polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
თავისი სიმდიდრით განსაკუთრებით გამოირჩეოდა ეჩმიაძინის საკათალიკოზო ტაძარი, რომელიც ფლობდა აურაცხელ სახნავ-სათეს მიწებსა თუ ბაღ-ვენახებს, სომხური ეკლესიების კუთვნილი იყო ასევე ქარვასლები, საცხოვრებელი სახლები, დუქან-სახელოსნოები, არხები, წისქვილები და სხვა სამეურნეო ობიექტები არა მხოლოდ სომხეთის ტერიტორიაზე, არამედ საქართველოსა და ამიერკავკასიის სხვა ადგილებში.
სიმეონ ერევანცის ცნობით, სომხური ეკლესია, რომელიც მჭიდროდ იყო დაკავშირებული საერთაშორისო ვაჭრობასთან, გათავისუფლებული იყო ბაჟისა და სხვა ყოველგვარი გადასახადებისაგან.
ეჩმიაძინი დიდძალი კაპიტალის მქონე საფეოდალო იყო, ირანისა და თურქეთის ომისა და სხვა საჭიროების შემთხვევაში, სხვა დიდვაჭრებთან ერთად ფულადი სახსრების მიმწოდებელ ერთ-ერთ ცენტრად ითვლებოდა, ფულის გარკვეულ ნაწილს ეჩმიაძინი ხარჯავდა დატყვევებულ სომეხთა გამოსასყიდად, მაგალითად ცნობილია, როცა ნადირ შაჰმა ქართლი სრულიად მოაოხრა და ხალხი ირანში გასარეკად დააგროვა, მის წინაშე გამოცხადდნენ სომხური ეკლესიის წარმომადგენლები და 300 სომხური ოჯახი გამოისყიდეს.
სომხური ეკლესია, როგორც გარკვეული ფეოდალური სახელმწიფოებრივი ერთეული, თავისი სტრუქტურითა და დანიშნულებით სახელმწიფოებრივ დონეზე იყო ორგანიზებული და ხშირად სომხური სახელმწიფოს არარსებობის პირობებში მის ფუნქციასაც ასრულებდა, მისი ავტორიტეტი მუდმივად იზრდებოდა.
1639 წლის ირან-ოსმალეთის ზავმა, ბოლო მოუღო დაუსრულებელ ომებს ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე და თითქმის 90 წლის განმავლობაში უზრუნველჰყო მშვიდობიანი ცხოვრება მახლობელ აღმოსავლეთში.
ერთი მხრივ ირან-ოსმალეთის დაზავებამ, მეორე მხრივ ვოლგა-ასტრახანის სანაოსნო გზის ათვისებამ, რეგიონში ხელსაყრელი ვითარება შექმნა ეკონომიკური განვითარებისათვის.
აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის მსხვილი სავაჭრო ცენტრები ინტენსიურ საგარეო ვაჭრობას აწარმოებენ, მათ შორის თბილისი, რომლის ეკონომიკური მნიშვნელობა განპირობებული იყო ხელოსნური წარმოებისა და ვაჭრობის ზრდით.
თბილისელი დიდვაჭრები მჭიდრო ურთიერთობას აწარმოებდნენ საერთაშორისო ვაჭრობის ისეთ მსხვილ ცენტრებთან როგორებიც იყო სმირნა, ალეპო, დამასკო და ა.
თბილისისკენ განუწყვეტლივ მოედინებოდნენ სავაჭრო ქარავნები, საერთაშორისო ვაჭრობაში ჩართულ ქართლ-კახეთის ვაჭარ-ხელოსნებში ყოველდღიურად ღვივდებოდა სომხური გრიგორიანობის აუცილებლობის განცდა, როგორც ბაზარზე გასვლის თითქმის ერთადერთი გზა.
ალეპოსა და ტრიპოლში გაჩნდა სომხური დასახლებები, სომეხი ვაჭრები დიდ კონკურენციას უწევდნენ ვენეციის, ინგლისის და სხვა ევროპული ქვეყნების ვაჭრებს.
მალე გამოჩნდნენ ჯულფელი დიდვაჭრები, რომლებიც „ხოჯას“ სახელით იყვნენ ცნობილი და საუკუნიდან იწყება მათი „ოქროს ერა“, რომელიც აღინიშნება მათი აქტიური მონაწილეობით ლევანტის ვაჭრობაში.
სომეხ ვაჭართა საგრძნობი ნაწილი იყო ასევე დამასკოში, სადაც ცხოვრობდნენ, ისინი დაკავშირებული იყვნენ ვენეციასა და სხვა ევროპულ ქვეყნებთან.
დიდ როლს თამაშობდა სხვადასხვა საქონლით ვაჭრობაში სომხური ქალაქები-ჯუღა და აკულისი , რომლებიც მდებარეობდნენ დიდ საქარავნო გზაზე და წარმოადგენდნენ სომხური სავაჭრო კაპიტალის თავმოყრის უმნიშვნელოვანეს პუნქტებს.
აღნიშნულ სავაჭრო გზებთან მდებარე აღმოსავლეთ საქართველოს ქალაქები ჩაბმული იყვნენ ამ პროცესში და შესაბამისად მყარი ნიადაგი იყო შექმნილი სომეხთა რჯულის გასავრცელებლად, რჯულისა, რომელიც ამ ვაჭრობის ზედამხედველ იმპერიებში არათუ არ იდევნებოდა, პირიქით, პრივილეგიადაც კი ითვლებოდა.
ამის უშუალო შედეგი იყო მსხვილი სომხური სავაჭრო გაერთიანებებისა და დასახლებების შექმნა მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში, რის გამოც, აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის დამაკავშირებელი ვაჭრობის სადავეები კარგა ხნის განმავლობაში ფაქტობრივად სომეხთა ხელში აღმოჩნდა.
ამავე დროს რეგიონში ერთმანეთს შეეჯახა რუსეთის, ოსმალეთის, სპარსეთის ინტერესები, ამიტომ მართლმადიდებლობა, როგორც ბერძენთა და რუსთა სარწმუნოება, დიდ კონფლიქტში მოდიოდა ოსმალეთისა და სპარსეთის იმპერიებთან, რომლებიც მაშინდელი აზია-ევროპას შორის თითქმის ყველა სავაჭრო კვანძს ფლობდნენ.
გამომდინარე იქედან, რომ სომხებს სახელმწიფოებრიობა არ გააჩნდათ, ამასთანავე ვაჭრობაში გაწაფული ერის მფარველობით, იმპერიები ხეირობდნენ და საკუთარ ქვეყნების დოვლათს ქმნიდნენ.
არსებობდა გრიგორიანობაზე მოქცევის სხვა გზაც, ეჩმიაძინი, როგორც მსხვილი მემამულე, ასევე დიდვაჭრები ყიდულობდნენ და ფლობდნენ ყმა-მამულებს, მონოფიზიტ პირთა დაქვემდებარებაში მყოფი გლეხები და ხელოსნები თანდათან მონოფიზიტურ სარწმუნოებაზე გადადიოდნენ, ჯერ კიდევ მიხეილ თამარაშვილმა ვატიკანის არქივებზე დაყრდნობით გამოთქვა მოსაზრება, რომ სომეხთა მიერ სოფლის ე.
როგორც გასული საუკუნის დასაწყისში ზაქარია ჭიჭინაძე შენიშნავს: „საქართველოში სომეხთა მხნე სამღვდელო და საერო პირთაგან ისე იყო მოწყობილი საქმე, რომ ქართველნი მრავლად უერთდებოდნენ გრიგორიანთ სარწმუნოებას“, მისივე თქმით სომეხთა სამღვდელონი „მოგზაურობდნენ სოფლიდან სოფელს, თვით მიუვალს მიყრუებულს ქართულ სოფლებში და იქ ქართველებს ხშირად სომხურად უნათლავდნენ ყმაწვილებს“.
სომხური ფაქტორის გამოყენებაში ოსმალეთს არც ირანი ჩამორჩებოდა, მას შემდეგ რაც სომხების დიდი ნაწილი ირანში გაასახლეს და სომხეთში თურქმანული ტომები ჩამოასახლეს, შაჰმა ეჩმიაძინს მოწყალე თვალით შეხედა.
1650 წელს სიმონ ერევანცის მოწმობით სომეხთა საპატრიარქო-საკათოლიკოსო მონასტრები ჩაირიცხა „მააფის“ კატეგორიაში, რაც იმას ნიშნავდა, რომ იგი მულქი იყო და არავითარ გადასახადას არ ექვემდებარებოდა, მაშინ როცა ქართული ეკლესია განადგურების პირას იყო მიყვანილი და კათოლიკოსი დომენტი სტამბოლის ციხეში იჯდა, სომეხი კათალიკოსის ასტვაცატურ ამადნელის თხოვნით ყველანაირი გადასახადებისგან იქნა გათავისუფლებული ეჩმიაძინის, შოკაგატის, გაიანეს, რიფსიმესა და სხვა მონასტრები.
საუკუნის რუსულ ოფიციალურ დოკუმენტებში, რომლებიც რუსეთის ირეგულარულ ნაწილებში ჩარიცხულ სამხედრო პირებს ეხება და ზუსტ ანკეტებს შეიცავს, რომლებიც აღნიშნულ პირთა გამოკითხვით დგებოდა და დიდი მნიშვნელობა აქვს ქართველი გრიგორიანების თვითშეგნების გამორკვევისათვის, მაგალითად ვკითხულობთ: „ , , “ ანდა „ , , , .“ და ა.
ამ ოფიციალური დოკუმენტებში ქართველ მონოფიზიტთა აღსანიშნავად გამოიყენებოდა ტერმინი „ “, და ეს დოკუმენტები ზუსტად განასხვავებენ ეთნიკურ და სარწმუნოებრივ მომენტს და ამავე დროს ნათლად აჩვენებდნენ ამ პირთა დამოკიდებულებას საკუთარი წარმომავლობის მიმართ.
აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ ამ დოკუმენტებში მოხსენიებული პირები უფროსობისადმი შედგენილ სათხოვარებსა თუ განცხადებებზე ყოველთვის ქართულად აწერდნენ ხელს.
დავით ბატონიშვილი იძულებული გახდა თავის შრომაში „ “ საგანგებო აღნიშვნაც კი შეეტანა, რომლითაც სომხებს უკრძალავდა მართლმადიდებელთა თავის სარწმუნოებაზე გადაყვანას.
აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის საქალაქო ცხოვრების ერთ-ერთ დამახასიათებელ მოვლენად უნდა ჩაითვალოს მსხვილი საერო ფეოდალების და სასულიერო პირების მჭიდრო ეკონომიური კავშირი დიდვაჭრებთან, ეს ფეოდალები დიდვაჭრების მეშვეობით აქტიურად მონაწილეობდნენ მსოფლიო სატრანზიტო ვაჭრობაში ე.
დიდვაჭრები ქმნიდნენ აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის ქალაქების მოსახლეობის ეკონომიკურად ძალზე ძლიერ ფენას, საქალაქო არისტოკრატიას, ქალაქში მოსახლე მსხვილი საერო და სასულიერო ფეოდალების მონაწილეობა კი იწვევდა მათ დაახლოებას ვაჭართა ზედაფენასთან.
ჯერ კიდევ ბიზანტიის იმპერიის დაპყრობის შემდეგ, ბერძნული ეკლესია მაინც ინარჩუნებდა გარკვეულ გავლენას მთელ ტერიტორიაზე, ამიტომაც ამ გავლენის შესასუსტებლად მეჰმედ მიზანშეწონილად მიიჩნია ბერძნული საპატრიარქოს გვერდით მეორე ქრისტიანული საპატრიარქოს – სომხური საპატრიარქოს შექმნა, რომელიც ბერძნების თანასწორი უფლებებით იქნებოდა აღჭურვილი.
სულთანს სომხები მიაჩნდა თავისი ინტერესების ერთგულ მცველებად, აღნიშნული ჩანაფიქრი მალე განხორციელდა კიდეც და მალე სომეხი ხალხი სომხური სახელმწიფოს არარსებობის პირობებში უცბად ორი საპატრიარქოს და ორი საკათალიკოსოს პატრონი გახდა, კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოში შედიოდა 49 ეპარქია.
ქართველი მონოფიზიტები თავიდანვე აქტიურად იყვნენ ჩაბმულები სავაჭრო თუ პოლიტიკურ ასპარეზში, მათ ვხედავთ ქვეყნის ცხოვრების სხვადასხვა სფეროში.
რომლებიც ქართულ ენაზეა შედგენილი და ხელმოწერებიც სომხურ-ქართულად აქვს, ბუნებრივია ქართველი მონოფიზიტების სასაუბრო ენა თავიდანვე ქართული იყო, მართალია, მოგვიანებით სარწმუნოებრივი თუ სხვა მიზეზების გამო მონოფიზიტ ქართველებში მასიური ასიმილაციის პროცესი მიმდინარეობდა, თუმცა ისინი გარკვეულ ეტაპამდე მაინც რჩებოდნენ ქართული თვითშეგნების მატარებლებად, რაზეც მეტყველებს აღნიშნული დოკუმენტები თუ სხვა ცნობები.
ქართველი ვაჭრები ირან-საქართველოს შორის არამარტო უბრალოდ მიდი-მოდიოდნენ, არამედ ირანში წლობით და ათწლეულობით ცხოვრობდნენ, სწორედ ამაზე უნდა მეტყველებდეს ისპაანის ერთ-ერთ უბანში ჩვენს დრომდე მოღწეული საფლავის ქვები.
საფლავები შემორჩენილია ისპაანის ჯულფაში ნერსესის, მინასის და სარქისის სომხურ ეკლესიათა ეზოებში, ქვებზე შემორჩენილია ქართული და ქართულ-სომხური წარწერები, რაც დაკრძალულ პირთა კონფესიურ კუთვნილებას უნდა მიუთითებდეს და სავსებით ადასტურებს ოლეარიუსის ცნობებს.
სპარსეთში ქართველების ვაჭრობის შესახებ საყურადღებო ცნობებს იძლევა ცნობილი გერმანელი მოგზაური, გეოგრაფი და ისტორიკოსი ადამ ოლეარიუსი , რომელიც სხვა ეროვნების ვაჭრებთან ერთად იხსენიებს ქართველებსაც, ისპაანის მცხოვრებლებს.
აღსანიშნავია, რომ ოლეარიუსის ნაშრომის მთარგმნელი აბრაამ ვიკფორი, რომელსაც ბრანდენბურგის კურფიუსტრის რეზიდენტის თანამდებობა ეჭირა პარიზში, თავის მხრივ ნათარგმნ ნაშრომს უმატებს მის ხელთ არსებულ ცნობებს, მისი თქმით
არაქელ დავრიჟეცის აღწერით ქართლიდან გარეკილი მოსახლეობა ფერაჰაბადის ნაცვლად მიიყვანეს ისპაანს და საცხოვრებლად მისცეს გარეუბნები, რომელნიც უკვე დაჭერილი იყო სომეხთა მიერ.
როგორც უკვე აღინიშნა, მართლმადიდებლობა, როგორც რუსეთისა და ბერძენთა რჯული ყოველმხრივ იყო შევიწროვებული საქართველოში, რომელიც ორი მძლავრი მაჰმადიანური იმპერიის მეტოქეობისა და ბრძოლის ასპარეზს წარმოადგენდა, მათთვის შედარებით მისაღები იყო „უწყინარი“ მონოფიზიტობა, რომელიც ნაკლები საფრთხის შემცველი იყო მათთვის.
ქართველ მონოფიზიტთა საკითხის უკეთ გასარკვევად დიდი მნიშვნელობა აქვს საქართველოს ხელნაწერთა ინსტიტუტსა და სომხეთის მატენადარანში დაცულ ქართული ანბანით შესრულებულ სომხური ლიტერატურის კრებულებს, ზოგი სომხური ლოცვა კი პირდაპირ ითარგმნებოდა ქართულ ენაზე, ერთ-ერთ ასეთი კრებულის მინაწერზე გიორგი გორელი გვაუწყებს:
ამდენად კოხს სავსებით ზუსტად აქვს შენიშნული, რომ კონფესიურად „სომხობა“ არ ნიშნავდა ეთნიკურ „სომხობას“, აღნიშნულ საკითხს ისე დაუინტერესებია იგი, რომ დიდ სიხარულს გამოთქვამს, როცა ერთი ასეთი ქართველი გაუცვნია, ის ამბობს: „გავიცანით ერთი გასომხებული ქართველი, რომელსაც ბოლომდე ვერ უარეყო ქართველობა.“
მათი ვინაობა ქართველია, დედა-ენაც ქართული, იგინი ჟამთა ვითარების მეოხებით და სომეხთა სამღვდელოების წყალობით არიან გრიგორიანობაზედ გადაყვანილი და მით გასომხებული“.
საუკუნის 30-იან წლებში თბილისში როსტომ ხანის კარზე მოწვეულ საგანგებო კრებაზე, გამოჩენილი ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი კათოლიკეების დასაცავად წარმოთქმულ სიტყვაში აღნიშნავდა:
ინგლისელი ვაჭარი და მოგზაური კარტვრაიტი, რომელმაც 1590 წელს გაიარა ძველი ჯუღა შენიშნავს, რომ ამ ქალაქში მოსახლეობდნენ სომხები და ქართველები, რომლებიც ეწეოდნენ აბრეშუმით ვაჭრობას.
ქართველი მონოფიზიტები (ქართველი გრიგორიანები, ქართველი გრიგორიანელები, სომხის სარწმუნოების ქართველები) — ეთნიკური ქართველების ჯგუფი, რომელიც აღიარებდა მონოფიზიტურ ქრისტიანობას.
იგუალას გეგმის საფუძველზე, რომელიც 1821 წელს გამოქვეყნდა, მექსიკამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, მაგრამ ამას არ მოჰყოლია რაიმე სოციალური რეფორმები, რომლებსაც იდალგო ქადაგებდა.
მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში, როცა მექსიკა ესპანეთის წინააღმდეგ დამოუკიდებლობისათვის იბრძოდა, რევოლუციის ლიდერმა მიგელ იდალგო ი კოსტილიამ არმიის გამოცდილ ოფიცერს, აგუსტინ დე იტურბიდეს რევოლიციური ძალების ხელმძღვანელობა შესთავაზა.
სამხრეთით მდებარეობს ბისმარკის ქედი, რომლის სიმაღლეც აჭარბებს 4000 მეტრს (ყველაზე მაღალი პიკია — ვილჰელმი, რომლის სიმაღლე შეადგენს 4509 მეტრს).
ამას გარდა, სამხრეთით მდებარეობს რამუს დაბლობი, რომელიც გამოყოფს ამ მთებს ფინისტერეს ქედისაგან, რომელიც მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთში.
ადგილობრივი მთები დაფარულია ხშირი ტროპიკული ტყეებით, იმ დროს როდესაც სანაპირო დაბლობები, რომელსაც გარს აკრავს ბისმარკის ზღვა, წარმოადგენს უტყეო ადგილებს, რომელზეც უფრო მეტად იზრდებიან ქოქოსის პალმები.
სიმბაის დასახლებასთან შორიახლოს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნაპოვნია ადამიანთა ძველი ნასახლარი, რომელშიც ადამიანები ცხოვრობდნენ დაახლოებით 12—15 ათასი წლის წინ.
პაპუასური ტომების — იაბობის და ბილბილის წარმომადგენლები უძველესი დროიდან სარგებლობდნენ კანოეებით და ვაჭრობდნენ კუნძულ კარკარზე თავისი გამოძერწილი ნაკეთობებით თანამედროვე პროვინცია მორობეს დასავლეთ ნაწილში მცხოვრებ მოსახლეობასთან.
მადანგი წარმოადგენს დიდ რეგიონს, რომელიც გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ თითქმის 300 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ — 160 კმ-ზე.
1884 წელს რეგიონში გამოჩნდნენ პირველი გერმანელი ვაჭრები, რომლებიც აქტიურად ვაჭრობდნენ ადგილობრივ მოსახლეობასთან ან აშენებდნენ ადგილობრივ პლანტაციებს, სადაც მოჰყავდათ ყავა, თამბაქო და ბამბა.
ზოგიერთი მათგანი მიიჩინევს, რომ ეს მოსაზრება მისი მემკვიდრის, იმპერატორ კეიტაის გასამართლებლად და სადიდებლად გამოთქვეს, რომელმაც საეჭვო ვითარება წარმოშვა.
თუ იმპერატორმა კეიტაიმ ახალი დინასტია შემქნა, როგორც ზოგიერთი ისტორიკოსი ამტკიცებს, მაშინ ბურეცუ იაპონიის პირველი დინასტიის უკანასკნელი იმპერატორი იყო.
მისი ხელმძღვანელობითა და უშუალო მონაწილეობით ქართველ სტუდენტებთან ერთად დასაქმებული იყო ისეთი გიგანტი ობიექტების მშენებლობაში, რეკონსტრუქციასა და აღდგენაში, როგორიცაა: „კამაზის“ ქარხნების კომპლექსი, ძრავების კორპუსის მზიდი სამშენებლო კონსტრუქციების მონტაჟი, შიგა და გარე ქსელების მოწყობა; ნიჟნეკამსკის საბურავების ქარხანა , ნიჟნეკამსკის ქალაქგარეთა თბოქსელების დემონტაჟი და მონტაჟი; ელაბუგის სატრაქტორო ქარხანა; სატყეო-სამრეწველო კომპლექსი ქ.
1995 წლის 15 ნოემბერს საქართველოს რესპუბლიკის განათლების სამინისტოს ადმინისტრაციულ შენობაში მომხდარი ხანძრის მიზეზების შემსწავლელი და ლიკვიდაციის სამთავრობო კომისიის წევრი.
მერქნის თბოგადაცემის მახასიათებლების, დრეკადი თვისებების, სიმტკიცის, დანახშირების სიჩქარის, ფიზიკურ-მექანიკური თვისებების, დაწებებულ კოჭებში ტემპერატურული ველების ექსპერიმენტალური კვლევა ამაღლებული ტემპერატურის პირობებში.
1972 წლიდან მუშაობს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სამშენებლო კონსტრუქციების კათედრაზე - ლაბორანტად, ლაბორატორიის გამგედ, ასისტენტად, უფროს მასწავლებლად, დოცენტად და 2008 წლიდან დღემდე სრულ პროფესორად.
თამაზ პეტრეს ძე ხმელიძე — ქართველი მშენებელი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის სრული პროფესორი, აკადემიური დოქტორი, სამშენებლო ფაკულტეტის სადისერტაციო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, „სამშენებლო განმარტებითი ლექსიკონის“ სარედაქციო კოლეგიის თავმჯდომარე.
თბილისის ეპისკოპოსი საუკუნის მიწურულს უკვე არსებობდა, რისი დასტურიცაა 506 წელს დვინში გამართულ საეკლესიო კრების მონაწილე ქართველ ეპისკოპოსთა შორის „საჰაკ ეპისკოპოსი ტფილისისა“-ს მოხსენიება .
საუკუნის დამდეგს ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის მომხდარი განხეთქილების დროს ეპისტოლეთა წიგნში ქართლის კათალიკოსის კირიონის გვერდით ხშირად იხსენიება პეტრე ეპისკოპოსი, რომელიც ზაზა ალექსიძის ვარაუდით უნდა იყოს თბილისის ეპისკოპოსი.
რაც ერთი მხრივ განპირობებული იყო, თითქმის ოთხასი წლის მანძილზე თბილისის მაჰმადიანთა ხელში ყოფნით, და მეორე, ჩვენამდე საისტორიო წყაროების მოუღწევლობით.
ყოველ შემთხვევაში, - საუკუნეებში ჩვენამდე მოღწეულ ქართული თუ უცხოენოვანი საერო თუ საეკლესიო ლიტერატურა თბილისის ეპისკოპოსის შესახება არანაირ ცნობას არ იძლევა.
აღსანიშნავია, რომ თუ ზოგადად ეპისკოპოსს საეკლესიო კრება, ანდა კათალიკოსი ირჩევდა და ნიშნავდა, თბილელობის მოშლა და ბოძება, მეფის უფლებებში შედიოდა, რამე ტუ იგი იყო სამეფო ქალაქის თბილისის ეპისკოპოსი: „. თბილელობა შეცვლილიყო და მოგეჭირვა პატრონსა წინაშე და სუკურთხეულსა მეფესა კონსტანტინეს ახლად გაეჩინა.“ საუბარია საქართველოს მეფე კონსტანტინე -ზე და იოანე თბილელზე.
თბილელობას რომ მეფე იძლეოდა, ამის დამადასტურებელია ქართლის მეფე სიმონ -ის მიერ 1628 წელს სიონის ეპისკოპოს ელისე საგინაშვილისადმი გაცემული წყალობის წიგნი:
1259 წელსშედგენილ რკონის სიგელში, დასახელებულ მოწმეთა შორის მოხსენიებულია: „. მდაბალი გრიგოლ ტფილელი“; 1250-1260 წლებში შედგენილ შიომღვიმის სიგელში ისევ მოწმეთა შორის ვხვდებით „იოანე ტფილელი“-ს.
აღსანიშნავია, რომ ჩვენამდე მოღწეული წერილობითი წყაროების მიხედვით, საუკუნეში ხშირად „თბილელის“ წოდებას ემატებოდა „მანგლელი“ და დედაქალაქის ეპისკოპოსი მოიხსენიება, როგორც „მანგლელ-ტფილელი“.
70 შემუშავდა შვედეთის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის უზრუნველსაყოფად იაფი, მარტივად გამოსაყენებელი და ეფექტიანი ახლო მანძილის მიწა-ჰაერის ტიპის სარაკეტო სისტემით.
შვედეთის არმიამ 70 შეიარაღებაზე მიიღო 1977 წელს დაბალი ღირებულების და ახლო მანძილის სისტემაზე ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის აგების ძირითადი მიზეზი იყო შვედეთის იმჟამინდელი სამხედრო დოქტრინნით გათვალისწინებული ბრძოლის მეთოდი, რომელშიც მობილურობას და დაბალ საექსპლუატაციო მოთხოვნებს აქვთ დიდი მნიშვნელობა.
2006 წლის მონაცემებით საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსი 70 იმყოფება 18 ქვეყნის შეიარაღებაზე, მათ შორის არგენტინის, ბაჰრეინის, ვენესუელის, ირანის, ინდონეზიის, ირლანდიის, ნორვეგიის, ავსტრალიის, სინგაპურის, არაბთა გაერთიანებული საამიროების, ტაილანდისა და ა.
იმერეთის ექპისკოპოსმა ალექსანდრემ გურიის ეპიკოპოს გაბრიელ ტუსკიას გაუგზავნა სამი მგალობელი ძმა ცქვიტიშვილი, რომლებიც აკეთში დასახლდნენ.
შემოქმედის ეკლესიის მღვდელმა, გიორგი დუმბაძემ ცქვიტიშვილებთან გალობის სასწავლებლად მიაბარა მისი ნათესავი ანტონი და მისი ნათლული მაქსიმე ჩხატარაშვილი ხუთი წლით.
მისი შვილების სამხედრო გზას დაადგნენ: ივანე დუმბაძე იალტის გენერალ-გუბერნატორი და ნიკოლოზ -სთან დაახლოებული პირი იყო, ნიკოლოზი — ფეხოსანთა დივიზიის მეთაური, გენერალ-მაიორი, იოსები , გენერალ-მაიორი, არტილერიაში მსახურობდა; სამსონი და მიხეილი აგრეთვე გენერალ-მაიორები იყვნენ, მელიტონი სამოქალაქო სამსახურში იყო, ხოლო დავითი სასულიერო პირი გახდა.
დუმბაძის მოწაფეთაგან აღსანიშნავია მელქისედეკ ნაკაშიძე, გიორგი მოლარიძე, ნესტორ კონტრიძე, სიმონ შარაშიძე, სვიმონ მოლარიშვილი, ვარლამ სიმონიშვილი.
ფლორენტინომ და ფერმინამ ერთმანეთს რამდენიმე სასიყვარულო წერილი მისწერეს, თუმცა, ერთხელაც ფერმინას მამა, ლორენცო დასა, შეიტყობს მათ შესახებ და ქალიშვილს მოსთხოვს დაუყოვნებლივ გაწყვიტოს ფლორენტინოსთან ურთიერთობა.
მანძილის მიუხედავად, ფლორენტინო და ფერმინა განაგრძობენ ერთმანეთთან ურთიერთობას ტელეგრაფის საშუალებით, თუმცა დაბრუნების შემდეგ ფერმინა ხვდება, რომ ფლორენტინოსთან მისი ურთიერთობა ოცნებისა და ილუზიის მეტი არაფერი ყოფილა, რადგან, ფაქტობრივად, ისინი ერთმანეთისათვის უცხოები არიან, ამიტომ იგი წყვეტს მასთან ურთიერთობას და უბრუნებს ყველა მის წერილს.
ურბინო არის მეცნიერების, თანამედროვეობისა და „წესრიგისა და პროგრესისადმი” „თავშეწირული” ექიმი, რომელიც მოწოდებულია აღმოფხვრას ქოლერა და ხელი შეუწყოს საზოგადოებრივ სამუშაოებს.
როდესაც ფერმინასთან დიდი ხნის თანაცხოვრების შემდეგ ურბინო გარდაიცვლება, ფლორენტინო მიდის ფერმინასთან, ეუბნება, რომ წლების განმავლობაში მისი ერთგული იყო და მასთან დაბრუნებას სთხოვს.
გენეალოგიური ცხრილის ერთ-ერთი შავი ვერსიით, გარდაცვალების მომენტისთვის დვალინი 251 წლის იყო, ანუ იგი გარდაიცვალა დაახლოებით მეოთხე ეპოქის 2 წელს.
სანამ განდალფი ბეორნის სახლში ნელ-ნელა შეიპატიჟებდა ჯუჯებს, ბომბურს ხუმრობით უთხრა, რომ იგი ორი ჯუჯის ტოლი იყო და სულ ბოლოს უნდა შემოსულიყო.
როდესაც ბილბომ გადაწყვიტა მარტოსული მთიდან გაპარვა და ტყის ელფებთან, ისევე, როგორც ტბისპირა ქალაქის ხალხთან მოლაპარაკება, ბომბური ღამით გუშაგის სახით იდგა, მაგრამ ბილბოს სიამოვნებით გაუცვალა ადგილი, ვინაიდან ძილი ერეოდა.
იგი იყო საკმაოდ თავაზიანიც - როდესაც ჯუჯები გაექცნენ ორკებს ნისლიან მთებში, დორიმ ბილბოს ნება დართო, ამძვრალიყო მის ზურგზე და ასე ატარა გვირაბებში.
როდესაც 3018 წელს გლოინი შეხვდა ფროდო ბეგინსს შუაველში, მისგან ცნობილი გახდა, რომ ბომბური ისე გასუქდა, რომ სიარულიც ვერ შეეძლო და მაგიდასთან ექვსი ღონიერი ჯუჯა თუ მიათრევდა.
მხატვარმა შექმნა ცალკეული მინიატურები, 2 ეგრეთ წოდებული ლუბოკი კულიკოვოს ბრძოლის გამოსახულებით და რამდენიმე მხატვრული ნამუშევარი სასულიერო-ისტორიულ თემაზე.
ივანე ბლინოვი , 1872, სოფელი კუდაშიხა, ნიჟეგოროდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია ― გ. 8 ივნისი, 1944, იქვე, გოროდეცკის რაიონი, გორკის ოლქი, სსრკ) — რუსი კალიგრაფი და მხატვარ-მინიატურისტი.
ივანე ბლინოვის ნაშრომები აღმოსავლეთ-სლავური კალიგრაფიისა და წიგნის მხატვრობის განვითარების ერთგვარ შემაჯამებლად გვევლინებიან, სადაც თავს იყრის ყოველი საუკეთესო წინარე საუკუნეთა სამხატვრო მემკვირდეობიდან.
ამ ლექსიკონში, როგორც არცერთ სხვა ლექსიკონში, რომელსაც ინგლისური ენის აღწერა დაუსახავს ამოცანად, შეძლებისდაგვარად აღნუსხულია ლემების ყველა ცნობილი გამოყენება და ვარიანტი, რომლებიც მოხსენიებულია ინგლისური ენაზე შექმნილ ყველაზე ადრეულ ძეგლებსა თუ თანამედროვე ინგლისური ენის ტექსტებში.
ოქსფორდის ინგლისური ლექსიკონი, ან ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონი — ვრცელი ლექსიკონი ინგლისური ენისა, რომელიც გასული საუკუნის მთელს ინგლისურ ლექსიკასა და ენის განვითარებას მოიცავს.
ოქსფორდისეული ინგლისური ენის ლექსიკონი მოიცავს როგორც ეტიმოლოგიას, სიტყვების სხვადასხვა მნიშვნელობებს, იმოწმებს სიტყვის გამოყენებას კონტექსტუალური მაგალითების მოშველიებით, ამავდროულად ფარავს სიტყვახმარების დროითსა და სემანტიკურ სივრცეს.
ოქსფორდის უნივერსიტეტის ლექსიკონს გამოსცემს ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა ), რომელიც არის ყველაზე დიდი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა დღევანდელ მსოფლიოში.
მარკ უილიამსმა ამ სეზონის თავისი პირველი სენჩერი-ბრეიკი გააკეთა კენ დოერტის წინააღმდეგ მატჩის პირველივე ფრეიმში, მაგრამ საბოლოოდ 2:6 დამარცხდა.
კენ დოერტი შონ მერფისთან 2:4 მარცხდებოდა, მაგრამ საბოლოოდ გაიმარჯვა — ამასთანავე მოგებული ოთხი ფრეიმიდან სამში მან სენჩერი-ბრეიკი გააკეთა.
1/8 ფინალის ორი მატჩი დასრულდა უკანასკნელ ფრეიმში უკანასკნელი შავით: სტივენ ლიმ ამგვარად დაამარცხდა გრემ დოტი, ხოლო მარკო ფუმ — ნილ რობერტსონი.
მარკ სელბიმ ფინალისკენ მსვლელობისას სამივე მატჩი გადამწყვეტი ფრეიმით მოიგო: 6:5 სტივენ ჰენდრის წინააღმდეგ, 6:5 სტივენ მაგუაიერის წინააღმდეგ და 6:5 კენ დოერტის წინააღმდეგ.
2000 წლის 29 ოქტომბერს გრიგოლმა წარმატებით დაიცვა დისერტაცია თემაზე „გულის იშემიური დაავადებების ქირურგიული მკურნალობა“ რისთვისაც მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი.
2013 წლის 11 ოქტომბერს შედგა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის სხდომა, სადაც სინოდის განჩინებით ეპარქიათა რეორგანიზაციის შედეგად შეიქმნა 5 ახალი ეპარქია.
2013 წლის 3 დეკემბერს თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა მღვდელ-მონაზონ გრიგოლის წარდგინება, ხოლო 4 დეკემბერს სვეტიცხოვლის ტაძარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია -მ მღვდელ-მონაზონ გრიგოლს ეპისკოპოსად დაასხა ხელი.
საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის 2019 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით აგარაკ-წალკის ეპისკოპოსი გრიგოლი გადაიყვანეს ჭყონდიდის საეპისკოპოსო კათედრაზე დროებით მმართველად.
კანდავუს სამხრეთი და აღმოსავლეთი სანაპირო 100 კმ-ის მანძილზე გარშემორტყმულია დიდი ასტროლაბიის რიფით, რომელიც პოპულარული ადგილია ტურისტებს შორის დაივინგისათვის.
1870-იან წლებში კუნძულის უბე გალოაში, რომლის ნაპირზე მოქმედებდა ვეშაპების დამჭერთა სადგური, ჩერდებოდნენ ავსტრალიისკენ და ახალი ზელანდიისკენ მიმავალი სამგზავრო გემები, გემზე ახალი მგზავრების ასაყვანად და საკვები პროდუქტების მოსამარაგებლად.
1827 წელს რიფებზე, რომელიც გარს აკრავს კანდავუს კუნძულს, კინაღამ ავარია განიცადა ფრანგი მოგზაურის ჟიულ-სებასტიენ სეზარ დიუმონ-დიურვილის გემმა.
1873 წელს გემ ის შეჩერდა კუნძულთან, რომელსაც ავსტრალიის შტატის კუინზლენდის მაშინდელი გუბერნატორის, ნორმანბის მარკიზის, ჯორჯ ფიპსის პატივსაცემად დაარქვა სახელი.
სამოქალაქო ვექტორის მოლაშქრეთა კლუბი „ვექ-ტური“ უზრუნველყოფს დაინტერესებული პირებისთვის საქართველოს ღირსშესანიშნაობებისა და დაცული ტერიტორიების მონახულებასა და გააცნობას.
ტრენინგები ტარდება არაფორმალურ გარემოში, გათვალისწინებულია არაფორმალური სწავლების ევრო საბჭოს მიერ შემუშავებული მეთოდები, ხდება მათი დანერგვა და სწავლების ფორმალურ მეთოდებთან ინტეგრირება.
ჟურნალის რედაქცია დაკომპლექტებულია თბილისის საჯარო სკოლების მე-10, მე-11, მე-12 კლასის მოსწავლეებით, რომლებიც ეცნობიან და ამუშავებენ სხვადასხვა სამართლებრივ თემას.
კინო კლუბი უზრუნველყოფს როგორც დასვენებასა და გართობას, ისე პრობლემატური საკითხების ფილმების მეშვეობით მიწოდებას დაინტერესებული პირებისთვის, განხილვას და სემინარების ჩატარებას.
1902 წელს, გერმანელი ადმინისტრატორის გეორგ ფრიტცის მიერ კუნძულის გამოკვლევის დროს ნაპოვნი იქნა რამდენიმე ქოხი, რომელიც ეკუთვნოდა კაროლინელებს, რომლებიც ანატაჰანის კუნძულზე აწარმოებდნენ კოპრას; ჩამოროელი ხალხის წარმომადგენლების კუნძულზე ყოფნის კვალი კუნძულზე არ აღმოჩნდა.
კუნძულიდან 53 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძული სარიგანი, 53 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით — კუნძული ფარალიონ-დე-მედინილია.
ევროპის საბჭოს მხარდაჭერით, ვახტანგ გომელაურმა, საქართველოს გენერალურმა პროკურორმა ირაკლი შოთაძემ, უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარემ ნინო ქადაგიძემ და სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის აღმასრულებელმა დირექტორმა გოგიტა თოდრაძემ დისკრიმინაციის ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულის სტატისტიკის წარმოებისა და ერთიანი ანგარიშის გამოცემის შესახებ მემორანდუმს მოაწერეს ხელი, რის შედეგადაც 2021 წლიდან დაგეგმილი იქნა მონაცემთა შეგროვების მეთოდოლოგიის გაუმჯობესება.
2016 წლის 25 აგვისტოს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსმა ვახტანგ გომელაურმა და ბელარუსის რესპუბლიკის სახელმწიფო უსაფრთხოების კომიტეტის თავმჯდომარემ ვალერი ვაკულჩიკმა ხელი მოაწერეს „შეთანხმებას საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურსა და ბელარუსის რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტს შორის თანამშრომლობის შესახებ“.
2017 წლის 18 დეკემბერს ვახტანგ გომელაურმა და ბელარუსის რესპუბლიკის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარემ, ვალერი ვაკულჩიკმა „საქართველოს და ბელარუსის რესპუბლიკას შორის საიდუმლო ინფორმაციის გაცვლისა და ორმხრივად დაცვის შესახებ“ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი.
გაუქმდა ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის დაქვემდებარებაში მყოფი სპეციალური ოპერაციების სამმართველო და განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის ბაზაზე ჩამოყალიბდა სპეციალური ოპერაციების მთავარი სამმართველო.