polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಜಾಫರಿ ಆಫ್ ಮೊನ್ ಮೌಥ್ ನ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಅಂದರೆ ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಜರಗಳು ಇತಿಹಾಸ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನುಜನಪ್ರಿಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾಗು ಊಹೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಗಿಂತ ವೆಲ್ಶ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಟನ್ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನೊಬ್ಬ ವೀರ ಸೇನಾನಿ ಬ್ರಿಟನ್ ನ್ನು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪದಂತಹ ವೈರಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಎಂಬ ಕಥೆಯೂ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ.ಇದು ವೆಲ್ಶ್ ಅದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನಾವ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಈತನ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜಾಫ್ರಿಯ ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಫ್ರಿ ಸ್ವತ: ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡರೋ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಕಿಂಗ್ ಆರ್ಥರ್ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ನೇತಾರ, ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಐತಿಹ್ಯ ಹೊಂದಿದ, ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಯುಳ್ಳವನು.ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಸೊನ್ ಅವರ ಬ್ರಿಟನ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದವನು. . ಆರ್ಥರ್ ನ ಕಥೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಆತನ ಇತಿಹಾಸದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ,ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥರ್ ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ;ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನ್ನಾಲೆಸ್ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿ , ಹಿಸ್ಟಾರಿಯಾ ಬ್ರಿಟೊನಮ್ ,ಮತ್ತು ಗಿಲ್ಡಾಸನ ಬರಹಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ನ ಹೆಸರು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈ ಗೊಡೊಡಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥರ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಬರೆದವನು ಮೊನ್ಮೊಥ್ ನ ಜಾಫ್ರಿ,ಆತನ ಆಧಾರರಹಿತದ ಮಿಥ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ಉಲ್ಲೇಖದ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಾ ರೆಗಮ್ ಬ್ರಿಟಾನ್ನಿಯೆ , ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟೇನ್ ಎಂಬುದನ್ನು 1130ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೊರತಂದ. ಆರ್ಥರ್ ನ ಇತಿಹಾಸದ ಪಠ್ಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಜಾಫ್ರಿ ಬರೆಯುವ ಮುಂಚೆಗಿಂತ ಎರದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ (ಇವುಗಳನ್ನು ಗಾಲ್ ಫ್ರೆಂಡಿಯನ್ ಗಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಪಠ್ಯಗಳು,ಜಾಫ್ರಿಯ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲಗಳು ಅಂದರೆ ಗಾಲ್ ಫ್ರಿಡಿಯಸ್ )ಮತ್ತುನಂತರ ಬರೆದವುಗಳು ಆತನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವದಿಲ್ಲ
ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಾರೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೊಂದಿದ ಕಚ್ಚಾಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. 'ಇಂಡೊ-ಮುಸ್ಲಿಮ್‌' ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋ ನಗರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಲಾಹೋರ್‌ ಕೋಟೆಗೆ ತನ್ನ ಛಾಫು ಅಳವಡಿಸಿದ. ಹದಿಮೂರು ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆತನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಆತನ ಹೆಸರು ಅಲಾಮ್‌ಗೀರ್‌ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಇಸವಿ 1674ರಲ್ಲಿ, ಫಿದಾ'ಎ ಕೊಕಾ ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಬಾದ್ಷಾಹಿ ಮಸಜೀದ್‌, ಔರಂಗಜೇಬ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯು ಲಾಹೋರ್‌ ಕೋಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಮ್ಮರಳು ಶಿಲಾ ನಿರ್ಮಿತ ಸಭೆಯ ಮಸೀದಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಾದ್ಷಾಹಿ ಮಸೀದಿಯು ಕೊನೆಯದಾಗಿದೆ. ಷಾ ಜಹಾನ್‌ ಷಾ ಜಹಾನಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಸೀದಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಮ್ಮಟಗಳ ಅಮೃತ ಶಿಲೆ ಹಾಗೂ ಮರದ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳ ಕೆಮ್ಮರಳು ಶಿಲೆಯು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣವಸ್ತುಗಳು ವಾಜೀರ್‌ ಖಾನ್‌ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಂಚಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಆಸರೆಗೋಡೆ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾದವು. ಬ್ಲೇರ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, ಶೃಂಗದಂತಹ ಕಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಶೈಲಿಯ ಹೂವಿನಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದಿರುವುದು. ಈ ಬೃಹತ್‌‌ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮೂಲರೂಪಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಗುರವಾದ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಹಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನ ರಾಜಮನೆತನದ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ದರಿಯಾಗಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ ಭವ್ಯ ಜೀನತ್‌ ಅಲ್‌-ಮಸಜೀದ್‌ ನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಮಗಳು ಜೀನತ್‌-ಉಲ್‌-ನಿಸಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದಳು. ಸಬ್ಜಿಮಂಡಿಯ ರೊಷನ್‌-ಆರಾ-ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಾಜೂಕಾದ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟರ್‌ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿಯು, 1671ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಳಾದ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನ ಸಹೋದರಿ ರೋಷನ್‌-ಆರಾಳ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌, ರೋಷನಾರಾ ಬೇಗಮ್‌ಳ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೀವ್ರ ದುಃಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆಗ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನ ಪುತ್ರ ರಾಜಕುಮಾರ ಆಜಮ್‌ ಷಾ ತನ್ನ ತಾಯಿ ದಿಲ್ರಾಸ್‌ ಬಾನೊ ಬೇಗಮ್‌ ಳ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಔರಂಗಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀಬೀ ಕಾ ಮಕ್ಬಾರಾ ಎಂಬ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ.
ಇಸವಿ 1673 .ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ ಆಲಮ್‌ಗಿರಿ ದ್ವಾರವು ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲಾಹೋರ್‌ ಕೋಟೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಾಗಿದೆ. ಮೊಗಲ್‌ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬಾದ್ಷಾಹಿ ಮಸಜೀದ್‌ನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಹಾನ್‌ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದ್ವಾರದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಮ್ಮಟವುಳ್ಳ ಮಂಟಪಗಳು, ಕೊಳಲಿನಂತಹ ತಿರುಳುಗಳು, ಕಮಲದಳದಂತಹ ಅಡಿಪಾಯಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಅರ್ಧವೃತ್ತದ ಕೊತ್ತಲಗಳಿವೆ.
ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಬಹಳ ಭವ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಯು ಹುರುಪಿನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿತು. ಗುಜರಾತ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಶೈಲಿಗಳಂತೆ, ಆತನ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದವು. ಅಕ್ಬರ್ 1500ರ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಆಗ್ರಾದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಫತಹ್‌ಪುರ್‌ ಸಿಕ್ರಿ ಎಂಬ ರಾಜವೈಭವದ ನಗರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ.
ಫತಹ್‌ಪುರ ಸಿಕ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಭವ್ಯ ಮಸೀದಿಯ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗದು. ಬುಲಂದ್‌ ದರ್ವಾಜಾ ಎಂಬ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರವು ತನ್ನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೊಗಲರು ಮನಮೋಹಕ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಇದರಲ್ಲಿ ಆಗ್ರಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕಂದರಾದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಬರನ ತಂದೆ ಹುಮಾಯೂನ್ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಬರನ ಸಮಾಧಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಜಹಾಂಗೀರ್‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಿಂದ ಮಾಯವಾದವು. ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆತನ ಭವ್ಯ ಮಸೀದಿಯು ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಾಹ್ಯಭಾಗವು ಪಿಂಗಾಣಿ-ಲೇಪಿತ ಹೆಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ, 1628ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಇತಮದ್‌-ಉದ್‌-ದೌಲಾನ ಸಮಾಧಿಯು ಇಡಿಯಾಗಿ ಬಿಳಿಯ ಹಾಲುಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ, ಪಿಯೆಟ್ರಠಾ ಡ್ಯೂರಾ ಶಬಲಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವೋಪೇತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದ ಡಲ್‌ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರ್‌ ಷಾಲಿಮಾರ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅದರೊಡನೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ತನ್ನ ಸಾಕುಜಿಂಕೆಗಾಗಿ ಹಿರಣ್‌ ಮಿನಾರ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಶೇಖುಪುರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮದ ಫಲವಾಗಿ, ಜಹಾಂಗೀರ್‌ ಮರಣಾನಂತರ ಆತನ ಪತ್ನಿಯು ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆತನಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಭವ್ಯಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು.
ಷಾ ಜಹಾನ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಕೋಮಲ ಲಾಲಿತ್ಯ, ನಯನಾಜೂಕುಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ಆಗ್ರಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌, ಮೊಗಲ್‌ ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಇದು ಷಾ ಜಹಾನ್‌ನ ಪತ್ನಿ ಮುಮ್ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ಳ ಸಮಾಧಿ. *ಆಗ್ರಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೋತಿ ಮಸಜೀದ್‌ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಮಾ ಮಸಜೀದ್‌ ವೈಭವೋಪೇತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆಹ್ಲಾದಕರ ಪ್ರಭಾವ, ವೈಶಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಲಾಲಿತ್ಯಗಳ ಅನುಭವ ನೀಡಲೆಂದು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನ, ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅದ್ಭುತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಷಾ ಜಹಾನ್‌ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಿರ್ಮಾಣಗಾರ ನೆಂದು ಪರಿಗಿಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಆತನು ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿ, ಹಾಗೂ, ವೈಭವೋಪೇತವಾದ ಮೋತಿ ಮಸಜೀದ್‌, ಶೀಶ್‌ ಮಹಲ್‌ ಮತ್ತು ನೌಲಾಖಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಲಾಹೋರ್‌ ಕೋಟೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ತನಗಾಗಿಯೇ ಷಾ ಜಹಾನ್‌ ಮಸಜೀದ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಥತ್ತಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಷಾ ಜಹಾನ್‌ನ ಅರಮನೆಯ ವೈದ್ಯ ಷೇಕ್‌ ಇಲ್ಮ್‌-ಉದ್ದೀನ್‌ ಅನ್ಸಾರಿ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಜೀರ್‌ ಖಾನ್‌ ಮಸಜೀದ್‌ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
'ಶಾಶ್ವತತೆಯ ಕೆನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣೀರ ಹನಿ' ಎಂದು ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಠಾಗೂರ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮೊಗಲ್‌ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಾ ಜಹಾನ್‌ ,ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮುಮ್ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್ಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 1648ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ. ಮುಖ್ಯ ಅಂತಸ್ತಿನ ಕೆಳಗೆ ನೆಲಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಷಾ ಜಹಾನ್‌ನ ಶಿಲಾಶವಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸಮಪಾರ್ಶ್ವತೆಯ ಅತಿಲಂಬ ಸಮತಲವು ಇಡೀ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಾದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿರುವ, ಮಸೀದಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವಂತೆ, ಕೆಮ್ಮರಳು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ ತದ್ರೂಪಿ ಮಸೀದಿಯ ತನಕ ಈ ಸಮಪಾರ್ಶ್ವತೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಭಾರತ ದೇಶದ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಷಾಲಿಮಾರ್‌ ಉದ್ಯಾನ ಇವೆರಡೂ ಸಹ ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಈ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಹಲವಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಸಾಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮೊಗಲರು ನೀರಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ತಾಜ್‌ ಮಹಲನ್ನು ಅತಿ ಸುಂದರ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಹಾಗೂ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವಿಶ್ವದ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌, ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಮೊಗಲ್‌ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಯು, ಮೊಗಲರು 16 ಮತ್ತು 17ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣದ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭ ಕಾಲದ ಮೊಗಲ್‌ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳವು ಮೊಗಲ್‌ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶೇರ್‌ ಷಾ ಸುರಿಯ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯ ಬಳಿ ಕಿಲಾ ಇ ಕುಹ್ನಾ ಮಸೀದಿ , ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾನಾ ಕಿಲಾ ಯ ಸೇನಾ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್‌ ಕೋಟೆ, ಹಾಗೂ ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಝೆಲಮ್‌‌ ಸಮೀಪದ ರೊಹ್ತಾಸ್‌ ಕೋಟೆ ಸೇರಿವೆ. ಶೇರ್‌ ಷಾಹನ ಅಷ್ಟಕೋನೀ ಯ ಭವ್ಯಸಮಾಧಿಯು, ಭಾರತ ದೇಶದ ಸಾಸಾರಾಮ್‌ನ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಬದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆತನ ಮಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಇಸ್ಲಾಮ್‌ ಷಾಹ್‌ ಸುರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ.
ಮೊಗಲ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಗಲರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಟಿಮುರಿಡ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಶೈಲಿಗಳು ಮೊಗಲ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು. ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಗಳು, ಕಾರಂಜಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಾನಗಳೊಳಗಿನ ಕಾಲುವೆಗಳಿವೆ. ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾರ್‌ ಬಾಗ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಲಾಹೋರ್‌, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ‌ದಲ್ಲಿರುವ ಷಾಲಿಮಾರ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಇದಲ್ಲದೆ ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಪಿಂಜೋರ್‌ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಬ್ರಿಟನ್‌ನ, 'ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ', ರಾದ 'ಡಾ. ಆಂಡ್ರಿ ಗಿಮ್' ಹಾಗೂ 'ಕಾನ್ ಸ್ ಟಾಂಟಿನ್ ನೊವೊಸೆಲವ್' ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಕಂಡುಕೊಂಡ, ‘ಗ್ರಾಫೆನೆ’ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಹೊಸ ಲೋಹದ ಶೋಧಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಡಾ. ಗಿಮ್'. "ಈ ವರ್ಷ ನಾನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ " ಎಂದಷ್ಟೇ ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರಿಗೆ ಹೇಳಿ ತಮ್ಮ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸನ್. ೨೦೧೦ ರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು, 'ರಷ್ಯಾ ಮೂಲದ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಿಟನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ' ಮಹತ್ವದ ಶೋಧನಾ-ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿದ್ದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಹಣವನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪೆನ್ಸಿಲ್ ನಿಂದ ನಾವು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಮಗೆ ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಕಪ್ಪು ಪುಡಿ ಉದುರಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥಹ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಹಾಳೆಗಳಂತೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದೇ ಗ್ರಾಫೀನ್.
ಗ್ರಾಫೈಟ್ ನಿಂದ ಸಣ್ಣಾತಿಸಣ್ಣ ತೆಳು ಹಾಳೆಗಳಂತೆ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಗ್ರಾಫೀನ್, ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ತನ್ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಹೀಲಿಯಂನಷ್ಟು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಅಣುವೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ತೂರಿ ಹೋಗಲಾರದು. ರಬ್ಬರ್ ಹಿಗ್ಗಿ ಕುಗ್ಗುವಂತೆ ಇದನ್ನೂ ಸಹ ಜಗ್ಗಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ನೂರಾರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪಯುಕ್ತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಫೀನ್, ತಾಮ್ರದಂತೆ ತನ್ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನ್ನು ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲುದು. ಇದು ಈವರೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಹಕಗಳೆಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕವೂ ಹೌದು. ಮತ್ತೂ ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಇದು ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣವೂ ಹೌದು. ಉಕ್ಕಿಗಿಂತ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಬಲಿಷ್ಟ.
‘ತೆಳು ಪದರದ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಲೋಹ,' ಇರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಈ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಪರಮಾಣು ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ'ದ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ’ ಎಂದು 'ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಸಮಿತಿ'ಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಗ್ರಾಫೆನೆ’ ಲೋಹವು ಕಾರ್ಬನ್‌ನ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಲೋಹವಾಗಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದುದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅನಿಲದ ಅತಿ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಣುಗಳು ಹಾದುಹೋಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಬಳಸುವ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 'ಗ್ರಾಫೈಟ್,' ಎಂಬುದರಿಂದ ಶೋಧಿಸಿ ಹೊರತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಪೆನ್ಸಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಪ್ಪು ಸೀಸದ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ. ಗ್ರಾಫೈಟ್ ನ್ನು ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಎಳೆ ಎಳೆಯಂತೆ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಅದನ್ನು ಪರಮಾಣುವಿಗಿಂತ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಎಳೆಯಂತೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ ಈ ಸಣ್ಣ ಹಾಳೆಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಫೀನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ 2 ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇಂಗಾಲದ ಪರಮಾಣುಗಳು ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ರೀತಿ ಹಾಳೆಗಳಂತೆ ಗ್ರಾಫೈಟ್ ನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಆಂಡ್ರೆ ಗ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ನೊವಸೆಲೆವ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ವರ್ಷದ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕವು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ತೆಳುವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರೊ. ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್ ರಾವ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಾಫೀನ್ ನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಚಿಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ , ಸೋಲಾರ್ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ, ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಗಳು, ಹಗುರ ವಿಮಾನ, ವಾಹನಗಳ ಇಂಜಿನ್, ಬುಲೆಟ್ ಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅದ್ಭುತ ವಸ್ತು ಹತ್ತಲವು ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಝೆಯ್ನೆಪ್‌ ಸೆವೆರ್‌ , ಚೋಲೆ ಮಾರ್ಟೌಡ್‌ , ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಆಂಡ್ರಾವೊಸ್‌ , ಅನಾಯಿಸ್‌ ವೀರಪತ್ರೇನ್‌ , ಹ್ಯಾಪೀ ಟೆಲಾಮೊ , ಅವಲಾನ್‌-ಚಾನೆಲ್‌ ವೇಯ್ಜಿಗ್‌ , ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಟಮ್‌ ಕೇಶ್ವರ್‌ -ಇವರೆಲ್ಲರೂ 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ‍್ 12ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2009ರ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗೆ 2ನೇ ಉಪಾಂತ ವಿಜಯಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ದಕ್ಕುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಣಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವೂ ದಕ್ಕಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗೆ 3ನೇ ಉಪಾಂತ ವಿಜಯಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ದಕ್ಕಿತು.
ನಿಕೋಸಿಯಾ ಲಾಸನ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2008ರ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಳಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವೂ ಗಿಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.
ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಉಮಾನಾ ಎಂಬಾಕೆಯು 2008ರ ಕೋಸ್ಟ ರಿಕಾ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಕೆಯು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆಕೆಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಳು.
ಇವೆಟಾ ಲುಟೋವ್ಸ್ಕಾ ಎಂಬಾಕೆಯು ಹಿಂದೆ 2007ರ ವಿಶ್ವದ ರೂಪದರ್ಶಿ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳು.
ಅದಾ ಡೆ ಲಾ ಕ್ರೂಝ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2007ರ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಕಡಲದಂಡೆಯ ಸುಂದರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಳು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಬಂದ ಒಂದು ಉಪಾಂತ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕೆಯು ಇದು ಅವಳಿಗೆ ನೆರವಾಯಿತು.
ಸಾಂಡ್ರಾ ವಿನ್ಸೆಸ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2008ರ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಭೂಮಂಡಲ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅತ್ಯುಚ್ಚ 10 ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.
ಮೆಲಾಟ್‌ ಯಾಂಟೆ ಎಂಬಾಕೆಯು ಸದ್ಯದ ಎಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಮುಂದಿನ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಕ್ಲೇರ್‌ ಕೂಪರ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2007ರ ಭೂಮಂಡಲ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಳಾದರೂ, ಅವಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವೂ ಗಿಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.
ಲೈಕಾ ಓರ್ಝೋನಿಕಿಡ್ಜೆ ಎಂಬಾಕೆಯು ಬೆಲಾರಸ್‌ನ ಮಿನ್ಸ್‌ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2009ರ ಖಂಡಾಂತರದ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಅತ್ಯುಚ್ಚ 15ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ಝಿವಾನ್ನಾ ಲೆತಿಶಾ ಸಿರೆಗಾರ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಎಲೈಟ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಬುಕ್‌ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಳು. ನಂತರ 2006ರ ಎಲೈಟ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಬುಕ್‌ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದಳು.
ಕರೋಲಿನ್‌ ಯಾಪ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಭುವನಸುಂದರಿಗಾಗಿರುವ ಜಮೈಕಾದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 1ನೇ ಉಪಾಂತ ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿಗಾಗಿರುವ ಜಮೈಕಾದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು 2ನೇ ಉಪಾಂತ ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಎಮಿರಿ ಮಿಯಾಸಾಕಾ ಎಂಬಾಕೆಯು 2008ರ ಜಪಾನಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯ ಪೈಕಿ 2ನೇ ಉಪಾಂತ ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಎಲಿ ಲಾಂಡಾ ಎಂಬಾಕೆಯು 2003ರ ಮಾಡೆಲ್‌ ಲುಕ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಳು.
ಏಂಜೆಲಿಕಾ ಜಾಕುಬೊವ್ಸ್ಕಾ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಯುಮಿನೇಟಾ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು 2009ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು.
ಮಾಯ್ರಾ ಮೆಟೋಸ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಈ ಮುಂಚೆ 2006ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಳು.
ವೋ ಹೊವಾಂಗ್‌ ಯೆನ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2008ರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ರೂಪದರ್ಶಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು 2008ರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲ ಉಪಾಂತ ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಆಂಡೆಲಾ ಚಿಲೆಶೆ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2008ರಲ್ಲಿ ಝಾಂಬಿಯಾ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಕ್ಲೇರ್‌ ಕೂಪರ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ 2007ರ ಭೂಮಂಡಲ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಯಾವ ಸ್ಥಾನವೂ ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುಚ್ಚ 15ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ , ಜೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ , ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ , ಕೊಸೊವೊ , ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ , , ಮತ್ತು ವೆನಿಝುವೆಲಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ ದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ಪೋರ್ಟೊ ರೀಕೋ , ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ ದೇಶಗಳು 2006ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಝುಲೆಕ್ಯಾ ರಿವೇರಾ , ಲೌರಿಯಾನೆ ಗಿಲಿಯೆರಾನ್‌ , ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫೀನ್‌ ಅಲ್ಹಾಂಕೊ (ಅತ್ಯುಚ್ಚ 20 ಉಪಾಂತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬಳಾಗಿ ಇವಳು ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಳು), ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು.
2002ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆಲ್ಬೇನಿಯಾ ದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದ ಅನಿಸಾ ಕೊಸ್ಪಿರಿ, ಅತ್ಯುಚ್ಚ 10 ಉಪಾಂತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.
2001ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ನ ಎಲೊಡೀ ಗೊಸ್ಸುಯಿನ್‌, ಅತ್ಯುಚ್ಚ 10 ಉಪಾಂತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.
1992ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ನ ಆನ್ಕೆ ವಾನ್‌ ಡೆರ್ಮೀರ್ಷ್‌, ಅತ್ಯುಚ್ಚ 6 ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.
1980ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಐಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ ನ ಗುವೊಬ್‌ಜಾರ್ಗ್‌ ಸಿಗುರ್ದರ್‌ಡಾಟಿರ್‌, ಅತ್ಯುಚ್ಚ 12 ಉಪಾಂತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು.
ಚೀನಾ ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣದ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ದಕ್ಕಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಝಾಂಗ್‌ ನಿಂಗ್ನಿಂಗ್‌ಗೆ ದಕ್ಕಿದ್ದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನದಾಗಿತ್ತು.
ಥೈಲೆಂಡ್‌ ದೇಶದಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಯೋಗ್ಯ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ದಕ್ಕಿತು. 1990ರಲ್ಲಿ ಪಸರಾಪಾರ್ನ್‌ ಚೈಮೋಂಗ್‌ಕೊಲ್‌ ಎಂಬಾಕೆಗೆ ದಕ್ಕಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನದಾಗಿತ್ತು.
ಪನಾಮಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇಷಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ದಕ್ಕಿತು. ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್‌ಗೆ 2004ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಕಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನದಾಗಿತ್ತು.
ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ವು ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅನುಕ್ರಮದ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ಬಹಮಾಸ್‌ನ ಅತಿಥೇಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಕಿಯರಾ ಶೆರ್ಮಾನ್‌ , ಉಪಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲಳಾದಳು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥೇಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ಸ್ಥಾನಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದು 2005ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಥೈಲಂಡ್‌ನ ಚನಾನ್‌ಪಾರ್ನ್‌ ರಾಸ್‌ಜನ್‌ ಆ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಿರೂಪಣಾ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌ ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿಗೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. 2006ರ ಹಾಗೂ 2009ರ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ ದೇಶವು ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿತ್ತು.
ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಚಿತ್ರಣದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ "ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ" ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಓಲ್ಗಾ ನಿಕಿಟಿನಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಪರ್ಧಿಯು ತನ್ನ ದೇಶದ ವತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಸಿಗದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಸೊರೀನ್‌ ಮರಾಟಿಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಾರಿಯಾನಾಸ್‌ನ 2009ರ ವಿಶ್ವಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯು, ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ 2009ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. 2009ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅವಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾಳೆ.
ಫೇತ್‌ ಲ್ಯಾಂಡರ್ಸ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2009ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಬಿದ್ದ ನಂತರವೂ ಅವಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
ರೋನಿಕ್‌ ಡೆಲಿಮೋರ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು 2009ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅವಳ ದೇಶದ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮವು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತಾದರೂ ಅವಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್‌ & ಟೊಬಾಗೊಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೀಟರ್‌ ಎಲಿಯಾಸ್‌ ದೃಢೀಕರಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರವು 2009ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಓರ್ವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ. 2008ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್‌ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೊವಿನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪೀಟರ್‌ ಎಲಿಯಾಸ್‌ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಯೋಜತ್ವವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅವನು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದ. ಇದನ್ನು ಅರಿತ ಸರ್ಕಾರವು, ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗೇ ಹೊರತು ಸರ್ಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಜ್ಯೂಯೆಲ್‌ ಸೆಲ್ವರ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧಿಯು ಪ್ರದರ್ಶನ ರಾತ್ರಿಗೆ 24 ಗಂಟೆಗಳಿಗೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಳು. ಈ ಕುರಿತು ಆಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ತಾನು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸೆಲ್ವರ್‌ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಣದಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು.
ಕೀಶಾ ವೈಟೇಕರ್‌ – ಫ್ಯಾಷನ್‌ ತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕಿಸ್ಸಬಲ್‌ ಕೂಟ್ಯೂರ‍್ ಲಿಪ್‌ ಗ್ಲಾಸ್‌ ಲೈನ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ.
ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಲೂಫ್‌ ಜೂನಿಯರ್‌ – ಕ್ರೀಡಾವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಓರ್ವ ಭಾರೀ ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಹೊಟೇಲು ಉದ್ಯಮಿ.
ರಿಚರ್ಡ್‌ ಲೆಫ್ರಾಕ್‌ – ಲೆಫ್ರಾಕ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌ನ ಸಭಾಪತಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ .
ಹೀಥರ್‌ ಕೆರ್ಜ್‌‌ನರ್‌ – ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕೆರ್ಜ್‌ನರ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಂಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್‌‌ನ ರಾಯಭಾರಿ.
ಕಾಲಿನ್‌ ಕೋವಿ – ಲೇಖಕ, ದೂರದರ್ಶನ ವಲಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ತಾರೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ.
ಗೆರಿ ಡೆವಿಯೂಕ್ಸ್‌ – ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಗುರು.
ಏಡ್ರಿಯಾನಾ ಚಿಂಗ್‌ – ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಓರ್ವ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರ, ತೀವ್ರಹುರುಪಿನ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ.
ಟಾಡ್‌ ವಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ – ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಉದ್ಯಮದ ಪರಿಣತ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್‌ ಪ್ರಮೋಷನಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ.
ಟಿಝಾ ಝೊಕ್ರಾಡಿಸುಮಾರ್ತೊ – ಮೈಕೇಲ್‌ ಕಾರ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕ.
ಡೇವಿಡ್‌ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್‌ – ಕಾರ್ಸನ್‌ ಡಾಲಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕನೊಂದಿಗಿನ ಆಖೈರು ಕರೆ.
ಸ್ಟೀವನ್‌ ಷಿಲ್ಲಾಸಿ – ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಐಡಲ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವೀ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಭಾಶೋಧದ ನಿರ್ಮಾಪಕ.
ಮಾರಿಯೋ ಮೋಸ್ಲೆ – ಆಕ್ಸಿಜೆನ್‌ನ ಡಾನ್ಸ್‌ ಯುವರ್‌ ಆಸ್‌ ಆಫ್‌ನ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ.
ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ 2009 , ಎಂಬ 58ನೇ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು, ಬಹಮಾಸ್‌ನ ನಸ್ಸಾವುನಲ್ಲಿನ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್‌ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 23ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಜಯಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೊಂದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಜಯವಾಗಿತ್ತು: ಸದರಿ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವಾಕೆಯಾದ ಡಯಾನಾ ಮೆಂಡೋಝಾ ವೆನಿಝುವೆಲಾದ ಸ್ಟೆಫಾನಿಯಾ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್‌‌ಗೆ 2009ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಕಿರೀಟವನ್ನು ತೊಡಿಸಿದಳು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ 84 ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಡುಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದರಶನವನ್ನು ಹಾಗೂ ಟೆಲಿಮಂಡೋ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೈಕೋಸ್‌‌ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜ್ಯೂಯೆಲ್‌ ಸೆಲ್ವರ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 22ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಳು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 23ರಂದು ನಡೆದ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 83 ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ದೂರದರ್ಶನದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಯ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ತಾರೆಯಾದ ಬಿಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌ ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಹೊಸಗಸುಬಿಯಾದ ಕ್ಲಾಡಿಯಾ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಯಾದ ಹೈಡಿ ಮೊಂಟಾಗ್‌ ಅತ್ಯುಚ್ಚ 15ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವವರ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಚಿತ್ರಣದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಏಕಗೀತೆಯಾದ ಬಾಡಿ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌ನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸಿದಳು. ಅತ್ಯುಚ್ಚ 15ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಈಜುಡುಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋ ರಿಡಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲ್ಲಿ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಡೇವಿಟ್‌ ಗೆಟ್ಟಾ ಅತ್ಯುಚ್ಚ 10ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಸಂಜೆಯ ನಿಲುವಂಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.
ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಗೀತೆ: ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಐಡ್‌ ಪೀಸ್‌ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ "ಐ ಗಾಟ್‌ ಎ ಫೀಲಿಂಗ್‌", ಸೀನ್‌ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ "ಫೈರ‍್ ಬರ್ನಿಂಗ್‌"
ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಚಿತ್ರಣದ ಪ್ರಸ್ತುತಿ: ಹೈಡಿ ಮೊಂಟಾಗ್‌ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ "ಬಾಡಿ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌" ಪ್ರಸ್ತುತಿ
ಈಜುಡುಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ: ಫ್ಲೋ ರಿಡಾ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ "ರೈಟ್‌ ರೌಂಡ್‌" ಮತ್ತು "ಜಂಪ್‌" ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು
ಸಂಜೆಯ ನಿಲುವಂಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ: ಕೆಲ್ಲಿ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಡೇವಿಟ್‌ ಗೆಟ್ಟಾ ವತಿಯಿಂದ ಬಂದ "ವೆನ್‌ ಲವ್‌ ಟೇಕ್ಸ್‌ ಓವರ್‌" ಪ್ರಸ್ತುತಿ
ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳೂ ಈಜುಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ನಿಲುವಂಗಿ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 23ರಂದು 0100 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿಮಂಡೋ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ 2009ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನದ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಅವಧಿಯ ನೇರ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯುಚ್ಚ 15 ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ವರ್ಗಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆದವು.
ಎಥಿಯೋಪಿಯಾ , ಐಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ , ನಮೀಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ ದೇಶಗಳು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು 2006ರಲ್ಲಿ.
ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ , ಗಯಾನಾ , ಲೆಬನಾನ್‌ ಮತ್ತು ಝಾಂಬಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು 2007ರಲ್ಲಿ.
ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಕೈಪ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಪೋರ್ಟೊ ರೀಕೋವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಯ್ರಾ ಮೆಟೋಸ್‌ಳನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನಿಂದ 2007ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ರಿಯೋ ಮೋರಿ ಸ್ಕೈಪ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.
2008ರ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿಯಾದ ಡಯಾನಾ ಮೆಂಡೋಝಾ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಹಮಾಸ್‌ ರೇಡಿಯೋದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಎಡ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಲಂಡನ್‌ ಮೂಲದ ಗಾಯಕನಾದ ಆಂಥೊನಿ ರೈಟ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ವುಡ್‌ ಇಫ್‌ ಐ ಕುಡ್‌" ಎಂಬ ತನ್ನ ಯಶಸ್ವೀ ಗೀತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ.
ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ, ತಾಲೀಮುಗಳು, ವೇಷಸಹಿತವಾದ ರಂಗತಾಲೀಮು ಮತ್ತು ಸಮಾಪ್ತಿಯ ಸುತ್ತು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಬಾಲ್‌ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಇದು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್‌ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌ ದ್ವೀಪದ ವಿಹಾರಧಾಮದಲ್ಲಿನ 3,650 ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮ್ಮೇಳನ ನರ್ತನಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಷ ಅದು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮರಳಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2000ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆನಿಸಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿ : ನಿಮ್ಮ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣ, ಕಾಗುಣಿತ, ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯರಚನೆ ಸರಿಯಾಗಿವೆಯೇ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇತರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ರೂಪದರ್ಶಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ/ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೇರಪ್ರಸಾರವು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಂಪ್‌ನಿಂದ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿತು.
ಈ ನಗರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಗರದ ಬೈಸಿಕಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೈಕಲ್-ಸ್ನೇಹಿ ಸೇವೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬೈಸಿಕಲಿಸ್ಟ್ಸ್‌ಮತ್ತಿತರರು ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಹೆಚ್ಚು ಸೈಕಲ್-ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲೇ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಕಮ್ಯೂಟ್ ಚಾಲೆಂಜ್ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅವರು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ದೂರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಆವರ್ತನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ೮%ನಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು .ನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ೧೦ ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಜಿಪ್‌ಕಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ ಶೇರ್‌ನ ಮೂಲಕ ಕಾರಿನ ಬಳಸುವಿಕೆಯು ನಗರದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಒಳ ಉಪನಗರಗಳ ನಿವಾಸಿಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತೂಗು-ಕೇಬಲ್-ಹಾದಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಏರಿಯಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಲ್ಲಾಮೆಟ್ಟೆ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೌತ್ ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ವ್ಯಾಮ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಒರೆಗಾನ್ ಹೆಲ್ತ್ ಆಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ - ಮಧ್ಯ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, . ೨೩ ಅವೆನ್ಯೂ, ಪರ್ಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಯ್ಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌. ಪ್ರಮುಖ ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆಗಳೆಂದರೆ - ನಾರ್ಡ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್‌, ಮ್ಯಾಸಿಸ್, ಸ್ಯಾಕ್ಸ್ 5ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಮೇರಿಯೋಸ್. ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಪೋರ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್, ಕ್ಲ್ಯಾಕಮಾಸ್‌ ಟೌವ್ನ್ ಸೆಂಟರ್, ಲಾಯ್ಡ್ ಸೆಂಟರ್, ವ್ಯಾಂಕವರ್‌ ಮಾಲ್, ಮತ್ತು ಪಿಯೊನೀರ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮೊದಲಾದವು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್. ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ ಬಜಾರ್-ರೀತಿಯ ಪರಿಸರವಿದ್ದು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಟಿಬೇಟಿನ ಆಮದುಗಳವರೆಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸರಕುಗಳು ಲಭ್ಯಯಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾಟರ್ಡೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಡ್ ಇನ್ ಒರೆಗಾನ್‌ ಕಂಪೆನಿಯು ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ‌; ಅದು ಒರೆಗಾನ್‌-ಉತ್ಪಾದಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಗೆ ತಜ್ಞತೆ ಪಡೆದಿದೆ.