polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ბაგრატ -ის მემკვიდრის გიორგი -ის დროს, რომელიც ბიზანტიასთან მძიმე ბრძოლაში იყო ჩაბმული, კვირიკე -მ კახეთ-ჰერეთში დამოუკიდებლობა აღადგინა.
აღსანიშნავია ისიც, რომ, როგორც ბიზანტიის, ასევე განძისა და თბილისის ამირების წინააღმდეგ ბრძოლაში კახეთის სამეფო საქართველოს მეფის მოკავშირეა; მაგრამ, როდესაც ბაგრატ -მ კახეთის შემოსაერთებლად უკვე კონკრეტული ნაბიჯები გადადგა, კახეთის მეფე ბაგრატის მოწინააღმდეგე ლიპარიტის მოკავშირე გახდა.
საუკუნეებში საქართველოში არაბების და ბიზანტიელების ბატონომის მიუხედავად, ქვეყანა, გარკვეულწილად, მაინც ერთიანი იყო, რომლის სათავეში „ქართლის მეფენი“, ანუ ერისმთავრები იდგნენ.
დროთა განმავლობაში, სოციალურ-ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარების ფონზე, კახეთის სამთავროს ცენტრი ბოჭორმა, ხოლო შემდეგ თიანეთი გახდა, რომელიც კახეთის მჭიდროდ დასახლებული მხარე იყო კარგად განვითარებული მესაქონლეობით.
ზოგადად კახეთ-კუხეთ-გარდაბანი ადრინდელ შუა საუკუნეებში ეკონომიკურად საკმაოდ განვითარებული იყო მთის ალპური მეურნეობით, ბარის ინტენსიური მიწათმოქმედებით და მესაქონლეობით.
თავიდან ქორეპისკოპოსი საეკლესიო ხელისუფალი იყო, მაგრამ დროთა განმავლობაში, კახეთ-კუხეთ-გარდაბნის სამთავროდ ჩამოყალიბების პარალელურად, რაშიც სხვა ძალებთან ერთად, წანარებიც აქტიურად მონაწილეობდნენ, ქორეპისკოპოსმა საერო ხელისუფლების თითქმის ყველა ატრიბუტი შეიძინა, იმდენად რომ, უკვე საუკუნიდან მას ბიზანტიის იმპერატორები „წანართა არხონტს“ უწოდებდნენ.
1465 წელს, სამცხის ათაბაგის ყვარყვარე -ის მიერ ქართლის მეფის გიროგი -ის დატყვევების შემდეგ, დიდმა ფეოდალებმა კახეთის დამოუკიდებელ მთავრად ერთ-ერთი ადგილობრივი ერისთავი — დავითი დასვეს.
1466 წელს ტყვეობიდან გათავისუფლებული ქართლის მეფე გიორგი , ქართლში სამეფო ტახტის დაკარგვის შემდეგ, კახეთში გადავიდა, დაამარცხა დავითი და საფუძველი ჩაუყარა კახეთის ბაგრატიონთა სამეფო დინასტიას.
ეს კი ხელს უწყობდა სამეფო ხელისუფლების განმტკიცებას, რამაც ხელი შეუშალა კახეთში ნახევრად დამოუკიდებელი, ძლიერი საფეოდალოების — სათავადოების ჩამოყალიბებას.
ალაზნის ველზე, სოფელ ტიბაანის მახლობლად, ქუმბათად ქოდებულ ადგილში გაითხარა ბრწყინვალე ნასახლარის ნაშთები აქამენიანთა იმპერიის დედაქალაქის — პერსეპოლისისათვის დამახასიათებელი ტიპური სვეტის ქვის ძირებით, რომლებიც ლოტოსის ფოთლის გამოსახულებებითაა შემკული.
თუ სვეტების ძირების დიამეტრის მიხედვით ვიმსჯელებთ, სვეტების სიმაღლე რვა მეტრზე ნაკლები არ უნდა ყოფილიყო, რაც ნაგებობის გრანდიოზულობაზე მიგვანიშნებს.
აქ გაითხარა სამოსახლოსგან გამოყოფილი ლითონ დამმამუშავებელი დიდი სახელოსნო, რომელიც აქემენიდური იმპერიის თანადროულია, მისი გავლენის მრავალ ნიშანს ატარებს და სრულიად გარკვევით მიგვითითებს ამ მხარეში არსებულ საზოგადოების მაღალ, სოციალურ განვითარებაზე.
თურქ-სელჩუკთა მიერ განადგურებული და შემდეგ კვლავ აღდგენილი კახეთის ბარის მეურნეობა, მონღოლთა შემოსევების შედეგად, ისევ მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა.
ეგარსლან ბაკურციხელი მონაწილეობდა მონღოლთა წინააღმდეგ კოხტასთავის 1246 წლის შეთქმულებაში, მაგრამ რუსუდანის გარდაცვალების შემდეგ, რადგანაც ტახტის მემკვიდრე არ ჩანდა, ეგარსლან ბაკურციხელმა მთელი ძალაუფლების ხელში ჩაგდება მოინდომა.
ამასობაში პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოვიდა ქართვლის და კახეთის დაუძინებელი მტერი — შაჰ აბასი, რომელმაც აქტიურად დაიწყო ალექსანდრეს წინააღმდეგ ინტრიგების ხლართვა.
1605 წელს, შაჰის დავალებით, ირანის სამეფო კარზე გაზრდილმა, ალექსანდრე უმცროსმა ძემ — კონსტანტინემ, მამა და ძმა— გიორგი დაახოცინა და თავი კახეთის მეფედ გამოაცხადა.
კახეთს 1616 წლიდან, შაჰის ნაცვალი, ყიზილბაში ფექარ-ხანი მართავდა, რომელიც თურქმანი ტომების ამ მხარეში ჩასახლებასა და მოსახლეობის გამუსლიმანების პოლიტიკას განაგრძობდა.
პარალელურად თავის ფუძე-კარს უბრუნდებოდნენ მთაში და ტყეში გახიზნული კახელები, რაც ირანელებს იმდენად დიდ პრობლემებს უქმნიდა, რომ ფეიქარ ხანმა შაჰს 1625 წელს ახალი სადამსჯელო ექსპედიციის გამოგზავნა სტხოვა.
სხვა მონაცემებთან ერთად, აქ ზუსტად არის შემოფარგლული თავდაპირველად თარგამოსიანთა, შემდეგ კი მისი შთამომავლების — ქართლოსიანთა კუთვნილი ტერიტორიების საზღვრები.
მნიშვნელოვანია ის, რომ თარგამოსის ძის, ჰეროსისა და ქართლოსის ძეთა, კახოსისა და კუხოსის კუთვნილი ტერიტორიების საზღვრები ზუსტად ემთხვევა იორ-ალაზნის აუზის, ძვ.
ათასწლეულის დასაწყისის არქეოლოგიური მასალების სამი ჯგუფის გავრცელების საზღვრებს, რაც, არ შეიძლება შემთხვევითობას მივაწეროთ, მით უმეტეს, რომ წერილობით წყაროებში აღწერილი ტომთა დასახლების საზღვრები ქრონოლოგიურად ემთხვევა არქეოლოგიური მასალების ამ სამი თავისებური ჯგუფის თარიღს.
მეტად მნიშვნელოვანია, რომ ამ მასალებს არაფერი საერთო არა აქვს მისი წინამორბედ ადგილობრივ კულტურასთან და, რაც მთავარია, იგი კახეთის ტერიტორიაზე დაახლოებით 100-150 წლის არსებობის შემდეგ უკვალოდ ქრება ისე, რომ მისი არც ერთი დამახასიათებელი ნიშან-თვისება შემდგომში დროის ადგილობრივ მასალებში აღარ შეინიშნება.
ეს კი იმის დასტურია, რომ კახეთის ტერიტორიაზე იალოილუთაფას კულტურის კუთვნილი მასალები ეკუთვნის მომხვდურს, რომელსაც ეს ტერიტორია დროებით ჰქონდა დაპყრობილი.
მან მამის მოქნილი პოლიტიკა გააგრძელა, რის შედეგადაც კახეთი ბევრჯერ გადაურჩა საფრტხეს და აღმშენებლობის გზას დაადგა — მომრავლდა მოსახლეობა, გააქტიურდა საგარეო ვაჭრობა.
მაგრამ კავკასიაში ოსმალეთის მომძლავრებასთან ერთად, გაძლიერდა საშამხლოს მთიელტა თავდასხმები კახეთზე და ჩაიკეტა მნიშვნელოვანი სავაჭრო-სამიმოსვლო გზები ირანისა და ასტრახანისკენ.
ირანელი და ოსმალო დამპყრობელებისათვის წინააღმდეგობის გაწევის ერთ-ერთ საშუალებად ალექსანდრე -ც რუსეთთან ურთიერთობას ხედავდა და 1587 წელს კახეთის მეფემ ხელი მოაწერა „ფიცის წიგნს“, რომლითაც რუსეთის მეფის ქვეშევრდომობა აღიარა, ხოლო რუსეთმა იკისრა კახეთის დაცვა გარეშე მტრისგან.
ათასწლეულის დასაწყისის არქეოლოგიური მასალის მიხედვით, უმთავრესად კი ბრინჯაოს საბრძოლო იარაღის შესწავლის შედეგად, გამოიყო სამი თავისებური ჯგუფი, რომლებიც მკვეთრად განსხვავდება ერთიმეორისაგან და თითოეული მათგანი მკაცრად შემოფარგლულ ტერიტორიაზეა გავრცელებული.
ერთი ჯგუფი, მასალის გავრცელების საზღვრების შესაბამისად, შემოიფარგლა მდინარე ალაზნისა და ივრის ზემო დინებით, ვიდრე მდინარე არაგვამდე; მეორე ჯგუფის გავრცელების საზღვრები მთლიანად მოიცავს მდინარე ალაზნის შუა და ქვემო დინებას და ტერიტორიას მის სამხრეთით, მდ.
იორამდე; მასალების მესამე ჯგუფი შედარებით მცირე ტერიტორიაზეა გავრცელებული და თბილისის და რუსთავის მიდამოებში ფარავს ფართობს მდინარე მტკვრის ორივე მხარეს ჩრდილოეთით — მდინარე იორამდე, სამხრეთით კი — მდინარე ალგეთამდე.
საუკუნეში ქართლის პირველ ქრისტიან მეფეს, მირიანს, კახეთი და კუხეთი საუფლისწულოდ თავისი ვაჟის რევისთვის მიუცია — „მისცა ძესა მისსა რევს საუფლისწულოდ კახეთი და კუხეთი და დასვა იგი უჯარმას, რევ და ცოლი მისი სალომე“.
გიორგი ბრწყინვალის დროს, როდესაც კახეთი ჯერ კიდევ ერთიანი საქართველოს შემადგენლობაში შედიოდა, აღდგა და განვითარდა ბარის მეურნეობა, მომრავლდა მოსახლეობა, კვლავ ამოქმედდა სარწყავი სისტემები, გაშენდა ვენახები.
საუკუნის ბოლო წლებში თემურ ლენგის რვაგზისმა დამანგრეველმა შემოსევებმა, ერთი მხრივ, გაანადგურა ქვეყნნის ეკონომიკა და მოშალა ბარის მეურნეობა, ხოლო მეორე მხრივ, საფუძველი დაუდო საქართველოს პოლიტიკურ დაშლას.
თურქ-სელჩუკთა გავლენის შესუსტებისა და ქართული სახელმწიფოს გაძლიერების პარალელურად, 1103 წელს, დავით აღმაშენებელმა კახეთის მეფე კვირიკე -ს ზედაზნის ციხე წაართვა.
1104 წელს დავითმა ერწუხთან სასტიკად დაამარცხა თურქ-სელჩუკების და მათი მოკავშირეების დიდი ლაშქარი, ხოლო 1117 წელს ჰერეთის უკიდურესი სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე ციხე გიშის აღებით, საბოლოოდ დაასრულა კახეთ-ჰერეთის შემოერთება.
ძველი წელთაღრიცხვის საუკუნეში აღმოსავლეთ საქართველოში დიაოხის განადგურების შემდეგ წარმოიქმნა რამდენიმე ტერიტორიული ერთეული, რომელთა შორისაც იყვენენ კახეთის, კუხეთისა და ჰერეთის სამამასახლისოები, თუმცა ისტორიკოსთა გარკვეული ჯგუფი მიიჩნევს, რომ ჰერეთში სახლობდნენ საქართველოს აღმოსავლეთით მცხოვრებ ალბანელებელთა ნაწილი, რომელმაც შემდგომ ქართლიზაცია განიცადა.
ლეონტი მროველის თანახმად, ფარნავაზიანთა დინასტიის დამაარსებელმა მეფე ფარნავაზმა ქართლის სამეფო 8 საერისთავოდ დაყო (კახეთის, ხუნანის, სამშვილდის, წუნდის, ოძრხის, კლარჯეთის, ეგრისისა და არგვეთის).
ჯუანშერს ვახტანგ გორგასლის დროინდელ წარჩინებულთა შორის დასახელებული ჰყავს „დემეტრე ერითავი კახეთისა და კუხეთისა“ და „გრიგოლ, ერისთავი ჰერეთისა“.
1465-1762 წლებში კახეთის სამეფოს საზღვარი დასავლეთით გადიოდა მდინარე არაგვზე, სამხრეთით და სამხრეთ-დასავლეთით — მდინარე მტკვარზე, ჩრდილოეთით კავკასიის მთავარ ქედზე (ნაწილობრივ ჩრდილოეთი საზღვარი ქედს გადაღმაც გადადიოდა — პირიქითა ხევსურეთი და თუშეთი, გარკვეულ პერიოდამდე დიდოეთი და წახურიც კახეთის სამეფო საზღვრებში შედიოდა).
საუკუნის დასაწყისამდე აღმოსავლეთ საზღვარი იქ იწყებოდა, სადაც იორ-ალაზანი მტკვარს უერთდება, შემდეგ მიემართებოდა ჩრდილოეთით აჯინოურის ტბის გასწვრივ, კვეთდა მდინარე აგრიჩაის და მდინარე გიშისწყლის გაყოლებით კავკასიის ქედამდე გადიოდა.
არაბებს დიდი ძალებით მთაში შესვლა და ბრძოლა არ შეეძლოთ, ამიტომ მცირე მასშტაბის ტაქტიკურ ბრძოლებს მიმართავდნენ და ხშირად მარცხდებოდნენ.
კახეთისათვის, ისე როგორც მთელი ქვეყნისათვის, განსაკუთრებით დამანგრეველი იყო საქართველოს ტერიტორიაზე ორ უზარმაზარ მონღოლურ სახელმწიფოს — ოქროს ურდოსა და ილხანთა სამეფოს შორის გარამავალ უპირატესობით მიმდინარე ბრძოლები.
დამანგრეველი გამოდგა ამ ორ სახელმწიფოს შორის 1262-1263 წლებში მიმდინარე ბრძოლები, რომლის დროსაც დავით ულუს ილხანთა მხარეს უხდებოდა მონაწილეობა.
1265 წელს ოქროს ურდოს ყაენმა ბერქამ ილხანის ყაენ აბაღასთან შესაბმელად გადმოიარა და მოაოხრა შირვანი, ჰერეთი და კახეთი, კერძოდ ივრისპირეთი.
საინტერესოა რომ კახეთის შემოერთების შემდეგ ცენტრალურმა სამეფო ხელისუფლებამ, თავდაპირველად დავით აღმაშენებელმა, ხოლო შემდეგ მისმა მემკვიდრეებმა კახეთის სოფლებისა და ყმა-მამულის უდიდესი ნაწილი კათოლიკოსს, სვეტიცხოველს და სხვა ეკლესია-მონასტრებს გადასცეს მფლობელობაში.
კახეთი „ტყე იყო შეუვალი მტერისა მიერ“, ამიტომ სპარსელთა შემოსევის საშიშროების დროს, ნაკლებად გამაგრებული სოფლებისა და ქალაქების მოსახლეობა კავკასიის მთებსა და კახეთში იხიზნებოდა.
იმ დროინდელი კახეთისგან მტრისგან დაცულობის გამო, ვახტანგის ძის — დაჩის მეფობის დასაწყისში, როდესაც მან იწყო „შენებად ქართლისა“, „მოოხრებულ იყვნეს ყოველნი ხევნი ქართლისანი, თვინიერ კახეთისა და კლარჯეთისა და ეგრისისა“.
ქვემო ქედში არმოჩეილ ერთ ორმოსამარხში, იალოილუფას კულტურისათვის დამახასაიათებელ კერამიკული მასალის გვერდით აღმოჩნდა რომაელი ლეგიონერის მუზარადიც.
ამ ახალი აღმოჩენის მიხედვით კი, უკვე სავარაუდოა, რომ მათი მოძრაობის მარშრუტი შირაქის ველის ჩრდილო განაპირა ზოლიც შედიოდა, მით უმეტეს რომ აქ საგზაო მაგისტრალი უკვე ბრინჯაოს ხანაში არსებობდა.
საუკუნეში კახეთში მოღვაწეობდა ასურელი მამების დიდი ნაწილი: დავით გარეჯელი, აბიბოს ნეკრესელი, ანტონ მარტყოფელი, იოსებ ალავერდელი, ზენონ იყალთოელი, და სტეფანე ხირსელი.
მათ შორის ბრძოლა ცვალებადი წარმატებით მიმდინარეობდა, მაგრამ უკვე საუკუნის დასაწყისში სპარსეთმა იმძლავრა და 523 წელს, გურგენ მეფის წარუმატებელი აჯანყების შემდეგ, ქართლში მეფობა გააუქმა.
დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა კახეთის ციხე-ქალაქ ნეკრესსაც, რომელიც ერთიანი ქართლის არსებობის საწყის პერიოდში ფარნავაზიანთა დინასტიის მეოთხე მეფე ფარნაჯომმა ააშენა.
კახეთის მნიშვნელოვანი ციხე-ქალაქები ნეკრესი, ჭერემი და ხორნაბუჯი ვახტანგ გორგასალმა თავის უფროს ძეს დაჩის უბოძა, თავად კი „დაჯდა უჯარმოს“.
კახეთის მეფე გიორგი -ის დროს სამეფოს დედაქალაქი გადატანილ იქნა გრემში, რომელიც აკონტროლებდა როგორც კავკასიის მთიანეთში, ასევე სპარსეთში მიმავალი გზის ერთ-ერთ შტოს.
საყურადღებოა, რომ სოფელ ჭერემსა და ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჯორში აღმოჩენილი სამარხეული მასალა, რომელიც ახალი წელთაღრიცხვის პირველი საუკუნეებით თარიღდება, მთლიანად იდენტურია საქართველოს ძველ დედაქალაქ მცხეთაში მოპოვებული მასალებისა, რაც შესაძლოა ამ დროს მათ ერთ პოლიტიკურ სისტემაში არსებობაზე მიუთითებდეს.
საუკუნე, ეროვნული კულტურის განვითარების პროცესის თვალსაზრისით, ძალზე საინტერესო ხანაა: პოლიტიკური ძალა მტრის ხელშია, მაგრამ კულტურა განიცდის აღმავლობას.
ოსმალეთის მხარდაჭერის იმედი არ გამართლდა, ვერც ქართლი მიეხმარა თეიმურაზს, ამიტომ მან მარტომ შეუტია მტერს და შაჰ-აბასს ლაშქარი გაუნადგურა.
საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით კახეთი მოიცავს ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღის, ყვარლის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიას და ქართველ მთიელთა ეთნოგრაფიულ კუთხეს - თუშეთს.
მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, ინდივიდუალურმა ტომებმა ერთმანეთთან ბრძოლა დაიწყეს, დაპირისპირების მიზეზი კი ის იყო, რომ თითოეულ მათგანს დამოუკიდებელი სახელმწიფოს შექმნის მიზანი ამოძრავებდა.
ალექსი კომნენოსის ბიზანტიურმა ინტრიგებმა კიდევ უფრო გაართულა სიტუაცია: ქილიჩ-არსლან -მა ცოლად შეირთო სელჩუკთა დინასტიის სამხედრო მმართველ ჩაკას ასული, იმ მიზნით, რომ ჩაკა თავის მოკავშირედ გაეხადა ბიზანტიის წინააღმდეგ.
1097 წელს, ჯვაროსნებმა, პეტრე მეუდაბნოეს და ვალტერ გოლიაკის მეთაურობით რუმის სასულთნოს წინააღმდეგ შეტევები წამოიწყეს, მაგრამ ქილიჩ-არსლან -მა ისინი სასტიკად დაამარცხა.
მოგვიანებით, გოდფრუა ბუიონელის არმიამ სასულთნოს დაპყრობა განიზრახა და მის წინააღმდეგ ბრძოლა დაიწყო, მაგრამ ამჯერად სულთანი ვერაფერს გახდა და დამარცხდა.
1086 წელს, სულეიმან იბნ ქუთულმიშის გარდაცვალების შემდეგ, ქილიჩ-არსლან მელიქ-შაჰმა ტყვედ წაიყვანა, მაგრამ 1092 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ იგი გაათავისუფლეს.
გათავისუფლების შემდეგ, იგი თურქული ტომის „ოღუზ-ივას“ არმიის მსვლელობას ხელმძღვანელობდა, მოგვიანებით კი მან საკუთარი დედაქალაქი ნიკეაში ჩამოაყალიბა, სადაც მელიქ-შაჰის მიერ დანიშნული მმართველი ჩაანაცვლა.
სელჩუკთა სახელმწიფოს მმართველის, მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, მან სასულთნო აღადგინა და 1101 წლის ჯვაროსნულ ლაშქრობაში სამჯერ დაამარცხა ჯვაროსნები.
წმიდა მამათა სწავლებით, პირველ ლიტურგიაზე ზეციური ნათლით განათებულმა ღმერთკაცმა, იესო ქრისტემ აიღო მის წინ მდებარე პური, აკურთხა იგი, გადატეხა ნაწილებად, მოწაფეთა რიცხვის მიხედვით, და დაურიგა მათ; “და ვითარცა ჭამდეს იგინი, მოიღო იესო პური, ბერძნულად – “არტოსი”, ქება აღავლინა თავისი ზეციური მამისადმი, ჰმადლობდა და განტეხა და მისცა მოწაფეთა თვისთა და ჰრქუა მათ: “მიიღეთ და ჭამეთ, ესე არს ხორცი ჩემი თქუენთვის მიცემული; ამას ჰყოფდით მოსახსენებლად ჩემდა” .
მერე უფალმა აიღო სასმისი ღვინით, გააზავა იგი წყლით, აკურთხა ისევე, როგორც პური, ახალი, განსაკუთრებული კურთხევით “და მოიღო სასუმელი, და ჰმადლობდა და მისცა მათ და თქუა: სუთ ამისგან ყოველთა. ესე არს სისხლი ჩემი, არა სახე, არა გახსენება სისხლისა, არამედ ჭეშმარიტი და ნამდვილი ჩემი სისხლი ახლისა აღთქმისაი მრავალთათვის. ყველასათვის, ვინც კი ისურვებს შეუდგეს ცხონების საქმეს, დათხეული მისატევებლად ცოდვათა.”
ეკლესიური სწავლებით, დიდ ხუთშაბათს ყველა მორწმუნე უნდა ცდილობდეს ეზიაროს მაცხოვრის წმიდა ხორცსა და სისხლს, რათა მარადიული ცხოვრება დაიმკვიდროს ცათა სასუფეველში, როგორც ამას თვით უფალი გვამცნებს: “და რომელი ჭამდეს ხორცსა ჩემსა და სუმიდეს სისხლსა ჩემსა, იგი ჩემთანა დადგრომილ არს, და მე მის თანა”.
1933 წლის ბოლოს გადაწყდება მარსზე დელეგაციის გაგზავნა ხომალდ "რაუნიტის" მეშვეობით, რომლის პილოტიც დედამიწაზე მყოფი ერთადერთი მარსელი – გუსტავ ვაისმანი იგივე მარსულად კარო იქნება.
ლონდონის საერთაშორისო სხდომის შემდეგ შეირჩევა სამი პოლიტიკური პირი, რომლებიც მიიღებენ მარსზე გაფრენის უფლებას – რამზეი მაკდონალდი, არისტიდ ბრიანი და მისტერ დინგვეი.
რომლისთვისაც დასჭირდებათ პლანეტის ქერქების სხვადასხვა ნაწილებში მეტალის უზარმაზარი სარტყელების დაჭედება და შემდეგ ამ ნაწილების აფეთქება, ბრუნვის დროებით შესაჩერებლად.
მეცნიერები ამის მეშვეობით აგებენ რამდენიმე საცდელ თვითმფრინავსა და მანქანას და ცდილობენ გაზარდონ როგორც მათი მარგი ქმედების კოეფიციენტი, ასევე მათი სისწრაფე და ენერგია.
აბაშელს აღწერილი აქვს ტექნოლოგია, რომლის საშუალებითაც შეიძლება ათეულობით კილომეტრით დაშორებული წერტილიდან უბრალო სხივის მეშვეობით გადმოიგზავნოს გამოსახულება.
ნაწარმოები მეორედ 1961 წელს გამოსცა "ლიტერატურა და ხელოვნებამ", 1968 წელს ნაკადულმა, მეოთხედ მცირე ტირაჟით 1981 წელს გრიგოლ აბაშიძის რედაქტორობით გამოსცა უცნობმა გამომცემლობამ.
ბოლოს კი რომანი დაიბეჭდა სერიაში „ქართული საბჭოთა რომანი“, რომელშიც ასევე დაიბეჭდა კიდევ ერთი ქართული სამეცნიერო ფანტასტიკა, ივანე ყიფიანის "ამონი, ანუ ათასი წლის შემდეგ".
მან აღწერა ის მოვლენა, რომელიც გამოყენებული აქვს ნაწილობრივ სტენლი კუბრიკს ფილმში – 2001: კოსმოსური ოდისეა და კრისტოფერ ნოლანს ფილმში – "ვარსკვლავთშორისი".
ვაისმანი კამარელს შეატყობინებს მისი ახალი გამოგონების შესახებ, რომელიც ქართველის მეცნიერულმა ნაშრომმა შთააგონა და ამიტომ ეს ელექტრო ტექნოლოგია მისი სახელობის უნდა იყოს.
ისინი კვლავ სხვადასხვა მიზეზს ეძებენ ბუნებრივი კატაკლიზმის ასახსნელად , საეკლესიო პირები და რომის პაპი ფაქტობრივად მხოლოდ ლოცვისკენ მოუწოდებენ ხალხს, და არანაირი მოქმედების მცდელობა არ შეინიშნება თავის გადასარჩენად.
ზოგიერთი პოლიტიკოსი განაცხადებს, რომ ეს მარსის ფარული ქმედება მომოვალში კოლონიად გადააქცევს დედამიწას და პლანეტის მართვას უცხო ცივილიზაცია დაიწყებს.
ისინი შესავალში წერენ, რომ აბაშელის რომანი „ქალი სარკეში“ და ყიფიანის „ამონი, ანუ ათასი წლის შემდეგ“ ქართულ ლიტერატურაში მეცნიერულ–ფანტასტიკური ჟანრის ნაწარმოების შექმნის პირველი ცდებია.
ბევრი რამ ფანტაზიიდან დღეს უკვე სინამდვილეს წარმოადგენს: ხალხის მშვიდობიან სამსახურშია ატომი, წარმატებით განხორციელდა დედამიწის თანამგზავრის გაშვება, ადამიანის ფრენა კოსმოსში.
რომანის ერთ–ერთ გამოცემაში, რომელთან ერთად ივანე ყიფიანის „ამონიც“ შევიდა, რედაქტორები არიან გურამ გვერდწითელი და გურამ ფანჯიკიძე, ავტორი ასევე გახმაურებული და ერთ–ერთი ყველაზე ცნობილი ფანტასტიკური რომანისა „სპირალი“.
ტაილანდის ყურეს გააჩნია გრძელი სანაპირო ზოლი და მრავალი ქვიშიანი პლაჟები, მათ შორის ყველაზე ცნობილა -ი, რომელიც გახდა პოპულარული მას შემდეგ, რაც მეფე რამა -მ ააშენა ზაფხულის სასახლე აქ.
პრაჩუაპქირიქანის პროვინცია — ტაილანდის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია , მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბანგკოკიდან 240 კმ-ით სამხრეთით.
1988 წელს კლუბში ატეხილი სკანდალის შემდეგ (რასაც გუნდის მთელი შემადგენლობის დათხოვნა მოჰყვა, გარდა ანდონი სუბისარეტასი) ნუნიესის მოწვევით „ბარსელონას“ მთავარი მწვრთნელი გახდა ლეგენდარული იოჰან კრუიფი.
მან ისეთ ნიჭიერ ფეხბურთელებთან ერთად, როგორებიცაა ხოსეპ გვარდიოლა, ხრისტო სტოიჩკოვი, რონალდ კუმანი, რომარიო, მიკაელ ლაუდრუპი და გეორგე ჰაჯი, შეკრა კლუბის ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო გუნდი, რომელსაც ფანებმა „ოცნების გუნდი“ შეარქვეს.
1982 წელს აშენდა მინი ესტადი , 1984 წელს გაიხსნა კლუბის მუზეუმი, შეძენილ იქნა მიწა ჟოან გამპერის სახელობის სიუდად დეპორტივას საწვრთნელი ბაზის ასაშენებლად, ასევე გაიხსნა ლა მასია .
ნუნიესის პრეზიდენტობის პერიოდში კლუბის სხვადასხვა სპორტული სახეობის გუნდებმა 176 ტიტულის მოგება შეძლეს - 30 ფეხბურთში, 36 კალათბურთში, 65 ხელბურთში და 45 როლერ ჰოკეიში.
1999 წელს ოთხივე სპორტის სახეობაში „ბარსელონას“ გუნდმა ესპანეთის ჩემპიონობა მოიპოვა, ასევე საფეხბურთო გუნდმა 1992 წელს შეძლო ჩემპიონთა თასის მოგება, რაც ისტორიაში პირველი იყო.
ხანი ომურტაგი ხელს უწყობდა ხელოსნობის განვითარებას.886 წელს ბორის -მა დააარსა პრესლავის ლიტერატურული სკოლა, რომელსაც სათავეში ჩაუყენა ნაუმ ოჰრიდელი.
882 წელს ბორის -ის მემკვიდრე ვლადიმირ რასატე პლისკაში შეეცადა კერპთაყვანისმცემლობის აღდგენას, რის გამოც ტახტიდან გადამდგარი და ბერად აღკვეცილი ბორის დროებით დაუბრუნდა ტახტს და ხელისუფლება გადაულოცა მეორე შვილს სიმეონ -ს, რომელმაც გამეფებისთანავე დედაქალაქი პრესლავში გადაიტანა, სადაც კერპთაყვანისმცემლობა საკმაოდ სუსტი იყო.
1884 წელს ჩეხმა ისტორიკოსმა კონსტანტინ ირეჩეკმა ნანგრევები დააკავშირა ბიზანტიელი ისტორიკოსების ანა კომნენოსისა და ლეო დიაკვანის მიერ მოხსენიებულ პლისკასთან.
ირეჩეკის მოსაზრებები დაადასტურა პირველივე არქეოლოგიურმა გათხრებმა, რომელსაც 1897-1898 წლებში აწარმოებდა კონსტანტინოპოლის რუსული არქეოლოგიური უნივერსიტეტის დირექტორი ფიოდორ უსპენსკი.
811 წელს პლისკა ბიზანტიის ჯარებმა გაძარცვეს, მაგრამ მალევე მომხვდურები ბულგარეთის ხანმა კრუმმა სასტიკად დაამარცხა პლისკის ბრძოლაში , მოკლა იმპერატორი ნიკიფორე და დამპყრობლები ქვეყნიდან გააძევა.
ის ნამუშევრებმა დაიმსახურეს კრიტიკოსთა ქება სპეციფიკური მუსიკალური სტილის გამო, რომელშიც იგრძნობა სოფტ-როკის, ექსპერიმენტული როკის, ელექტროპოპის და ჯაზის გავლენა.
მისი მეოთხე სოლო ალბომი, თანამოსახელე . , გამოვიდა 2014 წლის 25 თებერვალს და წოდებულ იქნა წლის ალბომად ჟურნალების — , , და — მიერ, აგრეთვე წლის მეორე საუკეთესო ალბომად ჟურნალ ტაიმის მიერ.
თავისი მუსიკალური კარიერა დაიწყო როგორც ჯგუფ -ის და სუფიან სტივენსის საკონცერტო შემადგენლობის წევრმა, სანამ 2006 წელს არ ჩამოაყალიბა საკუთარი ბენდი.
ისეთი სხვა სახელებისაგან განსხვავებით, როგორებიცაა ვატი და ნიუტონი, „დალტონი“ ინგლისურში დამკვიდრებული არაა, თუმცა მისი სიმბოლო, ფართოდაა გავრცელებული.
1993 წელს, თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირმა დაამტკიცა დალტონის გამოყენება კვალიფიკაციით, რომელიც წონისა და ზომის საერთაშორისო კომიტეტს დამტკიცებული არ ჰქონდა.
2003 წელს წონისა და ზომის საერთაშორისო კომიტეტის ნაწილმა, ერთეულთა საკონსულტაციო კომიტეტმა, რეკომენდაცია გასცა „უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეულის“ ნაცვლად „დალტონის“ გამოყენების უპირატესობაზე, რამდენადაც, ეს უკანასკნელი უფრო მოკლეა და უკეთესად უთავსდება პრეფიქსებს.
2006 წელს, სი-ის ოფიციალური განმარტებების მერვე გამოცემაში, წონისა და ზომის საერთაშორისო კომიტეტმა დალტონი უნიფიცირებულ მასის ატომურ ერთეულთან ერთად დაახარისხა, როგორც „არა სი-ის ერთეული, რომლის მნიშვნელობაც სი-ში ექსპერიმენტალურად უნდა იქნას მიღებული: ერთეულები დამტკიცებულია სი-სთან ერთად გამოსაყენებლად“.
2009 წელს, როდესაც სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა 80000-ის განახლებული ვერსია, იგი შეიცავდა შერეულ გზავნილებს იმის შესახებ, იყო თუ არა უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული უარყოფილი.
ოქსფორდის უნივერსიტეტის პრესის სტილის სახელმძღვანელო ავტორთათვის 2010 წლის ვერსია იძლევა შემდეგ მითითებას: „გამოიყენეთ ერთეულთა საერთაშორისო სისტემა სადაც კი შესაძლებელია. დალტონი ან უფრო მოხერხებული კილოდალტონი ნებადართული არა სი-ის ერთეულია მოლეკულური მასის ან გარკვეული ჯგუფისათვის გამყოფ ჟელეში“.
ამავე პერიოდში, ჟურნალის „სწრაფი კომუნიკაციები მას-სპექტრომეტრიაში“ საავტორო სახელმძღანელო წერდა, რომ „დალტონი მასის ერთეულია, რომელიც, ჩვეულებრივ, მოლეკულური წონისათვის გამოიყენება. -ს ნაცვლად -ის გამოყენება სპექტრომეტრიულ ლიტერატურაში საყოველთაოდ გავრცელებული გახდა. „მასის ატომური ერთეული“, აბრევიატურით „მ.
2012 წელს, კილოგრამის ხელახლა განსაზღვრის შემოთავაზების საპასუხოდ, შემოთავაზებულ იქნა, რომ დალტონი ხელახლა განისაზღვროს, როგორც 0,001/ კგ, რაც არღვევს მის კავშირს 12-თან.
ეს გამოიწვევს დალტონისა და მასის ატომური ერთეულის ოდნავ განსხვავებულ განმარტებებს, თუმცა წინადადება იმაში მდგომარეობს, რომ ძველი ერთეული უნდა შეიცვალოს „ახალი“ დალტონით.
მოლი არის ნივთიერების ის რაოდენობა, რომელიც შეიცავს იმდენივე ელემენტარულ ერთეულს, რამდენი ატომიცაა 0,012 კილოგრამ ნახშირბად-12-ში; მისი სიმბოლოა „მოლი“.
მოლის გამოყენებისას, მითითებული უნდა იყოს ელემენტარული ერთეულები, რომლებიც, შესაძლოა, იყვნენ ატომები, მოლეკულები, იონები, ელექტრონები, სხვა ნაწილაკები ან ასეთი ნაწილაკების კონკრეტული ჯგუფები.
მოლის განსაზღვრება, ასევე, განსაზღვრავს უნივერსალური მუდმივას მნიშვნელობას, რომელიც ეხება ნებისმიერი ნიმუშის ნივთიერების ოდენობაში ერთეულთა რიცხვს.
სტანდარტიზაციისათვის აირჩა სპეციფიკური ატომბირთვი , რადგანაც ნუკლონის საშუალო მასა დამოკიდებულია ბირთვში ნუკლონების რაოდენობაზე მასის დეფექტის გამო.
მოცემულია, რომ უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული ნახშირბად-12-ის ერთი ატომის მასის ერთი მეთორმეტედია, რაც ნიშნავს, რომ ამ ატომის მასა 12 -ს შეადგენს.
ზომისა და წონის საერთაშორისო კომიტეტის კატეგორიზაციით, იგი არ წარმოადგენს სი ერთეულს, თუმცა მიღებულია მისი გამოყენება სი-ში და მისი მნიშვნელობა სი ერთეულებში ექსპერიმენტალურად უნდა იყოს მიღებული.
როგორც რიტუალის ნაწილი, ის ვალდებული იყო, დაეჩოქა ღვთის წინაშე და დაერწმუნებინა ის, რომ მას არ უგულებელუყვია თავისი მოვალეობები ბაბილონისა და ესაგილას წინაშე.
სილის გაწნას ჰქონდა ის ფუნქცია, რომ შეეხსენებინა მეფისთვის თავმდაბლობისა და მოკრძალების მნიშვნელობა, მისი მოვალეობები ღვთაებებისა და ხალხის წინაშე.
ასეთი დამცირების კიდევ ერთი მიზანი მეფისთვის იმის ჩვენება იყო, რომ რეგალიების გარეშე იგი ერთი ჩვეულებრივი მოკვდავია, რომლის ბედი დამოკიდებულია ღმერთებსა და ღვთის მსახურებზე.
თუმცა ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ დამცირების რიტუალში მონაწილეობას იღებდა არა უშუალოდ მეფე, არამედ მისი „შემცვლელი“ — ვიღაც პირი, ვინც ასრულებდა „ყალბი მეფის“ როლს.
მაგალითად, ბაბილონში გაზაფხულის აკიტუ იმართებოდა ცის ღმერთის, მარდუქის პატივსაცემად, ხოლო შემოდგომის აკიტუ ასურეთში ღმერთ აშურს ემსახურებოდა.
იმისთვის, რომ ქაოსის ღმერთს, ტიამატს, კვლავ არ აღედგინა თავისი ძალაუფლება, ამ ცერემონიის დროს ხდებოდა მარდუქის მასზე გამარჯვების ინსცენირება.
ბაბილონში აკიტუს აღნიშვნისთვის საჭირო იყო ორი ადგილი, კერძოდ, უმაღლესი ღვთაების, მარდუქის, ტაძარი, „ესაგილა“ და „აკიტუს სახლი“, რომელიც ქალაქის ჩრდილოეთით მდებარეობდა.
ის, თუ რომელი ღმერთების ქანდაკებები მიიღებდნენ მონაწილეობას პროცესიაში, დამოკიდებული იყო ქალაქის მიმდინარე პოლიტიკურ მდგომარეობასა და იმაზე, თუ ვინ მართავდა მას იმ კონკრეტულ მომენტში, რადგან ღმერთის ქალაქში დაბრუნების ინსცენირება ქალაქის დაპატრონების მიზნით სწორედ მმართველებს მოეთხოვებოდათ.
ეს ეპიზოდი ითვლებოდა აკიტუს მთავარ, სასიცოცხლო ნაწილად, რადგან სწორედ ამ დროს ხდებოდა კავშირის განმტკიცება ღმერთებსა და საზოგადოებას შორის.
11 სუბკომპაქტურ და კომპაქტურ მანქანათა კლასს შორის მერყეობს, ნისანის გლობალურ პორტფოლიოში წარმოადგენს შუალედურ მოდელს უფრო პატარა /-სა და დიდ /-ს შორის.
კოტე ჯოგლიძე აპირებდა მომავალი პარტიისათვის „სამნო“ ეწოდებინა, რომლის ვარიაციული სახეცვლილება „სამანი“ შემდგომში შეთქმულთა საქმის გამგრძელებელ ორგანიზაციას ეწოდა, რომელსაც მწერალი ადამ ბობღიაშვილი ხელმძღვანელობდა.
აჯანყების რეალური მონაწილეები და მათი რეალური მიზნები დღემდე არ არის ბოლომდე ცნობილი, ვინაიდან საბჭოთა რეჟიმის პირობებში გამოძიება მკაცრად გასაიდუმლოებულად ჩატარდა და დეტალები არ გასაჯაროებულა.