polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳೂ ಕೂಡಾ ಅರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕಲಬೆರಕೆ, ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕ ಸೂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರಬಲ್ಲ ಮಾರಕವಾದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಂದೊದಗಿಸಬಲ್ಲುದು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಕಲೋಯ್ಡ್‌ಗಳಂತಹ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಸೂಕ್ಷಾಣುಜೀವಿಗಳಿಂದ, ಕೀಟಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೊದಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮೃದ್ಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನೊದಗಿಸುವ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
೧೫, ೧೬ ಮತ್ತು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನಗಳು ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗತೊಡಗಿದವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಔಷಧದ ಕುರಿತಾಗಿನ ವಿವರವು 1526ರಲ್ಲಿ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಹರ್ಬಲ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯತು.
ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 2700 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆ ಸಂಕಲನ ಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಚೈನಾದ ಗಿಡಮೂಲಿಕಾ ಪುಸ್ತಕವಾದ ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ಬೆಂಕಾವೊ ಜಿಂಗ್ ಆಧುನಿಕ ಔಷಧಕ್ಕೆ ಎಪಿಡ್ರಿನ್ ಎಂಬ ಔಷಧವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮಾ-ಹುವಾಂಗ್ ಸಸ್ಯದ ಸಹಿತ ಸುಮಾರು 365 ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿವೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೀಕೃತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 1998ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂಲಿಕಾ ತಜ್ಞರ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವರಿಂದ ಶಿಫಾರಸುಗೊಂಡ ಔಷಧಗಳು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿನಾದ ಔಷಧಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವಿಚಾರ ಅಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಯಿನ್-ಯಾಂಗ್ ಸಮತೋಲನ ಪ್ರೊ-ಒಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಆಂಟಿ-ಒಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಗಳ ಬಳಕೆ ಬಹಳ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಚಹಾದ ಅಥವಾ ಪೂರಕದ ಸೇವನೆ, ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಇಂಥಹ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಔಷಧಿ-ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಂಪನಿಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಅವರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಭಾವಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೂಲಿಕೆ-ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಅಭ್ಯಾಸಾವಧಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಸಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ದಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಲೆಸಸ್ಸೆರ್ ದಾಖಲೆ ಹಾಗೂ ದಿ ಡೆವಿಡ್ ವಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫೊರ್ ಹರ್ಬಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್. ಮೂಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿ ವಿರೋಧಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಶಿಗೆಲ್ಲೋಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದು ಗಮನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಾರಕ ರೋಗಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಡಿಯೋಮಯೋಪಥಿ ಊತಗಳಿಂದ ಗೊರಿಲ್ಲಾಗಳನ್ನು ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿವೆ.
ಚೆರೊಕಿ ಔಷಧಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜೀವಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿಷದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಚೆರೊಕಿ ಮೂಲಿಕೆ-ವ್ಯಾಪಾರಿ ಡೆವಿಡ್ ವಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ರ ಅನುಸಾರ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡರ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಒಂದು ರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಗಿಡಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಔಷಧಿಗಳಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುನ್ನವೇ ಬರೆದಿಡಲಾಗಿದೆ. 60,000 ವರ್ಷ ಪುರಾತನವಾದ ಉತ್ತರ ಇರಾಖ್‌ನ ನಿಯಾಂಡರ್ತಾಲ್ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳ, ಶಾನಿದರ್-4 ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಬೇಧಗಳು ಇಂದು ಗಿಡಮೂಲಿಕಾ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಕಾಗದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಕಾರಣ ಪ್ರಾಯಶಃ, ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆಯ ಪರಿಹಾರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿದರ್ಶಿಸಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿಸಿದ ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಇನ್-ವಿಟ್ರೊ ಲೋಹಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒದಗಿಸಲಾಗದು.
ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಯಗೆ ಬಾಸ್ಟಿರ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಟಾಯಿ ಸೋಫಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವಿಸೆನ್ನಾರವರು ಬರೆದ ’ದಿ ಕೆನಾನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ’ ಇದು 800 ಪರೀಕ್ಷಿತ ಔಷಧಗಳ, ಸಸ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಪುಸ್ತಕವು ಔಷಧಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಜಾಯಿಕಾಯಿ, ಸೋನಾಮುಖಿಯ ಒಣ ಸೊಪ್ಪು, ವಿರೇಚಕ ಗಂಧ, ರೇವಲ್ಚಿನ್ನಿ, ಸಿನ್ನಾಮೊನ್, ಮತ್ತು ರೋಸ್‌ವಾಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಾಕಾರ ಗಾಯ ವಾಸಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಆಲೊ ವೆರಾದ ಉತ್ತೇಜನದ ಪ್ರಭಾವ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನಂತರದ ಒಂದು ಪರಿಶೀಲನೆ ಆಲೊ ವೆರಾದ ಬಳಕೆ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಎರಡನೇಯ ಮಟ್ಟದ ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳನ್ನು ವಾಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಚಿತ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಔಷಧಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುಹುಳುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೂ ಹರಡಿದ್ದು, ಖನಿಜಾಂಶಗಳು, ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಔಷಧ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಔಷಧಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ.
ವನಸ್ಪತಿ ಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ಜಾನಪದ ಔಷಧ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಸಾರ, ಸತ್ವಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನವಲಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ವನಸ್ಪತಿಯು ಸಸ್ಯಗಳ ಔಷಧಿ, ಔಷಧೀಯ ವನಸ್ಪತಿ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಔಷಧಿ , ಮೂಲಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಲಿಕಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 6ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಶ್ರುತರಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟುದು ಎನ್ನಲಾದ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತ ವು ಸುಮಾರು 700 ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಖನಿಜ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 64 ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸುಮಾರು 57 ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಈ ಔಷಧಿಗಳ ವಿವರಗಳು ಕಾಜವಾರ, ಹುಣಸೆ, ವತ್ಸನಾಭಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಬು ರೇಹಾನ್ ಬಿರುನಿ ಯವರು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಬ್ನ್ ಜುರ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಔಷಧಿಗಳ ವಿವರಗಳು ಇದ್ದವು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 30 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಿ ಜಟಿಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, "ವಾತಾ", "ಪಿತ್ತಾ" ಅಥವಾ "ಕಫಾ"ವನ್ನು ಸಮತೋಲಿಸಲು ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು "ಪರಿವರ್ತನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ"ಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತೋ ಆಗ ವಿಟಮಿನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಔಷಧೋಪಚಾರ, ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಉಪಯೋಗವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿಎಎಂ ಔಷಧೋಪಚಾರವಾಗಿದೆ .
2004 ರ ಕೊಕ್ರೇನ್ ಕೊಲಾಬ್ರೇಶನ್ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆಯು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಔಷಧೋಪಚಾರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು.
ಹಲವು ಔಷಧಿ-ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವೃತ್ತಿನಿರತ ಹಾಗೂ ಹವ್ಯಾಸಿಗರಿಬ್ಬರೂ, ಅನೇಕವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ "ವೈಲ್ಡ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್" ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೂಲಿಕಾ ತಜ್ಞರುಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲಿಕೆಯ ಗುಳಿಗೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಹಲವು ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದ್ರವ ರೂಪದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
1838ರಲ್ಲಿ, ಸಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಗಿಡದಿಂದ ಪ್ರೆತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಪದ ಸ್ಪಿರಿನ್ ಪದದಿಂದ ದೊರಕಿದೆ, ಸವಿಹುಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥದ ಹೆಸರು ಸ್ಪೈರಿಯ ಉಲ್ಮೆರಿಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿಸಿದೆ.
ಎಲಿಜಿಟ್ಯಾನಿನ್ಸ್ ಗಟ್ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯುರೊಲಿಥಿನ್ಸ್‌ಗೆ ಚಯಾಪಚಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೀಕೋಶದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ .
ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು, ಪರಾಗದಾಯಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಪಥವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಕ್ಯಾಲೆಡುಲ ಚರ್ಮಲೇಪ ಅಥವಾ ಮುಲಾಮು ವಿಕಿರಣದಿಂದಾಗುವ ಚರ್ಮದ ಉರಿಯೂತದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು "ಸೀಮಿತ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ".
ಆಲೊ ವೆರಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಗಾಯಗಳ ವಾಸಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬನಾರಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಭಾರತಿಯವರು ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಇದು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಿಂದಿ ಹಾಗು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಹ್ಯರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಬಹುಶಃ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪೇಟವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜನರಿಂದ ಭಾರತಿಯವರು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು.(ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪೇಟ ಧರಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಪೇಟಗಳು ರಾಜರು ಧರಿಸುವ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ) ಹಾಗು ತಾವು ಸಹ ಧರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಗಡ್ಡವನ್ನೂ ಸಹ ಬೆಳೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೇರ-ನಡೆ ನುಡಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆ ಕೂಡಲೇ, ಭಾರತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಾಚೆಗೂ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1905ರಲ್ಲಿ, ಬನಾರಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಮಾನಸ ಪುತ್ರಿ ಸಹೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾರನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದರು. ಈ ಭೇಟಿಯಿಂದ ಭಾರತಿಯವರಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಅಮೂರ್ತ ಭಾವ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ, ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವೆಡೆಗಿನ ಅವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಹಿಳಾವರ್ಗದ ಆಶಾಕಿರಣವೆನಿಸಿತು. ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತಿಯವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವರು 'ನವ ನಾರಿಯು' ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪುರುಷನ ಮನಃಪೂರ್ವಕ ಸಂಗಾತಿಯಾದ ಈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಪ್ರಯತ್ನದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು ಎಂದವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆಯೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಭಾರತಿಯವರು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಜಗತ್ತು ಹಾಗು ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದರು. ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಭಾರತಿ 1904ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಸ್ವದೇಶಮಿತ್ರನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 1907ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗು ಆಂಗ್ಲ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಬಾಲ ಭಾರತಮ್ ನಲ್ಲಿ . ಆಚಾರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸಂಪಾದಕತ್ವ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಭಾರತಿಯವರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕೆಲಸಮಾಡಿದವು. ಈ ಉದ್ದೇಶ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಈ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಗಳವರೆಗೂ, ದೇವರು ಹಾಗು ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಷ್ಯನ್ ಹಾಗು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೀತೆಗಳವರೆಗೂ, ಭಾರತಿಯವರ ರಚನೆಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅವರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ದಲಿತರ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾಜದ ದುರ್ವರ್ತನೆ, ಹಾಗು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಭಾರತಿ 1907ರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೂರತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ವಿಂಗಡನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿತು.
ತಿಲಕ್ ಹಾಗು ಅರಬಿಂದೊ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ತೀವ್ರವಾದಿ ಗುಂಪು ಹಾಗು ಮಂದಗಾಮಿ ಗುಂಪು ಇಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಭಾರತಿ, . . ಚಿದಂಬರಂ ಪಿಳ್ಳೈ ಹಾಗು ಕಂಚಿ ವರದಾಚಾರಿಯಾರ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ತಿಲಕ್ ಹಾಗು ಅರಬಿಂದೊ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ತಿಲಕ್, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.
ಭಾರತಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ವರಾಜ್ ದಿವಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 1908ರಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವರ ವಂದೇ ಮಾತರಂ, ಎಂಥಯುಂ ಥಾಯುಂ ಹಾಗೂ ಜಯ ಭಾರತ್ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿ.ಒ. ಚಿದಂಬರಂ ಪಿಳ್ಳೈ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷರು 1908ರಲ್ಲಿ,ಹೂಡಿದ್ದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ನೀಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಇಂಡಿಯಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಂಡಿಚೆರ್ರಿಗೆ ಪಾರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ಇಂಡಿಯಾ , ವಿಜಯಾ , ಒಂದು ತಮಿಳು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ಬಾಲ ಭಾರತ , ಒಂದು ಆಂಗ್ಲ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ, ಹಾಗು ಸೂರ್ಯೋದಯಂ , ಪಾಂಡಿಚೆರ್ರಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತಿಯವರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹಣವನ್ನು ರವಾನಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಗಳು ತಲುಪದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗು ವಿಜಯಾ ಎರಡೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು 1909ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಗಡಿಪಾರಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತಿಯವರು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಹಲವು ನಾಯಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರಬಿಂದೊ, ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ಹಾಗು . ಐಯ್ಯರು, ಇವರುಗಳು ಸಹ ಫ್ರೆಂಚರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ಭಾರತಿ ಅರಬಿಂದೊ ಅವರ ಆರ್ಯ ನಿಯತಕಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿಚೆರ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಯೋಗಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಭಾರತಿ ನವೆಂಬರ್ 1918ರಲ್ಲಿ ಕಡಲೋರ್ ಸಮೀಪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ 20 ನವೆಂಬರ್ ನಿಂದ 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ ವರೆಗೂ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದರ ಮರು ವರ್ಷ ಭಾರತಿ ಮೋಹನದಾಸ್ ಕರಮಚಂದ್ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕವನಗಳು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಹಾಗು ಅವರ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಚೈತನ್ಯವು ಹಲವು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತಿಯಾರ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ:
ಭಾರತಿಯವರು ಚಿನ್ನಸಾಮಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಐಯ್ಯರ್ ಹಾಗು ಎಲಕ್ಕುಮಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರ "ಸುಬ್ಬಯ್ಯ"ನಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 1882ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಯಾಪುರಂ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಿರುನಲ್ವೇಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ". ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ" ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಬಹಳ ಕಿರಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅವರು ಸಂಗೀತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.
ಜೊತೆಗೆ ಅವರ 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕವನಗಳು ಹಾಗು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಎತ್ತಯಾಪುರಂನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳು ಹಾಗು ಸಂಗೀತಗಾರರ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ "ಭಾರತಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು. .
ಭಾರತಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯನ್ನು ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ತಂದೆ, ಅವರು 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದಾಗ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರ ಶಿಸ್ತು ಪಾಲಕ ತಂದೆ ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು, ಇವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ಕಲಿತು, ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪದವಿ ಪಡೆದು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯವಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಗಲುಗನಸನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಆಗ 1897ರಲ್ಲಿ, ಬಹುಶಃ ಅವರ ಮೇಲೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವರ ತಂದೆ 14 ವರ್ಷದ ಭಾರತಿಗೆ ಅವರ ಏಳು ವರ್ಷದ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಚೆಲ್ಲಮಾಳ್ ರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದ ನಂತರ, ಭಾರತಿ, ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವ ಕುತೂಹಲದಿಂದ, 1898ರಲ್ಲಿ ಬನಾರಸ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜೀವನದ ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯ ಆಚೆಗೆ, ಒಂದು ದೇಶದ ಕೋಲಾಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ದೊಂಬಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು. ಭಾರತಿ, ಮಧುರೈನ ಸೇತುಪತಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು.
ಭಾರತಿ, ಪ್ರೇಮ, ಭಕ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗು ಇವುಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಬಹುದು. ಭಾರತ ದೇವಿಯಿನ್ ತಿರು ದಶಾಂಗಂ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಭಾರತದ ಐಕ್ಯತೆ, ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾನತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಅಲ್ಲದೇ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಹಿರಿಮೆ, ಜಾನಪದ ಧಾಟಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ರಾಜಕೀಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಖುದ್ದು ತಾವೇ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಹಾಡುಗಳು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗೀತ ವಿಷಯಂ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಭಾರತಿಯಾರ್, ತ್ರಿತತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಮಣಿಯ ಐಯ್ಯರ್ ಹಾಗು ಇತರರು ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯದೆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಾಡುಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಥವಾ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯದೆ, ಹಾಡುಗಾರರು ಹಾಡಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಭಾವ ತುಂಬಲು ಅಸಮರ್ಥರೆಂದು ಅವರು ಉದಾಹರಿತವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.
ಭಾರತಿ ತಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಭಾರತಿ ಅವರ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ: ತೀರಾಥ ವಿಳಯಾಟ್ಟು ಪಿಳ್ಳೈ , ಚಿನ್ನಂಚಿರು ಕಿಲಿಯೇ (ಭೈರವಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ರಾಗಮಾಲಿಕ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ), ಸುತ್ತುಂ ವಿಳಿ , ತಿಕ್ಕು ಥೆರಿಯಾಥ , ಸೆಂಥಮಿಳ್ ನಾಡೆನುಂ ಹಾಗು ಪಾರುಕ್ಕುಲೇ ನಲ್ಲ ನಾಡು ಸೇರಿವೆ.
ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಬದಲು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ರೂಪ ರೇಖೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು. 'ನೀವು ಭಾರತ ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗಿರುವ ಭಯವನ್ನು ತೊರೆಯುವಿರಿ.ನಾವು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡೋಣ, ಉತ್ತಮ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸೋಣ, ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸೋಣ ಹಾಗು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡೋಣ. ನಾವು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದಾಗಲಿ, ಮಲಗುವುದಾಗಲಿ ಮಾಡುವುದು ಬೇಡ, ನಾವು ಸತ್ಯವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡೋಣ.'
ಭಾರತಿಯವರ ಬಲವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪ್ರಭಾವವು ಈ ಮೂಲಕ ವಿಶದಗೊಂಡಿದೆ:
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪಂಗಡಗಳಿರಬಹುದು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿಗನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಚರಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಹಾಡನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇವರು ಬರೆದರು,ಭಾರತವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸುವ ಮೊದಲೇ ನಿಧನರಾದರು.
ಭಾರತಿ, ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧವೂ ಸಹ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಜಾತಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಕ್ತಿಯು ಈ ರೀತಿಯಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, 'ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡೇ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳಿವೆ: ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರ ಜಾತಿ ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದು ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದವರ ಜಾತಿ. ಅವರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಹರಿಜನದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಉಪನಯನ ವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆಗಿನ ಹಿರಿಯರು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅನೈಕ್ಯತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅವರು, ವೇದಗಳು ಹಾಗು ಗೀತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೋಧಕರನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಭಾರತಿಯವರು ಬಹಳಷ್ಟು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಅಲ್ಪ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಕವನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಹಾಗು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಅವರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಪುದುಕವಿತೈ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಶೈಲಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ರಚನೆ ಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಭಾರತಿ ಕಣ್ಣನ್ ಪಾಟ್ಟು ವಿನಂತಹ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತಿಯವರು, ದೇವರನ್ನು, ಮಾನವತ್ವದ ಎಲ್ಲ ತೀವ್ರಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲವೆಂದು, ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತನಾದ ಪ್ರೇಮಿ, ಒಂದು ತುಂಟ ಮಗು, ಒಂದು ಮುಗ್ಧ ಮಗು, ಹಾಗು ಒಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಿಕ್ಷಕನ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.
ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಓದಲ್ಪಡುವ ಭಾರತಿಯವರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲಿ ಶಪಥಂ ಸಹ ಒಂದು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥ ಮಹಾಭಾರತ ದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದಂತಹ, ಲೋಭ, ದುರಭಿಮಾನ ಹಾಗು ಧರ್ಮಶೀಲತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಒಂದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಹಾಗು ಭಾಗಶಃ-ರಾಜಕೀಯತೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಕುಯಿಲ್ ಪಾಟ್ಟು , ಕವಿಯು ತಮ್ಮ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಬರಹಗಾರ ಶೆಲ್ಲಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಹಾಡುಗಬ್ಬ ಪದ್ಯಗುಚ್ಛವಿದೆ.
ಭಾರತಿ ತಮ್ಮ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ, ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಭಾಷೆಯ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ತೆಲುಗು, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕುಟ್ಚಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಹಾಗು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಆಗಾಗ ತಮಿಳಿಗೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗು ಸಮಕಾಲೀನ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಪದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಭಾರತಿಯವರು ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗದ್ಯ ಹಾಗು ಪದ್ಯ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ರಚನೆಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮ ಕ್ಕೆ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದವು. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತಿಯವರು ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು, ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರುಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೊ ಹಾಗು .ಐಯ್ಯರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ, ತಮ್ಮ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಟಚಿತ್ರಣ ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಭಾರತಿಯವರು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲಿಗರು. ಇವುಗಳು ವಿಡಂಬನಾಶೀಲವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಬರೆಯಲಾದ ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಅವರು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಥಾಮಸ್ ನಾಸ್ಟ್ ರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿವೆ. ಅವರು ಸ್ವದೇಶಮಿತ್ರನ್ , ಇಂಡಿಯಾ , ವಿಜಯಾ ಹಾಗು ಬಾಲ ಭಾರತಮ್ ನಂತಹ ಹಲವಾರು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಭಾರತಿ ಅವರನ್ನು ಒಬ್ಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಕವಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಪದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. 'ಭವ್ಯವಾದ ಹಿಮಾಲಯವು ನಮ್ಮದು; ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲು ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿಲ್ಲ.ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ಗಂಗೆ ನಮ್ಮ ನದಿ ಹಾಗು ಇದರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ನದಿ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ.ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ
ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಭಾರತಿ ಭಾರತದ, ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ ತಮಿಳು ಕವಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಹಾಗು ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯ ವಿರೋಧಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾಕವಿ ಭಾರತಿ (ಮಹಾ ಕವಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಉಪಾಧಿಯನ್ನು ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕವಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತವೆ) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾದ ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತಿ, ತಮಿಳು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಪದ್ಯಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧ ತೋಳ್ಕಾಪ್ಪಿಯಂ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಭಾರತಿ ಈ ವಾಕ್ಯ ರಚನಾ ಬಂಧನದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಪುದುಕವಿತೈ ಎಂಬ ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಶೈಲಿಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು.
೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಕ ದೀಪಕ್ ಬಹ್ರಿ/೦}ಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರ ಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರ {೧)ಏಕ್ ಹೀ ರಾಸ್ತಾ{/1}ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೀಪಕ್ ಪವಾರ್ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ದೇವ್ ಗನ್ ಹ್ಯಾರಿ ಬವೇಜಾರವರ ದಿಲ್ ವಾಲೆ , ಮತ್ತು ಸುಹಾಗ್ ಹಾಗೂ ವಿಜಯ್ ಪಥ್" ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.
೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ರ "ನಾಜವಾಝ್" ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಪಾತ್ರವು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಫೀಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸೂಚಿಸುವ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರ "ದಿಲ್ ಜಲೆ".
೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ದೇವ್ ಗನ್ ಇಷ್ಕ್ ನಂತಹ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಮೇಜರ್ ಸಾಬ್" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಻ವರು ಪ್ಯಾರ್ ತೋ ಹೋನಾ ಹೀ ಥಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರು ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ರ ಝಖ್ಮ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಟನಾಕೌಶಲದಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು; ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನೆಗೆ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಸೇರಿವೆ
ದೇವ್ ಗನ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಸಂಜಯ್ ಲೀಆ ಬನ್ಸಾಲಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಹಮ್ ದಿಲ್ ದೇ ಚುಕೇ ಸನಮ್ ಹಾಗೂ "ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಕೀ ಕಸಮ್" ಮತ್ತು "ಕಚ್ಚೇ ಧಾಗೆ"ಗಳು ಸೇರಿವೆ.
೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹ್ಯಾರಿ ಬವೇಜಾರ "ದೀವಾನೇ"ಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು - ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲಕಚ್ಚಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ತಯಾರಿಸಿದ "ರಾಜು ಚಾಚಾ" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಕಾಜೋಲ್ ರೊಡನೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರವೂ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಕೈ ಕಚ್ಚಿತು.
೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಯೇ ರಾಸ್ತೇ ಹೈ ಪ್ಯಾರ್ ಕೇ" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಝಿಂಟಾರೊಡನೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.ಈ ಚಿತ್ರವೂ ಸಹ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎನ್ನಿಸಿತಷ್ಟೆ. ಅವರ ನಂತರದ ಚಿತ್ರ"ಲಜ್ಜಾ" ದಲ್ಲಿ ಮನೀಷಾ ಕೊಯಿರಾಲಾ, ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್, ಜಾಕಿ ಷ್ರಾಫ್ ಮತ್ತು ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್ ಇದ್ದರು;ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಅವರಿಗೆ "ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವೂ ಎಣಿಸಿದಷ್ಟು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರು ಮಹೇಶ್ ಮಂಜ್ರೇಕರ್ ರ "ತೇರಾ ಮೇರಾ ಸಾಥ್ ರಹೇ"ಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಂ ಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಮ ರಮುಂಬಯಿ ಭೂಗತ ಜಗ "ದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರಣವಾದಕಂಪನಿ" ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ "ಮಲ್ಲಿಕ್" ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರು "ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಗೆ ಸೂಚಿತವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅವರು "ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ "ಹಮ್ ಕಿಸೀ ಸೇ ಕಮ್ ನಹೀ"ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್, ಸಂಜಯ್ ದತ್ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈಯೊಡನೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂತೋಷಿನಿರ್ಮಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆ ಹೊಂದಿದ ಚಿತ್ರ "ದ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಘ್"ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಇದೂ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು,. ಆದರೆ ಅವರು "ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ವಿಮರ್ಶಕರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಎರಡನೆಯ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಸ್ರೇಷ್ಠ ನಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಟನಾಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ನಂತರ ಅನೀಝ್ ಬಾಝ್ಮೀಯವರ "ದೀವಾನ್ಗೀ"ಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು;ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾಗಶಃ ವಿಲಿಯಂ ಡೀಹ್ಲ್ ರ ಆಂಗ್ಲಭಾಷಾ ಕಾದಂಬರಿ "ಪ್ರೈಮಲ್ ಫಿಯರ್"ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ "ಪಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಸ್ರೇಷ್ಠ ಖಳನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಳನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಮತ್ತು "ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಝೀ ಸಿನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇದರ ಗಳಿಕೆಯೂ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತಷ್ಟೆ.
೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅವರುರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಮರ "ಭೂತ್" ನಲ್ಲಿ ಊರ್ಮಿಳಾ ಮತೋಂದ್ಕರ್ ರೊಡನೆ ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ನಂತರ ಸಾಹಸಮಯ ಕೌತುಕಭರಿತ ಚಿತ್ರ ": " ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೆಹಾ ಧುಪಯಾರೊಡನೆ ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶ ಗಳಿಸಿತು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳು. ಅವರು ನಂತರ ಮಿಲನ್ ಲೂಥ್ರಿಯಾರ ಪ್ರಣಯಭರಿತ ಚಿತ್ರ "ೋರಿ ಚೋರಿ"ಯಲ್ಲಿ (೨}ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಸೋನಾಲಿ ಬೇಂದ್ರೆಯೊಡನೆ ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು.
ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಪ್ರಕಾಶ್ ಝಾರ ಚಿತ್ರ "ಗಂಗಾಜಲ್"ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು "ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಗಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಜಮೀನ್" , ೧೬,೦೦,೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಜೆ.ಪಿ.ದತ್ತರ ಸಮರ ಚಿತ್ರ " ಕಾರ್ಗಿಲ್"ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್ , ಜನ್ಮ ನಾಮ ವಿಶಾಲ್ ವೀರೂ ದೇವ್ ಗನ್ , ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ಎರಡನೆಯ ದಿನಾಂಕ ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ), ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್ ಎಂದೇ ಹಿಂದೆ ಖ್ಯಾತರಾದ ಇವರು ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಫೂಲ್ ಔರ್ ಕಾಂಟೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ, ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗೆ ನೀಡುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಶ್ರೇಷ್ಠನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ನಂತರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು; ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ, ಜಿಗರ್ , ದಿಲ್ ವಾಲೆ , ಸುಹಾಗ್ , ನಾಜಯಾಝ್ , ದಿಲ್ ಜಲೆ ಮತ್ತು ಇಷ್ಕ್ .
೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ, ದೇವ್ ಗನ್ ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ರ ನಾಟಕ ಝಖ್ಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ ಪ್ಯಾರ್ ತೋ ಹೋನಾ ಹೀ ಥಾ , ಹಮ್ ದಿಲ್ ದೇ ಚುಕೇ ಸನಮ್ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚೇ ದಾಗೇ .
೨೦೦೦ದ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ ಲಜ್ಜಾ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ .
೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಗತ್ ಸಿಂಘ್ ರ ಪಾತ್ರದ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂತೋಷಿಯವರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ತೆಗೆದ ಜೀವನಚಿತ್ರಣವಾದ ದ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಘ್ ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಅವರ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುವೆಂದರೆ ರೈನ್ ಕೋಟ್ , ಯುವಾ ಮತ್ತು ಓಂಕಾರ , ಗೋಲ್ ಮಾಲ್ , ಗೋಲ್ ಮಾಲ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ , ' : ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಯೂ, ಮಿ, ಔರ್ ಹಮ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು;ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ನಟಿ ಕಾಜೋಲ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.