polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Қазақстанның қазіргі статистика жүйесінде осы саладағы мемлекеттік саясатты қалыптастырып, іске асырушы өкілетті орган болып табылатын және елдегі бүкіл статистикалық қызметті ұйымдастырып, үйлестіріп, бағыттап отыратын орталықтандырылған бірыңғай статистик.
Ресми статистика - үкімет ведомстволары жинап және басып шығарған деректер, бірақ олардың көбі әлеуметтанушы үшін үлкен құндылыққа ие болуы мүмкін, мысалы, жалпы тұргын үй мен отбасылық қолданыс шолуында көрсетілген деректер, негізгі дау ресми статистиканың шектелуіне қатысты болды.
«Көбінесе бұл көзқарас қорқынышты көріністі ашады: теңізден жоғары көтерілген кеме әр соңғы адам бортқа лақтырылғанға немесе ұсақталғанға дейін әртүрлі бағытта тербеліп тұрды, ал бос кеме қабырғаға соқтығысады немесе темір тұтанған кезде қайтадан суға құлады. жақтары ашылмаған».
2005 жылы «Архимедтің тырнағы» деп аталатын осы «ежелгі заманның супер қаруы» сипаттамасының растығын тексеру мақсатында бірнеше эксперименттер жүргізілді; салынған құрылым өзінің толық өнімділігін көрсетті
Ғалымдар денелердің меншікті салмағын олардың көлемін сұйықтыққа батыру арқылы анықтау мәселесін шешу ғылымға «Архимед заңы» деген атпен енген гидростатиканың принциптерін ашуды қажет етпегенін атап көрсетеді.
Ол Сиракузан туралы құбырлардағы су ағынының заңдылықтарының білгірі, құрылыс механикасы бойынша әлі күнге дейін жетпеген оқу құралдарының авторы ретінде жазады және «Жүзбелі денелер туралы» еңбегіне сілтеме жасайды.
Архимед рычаг заңын, суда өлшеу арқылы қорытпаның құрамын анықтау тәсілін тапқан, өз атымен аталған гидростатика заңын ашқан, жер суаратын механизмдерді, жүк көтеретін рычаг жүйелері мен блоктарды, тас ататын қамал бұзатын соғыс қондырғыларын, т.б. ойлап шығарған.
Дәл ол, бәлкім, Архимедтің амбициясымен ойнап, оны механизмдер мен машиналарды жасауға сендірді, оның жұмысы замандастарын таң қалдырды және көптеген жағынан өзінің жаратушысына дүниежүзілік даңқ әкелді.
Конон қайтыс болғаннан кейін Архимед өзінің шәкірті Доситеймен белсенді хат алмасуды жалғастырды және соңғы жылдардағы Архимедтің көптеген трактаттары: «Архимед Доситейді қарсы алады» деген сөздермен басталады.
Әйгілі ежелгі тарихшы Полибий былай деп жазды: «Бір адамның, бір таланттың, кез келген іске шеберлікпен бағытталған ғажайып күші осындай . Сиракузаның бір ақсақалын біреу алып тастаса, римдіктер қаланы тез басып алар еді. Бірақ бұл сиракуздықтардың арасында болғандықтан, олар қалаға шабуыл жасауға батылы жетпеді».
Осы мәжілістен оралған ол туған еліне пайдасын тигізбек ниетпен А.Е.Алекторовтың жәрдемімен 1907 жылы Көкпекті 2-кластық орыс-қазақ училищесінің меңгерушісі болып тағайындалады, мбе Өскемен, Зайсан уездеріндегі қазақ мектептеріне басшылық жасау міндетін қоса атқарады.
Көкпектіде тұрып жатқан орыс мұжықтары мен татар көпестері және қала тоғышарлары қала маңайында қазақтардың жаз жайлауға шығатын жерлерін ешқандай ақы төлемей қалай болса, солай пайдаланып, қазақтарды басынып, астамшылық жасап, құқықсыз адам санатында қарады.
1907 жылы өткен мәжілісте де Отыншы тағы да сөйлеп, «бұратана халықтарды» оқыту туралы «Ережеге» сын айтып, қазақ мектептерінің жұмысын қадағалайтын инспекторлық орынға қазақ мұғалімдерін тағайындау, қазақ мұғалімдерінің құқын және діни сабақтарды беретін мұғалімдердің жалақыларын орыс мұғалімдерінің құқы мен жалақыларымен теңестіруді және басқа да өзекті мәселелерді ортаға салады.
Әлжанов семинарияда оқып жүрген кезден бастап, «Дала уалаяты» газеті және басқа да баспасөз беттерінде оқу-ағарту саласы бойынша, сайлау кезіндегі ру тартысы мен жікшілдіктің зияндылығы жөнінде, шаруашылықты өркендету, қазақтың әдет-ғұрып заңдары туралы көкейкесті мақалалар және ауыз әдебиеті үлгілерін жариялап отырды.
Отыншы Әлжанов (12 тамыз 1873 жылы Семей облысы, Зайсан уезі, Нарын болысы 6 ауылы - 21 тамыз 1918 жыл, Үржар ауданы, Науалы) - Алаш қозғалысының көрнекті өкілі, Алашорда үкіметінің мүшесі, Жетісудағы алаш қозғалысының басшы­ла­рының бірі, ағартушы-публицист, халық мұғалімі.
Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов — қазақстандық саясаткер, заңгер, экономист, Ұлттық Қауіпсіздік Комитетінің 13-басшысы , Қазақстан Үкіметінің басшысы , Қазақстан премьер-министрі , қаржыгер, заңгер, қытайтанушы, экономика ғылымдарының докторы.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 14 сәуірдегі "Алматы облысының әкімшілік орталығын көшіру туралы" 585 Жарлығына сәйкес 2001 жылдан бастап Талдықорған қаласы облыс орталығы болды.
Барханның биіктігі сол аймаққа белгілі, әрдайым өзгеріп тұратын климатқа, сондай-ақ жауын-шашын мөлшеріне, Іле өзеніндегі су деңгейіне және су астындағы таулардың ағып кетуіне байланысты.
Таулы бөлігінде: барыс, сілеусін, қоңыр аю, ақкіс, арқар, тау ешкі, марал, аққұлақ, бұлғын; құстардан: дуадақ, үйрек, қаз, қырғауыл, кекілік, аққу, тырна, тау құры, бұлбұл, ұлар, альпілік қарға т.б. мекендейді.
Алматы қаласынан 300 км жердегі жабайы табиғатты сүйетіндерге жер үстіндегі жұмақ ашылып – оң жағалаудағы Іле өзенімен Қапшағай суқоймасынан жоғары орналасқан "Алтын-Емел" ұлттық паркі.
Саябақтың аймағында ежелгі керуен жолдары өтіп, қазақ хандарының орындары, Бесшатыр моласы , ежелгі таулы суреттері, әуенді фонтаны, Қалқанның Үлкен және Кіші таулары, Қаратау және Ақтау тауларының айлы ландшафтары бар “Шолақ” тауы орналасқан.
Бұл бірінші көпсаналы және түрлі образдағы сәулет ескерткіштері: Іле қорғандары және сақтардың алтын бұйымдары, Ұлы Жібек жолындағы ортағасырлы қалалар және қола дәуіріндегі таулы таулы суреттері .
Кен байлықтарынан облыс қойнауында полиметалл , вольфрам , молибден кентасының едәуір қоры, фарфор тастары , барит, бентонит сазы , отқа төзімді балшық, кварц құмы, гипс, тас және қоңыр көмір , шымтезек, тұз кен орындары және минералды жерасты сулары бар.
Алматы облысы батысында Жамбыл, солтүстігінде Балқаш көлі арқылы Қарағанды, солтүстік-шығысында Жетісу облыстарымен, шығысында Қытай Халық Республикасымен, оңтүстігінде Қырғызстан Республикасымен шектеседі.
Қайыру тұтқаларын сақтағыш ретінде де қолдануға болатын: ол үшін тұтқаның басын арнайы кертпелерге түсірсе, бекітпе не алғы жағдайда, не артқы жағдайда бекітіліп, от ашу мүмкін болмай қалатын.
38 және 40 оқшашар тапаншаларының сырт көзге жақсы байқалатын бір ерекшелігі — ұңғысының төменгі жағында 251 сияқты жартылай шынжыр табанды бронетранспортердің үстінен от ашқанда тірек ретінде керек болатын алюминий немесе пластик тіректер.
Бірақ оқшашар тапаншалармен толығымен жабдықталған кеңес әскери бөлімдерінің ұрыс қабілеті өздеріне ұқсас неміс әскери бөлімдерінің ұрыс қабілетінен әлдеқайда жоғары екендігі анық болған соң, соғыстың соңына қарай немістің шабуыл бөлімшелері де оқшашар тапаншалармен жабдықтала бастады.
Ұңғының қорабы алғашқыда жонғыланған болаттан жасалатын, бірақ оған кететін уақыт көп болып, оны іске асыру қымбат операция болғандықтан, мүмкін болған кездерде жонғылаудың орнына қалыптау және электро-нүктелік дәнекерлеу қолданылып отырды.
Қазақтардың сүтті шайды осыншама ұнатуындағы басты себеп мал шаруашылық өңірлері немесе қақаған суық өңірлерде етті тағамдарды көп тұтынып, көкөніс түрі аз болғандықтан, сүтті шай тамақ сіңіретін ең маңызды сусынға айналғандығы.
Әрине кабапты басқа әр қандай еттен де даярлау мүмкін; Аңшылар да жабайы аңдардың қарнына ет толтырып, оны қоламтаға көміп, үстінен қызымды отындарды жағып кетіп әлден уақыттан соң, тіпті бірер күннен соң ашып жейтін салт бар.
Ал малшылар түзде мал баққанда, егер аң аулап қалса, бірнеше бұтақ кесіп алып қана, аң терісін сыпырып алып, содан соң етті жапырақтап турап, бұтаққа өткізіп отқа қақтап пісіретін де тәсіл бар.
Оны табаға салып қақтап пісіреді; Қамырды сүт немесе сумен илеп , нан ашыған соң оқтаумен жазып, ромбы пішінде кесіп, қызып тұрған мал майына немесе өсімдік майларына пісіріп алынған ұн тағамы — «бауырсақ» делінеді; Сосын санзы деген бар: Әр жылғы ораза айт, құрбан айт мерекелерінде, егін шаруашылық өңірлерінде немесе қала — қалашықтарда тұратын қазақ отбасыларының дастарқандарында табаққа қатпар — қатпар етіп дөңгеленте тізген майға піскен тағамдар тұрады.
Олар ұзақ уақыттық көшпелі мал шаруашылық тұрмысында сиыр, қой сүтінен сарымай, құрт, ірімшік, сүзбе, қатық қорықтық сынды алуан түрлі сүт өнімдерін алу шеберлігіне жетілген.
Януковичтің билігіне наразылық 2010-2013 жылдар аралығында көптеген наразылықтармен аяқталды, соның ішінде «Салық Майданы», «Украина Януковичке қарсы», Врадиевкадағы наразылықтар және т.б., ал 2013 жылы 21 қарашада Министрлер кабинеті келісімге қол қоюдан бас тартты.
Шығыс әріптестік саммиті кезінде жоспарланған Украинаның ЕО-мен бірігуі Еуромайдан және «Қадір төңкерісі» деп аталатын алдағы президент сайлауы қарсаңында ЕО жақтастары өткізген мыңдаған наразылық акцияларына әкелді.
Қақтығыстың дамуы 2014 жылғы 18-20 ақпанда шарықтау шегіне жетті, ол кезде Киев орталығында қауіпсіздік күштері мен наразылық білдірушілер арасындағы қақтығыс салдарынан жүзден астам адам қаза тауып, 1500-ден астам адам жараланды, жүздеген адам із-түзсіз жоғалды деп есептелді.
2014 жылдың 23 ақпанынан бастап Жоғарғы Рада Александр Турчиновты Украина президентінің міндетін уақытша, президент сайланғанға дейін атқаруға тағайындады (бір күн бұрын ол В.Рыбактың орнына Украина Жоғарғы Радасының Төрағасы болып сайланған болатын. ).
1950 жылдардың соңы мен 1970 жылдар аралығындағы Хрущевтік жылымық кезінде кеңестік қуғын-сүргіннің уақытша әлсіреуі нәтижесінде Украинада зиялылар арасында әдеби-көркемдік және қоғамдық-саяси қозғалыс қалыптасып, оны алпысыншы жылдар деп атады.
Алпысыншы жылдардың ең танымал өкілдерінің қатарында жазушылар Лина Костенко, Грихир Тютюнник, Василий Симоненко, Иван Драх, Василий Стус, әдебиеттанушылар Иван Свитличный, Иван Дзюба, суретшілер Алла Горска, Галина Севрук, кино суретшілері Юрий Илленко, Иван Мыколайлар болды.
Вячеслав Чорновиль, Валерий Марченко және т.б. Кеңес өкіметі тарапынан қысым мен қуғын-сүргін қайта басталғаннан кейін алпысыншы жылдардың бір бөлігі билікпен ішінара ымыраға келді, басқалары тоталитарлық режимге ашық қарсылық көрсету жолын таңдап, өкілдері Кеңес үкіметін ашық сынаған диссиденттік қозғалыстың бір бөлігі болды.
Украина КСР-дегі диссиденттік қозғалыстың маңызды оқиғасы 1976 жылы адам құқықтары жөніндегі украиндық Хельсинки тобының құрылуы болды, оның ең танымал негізін қалаушылардың арасында Николай Руденко мен Левко Лукьяненко болды.
Сонымен қатар, казактар ​​өз бетінше Молдоваға, Мәскеуге, Қырым хандығына, Болгарияның Қара теңіз жағалауына және Кіші Азияға тонау жорықтарына шықты, сонымен қатар, әсіресе 1618-1648 жылдардағы Отыз жылдық соғыс кезінде жалдамалы әрекеттермен белсенді түрде айналысты.
Украин тілінің білімде, ғылымда, бұқаралық ақпарат құралдарында, армия мен партияда қолданылу аясын кеңейте отырып, большевиктер украиндықтардың Кеңес үкіметіне деген дұшпандық дәрежесін төмендетуге тырысты.
Сталиндік қуғын-сүргіннің нәтижесінде, әсіресе Ұлы террор кезінде миллиондаған украиндықтар, соның ішінде мыңдаған украин мәдениеті мен ғылымының қайраткерлері саяси себептермен өлім жазасына кесілді немесе еңбекпен түзеу лагерлеріне жіберілді.
1930 жылдары Кеңес өкіметінің 200-ден астам украин жазушылары мен суретшілерін, негізінен 1920 және 1930 жылдардың басында белсенділігі шарықтау шегіне жеткен адамдарды жоюы украин мәдениетінің бұл ұрпағын «Атталған ренессанс» деп атады.
Қырым аннексияланғаннан кейін Владимир Путин бастаған Ресей басшылары Оңтүстік-Шығыс Украинаны Ресей территориясы деп жариялауға тырысып, 2014 жылдың сәуір айынан бастап бұл жерлерде Қырым сценарийін жүзеге асыруға тырысты.
Жауап алған аумақтарда ресейшіл лаңкестер Донецк және Луганск халық республикалары деп жариялады, мұның барлығын қаржыландырған және осында қару-жарақ, ПММ және жауынгерлерді жеткізуді ұйымдастырған Мәскеу толық бақылауда ұстады.
Алайда, Ресей Федерациясының қарулы күштерінің Иловайск маңында кенеттен тікелей басып кіруі Кремльге «ДХР» және «ЛПР» деп аталатындарды құтқарып, қақтығысты тоқтатуға мүмкіндік берді.
Іс жүзінде бұл тәуелділік Президенттің Жоғарғы Радамен келісе отырып, Премьер-Министрді тағайындауынан, оның өкілеттіктерін тоқтатуынан және оның отставкасы туралы шешім қабылдауынан тұрады.
Үкметтң Жоғарғы Кеңеске бақылауы мен есеп беру Парламенттң Үкмет ұсынған бюджетт бектунен, бюджеттң атқарылуы туралы шешмдерд қабылдауынан, Үкметтң с-шаралар бағдарламасын бектуден немесе қабылдамаудан, оның жұмысын бақылаудан тұрады.
Мемлекетті Литва князьдік әулеттері басқарғанымен, Литваның Ұлы Герцогтігіндегі қуатты орындарды көптеген орыс княздік отбасылары иеленді, олар литвалықтардан асып түсті, ал барлық деңгейдегі армияның үлкен бөлігін орыс солдаттары және командирлер.
Атап айтқанда, Грюнвальд шайқасында , поляк пен литва әскерлері бірігіп Тевтон орденін талқандаса, Львов маңындағы Романив қаласынан шыққан орыс рыцары Иванко Сушик ерліктері үшін патша Ягаилден атақ-даңқ пен жерлерді жеңіп алды.
21 сәуірде Виктор Янукович Ресей Федерациясының президенті Дмитрий Медведевпен Ресей Федерациясының Қара теңіз флотының Севастопольде болу мерзімін 2042 жылға дейін ұзарту туралы келісімге қол қойды.
қарапайымдылар, губкалардың 33 түрі, книдарлардың 40 түрі, желбезектердің 3 түрі, немертиндердің 33 түрі, бриозоидтардың 30-ға жуық түрі, форонидтердің 1 түрі, интраподтардың 2 түрі, жалпақ құрттардың 1300-ге жуық түрі, қарынаяқтардың 50-ге жуық түрі.
өрмекшітәрізділердің 3300-ге жуық түрі, қырықаяқтардың 140-қа жуық түрі, қарынаяқтардың 500-ден астам түрі, жәндіктердің 35 мыңнан астам түрі, эхинодермалардың 14 түрі, ланцеттердің 1 түрі, тонниктердің 9 түрі , дөңгелек ауыздылардың 2 түрі, Балықтың 250 түрі, қосмекенділердің 20-ға жуық түрі, бауырымен жорғалаушылардың 25-ке жуық түрі, құстардың 400-ден астам түрі және сүтқоректілердің 120-ға жуық түрі бар.
1990 жылы 16 шілдеде Украина КСР Жоғарғы Радасы КСРО мен Украина КСР үкіметтері арасындағы қарама-қайшылықтың басталғанын білдіретін Мемлекеттік егемендік туралы Декларацияны қабылдады.
Дәл осы күні Украина Жоғарғы Радасының төрағасы, идеология бөлімінің меңгерушісі, Украина Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің хатшысы Леонид Кравчук 1988-1990 жылдардағы бірінші президенттік сайлау өтіп, жеңіске жетті.
Императорлық кезеңдегі украин мәдениетінің ең танымал қайраткерлері арасында Григорий Квитка-Основяненко, Николай Костомаров, Пантелеймон Кулиш, Марко Вовчок, Иван Франко, Ольга Кобылянская, Михайло Коцюбинский, Леся Украинка, Василий Стефаник, т.б.
Украинада биоәртүрлілікті қорғаудың негізгі құжаты Украинаның Қызыл кітабы болып табылады, онда елдегі жануарлар мен өсімдіктер әлемінің сирек, осал және жойылып кету қаупі төнген түрлерінің тізімі, сондай-ақ осы түрлердің қазіргі жағдайы туралы жалпы ақпарат бар.
Украинаның Қызыл кітабын ғылыми қамтамасыз етуді Украина Ұлттық Ғылым академиясының Зоология институты мен Ботаника институтының негізінде құрылған Украинаның Қызыл кітабы жөніндегі Ұлттық комиссиясы жүзеге асырады.
Киев Русінің шекарасы солтүстікте Чудский көлі, Балтық теңізінің Финляндия шығанағы, Ладога және Онега көлдері аумақтарында жатыр; батыста — Днестр, Карпат, Батыс Буг, Ниман және Батыс Двина бастаулары аймағында; оңтүстігінде - Сула, Дон, Роси және Оңтүстік Буг; шығысында – Еділ және оның салалары Ока.
Бірақ 11-13 ғасырлардағы феодалдық бытыраңқылық процесі Ресейдің әлсіреуіне әкелді, Киевтен негізгі билік орталықтары солтүстік-шығысқа, Окаға, болашақта Мәскеу княздігі пайда болған Еділ княздігіне көшті және содан кейін Мәскеу патшалығы, сондай-ақ батысқа қарай Галич және Еділ қалаларына дейін.
Футурологтар климаттың өзгеруі мен экспорт құрылымы шаруалардың басымдықтарына әсер етеді деп есептейді: күздік бидай егіс көлемі азаяды, жүгері, соя және жоңышқа егістері ұлғаяды, бұршақ, құмай, рапс, зығыр және күріш дақылдары ұлғаяды.
«Сымыренко» агроөнеркәсіптік кооперативінің басшысы Алексей Симыренконың айтуынша, болашақта климаттық фактор топырақты өңдеудің ең аз әдістерін жаппай енгізуге түрткі болады: болашақта ауыл шаруашылығы өндірісін толық автоматтандыру сөзсіз.
Қырымда әп-сәтте мемлекеттік мекемелерді басып алуға итермелейтін «өзін-өзі қорғау бөлімшелері» (кейінірек белгілі болғандай, олар Ресейден әкелінген жалдамалылардан тұратын) және ресейлік әскери қызметшілермен құрылды.
14 ғасырда Гедиминовичтер әулетінен шыққан Литва княздары Алтын Орданың құлдырауының басталуын сәтті пайдаланып, 13 ғасырдың ортасында Батия шапқыншылығынан қираған орыс жерлерін жинап, қайта бөлуді бастады.
20 қарашада Ресейдегі большевиктер төңкерісінен кейін Орталық Рада Украинаның өкілді органы ретінде автономиялық Украина Халық Республикасының құрылғанын жариялады, ал 1918 жылы 22 қаңтарда Украина- Большевиктер соғысы, ол өзінің тәуелсіздігін жариялады.
1919-1920 жылдары Украина республикашылары, большевиктер, Ұлыбритания, Франция және Польшаның қолдауымен орыс ұлтшылдары, Нестор Махн бастаған украин анархистері, украин партизандары Украинаны бақылау үшін күресті.
Темір жол көлігімен тасымалданған жүк көлемі 1994 жылмен салыстырғанда 1995 жылы 7,4%-ға төмендегенімен, Украина темір жол көлігімен жолаушылар тасымалы бойынша әлемдегі ең жоғары елдердің бірі болып қала береді.
Қазіргі уақытта мемлекет жолаушыларды теміржол көлігімен қамтамасыз етуде монополияға ие және халықаралық бағытта басқа шетелдік компаниялармен жұмыс істейтін пойыздарды қоспағанда, барлық пойыздар «Укрзализниця» компаниясына тиесілі.
14-17 ғасырлардағы литва және поляк шежірелерінде және ресми құжаттарында Ресейдің Галичина, Волыния, Киев облысы, Подиллия, Братслав өлкесіндегі жерлері кең мағынада «Украина» деп аталды, ал орта Днепр өлкесінің территориясы тар мағына.
Құрлықтың ішкергі бөлігіне қарай орналасқан солтүстік-шығыс аудандарда қаңтардың орташа температурасы -7С шамасында болса, солтүстігі таулармен қоршалған Қырымның оңтүстігінде бұл көрсеткіш +5С-қа жетеді.
1648-1657 жылдары казактар ​​Гетман Богдан Хмельницкийдің басшылығымен Польша-Литва достастығында үлкен көтеріліске көтерілді, оның нәтижесі Днепр аймағында өзін-өзі басқаратын Украина мемлекеті - Запорожье армиясы, немесе гетмандық.
1654 жылы поляктармен соғысты жалғастыру үшін казак Украинасы Мәскеу патшасының протекторатын қабылдады, ал 1656 жылы мәскеуліктер жеке бітімге қол қоюына байланысты Швеция және Трансильваниямен одақ құрады.
Ол в несколько кезеңдер өтті және нескольких бағытта: батысшылда (Төменгі Побужье және төменгі приднепровье, батысшыл және юго-западный Крым) және шығыста (керченского бұғаздың оба жағасы, Кавказа және Приазовья жағасы).
Денсаулық сақтау министрлігі күн сайын індеттің таралуы туралы жаңа ақпаратты жариялайды (Ресейдің Украинаға қарсы соғысы фонында, 2022 жылдың 24 ақпанынан бастап статистика жүргізілмейді).
19 ғасырдың екінші жартысы мен 20 ғасырдың басында орыс интеллигенциясының ұлттық қозғалысының ықпалымен «Украина» атауы орыс этникалық территориясының мағынасына ие болды, ал «русиндер» этнонимінің өзі «Украиндар» этнонимімен ауыстырылды.
1994 жылы қазанда ел президенті Леонид Кучма экономикалық қайта құрулар бағдарламасын ұсынды: бағаны төмендету, бюджет тапшылығын шектеу, еркін ішкі және сыртқы сауданы енгізу, қатаң ақша-несие саясатын жүргізу, ірі кәсіпорындарды жаппай жекешелендіру, жер реформасы.
Бағдарлама Батыста оң бағаланды: оны жүзеге асыруға АҚШ пен Еуропа Одағы айтарлықтай қаржылық көмек көрсетті, тікелей шетелдік инвестициялар 1994 жылғы 484 миллион доллардан 1999 жылы 3,122 миллион долларға дейін өсті.
2022 жылдың 28 ақпанында Еурокомиссия президенті Урсула фон дер Лейен Украинаның Еуропалық Одаққа тиесілі екенін және блок Украинаның қосылуын қалайтынын, бірақ бұл уақытты қажет ететінін айтты.
2022 жылдың 1 наурызында Еуропарламент Украинаны мүшелікке ресми кандидат етуді ұсынды, ал 2022 жылғы 10 наурызда Еуропалық Одақ Кеңесі Еуропалық комиссиядан өтініш бойынша қорытынды беруді сұрады.
Қазіргі уақытта Донецк, Львов және Киевте үш ірі жаңа әуежай терминалы салынып жатыр, Харьковте жаңа әуежай ашылды, Киевте Борисполь халықаралық әуежайының терминалы жұмыс істей бастады — екі жаңа халықаралық терминалдың біріншісі.
Украинаның табиғи-қорық қорының табиғи объектілері биосфералық қорықтарға, қорықтарға, ұлттық табиғи парктерге, аймақтық ландшафттық парктерге, әртүрлі типтегі қорықтарға, табиғи ескерткіштер мен қорғалатын учаскелерге бөлінеді.
Жер қыртысының қалыптасуына тән барлық процестердің көрінісі нәтижесінде қалыптасқан әртүрлі жастағы құрылымдық элементтердің қосындысы еліміздің жер қыртысын құрайтын пайдалы қазбалардың кең спектрін тудырды.
Украинаның табиғи-қорық қорына ерекше экологиялық, ғылыми, эстетикалық, рекреациялық және басқа да құндылығы бар және ландшафттардың табиғи әртүрлілігін, жануарлар мен өсімдіктер әлемінің генофондын сақтау, табиғатты сақтау мақсатында бөлінген аумақтар немесе акваториялар кіреді.
Бұл шарт бойынша жаңа Одақтың барлық ұлттық республикалары тең болды, бірақ 1936 жылы КСРО Конституциясы қабылданғаннан кейін орталықтандырылған басқару жүйесі таңдалып, ұлттық мемлекеттер Ресей құрамындағы автономияларға айналды.
1245 жылы оның ұлы және мұрагері Данило татар-моңғол шапқыншылығы кезінде оның Алтын Ордаға тәуелділігін мойындады, бірақ тәуелсіздік үшін күресте католиктік Еуропаның көмегіне үміттеніп, Польша, Венгрия, Мазовия және Тевтон ордені, ал 1253 жылы ол автократтың белгісін - Рим Папасы Иннокентий -тен Ресей королінің тәжін қабылдады.
Украина Конституциясының 102-бабына сәйкес, Украина президенті мемлекет басшысы, мемлекеттік егемендіктің, Украинаның аумақтық тұтастығының, Украина Конституциясы сақталуының, адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының кепілі болып табылады.
Украинада саяси идеологияны ұлтшылдық (Украина ұлтшылдарының конгресі, ВО «Свобода», Украина Ұлттық жиналысы; Украина ұлттық консервативтік партиясы және т.б.), социалистік (Украина Социалистік партиясы, Украинаның прогрессивті социалистік партиясы), экологиялық және басқа ағымдар.
Украинаның сейсмикалық күші планетаның қуатты Жерорта теңізі-Альпі-Трансазиялық сейсмогендік белдеуіне жақын орналасқан және екі негізгі сейсмикалық аймақ: Карпат және Қырым-Қара теңіздері ерекшеленетін батыс, оңтүстік-батыс және оңтүстік аймақтарда көрінеді.
Кейін гуннов басқынының гегемония над Украинаның қазіргі аумағымен соңында ғасырдың антов және сәйкесінше пеньковской және пражско-корчацкой археологиялық дақылдармен ұсын- склавинов славянским бауларына деген ауысқан.
Қазіргі украиндық партиялар жан-жақты ұлттық идеяның экспонентіне ие емес, ал өркениеттік және геостратегиялық бағдарлар экономикалық және әлеуметтік-саяси бағдарламаларға қарағанда маңызды рөл атқарады, бұл ресейшіл және батысшыл партиялардың пайда болуына әкелді.
Украина аумағы нақты анықталған биоклиматтық және ландшафттық ендік белдеуі бар Шығыс Еуропа физиографиялық елдің оңтүстік-батыс бөлігін, Карпат және Қырым таулы физиологиялық елдерінің бөліктерін алып жатыр.
2022 жылғы 14 сәуірде Украина Жоғарғы Радасы Ресей Федерациясының 2022 жылғы 24 ақпанда басталған Украинаға қарсы қарулы агрессиясының соңғы кезеңінде Ресей Федерациясының жасаған әрекеттерін украин халқының геноциді деп таныды.
2021 жылғы маусымда Брюссельде өткен саммитте НАТО жетекшілері 2008 жылғы Бухарест саммитінде қабылданған шешімді Украинаның процестің ажырамас бөлігі және Украинаның өз болашағын анықтау құқығы ретінде Мүшелік әрекет жоспары бар альянсқа мүше болуы туралы шешімді қайталады.
Украинаның омыртқалы жануарларының ішінде бар болғаны 12 эндемик түрі бар, атап айтқанда, Қара теңіз және Подил далаларында кең таралған құмды шұңқыр мен Подльский жылқысы, сонымен қатар Қырым тауларында таралған Линдгольм кесірткесі.
2018 жылдың 25 қарашасында Керчь бұғазында оқиға болды, ол кезде Ресей Федералдық қауіпсіздік қызметінің жағалау күзеті Украина Әскери-теңіз күштерінің Қара теңізден теңізге өтуге әрекеттенген үш кемесін оқ жаудырып, басып алды.
Украина азаматтары 2017 жылғы 11 маусымда кез келген 180 күндік мерзімде Шенген аймағына 90 күнге дейін визасыз саяхат алды және Қауымдастық туралы келісім 2017 жылғы 1 қыркүйекте ресми түрде күшіне енді.
Украинаның табиғи жағдайларының әртүрлілігі, оның екі теңізі бар бірнеше табиғи аймақтарда орналасуы, ең алдымен Қырым таулары мен Карпат тауларында эндемиктердің айтарлықтай саны бар жеткілікті бай және біркелкі емес таралған биоәртүрлілікке әкеледі.
1659 жылы Мехмед Герай Конотоп шайқасында Гетман Иван Выховскийді қолдады, 40 мың қырым татарының салт аттылары 20 мың казакпен және 4 мың поляк жалдамалыларымен бірге Алексей Трубецкий бастаған 100 мың мәскеулікті шешуші жеңіске жетті.