polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
კოკი დადიანის პოეზიის მთავარი თემა სამშობლოსადმი უსაზღვრო სიყვარული და მისთვის თავდადებაა, მისი ყველა ლექსი განმსჭვალულია საოცარი პატრიოტული ლირიზმით, სევდითა და გულისტკივილით.
თავადაზნაურთა ახალგაზრდა წინამძღოლმა დამაჯერებელი არგუმენტებით, მოსახლეობის სახელით, თანამოაზრეებთან ერთად სასტიკად გაილაშქრა ვოსტორგოვის წინააღმდეგ და ცარიზმის ეს მზაკვრული გეგმა ჩაიშალა.
1895 წელს, 17 წლის ასაკში, კოკი დადიანმა ჯვარი დაიწერა ნინო მიქელაძეზე, რომელთანაც ეყოლა ხუთი შვილი: მიხეილი, მერი, ნიკოლოზ, ბაბო და დემნა.
1911 წელს დაქვრივებული კოკი დადიანი მეორედ დაქორწინდა მერი სვიმონის ასულ წერეთელზე, ვისთანაც კიდევ სამი შვილი შეეძინა – გიორგი, ქეთევანი და სიმონი.
მამა – ნიკოლოზ დადიანი ცნობილი პიროვნება იყო – ჯერ ერევნის პოლკის კაპიტანი, შემდეგ – დასავლეთ საქართველოს ცხენოსან მილიციელთა ხელმძღვანელი.
საქართველოს დამოუკიდებლობის ხანაში კოკი დადიანი მსახურობდა დავით მიქელაძის ასეულში და აქტიური მონაწილეობა მიიღო იმ პერიოდის ყველა ანტიეროვნული ამბოხების ჩაქრობაში.
ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე დადიანი (დ. 19 თებერვალი, 1878, აბაშის რაიონი, სოფელი წყემი — გ. 1939, პარიზი) — ქართველი პოეტი, მწერალი და პუბლიცისტი.
ნესტანმა არ უწყის ზებულონის სიყვარულისა და ისინი ერთად არასდროს ყოფილან, თუმცა ბოლოს როცა ხელის სათხოვნელად მოაკითხავენ ნესტანს, ზებულონი მოიტაცებს მას და ტყეში მდგარ ეკლესიაში მიიყვანს.
საქმე ისე დალაგდება, რომ იოველ ბატონიშვილი ზებულონს თავისთან მოუხმობს, სასწავლებელში და მთელი ოჯახი შეთანხმდება, რომ ზებულონი გაუშვან, მაგრამ წასვლის წინა დღეს, ისახარს დაროაშვილები მოკლავენ.
მიუხედავად მარცხისა, ამილახვარი შეაქებს მას და მეფის რჩეულთა ჯარშიც მიიღებენ, სადაც ხუთ წელს დაჰყოფს და არაერთხელ გამოიჩენს ვაჟკაცობას.
თავიდან ბრძოლის ჟინით იწვის ზებულონი, ხმლის ტრიალი სწადია, თუმცა მალე მიეჩვევა ასეთ ყოფას და იესე ერისთავის შვილიშვილი, ნესტანი უყვარდება.
მას შემდეგ ზებულონს არათუ ბრძოლის ჟინი აქვს, მანუჩარ ბატონიშვილის დაბრუნებაც რაც შეიძლება გვიან სურს, რათა ნესტანთან ყოფნა გაიხანგრძლივოს.
ზებულონის სოფელში, წყაროსთვალში გავრცელებული იყო მითები იოველ ბატონიშვილზე, რომელმაც დათმო სამეფო ტახტი და მოგზაურობას, კულტურების შესწავლას მიჰყო ხელი.
ქართლის მეფედ ნიშნავენ მანუჩარ ბატონიშვილის ძმას, ისკანდერ ხანს, რომელიც მანუჩარის მამამ, ქვეყნის ხსნისათვის გაწირა და შაჰს გაუგზავნა, როგორც გამოსასყიდი.
ისკანდერ ხანს, ბექა ამილახვარიც მიემხრობა, თუნდ ეს მოჩვენებითია, მთელი ქვეყანა მას მოღალატედ ნათლავს, მათ შორის ზებულონიც და პირად სიყვარულსაც კი კარგავს ქვეყნისათვის.
რომანში განვითარებული მოქმედებების ზუსტი პერიოდი უცნობია, თუმცა საგულისხმოა, რომ პერსონაჟებს აქვთ წიგნები, რაც სტამბის არსებობას ამტკიცებს, საქართველო კი ირანის მორჩილების ქვეშ არის.
ან შეჯვარების სტრატეგია და მომავალში შეჯვარების წარმატება“. 364 მ. ჰაკმა და ე ფერნანდეზ პირველმა აღნიშნეს, რომ ზრუნვა პირველ რიგში გადარჩენაში აისახება. მათი კავშირი უფროს და-ძმასთან ან ბიძაშვილებთან. მეორე, რაშიც გამოიხატება მამრის დახმარება, არის ის, რომ მდედრმა შეძლებს შვას პატარები უკეთეს მდგომარეობაში. მაშინაც კი, როცა მდედრს არ ჰყავს მამრი, რომელიც მასზე იზრუნებს, მას შეუძლია იზრუნოს ჩვილზე, მამრის არყოფნის შემთხვევაშიც.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მამრი, იმ შემთხვევაში თუ დაეხმარება მდედრს, მიიღებს სარგებელს მისგან, როგორიცაა შეჯვარება, რასაც ის მზრუნველი საქციელის სანაცვლოდ მიიღებს.
იმ შემთცხვევაში თუ მამრობითები მხოლოდ საკუთარი გენეტიკის გადარჩენას ცდილობდნენ, მაშინ შესაძლოა უარყოფითად შეფასდეს სხვა მამრით მათი ჩანაცვლება.
სმუტსმა და გუბენიკმა წარმოადგინა ტესტირების სამი მეთოდი „სარგებელისა“ მათი აზრით, მამინაცვალსაც შეუძლია იყოს ისეთივე მზრუნველი, როგორც ნამდვილ მამას.
მაგალითად, გალიაში მყოფი ქალი, რომელიც სავარაუდოდ ნაკლებად გამოცდილი და დარწმუნებულია ყოყმანით იღებს ინიციატივას, რომ მოხდეს გამოყოფის პროცესი, რომელიც იწყება 3 თვის განმავლობაში.
მსგავსად ჰარლოუს „უდედო დედებში“ ვხვდებით იმას, რომ დაბალია იმ დედების პროცენტული რაოდენობა, რომელიც შვილზე უარს ამბობს დროის იმ პერიოდში, როცა ამას ჩვეულებრივი დედები აკეთებან.
თუმცა ასევე გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ბევრი დედა ამბობს უარს თავის შვილზე უფრო ადრე, ვიდრე ამას ნორმალური დედები აკეთებენ.) ელმერსმა აჩვენა რომ გამოკეტილი, დედები დარჩნენ მათ შვილებთან და შეზღუდეს ისინი უფრო მეტად, როდესაც ზრდასრულ კაცი დროებით სხვადან გადავიდა, ალბათ, ეს იმიტომ მოხდა, რომ დედებმა იგრძნეს შემცირებული უსაფრთხოება კაცების არარსებობით.
სრულიად უსაფრთხო, მაგრამ ნაკლებად შემაგულიანებელი გარემო, რომელშიც დედა და შვილი არიან იზოლირებულები სხვა პრიმატებისგან შესაძლებელია იყოს ისეთივე არახელისშემწყობი ბავშვის დამოუკიდებლობისთვის, როგორც ზედმეტად მასტიმულირებელი გარემო, რომელიც დედას საშიშად აქვს აღქმული.
ჰინდმა და სპენსერმა დაასაბუთეს, რომ იზოლაციაში მყოფი დედა შვილის წყვილები, თავიდან დროს ატარებენ განსხვავებულად ვიდრე ამას ჯგუფში მცხოვრები პრიმატები აკეთებენ, სავარაუდოდ ეს იმიტომ იყო გამოწვეული, რომ დედა არ ზღუდავდა ბავშვს.
ორივე შემთხვევაში იზოლაციის და მაღალი სტიმულაციის დროსაც დედა და შვილმა შეიძლება შეენარჩუნონ მუდმივი, დიდხნიანი კონტაქტი განცალკევების დაწყების შემდეგაც.
ბევრი კვლევა არის ერთმანეთის მსგავსი, რომლებიც რომლებიც არიან მიღებულნი, რათა გამოქვეყნდეს პრიმატების სხვადასხვა პოპულაციებში თუ რა მდგომარეობაა დედებისა და მამების მიერ ბავშვების ტრანსპორტირების კუთხით და ხაზგასმულია, რომ არსებობს ამის ბევრი სხვადასხვა ვარიანტი ჯგუფის მასშტაბით.
ამ ფაქტორების ცვალებადობა ხდება ისევე კარგად, როგორც სხვების, როგორიცაა: სახეობების, ჩვილთა ასაკის და ზომის შეიძლება ვიპოვოთ კალიჩრიდსი -ის ახლაშობილთა მოვლის კვლევებში.
მიუხედავად იმისა, რომ დეტალური კვლევები კალიჩრიდსი -ის ბავშვთა ზრუნვაზე უკიდურსადაა შეზღუდული, ტამარინი -ის კვლევები გვაფიქრებინებს, რომ დედა ატარებს ბავშვს უფრო ნაკლებად, ვიდრე ჯგუფის სხვა წევრები და საკვების მოპოვების დრო არის შემცირებული იმ ინდივიდებისთვის, რომლებიც უზრუნველყოფენ ბავშვთა ტრანსპორტირებას.
დავარცხნა და გასუფთავება არის პრიმატებისათვის ერთ-ერთ ყველაზე დამახასიათებელ თავისებურება, რაც მოიაზრებს ისეთ სოციალურ დამოკიდებულებას ინდივიდებს შორის, როგორიცაა მწერებისა თუ არასასურველი გაცვენილი ბეწვისგან ერთმანეთის გაწმენდა.
ქცევა რომელის ჩამოყალიბების პერიოდს მეცნიერება ვერ ასახელებს ყოველ სახეობაშია გავრცელებული, იგივე მწერებში, თევზებში, ფრინველებში და უპირველესად ძუძუმწოვრებში.
ლოგიკურად ამ ჩვევის ჩამოყალიბება ჰიგიენის საჭიროების გამო ჩამოყალიბდა, რადგან ის ერთადერთი საშუალებაა თითოეული ორგანიზმის ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად.
მენდოზა და მეისონის კვლევებიდან ჩანს, რომ როდესაც დედაბს შვილებთან ურთიერთობა დიდი ხნის განმავლობაში ჰქონდათ, ერთგვარადაგაჭიანურდებოდა მათი კონტაქტი, დედები იყვნენ არატოლერანტულები, შეუწყნარებლები.
ახალი მსოფლიოს პრიმატებისგან განსხვავებით ზრუნვა, რასაც ორივე მშობელი ერთად ახორცილელებს, კვლევები ახალშობილის მოვლაზე კალიჩრიდსი -ის გალიაში ნათლად არ მიანიშნებს დიფერენცირებულ მშობლის როლზე.
მენდოზამ და მეისონიმა განაცხადეს, რომ განსხვავება კალიცებუსი -ის კალიჩრიდსი -გან არის ის რომ, კალიჩრიდსი -ში შრომა არის გადანაწილებული და ბავშვის ტრანსპორტირება დედის, მამის და და-ძმის მიერ თანაბარი ინტენსივობით ხდება.
პრიმატების ყველა სახეობაში გავრცელებულია შემდეგი მიდგომა: თითოეულ ოჯახში წევრი რომელიც სხვა დანარჩენებს გასუფთავებაში ეხმარება, ამის პროცესის შემდეგ უკვე თვითონ ხდება მოვლის ობიექტი.
ანუ ამ ჯაჭვის ერთ-ერთი მიზეზი არის ხსენებული შეგუებული ქცევა, რომელიც თავისმხრივ შედეგიანია, ანუ ჰიგიენური სარგებლის მომცემია და უკურეაქციას იწვევს ინდივიდებში.
პრიმატებში გარდა ამ თავისებურებისა, რაც გასუფთავებას გულისხმობს, სხვა უფრო განსხვავებული გამოხატულებები არსებობს, მაგალითად როგორიცაა რესურსების გაზიარება თუ კონფლიქტების დროს დახმარების გაწევა.
დაკვირვებები აჩვენებენ, რომ „გასუფთავების“ მსურველთა და „გამსუფთავებლების“ რიცხვი კონკრეტული სახეობის ინდივიდებში თანაბარია და ეს ბალანსი ყოველთვის იარსებებს.
პრიმატების უმეტესობა, როგორც ადამიანი, ცხოვრების უდიდეს ნაწილს დიდ სოციალურ გარემოში ატარებს, მათი ცხოვრების წესიდან გამომდინარე, რადგან ისინი ოჯახებად ცხოვრობენ.
რომელიმე ცალკეული სახეობის ოჯახში მაღალ იერარქიულ საფეხურზე მდგომი ინდივიდი მოითხოვს რომ გასუფთავებისა დამოვლის ობიექტი გახდეს დაბალ საფეხურზე მდგომი ინდივიდისა.
დროთა განმავლობაში როდესაც დედა აგრძელებს ახალშობილისადმი ასეთ მოპყრობას, ვგულისხმობ დღეების გასვლის შემდეგ, ეს ჩვევაში ყალიბდება და შედეგად უკვე ზრდასრული მაიმუნიც მიყვება იგივე კვალს.
გელადებში, მიუხედავად იმ ფაქტისა რომ მამრები უფრო დიდი ზომის, უფრო ძლიერნი და უფრო აგრესიულნი არიან, მაინც მდედრები აკონტროლებენ სოციალურ ჯგუფს.
პოლიგინურ სახეობებში მამაკაცებს დიდი კონკურენციის გავლა უხდებათ მდედრის მოსაპოვებლად, ამიტომ მხოლოდ დიდ და ძლიერ მამრებს აქვთ უფლება მდედრთან შეჯვარების და შესაბამისად თავის გენს ტოვებს საკუთარ დიდ შთამომავლობაში.
მეორე მხრივ მონოგამიურ სახეობებში მდედრებსა და მამრებს უფრო თანაბარი წვდომა აქვთ შეჯვარებასთან ამიტომ აქ თითქმის არ გვხვდება სექსუალური დიმორფიზმი მათ ზომებში.
საბოლოოდ, დადგინდა, რომ ჩვილები არიან სრულიად დამოუკიდებლები თუმცა ლაქტაციაზე მათი დამოკიდებულების მაჩვენებელი მაღალია, ამიტომ, დედებს უხდებოდათ მათი ხელით ტარება 8-10 კმ დღეში.
ზედაპირულად თუ შევხედავთ, ეს სოციალური ორგანიზაცია შეიძლება შევადაროთ პოლიგინიას, თუმცა ახალგაზრდა მდედრები ხშირად იპარებიან იერარქიაში უფრო დაბლა მდგომ მამრებთან შესაჯვარებლად.
მშობელი ვალდებულია საკმაო ხანი იზრუნოს თავის ახალშობილზე, რათა უზრუნველყოს მისი გადარჩენა, ამიტომ აღარ რჩება დრო და ენერგია სხვა სექსუალური პარტნიორის მოსაძებნად.
ეს ამ სახეობის წევრებს შორის მკვეთრად ამცირებს სერიოზული ძალადობის ფაქტებს, ვინაიდან ყველამ იცით თუ ვის უნდა დაემორჩილოს და ვისი დამორჩილება სცადოს.
მიტანი და ვოტსი აღნიშნავდნენ, რომ ადამიანის სახეობის გარდა სხვა პრიმიტიული ჯიშების წარმომადგენელ დედებსაც აქვთ შვილზე ზრუნვის ინსტინქტი და რეპროდუქციის მაღალი მაჩვენებელი (დამახასიათებელია ჩვილთა გადარჩენის მაღალი მაჩვენებელი და ასევე შობადობის შორის ინტერვალი ძალიან მცირეა.) იმ სახეობებთან შედარებით, რომლების წარმომადგენელი დედებიც უფრო მეტს უნდა აკეთებდნენ თვითონ.
ჰარიეტ სმიტი თავის ბოლო წიგნში „პრიმატი მშობლები“ მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რამდენად მნიშვნელოვან ყურადღებას აქცევენ საკუთარი პატარების საჭიროებებს და რომ ისინი მუდმივად დიდ ყურადღებას უთმობენ ჩვილზე ზრუნვას.
სქემა შემდეგნაირად მუშაობს: ერთი ინდივიდი ასუფთავებს რაც შეიძლება მეტ წარმომადგენელს მისი ოჯახიდან, შედეგად გარკვეულ ავტორიტეტსა და სტატუსს იმაღლებს, რათა დანარჩენებმაც იზრუნონ მასზე და იგივე ქმედებით უპასუხონ.
აქ იგულისხმება, რომ ღამით მობინადრე ცხოველები ერთმანეთთან ცუდად ამყარებდნენ ვიზუალურ კონტაქტს და ამის გამო მათ ხშირად უწევდათ ერთმანეთთან შეხება.
ახალის სამყაროს მაიმუნის ქვესახეობა ბრჭყალებიანი მაიმუნების ოჯახი მოიცავს მარმოსეტებს და ტამარინებს, რომლებიც სამხრეთ აფრიკაში ბინადრობენ.
მათი სოციალური ჯგუფი შედგება სამიდან ათამდე წევრისგან (ერთი რეპროდუქციულად აქტიური მდედრისა, რამდენიმე რეპროდუქციული მამრისგან და არარეპროდუქტიული დამხმარეებისგან რომლებიც შეიძლება იყვნენ მამრებიც და მდედრებიც).
როდესაც მდედრები სექსუალურად მომწიფდებიან, ისიც ტოვებენ თავის ოჯახს, შემდგომში მამრთან ერთად ქმნიან ახალ ოჯახს ან უკვე შექმნილ ოჯახს უერთდებიან.
ზოგიერთ სახეობაში, განსაკუთრებით იქ სადაც საკმაოდ მკაცრი დომინანტური იერარქიაა, მხოლოდ ერთ მამრს შეუძლია შეჯვარდეს მდედრთა ჯგუფთან.
მარილი 4 მოასხერხებელი გამოსაყენებელია იმიტომ, რომ მისი რეაქციის თანაპროდუქტი, , აირია, რომელიც რეაქციის არეს აზოტის ნაკადით შეგვიძლია მოვაშოროთ.
1957 წლის 1 თებერვალს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მელქისედეკ -ის ლოცვა-კურთხევით თბილისის ალექსანდრე ნეველის სახელობის ეკლესიაში აღიკვეცა ბერად.
1957 წლის 15 თებერვალს, მირქმის დღესასწაულზე სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმიდესმა და უნეტარესმა მელქისედეკ -მ სინოდის წევრთა მონაწილეობით აკურთხა ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად.
მიტროპოლიტი ლეონიდე (ერისკაცობაში — ლავრენტი ტიმოთეს ძე ჟვანია; დ. 1 დეკემბერი, 1885, ლეჯიქეთი, ზუგდიდის მაზრა — გ. 14 დეკემბერი, 1964, სოხუმი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი.
ისრაელში და განსაკუთრებით იერუსალიმში არსებობს მთელი რიგი წმინდა ადგილების, ადგილების რომლებიც დიდ რელიგიურ დატვირთვას ატარებენ იუდეველებისთვის, ისევე როგორც სხვა რელიგიის მიმდევრებისთვის.
ისრაელი მდებარეობს ახლო აღმოსავლეთში, მას ესაზღვრება დასავლეთიდან ხმელთაშუა ზღვა, ეგვიპტე, ღაზას სექტორი, იორდანია, ლიბანი, სირია და დასავლეთ სანაპირო.
სიკვდილს მოსდევს შვიდ დღიანი გლოვა, ამ პროცესს ეწოდება მჯდომარე შვია, რომლის დროსაც მეგობრები და ახლობლები სტუმრობენ გარდაცვლილის ოჯახს და მოაქვთ საკვები.
არსებობს ეროვნული დრამა კომპანია, , ისევე, როგორც საცეკვაო ანსამბლები, ეროვნული ორკესტრი და მუზეუმები და გალერეები, მათ შორის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი თელ-ავივში და ისრაელის მუზეუმი იერუსალიმში.
ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო, რაც მან ამ კუნძულზე შეამჩნია და ნაწილი გახდა, იყო „ტივის“ ცერემონია, რომელიც იამსის გარკვეულ სახეობას ეძღვნება.
სპენსერი ამ ცერემონიის შესახებ წერდა: „ახალგაზრდა ბიჭების და გოგოების სტიმულირება ფარულად დაკავშირებულია იმასთან, რასაც აქ იამსის ცერემონიას უწოდებენ“.
დაახლოებით 40 წლის შემდეგ, როდესაც მელვილის კუნძულზე განხორციელდა კიდევ ერთი სტუმრობა, თითქმის არაფერი იყო განსხვავებული იმ ცერემონიაში იქიდან, რაც სერ ბალდვინ სპენსერმა აღწერა თავის მემუარებში.
მიუხედავად იმისა, რომ შემდეგი ვიზიტისას არანაირი სამხილი არ აღმოჩნდა იმისა, რომ ეს ცერემონია შეიძლება ვინმესთვის სტიმულის მიმცემი იყოს, როგორც სპენსერი წერდა, არ ნიშნავს იმას, რომ ეს უკანასკნელი ცდებოდა.
უბრალოდ, თვითონ „ტივი“ მოსახლეობაც ხვდება, რომ ამ ცერემონიებში მონაწილეობა არანაირ სტიმულს არ მისცემს არცერთ მათგანს და ვერც ადეკვატურად მოამზადებს ცხოვრების წესის შეცვლისთვის, რაც თავის მხრივ რადიკალურად შეიცვალა დასავლურ კულტურასთან ურთიერთობის შედეგად უკანასკნელ 50 წელიწადში.
იმის გასაგებად, თუ რა მნიშვნელობა აქვს ამ ცერემონიას იმ ხალხისთვის, ვინც ამას კიდევ ასრულებს, ჯერ უნდა გავიგოთ რას თვლიან „ტივი“ ხალხი ზრდასრულობად, რადგან მათი აზრით, ეს ცერემონია სიყმაწვილიდან ზრდასრულობაში გადასვლასთან არის კავშირში .
ტივის“ მოსახლეობა, ახლა უკვე დაახლოებით ათასი ადამიანი, ძალიან დიდი ხანია ცხოვრობს ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე, მელვილისა და ბატჰარსტის კუნძულებზე, რომლებიც დარვინიდან არის ოცდაათი მილის მოშორებით, ანუ ავსტრალიის ჩრდილოეთი ტერიტორიის დედაქალაიდან.
მათი გარეგნობის ფორმირება დიდი ხნის წინ დაიწყო და რადგან სულ ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა, დიდად არ შეცვლილა ადრინდელი დროის შემდეგ.
არის სხვა ვარიაციებიც, მაგალითად ზოგიერთი მათგანი ყურებს წითლად იღებავს, წვერს ყვითლად, ხოლო მთელი დანარჩენი სახე, რა თქმა უნდა, შავად აქვს ნახშირით „გაფერადებული“.
თუმცა, ამ ყველაფრის მიუხედავად, ყველაზე მეტად, რაც „ტივის“ სხვა ავსტრალიური წარმოშობის ხალხისაგან განასხვავებს არის მათი „კოსმეტიკური ნაიარევები“ ტანზე.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ იარების გაკეთება საკმაოდ მტკივნეული პროცესია, რადგან კანის დაჭრას მოითხოვს, ყოველი მოსახლე იღწვის ახლის გაკეთებისკენ და ეს სიამაყედ მიიჩნევა.
ტივის ტომი ნახსენებია ისტორიულ წყაროებში ჯერ კიდევ ადრეული საუკუნიდან მოყოლებული, ჰოლანდიელ, პორტუგალიელ და ბრიტანელ მკვლევარებთან დაკავშირების შემდეგ.
ხსენებულ ჩანაწერებამდე სხვა ისტორიული მასალა ირწმუნება ტივის ტომების ადრეულ კავშირებზე ჩინელ და ინდონეზიელ მოსახლეობასთან, თუმცა ყოველგავრი განსახლების ადგილის გარეშე .
პირველი უცხოური დასახლება კუნძულებზე ჯერ კიდევ 1824 წლით თარიღდება, როდესაც ბრიტანელებმა დააარსეს ფორტ დუნდასი, თანამედროვე პარლინგიმპის დაბის მახლობლად.
თუმცაღა, ხუთწლიანი დუხჭირი ცხოვრების ფონზე ტივის ტომმა მიატოვა ხსენებული საცხოვრებელი ადგილი და მხოლოდ 75 წლის შემდეგ, საუკუნეში, ევროპელებმა აღადგინეს ამ ადგილის პირვანდელი ფუნქცია.
ტივის“ ტომელები ცხოვრობენ ავსტრალიის ჩრდილოეთით მდებარე ორ კუნძულზე, მელვილზე და ბათერსტზე, ეს არის ტროპიკული ადგილი სავსე უამრავი რესურსით.
მათი ექსპლუატაცია და დისტრიბუცია დამოკიდებულია ძალიან მცირე ტექნოლოგიურ და სოციალურ სამუშაოებთან, ამ მოთხოვნებს კი „ტივი“ მოსახლეობა აკმაყოფილებს.
ტივი“ მაცხოვრებლებისთვის რესურსების მენეჯმენტი რაღაც წილად დაკავშირებულია ფიზიკური სამყაროს კლასიფიკაციასთან და ძირითადად ეს ფაქტორი განსაზღვრავს ქალისა და მამაკაცის სამუშაოს, იქნება ეს საზიარო საქმე თუ ერთი კაცისთვის გასაკეთებელი, ანუ ინდივიდუალური.
რაც არ უნდა გასკვირი იყოს ტივის ტომელისათვის დიდ წარმატებად ითვლებოდა ბევრი საკვების ფლობა, რადგან ამით ის თავისუფალი იქნებოდა საკვების მოძიებისგან და დრო დარჩებოდა სოციალური და ,პოლიტიკური“ ცხოვრებისთვის.
ტივის უხუცესი დაკავშირებული იყო მრავალ ქალთან – თავის ცოლებთან, ქალიშვილებთან, ნახევარ ქალიშვილებთან, დებთან, ნახევარ დებთან, დისშვილებთან და დედასთან.
ტივიში“ თითქმის ყველას ინდივიდუალური, უნიკალური სახელი აქვთ, ხოლო ვისაც არ აქვს, დამატებით ჰქვია კიდევ რამე სახელი, რომ კაცმა ან ქალმა სახელის ინდივიდუალურობა შეინარჩუნოს.
ქალები ძირითადად არც რიტუალებში ღებულობენ ხოლმე მონაწილეობას, ხოლო მათ ტომში სახელის დარქმევაც კი რიტუალია, ამიტომ აღარ არის გასაკვირი, რომ ქალს ეს უფლება ჩამორთმეული აქვს, რაც კიდევ ერთი განსხვავებაა სხვა ავსტრალიური ტომებისგან.
სტატია ,ტივი, ჩრდილოეთ ავსტრალია“ ავტორი არის ავსტრალიელი მეცნიერი ჩარლზ ვილიამ მერტონ ჰარტი, რომელმაც 1960 წელს გამოსცა თავისი სტატია.
სტატია შეეხება ტივის ტომის თანამდებობრივ მანიპულაციას და პოლიტიკურ ქცევას, მაგრამ მოიცავს აგრეთვე სოციალურ ცხოვრებას, საქორწინო ხელშეკრულებას, დაკრძალვის ცერემონიებს, საგვარეულო მტრობას, ანტაგონიზმს და ა.
ჰარტის ნაშრომი განიხილავს ტივის ფლორასა და ფაუნას, ტივის ეკონომიკურ ფუნქციებსა და ორგანიზაციებს, ასევე განხილულია თანამდებრობრივი სისტემის ფუნქციონალური ურთიერთობები.
ეს მიწა არის შედარებით სწორი რელიეფის, დაბალი გორაკებით, რომელიც მელვილის კუნძულს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ მიყვება, ხოლო ამ ქედებიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით 9 მდინარე მიუყვება კალაპოტს.
მტკანრი წყლის დიდი მდინარეების სანაპიროებთან არის პატარა ტერიტორიები, რომლებიც დაფარულია ნამდვილი ტროპიკული ტყის მცენარეულობით, ხოლო ნაპირებზე კი არის ქვიშიანი და ქვიანი ნაწილები.
ტივის ტომი დღესდღეობით ცხოვრობს უცხოელი კონტრაქტორების მიერ ბოლო 10-15 წლის განმავლობაში აშენებულ სახლებში – ოთხი საძინებელი ოთახით, სამზარეულოთი, სააბაზანოთი, ელექტრული უზრუნველყოფითა და წყალგაყვანილობით.
მშვიდი და უზრუნველი სოფლის ცხოვრების ფონზე ზემოხსენებული მაცხოვრებლები კარგავენ სიახლოვეს სკოლებთან, სავაჭრო ცენტრებთან თუ კლინიკებთან, რამდენადაც ყველა ეს დაწესებულება ლოკალიზებულია ქალაქის გარეუბანში.
რაც შეეხება გარეუბნის მკვიდრებს, მათი უმეტესი ნაწილი ფლობს კერძო სატრანსპორტო საშუალებებს, ნავებს და საცხოვრებელი ადგილიდან მოშორებით ნადირობენ, მიემგზავრებიან სტუმრად, ესწრებიან ცერემონიებს, ანაც მიფრინავენ დარვინისკენ საყიდლებისთვის.
საგულისხმოა, რომ თანამედროვე ტივის ტომის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ღირსშესანიშნავი ფაქტია ტომის კუთვნილი მიწების საკუთრებაში დაბრუნება , ბუნებრივია, „უფლებათა ბილი მიწის საკუთრების შესახებ“ მიხედვით .
მატრიარქალური კლანი არის ჯგუფი, რომლის წევრები მიიჩნევენ წინაპრებად დაუბადებელი სულიერი არსებების ჯგუფს, რომლებიც მდებარეობდნენ კლანის სპეციფიკურ ადგილებში, წყალში ან წყალთან ახლოს.
პრეკოლონიურ რწმენის სისტემაში, ჩასახვა ხდება შემდეგი გზით; როდესაც მამა იპოვნის ასეთ დაუბადებელ სულისაგან ერთ–ერთს, ის უგზავნის მას თავის ცოლს, რომელიც იგივე კლანიდან უნდა იყოს.
თითეულ კლანს ეძლევა სახელი, და კლანის წევრები ვალდებულები არიან დაეხმარონ თვიანთი კლანის სხვა წევრებს მორალურად, ფიზიკურად და ემოციურად სხვადასხვა სიტუაციებში.
პირის მამის კლანი და სახეობა, რომელთანაც ის კლანია ასოცირებული, მიიჩნევა მის ,ოცნებად" . პირის ,ოცნება" არის შთაგონების წყარო გამომხატველობითი ცერემონიული ცეკვების, სიმღერებოსა და ხელოვნებისა.
ერთი ტოტემის კლანს სხვა კლანთან ან კლანებთან შეიძლება ძალიან კარგი ურთიერთობა ჰქონდეს, ეხმარებოდნენ ერთმანეთს ყველაფერში, იქნება ეს საბრძოლო თუ სამშვიდობო საქმე.
ეძახიან ერთმანეთს ძმას, მიუხედავად იმისა არიან თუ არა სისხლით ერთმანეთის ძმები, მაგრამ თუ ორი ტოტემის კლანი ერთმანეთს ემტერება, მათ შორის ზავი თითქმის შეუძლებელია.
ადამიანებს, რომლებიც ცხოვრობენ თანამედროვე მსოფლიოს მაღალგანვითარებულ ქალაქებში ძალიან გაუჭირდებათ იმის გაგება, თუ როგორი რთული და განსხვავებულია არსებობა ნადირობით და შემგროვებლობით.
ტივის ტომის ტრადიციის მიხედვით, რომლისაც ღრმად სწამთ, სანამ თეთრი ადამიანები გამოჩნდებოდნენ მათ ტერიტორიაზე, არანაირი კავშირი არ არსებობდა კუნძულებსა და კონტინენტს შორის.
მათ ნახევარი გზა, სულ მცირე, წყლით უნდა გაევლოთ და როდესაც აღმოჩნდნენ ავსტრალიის კონტინენტზე, ისინი დარჩნენ იზოლირებულად დანარჩენი მსოფლიოსგან.
ავსტრალიის კონტინენტზე არსებობს განსხვავებული კლიმატი, მაგრამ ზოგადად ადამიანს ადვილად შეუძლია იქ არსებობა, უფრო მეტიც, დაბალ განვითარებული კულტურის მქონე აბორიგენ ავსტრალიელებსაც კი ადვილად შეეძლოთ არსებობა კონტინენტზე.
განსაკუთრებით იმ შემთხვევას თუ გავითვალისწინებთ, რომ კონტინენტზე არ ბინადრობდნენ მტაცებელი, საშიში ცხოველები , და კლიმატიც სამხრეთ კალიფორნიის მსგავსი იყო .
ლეგენდის მიხედვით, პურუკუპალი შევიდა ზღვაში შვილის სხეულთან ერთად და განაცხადა, რომ ამ დროიდან მოყოლებული ტივის ტომის ყველა წევრი უნდა მომკვდარიყო და არასოდეს დაბრუნებულიყო უკან.
თუმცა, მიუხედავად ამისა, მითი გვეუბნება, რომ გარდაცვლილთა სულებს შეუძლიათ „მშობლიურ მიწაზე“ დაბრუნება, რათა აითვისონ ტივის ტომის კუთვნილებაში არსებული ტერიტორიები.
კუნძულებზე ევროპული დასახლების გაჩენამდე, ტივის ჰქონდა უხვი სამომხმარებლო მეურნეობა ნადირობის, თევზაოვის და საკვების მოპოვების ბუჩქებში, ზღვაში და სანაპიროს გასწვრივ.
ევროპული დასახლების გაჩენის შემდეგ ტივი გახდა დასაქმებული ბევრ სხვადასხვა სამუშაოში რომელიც ეხებოდა ცხოვრების დამკვიდრებას, რაც მოიცავდა განათლებას, ჯანმრთელობას, საზოგადოებრივ სამუშაოებს და მთავრობას.
მაშინ როცა ყოველ თემს აქვს მაღაზია სადაც საჭმელი და სხვა მატერიალური საქონელი შეიძლება იქნას შეძენილი, ტივის უმრავლესობა მეტად დაინტერესებულია ახალგაზრდებში ნადირობის და საკვების მოპოვების უნარის შენარჩუნებით.
ერთადერთი უპირატესობა რაც ბუნებაში საკვების მოპოვებას აქვს, მაღაზიაში ნაყიდი საკვებისაგან განსხვავებით არის ის, რომ ტივი უფრო მეტად თავისი მშობლიური საკვებით იდგენს ყოველკვირეულ დიეტას.
კაპიტანმა კუკმა და მის გვერდით მყოფმა ნატურალისტებმა სწრაფად გააანალიზეს ის ფაქტი, რომ ადგილობრივი ავსტრალიელები, როგორც ფიზიკური გარეგნობით, ისე ცხოვრების სტილით, იყვნენ განსხვავებულნი სხვა ხალხებისგან.
ფიზიკური განსხვავება და კულტურული სიმარტივე - ეს ორი ფაქტორი იყო ევროპელების გაბატონებული შთაბეჭდილება, როცა პირველად აღმოაჩინეს ავსტრალია, თანამედროვე ანთროპოლოგებს მიაჩნიათ, რომ ეს ორი ფაქტორი მნიშვნელოვანია დღესაც, როდესაც საუბარია ავსტრალიელების რასობრივ და კულტურულ ისტორიაზე.
მიუხედავად იმისა, რომ მელვილის კუნძული გამოყოფილია ავსტრალიის კონტინენტიდან დუნდასის სრუტით, ის მხოლოდ თოთხმეტი მილის სიგრძისაა და სრაფი დინების ორივე მხარეს ხელოვნების ფორმები, ძალიან წააგავს ერთმანეთისას.
ეს კონტინენტი, რომლის ქერქისა და გამოქვაბულების ფერწერა ოენპელიისთვისაა დამახასიათებელი, არის წარმოსაჩენი ღირსშესანიშნაობა და მათ შორის ყველაზე მაღალი დონის დეკორატიული ხელოვნების ფორმა, რომელზეც მუშაობდნენ ავსტრალიელი აბორიგენები, როდესაც მელვილის კუნძული, შედარებით ამ უკანასკნელისგან, არის უაღრესად ფრომალიზებული და შეუძლებელია ნაშრომთა აზრი ინტერპრიტირებული იქნას ხელოვანის გარეშე.
წარსულში, ტივის ენის კარგად ცოდნა იყო ზრდასრული ადამიანის შეფასების ერთ-ერთი კრიტერიუმი, რომელიც როგორც ქალს, ისე მამაკაცს საშუალებას აძლევდა, მიეღო მონაწილეობა სხვადასხვა მნიშვნელოვან ცერემონიაში .
ქოწინებას ტივის ტომში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა, რადგან ქორწინებით, რომელიც მრავალჯერადი იყო, ტივის ხალხი ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირს ამყარებდა.
მაგალითად, ახალგაზრდა ქალი და მისი სიძე ორმხრივ ურთიერთობაში იყვნენ, რაც ნიშნავდა იმას, რომ სიძე ვალდებული იყო ერჩინა მისი პოტენციური ცოლის დედა.
ეს რჩენა არ გულისხმობდა, მხოლოდ საკვებით უზრუნველყოფას, რჩენაში შედიოდა ასევე მატერიალური კეთილდღეობის უზრუნველყოფა და ასევე ყველაფერი, რასაც დედა მოითხოვდა.
მიუხედავად იმისა, რომ ევროპელმა მეზღვაურებმა, განსაკუთრებით კი პორტუგალიელებმა და ნიდერლანდელებმა, პირველებმა აღმოაჩინეს და გადავიდნენ კიდევაც ავსტრალიის ნაპირებზე, პირველი დადასტურებული ცნობები ავსტრალიაზე და მის შემოგარენზე შემოიტანა ევროპაში დიდმა ინგლისელმა აღმომჩენმა – კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა.
როდესაც „ტივის“ ენაში მიმდინარეობს ნელი ეროზია და ამავდროულად არაფერი უშლის ხელს ინგლისურ ენას, რომ აქტიურად შემოვიდეს ტომში, ამ დროს საფრხე ემუქრება ვერბალურ ხელოვნებას იმ კონტექსტში, რომ შესაძლოა ადგილობრივი ენა ჩაანაცვლოს ინგლისურმა.
თუმცა ამის საპირისპიროდ უნდა ითქვას, ვიზუალური ხელოვნება არის კარგად შენარჩუნებული ვინაიდან წარმოადგენს განსაკუთრებულ ნაწილს ცერემონიული ცხოვრებისა, მაგრამ ამავდროულად ისინი ნელ ნელა გადაიქცევიან კომერციულ პროდუქტად ისეთებად როგორიცაა ხის სკულპტურები ტექსტილი სამოსი და თიხის ჭურჭლის დიზაინი, ასევე სხვა ამასთან დაკავშირებული საწარმოები.
ასეთ ახალგაზრდა და-ძმებს თუ შორსმჭვრეტელი და გამჭრიახი დედაც ჰყავდათ, რომელიც რჩევებს მისცემდა თავის შვილებს, მაშინ ასეთი ქალიშვილის ქმრიდან ქმარზე გადაცემა რთული იქნებოდა.
როდესაც ევროპელები ჩავიდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრალიაში 1700 წლისთვის, ადგილობრივების ტექონოლოგია ძალზე მარტივი იყო: ისინი უმეტესად იყენებდნენ ლითონს, ჰქონდათ სასოფლო მეურნეობა, ჰყავდათ შინაური ცხოველები , ჭურჭელი, და იყენებდნენ მშვილდ-ისარს.
იმის გარკვევა თუ რამდენი ტომი არსებობდა ავსტრალიაში, სანამ ევროპელები გამოჩნდებოდნენ შეუძლებელია, რადგან ,ტომი“ ავსტრალიაში ნიშნავდა ჯგუფის გაერთიანებას, რომელსაც განსხვავებული ენა ჰქონდათ.
რა თქმა უნდა, ისეთი ლინგვისტური ჯგუფები, როგორებიცაა არუნტა, მურნგინი და ტივის ტომები, რომლებიც გადარჩნენ და შესწავლილ იქნა საუკუნის ანთროპოლოგების მიერ, შესაძლოა 500-ზე მეტნი ყოფილიყვნენ, თუმცა უდიდესი ტომების პოპულაციებიც კი 2000 კაცზე მეტს არ აჭარბებდა.