polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Бөлімдер туралы — 1915 жылы қалпына келтірілген және өңделген араб және латын нұсқаларынан — бұл фигураны бір-біріне немесе басқа берілген аймақтарға әртүрлі қатынастардағы бір немесе бірнеше түзу сызықтармен бөлу проблемаларына арналған.
Евклид логикалық және қатаң геометрияның құрылысы іргетасқа байланысты екенін түсінді — Евклид кітабында 23 анықтамадан бастаған іргетас , Евклид постулаттар деп атаған бес дәлелденбеген болжам және ол жалпы ұғымдар деп атаған тағы бес дәлелденбеген болжам.
кітап осы қатынастар теориясын жазық геометрияға, негізінен үшбұрыштар мен параллелограммдарға қолданады, оның шарықтау шегі "аймақтарды қолдану", геометриялық құралдармен квадраттық есептерді шешу процедурасы болып табылады.
кітапта Евдокстың сарқылу әдісі шеңберлердің аудандары бір-біріне диаметрінің квадраттары ретінде, ал сфералардың көлемі бір-біріне диаметрінің текшелері ретінде жататындығын дәлелдеу үшін қолданылады.
Мысалы, кітапта екі немесе одан да көп сандардың ең үлкен ортақ бөлгішін табу үшін антанарез әдісі сипатталған; кітапта геометриялық тізбектер деп аталатын үздіксіз пропорциялардағы сандар қарастырылған .); және кітабы шексіз жай сандардың бар екенін дәлелдейді.
Өз тақырыбында Евклид сөзсіз өзінің барлық предшественниктеріне сүйенді, бірақ оның жұмысының бүкіл жоспары оның өзі екендігі анық, ол қазір Платон денелері деп аталатын бес тұрақты дененің құрылуымен аяқталды.
Грек тілінен арабша делдалсыз алғашқы тікелей аударманы Бартоломео Замберти жасаған және 1505 жылы Венада латын тілінде жарық көрген, ал грек тіліндегі принцепс басылымын Базельде 1533 жылы Саймон Гриней шығарған.
Бұл әрекеттің еуропалық математикаға әсерін асыра айту мүмкін емес; Кеплер, Пьер де ферманың , Рене Декарттың және Исаак Ньютонның -1727) идеялары мен әдістері Евклид Негіздеріне терең еніп, оларсыз мүмкін емес еді.
Негіздердің Ислам математикасына үлкен әсері 9 ғасырдан бастап араб тіліне көптеген аудармалар арқылы көрінеді, олардың үшеуін атап өту керек: екі Әл- ибн Юсуф ибн Маһар, алдымен ʿ халифасы Харун ар-Рашида және тағы да Халифа Әл-Мун үшін ; және үшінші Исхак ибн Хунайн , Хунайн ибн Исхактың ұлы , оны Табит ибн Курра қайта қарады және Насир ад-Дин аль-Ш жұмысына қайта оралды.
Гипатияның әкесі, Александрия Теоны мәтінді өзгертулермен және кейбір толықтырулармен Негіздерді өңдеді; оның нұсқасы басқа басылымдарды тез арада жоққа шығарды және ол 1808 жылға дейін, Ватиканда бұрын ашылған кезде барлық кейінгі араб және латын аудармаларының грек көзі болып қала берді.
Негіздердің төрттен бір бөлігін қамтитын кітабы оның өлшенбейтін сызықтар мен аймақтарды жіктеудің пропорционалды емес маңыздылығына ұқсайды (дегенмен, бұл кітапты зерттеу оның космологиялық моделін іздеуде Иоганн Кеплерді шабыттандырар еді).
19 ғасырдың аяғында карбюраторда жанғыш қоспа дайындап, оны қозғалтқыштың жану камерасында электро білтемен тұтататын ІЖҚ емес, сорған суық ауаны цилиндрде піспекпен қатты қысып қыздырып, оған сұйық отын бүркіп жағатын жаңа жылу қозғалтқышы жасалынды.
19 ғасырдың аяғы және 20 ғасырдың басында электр энергиясын механикалық жұмысқа түрлендіргіш машина – электрлік қозғалтқыш , оның тұрақты токпен, айнымалы токпен жұмыс істейтін нұсқаларының пайда болуы және іс жүзінде қолданылуы өнеркәсіптің энергетикалық базасын күрт дамытуға мүмкіндік берді.
Энергия механикалық жұмысқа қозғалтқыш тегіне қарай қайталамалы-ілгерілемелі қозғалыстағы піспек , айналмалы қозғалыстағы ротор немесе реактивті қозғалыс тудыратын аппарат арқылы түрленеді.
Сөйтіп углеводтар фотосинтезі былай өтеді: СО2+Н2О С +О2+120 ккал/моль яғни СО2-ның бір молекуласының углевод дәрежесіне дейін тотықсыздануының бос энергиясы 120 ккал/моль болады.
Жоғары сатыдағы жасыл өсімдіктер, балдырлар (көп жасушалы жасыл, қоңыр, қызыл, сондай-ақ бір жасушалы эвглена, динофлагеллят, диатом балдырлар) фотосинтезінде сутек доноры және шығарылатын оттек көзі су, ал сутек атомның негізгі акцепторы және көміртек көзі – көмірқышқыл газ.
Жасушаның қимылдауына, ондағы жаңа ақуыз молекулаларының синтезделу мен тасымалдануына, артық заттардың шығарылуына, яғни зат айналысының үздксз жүрп тұруына осы АТФ-тң энергиясы жұмсалады.
Эвкалипт тез өседі, ерекше қасиеті – сазды – батпақты жерлердің суын буландырып топырақты кептіреді, сондықтан оны кейде «тірі сорғыш» (живой насос» дейді Жапырақтарында эфир майы, қабығында илік заттары болады.
бірақ оның ешқашан да көлеңкесі болмайды және жанында ешбір өсімдік өспейді, ал тамыз айында оның барлық тамыр жүйесі жер бетіне шығып, діңі мүлдем жалаңаштанып қалады, халық арасында оны «ұяты жоқ ағаш» деп атайды.
Жапырақтары күнге қабырғасымен орналасып, қызып кетпейді, ал лептесіктері тәулік бойы ашық тұратындықтан және жапырақтары көлеңке түсірмейтіндіктен ағаштың айналасы құрғақ болады, шөптесін өсімдіктер өспейді.
1999/2000 жылғы сезонда Касильяс өзін әлемге танытты: 1999/2000 жылғы Чемпиондар лигасының "Валенсия" футбол клубына қарсы өткен финалда, жарақат алған Бодо Иллгнерді алмастырып, өз командасына кубогты женуге көмектеседі.
Бірақ Икер тез арада формасын жоғалтып, Мадридтік "Реалдың" бас қақпашы ролін Сесар Санчес қайтарып алады, осыған қарамастан, 2001-2002 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында "Байер 04" клубына қарсы ойында, Икер ардагерді алмастырып өз қалпына қайта келеді.
2002/2003-ші сезонды қақпашы қайтадан бірінші номер болып, бірде-бір жарақатсыз өткізді, сезон көрсеткіштері бойынша Чемпиондар Лигасында 15, ұлттық біріншілікте 38 ойын өткізеді.
Касильяс '/Жылдың еуропалық футболшысы атауына екі рет лайықты болған, 2008 жылғы нәтиже бойынша 4-ші болып, 2009 жылы басқа қақпашыларға қарағанда, қайтадан ең көп дауыс жинайды.
Осы фильмде Иван Эльгера, Серхио Рамос, Роберто Карлос, Дэвид Бекхэм, Рауль Гонзалес, Зинедин Зидан, Роналдо, Сеск Фабрегас, Арсен Венгер, Йенс Леманн футбол ойыншыларының рөлдерін ойнаған.
2 жылдан кейін 2002 жылғы Жапония мен Онтүстік Кореяда өткен Футболдан Әлем Чемпионатында Касильяс Сантьяго Каньисарестың дублері болуы тиіс еді, бірақ Канисарес жарақат адып, Икер әлем чемпионатының финалдық турнирлерінде өз дебютін жасап құраманың негізгі қақпашысы және Ирландияға қарсы ойында қаһарманға айналады: испандықтардың пенальти бойынша жеңісі, оларға ширек финалға шығуға мүмкіндік берді.
Икер 2004 жылғы Футбодан Еуропа Чемпионаты квалификациясында 8 ойын ойнап, өз қақпасына 4 гол жібереді, Норвегиямен 2 тоғысу ойынға қатысып, Ослодағы ойында өз қақпасына гол кіруге жол бермеді.
2003/2004 маусымында Икер тек бір ғана ойынға қатыса алмады, бірақ бұл жағдай Реалды құтқара алмады : «Реал Мадрид» Испания кубогының финалында "Реал Сарагоса" клубынан жеңіліс татуып, чемпион атағын ақтай алмады.
Бұл гидрогеологиялық объектілердің тұрақты жұмыс істейтін математикалық үлгілерін жасау мен пайдаланудың компьютерлік технологиясын, соның негізінде Оңтүстік және Солтүстік Қазақстанның, Арал және Каспий аймақтарының гидрогеолық ақпараттық жүйелерін іске асыруға мүмкіндік берді.
Имам Мәликтің діндегі білімі мен басқа ғалымдар ол туралы қандай пікірде болғанын білу үшін имам әл-Бухариден «кімнің иснады ең анық, әрі сенімді деп есептеуге болады» деп сұраған кезде, ол: “Ең жақсы иснад - бұл Мәлик хадисті Нәфи’тен, ал ол – Ибн ‘Умардан, ал ол – пайғамбардан жеткізгені”, – деп жауап бергенін еске алсақ болады.
Абу Абдулла Мәлик ибн Анас ибн Мәлик ибн Әби Ғамир ибн Ғамр Ибнул-Харис ибн Ғайман ибн Хусаиль ибн Ғамр ибнуль-Хаарис қысқаша аты Имам Абу Абдулла Мәлик бин Анас немесе Имам Мәлик, "ШейхулИслам".
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтамасы бойынша «Денсаулық – организмде аурудың не болмаса физикалық кемістіктің жоқтығы ғана емес, ол табиғи , рухани және әлеуметтік толық аман-есендік».
Денсаулыққа залал келтіретін әсерлерге жалпы мәдениеттің төмендігі, денсаулықты сақтау, салауатты өмір сүрудің негізін құрайтын санитарлық-гигиена туралы мәліметтерді көпшіліктің жете білмеуі, гиподинамия , дене салмағының қалыптан көп жоғарылауы, тиімсіз және жөнсіз тамақтану, қоршаған ортаның хим.
шығармаларынан Чайковскийдің көп уақытқа дейін музыкадағы өзіне тән стилін таба алмағандығы байқалады. Н.Ф. фон Мекк деген әйел композиторға моральдық және материалдық көмек көрсетуі арқасында Чайковский қыруар, жемісті жұмыс істеді.
аралығында “Сиқырлы сұлу” , “Қарғаның мәткесі” , “Иоланта” опералары мен “Ұйқыдағы ару” , “Шаттауық” балеттерін, 5-симфониясын , “Манфред” бағдарламалық симфониясын , У.
спектакльге музыка, 6 симфония, 20-ға жуық оркестрге арналған шығарма, 4 концерт, 3 кантата, 3 квартет, трио және секстет, 100-ден астам фортепьяноға арналған пьеса, көптеген романстар, әндер, т.б. жазған.
Петр Ильич Чайковский (7 мамыр 1840 /25 сәуір/, Воткинск, Вятская губерниясы, Ресей империясы — 6 қараша 1893 ж./25 қазан/, Санкт-Петербург) — Ресей композиторы, дирижер, педагог, дүниежүзілік классикалық музыканың аса ірі өкілі.
ЭНИАК сиақты, та Пенсильванского Университетінің Мур институтында Баллистикалық зерттеулер зертханасы үшін АҚШ армиясының Джон Преспер Экерт және Джон Уильям Мокли бастаған инженерлер мен ғалымдар тобымен математиканың белсенді көмегімен әзірленді, алайда 1951 жылы сенімді компьютерлік жадын құруда және әзірлеушілер тобындағы келіспеушіліктерге байланысты техникалық қиындықтарға байланысты іске қосылмады.
Екінші Дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін және ЭНИАКпен жұмыстарын аяқтағаннан кейін 1946 жылы ақпанда инженерлер мен ғалымдардың командасы ыдырады, Джон Мокли, Джон Экерт бизнеске және коммерциялық негізде компьютерлер жасауға ден қоюға шешім қабылдады.
Одан әрі ЭЕМ-да сан емес ақпарат түрлері — мәтіндік, графикалық, дыбыстық және басқа да түрлері өңделетін болды, бірақ деректерді екілік кодтау әлі күнге дейін қазіргі заманда кез-келген компьютердің ақпараттық негізін құрайды.
Тек пайдалану тәсілі бойынша танымаса; яғни жад ұяшығындағы бір мән деректер ретінде, команда ретінде, және мекен-жайы ретінде де пайдаланылуы мүмкін жүгінуі тәсіліне қарай ғана ажыратылады.
1945 жылдың наурыз айындағы құжатта логикалық сәулет принциптері безендірілді, " туралы есептің бірінші жобасы" деп аталатын — АҚШ Армиясының Баллистикалық Зертханасы үшін есеп, ЭНИАКтың құрылысы және ты әзірлеу осы мекеменің ақшасына жүзеге асырылды.
Есеп, жай ғана сызба болғандықтан, жариялау үшін жарамады, тек топ ішінде тарату үшін арналды, алайда АҚШ Армиясы тарапынан жобаның кураторы — Герман Голдстайн — бұл ғылыми жұмысты көбейтті және оны кең ауқымды танысу үшін ғалымдарға жіберді.
Дегенмен, перепрограммирование ерте компьютерлік жүйелердің дегенмен орындады, алайда үлкен көлемін талап етті қолмен дайындау бойынша жұмыстар жаңа құжаттаманы, перекоммутации және қайта құру блоктар мен құрылғылар және т. п.
Бұл өте тұтынады уақыт айналысуына: мысалы, өзгерту үшін бағдарламаны машина ЭНИАК керек бірнеше күн, ал жеке есебі емес еді артық жалғасуы бірнеше минут істен шыққан шамдар, олардың саны өте көп.
ЭНИАК жұмыс процесі үстінде Пенсильвания университетіндегі Мур институтында әріптестері Джон Уильям Мокли, Джон Экертмен , Герман Голдстайнмен және Артур Беркспен көптеген пікірталастар кезінде атты неғұрлым жетілдірілген машиналар идеясы келді.
Сәулетті пайдалануды пайда болуы уақытында, орындалатын нұсқаулықтар жинағына негізделген, және есептеу процесін нұсқаулықтар орындау процесі ретінде ұсыну, есептеу жүйелерін деректерді өңдеу мақсатында икемділігін аса ұлғайтты.
Командалар мен деректердің екілік кодтары сөздер деп аталатын бірлік ақпарат қа бөлінеді және ұяшықтарда сақталады, оларға қол жеткізу үшін, тиісті ұяшықтар нөмірлері — мекен-жайлары пайдаланылады.
Қазақстанның ихтиофаунасын тануда 19 ғасырдың 2-ші жартысында ғалым-саяхатшылар Н.А. Северцов пен А.П. Федченконың, К.Ф. Кесслердің, А.И. Шренктің, Н.М. Пржевальскийдің, т.б. жинаған мәліметтері мен ғылым-зерттеулерінің маңызы ерекше болды.
1959 жылы Қазақстан Ғалымдар Академиясы-ның Зоология ин-тында әуелі сектор, кейіннен ихтиология және гидробиология бөлімшесі Арал, Балқаш, Алтай бөлімшелерін қамтитын Қазақ балық ш.
Ихтиологияның дамуына кеңестік дәуірдегі ихтиологиялық бағыттың бастаушысы атанған Л.С. Берг , А.Н. Северцов , В.В. Васнецов пен С.Г. Крыжановский , Е.К. Суворов , Г.Н. Монастырский , Г.В. Никольский , т.б. ғалымдар үлкен үлес қосты.
Мысалы, балық үйірін іздеуге ультрадыбысты қолдану, балық аулауда электр жарығын, балықтың қоректенуін зерттеуге радиоактивті изотоптарды пайдалану, балық өсіруде гипофиз гормонын инъекциялау, батискаф, т.б. аппараттармен судың әр түрлі тереңдігін зерттеу, су асты телевизиясын пайдалану, т.б.
Данилевскийдің Каспий, Азов, Қара теңіздеріндегі жүргізген зерттеулері ерекше орын алды, соның нәтижесінде балықтарды қорғаудың ғылым негізделген шаралары мен балық аулауды ұтымды ұйымдастыру жолдары ұсынылды.
Ихтиология балықтардың сыртқы белгілері мен ішкі құрылысын , балықтардың сыртқы ортаға бейімделуін, бейорганикалық және органикалық қарым-қатынасын , даму тарихын – жеке организмнің эмбриологиясын және түрлердің, туыстардың, тұқымдастардың, отрядтардың, т.б. эволюциясын немесе филогениясын, сондай-ақ, балықтардың географиялық таралуын және балықтар үйірінің санын, оның ауытқу заңдылықтарын зерттейді; балықтардың мінез-құлығын , өзара қалай қатынаста болатынын, ұрпағына қалай қамқорлық жасайтынын анықтап, балықтардың өндірістік қорын анықтау әдістерін жетілдіреді, қысқа және ұзақ мерзімді балық аулау көлемін болжайды.
Қазіргі уақытта мұхиттық балық аулау кәсіпшілігіне, ішкі су қоймаларында әртүрлі балық шаруашылығын ұтымды жүргізу, балық қорын жасау мен сақтаудың биологиялық негіздеріне көңіл бөлінеді.
Микродеңгей сонымен қатар меншік нысандары тұрғысынан түрлі ұйымдық-құқықтық нысандардың жиынтығы ретінде, яғни ірі, орта және шағын бизнестің жиынтығы ретінде де зерделенуі мүмкін.
Бірақ заңды тұлғаның алатын құқықтарының мәні тұтыну еркіндігі болып табылады: әрбір азамат өзінің қаржылық мүмкіндіктері шеңберінде өз өмірін өзі ойлағандай ұйымдастыруға құқылы.
Дегенмен, бұл сипаттама формальды сипатқа ие, экономикалық жүйені тереңірек сипаттау үшін меншікті басқарудың нысандары мен әдістерінің және оны иеленудің мәнін сипаттау үшін сапалық және сандық сипаттамалар қолданылады.
Оны өлшеу үшін әдетте білім деңгейінің өлшенетін параметрлері пайдаланылады, мысалы, жоғары білімі бар адамдардың үлесі, кәсіптік жұмыспен қамту құрылымы және т.б. экологиялық проблемаларды шешу.
Демографиялық параметрлер экономикалық жүйенің постиндустриалды қоғамға жақындауына байланысты сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік береді және бұл параметрлер мыналармен тікелей байланысты: өмір сүру ұзақтығы, нәресте өлімі, аурушаңдық және ұлт денсаулығының басқа да параметрлері.
Мемлекеттің экономикадағы рөлін неғұрлым егжей-тегжейлі зерттеу үкіметтің шешім қабылдау процесін, қоғамдық келісім жүйесін және т.б. қарастыратын қоғамдық таңдау теориясында жүзеге асырылады.
Экономиканың бұл түрі бүгінде техникалық прогресс өте қиын еніп жатқан бірқатар дамымаған елдерде сақталған, өйткені ол әдетте осы жүйелерде қалыптасқан әдет-ғұрыптар мен дәстүрлерді бұзады.
Марксизмдегі диалектикалық көзқарас, біріншіден, экономикалық жүйелердің қызмет етуінің негізі ретінде қарама-қайшылықтарды, қарама-қайшылықтардың диалектикалық бірлігін зерттеу принципін негіз ретінде пайдаланады; екіншіден, ол экономикалық жүйелердің дамуындағы сандық қана емес, сонымен қатар сапалық секірістерді көрсетеді; үшіншіден, экономикалық жүйелердің тарихи шектеулеріне назар аударады.
Марксистік көзқарастың дамуы тұрғысынан экономикалық жүйелерді зерттеудің таптырмас шарттарының бірі экономикалық жүйелердің тарихын зерттеу немесе марксизмде әдеттегідей өндіріс тәсілін зерттеу болып табылады.
Қазіргі постиндустриалды қоғамды зерттеушілердің көзқарасы бойынша постиндустриалды экономика экономикалық және әлеуметтік жүйелерді айтарлықтай түрлендіретін ерекше технологиялық тәртіп ретінде дүниеге келеді.
Мүліктік қатынастардың маңызды сипаттамасы меншік нысаны болып табылады, кәсіпорындардың үлесі қандай: толықтай мемлекет меншігінде; акцияларының бақылау пакеті мемлекеттің қолында болатын акционерлік кәсіпорындар; кооперативтік және ұжымдық кәсіпорындар; акцияларының бақылау пакеті жұмыскерлердің қолында болатын акционерлік кәсіпорындар; акцияларының бақылау пакеті жеке тұлғалар мен жеке корпорацияларға тиесілі акционерлік кәсіпорындар; жалдамалы жұмыс күшін пайдаланатын жеке жеке кәсіпорындар; меншік иелерінің жеке еңбегіне негізделген; шетелдіктерге тиесілі кәсіпорындар; қоғамдық ұйымдардың мүлкі; бірлескен кәсіпорындардың әртүрлі түрлері.
Жаңа институционалистер жүйелік көзқарасқа ерекше көңіл бөледі және экономикалық жүйелердің ерекшеліктеріне назар аударады: үйлестіру режимін, меншік құқығы жүйесін, транзакциялық шығындар мен келісім-шарттар жүйесін.
Экономикалық жүйе — экономикалық өнімді өндіру, бөлу, айырбастау, тұтыну барысында туындайтын негізгі экономикалық қатынастардың нысаны мен мазмұнын айқындайтын қағидаттардың, ережелердің, заң жүзінде баянды етілген нормалардың тарихи тұрғыда пайда болған немесе белгіленген, елде жұмыс істеп тұрған жиынтығы.
Ғасырлар нұрына бөленген дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар, діни мәдени құндылықтар, касталық және таптық алауыздық қоғам өмірінде үстемдік етіп, әлеуметтік-экономикалық прогресті тежеуде.
Ол "Алматы кешінде", "Асылым", "Жайлаукөл кештері" және т. б. әндердің авторы "Екі жирен", "Бірінші концерт" әңгімелер жинағының, "Аққулар қонған айдын көл", "Ықылас" романының музыка және музыканттар туралы зерттеулердің авторы.
1967 – 1971 жылдар аралығында ҚазССР ҒА корреспондент-мүшесі А.А. Слудский басқарды. А.А. Слудский кәсіптік сүтқоректілер, жануарларды қорғау және жерсіндіру жұмыстары бойынша маман.
Сонымен қатар, «Зоология институтының еңбектері» баспа бетіне шыға бастады, алғаш рет аймақтық «Қызыл кітап» – «Алматы облысының қызыл кітабы» , «Қазақстанның фаунасы» 30-томдық сериясы жарық көрді.
Институттың 10 лабораториясында (сүтқоректілер, құстар, палеозоология, су жәндіктерінің экологиясы, жәндіктер, жалпы паразитология, паразитоценология, жануарлар генофонды, омыртқасыздарға биологиялық бақылау жасау, жануарларды білезіктеу) жүздеген ғылыми қызметкерлер жұмыс істейді.
Институттың 1943–1950 жылдардағы ғылыми өмірі жануарлардың әртүрлі топтары жайындағы мәліметтерді жинау, республиканың климаттық-ландшафтарында мекендейтін жабайы аңдардың өмір салты туралы зерттеулер жүргізілді.
Мәселен: Галузоның 1946, 1953 жылдары жазған «Кровососущие клещи Казахстана» бес томдығы, Орловтың 1957 жарық көрген «Кокцидиозы сельскохозяйственных животных Казахстана» атты еңбегі, Целищевтің 1946 жылығы «Тейлерии и тейлериоз крупного рогатого скота», Слудскийдің 1948 жылы жарық көрген «Ондатра» еңбектері жемісті болды.
Зоология секторының алғашқы кезеңінде «Қазақстанның таулы аймақтарындағы сүтқоректілер туралы очерк» , «Шу өзенінің төменгі ағысындағы орнитафауна» » сынды зерттеу жұмыстары «Известия» газетінің алғашқы нөмірінде жарық көрді.
1943 жылы зоология секторының базасы тағы 5 секторды: экология және зоогеография, паразитология, генетика және ауылшаруашылық жануарларының дамуы, халық тәжірибесін игеру және мал шаруашылығын жүргізу секторларын қосып, институт аталды.
Жылу аккумуляторы жылу қондырғыларының пайдалы әсер коэффициентін көбейтеді, өндіріс цехтарын бумен үзіліссіз бірқалыпты қамтамасыз етеді, ондағы еңбек өнімділігін арттыруға жағдай жасайды.
Тұрғылықты аккумулятор электр, радио, телефон және телеграф стансасында тұрақты ток көзі ретінде, тасымал аккумулятор көшпелі қондырғыларда (көшпелі радиоаппаратураларда, автомобильдерде, ұшақтарда, электркарларда т.б.) қолданылады.
Гидротехникалық мелиорация топырақтың су жүргісін меңгеруге мүмкіндік береді, сөйтіп топырақ қабатының ауа, жылу және қоректік жүргісіне ықпал жасау арқылы оның құнарын едәуір арттыруға болады.
Әр аймақтың нақты жағдайына қарай гидротехникалық мелиорацияның: оңтүстік және оңтүстік-шығыс қуаңшылық аудандарда — негізінен суармалау; солтүстік және солтүстік-батыс аудандарда — құрғату; сусыз және су тапшы далалық шөлейтті аудандарда суландыру түрі қолданылады.
Гидротехникалық мелиорация жерді тиімді пайдалануға, ауыл шаруашылық дақылдарынан мол әрі тұрақты өнім алуға (суармалы телімде суарылмаған егістікке қарағанда дәнді дақылдар түсімі 1,5-2 есе, мал азықтық дақылдар түсімі 4-5 есе артады) болады.
Негізгі мақсат — еліміздің экономикалық және шаруашылық қажетін өтеу: мақта шаруашылығын өркендету, қалалар мен өнеркәсіп орталықтарына таяу жерде көкөніс-сүт шаруашылықтарын ұйымдастыру; астық өндіруді арттыру, мал шаруашылығын жемшөппен қамтамасыз ету т.б. Гидротехникалық мелиорация — агрономиялық орман мелиорациясымен, химиялық мелиорациямен және т.б. тығыз байланысты.
Гидротехникалық мелиорация шараларының қолданылуы арқылы ауыл шаруашылығы дақылдарынан мол өнім алынып, жер, су қорлары ұтымды пайдаланылады, сонымен катар табиғат жағдайын жақсартуға әсерін тигізеді;
жағдайына және жер бедерінің ерекшеліктеріне қарай грунт суы өзен аңғарлары мен көл ойыстарында, құм төбелер, жазық далаларда, өзенаралық жазықтарда, таулы өңірлерде, тау беткейлерінде кездеседі.
Табиғатта Грунт суының таралуына климат, жер бедері, топырақ, өсімдік түрлерінің таралуы да әсер етеді, Грунт суы көптеген қалалар мен елді мекендерді, өнеркәсіп орталықтары мен ауыл шаруашылығын сумен қамтамасыз етуге пайдаланылады.
Оның негізгі ғылыми бағыты – топырақтың құнарлылығын сақтау мен ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапалық жағын және өнімділігін арттыру; жалпы ғылыми-зерттеулері тыңайтқыштар химиясына арналған.
Рақымжан Елешев (13 маусым 1938 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе ауданы, Саралжын ауылы) – ауыл шаруашылығы ғылымының докторы , профессор , Қазақстан Ғылым Академиясының академигі , Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері және Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген ғылым қайраткері .
Олардың ішінде: Енлік, Қарлыға, Айман, Жүзтайлақ («Енлік — Кебек», «Қарақыпшақ Қобыланды», «Айман — Шолпан» және «Ночные раскаты» М. Әуезов), Қыз Жібек (Е.Г. Брусиловскийдің және Ғ. Мүсіреповтың эпикалық музыкалық драмасында) Баян , Кручинина , Лауренсия , Луиза , Марья Антоновна , Шага , Батес , Назым , Шарбан , Толғанай , Диана және басқалар,
Жәмила Нұрмағанбетқызы Шашкина (2 қазан 1914 жыл, Ресей империясы Семей облысы - 30 сәуір 2009 жыл Қазақстан Қарағанды облысы Қарқаралы ауданында Ынталы) — актриса, әнші, Қазақстанның халық артисі .
Ғалымның «Көне түркі жазуының тарихы мен теориясы» атты монографиясында көне түркі руникалық графикасына түбегейлі талдау жасалған, Қазақстан бойынша соны эпиграфикалық материалдар берілген, түркі руникалық әліпбиінің қалыптасу тарихына қатысты маңызды теориялық тұжырымдар айтылған.
«Түрік тілі» атты оқу құралындағы түркі эпиграфикасының деректеріне сүйеніп, «Түркі руникалық графикасы» деген үш бөлімді методикалық талдау құрастырған , «Түркі филологиясы және жазу тарихы» атты оқу құралын жариялады.
Линнейдің тағы бір еңбегі, ол «түр» ұғымын айқын қисындап мазмұндады және оның анықтамасын морфологиялық өлшем негізінде, яғни сыртқы және ішкі құрылысының ұқсастығы бойынша жетілдірді.
Эволюция , биологияда – тірі организмдердің орта мен жағдайға бейімделіп, өзін өзгертетіні, ортаға үйлескендері жасап, үйлеспегендері жойылып отыратыны туралы идея болып, осы өзгеріс себепті олардың қабілеті үздіксіз артып, төмен деңгейден жоғары деңгейге көтеріледі деп есептейтін теория.
Инженерлік геологияның зерттейтін процестері геология (тау жыныстарының мүжілуі, борпылдақ жыныстардың көшуі, шайылуы, жер сілкіну, т.б.) және инженерлік-геология (адамның инженерлік қызметіне байланысты тау жыныстарында болатын өзгерістер) болып екіге бөлінеді.
Тау жыныстарындағы жарықшақтар, су әсерінен қалыптасқан үңгірлер, қуыстар, ойықтар, желдің тұрақты үрлеуінен түзілген құм шағылдар, солтүстік аймақтардағы көп жылдық тоңдар геология және Инженерлік геология процестер нәтижесінде пайда болады.
Аймақтық Инженерлік геологияда гидротехника, жол, ирригациялық, тұрғын үй, өндірістік құрылыстардың жобаларын жасауға байланысты Инженерлік геология жағдайлардың өзгеруіндегі негізгі заңдылықтар ашылып, инженер-геолог құбылыстардың ауқымы, өзгеру жылдамдығы, таралу сипаты , салынатын және пайдаланылатын құрылыстардың геология жағдайлары анықталып, Инженерлік геология факторларға болжам жасалады.
Инертті газдар бүкіл құрылыс пен олардың жеке құралымдық бөліктері орналасатын орындарды зерттеп, Инженерлік геологиялық баға береді; белгілі ауданды шаруашылық мақсаттарда игеру, кен орындарындағы тау-кен жұмыстарын жүргізу, құрылыстың орнықтылығы мен оларды үздіксіз тиімді пайдалану шараларын белгілейді, салынған құрылыстарды пайдалану барысында оларға әсер ететін табиғи жағдайлардың келешекте өзгеру мүмкіндігін болжайды.