polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ამავე სპარსული ტომის დიალექტის გავლენით აიხსნება, ის რომ არაბთა ეპოქაში უკვე სახელწოდება „ჲრკანია“ იხმარებოდა ახალი სპარსული ფორმით , რადგან -იაფის არაბ.
სწორედ ამ ხანებში ვხვდებით ამ წმინდა ძველსპარსულ გეოგრაფიულ ტერმინს ჰირკანიას, საითკენაც, აკადემიკოს ბარტოლდის გამოკვლევით, მიდიოდა ჩრდილოეთის მთავარი გზა კომისენეს მხრიდან კასპიის ზღვისაკენ, სახელდობრ კასპიის ზღვის შემრთე მდინარე გურგენის ნაპირებამდე.
არანაკლებ საყურადრებოა ის გარემოებაც, რომ დაახლოებით საუკუნის ნახევარში ფარსის ტომის, ანუ, უკეთ, წმინდა სპარსული ეთნოგრაფიული ჯგუფის, შერევისაგან სპარსეთის მიწა-წყალზე დამკვიდრებულ მასებში შეიცვალა ტერმინი - წმინდა სპარსულ „გორგ“-ად.
ირაკლი აბულაძის აზრით, აღნიშნული სპარსული წყაროდან გამომდინარეობს ეს ქართველის აღმნიშვნელი სპარსულ-არაბული სახელწოდება „გურჯი“-ც, რომელიც აშკარად იგივეა, რაც ვახტანგის ეპითეტის „გორგასარი“-ს პირველი ნაწილი „გორგ“, არაბიზ.
არაბები და სპარსელები ქართველს უწოდებენ „გურჯი“-ს და საქართველოს — გურჯისტანს , სპარსული სუფიქსით , , რომელიც უდრის ადგილის აღმნიშვნელ ქართულ სუფიქსს — „ეთ“-ს.
აქ საყურადღებოა ის რომ მდინარე გურგენი, ისევე როგორც კასპიის ზღვა, ძველად ატარებდნენ ამავე გურგ-ის შემცველ სიტყვებს, რადგან კასპიის ზღვას გურგენის ზღვაც ეწოდებოდა.
ცენტრებში არის ასევე შეხვედრების ოთახი, რომლის გამოყენებაც სამოქალაქო საზოგადოებას, ცენტრალურ და ადგილობრივ ხელისუფლებას შეუძლიათ ადგილობრივ მოსახლეობასთან კომუნიკაციის წარსამართად, მათთვის ახალი სერვისების, ინიციატივების, საკანონმდებლო ცვლილებების გასაცნობად და მოსახლეობის ინფორმირებულობის ასამაღლებელი სხვადასხვა ღონისძიებების ჩასატარებლად.
საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო აქტიურად მუშაობს ადგილობრივი თვითმმართველობების შესაძლებლობების გაზრდის ხელშესაწყობად.
შედეგად, ქალაქებსა და მუნიციპალურ ცენტრებში, მოსახლეობას საშუალება აქვს, ისარგებლოს ხარისხიანი სერვისებით, თუმცა სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის ხელმისაწვდომობა სახელმწიფოს მიერ შეთავაზებულ სერვისებზე დაბალია.
თანამედროვე ინფრასტრუქტურითა და უახლესი ტექნიკით აღჭურვილი სივრცე, სადაც მომხმარებელს შეუძლია სახელმწიფო და კერძო სექტორის 200-ზე მეტი სერვისით სარგებლობა.
პროექტი მიზნად ისახავს ადგილობრივი თვითმმართველობების შესაძლებლობების განვითარებას, თვითმმართველ ერთეულებში მმართველობის გაუმჯობესების, ადგილობრივი მოსახლეობისათვის ხარისხიანი მომსახურების მიწოდების და ადგილობრივი ინფრსტრუქტურის განვითარების გზით.
გამდიდრების ჟინით შეპყრობილი ედის ჩაგონებით გურული გლეხი სიკო სხვა დაქირავებულ ცხენოსნებთან ერთად მიემგზავრება აშშ-ში, რათა იქაურ ცირკში მონაწილეობით ფული იშოვოს.
სიკოს წასვლის შემდეგ შვილი და პაპა გარდაიცვლებიან, მეუღლე ფატის კი დედამთილის ხელშეწყობით მეზობელი შეაცდენს და ამერიკიდან დაბრუნებულ სიკოს ცოლი ფეხმძიმედ დახვდება.
ჯირითის სცენებში მონაწილეობდნენ რეალურად ამერიკაში ნამყოფი მოჯირითეები, მათ შორის ცოლ-ქმარი ველიკო და მარო კვიტაიშვილები, რომლებიც ამერიკაში 1910-იან წლებში ჯირითობდნენ.
წუწუნავამ ფილმი ორ სერიად გადაიღო, მაგრამ სახკინმრეწვის წარმომადგენელმა გრიგოლ არუსტანოვმა, რომელმაც ფილმი მოსკოვში ჩაიტანა, ის შეკვეცა და „უაილდ ვესტის მხედარი“ დაარქვა.
შემორჩენილია მოჯირითე ლუკა ჩხარტიშვილის 1925 წლის 23 აგვისტოს წერილი ივანე ურუშაძისადმი, სადაც ის საყვედურობს წუწუნავას ფოტომასალის დაკარგვის გამო.
18 წლის განმავლობაში იცავდა „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ ღირსებას, რომლის გულშემატკივრებაც კლუბისადმი მრავალწლიანი ერთგულების გამო მას მეტსახელად „მისტერ ვესტ ჰემი“ შეარქვეს.
იყო ინგლისის 18-წლამდელთა გუნდის კაპიტანი და ინგლისის 19-წლამდელთა ნაკრების წევრი, რომელმაც 2005 წლის ევროპის 19-წლამდელთა ჩემპიონატის ნახევარფინალში სერბეთისა და მონტენეგროს 19-წლამდელთა ნაკრები 3–1 დაამარცხა, თუმცა შემდგომში ფინალი დათმო საფრანგეთთან.
დაახლოებით იმავე დროს, სხვა სომეხმა, ჰალდიტას ვაჟმა სახელად არახამ გამოთქვა პრეტენზია, რომ ის იყო ბაბილონისა და ნაბონიდის უკანასკნელი მეფის ვაჟი და საკუთარ თავს ნაბუქოდონოსორ უწოდა.
401 წელს კიროს ახალგაზრდამ 10 000 ბერძენ დაქირავებულ ჯარისკაცთან ერთად აჯანყება მოაწყო, არტაქსერქსე -ის წინააღმდეგ, თუმცა ამბოხი წარუმატებელი აღმოჩნდა, კუნაქსეს ბრძოლაში არტაქსერქსემ ამბოხებულები დაამარცხა, ბრძოლაში დაიღუპა კიროსიც.
მათი მარშრუტი დანამდვილებით უცნობია, მაგრამ გავრცელებული თეორიის მიხედვით, მათ გადაკვვეთეს მდინარე კენტრიტი , ტილის ჩრდილოეთით და მიაღწიეს ტელებოას მდინარეს იმაშის დაბლობში, ამის შემდეგ კი მივიდნენ მდინარე ევფრატთან, მანასკერტის მახლობლად, სადაც წყლის სიღრმე მუხლამდე აღწევდა და მისი გადაკვეტა ყველაზე ადვილი იყო.
სკვითების სახელმწიფოს, დიდებული, მდიდარი და ხალხმრავალი ქალაქიდან, კუმნიასიდან, მათ ზარიშატისა და არტაანის სამხრეთ ტერიტორიები გაიარეს, საბოლოოდ კი მაკრონების მთებისა და კოლხური ტომების გავლით შავ ზღვაზე ტრაპიზონის პორტს მიაღწიეს.
ერვანდუნების დინასტია წარმოშობით სომხური საგვარეულო იყო, ისინი სომხეთის სატრაპიის წინამორბედის, რკინის ხანის ურარტუს სამეფოს მმართველთა მემკვიდრეები და შთამომავლები იყვნენ.
ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ ისინი ირანული წარმოშობის იყვნენ, საგვარეულო დინასტიის წევრები, რომლის წარმომადგენლებიც სომხეთს პერიოდულად მართავდნენ, დაახლოებით ძვ.
საუკუნეებს შორის, თავდაპირველად სომხეთს მართავდნენ, როგორც მეფეები ან სატრაპები, მიდიისა და აქემენიანთა იმპერიების დროს, მოგვიანებით კი აქემენიანთა იმპერიის განადგურების შემდეგ, სომხეთს, როგორც დამოუკიდებელ სამეფოს ისე მართავდნენ, ამის შემდეგ კი როგორც სოფენესა და კომაგენეს მეფეები, რომლებმაც საბოლოოდ წინააღმდეგობა ვერ გაუწიეს რომის იმპერის.
ქსენოფონტის დროს სომხებს ჯერ არ ჰქონდათ ოკუპირებული არარატის დაბლობი, რომელზეც მოგვიანებით სასპერები, ალაროდიანები და უძველესი ადგილობრივი ტომები დასახლდნენ.
კეშას საერთაშორისო დებიუტი შედგა 2009 წელს, რეპერ ფლოუ რაიდთან ჩაწერილი სინგლის, " " შემდეგ, რომელმაც ბილბორდის ცხელ ასეულსა და ხუთი სხვა ქვეყნის ჩარტებში პირველი ადგილი დაიკავა.
კეშას სადებიუტო ალბომი, 2010 წლის იანვარში გამოვიდა და გამოსვლის პირველივე კვირას მოექცა 200-ის სათავეში, ასევე წამყვანი პოზიცია დაიკავა ამერიკულ და კანადურ ჩარტებში.
ალბომის წამყვანი სინგლი, " " გამოვიდა 2009 წლის აგვისტოში და პირველი ადგილი აიღო 11 ქვეყნის ჩარტებში, ასევე 9 კვირის განმავლობაში იყო ბილბორდის ცხელი ასეულის სათავეში.
2013 წლის ოქტომბერში ამერიკელმა რეპერმა, -მა კეშასთან ჩაწერა დუეტი, სახელად "", რომელმაც პირველი ადგილი დაიკავა დიდ ბრიტანეთში, კანადასა და აშშ-ში, ასევე მოხვდა სხვადასხვა ქვეყნის ტოპ ხუთეულებში.
ალბომის კომერციული წარმატებიდან გამომდინარე, გადაწყვიტეს შეექმნათ მისი დელუქს ვერსია, სახელად , რომელიც, საბოლოო ჯამში გამოიცა როგორც დისკი, 2010 წლის ნოემბერში.
მისი წამყვანი სინგლი, " " მოხვდა ათი ქვეყნის ტოპ ათეულში, მათ შორის, პირველი ადგილი დაიკავა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ავსტრალიასა და დიდ ბრიტანეთში.
ამერიკელი პოპ-მომღერალ კეშას დისკოგრაფია შედგება ორი სტუდიური ალბომისგან, ერთი კრებული ალბომისგან, ორი დისკისგან, ცამეტი სინგლისგან და სამი პრომო სინგლისგან.
თუ ტერმინით "გერმანული ლიტერატურათმცოდნეობა" გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებულ უნივერსიტეტებში სრულიად განსხვავებული ქვეყნების ლიტერატურების ( - ამერიკული, ფრანგული, ესპანური, იტალიური, ბერძნული, რუსული, იაპონური და ა.შ.) სამეცნიერო კვლევას აღნიშნავენ, "გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა" აღნიშნავს მხოლოდ გერმანულ ენაზე შექმნილი, ან არსებული ლიტერატურული ტექსტების მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.
ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა — გერმანისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი დარგი, სასწავლო-აკადემიური ფილოლოგიური დისციპლინა გერმანულენოვანსა და სხვაენოვან ქვეყნების უნივერსიტეტებში.
ახალ გერმანისტიკულ ლიტერატურათმცოდნეობაში სტუდენტთათვის გამოსამუშავებელ კომპეტენციათა შორის ითვლება არა მარტო პირველადი ტექსტების, არამედ ლიტერატურის, მედიისა და კულტურის თეორიების შესწავლა ანუ გამოყენება, - დიფერენცირებული ანალიზი.
ახალი გერმანისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა წარმოადგენს გერმანიის, ავსტრიის, შვეიცარიისა და ლუქსემბურგის უნივერსიტეტებში სამიდან ერთ-ერთ არჩევით დარგს გერმანისტიკული ენათმეცნიერებისა და მედიევისტიკის გვერდით.
მეურნეობაში ნაკაშიძემ სხვადასხვა ჯიშის ხეხილი და ვაზი გააშენა, გამოჰყო ნაკვეთი ექსპერიმენტებისთვის, პარალელურად თანამშრომლობდა სხვადასხვა სამეურნეო გამოცემებთან.
მისი პროექტის მიხედვით სასწავლებელში მეაბრეშუმეობა, მეფუტკრეობა, მებაღეობა, მევენახეობა-მეღვინეობა, მესაქონლეობა და მემინდვრეობა უნდა ესწავლებინათ.
1883 წელს ნაკაშიძემ დაასრულა გიმნაზია, მაგრამ უსახსრობის გამო ვერ ახერხებდა უმაღლესი განათლების მიღებას მანამ, სანამ ქუთაისის სათავადაზნაურო ბანკმა 5 სტიპენდია არ დანიშნ იმ პირთათვის, ვინც უმაღლეს სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელში წავიდოდა სასწავლებლად.
ნაკაშიძემ მოიარა საქართველოს მევენახეობის თითქმის ყველა რეგიონი, რათა ადგილზე შეემოწმებინა ფილოქსერითა და სხვა დაავადებებით დაზიანებული ვენახების მდგომარეობა და დახმარება გაეწია მოსახლეობისათვის მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად.
ის მუშაობდა შემდეგ სოფლებში: ჯოკოეთი, კაცხი, ნავარზეთი, რგანი, ბუნიკაური, სარქველთუბანი, ზადარგანი, ტაბაკრება, დარკვეთი, კრონისი, მღვიმე, ხოლიპირი და წირქვალი.
ნაკაშიძის იმდროინდელი მოხსენების მიხედვით, სოკოვანი დაავადებებით მეტად დაზიანებული ვენახები იყო ალაზნის გაღმა მხარეში, რასაც ხსნიდა ვაზის შესაწამლი მასალებისა და საწყობების უქონლობით.
აქვეყნებდა წერილებს სოფლის მეურნეობის აქტუალურ საკითხებზე, გამოსცა წიგნები და ბროშურები: „პამიდორის შენახვა საზამთროდ“, „ნიადაგი შემოდგომაზე უნდა დაიბაროს” და სხვა.
ნაკაშიძის ავტორობით 1934 წელს გამოიცა წიგნი „ნარინჯოვნები“, რომელშიც ყოველმხრივაა დახასიათებული მანდარინი, ფორთოხალი, ლიმონი, ნარინჯი, ლაიმი, სამყურა ლიმონი და სხვა.
ნაკაშიძემ სოფელ მაკვანეთში მდებარე თავის მამულში, ჩაის პლანტაცია გააშენა, სადაც კუსტარული მეთოდით ამუშავებდა ჩაის ფოთოლს და უშვებდა პროდუქციას.
ნაკაშიძე დაინტერესებულ მეურნეებს პრესის საშუალებით აწვდიდა რჩევებს ჩაის ბუჩქის მოვლასთან დაკავშირებით, ურჩევდა მათ, რაციონალურად გამოეყენებინათ ფართობი.
ნაკაშიძის თაოსნობით მოსახლეობამ სხვა კულტურებთან ერთად, ხელი მოჰკიდა ლიმონის, ფორთოხლის, მანდარინისა და სხვა სუბტროპიკული მცენარეების გაშენებას.
1914 წელს ერმილე ნაკაშიძის ხელმძღვანელობით, ზვანში, თამბაქოს საცდელ პლანტაციაში, გურიაში პირველი, სრულყოფილი ჩაის გადამამუშავებელი ფაბრიკა აშენდა.
ნაკაშიძის სანიმუშო მეურნეობა მძიმედ დაზარალდა 1918 წლის გაზაფხულზე ოსმალეთის იმპერიის ჯარების მიერ ბათუმის ოლქისა და ოზურგეთის მაზრის დაკავების შემდეგ.
ოსმალეთის ჯარები ქართულმა ძალებმა შეაჩერეს, თუმცა ოსმალებმა მოახერხეს ქალაქ ოზურგეთისა და მიმდებარე სოფლების დაკავება რამდენიმე თვით და მათი განადგურება.
ნაკაშიძე „საფილოქსერო დასის“ საქმიანობას ძირითადი დანიშნულების გარდა, იყენებდა პოლიტიკური მიზნითაც, კერძოდ რეგიონებში გლეხთა შორის პოლიტიკური განათლებისა და პროპაგანდის მიზნით.
1921 წლიდან, საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ნაკაშიძე მუშაობდა მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატში და კვლავ ცდილობდა ჩაისა და ციტრუსების გაშენების კამპანიის გაგრძელებას.
მონაწილეობდა ნოსირსა და მშობლიურ მაკვანეთში ჩაის მეურნეობების გაშენებაში, ზედამხედველობას უწევდა ჩაქვის, სალიბაურისა და ზედუბნის სახალხო სუბტროპიკულ მეურნეობებს.
1925 წელს ის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიულმა ფაკულტეტმა ლექტორად მიიწვია, მაგრამ ასაკში შესულმა ნაკაშიძემ საუნივერსიტეტო საქმიანობა ვერ შეძლო.
1892 წელს, წარმატებული შრომის შემდეგ ნაკაშიძემ სასწავლებელი დატოვა და დაიკავა აგრონომ-ინსპექტორის თანამდებობა „ფილოქსერასთან მებრძოლ კავკასიის კომიტეტში“, რომელიც სახელმწიფოს მიერ დაარსებული დაწესებულება იყო და მიზნად ადგილობრივი მევენახეობის გადარჩენას ისახავდა.
1909 წელს იყო მივლენილი ოსმალეთის იმპერიაში, კერძოდ ლაზეთში იქაური თხილის, ჩაისა და თამბაქოს, ასევე სხვა სუბტროპიკული კულტურების მეურნეობების შესასწავლად, რის შემდეგაც მან თხილის საუკეთესო ჯიშები საქართველოში ჩამოიტანა.
იგი იყო ჯერ სახალხო მამულების სპეციალისტი, შემდგომ მებაღე-მევენახეობის, სუბტროპიკული და სამკურნალო მცენარეთა განყოფილებების ინსპექტორი და განაგებდა დასავლეთ საქართველოში სუბტროპიკულ და სამკურნალო მცენარეთა კულტურების მიმართულებას.
ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიის კრამიტის საბურავი და ლავგარდნის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ჩამონგრეულია დასავლეთ ნაწილის მესამე სართულის გადახურვა.
აბსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია აგურის კანკელით, რომლის დარბაზისაკენ მიქცეული ზედაპირი შელესილია გაჯით, დაყოფილია რამდენიმე იარუსად და გაჯითვე გამოყვანილია უჯრედები.
ფასადის დასავლეთ ნაწილში გამომავალი ორივე კარი ერთ შვეულ ღერძზე არ მდებარეობს და ბრტყელი, ცვალებადი სიგანის რელიეფური მოჩარჩოებით ერთ კომპოზიციურ ნახატში არის გაერთიანებული.
კედელი დასრულებულია აგურის ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც ჩვეულებრივად დაწყობილი და ლეკალური აგურის რიგების მონაცვლეობისაგან შედგება (ანალოგიური ლავგარდნითაა დასრულებული ეკლესიის დანარჩენი კედლებიც).
იგი დამუშავებულია ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაშორებული შვიდი შეისრულთაღოვანი ნიშით, რომელთა შორის აგურის წყობის შეღრმავებით თითო ტოლმკლავა ჯვარია გამოყვანილი.
მათგან მხოლოდ დასავლეთის და ჩრდილოეთის სარკმელს აქვს პრაქტიკული დანიშნულება, ხოლო აღმოსავლეთის და სამხრეთის კი შენობის შიდა სადგომების სივრცეებში გადის .
ნაგებობის გეგმის გარეგან სწორკუთხედში მოქცეულია ეკლესია და მასზე დასავლეთიდან მიდგმული სამსართულიანი ნაწილი, რომელშიც კარიბჭე, პატარა სამლოცველო და ორი საცხოვრებელი ოთახია განთავსებული.
კარიბჭის შესასვლელის ბალავრის ქვაზე მხედრულით შესრულებული ექვსსტრიქონიანი სამშენებლო წარწერით ირკვევა, რომ ეკლესია საგვარეულო საძვლეა და იგი აგებულია ხარჭაშნელი ეპისკოპოსის, მოძღვართა-მოძღვრის პართენოზის დაკვეთით - 1731 წელს.
სამაროვანზე გაითხარა ნატეხი ქვით ნაგები და ქვიშაქვის ფილებით გადახურული მიწისქვეშა, ამოშენებულკედლებიანი საგვარეულო სამარხი, რომელშიც მხოლოდ მიცვალებულთა ძვლები აღმოჩნდა.
ნასოფლარის აღმოსავლეთ ნაწილში გამოვლინდა ტერასულად განლაგებული, ფიქლის ქვის მშრალი წყობით და ფიქლითა და ტალახით ნაგები - საუკუნეების ბანურსახურავიანი ნაგებობები.
ანატორი — არქეოლოგიურ-არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს შატილიდან ჩრდილო აღმოსავლეთით, 2,3 კმ-ზე, მდინარეების არღუნისა და მუცოსწყლის შესართავთან, კლდოვან მთაზე.
ხევსურმა ალუდა ქეთელაურმა ორთაბრძოლაში ქისტი მუცალი მოკლა, მაგრამ მტრის ვაჟკაცობით მოხიბლულმა მისი ღირსება დაინდო და მარჯვენა არ მოკვეთა.
ალუდა ადათის დარღვევისთვის თემიდან გააძევეს. ქისტმა ჯოყოლამ მთაში ნადირობისას ხევსური ზვიადაური გაიცნო, უმასპინძლა, ღამე გაათევინა, მაგრამ ქისტებმა მოსისხლე მტერი იცნეს, ჯოყოლას სტუმარი წაართვეს და ქისტის საფლავს ზედ დააკლეს.
1967 წელს, როცა ეკრანებზე მისი ახალი ფილმი „ვედრება“ გამოვიდა, ვაჟა-ფშაველას ნაწარმოებების ამ ეკრანიზაციით უკმაყოფილო კრიტიკოსებიც კი აღნიშნავდნენ, რომ თენგიზ აბულაძემ „შექმნა რაღაც მაგიური გამოსახულება, სურათი, რომელმაც ვაჟას ენა კინოს ენად აქცია“.
ნანა ჯანელიძე იხსენებს: „მთელი ცხოვრება ოცნებობდა, რომ ფილმი გადაეღო კარგ ფირზე, „კოდაკზე“ და ეს დარჩა ოცნებად. გული გაუსკდა, როცა კანში ნახა საბჭოთა ფირზე გადაღებული ფილმი“.
ძველად იგი მაღლარების სახით ფართოდ ყოფილა გავრცელებული შუა და ზემო გურიის მთის პირა სოფლებში და გავრცელების არეალით იგი ჩხავერის ნარგაობებს არ ჩამორჩებოდა.
იაკობი საცხოვრებლად მოსკოვში დაბრუნდა ზოია კი ლენინგრადში დარჩა, სადაც სამთო ინსტიტუტი დაამთავრა და შემდეგ მილიციონერ ტიმონ კოზირევი გაიცნო, წყვილმა ერთად ცხოვრება გადაწყვიტა თუმცა მათ ამის გაკეთება არაოფიციალურად მოუხდათ, რადგან ზოია ოფიციალურად კვლავ იაკობის ცოლი იყო.
ზოიას და ტიმონს ქალიშვილი შეეძინათ, რომელსაც სვეტლანა დაარქვეს, გვარად კი დედის მაშინდელი გვარი ჯუღაშვილი მიიღო, ასე იგი სტალინის ქალიშვილის, სვეტლანა ჯუღაშვილის სეხნია გახდა, ბედის ირონიით გარკვეული ხნის შემდეგ სვეტლანა ცოლად ალილუევს გაყვა და მისი გვარი მიიღო, სტალინის ქალიშვილი სვეტლანა კი დედის გვარზე გადავიდა და ისინი კვლავ სეხნიები გახდნენ.
ზოიას ქმარი სამამულო ომში დაიღუპა, 1957 წელს კი მან მესამედ იქორწინა საჰაერო ძალების გენერალ ტუპიკოვზე, რომელთან ერთადაც უკრაინის ქალაქ ვინიცაში გადავიდა საცხოვრებლად და სიკვდილამდე, 1983 წლამდე იქ ცხოვრობდა.
ოლგამ გაცნობისთანავე დაიპყრო იაკობის გული, რომელთან გასაცნობადაც ქართველ კომუნისტ მამია ორახელაშვილს და მის მეუღლეს მარია პლატონოვას ქალიშვილი, ქეთუსია ჰყავდათ ჩამოყვანილი.
სტალინმა, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო შერიგებული იაკობთან წინა ქორწინების გამო, გადაწყვიტა დახმარებოდა წყვილს ოჯახის მოწყობაში, მათ მოსკოვის ცენტრში პატარა ბინა გამოუყვეს და წყვილიც საცხოვრებლად გადავიდა, იაკობმა სამსახური დაიწყო მოსკოვის თბოელექტრო ქარხანაში.
თუმცა იაკობის და ოლგას ურთიერთობა დიდხანს არ გაგრძელდა, სანამ ისინი ქორწინებას ოფიციალურად დაადატურებდნენ, უთანხმოება მოუვიდათ და 1935 წლის შემოდგომაზე ორსული ოლგა ურიუპინსკში მშობლებთან დაბრუნდა, სადაც 1936 წლის იანვარში ვაჟი, ევგენი გააჩინა, რომელსაც თავისი გვარი მისცა, თუმცა იაკობმა თავისი კავშირების გამოყენებით შეძლო და შვილს გვარი შეუცვალა.
მოსკოვში იაკობის გადმოსვლის შემდეგ ყველაფერი ისე არ აეწყო, როგორც ქვეყნის პირველ პირს წარმოედგინა — იაკობმა, მოსკოვში გადმოსვლისას რუსული ენა თითქმის საერთოდ არ იცოდა და სასწავლო კურსს ჩამორჩა, რის გამოც გარკვეულწილად სწავლაზე გული აიცრუა, 1925 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ კი ინსტიტუტში ჩაბარებაზე უარი განაცხადა და ცოლის შერთვა გადაწყვიტა, 18 წლის იაკობის რჩეული 16 წლის ზინაიდა გუნინა გახდა.
სტალინი იაკობის დაქორწინების წინააღმდეგი იყო, რის გამოც მამა-შვილის ურთიერთობა უკიდურესად დაიძაბა, იაკობმა თავის მოკვლა სცადა და ცეცხლსასროლი იარაღი მკერდში დაიხალა, საბედნიეროდ ტყვია გულს რამდენიმე მილიმეტრით აცდა და იაკობიც სავადმყოფოში მოხვდა საიდანაც სამ თვეში გამოწერეს.
მომჯობინების შემდეგ იაკობმა განზრახვაზე ხელი მაინც არ აიღო, მამისგან მალულად, დედინაცვლის ნადეჟდა ალილუევას დახმარებით ზოიასთან ერთად ლენინგრადში გაიქცა, სადაც ნადეჟდას ნათესავები დახვდნენ და წყვილს დაბინავებაში დაეხმარნენ.
1929 წლის დასაწყისში, ქორწინებიდან 4 წლის შემდეგ წყვილს ქალიშვილი შეეძინა, რომელსაც ელენა დაარქვეს, ამავე წლის ოქტომბერში, რვა თვის პატარას პნევმონია დაემართა და გარდაიცვალა.
იაკობთან დაშორების შემდეგ ოლგა სამამულო ომში იმყოფებოდა, სადაც მედდად მსახურობდა, მან რამდენიმე მცირე დაზიანება მიიღო, თუმცა საბჭოთა ჯარებთან ერთად ბერლინამდე ჩავიდა.
ომის დასრულების შემდეგ იგი მეორედ დაქორწინდა ვინმე მიხაილინზე, მუშაობდა ფინანსისტად მოსკოვის ოლქის სამხედრო-საჰაერო ძალებში, რომელსაც იაკობის უმცროსი ძმა ვასილი ხელმძღვანელობდა.
1930 წელს, მოსკოვში დაბრუნების შემდეგ, იაკობმა მოსკოვის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში დაიწყო სწავლა, თბოფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1935 წელს.
სწორედ ამ პერიოდში იაკობის დედინაცვალთან, ნადეჟდასთან ურიუპინსკიდან სტუმრები ჩამოვიდნენ, მათ შორის იყო ნადეჟდას მეგობრის დისშვილი ოლგა გოლიშევა, რომელსაც ავიტექნიკუმში ჰქონდა ჩაბარება გადაწყვეტილი.
იაკობი 1907 წლის 18 მარტს დაიბადა, ქუთაისის გუბერნიის სოფელ ბაჯში , დედა — კატო სვანიძე, იმავე წელს გარდაიცვალა ტიფით და ვინაიდან მამა — იოსებ ჯუღაშვილი ფაქტობრივად სახლში არასდროს იმყოფებოდა, ბავშვი დეიდის ალექსანდრა სვანიძის ოჯახში იზრდებოდა.
მოსკოვში იაკობმა საშუალო სკოლის ბოლო კლასები არბატზე მდებარე სკოლაში დაამთავრა, შემდეგ კი 1925 წლამდე სოკოლნიკიზე მდებარე ელექტრო-ტექნიკურ სკოლაში სწავლობდა.
ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია კამარის და სამხრეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მთელ სიმაღლეზე გარღვეულია აფსიდა, დაბზარულია კონქი.
ისინი აცხადებდნენ, რომ „სურდათ მთავრობის დასჯა, იმის გამო რაც ერს დამართეს,“ ხელისუფლების წევრებს სპეკულიანტებად და „ხალხის სისხლის მსმელებად“ მოიხსენიებდნენ.
ჯგუფის მთავარს სამიზნეს პრემიერ-მინისტრი ვაზგენ სარქისიანი წარმოადგენდა, დანარჩენი გარდაცვლილები კი მათი განცხადებით გაუთვალისწინებელი მსხვერპლი იყო.
ერთ-ერთი თვითმხილველის თქმით ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი სარქისიანი მივიდა და უთხრა: „საკმარისია ჩვენი სისხლის სმა“, სარქისიანმა კი მშვიდად უპასუხა: „ყველაფერი თქვენი და ჩვენი ბავშვების მომავლისთვის გაკეთდა“.
ანა ისრაელიანმა და თვითმხილველ ჟურნალისტმა განაცხადეს, რომ „პირველი გასროლა დაახლოებით ერთიდან ორ მეტრამდე მანძილიდან ვაზგენ სარქისიანის მიმართულებით განხორციელდა“, მისი სიტყვებით „შეუძლებელი იყო, რომ სარქისიანი ცოცხალი გადარჩენილიყო“.
გაგიკ სარატიკიანი, ოპერატორი, იყო პირველი პიროვნება გარეთ მყოფთა შორის, რომელსაც შიგნით შესვლის უფლება მიეცა, ჯერ კიდევ იმ დროს, როდესაც შენობას ჯერ კიდევ ტერორისტები აკონტროლებდნენ.
სომხეთის საელჩომ საფრანგეთში მიიღო სამძიმრის დეპეშები, საფრანგეთის პრეზიდენტ ჟაკ შირაკისგან, პრემიერ-მინისტრ ლიონელ ჟოსპენისაგან და სხვა ბევრისგან.
პრეზიდენტმა ნურსულთან ნაზარბაევმა სამძიმრის დეპეშა გაუგზავნა პრეზიდენტ ქოჩარიანს, დეპეშაში ის ამბობდა, რომ ეს იყო „ბარბაროსული“ ინცინდენტი.
საგარეო ოფისის წარმოადგენელმა განაცხადა, რომ „1991 წლის, სომხეთის დამოუკიდებლობისა და დემოკრატიის აღმშენებლობისთვის გაწეული ამდენი ძალისხმების შემდეგ ეს იყო მართლაც საშინელი დარტყმა და რომ ისინი არ ამართლებდნენ ტერორიზმს“.
შეერთებული შტატები — პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა დაგმო ტერორისტული აქტი და მას „გრძნობადაკარგული აქტი“ უწოდა, ამასთან აშშ-მ განაახლა მხარდაჭერა სომხეთის მიმართ.
გამოძიებას სომხეთის მთავარი სამხედრო პროკურორი გაგიკ ჯჰანგირიანი ხელმძღვანელობდა, რომელიც ამტკიცებდა, რომ მისი გუნდი ტერორისტული აქტის ორგანიზატორებს სასამართლო პროცესის დაწყებიდან ეძებდა.
2000 წლის იანვრისთვის ჯჰანგირიანის გამომძიებლები პრეზიდენტ რობერტ ქოჩარიანსა და მის გარემოცვას პარლამენტის შენობაში მოწყობილ ტერაქტთან აკავშირებდნენ.
ქოჩარიანთან დაახლოებული რამდენიმე პირი დააპატიმრეს, მათ შორის პრეზიდენტის მრჩევლის მოადგილე ალექს არუთინიანი და სომხეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელის დირექტორის მოადგილე არუთინ არუთინიანი, მაგრამ ამავე წლის ზაფხულისთვის, ისინი გაანთავისუფლეს.
მისმა წარმომადგენელმა ვაჰე გაბრიელიანმა სწრაფად დაახასიათა „ინდივიდუალური ტერიტორისტები“ და განაცხადა, რომ „ტერორისტთა ჯგუფი წარმოადგენდა პატარა დაჯგუფებას და ისინი მხოლოდ პარლამენტის შენობაში იყვნენ“.
პრეზიდენტ ქოჩარიანთან გამართული მოლაპარაკების შემდეგ შეიარაღებულმა პირებმა მძევლები გაანთავისუფლეს და 28 ოქტომბერს 17–18 საათიანი დაპირისპირების შემდეგ, სამართალდამცავებს ჩაბარდნენ.
ცერემონიალს 30-მდე ქვეყნის მაღალჩინოსნები, მათ შორის რუსეთის ფედერაციის პრემიერ მინისტრი ვლადიმერ პუტინი და საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე დაესწრნენ.
თავდასხმიდან მცირე დროის შემდეგ ერევანში ასობით პოლიციელი და სამხედრო მოსამსახურე და ორი ჯავშანტრანსპორტიორი იქნა მობილიზებული, ისინი ბაგრამიანის ქუჩაზე განლაგდნენ და ეროვნული კრების შენობა ალყაში მოაქციეს.
ამ დროისთვის კი შენობაში ტერორისტებს დაახლოებით 50 მძევალი ჰყავდათ, ისინი ველტმფრენს და პოლიტიკური მიმართვის გასაკეთებლად პირდაპირ საეთერო დროს ითხოვდნენ.
1999 წლის 27 სექტემბერს, დაახლოებით 17:15 საათისთვის, ხუთი კაცისაგან შემდგარი ჯგუფი, ჟურნალისტისა და დაშნაკცუთიუნის ყოფილი წევრის ნაირი ჰუნანიანის მეთაურობით, ერევანში, ბაგრამიანის ქუჩაზე მდებარე სომხეთის ეროვნული კრების შენობაში შეიჭრა, რა დროსაც მთავრობის წევრები კითხვა-პასუხის რეჟიმში მუშაობდნენ, ჯგუფის წევრები კალაშნიკოვის ტიპის ავტომატებით იყვნენ შეარაღებულნი და იარაღებს გრძელი ქურთუკების ქვეშ მალავდნენ.
2003 წლის 2 დეკემბერს, პარლამენტის შენობაში მოწყობილ ტერაქტში ნაირი ჰუნანიანი, კარენ ჰუნანიანი, ვრამ გალასტიანი, დერენიკ ეჯანიანი და ედუარდ გრიგორიანი დამნაშავეებად სცნეს და მათ სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს.
ტერაქტი პოსტ-საბჭოთა სომხეთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე საკამათო მოვლენაა, რომელმაც საბოლოოდ მნიშვნელოვანი ზეგავლენა იქონია სომხეთის პოლიტიკურ ლანდშაფტზე.
იგი დღემდე რჩება უამრავი შეთქმულების თეორიის მიზეზად, რომელთა უმეტეს ნაწილშიც სომხეთის პრეზიდენტი რობერტ ქოჩარიანი ტერაქტის ერთ-ერთ მონაწილედ ითვლება, რომლის შემდგომი მმართველობასაც ხშირად აკრიტიკებდნენ, რადგან მას ავტორიტარულიად თვლიდნენ.
ტერაქტი სომხეთის პარლამენტში, სომხეთში ცნობილი, როგორც ოქტომბერი 27 — ტერორისტული თავდასხმა სომხეთის ეროვნული კრებაზე, დედაქალაქ ერევანში 1999 წლის 27 ოქტომბერს.
ხუთი შეიარაღებული კაცისაგან შემდგარმა ჯგუფმა, რომელთაც ნაირი ჰუნანიანი მეთაურობდა, ცეცხლი გაუხნეს ეროვნული კრების წევრებს, მათ შორის ქვეყნის პრემიერ-მინისტრ ვაზგენ სარქისიანსა და პარლამენტის თავმჯდომარე კარენ დემირჭიანს.
ტერორისტული აქტიდან მალევე სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სოციოლოგიური კვლევების ცენტრის მიერ ჩატარდა გამოკითხვა, რომლის მიხედვითაც, გამოკითხულთა 56.9% აცხადებდა, რომ 27 ოქტომბრის მოვლენები სახელმწიფოსა და მისი ავტორიტეტის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაული იყო.
კიდევ ერთი დამთხვევაა ის, რომ უფრო გვიან, გრიგორი უახლოვდება რასპუტინს , ის გახდა მისი უშუალო კონსულტანტი საკადრო დანიშვნებისა და სახელისუფლებო სტრუქტურებთან ურთიერთობის სფეროში.
ანდრონიკოვი თავის ოთახს საგანგებოდ უთმობდა რასპუტინს ეპისკოპოს ვარნავასთან, შინაგან საქმეთა მინისტრ ხვოსტოვთან და საიდუმლო მრჩეველ ბელეცკისთან შესახვედრად.
რელიგიურობისადმი ფეხის ასაწყობად და საკუთარი ღვთივსათნომყოფელობის ხაზგასასმელად, საკუთარ საძინებელში სამლოცველო ჰქონდა მოწყობილი – დიდი ჯვარცმა, ანალოგიით მაგიით ნაკურთხი წყლისთვის და სხვა.
პროკურორი ვლადიმერ რუდნევი: „შირმის მეორე მხარეს, თავის ორადგილიან საწოლზე ყველაზე გათახსირებულ, საძაგელ საქმიანობას ეწეოდა… ახალგაზრდა ადამიანებთან, რომლებიც მას ეალერსებოდნენ პროტექციის გაწევის სანაცვლოდ”.
მიხეილ ჯავახიშვილის რომანის ის ნაწილი, რომელშიც კვაჭის საქართველოში დაბრუნება და ,მოღვაწეობაა” აღწერილი, ქართული საზოგადოების ფსიქოლოგიის ირონიულ-ანალიტიკურ სურათს მოიცავს.
ეს სურათი გვიჩვენებს, თუ რატომ არის ჩვენში წარმატებული და აღზევებული კვაჭის ტიპი: ქართული საზოგადოება მუდამ ელის სასწაულებრივ მხსნელს, რომელიც სწრაფად გადაუჭრის მას ყოველგვარ პრობლემებს თავისი არაჩვეულებრივი ძალების და უნარების წყალობით.
კვაჭი-მხსნელის მითოლოგიზებული ფიგურა ქართული საზოგადოების ოცნების და პოეტური წარმოსახვის ქმნილებაა, რომელსაც ეს საზოგადოება ბრმად ენდობა და ისიც უხვად სარგებლობს ამ ნდობით.