polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ის არის ისტორიულად დაკავშირებული ელექტრო ბლუზის პიონერ მადი ვატერსთან და ჰოულინ ვოლფთან და ისეთ მუსიკოსებთან, როგოროებიც არიან: ერიკ კლეპტონი, ჯეფ ბეკი, ჯიმი ჰენდრიქსი და ჯიმი პეიჯი.
მისი მუსიკა შესაძლოა იცვლებოდეს ყველაზე ტრადიციული, ღრმა ბლუზიდან წინაწარ ამოუცნობ შემოქმედებით გუმბო ბლუზამდე, ავანგარდ როკამდე, თავისუფალ ჯაზამდე, რაც მორფია ყოველი ღამის პერფორმანსის დროს.
ის გამოჩნდა სცენაზე სუპერშოუში 1969 წლის მარტში სტაინში, ინგლისში, სადაც აგრეთვე მონაწილეობდნენ: ერიკ კლეპტონი, ლედ ზეპელინი, ჯეკ ბრიუსი, სტეფან სტილსი, ბადი მაილსი და ა.
რომანში "ყოველმან ჩემმან მპოვნელმან" პერსონაჟთა უმრავლესობას აქვს იდენტიფიკაციის, ანუ თვითდამკვიდრების და საკუთარი თავის საზოგადოებაში პოვნის პრობლემა.
ოჯახის ყველა წევრი იზღუდება იმ სივრცით, იმ მორალურ-ზნეობრივი ატმოსფეროსა და ჭეშმარიტი ოჯახური ფასეულობების უქონლობით, რაც ქაიხოსროს მიერ დამკვიდრებულმა "რეჟიმმა" წარმოშვა.
თვითდამკვიდრებას ყველა თავისებურად ახდენს: ნიკო – სახლიდან წასვლით, ალექსანდრე – ძმის მოძიებით, ანეტა – შემხუთველი გარემოდან გაქცევით და ასე შემდეგ.
უდედოდ და უბებიოდ დარჩენილ ანეტას აღრზდაზე ხელს მომვლელი აღათია აიღებს,თუმცა ძალიან გაუჭირდება გარდატეხის ასაკში მყოფი გოგონას დამორჩილება.
მისი მეგობარი ზოსიმე მღვდელი მუდამ ჩააგონებს, რომ მოინანიოს ჩადენილი ცოდვები(აღსანიშნავია, რომ მაიორის წოდება სინამდვილეში მას კანონიერად არ მიუღია).
აღა-მაჰმად ხანის შემოსევის დროს 4 წლის ქაიხოსრო შემთხვევით გადაურჩება სიკვდილს, პატარა ბიჭი დიდი ხნის ხეტიალის შემდეგ ყაზარმას შეეკედლება, სადაც მაიორი მაკაბელი იშვილებს, გვარს მისცემს და მემკვიდრეობასაც დაუტოვებს.
რომანი იწყება, როცა ქაიხოსრო მაკაბელი ბრუნდება სამშობლოში და სოფელ ურუქში მამობილისგან მემკვიდრეობით მიღებულ სახლში სახლდება, თუმცა მალევე მიხვდება, რომ უსასრულო სიმარტოვის ღამეების ატანა უჭირს, ამიტომაც თვალს დაადგამს ქვრივ ანას, რომელსაც თათარი საყვარელი ჰყავს.
მწერლის შემოქმედების მკვლევარის, მანანა კვაჭანტირაძის აზრით, “ყოველმან ჩემმან მპოვნელმან” ალეგორიულად ასახავს ფეოდალური საქართველოს უკანასკნელ დღეებსა და რუსეთის იმპერიული ძალაუფლების ისტორიულ-პოლიტიკური ეპოქის დადგომას.
"ყოველმან ჩემმან მპოვნელმან" ერთი ქართული ოჯახის ტრაგიკულ საგას გამაოგნებელი შთაბეჭდილება მოუხდენია ნოვოსიბირსკელ პედაგოგზე, პროფესორ ელვირა გორიუხინაზე და 1982 წელს ქალბატონი ელვირა თბილისში სწვევია ოთარ ჭილაძეს, რათა მისთვის ემცნო მტკიცე გადაწყვეტილება, რომ აპირებდა, ნოვოსიბირსკის ერთ-ერთი სკოლის დამამთავრებელ კლასებში ქართული რომანი სავალდებულო საგნად შეეტანა.
პიტერ ბერკის თქმით, იგი "მხოლოდ რეზიდენციალური, საცხოვრებელი ერთეული კი არ არის, არამედ, ზოგიერთ შემთხვევაში მაინც, ეკონომიკური და იურიდიული ერთეულიც. ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ის არის, რომ, ოჯახი მორალზე დამყარებული ერთობაა და ზნეობრივ თვალსაზრისზე დაყრდნობით ყალიბდება მისი წევრების თვითიდენტიფიკაცია და ოჯახის შემადგენლობაში მათი ემოციური ჩართულობა".
ელვირა გორიუხინას, როგორც მშობლების, ასევე ცნობილი მეცნიერებისა და თვით კოლეგების მხრიდან საკმაო წინააღმდეგობა შეხვდა, მაგრამ როცა მისმა სამოცდაათმა მოწაფემ სამოცდაათი აღტაცების გამომხატველი, ღრმად გააზრებული ნაშრომი წარმოადგინა ამ რომანზე, მას ხელი ვეღარავინ შეუშალა და საბოლოოდ ყველანი მადლიერებით განისმჭვალნენ ნიჭიერი და ნოვატორი პედაგოგის მიმართ.
". ჭილაძის რომანი ძნელი წასაკითხია. ის თითქოს უსასრულოა, უსასრულოა, როგორც ცხოვრება. მას არც დასაწყისი აქვს, არც დასასრული. ის იქ იწყება, სადაც გაჩნდა კაცობრიობა და დამთავრდება მხოლოდ მის დაღუპვასთან ერთად. ჭილაძის რომანი -ეს ცხოვრების უსასრულო ლენტის ნაგლეჯია".
"ეს იყო ნამდვილი სენსაცია - რუსული პედაგოგიკის ისტორიაში არ ყოფილა შემთხვევა, რომ დამამთავრებელ კლასში სავალდებულო საგნად ექციათ სხვა ქვეყნის მწერლის რომანი".
მუშაობდა სხვადასხვა პარტიულ თანამდებობაზე: 1966-1970 წლებში თბილისის ვაკის რაიონის 70 სახლმმართველობის პედაგოგ-ორგანიზატორი, კომკავშირის რაიკომის საორგანიზაციო განყოფილების გამგე, საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოლიტიკური განყოფილების ინსტრუქტორი.
1970-1976 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორი, გორის რაიკომის მდივანი, პირველი მდივანი, 1976-1990 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე, საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, საქართველოს რესპუბლიკის მთავარი სახელმწიფო არბიტრი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის გორის გაერთიანებული პარტიული კომიტეტის პირველი მდივანი და სახალხო დეპუტატთა საბჭოების გაერთიანებული პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.
სახელმწიფო საბჭოს წევრი ; 1992-1993 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პროპორციული სიით, 5 მრავალმანდატიანი საარჩევნო ოლქი, ბლოკი „ერთობა“.
1992-1993 წლებში იყო საქართველოს მთავრობის ვიცე-პრემიერი, ხოლო 1992-1997 წლებში ადამიანის უფლებათა და ეროვნებათშორის ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე, საქართველოს წარმომადგენელი საერთაშორისო ორგანიზაციებში .
ალექსანდრე კავსაძე — ქართველი პოლიტიკოსი, მილიციის გენერალ-მაიორი, საქართველოს შსს მინისტრის მოადგილე , საქართველოს პარლამენტის წევრი, საქართველოს მთავრობის ვიცე-პრემიერი , საქართველოს წარმომადგენელი საერთაშორისო ორგანიზაციებში , საქართველოს ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნებათაშორის ურთიერთობების კომიტეტის თავმჯდომარე.
კირანცის მონასტრის სატრაპეზო თანამედროვე სომხეთის ტერიტორიაზე არსებული შუა საუკუნეების არასასულიერო ხუროთმოძღვრების ძეგლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენელია.
მას აშინებდა თავისი კლასის მამაკაცებთან ურთიერთობა და სწორედ ამიტომ, მათ „ჯინაზე“, ცოლად გაჰყვა მუშათა კლასის წარმომადგენელ მისტერ კერნეიზე.
მეორე კონცერტს გაცილებით მეტი დამფინანსებელი ჰყავდა, თუმცა მისის კერნეი ღელავდა დამსწრე საზოგადოების განწყობაზე და კულტურის სამსახურის მდივანზე, მისტერ ფიცპატრიკზე.
მისის კერნეი ეჭვობდა, რომ მის ქალიშვილს კონტრაქტით დადგენილ თანხას არ გადაუხდიდნენ, თუმცა გადაჭრით კითხვაზე პასუხი ვერც ფიცპატრიკისგან მიიღო და ვერც ჰოლოჰანისგან.
ვერც კონცერტის საღამოს მიიღო მისის კერნეიმ თანხმობა თანხის სრულად გადახდასთან დაკავშირებით და დაჟინებით მოსთხოვა შვილს არ დაერკა იქამდე მანამ არ გადაუხდიდნენ.
მისის კერნეის, შესვენების დროს უთხრეს რომ თანხას რამდენიმე დღეში მისცემდნენ რაზეც ქალბატონი აღშფოთდა, ქალიშვილს დაკვრა აუკრძალა და ოჯახთან ერთად დატოვა კონცერტი.
ქართული საბრძოლო ხელოვნების კვლევის საქმე ჯერ კიდევ რუსეთის იმპერიის მიერ იყო აკრძალული და ტაბუირებული, მხოლოდ გასული საუკუნის 30-იან წლებში ცნობილი ფალავანის ვანო წამალაშვილის მეცადინეობით პირველად აღწერილ და სისტემატიზებულ იქნა ქართული ჭიდაობის ილეთები, მას მიეცა სპორტის სახე და დაინერგა როგორც ნაციონალური სპორტის სახეობა.
მართალია მეცნიერებათა აკადემიის სხვადასხვა ინსტიტუტების მიერ არაერთი ექსპედიცია განხორციელდა, რომელთა მეშვეობით ეთნოგრაფიული ინტერესისასთვის შეგროვდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში არსებული ნაციონალური სპორტული სახეობები თუ მათთან დაკავშირებული ჩვეულებები, თუმცა ეს ბუნებრივია არ იყო საკმარისი, ვინაიდან მთელ რიგ მასალებს აშკარა საბრძოლო ხელოვნების ელფერი დაკრავდა და სპორტთანაც ნაკლებად იდგა ახლოს, აღნიშნული კი რუსეთის ხელისუფლებას ძალიან აფრთხობდა.
ალექსანდრე რობაქიძის, ავთანდილ ციბაძის, ვასილ ელაშვილის თუ სხვათა თავდაუზოგავი შრომით ოფიციოზის ზეწოლის პირობებში მაინც მოხერხდა ქართული საბრძოლო ხელოვნების მთელი რიგი საკითხების გამოვლენა თუ კვლევა.
თავდაპირველი პროექტით ფედერაციის „უხუცესთა საბჭოში“ , სხვა პირებთან ერთად უნდა შესულიყვნენ, ქართული კულტურით და სპორტით დაინტერესებული თუ ღვაწლმოსილი პირები: გივი კარტოზია, კოტე ჩოლოყაშვილი, ვასო ელაშვილი, ავთანდილ ციბაძე, ვახტანგ ბალავაძე, გივი კახაბრიშვილი, ლევან თედიაშვილი, მირიან ცალქალამანიძე, მანუჩარ მაჩაიძე, რომან რურუა, ნინო რამიშვილი და ა.
1995 წელს საქართველოს სპორტის დეპარტამენტის კოლეგიის 10 მარტის #11-2 დადგენილებით „ქართული საბრძოლო ხელოვნების ფედერაცია „ხრიდოლის“ მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის განმტკიცებისა და მისთვის სხვადასხვა სახის დახმარების აღმოჩენის შესახებ“ მიზანშეწონილად ჩაითვალა, რათა საქართველოს სხვადასხვა ძალოვან სტრუქტურებში დანერგილიყო ქართული საბრძოლო ხელოვნების სწავლება.
თუმცა სხვადასხვა მიზეზთა გამო აღნიშნულ საქმეს შემდგომი განვითარება არ მოჰყვა, ვინაიდან ამ საქმეს მუდამ ჰყავდა მოწინააღმდეგეები, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე ქვეყნის გარეთ.
1986 წელს კახაბერ ზარნაძე ბორბალოს მთასთან შეხვდა ხევისბერს, ხატის კაცს სოხურაშვილს, რომელმაც შემდგომში განსაზღვრა მისი დაინტერესება ქართულ საბრძოლო ხელოვნებით.
აღნიშნულმა პიროვნებამ შეახვედრა თავის მეგობრებს (მათ შორის სახელგანთქმულ „ხრიდოლი“ კრივის უბადლო მცოდნეს გიორგი გველუკაშვილს), რომლებმაც კახაბერ ზარნაძე აზიარეს მთაში შემორჩენილ საბრძოლო სახეობებს.
1995 წელს საქართველოში ჩამოსულმა „იუნესკოს“ დელეგაციამ მოიწონა შეკრებილი მასალები და ხაზი გაუსვა ქართული საბრძოლო ხელოვნების ილეთთა სპეციფიკას და თავისთავადობას, თუმცა, ვინაიდან სახელმწიფოდან არანაირი ხელშეწყობა არ იყო, აღნიშნულ ორგანიზაციაში ქართული საბრძოლო ხელოვნების აღიარების პროცედურა წინ არ დაძრულა.
1991 წელს კახაბერ ზარნაძემ მოძიებული მასალების დამუშავების საფუძველზე შექმნა პირველი საექსპერიმენტო ჯგუფი, რომლებიც უკვე პრაქტიკულად ამუშავებდნენ საბრძოლო ილეთებს თუ სხვა საკითხებს.
1990 წლიდან ექსპედიციებს ინტენსიური ხასიათი მიეცა, საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში ხდებოდა ქართულ საბრძოლო ხელოვნების და ნაციონალური სპორტის შესახებ მასალების მოძიება და ფიქსაცია.
1997 წელს ჩამოაყალიბა ქართული საბრძოლო ხელოვნების კვლევითი ცენტრი „ჯგირაგი“, რათა ქართული საბრძოლო ხელოვნებისა და ნაციონალური სპორტის კვლევის საქმეს ჰყოლოდა ცალკე ბირთვი.
1996 წელს მოძიებული მასალების საფუძველზე მოეწყო ორი სამეცნიერო კონფერენცია ფიზკულტურის აკადემიასა და საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის კვლევის ინსტიტუტში.
1989 წელს ეროვნული აღმავლობის პერიოდის დაწყებისთანავე, ჩამოაყალიბა პირველი სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც უკვე ღიად დაიწყო აღნიშნული საკითხების კვლევა.
ძმებმა მაილოვებმა გადაწყვიტეს არ მოეცადათ ქალაქის საკრებულოს მიერ ნებართვის გაცემისათვის, თუმცა ბრძანების გამო იძულებულები გახდნენ შეეჩერებინათ მშენებლობა, რადგანაც ის არღვევდა მშენებლობის რეგულაციებს.
აზერბაიჯანელმა მაგნატმა ზეინალაბდინ თაღიევმა, რომელსაც მანამდე დაფინანსებული ჰქონდა თაღიევის თეატრის მშენებლობა , გამოთქვა ეჭვი, რომ ახალი თეატრის აშენება დროის ასეთ მოკლე პერიოდში ვერ მოესწრებოდა.
დანიელ მაილოვმა თაღიევთან სანაძლეო დადო: იმ შემთხვევაში, თუ მაილოვები დათქმული დროისათვის მშენებლობის დამთავრებას ვერ მოასწრებდნენ, მათ ის თაღიევისათვის უნდა გადაეცათ როგორც საჩუქარი, ხოლო თუ თეატრი ნამდვილად დასრულდებოდა 1911 წლისათვის, თაღიევს მთელი მშენებლობის ხარჯები უნდა დაეფარა.
1910 წელს ბაქოს ეწვია ცნობილი რუსი სოპრანო ანტონინა ნეჟდანოვა, რომელმაც კლუბებსა და სხვა საშემსრულებლო ადგილებში რამდენიმე კონცერტი გამართა.
მომღერლის პასუხი უარყოფითი იყო, რაც გამოწვეული იყო მისი აღშფოთებით, რომ ქალაქში, სადაც ამდენი მდიდარი პიროვნება ცხოვრობდა, არავის ჰქონდა სურვილი დაეფინანსებინა ღირსეული ოპერის თეატრის მშენებლობა, სადაც მომღერლებს საშუალება მიეცემოდათ მთლიანად გამოევლინათ მათი მუსიკალური ნიჭი.
დანიელ მაილოვმა, რომელიც აღფრთოვანებული იყო ნეჟდანოვას ხმითა და პიროვნებით, გადაწყვიტა გამოეყენებინა ეს შანსი და მომღერლისათვის შეეთავაზებინა ერთ წელში კვლავ სწვეოდა ბაქოს ახალი ოპერის თეატრის გახსნაზე დასასწრებად, რომლის მშენებლობასაც იგი მის პატივსაცემად დაიწყებდა.
დანიელ მაილოვმა წინასწარ, ტელეგრამის საშუალებით შეატყობინა ნეჟდანოვას და ცნობილი სოპრანო გახდა პირველი მომღერალი, რომელიც ახალ ოპერის თეატრში გამოვიდა.
1925 წელს აზერბაიჯანის საოპერო დასის, რუსული საოპერო დასისა და დრამის დასის გაერთიანებით შეიქმნა ოფიციალური ადგილობრივი ორგანიზაცია და 1927 წელს თეატრს ეწოდა მწერალ მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელი.
თეატრის მოღვაწეობის პირველ წლებში დაიდგა არაერთი ცნობილი სპექტაკლი: უზეირ ჰაჯიბეკოვის „ლეილი და მეჯნუნი“, მაგომაევის ოპერა „შაჰ ისმაილი“, ზულფუგარ ჰაჯიბეკოვის ოპერა „აშუღ გარიბი“, ოპერები „დემონი“, „მაზეპა“, „ევგენი ონეგინი“, „კნიაზ იგორი“, „აიდა“, „ფაუსტი“, „კარმენი“, „ტოსკა“; ბალეტები „გედების ტბა“, „ჟიზელი“, „კოპელია“.
1960 წლისათვის თეატრის დასს შეადგენდნენ მომღერლები — სსრკ სახალხო არტისტები: ბულბული, რაშიდ ბეჰბუდოვი, შოვქეთ მამედოვა; დირიჟორი ნიაზი ზულფუგარ-ოღლუ თაღიზადე-ჰაჯიბეკოვი.
აზერბაიჯანის ახუნდოვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი , უწინ ცნობილი, როგორც მაილოვის თეატრი — ოპერის სახლი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში.
ტაძარი აგებულია წმინდა ადგილზე, სადაც წმინდა გაიანესა და რიფსიმეს მიმდევარი უცნობი მონაზვნების ჯგუფი აწამეს სომხეთის ქრისტიანულ ქვეყნად გარდაქმნის პერიოდში, 301 წელს.
საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი აგათანგელოსი წერს, რომ ახალგაზრდა და ლამაზი რიფსიმე, რომელიც ამ დროს ქრისტიანი მონაზონი იყო რომში, ძალით დააქორწინეს რომის იმპერატორ დიოკლეტიანეზე.
ითვლება, რომ დღევანდელი ეკლესია უფრო ადრეული ეკლესიის ფუნდამენტზე დგას (სხვა წყაროების მიხედვით, ტაძარი შესაძლოა აგებული იყოს საუკუნის ეკლესიის საფუძველზე).
ფეხბურთის თამაშის პარალელურად ბაკა მუშაობდა ავტობუსის მძღოლის ასისტენტად დამატებით ფულის გამოსამუშავებლად რადგანაც მისი ოჯახი ძალიან გაჭირვებული იყო.
მოსკოვის ლოკომოტივი ძალიან ახლოს იყო ბაკასთან კონტრაქტის გაფორმებასთან მაგრამ მათ არჩევანი ეკვადორელ თანდამსხმელ ფელიპე საისედოზე შეაჩერეს.
ატლეტიკო ხუნიორში დაბრუნების შემდეგ ბაკამ სწრაფად მოიპოვა ძირითად შემადგენლობაში ადგილი და გახდა 2009 წლის კოლუმბიის თასის ბომბარდირი.2010 და 2011 წლებში ბაკა გახდა პრომერა -ს ბომბარდირი.
სომხეთის მეფემ სასწრაფოდ წარგზავნა რომაელთა წინააღმდეგ გენერალი მიტრობაზანი 2-3 ათასი ჯარისკაცით, რათა შეეფერხებინა ლუკულუსის წინსვლა, მაგრამ რომაელებმა უცებ გაანადგურეს სომეხი გენერალი და წინსვლა განაგრძეს.
გაიგო რა მარცხის შესახებ, ტიგრანმა ახლობლებს ჩააბარა ქალაქის დაცვა და თავად გაემგზავრა ქვეყნის სიღრმეში, ტავროსის მთებში ჯარის შესაგროვებლად.
ისარგებლა რა იმ ფაქტით, რომ ტიგრანის არმია დაკავებული იყო, ლუკულუსმა ალყა შემოარტყა ქალაქ ტიგრანაკერტს, მაგრამ მას არ ეყო საკმარისი ძალები ხლხმრავალი ქალაქის იერიშით ასაღებად.
ახლო აღმოსავლეთში ტიგრანის დაპყრობებმა გამოიწვია დიდი არმენიის იმპერიის შექმნა, რომლის საზღვრები გადაჭიმული იყო შავი ზღვიდან ნაბატეის სამეფომდე და მიდიიდან აღმოსავლეთით რომის კილიკიამდე და დასავლეთით კაპადოკიამდე.
მეუღლის კლეოპატრას მამასთან პონტოს სამეფოს მეფე მითრიდატე -სთან ერთად ტიგრანმა შეძლო პართიის ტერიტორიის ნაწილის და მესოპოტამიაში ლევანტის რეგიონის ანექსია.
აქ ჩაასახლა მან დიდი რაოდენობით ტყვე ებრაელები, ასევე იძულებით გადმოასახლა მოსახლეობა კაბადოკიის, კომაგენეს, ასურეთის, ქურთების და სხვა დანგრეული ქალაქებიდან, რომლებიც მან დაიმორჩილა ძვ.
ხანგრძლივი და წარუმატებელი ბლოკადის შემდეგ, ტიგრანმა ქალაქში წარგზავნა მხოლოდ 6000 მხედარი ალყაშემორტყმული ქალაქიდან დედოფალ კლეოპატრასა და საკუთარი ოჯახის გამოსაყვანად.
მთაზე ასულმა ტიგრანმა გადმოხედა რომაელთა ჯარს და განაცხადა: თუ ესენი ელჩები არიან, მაშინ ძალიან ბევრნი არიან, ხოლო თუ მტრები - მეტისმეტად ცოტა.
მითრიდატე -მ ბრძოლის დაწყებამდე ტიგრანს ურჩია - არყა შემოერტყა რომაელთათვის და მათი საკვებით მომარაგება შეეფერხებინა, საკვების ამოწურვის შემთხვევაში რომაელები დანებდებოდნენ.
იგი დასრულდა მათი დამარცხებით, რის შემდეგაც დაიწყო ტიგრან -ის სახელმწიფოს სწრაფად დაშლის პროცესი - ვასალი მეფეების დაცემა, პართიის მეფის ფრატ -ის ჯარების შემოჭრა სომხეთში და თვით ტიგრანის შვილების აჯანყება, რამაც სომხეთის მეფე ტიგრან დიდი მიიყვანა რომის ახალი სარდლის გნეუს პომპეუსის წინაშე კაპიტულაციამდე.
რომულმა ჯარებმა ქალაქის კედლებთან განალაგეს საალყო ტექნიკა კედლების დასანგრევად, თუმცა ის განადგურებულ იქნა თავდაცვით ბრძოლაში ცეცხლოვანი ისრების დახმარებით.
სომეხთა მოსაზრებით, შესაძლოა ამ სახით ცეცხლოვანი ისრების გამოყენება პირველი შემთხვევაა ისტორიაში ბრძოლის მსვლელობაში ქიმიური იარაღის გამოყენებისა.
მათი აზრით, ტიგრანაკერტთან განლაგებული სომხური ჯარების რაოდენობა იყო დაახლოებით 70-80 ათასი და ის იყო ეთნიკური შემადგენლობით მეტისმეტად მრავალფეროვანი.
იგი 200-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი იყო, მათ შორის 30-ზე მეტი გამოგონებისა და 12 მონოგრაფიისა, რომელთა ნაწილი აშშ-ში, გერმანიაში, ინგლისში, ესპანეთში, რუსეთში, უკრაინაში, რუმინეთსა და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში გამოიცა.
მისი მონოგრაფია „მანქანათა დინამიკა“ გასული საუკუნის ბოლო ათწლეულების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნაშრომად აღიარეს მანქანათმშენებლობისა და მანქანათმცოდნეობის დარგში.
ყველა სხვა დანარჩენი ქვეყნის პასპორტისა და სამოგზაურო დოკუმენტის მქონე მოქალაქეებს, მათ შორის გაეროს ლესე-პასეს მფლობელებს, ქვეყანაში შესასვლელად ესაჭიროებათ ვიზა.
გარდა ამისა, ვიზები აგრეთვე გაიცემა სომხეთის რესპუბლიკის დიპლომატიურ მისიებსა და საკონსულოებში ან სასაზღვრო-გამშვებ პუნტებზე სომხეთის საზღვრის კვეთისას .
ბრაზილიის, ჩინეთის, ეგვიპტის, ირანის, ქუვეითის, ლიბანის, მექსიკის, ფილიპინების, სერბეთის, სინგაპურის, სირიის, სამხრეთ კორეის, თურქმენეთის, ურუგვაის, ვიეტნამის დიპლომატიური ან ოფიციალური/სამსახურებრივი პასპორტების მფლობელებს და ინდოეთისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების მხოლოდ დიპლომატიური პასპორტების მფლობელებს სომხეთის ტერიტორიაზე შესასვლელად ვიზა არ სჭირდებათ.
სომხეთის სავიზო პოლიტიკა განსაზღვრავს, მის ტერიტორიაზე ტურისტული ან საქმიანი ვიზიტით სტუმრობისას ზოგიერთი ქვეყნისთვის უვიზო რეჟიმის დაწესებას ან ვიზის საზღვრის კვეთისას მიღებას.
სახელმწიფო ინტერესებიდან გამომდინარე ან ორმხრივი ურთიერთობის არარსებობის შემთხვევაში, ზოგიერთი ქვეყნისთვის ვიზის მიღებაზე დაწესებულია განსაკუთრებული შეზღუდვები.
ტურისტული მიზნით მოგზაურობისას ვიზის ადგილზე აღება მაქსიმუმ 120 დღის ვადით შესაძლებელია ზვართნოცის საერთაშორისო აეროპორტში ერევანში, გიუმრის აეროპორტში, აირუმის რკინიგზის სადგურში, ბაგრატაშენის, ბავრის, გოგავანისა და მეღრის სასაზღვრო-გამშვებ პუნტებზე.
203 წელს მედიოლანთან შეებრძოლა რომაელთა ორ არმიას, რომლებსაც ხელმძღვანელობდნენ პრეტორი პუბლიუს კვინტილიუს ვარუსი და პროკონსული მარკ კორნელიუს სეტეგი.
თუმცა, მას შემდეგ, რაც მაგონს ბარძაყის არეში ჭრილობა მიაყენეს და მისი არმია მხედართმთავრის გარეშე დარჩა, ბრძოლის ბედი უკვე რომაელებისაკენ გადაიხარა.
განსაკუთრებით გამოირჩევა დასავლეთ ფასადი, რომლის ფართო სწორკუთხედით მოჩარჩოებული ჩუქურთმებიანი პორტალი და მის თავზე მდებარე სარკმელი ერთიან კომპოზიციას შეადგენენ.
ეკლესიის დასავლეთის შესასვლელის თავზე მოთავსებულია ლამაზი ასომთავრულით შესრულებული სამშენებლო წარწერა რომლის შინაარსი შემდეგი სახისაა: „ინდიკტიონსა მეფეთა მეფისა გიორგისა, ძისა დიმიტრისა, მეცხრამეტესა სიტასა ღმრთისა აორცთშესხმისა მიზეზო, აღვაშენე ტაძარი ესე ჟამსა მეფეთ მეფისა გიორგისსა მე მათმან მოლარეთუხუცესმან. ქორონიკონსა კა“.
როგორც წარწერიდან ვიგებთ, აღნიშნული ეკლესია 1333 წელს აშენდა გიორგი ბრწყინვალის მოლარეთუხუცესის დაკვეთით, რომლის სახელიც წარწერაში გადაშლილია და არ იკითხება.
პრინცმა დაქაჰარმა ბრწყინვალე განათლება მიიღო და მთელი ევროპა შემოიარა, თუმცა სძულდა ერთი ქვეყანა — ინგლისი, რომელშიც ფეხი არასდროს შეუდგამს.
რომანში, „ოთხმოცი ათასი კილომეტრი წყალქვეშ“, კაპიტანი ნემო თავის მიერ აგებულ გემზე — „ნაუტილესზე“ ბუნებისმეტყველების პროფესორს, პროფესორ არონაკსა და მის რამდენიმე მეგობარს დაატყვევებს.
პროფესორი არონაკსის გაქცევის შემდეგ, ნემო „ნაუტილუსით“ განაგრძობდა მოგზაურობას, მაგრამ სიკვდილმა ყველა მეგობარი ხელიდან გამოაცალა, ხოლო საბოლოოდ, „ნაუტილუსი“ იმ კუნძულზე აღმოჩნდება, რომელზეც „საიდუმლო კუნძულის“ გმირები.
1526 წელს მოჰაჩის ბრძოლაში, რომელშიც მისი არმია ოთხჯერ აღემატებოდა მოწინააღმდეგის არმიას (სულეიმანის არმია შეადგენდა 100 000 მებრძოლს, ლაიოშისა კი — 25 000-ს) დაამარცხა უნგრეთის მეფე ლაიოშ და ოსმალეთის იმპერიამ, ამ გამარჯვები შედეგად, მიიღო უნგრეთის დიდი ნაწილი.
როგორც ცნობილია, განსაკუთრებით ეზიზღებოდა თამაზ და მას ლაჩრად მოიხსენიებდა, თუმცა 1555 წელს იძულებული გახდა 23 წლის წინ დაწყებული ომი დაესრულებინა ამასიის ზავით, რომლითაც ირან-ოსმალეთმა საქართველო შუაზე გაიყვეს.
მეჰმედ -ის მმართველობის უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იყო კონსტანტინოპოლის აღება, მაგრამ მისი მმართველობის პერიოდი მხოლოდ კონსტანტინიპოლის დაცემით არ შემოფარგლულა.
მისი მმართვლობის პერიოდში ომებისაგან დაქანცული ოსმალეთის იმპერია საგრძნობლად მოძლიერდა და გაფართოვდა, რის გამოც მიჩნეულია ოსმანების ერთ-ერთ საუკეთესო წარმომადგენლად.
ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთის სამეფოს ინტერესები ერთმანეთს ემთხვეოდა და ორივეს სურდა კავკასიაზე გაბატონება, ამიტომ მათი გზები ხშირად იკვეთებოდა და უწევდათ ერთმანეთთან ბრძოლა, რომელში გამარჯვებული ძირითადად რუსეთი რჩებოდა ან ოსმალეთი იძულებული ხდებოდა დაედო მისთვის საზიანო ზავი.
ბაიაზიდი მამის გარდაცვალებამდე ამასიას მართავდა, ხოლო მისი ძმა — ჯემი, ქარამანს, რომელიც ამასიასთან შედარებით ბევრად ახლოს იყო დედაქალაქთან, მაგრამ მაცნე, რომელიც ჯემთან მამის გარდაცვალები ამბის შესატყობინებლად მიდიოდა, ბაიაზიდის მომხრეებმა შეაფერხეს.
ტახტზე ასვლისთანავე მეჰმედმა სიკვდილით დასაჯა საკუთარი 19 ძმა და შემოიღო ტრადიცია, რომლის მიხედვით შეჰზადეებს ეკრძალებოდათ მონაწილეობა მიეღოთ სახელმწიფოს მართვის საქმეებში და ისინი გამოკეტილნი იყვნენ სპეციალურ გისოსებში.
ოსმალეთის იმპერიამ განვითარების უმაღლეს მწვერვალს სულეიმან -ის პერიოდში მიაღწია, როცა მან ოთხივე მხარეს მნიშვნელოვნად გააფართოვა ოსმალეთის საზღვრები, დაამარცხა ირანი და რამდენიმეჯერ დაამარცხა ევროპის გაერთიანებული ძალები, რომლებიც ოსმალების განდევნას ცდილობდნენ.
სულეიმანის შემდეგ რამდენიმე სულთნის დროს იმპერიაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ მომხდარა, თუმცა შემდეგში დაიწყო შინააშლილობები და მრავალი აჯანყება, მოიშალა შიდა მმართველობა და ა.
მუსტაფა დაისაჯა ჰიურემ სულთანის შეთქმულების გამო, ხოლო ბაიაზიდის სიკვდილით დასჯაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ასევე მისმა შვილმა სელიმმა.
ოსმალეთის იმპერიის განვითარება — პერიოდი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში წარმოშობის შემდეგ, მეჰმედ -ის მიერ კონსტანტინოპოლის აღებიდან 1683 წლამდე, სტაგნაციის პერიოდამდე.
სწორედ ამ ეპოქაში ძალიან დიდი როლი მიუძღვით მეცენატებს, რომლებიც აფინანსებდნენ მხატვართა სახელოსნოებს, რომლებიც ქმნიდნენ ფაქტობრივად ყველაფერს დაწყებული ჭურჭლიდან — დამთავრებული დიდი არქიტექტურული ძეგლებით.
მოსწავლეს, რომელსაც სურვილი ჰქონდა გამხდარიყო ხელოვანი და გაეხსნა საკუთარი სახელოსნო ვალდებული იყო მინიმუმ 6 წელი ესწავლა და მხოლოდ ამის შემდებგ გაეხსნა საკუთარი სახელოსნო.
ანდრეა დელ ვეროკიო (; დ. 1435, ფლორენცია, იტალია — გ. 7 ოქტომბერი, 1488, ვენეცია, იტალია) — აღორძინების ხანის იტალიელი მოქანდაკე და ფერმწერი.
ადრეულ ასაკში მან გამოამჟღავნა მუსიკალური ნიჭი და მოხვდა ბაკინის კონსერვატორიასთან არსებულ ნიჭიერთა სკოლაში, მაგრამ 1936 წელს მისი ოჯახი რეპრესირებულ იქნა და იგი გაირიცხა სკოლიდან.
1943 წელს ერევანში გასტროლის დროს, ნიჭიერ მუსიკოსს ყურადღება მიაქცია საესტრადო ორკესტრის ხელმძღვანელმა არტემ აივაზიანმა და მიიწვია იგი თავის კოლექტივში, სადაც 1943-1952 კონსტანტინე ორბელიანი თავდაპირველად პიანისტი, შემდეგ კი დირიჟორი იყო.
1954 წელს წარმატებით დაამთავრა სასწავლებელი და მოეწყო [ერევნის კონსერვატორიაში (დაამთავრა 1961 წელს დაამთავრა ე.მ. მირვოიანის კლასი კომპოზიციის განხრით).
ეს ძალები, სომეხთა ”ღალატის” საბაბით (რადგან სომხები დიდ სიმპატიას ამჟღავნებდნენ რუსული არმიის მიმართ) მთელი სისასტიკით გაუსწორდნენ ადგილობრივ მცხოვრებთ - გაძარცვეს ისინი, დაარბიეს მათი სახლები და ოჯახები.
იმპერიის ხელისუფლებამ ვანის ვილაიეთის მმართველად დანიშნა ჯევდეთ ბეი, რომელიც სომეხთა გადმოცემით, მათდამი სასტიკი სიძულვილით იყო გამსჭვალული.
ვანის ბრძოლა, ვანის თავდაცვა — ქალაქ ვანის და ვანის ვილაიეთის სომეხი მოსახლეობის თავდაცვითი ბრძოლა ოსმალთა იმპერიაში პირველი მსოფლიო ომის დროს.
საფეხბურთო სკოლაში შესვლამდე, ზავენმა სხვადასხვა სპორტებზე სცადა ბედი, მაგრამ ყველას ფეხბურთი ამჯობინა და 6 წლის ასაკში საფეხბურთო სკოლა -ში დაიწყო სიარული.
ზავენ ბადოიანი — სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე სომხეთის ეროვნული ნაკრებისა და ერევნის „ალაშკერტის“ შემადგენლობაში.
შუახნის ფსიქიატრის — ლევანის ცხოვრებაში კრიზისული ხანა დგება: მას ტოვებს მეუღლე — ია, რომელიც პატარა ქალიშვილთან ერთად საქართველოდან აშშ-ში გადადის საცხოვრებლად.
იგი დეპრესიაში ვარდება და ერთხანს ალკოჰოლს ეძალება, მაგრამ, მალე მისი ცხოვრება ისევ რადიკალურად იცვლება, მოულოდნელად გამოჩენილი ორი ადამიანის გამო.
ერთი მათგანი შუახნის ქალბატონი ნუნუა, რომელსაც ლევანი, იმ დროს ჯერ კიდევ დამწყები ექიმი, 27 წლის წინ მკურნალობდა, მეორე კი — ერთ-ერთი უცხო ქვეყნის ელჩის ახალგაზრდა მეუღლე — ანა-მარია, რომელსაც ექიმი ჯერ ისე ეცნობა, როგორც საელჩოში გამართული მიღების მასპინძელს, შემდეგ კი — უკვე როგორც პაციენტს.
ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჟურნალი ამ წიგნის გამოცემასთან დაკავშირებით წერდა: „სტალინის შემდგომი ეპოქის იმ მწერალთა შორის, ვინც ქართულ ლიტერატურას ახალი, თანამედროვე მიმართულება მისცა, თამაზ ჭილაძეს გამორჩეული ადგილი უჭირავს“.
რომანის სახელწოდება უკავშირდება შუა საუკუნეების ნიდერლანდელი მხატვრის, პიტერ ბრეიგელის ცნობილი ტილოს, „ნიდერლანდური ანდაზების“ ერთ-ერთ ფრაგმენტს, სადაც მამაკაცი მთვარეს აშარდავს.
ამ თარიღს კორიუნი ადასტურებს კიდევ ერთხელ: ".და იმ დღიდან სომხური დამწერლობის შექმნიდან წმინდანის გარდაცვალებამდე - ოცდათხუთმეტი წელია, რომელიც ასე უნდა იყოს დათვლილი და ბარამის მეორე ვაჟის იეზდიგერდ -ის მეფობის დაწყებიდან პირველივე წელს, გარდაიცვალა წმინდანი ." ხორენაცმა დაასახელა მაშტოცის გარდაცვალების უფრო ზუსტი თარიღი: "ახლა წმინდა სააკის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის შემდეგ, მეჰეკანის მეცამეტე რიცხვში ქალაქ ვალარშაპატში თავის სამყაროს განეშორა კურთხეული მესროპი".
გერმანელი სწავლული-არმენოლოგი იოსებ მარკვარტი შესაძლებლად თვლიდა, რომ თავის დროზე დანიელის დამწერლობა შექმნილიყო, როგორც დამწერლობის ნიმუში და მოგვიანებით გაკეთებულიყო მისი თარგმანი.
ზოგიერთი სწავლული სარწმუნოდ თვლის, რომ „დანიელის დამწერლობა“ დაფუძნებული იყო სემიტურ ანბანზე, რომელშიც ხმოვანი ასოები არ იყო მკვეთრად გამოხატული.
მათი აზრით, დანიელის დამწერლობამ ვერ შეძლო სომხური ენის მდიდარ თანხმოვანთა სტრუქტურის, აგრეთვე, ხმოვანი ბგერების ღრმად გადმოცემა, რის გამოც, მესროპ მაშთოცი იძულებული გახდა პირადად გამგზავრებულიყო ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში სრულყოფილი ანბანის შესაქმნელად.