polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
លំដាប់​នោះ ព្រះ​ពោធិសត្វគិត​ថា​ មាតាបិតា​យើង​ហេតុ​អី​ថ្ងៃ​នេះ​ហួស​ពេល​ដូច្នេះ ។ ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​ចេញ​ទៅ​រក​អ្នក​ទាំង​ពីរ ទៅ​តាម​ទិស​ដែល​បាន​កំណត់​ទុក ស្រែក​ហៅ​ជា​បណ្តើរ​ៗ ។ មាតា​បិតា​ស្តាប់​ឮ​ហើយ ក៏​ឆ្លើយ​តប ហើយ​ពោល​ហាម​បុត្រ​ថា ៖ កូន​សម្លាញ់ ទី​នេះ​មាន​អន្តរាយ កូន​កុំ​ចូល​មក​ឡើយ ។ ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​តប​ថា ៖ បើ​ដូច្នោះ សូម​មាតា​បិតា​ចាប់​នូវ​ចុង​ឈើ​ច្រត់​នេះ​ចុះ ។ លោក​ទាំង​ពីរ​បាន​ចាប់​ចុង​ឈើ​ហើយ ដើរ​មក​រក​បុត្រ ។ ព្រះ​ពោធិសត្វ​សួរ​ថា ៖ ចក្ខុ​មាតា​បិតា​ងងិត​ទៅ​ដោយ​សារ​អ្វី?
លោក​ទាំង​ពីរ​ក៏​បាន​ពោល​រៀប​រាប់ថា ៖ កូន​អើយ កាល​ដែល​ភ្លៀង​ធ្លាក់ យើង​ទាំងពីរ​បាន​មក​ឈរ​នៅ​លើ​តំបូក​ក្បែរ​គល់​ឈើ​នេះ ហើយ​ចក្ខុ​ទាំង​អស់​ក៏​ស្រាប់​តែ​ងងឹត​តែ​ម្តង​ទៅ ។ ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​មាតា​បិតា​ហើយ​ដឹង​ថា ៖​មាន​អាសិរពិស​នៅ​ក្នុង​ដំបូក ។ ព្រះ​ពោធិសត្វ​ឃើញ​មាតា​បិតា​ដូច្នេះ​ហើយ ក៏​យំ​រួច​សើច ។ មាតា​បិតា​សួរ​ថា ៖ កូន​សម្លាញ់ ម៉េច​បាន​ជា​យំ​ហើយ​សើច​អីចឹង?
ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ហៅ​ភិក្ខុ​អង្គ​នោះ​មក​សួរ​ថា ៖ "នែ​ភិក្ខុ បាន​ឮ​ថា ៖ អ្នក​បាន​យក​វត្ថុ​ដែល​គេ​​ឲ្យ​​ដោយ​សទ្ធា​ទៅ​ចិញ្ចឹម​គ្រហស្ថ​ពិត​មែន​ឬ?" ភិក្ខុ​នោះ​តប​ថា ៖ "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន ពិត​មែន ។" ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ មាន​ព្រះ​បំណង​នឹង​សរសើរ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​របស់​ភិក្ខុ​នោះ និង​ព្រះ​អង្គ​​ទ្រង់​ព្រះ​បំណង​នឹង​ប្រកាស​នូវ​បុព្វ​ចរិយា​របស់​ព្រះ​អង្គ ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​សួរ​បន្ថែម​ថា ៖ កាល​ដែល​អ្នក​ចិញ្ចឹម​នូវ​ពួក​គ្រហស្ថ​នោះ តើ​ចិញ្ចឹម​នូវ​ពួក​គ្រហស្ថ​ណា?
ម្នាល​ភិក្ខុ អ្នក​តាំង​នៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ដែល​តថាគត​ដើរ​ហើយ ព្រោះ​ថា សូម្បី​បុព្វ​ចរិយា​របស់​តថាគត ក៏​បាន​ទំនុក​បម្រុង ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា​របស់​ខ្លួន​ដែរ ។ ភិក្ខុ​ដែល​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា​នោះ ក៏​បាន​នូវ​ការ​រីក​រាយ​ចិត្ត​ដ៏​ក្រៃ​លែង ។ លំដាប់​នោះ ព្រះ​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ក៏​បាន​​ក្រាប​ទូល​អារាធនា​សូម​ព្រះ​ភគវា​ទ្រង់​ប្រកាស​នូវ​ព្រះ​បុព្វចរិយា ទើប​ព្រះ​អង្គ​នាំ​នូវ​អតីត​និទាន​មក​សម្តែង​ដូច​តទៅ​
ភិក្ខុ​នោះ​បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ហើយ មាន​ការ​អៀន​ខ្មាស ហើយ​លះ​បង់​នូវ​ការ​ទំនុក​បម្រុង​មាតា​បិតា​របស់​ខ្លួន​ទៀត​ផង ។ ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​នៅ​មិន​ទាន់​ពេញ​ចិត្ត ទើប​នាំ​គ្នា​ទៅគាល់​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ក្រាប​ទូល​ថា ៖ "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គដ៏​ចម្រើន ភិក្ខុ​រូប​នោះ បាន​ញុំាង​របស់​ដែល​គេ​​ឲ្យ​​ដោយ​សទ្ធា​​ឲ្យ​​ធ្លាក់​ចុះ ដោយ​ការ​ចិញ្ចឹម​គ្រហស្ថ ។" ​
ព្រះបរមសាស្តា កាល​ទ្រង់​គង់​ប្រថា ៖ប់​នៅ​ជេតពនមហាវិហារ ទ្រង់​ប្រារព្វ​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ ដែល​ជា​អ្នក​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា ត្រាស់​នូវ​ព្រះ​ធម៌​ទេសនា​នេះ​ថា ៖ កោ នុ មំ ឧសុនា វិជ្ឈិ ដូច្នេះ​ជា​ដើម ។​
"អាវុសោ កាល​មុន​សរីរវណ្ណៈ​របស់​លោក​ស្រស់​បស់​ណាស់ ប៉ុន្តែ​ឥ​ឡូវ​នេះ​ មាន​សភាព​ស្លេក​ស្លាំង​ស្គាំង​ស្គម សៅហ្មង​ មិន​ស្រស់​បស់ តើ​ព្យាធិ​កើតឡើង​ដល់អាវុសោ​ឬ?" ​
ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ក៏​ពោល​តិះដៀលថា ៖ "អាវុសោ​កាន់​យក​របស់​ដែល​គេ​​ឲ្យ​​ដោយ​សទ្ធា ទៅ​​ឲ្យ​​ដល់​ពួក​គ្រហស្ថ ជា​ការ​ធ្វើ​មិន​​សម​គួរ​ឡើយ ។" ​
ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​ស្តាប់​នូវ​ព្រះ​តម្រាស់​ហើយ អត់​ទ្រាំ​ចំពោះ​ទុក្ខ​វេទនា​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា ខ្ពុរ​ព្រះ​លោហិត​ហើយ​ពោល​ថា ៖
ភិក្ខុ​នោះ​បាន​តប​ថា ៖ "លោក​ទាំង​ឡាយ ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​មិន​មាន​ព្យាធិ​ទេ តែ​មាន​ធុរៈ​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា ។" ​
ភិក្ខុ​នោះ​ឆ្លើយ​ថា ៖ "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន ពួក​គ្រហស្ថ​នោះ​គឺ​ជា​មាតា​បិតា​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា ។" ​
ដើម្បី​ញុំាង​ឧស្សាហៈ​​ឲ្យ​​កើត​ឡើង​ដល់​ភិក្ខុ​នោះ ព្រះ​សាស្តា​បាន​ប្រទាន​នូវ​សាធុការ​បីដង​ថា ៖ ​
ឯកងទ័ព ​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​ជា​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​ចេញពី​បន្ទាយ​មក​ចាប់​បាន​ខ្លួន​សត្រូវ​ប្រមាណ ​៥០០ ​នាក់។ លុះ​ជួបជុំ​នាយកង​ទ័ពជើងទឹក ជើង​គោក​គ្រប់​គ្នា ព្រមទាំង​ឈ្លើយ និង​ស្បៀង​អាហារ សាស្ត្រាវុធ និង​ទូក​ចំបាំង​ ១៥០ ​នោះហើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ជា​អម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង។ ព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ជ្រាប​គ្រប់​ប្រការ ទ្រង់​ព្រះ​អំណរ​ណាស់បាន​ប្រោស​ព្រះ​រាជទាន​រង្វាន់​ដល់​សេនា​ទាហាន​តាម​សមគួរ។
លុះដល់​ខែ​ជេស្ឋជិត​ដល់​ពេល​ឲ្យ​រាស្ដ្រ​ធ្វើស្រែ សម្ដេច​ស្រីជេដ្ឋា​ ស្ដេច​ពិជ័យ​នគរ ​ទ្រង់​ឲ្យ​បន្ថយ​មេទ័ព​ទាំង​ ៣ ​នោះ​ចូល​ទៅសំរាក​ខ្លួន​វិញ ទើប​ទ្រង់​ព្រះ​តំរិះ​ថា តាំងពី​ធ្វើសង្គ្រាម​នឹង​ពញា​ចន្ទ​មក​នេះ ការ​ខូចខាត​ទ្រព្យសម្បត្ដិ និង​ស្បៀង​អាហារ អាណា​ប្រជានុរាស្ដ្រ​ក៏​អស់​ជា​ច្រើន ដូច្នោះ​គួរតែ​យើង​បែក​ចែក​ផែនដី យក​សេចក្ដីសុខ​វិញ​ជា​ការ​ល្អ​ជាង ។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ អង្គការអត្តពលកម្មពិភពលោកបានដកសិទ្ធិ​រុស្ស៊ី និង​បេឡារុស មិន​ឱ្យ​ចូលរួមប្រកួត​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​ទាំង​អស់របស់ខ្លួន។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ នៅក្នុងសម័យប្រជុំបន្ទាន់មួយ រដ្ឋសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចមួយដោយបដិសេធចំពោះសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន និងអំពាវនាវឱ្យមានការដកកងកម្លាំងឈ្លានពានជាបន្ទាន់។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ រុស្ស៊ី​​បាន​វាយដណ្តើម​យក​ទីក្រុង​ធំ​ដំបូងពីអ៊ុយក្រែនគឺទីក្រុងកំពង់ផែជាប់សមុទ្រខ្មៅហៅគែរសុន ខណៈដែលការបាញ់បំផ្លោងគ្រាប់មីស៊ីលកាន់តែកែនឡើងនៅទូទាំងទឹកដីអ៊ុយក្រែន។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ អង្គការសហប្រជាជាតិបានរាយការណ៍ថា ជនភៀសខ្លួនប្រមាណជាងមួយលាននាក់កំពុងតែរត់ភៀសខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងទៀត។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិបានចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដែលបង្កដោយរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ រុស្ស៊ី​ត្រូវ​បាន​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​ថ្កោលទោស​បន្ទាប់ពី​​ការវាយប្រហារ​លើរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរហ្សាប៉ូរីហ្ស៊ីយ៉ាដែលជារោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរធំជាងគេបំផុតនៅអឺរ៉ុប ហើយនាំឱ្យមានភ្លើងឆាបឆេះនៅទីតាំងនោះ។
រដ្ឋសភាអាមេនីបានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់គឺលោកវ៉ាហាន កាឆាទូរីយ៉ង់ជាប្រធានាធិបតីថ្មី បន្ទាប់ពីលោកអាមែន សារគីស៊ានបានលាឈប់ពីតំណែង។
៤–១៣ មីនា – កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ បានប្រារព្ធ​ធ្វើ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ប្រទេស​ចិន ដោយប៉េកាំងបានក្លាយជាទីក្រុងដំបូងគេបង្អស់ដែលធ្វើជាម្ចាស់ទទួលទាំងកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវក្តៅ និងរដូវរងា។
៤ មីនា – បុរសអាហ្វហ្កានីស្ថានម្នាក់ដែលត្រូវជាសមាជិកក្រុមរដ្ឋឥស្លាម–ខេត្តខូរ៉ាសានបានធ្វើការវាយប្រហារអត្តឃាតលើវិហារឥស្លាមស៊ីយ៉ានៅក្រុងពេសាវ៉ា ខេត្តខៃប៊ឺរប៉ាកទូនខ្វា ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដោយ​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​ចំនួន ៦៣ នាក់​។
៨ មីនា – សហរដ្ឋអាមេរិក និងអង់គ្លេសបានប្រកាសហាមនាំ ចូលប្រេងកាតរបស់រុស្ស៊ី ខណៈពេលដែលសហភាពអឺរ៉ុបចេញសេចក្តីប្រកាសកាត់បន្ថយពីរភាគបីនូវតម្រូវការឧស្ម័នរុស្ស៊ី។
ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងឆ្នាំ២០២២៖ បេក្ខភាព​គណបក្ស​អំណាច​ប្រជាជន​ លោកយូន សកយ៉ល​ត្រូវ​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ រុស្ស៊ីត្រូវបានថ្កោលទោសដោយមេដឹកនាំពិភពលោកបន្ទាប់ពីការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសនៅទីក្រុងម៉ារីអ៊ូប៉ូលដែលបានបំផ្លាញមន្ទីរពេទ្យរួមមានបន្ទប់សម្ភព និងកុមារ។
អ្នកស្រាវជ្រាវនៅតំបន់អង់តាក់ទិកបានប្រកាសរកឃើញ អិនឌូរេនស៍ ដែលជាសំពៅលិចចូលទៅក្នុងសមុទ្រនៅឆ្នាំ ១៩១៥ អំឡុងពេលបម្រើបេសកកម្មរុករករបស់លោកអ៊េរណេស្ត ស៊ែកលតុន។
១០ មីនា – រដ្ឋសភាហុងគ្រីបានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការគ្រួសារគឺ លោកស្រីកាតាលីន ណូវ៉ាក់ ជាប្រធានាធិបតីថ្មីនៃប្រទេសហុងគ្រីក្នុងសំឡេង ១៣៧-៥១។
១១ មីនា – លោកកាព្រីយ៉ែល បូរិចបានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីឈីលី។ លោកបានក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋវ័យក្មេងបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឈីលី និងជាប្រធានាធិបតីដំបូងដែលបានកើតក្នុងរបបផ្តាច់ការយោធារបស់លោកអ៊ូហ្គូស្តូ ពីណូឆេត។
១២ មីនា – ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីតួកមេនីស្ថានឆ្នាំ២០២២៖ លោកស៊ែរដារ ប៊ែរឌីមូហាមេដូ ដែលជាកូនប្រុសរបស់អតីតប្រធានាធិបតីលោកហ្គួរបានហ្គូលី ប៊ែរឌីមូហាមេដូ បានឈ្នះឆ្នោតក្លាយជាប្រធានាធិបតីដោយទទួលបានសម្លេងគាំទ្រសរុប ៨៩%។
២៤ មីនា – ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ អង្គការណាតូបានប្រកាសថា ក្រុមប្រយុទ្ធថ្មីចំនួន ៤ ដែលមានទាហានសរុប ៤០,០០០ នាក់ នឹងត្រូវដាក់ពង្រាយនៅក្នុងប្រទេសប៊ុលការី ហុងគ្រី រូម៉ានី និងស្លូវ៉ាគី រួមជាមួយនឹងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការគំរាមកំហែងគីមី ជីវសាស្ត្រ វិទ្យុសកម្ម និងនុយក្លេអ៊ែរ។
២៥ មីនា – ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានប្រកាសថា ដំណាក់កាលដំបូងនៃប្រតិបត្តិការយោធារបស់ខ្លួន "ជាទូទៅ" ត្រូវបានបញ្ចប់ ដោយនិយាយថាប្រទេសខ្លួននឹងផ្តោតលើ "ការរំដោះ" នៃតំបន់ដូនបាសភាគខាងកើតរបស់អ៊ុយក្រែន។
១ កញ្ញា – អង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយដោយបញ្ជាក់ថា ជំរុំឃុំឃាំងស៊ីនជាំង របស់រដ្ឋាភិបាលចិន និងទង្វើដែលប្រព្រឹត្តិមកលើជនជាតិអ៊ុយហ្គឺរក្នុងជំរុំអស់នោះអាចចូលជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។
៦ កញ្ញា – លោកស្រី លីហ្ស ត្រាស្ស ត្រូវបានគេបោះឆ្នោតតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ក្រោយពីបានទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំគណបក្សអភិរក្សនិយម។
៨ កញ្ញា – ព្រះអង្គម្ចាស់ឆាលស៍ទី៣ បានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងសហធនរដ្ឋចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀតបន្ទាប់ពីព្រះមាតារបស់ព្រះអង្គព្រះនាមអេលីហ្សាប៊ែតទី២ បានសោយព្រះទិវង្គត។
១២ កញ្ញា – ជម្លោះអាមេនី–អាស៊ែបៃសង់នៃខែកញ្ញា៖ ប្រទេសអាស៊ែបៃសង់បានបើកវាយប្រហារលើទីតាំងយោធារបស់ប្រទេសអាមេនីនៅក្បែរទីក្រុងវ៉ាដេនីស ហ្កូរីស សុត្ក និងជែរមុគ ហើយបានកាន់កាប់តំបន់មួយចំនួនតាមព្រំដែនអាមេនី–អាស៊ែបៃសង់។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយ ទាហានអាមេនីជាង ១០០ នាក់ត្រូវបានបាង់បង់ជីវិតនៅក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ ខណៈដែលភាគីខាងអាស៊ែបៃសង់បានប្រកាសថា ខ្លួនមានអ្នកស្លាប់ចំនួន ៧១ នាក់។
១៤–១៦ កញ្ញា – ជម្លោះកៀគីស្ថាន–តាជីគីស្ថានឆ្នាំ២០២២៖ មនុស្សរាប់សិបនាក់ត្រូវបានសម្លាប់ ខណៈដែលការប៉ះទង្គិចគ្នាជាបណ្តើរៗបានកើតឡើងរវាងកងទ័ពកៀគីស្ថាន និងតាជីគីស្ថាននៅតាមព្រំដែនប្រទេសរៀងៗខ្លួន។
១៤–២៥ កញ្ញា – ខ្យល់ព្យុះអាត្លង់ទិកហៅហ្វីអូណាបានបោកបក់មកប៉ះកោះក្វាដលូប ព័រតូរីកូ សាធារណរដ្ឋដូមីនិក ប្រជុំកោះលូកាយ៉ាន ប៊ែរមូដ និងទឹកដីកាណាដាភាគខាងកើត។
១៦ កញ្ញា – បាតុកម្មបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់នារីម្នាក់ឈ្មោះ ម៉ាសា អាមីនី ខណៈដែលនាងកំពុងជាប់ខ្លួនក្នុងទីកន្លែងឃុំឃាំងរបស់"នគរបាលសីលធម៌"អ៊ីរ៉ង់។
១៩ កញ្ញា – ពិធីបុណ្យព្រះបរមសពនៃអេលីហ្សាប៊ែតទី២ ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅក្នុងវិហារវ៉េស្តមីនស្ទឺរអាប៊ីនៃរាជធានីឡុងដ៍។ ក្រោយមក ព្រះមឈូសារព្រះអង្គត្រូវបានគេដង្ហែទៅកាន់ប្រាសាទវីនដ៍ស័រដើម្បីបញ្ចុះជាមួយនឹងព្រះស្វាមី ព្រះមាតាបិតា និងប្អូនស្រីរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងវិហារអនុស្សាវរីយ៍ស្តេចចចទី៦។
២១ កញ្ញា – ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន៖ បន្ទាប់ពីអ៊ុយក្រែនបានវាយដណ្តើមទឹកដីភាគខាងកើតរបស់ខ្លួនបានមួយភាគវិញ លោកពូទីនបានធ្វើការប្រកាសពីកំណែនទ័ពនៅរុស្ស៊ី និងគំរាមពីបំណងប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយនិយាយថា "នេះមិនមែនជាសម្តីលេងសើចទេ"។
២៤ កញ្ញា – ការបោះឆ្នោតសភាណូរូឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង ហើយជាលទ្ធផល លោករូស គុនត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី។
២៦ កញ្ញា – យានដាត របស់អង្គការណាសាបានហោះទៅបុកអាចម៍ផ្កាយឌីម័រហ្វូស ដែលជាការសាកល្បងលើកដំបូងនៃប្រព័ន្ធការពារភពមនុស្សជាតិ។
២៧–៣០ កញ្ញា – ខ្យល់ព្យុះអ៊ីយ៉ានបានវាយបក់ប្រទេសគុយបា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតដ៏ធំសម្បើមដល់ប្រទេសទាំងពីរ ដោយបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១០២ នាក់ និងប្រហែល ១០,០០០ នាក់កំពុងបាត់ខ្លួន ហើយវាធ្វើឱ្យមនុស្សរាប់លាននាក់បាត់បង់ភ្លើងអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ រួមទាំងប្រទេសគុយបាទាំងមូលផងដែរ។
ការកាត់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនខាងត្បូង និងកើត៖ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោកវ៉្លាឌីមៀរ ពូទីនបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាកាត់យកតំបន់កាន់កាប់ដូចជា ដូណេតស្ក៍ លូហ្កានស្ក៍ គែរសុន និងហ្សាប៉ូរីហ្ស៊ីយ៉ា ចូលទៅក្នុងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។ ការកាត់ទឹកដីនេះត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិមើលឃើញថាជាការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ។
របបយោធានៅប្រទេសបួគីណាហ្វាសូ ត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយរដ្ឋប្រហារដឹកនាំដោយអនុសេនីយ៍អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រាអូរេ ដោយនេះគឺជារដ្ឋប្រហារទីពីរក្នុងឆ្នាំតែមួយនៅប្រទេសបួគីណាហ្វាសូ។
មេដឹកនាំរដ្ឋឥស្លាមឈ្មោះ អាប៊ូ អ៊ីប្រាហ៊ីម អាល់-ហាស្ស៊ីមី អាល់-កូរ៉ាហ្ស៊ី ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងបេសកកម្មប្រឆាំងភេរវកម្មដោយកងកម្លាំងពិសេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅភាគពាយព្យនៃប្រទេសស៊ីរី។
៤ កុម្ភៈ – ប្រទេសចិន និងរុស្ស៊ីបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយប្រឆាំងនឹងការពង្រីកបន្ថែមឥទ្ធិពលរបស់អង្គការណាតូ ដោយបង្ហាញពី "ការព្រួយបារម្មណ៍យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ" អំពីកតិកាសញ្ញាសន្តិសុខអឃឹស និងបានសន្យាថានឹងសហការគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន។
៤ កុម្ភៈ – ២០ កុម្ភៈ – ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីក្រុងដំបូងគេបង្អស់ដែលបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទទួលព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅផង និងកីឡាអូឡាំពិករដូវរងាផង។
៥ កុម្ភៈ – ព្យុះស៊ីក្លូនបាត់ស៊ីរ៉ៃបានសម្លាប់មនុស្សសរុបចំនួន ១៣ នាក់នៅទូទាំងប្រទេសម៉ាដាហ្កាស្កា អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ម៉ូរីស និងរេអុយញ៉ុង។ គ្រោះព្យុះស៊ីក្លូននេះបានកើតឡើងក្រោយពីព្យុះត្រូពិចអាណាបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ១១៥ នាក់នៅក្នុងតំបន់តែមួយកាលពីពីរសប្តាហ៍មុន។
១៣ កុម្ភៈ – ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ឆ្នាំ២០២២៖ លោកហ្វ្រង់-វាល់ធឺ ស្តែនមៃយឺរ ​បាន​ជាប់ឆ្នោត​​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាល្លឺម៉ង់ម្តងទៀត។
១៤ កុម្ភៈ – ក្បួនបាតុកម្មកាណាដា៖ នាយករដ្ឋមន្រ្តីកាណាដា លោកចាស្ទីន ទ្រូដូបានប្រកាសពីការអំពាវនាវឱ្យមានច្បាប់ស្តីពីគ្រាអាសន្នជាលើកដំបូងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកាណាដាដើម្បីតបទល់នឹងចលនាតវ៉ា ដែលប្រឆាំងនឹងការរឹតបន្តឹងយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩។
២១ កុម្ភៈ – វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោកវ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីនបានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យមួយទទួលស្គាល់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតលូហ្កានស្ក៍ និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតដូណេតស្ក៍ ហើយចាប់ផ្តើមបញ្ជូនកងទ័ពចូលទៅក្នុងតំបន់ទាំងពីរនោះ។ សកម្មភាពនេះត្រូវបានថ្កោលទោសដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ខណៈដែលប្រទេសមួយចំនួនត្រៀមអនុវត្តទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ី។
២២ កុម្ភៈ – វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ អាល្លឺម៉ង់បាន​សម្រេច​ផ្អាក​ការ​ដាក់​ឱ្យ​ដំណើរការ​គម្រោង​ 2 ដែលជាគម្រោងបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នពីរុស្ស៊ីទៅអាល្លឺម៉ង់។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកចូ បៃដិនក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើឥស្សរជន និងស្ថាប័នរុស្ស៊ីមួយចំនួនផងដែរ។ ចំណែកឯចក្រភព​អង់គ្លេសវិញបាន​ប្រកាស​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ធនាគារ​រុស្ស៊ី​ចំនួន​ប្រាំ និង​បុគ្គល​ជនជាតិរុស្ស៊ីចំនួនបី​រូប​។
២៣ កុម្ភៈ – វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ សហភាព​អឺរ៉ុបបាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​រុស្ស៊ីដោយ​រឹតបន្តឹង​ការ​ចូល​ប្រើប្រាស់​ទីផ្សារ​ហិរញ្ញវត្ថុពីសំណាក់ភាគី។
២៤ កុម្ភៈ – វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ រុស្សីបានបើកការឈ្លានពានមកលើប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលជាហេតុជំរុញឱ្យប្រទេសមួយចំនួនសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរមកលើរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី។
វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ លោកពូទីនបានបញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់រុស្ស៊ីស្ថិតក្នុង"ការប្រុងប្រយ័ត្នពិសេស"កម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងអ្វីដែលលោកហៅថា "សេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រទូស្ត"ដោយអង្គការណាតូ។ ទង្វើនេះត្រូវបានថ្កោលទោសដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។
វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោកវ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គីបានប្រកាសថា គណៈប្រតិភូអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីបានយល់ព្រមជួបប្រជុំគ្នា ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌជាមុន។
វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ បណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបប្រកាសហាមឃាត់ការហោះហើររុស្ស៊ីនៅក្នុងដែនអាកាសរបស់ពួកគេ។
នៅក្នុងប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ប្រទេសបេឡារុសបានបោះឆ្នោតដកហូតច្បាប់លក្ខខណ្ឌគ្មាននុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន និងអនុញ្ញាតឱ្យកងកម្លាំងរុស្ស៊ីចូលជ្រកក្នុងប្រទេសខ្លួនជាអចិន្ត្រៃយ៍។
ក្រុមប្រឹក្សាអន្តររដ្ឋាភិបាលស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បានចេញផ្សាយផ្នែកទីពីរនៃរបាយការណ៍វាយតម្លៃទីប្រាំមួយរបស់ខ្លួនស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ វាបានសន្និដ្ឋានថាផលប៉ះពាល់ជាច្រើនឥឡូវនេះ"មិនអាចនឹងត្រឡប់បានវិញទេ"។
វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ អង្គការសហប្រជាជាតិបានរាយការណ៍ថាជនភៀសខ្លួនជាង ៥០០,០០០ នាក់បានភៀសខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនទៅប្រទេសជិតខាង។
វិបត្តិរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន៖ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់ ហ្វីហ្វា និង យូអេហ្វា បញ្ឈប់ក្លឹប និងក្រុមជម្រើសជាតិរុស្ស៊ីពីការចូលរួមប្រកួតទាំងអស់។
វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុរុស្ស៊ី៖ ជាសកម្មភាពមួយមិនធ្លាប់កើតមានពីមុនមក ប្រទេសស្វីស ម៉ូណាកូ សិង្ហបុរី និងកូរ៉េខាងត្បូងបានរួមគ្នាដាក់ទណ្ឌកម្មឯកតោភាគីលើប្រទេសរុស្ស៊ី មានដូចជាការគ្រប់គ្រងការនាំចេញ និងការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិជាដើម។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ ខណៈ​កម្លាំង​រុស្ស៊ីកំពុង​ដក​ថយ​ពី​តំបន់​ក្បែរ​ក្រុង​កៀវ អ៊ុយក្រែនបានធ្វើការចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ចំពេលមានភស្តុតាងនៃការសម្លាប់ជនស៊ីវិលដោយមិនរើសមុខ ដូចជានៅក្រុងប៊ូឆាជាដើម។
ការបោះឆ្នោតជុំទីពីរនៃការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកាឆ្នាំ ២០២២ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងដោយបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីមកពីគណបក្សវឌ្ឍនភាពសង្គមប្រជាធិបតេយ្យគឺលោក រ៉ូឌ្រីកូ ឆាវ៉េស រ៉ូប្លេស ត្រូវគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី។
៤ មេសា –ក្រុមប្រឹក្សាអន្តររដ្ឋាភិបាលស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បានចេញផ្សាយផ្នែកទីបីនិងចុងក្រោយនៃរបាយការណ៍វាយតម្លៃទី៦ ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយព្រមាន​ថា ការ​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់នឹងកើនឡើង​ដល់​កម្រិត​ខ្ពស់​បំផុត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ និងត្រូវ​ធ្លាក់​ចុះវិញប្រមាណ​ ៤៣% ​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០៣០ ដើម្បីកំណត់កំណើនកម្តៅផែនដីត្រឹម ១.៥ ។
៦ មេសា – ហ្វូស៊ីលសត្វដាយណូស័រដំបូងគេដែលជាប់ទាក់ទងនឹងឥទ្ធិពលទង្គិចឈីក្សូលូប ត្រូវបានរាយការណ៍ដោយក្រុមបុរាណវិទូ។
អង្គការសហប្រជាជាតិបានធ្វើការបោះឆ្នោតព្យួរប្រទេសរុស្ស៊ីពីក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សដោយទទួលបានលទ្ធផល ៩៣–២៤ ហើយមានប្រទេសចំនួន ៥៨ បានបោះឆ្នោតអនុប្បវាទ។
លោកអាប់ដ្រាប៊ូ ម៉ាន់ស៊ួរ ហាឌី ប្រធានាធិបតីយេម៉ែន បានចុះចេញពីតំណែង និងរួមទាំងដកលោកអាលី ម៉ូសេន អាល់-អាម៉ារចេញពីតំណែងអនុប្រធានាធិបតីផងដែរ ដោយផ្ទេរអំណាចការិយាល័យទាំងពីរទៅឱ្យក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំប្រធានាធិបតីដែលមានសមាជិកប្រាំបីរូបដែលទើបបង្កើតថ្មីក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក រ៉ាស្សាត អាល់-អាលីមី។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ រុស្ស៊ីត្រូវបានថ្កោលទោសដោយមេដឹកនាំពិភពលោកបន្ទាប់ពីមីស៊ីលរុស្ស៊ីបានបុកចំស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្រាម៉ាតុស្ក ហើយជាលទ្ធផលបានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន ៥៩ នាក់ដែលព្យាយាមជម្លៀសខ្លួនដោយក្នុងនោះរួមមានទាំងកុមារចំនួនប្រាំពីរនាក់ផងដែរ។
តម្លៃស្បៀងអាហារសកលបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីសន្ទស្សន៍តម្លៃស្បៀងអាហាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានចាប់បង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ មក ដោយតម្លៃទំនិញដូចជាស្រូវសាលីបានកើនឡើងជិត ២០% ដែលជាលទ្ធផលនៃវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន។
១១ មេសា – រដ្ឋសភាប៉ាគីស្ថានបានជ្រើសតាំងមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោកសេបាហ្ស សារីហ្វ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថាន បន្ទាប់​ពី​លោកអ៊ីមរ៉ាន ខានត្រូវ​បាន​គេ​ដកចេញពី​តំណែង​ក្រោយ​មាន​ចលនា​មិន​ទុក​ចិត្តកើតឡើង​ពីរ​ថ្ងៃ​មុន។
១៤ មេសា – ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២៖ នាវាចម្បាំងរុស្ស៊ីឈ្មោះ ម៉ូសក្វា បានក្លាយជានាវាចម្បាំងដ៏ធំបំផុតដែលត្រូវបានលិចខណៈពេលកំពុងបំពេញបេសកកម្មរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ មក ភាគីអ៊ុយក្រែន​បានអះអាង​ថា វាត្រូវបានលិចដោយសារតែត្រូវគ្រាប់មីស៊ីលរបស់ខ្លួនខណៈដែលរុស្ស៊ីវិញបានអះអាងថា វាបានលិចអំឡុងពេលអាកាសធាតុព្យុះភ្លៀងក្រោយមានអគ្គិភ័យឆាបឆេះលើនាវា។
១៩ មេសា – ការបោះឆ្នោតជុំទីពីរនៃការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតឆ្នាំ២០២២ បានប្រារព្ធធ្វើឡើង ហើយបេក្ខភាពរបស់គណបក្សសមាជជាតិដើម្បីការកសាងគឺលោកហ្សូសេ រ៉ាម៉ូស-អូរតាត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី។
២៤ មេសា – ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនីឆ្នាំ២០២២ បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកទាំង ៩០ រូបនៃរដ្ឋសភា​ស្លូវេនី ហើយគណបក្ស​ចលនា​សេរីភាព​បានក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ធំ​ជាង​គេ ដោយ​ដណ្តើម​បាន​អាសនៈ​ចំនួន ៤១ ក្នុង​ចំណោមអសនៈសរុបទាំង ៩០។
២៧ មេសា – សហភាព​អឺរ៉ុប​បានចោទប្រកាន់​រុស្ស៊ី​ពី​បទ​ប្រទាញផលប្រយោជន៍​បន្ទាប់ពី​ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់​ឧស្ម័ន​ដល់ប្រទេសប៉ូឡូញ និង​ប៊ុលការី ត្រូវបានបញ្ឈប់ដោយក្រុមហ៊ុនថាមពលយក្សកាហ្សប៉្រុម ។
២៨ មេសា – សភាតំណាងរាស្ត្រម៉ុងតេណេគ្រោ បានជ្រើសតាំងរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលមានលោកឌ្រីតង់ អាបាសូវិចជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់​ពី​មាន​ចលនា​មិន​ទុក​ចិត្ត​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​លោកហ្សាដ្រាវកូ គ្រីវ៉ូកាពិច។
១ មករា – កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក បានចូលជាធរមានដោយមានសមាជិកប្រទេសដូចជា៖ កម្ពុជា ថៃ ឡាវ សិង្ហបុរី វៀតណាម ប្រ៊ុយណេ ចិន ជប៉ុន អូស្ត្រាលី និងនូវែលហ្សេឡង់។
លោកអាប់ដាល់ឡា ហាំដុកបានលាលែងចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ូដង់ ចំពេលប្រទេសស៊ូដង់កំពុងប្រឈមនឹងបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។
៤ មករា – ប្រទេសចិន បារាំង រុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក (ដែលសុទ្ធតែជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដ៏កម្រមួយដោយបញ្ជាក់ថា "សង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរនឹងមិនអាចឈ្នះបានទេ ហើយសង្គ្រាមបែបនេះគឺមិនគួរកើតមានជាដាច់ខាត"។
៥ មករា – ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការតវ៉ាដែលបានផ្ទុះឡើងពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន កាហ្សាក់ស្ថានបានប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន។ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីលោកអាស្ការ ម៉ាមីនបាននាំគ្នាលាលែងពីតំណែង ខណៈប្រធានាធិបតីកាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវបានសម្រេចចិត្តដកអតីតប្រធានាធិបតីលោកនុលស៊ុលតង់ ណាហ្សាបាយេវចេញពីតំណែងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខកាហ្សាក់ស្ថាន។
៦ មករា – អង្គការសន្ធិសញ្ញាសន្តិសុខរួម បានផ្តើមបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ដោយបានបញ្ជូនទាហានឆ័ត្រយោងរុស្ស៊ីចូលទៅធ្វើអន្តរាគមន៍តាមសំណើរបស់ប្រធានាធិបតីកាហ្សាក់ស្ថានលោកតូកាយអេវ។
១០ មករា – ការ​វះកាត់ប្តូរ​បេះដូង​មនុស្ស​ដាក់បេះដូងជ្រូកត្រូវ​បានប្រព្រឹត្តិទៅជោគជ័យជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ភ្នំភ្លើងក្រោមទឹកនៅប្រទេសតុងកាឈ្មោះ ហុងកាតុងកា បានផ្ទុះឡើង ដែលជាហេតុអាចបង្កឱ្យមានរលកយក្សស៊ូណាមិដល់ប្រទេសអូស្ត្រាលី កាណាដា ឈីលី ហ្វីជី ជប៉ុន នូវែលហ្សេឡង់ សាម័រ និងសហរដ្ឋអាមេរិក។
ខ្មាំងកាំភ្លើងម្នាក់បានចាប់មនុស្សចំនួនបួននាក់ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងនៅឯវិហារជ្វីហ្វហៅក្រុមជំនុំបេតអ៊ីស្រាអែល ក្នុងក្រុងខូលេវីល រដ្ឋតិចសាស់។ ក្រោយមក ជនដៃដល់ម្នាក់នោះក៏ត្រូវបានប៉ូលីសបាញ់សម្លាប់។
១៦ មករា – ម្ចាស់ជើងឯកកីឡាវាយកូនបាល់លេខមួយប្រចាំពិភពលោកគឺណូវ៉ាក់ ចូកូវីកត្រូវបានបណ្តេញចេញពីប្រទេសអូស្ត្រាលី បន្ទាប់ពីករណីផ្លូវច្បាប់ដ៏ល្បីមួយទាក់ទងនឹងស្ថានភាពការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ របស់គាត់ ដែលជាហេតុចម្បងរារាំងគាត់ពីការចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូពិនអូស្ត្រាលីឆ្នាំ២០២២។
១៨ មករា – ក្រុមហ៊ុនមីក្រូសូបរបស់អាមេរិកបានជាវទិញ ក្នុងតម្លៃ ៦៨.៧ ពាន់លានដុល្លារ ។ អង្គីករណ៍នេះគឺជាលទ្ធកម្មក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ព្យុះត្រូពិចអាណាបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៨៨ នាក់នៅប្រទេសម៉ាដាហ្កាស្កា ម៉ាឡាវី និងម៉ូសំប៊ិក។ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក មានគ្រោះទឹកជំនន់ដែលបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ១១ នាក់ថែមទៀតនៅម៉ាដាហ្កាស្ការ។
រដ្ឋប្រហារនៅប្រទេសបួគីណាហ្វាសូបានប្រព្រឹត្តិទៅដោយជោគជ័យហើយជាលទ្ធផល លោកប្រធានាធិបតីរ៉ូច កាបូរ៉េត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាច។ ក្រុមយោធាបួគីណាបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃរដ្ឋប្រហារនេះថា ​ដោយសារតែ​ការ​បរាជ័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​ទប់​ស្កាត់​សកម្មភាព​របស់​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​ឥស្លាម​នៅក្នុង​ប្រទេស។
២៨ មករា – វិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩៖ ចំនួនវ៉ាក់សាំងដែលត្រូវបានចាក់ជូនមនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោកបានកើនលើសពី ១០ ពាន់លានដូស។
២៩ មករា – ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីតាលីឆ្នាំ២០២២៖ លោកស៊ែជីអូ ម៉ាតារ៉េឡាត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសយកជាប្រធានាធិបតីអ៊ីតាលីឡើងវិញ។
ព្រឹត្តិការណ៍រត់ជាន់គ្នា​មួយ​បានកើត​ឡើង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ការ​ប្រកួត​បាល់​ទាត់​​​នៅ​កីឡដ្ឋានកាន់ជូរូហានក្នុង​តំបន់ម៉ាឡាំង ជ្វាខាងកើត ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែល​បាន​សម្លាប់​មនុស្សចំនួន ១៣១ នាក់ និង​មានអ្នករងរបួសជាង ៥០០ នាក់​។
ការបោះឆ្នោតសកលបូស្នីឆ្នាំ២០២២ បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកបីរូបនៃប្រធានាធិបតីភាព និងអាសនៈទាំង ៤២ នៃសភាតំណាងរាស្រ្ត។
៦ តុលា – អតីត​មន្ត្រី​នគរបាល​ម្នាក់​បាន​បាញ់សម្លាប់​មនុស្ស​ចំនួន ៣៥​ នាក់ដោយ​ក្នុង​នោះ​មាន​កុមារចំនួន ​២៣ ​នាក់ ដែលនេះជាការ​បាញ់​ប្រហារ​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅមណ្ឌលថែទាំកុមារ​ក្នុង​ស្រុកណាក្លាង ប្រទេស​ថៃ។ ក្រោយមក ខ្មាន់កាំភ្លើង​បានធ្វើដំណើរត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះរបស់​ខ្លួនវិញ​រួចក៏​បាញ់​សម្លាប់​សមាជិក​គ្រួសារ​ពីរ​នាក់ ​និង​ខ្លួន​ឯង។ វាជា​ព្រឹត្តិការណ៍​បាញ់​ប្រហារ​ដ៏​សាហាវ​បំផុត​នៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ថៃ។
៨ តុលា – ហេតុការណ៍ផ្ទុះមួយបានកើតឡើងនៅលើស្ពានគ្រីមៀដែលតភ្ជាប់តំបន់គ្រីមៀ និងប្រទេសរុស្ស៊ី ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួនបីនាក់ និងបណ្តាលឱ្យផ្នែកខ្លះនៃស្ពានត្រូវបាក់រលំ។ ពីរថ្ងៃក្រោយមក រុស្ស៊ីបានបើកការបាញ់ប្រហារមីស៊ីលទៅលើផ្ទៃដីប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងរួមទាំងរដ្ឋធានីកៀវផងដែរ។
២៥ តុលា – ចំពេលមានវិបត្តិរដ្ឋាភិបាល លោករីស៊ី ស៊ូណាក់ត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនៃចក្រភពអង់គ្លេសបន្ទាប់ពីលោកស្រីលីហ្ស ត្រាស្សបានលាលែងចេញពីតំណែងនេះក្រោយកាន់អំណាចបានត្រឹមតែ ៤៥ ថ្ងៃ។
មហាសេដ្ឋី​រ៉ែ​ពេជ្រ​មួយ​រូប​គឺលោកសាម ម៉ាតេកានេបាន​ស្បថ​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេសឡឺសូតូ បន្ទាប់​ពី​ទទួល​បាន​ជ័យជម្នះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោតសកលកាល​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែ​តុលា។
មនុស្សយ៉ាងតិចចំនួន ១៥៦ នាក់បានស្លាប់ និងរបួស ១៥២ នាក់ផ្សេងទៀតនៅក្នុងហេតុការណ៍រត់ជាន់គ្នានាអំឡុងពិធីបុណ្យហាឡូវីនក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។
ការវាយប្រហារភេរវកម្មដោយក្រុមអាល់ឆាបាបនៅទីក្រុងម៉ូកាឌីស៊ូ ប្រទេសសូម៉ាលី បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១០០ នាក់ និងរបួសប្រហែល ៣០០ នាក់។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន៖ ដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារដោយដ្រូនសឹករបស់អ៊ុយក្រែនមកលើកងនាវាសមុទ្រខ្មៅរបស់ខ្លួន ប្រទេសរុស្ស៊ីបានប្រកាសផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងលើការដឹកជញ្ជូនគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលនាំឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារពិភពលោកកាន់តែធ្លាក់ចុះបន្ថែម។
ការបោះឆ្នោតសកលប្រេស៊ីលឆ្នាំ២០២២៖ លោកល្វីស អ៊ីណាស៊ីអូ លូឡា ដា ស៊ីលវ៉ាបានផ្តួលប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោកស៊ែរ បុលសូណារ៉ូនៅក្នុងការបោះឆ្នោតបន្ទាប់បន្សំ បន្ទាប់ពីបេក្ខជនទាំងពីរមិនបានទទួលសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីមួយ។
ការបាក់​ស្ពាន​យោលនៅរដ្ឋគូចារ៉ាត់ ប្រទេស​ឥណ្ឌា បានបណ្តាល​ឱ្យមនុស្ស​យ៉ាងតិច ១៤១ នាក់​បាត់បង់ជីវិត។
១ វិច្ឆិកា – ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិអ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២២៖ ប្លុកនៃក្រុមសស្តាំនិយម និងគណបក្សនយោបាយស្តាំនិយមជ្រុលក្រោមការដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោកប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាញ៉ាហ៊ូ បានទទួលសំឡេងភាគច្រើនចំនួន ៦៤ ដែលអាចធ្វើឱ្យលោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលជាលើកទីបី។
៦–១៨ វិច្ឆិកា – សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុឆ្នាំ២០២២ បានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងស្យាមអែល-ស្យីគ ប្រទេសអេហ្ស៊ីប។
១១ វិច្ឆិកា – ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន៖ កងកម្លាំង​អ៊ុយក្រែន​បានវាយដណ្តើមយក​ទីក្រុងខឺសុនបានមកវិញ ដែលជា​ទីក្រុង​សំខាន់​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ត្រូវ​បាន​រុស្ស៊ី​ដណ្តើម​កាន់កាប់​តាំង​ពី​សង្គ្រាម​ចាប់​ផ្តើម​មក។
ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន៖ ជនស៊ីវិលចំនួនពីរនាក់បានបាត់បង់ជីវិត នៅពេលដែលមីស៊ីលមួយគ្រាប់បានផ្ទុះនៅលើទឹកដីប្រទេសប៉ូឡូញ ក្បែរភូមិព្សេវ៉ូឌូ ជិតព្រំដែនជាមួយប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ ដោយដំបូង​​គេ​ជឿ​ថា​ជាមីស៊ីលរបស់​រុស្ស៊ី ការ​ស៊ើបអង្កេតបន្តបន្ទាប់បាន​កំណត់​ថា​មី​ស៊ី​ល​មាន​ដើម​កំណើត​អ៊ុយក្រែន។
១៦ វិច្ឆិកា – អង្គការណាសាបានធ្វើ​តែស្ត​បាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតប្រព័ន្ធ​បាញ់​បង្ហោះ​អវកាស ដែល​ជា​យានគ្មានមនុស្សបើកលើកដំបូង និងជាគ្រាប់​រ៉ុក្កែត​ដ៏ធំ​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ។ យានអូរ៉ៃអន នៅក្នុងរ៉ុក្កែតនោះនឹងធ្វើដំណើរគោចរជុំវិញព្រះច័ន្ទមុនពេលហោះប្រឡប់មកភពផែនដីវិញ។
១៩ វិច្ឆិកា – ជាលើកដំបូងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសម៉ាឡេស៊ីដែលការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០២២ លើកនេះមិនមានគណបក្សនយោបាយណាមួយអាចទទួលបានសម្លេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាន។ មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងជើងចាស់ឈ្មោះ អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីប្រាំថ្ងៃក្រោយមកដើម្បីបិទបញ្ចប់វិបត្តិនយោបាយក្នុងប្រទេស។
២០ វិច្ឆិកា – ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់ឆ្នាំ២០២២៖ គណបក្សសមាជនេប៉ាល់ដែលដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្ស៊ែរ បាហាឌួ ឌូបាបានលេចឡើងជាគណបក្សនយោបាយដែលកាន់កាប់អាសនៈច្រើនជាងគេសរុបចំនួន ៨៩ ក៏ប៉ុន្តែ​ប្លុក​ដឹកនាំគឺខ្វះ​​​ត្រឹម​ពីរ​អាសនៈប៉ុណ្ណោះដើម្បីបង្កើតចេញជារដ្ឋាភិបាលមួយបាន ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះអាចនឹងត្រូវបង្កើតឡើង។
ប្រទេសចិនបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មានរបស់ខ្លួននៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីណានស៊ី ប៉េឡូស៊ី ដោយលោកស្រីជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​អាមេរិក​ដំបូង​ដែលបានមកធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​តៃវ៉ាន់​ចាប់តាំងពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៩០។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសប៉េរូ លោកអានីបាល់ តូរ៉េសបានសម្រេចលាលែងពីតំណែងបន្ទាប់ពីមានការស៊ើបអង្កេតឧក្រិដ្ឋកម្មជាច្រើនទាក់ទងនឹងប្រធានាធិបតីប៉េរូ លោកប៉េដ្រូ កាស្ទីលឡូ។
៥–៧ សីហា – អ៊ីស្រាអែលបាន​បើក​ការ​វាយ​ប្រហារ​តាម​អាកាស​នៅ​តំបន់ដែនជ្រោយកាសា ដោយ​សម្លាប់​មេ​ដឹក​នាំ​យោធា​ជីហាដឥស្លាមម្នាក់ឈ្មោះ តៃស៊ារ ចាបារី។ ជាចុងក្រោយ ភាគី​ទាំង​ពីរក៏​បាន​ឯកភាព​គ្នា​ចុះលើ​បទ​ឈប់​បាញ់​បន្ទាប់​ពី​រងការ​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​អស់រយៈពេលបី​ថ្ងៃ។