polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ამერიკელ ბიზნესმენთან ურთიერთობის აღდგენის მეორე მცდელობამ მას სკანდინავიის ქვეყნებში ამოაყოფინა თავი, სადაც იმლეის ფინანსური პრობლემების მოსაგვარებლად წავიდა.
სწორედ ამ მოგზაურობისას დაწერილი წერილები დაედო საფუძვლად მის შემდეგ წიგნს: „შვედეთში, ნორვეგიასა და დანიაში ხანმოკლე ცხოვრების დროს დაწერილი წერილები“ .
ლონდონში დაბრუნების შემდეგ მან საბოლოოდ გააცნობიერა, რომ მისი ურთიერთობა იმლეისთან დასრულდა და მეორედ სცადა თვითმკვლელობა - მდინარე ტემზაში გადახტა, თუმცა ამჯერად მისი სიცოცხლე გამვლელმა იხსნა.
უოლსტონკრაფტს ის თავდავიწყებით შეუყვარდა და საკუთარი შეხედულებებისა და პრინციპების წინააღმდეგაც კი წავიდა, როცა იმლეისთან ქორწინების გარეშე სექსუალური ურთიერთობა დაიწყო.
ქალის უფლებების დაცვაში“ მერი უარყოფდა სასიყვარულო ურთიერთობების სექსუალურ კომპონენტს და მისი აღზრდისთვის დამახასიათებელი, პურიტანული დამოკიდებულებით უდგებოდა სიამოვნების მიღების საკითხს.
თავისი არსით, ეს მისი წინა პამფლეტის, „ადამიანთა უფლებების დაცვის“ გაგრძელებაა, სადაც მერი, ერთი მხრივ, ამ უკანასკნელში წამოჭრილ იდეებს აგრძელებს, ხოლო მეორე მხრივ, ავითარებს ადამიანთა უფლებებისა და სოციალური წყობის მისეულ ხედავს.
ქალის უფლებების დაცვის“ პირველი და მეორე გამოცმების გამოქვეყნებებს შორის პერიოდში, უოლსტონკრაფტი შეხვდა ფრანგ დიპლომატსა და პოლიტიკოსს, შარლ მორის დე ტალეირანს, რომელიც ლონდონში მისიით იყო ჩამოსული.
ამ შეხვედრისას, მერიმ პირადად ჰკითხა ცნობილ დიპლომატს, ექნებოდათ თუ არა ფრანგ გოგონებს განათლების ისეთივე უფლებები, როგორც ფრანგ ბიჭებს საფრანგეთის ახალი რეჟიმის პირობებში .
მისმა იდეებმა განსაკუთრებით ფართო აუდიტორია 1840-1850-იან წლებში მოიპოვა, როცა დასავლეთის რიგ ქვეყნებში სუფრაჟისტთა მოძრაობამ იჩინა თავი და ევროპასა და ამერიკაში ე.
მოგვიანებით, მერი გაიხსენებს, რომ მათგან საკმაოდ ბევრი რამ ისწავლა: „ისინი არა მარტო მიყვებოდნენ მნიშვნელოვანი წიგნების შესახებ, არამედ მიბიძგებდნენ კიდეც მათი წაკითხვისკენ.
ამ ნაშრომში უოლსტონკრაფტი საგანგებოდ შენიშნავს, რამდენად შეზღუდული იყო იმ დროს დასაქმების შესაძლებლობები განათლებული, მაგრამ ღარიბი ქალებისთვის.
ტექტონურად ეკრანირებული მეტამორფული ქანების რაიონების ირგვლივ, რომლებიც ქმნიან გუდენაფის ცენტრალურ ნაწილს, არსებობს ჰოლოცენის პერიოდის რამდენიმე ანდეზიტურ-ბაზალტური და ანდეზიტური ერუპციული ცენტრები, რომელთა ასაკი სულ შეიძლება შეადგენდეს დაახლოებით რამდენიმე ასეულ წელს.
კუნძულის უმაღლესი წერტილი აღწევს 2536 მეტრს, რითაც ის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მწვერვალია მსოფლიოში, იმ მწვერვალებს შორის, რომლებიც ასეთი ზომის კუნძულებზეა განლაგებული.
1874 წელს კუნძულზე გადავიდა ზღვაოსანი ჯონ მორზბი, რომელმაც ბრიტანელი კომოდორის ჯეიმზ გრეჰემ გუდენაფის პატივსაცემად კუნძულს დაარქვა მისი სახელი.
კუნძული მდებარეობს 4 კმ-ში ჩრდილოეთით უფრო დიდ ფერგუსონის კუნძულიდან და დაახლოებით 30 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით ახალი გვინეის კუნძულიდან.
უახლოესი კუნძულებიდან გამოყოფილია სრუტეებით — კუნძულ ახალი გვინეიდან უარდ ჰანტის სრუტით, სიგანით 18 კმ და კუნძულ ფერგუსონიდან მორზბის სრუტით, სიგანით 4 კმ.
სააკაშვილის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა პოლიტიკური და სოციალური მეცნიერებების საგანმანათლებლო ცენტრია, და როგორც ადმინისტრაცია აცხადებს იგი მიზნად ისახავს ხელი შეუწყოს ლიბერალურ-დემოკრატიულ ფასეულობების, თავისუფლების მატარებელი იდეების, ეროვნული ერთობისა და დამოუკიდებლობის, თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის და პროგრესის განვითარებას ქართულ საზოგადოებასა და მთლიანად პოსტსაბჭოთა სივრცეში.
საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკის გახსნაზე დამსწრეებს ამერიკის შეერთებული შტატებიდან, პირდაპირი ჩართვის საშუალებით მიმართა.
საქართველოს პირველი საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა ამერიკული გამოცდილებითაა ნაკარნახევი, თუმცა, სააკაშვილის ბიბლიოთეკა, საპრეზიდენტო არქივზე და მუზეუმზე მეტად, საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციით შეიქმნა.
საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ბიბლიოთეკის გახსნაზე, პირდაპირი ჩართვის საშუალებით მიმართვისას აღნიშნა, რომ საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკის გახსნის იდეა მას 2-3 წლის წინ გაუჩნდა, მას შემდეგ, რაც რეიგანის ბიბლიოთეკაში მიიწვიეს.
ბიბლიოთეკაში ხელმისაწვდომია ახალგამოცემული წიგნები ყველა უპირატესი მიმართულებით: პოლიტიკის თეორია, რეგიონალური კვლევები, ეროვნული უსაფრთხოება, სამართალი, ისტორია, არქიტექტურა, დიზაინი და ურბანისტიკა.
სანჩოს სიკვდილის შემდეგ 1072 წელს გარსიამ დაიბრუნა გალისია, მაგრამ მოტყუებით დაიჭირეს 1072 წელს, ალფონსო -მ, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო სანჩო და კასტილია გადაასახლეს ლუნას ციხესიმაგრეში, სადაც სასჯელს იხდიდა სიკვდილამდე.
ქართული უპილოტო საფრენი აპარატის კორპუსი კომპოზიციური მასალებითაა დამზადებული, მისი სტარტი სპეციალური პნევმატური კატაპულტის საშუალებით ხდება, რაც საშუალებას იძლება თვითმფრინავის გაშვება სპეციალურად მოუმზადებელი ადგილიდან ან ავტომანქანის ძარიდან განხორციელდეს.
სადაზვერვო ოპტიკური მოწყობილობები თვითმფრინავის წინა ნაწილშია დაყენებული, სპეციალურ გიროსტაბილიზებულ პლატფორმაზე დღე ღამური ხედვის 2 სიბრტყეში მოძრავი კამერაა დამონტაჟებული.
მისი პირდაპირი დანიშნულებაა ბრძოლის ველის მონიტორინგი ონლაინ რეჟიმში, მოწინააღმდეგის ცოცხალი ძალის და საბრძოლო ტექნიკის ზუსტი კოორდინატების დადგენა.
ზოგი ეგვიპტოლოგის აზრით მენესი და ჰორ აჰა ერთი და იგივე პიროვნება იყო, რომელსაც ფარაონ ნარმერისგან უკვე გაერთიანებული ეგვიპტე მემკვიდრეობით ერგო.
ზოგის აზრით კი ნარმერმა ეგვიპტის გაერთიანება დაიწყო თუმცა ვერ დაამთავრა ან ნაწილობრივ გააერთიანა, მემკვიდრე ფარაონმა მენესმა კი მისი დაწყებული საქმე დაასრულა და ეგვიპტე საბოლოოდ გააერთიანა.
არსებობს კიდევ ერთი შესაძლო თეორია, რომლის მიხედვითაც ნარმერი იყო ეგვიპტის იმ ფარაონის პირდაპირი მემკვიდრე , რომელმაც ეგვიპტე გააერთიანა (შესაძლოა ეს პიროვნება ფარაონი სკორპიონ იყო, რომლის სახელიც ასევე იქნა აღმოჩენილი ჰიერაკონპოლისში), ნარმერმა კი უბრალოდ გამაერთიანებლის ტიტული მიიღო.
ნარმერის ცნობილი ფილა 1898 წელს ქალაქ ჰიერაკონპოლისში ეგვიპტოლოგისტმა ჯეიმზ ქუიბელმა აღმოაჩინა, მასში ნარმერი აღნიშნულია, როგორც ზემო ისე ქვემო ეგვიპტის მმართველად, სწორედ აქედან იბადება თეორია, რომ მან ორივე სამეფო გააერთიანა და ერთიანი ეგვიპტის ფარაონი გახდა.
აღმოჩენიდან დღემდე ნარმერის ფილა დებატებს იწვევს, დღემდე გაურკვეველია ფილა ისტორიულ მოვლენას წარმოადგენდა თუ უბრალოდ სიმბოლური დატვირთვის იყო.
1993 წელს გიუნტერ დრეიერმა აბიდოსში აღმოაჩინა ნარმერის ნიშანი , რომელიც აღწერდა იგივე მოვლენას რაც ნარმერის ფილაზე იყო აღწერილი, ამ აღმოჩენით დადასტურდა, რომ ფილა ფაქტობრივად რეალურ ისტორიულ მოვლენას ასახავდა.
ნარმერის ვინაობა დღემდე დავის თემად რჩება, მიუხედავად ამისა, ეგვიპტოლოგისტთა უმრავლესობა ნარმერს პირველი დინასტიის წევრ ფარაონთან მენესთან აიგივებს.
ეს დასკვნა ეფუძნება ნარმერის ფილას, რომელშიც ნარმერი აღწერილია, როგორც ეგვიპტის გამაერთიანებელი, ასევე აბიდოსის სასაფლაოზე ორი სასაფლაო ბეჭედი გამოსახავს მას, როგორც პირველი დინასტიის პირველ ფარაონს.
აბიდოსში ნაპოვნი ფარაონების დენისა და კაას საფლავებზე აღმოჩეილ ბეჭდებზე აღნიშნულია, რომ ნარმერი იყო პირველი დინასტიის დამაარსებელი და ამავე დინასტიის პირველი ფარაონი, რომლის შემდეგაც ტახტზე ჰორ აჰა ავიდა.
ამ ორი მეფეთა სიიდან არცერთში არ არის ნახსენები მენესის სახელი, აღსანიშნავია, რომ იმ დროისთვის მონუმენტებზე ჩვეულებისამებრ გამოსახავდნენ ჰორის სახელს, მენესი კი პირადი სახელია.
შესაძლოა ნარმერი ეგვიპტის სამეფო ტახტზე პროტოდინასტიური პერიოდის ფარაონების კას ან სკორპიონ -ის შემდეგ ავიდა, ზოგიერთი ნარმერს ეგვიპტის გამაერთიანებლად და პირველი დინასტიის დამაარსებლად მიიჩნევს.
წარწერები, რომლებშიც მისი სახელია ჩაწერილი ნარმერის პირდაპირი მემკვიდრის ჰორ აჰასა და ფარაონ ჯერის საფლავებზე იქნა აღმოჩენილი, წარწერების მიხევით ჰორ აჰა ნეითჰოტეპის შვილი იყო.
მის შემადგენლობაში ასევე შედის რამდენიმე უფრო პატარა კუნძულები: სენტ-მატაიასის კუნძულები , ახალი ჰანოვერი, ჯაული, ტაბარის კუნძულები , ლიჰირის კუნძულები , ტანგას კუნძულები , ფენის კუნძულები და ანირი.
საფრანგეთის რევოლუციის დაწყებისას დაკარგული სამეცნიერო ექსპედიციის ძებნის დროს გემმა , რომლის ბორტზეც იმყოფებოდა გამოჩენილი ფრანგი ბოტანიკოსი ჟაკ-ჟულიენ ოტუ დე ლაბილიარდიერი, გაცურა კუნძულ ახალი ირლანდიის ახლოს.
ევროპაში დიდი ხნის განმავლობაში თვლიდნენ, რომ ახალი ირლანდიის კუნძული იყო ახალი ბრიტანეთის კუნძულის ნაწილი, მაგრამ ბრიტანელმა მოგზაურმა ფილიპ კარტერეტმა კუნძულებს შორის აღმოაჩინა ყურე და დღევანდელ ახალ ირლანდიას დაარქვა .
1870-იანი და 1880-იანი წლების განმავლობაში ფრანგი დიდებული — მარკიზი დე რეიესი, უშედეგოდ ცდილობდა კუნძულის, რომელსაც მან უწოდა კოლონია ახალი საფრანგეთი კოლონიზირებას.
კუნძულზე მისიონერების აქტიურობა ფაქტობრივად არ არსებობდა 1877 წელს გერმანიის იმპერიის კოლონიზაციის დაწყებამდე, რომლის დროსაც კუნძული, სახელად ახალი მეკლენბურგი შევიდა გერმანიის ახალი გვინეის შემადგენლობაში, ანუ დღევანდელი პაპუა-ახალი გვინეის ჩრდილოეთ ნაწილში.
ბლექბირდინგი — აბორიგენი ეროვნების ახალგაზრდა ადამიანების იძულებითი გადაადგილება პლანტაციებში სამუშაოდ — ფართედ იყო გავრცელებული ახალ მეკლენბურგში დაწყებული საუკუნის ბოლოდან.
მისი ეჭვები არ გამართლდა — ცეზარი აღმოჩნდა ფრიად სასიამოვნო ბიჭი, რომელიც, როგორც გრუვ სტრიტის ოჯახები, ეწინააღმდეგებოდა ნარკოტიკებს, აგრეთვე მართავდა ლოურაიდერების კონკურსებს და ქუჩის რბოლებს.
სვიტი ამის წინააღმდეგი იყო, რადგან არ სურდა, რომ კენდლი მტრულ ბანდასთან დაახლოვებულიყო და დაღუპულიყო, ამიტომ სათვალთვალოდ სიჯეის გააგზავნა.
5 წლის შემდეგ მის სახლს ლოს-სანტოსში დაესხნენ გრუვ სტრიტის ოჯახების მტრები, ბანდა „ბალასის“ წევრები, იმ იმედით, რომ მოკლავდნენ სვიტს, ოჯახების ახლანდელ ლიდერს, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ სახლში სვიტი კი არა, დედამისი, ბევერლი იმყოფებოდა.
1987 წელს ის უკვე იყო ბანდის ლიდერი, მაგრამ თავისი ძმის, 12 წლის ბრაიანის ტრაგიკული სიკვდილის შემდეგ ის იძულებულია, დატოვოს ქალაქი და მიემგზავრება ქალაქ ლიბერთი სითიში, სადაც მანქანების ქურდად იწყებს მუშაობას მაფიოზური ოჯახის უფროსის, სალვადორე ლეონეს შვილთან, ჯოისთან.
1640 წლის 9 თებერვალს სულთანი მურად გარდაიცვალა და მის შემდეგ ტახტზე ავიდა, მისი სულიერად დაავადებული ძმა იბრაჰიმ , ახალი სულთნის მმართველობის დროს ქემანქეშ ქარა-მუსტაფა ოსმალეთის დე-ფაქტო მმართველი იყო.
ის აგრეთვე იყენებდა თავის ძალაუფლებას, რომ დაემონებინა წარმატებული სახელმწიფო მოღვაწეები, რომლებსაც ის თვლიდა პოტენციურ კონკურენტებად თავის თანამდებობაზე.
ხავერდოვანი რევოლუციის შემდეგ სახელმწიფოს ფედერალიზმის პრინციპებზე მოწყობიდან გამომდინარე, ჩეხოსლოვაკიის ფედერალური მთავრობის საფარქვეშ, ორი ეროვნული მთავრობა ჩამოყალიბდა.
1644 წლის იანვარში სულთანზადე მეჰმედ-ფაშამ ვალიდე-სულთნის თანადგომით შეეძლო გამარჯვება სულთან იბრაჰიმზე, თანამდებობიდან გადააყენებინა და სიკვდილით დაასჯევინა დიდი ვეზირი ქემანქეშ მუსტაფ-ფაშა, რის შემდეგაც დიდ ვეზირად სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა დანიშნეს.
ეს დანიშვნა შესაძლებელია დაკავშირებული იყო იმ საიდუმლო ბრძოლასთან ძალაუფლებაზე, რომელიც მასსა და დიდ ვეზირ ქემანქეშ მუსტაფა-ფაშას შორის მიმდინარეობდა.
ეპის და ტონგოას კუნძულები ადრე წარმოადგენდნენ ერთიან კუნძულ კუვაეს (სახელი ნასესხებია კუნძულების ზეპირი ლეგენდებისაგან, რომლებიც განლაგებულია ეპიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით).
მაგრამ 1452 წელს იმავე დასახელების ვულკანის დიდი ამოფრქვევის შემდეგ კუვაე დაინგრა: შედეგად წარმოიქმნა ორი დამოუკიდებელი კუნძული და ოვალური ფორმის დიდი კალდერა .
ეს ამოფრქვევა, ყველაზე დიდი უკანასკნელი 10 ათასი წლის განმავლობაში , იმოქმედა ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის არა მარტო გეოგრაფიაზე და ისტორიაზე, არამედ ზემოქმედება მოახდინა გლობალურ კლიმატზე რამდენიმე წლის განმავლობაში.
კუნძული ეპი მდებარეობს ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის ცენტრალურ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში, დაახლოებით 1200 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით ავსტრალიიდან.
ეპის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს პლაჟი, რომელსაც გარს ეკვრის ლამენ-ბეის უბე, ხოლო სანაპიროდან შორიახლო მდებარეობს კუნძული ლამენი .
1906 წლის მარტში ეპი, როგორც ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი.
ვუდუ'ის მოშლა – ვუდუ'ი , ანუ მცირე რიტუალური განბანვა, ჰანბალი მაზჰაბის მიხედვით, გარდა ძირითადი მომშლელი ფაქტორებისა, ასევე მოიშლება საპირისპირო სქესის ადამიანის კანზე განზრახ შეხებით.
წამოდგომისას ხელის აწევის შემდეგ ჰანბალი მაზჰაბის მიხედვით დასაშვებია როგორც ხელების ისევ მკერდზე დადება, ისე ჩამოშვება, ხოლო შაფი'ი მაზჰაბის მიხედვით ხელები ჩამოშვებული უნდა იყოს.
როცა საჰაბებს შორის ამა თუ იმ საკითხზე იყო აზრთა სხვადასხვაობა, მაშინ უპირატესობა ენიჭებოდა იმას, რომელსაც მეტი საფუძველი ჰქონდა წერილობითი წყაროებიდან.
მურსალი ჰადისი ეწოდება ისეთ ჰადისს, რომელიც ნაკარნახევია თაბი'ის (ადამიანი, რომელსაც ცოცხლად არ უნახავს მუჰამმადი მაგრამ შეხვედრია საჰაბებს, ვისაც უნახავთ იგი) მიერ საჰაბას მოუხსენიებლად.
ასეთი ჰადისები სუსტ კატეგორიას ეკუთვნის, მაგრამ სანდო თაბი'ის მიერ ნაკარნახევი მურსალი ჰანბალი მაზჰაბის მიხედვით მისაღებია ადაბისა და ფიყჰის საკითხებში.
მისი აზრით, ამგვარი შეთანხმება სრულიად შეუძლებელი იყო ისეთ ცხად და ღია საკითხებზეც, როგორიცაა ალკოჰოლის აკრძალვა, რადგან იმ პერიოდში არსებული ბატინი მიმდინარეობები და განშტოებები, რომლებიც ეზოთერულ ცოდნას იჩემებდნენ, ამ ეზოთერული ცოდნის საფუძველზე დასაშვებად თვლიდნენ ისეთ საქციელებს, რაც ისლამის მიხედვით აკრძალულია.
იმამ აჰმადის გარდაცვალების შემდეგ მისი მოსწავლეები, მათ შორის მისი ვაჟები სალიჰი და 'აბდულლაჰი, ასევე ჰანბალ იბნ ისჰაყი, აბუ ბაქრ ალ–მარუზი, იბნ ჰანი, აბუ დავუდ ას–საჯისთანი, აბუ ზურ'ა არ–რაზი, 'აბდულ–ვაჰჰაბ ალ–ვარრაყი, მუჰამმად ათ–თირმიზი და სხვები, მოგზაურობდნენ სახალიფოს ტერიტორიაზე და თან ავრცელებდნენ იმამ აჰმადის მასა'ილს, ანუ რელიგიურ პასუხებს თეოლოგიურ, სამართლებრივ და ყოფით საკითხებზე.
აბუ ბაქრ ალ–ხალლალი, რომელიც ასევე ბრვს მოგზაურობდა მუსლიმურ მხარეებში, შეხვდა იმამ აჰმადის ხუთ მოსწავლეს და მათგან შეკრიბა მასა'ილი, რომელიც აღწერა და ჩაიწერა სისტემატიზებულ სახელმძღვანელოდ.
იგი უარყოფდა ფილოსოფიურ მიდგომებს ღმერთის სახელ–თვისებათა განმარტებისას და მიაჩნდა, რომ ადამიანის გონებისთვის ღმერთის გარკვეული სახელ–თვისებები მიუწვდომელია, ასე რომ ადამიანმა უნდა მიიღოს ეს თვისება, როგორც არსებული და არ ეცადოს მის აღწერასა და განმარტებას.
იქ მან მიიღო ედუარდ შავი პრინცის თანადგომა, რომელიც, როგორც ის იმედოვნებდა აღადგენდა მას მაიორკის ტახტზე, მას შემედეგ, რაც პედრო კასტილიის ტახტზე აღადგენდნენ.
მისი პრეტენზიები მაიორკაზე გადავიდა მის დაზე ისაბელაზე, რომელიც იყო ჯოვანი მონფერატელის მეუღლე, ხოლო უფლებები ახეიაზე ხაიმემ უანდერძა ფილიპე ტერენტელს.
მამამისი მოკლეს 1349 წელს ლუკმაიორის ბრძოლაში, ტახტის დაბრუნების მცდელობისას, ხოლო ხაიმე როგორც ტახტის მემკვიდრე ტყვედ აიყვანა ბიძამისმა პედრო არაგონელმა.
ერთ-ერთი ასეთი მატჩი, 1951 წლის 16 ნოემბერს თბილისის „დინამოს“ პოლონური ტურნეს ფარგლებში, კრაკოვში გაიმართა, სადაც „დინამო“ ადგილობრივ „გვარდიას“ დაუპირისპირდა.
დინამოელები ასეთი შემადგენლობით გავიდნენ მოედანზე: მარღანია, ელოშვილი, ძიაპშიპა, სარჯველაძე, პანიუკოვი, ანთაძე, ჯოჯუა, გაგნიძე, ვარდიმიადი, ღოღობერიძე და ჭკუასელი.
იური დიმიტრის ძე ვარდიმიადი (დ. 1 იანვარი, 1925, დრანდა, აფხაზეთის სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ — გ. 7 ივნისი, 1956) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თავდამსხმელი.
გუნდთან ერთად 1950 წელს საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი გახდა, ხოლო 1951 და 1953 წლებში საკავშირო ჩემპიონატების ვიცე-ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა.
საერთო ჯამში მან თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში უმაღლესი ლიგის საკავშირო ჩემპიონატების 85 მატჩი , ხოლო საკავშირო თასის გათამაშების 7 მატჩი ჩაატარა.
კუნძულზე ასევე მდებარეობს ორი მტკნარი ტბა: ნგარდოკი (მელეკეოკის შტატში; სარკის ფართობი დაახლოებით 5 ჰა, წყლის მოცულობა — დაახლოებით 54 000 მ³) და ნგერკალ პონდი (ნგარაარდის შტატში; სარკის ფართობი დაახლოებით 0,4 ჰა, წყლის მოცულობა — დაახლოებით 1800 მ³).
კუნძულის ფაუნა ითვლის ფრინველთა 50 სახეობას, მტკნარი წყლის თევზის 40 სახეობას, ხვლიკების 20 სახეობას, გველების 5 სახეობას, მწერების 5000 სახეობაზე მეტს.
ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ კუნძული გაჭიმულია 43 კმ-ზე, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ — 13 კმ-ზე, ხმელეთის საერთო ფართობით 374,1 კმ².
არქეოლოგიური გამოკვლევების თანახმად ბაბელდაობის კუნძული ადამიანებით დასახლდა დაახლოებით 3000 წლის წინ (გამოკვლეულია რადიონახშირბადული მეთოდით კულტურული აქტივობის კვალზე ნგივალის, ნგატპანგის და ნგერდუბეჰის დასახლებების ახლოს).
გეოლოგიურად ეფატე შედგება სამი ფორმაციისაგან: ყველაზე უძველესი პემზური ჩამოყალიბების; წყალქვეშა პემზური ტუფის, რომელიც ჩამოყალიბდა პლიოცენ—პლეისტოცენის ეპოქაში და ბრექჩიის, რომელიც გვხვდება ეფატეს ცენტრალურ ნაწილში, სადაც შიშვლდება მთის სახეობები და უკავია კუნძულის ხმელეთის დაახლოებით 300 კმ².
ეფატეს ვულკანურ წარმონაქმნზე მდებარეობს კირქვიანი ტერასები, რომლებიც ქმნიან კირქვიან ფორმაციებს, რომელიც ჩამოყალიბებულია გვიანი პლიოცენის დროს, ასევე უახლოეს პერიოდში ჩამოყალიბებული რიფული კირქვა.
ეფატეს კუნძული მდებარეობს ახალი ჰებრიდების არქიპელაგში წყნარ ოკეანეში, ეფატეს ჩრდილოეთით მდებარე შეპერდის კუნძულებსა და ეფატეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე კუნძულ ერომანგას შორის.
ჩვენი წელთაღრიცხვის დაახლოებით 1200 წელს შეპერდის კუნძულების და კუნძულ ეფატეს კულტურამ განიცადა მნიშვნელოვანი ცვლილებები: შეწყდა თიხის ჭურჭლის წარმოება, ქვის იარაღი გამოდევნა სხვადასხვა მოლუსკების ნიჟარებისგან დამზადებულმა იარაღმა.
ზღვაოსანმა კუნძულს დაარქვა «სენდვიჩის კუნძული», სენდვიჩის მეოთხე გრაფის — ჯონ მონტეგიუს, პატივსაცემად, რომელიც იყო მისი ექსპედიციის პატრონი.
1906 წლის მარტში ეფატე, როგორც ახალი ჰებრიდების სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი.
ეფატეს კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა და ჩამოყალიბდა მაღალი ვულკანური აქტივობის შედეგად რეგიონში, რომელიც გამოწვეულია ავსტრალიური და წყნარი ოკეანის ლითოსფერული ფილაქნების შეჯახებით.
იმ მიზნით რომ მიერჭია მას დასახული მიზნისათვის, ადმირალ დონ ბერნატ სარიასა და პოლოპის ბარონის დახმარებით, მან ჩამოაყალიბა ალიანსი კასტილიის ყმაწვილი მეფის ფერდინანდ -ის წინააღმდეგ.
იმ ფაქტის გამო, რომ ფრედერიკმა უკან არ დაიხია კუნძულიდან, პაპმა ბონიფაციუს -მ მოითხოვა კარლ -თან ერთად მისი გადაყენება სიცილიის ტახტიდან.
1296 წელს მან გააფორმა მშვიდობიანი ხელშეკრულება ნეაპოლის მეფე კარლ ანჟუელთან, ის დათანხმდა სიცილიის მისთვის მიცემაზე, მაგრამ სიცილიის ნაცვლად ტახტზე თავისი ძმა, ფრედერიგო უნდა ასულიყო.
უაუტას სამხრეთით ლაშქრობის დროს ელეფანტინის ნომარქი მეხუ მოკლეს, რის შემდეგ მისმა შვილმა სებნიმ შეკრიბა ლაშქარი თავის სამფლბელოში და დაიძრა სამხრეთისაკენ, რათა დაესაჯა მამის მკვლელი ტომი.
როდესაც ნამიბიაში გაიმართა აჯანყება უაუტას და ირჩეტის მებრძოლ ტომებს შორის, პეპიმ გაგზავნა აჯანყებულების წინააღმდეგ ელეფანტინის ნომარქი, „უცხო ქვეყნების მმართველი“ პეპინახტი.
გაანადგურა მათი ჯარი, მემფისში ხელთ ჩაიგდო ათი ათასობით ტყვე, უამრავი წვრილფეხა და მსხვილფეხა საქონელი, ტყვედ კი ჩაიგდო ორი ბელადი და მათი მხედარმთავარი.
ფარაონ პეპი -ისა და დედოფალი ანეხნესმერირა -ის უმცროსი შვილი, მერენრა -ის ღვიძლი ძმა, პირველი ძველი ეგვიპტის ვეზირი-ქალის ნებეტის შვილიშვილი.
მან მოიტანა იქიდან მდიდარი ნადავლი, ჯერძოდ შავკანიანი ჯუჯა , რომელიც 8 წლის ფარაონს ძალიან გაეხარდა (ძველ ეგვიპტეში პიგმეები ასოცირდებოდნენ ქაჯების ღმერთთან, გამოიყენებდნენ როგორც მასხრებს).
ტივის კუნძულები შედგება ორი დიდი კუნძულისგან: მელვილი, ბათერსტი და 9 პატარა დაუსახლებელი კუნძულისაგან , რომელთა საერთო ფართობი შეადგენს 8320 კმ²-ს.
ტივის კუნძულები — კუნძულების ჯგუფი ავსტრალიის შტატის ჩრდილოეთი ტერიტორიის სანაპიროსთან 80 კმ-ში ჩრდილოეთით ქალაქ დარვინიდან, არაფურის და ტიმორის ზღვების შეერთების ადგილას.
1847 წელს მთავარმართებელმა მიხეილ ვორონცოვმა თხოვნით მიმართა ცნობილ ქართველ პოეტსა და საზოგადო მოღვაწეს, ვახტანგ ორბელიანს, თავისი სახსრებით აეგო საჯარო ბიბლიოთეკისათვის შენობა, რასაც ვახტანგ ორბელიანი დაეთანხმა და 1851 წელს შენობა საჯარო ბიბლიოთეკას გადაეცა.
1850 წელს მიხაილ ვორონცოვმა ბიბლიოთეკარად მოიწვია მოსკოვში არსებული რუმიანცევის მუზეუმის წამყვანი თანამშრომელი ლუდვიგ დე სან-ტომა, რომელმაც რამდენიმე თვე იმუშავა.
1852 წლის ივნისიდან მიხაილ ვორონცოვის განკარგულებით საცენზურო კომიტეტს დაევალა კავკასიის ფარგლებში დაბეჭდილი ყველა გამოცემის ორი ეგზემპლარი, როგორც სავალდებულო ცალი, გადასცემოდა საჯარო ბიბლიოთეკას.
1937 წელს ბიბლიოთეკას გადაეცა 1880-1927 წლებში მოქმედი ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბიბლიოთეკის წიგნადი ფონდი, რომელმაც შეავსო საჯარო ბიბლიოთეკის ფონდი და გახადა იგი ეროვნული ნაბეჭდი ერთეულის ყველაზე სრულყოფილი კოლექციის მფლობელად.
1923 წლის 30 მაისს სახალხო კომისართა საბჭოს დადგენილებით დაარსდა საქართველოს სახელმწიფო საჯარო ბიბლიოთეკა ტფილისის საჯარო ბიბლიოთეკისა და 1918 წელს დაარსებული პარლამენტის ბიბლიოთეკის ბაზაზე.
ექვემდებარებოდა საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარიატს, 1953 წლიდან ახლადშექმნილ კულტურის სამინისტროს, ხოლო 1996 წლიდან საქართველოს პარლამენტის დაქვემდებარებაშია.
1923 წლიდან არარეგულარულად, ხოლო 1926 წლიდან რეგულარულად იღებდა საბჭოთა კავშირის ბეჭდური პროდუქციის აუცილებელ უფასო ეგზემპლარს საბჭოთა კავშირის ყველა ენაზე, 1950 წლიდან მხოლოდ რუსულ, უკრაინულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და ევროპულ ენებზე, 1923 წლიდან რეგულარულად საქართველოს ბეჭდური პროდუქციის აუცილებელ უფასო ეგზემპლარს
კავკასიის მუზეუმის და ტფილისის საჯარო ბიბლიოთეკის ლეგენდარული დირექტორის, გუსტავ რადეს გარდაცვალების შემდეგ ბიბლიოთეკის დაკომპლექტების და, საერთოდ, ფუნქციონირების საქმე აირია.
1913 წლის 3 დეკემბერს ტფილისის საჯარო ბიბლიოთეკა კავკასიის მუზეუმის სამეცნიერო ბიბლიოთეკად გარდაიქმნა და მთლიანად შეერწყა კავკასიის მუზეუმს.
2012 წელს, ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორად გიორგი კეკელიძის დანიშვნის შემდეგ, გატარებული ღონისძიებების შედეგად ეროვნულ ბიბლიოთეკას მიენიჭა წლის ტოლერანტობის ქომაგის სახელი.
2013 წელს, ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიხსნა საქართველოში ყველაზე დიდი ელექტრონული დარბაზი - 40 პლანშეტური კომპიუტერი, თავისუფალი ინტერნეტ-ზონა , გამომცემლობების კუთხე უახლესი წიგნებით, საპრეზენტაციო და კინო-კუთხე, ასევე ქართველოლოგიის ელექტრონული დარბაზი და განახლებული საბავშვო ოთახი.
ბიბლიოთეკის დაარსებას ქართული საზოგადოების დიდი მხარდაჭერა ჰქონდა, რომელმაც 1848 წელს ახლადდაარსებულ საჯარო ბიბლიოთეკას 1842 წელს დიმიტრი ყიფიანის ინიციატივით თბილისში გახსნილი „კერძო საამხანაგო ბიბლიოთეკის“ ფონდი გადასცა.
საჯარო ბიბლიოთეკის დაკომპლექტების საქმე დაევალა მეფისნაცვლის კანცელარიის მოხელეს, გავრილ ტოკარევს და გადაწყდა, რომ ბიბლიოთეკა დაკომპლექტებულიყო წმინდა კავკასიოლოგიური ლიტერატურით.
საჯარო ბიბლიოთეკის კორპუსი - ყოფილი სათავადაზნაურო ბანკი ანუ ქართული ბანკი 1913-16 წლებში აშენდა არქიტექტორ ანატოლი კალგინისა და მხატვარ ჰენრიხ ჰრინევსკის პროექტით, ფასადის დეკორი ნეოფიტე, ვლადიმერ და ლავრენტი აგლაძეების მიერ არის შესრულებული.
ნაგებობა ძველი ქართული ხუროთმოძვრული მოტივების გამოყენების ერთ-ერთი ყველაზე სრულყოფილი ნიმუშია, რომელმაც დიდი როლი შეასრულა მომდევნო პერიოდის ქართული არქიტექტურის განვითარებაში.
გუდიაშვილის ქუჩის მხარეს, ისევე, როგორც გვერდითი გალერეა და კუთხეში აღმართული კოშკი, მოჩუქურთმებული სარკმლები და ორნამენტული რომბები ნაგებობის საზეიმო ხასიათს განაპირობებს.
აღსანიშნავია ინტერიერიც: ვესტბიულისა და ყოფილი საოპერაციო დარბაზის კამარათა მოხატულობა, ქვის მოაჯირის მოდერნის სტილისათვის დამახასიათებელი დენადი ფორმები და სხვ.
2017 წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკასა და ბიზნესორგანიზაციების თანამშრომლობის შედეგად, განახლდა ეროვნული ბიბლიოთეკის კორპუსი – ვახტანგ , განახლებულ კორპუსში განთავსებულია ნიკოლოზ ბარათაშვილის სამკითხველო-საკონფერენციო დარბაზი, ბარბარე ჯორჯაძის, ნოდარ დუმბაძის, ვახტანგ როდონაიას, გურამ შარაძის გიგლა ფირცხალავას, ალექსანდრე ქართველის, რაულ ჩილაჩავას, მაქსიმე ბერძნიშვილის და ჯანრი კაშიას საარქივო კაბინეტები.
ვორონცოვის განკარგულებით 1852 წლამდე წიგნით სარგებლობისათვის ბიბლიოთეკა ღია იყო დილის 10 საათიდან 4 საათამდე, 1852 წლიდან კი დღის პირველი საათიდან დაბინდებამდე.
1868 წელს კავკასიის მეფისნაცვლის გამგებლობაში არსებული დაწესებულებების რეორგანიზაციის შედეგად თბილისის საჯარო ბიბლიოთეკა და კავკასიის მუზეუმი მმართველობის ერთ სისტემაში გაერთიანდა და ეწოდა „კავკასიის მუზეუმი და ტფილისის საჯარო ბიბლიოთეკა“.
1990 წელს ეწოდა საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის სახელი, საქართველოს პრეზიდენტის 1996 წლის 25 დეკემბრის ბრძანებულებით გადავიდა საქართველოს პარლამენტის დაქვემდებარებაში და ეწოდება „საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა“.
მოდერნის სტილზე მეტყველებს ფასადის განაპირას მოქცეული პორტალის მორთულობა - გიგანტური რუსტრირებული კოლონების ფიგურული კაპიტელები, ტალღოვანი ზღუდარის სკულპტურული დეკორი, ტალღოვანი ფრონტონი არწივის ჰორელიეფური გამოსახულებით და სხვ.
2013 წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიხსნა საქართველოში ყველაზე დიდი ელექტრონული დარბაზი - 40 პლანშეტური კომპიუტერი, თავისუფალი ინტერნეტ-ზონა , გამომცემლობების კუთხე უახლესი წიგნებით, საპრეზენტაციო და კინო-კუთხე, ასევე ქართველოლოგიის ელექტრონული დარბაზი და განახლებული საბავშვო ოთახი.
2014 წელს, ახალი დარბაზების რიცხვს მიემატა: საბავშვო ოთახი, ემგრაციის დარბაზი, ეროვნული ციფრული ფოტომატიანე, წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების დარბაზი, ამავე წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადაეცა შენობა ქუთაისში, სადაც ეროვნული დეპოზიტარიუმის და უცხოელ სტიპენდიანტთა საცხოვრებლის შექმნა გადაწყდა.
ბიბლიოთეკაში სხვა და სხვა დროს მოღვაწეობდნენ ცნობილი მკვლევარ-ბიბლიოგრაფები და ქართული საბიბლიოთეკო საქმის თვალსაჩინო ორგანიზატორები: გიორგი ბაქრაძე, თამარ მაჭავარიანი, ივანე ციციშვილი, ვიქტორ ბროსე, თამარ კუცია-ღვალაძე, ნიკოლოზ ლორთქიფანიძე, ნიკოლოზ აკერმანი, ალექსანდრა კავკასიძე და სხვანი.
საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკა დაარსდა 1846 წელს თბილისში მთავარმართებლის კანცელარიის ბიბლიოთეკის ბაზაზე, როგორც „ტფილისის საჯარო ბიბლიოთეკა“.
ჭარბობს დასავლეთის მიმართულების ქარები, რომლებსაც შეუძლია იქროლონ შეუჩერებლივ რამდენიმე დღის განმავლობაში ზამთარის ბოლოდან — გაზაფხულის დასაწტისის ჩათვლით.
ფიურნოს კუნძულები — ჯგუფი 52 კუნძულისაგან, რომლებიც მდებარეობენ ბასის სრუტის აღმოსავლეთ ნაწილში ავსტრალიის შტატებს ვიქტორიასა და ტასმანიას შორის.