polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
მიუხედავად ესპანელების ძლიერი სამხედრო ჩარევისა, ლუიმ საბოლოოდ მაინც აიღო ქალაქი ნეაპოლი და ფერდინანდი იტალიიდან გააძევა, რითაც იგი მთლიანი ნეაპოლის სამეფოს მეფე გახდა, ანა კი საფრანგეთის მსგავსად, უკვე მეორედ ხდება ნეაპოლის დედოფალი.
ეს ყველაფერი დიდხანს არ გაგრძელებულა, 1503 წელს ფერდინანდის ვაჟი ალფონსო დიდი ესპანური ჯარებით დაბრუნდა ნეაპოლში, გააძევა ფრანგები და ტახტი დაიბრუნა.
პაპმა ლუის მთელი იტალია აუმხედრა და კამბრის ლიგა ჩამოაყალიბა, რომელმაც 1512 წელს საბოლოოდ გააძევა ფრანგები მილანიდანაც, სადაც ტახტზე ლუდოვიკო სფორცას ვაჟი, მასიმილიანო სფორცა დასვეს.
1494 წლის დასაწყისში, ამბიციებით აღვსილმა შარლ -მ პრეტენზია განაცხადა ნეაპოლის ტახტზე და ომი გამოუცხადა მის მეფეს, ტახტზე ახლად ასულ ალფონსო -ს.
შარლმა მოკლე დროში მოახერხა დიდი არმიის შეკრება, რომელსაც მალევე მიამატა დაქირავებული შვეიცარიელების დიდი ლაშქარი და რამდენიმე ზარბაზანიც, რომელიც იმ ხანად ევროპაში ჯერ თითქმის არავის ჰქონდა გამოყენებული.
1494 წელს შარლი იტალიაში შევიდა, სადაც იგი სავოიის ჰერცოგმა, მილანის ჰერცოგმა ლუდოვიკო სფორცამ და ფლორენციელმა მედიჩებმა სრულიად უბრძოლველად გაატარეს სამხრეთით, რადგანაც მათ არ სურდათ ფრანგების არმიასთან ბრძოლა, რომელიც მათ უსათუოდ დაამარცხებდა, გაერთიანება კი არავის სურდა.
სულ მალე შარლი რომს მიადგა, სადაც პაპი მას გულთბილად დახვდა და თავის გადასარჩენად მანაც უბრძოლველად გაატარა იგი, მეტიც, ნეაპოლის ასაღებად კურთხევაც კი მისცა.
1494 წლის მარტში ანამ თავისი ბრეტონული ლაშქრითურთ დატოვა პარიზი და იტალიისკენ დაიძრა შარლის მისაშველებლად, თუმცა დაახლოებით ლიონთან ორსული დედოფალი ცხენიდან გადმოვარდა და ნაადრევი მშობიარობით მკვდარი გოგონა გააჩინა.
ლუი აცხადებდა, რომ ჟანასთან ქორწინების დროს იგი თოთხმეტი წლის, ანუ არასრულწლოვანი იყო, ასევე მისი მრავალი ფიზიკური ნაკლოვანების გამო არასდროს არ წოლილა მასთან და ამის გამო ფაქტიურად ქორწინება არც არსებობდა.
1498 წლის 15 დეკემბერს რომის პაპმა პირადად თავისი ვაჟი — ჩეზარე ბორჯია გააგზავნა საფრანგეთში, რომელმაც მათ განქორწინების საბუთი ჩაუტანა და თანაც იქვე, ჟანას ფრეილინაზე, შარლოტ დ'ალბრეზე დაქორწინდა.
დედოფლის სტატუსის ჩამორთმევის შემდეგ ჟანას ბერის ჰერცოგინიობა მიენიჭა, რის შემდეგაც იგი სწორედ ბერის საჰერცოგოში დასახლდა და 6 წელიწადში გარდაიცვალა.
რენის ალყის პარალელურად, ფრანგებმა გადაწვეს და მიწასთან გაასწორეს ვანი, კონკარნე, გინგამპი და რედონი, რის შემდეგაც ბრეტანში ერთადერთი დასაპყრობი ციხესიმაგრე სწორედ რომ რენი იყო.
სულ მალე, როდესაც სიტუაცია უკონტოლო გახდა, ინგლისის მეფე ჰენრი -მ ანას 15 დამხმარე ხომალდი გაუგზავნა და შესთავაზა ამ გემებით მისი ნიდერლანდებში სამშვიდობოს ჩაყვანა, თუმცა ანამ ამაზე უარი განაცხადა.
მას ჯერ კიდევ ჰქონდა იმის იმედი, რომ მისი ქმარი მაქსიმილიანი ჩავიდოდა მის გადასარჩენად, თუმცა ამ დროს მაქსიმილიანს საკუთარი პრობლემებიც ბევრი ჰქონდა და ბრეტანში ჩასვლაზე არც კი ფიქრობდა.
საფრანგეთის ჯარების მთავარსარდალმა ლუი დე ლა ტრემუალმა რენის ალყისათვის 15, 000 მეომარი გამოყო, რასაც მათი სახელგანთქმული ფრანგული ზარბაზნებიც ემატებოდა, რომელიც ევროპაში ახალი შემოსული იყო და მხოლოდ ფრანგებს ჰქონდათ, რაც მათ აშკარა უპირატესობას აძლევდა.
ეს იმიტომ, რომ ფრანკების გაქრისტიანების ლეგენდად მიიჩნევა, რომ მეფე ხლოდვიგს ზეციდან გამოეცხადა მტრედი, რომელმაც მას ღვთიური ჭურჭლით მიუტანა მირონი, რომელიც შემდგომში რეიმსში ინახებოდა და ითვლებოდა, რომ საფრანგეთის ყველა მეფე-დედოფალი იმ მირონით უნდა კურთხებულიყო გვირგვინოსან მონარქად, თუმცა ანამ ეს ტრადიციაც შეცვალა, რასაც დიდი აჟიოტაჟი მოჰყვა.
ამას გააფთრებით ეწინააღმდეგებოდა მისი მული ანა დე ვალუა, რომელსაც სულ ორი წლის წინ დიდი ომი ჰქონდა გამართული ფრანგ დიდგვაროვნებთან და მათი თავიდან აბობოქრება არ სურდა.
ლუისთან ქორწინების პერიოდში ანა სულ ცხრაჯერ დაფეხმძიმდა, რომელთაგან ხუთი ორსულობა მუცლის მოშლით დასრულდა, ორი კი მკვდარი ბავშვის დაბადებით.
იგი ერთ-ერთია იმ ორი გოგონადან, რომლებმაც ანას შვილებიდან ზრდასრულობამდე მიაღწია, თუმცა ბევრი ფიქრობდა, რომ რენე მალევე დაიღუპებოდა, რადგან დაბადებისას იგი ძალიან სუსტი იყო და ხშირადაც ავადმყოფობდა.
აღსანიშნავია, რომ მსგავსად შარლ -თან დადებული საქორწინო კონტრაქტისა, ლუი -თან დადებული კონტრაქტიც მოიცავდა იმ პუნქტს, ანასა და ლუის გარდაცვალების შემდეგ, იმ შემთხვევაში, თუ მათ შვილი ეყოლებოდათ, ბრეტანიც და საფრანგეთიც მათ შვილს რჩებოდა, თუმცა ბრეტანის სუვერენიტეტის დასაცავად, ანამ კონტრაქტში ჩაამატა, რომ ბრეტანის ტახტი უფროს ქალიშვილს უნდა დარჩენოდა, საფრანგეთის კი უფროს ვაჟს, რაც ცხადია ხელს უშლიდა ამ ორი ქვეყნის გაერთიანებას.
ამ სვლით, ანამ ცხადია შორს გაიხედა და ცოტა ხნით მაინც გაახანგრძლივა ბრეტანის დამოუკიდებლობა, თუმცა ბედის ირონიით წყვილს მხოლოდ გოგონები შეეძინათ და ბრეტანი მაინც გაერთიანდა საფრანგეთთან.
ჯერ კიდევ დამოუკიდებელი, თუმცა უმწეო ბრეტანის ასეთმა დაახლოვებამ ჰაბსბურგებთან, შეაშინა საფრანგეთის მეფე შარლ და დიდი არმიით შეიჭრა ბრეტანში.
აღსანიშნავია, რომ მართალია დედოფალს დაორსულების პრობლემა არ ჰქონია, თუმცა შარლსა და ანას მემკვიდრე მაინც არ ჰყავდათ, რადგან ყველა მათი შვილი ჩვილობაშივე იღუპებოდა.
შარლ -მ ომის დაწყებამდე ელჩი გაუგზავნა ანას, რომლის პირითაც შეუთვალა, რომ ომს თავიდან აიცილებდა თუ ბრეტანის საჰერცოგოს ტახტს მას დაუთმობდა, რაზეც მისგან მტკიცე უარი მიიღო.
ფრანგებმა უარი ძალიან მძიმედ მიიღეს, რის გამოც შარლ -მ დიდძალი ჯარის შეგროვება დაიწყო ბრეტანში შესაჭრელად, თუმცა ანას მისი უამრავი მოკავშირე ეხმარებოდა, როგორებიც იყვნენ ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჰენრი , მისი ქმარი, ავსტრიის ერცჰერცოგი მაქსიმილიან , მისი მამამთილი, საღვთო რომის იმპერატორი ფრიდრიხ , კასტილიისა და ლეონის დედოფალი ისაბელ და ასევე, არაგონის, სარდინიის, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფერდინანდ არაგონელი.
ესპანელი, გერმანელი და ავსტრიელი მოკავშირეებისაგან ანამ სულ 2, 000 კარგად შეიარაღებული ჯარისკაცი მიიღო, რასაც მალევე 6, 000 ინგლისელი მეომარიც შეუერთდა.
ანას მიემხრნენ ბრეტონელი დიდგვაროვნებიც, რითაც ანა ბრეტონელის არმიის რიცხოვნობამ საბოლოოდ 14, 000 ჯარისკაცს მიაღწია, თუმცა, მარცხი თითქოს თავიდანვე გარდაუვალი იყო, რადგან ფრანგების ჯარი 50, 000 მეომარს ითვლიდა.
მას ისედაც უყვარდა ტრადიციული ბრეტონული კაბები, რომელთათვისაც ძვირადღირებული ნაჭრები და გრძელი შლეიფი იყო დამახასიათებელი, რაც მის ნაკლს ადვილად ფარავდა.
მას პირველი ქმრიდან დედამთილ-მამამთილად ერგებოდნენ საღვთო რომის იმპერატორი ფრიდრიხ და დედოფალი ელეანორა პორტუგალიელი, ხოლო მისი მული ბავარიის ჰერცოგინია კანიგუნდა ბავარიელი იყო.
მეორე ქმართან ქორწინებით, მისი დედამთილ-მამამთილი გახდნენ საფრანგეთის მეფე ლუი და დედოფალი შარლოტა სავოიელი, ხოლო მულებად ერგებოდნენ ბურბონის ჰერცოგინია ანა ფრანგი და საფრანგეთის დედოფალი ჟანა ფრანგი .
რაც შეეხება მესამე ქმარს, მისი მხრიდან ანას დედამთილი და მამამთილი იყვნენ ორლეანის ჰერცოგი შარლ დე ვალუა და ჰერცოგინია მარია კლეველი, მულებად კი ერგებოდნენ ალანსონის ჰერცოგინია ჟანა, ნარბონის ჰერცოგინია მარი და ფონტევრედის აბატისა ანა ორლეანელები.
მისი გერები იყვნენ სავოიის ჰერცოგინია მარგარეტ ავსტრიელი, რომელიც თავიდან დანიშნული იყო ანას მეორე ქმარზე, მეფე შარლ -ზე, ხოლო მეორე გერი იყო ბურგუნდიის ჰერცოგი და კასტილიის მეფე ფილიპე .
მანის კარდინალმა ამ დროს სპეციალურად მისთვის დაწერილი ტექსტი წაიკითხა: „უდიდესი ქრისტიანი, დედოფალი და ჰერცოგინია, ჩვენი სუვერენული ქალბატონი და მბრძანებელი მკვდარია.
სამეფო დელეგაციის წასვლის შემდეგ სენ-დენის ორივე კარიბჭე გახსნეს და დაბალი ფენის ხალხი შეუშვეს, რომელთაც ძალიან უნდოდათ ანას საფლავზე მისვლა.
შაბათს, 18 თებერვალს, სამეფო კარზე ანას პარაკლისი გადაუხადეს და დიდი სადილი მოაწყვეს, რომელსაც ანას ნახევარ-ძმა, ავოგურის ბარონი ჟან ბრეტონელი ხელმძღვანელობდა.
ამაზე ისიც მეტყველებს, რომ ბრეტანში, საფრანგეთის მსგავსად მოქმედებდა სალიკური კანონი, რომლის მიხედვითაც ქალს მემკვიდრეობისა და ტახტზე ასვლის უფლება არ ჰქონდა, გამონაკლისი კი მხოლოდ იმ შემთხვევაში დაიშვებოდა, თუ მისი გვარიდან ყველა მამაკაცი დაიხოცებოდა.
თუმცა, 1365 წელს დადებული ჟერანდის ხელშეკრულების საფუძველზე, მონფორთა დინასტიის ქალებსაც თავისუფლად შეეძლოთ ტახტზე ასვლა, ცხადია იმ შემთხვევაში, თუ მას ძმები არ ეყოლებოდა.
იმ დროისათვის, როდესაც ანა დაიბადა, ერთადერთი მონფორი მამაკაცი მხოლოდ მამამისი იყო, ვინაიდან ამ დროს ამ დინასტიის წარმომადგენლები უკვე თითქმის გამქრალნი იყვნენ.
აქედან გამომდინარე, დაბადებიდანვე მოიაზრებოდა ანა ბრეტანის ტახტის მემკვიდრედ, თუმცა მას კონკურენციას ნიკოლ ბლუელი უწევდა, რომლის დიდი ბაბუა ასევე მონფორი იყო.
საბოლოოდ მიადგნენ სენ-დენის სააბატოს, სადაც ანას დახურული სასახლე რვა სვეტისაგან შემდგარ სამსხვერპლოზე დაასვენეს, ღვთისმშობლის ქანდაკების ქვეშ, მის კუბოზე კი მისი ფრეილინების მიერ ნაქარგი აბრეშუმი გადააფარეს, რომელზეც მისივე გერბი იყო ამოქარგული.
რომის პაპი იულიუს , რომელსაც სძულდა ფრანგები, ლუი -ს იტალიიდან გასვლას სთხოვდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას შერისხვითა და ტახტის ჩამორთმევით ემუქრებოდა, რამაც ძალიან შეაშფოთა მეტად მორწმუნე ანა ბრეტონელი.
საბოლოოდ, მისი გულმოდგინე შრომის შედეგად, ლუიმ დატოვა იტალია და მხოლოდ ამის შემდეგ შეძლო საფრანგეთის მეფისა და რომის პაპის თბილი ურთიერთობის აღდგენა.
1514 წლის 9 ოქტომბერს ლუიმ ცოლად შეირთო ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჰენრი -ისა და დედოფალ ელიზაბეთ იორკელის სილამაზითა და გონიერებით სახელგანთქმული ასული მერი ტიუდორი.
ქორწინებამდე მერიმ თავის ძმას, მეფე ჰენრი -ს პირობა ჩამოართვა, რომ თუ ლუი მასზე ადრე გარდაიცვლებოდა, მას უფლებას მისცემდა მშობლიურ ინგლისში დაბრუნებულიყო და თავის საყვარელზე, სუფოლკის ჰერცოგ ჩარლზ ბრანდონზე დაქორწინებულიყო, რაც ასეც მოხდა.
1489 წლის 10 თებერვალს შედგა ანას ბრეტანის ჰერცოგინიად კორონაციის ცერემონიალი, რის შემდეგაც დაიწყო აქტიური მოლაპარაკებები მისი და ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან -ის ქორწინებასთან დაკავშირებით.
როგორც თავად ამბობდა, იგი ახალ ქორწინებას აღარც აპირებდა, თუმცა ფრანგების წინააღმდეგ საბრძოლველად მას მოკავშირეები სჭირდებოდა, რომელთა შეძენის საუკეთესო გზაც სწორედ რომ ქორწინებები იყო.
მართალია იგი საფრანგეთის წინააღმდეგ საბრძოლველად ემზადებოდა, თუმცა მაქსიმილიანმა თავისი ასული მარგარეტი მაინც დანიშნა საფრანგეთის მეფე შარლ -ზე და დიდი მზითვებით გაუგზავნა იგი პარიზში.
აღსანიშნავია ისიც, რომ ფრანგების ზურგს უკან, ავსტრიელები და ბრეტონელები საქორწინო მოლაპარაკებებს ჩუმად აწარმოებდნენ და ამის შესახებ საჯაროდ მხოლოდ 1490 წელს გახდა ცნობილი, რამაც ფრანგების განრისხება გამოიწვია.
ანას ამ ქორწინებაზე უარი რომც არ ეთქვა, პრობლემას ისიც წარმოშობდა, რომ ანა მაქსიმილიანზე უკვე დაქორწინებული იყო, შარლი კი მაქსიმილიანის ასულ მარგარეტზე იყო დანიშნული, რომელიც წლების მანძილზე პარიზის სამეფო კარზე ცხოვრობდა.
სულ მალე, შარლ -მ ანას მოკავშირე ინგლისელები და ესპანელები დიდძალი თანხის სანაცვლოდ მოისყიდა, რის შემდეგაც მათმა ჯარებმა დატოვეს ბრეტანი და ომიდან გავიდნენ.
ვინაიდან ამ დროს, როგორც უკვე აღვნიშნეთ შარლი დანიშნული იყო მარგარეტ ავსტრიელზე და მასთან კავშირის გაწვეტა არ სურდა, შარლმა ანას შესთავაზა, რომ იგი რენს ალყას მოხსნიდა, თუკი ის რომელიმე ფრანგ დიდგვაროვანს გაჰყვებოდა ცოლად, რის სანაცვლოდ მას ნანტის დაბრუნებასაც ჰპირდებოდა.
ამის პასუხად, ანამ შარლს შეუთვალა, რომ იგი უკვე იყო დაქორწინებული და რომც არ ყოფილიყო, ის მხოლოდ მეფეს ან მეფის უფროს ვაჟს გაჰყვებოდა ცოლად.
ამ ამბიდან სულ ერთ თვეში ანა შარლისგან დაორსულდა, 1492 წლის 11 ოქტომბერს კი მან ვაჟი გააჩინა, რომელსაც შარლ ორლანდო დაარქვეს და მაშინვე გამოაცხადეს საფრანგეთის დოფინად.
შარლს სურდა, რომ ანასათვის დაეთვალიერებინა თავისი სამშობლო, რისთვისაც მალევე შეადგენინა სამოგზაურო მარშუტი, რომელიც ზუსტად ერთ წელს უნდა გაგრძელებულიყო.
1493 წლის აგვისტოში, ქალაქ კურშაველში ყოფნისას, ეტლითა და ცხენით დაუსრულებელი მგზავრობისაგან ნაადრევი მშობიარობა დაეწო, რა დროსაც მან ვაჟი გააჩინა, რომელიც ძალიან სუსტი აღმონჩდა და სულ რამდენიმე საათში დაიღუპა.
ვინაიდან საფრანგეთის მეფე შარლ ამ დროს ჯერ კიდევ დასაოჯახებელი და უშვილო იყო, იგი ფრანსუას ტახტის დაპყრობაში დახმარებას სთხოვდა, სანაცვლოდ კი ბრეტანიდან ფრანგული ჯარების გაყვანას ჰპირდებოდა.
მალევე ფრანსუამ მისი დახმარება გადაიფიქრა, რადგან შეიტყო, რომ ლუი მეფე შარლის დაზე, პრინცესა ჟანაზე დაქორწინდა, მას კი ორპირებთან ალიანსის შექმნა არ სურდა.
საფრანგეთთან ერთად, კლაუდიას მემკვიდრეობით ერგო ჯერ კიდევ სუვერენული ბრეტანი, რომლის ტახტსაც იგი ძალიან უფრთხილდებოდა და ფრანსუას მისი ხელყოფის უფლებას არ აძლევდა.
მიუხედავად ამისა, კლაუდიაც მალევე, 1524 წელს გარდაიცვალა, ბრეტანის ჰერცოგი კი მისი უფროსი ვაჟი ფრანსუა გახდა, რომელიც ამასთან საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრეც იყო.
1536 წელს ფრანსუა მისმა რძალმა ეკატერინე მედიჩიმ მოწამლა, რის გამოც ბრეტანის ჰერცოგი და საფრანგეთის დოფინი მისი ქმარი და კლაუდიას უმცროსი ვაჟი ანრი გახდა.
1547 წელს ფრანსუა -ის დაღუპვის შემდეგ ანრი საფრანგეთის მეფეც ხდება, რასაც 1547 წლის 31 მარტს ოფიციალურად მოჰყვა ბრეტანის საფრანგეთის სამეფო დომენში გადასვლა, რითაც დასრულდა ბრეტანის სახელმწიფოებრივობის ხანა.
კენჭის გავლა საშინელ ტკივილს აყენებდა ანას, რომელსაც ვერაფერი უყუჩებდა, ყოველივე ეს კი მისი სიცოცხლის ბოლო სამი წლის მანძილზე გრძელდებოდა.
სულ მალე, დაახლოებით ათ დღეში, 1514 წლის 9 იანვარს, კენჭის გავლისაგან გამოწვეულ ტკივილს ანამ ვეღარ გაუძლო და 36 წლის ასაკში, ბლუას სასახლეში გარდაიცვალა.
ანას ასეთი აქტიურობა და დამოუკიდებლობისაკენ სწრაფვა ფრანგებს დიდად აშინებდა, ვინაიდან მას შვილებიც არ ჰყავდა და ახალგაზრდაც იყო, კვლავ შეეძლო გათხოვილიყო ნებისმიერი სახელმწიფოს მონარქზე, რაც ისევ საფრანგეთს შემოუტრიალდებოდა ცუდად.
ფრანგებმა უკვე იცოდნენ, თუ რამხელა ზიანის მოტანა შეეძლო ბრეტანის დამოუკიდებელ სახელმწიფოს, ამიტომაც მეფე ლუი -მ მისი კვლავ შემოერთების მიზნით ანას ცოლად შერთვა განიზრახა.
პრობლემას მხოლოდ ის ქმნიდა, რომ ამ დროს ლუი უკვე იყო დაქორწინებული, მისი ცოლი კი განსვენებული მეფე შარლ -ის უფროსი და ჟანა დე ვალუა იყო.
ანა ბრეტონელი მალევე დათანხმდა ამ შემოთავაზებას, თუმცა მან საფრანგეთის ელჩს განუცხადა, რომ მხოლოდ მაშინ ჩავიდოდა საფრანგეთში, როდესაც ლუი დედოფალ ჟანას გაეყრებოდა.
ქალაქ პავიაში ფრანგებს მილანის ჰერცოგი ლუდოვიკო სფორცა ეგულებოდათ, რომელიც მალევე გაიქცა და თავი მაქსიმილიან -ს შეაფარა, რომელსაც ცოლად მისი ძმის შვილი ბიანკა მარია სფორცა ჰყავდა.
ამავე წლის სექტემბერში ფრანგებმა მილანი აიღეს, რომის პაპმა ალექსანდრე -მ, რომელსაც ლუდოვიკო მის ბიძაშვილთან, ფორლის გრაფინია კატერინა სფორცასთან კონფლიქტის გამო სძულდა, შურისძიების მიზნით საჩქაროდ გამოაცხადა ლუი მილანის ჰერცოგად, ანა კი ჰერცოგინიად.
ლუდოვიკომ მალევე სცადა მილანის დაბრუნება, რასაც მოახერხებდა კიდეც, დედოფალ ანას მიერ გაგზავნილი დაქირავებული შვეიცარიელები რომ არ მიშველებოდნენ ლუის.
საფრანგეთის მეფესა და დედოფალს, ალფონსოსა და მამამისის ტირანული მმართველობით გატანჯული ნეაპოლელები ზარ-ზეიმითა და უბრძოლველად შეხვდნენ, მეტიც, მათ საკუთარი ხელით გადასცეს ქალაქის კარიბჭის გასაღები.
ამრიგად შარლი და ანა ნეაპოლისა და იერუსალიმის მეფე-დედოფალი გახდნენ, რის აღსანიშნავადაც შარლმა საოცრად დიდი ზეიმი გამართა, რომელიც რამდენიმე თვეს გაგრძელდა და საბოლოოდ ორგიად გადაიქცა.
არსებობს ისტორიული მოსაზრება, რომ ამ ორგიაზე იმყოფებოდნენ ამერიკელი ინდიელებიც, რომლებმაც მეფე და უამრავი სხვა დიდგვაროვანი სიფილისით დააავადეს, რაც სიფილისის ევროპაში გავრცელებას დაედო სათავედ, თუმცა ამას ბევრი მეცნიერი არ ეთანხმება.
ამ ამბიდან ორ თვეში, როდესაც ზეიმიც კი არ ჰქონდათ დასრულებული, ალფონსოს ვაჟი ფერდინანდ დიდი ჯარებით დაბრუნდა ნეაპოლში, დაამხო შარლი და თავად გამეფდა.
თავდაპირველად, 1480-1483 წლებში ანა დანიშნული იყო ინგლისის მეფე ედუარდ -ისა და დედოფალ ელიზაბეთ ვუდვილის ვაჟზე, მეფე ედუარდ -ზე, თუმცა, როგორც ცნობილია, ნიშნობიდან მალევე ედუარდი მის ძმასთან ერთად ბიძამისმა, გლოსტერის ჰერცოგმა რიჩარდმა დაატყვევა და შემდეგ დაახოცვინა, რის შემდეგაც თავად გამეფდა, როგორც რიჩარდ .
მიუხედავად ამისა, ანას გათხოვება კვლავ ინგლისში იგეგმებოდა, რის გამოც მისი მომდევნო საქმრო ინგლისელი დიდგვაროვანი ედუარდ სტაფორდი გახდა, ბუკინგემის ჰერცოგი.
ედუარდ სტაფორდისა და ანა ბრეტონელის ნიშნობა 1488 წელს შედგა, თუმცა 1489 წელს ასევე ინგლისელმა წარჩინებულმა ჰენრი პერსიმ 4, 000 სტერლინგად მეფე ჰენრი -ს მათი ნიშნობა ჩააშლევინა და ედუარდს თავისი ქალიშვილი, ლედი ელეანორა პერსი მიათხოვა.
აქედან გამომდინარეობს, რომ იგი პირდაპირი შთამომავალია მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო ვისკონტის, საფრანგეთის მეფე შარლ -ისა და მისი ცოლის ჟანა დე ბურბონისა.
ახალმა ჰერცოგმა და ჰერცოგინიამ გადასახადები შეამცირეს, აღადგინეს მარცვლეულით ვაჭრობა და უფრო ჰუმანური კანონები შემოიღეს, ვიდრე ლუდოვიკოს დროს იყო.
მალე ლუიმ გენუაც დაიმორჩილა და მის გუბერნატორად თავისი ბიძაშვილი დანიშნა, რის შემდეგაც, ასევე ანას წაქეზებით, მან ნეაპოლზეც განაცხადა პრეტენზია, თუმცა აქ საქმე ბევრად უფრო რთულად იყო, ვიდრე მილანში.
მილანის შემთხვევაში, იგი ჰერცოგ ჯან გალეაცოს პირდაპირი შთამომავალი იყო და გარკვეულწილად ტახტი მართლაც ეკუთვნოდა, თუმცა ნეაპოლზე მას არანაირი უფლება არ ჰქონდა და ამაში მას არც ესპანელი რომის პაპი ალექსანდრე დაეთანხმა, რომელიც ესპანელებს დიდად ეხმარებოდა იტალიაში ექსპანსიისას.
შუა საუკუნეების ევროპაში მიიჩნეოდა, რომ ღვთის წინაშე ჯვარდაწერილი ცოლ-ქმრის გაყრა მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლებოდა თუ ეს კავშირი კონსუმირებული არ იყო.
საფუძვლიანი შესწავლისა და თავად ანას განცხადებითაც, რომ მას მაქსიმილიანი არც კი უნახავს რომის პაპმა ქორწინების ანულირება დაიწყო, რომელიც დიდ ხანს არ გაგრძელებულა.
საბოლოოდ, 1491 წლის 6 დეკემბერს რომის პაპმა ინოკენტი -მ ანა ბრეტონელისა და მაქსიმილიან ავსტრიელის ქორწინება ანულირებულად ცნო, რის შემდგომაც ორივე მათგანმა ახალი მეუღლის ძებნა დაიწყო.
როდესაც იგი გარდაიცვალა, 1514 წლის 9 იანვარს, ორშაბათი დღე იყო, რის შემდეგაც პარასკევამდე ქირურგები გარკვეულ პროცედურებს უტარებდნენ მის სხეულს.
ამ ინცინდენტის შემდეგ შარლმა თავისი მიდგომა გაამკაცრა, რაც იმაში გამოიხატა, რომ თავის ჯარებს ახალი მეომრები დაუმატა და რენს ალყა უფრო მჭიდროდ შემოარტყა.
როდესაც უკვე ნათელი გახდა, რომ მაქსიმილიანი მის საშველად არ ჩავიდოდა, ბრეტონელმა დიდგვაროვნებმა ანას მაქსიმილიანთან გაცილება და შარლზე დაქორწინება სთხოვეს, რაზეც ცხადია ანასგან სასტიკი უარი მიიღეს.
ანას კარგად ჰქონდა შესწავლილი საფრანგეთის სამეფო ოჯახის გენეალოგია და მან დაარწმუნა მეფე, რომ იგი ბებიამისის, საფრანგეთის მეფე შარლ -ის ცოლის, დედოფალ მარია ანჟუელის პირდაპირი მემკვიდრე იყო.
თავად მარია ანჟუელი ნეაპოლის მეფე ლუი ანჟუელის ასული იყო და ლუის მამრობითი სქესის შთამომავლებიდან მხოლოდ შარლი იყო ცოცხალი, რის გამოც სულ მალე შარლმა პრეტენზია განაცხადა ნეაპოლის ტახტზე, რომელიც რეალურად მას უფრო ეკუთვნოდა ვიდრე ნეაპოლის იმჟამინდელ მეფეს.
ფრანგმა დიდგვაროვანმა და მეფის ნათესავმა, გრაფმა დე ფუამ ბრეტონელების გასულელება გადაწყვიტა, საკმაოდ სულელური ხერხით: მან წმინდა გიორგის მსგავსად გადაიცვა და რენის კარიბჭესთან მივიდა, სადაც ბრეტონელებს უთხრა, რომ მას აუცილებლად უნდა ეთქვა რაღაც ჰერცოგინიისათვის და თუ ისინი არ შეუშვებდნენ იგი თავად შეაღწევდა ქალაქში.
მან თავის ხუთ მცველს ფუას წმინდა გიორგის მსგავსად წამება და მისი ნაწილ-ნაწილ აკუწვა დაავალა, რის შემდეგაც მისი ნაწილები ბრეტანელებმა ფრანგებს გალავნიდან გადაუყარეს და დასცინეს კიდევაც, რამაც შარლ -ის განრისხება გამოიწვია.
მისი პირველი ქალიშვილის, კლაუდიას მხრიდან ანას სიძე საფრანგეთის მეფე ფრანსუა იყო, ხოლო მძახლებად ანჟულემის ჰერცოგი შარლ დე ვალუა და ლუიზა სავოიელი ერგებოდნენ.
კლაუდიას მხრიდან, მისი შვილიშვილები იყვნენ ბრეტანის ჰერცოგი ფრანსუა , საფრანგეთის მეფე ანრი , შოტლანდიის დედოფალი მადლენი, ორლეანის ჰერცოგი შარლი და სავოიის ჰერცოგინია მარგარიტა ფრანგი.
მისი შვილთაშვილები კი იყვნენ საფრანგეთისა და შოტლანდიის მეფე ფრანსუა , ესპანეთის დედოფალი ელიზაბეტი, ლოთარინგიის ჰერცოგინია კლაუდია, საფრანგეთის მეფე შარლ , საფრანგეთისა და პოლონეთ-ლიტვის მეფე ანრი , ალანსონის ჰერცოგი ფრანსუა და საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი მარგარიტა ვალუა.
ქორწინებიდან სულ რამდენიმე კვირაში დედოფალი ანა დაორსულდა, 1499 წლის 13 ოქტომბერს კი მან ჯანმრთელი გოგონა გააჩინა, რომელსაც კლაუდია დაარქვეს.
საფრანგეთში მოქმედი სალიკური კანონის გამო, კლაუდიას არ შეეძლო საფრანგეთის ტახტზე ასვლა, ამიტომაც ანამ იგი თავისი, ბრეტანის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა.
ანას ძალიან ჯიუტი, თამამი, ჩამოყალიბებული და მტკიცე ხასიათი ჰქონდა, რის გამოც ზოგიერთი ევროპელი მამაკაცი მონარქი მას დაბრკოლებად აღიქვამდა და მის დასამცირებლად ჭორებს უვრცელებდნენ, ვითომდა მას აღვირახსნილი ცხოვრების წესი ჰქონდა, თუმცა თავად ლუი ამ ყოველივეს დიდ ყურადღებას არ აქცევდა.
ანა ბრეტონელი თავს საოცრად ართმევდა როგორც საშინაო ადმინისტრაციულ საკითხებს, ისე საგარეო ურთიერთობებს და რაც მთავარია, ამ ყოველივეს იგი როგორც ბრეტანში, ასევე საფრანგეთშიც აკეთებდა.
12 ნოემბერს ანა ბრეტონელი საფრანგეთის სამეფო კომისიის წინაშე წარსდგა, რომელზეც შეამოწმეს იყო თუ არა იგი ჯერ კიდევ ქალწული და შეძლებდა თუ არა ბავშვის გაჩენას.
მაშინ ქალწულობის შესამოწმებლად გოგონას საშოში მტრედის კვერცხს უდებდნენ და თუ სისხლი წამოვიდოდა, ეს იყო იმის დასტური, რომ იგი მეფეზე ქორწინების ღირსი იყო.
4 აპრილს, აღდგომის ბრწყინვალე დღესასწაულზე შარლმა ანას თავისი დესპანი გაუგზავნა და მისი პირით კვლავ ტახტის დათმობა მოსთხოვა, რაზეც ისევ უარი მიიღო.
აღდგომის მეორე დღეს, მეფის ბრძანებით ფრანგი მარშლები ბრეტანს შეესივნენ და მისი სამი საგრაფო დაიპყრეს, რის შემდეგაც ფრანგებმა ლეგენდარული გენერლის — ჟან ფრანსუა დე კარდონის მეთაურობით თვით ანასკენ აიღეს გეზი.
1491 წლის ივლისში ფრანგებმა რენს შემოარტყეს ალყა, სადაც ანა 12, 000 მეომართან ერთად იყო შეკეტილი და დანებებას არ აპირებდა, რის გამოც ალყა ძალიან გაიწელა.
შარლ -მ მის წინააღმდეგ ამხედრებული მოკავშირეები შემდეგი გზებით დააშოშმინა: საღვთო რომის იმპერატორ და ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან -ს გადასცა ფრანშ-კომტეს, შაროლუასა და არტუას საგრაფოები, კასტილიის დედოფალ ისაბელ -სა და მის ქმარს, არაგონის მეფე ფერდინანდ -ს დაუთმო რუსილონის მხარე, ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჰენრი -ს კი დიდძალი ოქრო გაუგზავნა, რის შემდეგაც შარლი და ანა პარიზისაკენ დაიძრნენ, სადაც მისი დედოფლად კორონაცია უნდა შემდგარიყო.
ცნობილია, რომ ანამ იმ ძალადობრივი ქორწინების დემონსტრაციის მიზნით, სხვა მრავალ მზითვთან ერთად წაიღო ორი საწოლიც, იმის ნიშნად, რომ იგი შარლთან დაწოლას არ აპირებდა.
ცოლის წართმევითა და ქალიშვილის უკან მობრუნებით განრისხებულმა ერცჰერცოგმა ესპანეთის, ინგლისის, ავსტრიისა და საღვთო რომის იმპერიის გაერთიანებით ჩამოაყალიბა დიდი კოალიცია, რომელიც ცხადია მიმართული იყო საფრანგეთის წინააღმდეგ, თუმცა ომი არც კი დაწყებულა.
დილით, ანას ცხედარი სამეფო სამლოცველოში გადაასვენეს, სადაც სამეფო კარის მოძღვარმა, მამა გიიომ დე პარვიმ საკმაოდ დიდი ქადაგება წაიკითხა და ვრცლად ისაუბრა ანას განვლილ ცხოვრებაზე, განსაკუთრებული ყურადღება კი მის უკანასკნელ წელზე გაამახვილა.
ანასა და შარლს, მიუხედავად მათი ფიქტიური ნიშნობისა, ქორწინება არ შეეძლოთ მანამდე, სანამ რომის პაპი ანასა და მაქსიმილიანის ქორწინებას გაუქმებულად არ სცნობდა.
რომის პაპმა ინოკენტი -მ მარგარეტისა და შარლის ნიშნობა მალევე ცნო ბათილად, ვინაიდან ეს ძალიან მარტივი საქმე იყო, რადგან ევროპელი მონარქებისათვის უცხო არ იყო არსებული ნიშნობის გაუქმება და სხვა ადამიანზე ქორწინება, თუმცა საქმეს უკვე ქორწინებაში მყოფი ანას განქორწინება ართულებდა.
გერმანელებმა ბრძოლაში დიდი სიმამაცე გამოიჩინეს, რომლებმაც ფრანგებს კარვები გადაუწვეს, დახოცეს და უკიდურესად გაძარცვეს ისინი, საბოლოოდ კი მათი კიდევ ერთი სარდალი — ფრანსუა დ'ურზე — მოკლეს.
რამდენიმე დღეში გერმანელებმა იგივე კვლავ გაიმეორეს, რამაც ფრანგებს აფიქრებინა, რომ რენს ვერ აიღებდნენ და მათ შორის ბევრმა უკან გაბრუნებაზეც დაიწყო ფიქრი, თუმცა მეფე შარლი მაინც არ ნებდებოდა.
უნდა აღინიშნოს, რომ მსგავსად ანას მეორე ქორწინებისა, ეს ქორწინებაც სკანდალური იყო და საფრანგეთში თუ მის ფარგლებს გარეთ მათ შეუღლებას ბევრი მოწინააღმდეგე ჰყავდა.
მათი დაოჯახების მოწინააღმდეგეებიდან აღსანიშნავია ანას მული, ბურბონის ჰერცოგინია ანა დე ვალუა, რომელიც ჟანასა და შარლ -ის უფროსი და იყო და ძალიან გაანაწყენა მათი მეუღლეების შეუღლებამ.
ანა ბრეტონელი (, , , ; დ. 25 იანვარი, 1477, ნანტი, ბრეტანის საჰერცოგო — გ. 9 იანვარი, 1514, ბლუა, საფრანგეთის სამეფო) — მონფორთა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი.
ამ ყოველივეს შემდეგ, იგეგმებოდა ანას დაქორწინება მეფე შარლ -ის შვილთაშვილზე, ორლეანის ჰერცოგ ლუი დე ვალუაზე , თუმცა მოლაპარაკებები ჩაიშალა, ვინაიდან ლუიმ ცოლად საფრანგეთის მეფე ლუი -ის უფროსი ასული, ჟანა დე ვალუა შეირთო.
იოჰანმა ჯერ ანაზე მოისურვა დაქორწინება, შემდეგ უარი თქვა და მის დაზე, პრინცესა იზაბელზე დაქორწინების სურვილი გამოთქვა, საბოლოოდ კი ფილიბერტა ლუქსემბურგელი შეირთო ცოლად.
1495 წლის მარტში ამბუაზის სასახლის კოშკიდან ჩამოსვლისას დედოფალს ფეხი დაუცურდა და დაგორდა, რა დროსაც ნაადრევი მშობიარობით მან მკვდარი გოგონა გააჩინა.
აღსანიშნავია, რომ 1495 წლის დეკემბერში გარდაიცვალა მათი ვაჟი შარლ ორლანდოც, რომელიც ტახტის მემკვიდრე იყო, ახლა კი საფრანგეთის მომავალ მეფედ შარლის სიძე, ლუი ორლეანელი მოიაზრებოდა, თუმცა 1496 წელს ანამ ვაჟი გააჩინა, რამაც მათ იმედი მისცა, თუმცა იგი სულ ერთ თვეში დაიღუპა, რის შემდეგაც ანამ მხოლოდ ერთი გოგონას გაჩენა შეძლო, რომელიც ასევე ჩვილი დაიღუპა.
რაც შეეხება მის წარმომავლობას დედის მხრიდან, მას ბებია-ბაბუად ერგებიან ფუას გრაფი გასტონ და ნავარის დედოფალი ელეანორა . ამ ხაზს რომ გავყვეთ, ანა არაგონის მეფე ხუან -ისა და მისი ცოლის, ნავარის დედოფალ ბლანკა -ის შვილთაშვილი იყო.
ხუანის მხრიდან იგი ასევე იყო არაგონის მეფე ფერდინანდ -ისა და დედოფალ ელეანორა ალბუკერკეს, ხოლო ბლანკას მხრიდან ნავარის მეფე შარლ -ისა და ელეანორა კასტილიელის შვილთაშვილის შვილი.
ამდენი ჩაშლილი მოლაპარაკების შემდეგ, ანას თითქმის გადაეწურა საქმროს პოვნის იმედი, თუმცა 1485 წელს, ცხენიდან გადმოვარდნის შედეგად გარდაიცვალა მარია ბურგუნდიელი, ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან -ის უსაყვარლესი მეუღლე და მისი ორი შვილის დედა.
გარკვეული პერიოდის მანძილზე, განიხილებოდა ანასა და ვიკონტ ჟან როანის ქორწინება, თუმცა მარშალმა ჟან -მ ისე მოახერხა, რომ ვიკონტს ცოლად ანას და, პრინცესა იზაბელი შერთეს.
ამის შემდეგ უკვე დაიწყო მოლაპარაკებები ალან დ'ალბრესთან ქორწინებაზე, რომელიც კატრინ დე როანისა და ჟან დ'ალბრეს ვაჟი და ბრეტანის პირველი ჰერცოგის შთამომავალი იყო.