polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
កាលដែលខ្ញុំព្រះករុណាពន្យង់ពន្យល់ហេតុផលតទៅទៀត អ្នកស្រុកក៏កើតមានសទ្ធាជ្រះថ្លា នាំគ្នាប្រគល់ កាយថ្វាយខ្លួនជាសិស្សរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា
ឆ្ងាយលន្លឹមពីទីនេះទៅទិសបស្ចិម មានក្រុងមួយឈ្មោះថា "សាវត្ថី" ជារាជធានីនៃកោសលរដ្ឋ ឰដ៏ក្រុងនោះ ព្រះបរមសាស្តាចារ្យសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ប្រថាប់នៅ ទ្រង់ជាព្រះ បរមគ្រូរបស់ទេវតា និង មនុស្សទាំងឡាយ អាត្មាគ្រាន់តែជាសាវ័ករបស់ព្រះអង្គទេ សូមប្រកាន់យកព្រះអង្គ ជាបង្គោលចិត្តហើយបដិបត្តិតាមពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះអង្គចុះ ហើយញាតិញោមទាំងឡាយនឹង ចួបប្រទះតែសេចក្តីសុខតាមសមគួរដល់ការបដិបត្តិរបស់ខ្លួន"
បន្ទាប់ពីនោះមក ខ្ញុំព្រះករុណាបានពន្យល់ប្រាប់មធ្យោបាយចិញ្ចឹមជីវិតតាមបែបផែនព្រះពុទ្ធសាសនាឲ្យ យង់យល់រាល់គ្នាហើយទើបក្រើនរំលឹកថា
"កុំភ្លេចថា អ្វីៗទាំងអស់ ញោមត្រូវតែធ្វើដោយខ្លួនឯង ញោមតោងតែធ្វើដំណើរដោយខ្លួនឯងទើបបានទៅ ដល់គោលដៅដែលញោមប្រាថ្នា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ក្តី អាត្មាក្តី និង អ្នកប្រាជ្ញរាជបណ្ឌិតដទៃទៀតក្តី គ្រាន់តែជាអ្នកចង្អុលប្រាប់ផ្លូវប៉ុណ្ណោះ" ខ្ញុំព្រះករុណាបានស្នាក់នៅក្នុងភូមិនោះអស់ ៦ ថ្ងៃតាមពាក្យនិមន្ត របស់អ្នកស្រុកហើយក៏ចេញធ្វើដំណើរដើរចច្រប់តទៅទៀត
ចូរបំភ្លេចអាត្មាចោលទៅហើយរៀបការជាមួយនឹងសុវឌ្ឍនកុមារចុះ គេឋិតនៅក្នុងឋានៈសាកសមនឹងនាង សព្វគ្រប់ប្រការ ក្រៅតែពីសេចក្តីសុខសម្រាប់នាងហើយ ថែមទាំងជាការតបស្នងសងគុណរបស់ម្តាយ ទៀត បើលីលាវតីនៅអាណិតអាត្មា និង ប្រាថ្នាល្អចំពោះអាត្មា ចូរប្រញាប់រៀបការជាមួយនឹងសុវឌ្ឍនកុមារ ចុះ អាត្មានឹងមានសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តជាទីបំផុតនៅពេលបានដំណឹងថាលីលាវតីបានរៀបការរួចហើយ ។
ទោះបីដឹងខ្លួនឯងច្បាស់ថាថយថោកអាប់អន់មិនចង់ប្រាថ្នាខ្ពស់ឲ្យហួសពីឋានៈក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាត្មាក៏នៅ តែមិនអាចហាមប្រាមចិត្តមិនឲ្យស្រឡាញ់លីលាវតីបានទេ អាត្មានៅតែស្រឡាញ់លីលាវតី និង ស្រឡាញ់ រហូតជានិរន្ត ក្នុងជាតិនេះ ស្នេហារបស់យើងមិនសមដូចចិត្តប៉ងព្រោះជាតិវណ្ណៈតូចទាបរបស់អាត្មាមក រារាំង ក្នុងជាតិខាងមុខ សូមឲ្យយើងកើតមកជួបគ្នាទៀត អាត្មាព្យាយាមនឹងសាងបុណ្យបារមីឲ្យស្មើភាគ នឹងលីលាវតី ។
ចូរមានសេចក្តីសុខ និង សេចក្តីស្រស់ស្រាយជាមួយនឹងគ្រួសារថ្មីចុះ កុំឲ្យមានគំនិតណាៗទាក់ទងនឹង អាត្មាមករំខានយាយីសេចក្តីសុខរបស់នាងឡើយ ចូរគិតទៅចុះថាអាត្មាបានលាចាកលោកនេះទៅហើយ ការពិត ជីវិតរបស់អាត្មាលុះប្រាសចាកពីលីលាវតីហើយក៏ស្មើនឹងស្លាប់ពិតមែន កុំព្យាយាមស៊ើបសួររក អាត្មាឡើយ គ្មានប្រយោជន៍ទេ សូមចម្រើនពរលាជាគ្រាចុងក្រោយ ៕
សាមញ្ញជនគ្រប់រូបតែងតែស្ថិតនៅក្រោមអំណាចនៃមោហៈ គឺ សេចក្តីវង្វេង ឬ សេចក្តី យល់ឃើញខុសពីសច្ចភាពដែលជាសភាវៈពិតជាក់លាក់ ប៉ុន្តែគេច្រើនតែមើលឃើញសច្ចភាពទៅជា ប្រការផ្សេងទៅវិញ ហើយក៏ប្រកួចប្រកាន់ថាវាពិតជាក់លាក់តាមគំហើញខុសរបស់ខ្លួននោះ តើយល់ ខុសចំពោះរឿងអ្វីខ្លះ?
ប្រធានភូមិឆ្លើយតបយ៉ាងស្រងូតស្រងាត់ថា "ប្រុសនោះប្រាកដជាឆ្កួត ព្រោះនិយាយម៉ៅយករបស់គេ ជារបស់ខ្លួនយ៉ាងប៉ាតណាប៉ាតណី ថ្វីបើខ្លួនពុំមានសិទ្ធិអំណាចគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិនោះក៏ដោយ"
តាមដែលខ្ញុំកណានិយាយមកទាំងអស់នេះ លោកបងពិតជាយល់ហើយថា លីលាវតីស្មោះភក្តីចំពោះលោកបងប៉ុនណា លីលាវតីមិនធ្លាប់ក្បត់ទុយ៌សចំពោះលោកបងទេ សូម្បីតែ ដោយការគិត ប៉ុន្តែអ្នកម៉ាក់ព្យាយាមបង្គាប់ឲ្យរៀបការជាមួយនឹងសុវឌ្ឍនកុមារឲ្យបាន ខ្ញុំកណាព្រួយចិត្តខ្លាំង ណាស់ បើលោកបងនៅអាណិតលីលាវតី សូមឲ្យលោកបងប្រញាប់សម្រេចព្រះទ័យជួយអនុគ្រោះលីលាវតី ឬមួយលោកបងបណ្តោយឲ្យលីលាវតីធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃអ្នកដទៃ"
ខ្ញុំព្រះករុណាជាមនុស្សចិត្តរឹងដូចថ្ម ប៉ុន្តែកាលបានឃើញមុខលីលាវតីហើយ បានស្តាប់សម្តីរបស់នាងហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ក្លាយទៅជាមនុស្សចិត្តទន់ ខ្ញុំព្រះករុណានឹកអាណិតលីលាវតី យ៉ាងខ្លាំងស្ទើរតែទទួលសម្តីរបស់នាងទៅហើយថានឹងលាផ្នួស
ប៉ុន្តែនៅទប់ចិត្តបានមិនទាន់និយាយចេញមកតាមវាចាទេ ប៉ុន្តែតាមផ្លូវចិត្តវិញនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាទទួល យកទាំងស្រុង ខ្ញុំព្រះករុណាមិនអាចស៊ូទ្រាំមើលលីលាវតីរងទុក្ខព្រួយចំបែងចិត្តព្រោះតែការរងចាំខ្ញុំព្រះ ករុណាទៀតបានទេ កាលបើលីលាវតីត្រឡប់ទៅវិញហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ត្រៀមបរិក្ខារភ្លាម តាំងចិត្តថា ព្រឹកព្រហាមឡើង នឹងទៅក្រាបលាព្រះឧបជ្ឈាយ៍នៅឯវត្តជេតវ័ន ។
កាលបើគ្មានគូប្រជែងទេ ច្រើនតែធ្វើអ្វីលែនលនស្មោះងារ គ្រាន់តែមានគូប្រជែង ក៏ខំធ្វើយ៉ាងស្វាហាប់ ហ៊ឹកហ៊ាក់ សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំព្រះករុណាបែរជារស់រវើកឡើងវិញព្រោះយល់ថាខ្លួនមានគូប្រជែង ។
គិតទៅគិតមកក៏ល្មមនឹងមើលឃើញចម្លើយថា សេចក្តីសុខ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ការ​​ពេញចិត្ត ។ អ្នកស្រែដែលធ្វើស្រែបែកញើសហូរញើស បើពេញចិត្តនឹងភាវៈជា​អ្នកស្រែ ពួក​គេក៏មានសេចក្តីសុខ ។ មហាសេដ្ឋីទោះមានប្រាក់ ៧០ កោដិ រស់នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​វិមាន​ក៏ដោយ បើមិនពេញចិត្តនឹងភាវៈបែបនោះទេ ច្បាស់ជានៅត្រដរត្រដាស់ខ្នះខ្នែងស្វែងរកភាវៈដទៃទៀតមិន​ខាន​ ។ កាលបើ​ដូច្នេះ​មុខ​ជា​នឹង​គ្មាន​សេចក្តី​សុខសម្រាន្ត​ក្សាន្តចិត្ត​ឡើយ ។ ម្លោះហើយយើងមិនអាចយកទ្រព្យ​សម្បត្តិខាងក្រៅមកវាស់សេចក្តីសុខរបស់មនុស្សបានទេ ។
រឿងមួយដែលខ្ញុំព្រះករុណាត្រូវតស៊ូពុះពាររហូតរយៈចម្ងាយផ្លូវ គឺ លទ្ធិជំនឿជឿកាន់របស់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ ផ្សេងៗ រឿងខ្លះជាជំនឿចាស់បូរាណដែលគ្មានហេតុផលហើយបានដក់ជាប់ក្នុងខួរក្បាលរបស់អ្នកស្រុកអស់ ពេលជាច្រើនសតវត្សទម្រាំនឹងខ្ញុំព្រះករុណាពន្យល់ហេតុផលឲ្យពួកគេយង់យល់គោលធម៌ពិតក្នុងព្រះ ពុទ្ធសាសនាបានក៏នឿយហត់មិនតិចទេ ។
បើ​នឹង​ឲ្យ​ពិពណ៌នា​រៀបរាប់​អំពី​ពិសិដ្ឋភាព​នៃ​នគរ​នេះ ម្ងៃ​នេះមុខ ជានឹងមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ"
"រួមសេចក្តីថា សេចក្តីសុខទាំង ២ យ៉ាងហ្នឹង ព្រះមុនីទាំង ៧ ជាអ្នកផ្តល់ឲ្យញោមឬ?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរផ្ទួន សម្តីម្តងទៀត លុះគាត់ឆ្លើយទទួលយល់ព្រមហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបអធិប្បាយរំគាយសេចក្តីដូចតទៅ
"ដូចដែលញោមដឹងស្រាប់ហើយថា សេចក្តីសុខប្រភេទទី ១ កើតមកពីការមានគ្រប់គ្រាន់ សេចក្តីសុខបែប នេះរមែងកើតឡើងបាន ញោមព្រមទទួលហើយថា ទ្រព្យទាំងអម្បាលម៉ានដែលញោមមាននៅសព្វថ្ងៃនេះ ញោមស្វះស្វែងរកមកបានដោយខ្លួនឯង មិនមានព្រះអាទិទេពអង្គណាប្រគល់ឲ្យទេ នៅពេលញោមស្វែងរក ទ្រព្យដោយខ្លួនឯង បានសេចក្តីសុខដោយខ្លួនឯងបែបនេះ នឹងនិយាយថា ព្រះមុនីទាំង ៧ ជាអ្នកប្រគល់ឲ្យ តើត្រឹមត្រូវតាមហេតុផលដែរឬទេ"
សំណួររបស់ខ្ញុំព្រះករុណាធ្វើឲ្យអ្នកស្រុកម្នាក់ៗបាត់មាត់ឈឹង លុះឃើញថាចង្វាក់ស្រួលខ្ញុំព្រះករុណាទើប ពន្យល់តទៅទៀតថា "ម្នាលឧបាសក !
ឥឡូវនេះ ក្រុងសាវត្ថីបានក្លាយជាក្រុងអតីតកាលទៅហើយ ប្រាសាទ រាជមន្ទីរ ខ្លោងទ្វារកូដាគារ និង ទេវាល័យដែលធ្លាប់តែឈរបង្អួតរាងត្រដែតត្រដឹមស្កឹមស្កៃបានប្រែក្លាយជា
គំនរ ឥដ្ឋ គំនរដីដ៏រកប្រយោជន៍គ្មានទៅហើយ ទីក្រុងសាវត្ថីដែលធ្លាប់តែអ៊ឹកធឹកគគ្រឹកគគ្រេងដោយ សម្លេងទាំង ៦ គឺ រនាត គងវង់ ស្រឡៃ សម្ភោរ ស្គរធំ និង ពិណ ហើយ និង
មីរដេរដាសដោយ សេដ្ឋីគ្រហបតី សមណៈព្រាហ្មណាចារ្យ ឈ្មួញដង្ខៅជនានុជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈបានប្រែ ក្លាយទៅជាដងព្រៃដ៏ស្ងាត់ច្រងំ ជាទីសណ្ឋិតនៅនៃពួក
ព្រាយបិសាច និង សត្វព្រៃ សមដូច ពុទ្ធតម្រាស់ថា យំ កិញ្ចិ សមុទយធម្មំ សព្វន្តំ និរោធធម្មំ ប្រែថា "ធម្មជាតណានីមួយ រមែងមានការ កើតឡើងជាធម្មតា ធម្មជាតទាំង
អស់នោះរមែងមានការរលត់ទៅវិញជាធម្មតា" ។ ពាក្យពេចន៍នេះ ជាអមតវាចារបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ ។ ទីក្រុងសាវត្ថីបានកើតឡើងហើយក៏រលត់ទៅវិញតាមសភាព
របស់សង្ខារសមដូចពុទ្ធតម្រាស់ មែន ប៉ុន្តែក្នុងអតីតកាល ក្រុងសាវត្ថីនេះជាប្រភពនៃធម្មនិទានផ្សេងៗក្នុងព្រះត្រៃបិដក អដ្ឋកថា ជាដើម តទៅនេះ នឹងលើកយកតែសាច់
រឿងខ្លះ ដើម្បីបន្ថែមចំណេះដឹងដល់អ្នកត្រូវការចេះ ដឹងច្រើនម្យ៉ាង និង ដើម្បីបន្ថែមបីតិប្រាមោទ្ធដល់អ្នកប្រាថ្នានឹងស្រាកស្រាលសម្រាលចិត្តដែលកើតចេញពីអត្ថរសនៃធម៌
ក្នុងរឿងលីលាវតីនេះម្យ៉ាងរឿងលីលាវតីនេះនឹងចុះផ្សាយនៅក្នុងវេបសាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរត្រង់ធម្មនិទាននេះបន្តិចម្តងៗទៅជារឿយលុះត្រាតែដល់អវសាននៃរឿងនេះ
គ្រាន់តែខ្ញុំព្រះករុណាភៀសខ្លួនចេញពីក្រុងសាវត្ថីបានមិនយូរប៉ុន្មាន លីលាវតីក៏បានទទួលសំបុត្រ ១ ច្បាប់ ដែរ ជាស្នាមទឹកដៃរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ពាក្យពេចន៍របស់ខ្ញុំព្រះករុណា និង ហត្ថលេខាឈ្មោះរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះករុណាមិនធ្លាប់សរសេរសំបុត្រនោះទេ វាជាផែនការរបស់អ្នកកម្លោះពីសាលាទិសាបាមោក្ខនៃ ក្រុងតក្កសិលាទាំងស្រុង លីលាវតីអានសេចក្តីនៃសំបុត្រនោះដោយទាំងទឹកភ្នែក
កុំព្រួយចិត្តឡើយដែលញោមត្រូវបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង និង ទ្រព្យសម្បត្តិព្រោះត្រូវភ្លើងឆេះ ព្រោះហេតុថាវត្ថុទាំងនេះមិនមែនជារបស់យើង យើងខ្ចីគេមកប្រើប្រាស់បណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ ឥឡូវ នេះដល់ពេលដែលគេត្រូវទាមទារយករបស់គេទៅវិញហើយ យើងគួរតែសងឲ្យគេវិញដោយចិត្តរីករាយ កាលបើជីវិតសង្ខាររបស់យើងនៅមាន ក៏ស្វែងរកមកថ្មីទៀតបាន ព្រោះហេតុនោះ ចូរកុំសោកសៅក្តៅ ក្រហាយចិត្តឡើយ ធ្វើចិត្តឲ្យរឹងប៉ឹងក្នុងជីវិតឡើង មិនយូរទេ ញោមនឹងអាចសាងឋានៈរបស់ញោមឲ្យរឹង មាំបានដូចដើមវិញមិនខាន" ។
មេភូមិនៅតែរិះគិតអស់ពេលជាយូរ ហើយទើបឱនចុះក្រាបអភិវាទខ្ញុំព្រះករុណាហើយនិយាយដោយ សម្លេងច្បាស់ស្រឡះជាងមុនថា "បពិត្រព្រះតេជព្រះគុណជាទីគោរព !
ការដែលឯងមិនប្រាប់ឲ្យប្តីអញដឹង ជាការល្អហើយ ប៉ុន្តែទោះបីជាឯងប្រាប់គាត់ក៏ដោយ ក៏គាត់មិនជឿដែរ ដើម្បីជារង្វាន់ដល់ឯង ចាប់តាំងពីថ្ងៃនេះជាដើមទៅ ឯងតោងតែទៅនៅក្នុងខ្ទមក្រោយប្រាសាទឯណោះ អញទ្រាំនៅ រួមជាមួយនឹងអាចង្រៃឯងយូរហើយ" ។
" មានវិធីរក្សាដូចតទៅនេះ គឺ មុនពេលញោមនឹងគិតអ្វី នឹងនិយាយអ្វី សូមឲ្យគិតពិចារណាមើលឲ្យល្អិត ល្អន់ជាមុនថា ការធ្វើ​ការ​និយាយ​របស់​ញោម​នោះ​នឹង​បង្ក​ទុក្ខ​ក្តៅក្រហាយ​ដល់​ខ្លួន​ឯង និង អ្នកដទៃ​ឬទេ ?
កាលបើខ្ញុំព្រះករុណាបានជូនពុទ្ធមន្តដល់អ្នកស្រុកកណ្ណិកគ្រាមហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ធ្វើដំណើរដើរផ្លូវ តទៅមុខទៀត ។
អ្នកស្តុកស្តម្ភដោយទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនតែឆ្មើងកន្ត្រើង លេងខ្លួនថាខ្លួនមានធូរធារហើយ មិនបាច់ងរអង្វរអ្នកណាទេ មិនបាច់ពឹងពាក់អាស្រ័យអ្នកណាទេ ផ្ទុយទៅវិញ ខ្លួនកំពុងតែពឹងពាក់អាស្រ័យ អ្នកដទៃនៅគ្រប់ច្រកល្ហក ពឹងពាក់យ៉ាងម៉េច?
ពឹងពាក់យ៉ាងនេះ គឺ អ្នកមានទ្រព្យទាំងនោះ បើយើងនាំ គេឲ្យជិះសំពៅ នាវា​ព្រម​ទាំង​មាស​ប្រាក់​ទាំង​អស់​ដែល​គេមានហើយយកគេទៅបំបរបង់ចោលនៅ កណ្តាលមហាសមុទ្រតែម្នាក់ឯងរហូតដល់ស្លាប់ តើគេសុខចិត្តទេ?
គេនាំយកសំបុត្រនោះទៅប្រគល់ឲ្យនាងទាសីប្រាប់បង្គាប់ឲ្យនាងប្រគល់ឲ្យលីលាវតីក្នុង ឱកាសសមរម្យ រួចក៏ដើរត្រឡប់ទៅកាន់ខ្ទមវិញ យុវកម្លោះប្រមែប្រមូលសម្បុកសម្បត្តិតូចតាច តិចតួចរបស់គេ ហើយយកក្រណាត់វេចជាបង្វេចមួយយ៉ាងធំ ភាគច្រើនក៏ជាសម្លៀកបំបពាក់ ដែលលីលាវតីឲ្យគេហ្នឹងឯង គេយកបង្វេចមកឱបក្រសោបហើយក៏ម្នីម្នាចាកចេញពីខ្ទមទៅ ឈរនៅខាងក្រោមងាកមកសម្លឹងមើលខ្ទមកម្សត់របស់គេហើយស្រដីតិចៗថា
គេក៏ប្រញាប់ប្រញាល់ដើរឆ្ពោះទៅកាន់មាត់ស្រះត្រង់ចំណុចដែលគេបានជួបនឹងលីលាវតីនៅគ្រាដំបូង ឈរនៅទីនោះមួយសន្ទុះហើយរូតរះដើរប្រជ្រៀតកាត់ភាពងងឹតអន្ធការចេញទៅ ផ្លូវធំ ដើរផងរត់ផង រហូតទៅដល់ខ្លោងទ្វារក្រុងខាងទិសឧត្តរ នៅពេលនោះឆ្មាំទ្វារហៀបនឹង បិទទ្វារល្មម ប៉ុន្តែរេវត្តៈកុមារអាស្រ័យភាពរហ័សរហួនទើបមុខចេញទៅរួចបាន ។
គេមានអារម្មណ៍ធូរទ្រូងដែលបានស្រូបយកបរិយាកាសស្រស់ថ្លាបរិសុទ្ធខាងក្រៅកំពែងក្រុង ចាប់តាំងពីពេលនេះតទៅ គេសង្ឃឹមថានឹងបានទៅរស់នៅក្រោមរង្វង់ដៃដ៏កក់ក្តៅរបស់ ឪពុកម្តាយដូចមុនមិនខាន ។
កាលបើញោមជ្រាបហើយយ៉ាងនេះ ចូរសម្ភីត្រួតត្រាមើលចិត្តជានិច្ច ចូរមានសតិស្មារតីទប់ សង្កត់ចិត្តនៅពេលមានអារម្មណ៍ផ្សេងៗជ្រែកចូលមក ព្យាយាមរក្សាឲ្យស្ថិតនៅក្នុងសភាពផូរផង់ជានិច្ច នឹងបានសប្បាយចិត្តគ្រប់ពេលវេលា"
ខ្ញុំព្រះករុណាបានទេសនាប្រៀនប្រដៅប្រធានភូមិឲ្យមានចិត្តផូរផង់ បាត់សំណោកសោកសង្រេង ហើយក៏ឃ្លុំចីពរចូលទៅក្នុងភូមិ ទិដ្ឋភាពដែលបានឃើញនៅពេលមកដល់ភូមិគឺ ប្រទះឃើញគេហដ្ឋានរបស់ ប្រធានភូមិក្លាយជាផេះផង់ធូលីទៅហើយ កូនប្រពន្ធរបស់ប្រធានភូមិកំពុងអង្គុយយំមើលគំនរផេះធ្យូង ក្រោយម្លប់ដើមឈើក្បែរៗនោះ មានអ្នកស្រុកមកសង្កេតមើលហេតុការណ៍ និង សម្តែងសំណោកសោកស្តាយ ជាមួយនឹងប្រធានភូមិយ៉ាងច្រើនកុះករ ប្រុសអ្នកស្រុកម្នាក់និយាយថា "បពិត្រលោកប្រធានភូមិ !
ខ្ញុំបាទនឹក សោកស្តាយខ្លាំងណាស់ចំពោះគ្រោះកម្មរបស់់លោក ប៉ុន្តែមិនដឹងជាធ្វើយ៉ាងម៉េចបានទេ ណ្ហើយចុះ !
ចំណេរកាលតមកមិនយូរប៉ុន្មាន ព្រះមហាថេរមើលឃើញថាខ្ញុំព្រះករុណាជាអ្នកអន្ទ្រើស​ដឹង​ដាស់​ដែរ​សម​គួរ នឹង​គ្រប់គ្រង​ភិក្ខុ​សាមណេរ​ជំនួស​បាន​ ទើប​ប្រគល់​សង្ឃបាលកិច្ច​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា ហើយ​លោក​ក៏​លាកលា​និមន្តត្រាច់ចារិកទៅ ។ លុះទទួលបានតួនាទីវត្តអារាមហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏សំភីដឹកនាំការងារក្នុងវត្តដោយល្អ រៀងដរាបមក
ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​អ្នក​នៅ​ក្រោមបង្គាប់បញ្ជា ។ ខ្ញុំព្រះករុណាបានដាក់ចេញនូវមូលភាព​នៃព្រហ្មវិហារធម៌ គឺ មេត្តា ករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា និង សេចក្តីយុត្តិធម៌ ជា​មូលដ្ឋាន​របស់ចិត្ត ។ ប្រកាន់យក​ភាពត្រឹមត្រូវជាគោលការណ៍ លើកតម្កើងបុគ្គលដែលសមគួរនឹងលើកតម្កើង តិះដៀលបុគ្គលដែល​សមគួរនឹងតិះដៀល មិន​លម្អៀង​ជ្រៀងជ្រេ​ចូល​ខាង​នេះ​ខាង​នោះ​ព្រោះ​ស្រឡាញ់ ព្រោះស្អប់ ព្រោះខ្លាច ឬ ព្រោះឆោតល្ងង់ឡើយ ។
កាលបើមករស់នៅក្នុងក្រុងបានមិនយូរប៉ុន្មាន រេវត្តៈកុមារក៏ដឹងបានថាលោកគ្រហបតីជា កណ្យាណជនពិតដូចឪពុកគេនិយាយប្រាប់សព្វគ្រប់ប្រការ ដោយអាស្រ័យមេត្តាករុណា
របស់ លោក រេវត្តៈកុមារបានទទួលសម្លៀកបំពាក់ថ្មី ភួយថ្មី និង ជីវិតថ្មី គេមានឱកាសបានសិក្សារៀនសូធ្យអក្ខរសម័យពីព្រាហ្មណ៍អ្នកស្ទាត់ជំនាញក្នុងត្រៃវេទម្នាក់ដែលលោកគ្រហបតី
ជួលមកឲ្យ បង្រៀន ជួសនឹងរស់នៅក្នុងឋានៈជាក្មេងបម្រើរេវត្តៈកុមារត្រឡប់ជាបានទទួលសេចក្តីស្រឡាញ់ អាណិតបីដូចជាកូនប្រុសរបស់លោក គេមានសេចក្តីសុខច្រើនជាងកាល
ដែលរស់នៅឯផ្ទះ ទ្វេឡើង ប៉ុន្តែក៏មិនភ្លេចថាខ្លួនជា មនុស្សចណ្ឌាលមានឋានៈត្រកូលតូចទាបដែរ គេទើបប្រព្រឹត្តខ្លួន គត់មត់ស្រគត់ស្រគំជានិច្ចខ្នះខ្នែងរៀនសូធ្យ និង ធ្វើការងារដោយសេចក្តីមិនធ្វេសប្រហែស ទើបបានជាទីស្រឡាញ់ទុក ចិត្តរបស់លោកគ្រហបតីកាន់តែច្រើនឡើង ។
លោកសមណៈនេះអីក៏ប៉ិនជជីកសួររឿងរ៉ាវក្នុងអតីតកាលរបស់ខ្ញុំកណាម្លេះហ្ន !" គាត់សួរទាំងចង​ចិញ្ចើមដោយទាំងមិនពេញចិត្ត ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​លោម​គាត់​ដោយ​សិតាការ ហើយនិយាយ​ដោយសម្លេងទន់ភ្លន់ទៅរកគាត់ថា "អាត្មាគ្មានចេតនាដេញដោល​ជីវប្បវត្តិ​របស់ញោមលេងសើចទេ ឧបាសក !
អាត្មា​គ្រាន់​តែ​ចង់​នឹង​ពន្យល់​ញោម​ឲ្យ​យល់ច្បាស់លាស់ប៉ុណ្ណោះឯងថា ការរលឹកនឹកដល់ សេចក្តីស្លាប់ជារឿយៗធ្វើឲ្យបាត់ខ្លាចស្លាប់បានយ៉ាងណា ។ បើញោមប្រាប់អាត្មាបានថា​ហេតុ​អ្វី​បាន​ញោម​ជាបាត់ខ្លាច អ៊ំប្រុស​របស់​ញោម អាត្មានឹងប្រាប់ញោមបានដែរថាហេតុអ្វីបានជា​អាត្មា​បាត់ខ្លាចសេចក្តីស្លាប់ ។ បើញោមល្មម​នឹងនឹកឃើញបាន​ សូម​ប្រាប់​អាត្មា​ផង​ថា​ព្រោះ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ក្រោយ​មក​ញោម​បាត់​ខ្លាច​អ៊ំ​ប្រុស​របស់​ញោម" ។
មនុស្សភាគច្រើនដែលភាន់វង្វេងអ្វីៗផ្សេងៗក្នុងលោកនេះក៏ព្រោះតែកែវភ្នែកគឺចិត្តរបស់គេ ពោរពេញទៅដោយផង់ធូលីដែលជាហេតុធ្វើឲ្យចិត្តល្អក់ល្អន់គន់មើលអ្វីៗឃើញមិនច្បាស់ទើបយល់ខុស កាលបើយល់ខុសក៏ធ្វើខុស និយាយខុស លទ្ធផលដែលហុចឲ្យ គឺ ទុក្ខ កាលបើយល់ខុសហើយនៅតែមិន ដឹងខ្លួនថាខុស មិនគិតពិសោធការពិត ហើយចេះតែដើរទៅតាមផ្លូវខុសនោះរហូតទៅ កម្ទេចធូលីដែលធ្វើឲ្យចិត្តល្អក់កករ គឺអ្វី?
ញោមគប្បីដឹងលក្ខណៈរបស់ចិត្តសិន ចិត្តរបស់មនុស្សយើងជាប្រក្រតីមានលក្ខណៈភ្លឺ ស្វាងឬភ្លឺផ្លេកត្រជាក់ត្រជុំស្ងប់ស្ងាត់ គិតអ្វីក៏ធ្លុះធ្លាយស្រឡះស្រឡំ បើគិត ក៏គិតល្អ បើនិយាយចេញមកក្នុង លោកនេះក៏ជាសម្តីល្អ ធ្វើការងារអ្វីក៏ជាការងារល្អ កាលបើគិតល្អ និយាយល្អ ផលល្អក៏កើតឡើង"
ការសម្លាប់សត្វបាបឬទេ?" វយជនកុម្ភកៈ​ចាប់ផ្តើម​សន្ទនា​ជាមួយ​នឹង​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ក្នុង​រសៀល​ថ្ងៃ​មួយ​ ។ សំណួរ​របស់​គាត់​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ចម្លែក​ចិត្ត​ ព្រោះ​មិន​គួរ​នឹង​សួរ​សំណួរ​ងាយៗ​បែប​នេះ​ទេ ។ ការ​សម្លាប់​សត្វ នរណាៗ​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា​ជា​បាប​ទាំងអស់ ប៉ុន្តែ​ជួនកាល​អាច​ជា​រណ្តៅ​កំបាំង​បញ្ឆោត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ធ្លាក់​ទៅ​ក៏​បាន ព្រោះ​កុម្ភកៈ​មាន​កលល្បិច​ច្រើន​ណាស់ ។ មនុស្ស​ពេញ​ទាំង​ស្រុក​គ្មាន​អ្នក​ណា​ហ៊ាន​ប្រកែក​វែក​ញែក​​នឹង​គាត់​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ទីបំផុត ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ក៏​ឆ្លើយ​ទៅ​តាម​មូលភាព​ថា ៖
នៅខណៈដែលឆាន់សាច់សត្វនោះ អាត្មាតែងតែដាស់តឿនចិត្តខ្លួនឯងឲ្យភ្ញាក់រលឹកជានិច្ច គួរ​នា​ដូច​ជា​លំនឹក​គិត​របស់​ម្តាយ​ដែល​បរិភោគ​សាច់​កូន​ខ្លួន​ឯង​ក្នុង​វាល​ខ្សាច់​ដូច្នោះ ។ អាត្មា​ឆាន់ដោយ​ស្លុត​រន្ធត់​ចិត្ត ឆាន់ដោយសេចក្តីចាំបាច់បង្គាប់សុទ្ធសាធ ។ កាលបើដូច្នេះ ចិត្តរបស់អាត្មាមិនត្រេកអរក្នុងបាបបន្តិចណាឡើយ ។ តើ​អាត្មា​នឹង​បាន​បាប​ដូច​ម្តេច​ទៅ ?" ។ ពាក្យ​អធិប្បាយ​ព្រម​ទាំង​រឿង​និទាន​បុគ្គលាធិដ្ឋាន​របស់ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​បាន​ផល​ជាក់ស្តែង ត្បិត​ថា​វយជន​កុម្ភកៈ​យល់​ស្រប​តាម​ភ្លាម​ ។
អាត្មាមិននឹកស្មានថា សម្តីដែលអាត្មានិយាយលេងៗជាមួយនឹងកូនក្មេង អាចកែប្រែចិត្ត របស់ញោមបានដល់ម្លឹងសោះ ។ អាត្មានិយាយទៅតាមគោលធម៌ទេ គ្មាន​ចេតនា​ទូន្មានអ្នកឡើយ ទាំងមើល មិនឃើញញោមផង ។ ប៉ុន្តែអាត្មាក៏សប្បាយចិត្តដែលសម្តីរបស់អាត្មាធ្វើឲ្យញោមភ្ញាក់រលឹកខ្លួន កែប្រែជា​មនុស្សល្អបាន កុំយំសោកបោកប្រាណឡើយ ។ ឧបាសកអើយ !
អតីតកាលកន្លងហួសទៅហើយ ក៏សូមឲ្យ កន្លងហួសទៅចុះ នៅមិនទាន់ហួសពេលទេដែលញោមសាងអំពើល្អកាយកប់លុបលាងអំពើអាក្រក់ដែល បាន​ធ្វើ​ទុក​ក្នុង​គ្រា​មុន ។ ព្រះបរមសាស្តា​​បានត្រាស់​ទុកថា ៖
"ចុះព្រះតេជគុណមានមន្តសម្រាប់ការពារខ្លួនខ្លះទេ?"អ្នកស្រុកម្នាក់សួរឡើង "បើមិនមានទេ ខ្ញុំកណានឹងបង្រៀនឲ្យ ព្រះតេជគុណដើរផ្លូវត្រាច់ចរទៅតែម្នាក់ឯង មានឧបទ្ទវន្តរាយច្រូងច្រាង បើគ្មានមន្តការពារខ្លួនទេ ខ្លាចក្រែងគ្មានសុវត្ថិភាព"
"មានដែរ" ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយតបទាំងនឹកអស់សំណើចចំពោះបំណងល្អរបស់គាត់ "បើញោមចង់ស្តាប់ អាត្មា នឹងសូធ្យឲ្យស្តាប់"
គ្រាន់តែឃើញអ្នកស្រុកសម្តែងចិត្តអន្ទះសាចង់ស្តាប់ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបលើកយកឱវាទបាដិមោក្ខដែល ប្រជុំរួបរួមពាក្យប្រៀនប្រដៅឡើងមកស្វាធ្យាយថា ៖
អ្នកដែលមើលឃើញប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬ ប្រយោជន៍បក្ស​ពួករបស់ខ្លួន មិនអាចសម្តែងល្ខោនបែបនេះបានទេ ។ តោងតែជាមានចិត្តទូលាយក្លាហាន មុះមត់ ទាំងមានចិត្តមេត្តាករុណាប្រចាំចិត្តជានិច្ច ។ តោងតែគិតគូរដល់អ្នកដទៃមុនខ្លួនឯង នៅពេលមាន​ផលប្រយោជន៍កើតឡើង ត្រូវ​គិតគូរ​ដល់​អ្នកដទៃ​បានទទួលផលប្រយោជន៍នោះមុនខ្លួនឯង ។ ប៉ុន្តែនៅពេល​សេចក្តីទុក្ខលំបាកកើតឡើង តោង​តែ​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​បាន​ទទួល​​ទុក្ខ​លំបាក​នោះ​មុន​អ្នក​ដទៃ" ។
នៅពេលដែលលោកប្រធានភូមិប្រកាសចប់ហើយ សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់គ្របដណ្តប់ទូទៅ ពីព្រោះគ្មានអ្នក​ណានឹកស្មានថានឹងបានស្តាប់សម្តីបែបនោះពីប្រធានភូមិកំណាចនោះទេ ទើប​នាំគ្នា​ភាន់ភាំង​ស្រឡាំង​កាំង​រហូតដល់ប្រធានភូមិក្រោកឈរឡើងពោលសម្តែងសេចក្តីបរិសុទ្ធនៃចិត្តរបស់ខ្លួនម្តងទៀត ។ អ្នកស្រុក​ទាំងអស់​ទើប​បាក់ចិត្តជឿ រំពេច​នោះ​ឯង​អ្នកស្រុក​ម្នាក់ៗ​មាន​ទឹកភ្នែក​ហូរ​រហាម​ដោយបីតិសោមនស្ស ។ ពួកគេស្ទុះចូលទៅចាប់លើកមេភូមិលីលើស្មា​ហើយនាំហែហមទៅតាមផ្លូវក្នុងភូមិ ។
វិធីទី ១ ត្រូវសិក្សាសង្កេតសង្កាអ្វីដែលយើងយល់ថាជាពស់នោះយ៉ាងល្អិតផ្ចិតផ្ចង់ ដោយយកឈើឆ្កឹះមើល ខ្លះ យកឈើស៊កលើកឡើងខ្លះ បើឃើញថាមិនកម្រើកទេ យើងនឹងដឹងសាជាថ្មីថាពស់នោះងាប់ ធម្មតា ពស់ ងាប់ហើយមិនអាចចឹកនរណាៗបានទេ កាលបើដូច្នោះ យើងចាប់មកពិសោធមើលដោយដៃ ស្ទាបច្របាច់ មើលឲ្យសព្វគ្រប់ នៅទីបំផុត ដំណឹងដឹងច្បាស់ក៏កើតឡើងក្នុងដួងចិត្តថានោះជាខ្សែទេ គ្រាន់តែដឹងថាជាខ្សែ ប៉ុណ្ណោះ សេចក្តីភ័យខ្លាច សេចក្តីសង្ស័យអល់អែកក៏រលុបរលត់ទៅដូចជាគេជីកកប់ ។
រឿងរ៉ាវរបស់មេភូមិ និង បរុស​ម្ចាស់ផ្ទះធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាត្រូវគិតពិចារណាយ៉ាងចំណាប់ម្តងទៀត នឹក​អាណិតគាត់ និង អ្នកស្រុកជាខ្លាំង ចង់​ជួយ​ឲ្យ​គាត់​រួច​ផុត​ពី​ស្ថានភាព​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​អាសូរ​នេះ ប៉ុន្តែ​ជួនកាល គិត​ថាវាជារឿងធម្មតារបស់សត្វលោក ។ យើងបានលាងដៃជ្រះពីរឿងទាំងអស់នេះហើយ មិនគួរនាំខ្លួន​ចូលទៅប្រឡាក់ប្រឡូកទៀតទេ ។ ប៉ុន្តែ​សេចក្តី​អាណិត​អាសូរ​មាន​កម្លាំងខ្លាំងជាង ។ ខ្ញុំព្រះករុណាទើប ដាច់ចិត្តជួយគាត់តាមដែលអាចជួយទៅបាន ។
លុះថ្ងៃព្រឹកឡើង រេវត្តៈកុមារក៏ជម្រាបលាម្តាយរបស់ខ្លួនហើយក៏ដើរតាមក្រោយឪពុកឆ្ពោះទៅ កាន់ក្រុងសាវត្ថី សម្លេងម្តាយគេស្រែកផ្តាំផ្ញើជាលើកចុងក្រោយថា"ទៅនៅជាសុខចុះ កូនមាស
ចូរកុំភ្លេចថាយើងជាមនុស្សចណ្ឌាលដ៏ថយថោក ចូរធ្វើ ខ្លួនឲ្យគត់មត់ស្រគត់ស្រគំ តាំង ចិត្តប្រណិប័តន៍បម្រុងបម្រើលោកគ្រហបតីឲ្យបានល្អ ចូរចាំបណ្តាំរបស់ម្តាយទុក ណៈកូន !
បុរសចំណាស់ថ្វាយបង្គំខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាងលំអុតលំឱនជាអវសាន ហើយក៏លាចេញទៅ ។ ខ្ញុំព្រះករុណាតាម​មើលគាត់ទៅរហូតដល់ដាច់កន្ទុយភ្នែក ទាំង​នឹក​ស្ងើច​ក្នុង​ចិត្ត​ដែល​បាន​ព្យាបាល​គាត់ឲ្យជាសះស្បើយពី​រោគយល់ច្រឡំ គឺ​សេចក្តី​ឆោតល្ងង់​ដែលធ្វើឲ្យចិត្តរបស់គាត់ងងឹតងងល់មកជាយូរអង្វែង ។ ខ្ញុំព្រះករុណា នៅសម្រាកត្រង់កន្លែងនោះដដែល លុះស្កប់ស្កល់តាមតម្រូវការហើយក៏ស្ពាយបាត្រ លីក្លស់ធ្វើដំណើរដើរ​ផ្លូវតទៅទៀត ។
ខ្ញុំព្រះករុណាទេសនាប្រៀបប្រដៅអ្នកសម្តែងល្ខោនទាល់តែព្រលប់ ញ៉ាំងពួកគេឲ្យកើតឧស្សាហភាព ស្ទុះស្ទាក្នុងសម្មាបដិបត្តិ ហើយក៏ចុះទៅស្រង់ទឹកក្នុងតបោតានទី ចំ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ចូល​ទៅក្នុងទីក្រុងដែរ ។ រាត្រីថ្ងៃនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាស្នាក់នៅក្រោមម្លប់ឈើនោះឯង បរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់លន្លង់លន្លោចត្រជាក់​ស្រេប ប៉ុន្តែ​ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ហាក់​កក់​ក្តៅ​ដោយ​សារ​បីតិសុខ​ដែលបានសាងប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ។
ខ្ញុំកណាទើបនឹងដឹងខ្លួនអម្បាញ់មិញនេះថាខ្លួនពេញជាមានចំណេះដឹង​ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រតិចតួចមែនទែន ។ ខ្ញុំកណា​នឹក​អៀនខ្មាស់​ពន់ពេក​ណាស់​ដែល​បាន​និយាយ​ប្រាប់​អ្នកដទៃ​ជាច្រើនដោយសារតែសេចក្តីយល់ឃើញខុសថាខ្លួនជាគ្រូពេទ្យឆ្នើមវិសេសក្នុងលោក ។ ចាប់តាំងពីពេល​នេះទៅ ខ្ញុំកណា​នឹង​មិន​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ទៀត​ទេ" ។ និយាយ​ហើយ​គាត់​ក៏​ឱន​ថ្វាយបង្គំ​ខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាងលំអុត​លំឱន ។
"រោគប្រភេទអស់ហ្នឹងជារោគរប៉ិចរប៉ីរាយរង អ្នកណាៗក៏អាចព្យបាលបានដែរ ប៉ុន្តែរោគជរានេះជារោគរ៉ាំរ៉ៃ​បំផុតដែលមនុស្សជាតិទូទាំងពិភពលោកកើតគ្រប់តែគ្នា ។ ពេទ្យ​ដទៃ​ទៀត​មិន​អាច​រក្សាព្យាបាលបានទេ ព្រោះគេមិនពូកែដូចយ៉ាងញោម ។ ញោមពូកែជាងពេទ្យណាៗទាំងអស់ គួរតែរក្សាព្យបាលបាន ។ បើញោម អាចរក្សាព្យាបាលរោគនេះឲ្យជាស្រឡះបាន ញោម​នឹងក្លាយជាពេទ្យស្តុកស្តម្ភបំផុតក្នុងលោក ។ យ៉ាងម៉េចដែរ តើញោមនឹងរក្សាទេ?"
ស្អែក​ឡើង ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ក៏​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​ការងារ​តាម​នយោបាយ​ដែល​គិត​ឃើញ​បាន នៅ​ខាង​មុខ​គេហដ្ឋាន​របស់​មេភូមិ មាន​ទីធ្លា​ល្វឹងល្វើយ​ទាំង​មាន​ដើម​ឈើ​ដុះ​ច្រូងច្រាង​ចោល​ម្លប់​ត្រឈឹង​ត្រឈៃ ។ ក្មេងក្មាង​អ្នកស្រុក​ចូលចិត្ត​ទៅ​ប្រឡែង​គ្នា​លេង​លើ​ទីធ្លា​នេះ​ណាស់ ។ រីឯ​លោក​ប្រធាន​ភូមិ​វិញ​ក៏​ចូល​ចិត្ត​ទៅ​អង្គុយ​ត្រង់​ទ្វារ​គេហដ្ឋាន​សម្លឹង​មើល​ក្មេងៗ​ប្រឡែង​គ្នា​ដែរ ។
"ត្រូវហើយ អាត្មាបានរង្វាន់ខាន់ខៅច្រើនណាស់ ប៉ុន្តែរង្វាន់ខាន់ខៅរបស់អាត្មាគឺសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តដែល​បានសាងប្រយោជន៍ដល់មនុស្សជាតិ​ មិនមែន​ថ្លៃឈ្នួល​គឺ​មាស ប្រាក់ លុយកាក់ នោះ​ទេ ។ ព្រោះរតនជាតិ​ទាំងនេះផ្តល់សេចក្តីសុខឲ្យបន្តិចបន្តួចម្តងម្កាលប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែសេចក្តីសុខខាងផ្លូវចិត្តដែលបានទទួល ពី​ការជួយ​ស្រោចស្រង់​អ្នកដទៃ​ផ្តល់​ឲ្យ​អាត្មា​មាន​សេចក្តីសុខ​គ្រប់​ពេលវេលា" ។
នៅខណៈដែលកំពុងតែអង្គុយភ្លឹកភ្លាំងនោះឯង ស្រាប់តែមានមនុស្ស ១ ក្រុមប្រមាណជា ៧ នាក់សែងអីវ៉ាន់​សំពីងសំពោងចូលមកអង្គុយសម្រាកជាមួយនឹងខ្ញុំព្រះករុណាដែរ ។ គ្រាន់តែ​ដាក់​អីវ៉ាន់ចុះរួចរាល់ហើយ ៦ នាក់ក្នុងចំណោមនោះផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់ចុះទៅងូតទឹកស្ទឹង នៅសល់តែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ចាំយាមអីវ៉ាន់ ។ មើល​ទៅ​កិរិយា​ឫកពា​របស់​គេ​ហាក់​ដូច​ជា​មាន​កង្វល់ខ្វល់ចិត្តនឹងអីវ៉ាន់របស់គេណាស់ ។
"ព្រះមុនីទាំង ៧ នោះ គឺ កស្សបៈ អតរី ភារទ្វាជៈ គោតមៈ វិស្វាមិត្រា ជមទគ្គិ វាសិស្តៈ ព្រះមុនីទាំង ៧ នេះកើតមុនព្រះវេទទៅទៀត ពេលនេះ ព្រះអង្គកំពុងប្រថាប់នៅលើឋានសួគ៌ នៅយប់ខែងងឹតឰដ៏អាកាស វេហាស៍ល្ហល្ហេវ បើព្រះគុណម្ចាស់ងើយព្រះភក្ត្រមើទៅលើមេឃ ព្រះគុណម្ចាស់នឹងប្រទះឃើញផ្កាយ ៧ ដួង រៀងរាយគ្នាជាកញ្ចុំ មានរូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងខ្លាឃ្មុំ ហ្នឹងឯងជាព្រះមុនីទាំង ៧ របស់ពួកខ្ញុំកណា"
មានភូមិមួយតាំងនៅលើឆ្នេរស្ទឹងគង្គាក្នុងអាណាខេត្រនៃមគធរដ្ឋ ខ្ញុំព្រះករុណាដើរផ្លូវទៅដល់ភូមិនោះ នារសៀលថ្ងៃមួយ គ្រាន់តែបានដំណឹងថាមានសមណៈប្លែកមុខចូលមកស្នាក់នៅក្បែរភូមិ អ្នកស្រុកមួយអន្លើ ដោយមេភូមិ ដែលមានប្រាជ្ញាក៏ដើរចេញទៅសន្ទនាជាមួយនឹងខ្ញុំព្រះករុណាភ្លាម កាលបើសួរ សុខទុក្ខរបស់គ្នា និង គ្នាតាមទំនៀមទម្លាប់ហើយ ការសន្ទនាលើប្រធានបទជំនឿជឿកាន់ក៏ចាប់ផ្តើមឡើង
"អាត្មាមិនខ្លាចអីទាំងអស់ ចោរសាហាវក៏មិនខ្លាចដែរ ពីព្រោះគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិអីឲ្យពួកគេប្លន់យកទេ មានតែបាត្រ និង ចីពរប៉ុណ្ណោះ បើគេត្រូវការ អាត្មាត្រេកអរនឹងប្រគល់ឲ្យ​ទាំង​សត្វ​សាហាវ​អាត្មាក៏មិន​ខ្លាចដែរ ព្រោះអាត្មាគ្មានអ្វីនឹងឲ្យសត្វទាំងនោះដណ្តើមយកទេ មានតែសរីររាងកាយនេះប៉ុណ្ណោះ សូម្បី​តែរាងកាយនេះឲ្យតែសត្វទាំងនោះត្រូវការ អាត្មា​ក៏​សុខចិត្ត​លះបង់​ឲ្យដែរ"
"ធ្លាប់ខ្លាចដែរ ខ្ញុំកណាធ្លាប់ខ្លាចវុទ្ធជនម្នាក់ដែលមានមុខមាត់ឫកពាគួរឲ្យព្រឺខ្លាចណាស់ គាត់ចូលចិត្ត​និយាយឆរំជែរំជេញក្មេងក្មាងឲ្យភ័យខ្លាច ខ្ញុំកណាហៅគាត់ថា "អ៊ំប្រុស"​ព្រោះ​គាត់​ជា​ញាតិ​ពន្ធ​ខាង​ឪពុក ផ្ទះរបស់យើងនៅក្បែរគ្នា នៅពេលខ្ញុំកណាយំ ម្តាយខ្ញុំកណាតែងតែបន្លាចថា "អ៊ំប្រុសមកហើយ អ៊ំប្រុស​មកហើយ​" ខ្ញុំកណាក៏ឈប់យំភ្លាម ព្រោះ​ខ្លាច​អ៊ំប្រុស​មក​ពិត​មែន"
លុះបានដឹងតំណាំងចិត្តដាច់ខាតរបស់​ព្រះតេជព្រះគុណថានឹងរក្សាវិន័យជាងជីវិតបែបនេះ ធ្វើឲ្យ​ខ្ញុំ​កណា​កាន់តែ​គោរព​កោតក្រែង​ទ្វេឡើង​ទៀត ។ ខ្ញុំកណា​សូមអភ័យទោស​ដែល​​បបួល​ឲ្យ​ព្រះតេជព្រះគុណ​ឆាន់​អាហារព្រោះមិនដឹងថា ព្រះតេជ​ព្រះគុណ​ជា​មនុស្ស​ទៀងត្រង់​មួយ​អង្គ​តាម​ដែល​ខ្ញុំកណា​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ​មក" ។
"អាត្មាជឿញោម" ខ្ញុំព្រះករុណាក្លែងស៊ែមគាត់ថែមទៀត "​ចាត់ទុកថាជាភ័ព្វសំណាងរបស់អាត្មាមែនទែន ដែលបានមកជួបញោម ពីព្រោះ​អាត្មា​មាន​ញាតិ​ម្នាក់​ក្នុង​ក្រុង​រាជគ្រឹះ​នេះ​កំពុង​តែ​កើត​ជម្ងឺតត្រាំតត្រែង​ម្យ៉ាង ។ អាត្មាចង់នាំញោមទៅពិនិត្យមើលរោគសញ្ញារបស់គាត់ហើយផ្សំថ្នាំព្យាបាលឲ្យផង ។ បើញោមរក្សា ឲ្យជាសះស្បើយបាន អាត្មា​នឹង​ជូន​រង្វាន់​យ៉ាង​លើសលន់​បំផុត" ។
"ទុកចិត្តខ្ញុំកណាចុះ លោកសមណៈ !" គាត់និយាយទាំងសើចកក្អឹកដោយជឿជាក់លើខ្លួនឯង "ខ្ញុំកណា ត្រេកអរនឹងរក្សាព្យបាលអ្នកជម្ងឺដោយឥតគិតថ្លៃសោះក៏បាន សូម​តែ​ប្រាប់​អាការៈរោគ​របស់គាត់មកចុះ ។ ខ្ញុំកណានឹងស្រាវរកសមុដ្ឋានរោគហើយផ្សំថ្នាំប្រគេនឥឡូវនេះឯង" ។ លុះបញ្ឆោតឲ្យពេទ្យស្មឿកធ្លាក់ចូលរណ្តៅងងឹតហើយ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ក៏​ព្រលះ​ព្រលាំង​ស្នៀត​ផ្តាច់ព្រលឹងភ្លាម​ថា ៖
នា​ថ្ងៃ​ព្រឹកឡើង មេភូមិព្រមទាំងកូនភូមិទាំងអស់បាននាំគ្នាអារាធនាខ្ញុំព្រះករុណាឲ្យគង់នៅប្រចាំក្នុងភូមិ​នោះ ប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះករុណាមិនបានទទួលនិមន្តទេ ព្រោះតួនាទីរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា គឺ ការ​ត្រាច់រង្គត់ទៅលុះត្រា​តែអស់ខ្យល់ដកដង្ហើម ។ ព្រោះហេតុនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាទើបចម្រើនពរលាអ្នកស្រុកទាំងអស់ធ្វើដំណើរ​ដើរផ្លូវទៅទិសខាងកើតឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុងរាជគ្រឹះ ។
វិធីទី ១ ញោម​ត្រូវឈរកាន់ដំបងយាមចាំមើលថាតើគោមួយណាកំពុងបែកចាកហ្វូង ។ កាលបើឃើញហើយ ញោមក៏ប្រញាប់រត់ទៅដេញកៀងគោនោះឲ្យត្រឡប់ចូលមកក្នុងហ្វូងវិញ ។ កាល​បើគោនោះត្រឡប់ចូលមក​ក្នុងហ្វូងវិញហើយ គោឯទៀតក៏ចាប់ផ្តើមចេញពីហ្វូងបន្តទៀត ញោមប្រញាប់រត់ទៅដេញគោនោះ ។ ជួនកាល​គោ​​អាចចេញពីហ្វូងម្តងច្រើនក្បាល ញោម​ត្រូវ​ធ្វើការយ៉ាងយ៉ាប់យឺន រត់ដេញគោទៅមកដោយឥតឈប់ឈរ ។
"ជម្ងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលកាត់បន្ថយសេចក្តីសុខរបស់មនុស្សមាន ៣ យ៉ាង គឺ រោគជរា រោគព្យាធិ និង រោគមរណៈ ។ រោគជរា និង រោគមរណៈ ញោមមិនអាចរក្សាព្យាបាលឲ្យជាស្រឡះបានទេ ។ ទាំងពេទ្យធម្មតាដទៃទៀតក៏មិន​អាចរក្សាព្យាបាលបានដែរ រក្សាព្យាបាលបានតែរោគព្យាធិខ្លះប៉ុណ្ណោះ ។ រោគខ្លះក៏ញោមមិនអាចព្យាបាល​បានដែរ ជា​ការសមគួរ​ហើយ​ឬ​ដែល​ញោម​យល់​ថាជាពេទ្យវិសេសវិសាលក្នុងលោក" ។
អ្វីៗទាំងពួងក្នុងសកលចក្រវាលនេះមានច្រើនប្រភេទជាអនេករាប់ម៉ឺនរាប់សែន ។ ប៉ុន្តែញោម ចេះដឹងមុខវិជ្ជាវេជ្ជសាស្ត្រតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ។ ចំណេះ​ចេះដឹង​របស់​ញោម​គ្រាន់តែជាចម្រៀកមួយក្នុង​ចំនួនសែនប៉ុណ្ណោះ ។ ចាត់ទុកថាជាចំណេះដឹងតិចតួចណាស់ ជាការសមគួរហើយឬដែលញោមដើរអួតប្រាប់ គេ​ប្រាប់​ឯង​ថា​ខ្លួន​ពូកែ​វិសេស​វិសាល​ជាង​អ្នក​ដទៃ" ។
អាត្មា​ជា​មនុស្សប្រភេទក្រោយនេះ ករបរិភោគអាហារក្នុងគ្រាវិកាលជាការបំពារបំពាន​វិនយប្បញ្តត្តិរបស់ព្រះបរមសាស្តា ហេតុនោះបានជាអាត្មាមិនអាចធ្វើបានទេ ។ តាម​ការ​ពិត អាត្មាហេវខ្លាំង​ណាស់ ប៉ុន្តែសុខចិត្តជ្រើសរើសយកសេចក្តីស្លាប់ មិនព្រមចុះចាញ់សេចក្តីស្រេកឃ្លានទេ ព្រោះនឹងធ្វើឲ្យប្រព្រឹត្តកន្លងវិនយប្បញ្ញត្តិរបស់ព្រះបរមសាស្តា" ។
"អាត្មាមិនរាប់អានអ្វីជាទីពឹងទេ មិនយកអ្នកណាជាទីពឹងទេ អាត្មាពឹងលើខ្លួនឯង ព្រះបរមគ្រូរបស់អាត្មា បង្រៀនថា អត្តា ហិ អត្តនោ នាថោ ខ្លួនជាទីពឹងរបស់ខ្លួន កោ ហិ នាថោ បរោ សិយា អ្នកផ្សេងណានឹង មកជាទីពឹងបាន អាត្មាជឿពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះបរមគ្រូទើបយកខ្លួនឯងជាទីពឹង"
វិធីទី ២ ញោមមិបាច់រត់ទៅដេញគោម្តងមួយក្បាលនាំឲ្យនឿយហត់នោះទេ គ្រាន់តែបោះស្នឹងឲ្យមាំចុះទៅ​ក្នុងដីហើយយកខ្សែចំណងចងគោទាំង ២២៧ ក្បាល​មក​រួម​ត្របែង​ទុក​នឹង​ស្នឹង​តែ​មួយ​ ។ ដោយ​វិធី​នេះ ញោម​មិនបាច់រត់វិលវល់វីវក់ចាំដេញកៀងគោទេ ។ ញោមគ្រាន់តែឈរសម្លឹងមើលត្រង់ស្នឹងនោះម្តងម្កាល ដរាបណា​ស្នឹងគោនៅរឹងមាំ គោ​មិន​អាច​ដើរ​ចេញ​ទៅ​បាន​ជា​ដាច់ខាត ។
មនុស្សយើងចូលចិត្តអ្វីៗងាយៗ មើលអ្វីងាយៗ អាន-ស្តាប់-យល់អ្វីងាយៗប៉ុន្តែពុទ្ធធម៌ជាពាក្យប្រៀនប្រដៅល្អិតជ្រាលជ្រៅ ពិបាកស្តាប់ ពិបាកអាន ពិបាកយល់ណាស់ហេតុដូច្នេះបានជាមនុស្សមិនសូវចាប់អារម្មណ៍វិធីផ្សព្វផ្សាយពុទ្ធធម៌ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះសោត ក៏សំដៅយកការថែរក្សាប្រពៃណីដោយភាគច្រើនជាជាងឲ្យមនុស្សយល់ដឹងពុទ្ធធម៌ទើបបានផលមិនជាទីគាប់ចិត្ត ។
"ស្រួលណាស់ ប៉ុន្តែទុកជាម្លឹង ខ្ញុំកណាយល់ឃើញថា តោងតែទៅព្រោះមានរឿងខ្លះដែលខ្ញុំកណាមិនចូល​ចិត្តក្នុងភូមិនេះ ហើយ​ខ្ញុំ​កណា​គ្មាន​ផ្លូវ​យក​ឈ្នះ​រឿង​នេះ​បាន​ទេ" គាត់​និយាយ​ទាំង​យក​ដៃ​លូក​ចង្កា​ដោយ​យោនិសោមនសិការ សង្កេតឃើញសញ្ញានៃសេចក្តីមិនស្រស់ស្រាយខ្លះក្នុងកែវភ្នែករបស់គាត់ ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាចង់ដឹងចង់ឮឡើងភ្លាម ។
"កាលបើញោមឆបោកទស្សនិកជន ពួកគេក៏យល់ច្រឡំ គិតថាពិតជាក់ស្តែងតាមនោះ​មែន ហើយក៏កើតអារម្មណ៍ផ្សេងៗ សោកសៅ សង្រេងសង្រៃខ្លះ ក្រោធខឹង និង ស្អប់ខ្លះ អាណិតអាសូរខ្លះ កើតសំណើចសើចកក្អឹកកក្អៀកខ្លះ ស្រេចតែដំណើររឿងដែលញោមសម្តែង ។ ប៉ុន្តែគ្មានបានលទ្ធផលអ្វីជាដុំ​កំភួនកើតឡើងទេ ក្រៅតែ​ពី​កើត​អារម្មណ៍​ផ្សេងៗ​ឡើង​មក​ប៉ុណ្ណោះ​ឯង" ។
នៅខណៈដែលយើងទាំងពីរកំពុងតែសន្ទនាគ្នានោះឯង គណៈល្ខោនទាំង ៦ នាក់ដែលទៅងូតទឹកបានវិល​ត្រឡប់មកវិញ ហើយប្រាប់គូសន្ទនារបស់ខ្ញុំព្រះករុណាឲ្យទៅងូតទឹកវិញម្តង ។ ប៉ុន្តែ​គេប្រាប់ថា "មិនងូតទឹកទេ ថ្ងៃនេះ ព្រោះកំពុងតែសន្ទនាជាមួយនឹងលោកសមណៈ ស្រស់ស្រាយសប្បាយអារម្មណ៍ណាស់ ពួកយើងមក​ចូលរួមសន្ទនាគ្នា​ នឹង​បាន​ចំណេះ​ចេះដឹង​ប្លែកៗ"