polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
სტუდენტებს შეუძლიათ გაიარონ დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს გამოცდა და წარმატების შემთხვევაში ისწავლონ საზღვარგარეთ.
პოლონელები ლიეტუვაში კონცენტრირებულები არიან ვილნიუსის რეგიონში, რაც საშუალებას აძლევთ მათ, რომ მონაწილეობა მიიღონ საარჩევნო ქმედებებში, ჰყავდეთ საკუთარი, ეთნიკურობაზე დაფუძნებული პარტია და მოახდინონ გარკვეული გავლენა ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებზე.
თვით ლიეტუველები კი ტრადიციულად იყოფიან 5 ჯგუფად: ჟმუდელები, იგივე სამოგიტები, იოცვინგიელები, იგივე სუდოვიელები, აუკშტაიტიელები, ძუკიელები და ლიეტუვინინკები , თუმცა კი ბოლო ჯგუფი, ლიეტუვინიკები თითქმის აღარ არსებობს.
მეორე მსოფლიო ომამდე ლიეტუვის მოსახლეობის დაახლოებით 7.5 % იყვნენ ებრაელები, რომლებსაც ლიეტუველ ებრაელებს ანუ ლიტვაკებს უწოდებდნენ.
თითქმის ყველა ლიეტუველი ებრაელი გაჟლეტილი იქნა ნაცისტური გერმანიის მიერ, ზოგმა კი მოასწრო ემიგრირება, ისე რომ 2001 წლის აღწერით მხოლოდ 4007-მა მოსახლემ გამოაცხადა თავი ებრაელად.
ვილნიუსის გუგენჰეიმის ერმიტაჟის მუზეუმი გამოფენს ახალი მედია-ხელოვნების ნიმუშებს, ნაწილობრივ, ნიუ-იორკის ფილმების არქივის ანთოლოგიას და ფლუქსუს-არტს.
ლიეტუვისა და სამოგიტიის გაქრისტიანების შემდეგ (შესაბამისად, საკუთრივ ლიეტუვისა, 1387 წელს და სამოგიტიისა, 1413 წელს, ლიეტუველთა უმრავლესობა გახდა რომაული კათოლიკური ეკლესიის წევრი.
1864–1904 წლების ცენზურის დროს, ლიეტუვურ ენაზე საუბარი მკაცრად კონტროლდებოდა რუსების მიერ და ამ ენაზე წერა ნებადართული იყო მხოლოდ კირილიცის გამოყენებით.
ტრადიციული ლიეტუვური ვოკალური მუსიკა მაღალი შეფასებით სარგებლობს მსოფლიოში: ლიეტუვური მუსიკალური ფესტივალები და სუტარტინის მრავალხმიანი სიმღერები შეტანილია იუნესკოს წარმომადგენლობით სიაში, როგორც კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის შედევრები.
ათასობით ლათინური რიტუალური ჯვარია აღმართული ჯვრების ბორცვზე შიაულიაის მახლობლად, მიუხედავად იმისა, რომ ერთხელ უკვე სცადეს ამ მონუმენტის მიწასთან გასწორება ბულდოზერებით 1961 წელს.
ლიეტუვის ხელოვნების მუზეუმი დაარსებული იქნა 1933 წელს და წარმოადგენს მხატვრობის ნიმუშების დაცვისა და გამოფენის მასშტაბების მხრივ ყველაზე უფრო დიდ მუზეუმს ლიეტუვაში.
შედეგად მავრიკი პრეტენზიას აცხადებს კუნძულზე, როგორც თავისი ტერიტორიის ნაწილზე იმის საფუძველზე, რომ სუვერენიტეტი არ გადაცემულა საფრანგეთს და შედეგად კუნძული იყო მავრიკის კოლონიის ნაწილი დამოუკიდებლობის პერიოდში.
სინამდვილეში, 1959 წელს, ჯერ კიდევ დამოუკიდებლობამდე, მსოფლიო მეტეოროლოგიურმა ორგანიზაციამ მავრიკის შეატყობინა, რომ ის ტრომელინს თვლის მისი ტერიტორიის ნაწილად.
კუნძულზე არსებობს დიდი ქვიშოვანი მეჩეჩები ზღვის დონიდან 7 მეტრ სიმაღლეზე, მისი სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 1700 მეტრს, ხოლო სიგანე 700 მეტრს.
1776 წლის 29 ნოემბერს ფლოტის ლეიტენანტმა ტრომელინმა, გემ -ის მეთაურმა, გადაარჩინა ცოცხლად დარჩენილები — შვიდი ქალი და რვა თვის ჩვილი.
პირველი ოპიუმის ომის დროს როდესაც გაერთიანებულმა სამეფომ კუნძულის ოკუპაცია მოახდინა, მასზე მხოლოდ 3000 კაცი ცხოვრობდა და რამდენიმე მეთევზეთა სოფლისგან შედგებოდა.
კუნძული გაერთიანებულ სამეფოს ოფიციალურად, 1842 წელს ნანკინის ხელშეკრულებით უვადოდ გადაეცა და დედოფალ ვიქტორიას პატივსაცემად ქალაქი ვიქტორია დაარსდა.
კუნძულზე მდებარეობს ჰონგ-კონგის უამრავი ღირსშესანიშნაობა, რომელთა შორისაა ვიქტორიას პიკი, , მრავალი ისტორიული ადგილი და უმსხვილესი სავაჭრო ცენტრები.
ეს სტილი ადრე სხვა ბევრი ადგილისთვისაც გამოიყენებოდა , მაგრამ ამჟამად მხოლოდ „კოულუნის მხარის“ აღმნიშვნელად გამოიყენება და ნავსადგურის ორ მხარეს გულისხმობს.
კუნძულის ჩრდილოეთი სანაპირო ქმნის ვიქტორიას ნავსადგურის სამხრეთ ნაპირს, რომელსაც ღრმაწყლიანობის გამო უდიდესი წვლილი მიუძღვის ჰონგ-კონგის განვითარებაში.
ალ-ბარბაჰარი დაიბადა ბაღდადში და სწავლობდა აჰმად იბნ ჰანბალის მიმდევრებიდან და თავადაც ჰანბალი მაზჰაბის მიმდევარი იყო, თუმცა მისი წვლილი სამართლებრივ საკითხებში ნაკლებია, იგი უფრო პოლემისტურ და საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწეოდა.
მისი ნისბა მომდინარეობს ბარბაჰარიდან, რაც ინდოეთიდან შემოტანილ სამკურნალო საშუალებებს ერქვათ, სავარაუდოა რომ თავად იგი ან მისი წინაპრები დაკავშირებული იყვნენ ამ საქმესთან.
მის მიერ შედგენილი წიგნი, შარჰ ას-სუნნა, სწორედ იმ მიზნით იყო დაწერილი, რომ მცირე თეოლოგიური განათლების მქონე სუნიტებსაც შეძლებოდათ გამოეცნოთ ერეტიკოსები, რომლებიც "მორიელებივით ქვიშაში ჩაფლულები ელიან მომენტს, რომ დაგესლონ მსხვერპლი." ალ-ბარბაჰარი ძალიან პოპულარული იყო ბაღდადის მოსახლეობის დაბალ ფენებში და ხშირად მის მიერ ინსპირირებულნი ისინი თავს ესხმოდნენ სექტანტებსა და სხვადასხვა ცოდვების ჩამდენთ.
ხალიფა ალ-მუყთადირ ბი ლ-ლაჰი მფარველობდა ჰანბალი მაზჰაბს, ისევე როგორც ალ-ყაჰირ ბი ლ-ლაჰი თავისი მმართველობის პირველ წლებში.
მუჰამმად იბნ ჯარირ ატ-ტაბარი, რომელიც ჯარირი მაზჰაბის ფუძემდებლად ითვლება არ ახსენებდა ჰანბალიტ სწავლულებს, როცა ჩამოთვლიდა სხვადასხვა მაზჰაბის სწავლულების შეხედულებებს ამა თუ იმ საკითხზე.
ატ-ტაბარის გარდაცვალების შემდეგ სახელმწიფომ უზრუნველყო მისი ჩუმად დასაფლავება საიდუმლო ადგილას, რათა ჰანბალიტების მიერ დამკრძალავ პროცესიაზე თავდასხმისა ეშინოდა.
მოგვიანებით, როცა ალ-ყაჰირ ბი ლ-ლაჰმა შეწყვიტა ჰანბალიტების მფარველობა, ალ-ბარბაჰარი თავად ხდებოდა თავდასხმების მსხვერპლი, ხოლო მისი მოსწავლეების უმეტესობა ბასრაში გადაასახლეს.
არსებობს გადმოცემა რომ ერთ-ერთი ქადაგებისას ალ-ბარბაჰარიმ დააცემინა და როდესაც მისმა მსმენელებმა ღვთის წყალობა უსურვეს, იმხელა გუგუნი წარმოიშვა, რომ ხმამ ხალიფის სასახლეშიც მიაღწია.
გადმოცემულია, რომ მისი ცხედრის გარეცხვის შემდეგ მისი ჯანაზა ილოცა მარტო ერთმა მსახურმა, ხოლო როდესაც თუზუნის დამ ფანჯრიდან შეიხედა იმ ოთახში, სადაც მსახური ლოცულობდა, დაინახა რომ ის თეთრებში გამოწყობილი ადამიანებით იყო სავსე.
მოგვიანებით მან უთხრა მსახურს – ვინ იყვნენ ეს ადამიანები, რომლებიც შენთან ერთად ლოცულობდნენ ალ-ბარბაჰარის ჯანაზას, მინდოდა შემოსვლა მაგრამ კარი ვერ გავაღეო, რაზეც მსახურმა უპასუხა: მე მარტო ვიყავი ოთახში და კარიც საგულდაგულოდ ჩავკეტეო.
ალ-ბარბაჰარიმ დატოვა პატარა, თუმცა მნიშვნელოვანი ნაშრომი "სუნნის განმარტება" მისი ანტაგონისტური და შეურიგებელი პოზიცია ერეტიკოსების მიმართ აისახა გვიანდელი ჰანბალი სწავლულების პოზიციებშიც.
აბუ მუჰამმად ალ-ჰასან იბნ 'ალი იბნ ხალაფ ალ-ბარბაჰარი (; დ. დაახლ. 867/ ჰიჯრით 253, ბაღდადი — გ. 940/ ჰიჯრით 328, იქვე) — ჰანბალი სწავლული, ფაყიჰი, თეოლოგი და პოლემისტი.
2010 წლამდე კუნძულზე ბინადრობდნენ ადამიანის მიერ საუკუნეში შემოყვანილი და შემდგომში გაველურებული ძროხები რაოდენობით 600 სულამდე, გადაშენების პირასაა ხის უნიკალური სახეობა — .
1987 წლიდან აღინიშნა ცხოველების სულადობის სტაბილიზაცია, რაც მოხერხდა მათი ბინადრობის ადგილის შემოღობვით, რომელიც კუნძულის ტერიტორიის 20 %-ს მოიცავს, შედეგად საქონლის ეკლიანი მავთულით შემოღობილი სარეზერვაციო ზონის ფართობი შეადგენს 58 კმ²-იანი კუნძულის 12 კმ²-ს.
ამ ბარიერის გამოყენებით -ის სახეობის გაქრობის ტემპი მნიშვნელოვნად შემცირდა, თუმცა დღეისათვის ის მაინც ადრინდელ მდგომარეობასთან შედარებით მცირე პროცენტს შეადგენს.
ისინი მდებარეობენ კეიპტაუნსა და ზონდის კუნძულებს შორის არსებული მარშრუტის სიახლოვეს, ასევე ძველ საზღვაო გზაზე, რომელიც აკავშირებს ევროპას ოსტ-ინდოეთთან.
ამსტერდამის კუნძული პირველად მოხსენებულია ფერნანდო მაგელანის 1522 წლის 18 მარტის მსოფლიოს გარშემო პირველი გაცურვის ჟურნალში, რომელიც გაკეთებულია მაგელანიდ მეგობრის ბასკი ხუან სებასტიან ელკანოს მიერ.
1618 წელს ნიდერლანდელმა მეზღვაურმა, -მა დაინახა სენ-პოლის კუნძული, მან ჩათვალა, რომ ის იყო კუნძულის პირველი აღმომჩენი და მას სახელად დაარქვა თავისი გემის სახელი — "".
კუნძულებზე მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს, მაგრამ ამსტერდამის კუნძულზე ფუნქციონირებს მუდმივი სამეცნიერო ბაზა — მარტენ-დე-ვივიე, სადაც 1949 წლიდან დაწყებული მუშაობენ სამეცნიერო ექსპედიციების მკვლევარები 23-დან 35-მდე თანამშრომლების რაოდენობით სეზონზე დამოკიდებულებით.
საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის გუბერნატორი ყოველწლიურად ადგენს რეწვის ზუსტი ადგილების, მეთოდების, სახეობების და მოცულობების კვოტებს ტერიტორიული წყლებისთვის და განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისთვის.
იქ მას დახვდა ერთი წლის წინ კუნძულზე დარჩენილი კაპიტანი ოთხ მეზღვაურთან ერთად, რომლებმაც შეადგინეს კუნძულის რუკა, მაგრამ შეცდომით მას რატომღაც კუნძულ ამსტერდამის რუკა უწოდეს.
კუნძულები მდებარეობენ ეგრეთ წოდებული ანტარქტიკული კონვერგენციის ზონაში, რომელიც ინდოეთის ოკეანის თბილ წყლებს და სამხრეთის ოკეანის ცივ წყლებს ყოფს ერთმანეთისგან.
ამსტერდამის კუნძულზე არსებული დასახლებული პუნქტის — მარტენ-დე-ვივიეს კლიმატი ნაირფეროვანია — დამყარებულია როგორც სითბოს რეკორდი — 26,4 2005 წლის 30 იანვარს ისევე სიცივის რეკორდი 2 1975 წლის 3 ივლისს.
1792 წელს ადმირალი ჟოზეფ ანტუან დე ბრუნი დ'ანტრკასტო, ჟან-ფრანსუა ლაპერუზის მოსაძებნად ტასმანიისკენ მიმავალ გზაზე შეჩერდა ამსტერდამის კუნძულზე.
კუნძულების ბუნებრივი მცენარეულობა მოიცავს ბუნების მსოფლიო ფონდის ბალახის სახეობებს, რომელიც განსაზღვრულია დედამიწის ამ ეკორეგიონისთვის, როგორც სენ-პოლის და ამსტერდამის კუნძულების ზომიერი ზონის მდელოებისთვის.
ორივე კუნძულზე, მიზანმიმართულად ან შემთხვევით შემოყვანილია უცხო სახეობები (თაგვები, ვირთხები, ბოცვრები, კატები, მსხვილი რქოსანი საქონელი), რითაც მკვეთრად შეცვლილია ადგილობრივი ფლორა და ფაუნა:
შემდგომში ორივე კუნძულს სტუმრობდნენ მხოლოდ მეთევზეები, სელაპებზე და ვეშაპებზე მონადირენი კუნძულ რეიუნიონიდან, ასევე ამერიკელები, ბრიტანელები და ჩაძირული გემებიდან გადარჩენილები.
ორივე კუნძული ერთმანეთისგან განსხვავდება თავისი ფართობით, ამსტერდამის კუნძულის ფართობი შეადგენს 58 კმ²-ს, ხოლო სენ-პოლის კუნძულის — 8 კმ²-ს.
გერმანელმა დირიჟორმა ჰანს ფონ ბოულოვმა რეკვიემს საეკლესიო მანტიაში გახვეული ვერდის უკანასკნელი ოპერა უწოდა, რასაც იტალიურ პრესაში დიდი ხმაური მოჰყვა.
იტალიაში რეკვიემი იმდენად პოპულარული იყო, რომ ხშირად ასრულებდნენ კომპოზიტორის თანხმობის გარეშე- ხანდახან სამხედრო ორკესტრის მიერ ან ოთხ ხელში ფორტეპიანოზე .
ნაწარმოებს ყველგან დიდი აჟიოტაჟით ხვდებოდნენ და კომპოზიტორმა ძალზე დიდი ჰონორარსაც მოუყარა თავი, ვერ გაივსო მხოლოდ ლონდონის იმხანად ახლადაგებული „როიალ ალბერტ ჰოლი“-ს დარბაზი, თუმცა პრესა ბრწყინვალე რეცენზიებით გამოეხმაურა ნაწარმოებს.
იმ ხანად კომპოზიტორმა მრავალი ახლობელი ადამიანი დაკარგა- გარდაეცვალა მამა, მეგობარი ფრანჩესკო პიავე , გარდაიცვალა ჯოაკინო როსინი და კომპოზიტორის სათაყვანებელი იტალიელი მწერალი ალესანდრო მანძონი.
ნიცშეს თანახმად, თანამედროვე ადამიანი ცალმხრივად განვითარებულ კულტურაში ცხოვრობს, ხოლო მეცნიერების, ლოგიკის განვითარებამ კაცობრიობას ტრაგიკული კვალი დაამჩნია.
ხომ აუტანელია: ქვეყანაზე საკუთარი “შინ” არა გქონდეს, ცაში ღმერთი არ გეგულებოდეს და არც არავის უყვარდე ამ გაუხარებელი ცხოვრების ბნელ ღამეში?" - კონსტანტინე გაორებულია, ამიტომაცაა მასში დიონისე, რომელიც თავის თავში ერთდროულად ატარებს სიკვდილსა და სიცოცხლეს, სიყვარულსა და სიძულვილს.
დიონისოს ღიმილი — კონსტანტინე გამსახურდიას პირველი მოდერნისტული რომანი, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მხატვრული ნაწარმოებია მე-20 საუკუნის ქართულ ლიტერატურაში.
ჩემი სტუმრობა მას ისე არაფრად ჩაუგდია, თითქოს მე უმნიშვნელო ბუზი ვყოფილიფავი, მისი ფერხთით დაგდებული ცხენი ჩონჩხს გარს რომ ეხვია".
აგრომეტეოროლოგია , იგივეა რაც სასოფლო-სამეურნეო მეტეოროლოგია, — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის მეტეოროლოგიურ პირობებს სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ობიექტებსა და პროცესებთან ურთიერთკავშირში.
მრავალი ამ ფაქტორთაგანი არსებით გავლენას ახდენს სოფლის მეურნეობის ობიექტებზე და შეადგენს მის აგრომეტეოროლოგიურ პირობებს, რომლებიც იცვლება ადგილის გეოგრაფიული მდებარეობის, ატმოსფეროს ცირკულაციის, ბუნების ადგილის ფაქტორების და ხელოვნური ღონისძიებების (მორწყვა, ამოშრობა, მინდორსაცავი ტყე, ნიადაგის დამუშავება და სხვა) შესაბამისად.
აგრომეტეოროლოგიის საფუძვლები ძველთაგანვეა ცნობილი, მაგრამ დამოუკიდებელ მეცნიერებად აგრომეტეოროლოგია - საუკუნეების მიჯნაზე ჩამოყალიბდა.
აგრომეტეოროლოგიაში ძირითადად იყენებენ ჰიდრომეტეოროლოგიური და აგრომეტეოროლოგიური სადგურების, აგრეთვე ექსპერიმენტულ დაკვირვებათა მონაცემებს, სპეციალურად ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგებს; ფართოდ იყენებენ ფენოლოგიურ დაკვირვებებს, აგრეთვე ნიადაგის სითბური და წყლის ბალანსის მონაცემებს.
სამინისტროს ძირითადი ფუნქციაა უზრუნველყოს მოსახლეობის ხარისხიანი სამედიცინო მომსახურება და ჯანდაცვა; დაარეგულიროს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობა ქვეყანაში; სახელმწიფო პენსიის მართვა, სოციალური დაცვა, ბავშვთა უფლებების დაცვა.
ერთიანი სახელმწიფო სოციალური დაზღვევის ფონდი და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო არის საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მთავარი დაფინანსების წყარო.
საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, ყოფილი საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო — საქართველოს სამინისტრო, რომლის ხელმძღვანელი საქართველოს მთავრობის წევრია.
პასუხისმგებელია ჯანმრთელობის სისტემის რეგულირებაზე, შრომის საკითხებზე და სოციალური უზრუნველყოფის სისტემის გამართულ მუშაობაზე საქართველოში, ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე და ასრულებს მისსავე ან პრემიერ-მინისტრის მიერ კანონის საფუძველზე დაკისრებულ ამოცანებს.
რაქიტი ბავშვების დაავადებაა, რომელიც ხასიათდება ზრდაში ჩამორჩენითა და რბილი, სუსტი, დეფორმირებული გრძელი ძვლების განვითარებით, რომლებიც ადვილად იხრება, როდესაც ბავშვი იწყებს სიარულს.
დღესდღეობით, დაავადება გავრცელებულია აფრიკის, აზიისა და შუა აღმოსავლეთის მცირებიუჯეტიან ქვეყნებში, ასევე, იმ ტერიტორიებზე, სადაც გვხვდება გენეტიკური დარღვევა როგორიცაა ფსევდოვიტამინ ნაკლული რაქიტი.
ნუტრიციული რაქიტი უვითარდებათ ინდივიდებს, რომლებიც ცხოვრობენ ისეთ გეოგრაფიულ არეალებში, სადაც მთელი წლის განმავლობაში მზე ანათებს (ანუ მათში ულტრაიისფერი სხივებით ინდუცირებული ვიტამინის წარმოქმნა ნორმაში უნდა იყოს).
ვიტამინ -ს ნაკლებობა რჩება რაქიტის მთავარ გამომწვევად ბავშვებში, რადგან დედის რძე შეიცავს მცირე რაოდენობით ვიტამინს და ზოგ შემთხვევაში, ამას ემატება კლიმატური თავისებურებების გამო ბავშვების შემცირებული ექსპოზიცია მზეზე.
მზიან ქვეყნებში, მაგალითდ, ნიგერიაში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, ბანგლადეშში, სადაც რაქიტი ემართებათ შედარებით მოზრდილ ბავშვებს, მიზეზად სახელდება კალციუმის კვებითი დეფიციტი, რაც, თვის მხრივ, გამოწვეულია მარცვლეულზე დაფუძნებული დიეტებით და რძის პროდუქტების შეზღუდვით.
შემთხვევები მიუთითებენ იმაზე, რომ ულტრაიისფერი სხივების მიერ ინდუცირებული ვიტამინის სინთეზი რეგულირდება უარყოფითი უკუკავშირის მექანიზმით, რაც თავიდან გვაცილებს მის ტოქსიკურ ეფექტს, მაგრამ მზის სხივების მიერ სიმსივნის რისკის გაზრდასთან დაკავშირებით აზრთა შეუჯერებლობის გამო, არ არსებობს რაიმე კონკრეტული რეკომენდაციები მზეზე ექსპოზიციის დროსთან დაკავშირებით (რომელიც საკმარისი იქნებოდა ვიტამინის ადეკვატური წარმოქმნისთვის და არ გაზრდიდა სიმსივნის წარმოშობის რისკს).
მიუხედავად ამისა, ადამიანებში, რომლებიც გარკვეული დროით იმყოფებიან მზის სხივების მოქმედების ქვეშ, ვიტამინი სინთეზირდება ადეკვატური რაოდენობით, აქედან გამომდინარე, შეიძლება ჩაითვალოს, რომ ქოლეკალციფეროლი არ არის მკაცრად ვიტამინი, არამედ არის ჰორმონი (აღსანიშნავია ასევე, რომ მისი სინთეზისა და ბიოლოგიური აქტივობის ადგილმდებარეობა ორგანიზმში განსხვავებულია, რაც ასევე ჰორმონების მახასიათებელია).
არ არის განსაზღვრული ვიტამინის კონცენტრაციის ტოქსიკურობის ზღვარი, თუმცა, ზოგიერთი კვლევის თანახმად, მიღების დასაშვებ ზედა ზღვრად ითვლება 4,000 /დღეში 9-71 წლის ასაკობრივ ფარგლებში.
კლინიკური კვლევები, რომლებიც გულისხმობს დეპრესიული გამოვლინებების თავიდან აცილების მიზნით ვიტამინის პაციენტებისთვის მიწოდებას, ზოგადად, არ არის მაღალი ხარისხის და არ იძლევა რაიმე მნიშვნელოვან ეფექტს.
კლინიკურად კარგად გამოხატული დეპრესიის სიმპტომების მქონე ინდივიდების სუბ-ჯგუფების კვლევამ აჩვენა, რომ ვიტამინის დამატებას ჰქონდა საშუალო ეფექტი.
ზოგიერთი კვლევის თანახმად არსებობს გარკვეული კავშირი დიჰიდროქსივიტამინ -ს ]) დონესა და დეპრესიას შორის ჭარბწონიან სუბიექტებში, კერძოდ, ინდივიდები, რომელთა ვიტამინის დონეც ნაკლებია, უფრო მეტად დეპრესიულები არიან მაღალი ვიტამინის შემცველ ინდივიდებთან შედარებით.
აღსანიშნავია, რომ ფიბრომიალგიით დაავადებულ ინდივდებს, რომელთაც ასევე აქვთ ვიტამინის ნაკლებობაც, უფრო მეტად ახასიათებთ დეპრესია და შფოთვა, ვიდრე ვიტამინის ნორმალური შემცველობის მქონე ფიბრომიალგიიან ინდივიდებს.
ვიტამინის ტოქსიკურობის სხვა სიმპტომებს მიეკუთვნება გონებრივი ჩამორჩენილობა პატარა ბავშვებში, ძვლის არანორმალური ზრდა და ჩამოყალიბება, დიარეა, აღგზნებადობა, წონის კარგვა და მწვავე დეპრესია.
ვიტამინის აქტიური მეტაბოლიტი კალციტრიოლი თავის ბიოლოგიურ ეფექტს ავლენს ვიტამინის რეცეპტორთან დაკავშირების შემდეგ, რომელიც მდებარეობს სამიზნე უჯრედის ბირთვში.
კალციტრიოლის რეცეპტორთან დაკავშირება განაპირობებს რეცეპტორის, როგორც ტრანსკრიფციის ფატორის აქტივობას აკონტროლებს რა სატრანსპორტო ცილების გენების ექსპრესიას, რომლებიც მონაწილეობენ კალციუმის ნაწლავურ ადსორბციაში ვიტამინის რეცეპტორი ბირთვული რეცეპტორია და სტეროიდ/თიროიდული ჰორმონის რეცეპტორების სუპეროჯახს ეკუთვნის.
ვიტამინის რეცეპტორის აქტივაცია ნაწლავებში, ძვლებში, თირკმელებსა და პარათიროიდული ჯირკვლების უჯრედებში უზრუნველყოფს კალციუმის და ფოსფატების დონის შენარჩუნებას სისხლში .
ამერიკის შეერთბული შტატების სამედიცინო ინსტიტუტის მიერ გამოქვეყნებული მოხსენებით, მდგომარეობები, რომლებიც დაკავშირებულია კარდიოვასკულარულ დაავადებებსა და ჰიპერტენზიასთან, სიმსივნესთან, დიაბეტთან, მეტაბოლურ სინდრომთან, ფიზიკურ ქმედითუნარიანობასთან, იმუნურ სტატუსსა და აუტოიმუნურ დაავადებეთან, ინფექციებთან, ნეიროფიზიოლოგიურ ფუნქციონირებასა და პრეეკლამპსიასთნ არ არის მკაცრად დაკავშირებული კალციუმისა და ვიტამინის მიღებაზე, დასკვნა ახლაც სადავოა.
5 ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ იძლევა ზედმეტად რადიკალურ რეკომენდაციებს და რომ მათ დაუშვეს გარკვეული მათემატიკური შეცდომები სისხლში ვიტამინის განსაზღვრისას.
თუ არ ვუმკურნალებთ ჰიპერკალცემიას, შედეგად მივიღებთ კალციუმის დამარაგებას რბილ ქსოვილებსა და ორგანოებში, როგორიცაა: თირკმელები, ღვიძლი, გული, რასაც, საბოლოოდ, მოჰყვება ტკივილები და ორგანოს დაზიანება.
ადამიანისა და უმეტესობა ხერხემლიანი ცხოველების კანში ვიტამინის 10,000-დან 20,000-მდე ინტერნაციონური ერთეული წარმოიქმნება 30 წუთში მთელი სხეულის დასხივებისას 7-დეჰიდროქოლესტეროლი მოქმედებს ულტრაიისფერ სხივებთან, რომლის ტალღის სიგრძეც 270-დან 300 ნმ-მდე მერყეობს, სინთეზი პიკს აღწევს 295-დან 297 ნმ-ის ფარგლებში.
ეს ტალღის სიგრძე აქვს მზის სხივებს და ასევე გასარუჯი აპარატების ულტრაიისფერ ნათურებს (რომლებიც ძირითადად ასხივებენ ულტრაიისფერ სხივებს, თუმცა მთლიანი გამოსხივების 4%-დან 10%-მდე არის ულტრაიისფერი სხივები).
აღმოჩნდა, რომ სისხლში ამ ფორმების მომატებული დონე სიკვდილის რისკის შემცირებას უკავშირდებოდა, მაგრამ არაა ნათელი ხელოვნურად მათ დამატებას აქვს თუ არა მგავსი დადებითი ეფექტი.
ვიტამინის ნაკლებობით ზიანი უფრო მეტად ადგებათ მუქი კანის ფერის მქონე მოსახლეობას (კანის პიგმენტაციისა და ვიტამინის სინთეზის ურთიერთდამოკიდებულების თავისებურებიდან გამომდინარე):435
კალციტრიოლი ცირკულირებს სისხლში, როგორც ჰორმონი და არეგულირებს მასში კალციუმისა და ფოსფატის კონცენტრაციას და ხელს უწყობს ძვლების ნორმალურ ზრდასა და რემოდელირებას.
მონოციტ-მაკროფაგის სისტემის მიერ სინთეზირებული კალციტრიოლი ლოკალურად მოქმედებს როგორც ციტოკინი და იცავს ორგანიზმს მიკრობებისგან, თანდაყოლილი იმუნური სისტემის აქტივაციის გზით.
ზოგიერთი კვლევის თანახმად, მუქი კანის ფერის მქონე ადამიანებს, რომლებიც ზომიერი კლიმატის არეალში ცხოვრობენ, აქვთ ვიტამინის შედარებით დაბალი კონცენტრაცია.
ფაქტი შეიძლება აიხსნას იმით, რომ კანში არსებული მელანინი ხელს უშლის ვიტამინის სინთეზს, თუმცა უახლესი კვლევის თანახმად, ვიტამინის ნაკლებობა აფრიკელებში შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვა მიზეზებითაც.
დაავადების მახასიათებლებია ძვლების დარბილება, რომელსაც მოჰყვება ხერხემლის შესამჩნევი მოდრეკვა, ფეხების დახლართვა, პროქსიმალური კუნთების სისუსტე, ძვლის მსხვრევადობა და მოტეხილობების გაზრდილი რისკი.
ათლეტები, რომლებსაც აქვთ ვიტამინის დეფიციტი, არიან მოტეხილობების გაზრდილი რისკის ქვეშ, განსაკუთრებით ისინი, ვინც კონტაქტური სპორტით არიან დაკავებულები.
რისკის პროგრესულ შემცირებას აკვირდებიან შრატში 25 -ის ზრდასთნ ერთად მისი კონცენტრაცის 50 ნგ/მლ-ზე მუდმივობის შენარჩუნებით, რადგან ამ კონცენტრაციაზე ზევით დამატებითი დადებითი ეფექტები აღარ შეინიშნება.
განსხვავებით ოკეანეში მცხოვრები პრიმიტიული ხერხემლიანებისგან, რომელთაც შეეძლოთ კალციუმის შეთვისება წყლიდან და ვიტამინის ადეკვატური რაოდენობის მიღება პლანქტონების ჭამით, ხმელეთის ცხოველებს ვიტამინის მიღების სხვა გზა სჭირდებოდათ, მცენარეული საკვების იმედად ყოფნის გარეშე.
პირველი: 7-დეჰიდროქოლესტეროლი პროტოლიზდება ულტრაიისფერი სინათლით 6-ელექტრონის კონროტატორულ ციკლის გამხსნელ ელექტროციკლურ რეაქციაში; პროდუქტი არის პროვიტამინი 3.
რაციონში ვიტამინის ნაკლებობა, მზეზე არაადეკვატურ ექსპოზიციასთნ ერთად იწვევს ოსტეომალაციას — ძვლის დარბილებას , განვითარებულ ქვეყნებში ეს იშვიათი შემთხვევაა.
ვიტამინის უდავო როლი რაქიტისა და ოსტეომალაციის თავიდან ასაცილებლად უკვე კარგადაა ცნობილი, მაგრამ ბუნდოვანი რჩება მისი სხვა ეფექტები ჯანმრთელობაზე.
არ არსებობს მკაფიო რეკომენდაციები ვიტამინთან დაკავშირებთ, რადგან, ერთი მხრივ, გამოვლენილია მისი დადებითი გავლენა ძვლების ჯანმრთელობაზე, მეორე მხრივ კი არაა დადასტურებული დადებითი ეფექტები სხვა რაიმე პროცესებთან მიმართებაში.
ზოგადად, თანამედროვე ნუტრიციული ტენდენციებიდან გამომდინარე, უფრო მოსალოდნელია, რომ ვიტამინის ნაკლებობა იყოს რაიმე დაავადების მიერ გამოწვეული კონდიცია, ვიდრე მისი გამომწვევი.
კლინიკური კვლევების სისტემურმა მიმოხილვამ აჩვენა ვიტამინის ნაკლებობის კავშირი ცნობიერების დარღვევებსა და ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების გაზრდილ რისკთან.
კალციდიოლი ტრანსპორტირდება თირკმლის ნეფრონის პროქსიმალურ კლაკნილ მილაკებში, სადაც ის ჰიდროქსილირდება 1- პოზიციაში და წარმოიქმნება კალციტრიოლი .
არ აქვს მნიშვნელობა კანში სინთეზირდება ქოლეკალციფეროლი თუ საკვებთან ერთად მიიღება, ის ჰიდროქსილირდება ღვიძლში 25-ე ნახშირბადის პოზიციაზე და წარმოიქმნება 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლი.
ვიტამინის დანამატების მიღება მნიშვნელოვნად არ ამცირებს ინსულტების, ცერებრო-ვასკულარული დაავადებების, მიოკარდიუმის ინფარქტის ან გულის იშემიური დაავადების განვითარების რისკს.
კანი შედგება ორი მნიშვნელოვანი შრისგან: ღრმა შრისა, რომელსაც დერმა ეწოდება და ძირითადად, შემაერთებელი ქსოვილითაა წარმოდგენილი და ზედაპირული შრის — ეპიდერმისისგან.
ახალი მონაცემებით, ვიტამინის ნაკლებობა დაკავშირებულია ასთმის განვითრებასთან, თუმცა არაა ცნობილი კონკრეტული შემთხვევები, რომლებიც დაამტკიცებდა ვიტამინის დადებით ეფექტს ასთმით დაავადებულ ინდივიდებში მისი დამატების შემთხვევაში.
ტოქსიკურობის პუბლიცირებული შემთხვევები, რომლებშიც ვიტამინისა და 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლის დონეები ცნობილია, დაკავშირებულია დღეში 40,000 ვიტამინის მიღებასთან.
ვიტამინის დამატების რეკომენდაცია სადავო თემას წარმოადგენს, რადგანაც არ არის ცნობილი სისხლში 25 -ის მაღალი დონის მიღწევისა და მისი შენარჩუნების ხანგრძლივი ეფექტების შესახებ.
არსებობს არასაკმარისი მტკიცებულებები ვიტამინის სიმსივნით დაავადებული პაციენტებისთვის დანიშვნის შესახებ, ასევე, ზოგიერთი შემთხვევის თანახმად, ვიტამინის ნაკლებობა ამძიმებს სიმსივნის ეფექტებს ორგანიზმზე, დიაგნოზის დასმისას 25-ჰიდროქსი ვიტამინის მაღალი კონცენტრაცია ამსუბუქებს სიმსივნის განვითარების პროცესს, აუმჯობესებს მკურნალობის გამოსავლიანობას.
ქიმიური განსხვავება ერგო და ქოლეკალციფეროლს შორის მდგომარეობს იმაში, რომ ერგოკალციფეროლს გვერდით ჯაჭვში აქვს ორმაგი ბმა 22-ე და 23-ე ნახშირბადებს შორის და მეთილის ჯგუფი 24 ნახშირბადზე.
ვიტამინის დამატება იმ ადამიანებში, რომელთაც არ აქვთ მისი ნაკლებობა და აქვთ ოსტეოპოროზი ამ დაავადების პრევენციის მიზნით ვიტამინის დამატება არ არის საჭირო.
ხანდაზმულებს, რომელთაც აქვთ ოსტეოპოროზი, ვიტამინის მიღებამ კალციუმთან ერთად შეიძლება თავიდან აარიდოს ბარძაყის ძვლის მოტეხილობა, მაგრამ, ასევე, შეიძლება გაზარდოს კუჭისა და თირკმლის პრობლემების რისკი.
ის ფაქტი, რომ 25 -ის დონე შრატში მცირეა ინდოეთში მცხოვრებ ინდოელებსა და ჩინეთში მცხოვრებ ჩინელებს შორის, სულაც არ ამტკიცებს ჰიპოთზას, რომ 25 -ის მცირე კონცენტრაცია მეტად პიგმენტირებულ ადამიანებში არის მზის მიერ ინდუცირებული ვიტამინის სინთეზის პროცესის ნაკლებობა მაღალ განედებზე.
ზოგიერთ ჩიტსა და ბეწვიან ცხოველში ვიტამინი წარმიქმნება კანის ცხიმოვანი სეკრეტიდან, რომელიც გროვდება ბუმბულზე ან ბეწვზე ხოლო მას ეს ცხოველები ბეწვის/ბუმბულის გაწმენდის პროცესში ორალურად იღებენ.
3 ვიტამინის ხელოვნურად დამატებამ აჩვენა სიკვდილის შემცირებული რისკი ხანდაზმულებში , მაგრამ ეფექტები არაა იმდენად ნათელი, რომ შედგეს კონკრეტული რეკომენდაციები ვიტამინის ხელოვნურად დამატების შესახებ.
ვიტამინის ჰიპოვიტამინოზი შეიძლება იყოს რისკ-ფაქტორი გაფანტული სკლეროზის განვითარებისთვის, მაგრამ არ არსებობს მონაცემები ვიტამინის კლინიკურად ღირებული სამკურნალო ეფექტის შესახებ.
ულტრაიისფერი სხივების ინტენსივობისა და დასხივების ხანგრძლივობის შესაბამისად ეკვილიბრიუმი შეიძლება მიღწეულ იქნას კანში და ვიტამინი დაიშლება ისევე სწრაფად როგორც წარმოიქმნება.
ცხოველების უმეტესობა 7-დეჰიდროქოლესტეროლიდან ასინთეზებს 3 ვიტამინს ულტრაიისფერი გამოსხივების ზემოქმედებით, ხოლო მრავალი სოკო ასინთეზებს 2 ვიტამინს ერგოსტეროლიდან.
ვიტამინი შეიძლება მხოლოდ დასინთეზდეს ფოტოქიმიური პროცესით, ასე რომ ხმელეთის ხერხემლიანებს ან საკვებთან ერთად უნდა მიეღოთ ან მზის გავლენით თავად დაესინთეზირებინათ ვიტამინი.
ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: თითქმის მთლიანადაა დანგრეული გვერდის ეკლესიები, ჩამონგრეულია შუა ეკლესიის კამარა და კონქი, დანგრეულია გვერდის ეკლესიების სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი, ინტერიერი დაახლოებით ერთი მეტრის სიმაღლეზე ქვებით და მიწით არის ამოვსებული.
ქვაყრილის გვერდით გაურკვეველი ნაგებობის კედლის ნაწილია შემორჩენილი, რომლის უკან დგას ნატეხი ქვებით ნაგები, ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის პატარა მასიური ნაგებობა, რომელსაც სასანთლე ნიში აქვს მოწყობილი.
გრძივ ფასადებზე გლუვი პილასტრების მეშვეობით ოთხ-ოთხი სწორკუთხა არეა შექმნილი; ყოველ არეში თითო სარკმელია; სამხრეთ ფასადის ერთ-ერთ არეში - შესასვლელი.
ფასადის კედლებში, მთელ სიმაღლეზე, თითო ფართო პილასტრია, რომლებსაც აგურის სამსაფეხურიანი კაპიტელები აქვთ, კაპიტელების ძირთან თითო სწორკუთხა შეღრმავებაა.