polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಈಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಮಥುರಾ ಬಳಿಯ ಸೊಂಬ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಸತಿಯ 37ಸ್ಥರಗಳು-ಕುಷಾಣರ ಕಾಲದಿಂದ ಜಾಟರ ಕಾಲದಂತೆ ಔಟರ ಕಾಲದತನಕ-ಕಂಡುಬದುವು. ಕಂಕಾಲತೀಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ಉತ್ಪನನದಲ್ಲಿ ಕುಷಾಣ ಕಾಲದ ತಟಾಕವೊಂದು ಗೋಚರಿಸಿದೆ.
ಮೊಗಲರು, ಜಾಟರು ಹಾಗೂ ಮರಾಠರ ನಡುವಣ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮಥುರೆ ಕಣವಾಯಿತು. ಮಾಧವರಾವ್ ಸಿಂಧಿಯಾಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ಬೀಡಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಜಾಟ ಪ್ರಭು ಸೂರಜಮಲ್ಲನ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದ ಮಥುರೆಯನ್ನು ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್‍ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಇದು ಹಿಂದೂಗಳ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ.
ಆಸಂಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಜೆ.ಹೆಚ್. ಪಟೇಲರ ಸರ್ಕಾರ, ಒಡೆಯರ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತಾದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಒಡೆಯರ್, ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಬದುಕಿರುವ ತನಕ ಹೋರಾಡಿದರು. ಒಡೆಯರ್ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೆ, ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರಲು, ಅವರ ಮರಣಾನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡೆಯುವುದು, ಆ ಆದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೪ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೩ನೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತರು, ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು. ೧೯೭೧-೭೨ರಲ್ಲಿ ದಾಂಡಿಗ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಬೌಲರ್ ಆಗಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ಒಡೆಯರ್, ರಾಜಮನೆತನದ ಹಮ್ಮು-ಬಿಮ್ಮು ತೋರದೆ, ತಮ್ಮ ಸರಳತೆಯಿಂದ ಸಹ ಆಟಗಾರರ ಮನ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಜನ ಮುಗಿಬಿದ್ದು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.
೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದ ಒಡೆಯರ್, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅನಿಲ್ ಕುಂಬ್ಳೆ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್ ಎರಡೂ ಬಾರಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಗಾಲ್ಫ಼್, ಕುದುರೆ ರೇಸು, ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ದಿಲ್ಲಿ ಟರ್ಫ಼್ ಕ್ಲಬ್‍ನ ಸದಸ್ಯ ಆಗಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಪ್ರಮೋದಾ ದೇವಿ, ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಮೆರುಗು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಡಿಸೈನ್ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದರು.ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತರು ಕುದುರೆ ರೇಸ್ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. "ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ " ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತರು ತಮ್ಮ ೨೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆ ಅರಸು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಪ್ರಮೋದಾ ದೇವಿ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೦, ೨೦೧೩ರಂದು ತೀವ್ರ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಕ್ರಮ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಮಾರನೆ ದಿನ ಅಂದರೆ ೧೧-೧೨-೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಸಹೋದರಿ ಗಾಯತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಪುತ್ರರಾದ ಲಕ್ಶ್ಮೀಕಾಂತ ರಾಜೇ ಅರಸ್ ಇವರಿಂದ, ಒಡೆಯರ್ ಮನೆತನದ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಾದ ಮಧುವನದಲ್ಲಿ ಇವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು.
ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮಹಾರಾಜರು ಇವರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನೂ, ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಶಾರದವಿಲಾಸ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಲಾ ಪದವಿ ಪಡೆದು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಆಸ್ಥೆ , ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಡೆಯರ್, ಲಂಡನ್‍ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪಿಯಾನೋ ಸೀನಿಯರ್ ಮಟ್ಟದ ಸಂಗೀತ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಮೈಸೂರು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ೩೧ ವರ್ಷದ ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ, ಮತ್ತೆ ೧೯೮೯, ೧೯೯೬ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಜೆ.ಪಿ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಅರಸ್ ಎದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ೧೯೯೫ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.
ಮಹಾರಾಜ ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ ಒಡೆಯರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜಕುಮಾರ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೯೯ರಿಂದ ೧೯೫೦ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದ ಒಡೆಯರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾ ದೈವಭಕ್ತರು, ಜನಾನುರಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಳಕಳಿ, ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳಿದ ಕೊನೆಯ ಅರಸರಾದ ಮಹಾರಾಜ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ದ್ವಿತೀಯ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿ ದೇವಿ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರನಾಗಿ ೧೯೫೩ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦ರಂದು ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ ನರಸಿಂಹ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಜನಿಸಿದರು.
ಬಿ.ಬಿ.ಇಂಗಳಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನ ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಂತ್ರವನ್ನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇದು. ಕೇವಲ ೨೭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದ್ದ ೫೦ ಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೂಲಕವೇ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಾಯಕ, ನಾಯಕಿ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಹಾಡುಗಾರರು, ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶನ, ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಂದ ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳಗರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸತನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರವರು ಲೂಸಿಯಾಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
೨೦೧೧ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ರವರು ತಮ್ಮ ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆಚಿತ್ರದ ನಂತರದ ಯೋಜನೆ, ಲೂಸಿಯಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಪವನ್ ಅವರು ಲೂಸಿಯಾಗಾಗಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನಟರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದರು. ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಮಾಕರು ಲೂಸಿಯಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಣ ಹೂಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನ ಬರೆದರು. ತಮ್ಮ ಈ ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳುನ್ನು ಕಂಡು, ಪವನ್ ಅವರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ಪ್ರೇರಿತರಾದರು.
ಲೂಸಿಯಾ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚಕ, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ವವಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ, ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಹ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪವನ್ ಅವರು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೆರೆಯಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ, ಪವನ್ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ನಟನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ದಿಗಂತ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನಂತರ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ ಅವರನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ವ್ಯಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನ ತಯಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ ಉದಯ ಟಿವಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನ ಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನವ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಮೂಲತಹ ಪೂರ್ಣ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಇಂಜಿನೀರ್. ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ, ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಮತ್ತು ರಘು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿದೆ. ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮುನ್ನ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೩ ರ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರ.
ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಗಳು :- ಅವುಗಳಲ್ಲಿ . ಅಷ್ಟ ಪಾರ್ಥಿವ ಸಿದ್ಧಿಗಳು :- ೧.ಸ್ಥೂಲವಗುವುದು, ೨.ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗುವುದು, ೩.ಬಾಲಕನಾಗುವುದು, ೪.ಯುವಕನಾಗುವುದು, ೫.ವೃದ್ಧನಾಗುವುದು, ೬.ನಾನಾಜಾತಿ ರೂಪವೈದುವುದು, ೭.ಪ್ಲಥ್ವಿ ಹೊರತಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಭೂತಗಳಿಂದಲೇರೂಪ ಧರಿಸುವುದು,೮.ನಿತ್ಯ ಸುಗಂಧ ಸೇವಿಸುವುದು. ಅಷ್ಟ ಆಪ್ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಿಗಳು:- ೧.ಜಲದೊಳ್ ನೀರಸತೆ ಯುಂ ಮಾಳ್ಪುದು, ೨.ಭೂ ಸದೃಶ ಜಲ ಗಮನಮಂ ಮಾಳ್ಪುದು, ೩.ಅನಾತುರ ಸಮದ ಪಾನ ಮಾಳ್ಪುದು, ೪.ನಿರ್ಜರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಲ ದರ್ಶನಗೋಲಿಪುದು, ೫.ಶಿಲಾದಿ ತಾನದಿಂದ, ವೃಣವಿಲ್ಲದಿರ್ಪುದು, ೬.ಕರಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಧರಿಪುದು, ೭.ನಿರಸ ವಸ್ತುವಚಿರಸವತ್ತಾಗಿ ಮಾಳ್ಪುದು, .೮.ಮೇಲಣ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ ದೇಹ ಧರಿಸುವುದು. . ಅಷ್ಟ ತೇಜಸ ಸಿದ್ಧಿಗಳು :- ೧.ಶರೀರದೊಳಗೆ ಅಗ್ನಿ ನಿರ್ಮಾಣ, ೨.ಅಗ್ನಿ ಭಯವರ್ಜನ, ೩.ಜಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಸ್ಥಾಪನ, ೪.ಪಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾವಕ ಧಾರಣ, ೫.ಅನ್ನಾದಿ ಪಚನದೊಳ್ ಅಪ್ರಯತ್ನ, ೬.ಜಗದ್ದಹನ, ೭.ಅಗ್ನಿಹೊರತಾಗಿ ಮೇಲಣ ಭೂತದಿಂದಲೇ ದೇಹ ಧಾರಣ,
ವ್ಭೆದಾಂತಿ ಗುಣಗಳು :-೧.ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯ ವಿವೇಕ, ೨.ಸಕಲ ಭೋಗವಿರಕ್ತಿ, ೩.ಪರಮಶಾಚಿತಿ, ೪.ಅನ್ಯಾಭಿಚರಿತ ಭಕ್ತಿ, ೫.ಧೃಡತರ ಶ್ರದ್ಧೆ, ೬.ವೇದಿಕಾಸ್ತಿಕ್ಯ, ೭.ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞಾನ, ೮.ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ. (ಇವು ಒಟ್ಟು ೬೪ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ ರುದ್ರ ವಿಷ್ಣು ಶಿವಯೋಗಿ ಗುಣಗಳು :ಮೊದಲನೆಯ ಪಾರ್ಥಿವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಗುವುದು) )
ಅಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳು,:- ೧.ಪರರಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿದು ಆಚಿರೀತಿಯಿಂ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವುದು, ೨.ಕೃಷಿ ವಾಣಿಜ್ಯ, ೩.ದುರ್ಗಗಳು, ೪.ಬೇಕಾದ ಠಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇತು ಕಟ್ಟುವುದು, ೫.ಆನೆ ಕೊಪ್ಪಲುಗಳನ್ನು ಸವರಿಸುವುದು, ೬.ನವ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದು, ೭.ಅರಸುಗಳಿಂದ ಕಪ್ಪ ಕೊಂಬುದು, ೮.ಪಾಳು ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮ ಕಟ್ಟುವುದು.
ಅಷ್ಟ ಕಷ್ಟಗಳು ೧.ದೇಶಾಚಿತರ, ೨.ಭಾರ್ಯಾ ವಿಯೋಗ ೩.ಕಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ಬಂಧು ದರ್ಶನ,೪.ಬಿಟ್ಟೆಂಜಲು ತಿನ್ನುವುದು, ೫.ಶತ್ರುವನ್ನು ಸ್ನೇಹಿಸುವುದು ೬.ಪರಾನ್ನಕ್ಕೆ ಕಾಯುವುದು, ೭.ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರೆತಿಷ್ಟೆ, ಹೊಂದುವುದು, ೮.ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು.
ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಪಾಲಕರು, ಅವರ- ನಗರಗಳು :- ವರ್ಣಗಳು :- ವಾಹನಗಳು :- ಆಯುಧಗಳು :- ಪತ್ನಿಯರು :-
ತಾರಾ . ೫). ಮಂಡೋದರಿ . (ಕೆಲವರು ಸೀತಾ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ -ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ ;- ಈ ಮೇಲಿನವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಎರಡು ಸಂಬಂಧವಿದೆ -ಆದರೂ ಕನ್ಯೆಯರು- ಸೀತೆ ಹಾಗಲ್ಲ)
ಶಾಂತಿ, ೫.ತೇಜಸ್ವಿ. (ಇವರೇ ಪಂಚ ಪಾಂಡವರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿಸಿದ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.)
ಪಂಚ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು :-೧.೨.ಕಾಳಿದಾಸನ ಕುಮಾರಸಂಭವಮ್ ಹಾಗೂ ರಘುವಂಶಮ್,;.೩. ಭಾರವಿಯ ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯಮ್, ೪. ಮಾಘನ ಶಿಶುಪಾಲವಧಮ್ ;೫. ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಹರ್ಷನ ನೈಷಧೀಯಚರಿತಮ್ ಇವುಗಳು
ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರು) :-. ೧. ಮರೀಚಿ, ೨.ಅತ್ರಿ, ೩.ಅಂಗೀರಸ, ೪.ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ೫.ಪುಲಹ, ೬.ಕೃತು, ೭.ವಸಿಷ್ಠ. (ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ಭರದ್ವಾಜ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಗೌತಮ, ಜಮದಗ್ನಿ, ವಸಿಷ್ಠ, :. ಭಾರ ಕಲ್ಯರ್ಶ/ ಚಿತ್ರ ಶಿಖಂಡಿಗಳು ಎಂದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ಜುಟ್ಟುಳ್ಳವರು -ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ್ಸು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ವಸಿಷ್ಠ, ಇವರು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರು)
ಸಪ್ತ ವ್ಯಸನಗಳು:- ಸ್ತ್ರೀ,ಅಕ್ಷ, ಮೃಗಯೆ, ಪಾನ, ವಾಕ್ಪಾರುಷ್ಯ ,ದಂಡಪಾರುಷ್ಯ, ಅರ್ಥದೂಷಣೆ .
ಷಟ್ಸಮಾದಿ :-೧.ಅಭ್ಯಂತರ ದೃಶ್ಯಾನುವಿದ್ಧ .೨ಬಾಹ್ಯ ಶಬ್ದಾನುವಿದ್ಧ, .೩.ಅಬ್ಯಂತರನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ, ೪.ಬಾಹ್ಯದೃಶ್ಯಾನುವಿದ್ಧ,
ನಿಗ್ರಹೋಚ್ಚಾಟಯೋಃ ಕೃಷ್ಣಾ ಶ್ವೇತಾ ಮೋಕ್ಷಪರೋಕ್ಷಯೋಃ॥’ ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕವೊಂದಿದೆ. ಇದು ಷಡ್ಯಂತ್ರದ ಆರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ವಶ್ಯ , ಸ್ತಂಭ , ವಿರೋಧ , ನಿಗ್ರಹ , ಉಚ್ಚಾಟನ , ಮೋಕ್ಷ/ಶಾಂತಿ . ಈ ಆರು ರೀತಿಯ ಬಲಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದೇ ಷಡ್ಯಂತ್ರ.
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗದ ಗುಣ ೨.ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರೆದರೆ ಹೋಗುವುದು. ೩.ಭಾರ‍್ಯಾ ಸಂರಕ್ಷಣ (ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಲ ವಚನ ಸಂ.ಪ.೧೦೬ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಧಾತಾ, ಮಿತ್ರ, ಆಚಿಮ, ಶಕ್ರ, ವರುಣ, ಅಂಶ, ಭಗ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಪೂಷ, ಸವಿತಾ, ತ್ವಷ್ಟಾ, ವಿಷ್ಣು- ಭಾರತ)
ಅಂಶ, ಭಗ, ಮಿತ್ರ, ವರುಣ, ಧಾತ, ಆಚಿಮ, ಜಯಂತ, ಭಾಸ್ಕರ, ತ್ವಷ್ಟಾ, ಪೂಷ, ಇಚಿದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, :- ವಿಷ್ಣು ಪು.)
ನವ ಬ್ರಹ್ಮರು :- ೧.ಮರೀಚಿ- ಬ್ರಹ್ಮನ ನೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ೨.ಬೃಗು-ಹೃದಯದಲ್ಲಿ., ೩.ಅಂಗೀರಸ-ಶಿರದಲ್ಲಿ., ೪.ಪುಲಸ್ತ್ಯ-ಉದಾನ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ, ೫.ಪುಲಹ-ವ್ಯಾನ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ.,.೬.ಕ್ರತು-ಅಪಾನ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ., ೭.ದಕ್ಷ-ಪ್ರಾಣ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ., ೮.ಅತ್ರಿ,-ಶ್ರೋತ್ರ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ., ೯.ವೃದ್ಧ ವಸಿಷ್ಟ,- ಸಮಾನ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ
ಸಾಧನಾ ಚತುಷ್ಠಯ :- ೧.ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯ ವಿವೇಕ. ೨. ಇಹಾಮುತ್ರ ಫಲ ಭೋಗ ವಿರಾಗ. ೩. ಸಮಾಧಿ ಷಟ್ಕ ಸಂಪತ್ತಿ. ೪. ಮುಮುಕ್ಷತ್ವ.
ಚತುರ್ದಶ ಲೋಕಗಳು :- ಭೂ ಭುಃ ಮೊಲಾದ ೭ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ೭ ಪಾತಾಳ ಮೊದಲಾದ ಅಧೋಲೋಕಗಳು
ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು :- ೧) ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಮನಾಥ ;೨) ಶ್ರೀಶೈಲದಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ; ೩) ಉಜ್ಜಯನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಕಾಳ ; ೪) ಓಂಕಾರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರ ; ೫) ಹಿಮಾಲಯಗಲ್ಲಿರುವ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ; ೬) ಡಾಕಿನೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಭೀಮಾ ಶಂಕರ ; ೭) ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ; ೮) ಗೌತಮೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ; ೯) ಚಿತಾಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯನಾಥ ; ೧೦) ದ್ವಾರಕಾ ವನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗೇಶ್ವರ ೧೧) ಸೇತು ಬಂಧನ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೇಶ್ವರ ; ೧೨) ಶಿವಾಲಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಧುಶ್ಮೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ.
ದ್ವಾದಶ ಮೂರ್ತಿಗಳು : ಸಂಕರ್ಷಣ, ವಾಸುದೇವ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಅಧೋಕ್ಷಜ, ನಾರಸಿಂಹ, ಅಚ್ಯುತ, ಜನಾರ್ದನ, ಉಪೇಂದ್ರ, ಹರಿ, ಕೃಷ್ಣ
ಸಮುಚ್ಚಯ ಪದಗಳು ಇದು ಚತುರ್ವೇದ, ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು, ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರು ಮೊದಲಾದ ಸಮೂಹ ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಾಸ್ತವವಾಗಿ
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವ್ಯಾಕರಣ ದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹ ಪದಗಳ ವಿಭಾಗವಿದೆ. . ಈ ಬಗೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಪದಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸ ಬಹುದು. "ತ್ರಿಕಾಲ" ; "ಚತುರ್ವಿಧ ಪುರುಷಾರ್ಥ"; "ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು" ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮೂಹ ಪದಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಈ ತಾಣ
ಪಂಚದಶ ತಿಥಿಗಳು :- ಪಾಡ್ಯ, ಬಿದಿಗೆ, ತದಿಗೆ, ಚೌತಿ ಯಿಂದ - ಚತುರ್ದಶಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ,/ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ .
ಸೊನ್ನೆ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮ. ಆದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಡಕ್ಕೆ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದಂತೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಏರಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೆ?
ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೆತ್ತಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ಕೆದಕಿದರೆ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಸಂತೋಷ ತರಬಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದು, ಸೊನ್ನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಭಾರತೀಯರು ಕಾರಣರೆಂಬುದು!
ರೇಖಾಗಣಿತದ ಅಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೦೦೦ದಲ್ಲೇ ಅಂಕಗಣಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯರ ಅಂಕಗಣಿತದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಅಂಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ದಶಮಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಸುಲಭ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.
ಭಾರತದ ಈ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಗಣಿತದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರು ಅರಬ್ಬರು. ಅರಬ್ಬರ ಮೂಲಕ ದಶಮಾನ ಪದ್ಧತಿಯು ಯುರೋಪ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಅರಬ್ಬರ ಗಣಿತವು ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಒಂದು . ಎರಡು. ಮೂರು. ಎಂದು ಎಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೂಡಲೇ ಸೊನ್ನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಅಂಕೆಯ ಆಂತರಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೊನ್ನೆಯು ತನ್ನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹಿಂಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಅಂಕೆಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಾಂಖಿತ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡುವಾಗ ಜನರು ತಟಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದ ಸೂಚಕವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ಮತ್ತು ಆ ಸೂಚಕವನ್ನೇ ಸೊನ್ನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಯಾವ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲವೊ ಆ ಸೊನ್ನೆಯೇ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿ ಪರಿಣಿಸಲ್ಟಟ್ಟಿತು.
ಸೊನ್ನೆ - ೦ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೂಲತ‍ಃ ಅಲ್ಪವಿರಾಮದ ಹಾಗೆ ಅದೊಂದು ಬರಿದಾದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೆ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ವಾಚನ ಉಪಕರಣವಾಗಿತ್ತು. ಗಣಿತದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಹೊಸ ಮಜಲನ್ನು ತಲುಪಲು ಸೊನ್ನೆಯು ೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಆದರೆ, ಸೊನ್ನೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ೭೦೧ ಎಂಬುದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು!
ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಸ್ಥಳ ಮೌಲ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಖಿತ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಒಂದು ಅಂಕೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ೭೮೧ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ. ೭ ಎಂಬ ಅಂಕೆಯು ನೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ೮ ಎಂಬ ಅಂಕೆಯು ೧೦ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧ ಎಂಬ ಅಂಕೆಯು ಏಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಮಾಯಾ ಪ್ರಧೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಗಣಿತ ಪದ್ದತಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇವರು ಕೂಡ ಅತ್ಯಾಕಷ‌‌‍ಕ ಮತ್ತು ‍ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನಬೆಲೆಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ ಹಾಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸೊನ್ನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಜಾಗೃತಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಸೊನ್ನೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬೇರೆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾಯಾಗಳು ಗ್ಲೈಫ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಆದರೆ, ಎರಡು ಸಂದಭ‍ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉದ್ದಗಲಗಳಿಲ್ಲವೂ , ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲವೊ ಅಂತಹವುಗಳಿಗೆ ಸೊನ್ನೆಯೇ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಚಕ್ರವತಿ‍ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರನು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಪೂವ‌ನಾಡಿಗೆ ಹರಡಿದನು. ಆ ಕಾಲದ ಸಂದಭ‍ ಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸೊನ್ನೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೇ ಅಂಕಗಣಿತ, ರೇಖಾಗಣಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಬೀಜಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೦೦ರಲ್ಲಿಯೇ ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರು. ೯ ಅಂಕೆಗಳಿಂದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯರು ಈ ಅಂಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೭೬ರಲ್ಲಿಯೇ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ನ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆಯ ಸಂಕೇತ ೦ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು!
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅರೆಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಅಸ್ ಸಿಫರ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ಪದದ ಅಥ ವು ಖಾಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ತದನಂತರ ಇಟಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಜವೇರೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಇದೇ ಪದವೇ ಜೀರೋ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಸೊನ್ನೆ!
ಪೈ ಎಂಬ ಸಂಕೇತವು ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗಣಿತ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಜ್ಞರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಪೈ ಎಂದರೆ ಒಂದು ವೃತ್ತದ ಪರದಿಗೂ, ವ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಇರುವ ಪ್ರಮಾಣ ಸೂಚಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಇದೊಂದು ಅವಿಭಾಜಕ ಸ್ಥಿರಾಂಕವಾಗಿತ್ತು.ಇದಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾದ ಮೌಲ್ಯ ನಿಧ ರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದಶಾಂಶ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಂತರ ಇದ್ದ ಅನಂತದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಎಲ್ಲರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಗಣಿತಜ್ಞರ ಆಕಷ ಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಪೈನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅನೇಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ಸಂಕೇತವು ನಿಗೂಢವಾದುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಹಲವು ಮೇಧಾವಿಗಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲವಾಗಿ ಪೈ ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಗಣಿತಜ್ಞರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ತಾನೇ ಮೊದಲು ಪೈ ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇಂಬ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಪೈ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಕ್ ನ ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಓದಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಹಲವಾರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲೇ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ರಾಯರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೋರಾಡಲಾಗದೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನಿಗೊಪ್ಪಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದರು. ಆಗ ಶಿಶುವಿಹಾರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೆಲಸ ದೊರಕಿತು. ಶಾಲೆಯ ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್‌ಗೆ ಬಂದ ಅಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರು ರಾಮರಾಯರ ಸಾತ್ವಿಕ ಸ್ವಭಾವ, ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸುವಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರದ್ಧೆ, ನಿಷ್ಕಪಟತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಪುರಸಭಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ತರಬೇತಿಗೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ನಂತರ ದೊಡ್ಡಕುಂಟೆ ಪುರಸಭಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯೋಪಧ್ಯಾಯರ ಕೆಲಸ ಗಳಿಸಿದರು.
ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್‌ ೨೫, ೧೮೯೦ರ ವಿನಾಯಕ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಹನುಮಂತರಾಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಭಾರತೀಬಾಯಿಯವರು. ಆರು ಮಕ್ಕಳ ಕಡುಬಡತನದ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. ತಂದೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾರೋ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡು ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಊರೂರು ಸುತ್ತಾಟ ನಡೆಸುವಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲೆದೋರಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಮರಾಯರಿಗೆ ಕ್ರಮಭರಿತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬ ಹೊನ್ನಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ನಿಧನರಾದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ಲೇಗ್‌ ಹಾವಳಿ ಮುಂತಾದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅವರ ಓದು ಸಾಂಗವಾಗಿ ಸಾಗದೆ ೧೯೦೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು.
ಮುಂದೆ ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿಯುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅಡ್ವೆಂಟ್‌ ಮಿಷನ್‌ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರುಷ ಕಲಿತರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್‌ ಅಲೋಷಿಯಸ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಸೇರಿದರಾದರೂ ದುಶ್ಚಟಗಳಿದ್ದ ಹುಡುಗರ ಜೊತೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವರನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಡೆಗೆ ಎಸ್‌.ಎಲ್‌.ಎನ್‌. ಹೈಸ್ಕೂಲು ಸೇರಿ ಎಸ್‌.ಎಸ್‌.ಎಲ್‌.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಮುಂದೆ ಓದುವ ಆಸೆಯಿದ್ದರೂ ಓದಲಾಗದೆ, ಅಮಲ್ದಾರರೊಬ್ಬರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹೊನ್ನಾಳಿಯ ತಾಲ್ಲೂಕ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರ ಕೆಲಸ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಭಡ್ತಿ ಪಡೆದು ಸಬ್‌ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಗುಮಾಸ್ತರ ಹುದ್ದೆ ಗಳಿಸಿದರು.
ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರಪ್ರೇಮ, ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಹಿಂದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಿರುಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸುಬೋಧ ಕುಸುಮಾಂಜಲಿಯ ಮೂಲಕ ಶ್ರೀರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಭಗವಾನ್‌ ಬುದ್ಧ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ, ಬಸವೇಶ್ವರ, ರಾಮಾನುಜ, ಮಹಮದ್‌ ಪೈಗಂಬರ್, ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಲೋಕನಾಯಕರಾದ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್‌, ಜೋಸೆಫ್‌ ಮ್ಯಾಝೆನಿ, ಲಿಯೋಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್‌, ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಮುಂತಾದವರುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪರಿಚಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ‘ಸುಬೋಧ ಕುಸುಮಾಂಜಲಿ’ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೩೩ರವರೆವಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೪೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು-೨೬, ಧರ್ಮೋದ್ಧಾರಕರು-೨೧, ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು-೩೩, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು-೨೧, ಆಧುನಿಕ ಮಹಾಪುರುಷರು-೧೯, ವಿದೇಶಿ ಮಹಾಪುರುಷರು-೧೮ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಹಾಡುಹಬ್ಬಗಳೂ, ಯುವ ಜನಾಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ ಕೃತಿ ‘ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು’ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನ ಕೈಪಿಡಿಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ‘ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು’ ಕೃತಿಯು ನೀತಿಬೋಧನೆ, ಮಾನವೀಯ ಉಪದೇಶ ನಿದರ್ಶನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ತಾವು’ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆರ್ಕಾಟ್‌ ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಚಾರ್ಯರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಮಾಲೀಕರೊಡನೆ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿ ನಡೆದಾಗ ತಾವೇ ಯಾಕೊಂದು ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಾರದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ೧೯೨೫ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಸುಬೋಧ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಕೈಗೊಂಡರು.
ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಯುವಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುಬೋಧ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಾಡುನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ರಾಯರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೊಂದು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆನಿಸಿ ಕುಸುಮಾಂಜಲಿ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಚಂದ್ರಹಾಸ , ಧ್ರುವ , ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಸಾವಿತ್ರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇವುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಓಡಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಬಂದು ತೊಂದರೆಯಾದಾಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್.ಬಿ.ಎ.ಎನ್‌.ಎಂ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ‘ನಗುವನಂದ’ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯರಿಗೆ ರಸದೌತಣ ನೀಡಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಜಿ.ಎಸ್‌. ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೯೪೯ರವರೆವಿಗೂ ನಡೆಯಿತು. ಮುಂದೆ ೧೯೪೯-೫೦ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಂಗನಾಥರಾಯರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರಾದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಸುಬೋಧ ರಾಮರಾಯರೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಬೋಧ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಯರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಸುಬೋಧ ರಾಮರಾಯರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡುಬಂತು. ಆ ಹುದ್ಧೆಗೆ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಹಲವರ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳು ಹಿಡಿಸದೆ ಆ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ದೂರವಾದರು.
ಸುಬೋಧ ರಾಮರಾವ್ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಕಾಲದ ಮಹತ್ವದ ಲೇಖಕರಾಗಿ, ‘ಸುಬೋಧ’, ನಗುವನಂದ' ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ, ಸುಬೋಧ ಪ್ರಕಟಣಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನೂರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕಾರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮರಾವ್ ಅವರ ಸುಬೋಧ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಲಘುಕವನಗಳು, ಹರಟೆ, ನಾಟಕಗಳ ಅನುವಾದ, ಐಸಾಕ್‌ ನ್ಯೂಟನ್‌, ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌, ಥಾಮಸ್‌ ಆಲ್ವ ಎಡಿಸನ್‌ ಮುಂತಾದವರುಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾದವು.
ನಗರದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಓದಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಬವಣೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿ 1945ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಮಾಧ್ವ ಯುವಕ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದಾನಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸ್ವಂತ ಕಟ್ಟಡವನ್ನೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಕನಕದಾಸರ "ರಾಮಧಾನ್ಯ ಚರಿತೆ"ಯಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ನಾನೆಚ್ಚು ತಾನೆಚ್ಚು ಎಂದು ಜಗಳ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷಯ ರಾಮನ ಕಿವಿಗೂ ಮುಟ್ಟಿ ಅವನು ಇವೆರಡನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಅವರಿಬ್ಬರ ವಾದವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಿದ ಭತ್ತ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಭತ್ತ: ಪ್ರಭು ರಾಗಿಗಿಂತ ನಾನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹೇಗೆಂದರೆ ಭೂಸುರರು ಬಳಸುವುದು ನನ್ನನ್ನೇ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನಾನಿಲ್ಲದೆ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಾಗಲಿ ಅಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಾಗಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಲೋಕವು ನನ್ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ನಾನೇ ಹೆಚ್ಚು.
ರಾಗಿ: ಮಹಾಪ್ರಭು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಳಕೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಹೇಗೆಂದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗಿಂತ ಬಡವರೆ ಹೆಚ್ಚು. ನಾನು ಬಡವರ ಅನುರಾಗಿ. ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಶ್ರೀಮಂತರವರೆಗೂ ನನ್ನನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ತಿಂದವರು ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಿಟ್ಟಂ ತಿಂದವ ಬೆಟ್ಟವ ಕಿತ್ತಿಟ್ಟಂ ಎಂಬ ಗಾದೆ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಆದುದರಿಂದ ನಾನೇ ಹೆಚ್ಚು.
ರಾಮನಿಗೆ ಇವರಿಬ್ಬರ ವಿತಂಡವಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದು ಅವೆರಡನ್ನು ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವಂತೆ ತನ್ನ ಸೇವಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದಾರು ತಿಂಗಳು ತನ್ನ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅವನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅವುಗಳ ನೆನಪು ಬಂದು ಅವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆಸಿದಾಗ, ರಾಗಿ ಗುಂಡಣ್ಣನಂತೆ ಉರುಳಿ ಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಭತ್ತ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಸಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿರುತ್ತದೆ.
ಆಗ ರಾಮ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಈಗ ಹೇಳಿ ಎಂದಾಗ ಭತ್ತ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಮ ರಾಗಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಅದನ್ನು ನೇವರಿಸಿ,ಅದಕ್ಕೆ "ರಾಮಧಾನ್ಯ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭತ್ತ ಪುರಾಣಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವುದು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಭತ್ತ ಬಾಲ್ಯವಾದರೆ, ಅಕ್ಕಿ ಯೌವನ, ಅನ್ನ ಮುಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದರೆ ಅದು ಅಂತ್ಯವಾದಂತೆ. ಅನ್ನವಾದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಮರು ಹುಟ್ಟು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅನ್ನವೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಜೀವಧಾತು, ಜೀವಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣ, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅನ್ನದಾತ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ, ಅನ್ನ ದಾಸೋಹ, ಅನ್ನದ ಋಣ ಎನ್ನುವ ಪದಗಳು ಅನ್ನಕ್ಕಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅನ್ನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ದಾನಗಳು "ಅನ್ನೋದಕ ದಾನ" ಎನಿಸಿವೆ. ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾದುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಆದುದರಿಂದಲೇ ಶಿವಶರಣರು ದಾಸೋಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ವಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಉಳ್ಳವರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿತ್ತು. ದಿನವೂ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುವವ ರನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾರು ಮಾಡುವುದು ಹೊಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಗೇಣು ಬಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಎಂಬ ದಾಸರ ವಾಣಿಯಂತೆ ಅನ್ನ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅಕ್ಕಿಯನ್ನಾಗಲಿ, ಅನ್ನವನ್ನಾಗಲಿ ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಬಾರದು, ತುಳಿದರೆ ಸಾಯೊ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತುತ್ತು ಅನ್ನವು ಸಿಗೋದಿಲ್ಲ
ಅನ್ನ ನೀರಿನ ದಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸಿರಿ-ಸಂಪತ್ತು,ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಅನ್ನವನ್ನು ಹಿಯಾಳಿಸಿದರೆ ಅಂತಹವರ ವಂಶಕ್ಕೆ ದರಿದ್ರ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಕರಿಲ್ಲದ ಚಿಕ್ಕವ್ವ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಕಿ ಅನ್ನ ಮಾಡಿ ಬರಿ ಬಾಯ್ಮಾತಿಗೆ ಬಾಬಾ ಅಂದ್ಲು.
ಅನ್ನವೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಜೀವಧಾತು, ಜೀವಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣ, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅನ್ನದಾತ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ, ಅನ್ನ ದಾಸೋಹ, ಅನ್ನದ ಋಣ ಎನ್ನುವ ಪದಗಳು ಅನ್ನಕ್ಕಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಭರತನಾಟ್ಯ ರಂಗಪ್ರವೇಶ, ಇಲ್ಲವೇ 'ಆರಂ ಗೆಟ್ರಂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ನೀಡಿದ ಖ್ಯಾತಿ ವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ನಾಟ್ಯದ ವಿದ್ವತ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾತ, ಉತ್ಸವ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪರಂಪರೆಯೂ ಶುರುವಾಯಿತು.
೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷನ್ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ 'ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ'ದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪತ್ರ, ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಶುಭಹಾರೈಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ,
ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರಿಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಯು ನಡೆಸುವ ನೃತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ೨ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ,
ಕರಾವಳಿಯ ಜನತೆಗೆ ಭರನಾಟ್ಯದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಭಿರುಚಿಬೆಳೆಸಲು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಅದರ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಗೌರವಿಸದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತಾವು ಆದರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದೇ ಕಲೆಯಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಾವೂ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾತಿಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ, ಯು.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಭರತನಾಟ್ಯಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹು-ಮಾನ್ಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಧೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರ ತಂದೆ, ಸುಬ್ಬರಾಯರು, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ತೇದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ೧೯೧೪ ರ ನವೆಂಬರ್, ೧೯ ರಂದು, ಜನಿಸಿದವರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪೂಜೆ, ವ್ರತ, ನಿಯಮ, ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪಾಲನೆಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರುನಗರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಅಲ್ಲಿನ ಕೆನರಾ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ನಾಟಕ, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟ, ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿದ ಶಾಲೆಯ ಕನ್ನಡ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ಎಮ್.ಎನ್.ಕಾಮತ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದ 'ಉದಯ ಶಂಕ'ರ್ ರವರ ನೃತ್ಯದ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ, ಕೆ. ಕೆ .ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಬ್ಬ ನುರಿತ ನೃತ್ಯ ಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿದ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಕಲೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಬಹಳವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ೪ ಜನ ಸೋದರರಿಂದ ವಿಕಸಿತಗೊಂಡ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪರಂಪರೆ, ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ ರವರು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆ 'ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ' ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರೆಗೆ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೌರವಯುತ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ, ಇಲ್ಲವೆ 'ಶ್ರೀಮಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೋಠಿ' ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ರಂಜಿಸಲು, ಇಲ್ಲವೇ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸಿಯರೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟ ಹೆಂಗಸರು ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯರೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕಾರರೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅವರಿಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ರುಕ್ಮಿಣಿದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಗತಿಪರ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರು ೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುಗಳಿಂದ ಕಲಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಗಳಿಸಿ ಭಾರತದ ಕಲಾ-ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ದೇಶವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮೆರೆದ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ದ್ವಯರು, ಪ್ರಮುಖರು.
ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ಯು. ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಮತ್ತು ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೫ ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಂದೆಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸವಾಯಿತು. ಅವರುಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ :
ಕಲಾವಿದ, ಅರುಣ್ ರವರು, 'ಅರುಣ್ ಕಲಾವಿದ'ರೆಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ 'ನೃತ್ಯವಿದ್ಯಾ ನಿಕೇತನ' ವೆಂಬ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದೇಶವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಗಳನ್ನುನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದುಷಿ. ನಿರ್ಮಲಾ ಮಂಜುನಾಥ್ ಮತ್ತು ವಿದುಷಿ. ಸಂಧ್ಯಾ ಕೇಶವರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೃತ್ಯಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದುಷಿ. ಶೈಲಜಾ ಮಧುಸೂದನ್, ಮುಂಬೈನ ಭಾಂಡೂಪ್ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.