polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ಆದರೆ, ಉಷ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಮತ್ತು ನೇರಳಾತೀತ ವಿಕಿರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಇಂತಹ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಮಾರುತಗಳು ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟಗಳಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮರಿಯಾನಾಸ್ ದ್ವೀಪದ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆಳದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೊಫಿಲಿಕ್ ಮೆರೈನ್ ಮೈಕ್ರೋಬ್ಸ್‌ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು . ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಕೇವಲ ಗಾಳಿ, ನೀರು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಭೂಕವಚದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 65-75 . ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೊರೆದು ತೆಗೆಯಲಾದ ಉಷ್ಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕವಚದ ಆಳ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು.
ಉಷ್ಣವು ಯಾವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಚದ ವಿಧ, ಕಲ್ಲಿನ ವಿಧ ,ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸಬಹುದಾದ ಮೇಸ್ತರದ ಉಷ್ಣತೆಯೆಂದರೆ 122 ಹಾಗೂ ಇದು ವಾಸ್ತವ ಆಳಕ್ಕಿಂತ ಜೀವಮಂಡಲದ ಆಳದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ.
ಜೇಮ್ಸ್ ಲವ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಬ್ಬ ವಾತಾವರಣ ತಜ್ಞರು , ಜೀವಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅಜೈವಿಕ ಘಟಕಗಳು ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಗೈಯಾ ಊಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಈ ಊಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಜೀವಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ
ಇದರ ವಾತಾವರಣ, ಶಿಲಾವರಣ, ಮತ್ತು ಜಲಾವರಣಗಳು ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 1970ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ , ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಬ್ಬ ಅಣುಜೀವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಲಿನ್ ಮಾರ್ಗುಲಿಸ್ ಎಂಬುವವರು, ಜೀವಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಈ ಊಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ , ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ,ಸಸ್ಯಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಅವು ಬೆಳದಂತೆಲ್ಲಾ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಗ್ರಹದ ದ್ರುವ ಭಾಗಗಳ ಹಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದವರೆಗೂ, ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವಂತಿದೆ
ಅಣುಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ನ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ "ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸದೇ ಇರುವ ವಲಯಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿ ಗಳ ಒಟ್ಟು ಜೀವರಾಶಿಯು ಮೇಲ್ಮೈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ಜೀವಮಂಡಲವನ್ನು ಸಸ್ಯ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಬಯೋಮ್ ಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಯೋಮ್‌ಗಳು ,ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿನ ಭೂ ಬಯೋಮ್‌ಗಳು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ವಿರಳವಾದ ಸಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿನ ಬಯೋಮ್‌ಗಳುಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.
ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಬಯೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ನೆಲವಾಸಿ ಜೀವಿಗಳು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಬಜೆಟ್‍ನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಸ್ಪಾನಿಂಗ್ ವಲಸೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಸಮರೂಪ ಉಷ್ಣತೆ, ಬೇಸಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಿರೋಧತೆಯ ಬಹುಪದರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಶೀತವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜೀವಮಂಡಲ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ, ಭೂರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಜೀವಮಂಡಲವನ್ನು ಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು "ಜೀವರಾಶಿ" ಅಥವಾ "ಬಯೋಟಾ" ಎಂದು ಹೇಳಿರುವಂತೆ) ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಜೀವಮಂಡಲವು ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾದರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಮೂರು ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ ಶಿಲಾಗೋಳ , ಜಲಗೋಳ , ಮತ್ತು ವಾಯು ಗೋಳ .
ಕೆಲವು ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ತಜ್ಞರು ಬಳಸುವ ಸಂಕುಚಿತ ಅರ್ಥವು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆದ ಅಸಾಧಾರಣತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿವೆ.
ಕೆಲವರು 1960ರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ , ಗ್ರಹದ ಎಲ್ಲಾ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪರಿಸರ ಮಂಡಲ , ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ಆದರೆ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲದ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಡಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಮೌರಿಯ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ವೆರ್ನಾಡ್ ಸ್ಕೀ ಪರಿಸರ ವನ್ನು ಜೀವಮಂಡಲದ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ , ಜೀವ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಕಾಸ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ, ಭೂ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ ದ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಒಂದು ಅಂತರ್ ಶಿಸ್ತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿ ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಜೀವ ಮಂಡಲ ವು ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜಾಗತಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸಂವೃತ (ಸೌರ ಮತ್ತು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಜೀವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ವಲಯವೆಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು.
ಜೈವಿಕ ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ,ಜೀವಮಂಡಲವು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಶಿಲಾಗೋಳ,ಜಲಗೋಳ ಮತ್ತು ವಾಯುಗೋಳ. ಅಂಶಗಳು ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಯಂಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಮಂಡಲವು ಸುಮಾರು 3.5 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೈವಿಕ ಉಗಮ ಅಥವಾ ಬಯೋಪೀಸಿಸ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆ ಮೂಲಕ ಉಗಮಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಔನತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಲ್ಲುಹೂ, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ಸಂವೃತ ಜೀವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಎರಡನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಜೈವಿಕ ಗೋಳಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಜೀವಮಂಡಲದ, ಅಂದರೆ ಭೂಮಿಯಂತಹ ಕೃತಕ ಜೀವಮಂಡಲವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಜಾನದ ಭೌಮಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ.
ಕೆಲವು ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಕೃತಕ ಜೀವಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ-ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೀವಮಂಡಲಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ- ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜೀವಮಂಡಲಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ಮೂಲ ಮಾರ್ಟಿಯನ್ ಜೀವಮಂಡಲ.
ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಉಗಮಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಜೀವಮಂಡಲಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಜೀವಮಂಡಲವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜೀವಮಂಡಲಗಳು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಜೀವಮಂಡಲ 2 ಹಾಗೂ ಬಯೋಸ್ -3 ನಂತಹ ಕೃತಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಇಂದು ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಭೂ ಅಣುಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ನೂತನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜೀವಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅಜೈವಿಕ ಅಂಶಗಳ ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.
"ಜೀವಮಂಡಲ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ 1875ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸುಯೆಸ್ ಎಂಬ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಬಳಸಿದನು,ಆತನು ಇದನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ:
ಇದನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ:
ಜೀವಮಂಡಲವೇ ಒಂದು ಸಜೀವಿ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು , ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಗೈಯಾ ಉಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುವುದು ಅವರ ವಿಚಾರದ ಗುರಿಯಾಗಿ. ಈ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಪ್ರವಾದಿಗೆ ಪೈಗಂಬರನೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಪೈಗಂಬರ ಎಂಬುವದು ಉನ್ನತವಾದ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಪದವಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಮತ ಪ್ರವರ್ತಕನಿಂದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿಯಾಗಿ, ಆಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಭಕ್ತಿಯೂ, ಪವಿತ್ರ ಭಾವನೆಗಳೂ ನೆಲೆ ಗೊಂಡು ಜನರು ಸುಖಿಗಳಾಗಿ ಬಾಳುವರೋ ಅಂಥ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಿಗೆ, ಮೂಲದೇವನ ಆಜ್ನೆಯಂತೆ ದೇವದೂತನು ಪೈಗಂಬರನೆಓಬ ಪದವಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯಿದ.ಈ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವು ಐದು ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಗಿದೆ.ದೇವರು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ಮನ್ನಿಸುವದು.ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಮಾತನಾಡುವದು,ದುಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಲನ್ನು ಮಾಡದಿರುವದು, ಮಧ್ಯಪಾನ ಮಾಡದಿರುವದು,ಪರಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಮೋಹವನ್ನು ಬಿಡುವದು.ಈ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದವರು ಮೇಲಿನ ತತ್ವಳನ್ನು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೇ ಆಚರಿಸುವದಲ್ಲದೆ,ತಮ್ಮ ಜೀವೆನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಳಾವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಐದು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಪಾಲಿಸ ಬೇಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುವದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಧಾರ್ಮಿಕ,ದಾರ್ಶನಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು,ಇದರ ಮೂಲಸಿದ್ಧಾಂತ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕರ್ತೃ-ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ, ಮರುಜನ್ಮದ ಕುರಿತು ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟು ಸಾವುಗಳೆಂಬ ಆದಿ ಅಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೀವನಚಕ್ರ ಮುಂತಾದವು ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ,ಗೃಹಸ್ಥ,ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಆದರ್ಶ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಕರು,ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿಗಳು,ನಾಸ್ತಿಕರು ಎಂದು ಹಲವು ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದರೂ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಕರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿರುವ ಈ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಶನಗಳು ನಾಸ್ತಿಕವಾದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳಿಗಿಂತ ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.ಬೌದ್ಧ,ಜೈನ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವೇ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದು ಈ ಧರ್ಮದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಸದ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದವಾಗಿ.ಹಿಂದೂ ಎನ್ನುವುದು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ,ಬೌದ್ಧ,ಜೈನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಹೆಸರಾಗಿರದೆ,ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಸಿಂದೂ ನದಿ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಂಧೂ ಎಂದು,ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದೂವಾಗಿದೆ. .ಆರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಬರುವವೇಳೆಗೆ ಸಿಂದೂಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜನ, ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂತೋ ಅಂತೆಯೇ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಬುದ್ದ ಚೇತನರಾಗಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ,ಅರ್ಥ,ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಗಳೆಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿದ್ದು,ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತನ ಬದುಕು ಸಾರ್ಥಕ್ಯ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಮಾತಲ್ಲ, ಸಿದ್ಧಾಂತವಲ್ಲ, ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ . ಅದು ಕಲಿಯುವುದಲ್ಲ, ಪಡೆಯುವದು. ಧರ್ಮ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಕರ್ತವ್ಯ, ಆಚರ ಸ್ವಭಾವ ಈ ಎಲ್ಲ ಅತರ್ಥಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಧರ್ಮದ ಬೇರುಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಆದಿಮಾನವನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಗೊಂಡಿದೆ. ಆತನ ಬುದ್ಧಿ ಬೆಳೆದಂತೆ ಅನುಭವದ ಪರಿಧಿ ವಿಸ್ತಾರ ವಾದಂತೆ ಆತನ ದೈವತ್ವದ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋಯಿತು. ಅಂತರಂಗ ಬಹಿರಂಗಗಳೆರಡರ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯಗಳಿಂದ ಇಂದಿನ ಜೀವನ ಸುಗಮವಾಗ ಬೇಕೆಂಬ ಆಶೆಯವು ಮಹಾವಿಜ್ನನಿಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
ಹಿಂದೂ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಯೆಂಬ ಎರಡು ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದು,ಶ್ರುತಿಯು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಸ್ಮೃತಿಯು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವೇದ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಋಗ್ವೇದ,ಯಜುರ್ವೇದ,ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಅಥರ್ವಣವೇದ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಐತಿಹ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ವೇದ ಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಲಳು, ಆರಣ್ಯಕಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಷತ್ತುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದವು.ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಋಷಿಗಲು ತಮ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಅಂತರಂಗದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು.ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿದೆ ಏಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಅಂತೆಯೇ ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡವು.
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಲೇಸನ್ನು ಬಯಸುವಧು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಹೆಗ್ಗುರಿಯಾಗಿದೆ .ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಶಿಸಿದಾಗ ಆಯಾ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಪರಮಾತ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೇ ಧರ್ಮದ ಉಪದೆಶವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ, ಜ್ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಇಸ್ಲಂ ಧರ್ಮಗಳು ಎಂದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಲೋಕದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ, ಸರ್ವಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಗಗಿ ಯವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವಿಧ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕರು ಬೆರೆ ಬೆರೆ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಅವರು
ಸೂಚಿಸಿರುವ ವಿಧಾನಗಳು ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದರೂ ಅವರೆಲ್ಲರ ಗುರಿ ಒಂದೇಯಾಗಿದೆ . ಆದರೆ ಧರ್ಮಿಕ ಜೀವನವು ಅವಶ್ಯವೆಂದೆ ತೊರುವುದು.
ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದ ೨೧ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರೀಕನು ನಿರ್ಮಲವಾದ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನುಗಳಾದ ಲಾ ಆಫ್ ಟಾರ್ಟ್ಸ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಪೀನಲ್ ಕೋಡ್, ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಕೋಡ್ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸಿಜರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಅನ್ವಯ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ಹೊಂದುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಿಚ್ಛೇದ ೫೧-ಎ ಯ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ. ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಿಚ್ಛೇದ ೪೮ ಎ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದು ಮಾನವನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಶ್ವ ನಿರ್ಣಯ ೧೯೪೮ರ ಮೂರನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ೨೫ನೇ ವಿಧಿಯ ಅನುಸಾರ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಹೊಂದುವ ಹಾಗೂ ತಾನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಗಟ್ಟಿ ಕಸ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಅದರ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ ಯಾಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ಜೈವಿಕ ಕಸ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಸಗಳೆಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರಸಭೆ ಆಧಿಕಾರದವರು ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಸ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳ ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಪುನರ್‌ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅರಿವಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಕಸ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಗರಸಭೆಯವರು ಹಂತ ಹಂತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಗರಸಭೆ ಅಧಿಕಾರದವರು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಘಗಳೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಬೀದಿಯ ಮನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಕಸವನ್ನು ನಗರಸಭೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೆಗೆ ಒಳಪಡದ ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ಕೊರಕಲು, ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಅನಂತರ ಉಳಿದ ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಮಿಶ್ರವಾಗಿರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಗುಂಡಿ ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಾರದು. ಕಸ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತಹ ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ಗುಂಡಿ ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಅನುಕೂಲಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ಗುಂಡಿ ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದು
ಜೈವಿಕ ಕಸವನ್ನು ರಸವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೇ ಎರೆಹುಳ ಕೃಸಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಡಾ. ರಾಧಾ ಕಾಳೆಯವರು ಎರೆಹುಳುಗಳ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಎರೆಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಸುವ ಎರೆಹುಳುಗಳ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಯೂಡ್ರಿಲಸ್, ಯೂಜಿನಿಯೆ, ಐಸೀನಿಯ ಫೀಟಿಡೆ ಮತ್ತು ಪೆರಿಯಾನಿಕ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ವೇಟಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರೆಹುಳಗಳು ತುಂಬ ಉಪಯುಕ್ತವಾದವು.
ಸಂಗ್ರಹ ಅನುಕೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ‘ಸುಲಭವಾಗಿ’ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ, ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರಬೇಕು. ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೆ ಹೊಂದುವ ಕಸವನ್ನು ತುಂಬುವ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿರಬೇಕು. ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕಸವನ್ನು ತುಂಬುವ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿರಬೇಕು. ಹಾಗೂ ಇನ್ನುಳಿದ ಕಸವನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸುವ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿರಬೇಕು.
ರಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಅನಗತ್ಯ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದು.
ಕಸದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿವಿಧ ಅಳತೆಯ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುವುದು.
ಜೈವಿಕವಾಗಿ ವಿಘಟನೆಯಾಗದ ಕಸದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಬೆಸ್ಟಾಸ್‌ನಿಂದ ಜಿಂಕ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಲಿಥೀನ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಸ್ತುಗಳು ನಗರದ ಗಟ್ಟಿ ಕಸದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕಸದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಭೂಮಿ, ನೀರು ಹಾಗೂ ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಸಗಳನ್ನು ದಹನ ಮಾಡಿ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಹಾಗೆಯೇ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಬಹುದು.
ಮತ್ತಾವುದೇ ಸೂಕ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಹಾಗೂ ಯುಕ್ತ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಸ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡಿಸುವ, ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಗಟ್ಟಿ ಕಸದ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಿಯಮಗಳು, ಕಾನೂನುಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ :
ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಕೂಡಿಡಲು ನಗರಸಭೆ ಅಧಿಕಾರದವರು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವರು. ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಯಾವುದೇ ಅನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕೆಳಕಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಜೈವಿಕವಾಗಿ ವಿಘಟನೆ ಹೊಂದುವ ಕಸವನ್ನು ಕಾಂಪೋಸ್ಟೀಕರಣ ವಿಧಾನದಿಂದ ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಎರೆಹುಳು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮತ್ತಾವುದೇ ಯುಕ್ತವಾದ ಜೈವಿಕ-ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಸವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಬಹುದು.
ನಗರಸಭೆ ಅಧಿಕಾರದವರು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ತೆರೆದ ಬಾಯಿ ಹೊಂದಿರಬಾರದು. ಕಸವು ಗಾಳಿಗೆ ತೆರೆದಿರಬಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ನೋಡಲು ಅಂದವಾಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕು.
ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಗಟ್ಟಿ ಕಸ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಿಗುವಂತಹ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಸದ ಸಂಗ್ರಹ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿರಬೇಕು.
ನಗರಸಭೆ ಅಧಿಕಾರವು ಮಣ್ಣಿನ ಕೊರಕಲುಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿ ಕಸವನ್ನು ತುಂಬಲು ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಥವಾ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ :
ಕಸವನ್ನು ಬರಿಗೈಗಳಿಂದ ಮುಟ್ಟುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಕಸವನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಹುದು.
ಎರೆಹುಳುಗೊಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ೧೬% ಸಾರಜನಕ, ೨% ರಂಜಕ ಮತ್ತು ೦.೦೬೭% ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಅಂಶಗಳಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದಾಗಿರುವುದು. ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕುವುದರಿಂದ
ಅಚ್ಯುತದಾಸರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭದ್ರಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೩೨ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಕಥಾ ಕೀರ್ತನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದರು. ತಂದೆ ವೆಂಕಟರಮಣ ಪೈಗಳು. ತಾಯಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯಮ್ಮನವರು. ಇವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾದ ದಿವಂಗತ ಭದ್ರಗಿರಿ ಕೇಶವದಾಸರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಶಿಷ್ಯವೃಂದ ಹೊಂದಿದ್ದು ಹರಿಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಕೀರ್ತನ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದ್ದರು.
ಭದ್ರಗಿರಿಯ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಶ್ರೀ ವೀರ ವಿಠಲನೇ ಅಚ್ಯುತದಾಸರ ಗುರು. ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ - ಪಾಡಿ, ಕುಣಿದು ನರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಗ್ರಾಮದ ಜನರ ಮುಂದೆ ಭಜನಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೀರ್ತನ ಕಲೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಿಯವರು. ಇದಕ್ಕೊಂದು ರೂಪ ಕೊಟ್ಟು ಸಂಗೀತ-ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನೊದಗಿಸಿ ದಾಸದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದವರು ಕಾಶೀಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು. ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಈ ದೀಕ್ಷೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧಕರಾದ ಅಚ್ಯುತದಾಸರು ಹಲವಾರು ಭಾರೀ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲೂ ಪರ್ಯಟನೆ ನಡೆಸಿದವರು.
೧೯೫೧ರ ವರ್ಷದ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನದಂದು ಹರಿಕಥಾ ದಾಸರೊಬ್ಬರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯ ವರ್ಷದ ತರುಣ ಅಚ್ಯುತರು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಯಾವ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಕಥೆ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ವಜ್ಜನರ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದವರೇ ಅಲ್ಲ. ಕೀರ್ತಿಯ ಸೋಪಾನವನ್ನೇರುತ್ತಲೇ ಹೋದರು. ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತನ ಸೌರಭವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಚ್ಯುತದಾಸರು ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೀರ್ತನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕಾಶವಾಣಿ – ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಅಚ್ಯುತದಾಸರ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಂದ ತಪ್ತ ಮುದ್ರಾಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ’ಮೂಲ ನಾರಾಯಣ’ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ಹೊಂದಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದರು. ಹರಿಕಥಾ ಪೂರ್ವರಂಗ, ಗೀತಾರ್ಥ ಚಿಂತನೆ, ಗುರು ಚರಿತ್ರೆ , ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ ಮುಂತಾಗಿ ೨೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ “ಹರಿಕಥಾಮೃತ ಸಿಂಧು” ಎಂಬ ಆರು ಸಂಪುಟಗಳ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೀರ್ತನ ಕಲಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶದಂತಿದ್ದು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಚ್ಯುತದಾಸರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೆಲಮಂಗಲದ ಬಳಿ, ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ದೇಗುಲ, ದಾಸಾಶ್ರಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಕೀರ್ತನ ಮಹಾ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೀರ್ತನ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಕೇಶವದಾಸರ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಗಲುಕೊಟ್ಟು ದುಡಿದಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಭದ್ರಗಿರಿ ಅಚ್ಯುತದಾಸರು ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದೆನಿಸಿರುವಂತದ್ದು.
ಭಾರತದ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಕೋಚ್ ಆಗಿ ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಹಾಕಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ಭಾರತೀಯ ತಂಡವನ್ನು ಅತೀ ಕೇವಲವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸಂದರ್ಭದ ಹೊರತಾಗಿ ಇಡೀ ಹದಿನಾರು ಜನರ ಭಾರತೀಯ ತಂಡವನ್ನು ಹೋಟೆಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗೆ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲ್ ರೂಮಿನ ಒಳಗೆ ಕೈ ಕಾಲು ಆಡಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡಾ ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲ. "ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋಗಿ" ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಬ್ಬರು ನುಡಿದಾಗ ಗಣೇಶ್ ಮರುನುಡಿದರು "ನಾನು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದವ, ಎಂಥದ್ದೇ ಸಂದರ್ಭ ಬರಲಿ ಓಡಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ".
ಮುಲ್ಲೇರ ಪೂವಯ್ಯ ಗಣೇಶ್ ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿ ತಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಚು ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದವರು. ನಮ್ಮ ಕೊಡಗಿನ ವೀರ ಮೊಲ್ಲೇರ ಪೂವಯ್ಯ ಗಣೇಶ್ ಸೈನ್ಯದ ಯೋಧ. ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡಿದವರು. ಮುಂದೆ ಬಂದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಕಿ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾದೇಶದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರೂ ಹೌದು.
ಎಂ. ಪಿ. ಗಣೇಶ್ ಅವರು ಜುಲೈ ೮, ೧೯೪೬ರಂದು ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಅವರು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ - ೬೪ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ೧೯೬೬-೭೩ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಪಟುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ಗಣೇಶರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರು. ಜೊತೆಗೆ ಪಾಟಿಯಾಲದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕ್ರೀಡಾ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪದವೀಧರರು.
ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪರಿಣತನಾಗಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮಹತ್ವದ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಾಕಿ ಆಟಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
೧೯೭೪ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗಾಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಅವರು ಆಟಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಬೇಕಾಯ್ತು. ದೇಶ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು.
ಇದರ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತು ನೀಳವಾಗಿದ್ದು ಗಂಟೆಗೆ ೭೦ ಕಿಲೊಮಿಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡ ಬಲ್ಲದು. ಈಗ ಜೇವಂತ ಇರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಹಕ್ಕಿ ಆಗಿದೆ.
ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಹಾರಿಯಗಿದ್ದುರು ಕೆಲವು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಇಲ್ಲದ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ೫-೫೦ ಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ತಂಡದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತದೆ. ತಮಗೆ ಅಪಾಯ ಮೂಡಿದಾಗ ಬಲಾವಾಗೆ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಓದೆಯುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವು ಓಡಿ ಹೊಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬಗ್ಗಿ ಪೋದೆಗಳ ನಡುವೆ ಅವಿತು ಕೋಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಉಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿ ಹಾರಾಡಲು ಆಗದಂತಹ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ. ಬದುಕಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿ, ಇದು ಸ್ಟ್ರುತಿಯೊ ಕ್ಯಾಮಲಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬೇಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಚ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸೊಮಾಲಿ ಉಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿ ಇತರ ಉಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಪ್ರಬೇಧವೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಹಕ್ಕಿಸ್ಟ್ರುತಿನಿಫ಼ೊರ್ಮಸ್ ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಜಾತಿಯಡಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇನ್ನಿತರ ಹಕ್ಕಿ ಗಳೆಂದರೆ, ಕಿವಿ , ಏಮು , ರಿಯಾ , ಕಾಸೊವಾರಿ .ನಿಯರ್ನಿತಿಸ್ ಉಪವರ್ಗದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರನಾಮ ಸ್ಟ್ರುಥಿಯೋ ಕ್ಯಾಮೆಲಸ್.
ವಾಸಸ್ಥಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರೇಬಿಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕ ದೇಶಗಳ ಮರಳು ಕಾಡುಗಳು.ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ರ್ಹಿಯ ಅಮೆರಿಕಾನ ಪ್ರಭೇದದ ಹುಲ್ಲಿಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಟ್ರಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚೀನಾ ಹಾಗು ಭಾರತ ದೇಶದ ಪ್ರಭಾವ ವಿದೆ. ಅವರ ಕಲೆ ಬೌದ್ದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಬೆಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ' ಗೊಂಪಾ ' ಗಳ ಮುಂದೆ ಬೌದ್ದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಚಕ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ೨ ಡ್ರಾಗನ್ ಶಿಲೆ ನೋಡಬಹುದು. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ 'ಛ್ಹ್ರ್ ಟೆನ್' ನ ವಿನ್ಯಾಸ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ದುಂಡಿನ ಗೋಡೆ ಖ್ಂಮ್ ಪ್ರದೇಶ ದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಚಚ್ಚೌ ಕದ ೪ ಕಡೆಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಲಡಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಮನೆಗಳು ಹಾಗು 'ಮೊನೆಸ್ಟ್ರಿ' ಗಳನ್ನು ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೀರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವ , ಬಿಸಿಲಿನ ಜಾಗ ದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಕಲ್ಲು , ಮರ, ಸಿಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟು ತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಗಳು ಸಿಗುವುದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ, ಆದುದರಿಂದ ಫ಼್ಲಾಟ್ ಛಾವಣಿ ಹಾಗು ಹಲವಾರು ಕಿಡಕಿ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬಿಸಿಲು ಬರಲಿಯೆಂದು. ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ೧೦ ಡಿಗ್ರಿ ಒಳಗೆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಜಾರು ಆಗಿರುತ್ತಾದೆ., ಆಗ ಭೂ ಕಂಪ ವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ . ಪೊಟಾಲ ಅರಮನೆ ಯೆಂಬ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ ೧೧೭ ಮೀಟರ್ ಯೆತ್ತರ ಹಾಗು ೩೬೦ ಮೀಟರ್ ಅಗಾಲ. ಇದು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ
ಶ್ರೀ ದಲೈ ಲಾಮ ನವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ೧೦೦೦ ಕೊಠಡಿ ಗಳಿದೆ ಹಾಗು ೧೩ ಅಂತಸ್ತಿನ ಗಳಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆ ಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ದಲೈ ಲಾಮ ರವರು ಹಾಗು ಬುದ್ದನ ಪ್ರತಿಮೆ ಗಳಿವೆ . ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತ್ತಕ ಭಂಡಾರ ಕೂಡವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ
ಹಲವಾರು ಭೌದ್ದಿಕ ಗ್ರಂಥ ಗಳು ಇದೆ. ಈ ಅರಮನೆ ಹಾಗು ನೋರ್ಬುಲಿಂಕಾ ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಸ್ಣ ಸ್ಮಾರಕ ಯೆಂದು ಕರೆಯಲಗಿದೆ.
ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಉಡುಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ , ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಆದರೂ , ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಭದ್ರವಾಗಿವೆ . ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಪ್ಪಸ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸುತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ , ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ , ಪಟ್ಟೆ ನೇಯ್ದ ಉಣ್ಣೆ ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅವರು ಮದುವೆಯಾದರು . ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ತೋಳುಗಳು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ .
ಲಾಮಾಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತಲೆ ಕ್ಷೌರ ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿಪರರು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ದೀರ್ಘ ಅಥವಾ ಅವರ ತಲೆಯ ಸುತ್ತಲೇ ಒಂದು ಬ್ರೇಡ್ ಗಾಯದ ​​ಮತ್ತು ಇಡೀ ವಿಷಯ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಕಾಣುವಂತೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ : ಬ್ರೈದ್ಸ್ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕೂದಲಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ . ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಅವರ ಆಕಾರ ಅವರು ಬರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಹ್ಯಾಟ್ , ಭಾವಿಸಿದರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಗರಿಷ್ಠ ದಪ್ಪ ಉಣ್ಣೆಯ ಫ್ರಿಂಜ್ ದನ್ಗ್ಲೆಸ್ ಇದು ಮೊತರ್ಬೊಅರ್ದ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ತಮ್ಮ ಟೋಪಿಗಳನ್ನು ಚಲಿಸಿ ತಡೆಯಲು , ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಬಹುದು . ದೀರ್ಘ ಬ್ರೇಡ್ ತಮ್ಮ ತಲೆ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ , ಮತ್ತು ಇದು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸುರುಳಿಬಿಚ್ಚಿದ ಮಾಡಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಎಡ ಕಿವಿಯ ಅವರು ಹವಳದ ಅಥವಾ ವೈಡೂರ್ಯದ ಎರಡೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಭರಣ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ಭಾರೀ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಉಂಗುರವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು .
ಧರ್ಮ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಬೋನ್ ಟಿಬೆಟ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮ , ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಟಿಬೆಟ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಇದು ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಬೌದ್ಧ ಮಹಾಯಾನ ಮತ್ತು ವಜ್ರಯಾನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ , ಗ್ರಹಣ ಬಂದಿದೆ . ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ಟಿಬೆಟ್ ಕೇವಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಇದೆ ಆದರೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ ರಲ್ಲಿ , ಉತ್ತರ ಭಾರತದ , ಬರ್ಯಾತ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ , ತುವ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ , ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಿಕಿಯಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಕೆಲವು ಇತರ ಭಾಗಗಳು . ಚೀನಾ ತಂದೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ , ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ಟಿಬೆಟ್ ನ ಮಠಗಳು ರೆಡ್ ಗಾರ್ಡ್ಸ್ ಮೂಲಕ ನುಗ್ಗಿ ನಾಶವಾದವು . ಕೆಲವು ಮಠಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ 1980 ರಿಂದ ಪುನರ್ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ - ಇದು ಇನ್ನೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ . ಮಾಂಕ್ಸ್ ಟಿಬೆಟ್ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮಠಗಳು ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೇರಿದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಸಹ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ , ಟಿಬೆಟ್ ಗಂಡು 10 ರಿಂದ 20% ಪಾದ್ರಿಗಳು.
ಮುಸ್ಲಿಮರು 8 ನೇ ಅಥವಾ 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ರಿಂದ ಟಿಬೆಟ್ ನಲಿ ವಾಸ ವಗಿದಾರೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ , ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ತುರ್ಕಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ: ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಉಗಮಸ್ಥಾನವೆಂದು ಯಾರು ಕಛೀ ಎಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇವೆ. ಟಿಬೆಟ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವ ಪರ್ಷಿಯಾ ಬಂದಿತು. 1959 ನಂತರ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಒಂದು ಗುಂಪು, ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ ತಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇರುಗಳು ಆಧರಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಆ ವರ್ಷದ ಘೋಷಿಸಿದರು. ದೀರ್ಘ ಟಿಬೆಟ್ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮಾಡಿದ ಇತರೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಹುಯಿ ಸೇರಿವೆ ಮಾಡಿದ ಸಲಾರ್, ದೊನ್ಗ್‍ಇಅನ್ಗ್ ಮತ್ತು ಬೊನನ್ ಮತ್ತೆ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಹುಯಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ತನ್ನ ಸಂತತಿಯ ಕುರುಹು ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಚೀನೀ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಕೂಡ ಇದೆ.
ಟಿಬೆಟಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬಹಳ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಊಟದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾರ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಊಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಟನ್ನು ಕೂಡ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಟಸ್ಂಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ನೂಡಲ್ಸ್ ಅಥವ ಆವಿಯಿಂದ ಮೋಮೋಸ್ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಚಮರ ಮೃಗ, ಆಡು, ಮಟನ್ ಈ ಮಾಂಸಗಳನ್ನು ವೊಣಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಊಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಲುಗೆಡ್ಡೇ ಕೂಡ ಬಳ ಸುತ್ತಾರೆ.ಸಾಸಿವೆ ಕಾಳನ್ನು ಟಿಬೆಟಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೂಡ ಊಟವನ್ನು ರುಚಿಕರ ಹಾಗು ಸ್ವಾದಿಷ್ಟ ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಚಮರಮೃಗದ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಿಹಿ ಮೊಸರು, ಬೆಣ್ಣೆ, ಗಿಣ್ಣು, ಇವನ್ನು ಬಹಳ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯರಾಗಿರುವ ಸಿಹಿ ಮೊಸರಿಗೆ ವರ್ಚಸ್ಸು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಣೆ ಚಹಃ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ದ.
ಇವರ ಸಂಗೀತ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಅಥವ ಹಿಮಲಯದ ಸುತ್ತ್ತಮುತ್ತಿನ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ನೇಪಾಳ, ಬುತಾನ, ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವರ ಸ್ಂಗೀತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ದ ಸಿದ್ದಾಂತ ಪ್ರಬಾವ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಅಥವ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದ್ರಂಮ್ಸ್ ಪಠಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗೆಲುಗ ಪ ಏನ್ನುವುದು ಹಳೆಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ ಹಾಗು ಇವು ಕೆಲವು ಪ್ರಣಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗಳು 'ಸಕ್ಯುಪ, ಕಗ್ಯುಪ, '. ನಂಗ್ ಮ' ಸಂಗೀತ ಏನ್ನುವುದು ಇಂದಿನ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಯುವ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ದ, 'ಘ್ ರ್' ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗೇಸರ್ ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಯಕನ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.