polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಅತಿಯಾದ ಮಾದಕಸೇವನೆಯಿಂದ ಜೇಮ್ಸ್ ಮರಣ ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಂಡ ಬಸವಳಿದಂತಾದರೂ, ಆಘಾತದಿಂದ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ನೈಟ್‌ಮೇರ್ ತಂಡ ಡ್ರೀಮ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಮೈಕ್ ಪೊರ್ಟ್‌ನೋಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನಡೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು 2010ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಐದನೇ ಆಲ್ಬಂ ನೈಟ್‌ಮೇರ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅವೆಂಜ್ಡ್ ಸೆವೆನ್‌ಫೊಲ್ಡ್ ತಂಡ ಈವರೆಗೆ ಐದು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂಗಳು, ಒಂದು ಲೈವ್ ಆಲ್ಬಂ/ಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಏಕಗೀತೆಗಳನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಅವೆಂಜ್ಡ್‌ ಸೆವೆನ್‌ಫೋಲ್ಡ್‌ ತನ್ನ 2008ರ ಟೇಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಕೆಯಾಸ್‌ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಆಟ್ರೆಯು, ಬುಲೆಟ್‌ ಫಾರ್ ಮೈ ವಾಲೆಂಟೈನ್, ಬ್ಲೆಸ್‌ ದಿ ಫಾಲ್‌ ಹಾಗೂ ಈಡಿಯಟ್‌ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಿಂದ ಹಚ್ಚಹಸಿರಾಗಿಸಿತು. ಅವರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು 2008 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಲಾಂಗ್‌ ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಲೀವ್ ಇನ್‌ ದಿ ಎಲ್‌ಬಿಸಿ & ಡೈಮಂಡ್ಸ್‌ ಇನ್ ದಿ ರಫ್‌ ನ ಎರಡು-ಡಿಸ್ಕ್‌, ಬಿ-ಸೈಡ್ಸ್‌ ಸಿಡಿ ಹಾಗೂ ಲೈವ್ ಡಿ.ವಿ.ಡಿಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ತಮ್ಮದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅವರು, ಪಂಥೇರಾದ “ವಾಕ್‌”, ಐರನ್‌ ಮೈಡನ್‌ನ “ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಬ್ಲೇಡ್‌” ಹಾಗೂ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸಬ್ಬತ್‌ನ “ಪ್ಯಾರನಾಯ್ಡ್‌” ಮುಂತಾದ ಪ್ರಧಾನ ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ ಮುದ್ರಸಿದರು. ಅವರು ಆಫ್ಟರ್ ಲೈಫ್‌, ಆಲ್ಮೋಸ್ಟ್‌ ಈಸಿ, ಬ್ಯಾಟ್‌ ಕಂಟ್ರಿ, ಬೀಸ್ಟ್ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಹ್ಯಾರ್ಲೊಟ್ ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಷ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾಟರ್ಡ್‌ ಎಂಬ ಐದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಿಟಾರ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಡಿ.ವಿ.ಡಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲೂ ಗಿಟಾರ್ ಸೋಲೋ ಅನ್ನು ಹಾಗೂ ರಿಫ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಲೀಡ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೀಡಿಂಗ್‌ನ ಸೋಲ್ಡ್‌-ಔಟ್‌ ಸಂಗೀತಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ತಂಡ ಎಮ್‌.ಶಾಡೋ ಅವರ ಗಂಟಲುನೋವಿನಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಲೀಡ್ಸ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅವರ ರೀಡಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಹಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ತಂಡ ತನ್ನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿತು.
ಸಲ್ಲಿವಾನ್‌ರ ಸಾವಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದ ಅನುಕಂಪದ ಮಾತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೆನೆಜರ್ ಲ್ಯಾರಿ ಜಾಕೊಬ್ಸನ್‌ ಅವರು ಸಲ್ಲಿವಾನ್ ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆಗೆ ಹೇಗೆ ದಯಾಳುವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಜಾಕೋಬ್ಸನ್‌ ಅದೇ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಲ್ಲಿವಾನ್‌ನ ಸಾವಿಗೆ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಜನವರಿ 5, 2010ರಂದು ಖಾಸಗಿ ದೇಹ ಧಫನ್‌ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದಿ ರೆವ್‌ಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರೊಫೆಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿನಿಯರ್, ಬ್ರಿಯಾನ್ ಹ್ಯಾನರ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಜನವರಿ 6, 2010ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿವಾನ್‌ರ ದೇಹವು ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಹಂಟಿಂಗ್‌ಟಾನ್ ಬೀಚ್‌ನ ಗುಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಸಿಮೆಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ನ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ದಿ ರೇವ್‌ ಅವರ ಮರಣದ ಕುರಿತ ನುಡಿಚಿತ್ರವೊಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ದಿ ರೇವ್‌ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಮಡಿದ ಸಂಗೀತಕಾರನಿಗೆ ಅಂತಿಮ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಝಾಕಿ ವಿಂಜೆಯಾನ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಸ್ನೇಹಿತನ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, “ನಾನು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿಯೂ ಜಿಮ್ಮಿ ನನ್ನೊಂದಿಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣೀರುಗರೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದ್ದೇನೆ.ಎಂದೆಂದಿಗೂ” ಎಂದು ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿದಿದ್ದರು.
ಈ ಸಂಗೀತ ತಂಡ ಹೊಂದಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು “ಡೆತ್‌ಬ್ಯಾಟ್‌” ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವೇಂಜ್ಡ್‌ ಸೆವೆನ್‌ಫೋಲ್ಡ್‌ ತಂಡದ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಸ್ನೇಹಿತ ಮಿಖಾ ಮಾಂಟೇಜ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಈ ಚಿಹ್ನೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಡಿವಿಡಿ, ಆಲ್‌ ಎಕ್ಸೆಸ್‌‌ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಲ್ಬಂನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವರ್ ಮೇಲೂ ಈ ಚಿಹ್ನೆ ರಾರಾಜಿಸಿದೆ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಂಡದ ಗೆಳೆಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ರಕಮ್‌ ರಚಿಸಿದ್ದು.
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾವಲಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಬುರುಡೆಯಾಗಿದ್ದ ಡೆತ್‌ಬ್ಯಾಟ್‌ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಂತರ ಬಾವಲಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ ಪೂರ್ತಿ ಮನುಷ್ಯಾಕೃತಿಯ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವಾಗಿ ಸುಧಾರಣೆಗೊಂಡಿತು. ಅದನ್ನು ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಈವಿಲ್‌ ಆಲ್ಬಂನ ಕವರ್ ಮೇಲೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಸೌಂಡಿಂಗ್ ದ ಸೆವೆಂಥ್ ಟ್ರಂಫೆಟ್ ಕವರ್ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಕೃತಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ . ಹಾಗೆಯೇ ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುವ ಡೆತ್‌ಬ್ಯಾಟ್‌ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ “ಬ್ಯಾಟ್ ಕಂಟ್ರಿ”, “ವಾರ್ಮ್‌ನೆಸ್ ಆನ್ ದ ಸೋಲ್” ಹಾಗೂ “ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಅಕ್ಲೈಮ್‌” ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಏಕಗೀತೆಗಳ ಕವರ್‌ಗಳ ಮೇಲೂ ಡೆತ್‌ಬ್ಯಾಟ್‌ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
2009 ಡಿಸೆಂಬರ್ 28ರಂದು 28ರ ಹರೆಯದ ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಜೇಮ್ಸ್‌ “ದಿ ರೇವ್” ಸಲ್ಲಿವನ್ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಸಾವಿನ ರಹಸ್ಯ ಬಗೆ ಹರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೂ 2010 ಜೂನ್‌ 9ರಂದು ಮರಣದ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ ಹೊರಬಿತ್ತು. “ಆಕ್ಸಿಕೊಡೋನ್‌, ಆಕ್ಸಿಮಾರ್ಫೋನ್‌, ಡೈಯಾಜೆಪಮ್‌/ನಾರ್ಡಿಯಾಜೆಪಮ್‌ ಹಾಗೂ ಇಥನಾಲ್‌ ಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಪಾಲಿಡ್ರಗ್ ಇಂಟಾಕ್ಸಿನೇಷನ್‌ನಿಂದ” ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು . ಈ ಕುರಿತು ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಗೀತ ತಂಡ, ದಿ ರೇವ್‌ ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಮರುಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು.
ಅವೇಂಜ್ಡ್‌ ಸೆವೆನ್‌ಫೋಲ್ಡ್ ತಂಡ ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ತಂಡಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಡ್ ರಿಲಿಜನ್‌, ಗನ್ಸ್ ಎನ್‌’ ರೋಸಸ್‌, ಐರನ್ ಮೈಡನ್, ಪಂಥೇರಾ, ಡ್ರೀಮ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಮೆಟಾಲಿಕಾ, , ಅಲಿಸ್ ಇನ್ ಚೈನ್ಸ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್, ಕರೋಶನ್‌ ಆಫ್ ಕನ್‌ಫರ್ಮಿಟಿ, ದ ಮಿಸ್‌ಫಿಟ್ಸ್‌, ಸ್ಲೇಯರ್, ದ ವಾಂಡಲ್ಸ್, ರೇಜ್ ಅಗೈನೆಸ್ಟ್ ದ ಮಿಷಿನ್, ಕಾರ್ನ್‌, ಡೆಫ್‌ಟೋನ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳಿವೆ .
ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಸಂಗೀತ ತಂಡವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತಾವು ಹೊಂದಿದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಾಕಷ್ಟು ಫಲವುಂಡದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಅಮೆರಿಕದ ಹೆವಿಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ತಂಡ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕೂಡ ಅವೆಂಜ್ಡ್ ಸೆವೆನ್‌ಫೋಲ್ಡ್ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂದಿದೆ. ಅವೆಂಜ್ಡ್ ಸೆವೆನ್‌ಫೋಲ್ಡ್ ತಂಡ ದಶಕದ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಗಿಟಾರ್‌ನ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಅವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಲ್ಬಂನ ಮಿಕ್ಸಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಜುಲೈ 27ರಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಿಂದ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಕುರಿತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಸಂಗೀತಾಭಿಮಾನಿಗಳು ತೆರೆದ ಹೃದಯದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.’ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌’ನಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬಂಗೆ 9.1 ಅಂಕ ದೊರಕಿದ್ದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಅವೇಂಜ್ಡ್‌ ಸೆವೆನ್‌ಫೋಲ್ಡ್‌ ತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಲ್ಲಿವನ್‌ ಕುಟುಂಬ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಆತನನ್ನು ಪೊರೆದ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಆತನ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
ಜಾಲದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜಾಲದ ಅಂಶ ಅಥವಾ ರವಾನಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಕೊಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವು ಕ್ರಿಯಾಸಂಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ತ್ವವು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ರವಾನಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಮಾಪನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಲ್ಲ. ಜಾಲದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆಯಲ್ಲೂ ಸಂಕೇತಮೂಲ ಗಳನ್ನು ತುದಿ-ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. -- .ಒಂದು ಕೊನೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದರ ವರೆಗಿನ ಸಂವಹನದ ಕೊಂಡಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವಿದಾಗಿದೆ. ರವಾನಾ ಪಥದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಕ ಗಳು, ಉದ್ದಿಷ್ಟ ವಿಳಾಸದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಮೂಲಾರ್ಧದ ಮುಂದಿನ ಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಫಲವಾಗಿ, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ರವಾನೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅವಿಶ್ವಸನೀಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಬಹುದು. ಜಾಲದ ರಚನಾ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ರವಾನೆಯ ಸಂಪರ್ಕ-ಪ್ರಧಾನದ ಮಹತ್ವದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಇದು ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ. ವಿಶ್ವಸನೀಯತೆಯ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆಳಕಂಡ ದೋಷಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ:
ತಪ್ಪಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ '' ಕಂತನ್ನು '' ಕಂತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರೂ, '' ಕಂತು '' ಕಂತಿನ ಮಂಚೆಯೇ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ತಲುಪುವುದು. ಮಾರ್ಗ-ನಿರ್ಣಯವು ಕ್ರಿಯಾಸಂಬದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಹಾಗೂ ಮುಂಚೆ ರವಾನೆಯಾದ ಮಾಹಿತಿ-ಕಂತುಗಳ ಪಥ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿರದ ಕಾರಣ, ಮಾಹಿತಿಯ ಮೊದಲ ಕಂತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುತ್ತಿಬಳಸುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ಯಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ಒದಗಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸಹಾಯವೆಂದರೆ, ಮಾರ್ಗ-ನಿರ್ಣಯದ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ಸಮ್ ‌ ಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಐಪಿ ಕಂತು ಶಿರೋಲೇಖವು ದೋಷಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು. ಈ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ದೋಷಪೂರಿತ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತೆಗೆದು ತ್ಯಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ತುದಿ-ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ ರವಾನಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೂ, ಅಂತರಜಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಸಂದೇಶ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸೂಚನೆ ರವಾನಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, 6 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗನಿರ್ಣಯ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತ ರವಾನೆಯ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಲು, ಐಪಿ ಶಿರೋಲೇಖ ಚೆಕ್‌ಸಮ್‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆ.
ಇಂತಹ ವಿಶ್ವಸನೀಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ಮೇಲ್ನೋಟದ ಮೇಲ್ಪದರ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾಹಿತಿಯ ಕಂತುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಸೇರಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಪದರವು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೆಲಕ್ಷಣ ಕೂಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಂತರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗೆ ರವಾನಿಸುವುದು.
ವಿಶ್ವಸನೀಯತೆಯ ವಿಚಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಶಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಸಂಬದ್ಧ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಪಥವೊಂದು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂತಹದ್ದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಥವು ಕೋರಲಾದ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಖಾತರಿ ನೀಡದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಂತುಗಳ ಗಾತ್ರವು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನ್ವಯಿಕೆಯು ಸರಿಯಾದ ರವಾನಾ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡಬೇಕು. ಅನ್ವಯಿಕೆ ಮತ್ತು ಐಪಿ ನಡುವಣ ಮೇಲ್ಪದರ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಈ ಹೊಣೆಯುಂಟು. 6 ಬಳಸುವಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕೊಂಡಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನತ್ತ ಸಾಗುವ ಇಡೀ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಥಕ್ಕಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ರವಾನಾ ಏಕಾಂಶದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅನುಕೂಲಗಳಿವೆ. 4 ಅಂತರಜಾಲ ಪದರವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಒಡೆದು ರವಾನಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಪ್ಪಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರವಾನೆಯಾದ ಸಣ್ಣ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲು ಐಪಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ರವಾನಾ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಎಂಬುದು, ಮಾಹಿತಿ ಕಂತನ್ನು ಎಂಟಿಯುಗಿಂತಲೂ ಕಿರಿದಾದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರ ಮಾಹಿತಿ-ಸಂಪುಟ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಸಂದೇಶ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಎಂಟಿಯು ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಐಪಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮಾಹಿತಿ-ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಸಣ್ಣ ಕಂತುಗಳನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ , ಆಗ 1974ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 'ಎ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ ಇಂಟರ್ಕನೆಕ್ಷನ್‌' ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ವಿಂಟ್‌ ಸರ್ಫ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಬ್‌ ಕಾಹ್ನ್‌, ಘಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಹಿತಿ-ಕಂತು ಬದಲಾವಣೆ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ-ಪ್ರಧಾನವಾದ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ-ಸಂಪುಟ ಸೇವೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರವಾನಾ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಮಾದರಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಆನಂತರ, ಒಂದೇ-ಕಡೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ರವಾನಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 'ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣ' ಎನ್ನಲಾದ ರಚನೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ-ಪ್ರಧಾನ ಪದರದಲ್ಲಿ ರವಾನಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಅಂತರಜಾಲ ಪದರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಟಿಸಿಪಿ/ಐಪಿ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಆದರೂ, ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಸಂಪುಟ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಂತರಜಾಲಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡುವ ನಿರ್ಣಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವೂ ಸಹ ಒಂದು. ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ಐಪಿವಿ4 ಇಂದು ಅಂತರಜಾಲ ಪದರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಬಲ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 4ರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐಪಿ ಮಾಹಿತಿ-ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಐಪಿವಿ4ನ್ನು 1981ರ ಆರ್‌ಎಫ್‌ಸಿ 791ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಐಪಿವಿ4ರ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಯೇ ಐಪಿವಿ6. ವಿಳಾಸ ನಿರ್ಣಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯು ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಐಪಿವಿ4 32-ಬಿಟ್‌ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಐಪಿವಿ6 128-ಬಿಟ್‌ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಐಪಿವಿ6 ಆವೃತ್ತಿಯ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದು ಆಗ 2008ರ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, ಐಪಿವಿ6ಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ 1977ರಿಂದ 1979ರ ವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾದ 0ರಿಂದ 3ರ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಐಪಿವಿ4ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಐದನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು, ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರವಾಹ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ಎಂಬ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಐಪಿವಿ4ರ ಬದಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಮಾದರಿಗಳಿಗಾಗಿ, ಆರರಿಂದ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು: ಎಸ್‌ಐಪಿಪಿ (ಸಿಂಪಲ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌ ಪ್ಲಸ್‌ ಇಂದು ಇದನ್ನು ಐಪಿವಿ6 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ), / , ಮತ್ತು . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಆರನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಐಪಿವಿ6 ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಐಪಿವಿ9 ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ವಿವರ-ಕಥೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೋರಿಕೆ ಯನ್ನು ಐಇಟಿಎಫ್‌ 1994ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್‌ ಮೂರ್ಖರ ದಿನ ದ ನಗೆಹನಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಐಪಿವಿ9 ಮತ್ತು ಐಪಿವಿ8 ಎನ್ನಲಾದ ಇತರೆ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳೂ ಸಹ ಕೆಲ ಕಾಲ ಮೂಡಿಬಂದಿದ್ದವು, ಅದರೆ ಇವು ಉದ್ದಿಮೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ) ಎಂಬುದು, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಸಂಪುಟ ಬಳಸಿ ದತ್ತಾಂಶ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಕಂತುಗಳಾಗಿ ರವಾನಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಹನಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ. ಜಾಲಗಳ ಸರಹದ್ದುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಂತುಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಕಾರಣ, ಇದು ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ.
ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಸಂಪುಟದ ಅಂತರಜಾಲ ಪದರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸರಿಪಡಿಸುವ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಮಾಹಿತಿ-ಕಂತುಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಇಂದ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ರವಾನಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ವಿಳಾಸ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಡಕುಗೊಂಡ ಮಾಹಿತಿ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕೋಶೀಕರಿಸಲು ಶಿಸ್ತು ಬದ್ದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ವಿಂಟ್‌ ಸರ್ಫ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಬ್‌ ಕಾಹ್ನ್‌ ಅವರು 1974ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೂಲತಃ ರವಾನಾ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಯೋಜನೆ ಯಲ್ಲಿ, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ದತ್ತಾಂಶ-ಕಂತು ರವಾನಾ ಸೇವೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು, ಸಂಪರ್ಕ-ಪ್ರಧಾನವಾದ ರವಾನಾ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ). ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಟಿಸಿಪಿ/ಐಪಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ' 4 ) ' ಎನ್ನಲಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅಂತರಜಾಲದ ಪ್ರಬಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 6 ) ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ 6ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, 4 ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಐಪಿ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ವಿಷಯ ಸೂಚಿಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ವಿಳಾಸವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ, ಮೂಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ-ಕಂತುಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವುದು, ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಎರಡು ಕಾರ್ಯಗಳುಳ್ಳ ವಿಳಾಸ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಡಚಣೆಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ನಿಗದಿತ ತಾರ್ಕಿಕ ಸ್ಥಳ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಶಿರೋಲೇಖ ವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂತಿಗೂ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ 'ಕೋಶೀಕರಣ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಐಪಿ ಎಂಬುದು ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ವಾಗಿದೆ. ರವಾನೆಗೆ ಮುಂಚೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಂಡಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಅತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಚಾರಗಳೆಂದರೆ ದೋಷಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆ,ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿಳಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಣಯ ವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜಾಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಐಪಿ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ; ಹಾಗೂ, ಐಪಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಳಾಸಗಳ ಉಪಜಾಲಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಡತಡೆ ನಿವಾರಣಾ ವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ಅವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅಂತರಜಾಲ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಐಪಿ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಣಯ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಐಪಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಲಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಐಪಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಪುಟಗಳ ರವಾನಾ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು, ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ದ್ವಾರ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ದ್ವಾರ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಅಂತರಜಾಲ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ವಿವಿಧ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ. ಕೂಲಂಕಷವಾದ ಭೇದ್ಯ ಮಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಐಇಟಿಎಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಈ ವಿಚಾರದ ಬಗೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿದರ್ಭದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಸ್ತೆಗಳು, ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದಗ್ಯೂ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅವಕಾಶವಾದೀ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಬೀರಲು ಸೋತಿವೆ. ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಐಎನ್‌‍ಸಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ನಾಯಕರುಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ - ಬಿಜೆಪಿ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನಿತ್ತಿದೆ.
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗಗಳಿಗೆ ತವರೂರಾದ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಹಸಿರಾದ ಸಮೃದ್ಧ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ವಿದರ್ಭ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹುಲಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ, ಅಮರಾವತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಘಾಟ್ ಹುಲಿಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ, ಚಂದ್ರಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಡೋಬ ಅಂಧಾರಿ ಹುಲಿಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರ್‌‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪೆಂಚ್ ಹುಲಿಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ.ಗೊಂಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗ್ಜಿರಾ ವನ್ಯ ಜೀವಿ ಧಾಮ ಮತ್ತು ನವೆಗೊನ್ ಬಾಂದ್‌‍ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿದರ್ಭದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಷ್ಟು ಸಂಪತ್ಭರಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು 1955ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, 575.78 ಕಿಲೋಮೀಟರ್2 ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವ ತಡೋಬ ಹುಲಿಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತದ 25 ಹುಲಿಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ ಹತ್ತಿ, ಕಿತ್ತಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಯಾಬೀನ್‌ಗಳು. ಅಮರಾವತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ ಜೊವರ್, ಬಾಜ್ರ ಮತ್ತು ಭತ್ತ. ಯಾವತ್ಮಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಗೋಂಡಿಯಾ ಎಂಬುದು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.ಗೋಂಡಿಯಾವನ್ನು ಭತ್ತದ ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದರ್ಭ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. 1 ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್‌ ‍3,750-ಕೋಟಿ ರೂ ವಿದರ್ಭಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಧನ ವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಆರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ ಪಿ.ಸಾಯಿನಾಥ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಫಲವಾದ ಯತ್ನವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವಿದರ್ಭವು ದಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾತ್ಪುರ ರೇಂಜ್ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಿದರ್ಭ ಪ್ರಾಂತದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ. ಅಮರಾವತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೆಲ್ಗಾಟ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾತ್ಪುರ ರೇಂಜ್‌ನ ಉತ್ತರದ ಉಪಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ದಖನ್ ಲಾವಾದ್ರವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿದರ್ಭದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗೋಂಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವು ರೂಪಾಂತರದ ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆರೆಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬುಲ್ದನಾದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಅಥವಾ ಧೂಮಕೇತುವಿನ ಢಿಕ್ಕಿಯಿಂದಾಗಿ ಲೋನಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಡಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಗೋಂಡಿಯಾ, ಭಂಡಾರಾ, ಗಡಚಿರೋಲಿ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರ್‌ದ ಪೂರ್ವ‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಭೂಕಂಪ ವಲಯ 1ರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು 2ನೇ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಅದರಲ್ಲಿ 70%ರಷ್ಟು ವಿದರ್ಭದ 11 ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತತೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲದ ಕೊರತೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಅಗತ್ಯಗಳೆಡೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿದೆ. ವಿದರ್ಭ ಪದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯೆಂದರೆ ಹತ್ತಿ, ಆದರೆ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯು ಕೈಸೇರದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಅವರನ್ನು ತೀವೃ ಹತಾಶೆಗೆ ತಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈತರಿಗೆ ಬದಲಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಖಿನ್ನತೆಯು ಅವರನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದೂ ಸಹ ರೈತರು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತಿತರರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೊರೆಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ವಿದರ್ಭ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾಗಪುರ್‌ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬುಟಿಬೊರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಎಮ್‌ಐಡಿಸಿವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಮಿಹಾನ್ ಒಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಕು ಜಾಲವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಗಪುರ್‌‌ದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಾಗಪುರ್‌ನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ‌ಯಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಾಗಣೆ ಸರಕನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಸುವರ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಲ್ಲಾರ್‌ಪುರ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಚಂದ್ರಾಪೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಗದದ ತಯಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಘಟಕವಾಗಿದೆ.
ವಿದರ್ಭ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ, ನಾಗಪುರ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ದ 31.6%ರಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 21.3% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಛತ್ತಿಸ್‌ಗಢ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರಾಠವಾಡಾ ಮತ್ತು ಖಾಂದೇಶ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ, ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿದರ್ಭವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾಗಪುರ ವಿದರ್ಭದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ದ ಎಅರಡಮನೆಯ ರಾಜಧಾನಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ನಗರಗಳೆಂದರೆ ಅಮರಾವತಿ,ಅಕೋಲಾ, ಯಾವತ್ಮಲ್, ಚಂದ್ರಪುರ ಮತ್ತು ಗೋಂಡಿಯಾ. ವಿದರ್ಭ ದಲ್ಲಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಮರಾಠಿಯ ಉಪಭಾಷೆಯಾದ ವರ್ಹಾಡಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಡಳಿತವು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಯುಕ್ತಗೊಂಡು ಆತನೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಗ್ಪುರವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಜಾನೀತಿ, ನಾಗಪುರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಾಗಪುರ ಪೌರ ನಗರಪಾಲಿಕೆಯು ಕೂಡ ನಾಗಪುರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮರಾವತಿ ಮತ್ತು ಅಕೋಲಾ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ತಮ್ಮೆದೇ ಆದ ನಗರಸಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದ ನಡೆಸುವ ಕಾರ್ಪೋರೇಟರ್‌ಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಡ್‌ ಕೂಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ವಿದರ್ಭವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 10 ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಾಗಪುರ್‌ ಮತ್ತು ರಾಮ್ಟೆಕ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಚಿಮೂರ್ ಮತ್ತು ಗಡಚಿರೋಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಫುಲ್ ಪಟೇಲ್‌ ಗೋಂಡಿಯಾದ ಎಂಪಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಗೋಂಡಿಯಾ-ಬಂಢಾರಾ ಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ರಾಮ್ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿ ಸ್ಥಾನಗಳು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಡಚಿರೋಲಿ-ಚಿಮೂರ್ ಸ್ಥಾನಗಳು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿದರ್ಭದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿದ್ದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಖನಿಜವು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ. ವ್ಯವಹಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ ಚಂದ್ರಾಪೂರ್ ಅಮರಾವತಿ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರ್‌. ನಾಗಪುರ್‌ ಇದು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಮರಾವತಿಯು ಸಿನಿಮಾ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಾಪೂರ್ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಐಎಲ್‌ಟಿ ಎಮ್‌ಇಎಲ್‌, ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಬೋನ್ಸ್ಲೆ ರಾಜಾಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಾಗಪುರ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ. 1818ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೇಯ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮರಾಠಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತ ನಂತರ, ನಾಗಪುರ್‌‌ ಪ್ರಾಂತದ ಮೇಲೆ ಬೋನ್ಸ್ಲೆಯ ಆಧಿಪತ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. 1853ರಲ್ಲಿ ನಾಗಪುರದ ಕೊನೆಯ ಮಹಾರಾಜ ಸತ್ತ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಗಂಡು ಸಂತಾನವಿರದ ಕಾರಣ ನಾಗಪುರ್‌‌ ಪ್ರಾಂತವು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿತು. 1861ರಲ್ಲಿ ನಾಗಪುರ್‌ ವಿಭಾಗವು ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ರಾಜ್‌'ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಯಿತು .
2001ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿದರ್ಭದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 20,630,987ರಷ್ಟಿದೆ. ಖನಿಜಗಳು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲು, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯು ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಟಾಟ ಸಮೂಹವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕಾ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ನಾಗಪುರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು, ಮೊದಲು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ವೀವಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇದು "ಎಂಪ್ರೆಸ್ ಮಿಲ್ಸ್" ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು, 1 ಜನವರಿ 1877ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಇದನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಎಂಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
2001ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿದರ್ಭದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 20,630,987. ಹಿಂದೂಧರ್ಮವು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಭಲ್ಯವಿರುವ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಎರಡನೇಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕರಿಸುವ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕರಿಸುವ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿರುವ ದಲಿತ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಚಳುವಳಿಯ ಅನುಕರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ವಿದರ್ಭವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಖನಿಜ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದು ಕೋಮು ಗಲಭೆಯ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದರ್ಭವು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಯ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ.
1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಾದ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರಾರ್‌ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು. 1956ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಾಂಬೆ ರಾಜ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ವಿಲಿನದಲ್ಲಿ ವಿದರ್ಭವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 1960ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ವಿದರ್ಭವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.
ವಿದರ್ಭವು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 62 ವಿಧಾನಸಭೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗಪುರ್‌ ನಗರವು 6 ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ. ನಾಗಪುರ್‌ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನವು ನಾಗಪುರ್ ವಿಧಾನ ಭವನ‌ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಕು ಜಾಲ, ನಾಗಪುರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿಹಾನ್‌ನನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಎಷ್ಯಾದಿಂದ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಪೂರ್ವ ಎಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಭಾರಿ ಸರಕನ್ನು ಸಾಗಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ವನ್ನೊಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರಾಪೂರ್, ಗೋಂಡಿಯಾ, ಗಡಚಿರೋಲಿ, ಭಂಡಾರಾ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಖನಿಜ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅದಿರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಂದ್ರಾಪೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದೇ 29 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಂಭವನೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕಾ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಮರಾವತಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರಾರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1853ರವರೆಗೂ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ನಿಜಾಮನಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ನಿಜಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅರಾಜಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮೇಲೆ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 1903ರಲ್ಲಿ ಬೇರಾರ್ ಕೂಡ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.
೧೮೫೩ :- ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೊಘಲ್ ಮತ್ತು ಮರಾಠಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲಿ. ನಾಗಪುರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ’ನಾಗಪುರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ’ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.