polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
უსახური რეალობის პოეტიზაცია, იდეალიზაცია საქართველოში მხოლოდ იმ პოეტებს არ ემარჯვებათ, რომლებიც კვაჭი-რაინდის ისეთ ამაღლებულ ხატს ქმნიან, რომ მათი ოსტატური ფალსიფიკაციით თვით ამ საქმის ვირტუოზი კვაჭიც კი განცვიფრებული რჩება.
ის ოსტატურად იყენებდა თავადის ტიტულს და ნაცნობობას ამყარებდა ქალაქის ოფიცრობასთან, შესაფერის კომპანიონებს ეძებდა რესტორნებში „ასტორიასა” და „ევროპაში”.
1917 წელს ანდრონიკოვი გახდა ეჭვმიტანილი გერმანელთა სასარგებლოდ ჯაშუშობაში და აეკრძალა ცხოვრება სამხედრო მდგომარეობაში მყოფ ორივე დედაქალაქში.
დროებითი მთავრობის საგანგებო სამძებრო კომისიის წარდგინებით, ამავე წლის 23 მარტიდან 1 ივლისამდე იმყოფებოდა საპატიმროში, პეტრე-პავლეს ციხის ტრუბეცკის ბასტიონში.
მკითხველის თვალწინ გაირბენს კვაჭის ცხოვრება, დაბადებიდან უკანასკნელ დღეებამდე და მკითხველი მოწმე ხდება იმის, რომ კვაჭის ბუნება არ იცვლება, არამედ იცვლება მასშტაბები გაიძვერობისა და აფიორისა.
მისი აფიორები რამდენიმე მანეთიდან რამდენიმე მილიონამდე იზრდება და ქუთაისის ვიწრო ქუჩებიდან პეტერბურგის, პარიზის და ლონდონის მდიდრულ კვარტალებს სწვდება.
ავანტურისტი ციხიდან გამოსვლისთანავე მის პატიოსნებაში ღრმად დარწმუნებულ ალექი ირემაძეს სახლს გააყიდვინებს და ფულს უსირცხვილოდ მიითვისებს,თან დააშინებს, თუ არ გაჩუმდები, ჩემთან ერთად შენც დაგღუპავ სასამართლოში ტყუილის თქმისათვისო.
მწერალს თავიდან მოთხრობების ციკლის დაწერა ჰქონდა განზრახული,ასეთი სახით გამოაქვეყნა კიდეც 1924 წელს ლიტერატურულ პერიოდიკაში,მაგრამ შემდეგ ცალკეული სათავგადასავლო-ავანტიურისტული ეპიზოდები ერთ სიუჟეტურ ღერძზე აასხა და მთლიანი რომანის იერი მისცა.
მწერალმა კვაჭი კვაჭანტირაძით შექმნა განზოგადებული სახე გაიძვერა და ფლიდი ადამიანისა, რომელსაც პირადი კარიერისა და წარმატებისათვის ყველას და ყველაფრის გაყიდვა შეუძლია ოდნავი სინდისის ქენჯნის გარეშე.
ავტორი 1925 წლის წინასიტყვაობაში წერს: "ვბედავ და ამ წიგნს წრფელი გულით მივუძღვნი ყველა მსხვილფეხა და წრვილფეხა კვაჭსა და კვაჭიკოებს, რომელნიც ჩემს კურთხეულ სამშობლოში ყოველთვის უხვად მოიპოვებოდნენ."
დიდი მთავრის, ალექსანდრესა და მისი მეუღლის, ქსენიასაგან ოქროთი ორი მილიონის აღების შესახებ გაიგო „ვეჩეკა-ს” თავმჯდომარის მოადგილემ, გლებ ბოკიმ.
ასე რომ, გერმანიის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ბრალდებით, ანდრონიკოვი დაიხვრიტა ბოლშევიკების ხელისუფლების მიერ, თუმცა, რეალურად, უფრო მიესადაგებოდა ბრალდება ფინანსური აფერისტობისთვის.
ძალიან ახლოს იყო კვაჭი კვაჭანტირაძეც დახვრეტასთან, თუმცა მან თავისი მახვილგონიერებითა და გაიძვერობით მოახერხა ციხიდან გაქცევა და ამით აჯობა ანდრონიკოვს.
ამ და სხვა ბიოგრაფიული დამთხვევების გამო არ არის გამორიცხული, რომ ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძის” „აპოლონჩიკის” პროტოტიპადაც ანდრონიკოვი მოიაზრებოდეს.
მიხეილ ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძის" და მთელი რიგი სხვა ნაწარმოებების გამო ზოგიერთი კრიტიკოსი მკაცრად საყვედურობდა ეროვნული გრძნობის მოდუნებას.
კვაჭი კვაჭანტირაძე საზოგადოების ერთ ნაწილს მიაჩნდა ეროვნული ღირსების შემლახავ ხელოვნურად შექმნილ მხატვრულ სახედ, რომელსაც არ მოეძებნებოდა რეალური პროტოტიპი და ამდენად მხოლოდ მწერლის ფანტაზიის ნაყოფს წარმოადგენდა.
ამ შემთხვევაში ავტორმა ერთგვარად გაიზიარა ილია ჭავჭავაძის ბედი, რომელსაც ასევე აუმხედრდა კონსერვატიული საზოგადოება ლუარსაბ თათქარიძის გამო.
ეს საყვედურები არ იმსახურებენ არგუმენტირებულ უარყოფას, რადგან მხატვრული ნაწარმოებისადმი ცრუპატრიოტიზმის პოზიციებიდან მიდგომის გამოხატულებაა და არა დინჯი, სერიოზული ანალიზის შედეგი.
ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძის" მთელი ღირსება სწორედ იმით არის განსაზღვრული, რომ მწერლის მამხილებელ პათოსს ზუსტი მისამართი აქვს და იგი სავსებით რეალური სიმახინჯის წინააღმდეგ არის მიმართული.
როდესაც სამტრედიაში კვაჭი დაიბადა, მამამისმა პირველსავე დღეს განდაცხადა: "ბავშვის ასეთი ტირილი ჯერ არ გამიგია. სულ "მე-მეს" იძახის. ეტყობა, სხვას არაფერს შეარჩენს და ამ ქვეყანას დაიჩემებს".
ბრიტანული გამოცემა "გარდიანი" პერმანენტულად აქვეყნებს სტატიებს, სადაც მისი ავტორები მკითხველს ურჩევენ, თუ რომელი წიგნები წაიკითხონ დასვენების დღეებში.
11 ივლისს გამოქვეყნებულ ასეთ სარეკომენდაციო სტატიაში ბრიტანელი ნოველისტი და სცენარისტი უილიამ ბოიდი მკითხველს სამი წიგნის წაკითხვას ურჩევს, რომელთაგან ერთ-ერთი მიხეილ ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძე".
მისი ეფემერული მონაწილეობა კოჯრს ბრძოლაში საბჭოთა ჯარის წინააღმდეგ იმითაც უნდა აისახენოდეს, რომ მას ზოგჯერ ზედმეტად იტაცებს რაინდის როლი, თუმცა დროულად ფხიზლდება და უკან იხევს, პატრიოტულ აღტკინებას იოკებს.
არადა, კვაჭს მართლა უყვარს სამშობლო როგორც თავისი კერძო საკუთრება, საკუთარი მამული, როგორც ექსპლუატაციის ობიექტი, როგორც საბალახო და სანავარდო – მწერალი ელვარე ირონიით ხატავს კვაჭის ეგზალტირებულ პატრიოტულ ემოციებს.
მიხეილ ანდრონიკოვი, რუსეთის სახელმწიფო მოხელე, ცნობილი ავანტიურისტი, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში მეგობრობდა და თანამშრომლობდა კაცობრიობის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე გაქნილ ავანტიურისტთან და გარყვნილ რუსთან გრიგორი რასპუტინთან.
კვაჭის სიცოცხლისუნარიანობა, თვითშენარჩუნების ძალა უპირველესად იმას ემყარება, რომ არავითარ იდეას, მათ შორის ნაციონალურს, სერიოზული თვალსაზრისით აფასებს.
ნებისმიერ მსოფლმხედველობრივ სისტემას თუ იდეოლოგიას იგი უყურებს როგორც ინსტრუმენტს, იარაღს, რომელსაც ეფექტიანი გამოყენების შემდეგ შორს მოისვრის და ხელს ახალი იარაღისკენ იწვდის.
2014 წლის მაისში საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა "-ზე", თავის ოფიციალურ გვერდზე "კვაჭი კვაჭანტირაძის" ფრაგმენტი გამოაქვეყნა.
"ღირს გადავიკითხოთ კლასიკოსები" - ამ შესავლით საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა "-ზე" თავის ოფიციალურ გვერდზე "კვაჭი კვაჭანტირაძის" ფრაგმენტი გამოაქვეყნა.
ვიდეოში ანგელოზის დაცემაა ასახული, კერძოდ ლუციფერის და მისი მოგზაურობა პანდემონიუმში, განსაწმენდელსა და ქაოსში, რათა დედამიწა გარყვნას და იქცეს სატანად.
ხმის მიქსი მიმდინარეობდა -ში, ხოლო გრამფირფიტის ფორმატისთვის ხმის მასტერინგი ჯეიმზ გათრიმ და ჯოელ პლენტიმ კალიფორნიაში ჩაატარეს.
ის სახეობა, რომელსაც ჩვენ დღესდღეობით ვეძახით ჰომო ერექტუსს, ბინადრობდა, დაახლოებით, 700 000 წლის წინ და განვითარდა ადამიანების ახალ სახეობებად, რომლებსაც ჰქონდათ ბევრად დიდი მოცულობის ტვინი, რომლებიც კარგად იყენებდნენ იქამდე შექმნილ ქვისგან, რქებისგან, ძვლებისგან დამზადებულ ინსტრუმენტებს .
ამ უფრო მეტად დახვეწილი და განვითარებული კულტურის წარმომადგენლები ჩამოყალიბდნენ ცალკე სახეობად და კლასიფიცირებულნი იყვნენ, როგორც ჰომო ჰეიდელბერგენსისი.
ჰომო ჰაიდელბერგენსისგან განვითარდნენ ნეანდერტალელები, დაახლოებით, 250 000 - 300 000 წლის წინ შუა პლეისტოცენის გამყინვარების ეტაპის პერიოდში, ხოლო 100-200 ათასი წლის წინ გონიერი ადამიანი მათგან განვითარდა აფრიკაში.
ის პერიოდი - ეს არის დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის საშუალო პლეისტოცენური პერიოდი, რომელიც წინ უძღვის -ის ეტაპს და მოჰყვება -ის სტადიას ბრიტანულ კუნძულებზე.
ჰომო ჰაიდელბერგენსისის აფრიკიდან ევროპაში მიგრაციის გამო ეს ორი დასახლება იყო გარკვეულწილად იზოლირებული ერთმანეთისგან და –ის სტადიის დროს და რადგანაც ამ ყველაფერს შემდგომში შუა გამყინვარებებს შორის მყოფი პერიოდი მოჰყვა, ამ დროს ჰომო ჰაინდელბერგენსის ორი პოპულაცია სამუდამოდ გამოეყო ერთმანეთს.
ისეთი განამარხებული სხეულები, როგორებიც არიან ატაპუერკას თავის ქალა ესპანეთში და აგრეთვე კაბვეს თავის ქალა თანამედროვე ზამბიაში, გვევლინებიან ჰომო ჰაიდელბერგენსის ორი სხვადასხვა განშტოების ნათელმხილველებად.
აგრეთვე მნიშვნელოვანი ნამარხები აღმოაჩინეს: აფრიკაში, ნდუტუში , ბროკენ ჰილში , ევროპაში - მაუერში , სვანსკომბში , შტეინგეიმში , ვერტეშსელეში ; აზიაში: ჩინიუშანში , დალიში ნგანდონგში .
სხვადასხვა ნაირსახეობის გამართულად მოსიარულე ადამიანის ერთ-ერთი ფართო გამოვლინება უფრო მეტად ჩანს ზოგიერთ ცალკეულ რაიონებში, ვიდრე სხვებში.
ხოლო ამ ზემოთხსენებული ვარაუდის გამოქვეყნებამდე, 2013 წელს, სიმა დე ლოს უესოში ატაპუერკას მთებში ნამარხებში დნმ-ის მიხედვით რომ ვიმსჯელოთ, ყველა წევრები ჰომო ჰაიდელბერგენსისების სახელით იყვნენ კლასიფიცირებულები და ისინი მიიჩნიეს, როგორც ნეანდერტალელების უშუალო შთამომავლები.
თუმცა, საქმე გართულდა იმ დროს, როდესაც დედის მხრიდან ჩატარებულმა დნმ-ის კვლევებმა საპირისპირო დასკვნა გამოიღო და აჩვენა, რომ ეს ნამარხი არანაირად არ იყო ნეანდერტალელის მსგავსი.
ამის მაგივრად, ეს შედეგები უფრო მეტად ემთხვეოდა დენისოვანის მიტოქონდრიულ დნმ-ს, თუმცა შემდგომში შემოგვთავაზეს ამ ყველაფრის ახლებურად შეჯერებული ვერსია.
მეცნიერებს მიაჩნდათ, რომ მართლაც სიმა დე ლოს უესოსოში ნაპოვნი ადამიანები არიან ადრეული ნეანდერტალელები ან რაღაც გზით მაინც არიან მათთან დაკავშირებულნი.
მას შემდეგ, რაც მეცნიერთა და ანთროპოლოგთა ჯგუფმა გადაამოწმა ნეალდერტალელების დნმ ისევე, როგორც დენისოვანსებისა და თანამედროვე ადამიანების, ისინი მიხვდნენ, რომ ამ გენომების ექზემპლარები გაცილებით უფრო წააგავდნენ ნეანდერტალელებისას, ანუ საბოლოო დასკვნის შედეგად, ისინი მივიდნენ იმ აზრამდე, რომ ნეანდერტალელი და დენისოვანსის ერთმანეთისგან გამოყოფა მოხდა, დაახლოებით, 43 ათასი წლის წინ.
თუმცა ამის შემდეგ მსგავსი არაფერი აღარ იყო ნაპოვნი იქამდე, სანამ რამდენიმე ათწლეულის შემდეგ რაიტმაიერმა და კრის სტრინგერმა ლონდონის მუზეუმიდან არ აღმოაჩინეს მსგავსება არაგოსა და პეტრალონის , ბოდოში , იუნიკსიანში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნაპოვნ ნაშთებში.
ამ ჰომოების ტვინის მოცულობა გაცილებით აღემატებოდა ჰომო ერექტუსისას, ამიტომაც 1970 იან წლებში მათ გადაწყვიტეს, რომ გამოექვეყნებინათ თეორია ერთ სახეობაზე, რომელმაც მოიცვა აზიის, აფრიკისა და ევროპის კონტინენტები და მიეცათ მისთვის სახელი - ჰომო ჰაიდელბერგენსისი.
ამ საკითხთან დაკავშირებით სამხრეთ საფრანგეთში მოხდა მეცნიერების შეკრება მსოფლიოს ყველა ნაწილიდან იმისათვის, რომ განეხილათ ამ შეუცნობელი და იდუმალებით მოცული სახეობის საკითხი.
მათი ნაწილის აზრით, ჰომო ერექტუსის აზიურსა და აფრიკულ პოპულაციებს შორის საკმაოდ დიდი რაოდენობის განსხვავებაა საიმისოდ, რომ სხვადასხვა სახეობად ჩავთვალოთ.
პალეოანთროპოლოგების აზრით, ეს მასალა და მისი მსგავსი, ახლო აღმოსავლეთსა და სამხრეთ აფრიკაში აღმოჩენილი მასალა განსხვავებულ სახეობას ეკუთვნის და სწორედ მას უწოდებენ ჰაიდელბერგელ ადამიანს .
მეცნიერებს უჩნდებათ კითხვა: ჰაიდელბერგელი ადამიანი შუა პლეისტოცენის ჰომინიდების ერთ ან რამდენიმე სახეობას წარმოადგენს თუ მართლაც ცალკე სახეობაა?
ოტო შოეტენსაკმა მაუერის ქვედა ყბა თავის ნაშრომში ასე აღწერა: „არაპროპორციულობა ნიკაპსა და კბილებს შორის აშკარაა: კბილები ძალიან პატარაა ძვლებისთვის.
დაახლოებით, 400 000 – 300 000 წლის წინ ჰაიდელბერგელი ადამიანის ჯგუფი მიგრირდა ევროპასა და დასავლეთ აზიაში ჩვენთვის უცნობი გზებით და საბოლოოდ მივიღეთ ნეანდერტალელი ადამიანი.
მა შეინარჩუნა -ის ისეთი ხასიათობრივი თვისებები, რომელიც ამ უკანასკნელს ჰქონდა სახეობის დაყოფის პერიოდში, თუმცა არსებობდა გარკვეულწილად განსხვავებებიც.
ნეანდერტელელები იყვნენ უფრო გამძლეები, ჰქონდათ უფრო მაღალი შუბლი, მეტად გამოკვეთილი სახის ნაკვთები და ამასთანავე ნაკლებად შესამჩნევი ყბა.
გონიერ ადამიანს, მეორე მხრივ, ჰქონდა, სხვა ჰომონიდებთან შედარებით, ყველაზე მცირე ზომის წარბები, დიდი წვივები, ბრტყელი სახე და გამოკვეთილი ყბა.
მეორე მხრივ, ამ თვალსაზრისის საწინააღმდეგოდ მაიკლ ბალტერმა განაცხადა, რომ არ ღირს ამ სახელწოდების მიცემა ყველა იმ ინდივიდისთვის, რომლებიც უმრავლესობამ ერთ სახეობაში გააერთიანა.
თუმცა იქიდან გამომდინარე, რომ არც ერთ მხარეს არ ჰქონდა დამატებითი ფაქტები და მტკიცებულებები, ამ შეხვედრის ყველა მონაწილე თავის აზრზე დარჩა, ხოლო ბალტერმა განაცხადა, რომ არ გააკეთებდა არანაირ კომენტარს იქამდე, სანამ ეთიოპიაში ახლად აღმოჩენილ ძვლებზე არ მიიღებდა ინფორმაციას.
ჰაიდელბერგელი ადამიანი ჰომო ერექტუსისგან განსხვავდება შედარებით პატარა ყბებით, კბილებით და უფრო მოზრდილი მოცულობის ტვინით, რომლის ზომაც, დაახლოებით, 1300 სმ³-ს შეადგენს.
მოკლედ რომ შევაჯამოთ, ჰაიდელბერგელი ადამიანი ჰომო საპიენსისგანაც განსხვავდება იმით, რომ შენარჩუნებული აქვს დიდი და პროგნატული სახე შედარებით დიდი კბილებითა და ყბებით, წარბების ხაზით, თავის ქალის გრძელი და დაბალი თაღით, დაქანებული შუბლითა და უფრო ძლიერი ჩონჩხით.
ატაპუერკაში ნაპოვნი 27 კიდურის მთლიანი ძვლის რეკონსტრუქცია დაეხმარა მეცნიერებს, რომ დაედგინათ ჰაიდელბერგელი ადამიანის სიმაღლე და შეედარებინათ ნეანდერტალელი ადამიანის სიმაღლესთან.
ვიტვატერსრანდის უნივერსიტეტის პროფესორის განცხადებით, რამდენიმე განამარხებული ნაშთის ძვლები გვიჩვენებს, რომ ჰაიდელბერგელი ადამიანის ზოგიერთი პოპულაცია 213 სმ-საც კი აღწევდა სიმაღლეში და ისინი ცხოვრობდნენ სამხრეთ აფრიკაში, დაახლოებით, 500 000 – 300 000 წლის წინ.
ეს აზრთა შეპირისპირება კარგი შეხსენება არის იმისა, რომ სამეცნიერო კატეგორიები არის ადამიანის გამოგონებების შედეგი, ისტორიულ ევოლუციურ სცენარებში პირველ ადგილზე დგას ისტორია და მხოლოდ შემდეგ მონაცემები.
იქიდან გამომდინარე, რომ ნეანდერტალელი ადამიანი მცნება თანდათანობით ქრება ევოლუციონერების ხელიდან, მათ არ შეუძლიათ იმის დაშვებაც, რომ ჰომო ჰაიდელბერგენსიც წაიშალოს ისტორიიდან.
ჰაიდელბერგელი ადამიანი — ჰომოს გვარის გამქრალი სახეობა, რომელიც ცხოვრობდა ევროპაში, აფრიკასა და დასავლეთ აზიაში, დაახლოებით, 600 000 – 200 000 წლის წინ.
სიმა დე ლოს ჰუესოს გამოქვაბული ატაპუერკაში ადასტურებს, რომ ნეანდერტალელი ადამიანის ნიშნები ჰაიდელბერგელი ადამიანის დროსაც არსებობდა და 300 000 წელს ითვლის.
ამრიგად, ჰაიდელბერგელი ადამიანი მოიცავს არქაული მახასიათებლების საკმაო რიცხვს და შესაძლოა, იყოს ხაზი, რომლისგანაც წამოვიდა ორივე, ნეანდერტალელებისა და თანამედროვე ადამიანების ხაზი.
უილიამ ჰოველმა ყურადღება მიაქცია მის მასიურ კონსტრუქციას, ნიკაპის ნაწიბურს, ძალიან მსხვილ ძვლების სიმფიზს , რომელიც საერთოდაც ეჭვქვეშ აყენებს ნიკაპის არსებობას, როგორც სხვა ჰომოების შემთხვევაში.
ჰოველი საქმეს ფრთხილად მოეკიდა და გარდა ამისა, აღმოაჩინა ნიმუშის სხვა მახასიათებლებიც, მაგალითად: მისი განშტოებული თვალთახედვის არეალი, კორპუსის შედარებით წინა ჩაღრმავება და კბილთა რიგის საშუალო ზომა, რომელიც გამოყოფდა მას ჰომო ერექტუსებისგან.
300,000 წლის წინათ დათარიღებული არქეოლოგიური ძეგლი შონინგენში, გერმანიაში, მოიცავს 8 კარგად დაცულ სანადირო შუბს და კიდევ ბევრ ხის ნივთს, რომლებიც, შესაძლოა, ასევე გამოიყენებოდა სანადიროდ.
აქედან გამომდინარე, შესაძლოა, ვივარაუდოთ, რომ ჰაიდელბერგელმა ადამიანმა არა დამოუკიდებლად მიაღწია ქვის ჭრის ამგვარ ტექნიკას, არამედ ეს ტექნიკა მას ნეანდერტალელი ადამიანისგან ერგო მემკვიდრეობით.
მათი ძვლები აღმოჩენილია ჰაიდელბერგელი ადამიანების სხვა ნივთებთან ერთად, რაც იმას მოწმობს, რომ მათზე სწორედ ჰაიდელბერგელი ადამიანები ნადირობდნენ.
ჰაიდელბერგელი ადამიანი გარე და შუა ყურის სტრუქტურა გვაძლევს საფუძველს, ვიფიქროთ, რომ სასმენი სისტემა მათ და თანამედროვე ადამიანებს მსგავსი ჰქონდათ, ასევე ამ სისტემით ისინი შიმპანზეებსაც წააგავდნენ.
გამოკვლევებმა ასევე აჩვენა, რომ ჰაიდელბერგელი ადამიანების უმეტესობა „მემარჯვენე“ იყო, ანუ უფრო აქტიურად მარჯვენა ხელს იყენებდა, ვიდრე მარცხენას ისევე, როგორც თანამედროვე ადამიანი.
თუ მაუერის ქვედა ყბას დავაჯგუფებთ სხვა ნიმუშებთან ევროპიდან და აფრიკიდან, მაშინ მთელი ჯგუფი შეიძლება, განვიხილოთ, როგორც ჰაიდელბერგელი ადამიანი.
2015 წელს მეტის მეიერი, რომელიც არის მაქს პლანკის ინსტიტუტის წარმომადგენელი და ისევე, როგორც ერთ-ერთი თანამედროვე ევოლუციის მკვლევარი, კრის სტინგერი, ისიც ემხრობა იმ მოსაზრებას, რომ ჰომო ჰაიდელბერგენსისი უნდა აღიარონ, როგორც დამოუკიდებელი ხაზი, რადგანაც ზოგიერთს ადრეულ პერიოდში მიაჩნდა, რომ, კლასისტიკის მიხედვით, იგი წინაპარი იყო არასწორად მიწერილი ჰომოების სხვა ფორმებისა, რაც განსხვავებულ სახეობებთან პოპულაციური გენეტიკის თვალსაზრისით მოხდა.
ჰაიდელბერგელი ადამიანების ხანის ხელოვნება არაა აღმოჩენილი, თუმცა წითელი ჟანგმიწა, ანუ მინერალი, რომელიც, შესაძლებელია, თავისი წითელი პიგმენტაციის წყალობით ყოფილიყო გამოსადეგი სახატავად აღმოაჩინეს ტერა ამატას გათხრების დროს საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში.
ამ სახეობას სახელი უწოდა ოტო შოეტენსაკმა 1908 წელს, რათა კლასიფიცირება მოეხდინა ქვედა ყბის, რომელიც ერთი წლით ადრე იპოვნა ჰაიდელბერგში, გერმანიაში.
მეცნიერი გაკვირვებული იყო თავისი აღმოჩენის პრიმიტიული ხასიათით, მაგრამ მიხვდა, რომ ეს უნდა ყოფილიყო ადამიანი, რადგან ეშვები შემცირებული იყო ზომაში და კბილის გვირგვინები, ძირითადად, ემთხვეოდა თანამედროვე პოპულაციებისას.
ბევრი განამარხებული ნაშთის ცალ-ცალკე მიკუთვნება რომელიმე სახეობისთვის ძნელია და ხშირად დავის საგანიც ხდება პალეოანთროპოლოგებს შორის, რადგან არ არსებობს უნივერსალურად აღიარებული დაყოფის ხაზები ჰომო ერექტუსს, ჰაიდელბერგელ ადამიანსა და ნეანდერტალელ ადამიანს შორის.
ცხოველის ტყავი, შესაძლოა, თბილი და მოსახერხებელი ტანის სამოსი გამხდარიყო ჰაიდელბერგელი ადამიანისთვის, მით უმეტეს მათთვის, ვინც შედარებით ცივ გარემოში, ევროპაში, ცხოვრობდა, თუმცა ტანის სამოსის აღმოჩენა რთულია, რადგან ის მალე ნადგურდება.
ახლოს მდინარე ჰქონდათ და თანაც ადგილი შემაღლებული იყო, რაც ჰაიდელბერგელ მონადირისთვის მოსახერხებელი იყო, გამოქვაბულები კი მათ შესაძლებლობას აძლევდა, თავშესაფარი ჰქონოდათ“ - ამბობს მადრიდის მეცნიერებების ნაციონალური მუზეუმის პროფესორი ხოსე ბერმუდეს დე კასტრო.
დიდი ზომის ცხოველებზე ნადირობა სარისკო იყო, ჰაიდელბერგელი ადამიანები გრძელ შუბებს არჭობდნენ ცხოველებს, შუბები შესაძლებლობას იძლეოდა, შორი დისტანციიდან მოენადირებინათ მსხვერპლი.
მიუხედავად ამისა, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ჰაიდელბერგელი ადამიანებისთვის შუბების შექმნა ხისგან უფრო მეტად იმის დასტური იყო თუ ვინ იყვნენ და რა იყო მათთვის მნიშვნელოვანი, ვიდრე რეალურად ნადირობის იარაღი.
გამომდინარე იქედან, რომ აღმოჩენილი ნამარხების ძირითადი ნაწილი ახალგაზრდებსა და ბავშვებს ეკუთვნოდათ, შესაძლებელია, ვივარაუდოთ, რომ ისინი ერთგვარი რიტუალების მსხვერპლნი იყვნენ.
ჰაიდელბერგელი ადამიანი, სავარაუდოდ კარგად იყენებდა ბუნებრივ თავშესაფრებსაც, თუმცა ეს სახეობა, შესაძლოა, პირველი იყოს, რომელმაც პრიმიტიული ხელოვნური თავშესაფრების აშენება დაიწყო.
ბოლო ხანებში ესპანეთში ორმოში აღმოჩენილი 28 ადამიანის ჩონჩხი გვაძლევს იმაზე ფიქრის საფუძველს, რომ ჰაიდელბერგელი ადამიანი შესაძლოა პირველი იყოს, რომელიც მკვდარი ადამიანის დამარხვას მიმართავდა.
ჰაიდელბერგელი ადამიანის მიერ შექმნილი იარაღები, ძირითადად, სანადიროდ და ცხოველების ‘დასაკლავად’ გამოიყენებოდა, ისინი უფრო ხშირად ხესა და ქვას იყენებდნენ.
მისი შვილი ლევან გოლუა გადაწყვეტს თავის შეყვარებულის, თინას მოტაცებას, თუმცა შორს გაქცევას ვერ მოასწრებს და თავის მეგობრებთან ერთად ანტონია ბუკაძის სახლს შეაფარებს თავს.
ტარიელ გოლუა კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარების მომხრეა, მაგრამ როდესაც სახლს გადაუწვავენ და ერთადერთ ვაჟს მუხანათურად მოუკლავენ, მიხვდება - თავისუფლების მოპოვება შეიარაღებული ბრძოლის გარეშე შეუძლებელია.
საუკუნის დასასრულამდე ბიოლოგიაში გაბატონებული იყო კრეაციონიზმი (ღმერთის მიერ ორგანიზმთა შექმნისა და, შესაბამისად, მათი უცვლელობის აღიარება), თუმცა ცალკეული ფილოსოფოსების თხზულებებში უკვე ეჭვქვეშ დგება ეს თეორია.
საუკუნის მეცნიერთა მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა მოახდინა და ხელი შეუწყო კრეაციონიზმის უარყოფას და ტრანსფორმიზმის დამკვიდრებას ფრანგი მატერიალისტების – ჰოლბახის, ლამეტრის, კლოდ ადრიან ჰელვეციუსის თხზულებებმა.
ლამარკი აღიარებდა ორგანიზმთა ისტორიულ განვითარებას მარტივიდან რთულისაკენ გარემოს პირობების ზემოქმედების შედეგად, მაგრამ არასწორად ხსნიდა ამ ზემოქმედების მექანიზმს: მას მიაჩნდა, რომ ორგანიზმებს აქვთ თავდაპირველადი სწრაფვა სრულყოფისაკენ, რის გამოც ხდება მათი გარდაქმნა გარემოს ფაქტორთა უშუალო მოქმედებით და ცალკეული ნაწილის ვარჯიშით.
ეტიენ ჟოფრუა სენტ-ილერმა ჩამოაყალიბა მოძღვრება აღნაგობის ერთიანი გეგმის შესახებ, რის თანახმადაც ორგანიზმთა მსგავსება მათი საერთო წარმოშობით აიხსნება, განსხვავებები კი გარემოს ზემოქმედებითაა განპირობებული.
პრიმიტიულ მიკროსკოპში ინგლისელმა ფიზიკოსმა რობერტ ჰუკმა 1665 წელს პირველად დაინახა უჯრედი, 1673-ში კი ჰოლანდიელმა ანტონ ლევენჰუკმა - მიკროორგანიზმები.
საუკუნის დასაწყისში ამერიკელმა მეცნიერმა ტომას მორგანმა და მისმა თანამშრომლებმა გამოიკვლიეს მემკვიდრეობის ციტოლოგიური საფუძვლები და ჩამოაყალიბეს მემკვიდრეობის ქრომოსომული თეორია.
თავის მთავარ თხზულებაში „სახეობათა წარმოშობა“ დარვინმა იმდროინდელი მეცნიერებისა და სოფლის მეურნეობის პრაქტიკის მიღწევების შესწავლის საფუძველძე ჩამოყალიბდა ცოცხალი ბუნების ისტორიული განვითარების მწყობრი მატერიალური თეორია, მატერიალისტურად ახსნა მიზანშეწონილობა ცოცხალ ბუნებაში.
მიუხედავად წინააღმდეგობისა, დარვინის მოძღვრება სწრაფად დამკვიდრდა ბიოლოგიის სხვადასხვა დარგებში, რაშიც დიდი ღვაწლი მიუძღვის ინგლისელ ტომას ჰენრი ჰაქსლის, გერმანელ ერნესტ ჰეკელს და სხვებს.
მენდელის ნაშრომის მნიშვნელობა მხოლოდ საუკუნეში გახდა ცნობილი, როდესაც რამდენიმე სხვადასხვა მეცნიერი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მივიდა იმ დასკვნებამდე, რომლებიც გრეგორს ჯერ კიდევ საუკუნეში ჰქონდა ჩამოყალიბებული.
ჩამოყალიბდა ორი თვალსაზრისი: პრეფორმიზმის თანახმად ორგანიზმის ყველა ნაწილის ნასახი თვით სასქესო უჯრედებშია მოცემული და განვითარება მხოლოდ მათი ზრდის პროცესია; ეპიგენიზის თეორიის მიხედვით კი ყველა ნაწილი განვითარების პროცესში ახლად ჩნდება.
განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა 1837 - 1839 წლებს ორგანიზმთა უჯრედული აღნაგობის თეორიის შექმნას გერმანელ მეცნიერების თეოდორ შვანისა და მათიას შლაიდენის მიერ.
განსაკუთრებული ადგილი უკავია ფრანგ მეცნიერს ლუი პასტერს, რომელმაც ამოხსნა სპირტული დუღილის არსი, მიკროორგანიზმების როლი ინფექციურ დაავადებებში, შექმნა ცოფისა და ჯილეხის საწინააღმდეგო ვაქცინის მეთოდები, საბოლოოდ უკუაგდო სიცოცხლის თვითჩასახვის შესახებ და ა.
ამ თეორიით დედამიწის ქერქის სხვადასხვა შრეებში არსებობა აიხსნება დიდი გეოლოგიური კატასტროფებით, რომელთა შემდეგ ზენაარი ძალა ახალ, დაღუპულთაგან განსხვავებულ ორგანიზმებს ქმნიდა.
მიუხედავად იმისა, რომ ბიოლოგია ძირითადად ახალ და უახლეს პერიოდებში განვითარდა, მის საწყისებს ვხვდებით ჯერ კიდევ უძველესი ცივილიზაციის ქვეყნების მოაზროვნეთა და მკურნალთა თხზულებებში.
ამასთან, დარვინის მოძღვრების ცალკეულ დებულებათა ცალმხრივად განვითარებამ საუკუნის ბოლოს წარმოშვ სხვადასხვა ნეოდარვინისტული, ნეოლამარკისტული ან აშკარა ანტიევოლუციური შეხედულებები და მიმართულებები .
ხევსურმა მინდიამ, რომელიც ქაჯების ტყვე იყო, თვითმკვლელობის მიზნით მათი საკვები — გველის ხორცი ჭამა, მაგრამ მოწამვლის მაგიერ ჯადოსნური ძალა შეიძინა — ამოიცნო ბუნების საიდუმლო: ამიერიდან მინდიას ესმოდა მცენარეთა, ფრინველთა, ცხოველთა ენა და ამ უნარს ხალხის სასიკეთოდ იყენებდა.
მამაკაცთაგან ეს მითოლოგიური გმირი რამდენადმე უახლოვდება მედეას და მისებრ მაგიური ძალა, ჯადოქრობის ნიჭი, ბუნების ენის გაგებისა და განკურნების უნარიც აქვს.
ვაჟა ფშაველას „გველის მჭამელმა“ ავტორში აღძრა, მისივე სიტყვებით რომ ვთქვათ, ის ჭაბუკური აღტაცება და ხედვა, რომელმაც საბოლოოდ აარჩევინა ცხოვრების გზა და წარმართა იგი.
ეს წიგნი ჩემი ცხოვრების ის ნაწილია, რომლის შეცვლა აღარავითარ ძალას არ შეუძლია, ხოლო რომელში შეღწევის სურვილი მიცხოველებს მაშინდელ ხალისს ცხოვრებისა და შემოქმედების.
"გველი" სიბრძნის სიმბოლოა, არადა ჭეშმარიტ სიბრძნეს ან მის მცოდნეს, ძალზედ გაურბის თუ ერიდება მასის ბუნების მქონე ადამიანი, მასა ავიწროვებს და ზღუდავს კიდეც, აშინებს კიდეც (მხოლოდ განსაკუთრებული დონის პიროვნება ეძებს ასეთ სიბრძნეს და არ გაურბის მას).
უფრო ზოგადიდან რომ შევხედოთ ნეგატიური სამყარო დაშინებით თუ შეჯავრებით ახდენს სიბრძნის დაფარვას ადამიანისგან, ვინც იქნება იმ დონეზე და არ შეუშინდება ამას ის იქნება მხოლოდ გველისმჭამელი, ის შეძლებს იმ სიბრძნის დაუფლებას.
მეორეს მხრივ გველს როგორც ნეგატიურის სახეს ანუ ეშმაკს სიმბლურ გამოხატულებათ თუ ჩავთვლით, თუნდაც დაცემული ანგელოზი ლუციფერის სახეცვლილებად სამოთხეში, მაშინ დავინახავთ რომ ის საშიშ/საზარელ სახეს ქმნის მაგრამ ამავ დროს მხოლოდ ის გვასწავლის ჩვენ , ანუ ნეგატიურის გადალახვით, მისი ბარიერების გადალახვით ხდება განვითარება.
საბოლოო ჯამში ნეგატიურიც პოზიტიურ საქმეს ემსახურება, როცა გადალახავს კაცი ბოროტს და ამით განვითარდება, ის უნდა მოუბრუნდეს მას და მადლობა უთხრას ამ სიკეთის ჩადენისთვის , თავის ნებით თუ უნებლიეთ ამ დროს ნეგატიური სიკეთეს აკეთებს და ამ მადლობას თუ მადლიერებას იმსახურებს.
გავრცელებული ინფორმაციით მისი გადადგომა დაკავშირებული იყო დამოუკიდებელი ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ოფისში 30 ოქტომბერს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თანამშრომელთა შესვლისა და ფინანსური დოკუმენტაციის ამოღების მცდელობის გამო.
1972 წლის ივლისიდან 1973 წლის სექტემბრამდე მუშაობდა სპორტულ ნაგებობათა სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოში მუშად, 1973 წლის სექტემბრიდან ოქტომბრამდე — ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის სამეურნეო განყოფილებაში მუშად, 1976 წლის სექტემბრიდან 1977 წლის იანვრამდე — ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის საერთო განყოფილებაში სანიტრად, 1977 წლის ოქტომბრიდან 1980 წლის იანვრამდე — სპეციალური საკონსტრუქტორო ტექნიკური ბიუროს — „მშენინდუსტრიის“ საქართველოს ფილიალში კონსტრუქტორად.
ვახტანგ გივის ძე ქუთათელაძე (დ. 8 ოქტომბერი, 1955, აბასთუმანი, ადიგენის რაიონი, საქართველოს სსრ) — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი 1998 წლის 9 თებერვლიდან — 2001 წლის 21 ნოემბრამდე, გენერალ-ლეიტენანტი.
დიდი ქართველი რეჟისორი კოტე მარჯანიშვილი ამ ოპერის დადგმასთან დაკავშირებით წერდა: “დიდი დღესასწაულია! დღესასწაული ნამდვილი ხელოვნებისა! დღესასწაული კულტურული გამარჯვებისა!სარკმელია ევროპისკენ! გასაოცარი ლეგენდაა, სამშობლო ქვეყნის ჰანგებით მოსევდიანებული, ევროპული ოსტატობით შემუშავებული”.
ხოლო ცნობილი ქართველი მსახიობი მარიამ საფაროვა-აბაშიძე კომპოზიტორის მოღვაწეობის 30 წლისთავთან დაკავშირებით წერდა – “აბესალომი” უნდა განასახიერებდეს საქართველოს უკვდავ სულს, რომელშიც ტანჯვა და სიხარული ერთმანეთში გადახლართულა, ვით სიმბოლო აზრისა და მშვენიერებისა”.
თავად კომპოზიტორს ოპერაზე მუშაობისას არაერთხელ უთქვამს – “მე პრეტენზიები არა მაქვს, რათა ჩემზე სთქვან ოპერა დასწერაო. ჩემი მუშაობის აზრია – მე ვიძლევი მასალას, ვკრებ და ვაყალიბებ მას, გამოვიტან საზოგადოებაში, შემდეგ, ალბათ გამოჩნდება ვინმე უფრო ნიჭიერი და ოპერას დასწერს”.
პეტრე მირიანაშვილმა ხალხური თქმულების ტექსტის გარდა ლიბრეტოში გამოიყენა ვაჟა-ფშაველას პოემის ცალკეული სტროფები, ხალხური “ვეფხისტყაოსნისა” და ილია ჭავჭავაძის ლექსის ფრაგმენტები.
ოპერის მეორე მოქმედების ტექსტის ნაწილი ალექსანდრე წუწუნავას ეკუთვნის, ხოლო ოპერის ერთ-ერთი გმირის მარიხის კანცონეტის ტექსტი თავად პეტრე მირიანაშვილის დაწერილია.