polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ავსტრალია არის დიდი და გეოლოგიურად ანტიკური კონტინენტი, მაგრამ დედამიწის დანარჩენ დიდ და მასიურ ნაწილებთან დამოკიდებულებაში ის ძალიანაა გამოცალკევებული.
ერთი ნიშანდობლივი რამ რაც აკავშირებს ავსტრალიას დანარჩენ მსოფლიოსთან არის პოლიტიკური, სოციალური და კულტურული კავშირები. მაგალითად ავსტრალიის თანამედროვე ქალაქები აშენებულია ამერიკის ქალაქების მსგავსად).
შრომის პრეკოლონიური დივიზია იყო ისეთი რომ ნადირობა ჰაერში და ზღვაში წარმოადგენდა მამაკაცთა ეკსკლუზიური დომეინს, მაშინ როცა ნათესების ამოღება, ხილის, ბოსტნეულის მოკრეფა ხეებიდან და მიწიდან იყო ქალების დომეინი.
თუმცა ამის გარდა, ორივე კაცებიც და ქალებიც აგროვებნდენ და ასევე ნადირობდნენ მიწაზე ან ხეზე მცხოვრებ ცხოველებს, თევზებს, კუს კვერცხებს და ორივე სქესი თანაბრად უწევდა კონტრიბუციას დღიურ დიეტას.
ზოგიერთ ადგილობრივ მრეწველობას ჰქონდა კომერციული წარმატება: აბრეშუმის ეკრანირებულ ქსოვილებს, ტანსაცმლის წარმოებას, ჭურჭელს და ახლახან დიდი ფიჭვის ტყის პლანტაციას, ავსტრალიური მთავრობის და რამდენიმე ტურისტული დაწესებულების მემკვიდრეობის წყალობით.
ორი კუნძულის საერთო ფართობი დაახლოებით 3000 კვადრატული მილია, თუმცა აქედან ზოგი ადგილი ჭაობიანია, ზოგი უწყლო, და ზოგი ადგილი დაფარულია მანგროს ტყეებით, რომელიც სავსეა დაავადების გადამტანი კოღოებით.
ხელსაყრელი არის იმიტომ, რომ მათ აქვთ ულევი წყლის მარაგი, ასევე ნადირობით მოიპოვებენ ჩანთოსანი ცხოველბის ხორცს, რეპტილიებს, ფრინველებს და ოკეანის პროდუქტებს, ასევე აგროვებენ სხვადასხვა სახის მცენარის ნაყოფს.
ისინი ერთ ადგილას არ ჩერდებოდნენ და მუდამ გაფანტულნი იყვნენ კუნძულზე, სწორედ ამიტომაც ტომელები ერთმანეთს ხშირად კვირების მანძილზე ვერ ხედავდნენ.
ტაძარში არსებულ დაფებზე აღმოჩენილია უნიკალური იეროგლიფური ტექსტები, შთამბეჭდავი სკულპტურული პანელები და მრავალი სხვა მნიშვნელოვანი არტეფაქტი უშუალოდ პაკალის სამარხში.
მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანდ პალენკეს და მათ შორის წარწერების ტაძარსაც ბოლო 200 წლის მანძილზე სწავლობდნენ, პაკალის სამარხის აღმოჩენა მხოლოდ 1952 წელს მოხდა.
შენობის ხუთი შესასვლელი გარშემორტყმულია ბურჯებით, რომლებზეც ასევე ამოკვეთილია სურათები და მაიას წარწერების იეროგლიფური ტექსტები, რომელთა გამოც ეწოდა ტაძარს ამჟამინდელი სახელი.
2012 წელს ვუძ-მა ოცდაათზე მეტი ქვეყანა მოიცვა მსოფლიოს გარშემო: ანდორა კატალონიასთან ერთად, არგენტინა, ავსტრია, ბელარუსი, ბელგია, კანადა, ჩილე, კოლუმბია, ჩეხეთი, დანია, ესტონეთი, საფრანგეთი, გერმანია, განა, ინდოეთი, ისრაელი, იტალია, კენია, ლუქსემბურგი, მექსიკა, ნიდერლანდები, ნორვეგია, პანამა, ფილიპინები, პოლონეთი, რუმინეთი, რუსეთი, სერბეთი, სლოვაკეთი, ესპანეთი, სამხრეთი აფრიკა, შვედეთი, შვეიცარია, უკრაინა, და აშშ.
თავდაპირველმა კონკურსმა სახელად „“ ფოტოგრაფებს სტიმული მისცა ნიდერლანდის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოეძებნათ და ფოტოები გადაეღოთ მათთვის.
პროექტის მიზანია ხაზი გაუსვას ამა თუ იმ ქვეყნის კულტურულ მემკვიდრეობას და შეიქმნას ფოტოები, რომელთა გამოყენება ვიკიპედიაში და მის გარეთაც თავისუფალი ლიცენზიით მოხდება.
ამ წარმატებამ ევროპის ქვეყნები დააინტერესა და ევროპის მემკვიდრეობის დღეებთან თანამშრომლობით და ადგილობრივი ვიკიმედიის მოთავეების დახმარებით თვრამეტმა ქვეყანამ დაახლოებით 170 000 ფოტო ატვირთა 2011 წლის ვუძ-ის ფარგლებში.
ახალი მონაწილეები იყვნენ: ალჟირი, ჩინეთი, აზერბაიჯანი, ჰონგ კონგი, იორდანია, ვენესუელა, ტაილანდი, ტაივანი, ნეპალი, ტუნისი, ეგვიპტე, დიდი ბრიტანეთი, ომისგან განადგურებული სირია და მრავალი სხვა.
აღსანიშნავია, რომ ამ წელს საქართველოს დებიუტი შედგა ამ კონკურსში ისევე, როგორც ბანგლადეშის, საბერძნეთის, მალტის, მაროკოს, ნიგერიის, პერუსა და სამხრეთ კორეისა.
იბრაჰიმ ინბ აღლაბი და მისი შთამომავლები, როგორც აღლაბიდები ხალიფა ჰარუნ ალ-რაშიდის სახელით მართავდნენ ტუნისს, ტრიპოლიტანიას აღმოსავლეთ ალჟირს 800-909 წწ.
მისი შთამომავლები მმართველობდნენ ტუნისში 100 წელზე მეტ ხანს და დამოუკიდებლად მართავდნენ ქვეყანას, აწარმოებდნენ ომებს მეზობლებთან, განსაკუთრებით ალჟირელ დეებთან.
დასაწყისში იფრიქიის ტერიტორიაზე დაიწყო ისმაილიტების აჯანყება, რომელსაც სათავეში ედგა აბუ აბდალაჰი და იმაილიტი იმამი უბეიდალაჰი, რომელიც თავის თავს აცხადებდა ალისა და ფატიმას შთამომავლად.
საუკუნეში კართაგენი გახდა რომის ძირითადი მოწინააღმდეგე დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვისპირეთში ბატონობისათვის, რომელიც გადაიზარდა პირველ პუნიკურ ომში.
აჯანყებულებმა დაიკავეს ტისდრი და მოკლეს საძულველი პროკურატორი და მეფედ აკურთხეს მოხუცი გორდიანე და მისი ვაჟი გორდიანე , რომლებმაც მხოლოდ 38 დღე იმეფეს.
თურქული და ევროპული გავლენით ქვეყანაში აღმოცენდა ნაციონალურად განწყობილი წრე — "ახალგაზრდა ტუნისი" - ახალგაზრდა თურქების არაბული ვარიანტი, რომელიც 1920 წელს გარდაიქმნა პარტია დუსტურად.
ტუნისი გახდა ვანდალთა და ალანთა სამეფოს ცენტრი, რომელმაც იარსება 534 წლამდე, სანამ ეს ადგილები არ დაიპყრო ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანე დიდის ჯარებმა.
1534 წელს ტუნისს დაეუფლნენ თურქი მეკობრეები ხაირ ალ-დინ ბარბაროსას მეთაურობით, თუმცა ჰაფსიდებმა შეინარჩუნეს თავიანთი ხელისუფლება ესპანელების დახმარებით .
1148წელს ნორმანული წარმოშობის სიცილიის სამეფოს პირველმა მეფემ, როჯერ -მ გიორგი ანტიოქელის დახმარებით დაამყარა ტუნისის სანაპიროებზე თავისი ხელისუფლება.
1270 წელს საფრანგეთის მეფე ლუდოვიკო -მ წამოიწყო ჯვაროსნული ლაშქრობა ტუნისის წინააღმდეგ, მაგრამ ჰაფსიდებმა მოიგერიეს მათი შემოტევა.
ანტონიუსის მიერ ოქტავიასა და მათი შვილების თავისი ყოფილი საყვარლის, ეგვიპტის დედოფალ კლეოპატრას გულისთვის (ანტონიუსი და კლეოპატრა ერთმანეთს ძვ. წ. 41 წელს შეხვდნენ. მათი ურთიერთობის შედეგად, კლეოპატრა ტყუპებზე, ბიჭსა და გოგონაზე დაფეხმძიმდა) მიტოვების გამო მათი კავშირი რამდენიმეჯერ დადგა კითხვის ნიშნის ქვეშ.
ოქტავიას ამ მდგომარეობის შესახებ მთავარ წყაროს სენეკა წარმოადგენს , თუმცა იგი, შესაძლოა, თავისი მჭერმეტყველების უნარის წარმოჩენას უფრო ცდილობდა ჰიპერბოლის საშუალებით, ვიდრე ფაქტების მიყოლას.
ეჭვგარეშეა, რომ ოქტავია ესწრებოდა ამ ორივე ღონისძიებას, ისევე, როგორც მშვიდობის საკურთხევლისას, რათა შეგებებოდა 13 წელს პროვინციებიდან დაბრუნებულ ძმას.
იულიაზე დასაქორწინებლად აგრიპას ოქტავიას ქალიშვილთან, კლავდია მარცელა უფროსთან მოუხდა გაყრა, ასე რომ, ავგუსტუსისათვის ძალიან მნიშვნელოვანი იყო დის თანხმობა.
იგი, აგრეთვე, გავლენიანი კლავდიუსების ოჯახის წევრი და მეორე პუნიკურ ომში სახელმოხვეჭილი მხედართმთავრის, მარკუს კლავდიუს მარცელუსის შთამომავალი იყო.
54 წელს ოქტავიას ბებიის ძმა, იულიუს კეისარი, ფრიად დაინტერსებული იყო ოქტავიას განქორწინების საკითხით, რათა მას პომპეუსზე დაქორწინება შესძლებოდა, რომელსაც ახლახან ჰყავდა გარდაცვლილი ცოლი იულია .
ოქტავიას ნეშტს მისი სიძეები (დრუზუსი, აჰენობარბუსი, იულუს ანტონიუსი და შესაძლოა, პაულუს ემილიუს ლეპიდუსიც) მიაცილებდნენ ავგუსტუსის მავზოლეუმში დასაკრძალად.
ავგუსტუსმა და სხვებმაც მას უმაღლესი სიკვდილისშემდგომი პატივი მიაგეს (მაგალითად, მისი ხსოვნის პატივსაცემად აიგო ოქტავიას კარიბჭე და პორტიკი).
ავგუსტუსმა, აგრეთვე, თავისი და სენატს ქალღმერთადაც გამოაცხადებინა, თუმცა, უცნობი მიზეზებით, უარი თქვა სენატის მიერ ოქტავიასადმი მიგებულ სხვა პატივებზე.
ეს ქორწინება სენატის მიერ უნდა ყოფილიყო დამოწმებული, რამდენადაც ოქტავია ჯერ კიდევ თავისი პირველი ქმრისგან იყო ფეხმძიმედ და პოლიტიკური მიზეზებით იყო განპირობებული, რამდენადაც მიზნად ისახავდა ანტონიუსსა და ოქტავიას ძმას, ოქტავიანეს შორის არსებული არც თუ სტაბილური კავშირის განმტკიცებას.
მარცელუსი, ციცერონის მეგობარი, კეისრის ერთ-ერთი საწყისი მოწინააღმდეგე იყო ამ უკანასკნელის იტალიაში შეჭრის შემდეგ, თუმცა ფარსალოსის ბრძოლაში მის წინააღმდეგ არ უბრძოლია და კეისარმაც, საბოლოოდ, შეიწყალა იგი.
ოქტავია ერთადერთი ქალიშვილი იყო, რომელიც გაიუს ოქტავიუსს თავისი მეორე ქორწინებიდან, ატია ბალბა ცეზონიასაგან, კეისრის დისშვილისაგან ეყოლა.
მისადმი სინაზით გამსჭვალული ამ უკანასკნელის კითხვისას ოქტავიას , როგორც ამბობენ, გული წაუვიდა, როდესაც მოისმინა ხაზები თავისი შვილის შესახებ, „…შენ მარცელუსი უნდა იყო“ .
ოქტავია უმცროსი ან უბრალოდ ოქტავია — რომის პირველი იმპერატორის, ავგუსტუსის უფროსი და, ოქტავია უფროსის უმცროსი და, მარკუს ანტონიუსის მეოთხე ცოლი, იმპერატორ კალიგულას დიდი ბებია და კლავდიუსის ბებია .
23 წელს მარცელუსის ავადმყოფობის შედეგად მოულოდნელი გარდაცვალება ავგუსტუსისათვის შოკი იყო, ოქტავია კი მდგომარეობიდან გამოსვლის შემდეგ მაინც უნუგეშო და მწუხარე დარჩა.
ოქტავია თანამედროვეთა პატივისცემასა და აღტაცებას იმსახურებდა ერთგულების, დიდსულოვნებისა და ჰუმანურობის, აგრეთვე, რომაელი ქალის ტრადიციული სათნოებების შენარჩუნების გამო.
რაც შეეხება ჩვეულებრივი საცხოვრებელ სახლს, პაუნელებს მიაჩნდათ, რომ აუცილებლად უნდა ჰქონოდა ოთხი ძირითადი მიმართულება, რაც აღნიშნავდა ოთხ მიმართულებას.
ამ ერთგვარი სადგომიდან დაკვირვება შესაძლებელი იყო ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილზე ისეთი მიმართულებით, რომ საგაზაფხულო ბუინობისას მზის პირველი სხივი მოხვედრილიყო მის სარკმელზე.
ობსერვატორიის საკვამური და კარი სპეციალურად იყო განლაგებული ერთ ხაზზე ისე, რომ ხელი არ შეეშალა დამკვირვებლისთვის, შესაძლებელი ყოფილიყო პლეადების დანახვა.
ძალა, რომელსაც ვარსკვლავები ფლობდნენ, აჯგუფებდნენ მათ ოჯახებად და სოფლებად, ასწავლიდნენ როგორ ეცხოვრათ და როგორ ჩაეტარებინათ რიტუალები.
აკლდამები, რომლებიც განლაგებული იყო პაუნას ოთხ ძირითად სოფელში, გადმოცემული იყო ოთხი ძირითადი ვარსკვლავის მიერ და წარმოადგენდნენ იმ ოთხ ძირითად ვარსკვლავს, რომლებიც მართავდნენ ხალხს.
რიტუალები ძირითადად ტარდებოდა მნიშვნელოვანი მოვლენების წინ,როგორიც არის ნახევარწლიანი ნადირობის დაწყება ბიზონზე, გაზაფხულზე მარცვლეულის თესვის და შემოდგომაზე მოსავლის მიღების წინ.
ამ ყველაფერს კი უკავშირებდნენ ციურ სხეულებს და რიტუალს ატარებდნენ მას შემდეგ, რაც დამკვირვებელი პირველად განაცხადებდა, რომ „ორი პატარა მოციმციმე ვარსკვლავი, რომლებსაც მოცურავე იხვების სახელით ვიცნობთ, გამოჩნდა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჰორიზონტზე ირმის ნახტომის თანავარსკვლავედთან ახლოს“.
პაუნებმა განაგრძეს მათი საფირმო ცხოვრების სტილი-ცხოვრება პატარა სოფლებში, ლოჯერებში გაერთიანებული რამდენიმე ოჯახი და განაგრძეს მათი ძველი საქმიანობა-ნადირობა.
1806 — 28 სექტემბერს შედგა დიდი საბჭო, რომელშიც მონაწილეობდნენ ზებულონ პაიკი და ჯეიმზ ვილკინსონი, აგრეთვე რამდენიმე მეთაური კანზასის, პაუნისა და ოსაჟის ხალხების.
მათ სჯეროდათ, რომ შემოქმედის დამსახურებით, პაუნელმა ხალხმა დასაწყისიდანვე იცოდა სხეულის მოხატვა, ნადირობა, ცეცხლის დანთება, ლაპარაკი, ჩაცმა, რელიგიური რიტუალები, როგორიცაა თამბაქოს გამოყენება და მსხვერპლშეწირვა.
რიტუალის ბოლო დღეს სოფლის ყველა მამაკაცს, ასაკის მიუხედავად, მიჰყავდა ეს გოგონა სოფლის გარეთ აღმართულ ეშაფოთზე, რომელიც წარმოადგენდა საღამოს ვარსკვლავის ბაღს დასავლეთით, თვითონ ეს ბაღი კი ითვლებოდა ცხოველებისა და მცენარეების სიცოცხლის წყაროდ.
რიტუალის ჩამტარებელი სასულიერო პირები გახდიდნენ გოგონას ტანსაცმელს და იგი რჩებოდა მარტო ეშაფოთზე იმ მომენტისათვის, როდესაც ამოვიდოდადილის ვარსკვლავი .
ამის შემდეგ, მამაკაცი, რომელმაც ლაშქრობისას დაიჭირა, გამოიქცეოდა მისი მიმართულებით და ესროდა შუბს, მას შემდეგ რაც გაიგონებდა, რომ მეორე მამაკაცმა დილის ვარსკვლავის მიერ ნაბოძებ საომარ კვერთხს თავში ჩაარტყამდა.
ეს ყველაფერი უკავშირდებოდა პაუნის შექმნის ისტორიას, რომლის თანახმადაც, მამრმა დილის ვარსკვლავიმა და მდედრმა საღამოს ვარსკვლავიმა შექმნეს პირველი ადამიანი, რომელიც იყო გოგო.
აღნიშნული ტრადიცია უფრო ფართოდ გახდა ცნობილი ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში, მას შემდეგ, რაც 1820 წელს ახალგაზრდა პაუნელმა მეომარმა თავი გაწირა იმისთვის, რომ ახალგაზრდა გოგონა დაეხსნა ამ რიტუალისგან.
ბოლო მსხვერპლშეწირვა, რომელიც საზოგადოებისთვის გახდა ცნობილი, მოხდა 1838 წლის 22 აპრილს, როდესაც 14 წლის გოგონა „მომლოცველებმა“ მსხვერპლად შეწირეს.
ამ დროს, ეს ტომი ითვლებოდა ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ ადგილობრივ ამერიკულ ტომად, თუმცა 1866 წლისთვის ამ ტომმა უდიდესი დანაკარგი განიცადა ადგილობრივი მიწებისთვის ომებში სხვადასხვა ტომებთან.
თუმცა იმის გამო, რომ სხვადასხვა ტომების დაჯგუფებები დროდადრო აწუხებდა პაუნის ტომის ჯგუფებს, მათ გადაწყვიტეს, რომ ერთმანეთს დახმარებოდნენს ომებში.
ჩვეულებრივი მსხვერპლშეწირვის რიტუალი ტარდებოდა მხოლოდ მაშინ, როცა სოფლის მცხოვრები რომელიმე მამაკაცი სიზმარში ნახავდა, თითქოს მასთან მივიდა დილის ვარსკვლავი და მოსთხოვა საფუძვლიანი, ნამდვილი რიტუალის ჩატარება.
მცველი მოიძიებდა მოხალისეებს, მათთან ერთად თავს დაესხმებოდა სოფელს, რომელსაც მტრად მიიჩნევდა და აარჩევდა შესაფერისი ასაკის გოგნას, რომელსაც შემდეგ მსხვერპლად შესწირავდნენ.
ამის შემდეგ, პაუნელები იღებდნენ გოგონას სხეულს და სახით ქვემოთ დაასვენებდნენ ველზე, სადაც მისი სისხლი ერეოდა მიწას და მათი წარმოდგენით, ანაყოფიერებდა მას.
პაუნის ბიზნესის საბჭოს აქვს ყველანაირი უფლება აკონტროლოს და უზრუნველყოს კანონისმიერი ფუნქციონირება, პაუნის ტომის დაქვემდებარებაში არსებული მცირე ბიზნესებისა.
ღამეს, გიორგი მარგველაშვილის ინიციატივით, გაიმართა საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭო, სადაც გადაწყდა რამდენიმე საათით საქართველო-თურქეთის საზღვრის ჩაკეტვა.
პრეზიდენტმა ბუიარ ნიშანიმ განაცხადა, რომ ის „სრულიად მხარს უჭერს კონსტიტუციურ წესრიგს თურქეთში“, ასევე განაცხადა, რომ „ალბანელები ამ რთულ დროს მეგობარ თურქების გვერდით არიან.
“ პრემიერ-მინისტრმა ედი რამამ მხარი დაუჭირა მთავრობას, სადაც წერს, რომ ის „ბედნიერია მოძმე თურქეთის და ძვირფასი მეგობრის, პრეზიდენტ ერდოღანის, ამ მძიმე ღამიდან სრული წარმატებით თავის დახწევას.
პრემიერ-მინისტრმა ჩარლზ მიშელმა და საგარეო საქმეთა მინისტრმა დიდიერ რეანდერსმა, დაგმეს გადატრიალების მცდელობა და განაცხადეს, რომ მხარს უჭერენ „კანონის უზენაესობას და კონსტიტუციურ წესრიგს“.
პრემიერ-მინისტრმა ჯასტინ ტრიუდომ გაავრცელა განცხადება, სადაც მოუწოდა ყველა მხარეს თავშეკავებისაკენ და რომელშიც აღნიშნულია, რომ კანადა მხარს უჭერს დემოკრატიის შენარჩუნებას თურქეთში და გმობს ნებისმიერ მცდელობას, რომელიც ძირს უთხრის მის დემოკრატიულ ინსტიტუტებს „იარაღის ძალით“.
ქვეყნის საგარეო საქმეთა სამინისტრო განაცხადა, რომ ქვეყნის მთავრობა მკაცრად გმობს გადატრიალების მცდელობას დემოკრატიულად არჩეული ინსტიტუტებისადმი შეიარაღებული ძალების მიერ, ასევე უსურვა დემოკრატიული და კონსტიტუციური წესრიგის აღდგენა.
პრეზიდენტმა ტოომას ჰენდრიკ ილვესი გაავრცელა ტვიტი, სადაც დაგმო გადატრიალების მცდელობა, ტვიტში ნათქვამია, რომ „სამხედრო გადატრიალება დემოკრატიულად არჩეული ხელისუფლების წინააღმდეგ, მიუღებელია“.
საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა ვიკას სვარუპმა აღნიშნა, რომ სამინისტრო ყურადღებით ადევნებს თვალს მოვლენებს, და ურჩია ინდოელებს, რომლებიც თურქეთში იმყოფებიან, დარჩნენ სახლებში.
საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჯავად ზარიფმა განაცხადა, რომ იგი შეშფოთებულია კრიზისით თურქეთში და რომ „სტაბილურობა, დემოკრატია და უსაფრთხოება თურქი ხალხისთვის გადამწყვეტია“, ასევე მოუწოდა თურქ ხალხს „ერთობის და გონიერებისკენ“.
მოგვიანებით, 17 ივლისს, ქალაქ ქირმანშაჰიში ვიზიტისას განაცხადა, რომ გადატრიალების ეპოქა წავიდა და აღნიშნა, რომ პრობლემა შეიძლება გადაწყდეს დემოკრატიის და არჩევნების გზით.
ჩვენ ვცხოვრობთ რეგიონში, სადაც, სამწუხაროდ, გარკვეული აზრით, შეიძლება ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო ტანკების, თვითმფრინავების და ვერტმფრენების საშუალებით, ასე გადააყენო მთავრობა, რომელიც ხალხის მიერ არჩეულია.
ისრაელის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება, წარუმატებელი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, სადაც ნათქვამია, რომ "ისრაელი პატივს სცემს დემოკრატიულ პროცესს თურქეთში".
პრემიერ-მინისტრმა ისა მუსტაფამ დაწერა, რომ „ამ რთული მომენტს, მეგობარი ქვეყნის კოსოვოს მოქალაქეები, მტკიცედ მხარს ვუჭერთ თურქეთს.
მალტის პრემიერ-მინისტრმა ჯოზეფ მუსკატმა დაგმო გადატრიალების მცდელობა, მაგრამ აღნიშნა, რომ ეს არ უნდა გამოიწვიოს ავტორიტარული დარბევის ასპექტები.
ჩრდილოეთ კვიპროსის პრეზიდენტმა მუსტაფა აქინჯიმ, განაცხადა, რომ თურქული ჯარების ქვედანაყოფი ჩრდილოეთ კვიპროსში, დარჩნენ ერთგულები თურქეთის ცენტრალურ სამხედრო შტაბს.
პრემიერ-მინისტრის სპეციალურმა წარმომდგენელმა საგარეო საკითხებში ტარიკ ფატემიმ, დაურეკა თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრს, რათა განეხილა უახლესი სიტუაცია თურქეთში.
პოლონეთის პრეზიდენტმა ანჯეი დუდამ იმედი გამოთქვა, რომ კრიზისი რაც შეიძლება მალე უნდა გადაწყდეს, რადგან მასი აზრით, ეს მოუტანს მშვიდობას და უსაფრთხოებას ახლო აღმოსავლეთს და დაამატა, რომ „მოდით, გავითვალისწინოთ, რომ თურქეთი თამაშობს უმნიშვნელოვანეს როლს მიგრანტების კრიზისის დაძლევასა და სირიის კონფლიქტში“.
საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებში ნათქვამია, რომ „კატარის სახელმწიფო გამოხატავს ძლიერ მხარდაჭერას და გმობს სამხედრო გადატრიალების მცდელობას, უკანონობისა და კონსტიტუციური ლეგიტიმურობის დარღვევას თურქეთის რესპუბლიკაში.
საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა გააკეთა განცხადება და აღნიშნა, რომ მნიშვნელოვანია „სისხლისღვრის თავიდან აცილება“ და „ნებისმიერი საკითხი უნდა გადაწყდეს კონსტიტუციური წესრიგის ფარგლებში“.
პრემიერ-მინისტრმა ალექსანდარ ვუჩიჩიმ თავის განცხადებაში აღნიშნა, რომ სერბეთს სურს თურქეთმა გადალახოს და დაამყაროს დემოკრატიული წესრიგი, მშვიდობა და სტაბილურობა იმიტომ, რომ თურქეთის რეგიონის მნიშვნელოვანი მოთამაშეა.
სომალი ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იყო, რომელიც შეეწინააღმდეგა გადატრიალებას, თურქეთთან მჭიდრო კავშირების გამო და რომელმაც თურქეთისგან „ერთი მილიარდი დოლარის ღირებულების დახმარება მიიღო, საინვესტიციო და ინფრასტრუქტურული პროქეტებისთვის 2011 წლიდან“.
სომალის მთავრობამ უბრძანა გიულენთან დაკავშირებული ორგანიზაციების დახურვა და მისცა თურქეთის მოქალაქეებს, რომლებიც მუშაობდნენ ამ ორგანიზაციისთვის, ერთი კვირა, რომ დატოვონ სომალი.
ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა მარიანო რახოიმ -ზე დაწერა, რომ ესპანეთი მხარს უჭერს „დემოკრატიულ და კონსტიტუციურ წესრიგს თურქეთში, რომელიც ჩვენი მეგობარი და მოკავშირეა“.
საგარეო საქმეთა მინისტრმა პავლო კლიმკინმა თავის -ზე დაწერა: „ახლა თურქეთის მთავარი პრიორიტეტია დემოკრატიულად არჩეული ინსტიტუტების პატივისცემა და ხალხის ცხოვრების გადარჩენაა.
“ პრეზიდენტმა პეტრო პოროშენკომ დაწერა, რომ იგი "შეშფოთებულია" და „უკრაინა მხარს უჭერს დემოკრატიულად არჩეულ პრეზიდენტს და თურქეთის მთავრობას“.
საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბორის ჯონსონმა ტვიტერზე დაწერა, რომ იგი "ძალიან შეშფოთებული თურქეთში განვითარებული მოვლენებით და რომ ბრიტანეთის საელჩო მჭიდროდ აკვირდება მოვლენებს.
აფრიკის კავშირი — კომისიის თავმჯდომარე ნკოსაზანა დლამინი-ზუმა: „აფრიკის კავშირის გმობს სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობას და სოლიდარობას გამოხატავს თურქ ხალხს, კავშირი მხარს უჭერს დემოკრატიულად არჩეულ პარლამენტს და ხელისუფლებას.
ფედერიკა მოგერინმა, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში უმაღლესმა წარმომადგენელმა, დაპოსტა, რომ იგი „მუდმივ კონტაქტშია“ ევროკავშირის დელეგაციებთან ანკარასა და ბრიუსელში, და მოუწოდა ყველას „თავშეკავებისკენ და დემოკრატიული ინსტიტუტების პატივისცემისკენ“.
ერთ-ერთი იყო ფედერიკა მოგერინის და ევროპული სამეზობლო პოლიტიკისა და გაფართოების მოლაპარაკებების საკითხებში ევროკომისარ იოჰანეს ჰანის, სადაც ისინი დაგმეს გადატრიალების მცდელობა და ხაზი გაუსვეს „თურქეთის კონსტიტუციური წესრიგის სწრაფი დაბრუნების აუცილებლობაზე“.
მეორე კი ევროკომისიის პრეზიდენტ ჟან-კლოდ იუნკერის, ევროპის საბჭოს პრეზიდენტ დონალდ ტუსკის და ისევ ფედერიკა მოგერინის სახელით, ასევე ევროკავშირის წევრი ქვეყნების სახელით, რომლებიც ესწრებოდნენ აზია-ევროპის მე-11 შეხვედრას.
გენერალურმა მდივანმა იენს სტოლტენბერგმა, თავის განცხადებაში მოუწოდა სიმშვიდისკენ და „თურქეთის დემოკრატიული ინსტიტუტების და კონსტიტუციის სრულ პატივისცემისკენ.
მისი თანამედროვეებიდან ცნობილი ხდება, რომ ფლორენციის ახალგაზრდა მმართველი გამოირჩეოდა არა მარტო ბრწყინვალე დიპლომატიური ნიჭითა და სახელმწიფოს მართვის შესაშური უნარით, არამედ დიდებულადაც ერკვეოდა სახვით ხელოვნებაში, პოეზიაში, ლიტერატურაში, მუსიკასა და რიგ მეცნიერებებშიც.
მისი პოლიტიკური სიბრძნე მხოლოდ მტრებთან ომში არ ისახებოდა, არამედ მათთან მეგობრობაშიც, რასაც „დიპლომატიის მეფე“ უნაკლოდ ასულებდა კიდეც.
ლორენცოს აღზრდაში თავდაპირველად უდიდესი წვლილი დაიდო დედამისმა – ლუკრეციამ, თუმცა მოგვიანებით იგი აღსაზრდელად მიაბარეს ისეთ ჰუმანისტებს, როგორებიც იყვნენ კრისტოფორო ლანდინო, მარსილიო ფიჩინო და იოანე არგიროპულოსი .
მათ ფლორენციის მომავალ მმართველს შესაწავლეს ფილოსოფია, ლათინური ენა, პოეზია და სხვა მეცნიერებები, რომელთა გულმხურვალე მფარველად იქცა კიდეც შემდგომში „დიდებულად“ წოდებული ლორენცო მედიჩი.
არქიეპისკოპოსის სიკვდილით დასჯამ რომის ახალი პაპის სიქსტუს -ს აღშფოთება გამოიწვია (არის ვარაუდი,რომ ლორენცო მედიჩზე თავდასხმის უკან,სწორედ სიქსტუსი იდგა).
სწორედ ამ დროს გამოამჟღავნა ლორენცომ თავისი გენიალური პოლიტიკური ნიჭი: იგი სრულიად მარტო გაემგზავრა თავის მტერთან, ნეაპოლის სამეფოს მეფესთან ფერდინანდ -თან.
ფლორენციაში დაბრუნებულმა მედიჩიმ კი „სამარადისო მეგობრობასთან“ ერთად, ფერდინანდთან დადებული სამშვიდობო ხელშეკრულებაც ჩამოიტანა, რამაც ფლორენცია გარდაუვალი ომისაგან იხსნა.
ძალაუფლების გამყარების შემდეგ ლორენცომ უპირატესობა არა ძლიერ არმიაზე, არამედ პოლიტიკურ ინტრიგებზე ზრუნვას მიანიჭა, რამაც შესანიშნავი შედეგი გამოიღო.
მიუხედავად გაწონასწორებული პოლიტიკისა, 1478 წელს მედიჩებზე მაინც განხორციელდა თავდასხმა, რომელსაც მისი ძმა – ჯულიანი შეეწირა, თავად კი მძიმე ჭრილობები მიიღო.
აღნიშნული თავდასხმის ორგანიზებას ხელმძღვანელობდნენ არქიეპისკოპოსი – სალვიატი და ფრანჩესკო პაცი, რომლებიც დაკავებული იქნენ თანამზრახველებთან ერთად.
მისი პატრონაჟის ქვეშ იყო მოქცეული კარეჯში არსებული აკადემია, სადაც მოღვაწეობდნენ მისივე აღმზრდელი – მარსილიო ფიჩინო, პიკო დელა და მირანდოლა.
ფლორენციის სასახლის კარზე ქმნიდნენ თავიანთ შედევრებს მიქელანჯელო ბუონაროტი, სანდრო ბოტიჩელი, ლეონარდო და ვინჩი, დომენიკო გირლანდაო, ანდრეა დელ ვეროკიო და სხვა კორიფეები.
მედიჩების ცნობილ ბაღებში ჩამოყალიბდა პირველი სახვითი ხელოვნების აკადემია, სადაც მოღვაწეობდნენ – მიქელანჯელო ბუონაროტი, ლორენცო დი კრედი, ჯოვანი ფრანჩესკო რუსტიჩი, ანდრეა სანსოვინო და სხვები.
აღსანიშნავია ის გარემოება რომ სწორედ ლორენცო მედიჩი იყო ევროპის პირველი საჯარო ბიბლიოთეკის დამაარსებელი, სადაც ათიათასობით უნიკალური წიგნი და ხელნაწერი იყო დაცული.
ასეთი შესანიშნავი ბიბლიოთეკა, ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის შემდეგ არსად არ არსებულა (დღესდღეობით, ამ ბიბლიოთეკას ლორენცოს პატივსაცემად „ლაურენციანა“ ეწოდება).
ტკივილი შეიძლება გამოიწვიოს უსიამოვნო სიზმრებმაც, ამ შემთხვევაში ნიტროგლიცერინი ტკივილს არ აყუჩებს, სამაგიეროდ, ტკივილი გაივლის ნერვული სისტემის დამამშვიდებლების მიღების შემდეგ.
შესაძლოა განვითარდეს ჩივილები სხვა ორგანოების დისფუნქციასთან დაკავშირებით:ყლაპვის გაძნელება, ბოყინი, გულისრევა, ტკივილი მუცელში, შებერილობა, ფაღარათი, ხველა, ტკივილი კიდურებში, მოუსვენრობა, შფოთვა, სიკვდილის შიში.
გულის ნევროზის განვითარება ხშირად დაკავშირებულია ნერვულ-ემოციურ სტრესთან, გადაღლასთან, აღელვებასთან, ამინდის ცვალებადობასთან, ალკოჰოლის მიღების შეწყვეტასთან, ქრონიკულ ინფექციასთან, ჰორმონულ დარღვევებთან, გარკვეულ როლს ასრულებს მემკვიდრეობითი ფაქტორიც.
ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან იგი იყო კომერციის, დიპლომატიის, ტრანსნაციონალურობის ,ბუდე“, რომელიც ავრცელებდა პრესტიჟს და ძალას, შთანთქავდა სხვა ეთნიკურ ჯგუფებს და აერთიანებდა მულტიკულტურულ ჯგუფში, შეჰყავდა რა მეზობელი საზოგადოებები მოკავშირეების და დამოუკიდებელთა სიაში.
თუმცაღა, განსხვავებით ჩრდილოეთისგან და აღმოსავლეთის „სახისგან“, სამხრეთ-დასავლეთში და მექსიკაში, კომანჩერია სრულიად განსხვავებულ სახეს აჩვენებდა.
ამ კონკრეტულ ტერიტორიაზე, იგი უშუალოდ უპირისპირდებოდა და ებრძოდა ევრო-კოლონიალისტებს, მათი ტაქტიკა კი ხშირად აღსავსე იყო არაადამიანური ძალადობით.
ეს იყო იმპერია, რომელიც მარგინალიზაციას ეწეოდა , იზოლაციაში აქცევდა და ყოფდა ესპანურ და მექსიკურ კოლონიებს ერთმანეთისგან, რაც მათ იმპერიულ და პერიფერიულ სტატუსზე მოქმედებდა.
კომანჩებმა საკმაოდ დიდი ძალა და ენერგია ჩააქსოვეს სამხრეთით და აღმოსავლეთის დიადი პოლიტიკური და ეკონომიკური რესურსებისადმი, რომელიც დიდ ვაკეზე და მისისიპის აღმოსავლეთ მხარეზე იყო.
ეს იყო იქ, სადაც ლანდშაფტი საკმაოდ აშორებდა იმ პოტენციური საშიშროებებისგან, რომელიც კოლონიური სამხრეთ-დასავლეთიდან იყო მოსალოდნელი, მათ აღმოაჩინეს მოკავშირეები, სუბორდინატები და ბაზრები, რომელზეც კომანჩებმა ააგეს თავიანთი იმპერიული სიდიადე სამხრეთ-დასავლეთში და ჩრდილო მექსიკაში.
კომანჩებს ეზიზღებოდათ შინაურ ფრინველებზე და რეპტილიებზე ნადირობა, თუმცა ამას აკეთებდნენ და ჭამდნენ კიდეც მაშინ, როდესაც ამის საჭიროება არსებობდა.
ისინი ფიქრობდნენ ძროხის ხორცი არ შეიძლება ყოფილიყო ძირითადი საკვები, მაგრამ საბოლოოდ მოუწიათ ძროხის ხორცის აღიარება, კამეჩის ხორცის სიმწირის გამო.
კიდევ ერთი განმსაზღვრელი ფაქტორი იყო სურსათის მოპოვება დიდ ცხენის ფარებისთვის, რაც საშუალებას იძლეოდა ენადირათ და გაექურდათ სოფლები და მიეწოდებინათ სავაჭროდ ტომისთვის.
1786 წლის შემდეგ ნიუ-მექსიკოს სასაზღვრო ზონაში მცხოვრებები ზიდავდნენ საკვებს, სამშვენისებს და ლითონის ნივთებს, რომ გაეცვალათ ინდიელებათან ცხენები, ტყავი, და ხორცი.
ტყვეებს ამუშავებდნენ ცხენებთან და აკეთებინებდნენ აღჭურვილობას, მიყავდათ ხოლმე რეიდებზე, მონაწილეობას იღებდნენ მათი კულტურების შერწყმაში და ა.
ისტორიულად კომანჩებს დაკავებული ჰქონდათ სამხრეთის დიადი ველის საძოვრებიდან სამხრეთ კოლორადომდე, აღმოსავლეთ ნიუ-მექსიკო , დასავლეთ ოკლოჰომა და დასავლეთ ტეხასი.
ეს არსება არ არის დაინტერესებული ადამიანთა საქმით, ის უფრო დაინტერებულია, რომ სულებმა წარმოაჩინონ თავიანთი თავები როგორც ადამიანებში, ასევე ცხოველებში, მინიატურულ ადამიანებში, ან სულებში.
ესპანელი და ამერიკელი მოგზაურებისგან წარმოდგენილი ის მონაცემები, რაც ადგილობრივი მაცხოვრებლების რაოდენობის აღრიცხვას მოიცავდა, რეალურად კითხვებს ბადებს.
დღეს კი კომანჩების ერს ჰყავს 15 191 წევრი, აქედან დაახლოებით 7 763 არის ის რაოდენობა, ვინც ცხოვრობს ლოუტონთან, ფორტ-სილთან და ზოგადად ჩრდილო-დასავლეთ ოკლაჰომაში.
კომანჩები — ამერიკაში მკვიდრი ტომი დიდი ვაკიდან, რომელთა ისტორიული ტერიტორიაც ცნობილია, როგორც კომანჩერია, შედგებოდა დღევანდელი ნიუ-მექსიკოს, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კოლორადოს, სამხრეთ-დასავლეთ კანზასის, დასავლეთ ოკლაჰომასა და ტეხასის ჩრდილო-დასავლეთის ძირითადი ნაწილისგან.
ამპლუის შეთავსებაც, ფიზიკური ძალის და სისწრაფის გამო, ის ერთნაირად პროდუქტიულია როგორც შეტევების ჩაშლაში, ასევე საკუთარი გუნდის კონტრშეტევის წამოწყებაში.