polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ពួកខ្មែរក្រហមបានហាមប្រាមដោយបទបញ្ជាអត្ថិភាពនៃជនជាតិចិន យួន ចាមឥស្លាម និងពួកជនជាតិភាគតិច២០ដទៃទៀត ដែលរួមគ្នាទាំងអស់១៥%នៃប្រជាជននៅក្នុងការផ្ដើមនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម ។
រាប់ម៉ឺននាក់នៃជនជាតិយួនត្រូវបានរំលោភ កាត់អវៈយវៈ និងសម្លាប់នៅក្នុងការសម្លាប់រង្គាលដែលបានរៀបចំឡើងដោយរបបនេះ ។ ភាគច្រើនពួកអ្នកនៅរស់បានគេចខ្លួនទៅវៀតណាម ។
ព័ត៌មានដែលគួរអោយទុកចិត្តតិចតួចបានបង្ហាញអោយឃើញនូវស្ថានភាពក្នុងភូមិភាគឦសាន មួយនៅក្នុងចំណោមប៉ែកដែលនៅដាច់ឆ្ងាយបំផុតនៃកម្ពុជា ។
នៅភូមិភាគឧត្តរ និងក្នុងភូមិភាគកណ្ដាល ទីនោះហាក់បីដូចជាមានការប្រហារជីវិតច្រើនជាងមាន ពួកជនរងគ្រោះដោយការអត់ឃ្លាន ។
ភពសុក្រមាន បរិយាកាស ក្រាស់បំផុតដែលផ្សំឡើងដោយ កាបូនឌីអុកស៊ីត 96.5% អាសូត 3.5% - ទាំងពីរមានជា វត្ថុរាវលើសលប់ នៅលើផ្ទៃភព - និងដាននៃឧស្ម័នផ្សេងទៀតរួមទាំង ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត ។ ម៉ាសនៃបរិយាកាសរបស់វាគឺ 92 ដងនៃផ្ទៃផែនដី ចំណែកឯសម្ពាធលើផ្ទៃរបស់វាគឺប្រហែល 93 ដងនៃសម្ពាធរបស់ផែនដី — សម្ពាធស្មើនឹងវានៅជម្រៅជិត 1 គីឡូម៉ែត្រ នៅក្រោមមហាសមុទ្ររបស់ផែនដី។ .
រូបភាពពន្លឺនៃភពសុក្រ។ វាស្ទើរតែគ្មានលក្ខណៈពិសេស និងគ្មានពណ៌គ្របដណ្តប់ដោយគម្របពពកក្រាស់ ភ្លឺខ្លាំង មើលឃើញច្បាស់។
នៅឆ្នាំ 1974 យាន 10 បានបក់ដោយ ដើម្បីបត់ផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់ភព ហើយបានថតរូបអ៊ុលត្រាវីយូឡេនៃពពក ដោយបង្ហាញពីល្បឿនខ្យល់ខ្លាំងមិនធម្មតានៅក្នុងបរិយាកាស ។ នេះ​ជា ​ជំនួយ​ទំនាញ ​អន្តរ​ភព​ដំបូង​គេ ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ប្រើ ជា​បច្ចេកទេស​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ក្រោយៗ​ទៀត ជាពិសេស ​យាន 1 និង 2 ។
ទិដ្ឋភាព​ពណ៌​មិន​ពិត​ជា​សាកល​នៃ​ភព ក្នុង​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ​ដែល​ធ្វើ​ដោយ 10
រូបភាព ទេសភាព 180 ដឺក្រេនៃផ្ទៃរបស់ ពី 9 ឆ្នាំ 1975 ។ រូបភាពសខ្មៅនៃថ្មដែលស្រោបខ្មៅ និងដូចផ្ទាំងថ្មទល់នឹងផ្ទៃមេឃរាបស្មើ។ ដី​និង​ការ​ស៊ើបអង្កេត​គឺ​ជា​ការ​ផ្តោត​។ ខ្សែជាច្រើនត្រូវបានបាត់ដោយសារតែការបញ្ជូនទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រក្នុងពេលដំណាលគ្នា។
ប្រហែលជាត្រូវបានបង្កើតឡើងពី ព្រះអាទិត្យ ជាមួយនឹងរយៈពេលបង្វិល និងការយឺតពេលខុសៗគ្នា ដោយឈានដល់ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរបស់វា ដោយសារតែការផ្លាស់ប្តូរវិលជុំដ៏ច្របូកច្របល់ដែលបណ្តាលមកពីការរំខាននៃភព និង ឥទ្ធិពល ជំនោរ លើបរិយាកាសក្រាស់របស់វា ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរដែលនឹងកើតឡើងក្នុងរយៈពេលរាប់ពាន់លានឆ្នាំ។ .
រយៈពេលបង្វិលនៃភព អាចតំណាងឱ្យស្ថានភាពលំនឹងរវាងជំនោរជាប់នឹងទំនាញរបស់ព្រះអាទិត្យ ដែលមានទំនោរក្នុងការបង្វិលយឺត និងជំនោរបរិយាកាសដែលបង្កើតឡើងដោយកំដៅព្រះអាទិត្យនៃបរិយាកាស ដ៏ក្រាស់។ ចន្លោះពេលជាមធ្យម 584 ថ្ងៃរវាងការចូលទៅជិតផែនដីជាបន្តបន្ទាប់គឺស្ទើរតែស្មើនឹង 5 ថ្ងៃនៃព្រះអាទិត្យ ប៉ុន្តែសម្មតិកម្មនៃការវិលជុំវិញគន្លងវិលជាមួយផែនដីត្រូវបានបញ្ចុះតម្លៃ។
បេសកកម្ម ស៊ើបអង្កេតអវកាស មនុស្សយន្ត ដំបូងគេ ទៅកាន់ភព និងភពណាមួយគឺ 1 នៃ កម្មវិធី សូវៀត ដែល បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1961 ទោះបីជាវាបានបាត់បង់ទំនាក់ទំនងនៅពេលធ្វើដំណើរក៏ដោយ។
បេសកកម្មជោគជ័យដំបូងទៅកាន់ភពសុក្រ (ក៏ដូចជា បេសកកម្មអន្តរភព ដែលទទួលបានជោគជ័យដំបូងបង្អស់របស់ពិភពលោក ) គឺ បេសកកម្ម 2 ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយឆ្លងកាត់នៅថ្ងៃទី 14 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1962 នៅចម្ងាយ 34,833 គីឡូម៉ែត្រ ពីលើផ្ទៃនៃភពសុក្រ និងការប្រមូលទិន្នន័យនៅលើភពផែនដី។ បរិយាកាស។
ចំណាប់អារម្មណ៍របស់វិចិត្រករចំពោះ យាន 2 ដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ 1962៖ យានអវកាសដែលមានរាងដូចដប គ្រោងឆ្អឹង ជាមួយនឹងចានវិទ្យុដ៏ធំមួយនៅលើកំពូល។
ភពសុក្រ ដែលរូបភាពកណ្តាលស្តាំ គឺតែងតែភ្លឺជាងភព ឬផ្កាយទាំងអស់ ដូចដែលបានឃើញពីផែនដី។ ភពព្រហស្បតិ៍អាចមើលឃើញនៅផ្នែកខាងលើនៃរូបភាព។
ជនជាតិក្រិចបុរាណក៏បានជឿដំបូងថា ជាផ្កាយពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នាគឺ ផ្កាយព្រឹក និង ដែលជាផ្កាយពេលយប់។ បានផ្តល់កិត្តិយសដល់ការដឹងថាពួកគេគឺជាវត្ថុតែមួយចំពោះ ក្នុងសតវត្សទីប្រាំមួយមុនគ.
ស, ខណៈដែល បានប្រកែកថា ប្រហែលជាទទួលខុសត្រូវចំពោះការរកឃើញនេះ។ ទោះបីជាគេទទួលស្គាល់ ជាវត្ថុតែមួយក៏ដោយ ក៏ពួករ៉ូមបុរាណបានបន្តកំណត់ទិដ្ឋភាពពេលព្រឹករបស់ ជា តាមព្យញ្ជនៈ "-" និងទិដ្ឋភាពពេលល្ងាចជា , ទាំងពីរនេះគឺជាការបកប្រែតាមព្យញ្ជនៈនៃឈ្មោះក្រិកបុរាណរបស់ពួកគេ។
បេសកកម្មជាច្រើនផ្សេងទៀតបានរុករកភព ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1980 និងឆ្នាំ 1990 រួមមាន 1 , 2 , , , – និង ។ ទាំងអស់លើកលែងតែ គឺជាជំនួយទំនាញ។ បន្ទាប់មក ដោយ ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប បានចូលទៅក្នុងគន្លងជុំវិញភពសុក្រក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ 2006។ បំពាក់ដោយឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រចំនួនប្រាំពីរ បានផ្តល់ការសង្កេតរយៈពេលវែងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនៃបរិយាកាសរបស់ ។ បានបញ្ចប់ បេសកកម្ម នៅខែធ្នូ 2014។
នៃ នៃ ។ ផែនដីស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃដ្យាក្រាម ហើយខ្សែកោងតំណាងឱ្យទិសដៅ និងចម្ងាយរបស់ភពសុក្រ ជាមុខងារនៃពេលវេលា។
ការសង្កេតរ៉ាដានៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 បានបង្ហាញព័ត៌មានលម្អិតនៃផ្ទៃ ជាលើកដំបូង។ រលកវិទ្យុត្រូវបានបន្លឺឡើងនៅភពផែនដីដោយប្រើតេឡេស្កុបវិទ្យុចម្ងាយ 300 ម៉ែត្រ នៅ ហើយអេកូបានបង្ហាញឱ្យឃើញតំបន់ឆ្លុះបញ្ចាំងខ្ពស់ចំនួនពីរ កំណត់តំបន់ អាល់ហ្វា និង បេតា ។ ការ​សង្កេត​ក៏​បាន​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ពី​តំបន់​ភ្លឺ​មួយ​ដែល​សន្មត​ថា​ជា​ភ្នំ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា ។ លក្ខណៈទាំង ៣ យ៉ាងនេះឯង ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគត មិនមាននាមស្រី។
បរិយាកាសរបស់ គឺសម្បូរទៅដោយឧស្ម័នដ៏ថ្លៃថ្នូបំផុត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងផែនដី។ ភាពសម្បូរបែបនេះបង្ហាញពីភាពខុសគ្នាដំបូងពីផែនដីក្នុងការវិវត្តន៍។ ផលប៉ះពាល់នៃ ផ្កាយដុះកន្ទុយ ធំខុសពីធម្មតា ឬការបង្កើន បរិយាកាសបឋម ដ៏ធំជាង ពី ព្រះអាទិត្យ ត្រូវបានស្នើឡើងដើម្បីពន្យល់ពីភាពសំបូរបែប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បរិយាកាសក៏ត្រូវបានបំផ្លាញចោលនូវសារធាតុ វិទ្យុសកម្ម ដែលជាប្រូកស៊ីសម្រាប់ ដែលបង្ហាញពីការបិទដំបូងនៃ ។
ភាពខុសគ្នាសំខាន់រវាងភពទាំងពីរគឺការខ្វះខាតភស្តុតាងសម្រាប់ បន្ទះប្លាកែ តនៅលើភពសុក្រ ប្រហែលជាដោយសារតែសំបករបស់វាខ្លាំងពេកក្នុងការដក ដោយ គ្មានទឹក ដើម្បីធ្វើឱ្យវាមាន ជាតិ តិច ។ នេះនាំឱ្យមានការថយចុះនៃការបាត់បង់កំដៅពីភពផែនដី ដោយការពារវាពីការត្រជាក់ និងផ្តល់នូវការពន្យល់ដែលទំនងសម្រាប់កង្វះ វាលម៉ាញេទិក ដែលបង្កើតនៅខាងក្នុងរបស់វា ។ ផ្ទុយទៅវិញ អាចបាត់បង់កំដៅខាងក្នុងរបស់វានៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលកើតឡើងតាមកាលកំណត់។
ផ្ទៃដី ចំណាស់ជាងគេបំផុត មានកម្រិតបញ្ចេញកំដៅទាបជាងតំបន់ទំនាប ជុំវិញដែលវាស់វែងដោយ និង ដែលបង្ហាញពីភាពខុសគ្នា អាចជាការ ប្រមូល ផ្តុំ រ៉ែច្រើនជាង។ យន្តការដើម្បីបង្កើតបរិមាណដ៏ច្រើននៃសំបក ជាធម្មតាតម្រូវឱ្យមានវត្តមានរបស់មហាសមុទ្រទឹក និង ចាន ដែលបញ្ជាក់ថាលក្ខខណ្ឌដែលអាចរស់នៅបានមាននៅដើមភពសុក្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយធម្មជាតិនៃដី គឺនៅឆ្ងាយពីភាពជាក់លាក់។
ផ្ទៃ គឺជាប្រធានបទនៃការរំពឹងទុករហូតដល់អាថ៌កំបាំងមួយចំនួនរបស់វាត្រូវបានបង្ហាញដោយ វិទ្យាសាស្ត្រភព នៅសតវត្សទី 20 ។ ក្នុងឆ្នាំ 1975 និង 1982 បានត្រលប់មកវិញនូវរូបភាពនៃផ្ទៃដែលគ្របដណ្តប់ដោយដីល្បាប់ និងថ្មជ្រុង។ ផ្ទៃត្រូវបានគូសផែនទីយ៉ាងលម្អិតដោយ ក្នុងឆ្នាំ 1990-91 ។ ដីបង្ហាញភស្តុតាងនៃ ភ្នំភ្លើង យ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយ ស្ពាន់ធ័រ នៅក្នុងបរិយាកាសអាចបង្ហាញថាមានការផ្ទុះនាពេលថ្មីៗនេះ។
ទោះបីជា មិនមានរដូវកាលបែបនេះក៏ដោយ ក៏នៅក្នុងឆ្នាំ 2019 ក្រុមតារាវិទូបានកំណត់ការប្រែប្រួលនៃវដ្តនៃការស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយបរិយាកាស ដែលអាចបណ្តាលមកពីភាពស្រអាប់ និងស្រូបយកភាគល្អិតដែលផ្អាកនៅក្នុងពពកខាងលើ។ ការបំរែបំរួលនេះបណ្តាលឱ្យមានការសង្កេតការផ្លាស់ប្តូរល្បឿននៃខ្យល់តាមតំបន់របស់ ហើយហាក់ដូចជាកើនឡើង និងធ្លាក់ចុះតាមពេលវេលាជាមួយនឹង វដ្តនៃព្រះអាទិត្យ រយៈពេល 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ។
រណ្តៅ មានអង្កត់ផ្ចិតពី 3 ទៅ 280 គីឡូម៉ែត្រ ។ គ្មានរណ្ដៅតូចជាង 3 គីឡូម៉ែត្រទេ ដោយសារតែឥទ្ធិពលនៃបរិយាកាសក្រាស់មកលើវត្ថុដែលចូលមក។ វត្ថុដែលមាន ថាមពល តិចជាងជាក់លាក់មួយ ត្រូវបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំងដោយបរិយាកាស ដែលពួកវាមិនបង្កើតជារណ្ដៅផលប៉ះពាល់។ កាំជ្រួចដែលចូលមកដែលមានអង្កត់ផ្ចិតតិចជាង 50 ម៉ែត្រ នឹងបែកខ្ញែក និងឆេះក្នុងបរិយាកាសមុនពេលទៅដល់ដី។
ក្នុងឆ្នាំ 2007 បានរកឃើញថាមាន ខ្យល់អាកាស ពីរដ៏ធំ នៅប៉ូលខាងត្បូង។ ក៏បានរកឃើញក្នុងឆ្នាំ 2011 ថា ស្រទាប់ អូហ្សូន មានខ្ពស់នៅក្នុងបរិយាកាសនៃ ។ នៅថ្ងៃទី 29 ខែមករា ឆ្នាំ 2013 អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បានរាយការណ៍ថា នៃ ហូរចេញទៅខាងក្រៅក្នុងលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹង "កន្ទុយអ៊ីយ៉ុងដែលមើលឃើញហូរចេញពី ផ្កាយដុះកន្ទុយ នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌស្រដៀងគ្នា" ។
រយៈបណ្តោយនៃលក្ខណៈរូបវន្តនៅលើភពសុក្រត្រូវបានបញ្ជាក់ទាក់ទងទៅនឹង សំខាន់ របស់វា ។ មេរីឌាន​បឋម​ដើម​បាន​ឆ្លង​កាត់​ចំណុច​ភ្លឺ​របស់​រ៉ាដា​នៅ​ចំ​កណ្តាល​នៃ​រាង​ពង​ក្រពើ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ ។ បន្ទាប់ពីបេសកកម្ម ត្រូវបានបញ្ចប់, បឋមត្រូវបានកំណត់ឡើងវិញដើម្បីឆ្លងកាត់កំពូលកណ្តាលនៅក្នុង រណ្ដៅ នៅលើ ។
លក្ខណៈពិសេសផ្ទៃ ភាគច្រើន ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្ត្រីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទេវកថា។ ករណីលើកលែងគឺ ដែលដាក់ឈ្មោះតាម និងតំបន់ខ្ពង់រាប , និង ។ លក្ខណៈពិសេសបីចុងក្រោយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះមុនពេលប្រព័ន្ធបច្ចុប្បន្នត្រូវបានអនុម័តដោយ សហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ ដែលជាតួដែលគ្រប់គ្រងលើ នាមនាមរបស់ភព ។
នៅឆ្នាំ 1967 4 បានរកឃើញ ដែនម៉ាញេទិច របស់ ខ្សោយជាងភពផែនដី។ វាលម៉ាញេទិកនេះត្រូវបានបង្កឡើងដោយអន្តរកម្មរវាង អ៊ីយ៉ូ ណូ និង ខ្យល់ព្រះអាទិត្យ [ ជាជាងដោយ ឌីណាម៉ូ ខាងក្នុង ដូចនៅក្នុង ស្នូលផែនដី ។ ម៉ាញ៉េតូស្យូ មដែលបំផុសគំនិត តូចរបស់ ផ្តល់ការការពារតិចតួចដល់បរិយាកាសប្រឆាំងនឹង វិទ្យុសកម្មលោហធាតុ ។
នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2015 និងក្នុងកម្រិតតិចជាងនៅក្នុងខែមេសា និងឧសភា 2016 អ្នកស្រាវជ្រាវដែលធ្វើការលើ បេសកកម្ម របស់ប្រទេសជប៉ុន បានសង្កេតឃើញរាងធ្នូនៅក្នុងបរិយាកាសនៃភព ។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​ភស្ដុតាង​ផ្ទាល់​នៃ​អត្ថិភាព​នៃ ​រលក​ទំនាញ ​ស្ថានី​ធំ​បំផុត ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ។
5 ត្រូវបានវិភាគដោយក្រុមវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀត-អាមេរិករួមបញ្ចូលគ្នានៅក្នុងស៊េរីនៃ ក្នុងឆ្នាំបន្ទាប់ នៅក្នុងឧទាហរណ៍ដំបូងនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអវកាស។
លទ្ធភាពមួយគឺថា មិនមានស្នូលខាងក្នុងរឹង ឬថាស្នូលរបស់វាមិនត្រជាក់ ដូច្នេះផ្នែករាវទាំងមូលនៃស្នូលគឺនៅសីតុណ្ហភាពប្រហែលដូចគ្នា។ លទ្ធភាពមួយទៀតគឺថាស្នូលរបស់វាបានរឹងមាំទាំងស្រុងរួចហើយ។ ស្ថានភាពនៃស្នូលគឺពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើកំហាប់នៃ ស្ពាន់ធ័រ ដែលមិនទាន់ដឹងនៅឡើយ។
រចនាសម្ព័ន្ធពពកនៅក្នុង បរិយាកាស ក្នុងឆ្នាំ 2016 ត្រូវបានបង្ហាញដោយការសង្កេតនៅក្នុង ក្រុមតន្រ្តី ពីរ ដោយ
ពណ៌បៃតង - ចំហាយទឹក ពណ៌ក្រហម - កាបូនឌីអុកស៊ីត - លេខ រលក (ពណ៌ផ្សេងទៀតមានអត្ថន័យខុសៗគ្នា ប្រវែង រលកខ្លី ជាង នៅខាងស្តាំ វែងជាងនៅខាងឆ្វេង)។
ក្រោយ​មក​ ពាលី​ចេញ​ផុត​ពី​រូង រួច​ពី​ស្លាប់ ក៏​ខឹង​នឹង​សូគ្រីព​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក៏​វាយ​ធ្វើ​បាប​ទះតប់​ក្បាល​មួយ​ដៃ សូគ្រីព​រត់​ចេញ​ពី​ទី​នោះ​ទៅ​ជ្រក​នៅ​ភ្នំ​មគង្គបព៌ត​ដែល​ឋាន​មណ្ឌល​របស់​មគង្គ​ឥសី ។ ពាលី​មិន​អាច​ចូល​ទៅ​កាន់​ទីនោះ​បាន​ទេ​ពីព្រោះ​ត្រូវ​បណ្ដាសា​តាឥសី ។ សូគ្រីព​ឈឺ​ចិត្ត​យំ​សោក​អាចម៍​ភ្នែក​គរ​ជា​ភ្នំ​ជិត​ ទឹក​ភ្នែក​ហូរ​ជា​ស្ទឹង ។
ពេល ​ចេញ​ដំណើរ​ពី​កូខ័ន​ទៅ ព្រះរាម​បាន​ឃើញ​ព្រៃ​មួយ​កំពុង​ឆេះ​ដោយ​កម្ដៅ​ព្រះអាទិត្យ ។ ពេល​នោះ​ស្លឹក​ឈើ​ដែល​ខ្លោច ផ្កា​ឈើ​ដែ​ឆេះ​ក្រៀមក្រំ​ក៏​ស្រាប់​តែ​រីក​ស្រស់​ញញឹម​ឡើង​វិញ ចំណែក​ឯ​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​កំពុង​តែ​បញ្ចេញ​កម្ដៅ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក៏​ស្រាប់​តែ​ បន្ថយ​កម្ដៅ​របស់​ខ្លួន ។ ព្រះរាម និង​ព្រះនាង​សិតា រួម​ទាំង​ព្រះលក្សណ៍​បាន​បន្ត​ទៅ​មុខ​ទៀត បាន​ជួប​នឹង​ឥសី​ពារទ្វឡ ហើយ​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ​ផ្លូវ​ទៅ​ភ្នំ​ចិត្តកូត ។
នៅ ​ជើង​ភ្នំ​នោះ​បរិយាកាស​បាន​ប្រែប្រួល​ដែល​សត្វ​សាហាវ​ប្រែ​ជា​សត្វ​ស្លូត កូន​ខ្លា​រត់​ទៅ​បៅ​មេ​ប្រើស កូន​ប្រើស​រត់​ទៅ​បៅ​មេ​ខ្លា​វិញ ។ ព្រះលក្សណ៍​បាន​ទទួល​ភារកិច្ច​សង់​អាស្រម​សម្រាប់​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ ទាំង​បី​អង្គារ​នៅ​ទី​នោះ​ទៅ ។
ក្សត្រា​ ក្សត្រី​ទាំង​ប្រាំ​អង្គ​បាន​ជួប​ព្រះរាម ហើយ​សុំ​អង្វរ​ព្រះរាម តែ​ព្រះរាម​បដិសេធ​មិន​ព្រម ហើយ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ប្រទាន​សុពណ៌​បាទ​ទុក​ឲ្យ​ព្រះភិរុត​នាំ​ត្រឡប់​ទៅ​ ក្រុង​អយុធ្យា​វិញ ។
ដោយ​ ឈ្វេង​យល់​ថា ព្រះអង្គ​គង់​នៅ​ភ្នំ​ចិត្តកូត​នេះ​នាំ​រំខាន​ពី​ព្រះរាជវង្ស ព្រះអង្គ​ក៏​សម្រេច​ព្រះទ័យ​នាំ​មហេសី និង​ព្រះអនុជ​ចូល​ទៅ​ព្រៃ​ជ្រៅ​ឆ្ងាយ​ទៅ​ទៀត ។ តាម​ផ្លូវ​ព្រះរាម​បាន​ជួប​នឹង​យក្ស​មួយ​ឈ្មោះ ពិរាធ មាន​ចិត្ត​កំណាច​ឃោរឃៅ គិត​ចូល​មក​ចាប់​ឆក់​យក​ព្រះនាង​សិតា ។
នៅ​ពេល​ដុត​នេះ ហនុមាន​ក៏​ស្ទុះ​ហោះ ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លើង​ធ្លាក់​មក​ឆេះ​ក្រុង​លង្កា​ខ្ទេចខ្ទី​អស់។
ឥសី​ពិស្វាមិត្រ​ បាន​រៀបចម​ហោម​ពិធី​ជា​កិត្តិយស​ដល់​សិស្ស​គឺ ព្រះរាម និង​ ព្រះលក្សណ៍ ដែល​បាន​រៀប​ចេះ​ចប់​គម្ពីរវេទ។
សូគ្រីព​ឃើញ​ហើយ​ក៏​ចូល​ទៅ ​ទូល​ព្រះរាម​ថា មហាជម្ពូ​មិន​ងាយ​ចុះចាញ់​ទេ ទាល់​តែ​ទៅ​សុំ​កាឡា​ព្រះ​នារាយណ៍​ពី​ព្រះឥសូរ​មក​ជំនួស ។ ព្រះលក្សណ៍​ប្រើ​ព្រះពាយ​ទៅ​សុំ​កាឡា​ព្រះនារាយណ៍​យក​មក​បាន​ដូច​ បំណង ។ ក្រុង​មហាជម្ពូ​តើន​ឡើង​ងាក​មើល​ឆ្វេង​ស្ដាំ​ទើប​កើន​កំហឹង ។ ប៉ុន្តែ​លុះ​ឮ​ត្រៃស័ង្ខ​ក៏​ងាក​ទៅ​ឃើញ​ព្រះនារាយណ៍​ មហាជម្ពូ​ក៏​ភិតភ័យ​ក៏​ថ្វាយ​បង្គំ​សុំ​ចាញ់​ព្រះរាម ។ ព្រះរាម​ត្រាស់​នឹង​មហាជម្ពូ​សុំ​ជួយ​សង់​ស្ពាន​ឆ្លង​សមុទ្រ​ទៅ​ក្រុង​ លង្កា ។ មហាជម្ពូ​ព្រម​ថ្វាយ​ខុននិល ខុននល​ជា​តំណាង ព្រោះ​ខ្លួន​ចាស់​ហើយ​សុំ​វិល​ទៅ​នគរ​វិញ ។
ក្រុងខរ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ខុនទូសណ៍​ចូល​ច្បាំង​មុន​គេ បន្ទាប់​មក​ត្រីស្វិរៈ ទីបំផុត​ក្រុងខរ​ខ្លួន​ឯង​ចូល​ទៅ​ទៀត​តែ​ត្រូវ​សរ​ព្រះរាម​ស្លាប់​គ្មាន​សល់ ​ឡើយ ។ នាង​សូបនខា​ឃើញ​បង​ស្លាប់​អស់​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ដូច្នោះ ក៏​ហោះ​សំដៅ​ទៅ​ក្រុង​លង្កា ញុះញង់​បងប្រុស​គឺ​ក្រុងរាពណ៍​ ឲ្យ​ចេញ​មក​សងសឹក ព្រម​ទាំង​ឲ្យ​ចាប់​នាង​សិតា​យក​មក​ធ្វើ​ជា​មហេសី​ផង ។ ក្រុងរាពណ៍​កាល​បើ​បាន​ជ្រាប​ដំណឹង​ពី​ប្អូន​ស្រី​ហើយ​ មាន​ចិត្ត​ឈឺ​ចាប់​ខ្លាំង​ពន់​ប្រមាណ ក៏​ហៅ​មហារីក​ជា​សេនា​ឲ្យ​កាឡា​ខ្លួន​ជា​ប្រើស​មាស​ចេញ​មក​បង្អួត​យ៉ាង​សង្ហា​ចំពោះ​មុខ​នាង​សិតា ។
ពេល ​ដឹង​ដំណឹង​ថា ព្រះលក្សណ៍​រស់​ឡើង​វិញ ក្រុងរាពណ៍​នាំ​អគ្គជាយា​ហោះ​ទៅ​កាន់​ភ្នំ​រក​ថ្នាំ​ពិស​ដើម្បី​សម្លាប់​ទ័ព ​ព្រះរាម ។ ប៉ុន្តែ​ពិភេគ​បាន​ទស្សន៍ទាយ​ដឹង ក៏​ព្រះរាម​ប្រើ​ហនុមាន​ឲ្យ​វាយ​ឆ្នាំង​ស្លរ​ថ្នាំ​ពិស​នោះ​ខ្ទេច​ខ្ទី​ អស់ ។ រាពណ៍​ខឹង​ណាស់​ក៏​ប្រើ​ឥន្ទ្រជិត​ចេញ​ច្បាំង​សាជាថ្មី ។ ព្រះរាម​ក៏​ប្រើ​ព្រះលក្សណ៍​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ត​តាំង​នឹង​ឥន្ទ្រជិត​ម្ដង​ ទៀត ។ យក្ស​ក៏​ភៀស​ខ្លួន​បាំង​បាត់​ក្នុង​ពពក ។ ព្រះរាម​ភ័យ​ណាស់​ដោយ​មើល​ទ័ព​យក្ស​មិន​ឃើញ ហើយ​ពល​ស្វា​ក៏​ត្រូវ​យក្ស​កាប់​សម្លាប់​គរ​លើ​គ្នា ។
លុះ ​ព្រឹក​ព្រាង​ព្រះសូរិយា រាមលក្សណ៍ និង​ជប្បលក្សណ៍​ក៏​លា​មាតា​ចូល​ព្រៃ​ដូច​សព្វ​ដង ក៏​ប្រទះ​ឃើញ​សេះ​ស មុខ​ខ្មៅ មាត់​ក្រហម ក៏​ពិគ្រោះ​គ្នា​ថា សេះ​នេះ​ពិត​ជា​មាន​ម្ចាស់​គេ​ចិញ្ចឹម​ទើប​ល្អ​យ៉ាង​នេះ ។ បង​ប្អូន​ទាំង​ទ្វេ​មិន​បង្អង់​ឡើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​បោច​វល្លិ​ធ្វើ​ខ្សែ​ទាក់​ សេះ​បាន​ដូច​បំណង ។ ទ្រង់​ទត​ឃើញ​អក្ខរា​ចង​នៅ​អសុពាហ៍​ហើយ​ក៏​ស្រាយ​ទត​ដឹង​ថា ជា​សំបុត្រ​ព្រះរាម ក៏​ប៉ុន្តែ​ពុំ​មាន​ខ្លាច​ចេស្ដា​សោះ​ឡើយ ។ រាមលក្សណ៍​ផែល​លើ​ខ្នង​ភាជី​តាំង​ជិះ​បំផាយ​លេង​ដោយ​មាន​ជប្បលក្សណ៍​ដើរ​តាម ​ក្រោយ ។
សូគ្រីព ​ភ័យ​ក៏​ហោះ​ទៅ​នគរ​ហនុមាន​នៅ​ឯ​កន្ទលីវ័ន​បញ្ឆោត​ឲ្យ​ហនុមាន​កាឡា​ខ្លួន​ជា ​កូន​ស្វា​តូច​ប៉ុន​ម្រាមដៃ សូគ្រីព​ដាក់​ហនុមាន​នឹង​ថង់​សំពត់​ទៅ​គាល់​ព្រះរាម ។ មុន​ដំបូង​ព្រះរាម​អស់​សង្ឃឹម​នៅ​រង់ចាំ​រហូត​ដល់​កូន​ស្វា​នោះ​ធំ ។ ហនុមាន​ក៏​សម្ដែងឫទ្ធិ​កាឡា​ខ្លួន​ជា​មហាពានរ​ហា​មាត់​ស្ងាប​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​ ព្រះអាទិត្យ​១២​ពណ៌ ។ មិន​បង្អស់​ឲ្យ​យូរ​ការ សូគ្រីព​ត្រឡប់​ទៅ​កេណ្ឌពល​ស្វា​ថ្វាយ​ព្រះរាម តាំង​អង្គត​ឲ្យ​ជា​ខុនពល​ហ្លួង ហនុមាន​ឲ្យ​នៅ​នែបនិត​នឹង​ព្រះរាម ព្រះលក្សណ៍។
លុះ ​បាន​ទ័ព​ជំនួយ​ពី​មហាជម្ពូ​ហើយ ព្រះរាម​បញ្ជា​ឲ្យ​សង់​ស្ពាន​កាត់​សមុទ្រ ។ ព្រះសមុទ្រ​ខឹង​ក៏​កេណ្ឌ​ទ័ព​មច្ឆា នាគ ជញ្ជូន​យក​ថ្ម​អស់ ។ ឃើញ​ដូច្នោះ ព្រះរាម​ក៏​ត្រាស់​ប្រជុំ​អស់​ពល​សេនា​សួរ​រក​អ្នក​មាន​ថ្វី​ដៃ ។ សូគ្រីព​ធានា​កាឡា​ខ្លួន​ឲ្យ​ធំ​ប៉ុន​មហាព្រហ្ម រួច​ផ្ងា​ដៃ​ឲ្យ​អស់​សេនា​យោធា​ធ្វើ​ជា​ស្ពាន​ចម្លង​ទៅ​កោះ​លង្កា ហនុមាន​អួត​ថា​ខ្លួន​នឹង​លា​កន្ទុយ​ព័ទ្ធ​ឆ្នេរ​ឯនាយ ហើយ​យក​ដៃ​ម្ខាង​ចាប់​ឆ្នេរ​ខាង​អាយ​រួច​ឲ្យ​ចូល​ជិត​គ្នា​ដើម្បី​ចម្លង​ ទ័ព ។
ពិតដូច្នោះ​ហើយ ភិរាធ​ក៏​ស្ទុះ​ចូល​ទៅ​ឆក់​នាង​សិតា​យក​ទៅ ។ ព្រះលក្សណ៍​ធានា​ខ្លួន​ការពារ​យក​នាង​សិតា​មក​វិញ ក៏​ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ឃើញ​ថា ទន់​ដៃ​ជាង​យក្ស ។ ព្រះរាម​ឃើញ​ដូច្នោះ ថ្លែង​សរ​សម្លាប់​យក្ស​ក្នុង​ពេល​នោះ​ទៅ​ហោង ។ ត​ទៅ​ទៀត​ក្សត្រី​ទាំង​បី​អង្គ​បាន​បន្ត​ដំណើរ​ដល់​ភ្នំ​កណ្ឌការណ្យពន​ ក៏​បួស​ជា​តាបស ។ ព្រះលក្សណ៍​ដឹង​អនុភាព​របស់​ខ្លួន​បថុជន​ក៏​សុំ​លា​ព្រះរាម​ទៅ​តាំង​សិល្ប៍​ រម្លឹក​អាគម​គាថា​ឡើង​វិញ​នៅ​នា​ទៀប​អាយ​អាស្រម​គ្នា ។
កាលនោះ​មាន​យក្ខី​ម្នាក់​ឈ្មោះ​នាង​ អាតុល័យត្រូវា​ជា​សាច់​ញាតិ​របស់​ក្រុងទសមុខ​រាពណ៍​រស់​នៅ​ក្រោម​ដី​បាន​កាឡា​ខ្លួន ​ជា​ស្នំ​ចូល​មក​និយាយ​ប្រលោម​លួង​ចិត្ត​ព្រះនាង​សិតា​ឲ្យ​រៀបរាប់​អំពី​ រូបរាង​កាយ​ក្រុង​រាពណ៍​ដែល​នាង​បាន​ឃើញ​នៅ​ក្រុង​លង្កា​ដ៏​យូរ​មក​ ហើយ ។ យក្ខីនី​នោះ​សុំ​ឲ្យ​ព្រះនាង​សិតា​គូរ​រូប​ទសមុខ​រាពណ៍​លើ​ក្ដារ​ខៀន ព្រះនាង​សិតា​ក៏​យល់​ព្រម​តាម​អង្វរ​របស់​យក្ខីនី ហើយ​ក៏​គូរ​រូប​យក្ស​មុខ​១០ ដៃ​២០​ ហុច​ឲ្យ​ទៅ​នាង​យក្ស​នោះ​មើល ។
ព្រះរាម ​ ព្រះលក្សណ៍​គង់​នៅ​ភ្នំ​គន្ធមាទន៍ លុះដឹង​ដំណឹង​អំពី​សកម្មភាព​ដុត​លង្កា​ឆេះ​ខ្ទេច​ខ្ទី​អស់ ទ្រង់​ត្រេក​អរ​ណាស់​បាន​ប្រទាន​រង្វាន់​ដល់​ហនុមាន ។ ពេល​នោះ​ព្រះអង្គ​បាន​ពិគ្រោះ​នឹង​សូគ្រីព​ដើម្បី​ស្វែង​រក​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ មក​ជួយ​ព្រះអង្គ​ថែម​ទៀត ។ សូគ្រីព​ក៏​បាន​ទូល​ថ្វាយ​ថា​មាន​ស្ដេច​ស្វា​មួយ​ពូកែ​ណាស់​ឈ្មោះមហាជម្ពូ សោយរាជ្យ​នៅ​ហេមពាន្ត​ដែល​មាន​សេនា​២​រូប​គឺ ខុននិល ខុននល ជា​ដៃ​ឆ្វេង​ដៃ​ស្ដាំ​ដ៏​ស័ក្តិសិទ្ធិ ។
ព្រះរាម ​ក៏​បញ្ជា​ហនុមាន និង​អង្គត​ទៅ​សុំ​ចង​ស្ពាន​មេត្រី​នឹង​មហាជម្ពូ ។ ហនុមាន និង​អ្គត​បាន​ទោ​ដល់​ក៏​ថ្លែង​ថា ព្រះរាម​ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ព្រះអង្គ​ទៅ​គាល់​ឥឡូវ​នេះ ឮ​ដូច្នេះ​ក៏​ខឹង​បញ្ជា​ឲ្យ​ពេជ្ឈ​ឃាដ​ចាប់​ចង​ហនុមាន និង​អង្គត​បញ្ចូល​ទ្រុង​ដែក ។ លុះ​ដល់​ពេល​យប់​ហនុមាន​សណ្ដំ​ទ័ព​ស្វា​ទាំងអស់​នោះ ហើយ​ក៏​កាត់​សោ​ចេញ​ពី​ទ្រុង ។ ហនុមាន​ឡើង​កាច់​កំពូល​ប្រាសាទ រួច​លើក​ស្ទួយ​ទាំង​ក្រឡា​បន្ទំ​របស់​មហាជម្ពូ​នាំ​យក​មក​ថ្វាយ​ ព្រះរាម ។
រាពណ៍​ខឹង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ជេរ​ប្រទេច​នាង​មណ្ឌោល​គីរី​ថា​ទៅ​ធ្វើ​ប្រពន្ធ​ពិភេគ​ទៅ​ទើប​សម ។ រាពណ៍​ប្រើ​រក្ខសេន ជា​សេនា​ឲ្យ​នាំ​ពល​ទៅ​ចូល​ព្រៃ​ដើម្បី​ចាប់​ទ័ព​ស្វា​បង្អត់​អាហារ​ ព្រះរាម​ប្រើ​រុក្ខៈ​ពានរ​ឲ្យ ​នាំ​ពល​ស្វា​៥​ម៉ឺន​ទៅ​បេះ​ផល្លា ។ ទ័ព​យក្ស និង​ស្វា​ប៉ះ​គ្នា​ក៏​ច្បាំង​គ្នា​ស្លាប់​អស់​រលីង​សល់​តែ​យក្ស​មួយ​រត់​រួច ​ខ្លួន​ដែល​នាំ​ដំណឹង​បរាជ័យ​ទៅ​ប្រាប់​អតិកាយ ។
ត ​មក​ទើប​ហនុមាន​រក​កន្លែង​របស់​នាង​សិតា​ឃើញ ។ ហនុមាន​បាន​ចូល​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះនាង​សិតា នាង​ពុំ​ជឿ ។ ហនុមាន​ក៏​បាន​ថ្វាយ​ព្រះទម្រង់​ទត​ជា​ភស្តុតាង ។ នាង​សិតា​បូត​ទម្រង់​របស់​នាង​ប្រទាន​ទៅ​ហនុមាន ហើយ​នាង​ផ្ដែផ្ដាំ​ទៅ​ព្រះស្វាមី​ថា នាង​នៅ​តែ​ស្មោះត្រង់​ជានិច្ច​នាង​រង់ចាំ​ដល់​១០​ខែ បើ​មិន​យល់​ព្រះភក្ត្រ​ព្រះរាម​ទេ​នោះ នាង​នឹង​ក្ស័យ​ជីវិត​នៅ​ក្រុង​លង្កា​នេះ ។
ពេល ​នោះ​ទសមុខ​បាន​និយាយ​រំលឹក​ថា អង្គត​នេះ​ត្រូវ​ជា​កូន​បង្កើត​របស់​នាង​មណ្ឌោលគីរី និង​ពាលី​ ម្ដេច​ឃើញ​ហើយ​មិន​គោរព​ម្ដាយ ។ អង្គត​ឃើញ​មាតា​គ្រាន់​តែ​លើក​ដៃ​ម្ខាង​គោរព​ហើយ​ក៏​រំលឹក​តប​ទៅ​វិញ​ថា ពី​ដើម​ក្រុងរាពណ៍​នេះ​យោល​អង្រឹង​ថ្វាយ​ពាលី​ជា​ឪពុក​ខ្លួន ។ រាពណ៍​ខឹង​ខ្លាំង​ណាស់​ប្រុង​ស្ទុះ​ទៅ​ទះ​អង្គត​តែ​ត្រូវ​អង្គត​ទះ​កំផ្លៀង​ នៅ​ចំពោះ​មុខ​ទី​ប្រជុំ ។
អតិកាយ ​ស្ដាប់​ច្រឡំ​ដែរ ឃើញ​រុក្ខរ​ស្លាប់​ស្មាន​ថា ហនុមាន​ក៏​ទូល​ក្រុងរាពណ៍ៗ​ត្រេក​អរ​ណាស់​ក៏​និយាយ​ចំអក​ផ្ដោះផ្ដង​ទៅ​ឲ្យ​ នាង​មណ្ឌោលគីរី ។ ទសមុខ​បញ្ជា​ឲ្យ​លើក​ឆ័ត្រ​ជ័យមង្គល បណ្ដាល​​ឲ្យ​ងងឹត​បិទ​សែង​សូរិយា​អស់ ។ ព្រះរាម​ទត​ឃើញ​ដូច្នេះ​ក៏​សួរ​ទៅ​ពិភេគ​ហោរា ហើយ​ក៏​ទាញ​ធ្នូ​សរ​បាញ់​ត្រូវ​ឆ័ត្រ​បាក់​ខ្ទេច​ខ្ទី​អស់ ។
លោក ​តា​ឥសី​វិជ្ជប្រិត​បម្រុង​សែក​គាថា​រំលាយ​រូប​កុមារ​ដែល​ទើប​នឹង​ជប់​នោះ​ ចោល​តែ​ព្រះនាង​សិតា​បាន​អង្វរ​សូម​ឲ្យ​ព្រះអង្គ​ទុក​ឲ្យ​មាន​ជីវិត​គង់​នៅ​ បន្ត​គ្រាន់​បាន​ជា​គ្នា​នឹង​បុត្រ​បង្កើត​នាង ។ លោក​តា​ក៏​យល់​ព្រម​ ហើយ​ក៏​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ​បុត្រ​នាង​សិតា​ថា រាមលក្សណ៍ហើយ​បុត្រ​ដែល​ជប់​ឈ្មោះ ជប្បលក្សណ៍ ។
ព្រះរាម​ បាន​ចាត់​ឲ្យ​អង្គត​នាំ​សារ​ទៅ​ក្រុងរាពណ៍​ដើម្បី​ធ្វើ​សង្គ្រាម ។ លុះ​ទៅ​ដល់​ក្រុង​លង្កា​ក៏​តាំង​ទាត់​ទ្វារ​របើក​សម្លាប់​ពល​យក្ស​តាំង​ពី​ ទ្វារ​ដែក​ ទ្វារ​សំរិទ្ធ ទង់ដែង រហូត​ដល់​ទ្វារ​ស្ពាន់ ហើយ​ក៏​ជួប​នឹង​យក្ស​មួយ​ឈ្មោះមឿង ឬ​យក្សា​ភក្ខនេស​ដែល​ខ្លបខ្លាច​ភៀស​ខ្លួន​រត់​ពួន​យក​សុខ ។
ជំងឺ ​ព្រះលក្សណ៍​បាន​ជា​សះ​ស្បើយ ក៏​ចេញ​ច្បាំង​ម្ដង​ទៀត​ជាមួយ​កុម្ភការណ៍ ។ ព្រះលក្សណ៍​បាន​ថ្លែង​សរ​ផ្ដាច់​ក្បាល​កុម្ភការណ៍​ស្លាប់​ទៅ ក្រុងរាពណ៍​ទ្រង់​ពិរោធ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ត្រាស់​បញ្ជា​ឥន្ទ្រជិត​ដែល​ជា​បុត្រ​ ចម្បង​ធ្លាប់​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ឈ្នះ​ព្រះឥន្ទ្រ ហើយ​នាំ​សេនា​គម្ព័ន្ធ​ចេញ​ទៅ​ជាមួយ​ផង ។
លុះ ​កុមារ​ទាំង​ពីរ​អង្គ​ចម្រើន​វ័យ​វឌ្ឍនាការ​គ្រប់​ទសមាសា​កាលណា​ លោកតា​ឥសី​ក៏​បាន​បង្រៀន​សិល្បសាស្ត្រ​គម្ពី​វេទ​ចេះ​ចាំ​សព្វ​មន្ត​អាគម វិជ្ជា​បាញ់​ធ្នូសរ ទាំង​ពីរ​អង្គ​ព្រម​ទាំង​ជប់​ធ្នូសរ​ថ្លា​ថ្វាយ​ទៀត ។ ព្រះនាង​សិតា​ទ្រង់​អរ​នឹង​បុត្រា​ទាំង​ទ្វេ​ដែល​បាន​ចេះ​មន្ត​វិជ្ជា​ការ​ ផ្សេងៗ ។
ចំណែក ​ព្រះរាម​ក៏​ចេញ​ត​តាំង​ដោយ​ប្រើ​ហនុមាន ព្រះលក្សណ៍​ អង្គត ចេញ​ទៅ​ប្រយុទ្ធ ។ ឥន្ទ្រជិត​ថ្លែង​សរ​ជា​នាគ​ចុះ​មក​ព័ទ្ធ​ពលសេនា​ស្វា និង​ព័ទ្ធ​ជើង​ព្រះលក្សណ៍​ទាំង​ពីរ​ជាប់ ។ ក្រុងរាពណ៍​ដឹង​ដំណឹង​អំពី​ជ័យជំនះ​ក៏​ត្រេក​អរ​យ៉ាង​ខ្លាំង ក៏​ប្រើ​ឲ្យ​គេ​នាំ​នាង​សិតា​មក​ផ្ចាញ់​ផ្ចាល ។
ក្រុងរាពណ៍ ​ឲ្យ​គេ​រៀប​ចំ​ទទួល​អង្គត​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ជើង​ការ​ជា​មុន ដោយ​រៀប​កន្លែង​ឲ្យ​អង្គុយ​ស្មើ​នឹង​កុម្ភការណ៍ អង្គត​មិន​ព្រម​ ស្មើ​នឹង​ឥន្ទ្រជិត​ក៏​មិន​ព្រម​ទៀត ក៏​លោត​រំលង​ផុត​ក្បាល​ឥន្ទ្រជិត​ទៅ​អង្គុយ​ក្បែរ​ក្រុងរាពណ៍ ហើយ​ក៏​តាំង​ឆ្វាយ​កន្ទុយ​អង្គុយ​ស្មើ​នឹង​រាពណ៍ ។
ហាទរ ត្រូវ​អង្គត​សម្លាប់អតិកាយ ត្រូវ​ព្រះលក្សណ៍​សម្លាប់ត្រីសិរ កូន ទី​៤នរាត៍ កូន​ទី​៥ ត្រូវ​មហាក្របិន្ទ​សម្លាប់មហាកាល្ប កូន​ទី​៦ ត្រូវ​ឧសភពានរ​សម្លាប់ទូរ​មុខ កូន​ទី​៧ ត្រូវ​កេសរ​សម្លាប់មុខរក្ខ័ស កូន​ទី​៨ ត្រូវ​ខុននល​សម្លាប់កុម្ភត្រទាធរ កូន​ទី​៩ ត្រូវ​ខុននិល​សម្លាប់
អង្គត​ធានា​ថា​នឹង​ស្រូប​យក​ ទឹក​សមុទ្រ​ឲ្យ​អស់​ដើម្បី​ឲ្យ​ទ័ព​ដើរ​កាត់​ទៅ​ស្រុក​លង្កា ព្រះរាម​ពុំ​យល់​ព្រម​ក៏​លើក​ធ្នូ​សរ​អគ្គិវាស​ថ្លែង​ឆេះ​មហាសមុទ្រ ។ នាង​មេខលា​ភិតភ័យ​ឡើង​មក​សុំ​អង្វរ​ព្រះរាម​ ធានា​ជួយ​សង់​ស្ពាន​ថ្វាយ​ព្រះរាម​ឲ្យ​បាន​ស្រេច​ដូច​ប្រាថ្នា ។
ខណៈ ​នោះ​ ព្រះរាម និង​ព្រះលក្សណ៍​យាង​វិល​ចូល​មក​ព្រះនគរ​វិញ ។ ព្រះនាង​សិតា​ទ្រង់​ជ្រាប​មាន​ការ​ភិត​ភ័យ​ក៏​ប្រញាប់​ប្រញាល់​លុប​រូប​យក្ស ​ទសមុខ​នោះ តែ​លុប​មិន​ជ្រះ​សោះ ក៏​យក​ទៅ​ញាត់​លាក់​ក្រោម​ក្រឡា​បន្ទំ ។
សម័យថ្ងៃ​មួយ ព្រះរាម និង​ព្រះលក្សណ៍​បាន​នាំ​រេរ៍ពល​សេនា​ទាហាន​ទៅ​ប្រពាត​ព្រៃ ។ ព្រះនាង​សិតា​គង់​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​នៃ​ព្រះនគរ​អយុធ្យា មួយ​អន្លើ​ដោយ​ស្រី​ស្នំ​ក្រមការ​យ៉ាង​សប្បាយ​រីករាយ ។
ក្រោយ ​ពី​លា​នាង​សិតា​ចេញ​មក ហនុមាន​ក៏​លោត​ផ្លោះ​បេះ​បំផ្លាញ​អស់​ផ្លែ​ឈើ​ទាំង​ឡាយ​ក្នុង​ឧទ្យាន ។ សេនាយក្ស​ផ្អើល ហនុមាន​ធាក់​ពល​យក្ស​ស្លាប់​ដួល​គរ​លើ​គ្នា ។ ព្រះនាង​សិតា​ចេញ​ទៅ​ឃាត់​ក៏​ពុំ​ស្ដាប់ ។
រាពណ៍​ខឹង​ពេក​ឲ្យ​យក​នាង​សិតា​មក​បម្រុង​នឹង​កាត់​ក​ប្រហារ​សង​សឹក ។ ប៉ុន្តែ​អាមាត្យ​ពិតរ័ក្ខស​ពន្យល់​ឃាត់​បាន ។ បន្ទាប់​មក​ក៏​ប្រើ​កូន​ទាំង​១០​ឲ្យ​ទៅ​ច្បាំង​ទៀត ហើយ​ត្រូវ​ស្លាប់​ទាំង​អស់ ។
លុះ ​បាន​សម្រេច​តាម​គោលបំណង​ហើយ សូគ្រីព​កេណ្ឌ​ទ័ព​ស្វា​មិន​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា​ទេ ។ ព្រះរាម​ក៏​ប្រើ​ព្រះលក្សណ៍​ឲ្យ​ទៅ​តឿន​សូគ្រីព​ដោយ​គំរាម​កំហែង​ថា​នឹង​ កម្ទេច​ខាស់ខិនបូរី​ចោល ។
ព្រះអង្គ ​ក៏​បន់ស្រន់​ទេវតា​សុំ​ឲ្យ​ជួយ​មើល​ឃើញ​យក្ស ។ ការ​បន់ស្រន់​បាន​សម្រេច​ដូច​បំណង​ ព្រះរាម​ក៏​ថ្លែង​សរ​ព្រហ្ម​មាស​ប្រហារ​ឥន្ទ្រជិត​ធ្លាក់​ចុះ​ដល់​ដី​ស្លាប់ ​អាសា​បង់ ។
ក្នុង ​រាត្រី​នោះ នាង​សិតា​យល់សប្ត​ឃើញ​ព្រះរាម​គង់​លើ​ដំរី​ស​យាង​ចូល​មក​កម្ទេច​កំពែង​លង្កា ​បាក់​បែក​អស់ ។ នាង​បាន​ប្រាប់​សុបិន​នេះ​ដល់​នាង​សុជាតា ជា​ប្រពន្ធ​ពិភេគហោរា ។
សហកុមារ ជា​កូន​រាពណ៍ ចេញ​មក​តាម​ចាប់ ប៉ុន្តែ​ហនុមាន​ទាញ​រារថ​បំបាក់​ខ្ទេច រួច​ក៏​សម្លាប់​សហកុមារ និង​ពល​យក្ស​អស់​ជាច្រើន ។
អស់​សង្ឃឹម​ក៏​ប្រើ​ខុនពល និង​នាយ​ពល​ជា​សេនា​ឲ្យ​ទៅ​អញ្ជើញ​ក្រុង​មូផលីម​ នៅ​ឯ​ក្រៅ​ចក្រវាឡ​មក​ជួយ​ច្បាំង​ទៀត ។
កូន​ស្លាប់​អស់​ហើយ រាពណ៍​យំ​សោក ប្រើ​សេនា​ឈ្មោះ​មាសមាទ​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ត​នឹង​ស័កពលី​ ហើយ​ត្រូវ​ស្លាប់​បង់ ។
សៀវភៅ "សាសនសុភាសិត ភាគ ១ និង ភាគ ២" ត្រូវបានគណៈកម្មធម្មវិន័យរៀបរៀង ក្រោមព្រះបរមរាជូបត្ថម្ភសម្រាប់សាលាធម្មវិន័យថ្នាក់ត្រី និង ថ្នាក់ទោ ផ្សាយចេញពីពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ក្រោមការជ្រោមជ្រែងនៃក្រសួងធម្មការ នៅព.
យសតែងចំរើនដល់អ្នកមានព្យាយាមរវៀសរវៃ១ អ្នកមានស្មារតី១ អ្នកមានការងារស្អាត១ អ្នកមានប្រក្រតីពិចារណារួចទើបធើ្វ១ អ្នកប្រុងប្រយ័ត្ន១អ្នកមានប្រក្រតីរស់នៅដោយធម៌១ អ្នកមិនប្រមាទ១ ។
អ្នកណាដែលអ្នកដទៃធើ្វសេចក្ដីល្អ ធើ្វប្រយោជន៍ឲ្យក្នុងកាលមុនរមែងដឹងច្បាស់ បាន ប្រយោជន៍ណាមួយដែលអ្នកនោះចង់បាន ប្រយោជន៍ទាំងនោះ រមែងចំរើន ។
អ្នកណាដែលអ្នកដទៃធើ្វសេចក្ដីល្អ ធើ្វប្រយោជន៍ឲ្យក្នុងកាលមុន តែមិនដឹងច្បាស់ ប្រយោជន៍ណាមួយ ដែលអ្នកនោះចង់បាន ប្រយោជន៍ទាំងនោះ រមែងវិនាស ។
កាលពួកសត្វប្រមាទ អ្នកមានប្រាជ្ញាល្អមិនប្រមាទ កាលពួកសត្វដេកលក់ ក៏ភ្ញាក់រលឹកច្រើន តែងលះ ហើយទៅ ដូចសេះលឿន
អ្នកទាំងឡាយចូរកុំប្រកបរឿយៗ នូវសេចក្ដីប្រមាទ ចូរកុំធើ្វនូវសេចក្ដីស្និទ្ធស្នាលដោយតម្រេកក្នុងកាម ព្រោះអ្នកមិនប្រមាទកាលពិនិត្យមើលតែងដល់នូវសុខដ៏ទូលាយ ។
បុគ្គលមិនគួរធើ្វប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ឲ្យសាបសូន្យដោយច្រើនព្រោះប្រយោជន៍អ្នកដទៃឡើយ ដឹងច្បាស់ប្រយោជន៍របស់ខ្លួនហើយគប្បីខ្វល់ខ្វាយក្នុងប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ។
បើបុគ្គលប្រៀនប្រដៅអ្នកដទៃយ៉ាងណា គប្បីធើ្វខ្លួនយ៉ាងនោះ ទាល់តែទូន្មានខ្លួនល្អសិន សឹមទូន្មានអ្នកដទៃ លោកថាខ្លួនហ្នឹងហើយដែលបុគ្គលទូន្មានបានដោយកម្រ ។
ជនពាលឥតប្រាជ្ញា កាលធើ្វនូវអំពើអាក្រក់ក៏មិនដឹងច្បាស់ តែងក្ដៅក្រហាយក្នុងកាលជាខាងក្រោយ ព្រោះអំពើរបស់ខ្លួន ដូចត្រូវភ្លើងឆេះ ។
បុគ្គលសាបព្រោះពូជបែបណា រមែងបានផ្កាផ្លែបែបនោះ អ្នកធើ្វអំពើល្អរមែងបានផលល្អ អ្នកធើ្វអំពើអាក្រក់ រមែងបានផលអាក្រក់ ។
ប្រយោជន៍ទាំងឡាយ តែងកន្លងពួកមាណពដែលលះការងារចោលដោយអាងថា ៖ “នេះត្រជាក់ណាស់ ក្ដៅណាស់ ល្ងាចណាស់ហើយ” ។
រូបឆោម អាចធើ្វមនុស្សល្ងង់ឲ្យវង្វេងបាន តែមិនអាចធើ្វមនុស្សអ្នកស្វែងរកព្រះនិព្វានឲ្យវង្វេងបានឡើយ
អ្នកប្រាជ្ញសម័យទំនើបទីមួយដែលកសាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរដ្ឋបុរីវ្នំបុរាណឡើងវិញគឺលោកប៉ូល-ពេល្យោ ដែលក្នុងអត្ថបទប្លែកជាងគេ ឡឺភ្វូណន នៅឆ្នាំ ១៩០៣ បានទាញកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រចិនដោយឡែកៗដើម្បីពិពណ៌នាពីលំដាប់ព្រឹត្តិការណ៍តាមឯកសារដែលភ្ជាប់ទៅនឹងការបង្កើតវ្នំនៅប្រហែលសតវត្សទី១នៃគ.
ស ជាមួយការរលំរលាយទៅវិញដោយការសញ្ជ័យនៅសតវត្សទី៦ដល់ទី៧។ កត្តាសំខាន់នៃប្រភពចិនរបស់លោកពេល្យោបានបង្ហាញការសង្ស័យចំពោះការយល់ឃើញក្នុងសេចក្ដីសន្និដ្ឋានរបស់លោក។កំណត់ត្រាចិនដែលចុះកាលបរិច្ឆេទចាប់ពីសតវត្សទី៣នៃគ.
ស ដោយលោកហ្ឆឹនឝូ កត់ត្រាការមកដល់នៃគណៈទូតវ្នំពីរនៅឯសវនការនៃហ្លីតាយ ចៅហ្វាយខេត្តនៅនគរអ៊ូ ចិនខាងត្បូង: គណៈទូតទីមួយបានមកដល់នៅរវាងឆ្នាំ ២២៥ និង ២៣០ គ.
ស នៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ដែលបច្ចុប្បន្នគឺជាទឹកដីប្រទេសវៀតណាម ភស្តុតាងបុរាណវត្ថុបង្ហាញថាមានការតាំងទីលំនៅដ្ឋាននៃមនុស្សដ៏ច្រើន នៅតំបន់នេះប្រហែលជាត្រឡប់ទៅដល់សម័យសតវត្សទី៤ម.
រ៉ែមមុសាត លោកថាវ្នំជាអាណាខេត្តរបស់ចិន ស្ថិតនៅត្រង់តុងកឹង។ លោកខ្លាបផ្រថ និង ផូសៀ ថាវ្នំត្រូវនឹងដែនដីបាគូ និងប្រទេសប្រទេសភូមា។ លោកដឺឃ្វីនណេស ថាត្រូវនឹងកោះមួយនៅខាងលិចប្រទេសសៀម។ ឯលោកបាថ ថាត្រូវនឹងឆ្នេរសមុទ្រតៈនាវឝ្រី ក្រៅពីនេះអ្នកសិក្សាឯទៀតយល់ថាវ្នំស្ថិតនៅត្រង់ប្រទេសខ្មែរ រឺ ប្រទេសសៀម។ ដើម្បីឲ្យអស់ចំងល់ចំពោះទីតាំងរបស់វ្នំ យើងនឹងលើកយកឯកសារចិនយកមកពិនិត្យឡើងវិញ។ ឯកសារចិនបានផ្ដល់ព័ត៌មានដូចតទៅ៖
ទី១០ បាននិយាយពីការកសាងទេវរូបព្រះឥសូរហៅថា អទ្រិវ្យាធបុរេឝ្វរ តំកល់នៅទីនោះ។ គួរកត់សំគាល់ម្យ៉ាងទៀតថា នៅតំបន់បាភ្នំឈើកាច់សព្វថ្ងៃនេះមានភូមិជាច្រើនដែលមានឈ្មោះទាក់ទងនឹងដំរី គឺភូមិរោងដំរី ភូមិក្បាលដំរី និងភូមិព្រៃដំរី។ តើយើងអាចកត់សំគាល់ថាឈ្មោះទាំងនេះ ជាអនុស្សាវរីយ៍រំលឹកដល់ ទីតាំងរាជធានីអាណាចក្រវ្នំបានទេ?
មានកំណត់ត្រាជាច្រើនជាភាសាចិន ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទពីសតវត្សទី៣ផ្ដើមជាមួយ សានគ័រជី ដែលបានបញ្ចប់បង្ហើយនៅឆ្នាំ ២៨៩ នៃ គ.
ស ដោយលោក ឆឹនឝូវ ក្នុងនោះមានអង្គទូតតែពីរប៉ុណ្ណោះទេដែលមកពីនគរវ្នំអំឡុងសតវត្សទី៣ត្រូវបានកត់ត្រាថា៖ អង្គទូតលើកទីមួយចូលទៅកាន់សំណាក់លោកហ្លីតាយ ចៅហ្វាយខេត្តនៅភាគខាងត្បូងនៃនគរអ៊ូ ចិន ប្រ.
ស លើកទី២នៅឆ្នាំ ២៤៣។ ក៏ប៉ុន្តែប្រភពក្រោយៗទៀតដូចជា លាំងឝ៊ូ ដោយលោកហ្យ៉ោឆា និង ហ្យ៉ោហ្ស៊ឺហ្លៀន ដែលបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ៦៣៦ បញ្ជាក់ថាគណៈទូតនៃពួកបេសកជនចិន លោកខាងថាយ និង ជូយិង ថាជាបេសកជនទៅកាន់នគរវ្នំនៅសតវត្សទី៣។
ពង្សាវតារនៃរាជវង្សលាំងកត់ត្រាអំពីរឿងរ៉ាវនៃជនបរទេសម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថា ហ៊ុនហ្ធៀន ៖ ព្រះអង្គបានមកពីប្រទេសខាងត្បូងជាំវ (ឧបទ្វីបម៉ាឡេ រឺ ប្រជុំកោះឥណ្ឌូនេស៊ី?
ស នៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ដែលបច្ចុប្បន្នគឺជាទឹកដីវៀតណាម ក៏ប៉ុន្តែលំនៅដ្ឋានរបស់មនុស្សដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ នៅក្នុងតំបន់នោះប្រហែលជាត្រូវនឹងសតវត្សទី៤ម.
ស។ គេមិនដឹងថាសុវណ្ណភូមិនេះត្រូវត្រង់ណាឲ្យប្រាកដទេ។ អ្នកស្រាវជ្រាវគ្រាន់តែស្របថាសុវណ្ណភូមិនេះត្រូវ នឹងភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះឯង។ ម្យ៉ាងទៀតបុរាណវត្ថុទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនាដែលគេរកឃើញ នៅតំបន់នេះគេឃើញមានអាយុកាលត្រឹមតែពីសតវត្សទី៣-៤នៃគ.
បើទោះជាបែបនេះក្ដីក៏គេដឹងថាព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលយកមកប្រទេសយើងដំបូងគឺពុទ្ធសាសនាហីនយានជាភាសាសំស្ក្រឹតដែលពួកឥណ្ឌានៅអមរវត្តី​រាប់អាននៅស.