polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
მოგვიანებით საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ შესაძლებელი გახდა გარკვეული ინფორმაციის მოძიება, რაშიც განსაკუთრებული წვლილი მწერალმა რევაზ კვერენჩხილაძემ შეიტანა.
ძირითად მიზნად, აჯანყებულთა მხრიდან, დასახელდა საქართველოს გადარჩენა და ნაკლები დაზარალება უზარმაზარი სახელმწიფოების მსოფლიო მასშტაბის ომში, ამავე დროს, იმასაც ფიქრობდნენ, რომ შესაძლოა ომს საბჭოთა კავშირის დაშლა მოჰყოლოდა და საქართველოს დამოუკიდებლობის და თავისუფლების აღდგენის შანსი გაჩენილიყო.
საბჭოთა ხელისუფლება აჯანყებულებს ინგლისის და გერმანიის აგენტობაში ადანაშაულებდნენ, ტრიბუნალის საბრალდებო დასკვანში ვკითხულობთ: „სოციალისტური წყობისადმი მტრულად განწყობილმა ახალგაზრდებმა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შექმნეს სამხედრო ფაშისტური ორგანიზაცია, რომელიც მიზნად ისახავდა საბჭოთა მთავრობის დამხობას საქართველოში შეიარაღებული აჯანყების გზით და კაპიტალისტური ძალაუფლების აღდგენას ფაშისტური რეჟიმის პროტექტორატის მეშვეობით“.
შეთქმულების შესახებ სამართალდამცავებს აცნობა ჯერ გიორგი იმერლიშვილის ბიძაშვილმა, ილია იმერლიშვილმა, მოგვიანებით კი ლეგიონის წევრმა მარტყოფელმა გაიოზ სახლთხუციშვილმა, რომლებსაც გიორგი იმერლიშვილი ორგანიზაციაში გაწევრიანებაზე ესაუბრა.
ილია იმერლიშვილისგან გახდა ცნობილი, რომ შილდელი დიმიტრი ბურდიაშვილი ჯარიდან გამოიქცა, რის შემდეგაც, 1941 წლის 20 დეკემბერს, ბურდიაშვილი დააპატიმრეს, მან ჯერ ჯარიდან გამოქცევა აღიარა, შემდეგ ორგანიზაციის არსებობა.
შეთქმულებას ხელმძღვანელობდნენ და მის წევრებთან მეტნაკლებ კავშირში იმყოფებოდნენ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტთა ჯგუფი, მაშინდელი ახალგაზრდა პოეტები და მწერლები, მათ შორის კოტე ხიმშიაშვილი, გიორგი ძიგვაშვილი, კოტე ჯოგლიძე, შალვა შავიანიძე, გიორგი და მიხეილ იმერლიშვილები.
შეთქმულების სავარაუდო ხელმძღვანელად გამოძიების მიერ მიჩნეულ იქნა გრიგოლ რობაქიძე, რომელიც ნაცისტურ გერმანიაში მოღვაწეობდა და ჰიტლერთან დაახლოებულ პირად ითვლებოდა, შესაბამისად შეთქმულებს ერთ-ერთ ბრალდებად გერმანელებთან თანამშრომლობა წაუყენეს.
მიშა კაციტაძის და ჟორა ახობაძის თქმით, მართლაც სურდათ ორგანიზაციის შექმნა, მაგრამ პრაქტიკულად არაფერი მოუმოქმედებიათ რადგან, არ ჰყავდათ ხელმძღვანელი, რომელიც გაუძღვებოდათ, ამასთან გერმანია მოსკოვთან დამარცხდა და იოსებ სტალინის გამოსვლამ ისინი დაარწმუნა, რომ საბჭოთა კავშირის წარუმატებლობა დროებითი იყო.
ორგანიზაციის წევრთა რაოდენობა დღითიდღე იმატებდა, უმეტესობა ერთმანეთს არ იცნობდა, რადგან საკმაოდ მკაცრ კონსპირაციას იცავდნენ: სამკაციანი ჯგუფის ხელმძღვანელი უკავშირდებოდა მეორე ასეთივე ჯგუფის ხელმძღვანელს, სხვას არ ეცნობოდნენ.
საბჭოთა სამართალდამცავებმა სულ 33 ბრალდებული დააკავეს, ძირითადად თსუ-ს ასპირანტები და მეცნიერმუშაკები დააკავეს, მათ შორის იყვნენ მიხეილ ზანდუკელის, კორნელი კეკელიძის, ერეკლე ტატიშვილის, კონსტანტინე კაპანელის, არნოლდ ჩიქობავას ასპირანტები.
კოტე ხიმშიაშვილს მისმა პედაგოგმა ერეკლე ტატიშვილმა, პოეტ ალექსანდრე საჯაიას ხელით გაუგზავნა გერმანელი დიდჩინოსნის მიერ დაწერილი დაშიფრული წერილი, რომელიც მას თბილისის კომენდანტისათვის უნდა წარედგინა, როდესაც გერმანელები თბილისში შემოვიდოდნენ და ამ წერილის საფუძველზე ამბოხებულები ქალაქს გადმოიბარებდნენ.
ამ დროს აჯანყებულებს უნდა მოშველებოდა ვერმახტის ქართული ლეგიონის დანაყოფი, გივი გაბლიანის მეთაურობით, რომლებიც ამ პერიოდში უკვე კავკასიასთან იდგნენ, ხოლო შემდეგ საქართველოსკენ ვერმახტის ქართული ლეგიონის ძირითადი შემადგენლობაც დაიძრებოდა თვით გენერალ შალვა მაღლაკელიძის მეთაურობით.
შეთქმულთა მიერ შემუშავებული ორგანიზაციის სტრუქტურა ჯაჭვურ სისტემას ემყარებოდა, რომელიც რომელიმე წევრისა თუ ჯგუფის ჩავრდნის შემთხვევაში ორგანიზაციის გადარჩენის იმედს სახავდა.
მოგვიანებით შეთქმულთა ძირითად ბირთვს რამდენიმე წევრი შეემატა: ივანე ლაპიაშვილი, თურმან შანშიაშვილი, გიორგი ქადაგიძე და მიხეილ კაციტაძე.
კოტე ჯოგლიძე აპირებდა ცენტრის შტაბად გარდაქმნას, რათა გერმანელების მიერ კავკასიონის გადმოლახვის შემთხვევაში წინააღმდეგობა გაეწია ბოლშევიკებისათვის.
კოტე ჯოგლიძემ თურმან შანშიაშვილს დაავალა, რომ რადიოკავშირი დაემყარებინა გერმანელებთან, მაგრამ ეს ვერ მოხერხდა, ისევე, როგორც ვერ განხორციელდა კოტეს მეორე ჩანაფიქრი, როდესაც გიორგი ძიგვაშვილს დაავალა დაკავშირებოდა ინგლისელთა სამხედრო მისიას და მოლაპარაკება გაემართა მათთან.
გემთ-ჩაძირვები ხმელთაშუა ზღვაში მსოფლიოში არსებულმა კონფლიკტებმა და ლტოლვითა კრიზისმა გამოიწვია, რამაც გაზარდა იძულებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობა, 2014 წლის დასასრულისთვის იძლებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობამ 60 მილიონს მიაღწია, რაც მეორე მსოლფიო ომის შემდეგ, უდიდეს ზღვარს წარმოადგენდა.
2015 წლის, პირველ ექვს თვეში, საბერძნეთმა გადაუსწრო იტალიას, როგორც აღმოსავლეთ ევროპაში ჩამომსვლელთა ერთ-ერთი პირველი კერა, საიდანაც ბალკანეთის გავლით ჩრდილოეთ ევროპაში გადადიოდნენ, ძირითადად გერმანიაში და შვედეთში.
ცალკეულმა ქვეყნებმა კი გაამკაცრეს სასაზღვრო კონტროლი შენგენის ზონის ქვეყნებისთვის, რამაც გამოიწვია დაპირისპირება ქვეყნებს რომელთა სურდათ მიგრანტებისთვის თავშესაფრის მიცემა და მათ მოწინააღმდეგეებს შორის.
საემიგრაციო კრიზისი ევროპაში ან ლტოლვილთა კრიზისი ევროპაში — ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ, 2015 წელს, ევროკავშირში ლტოლვითა და ემიგრანტთა რაოდენობის გაზრდას.
ემიგრანტების უმრავლესობა, რომლებიც თავშესაფრის უფლებას ითხოვდნენ, ევროპაში ხმელთაშუა ზღვიდან ან სამხრეთ ევროპის გავლით, სამხრეთ და დასავალეთ აზიის, აფრიკის, და დასავლეთ ბალკანეთის რეგიონებიდან ჩამოდიოდნენ.
გაეროს ლტოლვითა უმაღლესი კომისარიატის მიხედვით, 2015 წლისთვის, დაახლოებით მილიონ ლტოლვილთაგან, რომელთაც გადალახეს ხმელთაშუა ზღვა: სირიელს, ავღანელს და ერაყელს შეადგენდა.
ფრაზა „საემიგრაციო კრიზისი ევროპაში“ და „ლტოლვილთა კრიზისი ევროპაში“ ფართოდ გამოიყენებოდა 2015 წლის აპრილში, როდესაც 5 კატარღა, რომელიც 2 000 მიგრანტს ითვლიდა, ხმელთაშუა ზღვაში ჩაიძირა, დაღუპულთა რაოდენობა 1 200 კაცს ითვლიდა.
ოთხმა ქვეყანამ – გერმანიამ, შვედეთმა, იტალიამ და საფრანგეთმა – მიიღო ორი მესამედი თავშესაფრის მაძიებელი და ასევე 2014 წლისთვის, ორ მესამედს მიანიჭეს დაცვითი სტატუსი; ხოლო შვედეთი, უნგრეთი და ავსტრია კი იყო მთავარი მიმღები ევროკავშირის ქვეყნები, ერთ სრულ მოსახლეზე.
1921 წლის 16 მარტს რსფსრ-სა და თურქეთს შორის დაიდო „მეგობრობისა და ძმობის ხელშეკრულება“, ხოლო 1921 წლის 13 ოქტომბერს — ანალოგიური ხელშეკრულება თურქეთსა და ამიერკავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკებს შორისაც.
1921 წლის 13 ოქტომბრის ხელშეკრულებით საბჭოთა რესპუბლიკები, ომი რომ თავიდან აეცილებინათ, იძულებულნი იყვნენ დაეთმოთ თურქებისადმი, საკუთარი ტერიტორიის ნაწილი.
ამრიგად, საბჭოთა ამიერკავკასიას ჩამოშორდა ყოფილი ბათუმის ოლქის სამხრეთი სექტორი და მთლიანად ართვინის, არტაანისა და ყარსის ოლქები, აგრეთვე ყოფილი ერევნის გუბერნიის სურმალინის მაზრა.
იმის გამო, რომ გერმანიის წინააღმდეგ მიმართულ დიდი სამამულო ომის დროს თურქეთმა ფაქტობრივად დაარღვია და ცალმხრივად შეწყვიტა მეგობრობის ხელშეკრულებების მოქმედება, შესაძლო გახდა ამ ხელშეკრულების დენონსაცია, ანუ ამიერკავკასიის რესპუბლიკებისათვის კუთვნილი ტერიტორიების დაბრუნება.
1878-1918 წლების საზღვრების აღდგენის საკითხში საქართველოს სსრ-ს შეეძლო დაესაბუთებინა ბათუმის ოლქის სამხრეთ სექტორის, ართვინის, არტაანის და ოლთისის ოლქების მიერთება, რომელთა საერთო ფართობი შეადგენს 12.789 კვ.
საბჭოთა კავშირი თურქეთს სთხოვდა არდაჰანის, ართვინისა და ყარსის ოლქების დათმობასა და 1936 წლის 20 ივნისის მონტრეს ხელშეკრულების პირობების გაუქმებას — ბოსფორის სრუტეში თავისუფალი ნავიგაციის უფლებასა და ასევე, სრუტეში საბჭოთა გემებისთვის სამხედრო-სარემონტო ბაზის შექმნას.
ართვინ-არტაანის დაბრუნების პრობლემა ფართოდ იყო ასახული ქართულ ლიტერატურაშიც: იბეჭდებოდა მოთხრობები , იწერებოდა და იდგმებოდა პიესები , იქმნებოდა პოემები და ლექსები:
1945 წლის 14-20 დეკემბერს ცენტრალურ ქართულ და რუსულ გაზეთებში: კომუნისტი, ზარია ვოსტოკა, პრავდა და იზვესტია-ში გამოქვეყნდა ქართველი მეცნიერ-აკადემიკოსების სიმონ ჯანაშიასა და ნიკო ბერძენიშვილის წერილი „თურქეთისადმი ჩვენი კანონიერი პრეტენზიების შესახებ“.
საბჭოთა კავშირის ტერიტორიული პრეტენზიები თურქეთისადმი — 1945-1953 წლებში არსებული საბჭოთა კავშირ-თურქეთის სასაზღვრო კონფლიქტი, აღმოსავლეთ ანატოლიისთვის.
საბჭოთა კავშირი ითხოვდა 1878-1921 წლებში რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შემავალ ამიერკავკასიის ტერიტორიებს, რომელიც 1921 წელს ყარსის ხელშეკრულებით გადასცა თურქეთს.
ეტოოს უკანასკნელი მატჩი „ბარსელონაში“ ჩემპიონთა ლიგის ფინალი იყო 2009 წელს, „მანჩესტერ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ, სადაც ანგარიშის გახსნა მოახერხა.
თუმცა კონკრეტულად სამუელ ეტოოსთვის 2010-2011 წლების სეზონი კარგი გამოდგა, ვინაიდან წინა სეზონთან შედარებით 21 გოლით მეტი გაიტანა და 8 ასისტით მეტი გააკეთა .
ასევე გუნდი მზად იყო „ბარსელონასთვის“ მესის სანაცვლოდ 250 მილიონი ევრო გადაეხადა და თავად არგენტინელისთვის უდიდესი ხელფასი დაენიშნა, თუმცა მესიმ მშობლიურ კლუბში დარჩენა ამჯობინა.
რეალ მადრიდ ბ“ ესპანეთის რანგით მესამე ჩემპიონატში დაქვეითდა, სადაც ევროკავშირის არაწევრი ქვეყნის მოქალაქეებს არ ჰქონდათ თამაშის უფლება.
2015 წლის 7 დეკემბრიდან 2016 წლის 6 იანვრამდე ანტალიასპორში მოთამაშე-მწვრთნელის ფუნქცია ჰქონდა, სანამ მთავარ მწვრთნელად ჟოზე მორაეში დაინიშნებოდა.
თემის მდებარეობამ, იმპერიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლთან და სხვა თემებისაგან დაწინაურებამ, ასევე კომიტების სიძლიერემ, განაპირობა ოფსიკიონის მმართველების ხშირი აჯანყებები, იმპერატორის წინააღმდეგ.
ოფსიკიონის აჯანყებები ისავრიელი იმპერატორების წინააღმედ, არ იყო შედეგი მხოლოდ ძალაუფლების ამბიციით: ოფსიკიელები იყვნენ ხატთაყვანისმცმლები, რაც ეწინააღმდეგებოდა, ისავრიანთა დინასტიის, ხატმებრძოლეობის პოლიტიკას.
საუკუნეში, იმპერატორი კონსტანტინე პორფიროგენეტი, აღნიშნავს რომ, თემი მოიცავდა ცხრა ქალაქს: კოტაიონი, დორილაიონი, მიდაიონი, აპამეამ მირლეია, ლამპსაკოსი, პარიონი, კიზიკოსი და აბიდუსი.820 წელს, თომა სლავის აჯანყებაში, ოფსიკიონი რჩებოდა იმპერატორ მიხეილ -ის მხარეს.
866 წელს, ოფსიკიონის სტრატეგოსი, თრაკისიონის თემთან ერთად აჯანყდა ბასილი მაკედონელის წინააღმდეგ, შემდგომ, იმპერატორ მიხეილ -ის წინააღმდეგ.
თემი ასევე გადაურჩა ჯვაროსნულ ლაშქრობას, და ის ნიკეის იმპერიის ნაწილი გახდა: 1234 წელს, გიორგი აკროპოლიტი აღწერს რომ ოფსიკანიის თემი იტალიელების ხელში გადავიდა .
შესაძლებელია, რომ ოფსიკიონის გარნიზონი, ადრეულ პერიოდში, კონსტანტინოპოლსაც კი იცავდა.640 წელს, არაბების დამანგრეველი დაპყრობების შედეგად, აღმოსავლეთ რომის არმიის ნარჩენები გადმოიყვანეს მცირე აზიაში და დაასახლეს ვრცელ ტერიტორიაზე, რომელსაც თემის სტატუსი მიენიჭა, აქედან გამომდინარე, ოფსიკიონის თემი იყო პროვინცია, სადაც საიმპერატორო ოფსიკიონი დასახლდა.
თემის შექმნის ზუსტი თარიღი უცნობია; ყველაზე ადრეული წყარო რომელიც თემის შექმნას გვაუწყებს, თარიღდება 626 წლით, მაგრამ პირველი დადასტურებული წყაროს მიხედვით, ის 680 წელს შეიქმნა.
თემი, ასევე, არ იყო დანაწევრებული ტურმებად , მაგრამ ის იყოფოდა დომესტიკებად, რომელიც ძველი რომის არმიის ელიტარული დანაყოფებისაგან შედგებოდა, როგორებიც იყო ოპტიმატონი და ბუკელარიონი, ორივე ტერმინი თარიღდება - საუკუნეებით.
შექმნილი საიმპერატორო არმიის მიერ, ოფსიკიონი იყო, ყველაზე დიდი და პრესტიჟული პროვინცია, თუნდაც იმიტომ რომ ის კონსტანტინოპოლთან ახლოს მდებარეობდა.
არტეტამ კარიერა დაიწყო „ბარსელონა “-ში, მაგრამ ვერ შეძლო „პირველ შემადგენლობაში გადასვლა, რის შემდეგაც იჯარით გაუშვეს „პარი სენ-ჟერმენში“.
მიუხედავად ბრწყინვალე საკლუბო კარიერისა, არტეტა არასოდეს მიუწვევიათ ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში, თუმცა რამდენიმე ათეული მატჩი აქვს ჩატარებული ქვეყნის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებებში.
1933 წელს მათემატიკოსობა ცალკე გამოიყო, 1959 წელს კი მათემატიკის ფაკულტეტი ფიზიკის ფაკულტეტს გამოეყო და ახალი მექანიკისა და მათემატიკის ფაკულტეტი შეიქმნა.
1963 წელს კიბერნეტიკული მათემატიკის სწალვა ამ ფაკულტეტზე დაიწყო, შემდგომში კი ინფორმატიკისა და გამოყენებითი მათემატიკის ფაკულტეტზე გაგრძელდა.
უნივერსიტეტების საერთაშორისო რეიტინგში, რომელიც 2010 წელს გამოქვეყნდა, ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1394-ე ადგილს იკავებს 2000 უნივერსიტეტს შორის, რომლებიც ამ სიაში მოხვდნენ (სხვადასხვა რეიტინგის მიხედვით მსოფლიოში სულ 20 000-მდე უნივერსიტეტია) და ამ შედეგით უსწრებს სომხეთის ყველა სხვა უნივერსიტეტს.
უნივერსიტეტს კავშირი აქვს ცნობილ მეცნიერულ ორგანიზაციებთან, როგორიცაა: მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სტეკლოვის უნივერსიტეტი , ტრირის უნივერსიტეტი , სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი , შჩმალკადენის სამეცნიერო უნივერსიტეტი და სხვ.
აქტუალური მათემატიკის სპეციალობის დამატება, რომელიც აერთიანებს მათემატიკოსის, ფინანსისტის, სოციოლოგისა და ინვესტიციების მენეჯერის პროფესიებს, ამ მიზნისკენ გადადგმული ნაბიჯია.
ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და გამოყენებით მათემატიკის ფაკულტეტი მოწინავეა როგორც პროგრამისტების, ისე მკვლევარ მეცნიერების გადამზადებაში.
გეოგრაფიისა და გეოლოგიის ფაკულტეტი 1933 წელს ჩამოყალიბდა, მალე ისინი ერთმანეთისგან გამიჯნეს, თუმცა 2008 წლიდან ფაკულტეტი ისევ ამ სახელით აგრძელებს არსებობას.
1959 წელს ერთმანეთისგან უკვე ფიზიკისა და მათემატიკის ფაკულტეტები გამოიყო, მიზანი კვლავ ფიზიკის განვითარება და სომხეთში ფიზიკოსების რაოდენობის გაზრდა იყო.
უნივერსიტეტს ასევე აქვს კომპიუტერების ოთახი, რაც საშუალებას აძლევს სტუდენტებს თანამედროვე ტექნოლოგიებთან კავშირის ქონასა და მის გამოყენებაში სამეცნიერო კვლევებისას.
და აი, 1818 წლის 17 თებერვალს დრეიზმა დააპატენტა კიდეც თავისი წარმოსახვის ნაყოფი - ორიგინალური თვითმგორავი, რომელიც სკამითა და საჭით იყო აღჭურვილი.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია თავად კონსტრუქტორის სვე-ბედი - გამოგონების საქვეყნოდ ჩვენების შემდეგ, სატყეო სამმართველოს ხელმძღვანელობამ დრეიზი დაიბარა და სამსახურიდან დათხოვნით დაემუქრა.
მეტიც, გამომგონებელი გააფრთხილეს, თუ კიდევ მსგავს “საფრთხობელას” გააკეთებ და მზის სინათლეზე გამოაჭენებ, ჩვენი უწყების მთელი გერმანიის მასშტაბით შერცხვენისთვის საგიჟეთში გიკრავთ თავსო.
ხელმომჭირნედ მცხოვრები ფონ დრეიზი, რომლისთვისაც სამსახურის დაკარგვა შიმშილით სიკვდილს ნიშნავდა, მორჩილად დათანხმდა ხელმძღვანელობის მოთხოვნებს და ალბათ ვერავინ გაიგებდა გენიალური მეტყევის ქმნილების შესახებ, რომ არა 1816 წლის ამინდის ანომალია.
ამის საშუალება კი მათ კარგა ხანს არ მისცემიათ - ფონ დრეიზი, როგორც გამომგონებელი, ზეპოპულარული გახდა და არც მხოლოდ პირველი ველოსიპედის შექმნით დაკმაყოფილდა.
იმდროინდელი გერმანელი მოხელეების ლოგიკა დღეს კი გაუგებარია, მაგრამ მაშინ აშკარად რკინისებური იყო — „ნორმალური ადამიანები არ აკეთებენ ამოუცნობ და გაუგებარ ნივთებს.
შედეგად, თითქმის მთლიანად განადგურებულა მოსავალი და გლეხობაც იძულებული გამხდარა, პირუტყვი სრულებით გაეწყვიტა, რადგან ზამთარში მის გამოკვებას ვერაფრით შეძლებდა.
“დრეიზინას” აღიარების ჯერიც მაშინ დადგა - ჯადოსნური-თვითმგორავით არა მხოლოდ მდაბიონი, თვით ბავარიის კრონპრინციც მოიხიბლა, რომელმაც მამას, იმჟამინდელ ბავარიის მეფეს სთხოვა, მეზობელ საჰერცოგოში მცხოვრები გამომგონებელი დაეჯილდოებინა.
სწორედ სამეფო ოჯახის წევრთა კეთილგანწყობით შეგულიანების შემდეგ შეძლო ფონ დრეიზმა თავისი გამოგონების დაპატენტება და სატყეო მეურნეობის ბრიყვ ჩინოვნიკთა დადუმება.
კიდევ სხვა ვერსიით, 1860 წელს პარიზელმა მეეტლე პიერ მიშომ, რომელიც ძველი თვითმგორავის შეკეთებას ლამობდა, წინა ბორბალს ორი სატერფული გაუკეთა.
იდეამ არათუ გაამართლა, მოლოდინს გადააჭარბა კიდეც - სულ რაღაც ორ წელიწადში პიერმა და მისმა ძმამ ერნესტმა ასეთი “მექანიზმის” სერიულად გამოშვება დაიწყეს და მას “ველოსიპედი” უწოდეს.
სხვა ლეგენდა გერმანელ მეურმე მიხაელ კასლერზე გვიამბობს, რომელსაც ერთი სოფლიდან მეორემდე მისასვლელად 2 კილომეტრი ორთვალათი თვალის დახამხამებაში დაუფარავს.
რადგანაც არცთუ ურიგოდ ერკვეოდა მექანიკასა და მათემატიკაში და თან მუდმივად უწევდა ცხენზე ამხედრებულს ვეებერთელა ტერიტორიის შემოვლა, ერთ დღესაც თავში ისეთი მექანიზმის შექმნის იდეა მოსვლია, რომელიც დიდი მანძილის დაფარვაში დაეხმარებოდა.
თუ მაინც ღრმად ჩავეძიებით გადაადგილების ამ ორთვალა საშუალების წარმოშობის ისტორიას, ათასწლეულებით წინ, ძველი ეგვიპტის ეპოქაში მოგვიწევს მოგზაურობა.
ერთნი პირველი ველოსიპედის შექმნას დიდ იტალიელ მხატვარსა და გამომგონებელ ლეონარდო და ვინჩის, სხვები კი მის მოსწავლე ჯაკომო კაპროტის მიაწერენ, თუმცა 1493 წლით დათარიღებული ნახატი, სადაც გამოსახულია ორთვლიანი მექანიზმი, საჭითა და ჯაჭვური გადაცემით, ბევრის აზრით, ფალსიფიკაციაა.
თურმე ერთ დღეს, როდესაც კასლერს სამუშაოზე კვლავ დაუგვიანია, გაბრაზებულ უფროსს შეუძახია: “ბედოვლათო, ეგებ ფეხებზე ბორბლები მიგება?!” როგორც ჩანს, კასლერმა შენიშვნა პირდაპირი მნიშვნელობით გაიგო.
საქმეს ის ართულებს, რომ იმას, რაც დღევანდელი გაგებით ველოსიპედია, წინ მას არაერთი გამოგონება უსწრებდა, რომელიც მისი კონსტრუქციის ამა თუ იმ ელემენტს შეიცავდა.
მახვილგონიერმა მეტყევემ თავისი ორმეტრ-ნახევრიანი თვითმგორავის, რომელსაც 30-დუიმიანი ბორბლები ჰქონია, მოდერნიზება მოახდინა და წინა თვალი მართვადად გარდაუქმნა.
ასევე შეთხზულია ვინმე გრაფ დე სივრაკის მიერ 1791 წლით დათარიღებული თვითმგორავის შექმნის ამბავიც, რომელიც ფრანგი ჟურნალისტის, ლუი ბოდრის ფანტაზიის ნაყოფია.
აქედან გამომდინარე, მსოფლიოს მთავრობებმა შეუდგნენ პროექტ "კიდობანის" განხორციელებას, რომელიც ითვალისწინებს მიწისქვეშა თავშესაფრების აშენებას სპეციალურ კაპსულებთან ერთად, სადაც განთავსებულები იქნებიან ადამიანები.
2029 წელს აპოფისი ეჯახება დედამიწას, რომელიც ანადგურებს დედამიწის მოსახლეობის 80 პროცენტს, რის შედეგადაც იწყება ბირთვული ზამთარი, თუმცა ხუთი წლის შემდეგ ატმოსფერო იწმინდება რადიოქატიური მტვერისგან, რის შემდეგაც გადარჩენილები ცდილობენ დანგრეული სამყაროს ხელახლა აშენებას.
კრიტიკოსებმა თამაში შეადარეს კინოფილმ შეშლილ მაქსსა და ვიდეო თამაშებს, როგორებიც არის და , ხოლო მანქანის მართვის გეიმპლეი-ზე გავლენა მოახდინა სარბოლო ვიდეო თამაშმა და -მა.
სპეცგამოშვება შეიცავს დამატებით ციფრულ შიგთავსს: « » - ყველაზე მეტად გაყიდვად ჯავშანს მთელს უდაბნოში, გაზრდილ ინვენტარს, რამდენიმე სახის იარაღსა და სხვადასხვა შესაძლებლობებს უდაბნოში გადასარჩენად.
შეთანხმების მიხედვით, გამოუშვებს -ის მიერ შემუშავებულ ყველა თამაშს, გარდა იმისა, რომელზეც აქვს შეთანხმება სხვა კომპანიებთან გამოცემასთან დაკავშირებით.
ასევე დასძინა, რომ აღარ იღებს თამაშის შექმნაში მონაწილეობას და აღარ ფლობს თამაშის ინტელექტუალური საკუთრების უფლებას, არ იქნება მისი არც გამომშვები და არც დისტრიბუტორი.
2009 წლის 5 ნოემბერს ჟურნალი გაესაუბრა ჯონ კარმაკს და კითხვაზე იქნება თუ არა თამაშში შესაძლებელი განცალკევებული სერვერის შექმნა მრავალმოთამაშიანი რეჟიმისთვის, პასუხი იყო "არა", ამ მომენტისთვის ჩვენ არ გვაქვს გადაწყვეტილი განცალკევებული სერვერის შექმნა".
2009 წლის ნოემბერში -ის სამხატვრო დირექტორმა ტიმ უილიტსმა -თან ინტერვიუში გაამხილა ზოგიეთი დეტალი თამაშთან დაკავშირებით, კერძოდ იარაღსა და თამაშის შიდა ეკონომიკასთან დაკავშირებით.
თამაში თავის თავში მოიცავს პირველი პირის მსროლელისა და სარბოლო ვიდეო თამაშის ჟანრებს, სადაც მოთამაშეს შესაძლებლობა აქვს გამოიყენოს ავტომობილი თამაშის სამყაროს გამოსაკვლევად და გადასადგილებლად.
მასში არის ცეცხლსასროლი იარაღების ფართო არჩევანი, როგორც კლასიკური იარაღები, ასევე უნიკალური თანამედროვე ტიპის იარაღები, ასევე შესაძლებელია იარაღის გაუმჯობესება სხვადასხვა გზით.
ზვავის ჩამოწოლიდან 12 დღის შემდეგ, 1975 წლის 16 მაისს, ძიუნკო ტაბეი პირველი ქალი გახდა, რომელმაც ევერესტის მწვერვალს მიაღწია და დაიპყრო.
ფროიდის ფსიქოლოგია დღის ზმანებას ადამიანის გონებაში მიჭირხნილი იმავე ინსტიქტების გამოვლინებად მიიჩნევს, რომლებიც ღამის სიზმარში ამჟღავნებს თავს.
მათ მსგავსად, დღის ზმანებანიც, ინფანტილურ გამოცდილებაზე დაფუძნებული სურვილის დაკმაყოფილების მაგალითია და ზედაპირზე მხოლოდ იმიტომ ამოტივტივდება, რომ იმ მომენტში შესუსტებულია თვითკონტროლი.
ღამის სიზმრის საპირისპიროდ, რომლებიც ხშირად წინააღმდეგობრივი და არათანმიმდევრულია, დღის ზმანებას ფროიდი განმარტავდა როგორც ფანტაზიის ერთგვარ მეორადი გადასინჯვის პროცესს, რომელიც მას უფრო თვალსაჩინოს ხდის.
ფსიქოლოგმა ლეონარდ გიამბრამ და ჯორჯ ჰუბამ გამოიყენეს აიპიაი და აღმოაჩინეს, რომ დღის ზმანების წარმოსახვითი ხატები განსხვავდებიან სამი მიმართულებით: რამდენად ნათელი და სასიამოვნო არის დღის ზმანება, რამდენად დანაშაულით ან შიშით აღსავსეა იგი და რამდენად „ღრმად“ იძირებიან დღის ზმანებაში ადამიანები.
დღის ზმანება — ადამიანის მიერ მოკლევადიანი გამოთიშვა მისი უშუალო გარემოდან, რომლის განმავლობაში პიროვნების კონტაქტი რეალობასთან ერთობ ბუნდოვანი ხდება და ნაწილობრივ ჩანაცვლდება ვიზუალური, ხილული ფანტაზიით, განსაკუთრებით, ბედნიერი, სასიამოვნო ფიქრებით, იმედებით ან ამბიციებით, რომლებიც თითქოს უნებლიედ ესტუმრნენ ფხიზელად ყოფნის დროს.
დღის ზმანების მრავალი ფორმა არსებობს და არ არის რაიმე შეთანხმებული განსაზღვრება ფსიქოლოგებს შორის მის თაობაზე, თუმცა დღის ზმანების ყველა ფორმას აერთიანებს ისეთი მახასიათებელი, როგორიცაა საშუალო ხარისხის გამოთიშვა გარემოდან.
კერძოდ, როდესაც ხელსაქმე მნიშვნელოვნად ჩაანაცვლა კონვეირულმა წარმოებამ; ცხადია, იგი აღარ უშვებდა კრეატივიზმს, შესაბამისად, არც დღის ზმანების პოზიტიური ასპექტებისათვის დარჩა რაიმე ადგილი.
ჰუმანისტურმა ფსიქოლოგიამ, მეორე მხრივ, დაადგინა უამრავი მაგალითი იმისა, რომ შემოქმედებითი ან სახელოვნებო პროფესიის ადამიანები, როგორებიც არიან კომპოზიტორები, მწერლები ან რეჟისორები, სწორედ დღის ზმანების ხარჯზე ანვითარებდნენ ახალ იდეებს.
მაგალითად, საუკუნის დასასრულს, ტონი ნელსონი ამტკიცებდა, რომ დიდებული ფანტაზიით გამდიდრებული ზოგიერთი დღის ზმანება „სურვილის ასრულების“ თვითდაკმაყოფილების მცდელობა იყო.
1950-იან წლებშიც კი, განათლების ფსიქოლოგები აფრთხილებდნენ მშობლებს აეკრძალათ ბავშვებისათვის დღისით ოცნება, რათა ისინი უნებლიედ ნევროზსა და ფსიქოზში არ აღმოჩენილყვნენ ჩათრეული.
ისინი დაახლოებით ისეთივე მიმართებაშია ბავშვობის მოგონებებთან, რომელბისგანაც წარმოიშვება, როგორც ზოგიერთი ბაროკოს სტილის სასახლე რომში უძველეს ნანგრევებთან მიმართებით, რომელთა საძირკველი და კოლონები წარმოადგენდა უფრო გვიანი შენობების მასალას.
ლუბრიკანტი ან საპოხი ზეთი, რომელიც შესაბამის აპარატურაში უნდა გამოვიყენოთ , უნდა იყოს დაფუძნებული ფთორნახშირბადის ბაზაზე, რადგანაც ნახშირწყალბადებზე დაფუძნებულ ლუბრიკანტებთან ბორის ფთორიდი რეაქციაში შედის.
ბორის ტრიჰალოგენიდებში, რომელთა საერთო ფორმულაა 3, - ბმების სიგრძე უფრო მოკლეა, ვიდრე შეიძლება ეს გვევარაუდა ერთმაგი ბმებისათვის, და ეს სიმოკლე შეიძლება აჩვენებდეს უფრო ძლიერ -ბმას ბორის ფთორიდისათვის.
სატრანსპორტო ბალონები უნდა უძლებდნენ მაღალ წნევას, რადგანაც გაცივების სისტემის გათიშვამ შეიძლება გამოიწვიოს ბალონში წნევის ზრდა კრიტიკულ 49,85 ბარ წნევამდე.
მასთან კონტაქტისთვის გამოსადეგია უჟანგავი ფოლადი, მონელი ანდა „ჰეინზ ინტერნეშენელ, ინკორპორეიტიდ“ -ის მიერ გამომუშავებული შენადნობი ჰასტელოი, რომელიც მრავალ-ელემენტიანია და შეიცავს შემდეგ ელემენტებს: , , , , , , , .
ბორის ფთორიდი ძლიერ მოქნილად შედის რეაქციებში, როგორც ლიუისის მჟავა და წარმოქმნის ადუქტებს იმგვარ ლიუისის ფუძეებთან, როგორიცაა ფთორიდები და მარტივი ეთერები:
ამგვარ კანონზომიერებას, ჩვეულებრივ, მიაწერენ ხოლმე -ბმებს, რომლებიც თანდათან იკარგება, როცა ბორის ტრიჰალოგენიდის მოლეკულა ბრტყელი სტრუქტურიდან პირამიდულზე გადადის; -ბმები ყველაზე ძლიერია ბორის ფთორიდში:
წყლის ორთქლის, ტენის თანაობისას ბორის ფთორიდი იწვევს ჩვეულებრივი ფოლადის კოროზიას, დიდი ხნის კონტაქტისას შეიძლება შეჭამოს უჟანგავი ფოლადიც.
1 სექტემბერს ამერიკულმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა დრონმა დაბომბა ისლამისტების ტერიტორია, რის შედეგადაც გარდაიცვალა აშ-შაბააბის ლიდერი აჰმედ აბდი გოდანე.
ეს მოვლენა აღქმული იყო, როგორც დიდი გამარჯვება და მტრის ძირითადი ძალების დაქსასვისა და მათ შორის განხეთქილების მოლოდინში, სომალის მთავრობამ გამოაცხადა 45-დღიანი ამნისტია აშ-შაბააბის ზომიერი ბოევიკებისათვის.
სომალის სამოქალაქო ომის დროს ქვემო შაბელეს რეგიონი, რომელიც იმყოფებოდა ქვეყნის დედაქალაქ მოგადიშოსთან უშუალო სიახლოვეს და მდებარეობდა ინდოეთის ოკეანის გასწვრივ, მუდმივად წარმოადგენდა საბრძოლო მოქმედებების არენას და მრავალჯერ გადადიოდა ხელიდან ხელში.
1965-1966 წლებში იყო ტექნიკური ინვერტარიზაციისა და საპროექტო სახარჯთაღრიცხვო ბიუროს უფროსი; 1973 წელს ზუგდიდის კომკავშირის ქალაქკომის მდივანი.
საქართველოს ეროვნული თანხმობის დარბაზის თავმჯდომარე, 1993-1994 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი , საქართველოს რეფორმატორთა კავშირის წევრი.
მის მთავარ წარმატებად მიჩნეულია პერუს საგარეო ვალის შემცირება, ეკონომიკის აღდგენა, მთელი რიგი კანონების მიღება კერძო ბიზნესის გასაუმჯობესებლად და ამასთანავე, ეროვნული მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის დაცვა.
მისი მმართველობის დროს, ეკონომიკურმა ზრდამ და განვითარებამ შექმნა მრავალი სამუშაო ადგილი, სადაც ძირითადად ქალები იყვნენ დასაქმებულნი, რაც უჩვეულო იყო იმდროინდელი სამხრეთ ამერიკისთვის.
საუკუნის დასაწყისში აქ იყო კახოჯი ანგრის თავშესაფარი, რომელმაც ერთხელ დაიჭირა ბომბეის ბრიტანელი გუბერნატორი და მიიღო გამოსასყიდი — ტყვია და შხამი.
ტყის ანდამანები, ჩვეულებრივ ცხოვრობდნენ დიდ საერთო სახლში მთელი საზოგადოება ერთად, სანაპიროს ანდამანები კი პატარა ფაცხებში ცალკეულ ოჯახებად.
დღეისათვის მათი რაოდენობა ძალიან მცირეა — დაახლოებით 200/300 ადამიანი ჯარავას ტომიდან და დაახლოებით 100 ადამიანი ონგეს ტომიდან და აგრეთვე, დაახლოებით 50 ადამიანი დიდი ანდამანებიდან.
არსებობს ჰიპოთეზა ამ ენების ნათესაობაზე პაპუასების ენებთან, აგრეთვე, ინდოეთისა და ნეპალის იზოლირებული ხალხების ენებთან — კუსუნდასა და ნიჰალისთან.
იარაღი - მშვილდ-ისარი და ჰარპუნი (სატყორცნი იარაღი, იგივე ბარჯი, რომელსაც იყენებენ ვეშაპებსა და დიდ თევზებზე სანადიროდ), ნადირობისას იყენებენ ძაღლებსაც.
უნიქარდის მფლობელები „უნივერსალ ქარდ კორპორეიშენის“ ლოიალობის პროგრამაში ჩართულ კომპანიებში განხორციელებულ ნებისმიერ შენაძენზე, გადახდის წერტილში ბარათის წარდგენის შემთხვევაში ბონუს ქულებით ჯილდოვდებიან.
უნივერსალ ქარდ კორპორეიშენის“ ლოიალობის პროგრამაში ჩართულ კომპანიებში პერიოდულად სხვადასხვა ტიპის აქცია იმართება, ზოგიერთ შემთხვევაში უნიქარდის მფლობელებს გაზრდილი ოდენობის ქულები ერიცხებათ.
უნიქარდის გატარება და ბონუს ქულების დაგროვება შესაძლებელია პროდუქტის შეძენისას, მოგზაურობისას, საწვავის ჩასხმისას, თეატრებში, აფთიაქებში, სპორტულ კლუბებსა თუ გამაჯანსაღებელ კომპლექსებში — ყველგან, სადაც უნიქარდის სიმბოლოა განთავსებული.
მნიშვნელობა არა აქვს იქნება ეს მეგობარი თუ ოჯახის წევრი უნიქარდის 1 ანგარიშზე ერთდროულად მაქსიმუმ 5 ბარათის დაკავშირება არის შესაძლებელი, რომელთაგან ერთ-ერთი წარმოადგენს ძირითად ბარათს, ხოლო დანარჩენი დამხმარეს.