polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1975 жылға дейін көл жағалауларында орналасқан қамыс зауыты, темір жол жұмыскерлерін жабдықтау қызметі, Целиноград балық зауытының кәсіпорны, Қаражар ауылы және "Абай" совхозының Нефтеразведка, Алқым, Абылай бөлімшелерінен мыңға жуық адам қорық аумағынан тыс жерлерге көшіріледі.
Міне, содан бергі уақытта Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығындағы жануарлар мен құстар барынша көбейіп, балықтардың ондаған тұқымы өсіп-өніп, Қазақстаннан тысқары жерлерге таныла бастады.
Қорықтың содан кейінгі жарты ғасырлық тірлігі көз салсақ, төмендегі ақпараттарды мақтанышпен айтуға болады: 1976 жылы-қазан айында Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы Рамсар конвенциясымен халықаралық "А" категориялық сулы-батпақты жерлердің тізіміне енгізілді.
Қорық заңды тұлға мәртебесіне иеленіп табиғи процестердің, үлгілі және бірегей экологиялық жүйелердің, өсімдік және жануарлар дүниесінің биологиялық алуантүрлілігі мен генетикалық қорының жаратылыс қалпы мен дамытуда сақтау және зерделеу бойынша қызметтерін жүзеге асыруға бағытталған.
Олардың ішінде әйгілі үлкен, кіші Теңіз көлдері, Керей, Қыпшақ болса, тұщы Қорғалжын, Есей, Сұлтанкелді, Қоқай, Асаубалық, Жаманкөл, Жабай, Табанқазы, үлкен, кіші Қаракөл, Манат, Суберген, Тоқтамыс, Базар, Сары және Қызыл көлдер болады.
Оның ішінде Қазақстанның ұсақ таушықтарының флорасының бірден төрт бөлігін құрайтын 60 тұқымдастан тұратын өсімдіктер флорасының 443 түрі және сулы, құрлықты жануарлардың 1400 түрі кездеседі.
Қорық аумағында Халықаралық табиғат қорғау одағы Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының және Қазақстан Республикасының Қызыл кітаптарына енгізілген сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктердің 60-таң астам түрі белгіленген.
Санақ бойынша бұйра бірқазанның дүниежүзілік популяциясының 20% және сирек кездесетін қызыл кітапқа енген қоқиқаздың, ақбас үйректің, дала қыранының, қарабас өгіс шағаланың, жалбағайдың т.б. 10-20% қорық көлдерінде жиналады.
Есепке алу деректері бойынша қорықтың көлдерінде бұйра бірқазанның әлемдік популяциясының 10% дейіні және тағы бір қызылкітаптық сирек түр –ақбас үйректің 10-20% шоғырланған, сұңқылдақ аққу,қара бас өгізшағала,қалбағай,алакөз сүңгуір және басқалар кездеседі.
Олардың арасында Шренк қызғалдағы, Қазақстанның Қызыл кітабына енген екі түсті қызғалдақ, көкшіл жуа, орал миясы, құмды цмин, дәрілік алтей, қара жусан, ақмия, бозы және дала шатырашы бар.
Бұл көлге тұңғыш рет Кеңес космонавтикасының тарихында "Союз-23" космос кемесі 20 градус суықтықта су бетіне келіп қонады (Бұл тарихи жайт 16.10.1976 жылы болған. Космос кемесінің құрамында командирі Зудов Вячеслав Дмитриевич және бортинженер - Рождественский Валерий Ильич болған.) Шығатан люгі суда болғанына байланысты космонавттар 12 сағат жерге қонушы аппараттың ішінде болған.
Бұл аурудың негізгі себептері, көбінесе, жүйке жүйесінің бұзылуы, психикалық қайғы, аурудан жүдеу, ми жарақаттары, дұрыс тәлім-тәрбие болмауы, т.б. И.Павловтың айтуынша, жоғары жүйке жүйесінде тежелуден гөрі қозу басым болғанда ғана истерия пайда болады.
истерияның белгісі әр адамда әр түрлі, көп жағдайда ұстамалы дерттің белгілері байқалады; истериялық талма кезінде адам кенеттен құламайды, құласа да еш жерін жарақаттамайды, тілін тістемейді, аузынан көбік ақпайды, тек көз қарашығының көлемі өзгереді.
истерияны психотерапия (адамның өзіне және өзін қоршаған ортаға саналы да сын көзбен қарап, әділ баға беруі); еңбек терапиясы ; жүйке жүйесін тыныштандыратын дәрілер ішу; физиотерапиялық шара қолдану арқылы емдейді.
Мысалы, Қазақстан аумағының Орографиялық ерекшеліктері ретінде жазықтар, үстірттер және ұсақ шоқылардың оның батыс, орталық және солтүстік аймақтарын қамтитындығы, ал биік таулар шығыс және оңтүстік-шығыс шетін көмкеріп жатқандығы, соның нәтижесінде жер беті солтүстігіне және батысына қарай ашық, әрі осы бағытта аласара беретіндігі атап көрсетіледі.
Қорықтың солтүстік-шығысында Созақ ауданы бар, батысында Баялдыр және Түйетас, оңтүстігінен Талдыбұлақ, ал ұзына бойына Жыңғылшық өзендері ағып өтіп, Қараағаш тау жотасына ұласады.
“Осылай ету арқылы сіздер болашақ бастықтарыңызға қызмет ете­сіздер”, дейді оларға. Сонан жаңағылар ендігі шарттардың біразын Тед аяқ астынан тіркей салған жаңа фирманың атына ресімдей бастай­ды.
Мұнан соң Тед директорлар кеңесі төрағасы­на барып, үзілді-кесілді талап қояды: екі апта­ның ішінде компания оның бұрынғы иесінің бала­сына, яғни Тед Тернерге қайтып берілуі ке­рек немесе ол і үшін аса қажет құ­жат­тардың көзін жояды. Енді қарсы жақ ша­буылға шығады.
Үшіншісі – Тед Тер­нер бәсекелестеріне 200 мың доллар төлейді де, жарнама агенттігін өзіне қайтарып алады. Әри­не, үшінші жолдың көкейге қонбайтыны, тек Тед­ті тәлкек ету үшін ұсынылғаны көзге ұрып тұрған.
компа­ниясындағы топ-менеджерлердің бірі былай дейді екен: “Егер Тед күн ертең батыс жақ­тан шығады десе, сіз әуелде күлесіз де қоя­сыз. Әйтсе де ертесіне сіз табиғаттың осындай керемет құбылысын өз көзіңізбен көру үшін таң атпай оянып аласыз”.
Оларды кө­ріп алып, басқа ар­на­лардың не беретінін аяғына дейін тамаша­ла­йын десе, тағы ты­ғы­рыққа тіреледі: Тер­нер арна­сының жаңа ұсынымы басталып кетеді, ол ұсынымның ал­ғашқы 5 минөтінде тағы бір өте ма­ңызды жаңалық беріліп қа­луы мүм­кін.
Оның үстіне газеттер мен журналдардағы теле­бағдарла­малар кестесінде “Тернер уақыты­ның” айқұ­лақтанып тұ­ра­тыны тағы бар: Тернер жаңалық­тары жеке жолға жазылады да, қалған арналар жаңалық­тарының бәрі тоғытылып, бір қатарға са­лына салады.
1980 жылғы Мәскеу Олимпиадасына оның алдында совет әскерлері Ауғанстанға кірді деп капиталистік елдердің бойкот жариялағаны, одан кейінгі Лос-Анджелес Олимпиадасына КСРО бастаған социалистік елдер ерегесіп бармай қалғаны белгілі.
Сөйтіп, спортты саясат­қа салып, олимпиялық дәстүрлерден сырттап бара жатқан шақта Тед Тернер 1986 жылы КСРО-да совет және американ спортшылары­ның арасында Ізгі ниет ойындарын өткізу жөнінде бастама көтерді.
Тернер туралы кітап­тарда, мақалаларда оның бір кеште әбден сыл­қия тойып алғаннан кейін қызды-қыздымен виски бөтелкесін 10 минөттің ішінде ішіп салуға бәстесіп, бәсті жеңіп шыққаны, университеттен моральға жат қылығы үшін қуылғаны (жатақха­на­дағы бөлмесінде бөгде әйелдің болуының өзі студентті оқудан шығаруға жетіп жатыр) жазыл­май кетпейді.
Айтқандай, кейбіреулердің ойлай­ты­нындай, Америка тіпті де еркін моральдің елі емес, қайта Америка – на­ғыз пуритандық ел, мысалы, ондағы теледидар бағдарламаларынан біздегі бейбастықтың бірін де көрмейсіз.
1991 жылғы АҚШ-тың Иракқа басып кіруі кезіндегі “Шөлдегі дауыл” операциясынан тікелей трансляция жасау арқылы ( лазерлі зымырандардың Ирак әскерінің командалық пункттерін қас-қағым сәтте жойып, американ ұшқыштары ирак танкі колонналарын жағып жіберіп жатқанын сол мезетте бүкіл әлемнің көз алдына келтіріп тұрды) Тернер айналасы бірер сағаттың ішінде Америка жұртшылығының бұл басқыншылықты айыптап жүрген адамдарының да пікірін өзгертіп жібере алды, дейді сарапшылар.
Тед Тернер өз қарамағындағы медиа-құрылым­дардың редакциялық саясатына ешқашан аралас­пайды, оны тек арналардың, газеттер мен журнал­дар­дың кіріс келтіруі ғана қызықтырады, деп жаза­ды көптеген авторлар.
“Бұл олардың Супер­кубогы. Бар байлық бөлі­суді білмейтін аз адамның қолында. Бұл олардың өздеріне де, елге де қатерлі. Жаңадан Француз революциясы жасалып, жаңадан мадам Дефарж келіп, олардың бәрін байлап-матап, бір арбамен қаланың орталық алаңына апаруы, сөйтіп бәрінің басын кесіп алуы мүмкін!”, дейді ол.
Бұл кезде оның қо­лында АҚШ оңтүсті­гін­дегі бірқатар радиостансалар мен телекомпания­лар, “Атланта брейвз” бейсбол коман­дасы мен “Атланта хокс” баскетбол коман­дасы бар еді.
Вашингтоннан жақында жол­данған мақала­мызда компа­ниясы 1993 жылғы қазанда Мәс­кеудегі Ақ үй ат­қы­лана бас­тасымен жер жаһанға тікелей трансляция беріп кеп жіберген кезде адам­зат айран-асыр қалға­нын жазғанбыз.
“Тер­нер командасы осын­дай бір сұмдық оқиға орын аларын алдын ала біліп , Мәс­кеуге бас­қа бір сыл­тау­мен ке­ліп, Ақ үй­дің қарсы бетіндегі “Ук­раина” қонақ үйі­нен журна­листеріне, операто­рына бөлме­лер алып, камерала­рын сайлап отырған екен.”, де­ген­біз.
Кө­рермен көз ал­дын­дағы оқиғаға әлгі жал­ғыз ка­ме­раның кө­зімен қарайды, әр қыры­нан түсірілме­ген­діктен репор­таж­дың компьютер арқы­лы монтаждалмағанына сенеді.
Олар кетісімен Тернердің жа­нын­дағы жолдасына айтқан алғашқы сөзі: “Ал енді 200 мың долларды қайдан табамыз?”. Ақыры Тер­нер бұл мәселені ешкімнен қарыз­данбай-қауғаланбай-ақ шешеді: әлгі ақшаның орнына өзінің жаңа компаниясы акцияларының бір бөлігін сатады.
Қазір оның иелі­гінде 7,7 мың шаршы шақырым жер, соның ішінде елдегі ең үлкен ранчо – Нью-Мек­­сико шта­тындағы көлемі 2,4 мың шаршы шақырым­ Вермехо ранчосы бар.
“Деньги” журналының былай деп жазғаны бар: “Бір жолы ол апта ішінде үш бірдей ұлттық телевизия бағдарламаларына қатысты. Сегіз рет ұшаққа мінді. Бес жерде сөз сөйледі. Іскерлік сипат­та үш таңғы ас, екі түскі ас берді. Екі бас­кет­бол ойынына, бір кешке барды. Каннмен өт­кізілетін телекөпірге қатысу үшін таңғы төртте оянды.”.
2008 жылдың ақпанында оның 475 мың айрықша қатысушысы болса, дәл бір жылдан кейін олардың саны 7 млн-ға жеткен (одан кейінгі орындарда 240 пайыздық өсіммен және 228 пайыздық өсіммен орналасқан).
Бұл мәліметтерге сенсек, компанияның жобалық кіріс мөлшері 2009 жылдың үшінші тоқсанында 400 000 АҚШ долларын құраған, ал төртінші тоқсанында бұл сома 4 млн АҚШ долларына дейін ұлғайған.
2010 жылы Твиттердің кіріс мөлшері 45 миллион АҚШ долларын құраса, аналитикалық компаниясының болжамына сенсек, Твиттерге келетін кіріс мөлшері уақыт өте келе үш есе артып, 150 миллион АҚШ долларына дейін жетеді.
Әлеуметтік бағдарламалық қамсыздандыруды зерттеу ісімен айналысатын Дана Бойд зерттеуі тұжырымдамасындағы «мәнді сұхбат» атауынан гөрі мұны «әлеуметтік қамқорлық» немесе адамның басқа адамдардың ойын, ісін, сезімдерін білгісі келуін «айналадан хабардар болу» деп атауды дәл сипатты анықтама деп көрсетеді.
Алғашында алқа дөңгелек пошымда, әрі әшекей ретінде тағылғанымен, бірте уақыт өте келе оның түр-сипаты өзгеріп, тұмарша түріне, дәлірек айтсақ, үзбелі салпыншақты пішінге ауысқан.
Алқа бірнеше бөліктен тұрады: алақан - бір-бірімен топса арқылы байланысатын жалпақ күміс немесе күмістелген қаңылтыр ; алаңанбау - мойынға байлайтын жібек жіп немесе күміс шынжыр; аяқ - алқаның шынжырлары, салпыншағы; қас - алқа көзіндегі тас; қоза - шар сияқты ұсақ домалақ әшекей; тойнақ бекітілген топша тәрізді тетігі.
Алтын алқа- алтын жалатылған өңір-жиек; алтын жамбалы алқа - кесек алтыны бар немесе сом алтыннан соққан, шоқ орнатқан алқа; бойтұмар алқа - әшекейленген тұмардың өзі; дан алқа - ертеде қызметі, лауазымы жоғары адамдардың мойнына тағатын белгісі.
Сондай-ақ, салпыншағы мол, бірнеше шашақты сәнді зер шашақты алқа; көлемі шағын көкірекше алқа; шар тәрізді сылдырмақтармен әшекейленген қозалы алқа; екі қатар етіп алтын-күмістен соққан қос алқа; төрт бұрышты екі алақаннан тұратын қос тақта алқалар кездеседі.
Флораның жетекші тұқымдастары арктогеялық тұқымдастар болып табылады: астралылар тұқымдасы – 34 түр , астық тұқымдастар – 30 түр , бұршақ тұқымдастар – 17 түр және раушангүлділер – 17 түр .
Құстар тобы (бүркіт, безгелдек, үкі, қаршыға, қырғи, құладын, қара кезқұйрық, ителгі, далалық күйкентай, құр, сұр кекілік, қоңыр үйрек және т.б.) 13 отрядты, 24 тұқымдас және 43 түрді қамтиды.
Сүтқоректілер тобының (сілеусін, ақкіс, қасқыр, кәдімгі түлкі, күзен, кәдімгі борсық, сібір елігі, бұлан, аққоян, ор қоян, тиін, аққалақ, жарқанат, құлақты кірпі, қосаяқ, орман тышқаны, кәдімгі тышқан, үй тышқаны, қызылұрт сарышұнақ) 6 отряды, 10 тұқымдасы және 20 түрі мекен етеді.
Қазақстан Республикасы Орман және аңшылық шаруашылығы комитетнң Бесқарағай және Шалдай ормандарын және жануарлар дүниесн қорғау жөнндег мемлекеттк орман мекемелернң бргунен құрылды, жалпы алаңы 277 961 га .
Фетхуллаһ Гүлен 1941 жылдың 27 сәуірінде Ерзурум қаласындағы Қорыжық ауылында ауылдық имам және діни қайраткер Рамиз Гүлен және оның әйелі Рәфиға отбасында сегіз баланың ішінен бесіншісі болып дүниеге келген.
Алайда, мұндай мектептердің бұрынғы мұғалімдерінің айтуынша, әйел мұғалімдерге әкімшілік өкілеттіктер берілмейді, автономиялары шектеулі және алтыншы сынып оқушыларынан бастап, түскі үзіліс кезінде ер адамдар мен студенттерден бөлек тұрады деген сын бар.
Прокурор Хасан Йылмаз сонымен бірге Түркияның Әділет министрлігіне Гүленді Интерполдың «Қызыл бюллетеніне» қосуға құжаттар дайындау туралы өтініш білдірді (халықаралық іздеу жарияланған қылмыскерлерді қамауға алу туралы бұйрық).
Орынбор қаласының Ленин аудандық сотының шешімі мен анықтамасына сәйкес Гүленнің «Ғасырлар бойы туындаған күмәндар» , «Жолдағы өлшемдер немесе шамдар», «Мұхаммед Пайғамбар — адамзат баласының тәжі» және «Өмір мен ислам діні» кітаптары экстремистік материалдардың Федералды тізіміне енген.
Қазақстанда Тобыл, Есіл алқабында, Мұғалжар, Іле, Күнгей, Жетісу Алатауларының тастақты жерлерінде, тау беткейлерінде, бұталар мен құмды төбешіктердің арасында, өзен жағалаулары мен орман алаңқайларында өсетін 4 түрі (аралық Түйешырмауық, Мұғалжар Түйешырмауығы, кәдімгі Түйешырмауық және сібір Түйешырмауығы) бар.
Құбылыстың мәнін кең көлемде, жалпыға бірдей қалыпта тани білуде ақын, ең алдымен, ненің болса да мән-мазмұнына үңіледі, әрдайым жалпы адамзатқа тән әуенге бой ұрады, табиғаттың өз заңына ғана бағынатын құбылыстардың ішкі құпия астарын ұғынғысы келеді.
Абай поэзиясының өшпес маңызын бірден танып, оны “хакім” деп атады, ұлы ақынның “мың жыл жұтса дәмі кетпес” сөзін жаңа жағдайда ілгері дамытты, Батыс пен Шығыстың рухани қазынасын сабақтастыру негізінде қазақ поэзиясын тақырып, түр мен мазмұн жағынан байытты.
Жұмабайұлы ел ішіндегі әлеуметтік мәселелерді көтерді , халқын өнер-білімге шақырды (“Ләззат қайда?”, “Жазғы таң”, “Өнер-білім қайтсе табылар”, “Балалық шақ”, “Қазағым”, “Қарағым”, “Осы күнгі күй”, “Мен сорлы”).
Медреседе Бегишевтен Шығыс халықтарының тарихынан дәріс алды, қазақ, татар әдебиеттерін, Фирдоуси, Сағди, Хафиз, Омар Һайям, Низами, Науаи секілді шығыс ақындарының дастандарын оқып үйренді.
Бастапқы кезде бұл тақырып туған жердің табиғатын тамашалаудан барып қайран жердің ендігі күні не болады деген уайым-қайғыға ұласады, ақыры келіп кіндік қаны тамған нулы, сулы өлкені жаулап жатқан қара шекпенді отаршылдыққа қарсы наразылық оты болып тұтанды .
Гейне, Әбу Фирас, А.В. Кольцов, М.Ю. Лермонтов, А.А. Фет, И.И. Дмитриев, И.П. Мятлов, А.А. Блок өлеңдерін, А.М. Горький, В.В. Иванов, Д.Н. Мамин-Сибиряк, т.б. әңгімелерін қазақ тіліне аударды.
Адам жанының, психология әлемінің құпия сырларын, иірімдерін, даму диалектикасын шеберлікпен кестелеп өрнектей білді. М.Жұмабаев поэмаларына лирикалық тереңдік пен эпикалық кең құлаштылық бірдей тән.
1924 жылы 24 қарашада Мәскеу қаласындағы Шығыс еңбекшілері коммунистік университетінде қазақ жастарының жерлестік ұйымында жиналыс өтіп, олар Мағжанның 1922 жылы Қазанда, 1923 жылы Ташкентте басылып шыққан жыр жинақтарын талқыға салды.
Түрік тақырыбы қазақ халқының ұлт-азаттық тақырыбына ұласып, отаршылдыққа қарсы күреске алып келді (“Орал тауы”, “Алыстағы бауырыма”, “Жер жүзінде”, “Қазақ тілі”, “Тез барам!”, “Түркістан”, “Орал”).
Сондай-ақ, Мағжанның “Пайғамбар” өлеңінде “Ғұн – түріктің арғы атасы” десе, “Түркістан” атты өлеңінде “Түркістан – ер түріктің бесігі ғой” деп асқақ рухпен жырлады.
Мағжан Бекенұлы Жұмабай (25 маусым 1893, Солтүстік Қазақстан облысы, қазіргі Мағжан Жұмабаев ауданы, Сасықкөл жағасы – 19 наурыз 1938, Алматы) — алаш қозғалысының қайраткері, ақын, қазақ әдебиетінің жарқын жұлдызы.
Қазір олардың дүние жүзінде 32 тұқымдасқа жататын 2500-дей, ал Қазақстанда 15 тұқымдастың (ұшарлар, тиінтәрізділер, құндыздар, жайралар, саз құндыздары, қарақастар, жалмандар, тышқандар, жалғанқосаяқтар, қосаяқтар, алып көртышқандар, атжалмантәрізділер, бұзаубастар, құмтышқандар, қаптесерлер) 82 түрі кездеседі.
Көптеген түрлері ін қазып топырақ құнарлылығын арттыруға және өсімдік жамылғысын өзгертуге қатысады; шаруашылық мәні зор: тиін, ондатр, суыр, құндыз, т.б. жұмсақ терісі үшін көп ауланады; егістікке, жеміс ағаштарына, жайылымға, орман өсімдіктеріне, азық-түлік қорына көп зиян келтіреді; құмтышқан, суыр, сарышұнақ егеуқұйрықтар оба, туляремия, лейшманиоз, лептоспироз сияқты табиғи ошақты ауруларды айналаға таратады.
Қазақстанда кеміргіштердің 10 түрі (көк суыр, үнді жайрасы, жалман, бесбармақты ергежейлі қосаяқ, Гептнер ергежейлі қосаяғы, үшбармақты ергежейлі қосаяқ, бозтүсті ергежейлі қосаяқ, алып көртышқан, Роборовский атжалманы, сары алақоржын) Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Қазақстанда Каспий, Арал теңіздері, Балқаш көлінің маңында, Іле өзені бойында мекендейтін 4 туысқа бірігетін 6 түрі: жылтырауық Жармасқы ; тарақсаусақты Жармасқы ; шиқылдақ Жармасқы ; сұр Жармасқы ; Түркістан Жармасқысы ; Каспий Жармасқысы кездеседі.
Геккондардың көздері үлкен, басы алға қарай сүйірленген; денесі қабысыңқы; аяқтары жақсы жетілген, тырнақтары үшкір келеді, күндізінде жатып, қорек заттарын (омыртқасыз жәндіктерді, насекомдарды, ермекші тәрізділерді, қырықаяқтарды және т. б.) түнде аулайды; кепшілігі 1—2 жұмыртқа табады.
Көкше жеріндегі Бурабайдың тамаша табиғаты, тылсым бейнесі – қарағайлы орманы, бір-бірінен көлдері арқылы бөлініп жатқан қатпарлы жартастары, биік құз басындағы тастары мен шыңдары небір бейнені көз алдыңа елестетеді.
«Жұмбақтасты» бір қырынан қарасаң – бұрымды жас қызға балайсың, екінші қырынан қарасаң - орамал тартқан келіншекке балайсың, үшінші қырынан қарасаң – бетіне әжім түскен кемпірге балап таңқаласың.
Чомски 1930-шы жылдардың ортасында балалық шағында ирландиялық католиктер туралы естеліктерін былай суреттейді: «Мен бұны айтуды онша жақтырмаймын, бірақ мен католиктерден өте қатты қорқатын едім. Мен ол қорқыныштың ақылға сыйымсыз екенін түсініп, кейін ол қорқынышты жеңдім».
1/8 финалда Испанияға бір доп соқты, ширек финалда оның берген пасын Анри Бразилия қақпасына енгізіп, ойын тағдырын шешті, жартылай финалда Зидан соққан пенальти Портургалия құрамасын тізе бүктірді.
2001/02 жылғы маусымда "Реал Мадрид" УЕФА чемпиондар лигасын ұтып алды, 2002 жылы 15 мамырда "Байерге" қарсы финалдық кездеуде Зидан әуелеп келе жатқан допты тоқтатпай теуіп, қақпаның тоғыздығын дәл көздеді.
2002 жылы Жапония мен Кореяда өткен әлем чемпионатында Зидан жарақатының кесірінен екі турды өткізіп жіберуге мәжбүр болды, үшінші турда Даниямен ойынға алаңға шықты, бірақ жарақатынан толық айыға алмай, команданың 1/8 финалға шығуына көмегі тимеді.
2004 жылғы Еуропа чемпионатында Франция 1/4 финалда Грекиядан ұтылды, Зидан топтық турнирде үш доп енгізді: соның екеуін Англиямен матчтың соңғы минуттарында соғып, Францияға жеңіс әперді.
Пернетақтада мыналар бар: а) жазба машиналарының стандартты цифлары бар пернелер, латын және орыс әріптері мен тыныс белгілері; ә) кішкене цифрлық пернетақта; б) редакциялайтын пернелер; в) меңзерді басқару пернесі; г) қызметтік пернелер; ғ) арнаулы пернелер.
Бірақ кейбір бағдарламаларда оны басу бағыттауыш пернелердің, және әрекетін өзгертеді; бұл пернелерді басу белгіленген фрагмент немесе курсор қалпын өзгертпестен құжатты айналдыру мүмкіндігін береді.
Әзірге компьютерге адамның дауысын таныту міндеті жеткілікті дәрежеде орындалған жоқ, сондықтан пернетақта – пайдаланылушылардың компьютерге әріптік – сандық ақпаратты енгізудің негізгі тәсілі болып келеді.
Пернетақтадағы шағын микропроцессор осы ажыратып – қосқыштардың қалып күйін қадағалап отырып, әр бір перне басылып, қайта жіберілген кезде компьютерге сәйкес хабарды жөнелтеді, ал компьютердің бағдарламасы бұл хабарларды өңдейді.
2000 жылы ұлттық баспасөз клубы, Қазақстан баспасөз клубы, “Алтын жұлдыз” орталығымен бірігіп өткізген дәстүрлі “Алтын жұлдыз” бәйгесінде “Жас Алаш” жылдың ең үздік газеті атанып, “Алтын жұлдыз” белгісімен, газеттің бас редакторы Нұртөре Жүсіп мемлекеттік тіл мен ұлттық дәстүрді дамытуға сіңірген еңбегі үшін жылдың таңдаулы “Алтын адам” сыйлығымен марапатталды.
Ақпаратты мейлінше объективті беруі және мәселелерге жаңаша көзқараспен келіп, терең сараптауы «Жас Алашты» ақпараттық кеңістіктегі беделді басылымға айналдырып, кәсіби газет деңгейіне көтерді.
«Әлеуметтік технологиялар орталығы» жүргізген маркетингтік зерттеулердің нәтижесіне сүйенсек, «Жас Алаш» — 15 жастағы жасөспірімдерден бастап, алпыстан асқан ақсақалдарға дейінгі аралықтағылардың сұранысына ие, беделді әрі жаңашыл басылым.
Басылымның негізгі оқырмандары — жоғары білімді азаматтар, жоғары оқу орындарының студенттері, әр деңгейдегі мемлекеттік басқару органдарының басшылары мен қызметкерлері, зиялы қауым өкілдері мен қарапайым ауыл тұрғындары.
Беделді рейтинг агенттіктері жүргізетін зерттеулер нәтижесінде «Жас Алаш» қазақ және орыс тілдеріндегі басылымдарды қоса есептегенде, объективті ақпарат тарататын беделді басылымдардың алғашқы үштігіне кірді.
«Жас Алашта» күнделікті жаңалықтармен қатар, саясат пен экономика, әдебиет пен мәдениет, өндіріс пен экология, қылмыс және заң, қаржы және басқару жүйесі, маркетинг пен менеджмент, білім беру мен денсаулық сақтау, өнер мен өзге де тақырыптарды қамтыған мақалалар тұрақты жарияланады.
Еліміздің түкпір-түкпірінен келетін оқырман хаттары «Мақатаев-22» бетінде жарияланатын болса, әр саланың қайраткер тұлғалары мен сарапшы мамандардың сұхбаты «Ашық әңгіме», «Екеуара әңгіме» айдарларымен беріліп тұрды.
1214 жылы Шыңғысхан жаулап алуының бағытын Қытайдан шығыс Европаға қарай бұрды да, сол кезде ислам әлемінде біраз кеңшілік болды, осыны жақсы пайдаланған Туси 13 жасқа келген шағында Тус қаласынан 75 км қашықтықтағы Нишапурге кетеді.
Нишапур білім қуған жасқа шөлін басар бұлақ іспетті болды, қалада көптеген оқымыстылармен қатар көптеген материалдар, математикалық трактаттар молынан табылатын, осы жерден ол медицина, философия және математиканы беріле оқиды.
Ол біраз шығарма жазған, бірақ, өмірінің көп бөлігін көшіп-қонумен өткізген ғұламаның бізге жеткен шығармасы аз, ең алғашқы трактаты 1232 жылы жазылған «Ахлақ-и насри» , бұл трактатта математика, философия, логика мәселерімен қатар астрономия мәселелері де қаралған.
Осында оқып жүріп, ол Қазақ АКСР-інің Түркістан Республикасындағы толық өкілетті өкілі болып тағайындалады, Қазақ АКСР-і мен Түркістан Республикасының ОАК-теріне мүше болып сайланады, өлкелік және респ.
Ол йодтың серігі, Францияның -ыдырауының өнімі немесе полонийдің -ыдырауының өнімі болуы мүмкін, сондықтан оны йодтан, теңіз суынан, радий және радон изотоптарының ыдырау өнімдерінен, монациттен, уран шайыры кенінен, темірден табуға тырысты.
«Сіз, мысалы, атомдық салмағы йодтан үлкен галоген Х табылған кезде, ол әлі де , 3 және т.б. түзетінін, оның сутегі қосылысы газ тәрізді, өте нәзік қышқыл болатынын, атомдық салмағы . 215» болады.
Қағанаттың сол қанатының құрамына кіретін, халқы көп тайпа болған түргештер ғасырда-ақ Шу-Іле қос өзені аралығындағы үлкен аймақты алып жатты және Жетісудағы керуен жолдарының көбі солардың бақылауында болды.
Батыс үрік қағанатындағы өзара тартыстар, Жетісуда өз үстемдігін орнатуға ұмтылған Қытай императорлық әулетінің әскери- саяси әрекеттері қаған билігінің әлсіреуіне, сөйтіп бірте-бірте тек аты ғана қалуына көбіне-көп себепші болды.
694 жылы таққа отырған Ашина Туйцзы тибеттіктермен одақтаса отырып, шығыста қытай әскеріне қарсылық ұйымдастыруға әрекет жасаған кезде, Жетісудың өзінде азғыр Нүзұқ-Иркин, түргеш Чыкан және ұлық-оқ тайпасының басшысы бастаған тайпалар Суяб бекінісін қоршауды ұйымдастырған, бірақ шежірешінің сөзіне қарағанда, олар жеңіске жете алмаған.
«Жаңахында» былай делінген: «Шығындар күн сайын өсіп жатты, ал қор дегенің болған жоқ. Соңғы жылдары ол тапшылықты сезіне бастады, сондықтан талап алынған олжаларды бірте-бірте бөліске салмай, өз қолында ұстады. Міне, осы кезде бағыныштылар да одан бөлініп шыға бастады».
Кейбір тарихи деректер бойынша, "сары" және "қара" деген тайпа бөліктерін этникалық емес, саяси жағынан қарастырған жөн. Демек, Сақал қаған болған кезде түргеш қағанаты екіге бөлініп кетеді. Біреуінде Сақал өзі қаған болған, ал екіншісінде халықты басқарған Сұлу. Сақалға бағынатын халықты "сары түргеш", ал Сұлуға бағынған халықты - "қара түргеш" деп атаған.)
ғасырдың басы Формула-1 үшін Феррари командасының мүлтіксіз үстемдігін арттырды: 2000 жылдан 2004 жылға дейін Феррари пилоты Михаэль Шумахер барлық жеңімпаздық лауазымды жеңіп алды, ал команданың өзі Конструкторлар Кубогын жеңіп алды.
Ең үлкен өзгерістер 2005 жыл маусымының алдында болды: болидтердің моторлары екі Гран-приді өткізуге жеткілікті ресурсы болу керек болды , жарыс барысында резиналарды ауыстыруға тыйым салынды, квалификация жарыстың бірінші бөлігінде толтырылған бактерімен өтуге тиіс болды.