polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ამრიგად, ძველთაგანვე ამ ჯიშს ადგილობრივმა მევენახეებმა თავისი სახელწოდებით ერთწლიანი რქების მოყავისფრო შეფერვის გამო შეარქვეს, ისე როგორც ჯიშ რქაწითელს, ახალგაზრდა ყლორტების მოწითალო შეფერვის გამო.
ახალგაზრდა ყლორტი: გვირგვინი და პირველი ორი ჯერ კიდევ გაუშლელი ფოთოლაკი ორივე მხრიდან შებუსულია სქელი აბლაბუდისებრი ბეწვებით, მორუხო თეთრი ფერისაა და ბაცი ვარდისფერი არშია აკრავს გვირგვინისა და ფოთოლაკების ირგვლივ.
ზემო იმერეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში „ადგილობრივი ძველშავისა“ და „საჩხერის ძველშავის“ სახელწოდებით გავრცელებული ჯიში სულ სხვაა და იგი ობჩური ძელშავისაგან საგრძნობლად განსხვავდება.
შემოიკრიბა და აღზარდა ახალგაზრდა ქართველ მეცნიერთა ნიჭიერი თაობა — 1955 წლიდან 1976 წლამდე თსსი-ს პათოფიზიოლოგიის კათედრას ხელმძღვანელობდა მისი მოსწავლე, პროფესორი ირინა ზაალიშვილი, 1976 წლიდან 1990 წლამდე კათედრის გამგე იყო მისი გამორჩეული მოსწავლე, პროფ.
1922 წელს, ახლად ჩამოყალიბებული თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მესვეურების მიერ , გამორჩეული მეცნიერი და პიროვნება, მოწვეული იქნა საქართველოში, თსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის გამგედ.
ბოგომოლეცი, რომელმაც პათოფიზიოლოგიის განვითარებას უკრაინაში ჩაუყარა საფუძვლი, იყო უკრაინის მეციერებათა აკადემიის პრეზიდენტი 1930 – 1946 წლებში, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, შრომის გმირი.
ვლადიმერ ვასილის ძე ვორონინი (დ. 15 ივლისი, 1870, სოფელ ნიკოლსკოე, ტულის გუბერნია, რუსეთი — გ. 11 ნოემბერი, 1963, თბილისი) — პათოფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოში პათოფიზიოლოგიის, როგორც მეცნიერების ფუძემდებელი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო აკადემიკოსი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, 1923 წლიდან 1955 წლამდე თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის კათედრის გამგე.
1897 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, 1908 წლიდან იყო პროფესორი, 1908 წლიდან 1922 წლამდე ხელმძღვანელობდა ოდესის უნივერსიტეტის ზოგადი პათოლოგიისა და ბაქტერიოლოგიის კათედრას, ამავე დროს, იყო ოდესის ბაქტერიოლოგიური სადგურის ხელმძღვანელი.
არსებობს ისტორიული ჩანაწერები, რომლებიც ადასტურებენ ებრაელთა ყოფნას წარმართულ სომხეთში იქამდე, ვიდრე წმინდა გრიგოლ განმანათლებელმა არ გაავრცელა ქრისტიანობა.
ადრეული შუა საუკუნეების სომეხმა ისტორიკოსებმა, როგორიცაა მოვსეს ხორენაცი, დაადგინეს, რომ სომეხი მეფის - ტიგრან დიდის დაპყრობების განმავლობაში მან 10 000 ებრაელი ტყვე ჩამოიყვანა სომხეთის უძველეს სამეფოში , როცა მან უკან დაიხია პალესტინისკენ რომეალების სომხეთზე თავდასხმის გამო .
ამ პერიოდის განმავლობაში , სასანიანმა მეფემ შაპურ -მ სომხეთის დაპყრობის შემდეგ, ათასობით ებრაული ოჯახი ჩამოასახლა სპარსული სომხეთიდან ისფაჰანში .
2000 წელს, გაერეთიანებამ იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტიდან, აწარმოა გათხრები მდინარე ეღეგისის სამხრეთ ნაპირზე, სოფლის საპირისპირო მხარეს, რაც მოიცავდა 40 ებრაულ სასაფლაოს ებრაული წარწერებით, რომლებიც თარიღდება 1266 წლიდან 1497 წლამდე.
პოლონელმა და ირანელმა ებრაელებმა და მათთან ერთად საბატარიანებმა ( გლეხები, ვისაც რუსეთის იმპერიის გარეუბანში შესვლა აკრძალული ჰქონდათ ეკატერინე -ის მეფობის პერიოდში, რადგანაც ისინი აიუდეველებდნენ ქრისტიანებს) დაიწყეს სომხეთში ჩამოსვლა.
რუსულ-ებრაული თემები გადავიდენენ სომხეთში, უფრო დიდი მასშტაბის საბჭოთა პერიოდში, ტოლერანტული ატმოსფეროს მოსაძებნად, რაც არ იყო რუსეთის ან უკრაინის სსრ-ში.
ებრაულ თემს ერევანში ამჟამად რაბინი გერშონ ბურშტეინი ჰაბად ლუბავიჩიდან, ხოლო სოციალურ-პოლიტიკურ საქმეებს სომხეთის ებრაული საბჭო ხელმძღვანელობს.
არქეოლოგთა დაჯგუფებამ, 2001-2002 მწლებში, გათხრების შედეგად აღმოაჩინა სამი ქარხანა, რაც ეპისკოპოსის თქმით აჩვენებს იმას, რომ თემს ჰქონდა ბიზნესი.
სტაშინსკისთვის, რომელსაც დიდი ალბათობით სამუდამო პატიმრობა ემუქრებოდა, სასჯელის შემსუბუქების მიზნით გერმანიის სასამართლოებმა მიმართეს შემდეგ ხერხს: ვინაიდან კანონი ითვალისწინებდა დანაშაულში დამხმარესათვის სასჯელის აუცილებელ შემცირებას, სტაშინსკი პროცესის მიმდინარეობისას 1962 წელს გამოაცხადეს მხოლოდ დამხმარედ, რომელმაც გერმანიაში ორი პირის მკვლელობის სახით მხოლოდ დახმარება გაუწია რეალურ ამსრულებელს — მოსკოვში მყოფ სუკ-ის ხელმძღვანელს.
სამხარეო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება დაამოწმა ფედერალურმა სასამართლომაც, რომელმაც გამოიყენა შემდეგი ფორმულა: „ამსრულებელია, ვისაც ქმედება სურდა, როგორც საკუთარი“.
ფედერალური სასამართლოს დასაბუთებით, სტაშინსკის მის მიერ ჩადენილი ქმედება სურდა, როგორც სვისი, კერძოდ როგორც სუკ-ის ხელმძღვანელისა, ხოლო სტაშინსკის ამოძრავებდა არა „ამსრულებლის ნება“, არამედ მხოლოდ სხვის საქმეში „დახმარების ნება“.
გადამწყვეტი ამ განაჩენში უნდა ყოფილიყო ის, რომ გერმანულ სასამართლოებს ამ გადაწყვეტილებით სურდათ, ცივი ომის პიკში უცხოეთის ყველა იერარქიის საიდუმლო სამსახურებისთვის ეცნობებინათ, თუ რა შედეგებამდე შეიძლება მივიდეს მსგავსი საქმეები.
სტაშინსკის საქმის მსგავსი პრაქტიკის აღსაკვეთად, კანონმდებელმა 1969 წელს გერმანიის სისხლის სამართლის კოდექსის § 25-ის პირველ ნაწილში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „ვინც დანაშაულს თავად ან სხვისი საშუალებით ჩაიდენს, დაისჯება, როგორც ამსრულებელი“.
შესაბამისად, ამ ცვლილებას უნდა აღეკვეთა საკამათო ტენდენცია სასამართლო პრაქტიკისა, რომელიც საკუთარი ხელით განხორციელებულ ქმედების შემადგენლობას „ამსრულებლის ნების“ არარსებობისას მხოლოდ დამხმარედ მიიჩნევდა და შედეგად იყენებდა სისხლის სამართლის კოდექსის § 27-ის მეორე ნაწილს § 49-ის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ სასჯელის სავალდებულო შემცირებას.
თუმცა დღევანდელი გაბატონებული პრაქტიკის მიხედვით, „უკიდურესად განსაკუთრებულ შემთხვევებში“ ისეთი პირები, რომლებიც, სტაშინსკის მსგავსად, ქმედების შემადგენლობას უშუალოდ პირადად ასრულებენ, ჩაითვალონ დამხმარეებად.
სტაშინსკის, რომელიც საქმიანობდა სუკ-ის საზღვარგარეთის ტერაქტების განყოფილებაში, 1957 წელს იგი ბერლინში გაიგზავნა და დაევალა, მოეკლა სსრკ-ის ხელისუფლების მიერ დევნილი პოლიტიკოსები, უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციისა და რუს შემოქმედთა კავშირის გავლენიანი წევრები.
დავალების შესაბამისად, სტაშინსკიმ 1957 წლის შემოდგომაზე მოკლა შემოქმედთა კავშირის წევრი ლევ რებეტი, ხოლო 1959 წლის ზაფხულში, მიუნხენში — სტეფან ბანდერა, უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის თავმჯდომარე.
მკვლელობის იარაღად გამოყენებულ იქნა პისტოლეტის მსგავსი იარაღი ციანიდის მჟავის გამოსატყორცნად, რომელსაც იგი თავის მსხვერპლებს ვერაგულად პირდაპირ სახეში ასხავდა.
ბერლინის კედლის მშენებლობის დღეს სტაშნსკი თავის ცოლთან ერთად გაიქცა დასავლეთი ბერლინისკენ და 1961 წლის 1 სექტემბერს შეეფარდა წინასწარი პატიმრობა.
წიგნში აგრეთვე აღნიშნულია, რომ სუკ-მა კაჩინსკის საქმის შემდეგ უარი თქვა გამოეყენებინა „მკვლელობა, როგორც ჩვეული საშუალება პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად სოციალისტური ბანაკის გარეთ“.
სტაშინსკის საქმის სახელით ცნობილია გერმანიის ფედერალური სასამართლოს გადაწყვეტილება სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის აგენტის ბოგდან ნიკოლაევიჩ სტაშინკის მიერ ჩადენილ მკვლელობების შესახებ.
ბადრი 27 წლის იყო, როდესაც პირველად დაოჯახდა, მომავალი მეუღლე, მსახიობი ფატი ბელქანია, მან ზუგდიდის თეატრში გაიცნო, თუმცა ოჯახი რამდენიმეწლიანი ურთიერთობის შემდეგ დაინგრა და მეორედ დაქორწინდა ასევე მსახიობ იზა ბოჭოიძეზე, რომელთანაც გარდაცვალებამდე იცხოვრა.
იმ პერიოდში მარჯანიშვილის თეატრი ქუთაისში ფუნქციონირებდა და თბილისში გადმოვიდა, 3 წლის ბადრი ოჯახთან ერთად თბილისში გადმოვიდა საცხოვრებლად.
ინტერნეტ ტექნოლოგიების განვითარების ეტაპები საქართველოში სწორედ კავკასუს ონლაინს უკავშირდება: ტექნოლოგიური ევოლუციის სხვადასხვა ეტაპზე ბაზარზე მოქმედი მთავარი მოთამაშეები და , და 2008 წელს კავკასუს ონლაინის ბრენდის ქვეშ გაერთიანდნენ.
კავკასუს ონლაინი როგორც ადგილობრივი, ისე რეგიონული მასშტაბით სატელეკომუნიკაციო ბაზრის მნიშვნელოვანი მოთამაშე იყო, რომელსაც მთლიანობაში ევროპიდან კასპიის რეგიონის ჩათვლით 3000 კმ-ზე მეტი საკუთარი ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ინფრასტრუქტურა ჰქონდა, ასევე რამდენიმე ფიზიკური და ვირტუალური დაშვების წერტილი ევროპაში: ფრანკფურტში, ლონდონში, ბუდაპეშტში, ამსტერდამში, სოფიაში, კიევში.
2006-2008 წლებში კავკასუს ნეთვორქმა შეიძინა ქვეყნის ინტერნეტ ბაზრის სხვა მსხვილი წარმომადგენლები: ჯორჯია ონლაინი, სანეტი და ტელენეტი, შერწყმისა და რებრენდინგის შემდეგ კი კავკასუს ონლაინის სახელით განაგრძო ოპერირება.
კავკასუს ონლაინი არის პირველი და ერთადერთი ქართული კომპანია, რომელმაც საქართველო ევროპასთან დააკავშირა საკუთარი 1200 კილომეტრიანი ოპტიკურ ბოჭკოვანი კაბელით.
სწორედ ასეთი დიდი ფიზიკური ძალით შეძლო მან კუჭატნელის დამარცხება, ხალხური ტრადიციით, ოძელაშვილის მკვლელად სწორედ გიორგი კუჭატნელია მიჩნეული.
არსენა ოძელაშვილს იმ პერიოდში მოუხდა ცხოვრება, როცა რუსეთს კარგად ჰქონდა ფეხი მოკიდებული საქართველოში და ქართველი ხალხის ჩაგვრას მთელი ძალით ახორციელებდა.
ამას თან ერთვოდა რუსეთის იმპერიის მიერ საქართველოს ხელში ჩაგდების სურვილი და გამწარებული ქართველები მზად იყვნენ ბრძოლისათვის, მხოლოდ მეთაურის გამოჩენას ელოდებოდანენ.
ხშირ ხუჭუჭ თმაში მუქი ოქრო ულივლივებდა, სახეზე და მკერდზე მზის ბრწყინვალე მზის შუქი აწვა და იგი ოდნავ წინ წამოწეული კვინიხით დაჩრდილულ თვალებს, გრძელი წამწამებით მოვლებულს, დიდრონსა და შავ თვალებს კიდევ უფრო მეტად ამუქებდა, ნელი ცეცხლით აკამკამებდა და ეს ცეცხლი ისე მტკიცე, უდრეკელი და იდუმალი იყო, ვითარცა ორი ამოწვდილი მახვილი.
მანგროს ტყეების გარდა, კუნძულზე არსებობს მშრალი ტყის მონაკვეთები, ბუჩქნარები, ხისებრი რძიანა, მლაშენიადაგიანი მდელოები, ასევე აგავის ყოფილი პლანტაციების ნარჩენები.
კუნძულის განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა, საერთოა კუნძულ ბასას-და-ინდიას ირგვლივ არსებულ ზონასთან, რომელიც მდებარეობს შორიახლოს ჩრდილო-დასავლეთით და შეადგენს 127 300 კმ²-ს.
სომხური მოსახლეობის მიგრაცია სამხრეთ-დასავლეთით მაშინ დაიწყო, როცა არაქსის ხეობაში დასახლება სელჩუკებმა დაიწყეს და ვანის ტბა აღარ წარმოადგენდა უსაფრთხო ადგილს მოსახეობისათვის.
მეფე გაგიკ -ს ერთგული შთამომავლობასთან ერთად მან მოახერხა კილიკიის ცენტრალური ნაწილის დაკავება, დაიწყო გაბედული და წარმატებული სამხედრო კამპანია ბიზანტიელების წინააღმდეგ, მისი ბრძოლები კი ანდირინის ციხის აღებით დასრულდა, რომელიც რუბენიანების დინასტიის დასაყრდენი სიმაგრე გახდა .
1086 წელს მელიქ-შაჰმა ჩრდილოეთ სირიისა და აღმოსავლეთ ანატოლიის დიდი ნაწილი დაიპყრო და იქ ახალი გუბერნატორები დააყენა, რომლებიც სომხურ მოსახლეობას გადასახადს ახდევინებდნენ.
1071 წელს სულთან ალფ-არსლანმა აღმოსავლეთიდან ბიზანტიელები განდევნა მანასკერტის ბრძოლაში გამარჯვებით, სადაც მათ ტყვედ რომანოზ დიოგენე აიყვანეს.
1090 წელს რუბენი უკვე მოხუცი იყო, ამიტომ თავისივე სურვილით ძალაუფლება საკუთარ შვილ კონსტანდინ -ს დაუთმო, რომელმაც იმავე წელს სტრატეგიული მნიშვნელობის ფეკეს ციხე დაიპყრო.
ახალ ტაბლეტ -ს გააჩნია ახალი პროცესორი 9, 4 ოპერატიული მეხსიერება, სტილუსის და რეჟიმის მხარდაჭერა 9-ში, რომელიც გვაძლევს საშუალებას, რომ გავუშვათ 2 აპლიკაცია ერთდროულად .
ტაბლეტის „გული“ არის ახალი პროცესორი 9, მესამე თაობის 64-ბიტიანი არქიტექტურით, რომელსაც აქვს 1,8-ჯერ მეტი სისწრაფე, ვიდრე 8 რომელიც გამოიყენება 2-ში.
ეფლი ამტკიცებს, რომ ახალი ტაბლეტი გამომმუშავებლობითობაში არის 80% ძლიერი ვიდრე ნებისმიერი პორტატიული და ამიტომაც მას შეუძლია იმუშაოს, ძლიერი მონაცემების მქონე აპლიკაციებთან როგორიცაა მაგალითად .
შესაძლებელია, რომ ტუფის ქვები, რომლებიც იქვე ყრია, იმ თავდაპირველი ნაგებობისაა , ცხოველის თავის ქანდაკოვანი გამოსახულებები კი მისი სახურავის დამაგვირგვინებელი იყოს .
ასეთ ვარაუდს ადგილობრივთა გადმოცემაც ადასტურებს — მამაპაპათაგან გაუგიათ, რომ ეს სალოცავი ასიოდე წლის წინ აუგიათ და რომ მისი მშენებლობისას, ნანგრევებში, ოქროს დიდი ჯვარი და საეკლესიო ნივთები უპოვნიათ.
ძილეს-ძუარის წარწერების პალეოგრაფიულ თავისებურებებიდან გამომდინარე ასოების: „ძ“-ანის, „ჲ“-სა და „ჯ“-ანის მოხაზულობანი, ორი უკანასკნელი ასო — ზურგზე დაწოლილი ასო „ჲ“ და მოკლე და მარჯვნივ აზიდულფეხიანი „ჯ“-იანი მსგავსებას პოულობს ვანის ოთხთავის , იენაშის ოთხთავის , შიომღვიმის ოთხთავის დამწერლობაში.
ქარაგმების გახსნით და ნაკლოვანი ადგილების სავარაუდო შევსებით წარწერა შეიძლება ასე წავიკითხოთ: „ძლევაი , .დიდებაჲ ძლევის . ჯვრის , ამისი მწერალი, შრჲ გიორგჲ შეიწყალე“.
თუმცა ამ ახალ ტერიტორიულ ერთეულს დიდხანს არ უარსებია - 1845 წელს კავკასიის ტერიტორიაზე კავკასიის სამეფისნაცვლო შეიქმნა, რომელშიც ყოფილი სომხური პროვინციაც შევიდა, როგორც ტფილისის გუბერნიის ნაწილი.
1604 წელს მისი ნაწილის დაპყრობის შედეგად ირანის შაჰმა აბას -მა დანიშნა ნახჩევანის პირველი მმართველი თურქმანული ტომის ლიდერი მაქსუდ სულთანი, სახელად „ყანღარლუ“.
მაქსუდმა შაჰ აბასის ბრძანებით მოახდინა ნახჩევანის ოლქის მოსახლეობის ევაკუაცია , რომლებიც მეორე წელს გადაასახლეს მთლიანად ისფაჰანში), ქარაჯადაგსა და დეზმარში.
ომის შედეგაგ 1808 წელს ხანმოკლე დროით ნახჩევანის ტერიტორია დაიკავა რუსეთის ჯარმა გენერალ გუდოვიჩის სარდლობით, მაგრამ გულისტანის ზავით მოგვიანებით იგი ისევ უკან დაუბრუნდა სპარსეთის იმპერიას.
თავდაპირველად, იგი ამის მიზეზს ვერ ასახელებს, ხოლო შემდეგ მიხვდება, რომ იმ ბოლიდმა ყუმბარა მიიზიდა და ამიტომ ასცდა იგი გზას მთვარისაკენ.
10 დღის განმავლობაში უცნობი რჩება, მაგრამ დედამიწიდან მთვარემდე-ს ბოლოს ცნობილი ხდება, რომ ყუმბარამ მთვარეს ვერ მიაღწია, თუმცა ისე ახლოს ჩაუქროლა მას, რომ მის თანამგზავრად იქცა.
ამასობაში, მოგზაურები გამგზავრებიდან ცოტა ხნის შემდეგ წააწყდებიან დედამიწის მეორე თანამგზავრს, ბოლიდს, რომლის არსებობასაც რამდენიმე მეცნიერი ამტკიცებდა.
ის ბრწყინვალედ იცავდა საკუთარი ქვეყნის ინტერესებს ყველგან და ეწინააღმდეგებოდა ოსმალეთის იმპერიაში აბსოლუტურ მონარქიას, სულთნის განუსაზღვრელ უფლებებს.
1846–1852 წლებში ეკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა, ხოლო 1852 წლის 6 აგვისტოს დააწინაურეს და გახდა იმპერიის დიდი ვეზირი მუსტაფა რეშიდ-ფაშას ნაცვლად.
მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა (; დ. 5 მარტი, 1815, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 7 სექტემბერი, 1871, იქვე) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე.
ის ვერ ახერხებ საქმეზე ორიენტირებას, გამუდმებით ფიქრობს მეორე დღისთვის დაგეგმილ შეხვედრაზე და მოუთმენლად ელის როდის შეხვდება თავის ძველ მეგობარს იგნატიუს გალაჰარს.
ის ხედავს ლამაზ გოგოს, მაგრამ ვერ ხედავს ცხოვრებას მასში და თან ადარებს მას იმ მდიდარ, ეგზოტიკურ ქალებს რომლებიც გალაჰარის თქმით, მისთვის ხელმისაწვდომები არიან.
ჩენდლერი ხვდება, რომ მისი ცხოვრება აბსოლუტურად განსხვავდება მეგობრის ცხოვრებისგან და ფიქრობს, რომ ეს მისი ცოლის ბრალია, ის აფერხებს და ხელს უშლის წარმატებაში.
მაგრამ, მიუხედავად იმისა თუ როგორ ცდილობს ჩენდლერი თავისი გრძნობების გამოხატვას, რაც თითქოს კომფორტს უქმნის მას, მკითხველს მისი წარსულის დანახვა შეუძლია და ხედავს, რომ „პატარა ჩენდლერი“ თავს გრძნობს როგორც არაკომპეტენტურ, წარუმატებელ ადამიანად, რომელიც ახლოსაც ვერ მივა თავის მეგობარ გალაჰართან.
იგი შეკრებს ეკიპაჟს და გამგზავრებისთვის მოამზადებს „ფორვარდს“, მაგრამ არც მან და არც ერთმა ეკიპაჟის წევრმა არ იცის, თუ საით მიემართება „ფორვარდი“ და ისიც, თუ ვინაა მისი კაპიტანი.
კაპიტან ჰატერასის მოგზაურობა და თავგადასავალი" ქართულად პირველად გამომცემლობა ნაკადულმა გამოსცა 1977 წელს, სერიაში „ჟიულ ვერნის თხზულებანი“, ხოლო მთარგმნელი კოტე ჯავრიშვილი იყო.
სხვადასხვა ტიპის გამღიზიანებელი ფაქტორის ზემოქმედებით მუცლის ღრუში, თირკმლებში, ღრუ ორგანოებში არსებული ცენტრისკენული ნეირონების საშუალებით ღებინების ცენტრს მიეწოდება ინფორმაცია, რის შედეგადაც იგი ცენტრიდან გზავნის იმპულსებს გამღიზიანებელი ფაქტორის დროულად მოცილების თაობაზე.
შედეგად დიაფრაგმისა და მუცლის კუნთები ძლიერ იკუმშებიან, დუნდება კუჭის შესასვლელის კუნთოვანი შრე, ვითარდება ანტიპერისტალტიკა და კუჭის შიგთავსი პირის ღრუში ამოიტყორცნება.
ასე რომ, ღებინება უმეტესად დამცავ რეფლექსურ რეაქციას წარმოადგენს, რომლის მიზანიცაა, ორგანიზმიდან დროულად გამოიდევნოს საფრთხის შემცველი გამღიზიანებელი ფაქტორი.
სხვა სიმპტომებთან ერთად ვისცერული ღებინებით ვლინდება კუჭ-ნაწლავის სიტემის ზოგიერთი დაავადება, მაგალითად: გასტრიტი, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადება, კუჭისა და საყლაპავის კიბო; მწვავე და ქრონიკული ქოლეცისტიტი, ნაღველკენჭოვანი დაავადება, მწვავე და ქრონიკული პანკრეატიტი, კუჭქვეშა ჯირკვლის კიბო, მწვავე პერიტონიტი, აპენდიციტი, თირკმლის ჭვალი, ნაწლავური გაუვალობა, პარაზიტული დაავადებები.
ცენტრალური ტიპის ღებინება ზოგიერთი პათოლოგიური მდგომარეობის სიმპტომიც არის, მაგალითად: ქალასშიდა წნევის მატება, შაკიკი, თავის ტვინის სიმსივნე, ჰიპერტონიული კრიზი, მენინგიტი და სხვ.
კერძოდ, ცნობილია, რომ ადვილად აღგზნებადი, ლაბილური და მშფოთვარე ადამიანები გაცილებით ხშირად უჩივიან ღებინებასა და გულისრევას, რადგან სისხლში მაღალი აქვთ კატექოლამინებისა და სეროტონინის დონე.
ღებინება — რთული რეფლექსური აქტი, რომლის დროსაც, ძლიერი იმპულსით, კუჭის შიგთავსი საყლაპავიდან ზევით - პირის ღრუში ან/და ცხვირის ღრუში ამოიტყორცნება.
რაც კუჭის ქვედა ნაწილებში გაძლიერებული პერისტალტიკის, ზედა ნაწილებისა და საყლაპავის მოდუნების, დიაფრაგმისა და მუცლის კედლის კუნთების ერთდროული შეკუმშვის შედეგია.
გარდა საყოველთაო მიზეზებისა, ღებინება შესაძლოა გამოიწვიოს ინდივიდუალურმა ფაქტორებმაც, მათ შორის - ძირითადმა და თანმხლებმა პათოლოგიებმა, განსაზღვრული ტიპის ქირურგიულმა ოპერაციამ, დიაგნოსტიკურმა მანიპულაციამ, მედიკამენტურმა საშუალებამ, ნერვული სისტემის მდგომარეობამ და სხვა.
ზღვისა და მთის ავადმყოფობის დროს ღებინების შეგრძნება უფრო მეტად დამახასიათებელია მათთვის, ვისაც დაქვეითებული აქვს ვესტიბულური აპარატის რეცეპტორთა მგრძნობელობის ზღურბლი.
სომეხთა გენოციდი აღიარებულია რიგი ქვეყნების მიერ, როგორებიცაა: არგენტინა, ავსტრია, ბელგია, ბოლივია, ბრაზილია, კანადა, ჩილე, კვიპროსი, საფრანგეთი, გერმანია, საბერძნეთი, იტალია, ლიბანი, ლიტვა, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდები, პოლონეთი, რუსეთი, სლოვაკეთი, შვედეთი, შვეიცარია, ურუგვაი, ვატიკანი, ვენესუელა, ახალი სამხრეთ უელსი ავსტრალიაში და უელსი დიდ ბრიტანეთში.
საარჩევნო კამპანიის დროს აშშ-ს შემდეგმა პრეზიდენტმაც გამოთქვა სურვილი ეღიარებინათ სომეხთა გენოციდი, თუმცა ეს ტერმინი არც ბარაკ ობამას გამოუყენებია არჩევის შემდეგ.
1921 წელს რუსეთმა კავკასიის სამივე სახელმწიფო: სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა, და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა დაიპყრო.
სომხეთი 40-ზე მეტი საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრია, მათ შორის: გაერო, ევროპის საბჭო, დსთ, ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ნატო-ს პარტნიორობა მშვიდობისათვის, ჩრდილო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭო, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, საერთაშორისო რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია, ფრანკოფონია, ევრაზიული ეკონომიკური საზოგადოება და მიუმხრობლობის მოძრაობა.
მიმდინარე კონფლიქტი 1988 წელს დაიწყო, როცა სომეხმა მოსახლეობა მთიან ყარაბაღში აუჯანყდა აზებაიჯანულ ხელისუფლებას და სომხეთისა და მთიანი-ყარაბაღის უზენაესმა საბჭომ მოითხოვა, ავტონომიური რესპუბლიკა გამოყოფოდა აზერბაიჯანს და შეერთებოდა სომხეთს.
საბჭოთა ხელოსუფლების მიერ მიღებულმა ზომებმა მშვიდობის შესანარჩუნებლად შედეგი არ გამოიღო, მთიან ყარაბაღში ომი გაჩაღდა, ორ მეზობელ ერს შორის კი ეთნიკური დაპირისპირებები დაიწყო.
ამრიგად, ჟღელეს ხეობა ახლოა რაჭასთან და საუკუნეში გაყვანილი გზაც რომ არ იყოს, მაინც შედარებით ადვილსავალი გზით, უღელტეხილით არის მასთან დაკავშირებული.
გულდენტშტენდმა თავის დღიურში აღნიშნა: „კუდარო წონასთან ერთად დარბეულ იქნა ამ სამი წლის წინათ იმერეთის თავადებისაგან; ამიტომ ყველა საბრძოლო კოშკი ნახევრად დანგრეული იყო.
არსებობს რიგი ისტორიული მოწმობა იმაზე, რომ დვალეთი შუა საუკუნეებში მეტწილად ქართლის თუ საქართველოს პოლიტიკურ საზღვრებში შედიოდა და კულტურულ-ეკონომიურად პირველ რიგში ქართლთან იყო დაკავშირებული, ხოლო გვიან შუა საუკუნეებში დვალეთის დასავლეთ კუთხეს იჩემებდნენ იმერეთის მეფე და რაჭის ერისთავი.
ჟღელეს-წყალის მარცხენა ნაპირის მთები საკმაოდ დამრეცია და თვით ნაპირიც იმდენად ფართო დავაკებას წარმოადგენს, თუმც ალაგ-ალაგ ბორცვნარია, წყლის გაყოლებით ხეობაში ახლო-ახლო მდგარი მრავალი სოფელი და ნასოფლარია.
ქოფრიულიუ ნუმან-ფაშა დაჰპირდა კარლს, რომ გაუგზავნიდა დიდ არმიას ბალტიის ზღვის გავლით პოლონეთში, მაგრამ ეს გეგმა ძალიან სარისკო და რთულად განსახორციელებელი იყო.
იგი იყო ალბანური წარმოშობის, ოსმალეთში ძალიან ცნობილი და გავრცელებული გვარის, ქოფრიულიუს წარმომადგენელი, ქოფრიულიუ ფაზილ მუსტაფა-ფაშას შვილი.
მმართველობის დასაწყისში მას როგორც სამეფო კარზე, ისე ხალხში ძალიან კარგი რეპუტაცია ჰქონდა, რადგან ცნობილი იყო, თუ როგორი პატიოსანი ადამიანი და გამოცდილი სამხედრო ლიდერი იყო ნუმან-ფაშა.
ქოფრიულიუ ნუმან-ფაშა (, ; დ. 1670, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 6 თებერვალი, 1719, ჰერაკლიონი, კრეტა) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი ორი თვის განმავლობაში, 1710 წელს, სულთან აჰმედ -ის მმართველობის პერიოდში.
ქიფრიულიუ ნუმან-ფაშას სისასტიკით გამოირჩა სტამბოლში მცხოვრები ქრისტიანების მიმართ, რის შედეგადაც ოსმალეთის იმპრიის საზღვრებს გარეთ მისით ძალიან უკმაყოფილონი იყვნენ.
მწერალი დაუნდობელი ირონიით წარმოსახავს ბაჩილას ,მიჯნურობას”, მის უბადრუკ ყოფას ციხეში, იმას, თუ როგორ მოტეხა და დააბეჩავა იგი ჩადენილმა ცოდვამ.
ოღონდ როცა იგი შემდგომ, სასამართლოზე მომხდარის ზეგავლენით, თანდათან წვდება თავისი ცოდვის მთელ სიმძიმეს, ირონია ავტორის ღრმა თანაგრძნობით იჩრდილება.
ტრაგიკულ ჩიხს ის ქმნის, რომ როდესაც მოთხრობის გმირი ,გაადამიანდება”, გონების თვალს ახელს, საკუთარი დანაშაულის უშეღავათო შეფასებას შეძლებს, მისი ცხოვრების გაგრძელება სწორედ ამის გამო შეუძლებელი ხდება.
მოთხრობის მთავარ გმირს ლაზარე ჩიჩილაშვილს ტრაგიკული ბედი ეწია: ცხოვრების მღვრიე ტალღებმა გზა-კვალი აუბნია და მძიმე დანაშაული ჩაადენინა.
მიხეილ ჯავახიშვილი ხშირად ძლიერი ექსპრესიით ხატავს ადამიანის მალულ გრძნობებს, ცხოველურ ინსტინქტებს, ადამიანის შინასამყაროში მოქმედ სტიქიურ, გონებით აულაგმავ ძალებს.
მეორე კორპუსი : ერთი დამოუკიდებელი სატანკო ბატალიონი, ერთი დამოუკიდებელი სადაზვერვო ბატალიონი, ერთი დამოუკიდებელი მსროლელთა პოლკი, ორი დამოუკიდებელი საავტომობილო მსროლელთა პოლკი, ერთი დამოუკიდებელი საარტილერიო ბატალიონი.
მესამე კორპუსი : ერთი დამოუკიდებელი მსროლელთა პოლკი, ერთი დამოუკიდებელი საარტილერიო ბატალიონი, ერთი დამოუკიდებელი სატანკო ბატალიონი, ერთი დამოუკიდებელი სადაზვერვო ბატალიონი, ერთი დამოუკიდებელი სარაკეტო არტილერიის ბატალიონი, ოთხი დამოუკიდებელი საავტომობილო მსროლელთა პოლკი, ერთი უზრუნველყოფის ბატალიონი, ერთი სასიგნალო ბატალიონი.
არმიის კლასის ჯარი: ერთი ერთობლივი საჰაერო და ჰაერსაწინააღმდეგო კომანდა, ერთი საწვრთნელი საავტომობილო მსროლელი ბრიგადა, ერთი საგანგებო ძალების პოლკი, ერთი საარტილერიო ბრიგადა, ერთი თვითმავალი საარტილერიო პოლკი, ერთი ტანკსაწინააღმდეგო პოლკი, , ერთი მიწა-ჰაერის ტიპის სარაკეტო ბრიგადა, ორი მიწა-ჰაერის ტიპის სარაკეტო პოლიკი, ერთი რადიოტექნიკური პოლკი.
2009 წლის ივლისში სომხეთის თავდაცვის მინისტრმა სერიან ოჰანიანმა განაცხადა, რომ სომხეთი საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალების დასახმარებლად წლის დასასრულისთვის ავღანეთში სამხედროებს გაგზავნიდა.
მას არ აღუნიშნავს თუ რა ზომის ძალას გულისხმობდა, თუმცა განმარტა, რომ კონტიგენტი, სავარაუდოდ, შეიარაღების ექსპერტებისა და კომუნიკაციის ოფიცრებისაგან იქნებოდა დაკომპლექტებული.
ოჰანიანმა ისიც დასძინა, რომ სომეხმა ოფიცრებმა, რომლებიც ავღანეთის ომში საბჭოთა სამხედრო ძალებში მსახურობდნენ, გამოთქვეს სურვილი დაბრუნებულიყვნენ ავღანეთში, როგორც ახალი ძალების წევრები.
ეს რიცხვი დეკემბრის დასაწყისში 40-მდე გაიზარდა, მას შემდეგ, რაც სომხეთის პარლამენტმა ხმათა უმრავლესობით მხარი დაუჭირა კონტიგენტის განლაგებას.
სომეხი სამხედრო მოსამსახურეები ავღანეთში 2010 წლის თებერვალში ჩავიდნენ, სადაც, გერმანული ხელმძღვანელობის ქვეშ, მათ ყუნდუზის რეგიონული აეროპორტის დაცვა დაევალათ.
1992 წელს რეგიონიდან განხორციელებულმა საარტილერიო დაბომბვამ ორ მხარეს შორის შეტაკებები გამოიწვია სომხური არმიის ნახიჩევანის რამდენიმე სოფელში შეჭრის ჩათვლით.
მათგან პირველი დაიწყო 1988 წლის თებერვალში, მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დაწყებისას, როდესაც ჩამოყალიბდა სომხური სამხედრო ფორმირებები აზერბაიჯანულ ერთეულებთან საბრძოლველად ყარაბაღში.
ტერ-გრიგორიანცი და სამოქალაქო ოფიციალური პირები სომხეთის თავდაცვის სამინისტროში ვაზგენ მანუკიანისა და ვაზგენ სარქისიანის ჩათვლით ცდილობდნენ ჩამოეყალიბებინათ „მცირე, კარგად დაბალანსებული, საბრძოლველად მზადმყოფი თავდაცვითი ძალა“.
დანაყოფი, ცნობილი, როგორც სომხეთის სამშვიდობო ძალები, იმართება „ “-ს ბანაკიდან როგორც აღმოსავლეთის მრავალეროვანი სამუშაო ძალების ნაწილი და ევალება სამანქანო გამშვები პუნქტების შენარჩუნება, ბაზაზე უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, თუმცა, ასევე, იმსახუროს, როგორც სწრაფი რეაგირების ძალებმა და აკონტროლონ ბრბო და ამბოხი.
გენერალ-პოლკოვნიკი გურგენ დარიბალთაიანი — შტაბის უფროსის მთავარი მოადგილე და ამჟამინდელი პრეზიდენტის, სერჟ სარქისიანის სპეციალური სამხედრო მრჩეველი
2004 წლის შემოდგომაზე სომხეთის მთავრობამ მოიწონა არმიიდან ინჟინრებისა და ექიმებისაგან შემდეგარი 46 კაციანი კონტიგენტის, როგორც ერაყში განთავსებული მულტინაციონალური ძალების ნაწილის ერაყში გაგზავნა პოლონური ხელმძღვანელობის ქვეშ.
2006 წლის 10 ნოემბერს უფროსი ლეიტენანტი გიორგი ნალბანდიანი ერაყში ნაღმის აფეთქების შედეგად დაშავდა, თუმცა გადარჩა მას შემდეგ, რაც ქირურგიული ჩარევისათვის გერმანიაში, ლანდშტულის ჰოსპიტალში გადაიყვანეს.
სომხური სამხედრო სპეციალური ძალები მოიცავს სტანდარტული არმიის სპეცდანიშნულების პოლკსა და 3+ სადაზვერვო ბატალიონს (გარდა მთიანი ყარაბაღის თავდაცვითი არმიის სპეციალური ძალებისა და ეროვნული თავდაცვითი ძალებისა, ორივე მთგანი მჭიდროდაა ინტეგრირებული სომხეთის შეიარაღებულ ძალებში).
შეიქმნა 1992 წლის 28 იანვარს სომხეთის შეიარაღებული ძალების სხვა კომპონენტებთან ერთად ქვეყნის მიერ საბჭოთა კავშირისაგან დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ.
2004 წელს სომხეთის თავდაცვის სამინისტრომ, ასევე, დააფუძნა ერთობლივი პარტნიორობა კანზასის ეროვნულ გვარდიასთან ცოდნის გაცვლისა და ეროვნული უსაფრთხოებისა და სამოქალაქო საქმეებში თანამშრომლობისათვის.
სამშენებლო წარწერის თანახმად აგებულია 1850 წელს იმ სომეხი მოსახლეობის დაკვეთით, რომელიც აქ ანანურის მონასტრის ანსამბლის ქვედა ციხის დანგრევის შემდეგ დამკვიდრებულა.
წლის განმავლობაში წარმოიქმნება დაახლოებით 3 მილიარდი მ³ მიწისქვეშა წყალი, საიდანაც დაახლოებით 1,6 მილიარდი მ³ წყაროების სახით წარმოიქმნება, 1,4 მილიარდი მ³ ტბებისა და მდინარეების სახით გამოიყენება.