polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1999 წელს პროფესორი გერონტი გასვიანი ნაყოფიერი მეცნიერული შემოქმედებითი მოღვაწეობისა და ქართულ ისტორიოგრაფიაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის საქართველოს პრეზიდენტმა „ღირსების ორდენით“ დააჯილდოვა.
1904 წლის ოქტომბერში რუსეთ-იაპონიის ომის დაწყების გამო გაიწვიეს ჯარში და გაამწესეს განჯაში მდგარ ასლანდუზის ბატალიონში, სადაც დაჰყო 1905 წლის დეკემბრის ბოლომდე.
ევდოშვილის პოემა „მუშა და მუზა“ მიზნად ისახავს მშრომელთა თავისუფლებისათვის ბრძოლას, პოლიტიკური სიმახვილე და აქტუალურობა კი განსაზღვრავს მისი პროზაული ნაწარმოებების ხასიათს.
რეაქციის პერიოდში მის პოეზიაში უკვე ნელ-ნელა სევდისა და მოღლილობის მოტივები კრთება („ისევ გოლგოთა“, „მოღლილობა“, „გატეხილი ჩანგი“, „1915“ და სხვ.).
უფროსმა ძმამ, ილარიონმა თბილისში წაიყვანა პანსიონში, შემდეგ დაამთავრა თელავის სასულიერო სასწავლებელი და სწავლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც 1893 წელს გარიცხეს მოსწავლეთა ფარულ რევოლუციურ წრეში მონაწილეობისათვის.
1894 წლის თებერვლაში სამსახური განაგრძო ბაქოს 153-ე ქვეითთა პოლკში, მიიღო უნტერ-ოფიცრის ჩინი, მაგრამ ოქტომბრის დასაწყისში თადარიგში გადაიყვანეს.
ეტაპით მგზავრობამ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გააუარესა და ჭლექით დაავადებული ევდოშვილი ექიმების რეკომენდაციით გადაიყვანეს ასტრახანის გუბერნიის დასახლება ჩორნი-იარში.
იროდიონ ისაკის ძე ევდოშვილი, (ნამდვილი გვარი ხოსიტაშვილი; დ. 7 მაისი, 1873, სოფელი ბოდბისხევი, სიღნაღის მაზრა — გ. 2 მაისი, 1916, თბილისი) — ქართველი მწერალი.
1970 წლიდან იგი აგრეთვე მუშაობს სამედიცინო კიბერნეტიკაში და ხელმძღვანელობს საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ექსპერიმენტალური და კლინიკური ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სამედიცინო კიბერნეტიკის განყოფილების ავტომატიზირებული მმართვის სისტემების ლაბორატორიას.
ზემო აღნიშნული სამედიცინო კიბერნეტიკის განყოფილების საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ცენტრალურ სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიად გარდაქმნის შემდეგ არის ამ ლაბორატორიის სისტემური კვლევის სექტორის ხელმძღვანელი.
1985–1997 წლებში ამირან ხუსკივაძე მუშაობდა საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ექსპერიმენტალური და კლინიკური თერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სამედიცინო სისტემოტექნიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელად.
იგი არის სამი კომპიუტერული პროგრამის ავტორი: „ “, დარეგისტრირებულია რუსეთის ფედერაციის ეგმ პროგრამების სახელმწიფო რეესტრში ნომრით: 2010 613 703; ეს პროგრამა განსაზღვრავს ბუნებრივ გლობალურ ოპტიმუმებს.
პროგრამა შეიძლება გამოიყენებული იქნას სახელმწიფოსა და ჯარების ავტომატიზირებულ მმართვის სისტემებში, საფრენ აპარატებში და წყალქვეშა ნავებში, მედიცინაში, ბიოლოგიაში და ასე შემდეგ.
სამედიცინო პრაქტიკაში ამ პროგრამის მასობრივი გამოყენება მნიშვნელოვნად გაზრდის ადამიანის სიცოცხლის აქტიური პერიოდის საშუოლო ხანგრძლივობას და საერთოდ ადამიანის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობას.
მისი ნაშრომების ელექტრონული ვერსიები გამოქვეყნებულია ://. პორტალზე, მოსკოვის საერთაშორისო სინერგეტიკული ფორუმის საიტზე , ელექტრონულ ჟურნალში და სხვა ინტერნეტ-გამოცემებში.
წერა-კითხვის ცოდნა, რაც იეროგლიფიკის ცოდნას უკავშირდებოდა, შედარებით იშვიათობას წარმოადგენდა მუსულმანთა შორის; მუსულმან მამაკაცებს ამავე აღმსარებლობის ქალებისაგან ჰქონდათ უფლება ესწავლათ წერა-კითხვა, რაც მეჩეთებსა და მედრესეებთან არსებულ სკოლებში იყო მხოლოდ შესაძლებელი.
ჩინურის არაბული ტრანსკრიფცია, ანუ სიაოერძინი — ჩინური ენის იეროგლიფების გადმოსაცემად შექმნილი სატრანსკრიფციო სისტემა, რომელსაც გამოიყენებდნენ ჩინეთის მუსულმანები, — როგორც ჩინურ ენაზე მოლაპარაკენი, ასევე მათ მეზობლად მცხოვრები დუნსიანები და სალარები.
36 ასო-ნიშნიდან 28 გადმოღებული არის უშუალოდ არაბული ანბანიდან, ხოლო 4 ასო-ნიშანი, რომელთაგან 4 ასო დამატებით მოდიფიცირებულ იქნა, სპარსულიდან ანბანიდანაა ნასესხები ან მოდიფიცირებული.
საბოლოო ჯამში, სიაოერძინის, ან სიაოძინის ასოთა რაოდენობა თავისი დამატებითი თუ საგანგებოდ შექმნილ გრაფიკულ ნიშნებთან ერთად ლამის ორჯერ აღემატება თავდაპირველად არაბულ-სპარსული დამწერლობებიდან ნასესხებ 36 ასო-ნიშანს.
ჩინურის არაბული ტრანსკრიფცია, - სიაოერძინი, თავისი შინაგანი სტრუქტურული და ლოგიკური სრულყოფით ბევრად აღემატება ლათინური ანბანის საფუძველზე ბევრად გვიან შექმნილსა და დღეს სტანდარტად მიჩნეულ ფინინს.
სიაოერძინზე შესრულებული ყველაზე ძველი წარწერა დათარიღებულია ჰიჯრიდან 740 წლით , რომელიც წარმოადგენს ქალაქ სიანში დასიუეს სისიანის მეჩეთის ეზოში ერთ-ერთ სტელაზე.
კითხულობდა მარკეტინგის კურსს მენეჯმენტის სკოლაში, ქალაქის სოციოლოგიას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, მუშაობდა აშშ საელჩოს ადმინისტრაციულ დეპარტამენტში, და 1995-2001 წლებში -ის ეკონომიკური განვითარების განყოფილების სპეციალისტად, სადაც საქართველოს გარდა ჩართული იყო პროექტებში აზერბაიჯანში.
2001-2002 წლებში ფულბრაიტის პროგრამის ფარგლებში აკადემიური წელი გაატარა მეცნიერ-მკვლევარის სტატუსით ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის საჯარო პოლიტიკის ინსტიტუტში.
2002-2004 წლებში საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი -ში ჩამოაყალიბა და ხელმძღვანელობდა ადგილობრივი მმართველობის ცენტრს და სამაგისტრო პროგრამას.
ამავე წლებში იყო არაერთი საერთაშორისო პროექტის კონსულტანტი, კვლევითი გრანტის მიმღები და სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციის, მათ შორის საქართველოს ფარგლებს გარეთ მმართველი საბჭოს წევრი და ხელმძღვანელი (მიწის მესაკუთრეთა უფლებების დაცვის ასოციაცია, საქართველო; საერთაშორისო მეცნიერების ფონდი, რუსეთი და სხვა).
2004 წლიდან დღემდე არის მსოფლიო ბანკის საერთაშორისო პერსონალი, 2010-2016 წლებში იყო ბაზირებული კიევში, უკრაინა და 2016-2019 წლებში ანკარაში, თურქეთი, სადაც ხელმძღვანელობდა მსოფლიო ბანკის მდგრადი განვითარებისა და ინფრასტრუქტურულ მრავალ-მილიონიან პროგრამებს.
2019 წელს იმყოფება შვებულებაში მსოფლიო ბანკიდან და დაბრუნდა საქართველოში რათა აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე უხელმძღვანელოს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლას და მის კვლევით ინსტიტუტს .
1990 დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტი; 1997 წელს მოიპოვა მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი ურბანისტიკის მიმართულებით.
განათლების ყველა საფეხურზე სწავლობდა აშშ-ში სახელმწიფო გრანტების დაფინანსებით, მაშ შორის 1994 წელს როგორც დოქტორანტი ჰარვარდის უნივერსიტეტის დიზაინის უმაღლესი სკოლის ურბანისტიკის კათედრაზე.
თამარ სულუხია — ქართველი ურბანისტი, მდგრადი განვითარების საერთაშორისო პრაქტიკოსი, სახელმწიფო მოღვაწე, თსუ ეკონომიკის საერთაშორისო სკოლის და -ის კვლევითი ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი.
1908 წლის გაზაფხულზე მოახერხა ციმბირიდან გაქცევა, გადალახა რუსეთი, პოლონეთი და საბოლოოდ შვეიცარიაში აღმოჩნდა, სადაც უფროსი ძმა, ვანო ეგულებოდა.
ეს ყველაფერი ხარიტონ შავიშვილს დაწვრილებით აქვს აღწერილი 1974 წელს ჟენევაში, ფრანგულ ენაზე გამოცემულ წიგნში – „რუსი რევოლუციონერები ჟენევაში 1908 წელს“.
1925 წელს ხარიტონ შავიშვილმა ჟან მარტენთან ერთად შვეიცარიაში დააარსა საქართველოს დამხმარე ინტერნაციონალური კომიტეტი, რომლის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა ბრძოლა მოსკოვის მიერ საქართველოს შესახებ გვარცელებული ცილისწამების წინააღმდეგ.
1925 წლის 27-29 ოქტომბერს ჟენევაში ჩატარდა საქართველოს კვირეული, რომელსაც დაესწრნენ ნოე ჟორდანია, შვეიცარიის მთავრობისა და 30 ქვეყნის დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, ჟენევისა და ლოზანის უნივერსიტეტების პროფესორები.
1918 წლის ოქტომბერში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის უფლებამოსილმა პირმა მიხეილ სუმბათაშვილმა შავიშვილი მიიწვია ბერნში საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგნელობაში სამუშაოდ.
ბერნის წარმომადგენლობა ექვემდებარებოდა მთავრობის თავმდომარე ნოე ჟორდანიას, საგარეო საქმეთა მინისტრ ევგენი გეგეჭკორს, ასევე კარლო ჩხეიძეს – საქართველოს დელეგაციის თავმჯდომარეს პარიზში.
აღსანიშნავია ხარიტონ შავიშვილის აქტიური მეცადინეობა მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის, ავსტრიისა და იტალიის საოკუპაციო ზონებში მყოფი თანამემამულლების გადარჩენისთვის.
1921 წლის თებერვალში საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ხარიტონ შავიშვილი ჟენევაში დარჩა და 1934 წლამდე აგრძელებდა მოღვაწეობას ერთა ლიგაში როგორც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წარმომადგენელი.
იგი იყო ერთა ლიგის საერთაშორისო ასოციაციების გაერთიანების გენერალური საბჭოს წევრი და მონაწილეობდა ამ გაერთიანების ყოველწლიურ შეკრებებში ევროპის დიდ ქალაქებში.
მას ჰყავდა ფრანგი მეუღლე, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი – ლევანი, ხოლო ამ უკანასკნელს კი სამი შვილი დარჩა: ეკატერინე, ემანუელ და იზაბელ შავიშვილები.
პატივისცემის ნიშნად ჟენეველმა სოციალისტებმა სამუდამოდ შეისყიდეს სასაფლაოს ნაკვეთი, ხოლო უცხოეთის ქართველ თავადაზნაურთა საზოგადოებამ სამშობლოს წინაშე გაწეული ღვაწლისთვის მიანიჭა თავადის ტიტული.
2013 წლის 10 ივნისს ჟენევაში, ჟორჟ–ფავონის ბულვარზე მდებარე სახლზე, სადაც ხარიტონ შავიშვილი სიცოცხლის ბოლო წლებში ცხოვრობდა, საქართველოს საელჩოს ინიციატივითა და შვეიცარიის კონფედერაციის მთავრობისა და ჟენევის მუნიციპალიტეტის ხელშეწყობით გაკეთდა მემორიალური დაფა, რომელსაც ქართულ და ფრანგულ ენებზე ამშვენებს წარწერა: „აქ ცხოვრობდა ხარიტონ შავიშვილი, რევოლუციონერი, მწერალი და ერთა ლიგასთან საქართველოს დემოკრტიული რესპუბლიკის წარმომადგენელი , იცოცხლა სამშობლოსთვის .
ხარიტონ შავიშვილი (დ. 1886, ქვედა ბახვი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 27 იანვარი, 1975, ჟენევა) — ქართველი დიპლომატი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დიპლომატიური მისიის თანამშრომელი შვეიცარიასა და ერთა ლიგაში.
გამოჩენილი ქართველი მეტყევე სოლომონ ქურდიანი იყო რუსული სატყეო მეცნიერების კლასიკოსის გიორგი თედორის ძე მოროზოვის თანამედროვე, რუსეთსა და საქართველოში ტყის მერქნიანი ჯიშების ჰიბრიდიზაციასა და სელექციის პიონერი.
ქურდიანი აყენებს საკითხს სასელექციო სატყეო სადგურების რუსეთში დაარსების შესახებ და ამ მოხსენებით გამოდის 1912 წელს სრულიად რუსეთის სასოფლო-სამეურნეო სელექციონერთა ყრილობაზე.
ქურდიანი რუსეთში, მიუხედავად ინტენსიური პედაგოგიური და სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობისა, მჭიდრო კავშირშია საქართველოსთან, ჩამოყავს სტუდენტები და სასწავლო პრაქტიკას უტარებს ბორჯომ-ბაკურიანის ტყეებში.
ქურდიანის საკმაოდ სქელტანიანი მონოგრაფია — „ცივგომბორის ქედის და იორ-ალაზნის მდინარეთა ჭალის ტყეები“, ავტორისეული ფოტოსურათებითაა ილუსტრირებული, სადაც მშვენივრად არის აღბეჭდილი საქართველოს თვალწარმტაცი ბუნება.
1926 წლის კრებულში მოთავსებულია მეტად საინტერესო, შინაარსიანი წერილი — „ტყე და ბუნება“, სადაც იგი ვრცლად ჩერდება ბუნების ძეგლების დაცვის საკითხზე; მიმოიხილავს საქმის ვითარებას საზღვარგარეთ, ადარებს მას ჩვენში არსებულ მდგომარეობას და სინანულს გამოთქვამს, რომ ბუნების იშვიათ და ძვირფას ძეგლებს ჩვენში საჭირო ყურადღება არ ექცეოდა.
პირველი ნაბიჯი ამ მხრივ ის იყო, რომ განათლების კომისარიატთან არსებული, სიძველეთა, ხელოვნებათა და ბუნების ძეგლტა დაცვის განყოფილებას, იმავე წელს გამოეყო ბუნების ძეგლთა სექცია.
მისი ხელმძღვანელობით ჩატარდა ტყეების სრულფასოვანი აღწერა, მისი თაოსნობით ბიჭვინთის, ტევრის, ბორჯომის, ლაგოდეხის, ყორუღის, ნაღვარევის, ელდარის, ბაწარას და მარიამჯვრის ნაკრძალს ქურდიანის სახელი ეწოდა.
ქურდიანი მონაწილე იყო 1930 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში აგრონომიული ფაკულტეტის შექმნისა და ამ ფაკულტეტის ბაზაზე საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დაარსებისა, სადაც იგი დენდროლოგიის, სატყეო ტაქსაციისა და სატყეო მეურნეობის კათედრის გამგე, სატყეო-სამეურნეო ფაკულტეტის დეკანია.
სოლომონ ქურდიანი ქართულ ენაზე სატყეო ლიტერატურის პირველი შემქმნელია, მის კალამს ეკუთვნის 1922 წელს გამოცემული „მეტყევეობის ენციკლოპედიური კურსი“ და 1931 წელს გამოქვეყნებული „დენდროლოგიის სახელმძღვანელო“.
სოლომონ ზაქარიას ძე ქურდიანი — ქართველი მეტყევე-სელექციონერი, თბილისის სატყეო-ტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, დენდროლოგი, პროფესორი .
განსაკუთრებული წარმატება ხვდა წილად: „ბატალიონი მიდის დასავლეთისაკენ“, „პარტიზანები“, „პეტრე ბაგრატიონი“, „ტერეზას დაბადების დღე“, „კონსული მოიტაცეს“, „შენი ძია მიშა“ და სხვა.
ამას მოჰყვა მისი სცენარით გადაღებული ფილმები: „ფრთოსანი მღებავი“, „დაკარგული სამოთხე“, „ჩვენი ეზო“, „ხევსურული ბალადა“, „საბუდარელი ჭაბუკი“ და სხვა.
იოსელიანმა შემოიკრიბა მოსწავლე ახალგაზრდობა, მათგან შეადგინა რაზმები, რომელთაც უხვად ურიგებდა რევოლუციურ ლიტერატურას პირადი ბიბლიოთეკიდან, აძლევდა რჩევა-დარიგებას.
ამ წრიდან გამოსულები შემდგომ აქტიურად მონაწილეობდნენ მოსკოვის, ვლადიმირის, კიევის, თბილისის, ქუთაისის და სხვა გუბერნიების ხალხოსნური წრეების პრაქტიკულ რევოლუციურ საქმიანობაში.
თავდაპირველად ტერმინს იყენებდნენ ხმისჩამწერი სტუდიების დასახასიათებლად, შემდგომ ტერმინი ასოცირებული იქნა იმ მუსიკასთან რომელსაც ისინი წარმოებდნენ და იქნა ურთიერთშენაცვლებით გამოყენებული ალტერნატიულ როკთან.
როდესაც გრანჟისა და პანკ-როკის ბენდები აშშ-დან და ბრიტპოპის ბენდები დიდი ბრიტანეთიდან შეიჭრნენ ძირითად ნაკადში, ტერმინი იქნა გამოყენებული საიდენტიფიკაციოდ იმ აქტებისა რომლებიც ატარებდნენ ანდერგრაუნდულ პერსპექტივებს.
90-იანი წლების დასაწყისში გრანჯი შეიჭრა ძირითად ნაკადში ანუ მეინსტრიმში, ამით ტერმინმა „ალტერნატიული“ დაკარგა თავისი საწყისი კულტურული მნიშვნელობა.
ინდი როკის მიმართულებას გარს ერტყმის სხვადასხვა სტილის ფართო რიცხვი, დაწყებული ხისტი და უკომპრომისო გრანჟით, დამთავრებული ექსპერიმენტული ბენდებით როგორიცაა , ასევე პანკ-ფოლკის მომღერლებიც, მაგალიდათ ანი დიფრანკო.
ანტი-არტი — თავისუფლად გამოყენებული ტერმინი მიმართული კონცეფციის მთელ წყობისკენ და დამოკიდებულებისკენ რომელიც უარყოფს ხელოვნების საწყის განსაზღვრებებს და კითხვის ქვეშ სვამს ზოგადად ხელოვნებას.
ტერმინი ასოცირებულია დადას მიმართულებასთან და ფართო აღიარებით დაარსდა მარსელ დიუშანის მიერ 1914 წელს, როდესაც მან დაიწყო „უკვე შექმნილი საგნების“ გამოყება ხელოვნებაში.
ანტი-არტის შემოქმედება იწუნებს ფართოდ მიღებულ მხატვრულ სტანდარტებს და აკრიტიკებს ხელოვნების კონკრეტულ ასპექტებს, როგორიცაა მაგალითად მაღალი ხარისხის მხატვრობა.
მარლო წერს, "ყველა ნამდვილ ფერმწერებს, რომლებისთვისაც ხელოვნება არის ფასეულობა, ზიზღის გრძნობა უჩენს "პორტრეტი დიდი ქირურგის ოპერაციის" ნახვა, რადგან მათ დაინახეს არა ფერწერული ნამუშევარი, არამედ ხელოვნების უარყოფა.
ანტი-არტი საზოგადოდ იქნა მიღებული როგორც ხელოვნება, თუმცა არის ხალხი რომლებიც უარყოფენ დიუშანის --ებს, მაგალითისთვის სტაკისტები, რომლებიც საკუთარ გაერთიანებას უწოდებენ „ანტი-ანტი-არტს“.
თაფსირის სახეობა, სადაც მოყვანილია ერთი და იგივე აიის სხვადასხვა ინტერპრეტაციები, შემდგომ კი რელიგიური მტკიცებულებების საფუძველზე ირჩევა მათგან საუკეთესო.
იშარი თაფსირი, რომელსაც ადგენენ სხვადასხვა მიმდინარეობის ლიდერები, რომლებიც პრეტენზიას აცხადებენ ეზოთერულ ცოდნაზე, შესაძლოა აიას როგორც ლექსიკური, ასევე რელიგიური მნიშვნელობის სრულიად საწინააღმდეგო მნიშვნელობას შეიცავდეს.
კლასიკური ისლამის სწავლულის, ჯალალუდ-დინ ას-სუიუტის მიხედვით, მუფასირს, რომელსაც სურს ყურანის განმარტება, მოეთხოვება სრულყოფილი ცოდნა შემდეგი სფეროებისა:
კლასიკური არაბული ენა მთელი მისი ლექსიკური მარაგითა და ომონიმებით, არაბული ფილოლოგია, მორფოლოგია, გრამატიკა, ძირები და ფორმები, იდიომები და მჭევრმეტყველება.
ყურანის პირველი განმმარტებლები ისლამის ისტორიაში იყვნენ მუჰამმადის უახლოესი თანამიმდევრები 'აბდულლაჰ იბნ მას'უდი 'აბდულლაჰ იბნ 'აბბასი 'უბაი იბნ ქა'ბი , ზაიდ იბნ საბითი , აბუ მუსა ალ–აშ'არი და 'აბდულლაჰ იბნ აზ–ზუბაირი .
მისმა წინამორბედმა — ნორის ბრედბერიმ, ლაბორატორია პრაქტიკულად ნულიდან აღადგინა ომის შემდეგ; თანამშრომელთა უმრავლესობა, რომელის მან მოიწვია სამუშაოდ, საპენსიო ასაკს მიღწეულებისგან შედგებოდა.
აგნიუს მმართველობისას ლოს-ალამოსის ლაბორატორიაში შემუშავდა მიწისქვეშა დამცავი კომპლექსის საცდელი ვარიანტი, დასრულდა ნეიტრონების შემსწავლელი სამეცნიერო ცენტრის მშენებლობა, შეიძინეს პირველი სუპერკომპიუტერი -1, გადაამზადეს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ინსპექტორები.
აგნიუ შეეცადა ლაბორატორიაში თერმობირთვული „სარტყამი“ მოწყობილობის, უფრო კონკრეტულად კი 76-ის შექმნის ნებართვა მოეპოვებინა, რომელსაც წყალქვეშა ნავების — -96 ტრაიდენტ -ისა და -133 ტრაიდენტ -ის ბალისტიკურ რაკეტებში გამოიყენებდნენ; ასევე შეექმნა 78 „სარტყამი“ მოწყობილობა, რომელიც გამოყენებული იქნებოდა -30 -ის ბაზირების საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტებში.
იაპონელთა მიერ პერლ-ჰარბორის დაბომბვის შემდეგ, ამერიკის შეერთებული შტატები იძულებული გახდა მეორე მსოფლიო ომის წყნაროკეანურ სამხედრო მოქმედებებში ჩართულიყო.
ჰაროლდი და მისი მეგობარი გოგონა, ბევერლი, რომლებიც კლასელები, ხოლო შემდეგ თანაჯგუფელები იყვნნენ, შეეცადნენ აშშ-ის საავიაციო კორპუსს შეერთებოდნენ.
ამის ნაცვლად, დენვერის უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის მმართველმა, ჯოის სტერნმა, აგნიუ დაარწმუნა, რომ მასთან ერთად გადასულიყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტში.
როდესაც ექსპერიმენტული სამუშაოდან დაბრუნდნენ, აგნიუ პროექტ ალბერტას სამუშაო ჯგუფში გადაიყვანეს, რომელიც მანჰეტენის პროექტის ერთ-ერთ სექციას წარმოადგენდა.
აგნიუმ, ალვარესთან და ლოურენს ჯონსონთან ერთად, მოიფიქრა ბირთვულის აფეთქების ძალის გასაზომი მეთოდი, რომელიც პარაშუტის საშუალებით ჩამოვარდნილი ბომბის სიძლიერესა და ნგრევის მასშტაბებს მასზე დამაგრებული მოწყობილობის საშუალებით გამოითვლიდა და ამ პროცესებზე ჰაერიდან დამკვირვებელ ჯგუფს ინფორმაციას მიაწვდიდა.
1945 წლის ივნისში სამხედრო-სატრანსპორტო თვითმფრინავ -54 -ის საშუალებით აგნიუ წყნარი ოკეანეში მდებარე მარიანას არქიპელაგის კუნძულ ტინიანზე გადაიყვანეს.
ბერნანდ ვალდმანთან ერთად, ისინი თავდაპირველად ერბანა-შამპეინში მდებარე ილინოისის უნივერსიტეტში წავიდნენ, სადაც მამაკაცებმა კოკროფტ-უოლტონის გენერატორისა და ნაწილაკების ამაჩქარებლის დემონტაჟი მოახდინეს, რომლის დროსაც ბევერლიმ ყველა ნაწილი აღრიცხა.
შემდეგ ბევერლიმ მდივნად მუშაობდა განაგრძო, საწყის ეტაპზე მანჰეტენის პროექტის ხელმძღვანელთან - რობერტ ოპენჰაიმერთან, მოგვიანებით კი ფიზიკური ქვეგანყოფილების მეთაურ რობერტ ბაჩერთან.
1949 წელს ისევ დაბრუნდა ლოს-ალამოსში და მონაწილეობა მიიღო თერმობირთვული ასაფეთქებელი მოწყობილობის გამოცდაში, რომელიც 1954 წლის 1 მარტს ბიკინის ატოლზე განახორციელეს .
1970-1979 წლებში იყო ლოს-ალამოსის ლაბორატორიის დირექტორი, ხოლო როდესაც ეს პოსტი დატოვა, ბირთვული ტექნოლოგიების პროექტებით დაკავებული კომპანიიის — -ის პრეზიდენტი და მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი გახდა.
1942 წელს შეუერთდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის მეტალურგიული ლაბორატორიის სამეცნიერო ჯგუფის წევრებს, რომლებიც დაკავებულნი იყვნენ მანჰეტენის პროექტის ფარგლებში წარმოებული რადიოაქტიური ელემენტებისა და ბირთვული რეაქციების კვლევით.
1945 წლის 6 აგვისტოს, ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვის დროს, აგნიუ, ალვარესთან და ჯონსონთან ერთად სამეცნიერო მეთვალყურის სტატუსით იმყოფებოდა -ის ბორტზე.
თვითმფრინავს ჩარლზ სუინი მართავდა და იგი სტრატეგიულ ბომბმდამშენ -29 -ს მიყვებოდა, რომელმაც ატომური ბომბი ბიჭუნა ჰიროსიმაში ჩამოაგდო.
სენატორები შრომის ანაზღაურების გარეშე მუშაობდნენ, გასამრჯელოდ დღეში მხოლოდ 5 დოლარს უხდიდნენ; ამიტომაც ეს სამუშაო წლის განმავლობაში მხოლოდ 30 აღრიცხულ და 60 აღურიცხავ დღეს მოიცავდა.
სწავლის დასრულების შემდეგ აგნიუ ლოს-ალამოსში დაბრუნდა და ეროვნულ კვლევით ცენტრის ფიზიკის განყოფილებაში იარაღის განვითარებაზე დაიწყო მუშაობა.
1950 წელს გადაიყვანეს თერმობირთვული იარაღის შესაქმნელ პროექტში და გახდა 1954 წლის 1 მარტს, ბიკინის ატოლზე დაგეგმილი თერმობირთვული იარაღის ასაფეთქებელი მოწყობილობის გამომცდელი პროექტის მთავარი ინჟინერი.
ჰაროლდ მელვინ აგნიუ (; დ. 28 მარტი, 1921, დენვერი — გ. 29 სექტემბერი, 2013, სოლანა ბიჩი) — ამერიკელი ფიზიკოსი, ცნობილი, როგორც ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვის სამეცნიერო მეთვალყურე და ლოს-ალამოსის ეროვნული ლაბორატორიის მესამე დირექტორი.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მეცნიერ-თანამშრომლად; 1988 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის კათედრის დოცენტი იყო.
იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი: მაჟორიტარი, დიდუბის 5 საარჩევნო ოლქიდან, ხელი აქცს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე .
1992 წელს დაიკავა საქართველოს მთავრობის პრემიერ-მინისტრის მოადგილის, ეკონომიკური რეფორმების დარგში ვიცე-პრემიერის პოსტი; 1992 წლის 4 ნოემბრიდან 1992 წლის 3 დეკემბრამდე იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „11 ოქტომბერი“.
2014 წლიდან საქართველოს ეკონომიკური განვითარების ცენტრის თავმჯდომარე და შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პროფესორი, ეკონომიკური კვლევის ცენტრის უფროსი.
მას შემდეგ რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთებში სისტემატურად იბეჭდებოდა და ცალკე წიგნებად გამოდიოდა მწერლის თხზულებანი: მისი კომედია „ნაშუაღამევს“ „1928“ წელს დადგა კოტე მარჯანიშვილმა.
მათ შორის აღსანიშნავია მწერლის უკანასკნელ წლებში შექმნილი რომანი „სათვალთვალო“, სადაც გაცოცხლებულია იმ ადამიანთა სახეები, რომელთა გვერდითაც უხდებოდა ავტორს ცხოვრება და მოღვაწეობა.
მის მიერ შესრულებულ როლებს შორის აღსანიშნავია: ზურია - რეზო თაბუკაშვილი „რას იტყვის ხალხი“; შოთა არევაძე — კიტა ბუაჩიძის „მკაცრი ქალიშვილები“; ბუბნოვი — მაქსიმ გორკის „ფსკერზე“; ჩარლი — ტომას ბრანდონის „ჩარლის დეიდა“; ზურიკო — ნოდარ დუმბაძის, „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“; შიშკობა — პოლიკარპე კაკაბაძის „კახაბერის ხმალი“ და სხვ.
გიორგი ალექსანდრეს ძე ლომთათიძე (დ. 26 ნოემბერი, 1914, დაბა ცხინვალი — გ. 23 ოქტომბერი, 1971, თბილისი) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე.
1965 წლიდან სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში მის მიერვე დაარსებული შუა საუკუნეების არქეოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი.
განხილულია ნაქალაქარზე გამოვლენილი კომპლექსები: სამაროვნები, ნამოსახლარები და იქ აღმოჩენილი მასალა, სასიმაგრო, საცხოვრებელი, სამეურნეო ნაგებობანი, უამრავი ნივთი და მონეტა; მოცემულია ქალაქის სტრატიგრაფიული შკალა, რომელსაც დღემდე არ დაუკარგავს თავისი მეცნიერული ღირებულება.
ლომთათიძის სამეცნიერო პრობლემატიკასა და პრაქტიკულ საქმიანობაში შუა საუკუნეების სრულიად ახალ-ახალი ძეგლები შემოდის; მისი უშუალო ხელმძღვანელობით ან უახლოესი მონაწილეობით ითხრება:
პარალელურად, 1945-1947 წლებში გიორგი ლომთათიძე მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიის განყოფილების უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრაზე , აქვე - აღმოსავლეთმცოდნეობისა და საქართველოს სამხატვრო აკადემიაში ხელოვნებათმცოდნეობის ფაკულტეტზე კითხულობდა ლექციებს.
1948- 1949 წლებიდან იგი დაკავშირებული იყო, ერთის მხრივ, ნიკო ბერძენიშვილის მიერ წამოწყებულ ისტორიულ-არქეოლოგიურ კვლევა–ძიებასთან ქვემო ქართლის მიწა-წყალზე, ხოლო მეორე მხრივ, ასეთივე ხასიათის სამუშაოებთან, რაც თბილისში ფართოდ გაშლილ ახალმშენებლობათა უბანზე გაჩაღდა.
რუსთავის ნაქალაქარსა და ციხეზე გეგმაზომიერი სამუშაოების ჩატარების შედეგად, გამოვლინდა და შესწავლილ იქნა სხვადასხვა ტიპის ნამოსახლარი და სამაროვნები, რომელთა კვლევას გ.
დიდი ღვაწლი მიუძღვის გიორგი ლომთათიძეს რუსთავის მუზეუმის დაარსების საქმეში, რომელიც მისი ინიციატივითა და დიდი ბრძოლის შედეგად დაფუძნდა 1950 წელს.
ჯავახიშვილის ისტორიის ინსტიტუტში შექმნილ რუსთავის არქეოლოგიურ ექსპედიციას გიორგი ლომთათიძე ჩაუდგა სათავეში, რომელსაც გარდაცვალებამდე, 1971 წლამდე უცვლელად ხელმძღვანელობდა.
1938 წლიდან გიორგი ლომთათიძის ცხოვრება მჭიდროდ არის დაკავშირებული ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ყოველდღიურ სამეცნიერო თუ საორგანიზაციო საქმიანობასთან.
სკოლის დამთავრების შემდეგ, 17 წლის ახალგაზრდა 1931 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გეოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც 1936 წელს დაასრულა.
დაიბადა ცნობილი ქართველი ექიმისა და საზოგადო მოღვაწის ივანე ელიაშვილის ოჯახში, რომლის ახლობლები და ხშირი სტუმრები იყვნენ აკაკი წერეთელი, ლუარსაბ ანდრონიკაშვილი, ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინი და სხვები.
ახალგაზრდა სპეციალისტმა სამშობლოში დაბრუნებისთანავე განახორციელა ფოთისა და მისი მიდამოების ელექტროფიკაცია, მონაწილეობდა საქართველოს პირველი ელექტრო სისტემების დაპროექტებაში.
მისივე ხელმძღვანელობით რესპუბლიკაში პირველად განხორციელდა სახალხო მეურნეობის სხვადასხვა დარგის ავტომატიზაცია ახალი ტექნიკის გამოყენებით, შეიქმნა ჩვენთან პირველი უნივერსალური გამომთვლელი მანქანა.
1913 წელს, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, მუშაობა დაიწყო ყარსის რეალურ სასწავლებელში, 1914 წლიდან კი მოღვაწეობდა თბილისის გიმნაზიაში , ვაჟთა გიმნაზიაში , საცდელ-საჩვენებელ შრომის სკოლაში .
წლების განმავლობაში იყო სკოლის დირექტორი, 1921–1922 — საქართველოს განათლების სახალხო კომისარიატის საშუალო და უმაღლესი სკოლების მთავარი სამმართველოს გამგე, 1921–1925 წლებში — განათლების კომისარიატთან არსებული სახელმწიფო სამეცნიერო საბჭოს მდივანი.
1933 წლიდან რამდენიმე წელი ხელმძღვანელობდა თსუ-თან ჩამოყალიბებული ენის, ლიტერატურისა და ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის ახალი ქართული ლიტერატურის სექციას.
მიხეილ ზურაბის ძე ზანდუკელი (დ. 14 ოქტომბერი, 1889, სოფ. არანისი, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2 აპრილი, 1968, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატურათმცოდნე.
იყო პირველი სპორტული კომენტატორი; ძველი რადიოჩანაწერებიდან დღესაც თანამედროვედ ჟღერს მის მიერ შექმნილი როლები, ქართველ პოეტთა ნაწარმოებების მისეული, პიერისეული, განუმეორებელი შესრულება.
სცენაზე პიერ კობახიძემ შექმნა მრავალრიცხოვანი და მრავალფეროვანი გმირების გალერეა: ურიელი , ფერდინანდი , არმანი , პეტრუჩიო , პარატოვი , ანტონიუსი , ჩონტა , იცკა , ვაშაძე და სხვები.
1924 წელს დაამთავრა აკაკი ფაღავას სტუდია და ნიჭიერი ახალგაზრდა ჩარიცხეს რუსთაველის სახელობის თეატრში, რომელსაც კოტე მარჯანიშვილი ხელმძღვანელობდა.
მიხეილ გელოვანმა სტალინის სახე პირველად 1936 წელს თეატრის სცენაზე განასახიერა, შალვა დადიანის პიესაში „ნაპერწკლიდან…“ სწორედ ამ დროს შენიშნეს მისი გარეგნული მსგავსება სტალინთან, რის გამოც 1937 წელს რეჟისორმა მიხეილ ჭიაურელმა მიიწვია ფილმში „დიადი განთიადი“.
მისმა შესრულებამ თავად სტალინის მოწონება დაიმსახურა, რის გამოც, იგი კიდევ არაერთგზის მიიწვიეს სხვადასხვა კინოსტუდიაში დადგმულ ფილმებში, ბელადის როლის შემსრულებლად.
მსახიობი თავიდანვე სერიოზულად მოეკიდა დავალებას: იგი გამუდმებით მუშაობდა მიმიკაზე, ხმაზე, გამოთქმაზე, საუბრისა და მიხვრა-მოხვრის მანერაზე, რომ მაქსიმალური მსგავსება უზრუნველეყო.
ერთდროულად რამდენიმე ფილმში დაკავების გამო, გელოვანს მოსკოვში მოუხდა გადასახლება, სადაც თავიდან გარეუბანში მდებარე კომუნალურ ბინაში ცხოვრობდა, შემდეგ კი, რეჟისორ მიხეილ ჭიაურელისა და მომღერალ მარკ ბერნესის დახმარებით, ოროთახიანი ბინა მიიღო.