polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1973 წლის იანვარს ახალმა მთავრობამ ოფიციალურად გააუქმა საფრანგეთ-მალაგასის შეთანხმება და გაატარა დემოკრატიული ღონისძიებები, რომლებიც მემარჯვენე ძალების წინააღმდეგობას წააწყდა.
1975 წლის 21 დეკემბერს ჩატარდა რეფერენდუმი, რომელმაც მოიწონა ქარტია — მთავრობის პოლიტიკური პროგრამა, ახალი კონსტიტუცია და პრეზიდენტად აირჩია დიდიე რაცირაკა.
მადაგასკარის შეიარაღებული ძალები — მადაგასკარის რესპუბლიკის სამხედრო ორგანიზაცია, რომელიც შედგება სახალხო შეიარაღებული ძალებისა და ეროვნული ჟანდარმერიისგან.
სრატეგიული კვლევების საერთაშორისო ინსტიტუტის მიერ 2012 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით მადაგასკარის არმია ითვლის 12,500+ პირად შემადგენლობას, ხოლო საზღვაო და საჰაერო ძალები 500-500 ადამიანს.
მადაგასკარის შეიარაღებული ძალები მონაწილეობდნენ 2009 წლის გადატრიალებაში; მეორე მსოფლიო ომის დროს მადაგასკარის ჯარები იბრძოდნენ საფრანგეთში, მაროკოსა და სირიაში.
იომეის ხანმოკლე მმართველობის გამო, ის არ იყო პასუხისმგებელი პოლიტიკის რადიკალურ ცვლილებებზე, მაგრამ მან მხარი დაუჭირა შინტოიზმს, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ბუდიზმის შესავალს.
მორია, რომელიც შინტოიზმის ყველაზე გავლენიანი მიმდევარი იყო, იომეის ძმასთან, პრინც ანაჰობესთან ერთად შეთქმულება მოაწყო და იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ, მათ ტახტზე ასვლის მცდელობა ნაადრევად გამოავლინეს.
სამეფო კარის გავლენიანი მოხელეები მონონობე ნო მორია და სოგა ნო უმაკო, რომლებიც იმპერატორ ბიდაცუს მმართველობის დროს იმპერატორის მრჩეველები იყვნენ, კვლავ ინარჩუნებდნენ წოდებას იომეის მმართველობის დროს.
მისი ლექსები და გამოკვლევები იბეჭდებოდა ალმანახებსა და ჟურნალებში: „პირველი სხივი“, „სათავე“, „ცისკარი“, „მაცნე“, და სხვა, ასევე სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემასა და პრესის ფურცლებზე.
მიღებული აქვს „აკაკი წერეთლის“ , „ეღიშე ჩარენცის“ , არის ქრისტიანული პოეზიის ფესტივალის პრიზიორი , დაჯილდოებულია „ღირსების ორდენით“, „იაკობ გოგებაშვილის“, „დიმიტრი ყიფიანის“ მედლებით, საქართველოს ისტორიულ საგვარეულოთა შთამომავლობის, თავად-აზნაურთა და მათ თანამდგომთა საკრებულოს მიერ მინიჭებული აქვს „ქართველ რაინდთა წოდება“.
2011 წელს მონაწილეობდა იუნესკოს ხელოვნების, ლიტერატურის და მეცნიერების კლუბის საერთაშორისო ლიტერატურულ კონგრესში საბერძნეთის რესპუბლიკის ქალაქ ატალანტში.
ამის გამო იგი მოწმე გახდა ადამიანის ბუნების ყველაზე უფრო ბნელი მხარეებისა და პოლიტიკიდან ჩამოშორების ერთ-ერთი მიზეზიც სწორედ ეს იყო, რომ მისი აზრით, ადამიანს თავშესაფრის პოვნა მხოლოდ ღმერთთან შეეძლო.
თავდაპირველად იბნ ჰაზმი, ისევე როგორც ანდალუსიისა და მაღრიბის მცხოვრებთა უმრავლესობა, მალიქი მაზჰაბის მიმდევარი იყო, რაც მოგვიანებით შაფი'ი მაზჰაბზე, ხოლო საბოლოოდ ზაჰირიზე შეიცვალა.
მასთან ერთად მოღვაწეობდა აბუ ლ-ხიიარ ად-დავუდი აზ-ზაჰირი, თუმცა ისინი 1029 წელს გააძევეს კორდოვის მთავარი მეჩეთიდან მალიქიტებმა.
აბუ მუჰამმად 'ალი იბნ აჰმად იბნ სა'იდ იბნ ჰაზმ ალ-ანდალუსი აზ-ზაჰირი (; დ. 7 ნოემბერი, 994, კორდოვა, კორდოვის სახალიფო — გ. 15 აგვისტო, 1064, მონტიხარი, უელვას ახლოს, სევილიის ტაიფა), შემოკლებით იბნ ჰაზმი — ანდალუსიელი მეცნიერი და რელიგიური მოღვაწე.
მას სხვადასხვა სფეროში 400-ზე მეტი ნაშრომი აქვს, მათგან 40-მა ჩვენამდეც მოაღწია, რადგან მათი უმრავლესობა იბნ ჰაზმის პოლიტიკურმა და რელიგიურმა ოპონენტებმა გაანადგურეს.
იბნ ჰაზმს მიაჩნდა, რომ ბგერას გააჩნია სიჩქარე, რასაც კორდოვის მეჩეთში ექოს დაგვიანების, ასევე ელვასა და ქუხილს შორის დროის განსხვავების საფუძველზე ამტკიცებდა.
დედამისის, დედოფალ რანავალუნა -ის 33 წლიანი მტკიცე და გარკვეულწილად მძიმე მმართველობის შედეგად, მადაგასკარმა წარმატებით შეინარჩუნა საკუთარი პოლიტიკური და კულტურული დამოუკიდებლობა ფრანგული და ბრიტანული გავლენისაგან.
დედოფლის იზოლაციონიზმისა და ქრისტიანობის დევნის პოლიტიკის გაუქმებითა და რელიგიური თავისუფლების მხარდაჭერით, მადაგასკარი კვლავ გაიხსნა ევროპელთათვის.
1855 წელს, ჯერ კიდევ რანავალუნას მმართველობისას, რადამას მიერ ფრანგ მეწარმე ჟოზეფ-ფრანსუა ლამბერტთან საიდუმლოდ დადებული ლამბერტის ქარტიის პირობების თანახმად, ფრანგებს გადაეცათ დიდი ფართობის შემოსავლიანი მიწების ექსპლუატაციისა და სხვა მომგებიანი პროექტების განხორციელებისა თუ რესურსების გამოყენების ექსკლუზიური უფლება, რაც, მოგვიანებით, მადაგასკარზე ფრანგული პროტექტორატის დამყარების პრეტენზიის, ხოლო 1896 წელს მისი კოლონიად გადაქცევის საბაბი გახდა.
დრამატული განსხვავება რანავალუნას იზოლაციურ და მისი ვაჟის პრო-ევროპულ პოლიტიკას შორის ტრადიციული სოციალურ-პოლიტიკური მდგომარეობისათვის მნიშვნელოვანი საფრთხის შემცველი აღმოჩნდა.
სტიმი ითვლება ყველაზე მსხვილ ციფრული დისტრიბუციის პლატფორმად პერსონალურ კომპიუტერზე; 2013 წლის -ის შეფასებით, ინტერნეტის საშუალებით გაყიდული თამაშების 75 პროცენტი შესყიდული იქნა სტიმის მეშვეობით.
ციფრული დისტრიბუციის პლატფორმა, რომელიც მომხმარებლებს სთავაზობს საავტორო უფლებების დაცვის ტექნიკური საშუალების, ქსელური თამაშებისა და სოციალური ქსელების სერვისებს.
თავდაპირველად, სერვისის მეშვეობით ვრცელდებოდა მხოლოდ ვიდეო თამაშები, ტრეილერები და მოდიფიკაციები, თუმცა -მა განაცხადა, რომ მომავლისთვის იგი გეგმავს გააფართოვოს სერვისის სპეციალიზაცია და მისი მეშვეობით გაავრცელოს მუსიკა და სრულმეტრაჟიანი ფილმები.
თავდაპირველად პროგრამა ხელმისწვდომი იყო მხოლოდ -ზე, ხოლო მოგვიანებით შეიმუშავეს სხვა ოპერაციული სისტემებისთვის, მათ შორის -ისა და -ისთვის და ასევე მობილური ოპერაციული სისტემებისთვის: , , და .
ჟიულ ლიმბეკმა 1937 წელს სსრ კავშირში ბასკი ფეხბურთელების საფეხბურთო ტურნეს დასრულების შემდეგ, მათთან ერთად დატოვა ქვეყანა და საფრანგეთში გაემგზავრა, სადაც იმავე წლის დეკემბერში პარიზში ფეხბურთის მწვრთნელთა მოსამზადებელი კურსები გახსნა, რის შესახებ იტყობინება გაზეთი ' — თავის სტატიაში სათაურით „ ' “.
ჟიულ ლიმბეკი (; დ. 13 ოქტომბერი, 1904, სიბიუ, სიბიუს ჟუდეცი, ტრანსილვანია, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 4 ნოემბერი, 1952, ბუდაპეშტი) — გერმანული წარმოშობის უნგრელი და ფრანგი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი.
ფეხბურთის ისტორიის მკვლევარის სერგეი ვერშინინის მიერ მოძიებული ცნობების მიხედვით, რომელიც ოცი წლის განმავლობაში იკვლევდა ჟიულ ლიმბეკის ბიოგრაფიას — მისი დახვრეტის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია სინამდვილეს არ შეესაბამება.
ასაკობრივი კატეგორიების მიხედვით მოსახლეობა ასე განაწილდა: 15 წლამდე ასაკის ბავშვები მთლიანი მოსახლეობის 43,1%-ს შეადგენდნენ, 15-დან 65 წლამდე ასაკის მცხოვრებთა რაოდენობა 53,8%, ხოლო 65 წლის ან უფრო ასაკოვანთა რაოდენობა 3,1% იყო.
644 წელს კლანის ძალაუფლების გაძლიერებას, მოჰყვა ის, რომ პრინცმა ნაკატომი ნო კანატარის და სოგა ნო კურაიამადა ნო ისიკავა ნო მაროსთან ერთად მოკლა სოგა ნო ირუკა, რომელიც ისის ინციდნეტით არის ცნობილი.
ისინი აცხადებენ რამდენიმე ავტონომიურ რეგიონს ხორვატიისა და ბოსნიის ტერიტორიაზე, რომელთა საბოლოო მიზანი სერბეთთან გაერთიანება და დიდი სერბეთის შექმნა იყო.
1991 წლის მარტში ბოსნიელ სერბთა პოლიტიკურ ორგანიზაციას, სერბთა დემოკრატიულ პარტიას ფედერალურმა არმიამ გადასცა 23 ათასამდე ცეცხლსასროლი იარაღი, ხოლო სერბულ გასამხედროებულ დაჯგუფებებს 51 ათასი.
ხორვატიის მთავრობას ასევე შემოჰქონდა კონტრაბანდული იარაღი ხორვატების შესაიარაღებლად ხორვატიაში, ხოლო როდესაც სერბებმა ბოსნიის ტერიტორიის გამოყენება დაიწყეს კრაინის მხარდასაჭერად, ხორვატიის მთავრობამ ბოსნიის ხორვატების შეიარაღებაც დაიწყო.
1991 წლის 25 მარტს ხორვატიის პრეზიდენტი ფრანიო ტუჯმანი და სლობოდან მილოშევიჩი ხვდებიან ერთმანეთს კარაჯორჯევოს ნაკრძალში, სადაც საიდუმლოდ განიხილება ხორვატიისა და სერბეთის საზღვრების გადახედვა და ბოსნია–ჰერცეგოვინის განაწილება.
ბოსნიაშიც ყალიბდება მათი ადგილობრივი უჯრედი, რომლებიც ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის მთავრობას სრულ მხარდაჭერას უცხადებენ იმ პირობით, რომ ისინი იუგოსლავიიდან დამოუკიდებლობას გამოაცხადებენ.
1991 დეკემბერში ტუჯმანი საიდუმლოდ ატყობინებს ბოსნიელ ხორვატებს, რომ ბოსნიის სუვერენიტეტს პერსპექტივა არ გააჩნდა, თუმცა ჯერჯერობით მისთვის მხარდაჭერა ჯობდა სერბებზე ზეწოლის მოსახდენად, იგივე პერიოდში ხორვატიაში იკრძალება უფლებების პარტია და ხორვატთა თავდაცვის ძალებს შლიან, რადგან ისინი ტუჯმანის მოლაპარაკებას სერბებთან არ ცნობენ და აგრძელებენ მოქმედებას იმ ზონებშიც, რომელიც მილოშევიჩ–ტუჯმანის შეთანხმების თანახმად სერბებს ეკუთვნოდათ.
კრალევიჩი ბოსნიის ერთიანობის მომხრე იყო და ეწინააღმდეგებოდა ხორვატ სეპარატისტთა მისწრაფებებს, ბოსნიის ხორვატულ ნაწილში შეექმნათ რესპუბლიკა, რომელსაც ბოსნიელებისგან გაწმენდდნენ და საბოლოოდ ხორვატიას შეუერთებდნენ.
მათი სამხედრო ძალა, ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე, ბოსნიელი წევრებისგან გაწმინდეს, ხოლო იგი ჰერცეგ–ბოსნიის ტერიტორიაზე ერთადერთ ლეგალურ სამხედრო ძალად გამოცხადდა, რომელსაც იქ ყოფნის კანონიერი უფლება ჰქონდა.
დაიწყო დაპირისპირება ხორვატთა თავდაცვის ვეჩესა და ხორვატთა თავდაცვის ძალებს შორის, თუმცა თავდაცვის ძალებმა თავდაპირველად საკმაო წარმატებებს მიაღწიეს.
რევოლუციური საძმო ესწრაფვოდა დამოუკიდებელი ხორვატიის აღდგენას, თუმცა განსხვავებით ხორვატიის განმათავისუფლებელი მოძრაობისგან, უფრო ნაკლებ იმედებს ამყარებდა საერთაშორისო საზოგადოებაზე და უფრო რადიკალური ზომების მომხრე იყო.
ავსტრალიაში კრალევიჩი რჩება იუგოსლავიის დაშლამდე, დაშლის პროცესების დაწყებისას კი ბრუნდება ხორვატიაში ხორვატიის დამოუკიდებლობისთვის საბრძოლველად.
9 მაისს სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი რადოვან კარაჯიჩი და ბოსნიის ხორვატთა ლიდერი მათე ბობანი ხვდებიან ერთმანეთს გრაცში, სადაც თანხმდებიან გაიყონ ბოსნია და ჰერცეგოვინა.
1992 აგვისტოს დასაწყისში, ტრებინეს ოპერაციის შემდეგ ალია იზეთბეგოვიჩმა კრალევიჩი მიიწვია ბოსნიის რესპუბლიკის არმიის გენერალური შტაბის წევრად.
გზად სოფელ კრუშევოსთან ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს მებრძოლებმა მლადენ ნალეტინიჩის მეთაურობით მანქანებში ჩაცხრილეს მოლაპარაკებაზე მიმავალი კრალევიჩი და მისი რვა თანმხლები.
6 აპრილს ბოსნიის ომის დაწყებისთანავე სერბებმა გამოიყენეს ფედერალური არმიისგან აღებული საჭურველი და დაიწყეს მათი რესპუბლიკის ტერიტორიული პრეტენზიების განხორციელება.
8 აპრილს ჩამოყალიბდა ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე, გამოხატულად პრო–ხორვატული ორგანიზაცია, ხოლო 15 აპრილს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმია, რომლის ორ მესამედს ბოსნიელები შეადგენდნენ, ერთ მესამედს კი სერბები და ხორვატები.
ბლაჟ კრალევიჩი ცნობილი მეტსახელით ერო (; დ. 16 სექტემბერი, 1947, სოფ. ლისიცე, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა — გ. 9 აგვისტო, 1992, კრუშევო, ბოსნია და ჰერცეგოვინა) — ბოსნიელი ხორვატი საველე მეთაური და პოლიტიკური მოღვაწე, რომელიც ხელმძღვანელობდა პრო-ბოსნიურ ხორვატთა თავდაცვის ძალებს ბოსნიის ომში.
თურქეთის სულთანმა სელიმ რულეტის არსებობის შესახებ დატყვევებული ფრანგებისგან გაიგო და თავისი ოსტატები „ფორტუნის ბორბლის“ დამზადების შესასწავლად ევროპაში გაგზავნა.
საუკუნეებში ქალაქი ახალი ორლეანი ახალი ქვეყნის აზარტული მცხოვრებლებისთვის ნამდვილი მექა იყო, თუმცა ენდრიუ ჯექსონის პრეზიდენტობის წლებში ლეგალური კაზინოები თითქმის ყველა შტატში დაიხურა.
აზარტული თამაშები ამ შტატში ოფიციალურად 1931 წელს დაუშვეს, ხოლო პირველი კაზინო – „ფლამინგო“, რომელმაც ლას–ვეგასისთვის აზარტული თამაშების დედაქალაქის სახელის მოპოვებას ჩაუყარა საფუძველი 1947 წელს გაიხსნა.
1861 წელს მონაკოში, რომელიც იმჟამად სერიოზულ ფინანსურ სირთულეებს განიცდიდა, ვინმე ფრანც ბლანკმა მთავრობას ხაზინის შესავსებად კაზინოს გახსნა შესთავაზა.
1899 წელს მსოფლიოს უმსხვილეს კაზინოებში ახალი ცნება გაჩნდა – „პრივატული ოთახი“, სადაც მდიდარ და აზარტულ ხალხს განუსაზღვრელი სიდიდის ფსონების გაკეთება შეეძლო.
მინიმალური პირობა, რათა გასართობ დაწესებულებას კაზინო ვუწოდოთ, იქ რულეტის, პოკერისა და ბლექჯეკის სათამაშო მაგიდებისა და სათამაშო ავტომატების – სლოტ–მანქანების, ე.
საუკუნემ კაზინოების იმიჯში ახალი შტრიხები შეიტანა: გაჩნდა უმაღლესი ხარისხის სერვისი, ინტერიერმა ფუფუნებისა და სიმდიდრის ელფერი შეიძინა, კაზინოების შესასვლელებში კი შვეიცარები შემსვლელებს აკონტროლებდნენ და სათამაშო სახლში მხოლოდ რესპექტაბელურ ადამიანებს უშვებდნენ.
სამორინე, კაზინო — სპეციალური სათამაშო დაწესებულება, სადაც სათამაშო ბორბლის , ბანქოს, სათამაშო მაგიდების, კამათლების, სათამაშო აპარატებისა და სხვა ინვენტარის საშუალებით ხორციელდება ფულადი მოგების გათამაშება.
ამას მოჰყვა „ხიდი“ , რომელიც დიდი წარმატებით სარგებლობდა ომის დაწყებისთანავე რესპუბლიკურ და საკავშირო ეკრანებზე, „ოქროს ბილიკი“ და გახმაურებული „აკაკის აკვანი“ .
საგულისხმოა ის, რომ უკვე ცნობილი რეჟისორი ეგრეთ წოდებული „მცირე ფილმიანობის“ პერიოდში მუშაობდა სადუბლიაჟო საამქროში, დუბლიაჟის რეჟისორად.
დაიბადა სამხედრო პირის ოჯახში, რომელიც მალე ქუთაისში გადავიდა და არჩილმაც აქ კლასიკურ გიმნაზიაში დაიწყო სწავლა, ხოლო 1892 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია.
იმავე წელს შევიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდეგ გადავიდა ვარშავაში, მაგრამ პეტერბურგში მალევე დაბრუნდა და საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე განაგრძო სწავლა.
ჯორჯაძემ ტოლსტოველთა თემაზე ჟურნალ „სევერნი ვესტნიკში“ გამოაქვეყნა წერილი: „ზნეობრივი ცხოვრების საზოგადოებრივი ორგანიზაციის გამოცდილება“, რომელმაც ლევ ტოლსტოის ყურადღება მიიპყრო.
1903 წელს დაბრუნდა პარიზში, სადაც ანდრო დეკანოზიშვილთან ერთად პარიზში გამოსცა პირველი ქართულ-რევოლუციური გაზეთი „საქართველო“, რომელმაც წამოაყენა საქართველოს ეროვნულ-ტერიტორიული ავტონომიის მოთხოვნა.
1904 წელს არჩილ ჯორჯაძე იყო მიწვეული ჟენევაში, როგორც ქართული პოლიტიკური ფრაქციების კონფერენციის ორგანიზატორთაგანი, რომელზეც შეიქმნა „საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა სარევოლუციო პარტია“ — პირველი ეროვნული პოლიტიკური პარტია საქართველოში.
არჩილ კონსტანტინეს ძე ჯორჯაძე — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მთავარი იდეოლოგი.
მაგრამ მალე გარიცხეს პოლიტიკურ შეხედულებათა გამო და იძულებული გახდა გამგზავრებულიყო პეტერბურგს, სადაც ჩაირიცხა უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე.
ამადგარი მოღვაწე წლების მანძილზე თანამშრომლობდა ახლად გახსნილ ქართულ უნივერსიტეტში, აგრეთვე „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებაში“.
განსაკუთრებით საგულისხმოა კრიტიკული წერილები ისეთ მოღვაწეებზე როგორებიც არიან ვაჟა-ფშაველა, დავით კლდიაშვილი, გრიგოლ აბაშიძე, ლევ ტოლსტოი, გი-დე მოპასანი და სხვები.
მაგრამ რევოლუციის დამარცხებამ და ქვეყანაში დაწყებულმა რეპრესიებმა სახელოვანი მამულიშვილი აიძულეს მიეტოვებინა მშობლიური კუთხე გურია და დაბრუნებულიყო თბილისში, სადაც გააჩაღა პუბლიცისტური საქმიანობა.
სასწავლებელში გამეფებულმა რეჟიმმა, ქართული ენის აშკარა დევნამ და ყაზარმულმა წესმებმა, სამხედრო კარიერის სურვილი დაუკარგა ახალგაზრდა კურსდამთავრებულს და 1870 წელს შევიდა თბილისის საოსტატო სემინარიაში, რომელიც შემდეგ ალექსანდრეს სახელობის სამასწავლებლო ინსტიტუატდ გადაკეთდა.
საინგილოსა და თელავში გახსნა საკვირაო კურსები მოზრდილთათვის, რომელთაც უფასოდ ასწავლიდა წერა-კითხვას; ახალქალაქში, ფოტოაპარატით ხელში აფიქსირებდა გაქრობის პირას მისულ ძეგლებს.
როსტომაშვილმა გამოსცა „არითმეტიკული ამოცანები სახალხო სკოლებისათვის და მშობლებისათვის“, „შინაური საქონელი და მისი გონიერი მოვლა-მოშენება“, „ახალი მიმართულება სამკურნალო მეცნიერებაში“, მშვენიერი ალბომი „ქართველთა ტომი“, „ქართული კალენდარი“, „რისგან სნეულდებიან და იხოცებიან ჩვენი ბავშვები“ და სხვა.
მანვე შეადგინა და გამოსცა ქართული ენციკლოპედიის რამდენიმე ნაკვეთი, თარგმანები და მისივე წინასიტყვაობით გამოჩენილ მეცნიერთა და პედაგოგთა თხზულებანი.
ივანე როსტომაშვილს ეკუთვნის ასევე პირველი სახელმძღვანელოები პედაგოგიკასა და ფსიქოლოგიაში, რომლის შესავალი წერილის ავტორია აკადემიკოსი შალვა ნუცუბიძე.
ივანე პავლეს ძე როსტომაშვილი (დ. 24 დეკემბერი, 1852, კურდღელაური, თელავის მაზრა — გ. 24 აგვისტო, 1924, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ჟურნალისტი, მწიგნობარი, ენციკლოპედისტი.
არქაული მწიგნობრული ენით გამართულ მეცნიერულ ნაწილს მსუბუქი და ხატოვანი, ზომიერად მოხმობილი დიალექტიზმებით გაცხოველებული, დიალოგებით უხვად გაჯერებული თხრობითი ნაწილი ენაცვლება.
მათი ფათერაკებით აღსავსე მოგზაურობის ფონზე გაშლილია მეცნიერული მსჯელობანი; წარმოჩენილია საქართველოს იმდროინდელი ვითარება, დაუზოგავად არის მხილებული საზოგადოების მაღალი ფენების ზნეობრივი დაკნინება, სახელმწიფო მოხელეების ანგარება და უმეცრება, სამღვდელოების ფარისევლობა.
ღრმა პატრიოტული და ჰუმანისტური ტენდეციით გამსჭვალულ თხზულებაში ქვეყნის დამღუპველ გარემოებად მიჩნეულია საყოველთაო უმეცრება, რაც ნიადაგს უქმნის ყოველგვარი ჯურის ბოროტებას.
დიდებულის გერბს, იოანე ბატონიშვილის აზრით, აქვს შემდეგი „ნიშნები“ ანუ „მაგალითები“: გვირგვინი, პორფირი, სახე ; მონასტრის წინამძღვრისას კი — მიტრა, მანტია და ეკლესიის სახე .
კოძიკის და ნიჰონ სოკის თქმით, როცა იმპერატორი ბურეცუ მემკვიდრის გარეშე გარდაიცვალა, იმპერატორ ოძინის მეხუთე თაობის შვილიშვილი მივიდა სასახლის კარზე და მისი ადგილი დაიკავა.
ამჟამად ხელმისაწვდომია ავსტრალიაში, ბრაზილიაში, კანადაში, საფრანგეთში, გერმანიაში, ირლანდიაში, ტანზანიაში, იტალიაში, მექსიკაში, ნიდერლანდებში, ახალ ზელანდიაში, პოლონეთში, სომხეთში, ესპანეთში, გაერთიანებულ სამეფოსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.
საიტის ხელმისაწვდომობა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 2010 წლისთვის იგეგმებოდა, მაგრამ 2013 წლის 25 ივნისისათვის, იგი ჯერ კიდევ მიუწვდომელი იყო ზემოთ ჩამოთვლილ ქვეყნებს გარეთ.
ს ვიდეოთა უმეტესი ნაწილის ხილვა სხვა დანარჩენ ქვეყნებში -ის საშუალებითაა შესაძლებელი, თუმცა, ზოგიერთ ვიდეოზე მომხმარებელს ხვდება შეტყობინება: „ამტვირთავმა ეს ვიდეო თქვენი ქვეყნისათვის ხელმისაწვდომი არ გახადა“.
2009 წლის 8 დეკემბერს საიტი გაეშვა და იმავე თვეს, გადაუსწრო -ს და იგი ნომერი პირველი ყველაზე მონახულებადი მუსიკალური საიტი გახდა შეერთებულ შტატებში.
2012 წლის ივნისში, -მ გაუშვა თავისი სერტიფიცირებული ჯილდოები, რომელიც გადაეცემა შემსრულებელს, რომლის ნამუშევარსაც -სა და მის პარტნიორ საიტებზე 100 მილიონზე მეტი ნახვა აქვს.
პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი; 1972–1980 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი; 1981–1987 წლებში საქართველოს უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების მინისტრი.
დავით ჩხიკვიშვილი 100-ზე მეტი მეცნიერული შრომის ავტორია, მათ შორის, მონოგრაფიებისა: „სოციალისტური კულტურის ეროვნული ფორმების შესახებ“, „სოციალიზმი და ეროვნული კულტურის ზოგიერთი საკითხი“, „სოციალიზმი, ერი და კულტურა“, „სუმბათაშვილი-იუჟინი საბჭოთა თეატრის სათავეებთან“, „ხალხი და კულტურა“ და სხვა.
აქ მოედინება მდინარე სეპიკი, რომელიც, ეკოლოგიური თვალსაზრისით, სავარაუდოდ, აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის ყველაზე დიდი ჭარბტენიანი ტერიტორიაა, რომელზეც არ მომხდარა დამღუპველი ანთროპოგენური ზემოქმედება.
პროვინციის საერთო ფართობია — 43 426 კმ², ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა 2011 წლის აღწერის მიხედვით — 450 530 ადამიანი, რომელთა დიდი ნაწილი ცხოვრობს ვევაკში, ასევე მცირე დასახლებულ პუნქტებში მდინარე სეპიკის ხეობაში.
ისინი უფრო მეტად დაკავებული იყვნენ ან ვაჭრობით, ან ადგილობრივი პლანტაციების ორგანიზებით ქოქოსის პალმების მოყვანის მიზნით, რომელთა ნაყოფსაც იყენებდნენ კოპრის წარმოებისთვის, რომელიც მიდიოდა ექსპორტზე.
1914 წელს გერმანიის ტერიტორიები ახალ გვინეაზე გადავიდა ავსტრალიის კონტროლ ქვეშ, რომელიც 1921 წლიდან მართავდა მას ერთა ლიგის მანდატით, როგორც სამეურვეო ტერიტორიის ნაწილი.
მეორე მსოფლიო ომის წლებში პროვინციის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა დიდი ბრძოლები ავსტრალიის და აშშ-ის ჯარებსა და იაპონიის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რომელიც, მიუხედავად ამისა, მთლიანად განადგურდა 1945 წელს.
პიანისტი ბრიუს ჰორნსბი 1990-1992 წლებში ჯგუფის კონცერტების დროს კლავიშისტის სახით გამოდიოდა, თუმცა მანამდე და მოგვიანებით -თან დროდადრო უკრავდა.
ჯგუფი ცნობილი გახდა გამორჩეული სტილით, რომელშიც შერწყმული იყო როკის, იმპროვიზაციული ჯაზის, ფსიქოდელიური როკისა და სპეის-როკის ელემენტები, და სცენაზე გამოსვლისას ხანგრძლივი მუსიკალური იმპროვიზაციებით.
1994 წელს ჯგუფი შეყვანილი იქნა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში, ხოლო ჯგუფის მიერ 1977 წლის 8 მაისს კორნელის უნივერსიტეტში ჩატარებული კონცერტი შეტანილია კონგრესის ბიბლიოთეკის ეროვნული ჩანაწერების რეესტრში.
1975 წელს პორტუგალიის იეჰოვას მოწმეებმა მრავალწლიანი აკრძალვების შემდეგ აქ შეიძინეს 20-ოთაიანი შენობა, რომელიც წარმოადგენს იეჰოველთა მსოფლიო ორგანიზაციის ფილიალს.
მისმა თეორიებმა ბევრი ჰოლანდიური დაჯგუფება შთააგონა მე-20 საუკუნის 20-იან წლებში, როგორებიცაა ტრადიციონალისტები, ამსტერდამის სკოლა, დე სტილი და ახალი ობიექტივისტები.
1990 წელს ჰოლანდიელმა არქიტექტორმა ჰერცბერგერმა დააარსა ბერლაგეს ინსტიტუტი რომელიც 2012 წელს გადავიდა დელფტის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში, სადაც აგრძელებს მუშაობას როგორც წამყვანი ცენტრი არქიტექტურის და ქალაქგეგმარების კვლევების დარგში.
შეისწავლის კანონზომიერებებს, რომლებსაც შეიცავს ენის წერილობითი გამოხატვის ფორმები და აგრეთვე იმას, თუ რა მიმართებაშია ეს კანონზომიერებები წერილობითი ნორმის განვითარებასა და ფიქსირებაში .
გრაფემიკა, ან გრაფემატიკა — ჰადუმოდ ბუსმანის ენათმეცნიერების ლექსიკონის თანახმად, ბუნებრივ და კონსტრუირებულ ენათა სადამწერლო სისტემების სამეცნიერო-კვლევითი მიმართულება.
ის დაინიშნა ჯერ მომრიგებელ მოსამართლის თანაშემწედ ტფილისის მაზრაში, შემდეგ ქუთაისის მაზრის მომრიგებელ მოსამართლედ, ბოლოს კი ქუთაისის ოლქის სასამართლო კოლეგიის წევრად.
ქუთაისში ყოფნისას ღოღობერიძემ აქტიური მონაწილეობა მიიღო ქუთაიუსის საქალაქო თვითმმართველობის შემოღების საქმეში, მონაწილეობა მიიღო ქუთაისის სათავადაზნაურო სკოლის დაარსებაში ქუთაისიდან ღოღობერიძე გადავიდა საკუთარ მამულში, რგანში ჩაება მანგანუმის მოპოება-დამუშავების საქმეში.
სტუდენტობის წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ილია ჭავჭავაძის მიერ დაარსებულ პატრიოტულ წრეში, აგრეთვე მეგობრობდა შემდეგში ცნობილ რუს მოღვაწეებთან: ნ.
1861 წელს წარმატებით დაამთავრა საუნივერსიტეტო კურსი და საპროფესოროდაც ამზადებდნენ, მაგრამ მშობლიური ხალხის სამსახური არჩია და საქართველოში დაბრუნდა — გეოგრაფიასა და ლათინურს ასწავლიდა თბილისის გიმნაზიაში.
ამავე ხანებში ბაქრაძესთან, სტეფანე მელიქიშვილსა და ვახტანგ თულაშვილთან ერთად თბილისში დააარსა ქართული სტამბა, სადაც ბეჭდავენ ქართულ წიგნებსა და ჟურნალ გაზეთებს.
ჯერ კიდევ 1922 წელს დაარსდა ახალგაზრდა ქართველ მუსიკოსთა საზოგადოება, რომელიც მიზნად ისახავდა ფართო მასებში ეროვნული პროფესიული მუსიკის პროპაგანდას.
ამ საზოგადოებამ ჩამოაყალიბა სიმებიანი ორკესტრი, რომლის ინიციატორები იყვნენ ახალგაზრდა კომპოზიტორები, ჯერ კიდევ კონსერვატორიის სტუდენტები: გრიგოლ კილაძე, შალვა თაქთაქიშვილი და მასთან ერთად იონა ტუსკაია.
იონა ირაკლის ძე ტუსკია (დ. 24 დეკემბერი, 1901, ოზურგეთი — გ. 8 ოქტომბერი, 1963, პარიზი) — ქართველი კომპოზიტორი, პროფესორი, საქართველოს სახალხო არტისტი .
უმაღლეს განათლებას დაეუფლა მოსკოვის პეტროვსკო-რაზუმოვსკის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიაში, თუმცა დიპლომი არ მიუღია, რადგან სტუდენტურ მღელვარებაში მონაწილეობისათვის სასწავლებელიცა და მოსკოვიც დაატოვებინეს.
სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, 1883 წლიდან მუშაობდა თბილისის თვითმმართველობის საფინანსო განყოფილებასა და სავაჭრო ზედამხედველთა უწყებაში, ასევე, სახელმწიფო ქონებათა სამინისტროში.
აქტიურ მოღვაწეობას ეწოდა კავკასიის გეოგრაფიულ და სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოებებში; იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების, ქართული დრამატული საზოგადოების, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრი, თბილისის სათავადაზნაურო ბანკის საზოგადო კრების წევრი, კახეთის რკინიგზის მშენებლობის კომისიის წევრი და სხვ.
მაჩაბელი იყო ამიერკავკასიის სეიმის სპეციალური კომისიის წევრი, რომელიც საქართველოს, აზერბაიჯანისა და სომხეთის ტერიტორიული გამიჯვნის მიზნით შეიქმნა.
ამ ფრაქციის ბაზაზე წარმოიშვა საქართველოს ეროვნული პარტია, რომლის პირველ კონფერენციაზე, 1920 წლის ოქტომბერში მაჩაბელი მთავარი კომიტეტის წევრად აირჩიეს.
საქართველოს ბოლშევიკური ოკუპაციის შემდგომ მაჩაბელი სამშობლოში დარჩა, ჩამოშორდა პოლიტიკურ მოღვაწეობას და მუშაობა დაიწყო საქართველოს მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატში შინა მრეწველობის განყოფილების გამგედ.
ნაცვლად ამისა წარდგენილ იქნა ფრანგულ ჩრდილოეთ აფრიკაზე შეტევის გეგმა, მისი დახმარებით შესაძლებელი იყო სრულად გაენთავისუფლებინათ ჩრდილოეთი აფრიკა ღერძის სახელმწიფოებისაგან, ასევე უკეთ გაეკონტროლებინათ ხმელთაშუა ზღვა და მომზადებულიყვნენ 1943 წლისთვის სამხრეთ ევროპაში შეჭრისათვის.
აშშ-ის პრეზიდენტი ფრანკლინ რუზველტი ფიქრობდა, რომ ეს ოპერაცია არ იზლეოდა 1943 წლისთვის ევროპაში შეჭრის საშუალებას, თუმცა საბოლოოდ გადაწყვიტა ბრიტანეთის პრემიერისთვის უინსტონ ჩერჩილისთვის დაეჭირა მხარი.
საბჭოთა კავშირმა დაარწმუნა შეერთებული შტატები და გაერთიანებული სამეფო დაეწყოთ ოპერაცია ევროპაში და ასევე გაეხსნათ მეორე ფრონტი აფრიკაში, რაც წითელ არმიაზე მესამე რაიხის ზეწოლას შეამცირებდა.
ამერიკელმა მეთაურებმა დაიწყეს ოპერაცია სლეჯჰამერისთვის მზადება, რომელიც მიზნად ისახავდა ოკუპირებულ ევროპაში რაც შეიძლება სწრაფად დესანტირებას, თუმცა ბრიტანელ მეთაურებს მიაჩნდათ, რომ ამგვარი კურსი საბოლოოდ კატასტროფას გამოიწვევდა.
ოპერაცია ტორჩი — ბრიტანულ-ამერიკული ოპერაცია, რომელიც დაიწყო 1942 წლის 8 ნოემბერს მეორე მსოფლიო ომის ჩრდილოეთ აფრიკის კამპანიის დროს და მიზნად ისახავდა ფრანგულ ჩრდილოეთ აფრიკაში შეჭრას.
დაახლოებით 12 წლის ასაკში საკაგავეა დაატყვევა ჰიდატსა ტომმა მდინარე მისურის ზემო წელის სიახლოვეს დაახლოებით 1800 წელს და დაასახლეს თავიანთ სოფელში.
შემდეგ საკაგავეა იყიდა ფრანგ-კანადელმა მოგზაურმა და ვაჭარმა ტუსენ შარბონომ, რის შემდეგაც საკაგავეა მისი მეუღლე გახდა დაახლოებით 1804 წელს.
ექსპედიციას ესაჭიროებოდა კომუნიკაცია შოშონებთან, რომ მათგან ცხენები შეეძინათ რათა მთები გადაელახათ, ხოლო შარბონო ვერ ლაპარაკობდა საკაგავეას ენაზე და შედეგად, ექსპედიციამ გადაწყვიტა ფეხმძიმე საგაკავეა თან წაეყვანა.
საკაგავეა, საკაჯავეა, საკაკავეა დ. დაახლოებით 1788, თანამედროვე აიდაჰო-მონტანის საზღვრის სიახლოვე, აშშ — გ. 20 დეკემბერი, 1812, ფორტ-მანუელი, მდინარე მისური, დაკოტის ტერიტორია) — შოშონი ქალი, რომელიც იყო ლუისისა და კლარკის ექსპედიციის თანმხლები პირი, თარჯიმანი და მეგზური.
ამერიკის ეროვნული ქალთა ხმის უფლების ასოციაციამ საუკუნის დასაწყისში მიიღო იგი როგორც ქალთა ღირებულებებისა და დამოუკიდებლობის სიმბოლო და მისი რამდენიმე ქანდაკება და მემორიალური დაფა აღმართა და აგრეთვე გაავრცელა ისტორია მისი მიღწევების შესახებ.
რამეთუ არ არსებობს საკაგავეას თანამედროვე გამოსახულება, მონეტაზე მოდელირებულია თანამედროვე შოშონი-ბანოკი ქალი სახელად რენდი’ლ ჰე-დოუ ტეტონი.
14 მაისს ერთ-ერთ მდინარეზე ჩასვლისას ექსპედიციის ნავი გადაბრუნდა, თუმცა საკაგავეამ მოახერხა და შეინარჩუნა ჟურნალები, ხელსაწყოები, წამლები და ექსპედიციისთვის საჭირო სხვა ფასეულობები.