polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
კრისტიან გოტლობ ჰაინე (; დ. 25 სექტემბერი, 1729, კემნიცი, საქსონიის საკურფიურსტო — გ. 14 ივლისი, 1812, გეტინგენი, ვესტფალია) — გერმანელი კლასიკოსი ფილოლოგი, გეტინგენის სახელმწიფო და საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკის დირექტორი, არქეოლოგი და გეტინგენის ისტორიის სკოლის წევრი.
რაიონის გზა, სტამბოლიდან ევროპაში, იძენს უფრო მეტ მნიშვნელობას მას შემდეგ, რაც განხორციელდა მოსახლეობის გაცვლა საბერძნეთსა და თურქეთის რესპუბლიკას შორის, როდესაც 50 ბერძნული ოჯახი გადაასახლეს, ხოლო მათი კუთვნილი ქონება გამოიყენებოდა, როგორც სამხედრო საცავი.
ცოტა რამ დარჩა ამ ისტორიიდან, ეკლესია გადაკეთდა მეჩეთად და ჩამოანგრიეს 1977 წელს ახალი მეჩეთის ასაშენებლად, ხოლო შადრევნები და ნანგრევები გაქრა.
დარჩა რამდენიმე შენობა ოსმალეთის დროის არქიტექტურიდან, მათ შორის სულთანის სანადირო სახლი (სახელი — ავჯილარი, თურქულიდან ითარგმნება, როგორც „მონადირეები“), და ზოგიერთი ტრადიციული სამეურნეო სახლები.
მიწისძვრამდე, მოსახლეობის უმრავლესობა შეადგენდა თურქ ემიგრანტებს ბალკანებიდან, საჯარო მოხელეებს და უნივერსიტეტების სტუდენტებს, რომლებიც წარმოადგენდნენ შედარებით დაბალ კრიმინოგენულ ფენას.
ქონების დაბალმა ფასებმა, ამ რაიონში მოიზიდა ბევრი ადამიანი შუა და აღმოსავლეთ ანატოლიიდან, ხოლო ამ ახალმა დემოგრაფიულმა რეალობამ გაზარდა ავჯილარის კრიმინოგენული ვითარება.
ავჯილარის ცენტრში განლაგებულია გარეთ დასაჯდომი ადგილები, ბევრი რესტორანები, ორი კინოთეატრი, ღამის კლუბები, აქტიური ღამის ცხოვრებისთვის და სავაჭრო ცენტრები თავისი სავაჭრო ქუჩებით, ასევე ამერიკული სტილის სწრაფი კვების ობიექტები, ვიწრო ქუჩები პატარა მაღაზიებით და კაფეებით.
ამიტომ, როდესაც ოსმალები ემზადებოდნენ სტამბოლის დასაპყრობად, დიდი მონდომებით შეავსეს ქიუჩუქჩექმეჯის ტერიტორია თურქებით და იმ დროიდან თურქები იმყოფებიან ამ ტერიტორიაზე.
ეს შავი ხვრელები ახლად წარმოქმნილი გალაქტიკის ცენტრის სიახლოვეს მოიყრიან თავს და შთანთქავენ იმ ვარსკვლავთა ორბიტულ ენერგიას, რომლებიც მათთან გრავიტაციული ურთიერთქმედებით მაღალ ორბიტებზე იმოძრავებენ; ემ პროცესს შესაძლოა მილიონობით წელი დასჭირდეს.
როდესაც ისინი ერთმანეთს მხოლოდ ერთი სინათლის წლის მანძილზე მიუახლოვდებიან, გამოყოფენ გრავიტაციულ ტალღებს, რომლებიც შემდგომ ორბიტულ ენერგიას გამოასხივებენ მანამ, სანამ ხვრელები საბოლოოდ შეერწყმებიან ერთმანეთს.
2006 წლის მდგომარეობით, როგორც კომპიუტერული სიმულაციები მიუთითებს, ჩვენი ვარსკვლავი — მზე შესაძლოა კომბინირებული გალაქტიკის ცენტრის სიახლოვეს აღმოჩნდეს, ერთ-ერთ შავ ხვრელს მიუახლოვდეს და შემდეგ მთლიანად განიდევნოს გალაქტიკის მიღმა.
თუმცა, გვერდითი სიჩქარე საკმაოდ გართულებულია იმისათვის, რომ ზუსტი დასკვნები გაკეთდეს: გვერდითი სიჩარე მხოლოდ 7,7 კმ/წმ-ია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ანდრომედას გალაქტიკა ირმის ნახტომის მხარეს 177800 სინათლის წლის წერტილისკენ მიემართება, ასეთი სიჩქარე 8-წლიან პერიოდში ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის პიქსელის მხოლოდ 1/3000-ს ითვლის.
2012 წელს, ჰაბლის გამოყენებითა და 2002-2010 წლებში ანდრომედას ვარსკვლავების მოძრაობის ქვე-პიქსელური სიზუსტით დაკვირვების საფუძველზე, მკვლევრებმა გამოთვალეს, რომ შეჯახება გარდაუვალია.
ანდრომედას ტანგენციალური ანუ გვერდით სიჩქარე ირმის ნახტომის მიმართულებით შედარებით მცირე აღმოჩნდა ვიდრე მოახლოების სიჩქარე, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ დაახლოებით 4 მილიარდი წლის შემდეგ, მისი პირდაპირი შეჯახება ირმის ნახტომთან, გარდაუვალია.
მიუხედავად იმისა, რომ ანდრომედას გალაქტიკა დაახლოებით 1 ტრილიონს, ირმის ნახტომი კი 300 მილიარდამდე ვარსკვლავს შეიცავს, ვარსკვლავებს შორის არსებული უზარმაზარი მანძილის გამო, პროცესის დროს ორი ვარსკვლავის შეჯახების შანსიც კი უმნიშვნელოა.
თუკი მზე პინგ-პონგის ბურთი იქნებოდა, პროქსიმა კენტავრი მისგან 1100 კილომეტრის მანძილზე მდებარე ბარდის მარცვალი იქნება, ირმის ნახტომის სიგანე კი 30 მილიონი კილომეტრი.
მიუხედავად იმისა, რომ გალაქტიკის ცენტრში ვარსკვლავთა შედარებით დიდი რაოდენობაა თავმოყრილი, მათ შორის მანძილი მაინც უზარმაზარია — 160 მილიარდი კმ.
როგორც ჰარვარდის სმიტსონის ასტროფიზიკის ცენტრის ორი მეცნიერი აცხადებს, ორი გალაქტიკის შეჯახების დრო და ადგილი დამოკიდებულია ანდრომედას გვერდით სიჩქარეზე.
ამჟამინდელ გამოთვლებზე დაყრდნობით, შერწყმულ გალაქტიკებში ისინი 50%-იან ალბათობას უშვებენ იმისას, რომ მზის სისტემა გალაქტიკის ცენტრთან ამჟამად მდებარე მანძილზე სამჯერ უფრო შორს გადაიტყორცნება.
კვლევების შედეგად არსებობს ვარაუდი, რომ ამ პროცესში მონაწილეობას ასევე მიიღებს ადგილობრივი ჯგუფის მესამე უდიდესი და უკაშკაშესი გალაქტიკა — სამკუთხედის გალაქტიკა .
ყველაზე დიდი ალბათობით, ის ანდრომედასა და ირმის ნახტომის შეჯახების შედეგად წარმოქმნილი გალაქტიკის თანამგზავრად იქცევა და საბოლოოდ, ძალიან შორეულ მომავალში, მას შეერწყმევა.
სიმულაციების მიხედვით, ეს ობიექტი გიგანტური ელიფსური გალაქტიკის ფორმის იქნება, თუმცა ცენტრში თავს მოიყრის შედარებით ნაკლები ვარსკვლავი, ვიდრე ამჟამინდელ ელიფსურ გალაქტიკებში შეიმჩნევა.
ასევე შესაძლებელია, რომ ამ ყველაფრის შედეგად წარმოქმნილი ობიექტი დისკისებრი გალაქტიკა იყოს, რაც დამოკიდებულია ირმის ნახტომსა და ანდრომედაში იმ დროისათვის დარჩენილი გაზის მოცულობაზე.
ანდრომედა-ირმის ნახტომის შეჯახება — გალაქტიკური შეჯახება, რომელიც სავარაუდოდ 4 მილიარდი წლის შემდეგ მოხდება ადგილობრივი ჯგუფის ორ უდიდეს გალაქტიკას — ირმის ნახტომსა და ანდრომედას შორის.
მიუხედავად იმისა, რომ თითქმის გამორიცხულია რომელიმე კონკრეტული ვარსკვლავების შეჯახება, ზოგიერთი ვარსკვლავი ამოვარდება და პროცესის შედეგად ჩამოყალიბებული გალაქტიკის — მილკომედას მიღმა დარჩება.
თუ გამოვრიცხავთ პლანეტურ ინჟინერიას, ამ დროისათვის, როდესაც ორი გალაქტიკა შეეჯახება, დედამიწის ზედაპირი უკვე ზედმეტად ცხელი იქნება, აღარ იარსებებს თხევადი წყალი, დასრულებული იქნება ყველანაირი სიცოცხლე; ეს ყველაფერი დაახლოებით 3,75 მილიარდი წლის შემდეგ მოხდება, მზის სიკაშკაშის თანდათანობითი გაზრდის შედეგად .
მიჩნეულია, რომ წარსულში ანდრომედა უკვე შეეჯახა მინიმუმ ერთ სხვა გალაქტიკასა და რამდენიმე ჯუჯა გალაქტიკას ისე, როგორც მაგალითად ამჟამად ირმის ნახტომს ეჯახება და ერწყმის მშვილდოსნის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა.
თავდაპირველად სურდა მღვდელი გამხდარიყო, მოგვიანებით შეცვალა გადაწყვეტილება და შევიდა მექსიკის ეროვნული ავტონომიური უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.
1941 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და დანიშნეს საერთაშორისო დეპარტამენტის ხელმძღვანელად, ხოლო მოგვიანებით დიპლომატიური და პოლიტიკური სამსახურის გენერალურ მდივნად.
ალფონსო გარსია რობლესი (; დ. 20 მარტი, 1911, სამორა-დე-იდალგო, მიჩოაკანი, მექსიკა — გ. 2 სექტემბერი, 1991, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი, ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი , 1982 წლის ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი .
1967 წელს ხელმძღვანელობდა მექსიკის დელეგაციას გაეროს ჟენევის კონფერენციაზე, სადაც ალვა მიურდალთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების შემუშავებაში, რომელიც მიიღეს 1968 წელს 115 ქვეყნის ხელმოწერით.
იგი ხელმძღვანელობდა ტიმორის დელეგაციას 2000 წლის 1 მარტს გაეროს გარდამავალ ადმინისტრაციასთან მნიშვნელოვან ერთობლივი სემინარში, სადაც შეიმუშავეს ახალი სტრატეგიები.
გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალურმა წარმომადგენელმა აღმოსავლეთ ტიმორში სერჟიო ვიეირა დე მელომ წარმოადგინა ახალი პროექტი ლისაბონის დონორთა კონფერენციაზე 2000 წლის 22 ივნისს და უშიშროების საბჭოზე ამავე წლის 27 ივნისს.
12 ივლისს მიირეს გადაწყვეტილება გარდამავალი მთავრობის შექმნის შესახებ, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა ოთხი ტიმორელი და ოთხი გაეროს დროებითი ადმინისტრაციის წარმომადგენელი.
რამუშ-ორტა ჩავიდა ნიუ-იორკში, რათა აპელაცია შეეტანა გაეროს უშიშროების საბჭოში და მოუწოდა მას ემსჯელათ ინდონეზიური ოკუპაციის პირობებზე, რომლის დროსაც, სხვადასხვა შეფასებით, აღმოსავლეთ ტიმორის დაახლოებით 102 000 ადამიანი დაიღუპა.
ნობელის კომიტეტმა ეს ორი ადამიანი შეარჩია დაუღალავი ძალისხმევისათვის მცირე ერების ჩაგვრის წინააღმდეგ და იმედოვნებდნენ, რომ ეს ჯილდო სტიმულს მისცემდა აღმოსავლეთ ტიმორში კონფლიქტის დიპლომატიური გზით მოგვარებას, ხალხთა თვითგამორკვევის უფლების საფუძველზე.
1994 წლის მაისში ფილიპინების პრეზიდენტმა ფიდელ რამოსმა, ჯაკარტის გავლენით, სცადა აეკრძალა აღმოსავლეთ ტიმორის საკითხებზე საერთაშორისო კონფერენციის გამართვა მანილაში, რამუშ-ორტა შეიყვანა შავ სიაში, ხოლო ტაილანდის მთავრობამ ამავე წელს იგი პერსონა ნონ-გრატად გამოაცხადა.
ჟოზე რამუშ-ორტა აქტიურად მონაწილეობდა პორტუგალიის ტიმორში პოლიტიკური ცნობიერების ამაღლებაში, რის გამოც იგი გადაასახლეს ორი წლით პორტუგალიის აღმოსავლეთ აფრიკაში, მოზამბიკში.
მისი პაპაც, მანამდე, ასევე გადაასახლეს პორტუგალიიდან აზორის კუნძულებზე, შემდეგ კაბო-ვერდეში, გვინეა-ბისაუში და საბოლოოდ პორტუგალიის ტიმორში.
ამ პერიოდისათვის იგი სულ 25 წლის იყო, მან აღმოსავლეთი ტიმორი დატოვა ორი დღით ადრე ვიდრე ქვეყანაში შეიჭრებოდა ინდონეზიის სამხედრო ძალები და დაიწყო ტიმორის ინტერესების დაცვა გაეროში.
როზა-მარია რამუშ-ორტა, ჟოზე რამუშ-ორტას უმცროსი და დაქორწინებულია ჟუან კარაშსალანზე, რომელიც არის ტიმორის დემოკრატიული კავშირის დამარსებელი და ჟოზე რამუშ-ორტას პოლიტიკური ოპონენტი.
განათლება მიიღო პატარა დასახლება სოიბადის კათოლიკურ მისიაში, შენობაში, რომელიც ინდონეზიის მიერ ოკუპაციის პერიოდში განმათავისუფლებელი ფრონტის შტაბ-ბინა იყო.
სერიალი პირველად 11-ის ეთერში გავიდა 2014 წლის 13 ოქტომბერს, ტელეკომპანია მაესტროს დაკვეთით სერიალის სერიები გადიოდა განმეორებით მაესტროს ეთერშიც, თუმცა ტელეკომპანია იმედმა ფანების თხოვნით და სერიალის დიდი რეიტინგიდან გამომდინარე გადაწყვიტა სერიალი თავის არხზე დაებრუნებინა.
2007 წლის ზაფხულში ღამის შოუ სტუდია გაემგზავრა ამერიკაში, შეხვდა პოპულარული სიტკომების პროდიუსერებს და სცენარისტებს: მიჩ სემელს, ბილ პერსკის,ჯონ მარკუსს, ნორმ გუნზერჰაუზერს, ბრუს ფერბერსა და ქრეგ კნაიზეკს დაესწრო ჩაწერების პროცესს.
ღამის შოუს სტუდია სპეციალურად სერიალისთვის ამზადებდა დეკორაციას და გადაღებები მიმდინარეობდა სამ სხვადასხვა პავილიონში: ირაკლისა და მარიკას სახლში, ქეთევანისა და ლაშას სახლში და ბარში, სხვადასხვა სახის დეკორაცია მზადდებოდა ეპიზოდური სერიებისთვის.
საუკუნის დასაწყისში დღევანდელი უზბეკეთის ტერიტორიაზე დაიწყო ჯადიდისტური მოძრაობა, რომლის მიზანიც ცენტრალური აზიის რუსული მმართველობისგან განთავისუფლება იყო.
ჩვენს წელთაღრიცხვამდე პირველ ათასწლეულში, ირანელმა მომთაბარეებმა ცენტრალური აზიის მდინარეების გასწვრივ შექმნეს საირიგაციო სისტემები და ააშენეს ბუხარა და სამარყანდი.
უზბეკეთის აღმოსავლეთში 1998-1999 წლებში მომხდარი არეულობების შემდეგ ქვეყანაში ისლამური ექსტრემისტურლი დაჯგუფებების წინააღმდეგ ბრძოლა გააქტიურა.
მაკროვირუსი, ყველაზე გავრცელებული ნაირსახეობა, რომლითაც დაზიანებულია კომპიუტერების 80%, ამ ვირუსეით სნეულდება საოფისე პროგრამებით შექმნილი დოკუმენტები;
ზოგი ვირუსი მთლიანად ანადგურებს კომპიუტერის სასიცოცხლო პროგრამებს, რაც ფაქტიურად კლავს დაზიანებულ მანქანას, ზოგი კი პერიოდულად ახდენს რღვევას, ცვლის მონაცემებს.
ამერიკის სტატისტიკური ორგანიზაციის „ “ მონაცემების მიხედვით 1999 წელს „კომპიუტერული ეპიდემიების“ მიერ მიყენებულმა ზარალმა 12,1 მილიარდი დოლარი შეადგინა.
ტაჯიკების ზუს რაოდენობაზე არსებობს განსხვავებული მოსაზრებებიც, რადგან ეთნიკური ტაჯიკების ნაწილი აღწერის დროს სხვა და სხვა მიზეზების გამო ყაზახად რეგისტრირდებოდა.
სტატია მოიცავს ისეთ მონაცემებს როგორიცაა: მოსახლეობის ზრდა, სიმჭიდროვე, ეთნიკური შემადგენლობა, განათლების დონე, ეკონომიკური სტატუსი, რელიგიური კუთვნილება და სხვა ასპექტები.
1955 წელს ნოროდომ სიანუკი ტახტიდან გადადგა მამამისის სასარგებლოდ და რამდენიმე თვის შემდეგ მიიღო პრემიერ-მინისტრისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა.
1960 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ შესთავაზეს მიეღო ტახტი და უფრო ფართო მანდატი, მაგრამ მან უარი განაცხადა და შეიტანა ცვლილებები კონსტიტუციაში, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფოს მეთაურს ირჩევდნენ პირდაპირი არჩევნების გზით.
1970 წლის 18 მარტს აშშ-ის მხარდაჭერით ქვეყანაში განხორციელდა სახელმწიფო გადატრიალება, რომლის შედეგად ნოროდომ სიანუკი დაამხეს და ქვეყანას სათავეში ჩაუდგა ლონ ნოლი.
1953 წლის მაისში ქვეყანა დატოვა, გადავიდა ტაილანდში და განაცხადა, რომ არ დაბრუნდებოდა ქვეყანაში მანამ, სანამ მისი ქვეყანა დამოუკიდებლობას არ მიაღწევდა.
1991 წელს ნოროდომ სიანუკმა დაიკავა უზენაესი საბჭოს თავჯდომარის თანამდებობა, ხოლო მისი პარტიის განმარჯვების შემდეგ 1993 წელს „ერის ერთიანობის“ საბაბით აღადგინეს მონარქიული მმართველობა.
კამბოჯის სამოქალაქო ომის დასრულებისა და პნომპენში წითელი ქმერების შესვლის შემდეგ ნოროდომ სიანუკს მიეცა ქვეყანაში დაბრუნებისა და ქვეყნის მეთაურის თანამდებობის დაკავების შანსი.
აღსანიშნავია, რომ პაოლას გათხოვებამდე ღირსეული ან პატივცემული კურტიზანის ტიტული ჰქონდა , ანუ იყო ვენეციის რესპუბლიკის წარჩინებული პირების მეგობარი და პარტნიორი.
1570-იანებში ის იყო ვენეციაში ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული სალონების წევრი, მონაწილეობდა დისკუსიებში, წერდა ლექსებს, კარგად ერკვეოდა ძველ ბერძნულ და რომაულ ლიტერატურაში, უკრავდა სპინეტზე.
მის საყვარლებს შორის იყვნენ ვენეციის ყველაზე წარჩინებული პირები, მათ შორის ჩელიო მანიო, ბერნარდო ტასო, სპერონე სპერონი, ასევე საფრანგეთისა და პოლონეთის მეფე ანრი ვალუა.
1970 წლის მარტში კამბოჯაში მოხდა უსისხლო გადატრიალება, რომლის შედეგადაც პრინცი ნოროდომ სიანუკი დაამხეს, ხოლო ხელისუფლებაში მოვიდა მისი პრემიერ-მინისტრი ლონ ნოლი.
მან სასწრაფოდ ცაკეტა სიანუკვილის პორტი, რომელიც კომუნისტებს აწვდიდა სამხედრო მასალებს და ჩრდილო ვიეტნამელ კომუნისტებს მოუწოდა 72 საათში დაეტოვებინათ კამბოჯის ტერიტორია.
1970 წლის აპრილის ბოლოს ამერიკის პრეზიდენტმა რიჩარდ ნიქსონმა ხანგრძლივი კონსულტაციების შემდეგ მიიღი გადაწყვეტილება კამბოჯის ტერიტორიაზე სამხედრო ოპერაციის დაწყების შესახებ, რომლის მიზანიც იყო კამბოჯის სამთავრობო ძალებზე ზეწოლის შემცირება და ქვეყნის აღმოსავლეთით ბაზების განადგურება.
სამოქალაქო ომის შედეგად დაემხო ცენტრალური ხელისუფლება და ქვეყნის სათავეში მოვიდნენ წითელი ქმერები,რომლებმაც გამოაცხადეს კამბოჯის საზოგადოების ტოტალური რეორგანიზაცია მაოიზმის კონცეფციაზე დაყრდნობით.
კამბოჯის სამოქალაქო ომი ლაოსისა და სამხრეთი ვიეტნამის სამხედრო მოქმედებებთან ერთად განიხილება, როგორც ინდოჩინეთის მეორე ომის შემადგენელი ნაწილი.
1965 წელს, რამდენიმე სასაზღვრო ინციდენტის შემდეგ, რომელშიც მის წინააღმდეგ მონაწილეობდა აშშ-ისა და სამხრეთი ვიეტნამის ძალები, დიპლომატიური ურთიერთობა გაწყვიტა აშშ-სთან.
1968 წლის იანვარში კამბოჯაში კომუნისტებმა გამართეს პირველი საომარი გამოსვლები, ხოლო ამავე წლის ბოლოს ქვეყანაში სამოქალაქო ომი მიმდინარეობდა სრული სვლით.
ამავე წლის ამრტიდან აშშ-ის საჰაერო ძალებმა საიდუმლოდ დაბომბეს ვიეტ-კონგის ბაზები და ჩრდილოეთ ვიეტნამის არმია კამბოჯის აღმოსავლეთით.
სამხრეთ ვიეტნამში მიმდინარე სამოქალაქო ომის დროს კამბოჯის ტერიტორიას აქტიურად იყენებდა ვიეტ-კონგი და ჩრდილოეთ ვიეტნამის დანაყოფები.
ამერიკის პრეზიდენტმა ლინდონ ჯონსონმა ამერიკულ დანაყოფებს აუკრძალა კამბოჯის ტერიტორიაზე მოქმედება, რადგან ეს არღვევდა ფორმალურ ნეიტრალიტეტს.
1966 წელს კამბოჯამ ჩინეთთან დადო ხელშეკრულება ჩრდილოეთ ვიეტნამის ძალების კამბოჯის ტერიტორიაზე ყოფნის შესახებ, რითაც დაარღვია ნეიტრალიტეტის პრინციპები.
2008 წელს შარიფი დაბრუნდა და მისმა პარტიამ მონაწილეობა მიიღო 2008 წლის არჩევნებში, ხოლო მისმა ძმამ, შაჰბაზ შარიფმა, დააკომპლექტა პენჯაბის პროვინციის მთავრობა, რომლის ხელმძღვანელად 2013 წლამდე დარჩა.
შარიფის მესამე ვადამ მოიტანა მაკროეკონომიკური სტაბილურობა, ძირითადად საერთაშორისო სავალუტო ფონდისგან აღებული არსებითი სესხების და „ჩინეთ-პაკისტანის ეკონომიკური კორიდორის“ მრავალმილიარდიანი საინვესტიციო გარიგებების მეშვეობით, რომელიც გამოასწორებს ქრონიკული ებერგიის დეფიციტს.
2015 წელს, მისმა მთავრობამ წამოიწყო სამხედრო ოპერაცია, ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიებიდან ექსტრემისტული დაჯგუფებების გასაძევად და გააუქმა მორატორიუმი სიკვდილით დასჯაზე.
დაიბადა მდიდარი შარიფების ოჯახში კაჰორში, იგი არის „ “-ის დამფუძნებლის მუჰამედ შარიფის შვილი და პენჯაბის სამჯერ არჩეული გუბერნატორის შაჰბაზ შარიფის ძმა სამი.
შარიფი სწავლობდა ბიზნესს სამთავრობო კოლეჯის უნივერსიტეტში და მოგვიანებით სამართალს პენჯაბის უნივერსიტეტში სანამ არ შევიდოდა პოლიტიკაში 1970 წლების მიწურულს.
1988 წელს, სამხედრო მდგომარეობის დასრულების შემდეგ, ფხვიერი კონსერვატიული კოალიციის მხარდაჭერით, ის აირჩიეს პენჯაბის მთავარ მინისტრად, ამის შემდეგ ის კიდევ ერთხელ აირჩიეს ამ თანამდებობაზე, როგორც კანდიდატი ცენტრისტულ-მემარჯვენე პაკისტანის მუსლიმთა ლიგიდან.
გამოძიება არჩევნების შემდეგ დაადგინა, რომ არჩევნები გაყალბდა შარიფის სასარგებლოდ, პაკისტანის დაზვერვის მეშვეობით, რომელიც მილიონობით რუპით დააფინანსა მისი საარჩევნო კამპანია.
შარიფი გადაწყვეტილება გაასაჩივრა უზენაეს სასამართლოში და მოიგო, მაგრამ საბოლოოდ გადადგა 1993 წელს, როდესაც სიტუაციაში არმიის მხედართმთავარი აბდულ კაკარი ჩაერია.
ამის საპასუხოდ, როდესაც დასავლეთის ქვეყნებმა შეაჩერეს უცხოური დახმარება, შარიფმა გაყინა ქვეყნის სავალუტო რეზერვები, რათა თავიდან აიცილოს კაპიტალის გადინება, მაგრამ ეს მხოლოდ გაუარესა ეკონომიკური პირობები.
მისი მამა, მუჰამედ შარიფი, ზედა საშუალო კლასის ბიზნესმენი და მრეწველი იყო, რომლის ოჯახმა წავიდა ემიგრაციაში ქაშმირის ანანტნაგის რაიონიდან და საბოლოოდ დასახლდნენ სოფელ ჯათი უმრაში, ამრიცარის რაიონში, პენჯაბში მეოცე საუკუნის დასაწყისში.
მას შემდეგ, რაც მუჰამედ ალი ჯინას ხელმძღვანელობით, პაკისტანის ეროვნულმა მოძრაობამ მიაღწია 1947 წელს პაკისტანის დამოუკიდებლობას, ნავაზის მშობლებმა საცხოვრებლად ამრიცარიდან ლაჰორში გადმოვიდნენ.
მისი ოჯახი ფლობს -ს, რომელიც მრავალმილიონი დოლარის ფოლადის კონგლომერატია და -ს, კონგლომერატი კომპანია და ჰოლდინგი სოფლის მეურნეობაში, სატრანსპორტო და შაქრის ქარხნების სფეროში.
მისი ძმა შაჰბაზ შარიფი პენჯაბის პროვინციის მოქმედი მთავარი მინისტრია, ხოლო მისი დისშვილი ჰამზა შაჰბაზ შარიფი ეროვნული ასამბლეის წევრი და ასევე პენჯაბის უფროსი მთავარი მინისტრია.
მისი ქალიშვილი მარიამ ნავაზი, როგორც ჩანს დიასახლისია, მაგრამ ზოგჯერ აქტიურია მამის პარტიაშიც, ხოლო ამჟამად პრემიერ-მინისტრის ახალგაზრდული ინიციატივის თავმჯდომარეა.
შარიფი დაიბარეს უზენაესს სასამართლოში 1997 წელს მას შემდეგ, რაც ის პარლამენტში გამოსვლისას გააკრიტიკა ბოლოდროინდელი გადაწყვეტილებებისთვის სასამართლო სისტემის ხელმძღვანელი საჟად ალი შაჰი.
შარიფმა ასევე თავისი პოლიტიკური გუნდიდან იძულებით გაათავისუფლა გაერთიანებული შტაბის თავმჯდომარე გენერალი ჯეჰანგირ კარამატი ბრძანება და მის ნაცვლად დანიშნა პერვეზ მუშარაფი 1998 წელს.
1999 წელს 12 ოქტომბერს, როდესაც შარიფმა სცადა დაეთხოვა მუშარაფი თანამდებობიდან, სამხედროებმა მოაწყვეს გადატრიალება, გააძევეს შარიფის მთავრობა, ხოლო თვითონ შარიფი ჯერ დააკავეს, შემდეგ გადაასახლეს საუდის არაბეთში.
ოპოზიციის და იურიდიული სფეროს ბევრმა ლიდერმა, მათ შორის ყოფილი მთავარი მოსამართლე იფტიხარ მუჰამედ ჩაუდრი, წამოაყენა მნიშვნელოვანი კითხვები ქვეყანაში მოსალოდნელ კონსტიტუციურ კრიზისთან დაკავშირებით.
დაამთავრა სამთავრობო კოლეჯის უნივერსიტეტი ხელოვნებისა და ბიზნესის ხარისხით და შემდეგ მიიღო სამართლის ხარისხი, პენჯაბის უნივერსიტეტის სამართლის კოლეჯში, ლაჰორში.
არსებითი სტრუქტურული რეფორმა საჭიროა, განსაკუთრებით შემდეგ სფეროებში: საინვესტიციო კლიმატის გაუმჯობესება უცხოელი ინვესტორებისთვის, საბანკო სისტემის გაძლიერება და სოფლის მეურნეობის სექტორის განთავისუფლება სახელმწიფო კონტროლისგან.
დარჩენილი შეზღუდვები, ვალუტის კონვერტაციის მოცულობის კონტროლი და მთავრობის სხვა ზომები, რომ გააკონტროლოს ეკონომიკური საქმიანობა, მათ შორის მძიმე შეზღუდვები იმპორტზე და სპონტანურად საზღვრების დახურვა უზბეკეთის მეზობელ ყაზახეთთან, ყირგიზეთთან და ტაჯიკეთთან, გამოიწვია საერთაშორისო კრედიტორი ორგანიზაციების მიერ კრედიტების გაცემის შეჩერება.
გარდა ამისა, უზბეკეთი აფინანსებს ტაშკენტის უესტმინსტერის საერთაშორისო უნივერსიტეტის სტუდენტურ კვლევებს, ეს უნივერსიტეტი ერთ-ერთია იმ რამდენიმე დასავლური ინსტიტუტებისგან უზბეკეთში.
ბევრი უცხოური კომპანიების დახურვასთან ერთად, შედარებით ადვილი გახდა კვალიფიციური თანამშრომლების მოძებნა, თუმცა, ქვეყანაში ხელფასები ძალიან დაბალია დასავლური სტანდარტებთან მიმართებით.
ადგილობრივი ტექნიკური და მენეჯერული სასწავლო ცენტრების უმრავლესობა არ აკმაყოფილებს საერთაშორისო ბიზნესის სტანდარტებს, მაგრამ უცხოური კომპანიები, რომლებსაც ადგილობრივი მუშები ჰყავთ დაქირავებული, მათ სწრაფად და ეფექტურად ასწავლიან მუშაობას.
ყოველწლიურად, დაახლოებით 50-მდე სტუდენტი სასწავლოდ შეერთებული შტატების, ევროპისა და იაპონიის უნივერსიტეტში იგზავნებიან, ხოლო დაბრუნების შემდეგ, ისინი ვალდებულები არიან 5 წელი მთავრობაზე იმუშაონ.
გავრცელებული ინფორმაციით, დაახლოებით 60% სტუდენტების, რომლებიც სწავლობდნენ საზღვარგარეთ, აპირებენ დასაქმებას უცხოურ კომპანიებში მათი სწავლის დასრულების შემდეგ, მიუხედავად მათი 5 წლიანი ვალდებულებისა მთავრობის წინაშე.
2003 წელს, ეროვნული ვალუტა კონვერტირებადი გახდა, როგორც ნაწილი საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ტექნოლოგიით სტაბილიზაციის პროგრამის, თუმცა ზოგიერთი ადმინისტრაციული შეზღუდვები დღემდე რჩება.
უზბეკეთი ბამბის მსხვილი მწარმოებელი და ექსპორტიორი ქვეყანაა, მიუხედავად იმისა, რომ ამ საქონლის მნიშვნელობა მკვეთრად შემცირდა მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა.
ეს ჯანსაღი ზრდა, თითქმის 25% მუშახელი, ჩამორჩებოდა მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდისგან იმავე პერიოდში , რაც გულისხმობს შრომის პროდუქტიულობის მნიშვნელოვან ზრდას.
არასრულად დასაქმებულთა რიცხვი საკმაოდ მაღალია, განსაკუთრებით სოფლის მეურნეობაში, სადაც 28% დასაქმებულთა ითვლება, ხოლო მათი უმეტესობა მუშაობენ ნახევარ განაკვეთზე.
საარსებო მინიმუმი, საჯარო სექტორში ხელფასები და ასაკობრივი პენსია, ჩვეულებრივ იზრდებოდა წელიწადში ორჯერ, იმის დასადასტურებლად, რომ საბაზისო შემოსავალს არ ემუქრება ინფლაცია.
მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს სტატისტიკა საშუალო ხელფასის შესახებ უზბეკეთში, პენსიები, როგორც საშუალო ხელფასი, მნიშვნელოვნად გაიზარდა 1995-2006 წლებს შორის.
სქემა ასევე გვიჩვენებს სამომხმარებლო ფასების ინდექსს , როგორც ინფლაციის მაჩვენებლს იმავე წყაროდან და წლის ბოლოს აშშ-ის დოლარის გაცვლით კურსს, უზბეკეთის ცენტრალური ბანკის მონაცემებით.
უზბეკეთის მშპ, როგორც დსთ-ს ყველა ქვეყანის, უარყოფითი იყო გარდამავალი პერიოდის პირველ წლებში, დადებითი მნიშვნელობა 1995 წლის შემდეგ მიიღო, როდესაც იგრძნო პოლიტიკური რეფორმების ეფექტი.
1998-2003 წლებში მდგრადი მაჩვენებელი მშპ-ს ზრდის იყო 4% წელიწადში, ხოლო შემდეგ, ეს მაჩვენებელი მომდევნო წლების განმავლობაში გაიზარდა 7%-8% წელიწადში.
პრინცი სუფანუვონგი დაიბადა 1909 წლის 13 ივლისს ქალაქ ლუანგპხაბანგში, ლუანგპხაბანგის სამეფოს დედაქალაქში, რომელიც იმჟამად შედიოდა საფრანგეთის ლაოსის შემადგენლობაში.
1945 წლამდე მუშაობდა ინჟინერად ვიეტნამისა და ლაოსის ტექნიკურ სამსახურში, აშენებდა გზებსა და ხიდებს ვიეტნამის სხვადასხვა რაიონებში, სადაც იგი საბოლოოდ გახდა ხო ში მინის მიმდევარი და შეუერთდა ინდოჩინეთის კომუნისტურ მოძრაობას, მონაწილეობდა აგვისტოს რევოლუციაში და პირადად შეხვდა ხო ში მინს.
1956 წლის 6 იანვარს, ახლად ჩამოყალიბებული სახალხო რევოლუციური პარტიის ინიციატივით მოხდა ლაოსის განმათავისუფლებელი ფრონტის რეორგანიზაცია და ჩამოყალიბდა ლაოსის პატრიოტული ფრონტი .
28 დეკემბერს სუფანუვონგმა და სუვანა ფუმამ ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ეროვნული ერთობის მთავრობის ჩამოყალიბების შესახებ, რომელშიც შევიდოდა ასევე ლაოსის პატრიოტული ფრონტი.
ამ ხელშეკრულებამ ლაოსის სამეფოს პოლიტიკური ელიტის უკმაყოფილება გამოიწვია და 1957 წელს სუფანუვონგი იძლებული გახდა ვიენტიანი დაეტოვებინა, უკან დაბრუნდა სექტემბერში მოლაპარაკებებისათვის.
1950 წელს დაბრუნდა ლაოსში სადაც უკვე მიმდინარეობდა პარტიზანული ომი და სათავეში ჩაუდგა ლაოსის განმათავისუფლებელი ფრონტის ცენტრალურ კომიტეტს.
სუფანუვონგი (; დ. 13 ივლისი, 1909, ლუანგპხაბანგი — გ. 9 იანვარი, 1995, ვიენტიანი) — ლუანგპხაბანგის სამეფოსა და ლაოსის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე.
1958 წელს ქვეყნის სათავეში მოვიდა ფუი სანანიკონის მთავრობა, რომელმაც მინისტრთა კაბინეტიდან დაითხოვა ლპფ-ის ყველა წევრი მინისტრი და დაიწყო ეროვნული შერიგების პროცესის შეფერხება.
სეთი ასევე მის პირველ სრულმეტრაჟიანი ფილმში, „ტედი“ ახმოვანებს დათვს ტედის, რომელიც იქცა ყველაზე მაღალ შემოსავლიან -რეიტინგის მქონე კომედიად.
მაკფარლეინი იყო „კოსმოსი: სივრცე-დროის ოდისეას“ აღმასრულებელი პროდიუსერი — 1980 წელს კარლ სეიგანის მიერ შექმნილი სერიალის, „კოსმოსი: პერსონალურო მოგზაურობა“ გაგრძელებაა.
მანამდე — საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2016 წლის 9 სექტემბრიდან 2017 წლის 15 დეკემბერამდე; 2017-2022 წლებში, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროების გაერთიანების შემდეგ, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი.
თითქმის ორმოცი წელი, „ცენტრალური აზიის მუსლიმთა საბჭო“, რომელიც ოფიციალურად საბჭოთა კავშირმა დაამტკიცა, როგორც მუსლიმთა რწმენის მმართველი სააგენტო რწმენის რეგიონში, დაფუძნებული იყო ტაშკენტში.
მთავარი მუფთი, რომელიც ხელმძღვანელობდა შეხვედრებს ყოველ წელს ასობით უცხოურ დელეგაციებთან, როგორც ოფიციალური პირი, ასევე ორგანიზაცია აქვეყნებდა ჟურნალს ისლამურ საკითხებში — „მუსლიმები საბჭოთა აღმოსავლეთში“.
თუმცა, მუსლიმები, რომლებიც მუშაობდნენ ან მონაწილეობდნენ რომელიმე ამ ორგანიზაციაში, ყურადღებით შემოწმებული იყვნენ პოლიტიკურ საიმედოობაზე.
მთავრობა აფინანსებდა სხვადასხვა ოფიციალურ ანტირელიგიურ კამპანიებს და ახშობდა ნებისმიერ მინიშნებას ისლამურ მოძრაობასა ან ქსელზე, რომელიც მუშაობდა სახელმწიფოს კონტროლის გარეშე.
ისლამი, სწრაფად გავრცელდა ასევე გულმოდგინე მისიონერული საქმეთი, განსაკუთრებით ტაჯიკი სამანიდების მმართველების დროს თურქულენოვანი ხალხების მნიშვნელოვანმა რაოდენობამ მიიღო ისლამი.
მან ასევე ააშენა თავისი ერთ-ერთი საუკეთესო შენობა, აჰმედ იასავის საფლავზე, რომელიც იყო გავლენიანი თურქი სუფი წმინდანი, რომელმაც გაავრცელა სუფიური ისლამი მომთაბარე ტომებს შორის.
ისლამი მიიღო იბნ აბდულ ჰამიდმაც, რომელიც ბუხარანის საიდი და შეიხი იყო, უზბეკებმა ასევე ხელი შეუწყეს ისლამის გავრცელებას ოქროს ურდოშიც და მისიონერული წესით გაფართოეს ისლამი მთელ ცენტრალურ აზიაში.
2009 წლის აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მონაცემების თანახმად, ისლამი უზბეკეთის დომინანტური რელიგიაა, სადაც მუსლიმები მოსახლეობის 90% შეადგენს, ხოლო მოსახლეობის 5% რუსული მართლმადიდებელი ქრისტიანობის მიმდევარია.
ისლამური ტრადიციების კონფლიქტი სხვადასხვა დროს, დააყენა დღის წესრიგში რეფორმების გატარება და სეკულარიზაცია და მთელი მე-20 საუკუნის განმავლობაში მიმდინარეობდა საზოგადოების სეკულარიზაცია, რაც გამოიწვია დაბნეული ცნებების გაჩენა ისლამურ პრაქტიკაში ცენტრალურ აზიაში.