polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಆರ್. ನಾಗೇಶ್ ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನವದೃಷ್ಟಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಸಾಲಿನವರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕತ್ರಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿಯೇ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪನ್ನು (ಪಿ. ದುಲಾಸಾಹೇಬ, ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ, ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಓಲೆಕಾರ ಮಾದಣ್ಣ) ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಧಾರವಾಡದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರೆತುಕೊಂಡರು. ಶಾರದಾ ವಾಚನಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತಾವೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸುವುದಲದೇ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಿದರು. ‘ನನ್ನ ನಲ್ಲ’ದ ಮೂಲಕ ಅನುಭಾವ ಕವಿಯಾದ ಅವರು ‘ಪೂರ್ವರಂಗ’, ‘ಕಾಳರಾತ್ರಿ’, ‘ಬೆಳಗು’ ಎಂಬ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಓದಿದ ಮಧುರ ಚೆನ್ನರು ಸುಮಾರು ೨೨ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸೋಜಿಗ. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಸನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಇಂಡಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿರುವ ಹಲಸಂಗಿಯನ್ನು ‘ಕನ್ನಡ ನುಡಿ’ ನವೋದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕೆಲವೇ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ ೩೧-೦೭-೧೯೦೩ ರಂದು ತಂದೆ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಅಂಬವ್ವನವರ ಉದರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚನ್ನಮಲ್ಲಪ್ಪ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಪ್ಪ ಗಲಗಲಿಯವರು; ಗೆಳೆಯ ಮಾದಣ್ಣನ ಮಧುರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮನ್ನು ಮಧುರಚೆನ್ನರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು.
ಹಲಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಸ್ವಂತ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿ ಶ್ರೀಅರವಿಂದರ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸೂಚನೆ : ಮಧುರ ಚೆನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹಲಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಅವರ ಮಗನಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಗಲಗಲಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ಮಾಡಬಹುದು.
ಹಲಸಂಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ನಿವರಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಡಚಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಯಶ್ ರಾಜ್ ಚೋಪ್ರಾ , ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೋಪ್ರಾ ಜೋಹರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ಬಿಆರ್ ಚೋಪ್ರಾ ಗೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಿರುದ್ಧತೆ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮ ಧೂಲ್ ಕಾ ಫೂಲ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಿರುಸಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದರು. ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿತರಾದ ಚೋಪ್ರಾ ಸಹೋದರರು ಐವತ್ತು ಮತ್ತು ಅರವತ್ತರ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚೋಪ್ರಾ ನಂತರ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ನಾಟಕ, ವಕ್ತ್ ಮೂಲಕ ನಂತರ ಬಹುವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಇದು ಬಹುನಟರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸಿನೆಮಾ ತೆಗೆಯುವ ಹೊಸ ಅಲೋಚನೆಯನ್ನು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಕೂಡ.
೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಚೋಪ್ರಾ ಪಮೇಲಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ೧೯೭೧ ಮತ್ತು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಉದಯ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದಿತ್ಯ ಕೂಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದು ಯಶ್ ರಾಜ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಉದಯ್ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದು,ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಚಿತ್ರ ೨೦೦೦ ರ ಮೊಹಬ್ಬತೇ ಮೂಲಕ ನಟನೆಗೂ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಯಶ್ ಚೋಪ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಡೆಂಗ್ಯೂ ಕಾರಣ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨ ೧೩ ರಂದು ಮುಂಬೈನ ಲೀಲಾವತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ "ಯಶ್ ಜಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದೇ ನಿಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ಇದು ಅಮರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಾವಿದನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತೇವೆ.", ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಂತರಗಂಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡವರು. ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದವರು. ಆ ಕುರಿತು ಅವರ ಮಾತು: "1919ರ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವನ್ನು ನೆನಸಿಕೊಂಡರೆ ಈಗಲೂ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ತೋಟದಂತಿದ್ದ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ 3-4 ಅಂತಸ್ತಿನ ಗೋಡೆ, ಒಂದೇ ಬಾಗಿಲು. ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ. ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ 670 ಜನ ಮಾತ್ರ ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ತಮಗೆ ವೇದ ಮಂತ್ರ ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಮರಣಿಸಿದವರ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನದೀತಟದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದೆ."
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೇನಾನಿಗಳ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದವರು. 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದವರು. ಅವರ ಅಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಬಡತನ, ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಏನೂ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, 3-4 ದಿನಗಳು ಏನೂ ತಿನ್ನಲು ಸಿಗದೆ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಕುಡಿದು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು. ಯಾರಾದರೂ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನಲೂ ಸಾಧನಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಸಿವು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವೈಸರಾಯ್‌ಗಳಿಗೆ, ಗವರ್ನರ್‌ ಜನರಲ್‌ಗ‌ಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ದೂತನ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕ- ದೊಡ್ಡ ಹೋರಾಟಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಚರಕ ತಿರುವಿದರು. ಖಾದಿ ಉಟ್ಟರು. ವಿದೇಶಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟರು. ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು.
1915ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾಕರ ಅವರು ಹರಿದ್ವಾರದ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದವರಾದರೂ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಗಾಂಧೀಜಿ ಚಕಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಬಾಪು ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ನೇಹ ಶುರುವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಮಾತು ಅರ್ಥವಾಗುವಷ್ಟು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವಾಗ ಸುಧಾಕರರನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಹೊಣೆ ಇವರೇ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೊರತರುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ‘ಹರಿಜನ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸುಧಾಕರ ಅವರ ಸಹೋದರ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸುಧಾಕರ ಚತುರ್ವೇದಿಯವರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅವರ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಮನ್' ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಇವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಇವರು ಪ್ರೀತಿಯ ‘ಕರ್ನಾಟಕೀ’ ಆಗಿದ್ದರು.
ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ಮರುದಿನದಿಂದ ಚತುರ್ವೇದಿಗಳ ಗುರಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯದಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿಕೊಂಡರು. ವೇದ- ವೇದಾಂತಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದರು. ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಗಳು ವೇದಗಳಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಉದ್ದಾಮ ಭಾಷ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. 20 ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ 30,000 ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮುಖಬೆಲೆ 12,000 ರೂಪಾಯಿ ಆಗುವುದು. ಈ ಕೆಲಸದ ಅಗಾಧತೆ, ಮೌಲ್ಯತೆ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಹೇಳಲಾಗದು. ವೈದಿಕರಿಂದ ಜಾತೀಯತೆ ಹುಟ್ಟಿತೆಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ಚತುರ್ವೇದಿಗಳು, ಹಾಗೆ ಜಾತೀಯತೆಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದ ವೇದಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖೀಸಿ ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದರು.
ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನಂಥ ವೀರರನ್ನು ಹೆತ್ತ ಭಾರತಿ ನಿನ್ನಂಥ ನರಪೇತಲನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಗುರುಗಳಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದರು ನಗೆಯಾಡಿದ್ದರಂತೆ. ಅದು ಶುದ್ಧ ಹಾಸ್ಯವಷ್ಟೆ. ಆದರೆ, ಸಾಧನೆಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ದೇಹವಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ- ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹಿತಮಿತ ಆಹಾರ, ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಬಲು ದೂರ. ಅಪಹಾಸ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶುದ್ಧಾಂತಃಕರಣದ ನಗೆ. ಸದಾ ದೈಹಿಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ. ವಾರಕ್ಕೊಂದು ಸಣ್ಣ ಹೋಮ, ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ. ನಿಯಮ ತಪ್ಪದ ದಿನಚರಿ
ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗಳಿಸಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಮತ.
ಆಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ, ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಟ್ಟವರು. ನಂಬಿದ ತತ್ವ, ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾದವರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಠಿಣವೆನಿಸಿದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಿದೆ, ತತ್ವವಿದೆ. ಆದರೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತರಲ್ಲ. ತಾವು ನಂಬಿದ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಸಾಧಾರವಾಗಿ ಯಾರೇ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರೂ ಇದುವರೆಗೂ ನಂಬಿದ ವಿಚಾರ ಬಿಟ್ಟು ಸತ್ಯದ ಹಾದಿ ತುಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವವರು.
ವೇದ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ ಶ್ರೋತೃಗಳೆದುರಿಗೆ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಕಲೆ ಇವರಿಗೆ ಒಲಿದಿದೆ. ಅನಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಇವರ ಸಮರ, ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇವರು ವಂದನೀಯರು.
ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜಯನಗರ 5ನೆಯ ಬ್ಲಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸೇವಾಶ್ರಮ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಎದುರು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು.
ತಮ್ಮ ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಕ್ಕ ಪದ್ಮಾವತಿ ಬಾಯಿಯವರಿಂದ ವ್ಯಾಕರಣ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚಿನ ಓದು. ಇವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ, ಅವರ ಪಾತ್ರವೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು.
ಉತ್ತರಭಾರತಕ್ಕೆ}} ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಹದಿಮೂರರ ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೊರಟು ಹರಿದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಾಂಗಡಿ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರದ್ಧಾನಂದರ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಅವರ ಜೊತೆವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಖಂಡ ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಸಂತಸ್ವರೂಪೀ ಬದುಕು ನೆಡೆಸಿದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಮ್ಯಪಡೆದು ಚತುರ್ವೇದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ಚತುರ್ವೇದಿ ಎಂಬ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಪ್ಪನಿಂದ ಬಂದ ಕುಲಸೂಚಕವಲ್ಲ.
ಚತುರ್ವೇದಿಯವು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅದರಿಂದ ರೂ.100 ರಿಂದ ರೂ2,000 ವರೆಗೂ ಸಂಭಾವನೆ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಹಣದ ಸಮಸ್ಯೆ ದೂರವಾಯಿತು.
ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಪಂಜಾಬ್, ಲಾಹೋರ್, ಪಾಟ್ನಾ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯ ವೃಂದವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.
ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳು ಇವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದಳು ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸುಧಾಕರ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಬರುವವರೆಗೂ ತಾನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ತೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ವಯಸ್ಸು 50 ವರ್ಷ ದಾಟಿತ್ತು. 1935ರಲ್ಲಿ ಬಲೋಚಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸೇವೆಗೆಂದು ತೆರಳಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯ ಶಿಷ್ಯೆ ಮರಳಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಸುಧಾಕರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು.
ಚತುರ್ವೇದಿಗಳು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಬರೆದದ್ದನ್ನು ತಾವೇ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಿಳಿಸಲು ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಹರಿಜನರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತುಪಡೆದರು. ಅವರನ್ನು ಓದಿಸಿದರು, ಕೆಲವರನ್ನು ಐಎಎಸ್‌ವರೆಗೂ ಓದಿಸಿದರು!
ನೂರಾರು ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು; ಹರಿಜನರ ಸಾವಿರಾರು ಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ದೇಗುಲ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಇಸಿದರು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಅಹರ್ನಿಶಿ ಆಂದೋಲನ ನೆಡೆಸಿದರು. ಯಾರಿಗೇ ಆಗಲಿ ವೇದ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂಬ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ವೇದಧಾರೆ ಮಾಡಿದರು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ವೇದಾದ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೂ ವೇದಗಳು ಮುಕ್ತವೆಂದು ಸಾರಿದರು. ಯಾವ ಘೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ, ವೇದಿಕೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಚಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ, ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದಂಡವಿಲ್ಲದೆ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಹೋರಾಟದಂತೆ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಜಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ “ಸದ್ದುಗದ್ದಲವಿರದ ಸಾಧನೆ ಇಲ್ಲಿ ಗದ್ದುಗೆಯೇರಿದೆ’ಎಂದರು.
ಗೌರವರ್ಣ. ಮಟ್ಟಸವಾದ ಎತ್ತರ. ಕನ್ನಡಕದ ಹಿಂದಿನ ಕಣ್ಣುಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನೋಟ. ಮಗುವಿನ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ನಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವಂಥ ಬಾಯಿ ತುಂಬ ನಗು, ಸ್ನೇಹಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.
ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಕೇವಲ 28ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಚತುರ್ವೇದೀ’ ಎಂಬ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಾಮವನ್ನು ಅನ್ವರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸುಧಾಕರ ‘ಚತುರ್ವೇದಿ’ಗಳು ಶತಾಯುಷಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿದವರು.
ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ – ಈ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಇವರದಾಗಿತ್ತು. ವೇದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2009 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮತ್ತು ಋಗ್ವೇದದ ಆರು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಕನ್ನಡ ಮಾಸಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ವೇದ ತರಂಗವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬೆಂಗಳೂರು ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದ ಹಿಂದಿನ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅವರದು.
ಪಂಡಿತ ಸುಧಾಕರ ಚತುರ್ವೇದಿಯವರು ದಿ 20 ಎಪ್ರಿಲ್ 1897 ರಂದು ರಾಮನವಮಿಯಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಹಿರಿಯರು ತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಯಾತಸಂದ್ರದವರು. ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ. ಇವರ ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ, ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು. ಓದಿನಲ್ಲಿ ಸುಧಾಕರ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಜೀವಿತ ಅವಧಿ 122 ವರ್ಷ, 313 ದಿನಗಳು. ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಭಾರತೀಯನೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ದೀರ್ಘಾಯಷ್ಯುದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇವರು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾಯಷ್ಯ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಇವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ. ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಲು ಆತನಿಗೆ 15 ಅಂಕಗಳು ಬೇಕಿದ್ದವು. ಇವರ ಹತ್ತಿರ ಅಂಕ ಕೊಡಲು ಭಗತ್ ಕೇಳಿದಾಗ "ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಫೇಲಾಗು, ನನ್ನಿಂದ ಇಂತಹ ಕೆಲಸ ಅಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಇತರ ಒಡನಾಡಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ದಾರಿ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಅವರುಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧದ ಭಾವಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರು ಇವರನ್ನು ಕಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವರನ್ನೇ ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ನಯವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಇವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಗೌರವವಾಗಲೀ, ಸನ್ಮಾನವಾಗಲೀ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ.
ಇವರು ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡಿಗರು. ವೈದಿಕ ವಾಗ್ಮಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತಪಾಲಕರು, ಯಾವುದೇ ವೈದಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿದವರು. ಇವರ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳು, ವಿಚಾರಗಳು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಸತ್ಯಾನ್ವೇಶಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿವೆ.
ಶ್ರೀಯುತರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆದರಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಆಸ್ವಾದ, ಸ್ವರಸಂಗಮದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕಲಾರಸಿಕರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ರಾಘವೇಂದ್ರಾರವರು ಸಂಗೀತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅವರವರ ಕ್ಷಮತೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಯುತರು ಗಾಯಕರಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಕೊಣ್ಣಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಮೋರ್ಚಿಂಗ್ ನಲ್ಲು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರಾರವರು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತ್ತಿದ್ದು ಅನೇಕ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದಾರೆ. ರಾಘವೇಂದ್ರಾರವರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಷಯ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಯುತರು ಯುರೋಪ್ ಹಾಗು ಕೆನಡಾಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ ಎ ಎಸ್ ಮಣಿ ಅವರ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಶ್ರೀಯುತರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗಿತವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಫಲರಾಗಿದಾರೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರ ತಂದೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಆಚಾರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗು ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ದಿವಂಗತ ಶೇಷಗಿರಿ ಆಚಾರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಹೋದರರೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿ ೧೯೫೦ ರಿಂದ ೧೯೬೦ರ ಕಾಲಘತಟ್ಟ್ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಐಯ್ಯರ್, ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್, ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಆರ್ ಮಣಿ, ಟಿ ಕೆ ಮೂರ್ತಿ, ಎಮ್ ಎಸ್ ಗೋಪಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ, ಉಮ್ಯಾಳ್ ಪುರಮ್ ಕೆ ಶಿವರಾಮನ್, ಟಿ ಎನ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಕರೈಕುಡಿ ಮಣಿ ಇವರೆ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳು ವಾದ್ಯಸಹಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಮ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಆಚಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಸಂಗೀತ ಸಭಾದವರ ವತಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಆಶ್ರಮದ ಅವಧೂತ ಪೀಠದ ವತಿಯಿಂದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಕರ್ನಟಕ ಕಲಾಶ್ರಿ ಇವೆ ಮೊದಲಾದ ಬಿರುದಾವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ವಾಣಿ ಸತೀಶ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹತ್ತನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಣಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ 'ಎ' ಶ್ರೇಣಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಣಿ ಭಕ್ತಿರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹಾಡುವದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತರು. ಇವರು ಮದುವೆಯಾದನಂತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು,ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೦ರ ಬಳಿಕ ಭಾರತ ಹಾಗು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಆಕಶವಾಣಿ, ದೂರದರ್ಶನ ಹಾಗು ಮತ್ತಿತರ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮೊದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರಾದ ಶೇಷಗಿರಿ ಆಚಾರ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಶೇಷಗಿರಿ ಆಚಾರ್ ಅವರು ೪೦೦ರ ವರೆಗೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತಹವರು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಾದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಮ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಆಚಾರ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ಗುರುಗಳ ಸತತ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವ ಭಾಗ್ಯ ಲಭ್ಯವಾಯಿತೆಂದು ರಾಘವೇಂದ್ರರವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಹೋದರರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ
ರಾಘವೇಂದ್ರಾಚಾರ್ ಅವರ ತಂದೆ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ಹಾಗು ತಾತ ವೆಂಕಣ್ಣಾಚಾರ್. ಇವರುಗಳು ಮೂಲತಹ ಗದಗ್ ಜಿಲ್ಲಯ ಮುಂಡ್ರಿಗಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ರಾಘವೇಂದ್ರಾಚಾರರು ಮುಂದೆ ಮುಂಡ್ರಿಗಿ ತಾಲುಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು ರಾಘವೇಂದ್ರಾಚಾರರು ಸಂಗೀತದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗು ಶ್ರೀಯುತರು ಮದ್ರಾಸಿನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಮೇರೀ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು . ರಾಘವೇಂದ್ರಾಚಾರರು ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳಿಗೂ ಕೆಲ ಕಾಲ ಸಂಗೀತ ಪಾಠ ಹೇಳಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ
ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಖ್ಯಾತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಶ್ರೀಯುತರು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮೈಸೂರು ನಿಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ, ವಿವಿಧ ಲಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಭಾವಪೂರ್ಣತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶ್ರೀಯುತರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ವಾನ್ ಬಳ್ಳಾರಿ ಎಂ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಾತ ಬಳ್ಳಾರಿ ಮುಂಡ್ರಿಗಿ ರಾಘವೇಂದ್ರಾಚಾರ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಚಲಿತ ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು.
ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಣಿತಜ್ಞೆ , ಜ್ಯೋತಿಷಿ, ಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ , ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ
'ಅಸ್ಟ್ರಾಲಜಿ ಫರ್ ಯೂ', 'ಜಾಯ್ ಆಫ್ ನಂಬರ್ಸ್‌', 'ಪಜಲ್ಸ್ ಟು ಪಜಲ್ಸ್ ಯು' ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇದುವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟಿವಿಯೇತರ ಶೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆ. ಸನ್. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಭಿನಯದೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ'ದ ಮನೆಮಾತಾದರು. ಕಣಗಾಲ್ ಪುಟ್ಟಣ್ಣರವರ ಚಿತ್ರ 'ಮಸಣದ ಹೂ' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಂಗಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ತೆರೆ, ದೊಡ್ಡ ತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಆದ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ.ಧಾರಾವಾಹಿ,'ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ'ದ ಶೀಲಾ ಪ್ರಸಾದ್, 'ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ' , 'ಪಲ್ಲವಿ', ಝೀವಾಹಿನಿಯ 'ಜೋಗುಳ'ದ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಳಾಗಿ, 'ಶುಭಮಂಗಳ'ದ ನಮ್ರತಾ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಚ್ಚಕನ್ನಡವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಆಡುವ ಕಲಾವಿದೆಯೆಂದು ಅಪರ್ಣಾರು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಯ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಎನ್. ಅಪರ್ಣಾ ಬಹಳ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ನ ಎಳವೆಯ ದಿವಸಗಳಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾ ಕಿರುತೆರೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ತಾವೂ ಬೆಳೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಒಂದು ಬದ್ಧತೆ ಇದೆ. ಅದೊಂದು ಕಲೆ. ನಿರೂಪಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಠವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತ ಹೊಗಳಿಕೆ ಸಲ್ಲದು. ಸಭಾ ಮರ್ಯಾದೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಆದರೆ ಸಭ್ಯ ಉಡುಪು ಧರಿಸುವುದು ಅತಿಮುಖ್ಯ.
ನಿರೂಪಣೆ ಆವರಿಗೆ ಬಹು ಪ್ರಿಯ. ಅದೊಂದು ಕಲೆ . ಕೆಲವು ಅರ್ಹತೆಗಳು ನಿರೂಪಕರಿಗೆ ಬೇಕು. ಔಚಿತ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸಮಾರಂಭದ ಮಹತ್ವ, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡಲು ಅವಕಾಶಕೊಡುವ ಜಾಣ್ಮೆ, ಹಾಗೂ ಅರ್ನಿವಾರ್ಯತೆ, ವಿಷಯಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗದ ಹಾಗೆ ನಿಗವಹಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಆಗಲೇ ಸಭಿಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಮಾತನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಒತ್ತಿಹೇಳುವುದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ನಿರಂತರ ಅಧ್ಯಯನ ಶೀಲತೆ, ಅಗತ್ಯ.ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಜನ ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
'ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 'ನಲ್ಲಿ ಎನ್. ಅಪರ್ಣಾರವರು, ಟಿ.ವಿ.ಧಾರಾವಾಹಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅನುಶ್ರೀ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಿರೂಪಕಿಯರು ಇದ್ದರು. ಸಿನಿಮಾ ಗ್ಲಾಮರ್ ಲೋಕದ ವನಿತೆಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರು.
ತಂದೆ, ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಪತ್ರಕರ್ತರು. ಪತಿ, ನಾಗರಾಜ ವಸ್ತಾರೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಸರಳ, ಸಹಜ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪೀರಾಪುರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ.
೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಜೆಡಿಎಸ್ ಹಾಗು ಬಿಜೆಪಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ೫೫ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಬವಾದ ಒಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೬೮. ಶಂಕರಮೂರ್ತಿಯವರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಬಂದ ವರ್ಷವೇ ೧೮೪ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು.
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗು ಮೇಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲೆಂದೆ ಹೊಸ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ಇವರ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಷನ್ ೨೦೨೦""ನ್ನು ಸಿಧ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೂಪರೇಶೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ವರದಿ, ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದುದೆಂದು ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಇವರ ಸಧೃಡ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು, ಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಭಾರತ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ನ ಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು,ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿ, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ದೋರಣೆ, ನೇರ ನಡುವಳಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷದವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ.
ಇವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ ದ ಬೆಂಬಲಿಗರು. ಅದರಂತೆ ಸಂಘದ ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ಒಡೆನಾಟ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಸಂಘದ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾದ ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ ಸೇರಿದರು.
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಗು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
೧೯೭೧ ರ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಆಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಕೆಲಕಾಲ 'ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿ'ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.
೧೯೭೫ ರ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೀಸಾ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಇವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ೧೭ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳಗಾವಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.
೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘದ ಹೊಸ ರೂಪ ಬಿಜೆಪಿ ಯ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು.
ಶಂಕರರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ವೈಶ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಹನುಮಂತಪ್ಪ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಮ್ಮ. ಇವರ ಪತ್ನಿ, ಸತ್ಯವತಿ. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಕಿರಣ್ ಹಾಗೂ ಅರುಣ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಅರುಣ್ ಬಿಜೆಪಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. .
ಡಿ ಎಚ್ ಶಂಕರ ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ ನಂತರ ಜನಸಂಘದ ಈಗಿನ ರೂಪಾಂತರವಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ನ 'ಸ್ಪೀಕರ್' ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಗೊಳಸಾರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಮುಂದೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಏನನ್ನಾದರೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆನಿಸಿತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ಗಾಂಧಾರಿ, ಸೀತಾ, ದ್ರೌಪದಿಯಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ರೂಪ ಕನ್ವರ್, ಭನ್ವಾರಿ ದೇವಿ ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಏಳು ವಿವಿಧ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ಜಸ್ಟ್ ಎ ವುಮೆನ್’ ಎಂಬ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಅಭಿನಯದ ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇದರ ಕನ್ನಡದ ರೂಪದ ಹೆಸರು ‘ಹೆಣ್ಣಲ್ಲವೆ’. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರ ‘ಸಿಂಗಾರೆವ್ವ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ’ ರಂಗ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಾ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ‘ಸಿಂಗಾರೆವ್ವ ಅಂಡ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕವನ್ನಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಮೀಡಿಯಾ ಅಂಡ್ ಎದ್ದೇಳು’, ‘ಕಿತ್ತಲೆಮನೆ ಕಾವೇರಿ’ ಅವರ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಏಕಪಾತ್ರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ರಂಗ ಉತ್ಸವಗಳು, ಅಮೆರಿಕ, ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂಕುರ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂಗೊರ್ಕಿ ಅವರ ’ ಲೋಯರ್‌ ಡೆಪ್ತ್', ಸಿಂಗಾಪುರದ ನಾಟಕಕಾರ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕೋನ್‌ರ ‘ಎಮಿಲಿ ಆಫ್‌ ಎಮರಾಲ್ಡ್‌ ಹಿಲ್‌’ ಆಧಾರಿತ ‘ಕಿತ್ತಲೆ ಮನೆ ಕಾವೇರಿ’ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಮೂಲತಃ ಹಾಸನದವರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ ದಿನ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧, ೧೯೫೦. ಅವರ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ ‘ನವೋದಯ’ದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಮುಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎನ್ ಎಂ ಕೆ ಆರ್ ವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಲೀಡ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾವು ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದ ಎನ್ ಎಂ ಕೆ ಆರ್ ವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಧ್ಯಾಪನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಅವರು ಕಳೆದ ಐದಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಹುದ್ಧೆಯಿಂದ ಐಚ್ಚಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಗೈದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು, ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಟಿ. ಎನ್. ಸೀತಾರಾಂ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾದ ‘ಮಾಯಾಮೃಗ’ದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೃಹಿಣಿ ಕಮಲು ಪಾತ್ರದ ಸುಂದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಮನೆಮಾತಾದರು. ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ‘ಗೃಹಭಂಗ’ದಲ್ಲಿನ ಗಂಗವ್ವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮೇರುಮಟ್ಟದ್ದು. ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್‌, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು, ನೀನಡೆವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀ, ಬಾಂಧವ್ಯ, ಸಾಹಸ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯರು, ಮಂಥನ, ಬೃಂದಾವನ ಮುಂತಾದವು ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲವು ಧಾರವಾಹಿಗಳು.
ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಳಿಯ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ನಾಟಕ ತಂಡದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ತಾವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಗಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಬಲ ಇಚ್ಛೆ ಇತ್ತು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಸಮತೆಂತೋ’ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗತೊಡಗಿದರು.
ಪ್ರೊ. ಬಿ. ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರನ್ನು ವರಿಸಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆಂಗ್ಲ ವಾತಾವರಣದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಲಿಲ್ಲ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಯಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿದ್ವತ್ ಸಭೆ. ಕಾಶಿಯ ಪ್ರಖಾಂಡ ಪಂಡಿತ ಷಡಂಗ ರಾಮಚಂದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಆ ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನಿಟ್ಟರು. ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಜಟಿಲವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಪಂಡಿತರೆಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಕಾಣದೆ ತತ್ತರಿಸಿದರು. ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ ಆ ದಿನ ಸಂದಿತು. ರಾಮಚಂದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ತನಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೀಗಿದರು. ಆ ಹಮ್ಮಿನಿಂದಲೇ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಸಭೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಪೇಜಾವರ ಶ್ರೀಪಾದರು ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು. ಷಡಂಗರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಅವರು ತೆಪ್ಪಗೆ ಶ್ರೀಪಾದರ ಕಾಲಿಗೆರಗಿದರು.
ಬಹುಧಾನ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ಧ ಪಂಚಮಿಯಂದು ವೆಂಕಟರಮಣನಿಗೆ ಹಂಪೆಯ ಯಂತ್ರೋದ್ಧಾರಕ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು. ರಾಮಕುಂಜದ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಗ್ಧ ಬಾಲಕ, ಇನ್ನೂ ಏಳರ ಬಾಲ್ಯದ ಹಸುಳೆ, ಅಧೋಕ್ಷಜ ತೀರ್ಥರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಪೇಜಾವರ ಮಠದ ಪರಂಪರೆಯ 32ನೆಯ ಯತಿಯಾಗಿ, ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರ ವೇದಾಂತ ಪೀಠವನ್ನೇರಿದ. ವೆಂಕಟರಾಮ ‘ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥ’ರಾದರು.
ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ತಲೆ ಕೆಳಗಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಿಗ್ಗಜಗಳೆಲ್ಲ ಈ ತರುಣ ಯತಿ ಸಿಂಹದ ಮುಂದೆ ಮಾತು ಮೂಕವಾಗಿ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿದರು. ಇದು ಒಂದೆರಡು ಉದಾಹರಣೆಯಷ್ಟೇ. ಇತರ ಮತದ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಯತಿಗಳು ಕೂಡಾ ಪೇಜಾವರ ಶ್ರೀಪಾದರ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವರ ಕೊರಳಿಗೆ ವಿಜಯಮಾಲೆ ತೊಡಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದರು. ಪುಣೆ – ಪ್ರಯಾಗ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ವತ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲೂ ಶ್ರೀಪಾದರಿಗೇ ಜಯಭೇರಿ.
೧೯೪೩ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳು. ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯ ತೀರ್ಥರು ಭಂಡಾರಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವರಾದ್ಧಾಂತ ಸಂವರ್ಧಿನೀ ಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮೇಳವೇ ಭಂಡಾರಕೇರಿಗೆ ಧಾವಿಸಿತು. ಆ ಬಾರಿಯ ಮಧ್ವನವಮಿಯ ವಿದ್ವತ್ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ೧೨ರ ಬಾಲಯತಿ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಈ ವಾಮನಮೂರ್ತಿಯ ವಿದ್ಯೆಯ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾವತಾರವನ್ನು ಅವರು ಅಂದೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು.
೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಹಾರಾಜರ ಭೇಟಿ. ಮಹಾರಾಜರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ನ್ಯಾಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತರು. ಅವರು ಪೇಜಾವರ ಶ್ರೀಪಾದರನ್ನು ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ. ಅನಂತರ ದ್ವೈತಾದ್ವೈತ ವಿಮರ್ಶೆ. ಶ್ರೀಪಾದರ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ಮಹಾರಾಜರು ಮನಸೋತರು. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಪಾದರನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲೊಂದು ವಿದ್ವತ್ ಸಭೆ. ಕಾಶಿ ತರ್ಕಪಂಡಿತರ ತವರೂರು. ಇಡಿಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತರಾದ ಮಹಾನ್ ಅದ್ವೈತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅನಂತಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಖ್ಯಾತಿಯ ಮಹಾ ತರ್ಕ ಪಂಡಿತ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ದ್ರಾವಿಡ ಮುಂತಾದ ದಿಗ್ಗಜರೊಡನೆ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ಚರ್ಚೆ. ಸೋಲರಿಯದ ಪಂಡಿತರು, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು. ಅವರ ಮುಂದೆ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಬಂದ ೩೫ರ ತರುಣ ಯತಿ.
ಹೀಗೆ ಬೆಸೆದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡು ಇಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ಯತಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಂದು ಬೆಸೆಯಿತು. ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥರು ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯ ತೀರ್ಥರಲ್ಲಿಯೇ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ನಿಂತರು. ಭಂಡಾರಕೇರಿಯ ಗುರುಕುಲ ವಾಸ ಅವರ ಏಕಾಂತ ಚಿಂತನೆಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ಪಾಲನೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.
ಪರ್ಯಾಯದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಆಗ ಪೇಜಾವರ ಮಠಾಧೀಶರಾದ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ತೀರ್ಥರು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಪಯಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಪೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರ ತಪೋಭೂಮಿಯಾದ ಹಂಪೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿತು. ಅವರು ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೆ ವೆಂಕಟರಮಣನನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗಷ್ಟೇ ಉಪನೀತನಾಗಿದ್ದ ವಟು ವೆಂಕಟರಮಣ ಹಿರಿಯರ ಜತೆ ಹಂಪೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ತಂದೆ – ತಾಯಿ ವೆಂಕಟರಮಣನನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಭೇಟಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ವೆಂಕಟರಮಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ. ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗನ ಮುಗ್ಧ ಮುಖ, ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಭಕ್ತಿ ಭಾವ, ನಡೆಯ ಚುರುಕುತನ ಎಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಏನನ್ನಿಸಿತೋ!