polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1946 წელს, ფრიდმანმა მიიღო წინადადება წაეკითხა ეკონომიკის თეორიაზე ლექციები ჩიკაგოს უნივერსიტეტში (პოზიცია განთავისუფლდა მისი ყოფილი პროფესორის ჯეიკობ ვინერის პრინსტონის უნივერსიტეტში გადასვლით).
აქ მას წვლილი უნდა შეეტანა იმ ინტელექტუალური საზოგადოების ჩამოყალიბებაში, რომლებიც შემდეგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდებოდნენ, ცნობილნი როგორც ჩიკაგოს ეკონომიკური სკოლა.
ამ დრო არტურ ბარნსმა, რომელიც შემდეგში ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ბიუროს დირექტორი გახდა, ფრიდმანს სთხოვა ხელახლა შეერთებოდა ბიუროს თანამშრომლებს.
მოგვიანებით, ყოველკვირეულ გაზეთში ფრიდმანმა დაიწყო სვეტის გამოქვეყნება, რის შემდეგაც გაიზარდა გაზეთის კითხვადობა და გავლენა, პოლიტიკოსთა და ბიზნესმენთა შორის.
1968 წლიდან 1978 წლამდე, ფრიდმანი და პოლ სემუელსონი მონაწილეობას იღებდნენ ეკონომიკის შესახებ გადაცემის პერიოდულ ჩაწერებში, სადაც ეკონომისტები განიხილავდნენ მიმდინარე ეკონომიკურ მოვლენებს საათნახევრის განმავლობაში.
მან მიიღო სტიპენდია რატგერსის უნივერსიტეტში, მიუხედავად იმისა, რომ მაშინ კერძო უნივერსიტეტი ნაკლებ მხარდაჭერას იღებდა ნიუ ჯერსის შტატისგან, რაც ართულებდა სტიპენდიის გაცემას.
ფრიდმანი სპეციალიზდა მათემატიკასა და ეკონომიკაში და მასზე გავლენა მოახდინა ორმა პროფესორმა, არტურ ბარნსმა და ჰომერ ჯონსმა, რომლებმაც დაარწმუნეს ფრიდმანი, რომ ეკონომიკას შეეძლო დაემთავრებინა დიდი დეპრესია.
ფრიდმანმა უნივერსიტეტი 1932 წელს დაამთავრა და აპირებდა სადაზღვევო ანგარიშების სპეციალისტი გამხდარიყო, მაგრამ მას შესთავაზეს ორი სტიპენდია სწავლის გასაგრძელებლად ბრაუნის უნივერსიტეტში მათემატიკის მიმართულებით და ჩიკაგოს უნივერსიტეტში ეკონომიკის სფეროში.
ამავე წლებში, ფრიდმანს -მა მიმართა და სთხოვა სატელევიზიო პროგრამის წამყვანობა, სადაც ის თავის ეკონომიკურ და სოციალურ ფილოსოფიას გაუზიარებდა ხალხს.
ფრიდმანი მუშაობდა, როგორც რონალდ რეიგანის არაოფიციალური მრჩეველი 1980 წლის საპრეზიდენტო კამპანიაში, შემდეგ კი რეიგანის ადმინისტრაციაში პრეზიდენტის ეკონომიკური პოლიტიკის მრჩეველის რანგში.
ფრიდმანი ასევე ამტკიცებდა მთავრობის ჩარევის შეწყვეტა ფორექსში, ამრიგად ამ საკითხზე არსებული აურაცხელი ლიტერატურის გადაყრა და მცურავი გაცვლითი კურსის ხელის შეწყობა იქნებოდა სწორი.
მისმა ახლო მეგობარმა, ჯორჯ სტიგლერმა ახსნა: „რადგან ის იყო შემქმნელი მეცნიერებაში, მან ვერ მოიგო სრულად, თუმცა ნაწილობრივ გაიმარჯვა, რადგან მისი კვლევა დაკავშირებული იყო სხვადასხვა მიმართულებებთან რაციონალური მოლოდინების თეორის მეშვეობით.
ფრიდმანის ფილიპსის მრუდი საინტერესო და საწყისი წერტილი ლუკასისთვის, თუმცა ის მალევე მიხვდა, რომ ფრიდმანის გადაჭრა არ იყო ბოლომდე დამაკმაყოფილებელი.
ფრიდმანის კვლევავ კი შემოიტანა ახალი ტერმინი „მუდმივი შემოსავალი“, რომელიც ითვალისწინებდა ოჯახის წლების განმვალობაში მოსალოდნელი ხარჯების საშუალოს .
მილტონ ფრიდმანის ამ კვლევამ ეკონომისტთა მიერ მოხმარების ფუნქციის ინტერპრეტაციის ხედვა შეცვალა და წინ წამოწია აზრი, რომ ამჟამინდელი შემოსავალი არ იყო ერთადერთი ფაქტორი ოჯახის სამომხმარებლო ხარჯების განსაზღვრის დროს.
ის გამოქვეყნდა 1962 წელს ჩიკაგოს უნივერსიტეტის გამომცემლობის მიერ და მოიცავდა ესეებს, რომელშიც არამათემატიკური ეკონომიკური მოდელები იყო გამოყელებული საჯარო პოლიტიკის პრობლემების აღსაწერად.
ის აღნიშნავს, რომ თავისუფალი ბაზარი დაეხმარება ერსა და ინდივიდს, გრძელვადიან პერსპექტივაში და მოხსნის ეფექტურობის პრობლემებს, რომელსაც ამერიკის შეერთებული შტატები და სხვა მთავარი ქვეყნები 1950-იანებსა და 1960-იანებში, აწყდებოდა.
ფრიდმანი თავის ნაშრომს „კაპიტალიზმი და თავისუფლება“ აჯამებს „კლასიკურ ლიბერალური“ ხედვით, რომ მთავრობა არ უნდა ჩაერიოს ხალხის საქმეში, გარდა აუცილებელი საჭიროებისა, როცა ქვეყნის და ხალხის ხსნის საკითხი დგას.
ფრიდმანმა წარმოადგინა „მონეტარიზმის“ სახელით ცნობილი ალტერნატიული მაკროეკონომიკური ხედვა და ამტკიცებდა, რომ მყარი და დაბალანსებული, ფულის მიწოდების მცირედი ზრდა იყო უკეთესი ეკონომიკური პოლიტიკა.
მისმა იდეებმა მონეტარული პოლიტიკის, დაბეგვრის, პრივატიზაციის და დერეგულაციის შესახებ გავლენა მოახდინა მთავრობის პოლიტიკაზე, განსაკუთრებით 1980-იან წლებში.
1962 წლის წიგნში, „კაპიტალიზმი და თავისუფლება“, ფრიდმანი იცავდა ისეთ პოლიტიკას, როგორიცაა სარეზერვო ჯარი, თავისუფალი მცურავი გაცვლითი კურსი,სამედიცინო ლიცენზიის გაუქმება, უარყოფითი საშემოსავალო გადასახადი და სასკოლო ვაუჩერი.
1940 წელს, მილტონ ფრიმანმა მიიღო სამუშაო პოზიცია ვისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტში, მაგრამ მალევე დატოვე, რადაგნ აშშ-ს მეორე მსოფლიო ომში ჩართულობასთან დაკავშირებით დაპირისპირებები იყო ფაკულტეტზე.
1943 წელს, ფრიდმანი შეუერთდა ომის მკვლევართა ჯგუფს, კოლუმბიის უნივერსიტეტში, რომელსაც ალენ უოლისი და ჰაროლდ ჰოტელინგი ხელმძღვანდელობდნენ.
ფრიდმანი ასევე ცნობილი იყო მისი შრომებით მოხმარების ფუნქციის შესახებ, მუდმივი შემოსავლის ჰიპოთეზით , რომელიც ფრიდმანმა დაასახელა თავის საკუეთესო სამეცნიერო ნაშრომად.
უმუშევრობა შეიძლება დროებით იყოს დაბალ ნიშნულზე, მანამ სანამ ინფლაცია იქნება სიურპრიზი, მაგრამ გრძელვადიან პერსპექტივაში უმუშევრობა გამოწვეული იქნება სამუშაო ბაზრის არასრულყოფილებითა და დაპირისპირებებით.
ფედის უუნარობა დაეკმაყოფილებინა ფულის მიწოდების საჭიროება 1978-1982 წლებში ზოგიერთი მიიყვანა იმ დასკვნამდე, რომ განუხორციელებელია უკეთესი ინფლაციისა და პროცენტის დონის დაგეგმარება.
ეს აიძულებდა ბანკებს, რომ 100%-იანი დაბრუნების სარეზერვო დეპოზიტები ჰქონოდათ და სანაცვლოდ ფულის შექმნის ერთპიროვნული ძალაუფლება მთავრობის ხელში ყოფილიყო.
მაშინ, როცა უოლტერ ოი ეკონომიკურ საფუძველს ქმნიდა მოხალისეობრივი სამხედრო სამსახურის შესახებ, ფირდმანი იყო იმ იდეის დამცველი, რომ მსგავსი ვალდებულება „შეუთავსებელი იყო თავისუფალ საზოგადოებასთან“.
წიგნში „კაპიტალიზმი და თავისუფლება“, ის ამტკიცებდა, რომ გაწვევა უსამართლოა და ახალგაზრდა ადამიანებს უზღუდავს საკუთარი ცხოვრების ისე მოწყობას, როგორც ამაზე თვითონ ოცნებობენ.
ფრიდმანი კამათობდა ეკონომიკური უფლებებისა და თავისუფლების უფრო ძლიერი ლეგალური დაცვის შესახებ, რათა მომავალში ინდუსტრიულ-კომრეციული ზრდა, დემოკრატიის აყვავება, თავისუფლებასა და კანონის უზენაესობასთან ერთად მყარად ყოფილიყო დაცული საზოგადოებაში.
ჯორჯ ნეში, წამყვანი ისტორიკოსი ამერიკული კონსერვატიზმისა ამბობს, რომ „1960-იანების ბოლოსთვის ის იყო ალბათ ყველაზე გავლენიანი კონსერვატორი მეცნიერი ქვეყანაში, ერთ-ერთი იმ მცირე საერთაშორისო რეპუტაციის მქონეთადაგან.
ფრიდმანმა უფლება მისცა კატონის ლიბერტარიანულ ინსტიტუტს გამოეყენებინა მისი სახელი თავისუფლების გავრცელებაში შეტანილი წვლილისთვის დაწესებული ჯილდოსთვის 2001 წლიდან.
ფრიდმანის სახელობის პრიზი მიენიჭა პიტერ ბაუერს 2002-ში, პერუელ ეკონომისტს ჰერნანდო დე სოტოს 2004-ში, მარტ ლაარს, ესტონეთის ყოფილ პრემიერ მინისტრს 2006 წელს და ახალგაზრდა სტუდენტს ვენესუელიდან იონ გიოსიჩეას 2008 წელს.
გაზეთი კომენტარის 2007 წლის სტატიის მიხედვით, ფრიდმანის მშობლები „ზომიერად მორწმუნე ებრაელები იყვნენ, მაგრამ თავად მილტონმა კი ბავშვობის ღრმადმორწმუნეობის შემდეგ, მთლიანად უარყო რელიგია“.
ორთოდოქსი ებრალები, რა თქმა უნდა, არ აღნიშნავენ შობას, თუმცაღა, როცა ბავშვი ვიყავი, დედამ ნება დამრთო ნაძვის ხე მქონოდა სახლში, რადგან ჩემს მეგობარსაც ჰქონდა.
ვფიქრობ ტერმინი კლასიკური ლიბერალი უფრო მისაღებია, მაგრამ არ მადარდებს რას დამიძახებენ, რადგან უფრო დაინტერესებული ვარ დავაფიქრო ხალხი იდეებზე, ვიდრე პიროვნებებზე.
ფრიდმანი ამტკიცებდა, რომ სხვა უპირატესობები უარყოფითი შემოსავლის გადასახადისა იყო ის, რომ მას შეეძლო პირდაპირ მორგებოდა საგადასახადო სისტემას, იქნებოდა ნაკლებად ხარჯიანი და შეამცირებდა ადმინისტრაციულ ტვირთს.
ფრიდმანმა თავისი არგუმენტები გაიმეორა 18 წლის შემდეგაც „თავისუფალ არჩევანში“ და დაამატა, რომ მსგავსი რეფორმა მხოლოდ მაშინ მოგვცემდა დამაკმაყოფილებელ შედეგს, როდესაც მიმდინარე სოციალური პროგრამები გაუქმდებოდა გაზრდის ნაცვლად.
ეკონომისტი რობერტ ფრენკის ნიუ იორკ თაიმისის სტატიის მიხედვით, ფრიდმანის ხედვები ემყარებოდა რწმენას, რომ „საბაზრო ძალაუფლებას შეუძლია საოცარი შედეგების მოტანა“ და „მათ არ შეუძლიათ სწორად გადანაწილება შემოსავლისა ისე, რომ ყველა მოქალაქე აყმაყოფილებდეს მინიმალურ ცხოვრების დონეს“.
ფრიდმანის შრომები მოიცავს მონოგრაფიებს, წიგნებს, მეცნიერულ სტატიებს, რეფერატებს, საგაზეთო სტატიებს, სატელევიზიო პროგრამებს და ლექციებს, რომლებიც შეეხება ეკონომიკური და საჯარო მართველობის საკითხების ფართო ნაწილს.
ფრიდმანის ესე სახელწოდებით პოზიტიური ეკონომიკის მეთოდოლოგია გვაწვდის ეპისტემოლოგიურ ნიმუშს მისი შემდეგი კვლევისთვის, რომლის მეშვეობითაც ჩიკაგოს სკოლის ხარისხი მიენიჭა.
უფრო მეტიც, სასარგებლო ეკონომიკური თეორია უნდა იყოს განსჯილი არა მისი აღწერილი რეალობით, არამედ მისი სიმარტივითა და ნაყოფიერებით, როგორც მექანიზმი წინასწარგანჭვრეტისთვის.
მისი ეს სიტყვები ნაწილი იყო ისეთ სტატისტიკოსებს შორის მიმდინარე დებატებისა, როგორებიცაა ჯერსი ნეიმანი, ლეონარდ სავეიჯი და რონალდ ფიშერი.
ფრიდმანი ამტკიცებდა, რომ არალეგალური ემიგრაცია სასიკეთო იყო, რადგან „ისინი ისეთ სამსახურში საქმდებიან, სადაც მოქალაქეებს არ სურთ დასაქმება, შესაბამისად, დამსაქმებლები ისეთ მუშახელს იღებენ, როგორსაც სხვა შემთხვევაში ვერ მიიღებდნენ“, ამავე დროს, ემიგრანტებს სოციალურ დახმარებაზე ხელი არ მიუწვდებათ.
მიუხედავად იმისა, რომ ფრიდმანი დათანხმდა, რომ მთავრობას აქვს გარკვეული როლი მონეტარულ სისტემაში, ის მაინც კრიტიკულად იყო განწყობილი ფედერალური რეზერვის მიმართ, რეზერვის დაბალეფექტურობის გამო ფრიდმანი მისი გაუქმების მომხრე იყო.
1975 წელს - ორი წლის შემდეგ, რაც სამხედრო დიქტატორი პრეზიდენტი აუგუსტო პინოჩეტი მოვიდა ჩილეს მმართველობაში და დასრულდა სალვადორ ალენდეს მმართველობა - ჩილეს ეკონომიკამ განიცადა დიდი კრიზისი.
ფრიდმანმა და არნოლდ ჰარბერგერმა მიიღეს მოწვევა კერძო ორგანიზაციისგან, რათა ჩასულიყვნენ ჩილეში და ლექციები წაეკითხათ ეკონომიკური თავისუფლების პრინციპებზე.
ერთ-ერთ ლექციას სათაურად ეწოდა „თავისუფლების მტვრევადობა“ და ფრიდმანის მიხედვით „მასთან გამკლავება სწორედაც ცენტრალიზებული სამხედრო მთავრობის საფრთხესთან გამკლავებაა.
" ცანგმა მოგვიანებით თქვა, რომ ის უბრალოდ ცვლიდა სლოგანს „დიდი ბაზარი, მცირე მთავრობა“, სადაც მცირე მთავრობა განიმარტა, როგორც მშპ-ს 20% ნაკლები რაოდენობით.
ცანგსა და მის მეტოქე ალან ლიონგს შორის დებატებისას, 2007 წლის აღმასრულებლის არჩევნებამდე, ლიონგმა წარმოადგინა თეზისი და ხუმრობით დაადანაშაულა ცანგი ფრიდმანის სიკვდილზე გაბრაზებაში.
ის მხარს უჭერდა აშშ-ს მეორე მსოფლიო ომში ჩართვას და კომუნიზმის წინააღმდეგ მკაცრი ზომების გატარებას, მაგრამ ეს აზრი დროთა განმავლობაში შეიცვალა.
გ2006 წლის გაზაფხულის ინტერვიუში, ფრიდმანმა თქვა, რომ აშშ-ს ხატი მსოფლიოში ერაყის ომმა დააზიანა, მაგრამ ეს შეიძლებოდა გამოსწორებულიყო თუ ერაყი მშვიდობიანი და დამოუკიდებელი ქვეყანა გახდებოდა.
მისი ექვსწლიანი მინისტროპის მანძილზე, გაიზარდა საგარეო ინვესტიციები, დაწესდა აკრძალვები გაფიცვებსა და პროფკავშირებზე და მშპ იზრდებოდა ყოველწლიურად.
ჯორჯ სტიგლერთან და სხვა ეკონომისტებთან ერთად, ფრიდნმანი იყო ჩიკაგოს ეკონომიკური სკოლის იმ ინტელექტუალ ლიდერთა შორის, რომლებმაც უარყვეს კეინსიანიზმი მონეტარიზმის მეშვეობით, 1970-იან წლებამდე, მანამ სანამ აღმოჩნდებოდა, რომ ახალი კლასიკური ეკონომიკა ეფუძვნებოდა რაციონალური მოლოდინების კონფეცპტს.
1962 წელს, ფრიდმანმა გააკრიტიკა სოციალური უსაფრთხოება თავის წიგნში „კაპიტალიზმი და თავისუფლება“, ის ამტკიცებდა, რომ სოციალური პროგრამები იწვევდნენ „დამოკიდებულებას“.
თუმცა, ბოლოს წინა თავში, ფრიდმანი აცხადებს, რომ კაპიტალიზმის მიერ სიღარიბის უდიდესი ნაწილის შემცირების პარალელურად სიღარიბე კვლავ რჩებოდა მთავარ პრობლემად და დასავლურ მდიდარ ქვეყნებშიც კი უამრავი ადამიანი კვლავ ცხოვრობდა სიღარიბეში.
ამის შესახებ საუბრობს 1953 წლის გავლენიან სტატიაში, „ფიქსირებული გაცვლითი კურსის შემთხვევა“, როდესაც მისი კრიტიკოსები ფანტაზიად თვლიდნენ მცოცავ გაცვლით კურსს.
1960-იან წლებში ის გახდა კეინსიანური სამთავრობო პოლიტიკის მთავარი მოწინააღმდეგე და აღწერა მისი მიდგომა, როგორც „კეინსიანური ენისა და სახელმწიფო აპარატის“ გამოყენება თავისი წინასწარი დასკვნის უარსაყოფად.
მან თეორიულად ჩამოაყალიბა, რომ ბუნებრივი უმუშევრობის დონე არსებობს და ამტკიცებდა, რომ უმუშევრობა ამ დონის ქვემოთ ინფლაციის დაჩქარების მიზეზი გახდებოდა.
ფრიდმანმა სტატისტიკურ საქმიანობას ეწეოდა ომის კვლევებთან დაკავშირებით, კოლუმბიის უნივერსიტეტში, სადაც მან და მისმა კოლეგებმა შექმნეს ტექნიკა.
ის ამტკიცებდა, რომ დეპრესია გამოწვეული იყო ჩვეულებრივი ფინანსური შოკით, რომლის ხანგრძლივობაც და სერიოზულობაც შემდგომში ფულის მიწოდების შემცირებით და ფედერალური რეზერრვის დირექტორების არათანდიმდევრული პოლიტიკით იყო გამოწვეული.
ფილ დონაჰიუსთან ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ „ორი ძირითადადი ფუნქცია მთავრობისა არის დაიცვას ერი გარეშე მტრისგან და დაიცვას მოქალაქები ერთმანეთისგან“.
ის ასევე აღიარებდა, რომ მიუხედავად პრივატიზაციის შესაძლებლობისა ეროვნული თავდაცვის ხარჯები შეემცირებინა, მას ჯერ არ ჰქონდა მოფიქრებული ის გზა, რითაც პრივატიზაციას შესაძლებელს გახდიდა.
მიუხედავად ყველაფრისა, თუ ზოგიერთი საჯარო საქონელი უნდა ყოფილიყო სახელმწიფოს მიერ იყო მოწოდებული არ უნდა ყოფილიყო ლეგელური მონოპოლიის ქვეშ.
მას დარჩა ცოლი, როზა , და ორი შვილი დევიდი, ცნობილი თავისი ანარქო-კაპიტალისტური წიგნით თავისუფლების მექანიზმი, და ბრიჯის ექსპერტი ჯან მარტელი.
ორივე წიგნი კვლავ იბეჭდება პრინსტონის უნივერსიტეტის გამომცემლობის მიერ და შეიცავს მცირედ დამატებას, ჩიკაგოს უნივერსიტეტში ფრიდმანის დაჯილდოვებაზე სიტყვით გამოსვლას.
არც დაბადების ადგილს, არც ეროვნებას, კანის ფერს, რელიგიას, სქესს ან რაიმე სხვა მახასიათებლებს არ უნდა შეეძლოს განსაზღვროს შესაძლებლობები, რომლებიც ადმაიანის წინაშეა წარმოდგენილი.
ფრიდმანის სიკვდილის შემდეგ, ჰარვარდის პრეზიდენმა ლოურენს სამარსმა მას „დიადი განმათავისუფლებელი“ უწოდა - ". ნებისმიერი პატიოსანი დემოკრატი დამეთანმხება, რომ დღეს ჩვენ ყველანი ფირდმანიანელები ვართ.
სტეფან მურმა, „ვოლ სტრიტ ჟურნალის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრმა 2013 წელს თქვა: „ადამ სმიტის შემდეგ თავისუფალი ბაზრის ყველაზე დაფასებული ეკონომისტის ციტირება გახდა ბიბლიიდან ციტირების ტოლფასი.
მილტონ ფრიდმანი — ამერიკელი ეკონომისტი, რომელმაც 1976 წელს მოხმარების ანალიზის, მონეტარული ისტორიისა და სტაბილიზაციის პოლიტიკის თეორიისა და სირთულეების შესახებ კვლევისთვის მიიღო ნობელის პრემია ეკონომიკაში.
მას არასდროს გამოუხატავს მხარდაჭერა ერთსქესიანთა კორწინების მიმართ, თუმცა ის ამბობდა „არ მჯერა, რომ რაიმე დისკრიმინაციას ჰომოსექსუალთა მიმართ უნდა ჰქონდეს ადგილი.
ფრიდმანმა მოიგო ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში 1976 წელს, „მისი მიღწევებისთვის მოხმარების ანალიზში, მონეტარიზმის ისტორიაში და სტაბილიზაციის პოლიტიკის სირთულეების თეორიასა და მის დემონსტრირებაში.
ფრიდმანმა ვერ შეძლო ეპოვნა აკადემიური დასაქმების ადგილი და 1935 წელს, ის თავის მეგობარ უოლისს გაჰყვა ვაშინგტონში, სადაც რუზველტის ახალი კურსი იყო „მხსნელი“ ბევრი ახალგაზრდა ეკონომისტისთვის.
ნიცშე ამბობდა, რომ სალომე — ყველაზე ჭკვიანია იმ ადამიანებს შორის, რომლებიც აქამდე ენახა და ვარაუდობენ, რომ მისი სახე „ესე იტყოდა ზარატუსტრა“-ში გამოიყენა.
თუმცა ნიცშეს და, ელიზაბეტი, მკაცრად წინააღმდეგი იყო ამ ურთიერთობებისა, რამაც კონფლიქტი გამოიწვია, შედეგად, ლუსთან ერთად მხოლოდ რეე დარჩა.
იგი უძღვენდა მას ლექსებს, მისი რჩევის მიხედვით შეცვალა თავისი „ქალური“ სახელი „რენე“ უფრო მკაცრ სახელზე — „რაინერზე“, მისი ხელწერა იცვლება და თითქმის განურჩეველი ხდება ლუს წერის მანერისგან.
1892 წელს, სალომემ გეორგ ლედებური გაიცნო, სოციალურ-დემოკრატიული პარტიისა და მარქსისტული გაზეთის „ფორვარტსის“ დამფუძნებელი, მომავალში — რეიხსტაგის წევრი, რომელთანაც ინტიმური კავშირი დაამყარა.
ლუ ანდრეას-სალომე ან ლუ სალომე (; დაბ.: ლუიზა გუსტავის ასული ფონ სალომე; დ. 12 თებერვალი, 1861, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 5 თებერვალი, 1937, გეტინგენი) — რუსი და გერმანელი მწერალი, ფილოსოფოსი და ფსიქოანალიტიკოსი.
თორმეტი წლის ბარბალე ერისთავი, უმცროსი და რაფიელ ერისთავისა, ეკლესიაში გვერდით ედგა ზაქარია ჯორჯაძეს, რომელსაც გულფიცხობის გამო სამხედრო კარიერის შექმნის იმედი დაჰკარგოდა და სოფელში დაეწყო ცხოვრება.
არ ვიცით, გაუშვეს თუ არა პაწია პატარძალი იადონის დასაჭერად, მაგრამ ისიც ცხადია, რომ ეს მდიდარი ბუნების ნიჭიერი ქალი თავიდანვე ცუდ პირობებში ჩავარდა.
მისი არანორმალური ქორწინება, ჯორჯაძიანთ დაქვეითებული ოჯახის პატრონობა, ზრუნვა მამულების შენარჩუნებისთვის, სამი შვილის მოვლა, მას ხელს უშლიდა საზოგადოებრივ საქმეებში მონაწილეობა მიეღო.“ /ფუცუ დგებუაძე-ფულარია//მოღვაწე ქალები რევოლუციამდელ საქართველოში/
მას რთულ პერიოდში მოუხდა ცხოვრება და მოღვაწეობა, ჯერ კიდევ გრძელდებოდა ლეკთა ყაჩაღური თავდასხმები კახეთის სხვადასხვა სოფლებსა და ქალაქებზე.
ლეკებს ყვარლის რაიონის სოფლები დაურბევიათ, წინანდლიდან დავით ჭავჭავაძის ოჯახი ტყვედ წაუყვანიათ, თვით ბარბარემაც ძლივს გაასწრო გრემიდან.
სანამ ახალი თაობის განზრახვებში არ დარწმუნდებოდა, ენასთან ყოველგვარ დამოკიდებულებას სიფრთხილით ეკიდებოდა, ხოლო როცა ილია ჭავჭავაძისა და მისი თანამოაზრეების როლი გაიაზრა, მწერალი ქალი მათი იდეების გულშემატკივრად იქცა.
ვალები, ხელმოცარული ქმარი, შვილები, სიღარიბე და საკუთარი და სხვისი ცხოვრების შეცვლის სურვილი, მიუხედავად ამისა, ბარბარე ცხოვრების ბოლომდე ესწრაფოდა სიახლეებს და საკუთარ შესაძლებლობებს მრავალი მიმართულებით ცდიდა.
ის ერთდროულად მწერალიც იყო, პოეზიასა და დრამატურგიაშიც მუშაობდა, პუბლიცისტიკურ თუ ლიტერატურულ წერილებს წერდა, ქალთა განათლების იდეით გამოდიოდა, თანასწორობას ქადაგებდა, ყველა მნიშვნელოვანი მოვლენის შესახებ ჰქონდა საკუთარი აზრი, წერა-კითხვის სწავლების სწავლების საკუთარ მეთოდოლოგიაც შეიმუშავა და პირველი ქართული კულინარიული წიგნის ავტორიც იყო.
მიუხედავად იმისა, რომ ბუნებით კონსერვატორი დავით ერისთავი საჭიროდ არ თვლიდა ქალიშვილების სასწავლებელში შეყვანას, ცდილობდა კარგი შინაური განათლება მიეცა, ისე, როგორც იმხანად მიღებული იყო.
ბარბარე ერისთავი-ჯორჯაძე — მეცხრამეტე საუკუნის ქართული კულტურის წარმომადგენელი, ლიტერატურული და საზოგადო მოღვაწე, მათ შორის, ქალთა განათლებისა და უფლებების სფეროში.
ელექტრონული მთავრობა — ამ პრინციპის დანერგვა დაიწყო 2011 წლის მაისში სახელმწიფო პროგრამის „ელექტრონული აზერბაიჯანის“ ფარგლებში, რომელიც მოიცავდა 2010-2012 წლებს.
39 სახელმწიფო დაწესებულება მოქალაქეებს 200-ზე მეტ ელექტრონულ მომსახურებას სთავაზობს, მათ შორის ყველაზე გავრცელებულია - ოფიციალური დოკუმენტების გაცემა, განაცხადების მიღება უნივერსიტეტებსა და საჯარო სამსახურში მიღებასთან დაკავშირებით, სამუშაოს ძებნა, კომუნალური გადასახადების გადახდა და ა.
2012 წლის 13 ივლისი პრეზიდენტის დადგენილებით დროისა და ხარჯების შემცირების, გამჭვირვალობის გაზრდის, ონლაინ სერვისების ფართო გამოყენების მიზნით, შექმნა „“ სერვისი, რომელიც არის მოქალაქეთა მომსახურების გაწევის სახელმწიფო სააგენტო.
მოცემულ ორგანიზაციაში გაერთიანებით აზერბაიჯანი ითვალისწინებდა „გამჭვირვალობის გაზრდისა და კორუფციასთან ბრძოლის ნაციონალური სტრატეგიის“ გაგრძელებას, რომელიც მიღებულ იქნა 2007 წელს.
მოცემული პრინციპი 2008 წლიდან მოქმედებს ავტომობილებისა და ტვირთების პროცესის შემოწმებაზე, 2009 წლიდან მიგრაციული პროცესების მართვაში, 2011 წლიდან სატრანსპორტო საშუალებების იმპორტირების გაფორმებაში.
თავდაპირველად გამჭვირვალობის პასუხისმგებელი მოპოვებითი მრეწველობის სფეროში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო სანავთობო კომპანია, მაგრამ შემდეგ პრეზიდენტის დადგენილებით ეს ფუნქცია გადაეცა სპეციალურ კომისიას.
გრანქვისტმა იჩივლა, რომ სპინგერის ექსპერიმენტი არ იყო დაფუძნებული ორმაგი ბრმის მეთოდზე, რომლის დროსაც გამომცდელმა და გამოსაცდელმა არ იციან ექსპერიმენტის რეალური მიზნის შესახებ, რადგან ამან შეიძლება იმოქმედოს შედგებზე.
ექსპერიმენტში მონაწილეებს დავალების მიცემისთანავე გაუმხილეს კვლევის მიზანი, როდესაც თხოვეს, რომ შეევსოთ კითხვარი თავიანთი პარანორმალური და ზებუნებრივი გამოცდილებების შესახებ.
1994 წელს, განმანათლებელმა და ბიზნესმენმა ლორენს ო'მაკინმა აღნიშნულ თემაზე პირველი წიგნი გამოაქვეყნა, სათაურით: "ნეიროთეოლოგია: ვირტუალური რელიგია საუკუნეში", თეოლოგიურ ჟურნალ -ში.
მაკინლის თეორიის მიხედვით, ადამიანებში შუბლისწინა ქერქის განვითარება ქმნის ქრონოლოგიური დროის აღქმის უნარს, რაც ზრდასრული ადამიანის კოგნიტური განვითარების ფუნდამენტური ნაწილია.
ეს წარმოსახვები კი ძირითადად ეხება კითხვებს "საიდან მოვედი?"; "სად მიდის ეს ყველაფერი?" ო'მაკინის მიხედვით, სწორედ ამ შეკითხვებზე პასუხების არქონას მიყავართ სხვადასხვა რელიგიური ახსნის შექმნისაკენ.
1980-იან წლებში მაიკლ პერსინგერმა დაასტიმულირა ადამიანის საფეთქლის წილი სუსტი მაგნიტური ველის გამოყენებით, რომელსაც მოგვიანებით "ღმერთის მუზარადი" ეწოდა.
მეცნიერები, რომლებიც რელიგიის ნეირომეცნიერებას იკვლევენ ამტკიცებენ, რომ არსებობს ნერვული და ევოლუციური საფუძვლები ისეთი სუბიექტური გამოცდილებისთვის, როგორიცაა რელიგია.
ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია აღდგომის წმინდა ტაძრის განახლების სახელზე, სამხრეთის ეგვტერი - ელისე წინასწარმეტყველის, ხოლო ჩრდილოეთისა - ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
1620 წლიდან ეკლესიის მახლობლად მდებარეობს ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი, რომელიც ააგეს მეფე მიხეილ რომანოვისა და მისი მამის პატრიარქ ფილარეტის შეხვედრის საპატივცემულოდ, რომელიც დაბრუნდა პოლონელების ტყვეობიდან.
როდესაც როუზი ლოს ანჯელესშია და ედი ქლაქგარეთაა სამუშაოდ, დონი და ელიზაბეთი სახლში მართავენ კოსტიუმების წვეულებას ჰელოუინზე მისი დის ჰარვარდში ჩაბარების აღსანიშნავად.
როდესაც დონი ფრენკის ნაწინასწარმეტყველებს იაზრებს, რომ სამყაროს დასასრული რამდენიმე საათის მოშორებითაა, მას მიჰყავს გრეტჩენი და ორი სხვა მეგობარი სფეროუს სანახავად.
ფიზიკური აქტივობის მასწავლებელ კითი ფარმერს ვანდალიზმზე საუბრისას მაგალითად მოჰყავს მოთხრობა „გამანადგურებლები“, რომლის წაკითხვა ინგლისურის მასწავლებელმა კარენ პომეროიმ დაავალა მოსწავლეებს.
კითი „ქცევის გაკვეთილების“ ჩატარებას იწყებს ადგილობრივი მოტივაციური სფიქერი ჯიმ კუნინჰემისგან, მაგრამ დონი მათ პროტესტს უცხადებს, რის შედეგადაც შეიქმნა გარკვეული კამათი კითისა და დონის დედა, როუზს შორის.
მეხანძრეები ადგილზე პოულობენ ბავშვთა პორნოგრაფიის გროვის სამალავს, კუნინგჰემი დაპატიმრებულია, ხოლო კითი, რომელსაც მის მხარეზე დადგომა სურს, თხოვს როუზს, რომ თავიანთი ქალიშვილების საცეკვაო ჯგუფის ტურს წაუძღვეს ლოს ანჯელესში.
იგი თავისი ერთ-ერთი მეგობრის მანქანას თხოულობს, დებს გრეტჩენის გვამს მასში და უახლოეს მთის ქედამდე მიდის, რომელიც ქალაქს ზემოდან გადმოჰყურებს.
იგი უყურებს თვითმფრინავს, რომელსაც მოჰყავს როუზი და ცეკვის ჯგუფი ლოს-ანჯელესიდან სახლში, ის მორევში ეხვევა, რის გამოც მისი ერთ-ერთი ძრავა ძლიერად სძვრება და წარსულში გადადის.
მომდევნო რამდენიმე დღის განმავლობაში, დონი აგრძელებს ფრენკის დანახვას, რის შემდეგაც მის მშობლებს ედისა და როუზს იგი ფსიქოთერაპევტთან, დოქტორ თურმანთან მიჰყავთ.
დოქტორი თურმანი მიიჩნევს, რომ დონი რეალობასაა მოწყვეტილი და მისი ფრენკთან დაკავშირებული ხედვები „დღიური ჰალუცინაციები“, პარანოიდული შიზოფრენიის სიმპტომებია.
მასწავლებელი აძლევს დონის წიგნს სახელად „დროში მოგზაურობის ფილოსოფია“, რომლის ავტორია რობერტა სფეროუ, ძველად ამავე სკოლაში მეცნიერების მასწავლებელი, რომელიც ახლა ქალაქგარეთ მაცხოვრებელია მოხუცებული სირთულეებით.
2005 წელს ჟურნალმა „“ „დონ დარკოს“ სიაში „ყველა დროის 50 საუკეთესო დამოუკიდებელი ფილმი“ 2-ე ადგილი მიუჩინა, ისევე როგორც 63-ე ადგილი სიაში „ყველა დროის 500 საუკეთესო ფილმი“.
1988 წლის 2 ოქტომბერს, პრობლემურ მოზარდ დონალდ „დონი“ დარკოს გამოეღვიძა; დონი გარეთ გაიყვანა უცნაურმა ხმამ, სადაც იგი ხვდება ამაზრზენ კურდღლის კოსტუმში გადაცმულ ფიგურას, რომელიც წარმოუდგენ თავს, როგორც „ფრენკი“ და დონის ეუბნება, რომ სამყაროს სიცოცხლის დროის ამოწურვამდე დარჩენილია: 28 დღე, 6 საათი, 42 წუთი და 12 წამი.
დონი დარკო — 2001 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური საკულტო ფილმი, რომლის რეჟისორია რიჩარდ კელი, პროდიუსერები — შონ მაკიტრიკი, ნენსი ჯუვონენი და ადამ ფილდსი, მუსიკის ავტორია მაიკლ ენდრიუსი.
მონაწილეობენ მსახიობები: ჯეიკ ჯილენჰოლი, ჯენა მელოუნი, დრიუ ბერიმორი, მეგი ჯილენჰოლი, მერი მაკდონელი, კათრინ როსი, პატრიკ სუეიზი, ნა უაილი.
1986 წელს, მესხი ნატალია ზვერევასთან ერთად მოიგო საფრანგეთის ღია პირველობა ქალთა შორის, ხოლო ერთი თვის შემდეგ, მასთან წააგო უიმბლდონის ტურნირი ახალგაზრდა ჩოგბურთელთა ფინალში.
მეოთხედფინალში გაიმარჯვა პირველ დათესილ ნავრატილოვაზე, ხოლო ნახევარფინალში ზვერევაზე, მაგრამ ფინალში დაუთმო მეორე ნომერად დათესილ გაბრიელა საბატინის.
მან ასევე მიაღწია აშშ-ის ღია პირველობის ნახევარფინალამდე, არგენტინელ მერსედეს პასთან წყვილში, რაც მისი უმაღლესი მიღწევაა დიდი სლემის ტურნირზე გამოსვლების განმავლობაში.
ამ სეზონზე მის ანგარიშზე იყო გამარჯვება იანა ნოვოტნოისა და ჯენიფერ კაპრიატიზე, ისევე, როგორც ნავრატილოვაზე, რომლებიც რეიტინგის პირველ ეთეულში შედიოდნენ.
21 წლისას, 1989 წელს, მესხი ნეშვილში იგებს თავის პირველ ტურნირს ჩოგბურთის ქალთა ასოციაციის მიერ ჩატარებული ეგიდით, ამით იგი პირველი საბჭოთა ჩოგბურთელი გახდა, რომელმაც 1974 წლიდან აქეთ პირველად მოიგო -ს ტურნირი ერთეულთა თანრიგში.
მომდევნო წელს, მესხი იგებს -ს ორ ტურნირს ერთეულთა თანრიგში, მათ შორის „ “-ზე, რომელიც პირველი პროფესიული ქალთა ჩოგბურთის ტურნირი გახდა სსრკ-ში.
ამავე წელს დააფიქსირა მესხიმ თავისი უმაღლესი წარმატება ფედერაციის თასზე: სსრკ-ის ნაკრებთან ერთად, მესხი აღწევს ფინალამდე, სადაც მისი გუნდი უთმობს ამერიკელებს.
შემდგომ წლებში, მესხი საკმაოდ წარმატებულად გამოდის წყვილთა თანრიგის თამაშებზე, სადაც იგებს სამ ტურნირს და კატეგორიის, მათ შორის ლინცში გამართული ორ ტურნირზეც, ორივე შემთხვევაში რუს ჩოგბურთელ — ევგენია მანიუკოვასთან ერთად.
ერთეულთა თანრიგში, მესხი პერიოდულად ასევე დამაჯერებლად იგებს, მათ შორის რეიტინგის პირველ ათეულში შემავალ ჩოგბურთელებთანაც და 1995 წლის დასაწყისში იმარჯვებს -ის ტურნირს, მაგრამ ფეხის ტრავმა მას არ აძლევს რეგულარული გამოსვლის საშუალებას.
1992 წელი მესხის კარიერაში განსაკუთრებით წარმატებული გახდა: ზვერევასთან წყვილში, დსთ-ის გაერთიანებული ნაკრების შემადგენლობაში, მესხიმ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბარსელონის ოლიმპიურ თამაშებზე.
მეოთხე დათესილები ბელარუსულ-ქართული წყვილი, მეოთხედფინალში მოიგეს მეშვიდედ დათესილი არგენტინელები, მაგრამ, შემდეგ წააგეს მომავალ ჩემპიონებთან, ამერიკელ ჯიჯი და მერი-ჯო ფერნანდესთან.
1988 წელს, მესხი იგებს თავის პირველ თამაშს მსოფლიო რეიტინგის ათეულიდან: აშშ-ის ღია პირველობაის მეორე წრეზე მოიგო მსოფლიო რეიტინგის მეხუთე ჩოგანი პემ შრაივერი.
ოლიმპიადის შემდეგ, ნეშვილის ტურნირზე მესხი ისევ იგებს თამაშს მსოფლიო ჩოგბურთის რეიტინგის ათეულიდან, ამერიკელ ჩოგბურთელთან — ბარბარა პოტერთან.