವಾಮ್ಯ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ರವರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಲ್ಲೆ ಬದಲಿಗೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವವರು.
ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡಿಗಳೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾನಗಿ, ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಉಳಿತಾಯ, ಅರಿಮೆಯೋಲೆ, ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ, ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕ್ರಮಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊರೆಗುಂದಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಕಡಿಮೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿರುವಿದರಿಂದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಲಾಭ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರವೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭ ಹಿಡಿಯಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಉಪವೃತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಡೆಗಟ್ಟಿವೆ.
ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಊಹೆಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶಗಳ ಜ್ಞಾನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಯ್ದದ್ದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವಿದೆ ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಅಂತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅಪೂರ್ಣ ಇರಬಹುದು. ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಬೆಲೆ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯದ ವಿಶೇಷ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ರಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಕ್ರಮಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳು ಬೆಲೆಗಿಂತ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತರೆ. ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆ ಯೋಜನೆಗಳು, ಜಾಹೀರಾತು, ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ಭಿನ್ನತೆ ಇವೆಲ್ಲವು ಇತರ ಬೆಲೆ ಪೋಟಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯಂತ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೋಡಿಗಳು ನ್ಯೂಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್, ಫೇರ್ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ'ದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.
ದಿನಸಿ ಚಿಲ್ಲರೆಗಳನ್ನು ಕೋಲ್ಸ್ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ವೂಲ್ಸ್ ವರ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಏಳ್ಯ್ ಕಂಪನಿಗಳು (ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾ, ಟೊರೊಂಟೊ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನೋವಾ ಸ್ಕಾಟಿಯ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್, ದೆಸ್ಜಾರ್ಡಿನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾ) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
೪ ಕಂಪನಿಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ (ರೋಜರ್ಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್, ಬೆಲ್ ಕೆನಡಾ, ಟೆಲುಸ್, ಷಾ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್).
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಹಾಗು ಅನಿಲ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಪವರ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೂರಸಂಪರ್ಕದ ಬಹುತೇಕವನ್ನು ಏರ್ಟೆಲ್, ವೋಡಾಫೋನ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಐಡಿಯಾ ಸೆಲ್ಯೂಲರ್, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್, ಹಾಗೂ ಟಾಟಾ ಟೆಲಿಸರ್ವಿಸಸ್ ಹಾಗು ಟಾಟಾ ಸ್ಕೈ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಾರ್ಜಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಎರಡು ಆಟಗಾರರು, ಯೂನಿಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ & ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೋರ್ನಾಟ್-ನ್ಯಾಶ್ ಮಾದರಿ ಸರಳ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ರೂಪದರ್ಶಿ. ಈ ಮಾದರಿ ಎರಡು "ಸಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು" ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೈಪೋಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಔಟ್ಪುಟ್ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ರೇಖೀಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೋರ್ನಾಟ್-ನ್ಯಾಶ್ ಸಮತೋಲನ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಔಟ್ಪುಟ್ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಒಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಸಮತೋಲನ ಮಾರ್ಗ ವರ್ತನೆಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಬಿಂದು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪಡುವ ಕಡೆ ಬರುವವರೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲನ ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಛೇದನ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ರೂಪ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಒಳಸಂಚಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪೋಟಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಸಾಮ್ಯ ತನ್ನದೆ ಆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದೆ.