polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಯುಏವಿಗಳ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಲಾಭವೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ವೆಚ್ಚ. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕನಿದ್ದರೆ ಆತನ ಆರಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾತಾನುಕೂಲ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಶಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ವರ್ತಿಸುವ ಸೂಟ್ , ಯಾವುದೇ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಚಾಲಕನಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಚಾಲಕರಹಿತ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಯಾರಿ ವೆಚ್ಚವು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುಏವಿಗಳನ್ನು “ಡ್ರೋನ್”ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವಿಮಾನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರದೆ ಅವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ರೇಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಚಾಲಕನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾಗೂ ಆ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಸಿದ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ ಯುಏವಿಗಳು ಮಾನವ ಚಾಲಕನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಹಾರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಯುಏವಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾನವ ಚಾಲಕನ ಕೆಲವು ಸರಳವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸತೊಡಗಿತು. ವಿಮಾನದ ಹತೋಟಿ , ವೇಗ , ಹಾರಾಟದ ಎತ್ತರ , ದಿಕ್ಕು ನಿಯಂತ್ರಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತೆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಯುಏವಿಗಳು ಹಾರಾಡಬಲ್ಲವಾದವು. ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳ ಅಕ್ಷಾಂಶ-ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯುಏವಿಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದರೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಯುಏವಿಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಾರಾಡಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಾನು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಅಕ್ಷಾಂಶ-ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಜಿಪಿಎಸ್ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂಚಾಲನೆಯ ಪರಿಮಿತಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಮಾನವನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಯುಏವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸೈನಿಕ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕನ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಳಕೆ. ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳು ಈ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಈಗಾಗಲೇ ಧಾಪುಗಾಲಿಕ್ಕಿವೆ. ಮಾನವರಹಿತ ಸಮರ ವಿಮಾನವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯುಕ್ಯಾವ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಿನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಹಾರಾಟವಿನ್ನೂ ಮಾನವ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ’ಅತಿ ರಹಸ್ಯ’ವೆಂಬ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿವೆ.
ಯುಏವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯೆಂದರೆ ಯುಏವಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ. ಇದರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅಮೆರಿಕ ದೇಶ. ಅಮೆರಿಕದ ಯುಏವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ’ಪ್ರಿಡೇಟರ್’ ಎಂಬ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ ಫೈರ್ ಎಂಬ ಆಕಾಶದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ೯/೧೧ರ ನಂತರ ಅಲ್-ಕಾಯಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕ ಸಾರಿರುವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಇರಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯೆಮೆನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಜೀಪ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್-ಕಾಯಿದದ ಮುಖಂಡನೊಬ್ಬ ಹಾಗೂ ಆತನ ಅನುಚರರನ್ನು ಬಹು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಿಡೇಟರ್ ಯುಏವಿಯೊಂದರಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಹೆಲ್ ಫೈರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯೊಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರಿ ತಲುಪಿ ಕಬಳಿಸಿದ್ದು ೪ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಈ ವಿಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ನೂರಾರು ಮೈಲಿಗಳ ಆಚೆ ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಿ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮಡಚಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸಿ.ಐ.ಎ.ಯ ಯುಏವಿ ಚಾಲಕರು. ಇದರಿಂದ ಯುಏವಿಗಳನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಬಲವರ್ಧಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸಮರ ವಿಮಾನಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದಂತಾಯಿತು.
ಯುಏವಿಗಳ ಹಾರಾಟವು ಮಾನವ ಚಾಲಕನ ದೈಹಿಕ ಮಿತಿಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತವಾಗಿಲ್ಲದುದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಹಾರಾಟ ಕಾಲದ ಮಿತಿಯು ಮಾನವ ಚಾಲಿತ ವಿಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು. ಯುಏವಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಚಾಲಕರು ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚಾಲಕರಿಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವಿದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಆರಾಮದಾಯಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಚಾಲಕರು ನಿಜ ಹಾರಾಟದ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಬಳಲುವಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರಬಹುದು. ಯುಏವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ ಇಂಜಿನ್ಗಳು ಇಂಧನ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿಮಾನವು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಇಂಧನದೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಲಿಯೋಸ್ ಎಂಬ ಮಾದರಿ ಯುಏವಿಯೊಂದು ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಬಲ್ಲುದಾಗಿತ್ತು. ದುರಾದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ನೆಲಕ್ಕಪ್ಪಳಿಸಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಸದ್ಯದ ಯುಏವಿಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದು ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹಲವು ಯುಏವಿಗಳ ಹಾರಾಟ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:
ಮಾನವರಹಿತ ವಾಯು ವಾಹನಗಳು ಚಾಲಕರಿಲ್ಲದಿರುವ ವಿಮಾನಗಳು. ಇವುಗಳು ದೂರನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಥವಾ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತೆ ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ನಾಗರಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೂಡಾ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು , , , ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೇ ಹಲವಾರು ವಿಕಸಿತ ರೂಪಗಳಿವೆ. ಹಾಗೂ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲವಾರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದೂರನಿಯಂತ್ರಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಯುಏವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಯುಏವಿ ಎಂದರೆ ದೂರನಿಯಂತ್ರಿತ, ಮಟ್ಟ ಹಾರಾಟ ಸಮರ್ಥವಾದ , ಜೆಟ್ ಅಥವಾ ಪಿಸ್ಟನ್ ಇಂಜಿನ್ನಿಂದ ಶಕ್ತಿಪಡೆಯುವ, ಸ್ವಯಂ ಆಯುಧವಲ್ಲದ ವಿಮಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಕೂಡ ದೂರ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಯಂ ಆಯುಧಗಳಾಗಿದ್ದು ಪುನಃರ್ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸದ ಯುಏವಿಗಳು – ಸಮರ ವಿಮಾನಗಳ ಹಾಗೂ ನೆಲದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುವ ತುಪಾಕಿಗಳ ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಶತ್ರು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಯುಏವಿಗಳು.
ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಯುಏವಿಗಳು – ರಣರಂಗದ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲು , ಶತ್ರುವಿನ ರೇಡಿಯೊ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ಶತ್ರು ರಾಡಾರ್ಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಯುಏವಿಗಳು.
ಸಮರ ಯುಏವಿಗಳು – ಮಾನವ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅತಿ ಅಪಾಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಯುಏವಿಗಳು
ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯುಏವಿಗಳು – ಯುಏವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಯುಏವಿಗಳು.
ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಯುಏವಿಗಳು – ನಾಗರಿಕ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಉದ್ಧೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಯುಏವಿಗಳು.
ಯುಏವಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ದೂರ ಮಿತಿ/ಎತ್ತರ ಮಿತಿಗಳಂತೆ ಕೂಡ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ:
ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾರಾಟ ಕಾಲದ ಯುಏವಿಗಳು – ೩೦,೦೦೦ ಅಡಿಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರ ಮಿತಿ ಉಳ್ಳವು.
ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಾಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ವೈಮಾನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರವು ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಗುರಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಗಮನ , ನಷ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ’ನಿಶಾಂತ್’ ಎಂಬ ದೂರ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಶಾಂತ್ ದೊರಕದ ಕಾರಣ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಸರ್ಚರ್ ಮಾರ್ಕ್-೨ ಹಾಗೂ ಹೆರಾನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧದ ಯುಏವಿಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲಿನ ಐಎಐಯಿಂದ
ಮಾಹಿತಿ ಕೊಂಡಿಯು ಬಿತ್ತರಿಸಿದ ಚಾಲಕರ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಯುಏವಿಯು ಆಲಿಸಿ ಅದರಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಧೋರಣೆಯನ್ನು , ವೇಗ , ದಿಕ್ಕು , ಸ್ಥಳ , ಏರುವಿಕೆ , ಇಳಿಯುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ] ಅರಿಯಲು ಯುಏವಿಯು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಡಿಯೊಗಾಗಿ ಯುಏವಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕ್ಯಾಮೆರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಯಾಮೆರವು ಹಗಲು ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಮೆರ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿಜ-ಸಮಯದಲ್ಲೇ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಯುಏವಿಯಾದ ಹ್ಯೂಲೆಟ್ಟ್-ಸ್ಪೆರ್ರಿ -__ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅನಂತರ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದ್ವಿತೀಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲವು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು. ಅದರಂತೆ ಯುಏವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಾದಾವು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುಏವಿಗಳನ್ನು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯಲೆಂದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಕೋವಿಗಳ ಗುರಿ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಚಾಲಕರು ಕಳುಹಿಸುವ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುದಾಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಂಡಿಯು ಯುಏವಿ ವಿಮಾನದತ್ತ ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಯುಏವಿಯು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಿತ್ತರಿಕೆ ಟೆಲಿಮಿಟ್ರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತವು ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಯ ಎಂಬ ದೂರ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಮಾನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಾಯು ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ನೌಸೇನೆಗಳು ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಕಪೋತಕ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಯುಏವಿಯೊಂದನ್ನು ಭಾರತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಚಾಲಕರು ಯುಏವಿಯನ್ನು ಹಾರಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರು ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಟಿವಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಯುಏವಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ವಿಡಿಯೊ ಮೂಡಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಯುಏವಿಯು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಾಲಕರು ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುಏವಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಕೆಳಕೊಟ್ಟಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾದರೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಹುಪಾತ್ರೀಯ ಯುಏವಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನಿಕ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ:
ಒಂದು ಯುಏವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವೆಂದರೆ ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ , ಯುಏವಿ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕೊಂಡಿ .
ನೀರ ಬಿಟ್ಟು ನೆಲದ ಮೇಲೆ , ಹನುಮನ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರಭೋ ರಘು ರಾಮಾ, ಜಗದೀಶನಾಡುವ ಜಗವೇ ನಾಟಕರಂಗ , ಹೂವಿಂದ ಹೂವಿಗೆ ಹಾರುವ ದುಂಬಿಯು ಏನನು ಹೇಳುತಿದೆ , ರಸಿಕ ರಸಿಕ ಬಲು ಮೆಲ್ಲನೆ ತೂರಾಡು , ಇದೇನು ಸಭ್ಯತೆ , ಏನೋ ಸಂತೋಷ ಏನೋ ಉಲ್ಲಾಸ ಏನೋ ವಿಶೇಷ ಈ ದಿನ , ನೀನೆಲ್ಲಿ ನಡೆವೆ ದೂರ , ಬೆಳುವಲದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆವರ ಹನಿ ಬಿದ್ದಾಗ , ಇಲ್ಲೆ ಸ್ವರ್ಗ ಇಲ್ಲೆ ನರಕ, ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲ ಸುಳ್ಳು , ಗೋಪಿಲೋಲ, ಹೇ ಗೋಪಾಲ, ಈ ಜಗವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನದೇ ಜಾಲ , ನಮ್ಮೊರ್ನಾಗ್‌ ನಾನೊಬ್ಬನೆ ಜಾಣ, ನನ್ನ ಹಾಡಂದ್ರೆ ಎಲ್ಲಾರ್ಗು ಪ್ರಾಣ , ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಆಸೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರೇಮ ಭಾಷೆ, ಸವಿಜೇನಿನಂತೆ, ಶ್ರುತಿ ಸೇರಿದಾಗ ಅದೇ ಆಶಾಗೀತೆ , ಆಡುತಿರುವ ಮೋಡಗಳೆ ಹಾರುತಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳೆ, ಯಾರ ತಡೆಯೂ ನಿಮಗಿಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ ನಮಗಿಲ್ಲ , ಪ್ರೇಮವಿದೆ ಮನದೆ ನಗುತ ನಲಿವ ಹೂವಾಗಿ, ಬಂದೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ.ನಾ ಸಂಜೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ.ನಾ ಸಂಜೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ , ತಂದಾನಿ ತಂದ ನಾನ ತನ ನನನಾ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮೂಲೆನಾಗೆ ಇತ್ತೊಂದು ಸೋಮನ ಹಳ್ಳಿ , ಜೀವವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ, ಭಾವಗೀತೆ ಬಾಳಿನೊಲುಮೆಯ ಸಂಕೇತ , ಮುತ್ತುಮಳೆಗಾಗಿ ಹೊತ್ತು ಕಾದಿದೆ, ಕೆನ್ನೆಕೆಂಪಗಾಗಿ ತಂಪು ಕೋರಿದೆ , ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ ಬೆಸುಗೆ, ಜೀವನವೆಲ್ಲ ಸುಂದರ ಬೆಸುಗೆ , ನಿನ್ನ ಸವಿನೆನಪೆ ಮನದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ, ಪ್ರೀತಿಯ ಸವಿಮಾತೇ ಉಪಾಸನೆ .
ತಂದೆ ರಾಮರಾವ್ ಮೋಹಿತೆ, ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಇವರಿಗೆ ಕವಿ ಹೊಯಿಸಳರು ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯಟ್ನಲ್ಲಿ ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಗುರುಗಳಾಗಿ ದೊರೆತರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ದಿಗ್ಗಜಗಳ ಪರಿಚಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನಾಶಕ್ತಿಗೆ ಇಂಬು ದೊರೆಯಿತು. ಇವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಪದ್ಯ, ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರ ರಚನೆಗಳು ಅಂದಿನ ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡವು. ಶಾಲಾದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಉರ್ದು ಶಾಯರಿಗಳು ಇವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ನಾಟಕದತ್ತ ಒಲವು ಬೆಳೆದು ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರ ಒಡನಾಟ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆದ 'ಮದ್ವೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್' ನಾಟಕ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ತಾವೇ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಮಿಲಿಟರಿ ಪರಂಪರೆಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು ಗೀತಪ್ರಿಯ. ಅವರ ತಂದೆ, ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೇನಾನಿ. ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ನಂತರದ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ದಂಡು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದವರು ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ, ಗೀತಪ್ರಿಯ ಅವರ ತಾತ ಕೂಡ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಪು.ತಿ.ನ. ಅವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಅವರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತು, ಪು.ತಿ.ನ.ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 'ಲವ ಕುಶ"ಎಂಬ ನಾಟಕ ಬರೆದರು.
ಭಾಗ್ಯ ಚಕ್ರ ಎಂಬುದು ಇವರು ಸಂಭಾಷಣೆ ಹಾಗೂ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಫಿಲಂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಂ.ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲಂ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಇವರಿಗೆ ವಹಿಸಿದರು . ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಪಾಲಿ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಶತದಿನೋತ್ಸವ ಕಂಡ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಎಂ.ಪಿ. ಶಂಕರರ ಕಾಡಿನ ರಹಸ್ಯ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಎರಡನೆಯ ಚಿತ್ರ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮದುವೆ, ಮದುವೆ, ಮದುವೆ, ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ದರು. ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಇವರೇ.
ಗೀತಪ್ರಿಯ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಗೀತರಚನಕಾರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಜನನ ೧೯೩೧ರ ಜೂನ್ ೧೫ರಂದು. ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಮೋಹಿತೆ. ಗೀತಪ್ರಿಯ ಅವರು 40 ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 250 ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿಯೂ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. 1954 ರಲ್ಲಿ 'ಶ್ರೀರಾಮ ಪೂಜಾ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಗೀತೆ ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಗೀತಪ್ರಿಯ ಅವರು, ಡಾ.ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಪನಾ ಅಭಿನಯದ 'ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.
೨ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ೨ ನಾಟಕಗಳು ಅಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಗೀತಪ್ರಿಯ ಅವರು "ಬಾಳ ಲಹರಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಕಥನ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಗೀತಪ್ರಿಯ ೨೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ರಚಿಸಿದ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾವಿರ ದಾಟಿದೆ.
ಪ್ರಚಂಡ ಪುಟಾಣಿಗಳು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ "ಅನ್‌ಮೋಲ್ ಸಿತಾರೆ"ಯಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.
ಹರಿಯಾಣದ ಗುರಗಾಂವ್ ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಂಪೆನಿಯಾದ ಡಿಎಲ್ಎಫ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫರಿದಾಬಾದ್ ಹರಿಯಾಣದ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ರೋಹತಕ್ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಗಟು ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಶೋರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2012 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣ/ಟೌನ್-ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಟಾಟಾ ಟೀ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಶಿವಂ ಆಟೋಟೆಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ವೀಟಾ ಮಿಲ್ಕ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್, ಅಮುಲ್ ಡೈರಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರೆಸಿಷನ್ ಸ್ಕ್ರೂಸ್, ಎಲ್ಪಿಎಸ್ ಬೊಸ್ಸಾರ್ಡ್, ಐಸಿನ್ ಆಟೋಮೋಟಿವ್, ಮಾರುತಿ ಸುಜುಕಿ, ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಯ್ಟ್ಸ್, ಸುಜುಕಿ ಮೋಟಾರ್ಸೈಕಲ್, ನಿಪ್ಪನ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್, ಲೊಟ್ಟೆ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನಂತಹ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ.
ಬಹದ್ದೂರ್ಘಡ್ ಗಾಜು, ಉಕ್ಕಿನ, ಅಂಚುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಿಸ್ಕಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.
ಪಾಣಿಪತ್ ಭಾರೀ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫರ್ಟಿಲೈಸರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ನೇಯ್ದ ಕುರ್ಚಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಹಿಸ್ಸಾರ್ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ನಗರ ಮತ್ತು ಜೀ ಟಿವಿಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ನವಿನ್ ಜಿಂದಾಲ್ ಮತ್ತು ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರರವರ ಊರಾಗಿದೆ. ನವಿನ್ ಜಿಂದಾಲ್ರ ತಾಯಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಜಿಂಡಾಲ್, ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಖಾರಿಫ್ ಋತುವಿನ ಸಾಗುವಳಿ ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಭಾಗವು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೇಕಾ-ಕೈತಾಲ್ ನಿಂದ ಕರ್ನಾಲ್-ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪಂಜಾಬ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ಬಾಸ್ಮಾತಿ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಲ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಗಳು ಕರ್ನಾಲ್-ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹತ್ತಿಯ ಬೆಲ್ಟ್ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರೈತರು ನೀರಾವರಿ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿರ್ಸಾ, ಫತೇಹಾಬಾದ್, ಹಿಸಾರ್ ಮತ್ತು ಜಿಂದ್ ಹರಿಯಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಭಿವಾನಿ, ರೆವಾರಿ, ಝಜ್ಜರ್ ಮತ್ತು ಮಹೇಂದ್ರಗಢದ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುಷ್ಕವಾಗಿದ್ದು, ಬಾಜ್ರಾ ಮತ್ತು ಜೋವರ್ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದಕಗಳಾಗಿವೆ.
ಹರ್ಯಾಣದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವಿವೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ದೆಹಲಿಯ ಉತ್ತರದ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಯೋಜನಾ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹರಿಯಾಣದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೃಷಿ ವಲಯಗಳಿವೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ, ರಾಗಿ, ಧಾನ್ಯಗಳು, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಣ್ಣುಗಳು,ಅಪರೂಪದ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗ .
ಹರಿಯಾಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ದಿನಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸೌಕರ್ಯವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಆಂತರಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ರಾಬಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು ಗೋಧಿ, ಕಡಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ.
ಇವರ ಸಣ್ಣಕತೆ, ಕವಿತೆ, ನಗೆಬರಹ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಶಿಶುಗೀತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಬರಹಗಳು ನಾಡಿನ ಬಹಳ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ, ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯ ‘ಬೆಳಗು’ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಟಿವಿಯ ‘ನಮಸ್ಕಾರ’ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. 'ಚಂದನ' ವಾಹಿನಿಯ 'ಕತೆಗಾರ' ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಣ್ಣಕತೆಯೊಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಸಿರಸಿ ಸಮೀಪದ ಕೊರ್ಲಕಟ್ಟಾ ವಿವೇಕ ಬಳಗದವರು ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಉರಿದಾರಿ’ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮಿನ ಲೇಖಕಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆಯವರು, ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು, ಕ್ರಮೇಣ ಕವಿತೆ ಬರೆಯತೊಡಗಿದರು. ತುಷಾರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತ ಕವಿತೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದರು. ತುಷಾರದಲ್ಲೇ ಇವರ ಮೊದಲ ಕತೆ 'ನಮ್ಮೆಲಬುಗಳ ಮೇಲೆ' ಪ್ರಕಟವಾಗುವದರೊಂದಿಗೆ, ಇವರ ಕಥಾ ಪಯಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಇವರ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪಕ್ಕದೂರು ಬಿಳೇಕಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಆರ್. ಎಂ. ಹೆಗಡೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಇವರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ನಂತರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು.
ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ವಿಜೇತರಾದ ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕತೆ, ಕವಿತೆ, ನಾಟಕ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪ್ರಬಂಧ ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಐದನೇ ವರ್ಗಕ್ಕೇ ಕೊನೆಗೊಂಡರೂ, ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಂತರ, ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು ಎಸ್. ಎಸ್. ಎಲ್. ಸಿ. ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಪ್ರವೇಶಿಕಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.
ಇವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕು ತಟ್ಟೀಕೈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೪೮ ಜುಲೈ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಭಟ್, ತಾಯಿ ಗಣಪಿ ಭಟ್.
ಒಮ್ಮೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿ. ವಿ. ಶಿವಶಂಕರ್ ಅವರಿಂದ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿದ್ದ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲ್ ಮುಂದೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲರ ‘ನಾಗರಹಾವು’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತಗೊಂಡರು. ‘ಪಡುವಾರ ಳ್ಳಿ ಪಾಂಡವರು’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಹಳ್ಳಿಯ ಗೌಡನ ಪಾತ್ರದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತೂ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎನಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
‘ಪಡುವಾರಳ್ಳಿ ಪಾಂಡವರು’ ಚಿತ್ರದ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಜೋಡಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಡಿ, ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳಿಗೊಂದು ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯವನ್ನೇ ಬರೆದಂತದ್ದು. ಮುಂದೆ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಖಳ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ ಅವರ ಭಾವಾಭಿನಯ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣಾ ರೀತಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿತ್ತು ಎಂಬುದಂತೂ ನಿಜ.
ಸುಮಾರು 180 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಾದರೆ ‘ನಾಗರಹಾವು’, ‘ಪಡುವಾರಳ್ಳಿ ಪಾಂಡವರು’, ‘ನಂಜುಂಡಿ ಕಲ್ಯಾಣ’, ‘ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ’, ‘ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ’, ‘ಖೈದಿ’, ‘ಗಜಪತಿಯ ಗರ್ವಭಂಗ’, ‘ಅಣ್ಣಯ್ಯ’, ‘ಗಡಿಬಿಡಿ ಗಂಡ’ ಮುಂತಾದವು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಅಂಜಲಿ ಗೀತಾಂಜಲಿ' ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ.
ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅಭಿನಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ. ಒಮ್ಮೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಏಕಪಾತ್ರಾಭಿನಯವನ್ನು ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು, ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಟಕ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದರು. 'ವಾಲಿ'ಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದವರು, ದೇವೇಂದ್ರ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದರು.
ಯುವ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರು ‘ಎಚ್ಚಮ ನಾಯಕ’ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ರಂಭಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ. 'ಸರ್ವಮಂಗಳ ನಾಟಕ ಸಭಾ'ದ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತಗೊಂಡಿತ್ತು. 'ಮುದುಕನ ಮದುವೆ' ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ. .
ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ನಟರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲ್ ಅಂದರೆ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಲಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಖಳ ಪಾತ್ರಗಳು. ಆದರೆ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊರಮುಖದ ಖಳತನವೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವರೊಳಗೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಅಧ್ಬುತ ಅಭಿನಯ ಪ್ರತಿಭೆ, ಅದು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಭಾಷಣಾ ಚತುರತೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಾ ರಸಿಕರನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳು. ನಾಡು ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣಾ ಚತುರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರು ತಮ್ಮೀ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿ ಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಂದಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯ ವಿಡಂಭನಾ ನಿರೂಪಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರೂ ಮೂನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೀತಿಯ ಧ್ವನಿ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಕಾಲ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫, ೨೦೦೦ವರ್ಷದಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ತಮ್ಮ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.
ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರು ಏಪ್ರಿಲ್ 12, 1940ರಂದು ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದ 'ಜೋಡಿಗುಬ್ಬಿ' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಂದಿನ ಹೆಸರು ಹೆಚ್.ಎನ್. ಗೋಪಾಲರಾವ್ ಎಂದು.
ಧೀರೇಂದ್ರ ಗೋಪಾಲರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವ್ಯಾಕರಣವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಚಿಂತಕರಲ್ಲಿ ವಿಠಲ್ ಪ್ರಮುಖರು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಿನಿಮಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಲಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದ ವಿಠಲ್, ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಂಗೀತ ಎಂಬ ಪರಿಕರಕ್ಕೇ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟರು. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅವರು ಬಳಸಿದ ಕ್ರಮ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೇ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮತ್ತು ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಮಗಿದ್ದ ಪರಿಣತಿಯಿಂದ ಅವರು ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾದರು.
1986 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಆತಂಕಗೊಂಡ ವಿಠಲ್ ಅವರು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದ ಮಾತುಗಳಿವು: “ಇಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರತೀಯತೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾವುಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಿವೆ. ಅದಕ್ಕಿರುವ ಸಾಸ್ಕೃತಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಅಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಸುಬುಗಾರಿಕೆ ಎಂಬುದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಖಾನೆಯಂತಾಗಬಹುದು. ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಚಿತ್ರ ವ್ಯಾಕರಣದೊಳಗೆ ಸೇರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗದಿದ್ದರೆ ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ”.
ವಿಠಲ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಅವರ ಆತಂಕಗಳೆಲ್ಲಾ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚಮತ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಿತಾಮಹ ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಅವರ ಬಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತ ಅವರುಲಾಹೋರಿಗೆ ತೆರಳಿ ಶಬ್ದ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಆಗ್ ಎಂಬ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲೆಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ವಿಠಲ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ತಡವಾಗಿ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಜವಾಹರ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂದಾದೀಪ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರನ್ನೂ, ಯಾರ ಸಾಕ್ಷಿ?
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಟಿ ಮಂಜುಳ ಅವರನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ವಿಠಲ್ ಅವರದು . ‘ನಂದಾದೀಪ’, ‘ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ’, ‘ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ’, ‘ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹುಚ್ಚುರಾಯ’, ‘ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗ’, ‘ಯಾರ ಸಾಕ್ಷಿ’, ‘ಕೂಡಿ ಬಾಳೋಣ’, ‘ಮಂಗಳ ಮಹೂರ್ತ’, ‘ಪ್ರೇಮಮಯಿ’, ‘ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಾರ್ಗ’, ‘ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ’, ‘ವರದಕ್ಷಿಣೆ’, ‘ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ’, ‘ಎರಡುಮುಖ’ ಮುಂತಾದವು ವಿಠಲ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು.
ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ನಡೆಸಿದರು. ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರಾದ ವಿಠಲ್ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವಿಠಲ್ ೧೯೯೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಾಯಕದಿಂದ ಅವರು ಅಮರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಠಲ್ ಅವರಿಗೆ 1991 ನೆಯ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದವು.
ಎಂ. ಆರ್. ವಿಠಲ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವನೂರು ಮಹದೇವರವರು 1948ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂಜನಗೂಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದೇವನೂರು, ನಂಜನಗೂಡು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಇವರು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ ಸಿ.ಐ.ಐ.ಎಲ್.ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯ ವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಇವರ ‘ಒಡಲಾಳ ‘ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಭಾರತೀಯ ಪರಿಷತ್ 1984ರ ಉತ್ತಮ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೃತಿಯೆಂದು ಗೌರವಿಸಿತು. 1991ರಲ್ಲಿ ಇವರ ‘ಕುಸುಮಬಾಲೆ’ ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವ ದೇವನೂರ ಮಹಾದೇವ 1989ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ’ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ದೇವನೂರು ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹ ಲಭಿಸಿತು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ‘ದ್ಯಾವನೂರು’, ‘ಒಡಲಾಳ’ ಮತ್ತು ‘ಕುಸುಮಬಾಲೆ’.
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಇವರು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂಜನಗೂಡು ತಾಲೂಕಿನ ದೇವನೂರಿನವರು. ಜನನ ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಸಿ.ನಂಜಯ್ಯ , ತಾಯಿ ನಂಜಮ್ಮ. ನಂಜನಗೂಡು, ಹುಣಸೂರು ಹಾಗು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರೈಸಿದ ಬಳಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಆ ಬಳಿಕ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಪತ್ನಿ ಕೆ.ಸುಮಿತ್ರಬಾಯಿ, ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು-ಉಜ್ವಲ ಮತ್ತು ಮಿತಾ. ಫೋರ್ಡ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನವೇತನವನ್ನು, ಮೈಸೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು, ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಯನ್ನು, .
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಅವರು ಕೆಲಕಾಲ ‘ನರಬಂಡಾಯ’ ಹೆಸರಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಪಂಚಮ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು -ಜೆ.ಪಿ.ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋದಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಕ್ಷ
ಸದಸ್ಯರು - ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದ ಮಂಡಲಿ, ಕನ್ನಡ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ
ಅವರ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಗು ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಯಾರ ಜಪ್ತಿಗೂ ಸಿಗದ ನವಿಲು ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪಿ.ಚಂದ್ರಿಕಾ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಸುಮಬಾಲೆ ಇವರು ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ೭೫ ಪುಟಗಳ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು “ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಬೇಕೆಂದು” , ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಹಳ್ಳಿ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಆ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ವೋದಯ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಸುಮಬಾಲೆ (ಅಕ್ಕಮ್ಮ ಯಾದ್ದೇಗೌಡ ಕುಸುಮ ಸೋಮಣ್ಣ ಚನ್ನ 3/5 ತಲೆಮಾರಿನ ಕಥೆ ಅಮಾಸ ಭಾಗವತಿ ಜೋತಮ್ಮಂದಿರ )
'ಹಿರೇಕೇರೂರಿ'ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ, ಇದು ಸಾವಿರವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಹೆಗ್ಗೇರಿಕೆರೆ ಕೇವಲ ೨ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ ಸುಂದರ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮರಾಠಿಗರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಿಗೆ ಮರಾಠಿಗರು, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಹೆಗ್ಗೇರಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ತೋಟದ ವೀರಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಜನಾರ್ಥದನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಊರಿನ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ, 'ಹನುಮಂತ', 'ಬಸವಣ್ಣ', 'ವೀರಭದ್ರ', 'ಕೋಟೆ ದುರ್ಗವ್ವ', 'ದತ್ತಾತ್ರೇಯ' ಮುಂತಾದ ದೇವರುಗಳ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರಾಜರ ಕಾಲದ 'ಬೃಹತ್ ವೀರಗಲ್ಲು’ ಇದೆ. 'ಆಡಿಲ್ ಶಾ' ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ 'ಜಾಮಿಯ ಮಸೀದಿ,' ಮತ್ತು 'ನೂರಾನಿ ಮಸೀದಿ'ಗಳಿವೆ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ಹಿರೇಕೆರೂರು,'ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ'ಯ ಕಟ್ಟಕಡೆ ಗ್ರಾಮ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಹಾವೇರಿಯಿಂದ ೫೦ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪಿರಿಯ ಕೆರೆಯೂರು ಮಹಾತಟಾಕ-ಗ್ರಾಮವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಿಂದೆ ಬನವಾಸಿ ೧೨,೦೦೦ ನಾಡಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ 'ಪಿರಿಯಕೆರೆಯೂರು' ೧೨ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸಾವಿರ ಮಹಾರಾಜರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಹಾ ಅಗ್ರಹಾರ-ಗ್ರಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ತೆಂಕಣ್ಣ ಅಯ್ಯಾವಳೆ ಪಿರಿಯ ಕೆರೂರುಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಹೊಂದಿತ್ತು. 'ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ'ವೂ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಳಂಬೀಡದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಗವಾನ್ ಸರಹುನಾಥ್ ಮಂದಿರ ಇದ್ದಿರುವುದು ಹೊಸ ಶೋಭೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇದುವರೆವಿಗೆ, 'ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ', 'ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯ' ಹಾಗೂ 'ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ' ೧೭ ಶಾಸನಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ’ಗೋದನ’ಮಾಡಿದ ವಿಷಯ-ಹೆಗ್ಗೇರಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನಗಳ ವಿವರಗಳು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಗೋಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಹೋರಡಿ ಮಡಿದ ವೀರರುಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾದುತ್ತಾ ಮಡಿದ ನಾಯಕನ ವಿಷಯವನು ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನ ಧಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೈರನಪಾದ ತುಂಗಾಭದ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ. ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಭೈರವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮೂಲ ಭೈರೇಶ್ವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು. ಈ ಭೈರವೇಶ್ವರ ವೀರಭದ್ರನ ಸೋದರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಗೋಲವನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಲಯಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು : 1. ಕಡಲತೀರ, 2.ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ. ತೀರಪ್ರದೇಶ ಹಿತಕರವಾದ ವಾಯುಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ 4000' ದಿಂದ 6000' ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯರ ವಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ವಾಯುಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15' ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಾಯುಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 60 ಮಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮರಗಳಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ.
ಅಂಗೋಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಆಡಳಿತ 1953ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರಾಂತಗಳ ಶಾಸನ ಮತ್ತು 1955ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಯಮಿತವಾದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಪತಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುವಂತಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರಾಂತಸಚಿವನಿಗೆ ಈತ ಜವಾಬ್ದಾರ. ಕಾನೂನು ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಈತನಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ, 26 ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಶಾಸನಸಭೆಯೊಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ 18 ಮಂದಿ ನೇರವಾಗಿಯಾಗಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು. 8 ಮಂದಿ ನಿಯಮಿತ ಸದಸ್ಯರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ರಚನೆಗೆ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಪತಿ ಈ ಸಭೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ದೇಶವನ್ನು 15 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದರು; ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೂ ಉಪಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದರು.