polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈಗ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ದಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ ಸಂಘಟನೆಯ, ಮತ್ತು ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌‌ ಎಂಬ ಅದರ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಹಸವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹುಳುಕು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಕಾಡೆಮೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದವು. ಇಂದು, ಅನೇಕರು ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದು ಹುಸಿವಿಜ್ಞಾನವೊಂದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಂದು ಕೆಲವೊಬ್ಬ ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರಾದರೂ, 1970ರ ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದೆ. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಸಿಂಧುವಾದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಪ್ರೇತ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಚೇತನ ಅಥವಾ ಭೂತದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವು ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ತ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ತೀರಿಕೊಂಡವರ ಆತ್ಮಗಳೆಂಬಂತೆ ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವ ನಂಬಿಕೆಯು, ಆತ್ಮವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆತ್ಮವಾದ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ‌‌‌ಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಅದು ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿಸಿದೆ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ-ಶತಮಾನದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಫ್ರೇಜರ್‌‌ ಎಂಬಾತ ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಬಾಗ್‌ ಎಂಬ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, ಶರೀರದೊಳಗೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಶರೀರವನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ ಜೀವಿಯಾಗಿ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಆತ್ಮವು ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಶಃ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧರಿಸಿರುವ ಬಟ್ಟೆಯವರೆಗೂ ಆತ್ಮವು ಶರೀರದ ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ನಕಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು. ಈಜಿಪ್ಚಿಯನ್‌ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌‌ನಂಥ ಕೃತಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ತ ಜನರು, ದಿರಿಸಿನ ಶೈಲಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮರಣೋತ್ತರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುವುದನ್ನು ಈಜಿಪ್ಚಿಯನ್‌ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌‌ ಕೃತಿಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೇತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಅವು ಒಂದು ಮಂಜಿನಂಥ, ಗಾಳಿಯಂಥ, ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಊಹಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರೇತಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬಂಥ ಹಿಂದಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಇದೂ ಸಹ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು; ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಿನಂತೆ ಇರುವ ಆತ್ಮವು, ಶೀತದ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಬಿಟ್ಟಾಗ ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ಮಂಜು ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಪಿರಿಟಸ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಭಾಷೆಯ ನ್ಯೂಮಾ ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ "ಉಸಿರು" ಎಂಬುದರ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಈ ನಂಬಿಕೆಯು ಇಂಬುಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಇದೇ ಅರ್ಥವು ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬೈಬಲ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ, ದೇವರುಆಡಮ್‌‌‌‌‌ನನ್ನು ಒಂದು ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೇತ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೇತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದೆಯಾದರೂ, ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ ಮತ್ತು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವದ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಉಲ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸೌರವ್ಯೂಹದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಏಕಕೋಶ ಜೀವದ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶೋಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರಗೆ ಇರಬಹುದಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜೀವದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲ, ವಿಕಿರಣ ಪಟುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಖಗೋಳೀಯ ಶೋಧವನ್ನು ಯಂಥ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವವು ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶದೀಕರಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಇತರ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದ್ದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಹ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಮಗ್ಗುಲು ಅಥವಾ ಅಂಶವು, ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ಸುತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಎರಡು ಶಿಬಿರಗಳು ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸದರಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮೊದಲ ಗುಂಪು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು; ಗಂಭೀರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಘಟನೆಗಳಾಗಿ ಇದನ್ನು ಈ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು "ಯೂಫೋ ತಜ್ಞರು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸದರಿ ದೃಶ್ಯದ ವರದಿಗಳ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಭೂಮ್ಯತೀತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಭೇಟಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.
ಎರಡನೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಭೇಟಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಂದೋಲನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ವಲಯದ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ದೇವವಿದ್ಯಾವಾದಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರೇತ ಸಂಪರ್ಕವಾದಿಗಳಾಗಿ ಇರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅಥವಾ ಇತರ ಗೂಡಾರ್ಥದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವು ಹೊಸ ಯುಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಂದೋಲನಗಳಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿದವು.
ತಿಳಿದಿರುವ ವಾಯುಬಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಭೌತ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸಾರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಆಚೆಗಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು, ಗಳು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ನಂಬುಗೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬುಗೆಗಾರರಿಬ್ಬರೂ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ಷಣಿಕ ಘಟನೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಸಹ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್‌ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂಗೀಕಾರದ ಮುದ್ರೆಯನ್ನೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸಂಭವನೀಯ ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳು ಅಡಚಣೆಯೊಡ್ಡಿವೆ.
ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂದೇಹವಾದಿಗಳು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅಂದರೆ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ತರ್ಕಬದ್ಧ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಆರೋಪಿತ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ತಪ್ಪಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಕ್ಕಾಮ್‌‌ನ ರೇಜರ್‌‌‌‌‌‌ನ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಾರೀಕರಿಸುವುದರ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ತಪ್ಪಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ, ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆ, ಅಥವಾ ಅಸಂಬದ್ಧ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಹಿಂದೆ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ದಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ, ಸಂಶಯವಾದದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸು ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವೆಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಇದು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌‌ ಎಂಬ ತನ್ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಎಂಬ ಓರ್ವ ವೇದಿಕೆ ಜಾದೂಗಾರನು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ಓರ್ವ ಸುಪರಿಚಿತ ತನಿಖೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭ್ರಾಂತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಓರ್ವ ತನಿಖೆಗಾರನಾಗಿ ರ್ಯಾಂಡಿಯು ಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ವಿವರಣೆಯು ಅನೇಕವೇಳೆ ಮೋಸಗಾರಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿರುವವನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಯೂರಿ ಗೆಲ್ಲರ್‌‌ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಚಮಚೆಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೇದಿಕೆ ಜಾದೂಗಾರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಕಲುಮಾಡಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ. ಅವನು ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಸಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ, ಅತಿಮಾನುಷ ಅಥವಾ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಪುರಾವೆಯನ್ನು, ಎರಡೂ ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಂದ ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ಷರತ್ತುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 1,000,000 $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಂದು ಬಹುಮಾನವನ್ನಾಗಿ ನೀಡುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌‌‌ ಸವಾಲಿನ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.
ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಪುರಾವೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯಾಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಮಹಾನ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನ ಕ್ರಮಗಳು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿವೆ; ದೃಶ್ಯತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳು ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಓರ್ವ ಸಂಶೋಧಕನು ವಿಷಯದ ಅರಿವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಣೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದತ್ತಾಂಶ-ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಕೌಶಲವಾಗಿ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಪಡೆದಿರುವ ಟೀಕೆಗಳು, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಇತರ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗಗಳ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಂಶೋಧಕನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಗಿರುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಬೆದರಿಕೆ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲದ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ, ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಮಾಪನದ ಮೇಲಿನ ನೆಚ್ಚಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ವೀಕ್ಷಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು . ಗೀಳುಹಿಡಿದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಗುಣಾಂಕಗಳ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆಯಂಥ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಸ್ವತಃ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಟೀಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಆಚೆಗಿನ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಿರುವ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನವು, ಘೋಸ್ಟ್‌ ಹಂಟರ್ಸ್‌‌‌ ನಂಥ ವಾಸ್ತವದರ್ಶನದ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಗೋಚರತ್ವ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಆರೋಪಿತ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ, ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಂಪುಗಳ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಇರುವ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.
"ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌‌" ಎಂಬ ಪದವು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 1920ರಿಂದಲೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ: ಪ್ಯಾರ ಮತ್ತು ನಾರ್ಮಲ್‌. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬ ಪದದ ಬಹುಪಾಲು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಯಾವುದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅದರ ಆಚೆಗೆ ಅಥವಾ ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯು ಸದರಿ 'ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌' ಪದದ 'ನಾರ್ಮಲ್‌‌' ಎಂಬ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅರ್ಥದ ಮೇಲಿನ, ಆಚೆಯ, ಪಕ್ಕದ, ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ, ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾಗವನ್ನು 'ಪ್ಯಾರ' ಎಂಬುದು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ಯಾರ ಎಂಬ ಭಾಗವು ಒಂದು ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವು ಖಂಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ 'ಇದನ್ನು ಹೋಲುವ' ಅಥವಾ 'ಇದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿರುವ' ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ‌‌, ಪ್ಯಾರ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ 'ಮೇಲೆ', 'ವಿರುದ್ಧ', 'ಎದುರು', 'ಹೊರಗೆ', ಅಥವಾ 'ಆಚೆಗೆ' ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಪ್ಲೂಯಿ ಎಂದರೆ 'ಮಳೆಯನ್ನು-ಎದುರಿಸು' – ಅಂದರೆ ಒಂದು ಛತ್ರಿ ಎಂದರ್ಥ. ಆಗ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಹುದು: ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌‌ ಶಬ್ದವು 'ಪ್ಯಾರ' ಎಂಬುದರ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 'ರೂಢಿಯ ಮಾದರಿಯ ವಿರುದ್ಧ, ಎದುರು, ಹೊರಗೆ ಅಥವಾ ಆಚೆಗೆ' ಇರುವಂಥದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಶಬ್ದವಾಗಿದ್ದು , "ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ" ಹೊರಗೆ ಇರುವ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿವರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಳೆಯಲು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೊರಗೆ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕರಾಳ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಕರಾಳ ಶಕ್ತಿಯಂಥ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ; ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಇರುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಕಥೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌‌‌‌‌ನಂಥ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯವು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಯು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಆಧಾರವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಮೇಯದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಅಸಂಗತತೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೋಧಿಸದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾಗಿರಬಹುದು.
ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇತಗಳು, ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುಗಳು , ಹಾಗೂ ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ.
ನಿಗೂಢ ಜೀವಿ ಎಂಬುದೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನವು ದೃಢೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಜೀವಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಗುಪ್ತ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಂದು ನಾಕ್‌‌ಔಟ್‌‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾದ ಜೋಡಿಗಳಿದ್ದು – ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಾಂಕಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನ ಸರಿಸಮತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸರಿಸಮತೆಯು ಯಾವ್ಯಾವ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಆಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡಾ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ಸರಿಸಮತೆಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಪಾಳಿಯ ಆಟವನ್ನಾಗಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂದ್ಯವೊಂದು ಸರಿಸಮವಾದರೆ, ಮರುಪಂದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಆಡಿಸಲಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಆಡಿದ ತಂಡದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಸಮವಾದ ಮರುಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ತಂಡವೊಂದು ಗೆಲ್ಲುವವರೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮರುಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಹೊಡೆತಗಳ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕೆಲ ಸರಿಸಮ ಪಂದ್ಯಗಳು ಪರಿಹಾರಗೊಳ್ಳಲು ಆರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ; ತಮ್ಮ ೧೯೭೫ರ ಪಂದ್ಯ/ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ, ಫುಲ್‌ಹಾಮ್‌ ಆರು ಸುತ್ತುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೨ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದು, ಅದು ಈಗಲೂ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ತಂಡವೊಂದು ಆಡಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮರುಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮೂಲ ಪಂದ್ಯವಾಡಿದ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ದಿನದ ನಂತರ ಆಡಲಾಗುವುದಾದರೂ, 1991–92ರ ಸಾಲಿನಿಂದ ಆರಕ್ಷಕರ ಸಲಹೆಯನುಸಾರ ಕನಿಷ್ಟ ೧೦ ದಿನಗಳ ನಂತರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ ಅಥವಾ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಈಗ ಮರುಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೧೪ ಸುತ್ತುಗಳಿದ್ದು — ಆರು ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತುಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೂ ಆರು ಸುತ್ತುಗಳು , ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು, ಹಾಗೂ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತೀಕೆಳ-ಮಟ್ಟದ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸುತ್ತಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸುತ್ತು ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಸಂಘ/ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಸಂಘ/ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ಸೌತ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಕಾನ್‌‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌/ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘ ತಂಡಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಸುತ್ತಿನ ೩೨ ವಿಜೇತರು ಪ್ರಥಮ ಲೀಗ್‌‌ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಲೀಗ್‌‌ಗಳಿಂದ ಬಂದ ೪೮ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ . ಕೊನೆಗೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ೬೪ ತಂಡಗಳು ಉಳಿದಿರುವಂತಹಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಹಾಗೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ ‌ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌‌ಗಳಿಂದ ಬಂದ ತಂಡಗಳು ತೃತೀಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸುತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಆರನೇ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸುತ್ತು ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌‌-ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯ ಹಂತವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳು ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.
ಸಣ್ಣ ಲೀಗ್‌‌ಅಲ್ಲದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ತಂಡಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ೧೯೯೭–೯೮ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಂದ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತನ್ನು ಯಾವಾಗ ಆಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಪ್‌‌ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತನ್ನು ಮಧ್ಯ-ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ದ್ವಿತೀಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಎರಡು ಶನಿವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೃತೀಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಜನವರಿಯ ಪ್ರಥಮ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಅದೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಐದನೆಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರನೆಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್‌ನ ಆದಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೇನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಕ್ರೀಡಾಋತು ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರದ ಶನಿವಾರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾಋತುವೆಂದರೆ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕೆಲ ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆ ಬಹುತೇಕ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಡಲಾದ 1999–2000ರದ್ದು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ವಿಜೇತ ತಂಡವು ಯೂರೋಪಾ ಲೀಗ್‌‌ಗೆ ಕೂಡಾ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಜೇತರು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌ನ ಮೂಲಕ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ‌‌, ಯೂರೋಪಾ ಲೀಗ್‌‌ ಸ್ಥಾನವು ಕಪ್‌‌ ರನ್ನರ್‌‌-ಅಪ್‌‌‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೂಡಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾರರಾದರೆ ಆ ಸ್ಥಾನವು ಲೀಗ್‌‌ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜೇತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದವರೆಗೆ ಅವರದ್ದಾಗುವ " ಕಪ್‌‌" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ವೆಂಬ್ಲೆ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ಬಾಕ್ಸ್‌ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪ್ರದಾನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಾಯಕನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಎದುರಿನ ನಡುಹಾದಿಯನ್ನು ಹಾದು ಅಂಕಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದರ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಡಿಫ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನವನ್ನು ಮೈದಾನ/ಪಿಚ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಕಟ್ಟಲಾದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ವಿಜೇತ ತಂಡದ ಬಣ್ಣದ ಅಲಂಕಾರ ಪಟ್ಟಿ/ರಿಬ್ಬನ್ನುಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಒಗಟಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, "ಎಂದಿಗೂ ಬಳಸದಿದ್ದರೂ ಕಪ್‌‌ನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ವಸ್ತು ಯಾವುದು?" . ಆದಾಗ್ಯೂ ಪಂದ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಪ್‌‌ಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳ' ಅಲಂಕಾರ ಪಟ್ಟಿ/ರಿಬ್ಬನ್ನುಗಳ ಗೊಂಚಲನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದು ರನ್ನರ್‌‌-ಅಪ್‌‌‌ ತಂಡದ ಅಲಂಕಾರ ಪಟ್ಟಿ/ರಿಬ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿರುವ ತಂಡಗಳ ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ವಿಜೇತರ' ಹಾಗೂ ರನ್ನರ್ಸ್‌-ಅಪ್‌ ಪದಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಪ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ 'ತವರದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆ'ಯನ್ನು, ೧೮೭೧–೨ರಲ್ಲಿ ಕಪ್‌‌ನ ಉಪಕ್ರಮದಿಂದ ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ ತಂಡದ ಸುಪರ್ದಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೫ರಂದು ವಿಲಿಯಂ ಷಿಲ್ಲಾಕ್‌ರ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಅಂಗಡಿಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಕಳ್ಳತನವಾಗುವರೆಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ ಎಂದಿಗೂ ಇದು ಕಾಣಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ವಿಲ್ಲಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಲು £೨೫ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ಬಹುತೇಕ ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಕಳ್ಳನು ಕಪ್‌‌ ಅನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ನಕಲಿ ಅರೆ-ಕ್ರೌನ್‌ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ದ್ವಿತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ತದ್ರೂಪಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು 'ನ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಾರ್ಡ್‌‌ ಕಿನ್ನೈರ್ಡ್‌ರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂರ ಮುನ್ನ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಟೀಸ್‌ ಹರಾಜುಕೋಠಿಯಲ್ಲಿ ೧೯ ಮೇ ೨೦೦೫ರಂದು £೪೨೦,೦೦೦ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ವೆಸ್ಟ್‌ ಹ್ಯಾಮ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ನ ಜಂಟಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೇವಿಡ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ರಿಗೆ ಮಾರಲಾಯಿತು. ಡೇವಿಡ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ ಉತ್ತರ ಕೊನೆ'ಯ ಡೀಪ್‌ಡೇಲ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ /ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಎರವಲಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ಫಾಟ್ಟೋರಿನಿ'ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡು ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೊಡ್ಡದು ಹಾಗೂ ಹೊಸದಾದ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಸಿಟಿ/ನಗರ ತಂಡವು ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಹೊರಾಂಗಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ತಂಡವೊಂದು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು ಅದೊಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರವೇ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಈಗಲೂ ಇದ್ದರೂ ಬಳಸಲಾರದಷ್ಟು ವಿಪರೀತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ತದ್ವತ್‌ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಟೋಯೆ, ಕೆನ್ನಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಯಾರಿಸಿದ್ದು ೧೯೯೨ರ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಇದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆಯೇ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ "ಮೀಸಲುಪ್ರತಿ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಇದುವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಕಳೆದುಹೋದ, ನಷ್ಟಹೊಂದಿದ ಅಥವಾ ನಾಶವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣದು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಂತೆಯೇ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾರ್ತ್‌ ವೇಲ್ಸ್‌‌‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ ಕಪ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಫಾಟ್ಟೋರಿನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಯಾರಿಸಿತ್ತು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಪ್‌‌ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹಳೆಯದಾದ ದೇಶೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದೇನಲ್ಲ; ಆ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಯೌಡನ್‌ ಕಪ್‌ ಪಡೆದಿದೆ. ಅತಿ ಹಳೆಯದಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೆಂದರೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಕಪ್‌‌ ಆಗಿದೆ.
ಅಗ್ರ-ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರದ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಜೇತರನ್ನು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟು ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಕಪ್‌‌ ಕೆಳ-ಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡಗಳು ಉನ್ನತ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ "ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಿಗಳು" ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಧಾರಣವೆನಿಸಿದರೂ (ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶವಾರು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಿಭಾಗದ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಕೆಳಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡವೊಂದು ಸೋಲಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ೯೯.೮೫% ಇದ್ದು, ಎರಡು -ವಿಭಾಗಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ೪೮.೮%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾದರೆ ಮೂರು-ವಿಭಾಗಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ೩೯.೨೮%ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು, "ಬಲಿಪಶುವು" ಅಗ್ರ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ದೈತ್ಯ ಸಂಹಾರಿ ತಂಡವು ಲೀಗ್‌‌ ವಿಭಾಗಗಳ ಹೊರಗಿನ ತಂಡವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ/ಸುದ್ದಿಯಾಗಲು ಅರ್ಹವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಗ್ರ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಮಣಿಸಿದ ಲೀಗ್‌‌-ಏತರ ತಂಡದ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಕೋವೆಂಟ್ರಿ ಸಿಟಿ/ನಗರ ವಿರುದ್ಧ 1988-89ರಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟಾನ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌'ನ ವಿಜಯ.
ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟದ ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ: ಲೀಗ್‌‌ ಪಿರಮಿಡ್‌/ಗೋಪುರಬಂಧದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಬ್‌ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚಿನಿಂದ-ಸ್ಮರಿಸುವ "ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರ"ದ ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೆಲ ಸಣ್ಣ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೋ, ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಅಂತಹಾ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ "ಕಪ್‌‌ ವಿಶೇಷಜ್ಞ"ರೆಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಯಿಯೋವಿಲ್‌ ಟೌನ್‌‌ ತಂಡವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೀಗ್‌‌ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಎದುರು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಲೀಗ್‌-ಏತರ ತಂಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಾಚಾರವೇನೆಂದರೆ ತಂಡಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವುದು. ಅಗ್ರ ವಿಭಾಗದ ಹೊರಗಿರುವಾಗಲೇ, ಕೆಲ ತಂಡಗಳು ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ನ ತೃತೀಯ ಮಟ್ಟದ ಯಾವುದೇ ತಂಡವು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದವರೆಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಲೀಗ್‌-ಏತರ‌ ತಂಡಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳ ತಂಡಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ತೃತೀಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2008-09ನೇ ಸಾಲಿನ ಕಪ್‌‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂಬತ್ತು ತಂಡಗಳು ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಲೀಗ್‌‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಗಿ 1901ರ ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು, ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಲೀಗ್‌-ಏತರ‌ ತಂಡವು ಐದನೆಯದನ್ನು ಸುತ್ತನ್ನು ದಾಟಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್ಡರ್‌ಮಿನ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ಹ್ಯಾರಿಯರ್ಸ್‌‌‌ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಚೇಸ್‌ಟೌನ್‌ ತಂಡವು ತೃತೀಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಅತಿ ಕೆಳ-ಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿಯು ೨೦೦೭–೦೮ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ರನ್ನರ್‌‌-ಅಪ್‌‌‌ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯವು ೫ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ರಂದು ನಡೆದರೆ ಚೇಸ್‌ಟೌನ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಲೀಗ್‌‌ ಪ್ರಥಮ ವಿಭಾಗದ ಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌‌‌ ತಂಡವು ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಪಿರಮಿಡ್‌/ಗೋಪುರಬಂಧದ ಎಂಟನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಆಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೂರು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಕಪ್‌‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿವೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವಾಂಡರರ್ಸ್‌ , ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ನ್‌ ರೋವರ್ಸ್‌ , ಹಾಗೂ ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ .
ಏಳು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಲೀಗ್‌‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಪ್‌‌ ಡಬಲ್‌ ಆಗಿ ಗೆದ್ದಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಎಂಡ್‌‌ , ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ , ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ , ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ , ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ , ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಹಾಗೂ ಚೆಲ್ಸಿಯಾ . ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ತಂಡಗಳು ಸತತ ಮೂರು ಡಬಲ್ಸ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಡಬಲ್‌‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌'ನ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಡಬಲ್‌ ಗೆಲುವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.
೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ಕಪ್‌‌ ಹಾಗೂ ಲೀಗ್‌‌ ಕಪ್‌ಗಳನ್ನು ‌ಒಂದೇ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಪ್ರಥಮ ತಂಡವಾಗಿತ್ತು, ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌ ವೆಡ್ನಸ್‌ಡೇ/ವೆನಸ್‌ಡೇ ತಂಡವನ್ನು ಎರಡೂ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨–೧ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತು. ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ, ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಕೂಡಾ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿತು.
ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್‌‌ ತಂಡವು ಕಪ್‌ಅನ್ನು ಅಂತರವಿಲ್ಲದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಶ್ವಸಮರದ ಕಾರಣದಿಂದ ೧೯೪೬ರವರೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವು ನಡೆಸಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಆಂಗ್ಲೇತರ ತಂಡವು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವೇ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿ ತಂಡವು ಇದನ್ನು ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ತಂಡವನ್ನು ವೆಂಬ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ನೆದುರಿಗೆ ಸೋತರಲ್ಲದೇ, ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್‌‌ನೆದುರು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸೋತಿದ್ದರು.
ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಹಾಗೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿನ ಆರು ಹಂತಗಳ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕಪ್‌‌, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅಥವಾ ವೇಸ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಕೂಡಾ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ನ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ನಂತಹಾ ಉನ್ನತ ಲೀಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಇರುವುದು ಅಪರೂಪವಾದರೂ, ಅಪವಾದದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವೆನಿಸಿದರೂ ತಾವು ಕ್ಲಬ್‌ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ 1999–2000ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದಿದ್ದರು.
ಆಂಗ್ಲ ಲೀಗ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವ ವೆಲ್ಷ್‌‌ ಕಡೆಯ ತಂಡಗಳು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದವಾದರೂ, ವೇಲ್ಸ್‌ ಲೀಗ್‌‌ನ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಇದುವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಆರು ಅಂತಹಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಉಳಿದಿವೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿ , ಸ್ವಾನ್‌ಸೀ ನಗರ/ಸಿಟಿ, ರೆಕ್ಸ್‌ಹಾಮ್‌, ಮರ್ಥಿರ್‌ ಟಿಡ್‌ಫಿಲ್‌‌, ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ ಕೌಂಟಿ ಹಾಗೂ ಕಾಲ್ವಿನ್‌ ಬೇ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌‌‌, ಐರ್‌‌ಲೆಂಡ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಕಾಟ್‌‌‌‌‌ಲೆಂಡ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ತಂಡಗಳು ಕೂಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, 1884 ಹಾಗೂ 1885ನೇ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಡೆಯ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌‌ ಪಾರ್ಕ್‌‌‌ ತಂಡವು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ಮುನ್ನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು.