polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Көмірсулар — химиялық құрамына қарай үлкен екі топқа бөлінеді: мономерлік көмірсулар немесе моносахаридтер және полимерлік Көмірсулар— молекуладағы моносахаридтік қалдық санына байланысты олигосахаридтер мен полисахаридтерге бөлінетін Моносахаридтердің конденсация өнімдері.
Сахароза қанттың, кондитер өнімдерінің, тосаптың, балмұздақтың, тәтті шырындардың, сонымен қатар қызылша, шабдалы, сәбіз, тәтті қараөрік және тағы басқа жемістер мен көкөністердің құрамында кездеседі.
Құрлықтағы әскерлерде Бригада бірнеше батальондардан , дивизиондардан, арнаулы әскери бөлімшелерден; әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерінде — дивизиондардан ; Әскери-теңіз флотында — бір кластағы кемелер мен кеме дивизиондарынан; арнаулы әскерлерде — батальондардан құралады.
Бригадалық жүйе 1799 — 1815 жылдары наполеондық соғыстар ықпалымен уақытша ұйымнан тұрақты құрылымға айналды және оның қуаты күшті әрі басқаруға ыңғайлы, маневр жасауға оңтайлы екендігі тәжірибе жүзінде дәлелденді.
Қазіргі кезде Бригада құрамында моторлы техникамен қамтамасыз етілген 2 — 5 батальон, өздігінен жүретін 155 мм-лік гаубицалардың 1 — 2 дивизионы, барлау және саперлік роталар, зениттік қондырғылы батареялар, жабдықтау және транспорт батальоны бар.
Көптеген елдердің Әскери әуе күштерінде, Әскери-теңіз флоты авиацияларында жойғыш ұшақтар, бомбалаушы, жеңіл бомбалаушы, ауыр бомбалаушы, жақыннан бомбалаушы ұшақтар, шабуылдық, т.б. Бригадалар бар.
Негізгі диалектілері теке, йомуд, гоклен, ерсары, салыр, сарық, чаудор, нохур, қарадашлы, алили, сурхы, хатап, мукры, эски, арабачи, чечес, баят, сакр, кырач, чандыр, хасар, емрели, дуечи, мурче, мехинли және т.б. сияқты этникалық топтардың атымен аталады.
Дәрілік өсімдіктердің емдік қасиеті олардың құрамында стероид, тритерпен, алкалоид пен гликозидтердің, витаминдердің, эфир майлары мен тұтқыр заттар сияқты түрлі химиялық қосылыстардың болуына байланысты.
Төменгі қабаттарда қонақтарды тіркеу, оларға тұрмыстық, техникалық қызмет көрсету (пошта, телеграф, жинақ кассалары, медициналық жәрдем, жолаушылар кассасы, “Интурист” бюросы, т.б.) бөлмелері орналасқан.
Жиналыстар, семинарлар, т.б. өткізуге арналған қосымша орындары, 116 орындық мәслихат залы, бизнес орталығы, жазғы кафе, банкет залы, ұлттық асхана, іскерлік кездесулер өткізуге арналған кең холл-вестибюль мен әр қабатта арнайы жабдықталған мүйістер бар.
Ауру жұққаннан кейін бір жарым-екі айдың ішінде де сырқаттың жалпы көңіл-күйі пәлендей өзгере қоймайды, бірақ, аздаған әлсіздік, буындардың сырқырауы, дене қызуының ептеп көтерілуі байқалады.
Бастапқы немесе сарғайуға дейінгі кезең ұзақтығы бірнеше күннен 2 жұмаға созылды ; баланың жалпы жағдайы бұзылады-шаршағыш болып, тәбеті төмендейді, денесінің қызуы көтеріледі, кекіррік пайда болады, буындары сырқырап, бауыр тұсы ауырады, жүрегй айнып құсуы мүмкін.
Бұл асқыну бауыр комасына жалғасады-балада әлсіздік, қатты бас ауыруы, тәбеттің жойылуы, қайтара құсу, ббауыр тұсының ауырсынуы, бауырдың көлемінің тез кішірейіп кетуі, мұрын мен қызыл иектен, ішектен қан кетуі байқалады.
Аурудың таралу жолдары-«А» вирусы-фекальды-оральды жолмен; «В» вирусы дұрыс тазартылып залалсыздандырылмаған медициналық құрал-жабдықтар , қан арқылы; не»А» емес не «В» емес вирус-ауыз арқылы да, қан арқылы да, тыныс жолымен де таралады; Дельта-вирус әлі зерттелуде.
Осы жерде өсіп-өніп, улы заттар бөліп шығарады, бауыр клеткаларын зақымдайды, бұл зат алмасуының бұзылуына әкеліп соқтырады, бауыр клеткаларының токсиндерге қарсы қызметін нашарлатады.
Ұлы ағартушының збасары С. Көбеевтң кезнде жоғары бағаланып, ек дүркн Ленин орденмен марапатталып, «Қазақстан Республикасының еңбек сңрген мұғалм» деген құрметт атақ алған және Республика Жоғарғы Кеңесне депутат болып сайланды.
Қазақстанда Зайсан қазаншұңқырында, Алакөл көлдерінде, Іле, Шу, Сырдария өзендерінің аңғарларында, республикамыздың орталық және солтүстік аудандарында – Қорғалжында, Торғайдың төменгі сағасында, Сілеті өзенінің бастауында ұялайды .
Олардың ең маңыздысы – көптеген суқоймаларында гидрологиялық режимнің өзгеруі, қорек қорының азаюы: қамыстарды жою және қарқынды шаруашылық жұмыстар, ұялары мен балапандарын өлім-жітімге ұшырататын жыртқыштардың – саз құладындары, қарғалардың – шектен тыс көбеюі.
Дереккөздер Шағатайдың 1219 жылы үлкен ағасын «Меркіт сыйы» деп атағанын, бірақ Шыңғыс ханның өзі мұндай сөздерді қорлау деп танып, Жошыны өз ұлы деп санайтынын үнемі айтқанын хабарлайды.
Оның шешесі Үкі-фужин қоңырат тайпасынан шыққан, Елші ноянның қызы; Батудың нағашы атасы Дай Шешеннің ұлы және Бөртенің ағасы Алшы ноян болуы мүмкін деген гипотеза бар.
Карпатқа дейін қалған әскерлер батысқа қарай жорығын жалғастырмас бұрын екі топқа бөлінді: олардың бір бөлігі Байдар мен Орду бастаған Польшаны, Силезияны және Моравияны жаулап алуға, Генрихтың поляк-неміс әскерін талқандауға аттанды.
Бату, Кадан және Шыңғыс ханның серігі Субудей басқарған негізгі күштер «Орыс қақпасы» деп аталатын Верецкий асуы арқылы өтті , Моңғолдардың Венгрияны Адриатикаға дейін жаулап алуын жүзеге асырды.
Әйелдер жағындағы ықпалды туыстар шешуші рөл атқарды деген гипотеза бар: егер Батудың атасы Ильчи-ноён Алчу-ноёнмен бір адам болса, онда Шыңғыс ханның күйеу баласы Шику-гурген Батудың ағасы, ал Бөрте.
Сонымен қатар, Батудың үлкендігі, оның 1227 жылға дейін көрсеткен әскери қабілеттері , сонымен қатар Шыңғыстар арасындағы мұрагерлерді таңдауға ханзадалардың әйелдер тегі арасындағы туыстық байланыстары әсер еткені туралы айтуға негіз жоқ.
Парсы тарихшысы Ахмед ибн Мұхаммед Гаффари «Әлемді ұйымдастырушылардың тізімдері» еңбегінде ‎ хижра бойынша 602 жыл яғни 1205 жылдың 18 тамызы мен 1206 жылдың 7 тамызы аралығындағы кезеңді береді, бірақ бұл хабардың ақиқаттығы дау туғызады, өйткені ол тарихшы Батудың қайтыс болған уақыты 1253 деп қате көрсеткен сияқты.
Рашид әд-Дин жалпы өмір сүру ұзақтығымен қателеспеген деп есептесек, Бату хижра бойынша 606 жылы туған болып шығады, бірақ бұл күн Батудың немере інілері Мөңке және тіпті Күйік сияқты туыстарынан үлкен болған деген деректерге қайшы.
Орыс шежіресінде бұл есімнің Батый атты өзгертілген түрі қолданылды, осы нұсқа кейбір еуропалық дереккөздерге, соның ішінде Ұлы Поляк хроникасы мен Джованни Плано Карпинидің жазбаларына өтті; ол жылнамашыларға көбірек таныс түркі атауларының әсерінен пайда болуы мүмкін - атап айтқанда, 1223 жылға дейін Тверь хроникасында Қыпшақ ханы Басты туралы айтылады.
1224 жылы Шыңғыс хан жасаған бөлу шарты бойынша оның үлкен ұлы Жошы Ертіс өзенінің батысындағы барлық далалық жерлерді және оған жақын орналасқан бірқатар егіншілік аумақтарын, соның ішінде қазірдің өзінде жаулап алған Хорезмді, сондай-ақ Еділ Болгариясын, Русь пен Еуропаны алды.
Әкесі және кейбір інілерімен қарым-қатынасы шиеленіскен Жошы 1227 жылдың басында мүлде түсініксіз жағдайда болған қайтыс болғанға дейін өз иелігінде болды: кейбір деректерде ол аурудан, кейбір деректерде ол қайтыс болды.
1235 жылғы құрылтайдың шешімімен Батуға солтүстік-батыстағы аумақтарды жаулап алу тапсырылды және ол қыпшақтарға, Еділ Бұлғариясына, русь кнәздіктеріне, Польшаға , Венгрияға және Далмацияға қарсы жорықты басқарды.
В.В.Бартольд өз мақалаларының бірінде әкесі қайтыс болғаннан кейін: «Батуды батыстағы әскерлер Жошының мұрагері деп таныды және бұл таңдауды кейіннен Шыңғыс хан немесе оның мұрагері Өгедей мақұлдады».
Шындығында, кейіннен жоғарғы билік бекіткен «әскер бойынша іріктеу» болған жоқ: Шыңғыс хан Батаны ұлыс билеушісі етіп тағайындады және осы бұйрықты орындау үшін Дешті Қыпшаққа інісі Темүгені жіберді.
Е. Бойль «Сайын хан» деген жұмбақ есім Батудың қайтыс болғаннан кейінгі титулы болуы мүмкін деп болжайды, өйткені ортағасырлық моңғол билеушілері өздерінің қайтыс болған ізашарларының жеке есімдерін атамаған.
Уақыт өте келе, кейбір тарихшылардың пікірінше, оның адамгершілік қасиеттерін көрсететін Батудың қайтыс болғаннан кейінгі бұл атағы оның есіміне балама түріне айналып, тіпті ресми құжаттарда да көріне бастады.
Моңғолдардың Руське шабуылы бірнеше жылға созылды - Батудың ресми басшылығымен әскерлер Руське бірнеше рет барды, оның жеке қатысуымен 1237-1238 жылдары Рязань мен Владимирге, 1239 жылы Черниговқа және 1240 жылы Киевке.
Сонымен қатар, бұл атау әлі күнге дейін Батудың тірі кезінде жасалған бірде-бір дереккөзде («Құпия аңызда», Рогерияда, Бенедикт Полякта, Плано Карпини немесе де Рубрук) кездеспейді.
Карпов «ЖЗЛ» үшін Батудың өмірбаянында 1205/1206 жылдарды шартты дата деп санайды, Р. Почекаев 1209 жыл ең қолайлы нұсқа деп есептейді, «Орда патшалары» өмірбаяндар циклінде тіпті оны ешқандай күмәнсіз атайды.
Олардың ең үлкені Орда-Ичен «сол қанаттың» барлығын, яғни ұлыстың шығыс жартысын және әкесінің әскерінің негізгі бөлігін алды; Батуға «оң қанат» ғана қалды, батыс, ол да қалған Жочидтарға үлес бөлуге мәжбүр болды .
1236-1243 жылдары Бату жалпымоңғолдық Батыс жорығын басқарды, нәтижесінде Қыпшақ даласының батыс бөлігі, Еділ Бұлғариясы, Еділ мен Солтүстік Кавказ халықтары алғаш рет жаулап алынды.
Мысалы, ластанбаған топырақта дизентерия, сүзек және тағы басқа да ауру қоздырғыштары 2-3 тәулік бойы сақталса, ластанғыштармен әлсіреген қоздырғыштар бірнеше ай мен жылдарға дейін сақталып, едәуір аймаққа таралады.
Топырақты ластайтын көздерге өнеркәсіпті кәсіпорындардың шығарымдары, көлік, ауылшаруашылығында қолданылатын шапжойғыштар мен минералды тыңйтқыштар, қалдықтар, жылу энергетика кешендері, атмосфералық жауын-шашын апатты жағдайда тасталатын шығарындылар әскери өндірістік кешендері жатады.
Соңғы он жылдың ішінде өте қауіпті ластағыштар қатарына мұнай және газ скважиналарын бұрғылағанда, флотация кезінде, жуғыш заттектердің, лактар мен бояулардың, пестицидтердің, тамақ өнімдерінің т.б. құрамына кіреті, өндірістерде кеңінен қолданылып келе жатқан беттік активті заттар құйылып келеді.
бұл процесс көбінесе материктер аумағында жүзеге асатындықтан, "платформалық-геосинклинальдық" дамуы жайлы тұжырымдама Литосфералық тақталар саны тұрақты емес; геологиялық уақыт аралығында олар рифтілер арқылы бөлшектеніп немесе тектоникалық қозғалыстар әсерінен қайта бірігіп отырады.
Литосфералық мантия қабаты жер қыртысынан Мохоровичич шегі арқылы дараланады, бұл қабатты құрайтын тау жыныстарының құрамы негізінен оливин мен пироксеннен тұратын аса негізді жыныстарға сәйкес келетін болса керек.
Егерде жылына ауаға дүниежүзі бойынша 1 млрд тонна деңгейінде антропогендік заттектер, гидросфераға шамамен 15 млрд тонна ластанғыш заттар енгізіліп отырса, жерге түсетін техногенді қалдықтардың мөлшері 90 млрд тонна.
Дүниежүзіндегі аса ірі Шығыс Еуропа, Батыс Сібір, Ұлы Қытай, Ұлы жазық пен Орталық жазық, Амазонка, Ла-Плата және т.б. жазықтар платформалық құрылымдарда орналасқан.
Егер сәби аталған тамақ түрлерін пайдаланатын сияқты боп көрінбесе, немесе балада ақшам соқырдың немесе ксерофтальмия белгілері айқын көріне бастаса, оған А витаминін 60 мг капсулдағы не сұйық түріндегі ретинол беріңіз.
Әрі-бері ойланып тұрып, керуенмен алып келе жатқан Меторид тасын алдырып, 200 мың әскерге бір-бір тастан тастатып биік тау тұрғызып, басына тас қорытатын пеш салдырып, жанындағы өзеннен тал қидырып, көмір жасап меторид тасын балқытып, мынадай мағынада жазып қалдырады: «Мен Тұранның бегі Темір-бек хиржаның 769 қой жылы Ара айының 21 күні Алтын Орда ханы Тоқтамысқа қарсы жорыққа шығып, ұрпаққа белгі қалдырдым. Алла ісімізге жар болсын!»
Бала кезінен аспан әлемін бақылағаннан және ескі америкалық ғылыми фантастика журналдарын оқығаннан ұлы әсер алған Кларк, лицейді бітіргеннен соң, Ричард Хуиш университетінде оқи бастады, бірақ, материалдық мәселелер себебінен сол оқу орнында тексеруші болып жұмыс істей бастады.
Сэр Артур Чарльз Кларк (16 желтоқсан 1917, Майнхед, Сомерсет, Ұлыбритания — 19 наурыз 2008, Коломбо, Шри-Ланка) — ағылшын рыцарлық атағына ие ағылшын өнертапқышы және ғылыми фантастика жазушысы.
Мұнда әлемдік деңгейдегі түрлі байқаулар өткізіледі ("Прага көктемі" мен "Прага күзі" атты халықаралық музыкалық фестиваль, жазушылар форумы,"Жалғыз әлем" атты адам құқығына арналған халықаралық деректі кино сайысы мен дүниежүзілік сыған ұлтының өнеріне арналған байқауы).
Офшорға жол берген өңірлер шетелдік капитал мен компанияға өте еркін көсілу мүмкіндігін береді, төмен, тіпті нөлдік салық, мемлекеттің басқаруына ұшырамайтын бизнес еркіндігі, бизнесін жасыру мен келуі белгісіз қаражаттарды жекешелендіру секілді артықшылықтар береді.
Офшорда кәсіпорын тіркетушілердің есепшотындағы қаражаттың заңсыз пайда болуы жайлы тікелей дәлелдер болмаса немесе олардың мемлекеттік құзыреті, ресурстарды пайдаланумен нақты, тіке байланысы болмаса, онда мұндай капиталды қолдану жеке мүлік ұстанымымен және нарық экономикасының заңымен кепілдендірілген.
Біртіндеп бұл ұғым жемқорлардың мемлекет қазынасындағы ақшаны түрлі алаяқтық жолдармен офшорлық қаржы орталықтарына жеткізіп, сол жерде ақшаның әуелгі келу қайнарын ұмыттырып, заңды ақша ретінде пайдалануға қол жеткізуіне қаратылады.
Жүрек жібітер жан жомарт­тығы (бірде жағадан ұзап кеткен фрегатты кері қайырып, гардема­риндердің біріне ата-анасының жазған хатын аяқтап шығуына мүмкіндік бергені бар) жан түршіктірер қатыгез­дігімен (кемеде бүлік бастауға әрекет еткендерді мачтаға дарға астырып қойған кезі де бар) адмиралдың ержү­рек­тігі, шыдам­дылығы, төзімділігі, қай­сарлығы, шын мәнінде, қайран қалдыр­арлықтай.
Шайқастардың бірінде кар­течь оғы сол қолын тұтасымен жұлып әкеткен кезде дәрігерлер шынтақтан білезік буынға дейін анестиктер қол­данбай кесіп тастауға мәжбүр болады, сонда сабазың әлгіндей азапқа үн шы­ғармай төзіп жатады.
Бұл кезде өз өмірінің 35 жылын теңіз төсінде өткізіп, мақа­ланың бас жағында жазғанымыз­дай, 124 шайқасты бастан кешіп, қажыған адмирал отставкаға шығуды ойластыра бастаған еді.
Жас та келді, денсаулық та сыр бере бастады, оң қол болса анау, оң көз болса мынау… Адмирал ғұмырбаяншыларының бірі олардың соңғы жүздесуін былай баян­дайды: “Эмма серпіліп сала берді: “Сен тамаша жеңіске жетесің, жеңістен кейін маған ораласың да бақытты дәурен сүресің!” – Ол Эммаға қарады, жана­ры­на жас үйірілді.
Норфолк графтығындағы Бернем-Торп деревня­сында священник Эдмунд Нельсонның көп балалы отбасында 1758 жылғы 29 қыркүйекте дүниеге келген Горацио Нельсон 12 жасында өзінің нағашысы капитан Морис Саклингтің кемесіне теңізшілікке қабылданып, 6 жыл бойы тулаған толқындармен тайталаста жүреді, тіпті Арктика экспедициясына да қатысады, Кариб теңізінде британ кемелерін күзетіседі, шхунаға билік етіп, адмирал Паркердің “Бристоль” кораб­лінде бірінші лейтенант лауазымына дейін өседі.
Англия мен Фран­цияның арасындағы соғыстың ең айтулы шайқастарының бі­рінде Нельсон На­полеон флотын тас-талқан етіп, оның бүкіл Египет ком­паниясының бағыт-бағдарын өзгертуге тура келеді.
Күні бүгінге дейін теңіз роман­тикасы санаға жаппай сіңе қоймаған, құрлық­тың қақ ортасындағы Қазақстан сияқты елдердің өзінде “Адмирал Нельсон” атауы ресторан, кафе, барларға қойы­лып жатады, өйткені, Нельсон есімі бүкіл әлемде еркіндіктің бір белгісіндей болып, бүгінгі тілмен айтсақ, брэндке айналып кеткен.
Оның Ямайкадағы, Багам аралдарындағы, Вест-Индиядағы, Ни­карагуадағы, Америка Құрама Штаттарымен соғыс кезіндегі қолданған тактикалық жаңалықтары соғыс-теңіз шайқасының классикалық үлгілері қатарында қаралады.
Басқасын былай қойғанда, Неаполь корольдігінің осыншама уақыт Римнен тәуелсіз тұруы, өз бетінше саясат жүргізуі ең алдымен Нельсон арқылы Англия тарапынан жасалған қолдаудың арқасы еді.
Нельсонға пэр атағы, лорд даңқтамасы берілді, Британия парламенті оның өзін былай қойғанда, айналасындағы жама­ғайындарына да өмір бойғы зейнетақы белгіледі, түрік сұлтаны өзінің асыл тастармен безендірілген сәлдесін сыйлап, орыс императоры жақұттармен көмкеріл­ген суретін жолдап жатты.
Қазіргі ғылым методологиясы Теорияның негізгі төрт құрамдас бөлігін айқындайды: 1. Теорияның теориялық тұрғыдан түсіндірілуге тиісті тәжірибелік нәтижелері мен деректік жиынтығынан тұратын эмпирикалық негізі; 2. Әр алуан жалпы заңдылықтар мен қағидаттардан тұратын теориялық негізі; 3. Белгілі бір логикалық және методологиялық реттегіштер; 4. Дәлелдерден, қорытындылардың жиынтығынан тұратын негізгі теориялық жүйе.
Бірақ теорияны көп жағдайда тікелей тәжірибемен тексеру мүмкін емес , немесе бұндай тексеру өте қиын, не қымбат , сондықтан теориялар болжаулық қабілетінің барлығын пайдалану арқылы – яғни алдында белгісіз немесе байқалмаған нәрселерді, оқиғаларды шығарса, ал ұқыптап бақылағанда бұл нәрселер немесе оқиғалар табылып жатса, онда бұл қабілеттің бар болғаны.
Теория практикалық іс-әрекетті, тәжірибені қорытып, оны жаңа жағдайда ғана қолданбай, ол тәжірибе нәтижелерін шығармашылық тұрғыдан өзгерту арқылы практиканың алдына жаңа талаптар қойып, оның өрісін кеңейте түседі.
Жалпылағанда, ғылым мақсаты – болашақты болжау; бақылау мағынасы – біз әсер ете алмайтын оқиғалар желісін сипаттаумен қатар синтетикалық, бізге керек болашақты технология арқылы жасау, мағынасын да қамтиды.
Бұл биік тау шыңдары, ал кейде мұз құрсауының жоғары жағын қар басып жатқан аспандаған тау сілемдері, немесе антарктикалық көгалды алқаптар деп аталатын мұз қабатынан жақында ғана босаған шағын көлемді жағалау алаңдар.
Егер Антарктиданың мұздық сауыты ери бастаса, ол біздің планетамыздың барлық өзендерін, қазіргі өзендердегі бар суды есепке алғанда, 500 жылдан астам уақыт қоректендіруге жетер еді, ал дүние жүзілік мұхиттық деңгейі мұздық суынан 60 метрден астам көтерілген болар еді.
Мұнда Мұстафин Ғабиден өзі өмір сүрген дәуірдің панорамалық суреттерін жасап, қиыншылықтарды жеңе отырып, ілгері ұмтылған қоғамды, ондағы адамдар қарым-қатынасын көркем бейнелейді.
Кеңестік дәуір әдебиетінде көрнекті шығармалардың біріне айналған “Қарағанды” романы – ел экономикасын көтерген өндіріс ошағы мен сол өңірдегі жұмыскерлер, зиялылар турасындағы кең тынысты, күрделі роман.
Өз өмірінен және өзімен тұстас аға буынның басынан кешкен тарихи кезеңдері жайында мағлұмат беретін мемуарлық трилогия жазуды жоспарлаған Мұстафин Ғабиден “Көз көргенді” дүниеге әкелді.
Өнер әлеміндегі Абайдың осы өнегелік сипаты өзінен кейінгі қазақ әдебиеті үшін тың идея, соны түр, жаңа көркемдік үлгілердің бастау көзі ретінде күні бүгінге дейін мәнін жоймаған, әрқашан бағдар бола беретін құбылыс.
Әдебиеттегі Абай тұлғасының биіктігі, классик өнер туындысын жасай алуы, көркемдік үлгіні ерекше меңгеруімен қатар өзі өмір сурген ортаның, қоғамдық қатынастардың реалистік бейнесін жасай білуінде.
Қазақтың көрнекті жазушыларының бірі Мұстафин шығармаларында Абай өнегесі, Абай дәстүрі берік орын тепкендігі, жазушының алдына жаңа идеялық мақсаттар қойып, өз дәуірінің көркем бейнесін жасай білуде Абаймен үндестік танытқаны айқын.
Ондаған әңгімөлері мен бірнеше шағын пьесаларын былай қойғанда, «Шығанақ», «Миллионер», «Қарағанды», «Дауылдан кейін», «Көзбен көрген» сияқты роман, повестері арқылы жазушы қазақ әдебиетінің дамуына, көркемдік жетістіктерге жетуіне мол үлес қосты.
Жомарт, Жанат, Алма секілді жастардың халық алдындағы перзенттік, азаматтық парызды ақтау талабынан туған ізденісі мен махаббатты қастер тұтатын қасиеті – қазіргі ұрпақтың рухани тәрбиесінде жәрдемі болары сөзсіз.
Қазақтың жазба әдеби тілінің тарихындағы «қайта өрлеу» дәуірінің басында туру бақыты Абайға біреудің ұсынысы бойынша берілген «мәртебе» емес, уақыт өлшемінен сараланған даналық ойға, ақындық қуатқа, көркемдік даралыққа, әлемдік ой-сана парасатымен бәйгі алаңынан үн қатқан озат ойлы классикті мойындаудан барып қалыптасқан шынайы пікір.
Өзінің даналық болмысы, сөз енеріндегі даралық сипаты поэзия әлемінде ерекше биіктікке көтерілген Абайдың әдебиетке қояр негізгі көркемдік талғам-талаптарын өлең сөзге байланысты білдіруі занды еді.
Абай айтқан талап-тілектердің бастыла- рының бірі көркем шығарманың мазмұнды, идеялы болып келуіне айырықша зер салса, екіншіден, мазмұн мен түрдің үйлесімін қадағалауды, бірлігін сақтауды қатты көздеген.
Ғабиден Мұстафин (29 қараша 1902 жыл, Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы Жауыр тауы – 20 қантар 1985 жыл, Алматы) — қазақ жазушы, Қазақстанның халық жазушысы , қоғам қайраткері.
Ересектерінің түсі — ақ, жас түрінікі— шұбар болады; кездесетін жерлері — Американың солтүстік-батысы мен шығысы; бұрынғы КСРО-да — Чаун түбегінен бастап Беринг бұғазына дейінгі жерлер.
Әлімбаевқа Қазақ КСР Жоғарғы Советі Президиумының Указы бойынша "Қазақ халқының ауызша халық творчествосын өркендету ісіне озат еңбек сіңіргені үшін", "Қазақ КСР өнеріне еңбек сіңірген қайраткері" атағы, 1940 жылы "Құрмет белгісі" ордені берілді.
Әлімбайұлының өмірі мен творчествосын зерттеп, халық арасына насихаттауда Қазақстан Жазушылар одағының Қарағанды облысы бойынша сол кездегі өкілдері Рахымбай Құлбаев, Айтбай Хангелдин, Әуезхан Көшімов, Қалижан Бекхожин, Аллажар Теміржанов, Жаппар Өмірбеков, Бүркіт Ысқақов.
Радован Караджич — Босниядағы сербтердің жетекшісі, серб саясаткері, 1990-шы жылдарында соғыс болған кезде Босниядағы сербтердің республикасының президенті еді, ақын, дәрігер - психиатр, Гаагадағы Халықаралық трибунал оған әскери қылмыскер деп айып тағайындалады.
1923 жылы 1 қыркүйекте Кантодағы үлкен жер сілкінісі болды , ең қатты зардап шеккен Токио мен Йокогама қалалары болды - жүздеген мың адам қайтыс болды , миллионға жуық адам үйсіз қалды өрттердің салдарынан.
Жапонияның ішкерірек аумақтарында, таулы аймақтары мен автомобиль магистральдары бойынан будда ғибадатханаларын, сондай-ақ хауызы мен нақышты тас қондырғылары бар шағын саябақтарды, сұлтан қамалдарын, шаруалардың сабанмен жабылған шошақ төбе ескі үйлерін көруге болады.
Тақуалық - иманды, көркем мінезді, парасатты жан болып, Аллаһ Тағалаға мойынұсынып, «толық адам» шыңына қарай «нұрлы ақылды» шырақ, «жылы жүректі» пырақ етіп, ыждаһаттылықпен қадам басып қайраттану.
Екінші - түнде ниеттену мен анықтау шарт емес Оразалар: Бұған Рамазан Оразасы, уақыты белгіленген атау Оразасы және мұстахап, мәкрүһ, сонымен қатар, барлық нәпіл Оразалар жатады.
Оның илаһи тартымдылығы мен сиқырына малтып, уақытша болса да, рамазаннан айрылысқан қасірет сезімінен жеңілдегенін сезініп, алып рақым айының қоштасуы мен терең шарапат күнінің мейрамын бірге тартады.
Айт - дүние мен ақыретке тән әсемдіктердің бір-бірімен етене араласып, адамдардың Рамазан бойы әртүрлі ғибадаттар арқылы бейне бір періштеге айналып, періштелер де осы ұқсасқа бет бұрып, сол бір рухы саф жандар арасында сайрандап, айнала илаһи әсемдік пен сұлулыққа оранып, осынау ғажайып тылсым дүниені көргендер, өздерін оянғысы келмейтін түс әлемінде деп ойлайтынын айтуға тіл жетпес күн.
Тіпті ол өзін баураған кейбір сезім иірімдері арқылы көктер мен жерді бір-бірімен бірігіп кеткендей көріп, жерден ұзап, көкке ұшып, періштелердің арасына кіріп, олардың әлемінде жүргендей сезініп, ашылып, кеңейіп «мекенсіз» күй кетеді.
«Асыр» сүресінде де Аллаһ Тағала: «Заманға ант етейін. Шынында адам баласы сөзсіз қасіретте. Бірақ иман етіп, ізгі іс істегендер, бір-біріне ақиқатты айқындап, сабырлықты насихаттағандар ондай күйге душар болмайды», - деп баян етеді.
“Рамазан – адамдарға тура жол нұсқаушы, ақ пен қараны айырушы, бекем тұтынатын дәлел ретінде Құран түсіріле бастаған ай. Рамазан айы туғанын көрген адам ораза ұстасын. Кімде-кім ауру болып, әйтпесе сапарда жүрсе, онда басқа күндерде өтесін. Алла сендерге жеңілдік болуын қалайды, ауырлық түсіргісі келмейді” – деген аяттарда парыз оразаның мәні, негізгі сипаттары, уақыты, қазасын өтеу жайлы айтылады.
Ораза шартты ғибадат болғандықтан оны парыз ретінде кімнің орындауға міндеттілігі немесе кімдердің босатылатыны, қабыл болу-болмауының шарттары, бұзылатын немесе бұзылмайтын жағдайлары шариатта бекітілген.
Аузы берік адамның бос сөзден, орынсыз әрекеттерден бойын аулақ салып, жаман істерден тыйылуы, ғибадатын арттырып, бос уақытын дін іліміне тереңдеп, зікір, салауат айтумен өткізуі абзал.
Пайғамбарымыз былай дейді: «Үш адамға қалам жазылмайды: Балиғат жасына жетпейінше балаға, ақыл-есі түзу болғанға дейін ақылы нұқсанға, оянғанға дейін ұйқыда жатқан адамға» .
Пайғамбарымыз былай дейді: «Ислам бес нәрседен тұрады: Аллаһтан басқа Құдай жоқ екеніне, Мұхаммедтің Аллаһтың құлы және Елшісі екеніне куәлік ету, намаз оқу, зекет беру, Рамазан оразасын ұстау, шамасы келгендерге қажылықка бару» .
Олардың бейне бір жаңа туған сәбидей барлық күнәсі кешіріледі: Құранда Аллаһ Тағала: «Күпірлік еткендерге егер олар жамандықтан тыйылса, өткен күнәлары кешіріледі. Ал егер олар қайталаса, сонда өткендегілердің де үкімі орындалады де» .