polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ол Пекин, Гонконг, Стамбул, Дели, Сеул, Мәскеу, Санкт-Петербург, Будапешт қалаларында және Словакияда Форе, Пуленк, Дебюсси, Рахманинов, Чайковский, сонымен қатар, қазақ және қытай халық әндерін орындады.
Пекиннің «Жон Шань Ли Тан» концерттік залында орталық Пекин опера театрының симфониялық оркестрімен және Ұлыбританиядағы «Кадоган-холл» концерттік залында Лондоннің Корольдық симфониялық оркестрімен жеке концерттері өтті.
«Тамаша дауыстың иесі Майра Керей бірегей дарынымен, табиғи қуатты, ашық таза, жағымды да әдемі дауысымен көрермендер жүрегін жаулап алды. Майра Керей Вашингтон операсына үлкен рөлдермен қайта оралатынына кәміл сенеміз», — деп жазады .
Майра Мұхамедқызы (1965 жылдың 5 қыркүйек күні Қытайдың Құлжа қаласында дүниеге келді) қазақтың ең атақты опера әншс , Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.
Вашингтон Ұлттық Опера Театрында П.И.Чайковскийдің «Орлеан Бикешінен» Агнесс Сорель партиясын орындады, аты аңызға айналған әлем опера жұлдызы Мирелла Френимен бір сахнада ән салды.
Қазақ мемлекеттік Абай атындағы академиялық опера және балет театры 2009—2010 маусымында Майра Мұхамедқызына арнайы Доницеттидың «Махаббат дәрісі» атты комедиялық операсының жаңа қойылымын ұйымдастыруда.
Түпқараған түбегінің тауаралық аңғарларында көптеген тұщы бұлақтар мен құдықтар (Аққұдық, Борлы, Қыстық, Тұщықұдық, Шыңырау, Жамбауыл, Торты, Аташа, т.б.), қыстаулар кездеседі.
Олар: «Түпқараған» балшық-бетон дайындау зауытыты, «АТК» және «Азимут» тас өндіру ЖШС-тері; Баутин жүк тасымалдау порты, суды тұщыландыратын «Баута» АҚ, т.б. Бұлардан басқа мұнай мен газ өндіру бағытында бірнеше шетелдік компаниялардың базалары мен бөлімшелері орналасқан.
2016 жылға қарай Түпқараған ауданының және оған іргелес елді мекендердің (Форт-Шевченко қаласы, Баутин, Қызылөзен, Таушық, Ақшұқыр ауылдары және Сайын Шапағатов ауылдық округі) туу көрсеткішінің есебінен жыл басынан бері 4,2 % адамға өсіп, халқының саны 25874 адамды құрады.
Түпқараған ауданының әкімшілік-аумақтық құрамына 1 қала - Форт-Шевченко қаласы , 5 ауыл - Баутин , Таушық , Ақшұқыр , Қызылөзен және 1 ауылдық округ – Сайын Шапағатов кіреді.
Ақыт Қажы Үлімжіұлы (1868, ҚХР, Шыңжаң өлкесі, Алтай аймағы, Көктоғай ауданы — 1940, Үрімші) - атақты қазақ ақыны, діни қайраткері, халық ағартушысы.
1939 жылы Шэнь Шицайдің үкіметіне наразы шыққан халық көтерілісіне белсене қатысқаны үшін тұтқынға алынып, мешіті талқандапып, кітаптары өртендіріліп, 1940 ж, түрмеде азаптап өлтірілген.
Мысалы, Дағыстандағы шертпелі аспап ағаш комуз, қырғыздың шаңқобызына ұқсас аспап — темір комуз, қырғыздың шертпе аспабы — чертме комуз т. б. Тарту тәсіліне, не болмаса, жасалған материалына қарай атаған.
Мәселен, оларды қыл қобыздан ажырату үшін шаңқобыз үрмелі, темірден не болмаса ағаштан жасалып, ауызға алып тартады, жезқобыз қыл қобыздан ерекшелігі, түлғасы жезден жасалған, қағаз қобыз біраз қазақ аудандарында гармоньды кардоннан жасалуына қарай осылай атаған.
сондай-ақ электронды поштасы қызметін және , және + әлеуметтік желілер қызметін, веб-браузерін ұсынады, сонымен қатар ұялы телефондарына, смартфондар серияларына, сондай-ақ , 5 серияларына және 700 ұялы операциялық жүйесін қондырумен жұмыс жасауда.
Алғаш рет жеке-меншік корпорация ретінде 1998 жылы 4 қыркүйекте құрылады, Ларри Пейдж, Сергей Брин және Эрик Шмидт -да 2014 жылға дейін бірлесіп жұмыс істеуге келіседі.
әр аймақтық домендер өз мейрамдарына, белгілі бір атаулы күндерге байланысты өзгеріп отырады) Мысалы, Наполеон Орданың туған күнінде 2010 жылы 11 ақпанда -дың белорусь домені логотипінде атақты суретшінің акварельдері шығады.
Парсыға келген соң Хулагу исмаилиттерге қарсы кең ауқымды шабуыл дайындай бастады, өйткені олардың имамы Рукн ад-Дин Хуршаһ өзінің негізгі бекіністері Меймундиз, Аламут және Лүмбесерді тапсыруға асықпады.
1256 жылы қарашада әскерлер Меймундизге жақындағанда, Хулагу әскери кеңесін ұйымдастырып, онда бекіністі қоршауға алу керек пе немесе қыста азық-түлік жетіспеушілігіне байланысты келесі жылға дейін шегіндіру туралы шешім қабылданды.
861 жылы белгісіз автор құрастырған «Шаджарат әл-Атрак» кітабында аң аулау кезінде Шыңғыс ханның ұлы Жошының қайтыс болғандығы туралы ешкімнің батылы жетпеген кезде нөкері және Шыңғыс хан әмірлерінің бірі лақап аты «Ұлы жыршы» болған Кетбұға осы ауыр жүкті арқалап, бірінші болып «Ақсақ құлан» күйін орындай тұңғышы Жошының қайтыс болғандығы туралы хабарлады.
Мәселен, көргені де, түйгені де көп, өмір тәжірибесі мол, әр тарапты білімі бар ересек адамның қиялы мен енді ғана өмірге аяқ басайын деп түрған жеткіншектің қиялын бір өлшемге салуға болмайды;
«Жаратылыстың қүшағында,—деп жазады М. Жүмабаев, — меруерт себілген көк шатырдың астында, хош иісті жасыл кілем үстінде, күнмен бірге күліп, түнмен бірге түнеп, желмен бірге жүгіріп, алдындағы малымен бірге өріп, сары сайран далада түрып өсетін қазақ баласының қиялы жүйрік, өткір, терең болуға тиісті».
Мұндағы негізгі шарт: саналы мақсаттың болуы, болашақты болжай алу, істейтін еңбектің нәтижесін күні бүрын көре білу, яғни оны өңдеп, өзгертіп, елестете алу — адам қиялына тән негізгі белгілер.
Айдаһардың бейнесін Италияның атақты суретшісі Леонардо да Винчи қиял арқылы былайша суреттейді: «Көкжал аңшы иттің не жай иттің басын аламы , оған басқа мысықтың көзін саламыз, құлағы үкінікі болады, мұрыны тазынікі секілді, қасы арыстандікі, самайы — әтештікі, мойны суда жүзетін тасбақанікі сияқты».
Тіпті бала қиялындағы фантастикалық образдардың өзі де оның танымын кеңейтетіндігі, қоғамдық тәжірибені меңгеруге жағдай жасайтыны, мұның өзі баланың психологиясына қатты әсер ететіні байқалады.
Ол баласына мынадай әңгіме айтады: «Кәрі патшаның патшалыққа мұрагер болатын жалғыз ғана ұлы болыпты,— өзі дәл сен сияқты кішкентай бала екен. Өзі жақсы бала екен. Еш уақытта өкпелемейді, ерте жатады, столдағы нәрселерге тимейді екен. өзі ақылды болыпты. Оның бір ғана кемшілігі — шылым тартады екен. Патшаның баласы шылымнан көкірек ауру болып жиырма жасында өліпті. Қаусаған ауру шал ешбір қолғанатсыз қалыпты. Мемлекетті басқарып, сарайды қорғайтын ешкім болмапты. Жау келіп, шалды өлтіріп, сарайды қиратып тастапты, сонымен, енді бақша да, шие де, құстар да, қоқыраулар да қалмаған.».
Эмоциялы әсерге толы осы әрекеттің оған күшті әсер еткендігі сонша, бала «қараңғы терезеге ойланып сәл қарап отырып, селк етті де, мұңайған дауыспен: — Мен енді шылым тартпаймын.— деді» .
Космос кораблімен аспан әлеміне тұңғыш жол салған Ю. Гагарин мен қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіровтің және басқаларының ерліктері осындай шындықпен тығыз байланысты қиялдың іске асуы болып табылады.
Қиял — сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының субъективтік образдарын қайтадан жаңартып, өндеп, бейнелеуде көрінетін, тек адамға ғана тән психикалық процесс: «.барлық жан қуаттарын тек қиял ғана өзіндік сақталатынсөзімдік заттарды модельдендіре алады» .
Ережеге сәйкес министрлік қорғаныс саласындағы мемлекеттік саясатты, сондай-ақ ҚР Қарулы Күштерінің Бас штабы арқылы ҚР Қарулы Күштеріне басшылықты жүзеге асырған орталық атқарушы орган болып табылды.
Қарулы Күштер түрлерінің құрамына кіретін бас қолбасшылардың, Қарулы Күштер әскер тектерінің қолбасшылары мен Қарулы Күштер Тылы бастығының басқармалары; жедел-аумақтық, жедел-тактикалық, тактикалық, жергілікті;
Министрліктің мынадай мемлекеттік мекемелері құрылды: ҚР Қарулы Күштерінің Әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысының басқармасы; ҚР Қарулы Күштерінің ракета әскерлері мен артиллерия қолбасшысының басқармасы; ҚР Қарулы Күштерінің тыл қолбасшысы басқармасы; ҚР Қарулы Күштерінің Өңірлік әскер қолбасшысының басқармасы ҚР Қарулы Күштерінің Өңірлік әскер бас қолбасшысының басқармасы болып қайта аталды, 21140 әскери бөлім КР Қарулы Күштерінің Әуе қорғанысы күштері бас қолбасшысының басқармасы болып қайта аталды.
2 ақпандағы қаулысымен ҚР Қарулы Күштерінің арнайы әскерлері мен Тылы штат санының бекітілген лимиті шегінде ҚР Қорғаныс министрлігінің мемлекеттік мекемелері құрылды: әскери полиция жасағы , әскери полиция жасағы , әскери полиция бөлімдері және гарнизондардың анықтау және іздестіру бөлімшелері, әскери полиция мамандарын даярлау орталығы, зат қоймасы.
Абай әндері" , "Махаббат туралы аңыз" , "Оның уақыты келеді" , "Қыз Жібек" , "Ботакөзде" , "Атаманның ақыры" , "Орман балладасы" , "Біздің сүйікті дәрігер" , "Менің атым Қожа" , т.б.).
Емі: аурудың пайда болу себебіне қарай әрбір науқасқа ем жеке тағайындалады; құрамында микроэлементтер, мырыш, темір бар препараттар, шашты өсіру үшін гормонды препараттар беріледі; витаминдерге бай, калориясы жоғары тамақ ішу қажет; сұйық азотпен криомассаж, вакуумдық массаж жасау, дарсонвализация , хлорлы этилмен тітіркендіру қолданылады.
«Тақпақтар», «Ертіс шындығы», «Өлеңдер мен әңгімелер», «Біздің өлкеде», «Меңдікөл», «Өмір сызған өрнектер» кітаптары қазақ тілінде, «Меңдісүлу», «Адам туралы аңыз» кітаптары моңғол тілінде жарық көріп, бірқатар шығармалары орыс, украин, болгар, тува, алтай тілдеріне аударылған.
Олай есептеулерінің себебі қолайлы инвестициялық және кәсіпкерлік климаттың, жақсарған экономикалық жағдайдың, сондай-ақ инвестициялар мен жоғарытехнологиялық трансұлттық корпорацияларды тартуға қажетті құқықтық негіздердің қамтамасыз етілуі.
Сонымен, Малайзия Интеллектуалды меншіктің бүкіләлемдік ұйымының мүшесі болып табылады, интеллектуалды меншік құқықтарын реттеуші Париждік және Берн Конвенцияларына, сондай-ақ интеллектуалды меншіктің сауда аспектілері бойынша ІЖӨ келісіміне қол қойған.
Бүкіләлемдік банктің жыл сайынғы мәліметтеріне қарағанда «2008 жылғы бизнесті енгізу туралы» Малайзия бизнес жүргізуге қолайлы жағдайлар қамтамасыз ету көрсеткіші бойынша әлемнің 178 елдері арасында 24 орынды иеленіп отыр.
Малайзияның аса инвестициялық артықшылықтары – саяси тұрақтылық, анық іскерлік климат , Малайзияға аудару мүмкіншілігі, қажеттілік жағдайында Қытайдан қаржы жасау және ел халқының арасында ағылшын тілі меңгерілуінің жоғары дәрежеде болуы.
Сонымен, Халықаралық & ' рейтинг агенттігі шетелдік капиталдың орналасуы үшін нақты жер есебінде Малайзияға келесі баға берді: «Малайзияда ашық, дивесификациланға, мықты еңбек рыногына сүйенетін бәсеке қабілетті экономикасы, айтарлықтай деңгейде дамыған инфақұрылымы, өнеркәсіп дамуы үшін қанағаттанарлықтай жағдайлары, сондай-ақ жоғары көлемде қорлары бар ел.
Бұл жүйе 1997 жылы құрылды және 2020 жылдарда дамыған ел мәртебесіне жету мақсатында атқарылып жатқан әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламаларын жасау, үкімет үшін орта және ұзақ мерзімді жоспарларды әзірлеу және ең бастысы экономикалық сауалдар бойынша үкіметке ақыл-кеңес пен рекомендациялар беру сияқты түрлі шаралар ұйымдастыру арқылы қол жететін әлеуметтік-экономикалық дамуға жауапты болып табылады.
Мультимедиялық суперкоридор шұғыл жобасы Малайзияны жаңа технологиялық, ақпараттық-коммуникациялық, мультимедиялық инновациялар мен телекоммуникациялық қызмет ағымдарының аймақтық орталығына айналдыруды мақсат етіп отыр.
Бұл корпорация 10 жылға дейінгі мерзімде корпоративті салықтан босататын «МСК статус» компанияларға хай-тэк белгілеуге және беруге құқылы, ақпарат пен телекоммуникацияға, бизнеске қажетті жабдықтарды салықсыз кіргізуге құқылы.
Айтылған доктринаның басты бағыттары ауыл шаруашылық саласына жетік технологияларды енгізу, табиғи ресурстарды унемді пайдалану, өндіріліп жатқан биоөнімнің қосымша құнын өсіру және елдің и азық-түлік қауіпсіздігін нығайту.
Биотехнологиялық саясаттағы орталық орын биотехнологиялар саласындағы біріккен халықаралық жаңалықтар жүргізуге және бинес дамуына қажетті жағдайларды қамтамасыз ету үшін жасалған «Малайзиялық биодала» жобасына тиесілі.
Хангайн жоталарынан басталатын Дэлгэр мөрөн өзені, Бэлтэс өзені, Шарга өзені, Шишгэд өзін, Эгийн өзені, Үүрийн өзені, Уйлган өзені секілді көптеген өзендер мен бұлақтар бар.
Мысалы: түлкі, қасқыр, аю, қарсақ, қабан, бұғы, сасық күзен, суыр т.б. Сондай ақ 2 түрге жататын қосмекенді, 4 түрлі бауырмен жорғалаушы, 400 тарта қоңыз шаяндар кездеседі.
1993 жылға дейін осындай бірнеше турнирде топ жарып, болашағынан үлкен үміт күттірген Андрейдің "Динамо" сапында дебюті 1994 жылы 8 қарашада өтті, "Динамо" - "Шахтер Донецк" кездесуінде алаңға шықты.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1966 жылғы 31 қаңтардағы Жарлығымен Темір ауданы Қандыағаш ауданы болып аталды, ал 1967 жылғы 11 қаңтарда Қандыағаш ауданының Қандыағаш кенті аудандық маңыздағы қала санатына енгізіліп, Октябрьск атауы берілді, ал ауданның өзі Октябрь ауданы болып өзгертілді.
Аудан Ақтөбе облысының орталық бөлігінде орналасқан, солтүстігінде Алға және Хромтау аудандарымен, оңтүстігінде Байғанин және Шалқар аудандарымен, батысында Темір, шығысында Әйтеке би аудандарымен шектеседі.
Дулат Исабеков (20.12.1942 ж., "Ленин жолы" ауылы, Арыс ауданы, Оңтүстік Қазақстан облысы) — жазушы, драматург, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының иегері , Қазақстанның Еңбек Ері
Кейбір әдеби деректерге қарағанда Байтөгейдің ұрпақтары оның екі әйелінің атымен: Нөкейтін мен Сарықыз деп тарайды, біраң, олар қалай бөлінетіні нақты көрсетілмегендіктен, түп- тұқиянын дәл анықтау мүмкін емес.
Суан руының шежіресі туралы біздің мәлімет берушілеріміз онша көп емес, дегенмен, солардың ішінде Талдықорған облысы, Киров ауданың тұрғыны 1897 жылы туған Кінәз Дәуітәлиев пен сол облыстың Жаркент қаласының тұрғыны 1937 жылы туған Нұрахан Хабимолдаевтан жинан алған деректерді құнды деп есептейміз.
Сонымен Суаннан ірі төрт ата тарады: Тоқарыстан, Байтөгей, Бағыс, Жесегір (соңғы екеуі Көпбағыс пен Досбағыс деген атпен Алматы айналасындағы дулаттарға сіңіп кеткен).
Мәмбеттің бірінші Қарлығаш есімді әйелінен Мақпал туса, ал екішпі әйелі Желкілдектен жеті ұл көрген: Сүттібай, Құттыбай, Медеубай, Мес, Айдабол (Сондықтан оларды анасының атымеп Желкілдектің Жеті тазы деп те атайды).
Жаркент шаһары екі үлкен болысқа бөлінді бірі Тоқарстан бірі Байтүгей, екі болысты Суан руының Ақша атасынан шыққан Мәкен болыс басқарды, кейін Алатау губернаторлығына қарады оны Тезек Төре басқарды.
"Шпорт" швейцар газетасы ХОК президентінің позициясын баяндай отыра, оны олимпиада қозғалысының бірінші кәсіби менеджері деп атады: «Самаранч ең бастыны түсінді: олимпиадалық қозғалыс саяси емес, экономикалық механизмдермен басқарылуы тиіс. Оның ұраны: саяси толқынның еркіне түспей, қаржылық күш жағынан басқарылуы тиіс».
ХОК президенті болып тағайындалғаннан кейін, Самаранч Спорттық ақпараттың халықаралық ассоциациясына байланысты орнатты, Олимпиада ойындарын телетаратуды әлемнің ірі телекомпаниялары айналысуына қол жеткізді.
Нәтижесінде телетарату масштабтары өсті, ультра қазіргі бұқаралық ақпарат құралдары, соның ішінде интернет қолданыла бастады, ол арқылы планетамыздың жартысы Олимпиада жарыстарының бағдарламаларын тамашалайды.
1982 жылдың 10 ақпанында ХОК рөлі мен тәуелсіздігі, сондай-ақ тараптар жағынан кез келген саяси араласусыз әлемнің кез келген жерінде Олимпиада ойындарын өткізу мүмкіндігі туралы жолдаумен БҰҰ Бас хатшысына қаралған болатын.
Хуан Антонио Самаранч қазіргі жағдайда спорт пен саясатқа жаңа негізделген қатынасты берді: «Әрқашанда болған саяси мәселелер Ойындар барысына әсер етеді, бірақ олимпиада қозғалысы жыл сайын күшейіп келеді, ол осындай мәселелерді шешуде әсер етуі мүмкін».
1988 жылдың қыркүйегінде қиындық туғызған үшжылдық келіссөздерден кейін американдық-канадалық еркін сауда жөніндегі келісімге қол қойылып, бұл бойынша АҚШ пен Канада 10 жыл мерзімінде еркін сауда аумағын қалыптастыруы шарт еді.
1988 жылғы АҚШ пен Канада арасындағы еркін сауда жөніндегі келісімді сақтай және сәйкестіре отырып, Солтүстік Американдық Еркін Сауда Ассоциациясын құру туралы келісім 1994 жылдың 1 қаңтарында күшіне енеді.
Оны мұхиттар мен теңіздердің суы, құрлық сулары — өзендер, көлдер, бөгендер, мұздықтар, сондай-ақ литосфераның жоғарғы бөлігіне сіңетін жер асты суы, атмосферадағы ылғал құрайды.
Құрылыс материалдары жасақталған - ақ балшық, құм және гравиі бар, ауданда 5 пайдалы кен орындары және күйдірілген, отқа тұрақты селикат тасын дайындауға арналған цемент қоспасына бай тас шығару шикі заты бар 3 кен орны ашылған.
Теріс сандарды енгізу үшін келесі тәсілдер қолданылады: егер сан ондық жүйеде болса, алдына минус белгісі қойылады, егер сан 2-лік не 16-лық жүйеде болса, оны толықтырғыш кодқа ауыстыру керек.
Қандай үрмелі аспап болсын негізгі үні шанақтың ішіндегі ауаның мөлшеріне байланысты екені белгілі, іші кең, болған сайын дыбыс төмендей береді және бүған керісінше, шанақтын, ішкі қуысы неғұрлым саяз болса, соғұрлым дыбыс жоғары шығады.
Мұндай аспаптар КСРО-ның көптеген халықтарында кездеседі, оны марийлер — шун мушпык, чуваштар — там-шахлыча, там-шахран, там-шахаркач немесе там-кавалкал, эстондар — сави пиилу, латыштар — свилуе, литвалықтар — молинукас, армяндар — пепук, грузиндер — булбуль дейді.
Үскірікте орындауды меңгеріп алғаннан кейін біз одан дыбыс шығарудың, күйге келтіру мен дыбыс қатары түзілісінің, ойнау және діріл алу тәсілдерінің кейбір ерекшеліктері болатынын байқадық.
Осындай ұқсастықтың бір қызғылықты түрі халық шеберлері әр кездерде жасаған саз сырнай мен үскірікте дыбыс қатарының екінші дыбысы негізгі тоннан жоғары келтіріліп үлкен терцияға орналастырылған.
Мысалы, Торғай облысы, Аманкелді ауданының, Крупская атындағы совхозының тұрғыны Өмірзақ Тұрмағанбетов сыбызғы мен саз сырнай тартқан. Ө. Тұрмағанбетовтың саз сырнайының Отырардан табылған саз сырнайдан айырмашылығы — ойығы үшеу.
Сыбызғыда және басқа да үрлеп тартылатын аспаптарда дауыстың жоғары төмендігі саптағы ойықтардың орналасу тәртібіне байланысты десек, ал саздан жасалатын аспаптарда бұл — ойықтың диаметрінің көлеміне байланысты болады.
Жетілдірілген үскірікте — «Елім-ай», «Елігай», «Ақ Баян», «Алатау», «Екі бала», «Ахау, Семей», «Жас келін» сияқты біршама күрделі халық әндерін, сондай-ақ «Қамбар батыр», «Нар идірген», «Кертолғау» сияқты күйлерді орындауға болады.
Сөйтіп, алты ойықты саз сырнайдың, хроматикалық дыбыс қатары мынадай болмақ: бірінші октаваның ля, си, екінші октаваның до, до-диез, ре, ре-диез, ми, фа, фа-диез, соль, соль-диез, ля ноталары.
Үскірікті түрліше жолмен жасауға болады, мәселе оны жасаудың технологиясында сондай-ақ диапазонын кеңейту, түрін, ойнау ойықтарының санын көбейту, техникалық мүмкіндігін молайту төңірегінде болмақ.
Табыстың тай қазанын қайнатуға ХХІІ партсьезд атындағы ұжымшардың тізгінін ұстаған Арнольд Лазаревич Костянкин, «Октябрь» ұжымшарын отыз жылдай басқарған Махмуд Искакұлы Аширов, «Ақкөл» ұжымшарындағы қожырап кеткен жұмысты жолға қойған Виктор Илларенович Ким, «Жасөркен» кеңшарын біліктілікпен басқарып, қазіргі Қызылқайнар ауылын гүлдендірген Әзімбек Жанболатов, «Қызыл Октябрь» ұжымшарына абырой әперген С.
Олардың қатарында Айша бибі ауылының тұрғыны, КОКП ХХ сьезінің делегаты, екі дүркін Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты Бегай Кабашева бағалы техникалық дақыл өсіруден биік көрсеткішке қол жеткізгені үшін Еңбек Қызыл Ту, Октябрь Революциясы ордендерімен марапатталса, ауданымыздың құрметті азаматының бірі, сүт бұлағын ағызған балды бармақ сауыншы Валентина Ивановна Иванова Еңбек Даңқы орденінің толық иегері атанды.
Жаңадан құрылған ауданды бұлар қысқа мерзім ішінде аяғына қойып, облыстағы алдыңғы қатарлы аудандарының санатынан көрінді. А.Аширов, В.И.Ким, А.Л.Костянкин сияқты білікті азаматтар өздеріне сеніп тапсырған ұжымшарлардың дәулетін шалқытып, бай шаруашылықтар қатарына жеткізді.
Солардың қатарында Күлімжан Күтімова, Сейдуалы Есімов, Әзімбек Ысмайылов, Мариям Мырзахметова, Түйте Пірімқұлов, Ысқақ Сүлейменов, Серафима Васильевна Таркаева, Әжібай Тілеубердиев, Патыш Юнусова, Жәнібек Жанталиев, Ақын Жақсылықов, Мария Тимофеевна Енькова , Сәрсен Қазанғапов, Әбден Батыров сынды қиын шақта ел байлығын еселеген абзал азаматтар бар.
Ауданның құрамына Аса, Головачевка, Ерназар, Қаракемер, Қаратөбе селолық кеңестері Жуалы ауданынан, Бесағаш, Гродеково, Жамбыл, Көлқайнар, Пионер және Полатқосшы селолық кеңестері Байзақ ауданынан қайтарылып берілді.
Ауданның Аса, Бесжылдық, Билікөл, Головачевка, Ерназар, Есентөбе, Қаратөбе және Көлқайнар селолық кеңестері Жуалы ауданына, Бесағаш, Гродеково, Қостөбе, Полатқосшы селолық кеңестері Свердлов ауданының құрамына берілді.
Осы жылы ауданның құрамында Ақбұлым, Ақжар, Ақкөл, Аса, Берікқара, Бесағаш, Билікөл, Головачевка, Гродеково, Есентөбе, Қаратөбе, Қараөзек, Қостөбе, Полатқосшы сияқты 15 ауылдық кеңес жұмыс істеді.
Онда сүткоректілердің 40 (барыс, коңыр аю, тас сусар, марал, таутеке, арқар, елік, суыр, тиін, т.б.), құстардың 200-дей түрі (самырсын құсы, шырша торғай, тоқылдақ, бұлбұл, үкі, кептер, қара және сары шымшық, құр, ұлар, қозықұмай, сушыл торғай, арша емен- тұмсығы, т.б.) бар.
Онда кездесетін аңдардың негізгі түрлері: арқар, қарақұйрық, елік, қасқыр мен түлкі, шұбар күзен және сасық күзен,ал құстардан: бөдене, шіл, кекілік, жетісу қырғауылы, тұйғын, жағалтай, құладын, ақбас құмай,тазқара,бүркіт және қыранқара мекендейді.
Алматы мемлекеттік табиғи қорығы — Іле Алатауының орталық бөлігіндегі табиғат байлығын қорғау және ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу мақсатында 1931 жылы құрылған мемлекеттік корық.
Бұдан әрі ағыстар екі бағытқа бөлінеді: алғашқысы оңтүстікке бағытталып, бір бөлігі мен экваторлық қарсы ағыстарды қанықтырады, тағы бір бөлігі Индонезия теңіздерінің хауыздарына таралады.
Ол Солтүстік Америкаға тіреліп, Аляска жартыаралынан құрлық бойымен бағытталатын солтүстік Аляскалық тармаққа, Солтүстік-Пассат ағысымен қосылып, тұйықталып, Калифорния жартыаралының бойымен оңтүстіктік суық Калифорния ағысына бөлінеді.
Бұл жағдайда судың жоғарғы қабатына оттегі келмегеніктен, балықтар мен өзгеде су жануарларының өлімі күрт өседі, ал шөлді аймақтарда керісінше жауын-шашын көбейіп, қауіпті су тасқындарына әкеліп соғады.
Бор дәуірінде оңтүстік-шығыстық Тынық мұхитының мұхиттық тақтасы сол уақыттағы бір болған Аустра-Антарктикалық құрлық маңының шығысына салдарынан қазіргі Жаңа Зеландиялық жонның және Лорд-Хау мен Норфолк су асты үстірттерінің кесегі құрлықтан тебіліп кетті.
Атлант мұхитымен шекарасын Горн мысынан 6804’ меридианға дейін немесе қысқасы Оңтүстік Америкадан Антарктида аралдарына дейін Дрейк бұғазы арқылы, Осте аралынан Штернек мысына дейін, Үнді мұхитымен шекарасы Аустралияның оңтүстігіне қарай Бассов бұғазының шығыс шекарасымен Тасмания аралдарына дейін, одан әрі 14655’ меридианымен Антарктидаға дейін, Аустралияның солтүстігіне қарай Андаман теңізі мен Малак бұғазымен, оңтүстік-батыс жағалауында Суматра аралдарымен, Зонд бұғазымен, оңтүстік жағалауында Ява аралдарымен, Бали және Саву теңіздерінің оңтүстігімен, Арафур теңізінің солтүстігімен, Жаңа Гвинеяның оңтүстік батысымен және Торресов бұғазының батысымен шектесетін аралықта жатыр.
Өзгеде ірі аралдары және архипелагтары - Азияда: Командор аралдары, Сахалин, Курил аралдары, Жапон аралдары , Тайвань, Хайнань, Филиппин аралдары , Үлкен Зонд аралы (1485 мың км² осы қатарлы Калимантан, Суматра, Сулавеси, Ява, Банка), Кіші Зонд аралдары ; Океанияда: Молукка аралдары , Жаңа Гвинея, Бисмарк архипилагы , Сүлеймен аралдары , Жаңа гебридтер, Жаңа Каледония, Луайоте аралдары, Фиджи аралдары , Мариана аралдары, Тувалу, Тонга, Туамоту, Маршалл аралдары, Гавай аралдары , Жаңа Зеландия ; Солтүстік Америкада: Әулие Лаврентия, Алеут аралдары, Александр архипелагы, Шарлотта патшайым аралы, Ванкувер; Оңтүстік Америкада: Галапагос аралдары, Чили архипелагы , Отты Жер ; Антарктидада: Палмер архипелагы, Оңтүстік Шетланд аралдары.
АҚШ қарулы күштері 1945 жылы 6 тамыз және 9 тамызда Жапонияның Хиросимо және Нагосаки қалаларына [ядролық бомба тастап, ядролық қаруды алғаш пайдаланушы ел болып тарихта қалды.
1954 жылдың 1 наурызында қуаты 15 мегатонн болатын сутекті бомба жарған, жарылыс нәтижесінде диаметрі 2 км, тереңдігі 75 м болатын ойық пайда болған, жарылыс түтінінің биіктігі 15 км, ал диаметрі 20 км.
Жаз мезгілінде изотерма мұхиттың солтүстігінен батысына қарай 25С-ге көтеріледі, шығысында осы деңгейден аз мөлшерде көтеріледі, оңтүстік жарты шарда солтүстікке қарай белсенді қозғалды.
Орта-мұхиттық риф аймақтарының шығысында: солтүстік-шығысында жылына 2-3 см жылдамдықпен Солтүстік-Америка тақтасы астына қозғалып бара жатқан Хуан де Фука тақтасы; орталық аймағында солтүстік-шығысқа бағытталған Кариб литосфералық тақтасы астына қарай жылына 6-7 см жылдамдықпен жылып жатқан Кокос тақтасы; оңтүстікке қарай шығысқа бағыт алған Оңтүстік-Америка тақтасының астына қарай жылына 4-6 см жылдамдықпен қозғалатын Наска тақталары орналасқан.
Тынық мұхиты шалағай су массасы 35-100 м және тропика суларына тән тұздылығымен, тығыздылығымен, температурасының салыстырмалы тегістілігімен, сипатының құбылғыштығымен, климаттың мерзімді мусымдығымен ерекшеленеді.