polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಕವಿ ತನ್ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ಬಹಿರಂಗದ ಸಿದ್ಧವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅನುಭವವನ್ನು ಕವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ ಅದು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಕಾವ್ಯ. ಇದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಶ್ರೋತೃ ಸಮೂಹ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದು.
ಕವಿ ಬಹಿರಂಗದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವಾನುಭವಗಳಿಗೆ ರೂಪು ಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಕಾವ್ಯ. ಇದರ ರೀತಿ ಕವಿ ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ತನಗೆ ತಾನೇ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಭಾವಗೀತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರ.
ಈ ಎರಡೂ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಮಿಲನಗೊಳಿಸಿ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದನ್ನು ಅಭಿನಯಯೋಗ್ಯವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಪುಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎನಿಸಿತ್ತದೆ.
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾವ್ಯವು ಭಾವಗೀತೆಯ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ವಾಲ್ಟರ್ ಪೇಟರ್ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶಕ ಬಯಸಿದ. ದೀರ್ಘ ಕವನದ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಬಯಸಿದ. ಆ ಕಾವ್ಯವು ಭಾವಗೀತೆಯತ್ತಲೇ ಮಾತ್ರವೇ ಒಲಿಯಿತು. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವು ಇವರಡರಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಕವಿಗಳು ಭಾವಗೀತೆಯಂತೆ ದೀರ್ಘ ಕವನಕ್ಕೂ ಒಲವು ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತೆಗಳ ಭಾವಗೀತೆಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಮೂಡ್ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬದಲಾಗುವ ಮೂಡ್‍ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಗಾಥವನ್ನು ಬಳಸುವುದು 19ನೆ ಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾವ್ಯದ ಪದ್ಧತಿ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಗಾಥವನ್ನು ಬಳಸದೆಯೇ ಭಾವಗೀತೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾವಗೀತೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಹೊಸತು. ಆದರೆ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕವಾದ ಭಾಗಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದೇನೂ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕವಾದ ಎಷ್ಟೋ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಮುಕ್ತಕವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ದೊರೆತಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಾವಗೀತೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಜನಪದಕಾವ್ಯ ಸಹಜವಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಆನು ಒಲಿದಂತೆ ಹಾಡುವೆ ಎಂದು ವಚನ ರಚನೆಗೆ ತೊಡಗಿದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳಲ್ಲೂ ದಾಸರ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೀತಿ ಭಾವಗೀತೆಯ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿವೆ.
ಲಿರಿಕ್ ಅಥವಾ ಭಾವಗೀತೆ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿಗಳಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ ಅದು ಮೂಲತಃ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಏಳು ಎಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ ಸಾಫೋ, ಪಿಂಡಾರ್ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿತ್ತು. ಭಾವಗೀತೆ ಎಂದರೇನು, ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನು, ಎನ್ನುವ ಬಗೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಆ ಎಲ್ಲ ಚರ್ಚೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು: ಕವಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಅನುಭವದ ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನಾರೂಪವಾದ ಕೆಲವು ರಸಕ್ಷಣಗಳ ಗೇಯರೂಪದ ಆತ್ಯಂತ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಸಶಕ್ತವೂ ಆದ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಶೇಷವೇ ಭಾವಗೀತೆ.
ಭಾವಗೀತೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಕವನ . ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬೀಸಿದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವೂ ತನ್ನ ಹೊಸತನ ಕಂಡುಕೊಂಡು ಸೃಷ್ಟಿಸತೊಡಗಿದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಪದ ಭಾವಗೀತೆ. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಲಿರಿಕ್ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಪದ. ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿಗಳ ಲಿರಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾದುದರಿಂದ ವಸ್ತು, ರೀತಿ ಹಾಗೂ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯೆಂದೇ ತೋರುವ ಈ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು ಲಿರಿಕ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅನುವಾದದಂತಿದೆ ಭಾವಗೀತೆ.
ಭಾವಗೀತೆ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಆಂಗ್ಲ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮೂಡಿದರೂ ಅದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಅನುಕರಣವಾಗದೆ, ಸಹಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿತೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆಯೇ ಹೋಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 1950 ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಭಾವಗೀತೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಕವಲೊಂದು ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಭಾವಗೀತೆಯ ಬಗೆಗೆ ಒಲವು ಇಂಗಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ, ಸಾಧಿಸಿದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಖಂಡಿತ ಬೆರಗಾಗಲೇಬೇಕು.
ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆ ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಿತು. ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಸ್ಕತದಿಂದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೂ ಜನಪದ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಸತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಪುತಿನ, ರಾಜರತ್ನಂ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ವಿನಾಯಕ, ಕೆಎಸ್‍ನ, ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು, ಅಡಿಗ, ಎಕ್ಕುಂಡಿ, ಕಣವಿ, ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ತಕ್ಕಷ್ಟು ಫಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಆಶೋತ್ತರಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡುವ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು. ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ ತೆರೆದು ತೋರಿರುವ ವಿಸ್ಮಾಯಾದ್ಭುತಗಳು, ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಲಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿ-ವಿಪ್ಲವಗಳಿಂದ ಜನತೆ ಆಲೋಚನೆ, ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು, ವಿವೇಕಾನಂದ, ಗಾಂಧಿ, ಅರವಿಂದರು ಮೊದಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಹೊಸ ಯುಗದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಭಾವಗೀತೆ.
ರಾನಡೆ ಅವರು ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ನಂತರ 1914ರಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಆಗ ಪ್ರೊ. ವುಡ್​ಹೌಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಅವರ ಪ್ರಿಯಶಿಷ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾದ ಬೇಯ್್ನ ಎಂಬುವರು ಇವರ ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶ ಬದುಕನ್ನು ಕಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕ್ಷೇಮಪಾಲಕರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜತೆ ಬೆರೆತು ಅವರಿಗೆ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಎಂ.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿ-ಆತಂಕಗಳು ಅವರಿಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವರ ಸತ್ವಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವರು ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿ-ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮಗೆ ಎದುರಾದ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟ-ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಪುಟವಿಟ್ಟ ಚಿನ್ನದಂತಾದರು. ಇವರು ಎಂ.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಾಯಿಲೆ ಆಯಿತು. ವೈದ್ಯರು ಮಿದುಳಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಎಂದರು. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ತೀರಾ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ಆಗ ರಾನಡೆ ಅವರು ಗುರುಕೊಟ್ಟ ಮಂತ್ರಜಪವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಏಕೋನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಜಪಿಸಿ, ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
ರಾನಡೆ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಮಖಂಡಿಯಲ್ಲೇ ಜರುಗಿತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. 1895ರಲ್ಲಿ ರಾಮಭಾವು ‘ಪರಶುರಾಮಭಾವು ಹೈಸ್ಕೂಲ್’ ಸೇರಿದರು. ಬಹು ತೀಕ್ಷ್ಣಬುದ್ಧಿ, ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಭಕ್ತಿ, ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಗೌರವ- ಅವರಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಪುಣೆಯ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಷದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಏರುಪೇರು; ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸುವ ತವಕ. ಆದರೂ 1907ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಗಣಿತವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ರಾನಡೆ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪಡೆದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬರಡಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೈವದ ಆಟವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು.
ರಾಮಭಾವು ಹದಿನೈದರ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ 1901ರಲ್ಲಿ ಸೀತಾಬಾಯಿ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಮುಂದೆ 1916ರಲ್ಲಿ ಗಂಡುಮಗುವಿನ ತಂದೆಯೂ ಆದರು. ಆದರೆ, ಆ ಮಗು ಹತ್ತನೆಯ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ರಾಮಭಾವು ಜಮಖಂಡಿಯ ಹೈಸ್ಕೂಲೊಂದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ನೇಹಸಮ್ಮೇಳನದ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದರೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಬಂದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ದುರಂತ ಕಾದಿತ್ತು. ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಇನ್​ಪ್ಲುಯೆಂಜಾದಿಂದ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿಯೂ ತುಂಬಾ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಕೂಡ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ನಿಧನರಾದರು. ಮಗ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಸಾವನ್ನು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಕಂಡು ಅವರ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ವ್ಯಗ್ರವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಗುರು ನೀಡಿದ ಭಕ್ತಿಭಾವದ ಕಾಮಧೇನುವನ್ನು ರಾನಡೆಯವರು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನ ಏಳುಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಗುರುವಿನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರು.
ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ರಾನಡೆ, ನಿಂಬಾಳದ ಗುರುದೇವರಾದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಸಾಧಕರು ಅವರ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಮರ್ಥರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ‘ನಾಮಜಪ’ವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಮಂತ, ಬಡವ, ಮೇಲ್ಜಾತಿ, ಕೆಳಜಾತಿ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಈ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಭೇದವನ್ನೂ ಎಣಿಸದೆ ಅವರವರ ‘ಸ್ವಭಾವ’ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಾಮಜಪದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾ. ಜಾರ್ಜ್​ಬಜ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು 1953-54ರಲ್ಲಿ ಗುರುದೇವ ರಾನಡೆಯವರನ್ನು ಕಾಣಲು ನಿಂಬಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲದಿನವಿದ್ದು ರಾನಡೆಯವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಅನುಭವಗಳು ಉಂಟಾದುವು. ಅವರು ಒಂದೆಡೆ- ‘‘ಪ್ರೊ. ರಾನಡೆ ನಾನು ತಿಳಿದುದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನ, ಅವರ ದೇಹ ಕೋಮಲ ಮತ್ತು ಹಗುರ. ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯೋ ಬಲು ಎತ್ತರ’’ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆರ್.ಡಿ. ರಾನಡೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧಕರಾದ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ, ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯ ಮುಂತಾದವರ ಜತೆಗೂ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಾಬಾ ಅಂಬೂರಾವ್ ಮಹಾರಾಜ್, ಬಾವೂಸಾಹೇಬ್ ಮಹಾರಾಜ್, ಕಾಕಾ ಖಾರನೀಸ್, ನಿಂಬರಗಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಜತೆಗೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಖ್ಯದ ಪರಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸಿದವರು. ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪೂರ್ವ ಮಹನೀಯರು. ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಬೆಳಕಿನ ಮಹಾಕಿರಣವನ್ನು ಹಿಂದಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂತರ ಜತೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಗುರುದೇವ ರಾನಡೆ ಅವರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಒಳ-ಹೊರಗು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಬೆಳಕನ್ನೇ ಉಸಿರಾಡಿದವರು. ಭಾರತೀಯ ಸಂತಚರಿತ್ರೆಗೆ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟುದಲ್ಲದೆ, ವೈಧಾನಿಕಭಾಷ್ಯ ಬರೆದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಾಧಕ.
ಇವರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇದು ಇವರ ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿದೇವಿ ಅವರಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಹದಿನೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂಚಗೇರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉಮದಿ ಭಾವುಸಾಹೇಬ ಎಂಬ ಗುರುಗಳಿಂದ ನಾಮದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರವನ್ನು ಪಡೆದರು. ರಾನಡೆ ಅವರ ತತ್ತ್ವದರ್ಶನ ಅದ್ವೈತ ಪರಂಪರೆಯದು. ಇವರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಅನುಭಾವ ಮಾರ್ಗದ ಅದ್ವೈತ ಎಂದೂ ಆನಂದವಾದ ಎಂದೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾದ ಎಂದೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೈತಿಕತೆ ಹಾಗೂ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ-ಇವು ಇವರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವದ ಅಂಗಗಳು. ರಾನಡೆಯವರು ಶಿಷ್ಯವೃಂದ ಅಪಾರ. ಜಾತಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನ ಭಾವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರಿಗೆ ನಾಮದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ರಾನಡೆ ಅವರು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಡೆ ಹೊರಳಿದರು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ದೀಕ್ಷಾಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಬಾವೂಸಾಹೇಬ ಅವರಿಗೆ 1906ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ಬರೆದು ‘‘ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆಯಸ್ಸನ್ನೆಲ್ಲ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತೇನೆ. ಸಾಧು-ಸಂತರ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಗುರುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಬೇರಾವ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ’’ ಎಂದು ಮನದಾಳವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರು. ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಾಂಶಗಳ ಮರ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಾಚ್ಯತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲು ಅವರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಇವರು 1886 ಜುಲೈ 3ರಂದು ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮಖಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ದತ್ತೋಪಂಥ್ ಜಮಖಂಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೌಕರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಬಾಯಿ. ಇವರಿಗೆ ಬಾಗುಅಕ್ಕು ಎಂಬ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದ ಮೇಲೆ 12 ವರ್ಷ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೋಮವಾರದ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾರ್ವತೀಬಾಯಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರು. ಜಮಖಂಡಿಯ ರಾಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ರಾನಡೆಯವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿ. 1886ರ ಜುಲೈ 3ರಂದು ಶನಿವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ 10ಕ್ಕೆ ರಾನಡೆ ಜನಿಸಿದರು. ಜಮಖಂಡಿಯ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೈವದ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ, ‘ರಾಮಭಾವು’ ಎಂಬ ಪ್ರೀತಿನಾಮದಿಂದಲೇ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು.
ರಾನಡೆ ಅವರು ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಆಂತರಿಕ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮಗುರುಗಳ, ಸಜ್ಜನರ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಆರನೆಯ ಇಯತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. 1901ರ ನವೆಂಬರ್ 25 ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷದಿನ. ಅಂದು ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ. ಅವರ ಗೆಳೆಯ ಕಲ್ಲೂ ಎಂಬುವನು ಆ ಕಾಲದ ಸಂತಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ಬಾವೂಸಾಹೇಬ ಮಹಾರಾಜ್ ಉಮದಿ ಎಂಬುವರ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ನಾಮಜಪಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ರಾನಡೆ ಬದುಕಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ತಿರುವಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ. ಉಮದಿ ಸಂತರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ರಾನಡೆ ಒಳಗಾದರು.
1914-24ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಡೆಕ್ಕನ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫಗ್ರ್ಯುಸನ್ ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಿಂಬಾಳ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾದರು . ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇವರಿಗೆ ಡಿ. ಲಿಟ್. ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ಅವರು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೆ ಗುರುಗಳಾದ ಬಾವೂರಾವ್ ಮಹಾರಾಜರು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಹರಿನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಅನೇಕ ಆತಂಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದದ್ದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅನೇಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವಗಳು ಆದುವು. 1914ರಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳು ನಿರ್ಯಾಣಗೊಂಡರು. ಹಿರಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಅಂಬುರಾವ್ ಮಹಾರಾಜರು ಪರಂಪರೆಯ ಧುರೀಣತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು 1933ರಲ್ಲಿ ಕಾಲವಶರಾದಾಗ ರಾನಡೆಯವರು ಆ ಹೊಣೆ ಹೊರಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ‘ಗುರುದೇವ ರಾನಡೆ’ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು.
ರಾನಡೆ ಅವರು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಉಚ್ಚಮಟ್ಟದ ಬೋಧಕರೆಂದು ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು 1919ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯು ವಿಷಮಿಸಿತು. ಈ ನಡುವೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷ ಆ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಗಾಢವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಮಜಪ ಈ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು.
ಎ ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಉಪನಿಷದಿಕ್ ಫಿಲಾಸಫಿ , ಮಿಸ್ಟಿಸಿಸಂ ಇನ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ , ಪಾಥ್ ವೇ ಟು ಗಾಡ್ ಇನ್ ಹಿಂದಿ ಲಿಟರೇಚರ್ , ದಿ ಭಗವದ್ಗೀತ ಆ್ಯಸ್ ಎ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ರಿಯಲೈಸೇಷನ್ , ಪಾಥ್ ವೇ ಟು ಗಾಡ್ ಇನ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಟರೇಚರ್ , ವೇದಾಂತ ಆ್ಯಸ್ ಎ ಕಲ್ಮಿನೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಥಾಟ್ -ಇವು ಇವರ ಗ್ರಂಥಗಳು.
ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಅವರು ಪುಣೆಯ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಕುಶಾಗ್ರಮತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಇವರಿಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕತ ಭಾಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಭುತ್ವವಿತ್ತು.
ರಾಮಚಂದ್ರ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾನಡೆ ಕರ್ನಾಟಕ - ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸ-ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಸಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಿಕಟವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯವೃಂದದಲ್ಲಿ ಗುರುದೇವ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು.
ವಸ್ತುವಿಗೆ ಪದಾರ್ಥವೆನ್ನುವರು .ಪದಾರ್ಥಗಳು ಏಳು. ೧.ದ್ರವ್ಯ, ; ೨. ಗುಣ. ; ೩. ಕರ್ಮ. ; ೪. ಸಾಮಾನ್ಯ. ; ೫. ವಿಶೇಷ. ; ೬. ಸಮವಾಯು. ; ಇವು ಆರು ಸತ್ತಾತ್ಮಕ ; ೭. ಅಭಾವ.- ಸೇರಿ ಏಳು . ಲೋಕವಿಲ್ಲಾ ಈ ಏಳು ಪದಾರ್ಥಗಳೇ ಆಗಿವೆ .
ದ್ರವ್ಯ : ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮವಾಯು ಕಾರಣವಾಗಿ ಇರುವಿಕೆ ಗುಣಕ್ಕೆ ,ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯವಾದುದು ದ್ರವ್ಯ. ದ್ರವ್ಯಗಳು ಒಂಭತ್ತು. ಪೃಥ್ವಿ , ಜಲ, ತೇಜ , ವಾಯು , ಆಕಾಶ , ಕಾಲ , ದಿಕ್ಕು , ಆತ್ಮ , ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು . ಪೃಥ್ವಿಯು ಗಂಧ ಗುಣವುಳದ್ದು. ಅದು ಮುಖ್ಯ ಗುಣ ; ಹೀಗೆ
ಜಲಕ್ಕೆ ಶೀತ ಮುಖ್ಯ ಗುಣ -ಇತರ ಗುಣಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ. ಅದೇ ರೀತಿ ತೇಜಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣ , ವಾಯುವಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶ , ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಶಬ್ದ . ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಜ್ಞಾನ ಗುಣ , ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರ - ದೂರ , ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ -ಇತ್ಯಾದಿ. ಗುಣ.
ಆತ್ಮ : ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಕರ್ತೃ . ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು ಆತ್ಮ : ಜೀವವೂ ಆತ್ಮ .
ಉಸಿರಾಟ , ಕಣ್ಣು ಮಿಟಕಿಸುವುದು , ಚೇತನ ಕೆಲಸವಾದ್ದರಿಂದ, .ಆತ್ಮನಿದ್ದಾನೆ. ಹಲವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಒಂದೇ ವಸ್ತು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ - ಅದು ಆತ್ಮ . ಸುಖ , ದುಃಖ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇವುಗಳ ಆಶ್ರಯ -ಆತ್ಮ .
ಆತ್ಮಗಳು ಅನೇಕ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದೊಂದು ಶರೀರದ ಅನುಭವ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿ. ಮನಸ್ಸು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ ; ಅದು ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ.
ಮನಸ್ಸು : ಮನಸ್ಸು ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ . ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಲ್ಲೀನವಾದರೆ ಆತ್ಮವಿದ್ದರೂ ಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ . ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮ -ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆ ಬೇರೆ .
ಗುಣ : ದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪದಾರ್ಥವೇ ಗುಣ . ಗುಣದ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ದ್ರವ್ಯದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಸಿಹಿ ಎಂಬುದೇ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ . ಗುಣಕ್ಕೆ ಗುಣವಿಲ್ಲ .
ಕಣಾದನು ಹದಿನೇಳು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಭಾಷ್ಯಕಾರರು ಇನ್ನೂ ಏಳು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ . ಶಬ್ದ , ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ , ರಸ , ಗಂಧ , ಸಂಖ್ಯಾ , ಪರಿಣಾಮ , ಪೃಥಕ್ , ಸಂಯೋಗ , ವಿಭಾಗ , ಗುರುತ್ವ , ದ್ರವತ್ವ , ಸ್ನೇಹ , ಸಂಸ್ಕಾರ , ಅಪರತ್ವ , ಪರತ್ವ , ಬುದ್ಧಿ , ಸುಖ , ದುಃಖ , ಇಚ್ಛೆ , ದ್ವೇಷ , ಪ್ರಯತ್ನ , ಧರ್ಮ , ಅಧರ್ಮ .
ಎಂಬುದು - ದಾರ್ಶನಿಕರು ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ . ಸಾಂಖ್ಯರು ಪ್ರಕೃತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ; ಅದ್ವೈತಿಗಳು ಮಾಯೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ -ಇತ್ಯಾದಿ .
ಬಿಸಿಲು ಕೋಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಧೂಳಿನ ಕಣದ ಆರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಪರಮಾಣು ಎಂದು ವೈಶೇಷಿಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ವಸ್ತು. ಎರಡು ಪಮಾಣು ಒಂದು ದ್ವಣುಕ ; ಮೂರು ದ್ವ ಣುಕ ಸೇರಿ ಒಂಗು ತ್ರ್ಯಣುಕ .ಇದು ದೃಷಿ ಗೋಚರ. ಪರಮಾಣು ಶಾಶ್ವತ . ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಶಾಶ್ವತ. - ತ್ರ್ಯಣಕುಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಗೋಚರ ಜಗತ್ತು ಆಗಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಸೇರಿ ಈ ವಿವಿಧ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಪಂಚ ಆಗಿದೆ.
ಅದೃಷ್ಡವೇ ಕಾರಣ. ಇದು ಗೋಚರವಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗೆಗ ವೈಶೇಷಿಕರ ಸಿದ್ಧಾಂತ .
ವೈಶೇಷಿಕವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥಾತ್ ವಿಶೇಷತೆಯುಳ್ಳ ದರ್ಶನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವೈಶೇಷಿಕವು ಒಂದೇ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವು. ನ್ಯಾಯವು ಪ್ರಮಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರ -ಜ್ಞಾನ ಮೀಮಾಂಸೆ ಮತ್ತು ತರ್ಕಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. :ವೈಶೇಷಿಕವು ಪ್ರಮೇಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, -ಎಂದರೆ ಪದಾರ್ಥ ವಿವರಣೆ ಯಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ - ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನತೆ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ. (ಉದಾಹರಣೆ ; ಒಬ್ಬರಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಲ್ಲ. -ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ.) . ಇದು ಈ ದರ್ಶನದ ಮುಖ್ಯ ತಳಹದಿ.
ನ್ಯಾಯ ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನಗಳು ಮೂಲತಃ ನಿರೀಶ್ವರ ದರ್ಶನಗಳು , ನಂತರ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇವರ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ನಿಗ್ರಹ -ಅನುಗ್ರಹ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಈಶ್ವರನು ಮಡಕೆ ಮಾಡುವ ಕುಂಬಾರನ ತಂದೆ ಇದ್ದಂತೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಉನ್ನತಿ - ಅವನತಿಗೆ ಅವನ ಕರ್ಮವೇ ಕಾರಣ. -ಈಶ್ವರನಲ್ಲ . ಈಶ್ವರನು ಆತ್ಮ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಆತ್ಮ .
ಅದೃಷವೆಂಬ ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರವಾಹ ನಿಂತು ಹೋದಾಗ . ಆತ್ಮನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುವುದು. ಪದಾರ್ಥಗಳ ಯತಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನವಾದರೆ ಮೋಕ್ಷ . ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕವೂ ಜ್ಞಾನ ಲಭಿಸುವುದು.
ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಲು. ವೈಶೇಷಿಕವು , ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ , ಅನುಮಾನ , ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲಾ ಅದರಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕಣಾದನು ಈ ದರ್ಶನದ ಸೂತ್ರಧಾರ. ಈತನಿಗೆ ಕಶ್ಯಪ , ಕಾಶ್ಯಪ, ಉಲೂಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಈತನು ಕಣವಾದಿಯಾದ್ದರಿಂದ , ಇವನನ್ನು ಕಣಾದ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವನ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ . ಪೂ. ೨--೪ ನೇ ಶತಮಾನ.
ಪ್ರಶಸ್ತಪಾದನ - "ಧರ್ಮಸಂಗ್ರಹ", ; ಉದಯನ ನ -"ಕಿರಣಾವಳಿ", ಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ . ಅಣ್ಣಂಭಟ್ಟನ "ತರ್ಕಸಂಗ್ರಹ"ವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ . ಇದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ವೇದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆಸ್ತಿಕ ಧರ್ಮವೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಆ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮೀರಿರುವ ಒಟ್ಟು ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು . ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಲಹೆಯು, ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರಿಸಬಹುದು, ಗೃಹಬಳಕೆ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ. ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ನಂತರ ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಜಲನಿಕಾಯಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ನೀರಾವರಿವಲಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ದ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಇದು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಬಹುದು, ೨೦೦೫ ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸ್ಥಾವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ ೧೦ರಿಂದ ೧೨ರ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಲಕರಣೆಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸರಬರಾಜುದಾರನಾಗಿದ್ದು ಇದು ಹೊಸ ಯಂತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಶೇಕಡಾ ೪೦ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಷೇರನೊಂದಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೇಗದ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.
೨೦೦೮ರಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಆಂಮ್ಲಜನಕಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಉಳ್ಳದ್ದಾಗಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿತು. ಅತೀ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಲಿನ್ಯವು. ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಮಾರಕಾನಂದ , ಅದರ ನಂತರ ಕಾಲಿನದಿ , ಆಮ್ಲಖಾದಿ ನದಿ , ಯಮುನಾ ಕಾಳುವೆ . ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಮುನ ನದಿ ಮತ್ತು ಬೆತ್ವಾ ನದಿ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಇದು ೫ ದಿನದ ಬಿಒಡಿಯೊಂದಿಗಿನ ೧ ಮತ್ತು ೨ ಎಂಜಿ ಒ/ಎಲ್ ನಡುವಿನ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಯು ಬಹಳ ಶುದ್ದವಾದ ನೀರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ೩ರಿಂದ ೮ ಎಂಜಿ ಒ/ಎಲ್ ಮಾದರಿಯು ಮದ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಶುದ್ದ ನೀರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ೮ರಿಂದ ೨೦ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುವ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ ಹಾಗೂ ೨೦ ಎಂಜಿ ಒ/ಎಲ್ ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾದದ್ದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಕಲುಷಿತ ನೀರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಒಡಿಯ ಮಟ್ಟವು ನಗರಗಳ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಹತ್ತಿರ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ಬಿಒಡಿ ಮಟ್ಟವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳ ಮಂತ್ರಾಲಯದ, ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು, ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧಾ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲನಿಕಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ೨೭ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ೬ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೪೨೯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗಳನ್ನು , ಒಳಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ನೀರು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ವರ್ಷ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಈ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಇರುವ ೨೯೩ ನದಿಗಳು ೯೪ ಸರೋವರಗಳು, ೯ ಕೆರೆಗಳು, ೪೧, ಕೊಳಗಳು, ೮ ತೊರೆಗಳು, ೨೩ ಕಾಲುವೆಗಳು, ೧೮ ನಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ೪೧೧ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲ ಜನಕ, ಜೀವಾಣುಗಳು ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ನಿಗಧಿತಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೨೮ ನಿಗಧಿತಮಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿಗಧಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ೯ ಲೋಹಗಳ ಗುರುತು ನಿಗಧಿತಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೨೮ ಕೀಟನಾಶಕ ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ೩,೧೧೯ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ. ೨೦೯ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಭಾಗಶ: ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ೮ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ ಎಂದು ೧೯೯೨ರ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಿರುತ್ತದೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ತೊರೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ತೊಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಭಾರತದ ೧೧೪ ನಗರಗಳು ನಿರ್ವಹಣಾಯಾಗದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ಹಾಗೂ ಅರೆಬೆಂದ ಶವಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ೧೯೯೫ರ ಒಂದು ವರದಿಯು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಹಳಷ್ಟು ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ಥಾವರಗಳು ನೌಕರರ ಗೈರು ಹಾಜರಿ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರಮಬದ್ದವಲ್ಲದ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಸರಬರಾಜಿನ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹವಾದ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾದ ನೀರು ಸಂಚಿತವಾಗುತ್ತಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಮೇಲ್ಮೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಾಗುವ ಮಲಿನಕಾರಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇಲೈ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ೨೦೦೭ರ ಅಧ್ಯಯನವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೃಹಬಳಕೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಡುವೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿದೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಕೂಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ನಮೂನೆ ಮಟ್ಟಗಳು ಯುಮುನಾ, ಗಂಗಾ ಗೋಮತಿ, ಘಗ್ಗರ್, ಚೆಂಬಲ್, ಮಾಹಿ, ವಾರ್ಧಾ ಈ ನದಿಗಳು ಭಾರತದ ಇತರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಮಾಲಿನ್ಯ ಜಲನಿಕಾಯ ಪೈಕಿಯ ನದಿಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೦೪ ಎಂಪಿಎಸ್/೧೦೦ ಎಂಎಲ್ ಗೂ ಕಡಿಮೆ ಕೊಲೈಫಾರ್ಮ ಇರತಕ್ಕದ್ದು , ಮೇಲಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವ ಬಳಕೆಗೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಕ್ಷೇಮಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಗಾಗಿದೆ. ಆದರೆ. ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರಲೇಬಾರದು ಏಕೆಂದರೆ ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನ ಸ್ಪೋಟವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಹರಡಬಹುದು.
೨೦೦೫ರ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಹೊರಹರಿಯುವ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಜಲಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರಿನ ಪ್ರತಿದಿನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ೨೯೦೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ ನಷ್ಟಾಗಿದ್ದು ನಿರ್ವಾಹಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಪ್ರತಿದಿನ ೬೦೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ ಮೊತ್ತವೇ ಆಗಿದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕುವುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ನದಿಗಳು ತಿವ್ರವಾಗಿ ಮಲಿನಗೊಂಡಿದೆ
೧೯೯೫ರಿಂದ ೨೦೦೮ರವರೆಗೆ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಭಾರತದ ಜಲನಿಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ನಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಮಲಿನಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . ಭಾರತದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಿರ್ವಹಣೇಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಗೃಹಬಳಕೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ದೇಶವು ಜಲಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾರಣವು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ, ಭಾರಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಇಂತಹ ನದಿಗಳು ಮಲಿನಗೊಂಡಿವೆ.
ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ೨೦೦೧ ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಧಾಪಿಸಲಾಯಿತು . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯೆನೆಂದರೆ ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯವನು ಕಲ್ಲಿಸುವುದು . ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಸರ್ವಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಸ್ಧೆಯಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ .
ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪೂರ್ವ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎನೆಂದರೆ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಗವಾಕ್ಷ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಾಭಿತಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸೌಕರ್ಯ್ಯಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಆನೇಕ ಅತ್ಯುತಮ ಉಪಕರಣಗಳ ಹೊಂದಿದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ವತಂಚಾಲಿತ ವಿಶ್ಲೇ‍‌‍ಷಕಗಳು, ಎಕೋ ಕಾರ್ಡಿಯೊಗ್ರಾಫ್ಗಳು , ರೆಟಿನಾ ಲೇಸರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಹಿಮೋ ಡಾಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ , ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ನೊರ್ಪೋಂಲಜಿ ಕಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಘದ ಜೋತೆಗೂಡಿ ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ .
ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸುಶೃಷೆ ಕಡೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರು ದೊಡ್ಡ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದಾಗ ಅವುಗಳ ಸುಶೃಷೆಯ ವ್ಯಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆನೇಕ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಜನರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗದೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ತನ್ನ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಈ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಮುಲ್ಯವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದಾರೆ . ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಈ ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ .
ಈ ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ . ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವರ್ಗದ ಜನರು ಅವರಿಗೆ ಬರುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಜೌಷಧಿತೆಗೆದು ಕೊಳದೇ ಸಾಯುವುದುಂಟು ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರೋಗಗುಣ ಪಡಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಈ ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ .
ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ೨೦೦೧ ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆ ತಾರೀಖಿನಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿಲ್ಲ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಭಾರತದ ದೇಶದ , ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ , ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಏಳು ಎಕ್ಕರೆಯಿದ್ದು , ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಘವೇಂದ್ರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ .
ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ.ಮಾನ್.ಕೋಶಿ , ವೈದ್ಯಕಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಡಾ.ಸಂತೋಷ್ ಕೋಶಿ , ಮ್ಯಾನೆಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಸತೀಶ್ ಕೋಶಿ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂರು ಜನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯವರಿದ್ದು , ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ . ಇವರುಗಳಲ್ಲಿ ೧೪೦-೧೫೦ ರಷ್ಟು ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿರುವ ಹಾಗೂ ೪೦-೬೦ ರಷ್ಟು ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಓದಿರುವ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿತಯವರಿದ್ದಾರೆ .
ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊಠಡಿ ಹಾಗೂ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಠಡಿಗಳು ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ ಉಪಕರಂಣಗಳಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ . ಇವರು ಲ್ಯಾಪರೋಸ್ಕೋಪಿಕ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಆನೇಕ ಮುಖ್ಯ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ .
ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿರುವ ವೈಧ್ಯರುಗಳು ಬಹು ಅನುಭವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ತೀವ್ರ ಕಾಯಿಲೇ ಅಥವ ಅಪಘಾತಕ್ಕಿಡಾದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸುಶ್ರಿಷೆ ನೀಡಲು ಬಹು ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕ ಆನೇಕ ಅತ್ಯುತಮ ಸಲಿಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ೨೪*೭ ಕಾಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ .
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅನುಮೋದನೆಗೊಂಡಿದ್ದೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡಗಳ ಕಸಿಗೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವೈದ್ಯರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಫಲವಾದ ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡಗಳ ಕಸಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ . ಈ ವಿಭಾಗ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಣಿಮಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಪರೇಷನ್ ಥಿಯೇಟರ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ದಾದಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ . ಈ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈದ್ಯರು , ದಾದಿಗಳ , ಹಾಗೂ
ತಜ್ಞತೆರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಾಗಿದೆ . ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಗೂ ನೀಡಿ , ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪ್ರಖ್ಯತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೋಶಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನಲನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇವೆ . ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಅರ್ಹ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾದಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಾಬ೦ದಿದ್ದಾರೆ . ಈ ವಿಭಾಗ ದಿನದ ೨೪ ಗ೦ಟೆಗಳ ಕಾಲ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ .
ಉಳ್ಳವರು ತಮ್ಮ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸುವರು. ಕರಡಿ ಮಜಲು,ಸನಾದಿಯ ತಾಳದೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿಯುವವರ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹರುಷದ ಕೇ. . ಕೇ. . ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಡಗರ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕರಿ ಆಟಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಊರ ಅಗಸಿಯ ಮುಂದೆ ಯುವಕರ ತಂಡ ಇರಿಯುವ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೊಂದು ಎತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಎದೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಿದ್ದವನು ಎತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಇರಿಯಲು ಬರುವಂತೆ ಕೆಣಕುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕರಿ ಆಡಿಸುವುದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಕರಿ ಆಡಿಸಲು ಬರುವವನು ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಾಗಿರಬೇಕು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಓಡುತ್ತ ನೆಗೆಯುತ್ತ ಬರುವ ಎತ್ತುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಯವಿರಬೇಕು. ಮೈಮರೆತರೆ ಓಡಿ ಬರುವ ಎತ್ತುಗಳು ಎತ್ತಿ ನಭದೆಡೆಗೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ಆಟ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಗಸಿಯ ಮುಂದಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ ಕಡೆಗೆಲ್ಲಾ ಎತ್ತುಗಳ ಓಡಾಟ,ನೆಗೆದಾಟ,ಹಗ್ಗಗಳ ತೊಡರುವಿಕೆ,ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಅಂಗಿಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು ಹಗ್ಗ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬರುವ ಯುವಕರ ತಂಡ…ಈ ದೃಷ್ಯಗಳೇ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.