polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
უკვე პირველივე ტომის გამოქვეყნების შემდეგ კრიტიკოსების უმრავლესობამ აღნიშნა წიგნის მაღალი მხატვრული, ავტორის განზოგადებისა და დახვეწილი დაკვირვების დონე.
ამ რომანისთვის შოლოხოვს 1965 წელს გადაეცა ნობელის პრემია ლიტერატურაში ფორმულირებით „მხატვრული სიძლიერისთვის და ეპოსის მთლიანობისთვის დონელ კაზაკებზე რუსეთის გარდატეხის დროს“.
ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საუკუნის ლიტერატურული ნაწარმოები, რომელიც აღწერს დონელი კაზაკების ცხოვრების ფართო სურათს, პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში, წლის რევოლუციური პროცესებსა და რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს.
მიხაელ შოლოხოვმა თავის წიგნში წარმოაჩინა, როგორ გამოიყურებოდა სამოქალაქო ომი კონტრრევოლუციური ბანაკის შიგნით, რითაც მკითხველს აძალებდა შეეხედა ქმედებებისთვის მათი მონაწილეთა თვალით.
ტურბინებამდე 47.0 მ3/წმ წყლის ნაკადის ტრანსპორტირება მოხდება 15.1 კმ სიგრძისა და 4.5 მ დიამეტრის მიწისქვეშა სადაწნევო გვირაბით, რომელიც ჰესის შენობის სიახლოვეს განშტოვდება 3 დამოუკიდებელ მილსადენად უშუალოდ ტურბინებთან შესაერთებლად.
მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო არსებითად დამოუკიდებელია ელექტროენერგიით მომარაგების თვალსაზრისით, ზამთრის პერიოდში, როდესაც მდინარეებში წყლის დონე იკლებს, ქვეყნის ელექტროენერგიით უწყვეტად უზრუნველსაყოფად, ხორციელდება როგორც ელექტრო ენერგიის, აგრეთვე თბოელექტროსადგურებისათვის განკუთვნილი ბუნებრივი გაზის იმპორტირტი.
პროექტის განხორციელების შედეგად შემოდგომა-ზამთრის პერიოდში ელექტროენერგიის დეფიციტი და, შესაბამისად, იმპორტიც საგრძნობლად შემცირდება, რაც საქართველოს ენერგოუსაფრხოებას განამტკიცებს.
280 მგვტ სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგური საქართველოს ყოველწლიურად 1,219 გიგავატ/სთ ელექტროენერგიით მოამარაგებს, რომელიც მთლიანად ადგილობრივ ბაზარს მოხმარდება.
პროექტს განახორციელებს სს «ნენსკრა ჰიდრო», რომელიც კორეის წყლის რესურსების კორპორაციის - --ისა და სს „საპარტნიორო ფონდის“ თანამშრომლობის შედეგად 2015 წელს შეიქმნა.
იმისთვის, რომ გარემოსდაცვითი და სოციალური პოლიტიკის მოთხოვნების დაცვა გარანტირებული ყოფილიყო, საერთაშორისო ფინანსურმა ინსტიტუტებმა რეკომენდაცია გასცეს, პროექტის ბუნებრივ და სოციალურ გარემოზე ზეგავლენის დამატებითი კვლევები ჩატარებულიყო.
კაშხალი მდინარეების ნენსკრასა და ნაკრას წყლებით მდინარე ხუდონის ზემო შენაკადზე შეივსება და 725 მეტრი სიმაღლის დაწნევის გამოყენების შესაძლებლობას შექმნის.
აღნიშნული გეგმის მიზანია მშენებლობის და ექსპლუატაციის პერიოდებში შემარბილებელი ღონისძიებების განხორციელება საქართველოს საკანონმდებლო მოთხოვნებისა და საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინებით.
კომპანია ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის ყველა საერთაშორისო სტანდარტსა და ნორმას დააკმაყოფილებს, რასაც ხელს შეუწყობს ასევე პროექტში საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების ჩართულობა.
გამომუშავებული ელექტროენერგია ამწევ ქვესადგურს გადაეცემა, ხოლო ქვესადგურიდან ელექტროგადამცემი ხაზების საშუალებით ენერგია საქართველოს ერთიან ენერგოქსელს შეუერთდება.
2015 წელს ნენსკრას ჰიდროელექტროსადგურის პროექტმა საქართველოს მთავრობას გარემოსდაცვითი და სოციალური ზეგავლენის შეფასების ანგარიში წარუდგინა, რაც ეროვნული გარემოსდაცვითი ნებართვის მიღების პროცესის ნაწილს წარმოადგენს.
ფრედერიკ დუგლასი – ამერიკელი აბოლიციონისტი, ქალთა უფლბების და ხმის მიცემის უფლებების ადვოკატი, მწერალი, ორგანიზატორი, შავკანიანთა უფლებების დამცველი, შთამაგონებელი
ბუკერ ვაშინგტონი – ამერიკელი მასწავლებელი, ტუსკეგეს უნივერსიტეტის ფუძემდებელი, ასევე პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტისა და უილიამ ჰოვარდის მრჩეველი
კერი ჩეპმენ კეტი – სუფრეჟისტი ლიდერი, ეროვნული ამერიკელ ქალთა სუფრეჟისტული ასოციაციის პრეზიდენტი, ქალ ამომრჩეველთა ლიგისა და ქალთა საერთაშორისო კავშირის ფუძემდებელი
ჯეინ ადამსი – ამერიკელი რეფორმატორი, ჰულ სახლისა დ ამერიკის სამოქალაქო თავისუფლების კავშირის თანადამფუძნებელი, ნობელის პრემიის ლაურიანტი მშვიდობის დარგში
იდა უელსი – ამერიკელი ჟურნალისტი, საუკუნის სამოქალაქო უფლებების მოძრაობის ადრეული აქტივისტი, სუფრაჟისტ ქალთა/ხმის მიცემის უფლებების აქტივისტი
კასტურბა განდი – მაჰათმა განდის მეუღლე, აქტივისტი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და ინდოეთში, როდესაც მისი ქმარი პატიმრობაში იმყოფებოდა, ის ხშირად ხელმძღვანელობდა მის მოძრაობებს.
სონია შლესინი – მუშაობდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში მაჰათმა განდისთან ერთად და ხელმძღვანელობდა მის მოძრაობებს, როდესაც მაჰათმა განდი მათთან არ იმყოფებოდა
ჯავაჰარლალ ნერუ – ინდოეთის პირველი პრემიერმინისტრი, დამოუკიდებლობამდე და დამოუკიდებლობის შემდეგ ინდური პოლიტიკის ცენტრალური ფიგურა, პრესის თავისუფლების დამცველი
ემბედკარი — რეფორმატორი, რომელმაც მოამზადა ინდოეთის კონსტიტუცია, იბრძოდა ინდოეთის დამოუკიდებლბისთვის და დოლიტელთა დისკრიმინაციის წინააღმდეგ
უილა ბრაუნი – ამერიკელი სამოქალაქო უფლებების აქტივისტი, პირველი აფრიკელ-ამერიკელი ლეიტენანტი ამერიკის შეერთებული შტატების სამოქალაქო საჰაერო საპატრულოში, პირველი აფრიკელ-ამერიკელი ქალი, რომელმაც კენჭი იყარა კონგრესში
მემი ელიზაბეტ ტილ-მობლი – ამერიკელი, რომელმაც ჩაატარაა ღია გროსმეისტერული დაკრძალვა თავისი შვილისთვის, ემეტ ტილისთვის; სპიკერი, აქტივისტი
ფრენკი მიუს ფრიმენი – ამერიკის სამოქალაქო უფლებების ადვოკატი, ამერიკის შეერთებული შტატების კომისიაში სამოქალაქო უფლებების განხრით პირველი ქალი, რომელიც აშშ-მ დანიშნა
ტენზინ გიატსო – ტიბეტელი, მეთოთოთხმეტე დალაი ლამა, ტიბეტელი ბუდისტების სულიერი ლიდერი, ძალადობის წინააღმდეგ , თანაგრძნობისა და ტიბეტის ავტონომიის ადვოკატი.
ბენჟამის ჩევისი – ამერიკელი აქტივისტი, ქიმიკოსი, მინისტრი, ავტორი, უილინგტონ ათის ხელმძღვანელი, ქრისტეს ერთიანი ეკლესიის რასობრივი იუსტიციის კომისიის ხელმძღვანელი, გარემოსდაცვითი რასიზმის წინააღმდეგ პროკურორი, - ის აღმასრულებელი დირექტორი, - ის ეროვნული დირექტორი
კაიოდე აჯულო – ნიგერიელი ადვოკატი, სამოქალაქო უფლებების დამცველი, დააფუძნა თანასწორობის მისია, აფრიკა, რათა აემაღლებინა სამართლიანობა, თანასწორობა და კანონის უზენაესობა აფრიკულ სოციუმში
ჰარიშ იერი – ინდოელი სქესობრივი და სექსუალობის უფლებების აქტვისტი, ხელმძღვანელობდა კამპანიას ბავშვების ძალადობის წინააღმდეგ და ცხოველთა უფლებებისთვის
ედვინ კანკა ჩუდიჩი – ადამიანის უფლებათა დამცველი, სოციოლოგიური კვლევებისა და კომუნიკაციების ასოციაციის დამფუძნებელი და კოორდინატორი ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში
სამოქალაქო უფლებები მოიცავს ინდივიდუალურ უფლებებს, რათა გათანაბრდეს დაცვა, მომსახურება, აზრის თავისუფლება, გამოხატვის თავისუფლება, სიტყვის თავისუფლება, შეკრების თავისუფლება, მოგზაურობის თავისუფლება, რელიგიის თავისუფლება, სამოქალაქო თავისუფლებების დაცვა, ხმის მიცემის თავისუფლება, იდეებისა და მოსაზრებების გაზიარება კომუნიკაციისა და მედიის ყველა საშუალებით.
სამოქალაქო უფლებების დამცველები — გავლენიანი ფიგურები პოლიტიკური თავისუფლების ხელშეწყობასა და შენებაში, ასევე პერსონალური სამოქალაქო თავისუფლებისა და უფლებების გაფართოებაში.
ნიკოლაი ვავილოვი , 1887, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 26 იანვარი, 1943, სარატოვი, სსრკ) — მეცნიერ-ბოტანიკოსი, გენეტიკოსი, გეოგრაფი და აგრონომი, საბჭოთა ბოტანიკის მცენარეთმცოდნეთა სკოლის ფუძემდებელი.
მისმა ნაშრომებმა და იდეებმა საზღვარგარეთ ფართო აღიარება მოიპოვა, მათ შორის გაერთიანებული სამეფოს სამეფო საზოგადოებაში, რომლის წევრის სტატუსი მიიღო კიდეც.
1920 წელს მეცნიერმა აღმოაჩინა პარალელური ცვალებადობის კანონი მცენარეთა ახლობელ სახეობებსა და გვარებში (მაგალითად, მუხუდოსა და უგრეხელს, ან სხვადასხვა სახის ხორბალს შორის).
ორგანიზმების ახლობელ სახეობებსა და გვარებს, რომლებიც ერთმანეთისგან განსხვავდებიან საკუთარი, მხოლოდ მათთვის დამახასიათებელი ნიშნებითა და თვისებებით, ამავე დროს ბევრი საერთო ნიშანიც ახასიათებს.
ასე, მაგალითად ხორბლის ერთ-ერთ სახეობას, რბილ ხორბალს აქვს რამდენიმე ფორმა, რომლებიც შემდეგი ნიშნებით განსხვავდება ერთმანეთისგან: ფხიანობით , თავთავის ფერით (თეთრთავთავიანები, წითელთავთავიანები, რუხთავთავიანები და შავთავთავიანები), მარცვლის ფერით , განვითავრების თავისებურებებით .
იგი ექვსი თვის განმავლობაში იკვლევდა ამ ნაკლებად შესწავლილ ქვეყანას და ისეთი რაიონებიც მოინახულა, სადაც მანამდე არც ერთ ევროპელს არ დაედგა ფეხი.
სამშობლოში დაბრუნებული ახალგაზრდა მეცნიერი კვლავ სასელექციო სადგურის მინდვრებზე ატარებდა მთელ დღეებს: ხელოვნურად აავადებდა მცენარეებს, აჯვარებდა მათ, ატარებდა ქიმიურ ანალიზებს.
ბავშვობაში იგი გატაცებული იყო ბუნებისმეტყველებით და თავის ძმასთან სერგეისთან ერთად სახლში ფიზიკურსა და ქიმიურ ცდებს ატარებდა, ხოლო ზაფხულობით ექსკურსიებზე დადიოდა ქალაქგარეთ და ჰერბარიუმებს აგროვებდა.
ამ ლექციებმა განაპირობა უმაღლესი სასწავლებლის არჩევანიც - ვავილოვი მოსკოვის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში შევიდა (ამჟამად ტიმირიაზევის სახელობის მოსკოვის სასოფლო-სამეურნეო აკადემია).
ამ აღმოჩენამ უცხოელი მეცნიერების ყურადღება მიიპყრო მოგვიანებით დამტკიცდა, რომ ჰომოლოგიურ მწკრივთა კანონი ზოგადბიოლოგიურია და მისი გამოყენება შეიძლება როგორც უმდაბლესი მცენარეებისა და ცხოველებისთვის, ასევე უმაღლესი ცხოველებისთვისაც.
მეცნიერი აზრით არსებობდა კულტურულ მცენარეთა წარმოშობის 8 ასეთი ძირითადი კერა, ანუ ცენტრი: 1)ჩინეთის, 2)ინდოეთის, 3)ინდომალაის , 4)წინა აზია , 5)ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნები, 6)ეთიოპია, 7)სამხრეთ მექსიკა და ცენტრალური ამერიკა 8)სამხრეთ ამერიკა.
იმ დროს არსებულ ჯიშებს არ შეეძლო ყოველწლიურად მდგრადი მოსავლის მოცემა ჩვენი ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე, მისი განსხვავებული ნიადაგური და კლიმატური პირობების გამო.
ისეთი რაიონებისათვის, როგორიც ვოლგისპირეთი იყო, სადაც გვალვა ხშირად ანადგურებდა მთელ მოსავალს, გვალვაგამძლე და სენშეუვალი ჯიშები უნდა გამოეყენებინათ, ხოლო ჩრდილოეთის რაიონებში - ზამთარგამძლე ჯიშები, რომლებსაც ვერაფერს დააკლებდა მკაცრი ჰავის ჭირვეულობა.
ამ კოლექციის შექმნისას ნიკოლოზ ივანე ძეს ერთი მიზანი ჰქონდა - მთელი დედამიწის მცენარეული კაპიტალის მობილიზება და საუკუნეთა მანძილზე ადამიანისა და ბუნების მიერ შექმნილი თესლების მთელი ჯიშების საბჭოთა კავშირში დაგროვება.
ვავილოვის შემდეგი ექსპედიცია უძველესი ხორეზმისაკენ გაემართა, ხოლო შემდეგ კი ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებისაკენ, რომლებმაც, როგორც გამოკვლევებმა ცხადყო, მსოფლიო მიწათმოქმედებას მისცეს ოთხი სახის ხორბალი, ჭარხალი, კომბოსტო, ოხრახუში, არტიშოკი, რამდენიმე სახეობის ხახვი, ზეთისხილი, დაფნა, კერატი და სხვა კულტურული მცენარე.
სამი წლის განმავლობაში ნიკოლოზ ივანე ძემ ამერიკის ორივე კონტინენტი გამოიკვლია და საფუძვლიანად შეისწავლა ქვეყნის ამ ნაწილში კულტურულ მცენარეთა ჯიშობრივი ნაირგვარობა.
მათ გარდა, როლებს ასრულებენ დებორა ენ ვოლი, ელდენ ჰენსონი, ტობი ლეონარდ მური, ვონდი კერტის-ჰოლი, ბობ განტონი, აიელეტ ზურერი და როსარიო დოუსონი.
კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს შესრულება, განსაკუთრებით დ'ონოფრიოსი და -ის სხვა პროექტებთან შედარებით, ამ სერიალის ბნელი ტონი და მოქმედებითი სცენები.
მა მოაწერა ხელი კონტრაქტს და გაწევრიანდა ლეიბლში, მან მალევე გამოაქვეყნა თავისი ალბომი მაგრამ მისმა ალბომმა ალბომმა კრახი განიცადა ლავინთან კონფლიქტის შემდეგ.
კიდევ რამდენიმე რეპერი შეუერთდა ლეიბლს მაგრამ -ის და -ის კონფლიქტების გამო იურიდიული უთანხმოება გამოიწვიე -მა ლეიბლიდან ალბომის ჩამოსორების შემდეგ.
შემდეგი პროდუქცია უნდა ყოფილიყო რეპერი -ს მიერ მაგრამ ალბომი დაიხურა და მანაც დატოვა ლეიბლი 2001 წელს ხელშეკრულებით დაკისრებული ვალდებულებიდა.
ინტერსკოპის რეკორდების ხელმძღვანელის, რეკომენდაციის საფუძველზე 1998 წელს მრავალრიცხოვანი პლატინის რეპერმა ემინემმა ხელი მოაწერა და შეუერთდა . -ს ლეიბლს 1998 წელს, ემინემმა შემდეგ წელს გამოსცა ალბომი სახელად -ი რომელმაც მოიპოვა დიდი წარმატება და გახდა პოპულარული და მიიღო ოთხმაგი პლატინის ჯილდო, ამ ალბომმა მალევე დაიკავა პირველი ადგილი.
მიმდინარე წევრები არიან თვითონ . , ემინემი, კენდრიკ ლამარი, ანდერსონ პეკი, ჯონ კონორი, , ხოლო ლეიბლის ყოფილი წევრები არიან 50 , , , , , და ბვრი სხვა.
როდესაც მასწავლებლის სტატუსი შეიცვალა (დღესდღეობით საკმარისი უმაღლესი სკოლის მხოლოდ ერთი წლის განათლება), მათ დაკარგეს სამუშაო, რადგან არცერთ მათგანს არ ჰქონდა სავალდებულო განათლება მიღებული.
მაილსის მშობლები იყვნენ კარგი, მშვიდობის მოყვარე ადამიანები, რომლებიც ცდილობდნენ შვილები პატივცემულ, მოსიყვარულე დდა ერთგულ ადამიანებად აღეზარდათ.
ელის ფელს ჰორტონი ეხმარება ისეთი ადამიანების კლასს, რომელთაც ცხოვრებაში ნაკლებად გაუმართლათ და ცდილობდა ისინი უფრო განათლებულ ადამიანებად ჩამოეყალიბებინა, რომ ეპოვნათ თავიანთი ადგილი საოზოგადოებაში.
მაგალითად მარტინ ლუთერ კინგ უმცროსზე, როზა პარკსზე (რომელიც სწავლობდა ჰორტონთან ერთად, სანამ არ გადაწყვიტა, რომ თავისი ადგილი შეენარჩუნებინა მონტგომერის ავტობუსში, ალაბამა 1955 წელი), ჯონ ლევისზე, ჯეიმზ ბეველზე, ბერნარდ ლეფეიტეზე, რალფ აბერნატიზე, ჯონ ბი ტომპსონზე და სხვა ბევრი.
სწორედ მათგან შეიტყო, რომ პრობლემების თავისუფალი განხილვა, ნებისმიერი წინასწარგანსაზღვრული იდეების ინდოქტრინაციის გარეშე, იწვევს სიცოცხლისუნარიანობის ამაღლებასა და ჯგუფში ახალი იდეების გაჩენას.
ღარიბი თეთრკანიანი მამაკაცი სავანაჰიდან, დასავლეთ ტენესე, ჰორტონის სოციალური და პოლიტიკური შეხედულებები ძლიერ გავლენას ახდენდა თეოლოგი რეინჰოლდ ნიებუჰრზე, რომელთანაც ის სწავლობდა ნიუ-იორკის კავშირის სასულიერო სემინარიაში.
ჰორტონი და ვესტი ორივე ერთად წავიდნენ დანიაში, რათა ეწავლათ მათ ხალხურ სკოლებში, შედეგად კი გააძლიერებდნენ ახალგაზრდების განათლებასა და საზოგადოებას.
საბოლოოდ მონტეგელის სკოლა, ტენესეში დაფუძნებული იყო დანიაში წარმოშობილ კონცეფციაზე: „რომ შევიწროებული ადამიანები ერთობლივად აკონტროლებენ განმანთავისუფლებელ სტრატეგიებს, რომლებიც ცალკეულ ინდივიდებს დაკარგული აქვთ.მაღალმთიანი სკოლა იყო სამოთხე მთის ფუნქციური რადიკალებისთვის ოცდაათიან წლებში“.
სოციალური სახალხო მოძრაობა მიიჩნევდა, რომ თუ ქრისტიანობის პრინციპები გამოყენებული იქნებოდა სოციალური პრობლემების არმოსაფხვრელად, მაშინ დედამიწა შესაძლოა სამოთხედ გადაქცეულიყო .
ტერნიმი „კომუნისტი“ წამოვიდა სწორედ ჰორტონის სწავლებებიდან და მაღალმთიანი სკოლა, თავისი ფილოსოფიის გამო, რომელიც თეთრსა და შავს აერთიანებდა მთლიანად არღვევდა სეგრეგაციის კანონებს.
პარკსი თავისი ცნობილი საქციელიდან, როდესაც მან თავისი ადგილი დაიცვა ავტობუსში, ცოტა ხანშივე ესტუმრა მაღალმთიან სკოლას, სადაც მან იპოვა „გამბედაობა, სიმამაცე, რომ ვგრძნობდეთ, ჩვენ მარტო არ ვართ“.
1985 წლის დოკუმენტურ ფილმში „შენ უნდა იმოძრაო“, ლუსი მესი ფენიქსი და ვერონიკა სელვერი პროტოტიპულად გამოხატავდნენ ჰორტონსა და მაღალმთიან სკოლას.
ჯგუფმა ორგანიზება გაუკეთა არაერთ პროტესტს და ღონისძიებას ჩატანოგაში, ტენესეს ტერიტორიაზე, მათ შორის დემონსტრაციები კუ-კლურს-კლანისა და სენტიტაუნის აშენების წინააღმდეგ, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა უნივერსიტეტის კამპუსსა და სამხრეთ აფრიკას.
თუმცა აქ უამრავი ციხე-სიმაგრე არსებობდა და ომიანობისას დასავლეთის მესვეურნი სწორედ მას აფარებდნენ თავს და აქ მაგრდებოდნენ მომძლავრებული მტრის წინააღმდეგ.
ამავე პერიოდის ისტორიოგრაფიაში სიანტერესო მინიშნებაა გაკეთებული ასევე ხვამლთან დაკავშირებით "ოდეს ქვეყანას გაუჭირდეს ხვამლის მთამ გადაარჩინოს".
1714 წელს, მას შემდეგ, რაც ლეჩხუმს გამგებელი ბეჟან დადიანი სამეგრელოს მთავარი გახდა, ლეჩხუმი სამეგრელოს სამთავროს ერთ ნაწილად იქცა, ამიერიდან მას დადიანების დანიშნული სარდალმოურავი განაგებდა.
მას შეეძლო საკმაოდ ბევრი სამეურნეო პროდუქციის წარმოება, ხოლო ოდიშის ხუთი ათასიან მხედრობაში ორი ათასი მუდამ ლეჩხუმის ლაშქარს წარმოადგენდა.
სამეგრელოს სამთავროს რუსეთის იმპერიაში შესვლია შემდეგ ლეჩხუმის ტერიტორიაზე შეიქმნა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული — ლეჩხუმის მაზრა.
ლეჩხუმი თვისი რთული და საინტერესო რელიეფით თვით წარმოადგენს ბუნებრივ მიუვალ „ციხესიმაგრეს’’, ამას ემატება 40 ერთეულზე მეტი ადამიანის მიერ აგებული ციხე-სიმაგრე და ციხე-კოშკი, ამ შესაძლებლობებით საქართველოს ბარში მტერთაგან დევნილ სამეფო და სამთავრო ოჯახებს თავშესაფრად და სამეფო განძის დასაცავად ის დიდ სამსახურს უწევდა.
დადიანს ლეჩხუმი ოდიშის სამთავროს ნაწილად მიაჩნდა, სოლომონს კი, რომელიც მთელი დასავლეთ საქართველოს გაერთიანებას ცდილობდა, არ შეეძლო ოდიშის მთავრის ვიწრო ფეოდალური ინტერესების დაკმაყოფილება.
გრიგოლმა დახმარებისათვის ჯერ ახალციხის ფაშას მიმართა, შემდეგ ერეკლე -ს, რადგან გრიგოლის მეუღლე ნინო ბაგრატიონი ერეკლეს შვილიშვილი იყო.
ბოლოს, 1799 წელს, გრიგოლმა თავისი ბიძის გიორგი დადიანისა და ლეჩხუმის სარდალ-მოურავის ქაიხოსრო გელოვანის დახმარებით შეძლო სამეგრელოში გადასვლა.
ისინი ნოღას ციხეში გამაგრდნენ, სოლომონმა და მანუჩარმა ალყა შემოარტყეს ნოღას ციხეს, მაგრამ ვერ აიღეს და იმერეთის მეფე იძულებული შეიქნა გარიგებოდა გრიგოლს.
სოლომონისა და დადიანის ამ ბრძოლაში ქართლ-კახეთის მეფე გიორგი თავის სიძეს, გრიგოლ დადიანს, უმაგრებდა ზურგს და საქართველოს გამოხსნისათვის მებრძოლ სოლომონს ამით ნიადაგს აცლიდა.
იმერეთის მეფემ, დავით -მ გადაწყვიტა ესარგებლა გრიგოლის სიჭაბუკით და სამეგრელოს სამთავროს დამორჩილებისა და ლეჩხუმის ხელში ჩაგდების მიზნით ოდიში დალაშქრა.
დადიანმა იმერთა მეფის დავითის საწინააღმდეგოდ, ერეკლე -ს დახმარება სთხოვა და თან თავისთან მიიწვია ერეკლეს შვილიშვილი, მის კარზე მყოფი დავით არჩილის ძე, მომავალი იმერეთის მეფე სოლომონ .
ხელშეკრულების თანახმად, დადიანი რუსეთისმიერ საქართველოში დანიშნულ მთავარსარდლის მორჩილი ხდებოდა; დადიანს რჩებოდა შეზღუდული თვითმმართველობის უფლება; რუს მოხელეებს შეეძლოთ სამთავროს საშინაო საქმეებში ჩარევა; სამეგრელოში რუსული სამხედრო შენაერთი უნდა ჩამდგარიყო, რომლის დაბინავებასა და მომარაგებაზე დადიანს უნდა ეზრუნა; ასეთ პირობებში უნარჩუნდებოდა გრიგოლ დადიანს “მთავრობა”, რითაც მთავარი დიდად კმაყოფილი დარჩენილა, რადგან მისი აზრით, მთავარი “მტრის”, სოლომონ -ის შემოტევას გადაურჩა.
კონსტანტინოპოლიდან ჯერ კიდევ არ იყო მიღებული ოდიშის სამთავროს რუსეთის მფარველობაში მიღების თაობაზე, რომ იმპერატორის დავალებით, პავლე ციციანოვი მოქმედებას შეუდგა: 1803 ივლისში მან სამფარველო ხელშეკრულების ტექსტი შეიმუშავა და დადიანს ერთგულების ფიციც ჩამოართვა.
აქ უამრავი ციხე-სიმაგრე არსებობდა და ომიანობისას დასავლეთის მესვეურნი მესვეურნი სწორედ მას აფარებდნენ თავს და აქ მაგრდებოდნენ მომძლავრებული მტრის წინააღმდეგ.
ამ უკანასკნელმა მძევლად უფროსი შვილი ლევანი და ფული მოსთხოვა, მაგრამ გრიგოლი ამ გარიგებაზე ვერ წავიდა და გადამწყვეტ მომენტში დახმარებისთვის რუსეთს მიმართა.
რუსეთის მთავრობის წარმომადგენლის იანოვსკის ცნობით, სამეგრელოს სამთავროში 1770 წელს 100 ათასი სული ცხოვრობდა, მათგან სალაშქროდ გამოდიოდა 6 ათასი მეომარი.
მეტიც, გვიან შუა საუკუნეებში იმერეთის სამეფოსა და ოდიშის სამთავროს შორის გამუდმებული კონფლიქტების დროს გამარჯვებული ის იყო, ვის მხარესაც ლეჩხუმელი მებრძოლნი იყვნენ.
ლეჩხუმის ისტორიული პროვინციის მებრძოლებს ადგილზე დამზადებული ცივი და შემოტანილი საბრძოლო იარაღით მტერთან ბრძოლის საკუთარი მეთოდები და ხელწერა გააჩნდათ.
რაც შეეხება მუზარადს, სპეციალისტებს მიაჩნიათ, რომ უაღრესად საინტერესო ზუჩია, რომლის მსგავსი მსოფლიოში მხოლოდ რამდენიმე ნიმუშია ცნობილი.
ცაგერის მუზარადის ანალოგი ინახება პოლონეთში, ქალაქ კრაკოვის ვაველის სასახლეში, მეორე ოდნავ განსხვავებული ეგზემპლარი დაცულია სანქტ-პეტერბურგის ერმიტაჟში.
საუკუნის შუა ხანებიდან მხარეში გაძიერდა ვაჭართა ფენა, რომელთა ძირითად ნაწილს ებრაელები და სომხები შეადგენდნენ, თუმცა შემდგომში მოძლიერდა ადგლილობრივ ვაჭართა ფენაც.
ერთიანი ფეოდალური სახელმწიფოს საქართვლეოს სამეფოს შექმნის შემდეგ ადრეულ პერიოდში შეიქმნა თაკვერის საერისთაო, რომელშიც გაერთიანდა დღევანდელი რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთის ნაწილი-ცენტრი იყო ცაგერი, შემდგომში ამბროლაური.
თაკვერს ერისთავი განაგებდა, თუმცა შემდგომში დავით აღმაშენებლის პერიოდიდან თაკვერი სვანეთის ერისთავს ემორჩილებოდა, შემდეგ ერთიანი ქართული სამეფოს დაშლამდე კი ხან დამოუკიდებელ საერისთაოდ ჩანს ხანაც სვანეთის გამგეობაში მყოფად.
ოდიშის სამთავროს ტახტის დაბრუნების მიუხედავად გრიგოლის ხელისუფლება სუსტი იყო, რადგანაც ლეჩხუმის სარდალ-მოურავი ქაიხოსრო გელოვანი, რომლის დახმარებითაც ხელახლა გამთავრდა, რეალურად უფრო დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა მთელს ოდიშში.
ამ ჯარის დახმარებით, სოლომონმა და გრიგოლ დადიანმა 1789 წლის 11 ივლისს, მათხოჯთან გამართულ ბრძოლაში დაამრცხეს იმერეთის მეფე დავითი, რომელმაც ახალციხის საფაშოს შეაფარა თავი.
1930 წელს ლეჩხუმიდან გატანილია და ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიულ მუზეუმშია დაცული 3 ქვემეხი , დეხვირის ციხესიმაგრიდან წონით 60 ფუთი, ორბელის ციხესიმაგრიდან - წონით 10 ფუთი, მურის ციხესიმაგრიდან - წონით 10 ფუთი.
ვახუშტი ბატონიშვილი თავის საქართველოს აღწერაში ლეჩხუმელთა შესახებ ამბობს: «მოსახლენი არიან აზნაურნი და გლეხნი, კაცნი მუნებურ მებრძოლნი, მხნენი, შემართებულნი, ტანადნი, ჰაეროვანნი, პურადნი, მორჩილნი უფალთა თვისთა».
ორი ნიდერლანდელი დანაშაულში ბრალდებულად სცნეს და მიუსაჯეს 4 წლიანი თავისუფლების აღკვეთა, მაგრამ ნამუშევრების აღდგენას დიდი დრო დასჭირდა.
ს ხელოვნებასთან დაკავშირებულ დამნაშავეებთან ბრძოლის ჯგუფმა ქურდობა ყველაზე მძიმე 10 დანაშაულში შეიტანა, და ორივე ნამუშევარი #30 მილიონად შეაფასა.
2013 წლის 9 სექტემბერს, მუზეუმმა გამოისყიდა დიდი ხნის განმავლობაში დაკარგული ნამუშევარი, რომელსაც სხვა ნიდერლანდელი არტისტის სახელი მიეწერებოდა.
ის შეგვიძლია ზუსტად დავათარიღოთ ის რადგან ავტორი ნახატზე ძმისადმი, თეო ვან გოგისადმი მიწერილ წერილში საუბრობს და ამბობს, რომ ის 1888 წლის 4 ივლისს დახატა.
მუზეუმი სედგება ორი ნაგებობისგან, პირველია რიტველდის შენობა რომლის არქიტექტორიც არის გერიტ რიტველდი, მეორე კი არის კიროკავას დარბაზი, არქიტექტორი კიშო კიროკავა.
1890 წელს ვინსენტ ვან გოგის სიკვდილის შემდეგ მის ნახატებზე ზრუნვა ძმამ თეო ვან გოგმა იკისრა, თუმცაღა 6 თვის შემდეგ ისიც გარდაიცვალა.
კოლექციამემკვიდრეობით მიიღო მისმა შვილმა ვინსენტ ვილემ ვან გოგმა წელს, რომელმაც ისინი ასესხა სამოქალაქო მუზეუმს ამსტერდამში სადაც ისინი დიდი ხნის მანძილზე ინახებოდა, შემდეგ კი გადაესა სახელმწიფოს მიერი ინიცირებული 1962 წელს.
1998-1999 წლებში, შენობა განახლებული იქნა ნიდერლანდელი არქიტექტორის მარტინ ვან გურის მიერ საგამოფენო დარბაზის დიზაინი კი შეიმუშავა იაპონელმა არქიტექტორმა კიშო კიროკავამ.
2015 წელს მუზეუმმა 1,9 მილიონ სტუმარს უმასპინძლა, გახდა მე-2 ყველაზე ხშირად მონახულებადი მუზეუმი ჰოლანდიაში და 31-ე მუზეუმი მსოფლიოში.
ლიბიხმა იმდროინდელ მეცნიერთა მონაცემების საფუძველზე დაასკვნა, რომ მცენარეების ნახშირბადს ჰაერის ნახშირორჟანგიდან იღებდნენ და არა ჰუმუსიდან.
ლიბიხმა ერთმანეთს შეადარა მოსავალზე ერთი წონითი ერთეული ძვლის ფქვილისა და ნაცრის და ერთი წონითი ერთეული ნაკელის გავლენა მოსავალზე და დაასკვნა, „მინდერის კულტურებისს მოსავლის მატება და კლება ზუსტ პროპორციაშია სასუქთან ერთად შეტანილი მინერალური მივთიერებების მატებასა და კლებასთან.
ლიბიხის აზრით, ნაკელი იმიტომ ანაყოფირებს ნიადაგს, რომ მისი ხრწნისას თავისუფლდება ამიაკი, ფოსფორის და გოგირდის მჟავები, რომლებსაც მცენარე ითვისებს.
მაგრამ როცა მეურნეობა მოსავალს იღებს, ნათელი ხდება, რომ იგი ბევრად უფრო მეტი რაოდენობით აორთქლებს ნიადაგს მცენარეებისთვის საჭირო ნივთიერებებს, იმასთან შედარებით, რაც ნაკელის საშუალებიტ შეაქვთ მასში.
ლიბიხის უდიდესი დამსახურებაა მიწათმოქმედების მეორე მნიშვნელოვანი კანონის „მინიმუმის კანონის„ ანდა როგორც მას შემდეგში უწოდებდნენ „შემზღუდველი ფაქტორების კანონის დადგენა“.
ფიცრები სხვასხვა სიმაღლეზეა გადახრილი, და ცხადია, წყლის რაოდენობა, რომელსაც გეჯა დაიტევს, დამოკიდებულია ყველაზე დაბალი ფიცრის შესაბამის დონეზე.
ასევეა მინდორშიც, მოსავალი დამოკიდებულია იმ ნივთიერებასა თუ პირობაზე, რომელიც ყველაზე მცირე რაოდენობისაა; ჩვენ ტყუილად გაავზრდიდით სხვებს - სხვა ფიცრების სიმაღლეს, დიდი მოსავალი ჩვენს გეჯა-მინდორში მაინც ვერ ჩაეტევა“.
ლიბიხმა დაამუშავა რაოდენობითი ანალიზის მეთოდები ორგანულ ქიმიაში, პირველმა მიიღო ქლოროფორმი, ძმრის ალდეჰიდი, გამოყო ჰიპურის მჟავა და ბევრი სხვა ნაერთი.
1840 წელს ლიბიხმა გამოაქვეყნა წიგნი „ორგანული ქიმის გამოყენება მიწათმოქმედებასა და ფიზიოლოგიაში“, რომელმაც უდიდესი როლი შეასრულა აგრონომიაში.
ამ წიგნში ლიბიხმა ბრწყინვალედ განაზოგადა იმ დროისაათვის დაგროვილი ქიმიური ცოდნა მცენარეთა კვების კანონზომიერებაზე და წამოაყენა მცენარეთა მინერალური კვების ახალი თეორია.
მაშინ ბევრმა მეცნიერმა - პავლოვმა რუსეთში, ბუსენგომ საფრანგეთში და შპრენგელმა გერმანიაში უკვე იცოდნენ, რომ მიწის განაყოფიერება შეიძლეობოდა გვარჯილის „შარდოვანას მარილის“ , ნაცრის, ძვლის ფქვილითა და თაბაშირით.
გლეხები ცდილობდნენ რაც შეიძლება მეტი მოსავალი მიეღოთ თავიანტ ნაკვეთზე, მაგრამ მათ არ იცოდნენ, რომ ნიადაგს აუცილებლად უნდა დაბრუნებოდა ის ნივთიერებები, რომლებსაც მცენარეები იღებდნენ და მარცვლის, ხორცის, რძის, კვერცხის, ბოსტნეულისა და კარტოფილის შედგენილობაში გადადიოდა.
როცა გიმნაზიის დირექტორმა ჰკითხა, ასე ცუდად რომ სწავლობ, რას აპირებ, მომავალში რა უნდა გამოხვიდეო, იუსტუსმა მიუგო: „მე ქიმიკოსი უნდა გამოვიდეო“.
ეს პროდუქტები, ისევე როგორც საკვები მარცვლეული, კარტოფილის ბოლქვები, შაქრის ჭარხლის ძირხვენები სოფლის მეურნეობას ტოვებენ და მათთან ერთად საბოლოოდ იკარგება მათი შემადგენელი ნივთიერებებიც, რომლებიც მცენარემ ნიადაგიდან მიიღო.
ერთხელ იუსტუსმა ბაზარში მოხეტიალე ქიმიკოსი ნახა, რომელიც ბიჭუნასათვის უკვე ნაცნობი ნივთიერებების ნარევისაგან „ჭექა-ქუხილსა და ცეცხლს“ იღებდა.
საშუალო განათლება, მან ---ის გოგონათა გიმნაზიაში მიიღო, ხოლო შემდგომ, გრაცის უნივერსიტეტში გეოლოგიას, პალეონტოლოგიას, მინერალოგიას და პეტროგრაფიას სწავლობდა.
გრაპტოლითების პირველად აღმოჩენისთვის, რომელიც გუსტავა აიგნერმა განახორციელა, მისმა ყოფილმა თანაკურსელმა, იდა პელცმანმა ორ სახეობას მისი სახელი უწოდა.
20 წლის შემდეგ, მეჰმეთ ემირის მამა გადაწყვეტს ყველაფერი მოუყვეს ბაჰარს თავისი ნამდვილი ოჯახის შემდეგ, მაგრამ იუსუფს ნურანი კლავს.
პირველ სეზონში სერიალის რეჟისორი იყო ილდიზ ჰულია ბილბანი, მეორე და მესამე სეზონებში ჰამდი ალქანი, ხოლო ბოლო სეზონში — სადულაჰ შენთურქი მთავარ როლებში იყვნენ: ეზგი ასაროღლუ, ჯერენ მორაი და ქერემჯემი.
ამ უკანასკნელმა ჯგუფს დიდი წარმატება მოუტანა და მრავალ ქვეყანაში იგი მოხვდა ჩარტების პირველ ათეულში, რომელთა შორისაცაა მეორე ადგილი ბრიტანულ ჰიტ-პარადზე და მეხუთე ადგილი -ის ცხელ ასეულში.
2011 წლის ბოლოს, მას შემდეგ, რაც ჯგუფმა გამოაქვეყნა ინტერნეტში რამდენიმე სადებიუტო ტრეკი, მისი აუდიტორია გაფართოვდა და მათ შეძლეს ხმის ჩამწერ ლეიბლ -თან კონტრაქტის გაფორმება.
იგი გაიყო ორ დისკად, სადაც პირველში იყო ალბომის თავდაპირველი ვარიანტი ძველი სახელით, ხოლო მეორეში - ძველი, არგამოცემული სიმღერები და ორი სრულიად ახალი კომპოზიცია.
ლონდონის სამეფო კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, ასმამ მუშაობა დაიწყო -ის ეკონომიკის ანალიტიკოსად, კლიენტებთან მართვის განყოფილებაში ევროპისა და აღმოსავლეთ აზიის რეგიონში.