polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1882 წლიდან ქალაქს დაუკავშირდა რკინიგზა, ხოლო 1892 წელს მოსტარის ეპისკოპოსის პაშკალ ბუცონიჩის ძალისხმევით აშენდა წმინდა იაკობის ეკლესია.
მართალია ლი ჰარვი ოსვალდი დანაშაულის ჩადენიდან 90 წუთში დააპატიმრეს, მაგრამ მიუხედავად ამისა, კენედის მკვლელობა ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორიაში ერთ-ერთია ყველაზე ძნელად გასახსნელ საქმეთაგან.
ნოემბრის იმ მზიან ღამეს პრეზიდენტის თავახდილ ლიმუზინს კორტეჟი დილი-პლაზას გავლით მიუძღვებოდა დალასის სავაჭრო ცენტრისკენ, სადაც ბანკეტი უნდა გამართულიყო.
ლიმუზინის უკანა სავარძელზე პრეზიდენტი კენედი და მისი მეუღლე ჟაკლინი ისხდნენ, წინ კი ტეხასის გუბერნატორი ჯონ კონელი და მისი მეუღლე ნელი.
ნელი კონელი კენედის მიუბრუნდა როცა ლიმუზინმა ჰიუსტონ-სტრიტზე შეუხვია და იქვე მდებარო სკოლის ბიბლიოთეკის საცავს ჩაუარა, რამდენიმე გასროლა გაისმა.
კომისიის დასკვნის მიხედვით კი ტყვიამ გაიარა პრეზიდენტის ყელში, შემდეგ გულმკერდის არეში და გარეთ გამოვარდნილმა დაჭრა გუბერნატორი კონელი ზურგში.
შემდეგ ტყვია გამოვიდა მისი გულმკერდის მარჯვენა მხრიდან, შებრუნდა კვლავ გუბერნატორის სხეულში, გაუგლიჯა წინამხარი, გამოვიდა მაჯიდან, გაიარა ბარძაყის არე და გარეთ გადმოვარდა.
თუ კენედის მკვლელობას პოლიტიკური მოტივი ჰქონდა და ოსვალდი ფანატიკოსი იყო, მაშინ პასუხისმგებლობასაც აიღებდა, მაგრამ იგი ამტკიცებდა, რომ უდანაშაულოა და თავს სიცრუის მსხვერპლს უწოდებდა.
როცა ჯეკ რუბიმ საპატიმროში გადაყვანის დროს ესროლა, ოსვალდმა რეპორტიორებს დაუყვირა არსებობს ბევრი კითხვა, რომლებსაც პასუხი არასოდეს გაეცემა.
თუ მან გაისროლა, ექნებოდა კი იმის დრო, იარაღი გადაემალა, მეექვსე სართულიდან ჩამოერბინა და გარეთ გამოსულიყო, სადაც დალასის პოლიციის ოფიცრებმა დაინახეს კიდეც?
როცა სულ ადვილად შეიძლებოდა კარაბინის ანონიმურად ყიდვა მაღაზიაში, კაცს, რომელსაც მკვლელობის ჩადენა ჰქონდა განსაზღვრული, განა შეიძლებოდა იარაღი ფოსტით შეეძინა და საკუთრი სახელი და მისამართი მიეთითებინა?
ლი ჰარვი ოსვალდი დაიბადა 1939 წელს 18 ოქტომბერს ნიუ ორლეანში, მამამისი რობერტ ედვარდ ლი ოსვალდი მის დაბადებამდე 2 თვით ადრე გარდაიცვალა.
1955 წელს 16 წლის ოსვალდი ჩაეწერა ამერიკის საზღვაო ქვეითებში, მას უნდოდა გამხდარიყო სნაიპერი, მაგრამ მიზანში სროლის დროს ვერ მოაგროვა საკმარისი ქულები.
1957 წელს მან გაიარა სამსახური ამერიკის საჰაერო ძალებში, რომლის შემდეგაც იგი მსახურობდა იაპონიაში ამერიკის საიდუმლო ბაზაზე, საიდანაც ეწყობოდა სადაზვერვო ფრენები საბჭოთა კავშირისა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის მიმართულებით.
ლი ჰარვი ოსვალდი (დ. 18 ოქტომბერი, 1939, ნიუ ორლეანი, ლუიზიანა — გ. 24 ნოემბერი, 1963, დალასი, ტეხასი) — ოფიციალური ვერსიით ითვლება ამერიკის პრეზიდენტის ჯონ ფიცჯერალდ კენედის მკვლელად, თუმცა ოსვალდის მკვლელობაში მონაწილეობასთან დაკავშირებით დღემდე უამრავი კითხვა არსებობს.
ფილმები მხოლოდ კოსმოსის თემით არ შემოიფარგლება, ასევე აღწერილია ბუნება ატომების და მოლეკულების დონეზე, ფუნდამენტური მოვლენები, განხილულია დედამიწის შორეული წარსული, მისი შექმნიდან დღემდე და პლანეტის შესაძლო ბედი მილიონობით წლის შემდეგ.
რამდენიმე ეპიზოდში გამახვილებულია ყურადღება დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის ვერსიებზე, ევოლუციაზე, მის ბიოქიმიაზე, დნმ-ზე, გენეტიკაზე, ელექტრომაგნეტიზმზე, გრავიტაციაზე და პლანეტაზე მიმდინარე უმნიშვნელოვანს მოვლენებზე,
ისევე როგორც 1980 წლის ვერსიაში, განახლებულ სერიაში დიდი როლი ენიჭება კარლ სეიგანის მიერ მოგონილ „დროის კალენდარს“ (სამყაროს არსებობის 13,7 მილიარდი წელი ჩატეულია 1 წლის კალენდარში, სადაც პირველი იანვრის პირველი წამი, ანუ 0 საათი, 0 წუთი და 1 წამი შეესაბამება დიდი აფეთქების დროს, ხოლო 31 დეკემბრის 23 საათი, 59 წუთი და 59 წამი კი დღევანდელ დღეს)
დოკუმენტურ ფილმებში მარტივი და გასაგები ენით, უახლესი კომპიუტერული გრაფიკით, ანიმაციით და თანამედროვე მონაცემებზე დაყრდნობით, მოთხრობილია ისეთ ფენომენებზე როგორებიცაა კოსმოსი, თავისი უკიდეგანო სივრცეებით.
ციკლის ყოველ ფილმში ანიმაციის საშუალებით გაცოცხლებულია ისეთი მეცნიერების და საზოგადო მოღვაწეების ბიოგრაფიები, როგორებიც იყვნენ ჯორდანო ბრუნო, ედმუნდ ჰალეი, რობერტ ჰუკი, უილიამ ჰერშელი, ისააკ ნიუტონი მაიკლ ფარადეი, ჯეიმზ მაქსველი და ა.
კოსმოსი: სივრცე-დროის ოდისეა — 2014 წელს შექმნილი სამეცნიერო-პოპულარული დოკუმენტური ფილმების ციკლი, რომელიც 1980 წლის კარლ სეიგანის მიერ შექმნილი სერიალის — „კოსმოსი: პერსონალურო მოგზაურობა“ გაგრძელებაა.
საუკუნის დასაწყისში პარტიო გალეგუისტას მიერ გაღვივებულმა გალისიურმა ნაციონალიზმა გალისიასა და დანარჩენ ესპანეთს შორის ურთიერთობაში ბევრი საკითხი წამოწია.
ესპანეთის მეორე რესპუბლიკის დროს აქტუალური იყო ფედერალური მოწყობის საკითხი, სადაც ესპანეთის რეგიონებს შესაძლებლობა ექნებოდათ ესარგებლათ ფართე ავტონომიით და დეცენტრალიზაციით.
ამ ფონზე პარტიო გალეგუისტამ გალისიის ავტონომიის იდეის პოპულარიზებისთვის 1931 წელს შეიმუშავა გალისიის ავტონომიის აქტი, რომელიც დაფუძნებული იყო ადრეულ გალისიანიზმის და თანამედროვე ნაციონალიზმის იდეებზე.
1965 წელს ჩაწერილი ჰიტით " " ჯგუფმა დიდ კომერციულ წარმატებას მიაღწია (კომპოიციამ ჰიტ-ჩარტებში მეხუთე პოზიცია დაიკავა, ხოლო ალბომმა მეორე).
1966 წლისთვის ლუისი მთელ ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული პიანისტი იყო და ლიდერობდა ჩარტებს ისეთი კომპოზიციებით, როგორებიცაა " ", " " და " ", რომელთაგანაც თითოეული მილიონზე მეტჯერ გაიყიდა, რისთვისაც ოქროს დისკით დაჯილდოვდნენ.
ლუისი ფორტეპიანოს დაუფლებას 4 წლიდან შეუდგა, თხუთმეტი წლისამ კი პირველი ჯაზ-ბენდიც ჩამოაყალიბა, სახელად , რომელიც 7 წევრისაგან შედგებოდა.
2006 წელს " "-ის სატელევიზიო პროგრამამ უამრავ ჯაზმენს უმასპინძლა, მათ შორისაა: ლარი გრეი, . , ჯოი დეფრანჩესკო, დეივ ბრუბეკი, ჩიკ კორია, კურტ ელინგი, ბენი გოლსონი, პეთ მეთნი და ტონი ბენეტი.
ალბომი, სახელწოდებით " : + ", რომელიც ჟურნალმა თაიმმა "წლის ალბომად" შერაცხა, შიდსის ეპიდემიის დასამარცხებლად საჭირო თანხების მოძიების მიზნით ჩაიწერა.
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში სამი ათეული წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა წყაროთმცოდნეობისა და ისტორიული გეოგრაფიის განყოფილებას, პარალელურად ლექციებს კითხულობდა თბილისის უნივერსიტეტსა და სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
მეცნიერების განსაკუთრებული საქმიანობის სფეროა საუკუნის საქართველოს ისტორია და ამ ეპოქის შესწავლას მიუძღვნა მისი უმნიშვნელოვანესი ნაშრმოები, ამასთანავე განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა ისეთი სპეციალური საისტორიო დისციპლინების განვითარებაში, როგორიცაა წყაროთმცოდნეობა, ეპიგრაფიკა, ტექსტოლოგია, არქეოლოგია, პალეოგრაფია.
ვარლამ დარისპანის ძე დონდუა (დ. 21 სექტემბერი, 1895, ქუთაისი — გ. 21 თებერვალი, 1969, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.
ვარლამ დონდუა დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, მეცნიერის მდიდარი ბიბლიოთეკა დაცულია და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში, სადაც დაარსდა მისი სახელობის კაბინეტი.
ეს იყო პროვინცია, რომელიც 1982 წელს მოინახულა შვედმა ჟურნალისტმა ბორჯ ელმქვისტმა, რომელიც მოგვიანებით, 1984 წელს წერდა, რომ ლოგარის პროვინციაში თვალში მოგხვდებათ ყველაზე დიდი რაოდენობით ნანგრევები და საფლავები.
საბჭოთა არმიის ოპერაციები ომში მოიცავდა დაბომბვის გამოყენებას, აალებადი სითხეების გამოყენებას, რომლის დროსაც ცოცხლად იწვებოდნენ იატაკქვეშ დამალული ადამიანები, სასმელი წყლის მოწამვლას და ნათესების და სხვა სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების განადგურებას.
2001 წლიდან, როდესაც ჩამოყალიბდა ჰამიდ კარზაის მთავრობა, პროვინციაში თანდათან ხელისუფლება ხელში აიღეს უსაფრთხოების საერთაშორისო ძალებმა და ავღანეთის უსაფრთხოების ეროვნულმა ძალებმა.
პროვინციის რეკონსტრუქციის ჯგუფმა (პროვინცია შეიქმნა 2008 წელს, მანამდე ის ცალკე რეგიონად არ იყო წარმოდგენილი) მთელი რიგი შეღავათები მიანიჭა ადგილობრივ მოსახლეობას - უსაფრთხოების, განვითარებისა და სამუშაო ადგილების შექმნის თვალსაზრისით.
აქ მებრძოლ ავღანელთა შორის გამოირჩეოდნენ ისეთი მეომრები, როგორიცაა - ფაზულა მუჯადიდი, საიდ რასულ ჰაშიმი, მალიმ ტოპი, მუჰამედ ბალი ნასირი, ასადულა ფალაჰი და სხვები.
ვახუშტი ბატონიშვილი ამბობს: გიორგი -ის გარდაცვალების შემდეგ 1184 წელს თამარის მეორედ კურთხევას „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“ ასე აღგვიწერს: როგორც აქედან ჩანს სამეფო რეგალიერბის — გვირგვინის დადგმა და ხმლის შერტყმა სწორედ ქუთათელისა და ლიხთ-იმერეთის დიდგვაროვნების ისტორიულ ტრადიციებთან იყო დაკავშირებული.
საუკუნის ქართული სამართლის ძეგლში „ხელმწიფის კარის გარიგება“ ვკითხულობთ: იქვე ჩამოთვლილია ქუთათელის მიერ ნაკურთხი მეფეები: ვახტანგ ნარინის ძე , კონსტანტინე ნარინის ძე , დავით ნარინი რუსუდანის ძე , როგორც ჩანს ხელისუფლებამ ქუთათელს დაუჭირა მხარი და სამეფო გვირგვინისა და სკიპტრის შესანახ ადგილად ქუთაისის საკათედრო ტაძარი დაადგინეს.
აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ გიორგი ბრწყინვალეს შორსგამიზნული პოლიტიკის წყალობით, გიორგი -ის ქუთაისის საკათედრო ტაძარში დასაფლავების მაგალითის საფუძველზე ქუთათელი დარბაზმა საქართველოს მეფეთა „მოსაფლავედ“ დაადგინა.
იმერეთის მეფე ბაგრატ -ის და დასავლეთ საქართველოს კათალიკოს მალაქია აბაშიძის ინიციატივით ქუთაისის ეპარქიას სამწყსოს მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოერთვა და ახალი საეკლესიო ცენტრები - გელათის და ხონის საეპისკოპოსო კათედრები დაარსდა.
მხოლოდ ერთადერთ მღვდელმთავარზეა ძალზე მწირი ცნობა შემორჩენილი იერუსალიმში კატამონის წმინდა სვიმეონ მიმრქმელის მონასასტრიდან, სადაც ქვაზე შესრულებულ დაზიანებულ წარწერაში ქუთათელი ეპისკოპოსის სახელის აღმნიშვნელი პირველი ასო „ქ“ არის შემორჩენილი.
საისტორიო დოკუმენტის „ხელმწიფის კარის გარიგებაში“ მოხსენიებულია იოვანე ქუთათელი, რომელიც სამეფო რეგალიების შენახვის თაობაზე ედავებოდა დასავლეთ საქართველოს ანუ აფხაზეთის კათალიკოსშ.
თვითონ დოკუმენტის და მასში მოხსენიებული მეფეების: ვახტანგ -ის და კონსტანტინე -ის ზეობის წლების მიხედვით იოვანე ქუთათელის მოღვაწეობა - საუკუნის მიჯნით უნდა დათარიღდეს.
მათგან მიქაელ ქუთათელის მოღვაწეობა საუკუნის ნახევრით თარიღდება, ხოლო ბიძა-ძმისწულის: ოქროპირისა და მახარობელის ქუთათელ მთავარეპისკოპოსობა ამ საუკუნის შუა ხანას და ნახევარს განეკუთვნება.
რადგან მინაწერში ნიკოლოზი უფრო ადრეა დასახელებული ის ქუთაისის საეპისკოპოსოს სავარაუდოდ საუკუნის ნახევარში განაგებდა, ხოლო არსენი ნახევარში იყო ქუთათელი მთავარეპისკოპოსი.
მომდევნო მთავარეპისკოპოსის შესახებ ცნობას ათონის ივერთა მონასტრის სააღაპე წიგნი გვაწვდის, სადაც აღაპი განუწესებიათ აბულასან ქუთათელისათვის, რომელსაც ათონის ივერთა სავანისათვის 40 პერპერა შეუწირავს.
ამავე სააღაპე წიგნში შეტანილია პავლე ქუთათელი მთავარეპისკოპოსის მოსახსენებელი, რომელიც ქუთაისის საეპისკოპოსო კათედრაზე ამ საუკუნის 80-იან წლებში მოღვაწეობდა.
ქუთაისის საეპისკოპოსო კათედრაზე მოკლე ხანში ერთი ეპისკოპოსის მეორეთი მონაცვლება იმ დაპირისპირების გამოძახილი უნდა იყოს, რომელიც ქართულ ეკლესიაში 1178 წელს მოხდა.
1660 წელს სვიმონ დასავლეთ საქართველოს კათალიკოსიც გახდა და გარდაცვალებამდე, 1666 წლის 11 ოქტომბრამდე, ერთდროულად ქუთათელი მიტროპოლიტი და კათალიკოსი იყო.
ვახუშტის ცნობით ბაგრატ მესამემ ახლადაგებულ ეკლესიაში: „დასუა ეპისკოპოზი, მწყემსი იმერეთისა და გურიისა, თვინიერ რაჭა-ლეჩხუმისა“, თუმცა „მატიანე ქართლისაჲ“ საუბრობს ბაგრატ მეფის მიერ ბედიის საეპისკოპოსოდ გარდაქმნის შესახებ და არაფერს ამბობს ქუთათისის საყდრის საეპისკოპოსოდ გარდაქმნაზე, რაც მკვლევარებს აფიქრებინებს, რომ ქუთაისში საეპისკოპოსო კათედრა უკვე არსებობდა წინა მეფეთაგან დაარსებული და ბაგრატმა უბრალოდ გააფართოვა მისი საზღვრები.
ნიკო ბერძენიშვილმა კი ყურადღება მიაქცია იმ ფაქტს, რომ საუკუნეში რუსმა ელჩებმა ბაგრატის ტაძარში ნახეს პალიასტომის ხატი, რომლის გადმოტანაც, ფოთიდან ქუთაისში მიუთითებს ფოთში ბერძნული მიტროპოლიის გაუქმებასა და ქუთაისში ლაზიკის საეკლესიო ცენტრის გადმოტანაზე.
მართალია აღნიშნულ ფაქტს ზოგი მკვლევარი არ ეთანხმება, თუმცა იმერეთის მეფის ალექსანდრე -ის მიერ 1651 წელს ხელმოწერილ ერთ-ერთ დოკუმენტს ხელს აწერს „ქუთათისისა და პალიასტომის ყოვლად წმიდისა მიტროპოლიტი სვიმონ ქუთათელი“, რითაც უდავოდ ნათელია, რომ ფაზისის მიტროპოლია სწორედ ქუთათელს ექვემდებარებოდა.
საისტორიო წყაროებში ცნობილი პირველი ქუთათელი მთავარეპისკოპოსი არის ანტონ , რომელიც თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გოდოგანის „ოქროს ჯვრის“ ეკლესიის წარწერაშია მოხსენიებული.
მომდევნო ქუთათელი მთავარეპისკოპოსი სამოელი ათონის ქართველთა მონასტრის 1074 წლის სააღაპე წიგნში - სინოდიკონშია მოხსენიებული, სადაც მისთვის საგანგებო აღაპი განუწესებიათ.
იმავე საუკუნის შუა ხანაში ქუთათელი მთავარეპისკოპოსი იყო თეოდორე, რომელიც ამ საუკუნის იერუსალიმურ ხელნაწერ წიგნში - „ეპისტოლენი წმიდა მაკარისანის“ მინაწერშია მოხსენიებული.
მის შემდეგ ქუთათელი მთავარეპისკოპოსია ილარიონი, რომელიც 1060 წელს საქართველოში ბიზანტიიდან დაბრუნებულ ცნობილ საეკლესიო მოღვაწეს გიორგი მთაწმიდელს ფოთში შეეგება.
ვახუშტი ბაგრატიონი სვიმონ ქუთათელს ძალზე უარყოფითად ახასიათებს, რომელიც საეკლესიო საქმეების ნაცვლად უფრო საერო-პოლიტიკური ცხოვრებით ყოფილა გართული და ქუთაისის საეპისკოპოსო კათედრაზე მოღვაწეობის დროს მრავალ უკანონობას ჩადიოდა.
სვიმონ მართლაც ძალიან აქტიურ მონაწილეობას იღებდა იმერეთის სამეფოში გაჩაღებულ შინა ომებში, მაგრამ იმავდროულად ოსმალების წინააღმდეგაც შემართებით იბრძოდა.
ამ საუკუნის მესამედში ქუთაისის საეპისკოპოსოს სვიმონ ჩხეიძის მერე ევდემონ ქუთათელი განაგებდა, რომელიც რამდენიმე „ფიცის წიგნში“ არის მოხსენიებული.
ქუთათელი ეპისკოპოსის სამწყსოს აჭარაში ტბეთის საეპისკოპოსო ესაზღვრებოდა, საზღვარი ტბეთისა და ქუთაისის საეპისკოპოსოებს შორის დანდალოზე გადიოდა, დანდალოს ქვემოთ აჭარა ქუთათელს ექვემდებარებოდა, ზემოთ კი მტბევარს.
ხშირად აფხაზეთის კათალიკოსის ტახტი ქუთათელ ეპისკოპოსს ბაგრატის ტაძრის მღვდელმთავარს - საუკუნეებში ქუთათელი ეპისკოპოსის სამწყოში შედიოდა იმერეთი, გურია და ბათუმის მხარეც .
ქუთათელ მთავარეპისკოპოსებს, როგორც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ეპარქიის მესვეურებს, სრულიად კანონზომიერი პატივი მიეგებოდათ ერთიანი ქართული სამეფოს თუ მოგვიანებით იმერეთის სამეფო კარზე.
ერთიანი საქართველოს სამეფოში, როგორც ეს საგანგებოდ არის აღნიშნული „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანში“, მეფის კურთხევისას ქუთათელი მთავარეპისკოპოსის მოვალეობას მომავალი მონარქისთვის სამეფო გვირგვინის დადგმა შეადგენდა.
საისტორიო წყაროებიდან ცნობილია, რომ ქუთაისის ღვთისმშობლის ეკლესიაში საქართველოს მეფეებად აკურთხეს გიორგი , დავით ნარინი , ვახტანგ , კონსტანტინე , ალექსანდრე .
ბაგრატის ტაძარში დაკრძალულია ერთიანი საქართველოს მეორე მეფე გიორგი , ვარაუდობენ რომ აქვე უნდა იყოს დაკრძალული ჰერეთის დედოფალი დინარა და ბაგრატ -ს პირველი მეუღლე ბიზანტიის იმპერატორის ასული ელენე, საკათალიკოსო ტაძარში განისვენებენ ქუთათელი მღვდელმთავრები.
ჯუანშერის ცნობით, საუკუნის დასაწყისში „ქუთათისის საყდარში დაჰფლენ“ ქართლის დევნილი ერისმთავარი სტეფანოზ , ცნობილი მეფისა და მოწამის არჩილის მამა.
ოსმალების მიერ 1691 წელს ბაგრატის ტაძრის დანგრევის შემდეგ საეპისკოპოსო კათედრა დროებით მოშლილა, თუმცა როგორც ჩანს მხოლოდ საუკუნის 20-იან წლებამდე.
სოლომონ -ის აქტიური მოღვაწეობით და 1759 წლის საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებით კათედრა განაახლეს და წინამძღვრად აკურთხეს ცნობილი საეკლესიო მოღვაწე მაქსიმე აბაშიძე.
ქუთათელი ეპისკოპოსის კათედრამ 1820-იან წლებამდე იარსება , სანამ რუსეთის იმპერიის მიერ არ იქნა გაუქმებული საქართველოს ავტოკეფალია და იმერეთის სამეფოში მოწყობილი აჯანყება, სისხლში არ იქნა ჩახშობილი.
ახალი საეპისკოპოსო კათედრების დაარსება იმ საეკლესი რეფორმის ძირითადი ნაწილი იყო, რომელსაც ბაგრატ იმერთა მეფე და აფხაზეთის კათალიკოსი მალაქია ატარებდნენ.
თუ ერთიანი საქართველოს დროს ძალზე ვრცელი ქუთაისის საეპისკოპოსო მისაღები იყო, იმერეთის სამეფოსთვის ასეთი ეპარქიის არსებობა მიუღებელი იყო, რადგან ანაქრონიზმს წარმოადგენდა.
1054 წელს ბიზანტიაში წასვლის წინ ბაგრატ -ემ „დაუტევა ქუთათისს მეფედ სამეფოსა ზედა აფხაზეთისასა“, სავარაუდოდ ეს იმას ნიშნავს, რომ ბაგრატმა მეფედ აკურთხა გიორგი , თუმცა ურჩმა ფეოდალმა კლდეკარის ერისთავთ-ერისთავმა ლიპარიტმა, ბაგრატის ბიზანტიაში ყოფნის დროს, გამოითხოვა ქუთაისში დატოვებული გიორგი, წაიყვანა რუისში და მეფედ აკურთხა, სავარაუდოდ ეს იმას ნიშნავდა, რომ იგი არ ცნობდა ქუთაისში ცენტრალური ხელისუფლების რეზიდენციაში გიორგის მეფედ კურთხევას და ის ხელმეორედ აკურთხა თავისი ზედამხედველობის ქვეშ.
ხოლო 1544 წელს კი ნიკორწმინდის კათედრა, მართალია პირდაპირი ცნობები არ არსებობს, რომ რაჭა ქუთაისის კათედრას ეკუთვნოდა, თუმცა არსებობს ვარაუდი, რომ ეს ასე იყო და ბაგრატ მესამის მიერ ნიკორწმინდის კათედრის დაარსება იმ პოლიტიკის გაგრძელება იყო, რასაც ის ქუთაისის ბაგრატის ტაძრის ეპისკოპოსის მიმართ ეწეოდა.
საუკუნეებიდან ქუთაისის ბაგრატის ტაძრის სამწყსოში მოექცა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს იურისდიქციაში შემავალი ფაზისის სამიტროპოლიტოს: როდოპოლოსისა და პეტრას კათედრები.
1184 წლიდან ქუთაისის მთავარეპისკოპოსად ანტონ საღირისძე ჩანს, რომელიც მემატიანის სიტყვით იყო: 1185 წელს გამართულ საეკლესიო კრებაზე ანტონი ნიკოლოზ გულაბერისძესთან ერთად ცდილობდა კათალიკოს-პატრიარქობიდან მიქაელ მირიანისძის გადაყენებას, რადგან: მაგრამ ამ კრებაზე მათ ეს ვერ მოახერხეს.
1259 წელს მონღოლთა წინააღმდეგ აჯანყებული დავით ნარინი იძულებული გახდა ქუთაისში გადმოსულიყო: „.ხოლო ვითარ ცნეს აფხაზთა, სუანთა, დადიანმან, ბედიანმან, რაჭის ერისთავმან და სრულიად ლიხთ იმერელთა, შემოკრბეს სიხარულითა დიდითა და მეფედ-ყვეს დავით აფხაზთა, ვიდრე ლიხთამდე“ ანუ ამ წელს მომხდარა დავით ნარინის კურთხევა დასავლეთ საქართველოს მეფედ.
შემდგომად მიცვალებისა დიდისა გიორგისა, მასვე ჟამსა მეფედ იქმნა“ მისი 9 წლის ვაჟი ბაგრატ , სავარაუდოდ მეფე გიორგი დამარხეს ქუთაისის საყდარში და ამავე დროს მეფედ აკურთხეს მისი მცირეწლოვანი ვაჟი-ბაგრატი.
1230 წელს რუსუდანმა „მოუწოდა ყოველთა სპათა მისთა, აფხაზთა, დადიან-ბედიანთა, რაჭის ერისთავთა, კათალიკოზსა აფხაზეთისასა და დასუეს მეფედ დავით ძე რუსუდანისა, აკურთხეს ქუთათისს და დაადგეს თავსა მისსა გვირგვინი“.
1953 წელს ექსტერნის წესით დაამთავრა შუა აზიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ირანულ-ავღანური ფილოლოგიის განყოფილება ქალაქ ტაშკენტში, გადასახლებიდან გათავისუფლების შემდეგ გიუნაშვილი ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ტაშკენტის უნივერსიტეტში , შემდეგ თსუ-ში , ენათმეცნიერების ინსტიტუტში , აღმოსავლეთმცოდნ.
ავტორია მრავალი შრომისა, რომელთაგან საერთო აღიარება მოუპოვა სპარსული ენის ფონეტიკასა და ფონოლოგიაში, აგრეთვე ლექსიკოლოგიასა და ტექსტოლოგიაში ჩატარებულმა გამოკვლევებმა.
გიუნაშვილის უშუალო მონაწილეობითა და რედაქტორობით საქართველოს საელჩომ გამოსცა ფარშიდ დელშადის მიერ თარგმნილი „ვეფხისტყაოსნის“ სრული ტექსტი , ხოლო გილანის უნივერსიტეტმა – ლ.
გიუნაშვილი იყო „ევროპის ირანისტების საზოგადოების“ წევრი და „საქართველო-ირანის სამეცნიეროკულტურული ურთიერთობისა და თანამშრომლობის საზოგადოების“ დამფუძნებელი და თავმჯდომარე .
ჯემშიდ შალვას ძე გიუნაშვილი (დ. 1 მაისი, 1931, თეირანი, ირანი — გ. 21 იანვარი 2017, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ენათმეცნიერი, ირანისტი; ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი , პროფესორი , დიპლომატი; 1994-2004 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში.
ელექტრომექანიკური შიფრატორი, წრფივი ან როტაციული, გამოიმუშავებს ელექტრულ სიგნალებს ხელით შესრულებული გადაადგილების ან ბერკეტის პოზიციური ცვლილების შესაბამისად.
უპირატესი შიფრატორი განსხვავდება ჩვეულებრივი შიფრატორისაგან დამატებითი ლოგიკური სქემის არსებობით, რომელიც გამოჰყოფს უფროსი შესასვლელის აქტიურ დონეს შიფრატორის ფუნქციონალობის პირობის უზრუნველყოფისათვის .
ხელსაწყო ან პირი, რომელიც აწარმოებს სამხედრო გზავნილების დაშიფრვას, როგორიც იყო, მაგალითად, -შიფრატორი პირველ მსოფლიო ომში ანდ ხელსაწყო 'ენიგმა' მეორე მსოფლიო ომში.
სიგნალის რაოდენობის შემომავალი არხებიდან აუცილებლად ერთ-ერთზე სიგნალის მიწოდებისას გამომავალ არხში ჩნდება აქტიური შემომავალი არხის ნომრის ეკვივალენტური სამობითი კოდი.
სიგნალის რაოდენობის შემომავალი არხებიდან აუცილებლად ერთ-ერთზე სიგნალის მიწოდებისას გამომავალ არხში ჩნდება აქტიური შემომავალი არხის ნომრის ეკვივალენტური ორობითი კოდი.
თუ შემომავალი არხების რაოდენობა იმდენად დიდია, რომ გამომავალ არხში სიგნალების ყველა შესაძლო კომბინაცია დაკავებული აღმოჩნდება, მაშინ ასეთ შიფრატორს სრული ეწოდება, ხოლო თუ რჩება ვაკანტური კომბინაციები, მაშინ — არასრული.
თამაზ-შაჰმა მისი ვეზირების რჩევით თავისი ვაჟი შეიპყრო და ყაჰყაქის ციხე-სიმაგრეში გამოკეტა, სადაც ისმაილს ყოფნა 1576 წლამდე, მამის გარდაცვალებამდე მოუწია.
ყიზილბაშების უმეტესობა ემხრობოდა შაჰის ყველაზე ღირსეულ მემკვიდრეს ისმაილს, ხოლო ირანის მოსახლეობა შაჰ-თამაზის უმცროს ვაჟს — ჰეიდარ მირზას უჭერდა მხარს.
ჰეიდარიც სარგებლობდა ამ პრივილეგიით და თავისი ტახტზე ასვლას იმით ხსნიდა, რომ შაჰ-თამაზის გარდაცვალების დროს მისი ვაჟებიდან მხოლოდ ჰეიდარი იყო მის გვერდით.
იმ დროისთვის ისმაილს გადაურჩნენ მისი უფროსი ძმა, მუჰამად ხუდაბანდა თავის ოჯახთან ერთად, მაჰმუდ მირზა, ალი მირზა, აჰმად მირზა, აბედინ მირზა და მუსა მირზა.
1577 წლის კავკასიაში ლაშქრობის შემდეგ, მან 30 000 ქართველი და ჩერქეზი ტყვედ წაიყვანა ირანში, რის შედეგადაც, შემდეგში შეიქმნა ირანის საზოგადოების ახალი ფენა, რასაც საფუძველი ჯერ კიდევ მამამისის — თამაზ -ის მმართველობის პერიოდში ჰქონდა ჩაყრილი.
გაბურღული ჭაბურღილის დიამეტრმა შეადგინა 30 სანტიმეტრი, აქედან აიღეს წყლის და ფსკერის დანალექების სასინჯი ნიმუშები, რომლებშიც აღმოჩნდა მიკროორგანიზმები-ლიტოტროფები (დაახლოებით 1000 ცალი მილიმეტრზე, რაც ათჯერ ნაკლებია, ვიდრე ოკეანის წყლებში), რომლებიც საკუთარი სიცოცხლისთვის იყენებენ არა ფოტოსინთეზს, არამედ ნახშირორჟანგს.
ადრე მსგავს სამუშაოებს ატარებდნენ რუსი მკვლევარები ვოსტოკის ტბაში, სადაც აღებულმა ნიმუშებმა ვერ მოიტანეს დიდი აღმოჩენები, და ბრიტანელები ელსუორტის ტბაში, სადაც ბურღვა ვერ მივიდა ბოლომდე საბურღი მოწყობილობის მწყობრიდან გამოსვლის გამო.
ის და მისი გუნდი სწავლობდნენ რეგიონის თანამგზავრულ ფოტოსურათებს 2003 წლიდან 2006 წლის ჩათვლით, რომლებზეც აღმოაჩინეს ყინულის პერიოდული აწევა და დაწევა და გააკეთეს დასკვნა ამ ადგილას ყინულქვეშა ტბის არსებობის შესახებ.
მისი ფართობი შეადგენს დაახლოებით 60 კმ²-ს, ხოლო სიღრმე — 1,5-2 მეტრს, თუმცა მეცნიერები სეისმოლოგიური გაზომვების დახმარებით ვარაუდობდნენ 6—9 მეტრს.
უილანსის ტბის კვლევებმა მეცნიერებს შეიძლება მისცეს წარმოდგენა პლანეტა იუპიტერის თანამგზავრ ევროპაზე და პლანეტა სატურნის თანამგზავრ ენცელადზე შესაძლო ცხოვრებაზე, სადაც კლიმატი დედამიწის ანტარქტიდის მსგავსია.
ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა — რეგიონული მნიშვნელობის სარკინიგზო მაგისტრალი, რომელიც ერთმანეთს პირდაპირ აკავშირებს აზერბაიჯანს, საქართველოსა და თურქეთს.
გახსნის ცერემონიაში მონაწილეობა მიიღეს აზერბაიჯანისა და თურქეთის პრეზიდენტებმა- ილჰამ ალიევმა და რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა - გიორგი კვირიკაშვილმა.
მისი მუშაობის დასაწყისში, ცენტრალურ აზიაში, კავკასიასა და კასპიის ზღვაში მყოფ ფართო რეგიონებში ძალების გეოპოლიტიკური განაწილება მნიშვნელოვნად შეიცვალა.
ბაქო-თბილისი-ერზრუმის გაზსადენი — ბუნებრივი აირის სატრანსპორტო მილსადენი შაჰდენიზის გაზის ბაქნის აზერბაიჯანის სექტორიდან საქართველოს გავლით თურქეთში.
თურქეთის მთავრობა ჰპირდება საზღვრის გახსნას იმ პირობით, რომ სომხეთი შეწყვეტს გენოციდის საერთაშორისო აღიარებას და მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის ზონიდან თავის ჯარებს გაიყვანს.
თუ პარმენიდე გამოდიოდა გარკვეული აქსიომატური დებულებიდან და შემდეგ ასკვნიდა სიმრავლისა და მოძრაობის არარსებობას, დემოკრიტემ საწინააღმდეგო გზა აირჩია, მიიღო ბუნების — სიმრავლისა და მოძრაობის არსებობა და შეეცადა მათი პირობების მონახვას ანუ მათ ახსნას.
თუ არსებობს არარსი მაშინ შეიძლება არსებობდეს მოძრაობა და სიმრავლე, მაგრამ არარსი არ არსებობს, მაშასადამე, არც მოძრაობა და სიმრავლე არ არსებობს, ფიქრობდნენ ელეატები, დემოკრიტე ეთანხმება ელეატებს იმაში, რომ მოძრაობისა და სიმრავლის პირობა არის არარა, სიცარიელე.
რომ არ არსებობდეს სიცარიელე, მაშინ მოძრაობას გასაქანი არ ექნებოდა, ის არ იარსებებდა, რომ არ არსებობდეს სიცარიელე, მაშინ არც სიმრავლე იარსებებდა, რადგან სიმრავლეს ქმნის საზღვარი ერთეულებს შორის,საზღვარი კი სიცარიელეა.
მიუხედავად იმისა, რომ 1869 წლამდე იქ არსებობდა ავადმყოფ ქალ პატიმართა საავადმყოფო, ხოლო შემდეგ არასრულწლოვანთა სასწავლებლიც კი ქალაქის მერიამ კომპლექსი ნაწილობრივ დაშალა და მასალა ქუჩების მოსაპირკეთებლად გამოიყენებოდა.
1880 წელს მიღებული იქნა ეკლესიი დაშლის საბოლოო გადაწყვეტილება, თუმცა გუბერნატორმა სამუშაოების შეჩერების ბრძანება გასცა.1886 წელს, იყო მისი დაშლის კიდევ ერთი მცდელობა, თუმცა ისევ მნიშვნელოვანიუ ფიგურების ჩარევის შემდეგ ისიც შეჩერებულ იქნა.
1976 – 1977 წლებში ალექსანდრე რონდელმა სტაჟირება გაიარა ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკურ მეცნიერებათა სკოლაში, ხოლო 1993–1994 წლებში — ვუდრო ვულსონის სახელობის საზოგადოებრივ და საერთაშორისო საქმეთა სკოლაში .
1991–1996 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა კათედრის გამგე, 1997–2001 წლებში — საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან არსებული საგარეო პოლიტიკის კვლევისა და ანალიზის ცენტრის დირექტორი.
მის მიერ გამოქვეყნებულ სამეცნიერო შრომებს შორის აღსანიშნავია: „პატარა ქვეყანა საერთაშორისო სისტემაში“, „ქალაქის გეოგრაფია“, „საერთაშორისო ურთიერთობები“ და სხვ.
12 სექტემბერს, სარაევოს სამეფო მეჩეთის წინ ბოსნიელებმა სახალხოდ გამოაცხადეს გრადაშჩევიჩი ბოსნიის მმართველად და ერთგულების ფიცი დადეს მის წინაშე.
ოსმალეთის ცენტრალური ხელისუფლებასთან დაზავების პერიოდში მან გადაწყვიტა ადგილობრივი ოპოზიცია მოესპო, რომლებიც განსაკუთრებით ძლიერი იყვნენ ჰერცეგოვინაში და დაგეგმა ორი ლაშქრობა – სტოლაცისა და გაცკოს მიმართულებით.
სტოლაცში თავშეფარებულმა ნამიყ-ფაშამ ამ ამბის გაგებისთანავე სტოლაცი დატოვა და ეს ლაშქრობა ჩაიშალა, ხოლო გაცკოზე შეტევა წარუმატებელი გამოდგა – ცენტრალური ხელისუფლების ერთგულმა ადგილობრივმა ფეოდალმა ისმაილ აღა ჩენგიჩმა გრადაშჩევიჩის მომხრეები დაამარცხა.
თუმცა გრადაშჩევიჩის მომხრეებმა აჰმად-ბეგ რესულბეგოვიჩის მეთაურობით ოქტომბერში მოახერხეს ჰერცეგოვინაში ტრებინეს გათავისუფლება რესულბეგოვიჩის ლოიალისტი ბიძაშვილების კონტროლიდან და რამდენიმე ნამიყ-ფაშას მომხრე დაატყვევეს.
მან ბოსნიელებს კვლავ აღუთქვა ყველა მოთხოვნის დაკმაყოფილება, მაგრამ რეალურად ოსმალეთის არმია დეკემბერში სანჯაყში დაბანაკებულ გრადაშჩევიჩის მომხრეებს დაესხა თავს ნოვი-პაზართან.
სარაევოდან ახალი რაზმები წავიდნენ სტოლაცისკენ, მაგრამ ისინი 1832 წლის 16 მარტს გრადაშჩევიჩმა უკან გაიწვია, როდესაც გაიგო, რომ ოსმალები ბოსნიაში შემოჭრას გეგმავდნენ.