polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Вена конгресі барлық үш бөлікте поляк жерлеріне автономия берілгенін жариялады, бірақ іс жүзінде бұл Ресейде ғана жүзеге асырылды, мұнда негізінен либералдық ұмтылыстарымен танымал император Александр -нің бастамасымен конституциялық Корольдік құрылды.
1921 жылы Заң шығарушы Сейм конституцияны қабылдады, оған сәйкес Сенат пен Депутаттар Палатасынан тұратын Сейм жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы 21 жастан асқан азаматтармен ешбір айырмашылықсыз сайланады.
жынысы, діні және ұлты бойынша заң шығарушы орган, мемлекет басшысы – Сейм сайлайтын және өкілді функцияларды жүзеге асыратын Президент, атқарушы орган – Президент тағайындайтын және Сейм алдында жауапты министрлер кеңесі болды.
Екінші жағынан, орыс губернаторларының ықпалынан шошынған казак старшиналарының бір бөлігі Мәскеуден шегініп, Достастықпен қарым-қатынасты қалпына келтіруге тырысты, соның арқасында поляктар Беларусь пен оң жағалаудағы Украинаны қайтарды.
Қорғаушылар үшін ұрыс қимылдары сәтсіз аяқталды, 16 қыркүйекте немістер Осовец - Белосток - Бельск - Каменец-Литовск - Влодава - Владимир-Волынский - Замосц - Львов - Самбир сызығына жетіп, Кеңес Одағына 150-200 км қашықтыққа жақындады.
1897 жылы Ұлттық лиганың негізінде Польшаның ұлттық-демократиялық партиясы құрылды, оның стратегиялық мақсаты Польшаның тәуелсіздігін қалпына келтіру болғанымен, ең алдымен орыстандыру заңдарына қарсы және Польша автономиясын қалпына келтіру үшін күресті.
1922 жылы Жоғарғы Силезияда өткен референдумда тұрғындардың бір бөлігі Польшаға қосылу үшін, ал бір бөлігі Германияда тұруды жөн көргеннен кейін, Ұлттар Лигасы бұл аймақты бөліктерге бөлуді орынды деп санады.
«Аумақтық және саяси қайта құру» жағдайында Шығыс Еуропадағы өзара мүдделер салаларын шектеу туралы келісімге құпия қосымша хаттамаға сәйкес, бұл салаға Шығыс Польша, Эстония, Латвия, Финляндия және Бессарабия қосылуы қарастырылды.
1934 жылы Береза ​​Картузскаяда билеуші ​​режимнің қарсыластары үшін лагерь құрылды, оппозиционерлердің Брест соты өтті, Үлкен Польша лагері, сондай-ақ Ұлттық радикал лагері заңсыз деп танылды, баспасөз және жиналыс бостандығына шектеу қойылды.
Интервенцияны ақтау үшін олар конфедерация актісін жасады, іс жүзінде Санкт-Петербургте, бірақ жалған түрде Тарговицаны - конфедерациялардың бірінің меншігі деп атады, нәтижесінде конфедерация Тарговицкая деп аталды.
1918 жылы 6 қазанда Польшаның Регенттік кеңесі тәуелсіз поляк мемлекетінің құрылғанын жариялады, Польша Республикасының Уақытша халықтық үкіметі құрылды, ал 14 қарашада Германия мен Германияның бағынуынан кейін Аустрия-Мажарстан ыдырағаннан кейін ол елдегі толық билікті Йозеф Пилсудскиге берді.
1861 жылы Львовта поляктар басым болған провинцияның жергілікті өмірінің мәселелерін шешу үшін Галисия Сеймі құрылды; мектептер, мекемелер мен соттар поляк тілін пайдаланды; ал Ягеллондық және Львов университеттері бүкіл поляк мәдени орталықтарына айналды.
Қызыл Армияның шабуылы 1945 жылы 12 қаңтарда қайта жалғасты; 17 қаңтарда Варшаваны поляк армиясының 1-ші армиясы басып алды, ақпан айының басында Польшаның барлығы дерлік неміс әскерлерінен азат етілді.
Осы уақытта Галисия аумағында поляк құрамалары мен басқа жаңадан құрылған мемлекет - Батыс Украина Халық Республикасының күштері арасында поляк-украин соғысы болды, нәтижесінде 1 қарашадан бастап кең ауқымды соғыс қимылдары болды.
1939 жылы 21 наурызда Германия Польшадан еркін қала Данцигті оған беруді, антикоминтерндік пактіге қосылуды және ол үшін «Польша дәлізін» ашуды талап етті (Польшаның Балтық теңізіне шығуын қамтамасыз ету үшін Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған) .
1914 жылы 14 тамызда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Николай соғыста жеңіске жеткеннен кейін Польша Корольдігін Германия мен Аустрия-Мажарстанда алынатын поляк жерлерімен Ресей империясының құрамындағы автономиялық мемлекетке біріктіруге уәде берді.
1919 жылы Версаль бейбітшілік келісімі Германияның Позен провинциясының көп бөлігін, сондай-ақ Померанияның бір бөлігін Польшаға берді, бұл елге Балтық теңізіне шығуға мүмкіндік берді ; Данциг «еркін қала» мәртебесін алды.
1772 жылы Достастықтың Пруссия, Аустрия және Ресей арасында бірінші бөлінуі болды, оған сәйкес Галисия Аустрияға, Батыс Пруссия Пруссияға, ал Беларусьтің шығыс бөлігі Ресейге кетті.
Ресейдегі Ақпан төңкерісінен кейін 1917 жылы 16 наурызда Ресейдің Уақытша үкіметі «еркін әскери одақ» жасасқан жағдайда негізінен поляктар мекендеген барлық жерлерде поляк мемлекетін құруға үлес қосатынын жариялады.
1935 жылы сәуірде Пилсудскийдің өлімінен аз уақыт бұрын Польшада жаңа Конституция қабылданды, оған Санацияның негізгі принциптері: президенттік басқару жүйесі бар күшті орталықтандырылған мемлекет кірді.
Сыңардүрбімен қарағанда Ай бетінен тау сілемдері, жарықтар, арналар, шыңдар, аңғарлар мен киіз үй пішінді объектілер, “кратер”, “цирк” деп аталатын сақина тәрізді таулар, ұзыннан ұзақ созылып жатқан жоталар мен тау тізбектері байқалады.
Олар Ай үстінен Жермен телевизиялық байланыс жасап, қайтыс болған бес ғарышкердің (Юрий Гагарин, Владимир Комаров, Вирджил Гриссом, Эдвард Уайт, Роджер Чаффи) бейнесі бедерленген медальдарды қалдырды.
«Аполлон-12» ғарыш кемесі астронавтары алдарына қойылған мақсат – Айды зерттеу, Ай бетіне изотопты генератордан ток алатын ғылми құралдарды орнату, Жерге Ай жыныстарының үлгілері мен сонда 1967 жылғы 20 сәуірден жатқан «Сервейер-3» автоматты ғарыш аппаратының кейбір бөлшектерін Жерге алып келу болды.
Қонатын орын сайлау мақсатында Ай беті жақыннан суретке түсірілді, телевизиялық репортаж жүргізіліп, Айдың жасанды серігі орбитасынан Жерге қарай ұшатын жолға қайта түсу, Жер – Ай жолында ұшу, екінші ғарыштық жылдамдықта атмосфераға ену жұмыстары атқарылды.
Күн тұтылу тек жаңа Ай, ал Ай тұтылу тек толған ай кезінде (бірақ олардың әрқайсысында емес, тек Күн мен Айдың аспан сферасындағы көрінерлік жолы қиылысатын Ай орбитасының түйіндеріне Күн мен Ай айтарлықтай жақын келгенде) ғана болады.
Қонуға жақын қалғанда Армстронг кабинаның көлемдері 3 м-ге дейін жететін тастарға толы қазаншұңқырға тап келгенін дер кезінде байқап қалады, автоматты режимді өзгертеді де басқаруды өз қолына алып, Ай кабинасын қазаншұңқырдан 330 м шалғайға апарып қондырды.
Мысалы, Күннің тұтылуы оны Ай тасалағанда, Айдың тұтылуы оған Жердің көлеңкесі түскенде, планета серіктерінің Тұтылуы олар планета көлеңкесіне енгенде, ал қосжұлдыз жүйесіндегі тұтылу олардың бір-бірін тасалаған кезінде болады.
Кең даласында алаңсыз өмір сүріп, мал бағып жатқан бейқам халқын: «Көзіңді аш, оян, қазақ, көтер басты, Өткізбей қараңғыда бекер жасты» деп жырымен жұлқылап оятып, оларды білімге, ел үшін пайдалы іс әрекетке шақырады.
Бүкіл халықтың еркіндікке жетуінің басты шарты түнек болып торлаған қараңғылық ұйқысынан ояну, дүр сілкініп, надандықтан арылу деп білген ол: «Оян, қазақ!» деп ұрандаудан танған жоқ.
Сондықтан да оның үні қалың ұйқыдағы қазағын құлағының түбінен «маса» болып, маза бермей ызыңдап оятуды мұрат тұтқан өзінен он екі жас үлкен рухани ағасы Ахмет Байтұрсынұлының үнімен қатар естіліп, қазақ даласын қатар шарлады.
Сол егіз үн тарих мінбесінен қатар көрінген екі алыптың қашан соңғы демдері таусылғанша, тағдыр талқысымен екеуі екі жақта жүрсе де, қуғынға түсіп, қамауға алынса да үзілмей, қатар естіліп тұрды.
Пенделік бар қазақтан бастап, халқының бақыты үшін күрескен есіл ерлерді өз халқының жауы атандырып, кешегі күні Қызылдың қызылкөз жендеттері екеуін еріксіз айырып, екі жерде атып өлтіріп, атын өшіреміз дегенде де халқы олардың асыл есімдерін есінен шығарған жоқ, аялап жүрегінде сақтады, ардақ тұтты.
Атап айтқанда, "Қазақ халқының бұрынғы һәм бүгінгі халі", "Таршылық халіміз хақында аз мінәжат", "Сайлаулар хақында", "Жастарға", “Қазақтың ру басшыларына", "Атқамінер сұмдарға", тәрізді өлеңдерінде қазақ қоғамының сипаты, ондағы адамдар психологиясы, соларды көрген ақынның өкінішті күйі анық бейнеленген. Ақынның сол тақырыптағы шығармаларының б — "Шағым" өлеңі.
Бұл мектеп Міржақыптың білімін толықтырумен қатар, азамат ретінде қалыптасуына да аса зор ықпал жасайды, Мұқан мұғалім ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсарин іргетасын қалаған оқу орнының, дәлірек айтқанда, Торғай қаласындағы уездік орыс-қазақ мектебінің түлегі болатын.
1907 жылы Петербургте шыққан "Серке" газетіне “Жастарға" деген өлеңін, бүркеншік атпен "Біздің мақсатымыз" деген мақала жариялайды. Мақалада Міржақып қазақ халқының басындағы қиын жағдайдың анық себептерін саралап, отарлық саясатты әшкерелейді. Патша өкіметі мақала авторын тұтқындамақ болғанмен, бүркеншік аттың иесін таба алмайды. 1909 жылы Петербургте М. Дулатұлының "Оян, қазақ!" атты өлеңдер жинағы жарық көреді.
Ауылда туып, ауылда өскен, ауылда оқып, ауылда қызмет етіп, «ауыл мұғалімі» атанған зерделі жас ауыл тұрғындарының ауыр тұрмысын, теңдігі жоқ аянышты хәлін көріп, түңіле түршігіп, тебірене толқиды.
Ақын бірде халықтың тағдырын, бүгінгісі мен келешегін толғаса, бірде жастарды оқу-білімге шақырған насихат айтады немесе күнделікті өмірдегі құбылыстарға қатысты адамгершілік мәселесін қозғайды, ал енді бірде патша өкіметінің озбыр саясатын, ел билеушілердің әділетсіздігін сынайды.
Міржақып Дулатұлы (25 қараша 1885 жыл, Торғай облысы , Ресей Империясы – 5 қазан 1935 жыл, Соловки лагері, Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы) — қазақтың аса көрнекті ағартушысы, қоғам қайраткері, ақын, жазушы, жалынды көсемсөз шебері, либералды-демократияшыл зиялылардың бірі.
Өзінің алғашқы өлеңдерінен бастап туған халқының тағдырындағы қиындықтар мен ауыртпалықтардың сырына үңіліп, оның әлеуметтік тамырын әшкерелеуді мақсат еткен ақын Міржақып "Оян, қазақ!" атты тұңғыш өлеңдер жинағьн мынандай өлең жолдарымен бастайды:
Өз бетінше талпынып, білім жинап, орыс тілін жетік меңгерген Міржақып орыстың озық ойлы азаматтарының еңбектерімен танысуы арқасында замана тозаңын суырып, дүниені дүр сілкіндірер дауылды күндердің тақап келе жатқанын өзгелерден бұрын сезеді.
Талай ғасырлық көшпелі тұрмыс тәжірибесінен туған қазақтың киіз үйі – күннің аптабы мен түннің дым-сызынан, жауын-шашын мен аңызақтан, бораннан сақтануға ыңғайлы, әрі ауалы, әрі жарық болудың үстіне көші-қонға қоайлы, оны жарты сағат ішінде жығып-артуға да, жарты сағат ішінде көліктен түсіріп, тігіп алуға да болады.
Киіз үй формасының дөңгелек түрде алынуы, барлық бөлшектерінің бір-бірімен айналмалы, қозғалмалы етіп жалғастырылуы киіз үйді жел екпініне, жер сілкінісіне төзімді етеді жҽне киіз үйдің бұндай қасиеттері кездейсоқ құйын соғып, не қатты дауылға шыдамай құлаған жағдайда үйлерді аз ғана шығынмен қайта тұрғызуға мүмкіндік береді.
Батысында Моңғол Алтай тауының сілемдерімен ҚХР-ның ШҰАР-мен 450 км, солтүстігінде Сийлхэм жотасымен РФ-ның Алтай Республикасымен 225 км, шығысында Увс аймағымен 165 км, оңтүстік шығысында Ховда аймағымен 450 км шектесіп орналасқан.
Жыл сайын ішкі және сыртқы рынокқа 200 мың тонна ет, 900 тоннаға дейін қой жүнін, 300 мың данаға дейін әр түрлі малдың терісін өткізетін мал шаруашылығы аймақ халқының сұранысын қанағаттандыра алады.
Моңғол телеарналарымен қатар Қазақстан үкіметінің қолдауымен қазіргі таңда аймақ халқы Қазақстан, "Хабар", «Астана», КТК, Жетінші арна Балапан «Мәдениет» «Жетісу» , Асыл арна және 31-арна арналарын көруде.
Өлгей қаласында 12 жылдық бес орта мектеп, Дарын, Билгэ Тегін орта мектебі, Бастама мектебі, Зайд мектебі, Моңғол -Түрік біріккен лицейі, Қобда университетінің филиалы және Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан Мемлекетік Университетінің филиалы жұмыстауда.
Уәделі кезде хабар болмаған соң, алаңдаған Айша бибі күйеу жігіт еліне барып, бір хабарын білейін, аман болса алдыңызға келіп ақ батаңызды алып қосылармыз деп, әкесінен рұқсат сұрайды.
Айша бибі Қараханидтер әулетінің негізін қалаушы Қараханның қалыңдығы, қазіргі Тараз қаласының жанындағы, сонау скифтер заманынан бастап ақ қазақтың қол өнеріне енген, содан бері қолданылып келе жатқан ою өрнек , әшекей түрлерінің бәрін қамтитын күрделі архитектуралық әсем ескерткіштің иесі.
«Жалаңаш халықты тонды, аз халықты көп қылу» құны неге түскені Күлтегін үлкен жазуында былай баяндалған: «Әкеміз, ағамыз құраған халықтың атақ-даңқы жоқ болмасын деп, түркі халқы үшін түн ұйықтамадым, күндіз отырмадым. Інім Күлтегінмен, екі уәзіріммен өліп-тіріліп құрадым. Мен өзім қаған болғанда жер-жерге тарап кеткен халық өліп жітіп, жаяу жалаңаш қайта келді. Ең бірінші болып телес тайпасы оралды. Түргештер, қырғыздар бөрілі байрақ астына жинала бастады. Бұлардың бірқатарын ақыл-айламен, бірқатарын әскери күшпен қаратуға тура келді. Терістікте оғыз халқына қарсы, ілгері қатаң, татабы халықтарына қарсы, бергері табғашқа қарсы үлкен әскермен он екі рет соғыстым», - дейді Білге қаған .
Л.Н.Гумилев: «Жеңіске тек сыртқы ғана емес, ішкі жауларын жеңумен де келді. Елде тыныштық орнады. 716 ж. Жеңіскер түркілердің жағдайлары соншалықты мәз болмады. Білге қаған: «Мен бай халыққа хан болып отырмадым. Ішерге тамағы, киерге киімі жоқ, аянышты, төмен халыққа хан болып отырдым», - дей келе, халықпен қатынасу әдісін өзгерткендігін айтады.
«Сонша құрап, біріккен халықтарды от пен су етпедім, олармен тіл табысуға ұмтылдым. Адал халқы мен адал қоғамы бар жерде мен жақсылық жасадым. Әлемнің төрт бұрышындағы халықты бейбітшілікке шақырдым, жауластырмадым, олардың бәрі маған бағынды». Оның еңбегі құрудың аз-ақ алдында қалған халқын тірілтті, киіндірді, ештеңесі жоқ халықты байытты, аз халықты көбейтті деп бағаланады, - деп жазған.
Әуезов атындағы Мемлекеттік драма театрының сахнасында қазақ драматургиясының Ақан сері, Қобыланды, Қодар, Керім , Алдар Көсе, Исатай бейнелерін, әлем драматургиясынан Кассио және Отелло , Уәлиханұлы және Тихон , Сатин , Шадрин , Кидд , Бетт , Хлестаков , Кривенко , Гельпак бейнелерін сомдады.
Айманов режиссер ретінде «Біздің сүйікті дәрігер», «Атамекен», «Алдар көсе», «Атаманның ақыры» және басқа фильмдерді түсіріп, Н. Ф. Погодиннің «Мылтықты адам», «Таланттар мен табынушылар», М. Әуезовтың «Абай» спектакльдерін театр сахнасына шығарды.
Айманов актер ретінде алдымен кейіпкерінің жан дүниесін ашуға және соған лайықты ұтымды әрекет қимылдар жасау шеберлігімен ерекшеленсе, режиссер ретінде шығармаға көркемдік идеялық мазмұнын дарытуға, ұлттық ерекшеліктердің бояуын қанық етуге, заман мен қоғам туралы философиялық ой толғам жасауға айрықша мән бере білетін дарынды суреткер.
Оның «Махаббат туралы аңыз» , «Дала қызы» , «Біздің сүйікті дәрігер» , «Алдар Көсе» , «Туған жер» , «Атаманның ақыры» фильмдері қазақ кино өнеріне көркемдік төлтумалық дарытқан өміршең туындылар.
Ми мен жүйке жүйесінің әрекеті арасындағы қатынас кең тарады, бұл бір жағынан Чарльз Шеррингтон және Дональд Хебб сияқты адамдардың зерттеулері, екінші жағынан ми зақымдалуы туралы зерттуелерге байланысты.
Басқа ғылымдармен үлкейіп келе жатқан қарым қатынаспен бірге ақыл-ойды түсіну және шығындарды өнімді түрде пайдалану үшін әртүрлі салаларды бір шатыр астына бекіткен ғылым — когнитивттік ғылым жаратылды.
Психология — адамның дара тұлғалық психикасын, өзінің саналуан сезім, аффективтік, интеллектуалды, басқа да туа біткен функцияларымен бірге сыртқы ортамен өзара әрекетін зерттейтін ғылым, кей-кезде адам мінез-құлығын зерттеу деп те анықталады.
Гуманисттік әдістеменің тамырлары экзистенциалісттік және феноменологиялық пәлсапада табылады, және де гуманисттік психологтар ғылыми әдістемені мүлдем қабылдамай, адам тәжірибесін өлшемдерге көшіру оны барлық мәні мен маңыздылығынан айырады деп тұжырымдайды.
Ақыр соңында психология мен философия арасында көп уақыт бойы қарым—қатынас өте жақын болды, ажыратылмас десе де болар, себебі бұрын психология пәлсапаның бір бөлімі болған, ал пәлсапафизиканың ескі мағынасында (ағлақ, сана, іс әрекет, т.б. қалыптасқан пәлсапа тақырыптары психологияда кездеседі) бір бөлімі екендігін де ұмытпау қажет.
Өзінің "жан" мен "тану" деп көне грек тілінен аударылған түбірлеріне қарамастан, психология ғылымы өзінің діни мәнінде адам жанының зерттеуі болып тек одан көп уақыт өткеннен кейін, христиандық заманда танылды.
Психология медицинаның тарауы ретінде танылуы Томас Уиллистің ми функцияларының мәніндегі "Жан Доктринасы" мен анатомиялық трактаты "Хайуан Жандар Жайлы Екі Пікірлесу" атты еңбектерінде көрінеді.
Бұл күрделі дауға шешім табатындай пікірлер қалыптасқан әдет-ғұрып бойынша бірнешеу, атап айтсақ, психологияның зерттеу объекті — мінез-құлық пен оның қалыптасуы; ойлау үдірістері; эмоциялар мен пейіл; тұлға; адамдар арасындағы қарым-қатынастар, т.б.
Бұл ақыл-ойды ғылыми түрде зерттеумен, ішкі ақыл-ой ақуалдырының бар болуы туралы сеніммен серіктесіп, когнитивизмнің дамуы мен оның ақыл-ой модельдерінің доминанттысының болуына әкелді.
Бұл өріске өздерінің үлестерін қосқан, тәжірибелік түрде еске салу, есте сақтау, еске түсіру функцияларын Берлин Университетінде зерттеген Херманн Эбингауспен бірге қазір классикалық шарттастық болып танылған тәлім тану процесін зерттеген орыс физиологы Иван Павловты атап айту керек.
Психологияның әртүрлі тараулары қолданған әдіс , немесе адамның әрекеті (жұмыс, еске салу, есте сақтау, еске түсіру, сезу, тәлім тану, т.б), немесе зерттеу бағыты (бала дамуы мен руханияты, Келбет руханияты, жануар жан дүниесі) арқылы ажыратылады.
Бұл мектептің негізін қалаған кей теоретиктер — адам мұқтаждылығының иерархиясын шығарған Эбрахем Маслоу, клиент айналысында орнаған терапияның жасаушысы Карл Роджерс және Гештальт терапиясын тудыру мен дамуына ат салысқан Фриц Перлс.
Сахнада музыканттар көптеген материалдарды ойнау керек болды, сондықтан, рок-н-роллдан басқа блюз, ритм-энд-блюз, халық әндерін, ескі эстрадалық және джаз номерлерін рок-н-роллға ыңғайлап ойнады.
Куорримен әр түрлі кештерде, тойларда ойнағанмен нағыз концерттер мен жазуларға мүмкіндік болмайды (дегенмен, 1958 жылы олар қызық үшін өз ақшаларына күйтабаққа екі ән жазып қарайды); бірнеше рет топ тарайды.
1960 жылдың жазында Гамбург қаласында ойнауға шақырылды, ол жердегі клубтардың иелері шын ағылшынның рок-н-ролл ансамбльдарына қызығушылық тудыратын; Гамбургте бұрында да Ливерпуль қаласының топтарының ойнауының септігі тиді.
1936 жылы - Институтты ойдағыдай бітіріп, тау-кен инженері мамандығын алған Д. Қонаев 1937-1939 жылдары Балқаш мыс қорыту комбинатының Қоңырат руднигіне жұмысқа орналасып, онда бұрғылау станогінің машинисі, цех бастығы, рудниктің бас инженері және оның директоры болдыі.
1939 жылы - Екінші дүниежүзілік соғысының қиын күндерінде тылдағы жұмысты ұйымдастыруда іскерлігімен көзге түсіп, “Алтайполиметалл” комбинаты бас инженерінің орынбасары, Риддер руднигінің және КСРО қорғасын-мырыш өнеркәсібінің ең ірі кәсіпорындарының бірі – Лениногор кен басқармасының директоры қызметтерін атқарды.
1987 жылы – маусымдағы пленумда Д.А.Қонаев «Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің Бірінші хатшысы болғанда республика партия ұйымын басқарудағы жіберген қателіктері үшін» деген сылтаумен КОКП мүшелігінен босатылды.
Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың бастамасы бойынша қазақ жерінің сол кездегі астанасы Алматы қаласында Үкімет үйі, Қазақстан Компартиясының Орталық Комитетінің ғимараты, Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым Академиясының ғимараты тұрғызылды.
Өскемен қорғасын-мырыш және титан-магний комбинаттары, Соколов-Сарыбай мен Лисаков кен-байыту комбинаттары, Жезқазған мен Балқаш таукен-металлургия комбинаттары, Ермаков пен Ақтөбе ферроқорытпа зауыттары іске қосылып, Ақтөбе қаласындағы шығарылған хром кенінің көлемі артты.
Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев Республика партия ұйымын басқарған ширек ғасырға жуық ішінде өзінің үлкен мәдениеттілігімен, иманжүзді ізеттілігімен, танылып, халық дәстүрін жақсы білетін, тағылымы терең, ой-өресі биік жан екенін көрсетті.
1930 жылы – Алматыдағы 14 орта мектепті бітіргеннен кейін, 1931-1936 жылдары – Қазақстан Өлкелік комсомол комитеті Дінмұхамед Қонаевты Мәскеудің Түсті металл институтына оқуға жібереді.
Осыған қарамастан, 2000 жылдардың басында Черногория халықаралық аренада өзін таба алды, жазда да, қыста да туризм үшін тартымды орынға айналды; содан бері ел жыл сайын айтарлықтай экономикалық өсуді бастан кешірді.
Герцег-Нови, Будва, Бечичи, Петровац қалаларындағы халықаралық курорттар, сондай-ақ тарихи және табиғи көрнекті орындар – Котор шығанағының жағасындағы Котор қаласы, Четиньенің бұрынғы астанасы, Скадар көлі, Ловчен тауы өте танымал.
биік таулы монастырь Острог, Тара өзенінің каньоны (Еуропадағы ең үлкен және әлемдегі екінші: оның тереңдігі 1300 м жетеді), Дурмитор ұлттық саябағы және оның Забляк тау шаңғысы курорты .
Неғұрлым орманды - бұл Черногорияның солтүстігіндегі ортаңғы таулар, мұнда бук және қылқан жапырақты ормандар 1,8 км биіктікке дейін таралған, олар негізінен ақ шырша мен еуропалық шыршадан тұрады; Дурмитор тау жотасында қара қарағай өскен аймақтар болды.
ғасырдың бірінші жартысында Черногорияның таулы аймақтарында жекелеген көп балалы әулеттерден тұратын ағайындықтарды бір-бірімен жер байлығы үшін таласқан тайпаларға біріктіру арқылы рулық жүйе құрылып, қанды жауласу әдет-ғұрпы кең тарады.
Адриатика жағалауы құстардың қоныс аударатын жолдарында орналасқан (мысалы, Черногорияда елде кездесетін 330 құс түрінің 204-і ұя салады), мысалы, кішкентай қарақат, бұйра пеликан және т.б. Бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділердің арасында көптеген эндемикалық және реликті түрлер бар ; олардың ең көп саны Ловцен және Проклетие тау жоталарында, сондай-ақ Шкодер көлінде тұрады.
2014 жылғы мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігі 1,56 млрд АҚШ долларын, шығыс бөлігі 1,63 млрд АҚШ долларын, бюджет тапшылығы ЖІӨ-нің 1,5 пайызын құрайды.
Еуропаның басқа салыстырмалы түрде кедей елдеріне де тән ең үлкен мәселе – жыл сайын еңбекке жарамды жұмыс күшінің тапшылығының артуы және туу деңгейінің төмендігі мен халықтың жоғары эмиграциясына байланысты зейнеткерлер санының артуы.
21 мамырда Черногорияда референдум өтті, оған қатысқандардың 55,5% егеменді мемлекет құру үшін дауыс берді; 2006 жылы 3 маусымда Черногория Скупщинассы елдің тәуелсіздігін жариялады, ал 28 маусымда Черногория БҰҰ-ға мүше болды.
2008 жылдың 15 желтоқсанында Черногорияға Босния және Герцеговинадан Суторина ауылына қатысты аумақтық талаптарға қарамастан, 2015 жылдың 26 ​​тамызында шешілген Черногория Еуропалық Одаққа кіруге өтініш берді.
Мемлекеттің құрлықтағы шекараларының ұзындығы 614 км: батысында Хорватия Республикасымен - 14 км; солтүстік-батысында Босния және Герцеговинамен – 225 км; солтүстік-шығыста Сербия Республикасымен және Косовомен – 203 км; оңтүстік-шығысында Албания Республикасымен – 172 км
2010 жылы су алудың жылдық көлемі 160 млн м³ құрады, оның 60%-ы шаруашылық қажеттіліктеріне жұмсалды, 39%-ы өнеркәсіптік кәсіпорындарда, 1%-ы ауыл шаруашылығы кешенінде пайдаланылды.
Елдің аумағын шартты түрде үш бөлікке бөлуге болады: Адриатика теңізінің жағалауы, оның екі ірі қаласы: Подгорица мен Никсич және елдің шығысындағы тау жүйелері орналасқан салыстырмалы түрде тегіс орталық бөлігі.
Черногория пайдалы қазбалары бокситтер, мыс-қорғасын-мырыш күміс кендері, қоңыр көмір, мәрмәр, табиғи құрылыс материалдары, Адриатика теңізінің қайраңында мұнай және газ кен орындары бар.
Мошовце екі селодан тұрған, біріншісі «'Махыух» қазіргі Стары Раджерінде дамыған, екіншісі „Терра Моыс» деп аталған және қазіргі Видрмох өңірінде орын тепкен, бүгінгі «Мошовце» деген атау сол күрделі «Терра Моыс» атаудандан шыққан сөз.
Бұл атау тарихи жағдайлармен өзгерістерге ұшыраған, яғни Мошовых, Мошоц, Мошовец, вилла региа Маыос алио номине Мошовых, оппидиоум Маыус суе Мосоцз, Мосоцз олим Маыус", ал бүгінгі атауы - Мошовце.
Келесі қызықты жерлер: Ян Коллар үймереті, неоготика стиліндегі өте құнды мехрабы бар шіркеу, 1784 жылда салынған лютеран шіркеуі, қол кәсіп мұражайы бар кесене, жаңа жылыжай мен 1800 жылдың павильоны.
Иордания жерін ерте заманда семит тайпалары мекендеген. Б.з.б. 3 — 2-мыңжылдықтарда олар финикиялықтардың, хеттардың шапқыншылығына ұшырап, б.з.б. 1-мыңжылдықта алдымен Израиль, кейін Иудея патшалықтарының құрамына кіреді, ертедегі араб мемлекеті Набатей патшалығының орт.
Ол тұста қазіргі Судан жерінің едәуір бөлігін ежелгі мысырлықтармен туыстас семит-хамит және кушит тайпалары мекендеген. Б.з.б. 2-мыңжылдықта оларға оңт-тен келген негроидтер қосылды. Б.з.б. 16 – 12 ғ-ларда С. жерін Мысыр өзіне қаратып, ірі қалалар, бекіністер салды. Б.з.б. 8 ғ.
Осы жорықта Бабырдың қасында жүрген оның туған бөлесі, "Тарих-и Рашиди" тарихи еңбегінің авторы Мұхаммед Хайдар Дулатидің айтуына қарағанда, қатал көшпелілерді жеңіп шыққан Бабырды Самарқан халқы қуанышпен қарсы алады.
Бабыр үкімет басына келген кезде, Самарқан, Бұқара, Ташкент, Әндіжан, Хисар, Кабулды билеуші Темір тұқымдары өзара жауласып, бір кездегі аса қуатты Темір мемлекетін әбден әлсіреткен еді.