polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ನಡೆಸುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಥವ ಯಜಮಾನನ ಕೈಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೋಲಿ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆವಷ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂರ್ವಜರ ತಿಥಿಯಂದು ನಡೆಯಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವರ್ಷವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದು ಸಿದ್ದಿಯರಲ್ಲಿ ತಿಥಿಯನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮದವರಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯಿಲ್ಲ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿದ್ದಿಗಳು, ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಸಿದ್ದಿ ಎಂಬ ಬುಡುಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಇವರು ಆಗ್ನೇಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಬಂಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈಗಾಗಲೇ ಧೃಢೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಸಾಗಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಸಿದ್ದಿ ಜನರನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂದಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾಪುರ, ಹಳಿಯಾಳ್, ಅಂಕೋಲ, ಮುಂಡ್ಗೋಡ್ ಮತ್ತು ಸಿರಸಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖನಪುರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಘಟ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿ ಬುಡುಕಟ್ಟವರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಜನಾಂಗದ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕಿದ ಅನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ, ಸಿಂಧ್‍ನ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡರು.
ಸಿದ್ದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಮರ್ಯಾದೆ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪದ ಸಿದ್ದಿ. ಇದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ 'ಸಾಹೆಬ್' ಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಬರು, ಈ ಸಿದ್ದಿ ಬುಡುಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಈ ಅರಬರು 'ಸಯ್ಯಿದ್' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂಬುದು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಸಿದ್ದಿ ಎಂಬ ಜನಾಂಗಕ್ಕಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು 'ಹಬ್ಷಿ'. ಈ ಶಬ್ದವೂ ಕೂಡ ಅರಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೆಯೆ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹದಿನಾರು-ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಗೋವಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅನೇಕ ಸಿದ್ದಿಯರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಷ್ಠಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ತಾವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಇಂದು ಕಾಣಬಹುದಾದ ಸಿದ್ದಿಯರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನೂ, ಕೂಲಿಯನ್ನೂ, ಮತ್ತು ಕೆಲವರು, ಮನೆ ಆಳುಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗೋವಾದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಮೊದಲ ಸಿದ್ದಿ ಜನಾಂಗವು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂದು, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಮಾದತೊಡಗಿದರು. ಎಲ್ಲಾಪುರದ ಸಿದ್ದಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿದ್ದಿ ಬುಡುಕಟ್ಟಿನವರು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತಾರೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಕಟಾಹಕ್ಕೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿದ್ದುವು. ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳನೆಂದು ಬಿರುದಾಂಕಿತನಾದ ಒಂದನೆಯ ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ 1025ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆತ್ತಿಹೋದನೆಂದು ತಿರುವಾಳಂಗಾಡು ತಾಮ್ರಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ, ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿ, ಕಡಾರಂ ದೊರೆಯಾದ ಸಂಗ್ರಾಮ ವಿಜಯೋತ್ತುಂಗವರ್ಮನನ್ನು ಅವನ ಅಶ್ವಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಡಿದು, ಆ ದೊರೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಐಶ್ವರ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀವಿಜಯ, ಪಣ್ಣೈ, ಮಲೈಯೂರ್ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡನೆಂದೂ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಡಾರಂ ಕೂಡ ಇವನ ಸ್ವಾಧೀನವಾಯಿತೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಕಡಾರಂ ಎಂಬುದು ಕಟಾಹದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೆ ಅದು ಶ್ರೀವಿಜಯಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳನ ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗೆ ಕಾರಣವೇನೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳನ ತಂದೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹಭಾವವೇ ಇತ್ತು. ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೂ ಈ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆದುಬಂದಿತ್ತು. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ 1014-1025ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ನೇಹ ವೈರವಾಗಿ ತಿರುಗಿದ್ದಾದರೂ ಏಕೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಗಾನದಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ, ಶೈಲೇಂದ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನೌಕಾಶಕ್ತಿಯೆಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಲು ಈ ವಿಜಯಯಾತ್ರೆ ಕೈಕೊಂಡಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಭಾರತಕ್ಕೂ ದೂರ ಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೂ ನಡುವಣ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದುವುದು ಇವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು. ತಮಿಳು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಣಿಮಂಗಳಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕಟಾಹದ ಮೇಲೆ ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳನ ಅಧಿಕಾರ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಡೆಯಿತೆಂಬ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಿಖರವಾದ ಆಧಾರಗಳೇನೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ.
ಅನಂತರ 1068ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಕಟಾಹದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನೆಂದೂ ಅನಂತರ ಇದನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನೆಂದೂ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಶಿಸಿಹೋದಂತೆ ಕಟಾಹದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುರಾಣಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದುದೆಂದೂ ಕಟಾಹ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಕೆಲವು ಪುರಾಣಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣದ್ವೀಪವೇ ಇದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕಟಾಹ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣದ್ವೀಪಗಳು ಭಿನ್ನವಾದವೆಂಬುದು ಕಥಾಸರಿತ್ಸಾಗರದಿಂದ ವೇದ್ಯವಾಗುವ ಅಂಶ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಇದು ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪೀನಾಂಗ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಈಗಿನ ಕೆಡ್ಡಹ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಕಟಾಹ : ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಥಳ.ಈಗ ಇದು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ.
ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಮೂರು ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ: ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಸಸ್ಯಗಳು, ರಕ್ಷಣಾ , ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಾನಿಯ ಸಾಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಮಶಗಳು ಸಸ್ಯ ಅವಶೇಷಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ ಶಾಖಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ದೀರ್ಘ ಮೀಸೋಜಾಯಿಕ್ ವಿದ್ಯಮಾನ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ತಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ವಿಕಸನ ನಂತರ ಇಪತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗೆ, ಸಸ್ಯಗಳು ಸಂಧಿಪದಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಿವೋನಿಯನ್ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಕೀಟಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಮತ್ತು ರಿನಿ ಚೆರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಜೀವಿಗಳು "ಪಿಯರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೀರುವಿಕೆ ತಂತ್ರವನ್ನುಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಹಾರಿಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳು ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.ಸಸ್ಯಗಳು, ಪಾಚಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರೀಯಾ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳು ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಜೀವಂತ ಸಸ್ಯಗಳು ತಿನ್ನುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ರೋಗಕಾರಕಗಳು , ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಸಸ್ಯಗಳು ತಿನ್ನುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಇವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳ ದೇಹದಿಂದ ಪೋಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನುಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಾವಲಂಬಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನುಭೋಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಥೀಮ್ ತನ್ನದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಂದಿನ 75 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಂಗಗಳು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಕಸನ ಹೊಂದಿದವು. ಮಧ್ಯಮ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯನ್ ರವರೆಗೆ 330,9 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೇಲ ಆಹಾರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಅಂಗದ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ ವಿಕಸನ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ದಿಂದ100 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ; ಈ ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಧಿಪದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚು, ಈ ಆರಂಭಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಗುರುತು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಹೋಲ್ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮೇಲ್ಮೈ ದ್ರವ ಆಹಾರ ಎಂದು ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಾಸದ, ಪರ್ಮಿಯನ್ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಂಗರಚನೆ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸಲು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ.ತಮ್ಮ ಸಸ್ಯ ಆಹಾರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ರುಬ್ಬುವ ಅಳವಡಿಸಿದ ಹೊಂದಿವೆ. ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ರುಬ್ಬುವ ಹುಲ್ಲು, ಮರದ ತೊಗಟೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ಕಠಿಣ ಸಸ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಾಪಕ ಚಪ್ಪಟೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಸಲ್ಫೊನಮೈಡ್ ಔಷಧಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ ಪ್ರೋಂಟೋಸಿಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ವಿರುದ್ಧ ಗುಣಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ವೈದ್ಯ ಹಾಗೂ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಲಭಿಸಿತು . ಆದರೆ ಹಿಟ್ಲರ್ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದ ಜರ್ಮನಿಯ ಈ ಪೌರನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಿಟ್ಲರನ ಮರಣಾನಂತರ, 1947ರಲ್ಲಿ, ಡೊಮಾಖ್ ಸ್ವೀಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ನೊಬಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಪಡೆದ. ಆದರೆ, ಬಹುಮಾನದ ಹಣ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಡೊಮಾಕ್ನ ವಿದ್ಯಾರಂಭದ ವೇಳೆ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಸಮರಾನಂತರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಆಮೇಲೆ 1921ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ.
ಡೊಮಾಕ್ ತೀವ್ರಸೋಂಕುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯ ಮೇಲೂ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. 1947ರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವನು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಏಡಿಗಂತಿ ರೋಗದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನೂ ಆಗಿದ್ದ.
ತಮಾರಾ ಅವೆರ್ಬುಚ್‌ರವರು ಉರುಗ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹನ್ನೆರಡನೆ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ, ಬ್ಯೂನಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಂದೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಜೆರುಸಲೆಮ್ನ ಹೀಬ್ರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡಿಗ್ರಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ, ರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಹೀಬ್ರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಇಸ್ರೇಲಿನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಎಂ.ಐ.ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದರು. ಎಂ.ಐ.ಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಿರಿಯ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು, ಬಹಳ ಮಿತವ್ಯಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು.
ತಮಾರಾ ಅವೆರ್ಬುಚ್ ಫ್ರೀಡ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ರವರು ಬಯೊಮೆತಮೆಟಿಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್,ಬಾಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಯೊಶೊಶಿಯಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಲೈಂಗಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರು ರೇಬೀಸ್ ಹರಡುವ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲಸ ಅಂತರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ. ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾದ ಎಚ್ಐವಿ/ಏಡ್ಸ್, ಹಾಗೆಯೇ ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೈಮ್ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಅನೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ.
ತಮಾರಾ ಅವೆರ್ಬುಚ್ ಫ್ರೀಡ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ರವರು ನ್ಯೂ ಅಂಡ್ ರೆಸುರ್ಗೆಂಟ್ ಡಿಸೀಸ್ ಗ್ರುಪ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆ. ಅವರು ರೋಗಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜಾಗೃತಿಯ ಕುರಿತು ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇವರು ರಾಬರ್ಟ್ ವುಡ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್‌ನ ಬಯೋ ಅಂಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಮ್ಯಾಥೆಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಹಯೋಗದ ಫಲವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಲೈಂಗಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.
ಡಾ.ರಿಚರ್ಡ್ ಲೆವಿನ್ಸ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಮನ್ ಎಕಾಲಜಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು. ಇವರ ೮೫ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಸಮಿತಿಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ತಮಾರಾ ಅವೆರ್ಬುಚ್ ಫ್ರೀಡ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ರವರಿಗೆ ವಹಿಸಿದರು. ಹೆಗೆಲಿಯನ್ ಥೀಮ್ ದಿ ಟ್ರುಥ್ ಇಸ್ ದಿ ವ್ಹೊಲ್ ಕುರಿತು ಎರಡು ದಿನಗಳ ವರ್ಕಶಾಪ್ ನಡೆಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾ. ರಿಚರ್ಡ್ ಲೆವಿನ್ಸ್‌ನವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವುದು ಈ ವರ್ಕಶಾಪ್‌ನ ಉದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜತರಂಗಿಣಿ ಕೇವಲ ರಾಜರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ; ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಆಕರ. ರಾಜಾಸ್ಥಾನದವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಬರೆದ ರಚನೆಯಾದರೂ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜನತೆಯ ಜೀವನಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯ ಆವರಣದವರ, ಅಂತಃಪುರದವರ ಸೋಗುಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿಜಾಂಶವನ್ನೂ ಕಲ್ಹಣ ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತಾನೆ. ಆರ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾರವಾದ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಡೆ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯತೊಡಗಿದ ಅತ್ಯಾಚಾರವನ್ನು ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಜಾ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳದೇ ಅಲ್ಲದೆ ನೀಚರೂ ಧೂರ್ತರೂ ಆದವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳೂ, ಪ್ರಜಾಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೆರೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ದೇವಾಗಾರಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ದಾನಿಗಳ ವರ್ಣನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಯ ಈ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಭಾರತೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶೀ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದೆ.
೧೮೩೫ರಲ್ಲಿ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೈಗೊಂಡರು; ಅನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಇದರ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರಗಳು ಆದವು. ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಯ್ಸ್‌ ಇಡೀ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಿಸಿದ. ಅನಂತರ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ದಿವಂಗತ ಆರ್.ಎಸ್. ಪಂಡಿತ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ಇದು ನೆಹರೂ ಅವರ ಮುನ್ನುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ರಾಜತರಂಗಿಣಿ ಕಾವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಂಗಮವಾದದ್ದು. ಇಲ್ಲಿಯ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಧುರ್ಯ, ಕಾಂತಿಗುಣಗಳು ಮನೆ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿರುವಂತೆ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾದಿ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಸಾಲ್ಗೊಂಡು ಸಂದಣಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಂತರಸವಂತೂ ಉಕ್ಕಿಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಾವ್ಯ-ಇತಿಹಾಸ ಎರಡನ್ನೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಂತೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಕಲ್ಹಣನ ಸಿದ್ಧಿ ಅದ್ಭುತ.
ಕಲ್ಹಣನ ಜೀವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸ್ಥಿತಿ ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಸೈನಿಕರಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಶಿಸ್ತು ಶೂನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ದ್ರೋಹಿಗಳಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಕಪಟಿ ಪುರೋಹಿತರು, ಸುಖಲೋಲುಪ ಜನತೆ ಇವರಿಂದ ದೇಶ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೋಸ, ಪಿತೂರಿ, ಕೊಲೆ, ಜಗಳ, ಸುಲಿಗೆಗಳು ದೇಶದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಾ ಹಾ ಕಾರವನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದುವು.
ತತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಮುಂದಿನ ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಇಡಿಯ ದೇಶವೇ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಕೈವಶವಾಗಲು ಕಾರಣವಾದುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಹಣನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿರುವ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ ಜೋನರಾಜ, ಶ್ರೀವರ, ಪ್ರಾಜ್ಯ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುಕ.
ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ಕೀರ್ಣ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳು, ತಾಮ್ರ ಪಟಗಳು, ದಾನ ಪತ್ರಗಳು, ತಾಳೆಯೋಲೆಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಈತ ಬಹು ಶ್ರಮದಿಂದ ಶೇಖರಿಸಿದ. ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಾವಳೀಕಥೆಗಳು, ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ನೀಲಮತ, ಸುವ್ರತ, ಕ್ಷೇಮೇಂದ್ರ, ಹಾಲರಾಜ, ಪದ್ಮಮಿಹಿರ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಪುರ್ವಾಗ್ರಹದೋಷ ಬಾರದಂತೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಾಜರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡಿದುದಾಗಿ ನಿಸ್ಸಂಧಿಗ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ಜನ ಜೀವನದಲ್ಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಏರು-ಪೇರುಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪುರಾಣಕಾಲದಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವಿತಕಾಲದ ವರೆಗಿನ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಕಲ್ಹಣನ ಗುರಿ; ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋನಂದ, ಕರ್ಕೋಟ, ಉತ್ಪಲ, ಲೋಹರ, ಮುಂತಾದ ರಾಜವಂಶಗಳ ಚರಿತ್ರೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕಾಂಶಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು; ಖಚಿತವಾದ ಕಾಲದೇಶಾದಿ ವಿವರಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಕಾಲದ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆಲ್ಲ ಕಲ್ಹಣನ ನಿರೂಪಣೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಖಚಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇವನ ತಂದೆ ಚಂಪಕ, ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹರ್ಷರಾಜನ ಅಮಾತ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಲ್ಹಣನಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ೧೧೪೮ರಲ್ಲಿ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ನಿರಾಶನಾಗಿದ್ದ ಕಲ್ಹಣ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬೃಹತ್ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾದ 'ರಾಜತರಂಗಿಣಿ'ಯನ್ನು ಕಾವ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಆಗರವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಈ ಕಾವ್ಯ ಐಸಿರಿಯ ನಶ್ವರತೆ, ರಾಜವೈಭವದ ಹಿಂದಿರುವ ಹೊಲಸುಗಳು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿ ಶಾಂತಿಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆ - ಇವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಹಣನಿಗೆ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹನ ಸನ್ಮಾನ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಆಗ ಈತ 'ಜಯಸಿಂಹಾಭ್ಯುದಯ'ವೆಂಬ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ. ಕಲ್ಹಣ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ, ಹರ್ಷಚರಿತಾದಿ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳು, ಬಿಲ್ಹಣ ಮುಂತಾದವರ ರಚನೆಗಳು, ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರ ಇವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದುದಾಗಿ ತಾನೇ ಹೇಳಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಕಲ್ಹಣ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಅಪವಾದ ಪ್ರಾಯವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಲೇಖಕ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಂಡಿತ ಕವಿ, ಲಾಕ್ಷಣಿಕ, ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಕ. "ರಾಜತರಂಗಿಣಿ" ಈತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ.
ಕೊಲಟ್ಕರ್‌ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ತಾತ್ಯಾ ಕೊಲಟ್ಕ‌ರ್ ಶಿಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಸಂಪ್ರದಾಯಕ ಹಿಂದೂ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಒಂಭತ್ತು ಕೊಠಡಿಯ ಮನೆಯನ್ನು "ಎ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ನೆಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ಐದು ಕೊಠಡಿಗಳು, ಒಂದನೇಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿ ವಾರ ಈ ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಸಗಣಿ ಹಾಕಿ ಸಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜರಾಮ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯು ಭೋಧನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿಯ ಎಸ್ಬಿ. ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯನಾದ ಬಾಬುರಾವ್ ಸಾದ್‌ವೆಲುಕರ್ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿತು. ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ್ ಛಬ್ದಾ ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಕೊಲಟ್ಕರ್ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ವಿವಾಹವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಇವರು ಲಿನ್ಟಸ್ ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನರ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೬೦ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕರೆಸಿ ಕೆಟ್‌ರಾಕ್‌ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕರ ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಸ್ವತಃ ಕವಿಗಳಾದ ಕೆಟ್‌ರಾಕನವರು ಕೊಲಟ್ಕರ್‌ರಿಗೆ ಜೆಜುರಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರೆರೇಪಿಸಿದರು. ಕೊಲಟ್ಕರ್ ಅವರು ಜಾಹೀರಾತು ಕಸುಬುನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದೃಶ್ಯೀಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮುಂಬೈನ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಇವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಆರು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಿಎಜಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಸಿಎಜಿ ಹಾಲ್‌ನ ಭಾಗಿಯಾದರು.
೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ್ ಹಾಗೂ ಇವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿತು. ಕೊಲಟ್ಕ್‌ರ್ ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಚ್ಛೆದನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸೊನುರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಕೊಲಟ್ಕ್‌ರ್ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಸಂಕಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮೂದಲನೇ ಪುಸ್ತಕವೇ ಜೆಜುರಿ ಬೇರೆ ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ನಂತರ, ಶೀಘ್ರವೇ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಸತತ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮರುಮುದ್ರಣವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕವಿತೆಯು ಜೆಜುರಿ ಸ್ಥಳದ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬರೆದದ್ದು. ಕವಿ ಯುನೈಸ್ ಡಿ ಸೋಜಾರ ಜೊತೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಜೆಜುರಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದರು". ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಕುರಿತು ಜೆಜುರಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸ್ಥಳ. ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಜೆಜುರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದದ್ದು. "ಎ ಲೊ ಟೆಂಪಲ್" ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲಾ ಸಂಕಲನವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮೂಲ ಹಸ್ತಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಎರಡೂ ಕಳೆದುಹೋದವು. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಕವನಗಳನ್ನು ಮರುರಚನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಜೆಜುರಿಗೆ ಮುನ್ನ, ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಟ್ಕರ್ "ಬೊಟ್ ರೈಡ್‌" ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕವಿತೆಯ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮ್ಯಾಗಜೀ‌ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೆಳವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಕವನಗಳು ದಿಲೀಪ್ ಚೆಟ್ರೆ ಮರಾಠಿ ಕವನಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಕವಿಯು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಮರಾಠಿ ಮೂಲ ಕಾಗದವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ.
ತನ್ನ ೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರ ನಡುವಿನ ಮರಾಠಿ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಆಡುಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯು ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಮರಾಠಿ ಕವನಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು, ಹಾಗೂ ಯುರೊಪಿಯನ್ ನವ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ, ಪ್ರದರ್ಶಣೆ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕವನಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಈ ಕವನಗಳು ವಿಚಿತ್ರ, ವಿಸ್ಮಯ ಹಾಗೂ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕಾರಿ ಮತ್ತು ತಮಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು, ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇವರ ಜೆಜುರಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಫ಼ೋಡಾ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಮರಾಠಿ ಕವನಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದ ಮರಟಿ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಂಚಿನ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಡಂಬನೆ ನೇರವಾಗಿತ್ತು. ದ್ವಿಭಾಷ ಕವಿಯಾದ ವಿಲಾಸ ಸಾರಂಗ್‌ ಕೊಲಟ್ಕರ್‌ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿರಿಮಿರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವರು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ "ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಮರಾಟಿ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವಂತಹ ಒಂದು ಕೃತಿ".
ಅರುಣ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಕೊಲಟ್ಕರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕವಿ. ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಆಂಗ್ಲ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕವನಗಳು ಆಧುನಿಕ ಮರಾಠಿ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಜೆಜುರಿ. ಇದು ಒಟ್ಟು ೩೧ ಕವನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜೆಜುರಿ ಎಂಬ ದಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ಸ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಮರಾಠಿ ಸಂಕಲನವಾದ ಭಿಜಿಕಿ ವಹಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಅರವಿಂದ್ ಕೃಷ್ಣ ಮೆಲ್ಹೋತ್ರರವರು ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ ಇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲಡ್‌ಆಕ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್‌ರವರು ಬ್ರಿಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಜೆ.ಜೆ ಕಲಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಖ್ಯಾತ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಡಿಸೈನರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಇವರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿದೆ
ಎತ್ತರದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ನೀರು ಕೋಟ್ಯಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೃದುವಾದ ಭಾಗ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿ ಕಣಿವೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಇಂಥ ಕಣಿವೆಗಳು ಕಮರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಮ್ಯಭೀಕರಣ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನದೀ ಪ್ರವಾಹದ ಮತ್ತು ಭೂಸವೆತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನದೀಬಯಲಿನಲ್ಲೂ ಕಣಿವೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದುಂಟು.
ನದೀಕಣಿವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಕಣಿವೆ, ಮಧ್ಯದ ಕಣಿವೆ, ಕೆಳಕಣಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ನದಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದೆಸೆಯದು ಮೇಲ್ಕಣಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ನಗ್ನೀಕರಣಕಾರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಇಳಿಮುಖ ಕೊರೆತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಡಿದಾದ ಪಕ್ಕಗಳುಳ್ಳ ಗಿ ಆಕಾರದ ಕಣಿವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿದಾದ ಪಕ್ಕಗಳು ಕಠಿಣಶಿಲಾಭಾಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆಳವಾದ ಗೋಡೆಗಳಂತೆ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲೊರಾಡೋ ನದೀ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಲಂಬವಾದ ಪಕ್ಕಗಳುಳ್ಳ ಇಂಥ ಆಳವಾದ ಕಮರಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಭಿನ್ನಸ್ವರೂಪದ, ಕಠಿಣವಲ್ಲದ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಭೂಸವೆತದ ಕಾರ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಜಲಪಾತಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ನದಿಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಸರೋವರಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕೆಳಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ನದೀಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶುಷ್ಕಕಣಿವೆಗಳೂ ಇರುವುದುಂಟು. ನೀರು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹರಿಯತೊಡಗುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಪಾತ್ರದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಂಗಿ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ಕಣಿವೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಮೃತಕಣಿವೆಗಳು.
ಕಣಿವೆಗಳು ಯುವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗಿ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಕಣಿವೆಗಳು ವಿಶಾಲ. ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ದುದ್ದನೆಯ ಉಪನದಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿಜಾರು ಕಡಿಮೆ. ಪ್ರವಾಹಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭೂವರ್ತುಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶಕವಾಗಿಯೋ ಅದರ ಸಮತಲದಲ್ಲೋ ಎರಡು ಬಲಗಳು ಹೊರಟು ಒಂದೇ ಬಿಂದುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮತಲದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದಾಗ ನಡುವಣ ಶಿಲೆಗಳು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಮೂಲ ಶಿಲೆಗಳು ಮೊದಲು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ಕಣಿವೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ನೆಲದ ಒಂದು ಭಾಗ ಉಬ್ಬಾಗಿಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ ತಗ್ಗಾಗಿಯೂ -ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಂತೆ-ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯ, ಆರಾವಳಿ, ಆಲ್ಪ್‌್ಸ, ರಾಕಿ ಮುಂತಾದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವಣ ಕಣಿವೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದಂಥವು.
ಕಣಿವೆ : ವಿಸ್ತಾರವೂ ಕಡಿದೂ ಮುಮ್ಮೈ ಉಳ್ಳದ್ದೂ ಆದ ದಿಣ್ಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೋ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅಥವಾ ಪರ್ವತಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವೆಯೋ ಇರುವ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುವ, ಉದ್ದನೆಯ ತಗ್ಗು . ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರ ತಳಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಾನರೇಖೆಯ ಕಡೆಗೆ ಇಳಿವೋರೆಯಾಗಿ ಆದದ್ದು ಕೇಂದ್ರಮುಖಾವನತ ಕಣಿವೆ. ಸ್ತರಭಂಗದಿಂದ ಅಥವಾ ಖನಿಜರೇಖೆಯ ವಿಚ್ಛಿತ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಸೀಳು ಕಣಿವೆ. ಇವೆರಡೂ ಭೂರಚನೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಆದಂಥ ಕಣಿವೆಗಳು. ನದಿ ಅಥವಾ ಹಿಮಪ್ರವಾಹದಿಂದ, ಅದರ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಪುರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿಯೋ ಅನುಗುಣ ವಾಗಿಯೋ ಸಂಭವಿಸುವ ನಾನಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಕಣಿವೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದೂ ಉಂಟು.
ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಡೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಬಲಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದಾಗ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಣ ಶಿಲೆಗಳು ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಭಾಗ ಕುಸಿದು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ತರಭಂಗದಿಂದಾಗಿ ಭೂಚಿಪ್ಪಿನ ಒಂದು ಭಾಗ ಜಾರಿಕೊಂಡಾಗ ಗೋಡೆಯಂತೆ ಕಡಿದಾದ ಅಂಚುಗಳುಳ್ಳ ಸೀಳುಕಣಿವೆಯ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ ಕಣಿವೆ, ರ್ಹೈನ್ ಕಣಿವೆ, ಮೃತಸರೋವರದ ಭಾಗ, ಜಾರ್ಡನ್ ಕಣಿವೆ, ಇವು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ತಪತೀ ನದೀ ಕಣಿವೆಗಳೂ ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವೆಂದು ಕೆಲವು ಭೂಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮತ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪವಿರುವ ದಾಮೋದರ ಕಣಿವೆಯೂ ಈ ತೆರನಾದದ್ದು.
ಅನಾಫೇಸ್ ಕೋಶ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತ, ಎರಡು ಒಂದೇ ಮಗಳು ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕರು ಜೀವಕೋಶದ ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು ನಕಲು ಅನುವಂಶಿಕ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕಿಯೆ. ಅನಾಫೇಸ್ ಪ್ರರ೦ಭವಾಗುವುದಕೆ ಮೊದಲು, ಸೊದರಿ ಕ್ರೂಮೆಟಿನಳನು ಎಂಬ ಮರುರೂಪಗೂಳುತ್ತದೆ ವಣತ೦ತುಗಳ ಸಮಭಾಜಕದ ಸಮತಳವು ಮೇಲೆ ಜೀವಕೋಶದ ಸಮಭಾಕ ರೇಖೆಯ ಒಟೂಗುಡಿಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿಡ್ ಗಳು ಡಿಎನ್ಎ ಒಂದೇ ಪ್ರತಿಗಳು ಜೋಡಿ ಒಂದೇ, ಸ್ವತ೦ತ್ರ ವಣೃತಂತುಗಳು ಬರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಸೆಂಟ್ರೊಮಿಯರ.ಅನಾಫೇಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಣ್ರತ೦ತುಗಳು ಅನುಕೋಶ ವಿಭಜಕ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಎಂಬ ರಚನೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಶ ವಿಭಜಕ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಅನೇಕ ಉದ್ದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳು, ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿಡ್ ತಮ್ಮ ಸೆಂಟ್ರೊಮೆಯರ್ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನಂತರ ವಣರತ೦ತುಗಳನ್ನು ಸೆಲ್ ಅನಾಫೇಸ್ ವಿರುದ್ದ ದ್ರುವ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಎಳೆಯಲಲ್ಪಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಗಳು ಸೆಲ್ ವಣೃತಂತುಗಳ ಒಂದು ಒಂದೇ ಸೆಲ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಟೀಲೋಫೇಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೋಶ ಐದನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹಂತದ,ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅನಫೇಸ್ ೧ ಮತ್ತು ಅನಫೇಸ್ ೨ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಜೋಡಿವರ್ಣ ತಂತುವಿನ ಸೆಲ್ ಸಂಭವಿಸುವ ಅನಫೇಸ್ ೧ ಮತ್ತು ಅನಫೇಸ್ ೨ ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಎರಡು ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಫ಼ೈಬರ್ ಅನಫೇಸ್ ೨ ರಲ್ಲಿ, ಆದರೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೋಲುವ ವರ್ನತಂತು ಕ್ರೊಮಾಟಿಂಗಳು ಜೋಡೀಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಫ಼ೈಬರ್ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸದ್ರುಶ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸೆಂಟ್ರೋಮಿಯರ್ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಫ಼ೈಬರ್ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಅನಫೇಸ್ ಸದೃಶ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ವಿಬಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿಂಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿರುದ್ಧ ದ್ರುವಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಕ್ರೊಮೊಸೋಮ್ಗಳು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅನಫೇಸ್ ೧ ಮಧ್ಯ ಕಂಡದ ವಿಭಜಿಸುವ ಸೋದರೀ ಕ್ರೊಮಾಟಿಂಗಳು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅನಫೇಸ್ ೨ ರಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅನಫೇಸ್ ೨ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿಡ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಗಳು ಸೆಲ್ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅನಫೇಸ್ ೧ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೋಲುವ ವರ್ಣತಂತು ಪ್ರತಿ ಮಗಳು ಸೆಲ್ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಅನಫೇಸ್ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಗೆ ಅನಫೇಸ್ ೧ ಹೋಲುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೇ ಅನಫೇಸ್ ೨ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಅನಫೇಸ್ ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಆನಾಫೇಸ್ ೧: ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತಿ ಬೈವಲೆನ್ಟ್ ಕ್ರೊಮೊಸೊಮಗಳ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿನ್ಡಲ್ ಫ಼ೈಬರ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜೀವಕೋಶದ ವಿರುದ್ದ ದ್ರುವಗಳ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತದೆ.ಆಗ ಅನಾಫೇಸ್ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.ಅನಾಫೇಸ್ ೧ ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೆಂಟ್ರೊಮಿಯರ್ಗಳು ಉಳಿದು ದ್ರುವಗಳ ಕಡೆಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಸುತ್ತದೆ.ಕೋಶವಿಭಜನೆ ಹಾಗು ಅರೆವಿದಳನದ ನಡುವಿನ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಸೋದರಿ ಕ್ರೊಮಟಿನ್ಗಳ ಅರೆವಿದನಳದ ಮೆಟಾವಸ್ತೆಯ ನಂತರ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಅನಫೇಸ್ ೨: ಅನಫೇಸ್ ೨ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರೆವಿದಳನದ ಮೂರನೆಯ ಹಂತ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತಿ ಖ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಸೋದರೀ ಕ್ರೊಮಾಟಿಡ್ಗಳನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ದ್ರುವಗಳ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಂಪರ್ಕ ಒಮ್ಮೆ ಮಾಜೀ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ಗಳನ್ನು ವರ್ನತಂತ್ರುಗಳ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಉಪಕರ್ಣದ ಜೊತೆಗೆ ಯೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ತೋಳುಗಳನ್ನು ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸೈಟೋಸೊಮ್ಸ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸೆಲ್ಲ್ ಉದ್ದತೆ ಮಾಡಿ ದ್ರುವಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಒಬೆರಾಯ್ ಕುಟುಂಬ ವು ತನ್ನ ಹಿರಿಯ, ಶ್ರೀ ಫಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀ ಫಾರ್ ಒಬೆರಾಯ್, 32.11% ಪಾಲನ್ನು ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಟೇಲ್ ಸಂಘಟಿತ ಸಿಗರೇಟ್, ಐಟಿಸಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇದರ ಒಡೆತನವು 15% ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಕ ಐಟಿಸಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒತ್ತಡ ಓಡಿಸುವ ಹತ್ತಿರ ದಲ್ಲಿದೆ . ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸುಮಾರು 14,98% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಬೆರಾಯ್ ಕುಟುಂಬ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ 14.12% ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊರನಡೆದ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ರಿಲೈಯನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲಿನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ದಿನ ಆಗಸ್ಟ್ 30, 2010 ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದು ರೂ1,021 ಕೋಟಿ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಈಐಏಚ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ. 7,200 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಲನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಐಟಿಸಿ ಮತ್ತು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಒಟ್ಟಾರೆ 20% ರಷ್ಟು ಏರಿಸಿತ್ತು.
ಹೊಟೇಲ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಬೆರಾಯ್ ಟವರ್ಸ್ / ಒಬೆರಾಯ್ ಷೆರಾಟನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತಿತ್ತು. ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೋಟೆಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಒಬೆರಾಯ್ ಹೊಟೇಲ್ ಹಾಗೂ ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು ನಡುವೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮೈತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ “ ಹಿಲ್ಟನ್ ಟವರ್ಸ್” ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು . ಈ ಹೆಸರು ಏಪ್ರಿಲ್ 2004 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2004 ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ಟವರ್ಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.