polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಈ ಎರಡು ಕಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸರಳವಾದ ವೀಕ್ಷಣೆಗೊಳಪಡಿಸಿ ಇವೆರಡು ಛೇದಿಸಲಾರವೆಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ಲೂಟೊ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (ಹೀಗಿದ್ದಾಗ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದಂತೆ ಇದು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕಕ್ಷೆಗೂ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ) ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ "ಮೇಲೆ" ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವು ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೮ ಖಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಅಷ್ಟೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲುಟೊದ ಆರೋಹಣ ಸಂಪಾತವು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನಿಂದ ೨೧ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಅವುಗಳ ಅವರೋಹಣ ಸಂಪಾತಗಳೂ ಸುಮಾರು ಇಷ್ಟೇ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ . ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ನೆಪ್ಚೂನ್‌‍ನ ಕಕ್ಷೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಎರಡು ಕಾಯಗಳ ಕಕ್ಷೆಗಳು ಛೇದಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ಲುಟೊ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.
1992, . , - , - . ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಸ್ತುತದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ಲೂಟೊ ತಿಳಿದಿರುವ ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಬೇರೆ ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿ ಕಾಯಗಳಂತೆ, ಪ್ಲುಟೊ ಸಹ ಧೂಮಕೇತುಗಳ ಹಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೌರ ಮಾರುತವು ಪ್ಲೂಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ. ಧೂಮಕೇತುಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಥರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೂಟೊ ಸೂರ್ಯನ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಧೂಮಕೇತುಗಳಂತೆಯೇ ಒಂದು ಬಾಲ ವಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಪುರರವಿಯ ಕೋನಭಾಗವು - ಪ್ಲೂಟೊ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಬಿಂದು ಮತ್ತು ಪ್ಲೂಟೊ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವಿನ ಕೋನಾಂತರ - ಸುಮಾರು ೯೦ಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಪ್ಲೂಟೊ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಸೌರಮಂಡಲದ ಸಮತಳದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲೂ ಇರುವುದರಿಂದ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ ಒಡನೆಯ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಗಳು ತಪ್ಪುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೊಜಾಯ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಕ್ಶೀಯ ಉತ್ಕೇಂದ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗೆ ಕಕ್ಷೆಯ ಓರೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ದೋಲನದ ಪಾರವು ೩೮ ಆದ್ದರಿಂದ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲೂಟೊದ ಪುರರವಿಯ ನಡುವಿನ ಕೋನೀಯ ಅಂತರವು ಕಡೇ ಪಕ್ಷ ೫೨ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಥರದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯ ಕೋನೀಯ ಅಂತರವು ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ ೧೦,೦೦೦ ವರ್ಷ ಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವೇ ಜೋಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊ-ಶಾರನ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಈ ವಾಸ್ತವಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ಲುಟೊಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾರನ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಕೆಲವು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಕುಬ್ಜ ಗ್ರಹ ಜೋಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕಾಯವೂ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದೆ: ಶಾರನ್‌ನ ಒಂದೇ ಮುಖವು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದ್ದು, ಪ್ಲೂಟೊದ ಒಂದೇ ಮುಖವು ಶಾರನ್‌ನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಪ್ಲೂಟೊದ ದೂರದ ಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ವೀಕ್ಷಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಶಾರನ್ ಎಂದೂ ಗೋಚರಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಜೆಮಿನಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವು ಶಾರನ್‌ನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಅಮೋನಿಯ ಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸ್ಫಟಿಕಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಸಕ್ರಿಯ ಶೈತ್ಯ-ಗೀಸರ್‌ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.
ಪ್ಲೂಟೊದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಸಾರಜನಕ, ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ಗಳ ವಿರಳ ಲೇಪನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಈ ಅನಿಲಗಳು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಮಂಜಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ಲೂಟೊ ತನ್ನ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿದಂತೆ ಅದರ ವಾಯುಮಂಡಲವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಘನೀಕರಿಸಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೂಟೊ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಂತೆ ಅದರ ಘನ ಮೇಲ್ಮೈನ ತಾಪಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಿ ಮಂಜು ಅನಿಲವಾಗಿ ಉತ್ಪನನ. ಬೆವರು ನಮ್ಮ ಮೈ ತಂಪಾಗುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ಲುಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಹ ಇನ್ನೂ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪಮಿಲಿಮೀಟರ್ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ಲೂಟೊದ ತಾಪಮಾನವು ೪೩ ಅಥವ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ೧೦ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ಬೇರೆ ಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳೂ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಮತಳದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೋಲಿಕೆ ಯಲ್ಲಿ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಕ್ಷೀಯ ಉತ್ಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಉತ್ಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯ ಕಾರಣ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ನೆಪ್ಚೂನ್ ಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆಗಿಂತ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೂಟೊವು ಈ ರೀತಿ ಹಿಂದೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ೭, ೧೯೭೯ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧, ೧೯೯೯ಗಳ ನಡುವೆ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕಕ್ಷೆಯ ಒಳಗಿತ್ತು.
ತಿಳಿದಿರುವ ಬೇರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಪ್ಲೂಟೊಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಿಲ್ಸ್ ಗೋಳದ (ಪ್ಲೂಟೊದ ಗುರುತ್ವ ಪ್ರಭಾವವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ದೂರವನ್ನಾವರಿಸಿರುವ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಗೋಳ) ತ್ರಿಜ್ಯದ ೫೩% ತ್ರಿಜ್ಯದವರೆಗೆ ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸಬಹುದು. ಉದಾರಹಣೆಗೆ, ಸಮಾತೆಯು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನನ್ನು ಹಿಲ್ ತ್ರಿಜ್ಯದ ೪೦% ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೂಟೊದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ವಲಯದ ಕೇವಲ ಒಳ ೩% ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಆವಿಷ್ಕಾರಕರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ಲೂಟೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು "ಬಹಳ ನಿಬಿಡವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಖಾಲಿಯಾಗಿ" ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ಲೂಟೊದ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ೧.೮ ರಿಂದ ೨.೧ ಗ್ರಾಂ./ಸೆಂ.ಮೀ.೩ ನಷ್ಟು ಇದೆ; ಇದರಿಂದ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಆಂತರಾಳವು ಸುಮಾರು ೫೦-೭೦% ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ೩೦-೫೦% ಮಂಜುಗಳಿಂದ ರಚಿತ ವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಒಳಭಾಗದ ಮಂಜು ವಿಕಿರಣಪಟು ಖನಿಜಗಳ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಡೆಗೆ ಮಂಜು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳು ಬೇರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ಲುಟೊದ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯು ವಿಭೇದಿತ ವಾಗಿದ್ದು, ಶಿಲೆಗಳು ಸಾಂದ್ರವಾದ ಒಳಗರ್ಭವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆ, ಮಂಜಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕವಚವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನವು ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರಬಹುದು ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಪ್ಲುಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ದ್ರವೀಕೃತ ನೀರಿನ ಸಾಗರವು ಉಂಟಾಗಿರ ಬಹುದು.
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆ. ಗಣಕಯಂತ್ರ ಛದ್ಮನಗಳಿಂದ ಪ್ಲುಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಲವು ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದರೂ, ಸುಮಾರು ೧-೨ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ಲುಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈಗಿನಿಂದ ಒಂದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಪುರರವಿ ಅಥವ ಅಪರವಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಈಗಲೇ ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಇದರರ್ಥ ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ಅಸ್ಥಿರವೆಂದಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅನುರಣನೆಗಳು ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಗ್ರಹಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದೊಂದೇ ಸಾಲದು; ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ಷೋಭೆಗಳು ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು ಪ್ಲೂಟೊ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್‌‍ಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರವು ತೋರುತ್ತದೆ. ೧೮೯೬ರ ಅತಿ ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಹಾಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅವುಗಳ ನಡುವಣ ದೂರಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.]]
೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊದ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ಶಾರನ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ ಮೂರನೆ ನಿಯಮದ ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ಲೂಟೊ-ಶಾರನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಪ್ಲೂಟೊದ ಮೇಲೆ ಶಾರನ್‌ನ ಗುರುತ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮಾಪಿಸಲಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ಲೂಟೊದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ೧.೩೧೧೦೨೨ —ಭೂಮಿಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ೦.೨೪% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಷ್ಟು ಕೆಳಬಿದ್ದವು. ಶಾರನ್ ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಪ್ಲೂಟೊದ ವ್ಯಾಸವು ಸುಮಾರು ೨,೩೯೦ ಕಿ.ಮೀ. ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. : ನ ಆವಿಷ್ಕರಣದ ನಂತರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅದರ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯಷ್ಟೇ ಇದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ಲೂಟೊದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಷ್ಟಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊದ ಪ್ರತಿಫಲನಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣವು ತಿಳಿದುಬಂದ ಮೇಲೆ, ಅದು ಮೀಥೇನ್ ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು; ಇದರರ್ಥ ಪ್ಲೂಟೊ ತನ್ನ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅದರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಭೂಮಿಯ ೧%ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.ಪ್ಲುಟೊದ ಪ್ರತಿಫಲನಾಂಶವು ಭೂಮಿಯ ೧.೩-೨.೦ ಪಟ್ಟು ಇದೆ.
ಪ್ಲುಟೊದ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಒಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗ್ರಹಗಳ ಕಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ, ಯುರೇನಸ್‌ನ ಕಕ್ಷೆಯು ತಮ್ಮ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಈ ಅಸಮಂಜಸತೆಗೆ ಕಾರಣ ಒಂದು ದೂರದ ಗ್ರಹದೊಂದಿಗಿನ ಗುರುತ್ವ ಒಡನಾಟಗಳು ಎಂದು ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಪ್ಲುಟೊ ತನ್ನ ನೆರೆಯ ಗ್ರಹಗಳ ಕಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಷ್ಟು ಭಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಂಜಸತೆಗೆ ಕಾರಣ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡದಿದ್ದುದು ಎಂದು ನಂತರ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು.
ಸೌರಮಂಡಲದ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಬೇರೆಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಸಣ್ಣದು ಮತ್ತು ಹಗುರವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಂದ್ರನ ೨೦% ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ಲೂಟೊ ಸೌರಮಂಡಲದ ಏಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ: ಗ್ಯಾನಿಮಿಡ್, ಟೈಟನ್, ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟೊ, ಐಒ, ಭೂಮಿಯ ಚಂದ್ರ, ಯೂರೋಪ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಟಾನ್. ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಹೊನಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಬ್ಜ ಗ್ರಹವಾದ ೧ ಸಿರಿಸ್ನ ಎರಡರಷ್ಟು ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ೧೨ ಪಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ಲೂಟೊ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾದ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಅತೀತ ಕಾಯ ಏರಿಸ್ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.
ಪ್ಲೂಟೊ ನೆಪ್ಚೂನ್ ಗ್ರಹದ ೩:೨ ಸರಾಸರಿ ಚಲನಾ ಅನುರಣನೆಯಲ್ಲಿದೆ: ನೆಪ್ಚೂನ್ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ೩ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಗಳಿಗೆ, ಪ್ಲೂಟೊ ೨ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತದನಂತರ ಈ ಎರಡು ಕಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸ್ಥಿತಿಗೇ ಮರಳಿ, ಈ ಚಲನೆಯು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿ ಆವರ್ತವು ಸುಮಾರು ೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಚಲನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ, ಪ್ಲೂಟೊ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪುರರವಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ನೆಪ್ಚೂನ್ ಪ್ಲೂಟೊಗೆ ಸುಮಾರು ೫೦ ಯಷ್ಟು "ಹಿಂದೆ" ಇರುತ್ತದೆ.
೧೯೮೫ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ, ಪ್ಲೂಟೊ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಗತಿಯು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು; ೧೯೯೮ರಲ್ಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ಈ ಸಂಗತಿಯು ದೃಢೀಕೃತವಾಯಿತು. ವಾಯುಮಂಡಲವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಕಾಯವು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವಾಗ, ನಕ್ಷತ್ರವು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಮರೆಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಪ್ಲೂಟೊದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಬ್ಬಾಯಿತು. ಮಬ್ಬಾಗುವ ದರವನ್ನಾಧರಿಸಿ, ವಾಯು ಒತ್ತಡವು ೦.೧೫ , ಅಥವ ಭೂಮಿಯ ೭೦೦,೦೦೦ನೇ ೧ರಷ್ಟು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ಲೂಟೊ ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿ ಕಾಯವಾದರೂ, ಪ್ಲೂಟೊಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ಲೂಟೊದಂತೆಯೇ ಹಲವು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮತ್ತು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ರಿಟಾನ್ ಒಂದು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾದ ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿ ಕಾಯವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. . ಬದಲಿಗೆ, ಇದನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಚದರಿದ ತಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ಸದಸ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲೂಟೊದ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣವು ಸರಾಸರಿ ೧೫.೧ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಪುರರವಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಕಾಶತೆಯು ೧೩.೬೫ರವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ದೂರದರ್ಶಕವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ; ಸುಮಾರು ೩೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಕಿಂಡಿಯ ದೂರದರ್ಶಕವು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ. ಇದರ ಕೋನವ್ಯಾಸವು ಕೇವಲ ೦.೧೧ ಅಂಗುಲಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಮಬ್ಬಾದ ಮತ್ತು ಬಹು ದೂರದ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನೋಡಲು ಇದು ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹಳದಿ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.
ಪ್ಲೂಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈಯು ೯೮% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರಜನಕದ ಮಂಜು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೆಂದು ಮೇಲ್ಮೈನ ರೋಹಿತದರ್ಶಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲುಟೊದ ದೂರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿನ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ಮಿತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ಲುಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಹಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಫಲಿತ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೇಲ್ಮೈನ ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಣೆಗಳು ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ಶಾರನ್‌ನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾರಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿಕ್ಸ್ ೪೮,೭೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಾ ೬೪,೮೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸುಮಾರು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಭಿಗಾಮಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶಾರನ್‌ನ ಕಕ್ಷಾ ಸಮತಳದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಇವು ಶಾರನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೪:೧ ಮತ್ತು ೬:೧ ಸರಾಸರಿ ಚಲನೆಯ ಕಕ್ಷೀಯ ಅನುರಣನೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ ಕಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಂಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಹಲವು ಅನುರಣನೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಡನಾಟಗಳು ಇವುಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಚಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ೩:೨ ಸರಾಸರಿ ಚಲನೆಯ ಅನುರಣನೆಯಲ್ಲದೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಈ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಪ್ಲೂಟೊದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ನಿಜರೂಪಗಳು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸಿವೆ. ಪ್ಲುಟೊ ಮುಂಚೆ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ, ಹಾಗು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ಟ್ರಿಟಾನ್ ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತೆಂದೂ, ೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾದಂತೆ, ಪ್ಲೂಟೊ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಹತ್ತಿರವೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ೩:೨ ಅನುರಣನೆಯು ಬಹಳ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಈ ಎರಡು ಕಕ್ಷೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ — ಈ ಆವರ್ತವು ಪದೇ ಪದೇ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ — ಈ ಎರಡು ಕಾಯಗಳು ಎಂದೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಾಯಲಾರವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ಇಷ್ಟೊಂದು ಓರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದಿದ್ದರೂ, ಈ ಎರಡು ಕಾಯಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಭೂಮಿಯ ಚಂದ್ರನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು ಐದನೆ ಒಂದು ಪಾಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಮೂರನೆ ಒಂದು ಪಾಲಿನಷ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಕಕ್ಷೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಉತ್ಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೩೦-೪೯ ಖಗೋಳಮಾನ ದೂರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಕ್ಷೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಓರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಪ್ಲೂಟೊ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನೆಪ್ಚೂನ್ಗಿಂತ ಸೂರ್ಯನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪, ೨೦೦೪ರಂದು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಗ್ರಹ" ಪದವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ಲುಟೊ ಒಂದು ಗ್ರಹವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಅದನ್ನು ಎರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸೆರೆಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಬ್ಜಗ್ರಹವೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರ ಪ್ಲುಟೊವನ್ನು ಕುಬ್ಜ ಗ್ರಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ 134340 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ/ಏಮ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ಲೂಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಈಥೇನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪನದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಪ್ಲುಟೊದ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಘನೀಕೃತ ಮೀಥೇನ್‌ನ ದ್ಯುತಿವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ (ಅಂದರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಆವೇಷಿತ ಕಣಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ರಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ) ಈಥೇನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತದೆ.
೧೯೩೦ಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ೨೦೦೬ರ ವರೆಗೆ ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ಸೌರಮಂಡಲದ ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦ನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೧ನೆ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹೊರ ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊನಂತಹ ಹಲವು ಕಾಯಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು ಪ್ಲೂಟೊಗಿಂತ ೨೭% ಹೆಚ್ಚು ಭಾರಿಯಿದ್ದು ಚದರಿದ ತಟ್ಟೆಯ ಕಾಯವಾಗಿರುವ ಎರಿಸ್.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಈ ಮೇಲಿನ ದೋಲನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಎರಡು ಕಾಯಗಳ ಆರೋಹಣ ಸಂಪಾತದ ರೇಖಾಂಶಗಳು ಸುಮಾರು ಅನುರಣನೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ರೇಖಾಂಶಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದಾಗ - ಅಂದರೆ, ಈ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸರಳ ರೇಖೆ ಎಳೆಯಬಹುದಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ - ಪ್ಲೂಟೊದ ಪುರರವಿಯು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ೯೦ಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ "೧:೧ ಅತಿಅನುರಣನೆ" ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಪ್ಲೂಟೊದ ಎರಡನೇ ಪುರರವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೆಪ್ಚೂನ್ ತನ್ನ ಒಂದೂವರೆ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಸುಮಾರು ೫೦ ಗಳಷ್ಟೇ ಪ್ಲೂಟೊದ "ಮುಂದೆ" ಇರುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗಳ ನಡುವಣ ಕನಿಷ್ಠ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯು ೧೭ ಖ.ಮಾ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ಲೂಟೊ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗಿಂತ ಯುರೇನಸ್ನ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಮೇಲಿನಿಂದ ನೇರ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಪ್ಲೂಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಛೇದಿಸುವಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಈ ಎರಡು ಕಾಯಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಲಾರವು. ಪ್ಲೂಟೊ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲೂ ಹಾದುಹೋಗದಂತೆ ಅವುಗಳ ಕಕ್ಷೆಗಳು ಹೊಂದಿ ಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಈ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಮೂಲತಃ ಗ್ರಹವೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ ಪ್ಲುಟೊ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಬೇರೆ ಸದಸ್ಯಕಾಯಗಳಂತೆ ಪ್ಲೂಟೊ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿದೆ:
ಪ್ಲೂಟೊನಂತಹ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿ ಕಾಯಗಳು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ೩:೨ ಕಕ್ಷೀಯ ಅನುರಣನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಅನುರಣನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿ ಕಾಯಗಳನ್ನು "ಪ್ಲುಟೀನೊ"ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲೂಟೊ - ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಎರಡನೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಹತ್ತನೆ ಅತಿ ಕುಳ್ಳ ಕಾಯವಾಗಿದೆ.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪ್ಲೂಟೊ ದೂರವಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದರ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ನವ ದಿಗಂತ ಗಗನನೌಕೆಯು ಪ್ಲುಟೊವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಹಲವು ವಿವರಗಳು ತಿಳಿತುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಪ್ಲೂಟೊ ಮೂರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾದ ಶಾರನ್; ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಾ.
ವಿಜಯನಗರದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ತನ್ನ ಕಳಿಂಗ ಪ್ರಚಾರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಡ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಮ್ಮೆ. ಅವರು ವಿಜಯವಾಡ, ಕೊಂಡಪಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವರು ಶ್ರೀ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಶ್ರೀಕಾಕುಲಂ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಭೇಟಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶಿ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ರತ ಪ್ರದರ್ಶನ.
ಎಲ್ಲಾ ಅವರ ವೈಭವ ಶ್ರೀ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣು ಒಂದು ಬೆಳಗಿನ ಡ್ರೀಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಒಳಗೆ ಸ್ವತಃ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಒಂದು , ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಏಕಾದಶಿ ಕೊನೆಯ 4 ಮಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು , ಅಂದರೆ, 6 ಗಂಟೆ 24 ನಿಮಿಷ ಮೊದಲ 4 ಮಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ನಡುವೆ ಸಮಯ.
ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಚಲಂ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು. ಬಹುಶಃ ಜನವರಿ 1516, ಅವರು ದಿನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಈ ಮೀರಿ ಯಾವುದೇ ಮಾನ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಭೇಟಿ ನಿಖರವಾದ ದಿನಾಂಕ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಸ್ವತಃ ಈ ಕೆಲಸ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸನ್ನಿವೇಶ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದೆ, ನಾನು ಕಳಿಂಗದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಜಯವಾಡ ನನ್ನ ಸೈನ್ಯವು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದರು. ನಂತರ ನಾನು ವಾಸಿಸುವ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣು, ಭೇಟಿ ಹೋದರು. ಆ ದೇವರ ರಾತ್ರಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ವೀಕ್ಷಣಾ, ವಿಷ್ಣು ಡೇ ವೇಗದ ಗಮನಿಸಿದ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣು ನನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು. ತನ್ನ ದೇಹದ ಒಂದು ವಿಕಿರಣ ಕಪ್ಪು, ಮಳೆ ಮೋಡ ಹೆಚ್ಚು ಆಗಿತ್ತು.
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅವಮಾನ ಕಮಲದ ಪುಟ್. ಆತ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಹದ್ದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಬದಲಾಗಿ ಈಗಲೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೇಷ್ಮೆ, ಅಪ್ಪಟವಾದ ಧರಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೆಂಪು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮಸುಕಾದ ತನ್ನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಲುಗು ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಶ್ರೀ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣು ಶ್ರೀರಂಗಮ್ನಲ್ಲಿನ ಅಂಡಾಲ್ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. *ಈ ಕೃತಿಯ 14 ಕವನದ ನಾವು, ಲಾರ್ಡ್ ಕೂಡ ತೆಲುಗು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆದೇಶ ರಾಜ ತನ್ನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಕಿಂಗ್ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು. . ಲಾರ್ಡ್ ", ತೆಲುಗು. ತೆಲುಗು . ಕಂದ ಬಸದಿ, ತೆಲುಗು !" ಸಮರ್ಥನೆಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳ ಒಂದು ಇದು ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.
ಏಕೆ ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಆನ್ ಶ್ರೀ ಆಂಧ್ರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಬರೆದ ಮಾಡಬೇಕು
ಉದ್ಧರಣ ಅರ್ಥ: "ತೆಲುಗು ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಏಕೆ ನೀವು ಕೇಳಲು ವೇಳೆ; ನಾನು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ರಾಜ ತೆಲುಗು ಸ್ಟಫ್ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆ ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀವು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು, ಅದಕ್ಕೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮಾತನಾಡುವುದು. "
ಸೂರ್ಯ ವಂಶದ ಒಡೆಯರಾಜು ಕ್ಷತ್ರಿಯ *ಗಜಪತಿಗಳ ರಾಜ್ಯ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು ಇಂದಿನ ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒರಿಸ್ಸಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಉಮ್ಮತ್ತೂರಿನ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತನಾದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು.ಸೂರ್ಯ ವಂಶದ ಒಡೆಯರಾಜು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗಜಪತಿ ಪ್ರತಾಪ ರುದ್ರದೇವನ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ತೆಲಂಗಾಣ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದನು. ವಿಜಯನಗರ ಸೈನ್ಯವು ೧೫೧೨ರಲ್ಲಿ ಉದಯಗಿರಿ ಕೋಟೆಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೂ ನಡೆದ ಈ ಮುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೂ ಸೂರ್ಯ ವಂಶದ ಒಡೆಯರಾಜು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗಜಪತಿಯ ಸೈನ್ಯ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಶಿಥಿಲವಾಗತೊಡಗಿತು.
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ಪತ್ನಿಯರಾದ ತಿರುಮಲಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಮ ದೇವಿಯರೊಂದಿಗೆ ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದನು. ಇದರ ನಂತರ ಸೂರ್ಯ ವಂಶದ ಒಡೆಯರಾಜು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗಜಪತಿಯ ಸೇನೆ ಕೊಂಡವೀಡುರಾಜು ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸೇನೆಗೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದ್ದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೊದಮೊದಲ ಸೋಲುಗಳ ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಸೇನೆ ರಣರಂಗದಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮರಸು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕಾವಲಿಲ್ಲದ ಪೂರ್ವದ ದ್ವಾರದ ರಹಸ್ಯಒಳದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಒಳನುಗ್ಗಿದ ವಿಜಯನಗರದ ಸೇನೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಆಕಾಲದ ಅತಿಸಮರ್ಥ ಕತ್ತಿವರಸೆಗಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ,ಸೂರ್ಯ ವಂಶದ ಒಡೆಯರಾಜು ಪ್ರತಾಪರುದ್ರದೇವನ ಮಗ, ಯುವರಾಜ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ವಿಜಯದ ನಂತರ ತಿಮ್ಮರಸು ಕೊಂಡವೀಡು ಪ್ರಾಂತದ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ.
ಮುಂದೆ ವಿಜಯನಗರ ಸೇನೆಯು ಕೊಂಡಪಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ವಂಶದ ಒಡೆಯರಾಜು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗಜಪತಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುತ್ತಿತು. ಉತ್ಕಲ-ಕಳಿಂಗದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ರಣತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರ ದೇವನು
ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನನ್ನು ಅವನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಸೋಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದನು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇವೆರಡು ಸೇನೆಗಳು ಕಳಿಂಗಾನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ , ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಚಾಣಾಕ್ಷ ತಿಮ್ಮರಸು ಪ್ರತಾಪರುದ್ರದೇವನ ಪಕ್ಷ ತ್ಯಜಿಸಿದ ತೆಲುಗು ಭಾಷಿಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಲಂಚ ಕೊಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದನು. ಪ್ರತಾಪರುದ್ರನ ಯೋಜನೆ ನಡೆಯದೆ, ಆತ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯತ್ತ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೂ ಆತ ವಿಜಯನಗರ ಸೇನೆಗೆ ಶರಣಾಗಿ , ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಮಾಡಿದ. ಇದರ ನಂತರ ಭಾರತದ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಹಿಂದೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಸಾಮರಸ್ಯ ನೆಲೆಸಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಯಿತು.
೧೫೧೦ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದನು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬಂದೂಕು ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ . ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಜಯನಗರ ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದನು.
ಪೇಸ್ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ರಾಜ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, "ರಾಜ ಕೊಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ." ಆಸ್ತಿ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಯ ಅಪರಾಧಗಳು ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಯ ಶಿರಚ್ಛೇದವು ಒಂದು ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೈ ಕತ್ತರಿಸುವ ರಷ್ಟಿದೆ.
ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ನಗರದ ರೋಮ್ ಕಡೇಪಕ್ಷ ದೊಡ್ಡ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೇಸ್ ವಿಜಯನಗರದ ಗಾತ್ರವು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಿಜನಗರ "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಒದಗಿಸಿದ ನಗರ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಯಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪವಿಭಾಗಗಳು ಆಗಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ ಇತ್ತು. ನಾನು ಕೃಷ್ಣ ರಾಯ ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ ಒಂದು ರಾಜನ ಕೇವಲ, ಆದರೆ ಅವರು ವ್ಯಾಪಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಒಂದು ವಸ್ತುತಃ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಎಂದು ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್ . ಪ್ರಧಾನಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಆಡಳಿತ ಭೂಮಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜನರ ಅಭ್ಯುದಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ತನ್ನ ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಅವರು ಕಿಂಗ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಧರ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ವಿಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಗಿತ್ತು. ಜನರ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರವಾಸಗಳು ನೀಡಿದರು ಇದೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಜನರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಚರಿತ್ರೆ ಡೊಮಿಂಗೊ ಪೇಸ್ "ಅತ್ಯಂತ ಭಯ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕಿಂಗ್. ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯದ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮ್ಯಾನ್", ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ರಾಯ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ. ವೈಷ್ಣವ ಅನುಯಾಯಿ ಆದರೂ ಎಲ್ಲ ಪಂಥಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತೋರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಸಹಚರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲ. ಬಾರ್ಬೋಸಾ ಪ್ರಕಾರ, "ಕಿಂಗ್ ಯಾವುದೇ ಕಿರಿಕಿರಿಗೆ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಇಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂದು ಹೋಗಿ, ತನ್ನ ಮತ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ".
ಈ ವಿಭಾಗವು ಯಾವುದೇ ಆಧಾರ ಅಥವಾ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣದೇವ ರಾಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಷ್ಠದಿಗ್ಗಜರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಎಂಟು ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಭುವನವಿಜಯಮುಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂದು.
ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಆನೆಗಳು ಇವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಹಿಡಿದು ಕೊಳ್ಳಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಎಂಟು ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದರು. ಯಾರು ಅಷ್ಟದಿಗ್ಗಜಗಳು ನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇಲ್ಲ ಇದ್ದಿತು. ಅಲ್ಲಸಾನಿ ಪೆದ್ದನ, ನಂದಿ ತಿಮ್ಮನ,ಮಾಧಯ್ಯಗಾರಿ ಮಲ್ಲನ್ನ ,ಧುರ್ಜಟಿ , ಅಯ್ಯಲರಾಜು ರಾಮಭಡ್ರುಡು, ಪಿಂಗಳಿ ಸೂರನ , ರಾಮರಾಜ ಭೂಷಣುಡು ಮತ್ತು ತೆನಾಲಿ ರಾಮ ಕೃಷ್ಣ:
ಆದರೆ, ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಈ ಸೇರಿವೆ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಂಟು ಕವಿಗಳು ನಡುವೆ ಅಲ್ಲಸಾನಿ ಪದ್ದನ ಮಹಾನ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಕವಿತಾ ಪಿತಾಮಹಾ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಚರಿತ್ರಮು ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭಂದ ಕೆಲಸ. ನಂದಿ ತಿಮ್ಮನ ಪಾರಿಜಾತ ಅಪಹರಣಮು ಬರೆದರು. ಮಾಧಯ್ಯಗಾರಿ-ಮಲ್ಲನ ರಾಜಾಶೇಖರ ಚರಿತಮು ಬರೆದರು. ಧೂರ್ಜಟಿ ಕಾಳಹಸ್ತಿ ಮಹಾತ್ಯಮು ಬರೆದರು.
ಅಯ್ಯಲರಾಜು ರಾಮಭಡ್ರುಡು ರಾಮಾಭ್ಯುದಯಮು ಬರೆದರು.ಪಿಂಗಳಿ ಸೂರನ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಎರಡೂ ವಿವರಿಸುವ, ಇನ್ನೂ ಗಮನಾರ್ಹ ರಾಘವ-ಪಾಂಡವೀಯಮು, ಪಠ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಒಂದು ಡ್ಯುಯಲ್ ಕೆಲಸ ಬರೆದರು. ಭಟ್ಟುಮೂರ್ತಿ ಅಲಿಯಾಸ್ ರಾಮ-ರಾಜಾಭುಷಣುಡುಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ ಸಂಗ್ರಹಂ, ವಾಸುಚರಿತಮು , ಮತ್ತು ಹರಿಚ್ಚಂದ್ರ ನಲೋಪಾಖ್ಯಾನಮು' ಬರೆದರು.
ಈ ಕೃತಿ ಕಳೆದ ಒಂದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಳ ಮತ್ತು ದಮಯಂತಿಯರ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ದ್ವಂದ್ವ ಕೆಲಸ. ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮೊದಲ , ಒಂದು ಶೈವ ಕೆಲಸ ಬರೆದು ನಂತರ ವೈಷ್ಣವ ಭಕ್ತಿ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪಾಂಡು-ರಂಗ ಮಹಾತ್ಯ್ಮಮು, ಮತ್ತು ಘಟಕಾಚಲಮಹಾತ್ಮ್ಯಮು ಬರೆದರು.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟದ "ಪ್ರಬಂಧ ಅವಧಿಯ," ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಬಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸು ಸಹ ಚುರುಕುಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ರಾಜಪರಿವಾರದ ಸಿದ್ಧ, ಇಂದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾನಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಒಂದು ಉಳಿದ
ಕನ್ನಡ ಶಾಸನ ಹಂಪಿ ಬಳಿ ಅನಂತಶಯನಗುಡಿ ರಲ್ಲಿ ಅನಂತಶಯನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಆಫ್ 1524 , ದಿನಾಂಕ. ದೇವಾಲಯದ ತನ್ನ ರೋಗಗ್ರಸ್ಥ ಮಗನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮೈತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು, ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
ಅವರು ಗೊಲ್ಕೊಂಡಾ ಸೋಲಿಸಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ತನ್ನ ಕಮಾಂಡರ್ -ಮುಲ್ಕ್, ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುಲ್ತಾನ್ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಮತ್ತು ಪುನಸ್ಸಂಪಾದಿತ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಷಾ. ತನ್ನ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅವರು 16,000 ವಿಜನಗರ ಸೈನಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಮುತ್ತಿಗೆ ನಂತರ ಬಿಜಾಪುರದ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು ಅಲ್ಲಿ ಮೇ 19, 1520 ರಂದು ನಡೆಯಿತು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೆಲಕ್ಕೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಆರಂಭಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೆಲಸಮವಾಗಿ. ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುವರಾಜ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ ಆದಾಗ್ಯೂ 1524 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ತಿರುಮಲ ರಾಯ ಯುವರಾಜ ಮಾಡಿದ. ಅವರು ಸಾವಿಗೆ ವಿಷ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತಿಮ್ಮರುಸು ತೊಡಗಿರುವ ಅನುಮಾನಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣದೇವ ರಾಯ ತನ್ನ ನಂಬಿಕಸ್ತ ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾರ ಬ್ಲೈಂಡೆಡ್.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಬಳಿ ಎಂದು ಬೆಳಗಾವಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಅನಾರೋಗ್ಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು 1529 ರಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಮುನ್ನ, ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರ, ಅಚ್ಯುತರಾಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳು ಆ ಪ್ರಬಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ವಿಜಯನಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಇವತ್ತುಗೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಮೋಘ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಇದು ತೆಲಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.ಇದನ್ನು ಕೃಶ್ಣದೇವರಾಯನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಕೃತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವ ರಾಯ ನ ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಅಂಡಾಲ್ನಿಂದ (ದೇವಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವತಾರವನ್ನು ಶ್ರೀ ಭೂಮಿ ದೇವಿ, ಭೂಮಿಯ ಗಾಡೆಸ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಮೈಟಿ ನಾರಾಯಣ ದೈವಿಕ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ) ಅಂಡಾಲ್ನಿಂದ (ಹನ್ನೆರಡು ಭಕ್ತಿ-ಯುಗದ ಒಂದು ಅನುಭವಿಸಿದ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ವೈಫಲ್ಯದ ನೋವಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ). ಆತ ಮೂವತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಲ್ನಿಂದ ಭೌತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ;
ವಸಂತ ಮತ್ತು ರೂಪಕಗಳು ಎಂದು ಮಾನ್ಸೂನ್ ವಿವರಣೆಗಳು ಬಳಸಿ. ಬೇರೆಡೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ - ನೋಡಿ - ಒಕ್ಕೂಟದ ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ದೈಹಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾಠ ಆಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೈವೀಕತೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಒಕ್ಕೂಟ, ಒಂದು ರೂಪಕ.
ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಒಂದು , ಅಂಡಾಲ್ನಿಂದ ನ ತಂದೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾಂಡ್ಯ ವಂಶದ ಮೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಥವನ್ನು ರಾಜ ಕಲಿಸಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಸಹ ಹೆಸರು ವಿಷ್ಣು-ಚಿತ್ತಿಯಂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಿತ್ತುಡು,ವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತಾರು ಅಕಾ ಪೆರಿಯಾಳ್ವಾರು ತೆಲುಗು ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಗೋದಾದೇವಿ, ಟೋಮ್ ಬಳಸಿದ ಇದು ಅಕಾ ಅಂಡಾಲ್ನಿಂದ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರು ಮುಖ್ಯ ಕಥೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯದ ಸೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣ ರಾಯ ಸಂಸ್ಕೃತ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಾದ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜಾಂಬವತಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ.
ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ತಂದೆ ನಾಯಕ‌ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕ. ತಾಯಿ ನಾಗಲಾಂಬಿಕೆ . ಸಾಳುವ ನರಸದೇವರಾಯನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ನರಸನಾಯಕನು , ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತುಳುವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ನರಸನಾಯಕನ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಪಟ್ಟವೇರಿದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ವಿಜಯನಗರದ ಉಪನಗರವಾಗಿ ನಾಗಲಾಪುರ ಎಂಬ ಸುಂದರ ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.
ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಿಮ್ಮರಸು, ಆತನು ಪಟ್ಟವೇರಲು ಕಾರಣೀಭೂತನಾಗಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಾಮಾತ್ಯನಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು. ಮಟ್ಟಸ ಎತ್ತರದವನಾಗಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನಿಗೆ, ದಿನವೂ ಸಾಮು ಮಾಡಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನಂತಹ ದೇಹಧಾರ್ಡ್ಯವಿತ್ತು. ಹಸನ್ಮುಖಿಯಾದರೂ, ಶೀಘ್ರಕೋಪಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.