polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೀಟ್‌ ನಂತರ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಆರ್‌.ಎಸ್‌. ಪಂಚಮುಖಿಯವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರುಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್‌, ರಾ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್, ಮೊದಲಾದವರು ಹುರುಪಿನಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೊದಲು ಉದಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಅದು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವೂ ಹೌದು. ನಂತರ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರ್ಯ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿತು.ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್‌ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎದೆ ಮುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೇಳಲು ಆಗದು. ಅಲ್ಲಿ ಆಮೆ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಾಗಿತ್ತು.
ಅವರದು ಶಿಸ್ತು ಬದ್ಧ ಸಂಯಮದ ಜೀವನ. ಹೊತ್ತು ಬಂದಂತೆ ಕೊಡೆ ಹಿಡಿಯುವ ಜಾಯಮಾನವಲ್ಲ. ಅಸತ್ಯ, ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅನೀತಿಗಳಣ್ನು ಕಂಡರೆ ಮೈಲುದೂರ. ಅವರು ಎಂದೂ ತಮ್ಮ ತತ್ವ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಿಷ್ಠುರಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಬಂದರೂ ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಜೀವನವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು ಅವರ ಗುರಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಡೆಯಿಂದಲೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಳೆ ಇರಲಿ, ಚಳಿ ಇರಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದರೆ ಅವರ ದಿನಚರಿ ಗಡಿಯಾರದಂತ ನಿಖರ. ವಾಯು ಸೇವನೆ ತಪ್ಪಿಸುವವರಲ್ಲ.ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸತತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಿಎಚ್‌ ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ನಾಲಕ್ಕು ತಾಸು ಚರ್ಚಿಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿ ದಿನಚರಿಗೆ ಭಂಗಬಾರದು. ರಾತ್ರಿ ೯.೩೦ಕ್ಕೆ ಮಲಗಿದ ತಕ್ಷಣ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿದ್ರೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅವರು ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷದವರಾದರೂ ಅನುಸರಿಸಿದರು.
ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಅಲುಗದ ನಿಷ್ಠೆ. ಅನುಕೂಲವಾಗಲೀ ಪ್ರತಿ ಕೂಲವಾಗಲೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಅವರ ಸ್ವಭಾಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲದ ವಿಷಯ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಹೊರ ನೋಟಕ್ಕೆ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಹಲವರಿಗೆ ಕಂಡರೂ ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಯೋಚನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಮಯಪಾಲನೆ, ನಿಖರತೆ.ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರು ತಲ್ಲೀನರು.ಅವರದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸಾರ. ಮೂರು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲಕ್ಕು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು. ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಾಗ ಮನೆ ನಂದ ಗೋಕುಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರದೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. ಅವರು ಎಂದೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದಂಡಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಣ್ಣು ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಸಲೀಸಾಗಿ ಸಾಗುತಿತ್ತು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಾದರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಿ ಸಾಧಿಸಿದರು.ಮಕ್ಕಳ ಮಾತು ಹಾಗಿರಲಿ ಅಜ್ಜ ಏನೆಂದುಕೊಂಡಾರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತಿತ್ತು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿದೊಡನೆ ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಉದಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದ . ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಸಂಶೋಧಕರು ಎಂಬ ಕೀರ್ತಗೆ ಭಾಜನರು ಪಂಚಮುಖಿ. ವೃತ್ತಿ. ನಿಮಿತ್ತ ಹಳ್ಳಿ ತಿರುಗಾಟ ಮತ್ತು ವ್ರತ ನಿಷ್ಠ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ತಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಕರ್ತವ್ಯ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲೂ ನಿಷ್ಠರು-೧೯೨೬ರಿಂದ ೧೯೩೯ ರವರೆಗೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ತಿರುಗಾಟ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಪಾಕ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು ತಿಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗುತಿದ್ದರು. ಅವಲಕ್ಕಿ ಬೆಲ್ಲವಂತೂ ಆಪದ್ಭಾಂವನಾಗುತಿತ್ತು.
ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಪ್ರಾಚ್ಯ ತಜ್ಞರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅರೆದು ಕುಡಿದರು. ಮೂಲತಃ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವರಾದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅವರಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತಿತ್ತು. ಅವರ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಬೀಳದ , ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕ ಒಳಗಾದ ಶಾಸನಗಳ ನಕಲು ಪ್ರತಿ ತೆಗೆಯುವುದು.ಅವುಗಳ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಸೂಚಿಯ ತಯಾರಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ತಯಾರಿ , ಅವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ಸಂಪುಟಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾ ಮಗ್ನರು.ಉದಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಶಾಸನಗಳೂ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲಗು ಭಾಷೆಗಳ ಶಾಸನಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಆಯಿತು.
ಭಾರತದ ೧೮೫೭ ರ ಮೊದಲೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅವರು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಘರ್ಷಣೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರದು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ವಿಷಯಗಳ ಅನಾವರಣಕ್ಕೆ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಧಾರವಾಡದ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮಾದರಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.
ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳು, ಐರಾವತ, ಕವಿ ಜಿಹ್ವಾಬಂಧನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹರಿದಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಗೀತಗಳು,ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರ ದೀಪಿಕಾ, ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರ ಭಾಷ್ಯ, ಮೊದಲಾದ ೫ ಕೃತಿಗಳನ್ನು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಅಲ್ಲದೆ ವಿವಿಧ ವಿದ್ವತ್‌ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು.
ರಾಜಾರಾಯರು ಉತ್ಕಟ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರಾದ ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹರಿದಾಸರ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಮುಖೇನ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸಿದರು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಹರಿದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು, ಹರಿದಾಸ ಕಥಾಮಂಜರಿ, ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಬಸವೇಶ್ವರ ವಚನಗಾನ ಮಂಜರಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ‘ವೀಣೆ ರಾಜಾರಾವರ ಕೃತಿಗಳು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೯೦೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ರಾಜಾರಾಯರ ತಂದೆ ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್ ಭೈರವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಪ್ಪನವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯ ತಂದೆಯವರಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಪಳಗಿದ್ದ ರಾಜಾರಾಯರು, ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಗುರುಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಿಕೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಔನ್ನತ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು.
ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದಲ್ಲೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ರಾಜಾರಾಯರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಎಲ್. ಗೋಪಾಲರಾಯರೊಂದಿಗೆ ‘ಮೈಸೂರು ಸಹೋದರರು’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತೆಂದರೆ ೧೯೩೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸತತ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಕೊಡುಗೆಯಿತ್ತರು.
ರಾಜಾರಾಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕೊರತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಾರಾಯರು ‘ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾರ’ ಮತ್ತು ‘ಸಂಗೀತ ಚಂದ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ‘ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು’ ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ.
ರಾಜಾರಾಯರು ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸಹಾ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದ್ಭುತ ವಾಗ್ಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದಂತೆ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಪರಿಪೂರ್ಣರೆಂದು ರಾಜಾರಾಯರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಗಮಕ ಕಲೆ, ಸುಗಮ ಸಂಗಿತ ಮತ್ತು ಜೈನ್ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತಗಳಿಗೆ ಸಹಾ ಅವರು ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.
ರಾಜಾರಾವ್ “ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ” ರಾಜಾರಾವ್ ಅವರು ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಬ್ಬಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಹೀರೇಮುರಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಮೊರಟಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸಿಂದಗಿ ಶಾಂತವೀರ ಪಟ್ಟಾಧ್ಯ್ಕಕ್ಷರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮೊರಟಗಿ
ಗುಡದಿನ್ನಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ " ಮುಟ್ಟಂ" ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳನಾಮವಾಗಿದೆ ಇವೆ:
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಇದೆ.
ಮುಟ್ಟಂ ಪಂಚಾಯತಿನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು /ಪಂಚಾಯತುಗಳು ಪೂರ್ವ - ಕುಡಯತ್ತೂರು, ಉತ್ತರ - ಆಲಾಕ್ಕೊಡು ಮತ್ತು ಕಾರಿಕೊಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಮೀಲುಕಾವು ಮತ್ತು ಕಡನಾಡು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕರಿಂಕುನ್ನಂ ಪಂಚಾಯತ್ತು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಮಲಂಕರ ಅಣೆಕಟ್ಟು:ಈ ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತೊಡುಪುಳಾಯಾರ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ಇದು ಮೂಲಾಮಟ್ಟ್ಟಂ,ಇಡುಕ್ಕಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ . ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ದೊಣಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆಂದು ಒಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವ.
ಮುಟ್ಟಂ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದೂರ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ನಿಂದ 66 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಗವೆಣ್ಮೆಂಡು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ : ಹಿಂದಿನ ಇದು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷಮಿ ವಿಲಾಸಂ ಸಂಸ್ ಕ್ರುತ ಪಾಠಶಾಲೆ ಎಂದು ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಚಣೇಗಾಂವ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಗಣವಲಗಾ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಎಂ. ಎಲ್. ವಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಸುಧಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಸಂಗೀತವೆಂಬುದು ನನಗೆ ಅವರು ಕಲಿಸಿರುವ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬದುಕನ್ನು ಅದರ ಪೂರ್ಣತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ನನಗೆ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟರು”. ಎಂ. ಎಲ್. ವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೆಳಗಲು ಅಪಾರವಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. “ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಗುಣ ಅವರ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಾಯವಿದ್ದ ಹಾಗೆ” ಎಂದು ಭಾವುಕತೆಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗುರುವನ್ನು ನೆನೆದು ಕೃತಜ್ಞರಾಗುತ್ತಾರೆ ಸುಧಾ. ಇಂತಹ ಶಿಷ್ಯೆಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಾರು ತಾನೇ ಎಂ.ಎಲ್.ವಿ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಂಪರೆಯ ವಾರಸುದಾರರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ತಮ್ಮ ಗುರುವಿನಂತೆಯೇ ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನೂ ಸಹಾ ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. 1990ರ ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಂತೆ ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿಗ್ಗಜರ ಸಾಲಿಗೆ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦. ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆದದ್ದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ. ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯವರಿಂದ ಸಂಗೀತಾಭಿರುಚಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಸುಧಾ ಮುಂದೆ ವಿದ್ವಾನ್ ಬಿ. ವಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದರು. ೧೯೭೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಡಾ. ಎಂ. ಎಲ್. ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಸುಧಾ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಎಂ. ಎಲ್. ವಿ ಅವರಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಸಹ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಹಾಡುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಕೂಡಾ ಅವರದಾಗಿತ್ತು.
ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಡಾ. ಎಂ. ಎಲ್. ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಅವರದ್ದು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಮಹತ್ತರವಾದುದು. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಅವಿಸ್ಮರಣಿಯ. ಆ ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಿಂದ ವಿಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವವರು ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್.
ಕೃತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ರಾಗಗಳ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿನ ಸುಶ್ರಾವ್ಯತೆ, ಕಲ್ಪನಾ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಲಲಿತ ಸಂಚಾರ, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗಾಂಭೀರ್ಯಯುಕ್ತವಾದ ಅವರ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿದೂಗಿಸುವಂಥಹ ಸೌಜನ್ಯಯುತ ನಡವಳಿಕೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಗುರುಗಳಾದ ಎಂ.ಎಲ್.ವಿ ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನೇ ನೆನಪಿಸುವಂತದ್ದಾಗಿದ್ದು, “ಈ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ದಯಪಾಲಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ನಮ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ” ಸುಧಾ.
ಸುಧಾ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪೀ ಕಚೇರಿಗಳು ಎಷ್ಟೆಷ್ಟೋ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನೇರಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿ ಸುಧಾ ಅವರದ್ದು. ದಿನಾಂಕ ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೦೦ದಂದು ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸ್ವರ್ಣಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಗೀತೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದ ಕೀರ್ತಿ ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಅವರದ್ದು.
ತಾನು ಬೆಳೆದುಬಂದ, ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಂಬಲ ಗೌರವಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ೧೯೯೯ರ ವರ್ಷದಿಂದ “ಸಮುದಾಯ ಫೌಂಡೆಶನ್” ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಅದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಇಂದು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆದೆಲ್ಲೆಡೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದಂತೆ ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ. ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಸ್ವರಸಮ್ಮೇಳದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಸಹಾ ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಳಿಸಿದಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಆಕೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರವಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗೌರವಗಳು ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.
ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪವರ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಎಂಬುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಖಾಸಗಿ ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿದ್ದು, 2.1 ಶತಕೋಟಿ $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ & ಪವರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ , 12 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸಮೂಹದ ಒಂದು ಭಾಗವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉಕ್ಕು, ವಿದ್ಯುತ್‌, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವೃತ್ತಿನಿರತನಾಗಿದೆ.
ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ . ಜಿಂದಾಲ್‌ರವರ ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಶ್ರೀಮಾನ್‌ ನವೀನ್‌ ಜಿಂದಾಲ್, ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮೂಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಂದಾಲ್‌ ಪವರ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌, ಜಿಂದಾಲ್‌ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌, ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ ಬೊಲಿವಿಯಾ ಇವು ಈ ಸಮೂಹದ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ತಾನಿಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನದೇ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ-ಅದಿರಿನ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹಿಮ್ಮೊಗ ಸಮಗ್ರೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯು ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಿಂದಾಲ್‌‌ರಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸಮೂಹ ದಲ್ಲಿ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪವರ್‌ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ಅವತಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ ಪೈಪ್‌ ಯುನಿಟ್‌ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌‌ ನ್ನು 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 2005ರಲ್ಲಿ ಜಿಂದಾಲ್‌ರವರ ಮರಣವಾದ ನಂತರ, ಅವರ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುಭಾಗಗಳು ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಜಿಂದಾಲ್‌ರವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆಮೇಲೆ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸಮೂಹದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪವರ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನವೀನ್‌ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸೋದರರಾದ ಸಜ್ಜನ್‌ ಜಿಂದಾಲ್‌, ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಲಿಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಘಟಕವಾಗಿದೆ; . ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸಮೂಹದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹುಡುಗಿಯರಿಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾದ ವಿದ್ಯಾ ದೇವಿ ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ವಸತಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಜಿಂದಾಲ್‌ ಕುಟುಂಬವು 1984ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಿಸಾರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಶಾಲೆಯ ಕುರಿತು ಅಷ್ಟೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಚಾರ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದಿರುವ ಖಾಸಗಿ ತಾಣ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಶಾಲೆಯು ಶ್ರೀಮಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಿರಿವಂತ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಈ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೃಂದವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹೊಸತಾದ ಪರಿಧಿಗಳೆಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ , ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ, ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಜನರ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುವ ಅಗತ್ಯ ಅದಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿವೆ:
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟನ್‌ಮಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿದೆ. ಮೆದು ಕಬ್ಬಿಣ, ಲಘು ಉಕ್ಕಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳು, ಫೆರೋ ಕ್ರೋಮ್‌, ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು, ಲಘು ಉಕ್ಕು ಇವುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ರಾಚನಿಕ ಬಳಕೆಯ, ಬಿಸಿಯಿರುವಾಗಲೇ ಆಕಾರನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧರಿತ ಮೆದು ಕಬ್ಬಿಣ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಎಲ್ ಮ್ಯುಟೂನ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು ಮೀಸಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 2006ರ ಜೂನ್‌ 3ರಂದು ಜಿಂದಾಲ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ಗೆ ಬೊಲಿವಿಯಾ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತು. 1.5 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಯು, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 2.1 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
00 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, 12.5 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಉಕ್ಕು ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು 2600 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, ವಶದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 3 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೊದಲ ಹಂತವು 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸನ್ನದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
0 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಾಗೂ 5.20 ಶತಕೋಟಿ $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ 1600 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಹಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
00 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, 11 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಉಕ್ಕು ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು 2600 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, ವಶದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಅನುಸಾರ, . ಜಿಂದಾಲ್‌ರ ವಿಧವೆಯಾದ ಸಾವಿತ್ರಿ ಜಿಂದಾಲ್‌ 19ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪಳಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದ ಗೋಪಣ್ಣ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪರದೆಗಳು, ಸೈಡ್‌ವಿಂಗ್ಸ್‌, ಸೀನರಿಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಿರೀಟ, ಭುಜಕೀರ್ತಿಗಳು, ಆಯುಧಗಳು, ಪೋಷಾಕುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಹರಿಕಥೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಗಾಯನದ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಷಾಜ್ಞಾನವೂ ಇರುವುದು ಸಹಜ. ಅಂತೆಯೇ ರಂಗನಟರೂ ಸಹ, ತಾವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದಲೋ ಇನ್ನಾವುದೋ ತೊಂದರೆಗಳಿಂಧ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಹರಿಕಥಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳೆಷ್ಟೋ. ಹೀಗೆ ಹರಿಕಥೆಗೂ ನಾಟಕರಂಗಕ್ಕೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಂಟು ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಹರಿಕಥೆ ನಾಟಕ ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನುರಿತಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾಷಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ನಟವರ್ಗವನ್ನೂ ತಾವೇ ಸೇರಿಸಿ, ನಾಟಕ-ರೂಪಕ ಮೊದಲಾದುವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಕಂಡರು. ಹೀಗೆ ಕಿರಿಯರ ನಾಟಕ ತಂಡ ತಲೆಯೆತ್ತಿತು.
ಹರಿಕಥಾ ದಾಸ ವಂಶವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೧೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಣ್ಣದಾಸರು - ಭಾಗೀರಥಿ ದೇವಿ ದಂಪತಿಗಳ ಎರಡನೆಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅವರು ‘ಗೋಪಣ್ಣ’ ಎಂದೇ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹರಿಕಥಾಕಲೆಯನ್ನೇ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗೋಪಣ್ಣನಿಗೆ ತಂದೆಯಂತೆ ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯುವ ಗೀಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಗನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ವೆಂಕಣ್ಣದಾಸರು ಮೈಸೂರಿನ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಣ್ಣಪ್ಪನವರ ಮಗ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕ ಎಲ್‌. ರಾಜಾರಾಯರಲ್ಲಿ ವೀಣೆ ಹಾಗೂ ಗಾಯನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸಿದರು. ರಾಜಾರಾಯರ ಪಾಠವೆಂದರೆ ತುಂಬಾ ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಿನದು. ಅಂಥ ಸಶ್ರಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಗೋಪಣ್ಣ ಒಳ್ಳೆಯ ಗಾಯಕ ಹಾಗೂ ವೈಣಿಕರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಟಿ ವಿ ಗೋಪಿನಾಥ ದಾಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರು. ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಪರಿವಾರವಾದ ‘ಪ್ರಭಾತ್ ಸಂಸ್ಥೆ’ ಒಂದು ಜೀವಂತ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿ ಎಂಟು ದಶಕಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಡೆದಿದೆ. ಹರಿಕಥಾರತ್ನ ಟಿ.ವಿ.ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾಸಂಘ’ ಎನ್ನುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಡಿ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾ ಸಂಘ - ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾವಿದರು ಎನ್ನುವ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರ ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ, ಸಿಂಡ್ರೆಲಾ, ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಶತದಿನಗಳನ್ನಾಚರಿಸಿದವು. ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವೀ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆದು ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಗೂ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲೂ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದವು. ಹೀಗೆ “ಪ್ರಭಾತ್‌ ಸೌಂಡ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ” ಆಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದು ತನ್ನ ಆಜಾನುಬಾಹು ಕೈಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಡೆ ಚಾಚಿ ಪ್ರಭಾತ್‌ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿಯಾದರು ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು.
೧೯೬೯ರ ನಂತರ ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾವಿದರು ತಂಡವು ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲೆ ಶೈಲಿಯ ನಾಟಕಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ತೊಡಗಿತು. ಈ ನವ-ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ರೂಪಕಗಳು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಗೋವಿನ ಕಥೆ, ಕಿಂದರ ಜೋಗಿ ಇವು ಜಾನಪದದ ಕಥೆಗಳಾದರೆ, ಧರ್ಮಭೂಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಅವರು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೋಹಿನಿ ಭಸ್ಮಾಸುರ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮುಂತಾದ ಪುರಾಣ ವಸ್ತುಗಳ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಇತ್ತು.
ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಥಾಹಂದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಿಂಡ್ರೆಲಾ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ ನೂರಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು ಜನವರಿ ೨೯, ೨೦೦೭ರಂದು ೧೦೦೧ನೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು. ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರದ ಉಗಮದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ‘ಕ್ರೌನ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ ’, ಪರಿಸರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ‘ಅಭಿಜ್ಞಾನ’ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು.
ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗೋಪಣ್ಣನಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆರ್ಯಬಾಲಿಕಾ ಪಾಠ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮೇಷ್ಟ್ರಾಗಿ ಕೆಲಸ ದೊರೆಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ತಾರೆ ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ, ಗಮಕ ವಿದುಷಿ ಶಕುಂತಲಾಬಾಯಿ ಪಾಂಡುರಂಗರಾವ್‌ ಆಗ ಇವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷ.
ತಂದೆಯವರು ನಿಧನರಾದಾಗ ಗೋಪಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಹರಿಕಥೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದ್ವನಿ ವರ್ಧಕಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದವಾದರೂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹೋದರರು ಸೇರಿ ‘ಪ್ರಭಾತ್ ಸೌಂಡ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಶಾಲೆ ತಪ್ಪಿಸಿ ನಾಟಕದ ಖಯಾಲಿ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ‘ಕಲ್ಚರ್ಡ್ ಕಮೆಡಿಯನ್‌’ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರ ಗೆಳೆತನವಾಯಿತು. ಅಣ್ಣ ಕರಿಗಿರಿ, ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ, ಗೋಪಣ್ಣ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತುಂಟ ಹುಡುಗರಾದರು.
‘ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಟಿ. ವಿ. ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು' ಕರ್ನಾಟಕದ ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ, ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ, ರಂಗ ವಿನೂತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವದಾದಯಮ್ತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವೇಣುಗೋಪಾಲದಾಸರಿಂದ ಹರಿಕಥೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಗೋಪೀನಾಥ ದಾಸರು ವರದಾಚಾರ್ಯರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕರಂಗದಲ್ಲೂ ಪಳಗಿ ಬಾಲ ನಟರಾಗಿ ಮೆರೆದರು. ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ಲಕ್ಷಣವಂತ.
ಮುಂದೆ ಇವರಿಗೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಶಾಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು.
ಅಣಚಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಯಿಂದ ಬಸವ ಸಾಗರ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ೧ಹಂಚಿಕೆ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು, ೨ ಹಂಚಿಕೆ ಕಾಲುವೆಗಳು ಮಾಡಿದರೆ ನಾಗಾವಿ ಗೊರವಗುಂಡಗಿ ಸುಂಗಠಾಣ ಮಾಣಶಿವಣಗಿ ಅರಳಗುಂಡಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಾವರಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ .
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇರುವುದರಿಂದ 90% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಸುಂಗಠಾಣ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ತೆಲಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಗೊಲಗೇರಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ, ಮತ್ತು ಮಹದಾಸೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ರುಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ 'ಎಂ. ಕಾಡಪ್ಪ, ತನ್ನ ಗ್ರಾಮದ ಬೋವಿ ಕಾಲೋನಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊಸಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೇವಲ ೧೫ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ. 'ಶಾಂತಲಾ ಸಮೂಹ' ಎಂಬ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಬೆಳ್ಳಿಗಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ೪೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.'ವಿಜಾಪುರದ ಜ್ಞಾನ ಯೋಗಾಶ್ರಮದ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಯತಿಗಳ ಹಸ್ತದಿಂದ ಉದ್ಯಮ ಘಟಕದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ'ಯನ್ನು ಸನ್. ೨೦೧೩ ರ, ಶನಿವಾರ, ಮಾರ್ಚ್ ೨ ರಂದು, ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ಕುಂದುಗೋಳ' ತಾಲ್ಲುಕಿನ 'ಬೆಳ್ಳಿಗಟ್ಟಿ' ಗ್ರಾಮದ,ಎಂ.ಕಾಡಪ್ಪ, ಮೈಸೂರು,ಎನ್ನುವ ದಲಿತ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದ ಯುವಕ, ಬಡಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿ ವ್ರುತ್ತಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಪ್ರೌಧಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಓದಿ ಮುಂದೆ ಓದಲು ಹಣದ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ತನ್ನ ಧೃಡ ನಿರ್ಧಾರ, ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಇಂದು ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯೋಗಪತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಯುವ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳಿಗೆ ನೌಕರಿ ಕೊಡುವಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಕಾಡಪ್ಪನವರ ತಂದೆ, ಬೆಳ್ಳಿ ಗಟ್ಟಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಮೈಸೂರು. ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶಾಂತವ್ವ, ಈ ದಂಪತಿಗಳ ೧೪ ಜನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಾಡಪ್ಪ ಕೊನೆಯವರು. ೩ ನೆಯ ಇಯತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವಾಗಲೇ ತಂದೆ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನರಳಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ತಾಯಿಯವರು ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ಗ್ರಾಮದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ-ನಾಲಿ ಮಾಡಿ ದೊಡ್ಡ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಸಾಕಿ ಸಲಹಿ ಮುಂದೆ ತಂದರು.
ಜೈವಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೂಲ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಸುವ ಘಟಕ ಈಗ ೬ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.ಇಂಜಿನಿಯರಿಂದ್ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ ಸಹಿತ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ.
ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ವಂಶದಿಂದ ಬಂದ ಗುರುರಾಜ ಹೊಸಕೋಟೆಯವರು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಹಾಲಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ಮೇ 26, 1948ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ರುದ್ರಪ್ಪ ಹೊಸಕೋಟೆಯವರು ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ತಾಯಿ ಗೌರಮ್ಮನವರು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ. ಗುರುರಾಜರು ಓದಿದ್ದು ಪಿ.ಯು.ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ತಂದೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸಂಗೀತ ಬಳುವಳಿಯಿಂದ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರದು ಅಪ್ರತಿಮ ಪರಿಣತಿ. ಅವರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ, ಹಾಡುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇತರ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಜನಪದ ಶೈಲಿಯ ಸಮೂಹ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯ, ಹಾಡಿನ ಸಂಯೋಜನೆ, ಜನಪದ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಬರೆದ ಗೀತೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು.
೧೯೬೯ಲ್ಲಿ ರಬಕವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗುರುರಾಜ ಹೊಸಕೋಟೆಯವರ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಹಸ್ರಾರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರಲ್ಲದೆ, ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
1969ರಲ್ಲಿ ರಬಕವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗುರುರಾಜ ಹೊಸಕೋಟೆಯವರ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಹಸ್ರಾರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರಲ್ಲದೆ, ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ಗುರುರಾಜ ಹೊಸಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಗಾಯನ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರತಿಭೆ.
ಕಾರಗನೂರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಕವಡಿಮಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 95ಒಣ ಬೇಸಾಯವಿದೇ , ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ , ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ , ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸೋಮನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ರಂಗ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದದ್ದನ್ನಷ್ಟೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಪ್ರಯೋಗವೆಂಬುದು ವಿಕಸನವೇ ಹೊರತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಲ್ಲ, ಕಲಾವಿದನ ಅಭಿನಯ ಕೇವಲ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆಯವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದಿಂದ ಸೃಜನಶೀಲವಾಗಿ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವದ ಆಯಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕಲಾವಿದನ ರಂಗ ಪಯಣದಲ್ಲಿನ ಅನುಭವಜನ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳೇ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ವರ್ತಮಾನದಿಂದ ಪೌರಾಣಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ, ಯಕ್ಷಲೋಕದ ವರ್ತಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಅವರ ವಾಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಲಾಭಿಜ್ಞತೆ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ ದೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅನುಪಮ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬೆಸೆಯುತ್ತಾ; ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ, ಚಿಂತನೆ ತರುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ವಾಕ್ಪಟುತ್ವ, ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಕಂಠ, ಭಾವಾಭಿನಯ, ಸೂಕ್ತವಾದ ನಡೆ-ನುಡಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಾಭಿನಯ, ಲಯಬದ್ಧ ಕುಣಿತ ಅವರದ್ದು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚೌತಾಳರ ಕುಣಿತ ಮಹಾಬಲರದ್ದೇ. ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾತ್ವತೀ ಮತ್ತು ಆರಭಟೀ ವೃತ್ತಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಬಲ್ಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟವರು ಮಹಾಬಲರು.
ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೂ ಪಾತ್ರ ಹಾಕಿ ಕುಣಿದಿದ್ದರು. ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಂದು ಮಹಾಬಲರು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲ. ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳಗಬಲ್ಲ ಎಲ್ಲ ಕಲೆಗಳ ಹೂರಣದಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದವರು ಮಹಾಬಲರು. ಸಂಗೀತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಭಜನೆ, ಮದ್ದಳೆವಾದನ., ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಅವರು ಮಹಾಬಲರೆ!
ಅವರು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ; ಸಂಜೆ ವೇಳೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಶ್ರುತಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.
ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ವೇಷ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ, ಒಂದಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿ ಮಾತಿನಿಂದ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ ಸೇರಿಸಿ ಮಾತು ಹೆಣೆದು, ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರ ಬಳಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡುವುದು ಎಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಉಪಮಾ – ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಾಬಲರದ್ದು ವಿಪುಲವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಅರಿವು ಪಡೆದು ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡ ಭಾಷೆ. ನೇರ ತೂಕ ತಪ್ಪದ ಗತ್ತಿನ ಮಾತು. ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಾತಿನ ವ್ಯಂಗ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವೇ ನಾಟಕ ರಂಗದ ಅನುಭವ. ರಂಗಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗುವ ಹಾಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ ಶೈಲಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.