polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
არქიპელაგის ტერიტორიის 79 % დაფარულია ხშირი, ნოტიო ტროპიკული ტყეებით , ზოგიერთ ხეების სიმაღლე 40-50 მეტრამდეა, მათ შორის ფართეფოთლიანი აგათისის .
გორდონ იაგოს შემედგ გუნდში მოვიდა ახალი მწვრთნელი დეივ სექსტონი რომელიც მანამდე „ჩელსის“ წვრთნიდა და რომელმაც 1971 წელს „რეალ მადრიდი“ დაამარცხა თასების თასის ფინალში.
1979 წელს ბოულზით „ჰამბურგი“ იყო დაინტერესებული მაგრამ ფეხმურთელი გადავიდა „ნოტინგემ ფორესტში“, რომელიც ევროპის ჩემპიონთა თასის მსფლობელი იყო.
ახალ გუნდში ბოულზს მწვრთნელი ბრაიან კლაფი მარჯვენა ფლანგზე ათამაშებდა რაც მისთვის უჩვეულო იყო, 1980 წელს მან კლუბი დატოვა კლაფთან უთანხმოების გამო და ბოულზი 100 000 ფუნტად გაყიდეს „ლეიტონ ორიენტში“.
1842 წელს ლონდონის მისიონერული საზოგადოების წარმომადგენლებმა კუნძულელებისგან გამოისყიდეს მიწის მცირე მონაკვეთი იმ ადგილზე, სადაც დღეს მდებარეობს დასახლება პორტ-რეზოლუშენი.
შემდგომში კუნძულზე გამოჩნდნენ პირველი პრესვიტერიანელი მისიონერები, მაგრამ კუნძულელებს საკმაოდ დიდ ხანს არ უნდოდათ მიეღოთ ქრისტიანობა: მხოლოდ 1910 წლისთვის მოსახლეობის 2/3 გააქრისტიანეს.
კუნძულზე გადასვლის შემდეგ კუკმა აწია ერთი მუჭა მიწა და შეეკითხა ადგილობრივ მაცხოვრებლებს, თუ რა ერქვა კუნძულს, რაზეც ერთ-ერთმა კუნძულელმა მას უპასუხა: «» .
ტანას კუნძულის გამოკვლევის შემდეგ, ჯეიმზ კუკის გემმს კურსი აიღო ჩრდილოეთისკენ, მალეკულას და ესპირიტუ-სანტოს კუნძულებისკენ, ხოლო შემდეგ — ახალი ზელანდიისკენ.
ტანას კუნძული მდებარეობს ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში, დაახლოებით 1100 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ავსტრალიიდან.
კუნძულიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს ერომანგას კუნძული, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — კუნძული ანეიტიუმი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ანივას კუნძული, აღმოსავლეთით — ფუტუნას კუნძული.
1906 წლის მარტში ტანა, როგორც ახალი ჰებრიდების სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი.
კუნძულ ტანას აქვს ვულკანური წარმოშობა და მდებარეობს მაღალი ვულკანური აქტივობის ზონაში, სადაც ერთმანეთს ეჯახებიან წყნარი ოკეანის და ავსტრალიური ლითოსფერული ფილაქნები.
1860 წლიდან 1900 წლამდე კუნძულზე ყვაოდა მონებით ვაჭრობა: 5000-მდე ადგილობრივი მაცხოვრებელი იძულებით წაიყვანეს პლანტაციებში ფიჯიზე და ავსტრალიის შტატ კუინზლენდში.
კუნძულზე მდებარეობს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ისანგელი, რომელიც მდებარეობს კუნძულის ყველაზე უფრო დიდი ქალაქის — ლენაკელის გვერდით.
1980 წლის 30 ივნისს ახალმა ჰებრიდებმა მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისგან და საფრანგეთისგან, და კუნძული ტანა გახდა ვანუატუს რესპუბლიკის ტერიტორია.
ცალსახად თუ ვიმსჯელებთ მცირე რაოდენობის წარწერებზე, რომელებიც დარჩენილია ამ მეფის მმართველობის შესახებ მის უცნობ პირამიდაზე, წარმოშობს ეჭვს, რომ ამ ფარაონის მმართველობა არ აღემატებოდა ერთ წელზე მეტს.
იმდროინდელი თანამედროვე ისტორიკოსების ცნობებზე დაყრდნობით, მენხაურას პირამიდის მშენებლობა სავარაუდოდ დამთავრდა და მათივე ვარაუდით იგი მდებარეობდა საქარაში ან დახშურში.
ცალსახად, ზემოთ აღიშნულიდან გამომდინარე წარმოიქმნება ურთიერთგამომრიცხავი ჰიპოთეზები ამ ფარაონზე: ამ ჰიპოთეზის თანახმად შეპსესკარას მმართველობა არ უსწრებს წინ ნეფერეფრას, არამედ იყო მისი მემკვიდრე.
ერთი მხრივ, შეპსესკარამ ვერ გაუძლო ძვრებს მის ცხოვრებაში და რამდენიმე ხნის შემდეგმ მართველობა გადაეცა ნიუსერას, ნეფერერას უმცროს ძმას და ნეფერირკარას შვილს რომელიც მას დედოფალ ხენტკაუს -სგან ჰყავდა.
თავის დინასტიის დიდგვაროვანთა ჩამონათვალში ხაუ-პტაჰი, ფარაონთა უწყვეტ სიაში, რომელსაც იგი ემსახურებოდა ჩამოთვლის საჰურას, ნეფერერკარას, ნეფერერფასა და ნიუსერა.
ს როგორც ჩვენ ვხედავთ, შეპსესკარა საერთოდ არ არის მხსენიებული ნეფერირკარასა და ნისერას შორის, რასაც მივყავართ იმ აზრამდე, რომ ის უფრო გვიანი პერიოდის ფარაონია.
აზომა 20–მდე ძეგლი, მათ შორის ადრინდელი შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ–ერთი უმთავრესი ნიმუში ბანა და მისი რეკონსტრუქციის პროექტიც შეადგინა.
1899 წელს შეადგინა თბილისის სათავადაზნაურო სკოლის (ქართული გიმნაზიის – ახლანდელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი კორპუსი) შენობის პროექტი და 1906 წლამდე ხელმძღვანელობდა მის მშენებლობას.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ცენტრალური ლაგუნა და მასთან ახლომდებარე მომცრო კუნძულები გამოიყენებოდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მიერ თვითმფრინავების დასაშვებად.
1959 წელს, როდესაც ჰავაიმ მიიღო შტატის სტატუსი, პალმირა იურიდიულად გამოყვეს ჰავაის შტატიდან და დღეისათვის «ინკორპორირებული» (ანუ აშშ-ის განუყოფელი ნაწილი, რომელზეც მოქმედებს აშშ-ის კონსტიტუცია მთელი მოცულობით) «არაორგანიზებული ტერიტორიაა» (ადგილობრივი თვითმმართველობის არ მქონე და უშუალოდ ვაშინგტონიდან მართვადი) აშშ-ის შემადგენლობაში.
ატოლი შედგება ბრტყელი მომცრო მარჯნული კუნძულებისგან , რომლებიც ქმნიან ჩაუკეტავ რგოლს და ოკეანის ზედაპირიდან ამოწეულები არიან მაქსიმუმ 2 მეტრით.
ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამა — ვარსკვლავების მიმოფანტული გრაფიკი, რომელზეც ნაჩვენებია კავშირი ვარსკვლავების აბსოლუტურ ვარსკვლავიერ სიდიდესა და სპექტრულ ტიპებსა და ეფექტურ ტემპერატურებს შორის.
დიაგრამა შეიქმნა დაახლოებით 1910 წელს ეინარ ჰერცშპრუნგისა და ჰენრი ნორის რასელის მიერ და წარმოადგენს ვარსკვლავების ევოლუციის გაგებაში უდიდეს ნაბიჯს.
ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამა ვარსკვლავების ადგილმდებარეობის რუკა არ არის, არამედ მასზე გამოსახულია თითოეული ვარსკვლავი გრაფიკზე და ზომავს მის ხილულ ვარსკვლავიერ სიდიდეს მის ტემპერატურასთან მიმართებით.
მან დიდი წვლილი შეიტანა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა მარქსისტულ-ლენინური ინტერპრეტაციისა („აინშტაინის რელატივობის თეორია და მისი ფილოსოფიური საფუძვლები“, 1924) და მატერიალისტური ფილოსოფიის ძირითადი პრინციპის — ცნობიერებისაგან დამოუკიდებელი ობიექტური სამყაროს არსებობის — დასაბუთების საქმეში .
გოგიბერიძემ ნათელყო შოთა რუსთაველის მსოფლმხედველობის კავშირი ქართულ ქრისტიანულ მწერლობასთან და, საერთოდ, ქრისტიანულ კულტურასთან, პოემის რენესანსული სულისკვეთება; მოგვცა საინტერესო დაკვირვებები რუსთაველის პოეტური ენის შესახებ („რუსთაველის მსოფლმხედველობის სათავეები“, 1937; „უზენაესი არსების ცნება „ვეფხისტყაოსანში“, 1941; „რუსთაველის ლექსის ენამზეობა, მუსიკალური ფერი და მხატვრობა“, 1956; „რუსთაველის ესთეტიკა“, 1957-1958).
1923 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თანამშრომელი, 1930 წლიდან პროფესორი, ბუნების დიალექტიკის კათედრის გამგე, 1933 წლიდან ფილოსოფიის კათედრის გამგე.
1941 წელს დააპატიმრეს ფაშისტური გერმანიის აგენტობის ბრალდებით და გადაასახლეს აქტიუბინსკში, სადაც გარდაიცვალა; 1954 წელს ახლობლების ინიციატივით გადმოასვენეს და დაასაფლავეს თბილისში ვაკის სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით.
მის მშობლიურ სოფელ ქვენობანში არის მოსე გოგიბერიძის სახლ-მუზეუმი, სადაც ძირითადად დაცულია მის ცხოვრებასა და მოღვაწეობასთან დაკავშირებული მასალები: ხელნაწერები, მემორიალური ნივთები, ფოტომასალა, დოკუმენტები, მისი შრომები ფილოსოფიის ისტორიის, შემეცნების თეორიის, ბუნებისმეტყველების ფილოსოფიისა და ქართული ფილოსოფიის ისტორიის შესახებ.
1950 წლის 25 ოქტომბერს დაზვერვითი სამუშაოების დროს, სომეხმა მეცნიერმა კონსტანტინე ოვანესიანმა ორი ლურსმული დამწერლობით დაფარული ბაზალტის ქვა აღმოაჩინა.
ერთ-ერთი ქვა გვამცნობდა ურარტუს მეფის სარდურ -ის მიერ ხორბლის საცავის მშენებლობის შესახებ, ხოლო მეორე იტყობინებოდა არგიშთი -ის მიერ ციხესიმაგრე ერებუნის მშენებლობის შესახებ.
1952 წლიდან გაგრძელდა არქეოლოგიური გათხრები, რომელსაც ამჟამად ორი არქეოლოგიური ექსპედიცია აწარმოებდა: სომხეთის სსრ-ის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი და პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი.
იმის გამო, რომ თეიშებაინში არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოაჩინეს უამრავი ნივთი წარწერით „ერებუნი“, გარკვეული პერიოდი დაისვა საკითხი, მდებარეობდა თუ არა ერებუნი არინ-ბერდის ბორცვზე.
რვა წლის შემდეგ, 1958 წელს, საბოლოოდ გაფანტეს ეჭვი და ჰიპოთეზამ მიიღო საბოლოო სახე: არქეოლოგიური გათხრების დროს იპოვეს კიდევ ერთი ხელუხლებელი ფილა არგიშთი -ის წარწერით, რომელიც ჩატანებული იყო უძველეს კედელში.
ამის გამო მეცნიერები თვლიან, რომ ეს ტაძარი აგებულია ერებუნის არაურარტუელი მოსახლეობისათვის (სავარაუდოდ ხათისა და ცუფანის ქვეყნებიდან გადმოსახლებულთათვის, ან კიდევ აზას ქვეყნის ადგილობრივი მოსახლეობისათვის).
ქალაქი ერებუნი შედგებოდა მთავარი ციხისაგან , რომელიც მდებარეობს არინ-ბერდის ბორცვზე და საქალაქო დასახლებებისაგან, რომელიც განთავსებული იყო ბორცვის ძირში.
გარდა ამისა, არქეოლოგებმა ორ პატარა მიმდებარე ბორცვზე აღმოაჩინეს ურარტული კერამიკის ნაშთები, სავარაუდოდ ეს ბორცვებიც შედიოდნენ ქალაქის შემადგენლობაში.
მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ამიერკავკასიაში მდებარე სხვა ურარტული ქალაქებისაგან განსხვავებით ერებუნში არ იყო მჭიდროდ განლაგებული შენობები, რაც ალბათ მის თავდაპირველ სამხედრო დანიშნულებაზე მეტყველებს.
მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ერებუნის მდებარეობა განპირობებული იყო სამხედრო-სტრატეგიული თვალსაზრისით: არინ-ბერდის ბორცვიდან კარგად ჩანდა, როგორც არარატის ველი, ასევე რეგიონში გამავალი გზების უმრავლესობა.
ამ პერიოდში, ტერიტორიას სადაც მდებარეობდა ერებუნი, ზოგჯერ „არმენიას“ უწოდებენ, ბერძნული და სპარსული წყაროების მიხედვით იგი შედის აქემენიანთა იმპერიის 13 და 18 სატრაპიებში.
პირველად არინ-ბერდის ბორცვმა სწავლულთა ყურადღება 1894 წელს მიიპყრო, როდესაც რუსმა მეცნიერმა ალექსეი ივანოვსკიმ ბორცვის მიმდებარე სოფელ ჩოლმაქჩის მცხოვრებისაგან შეიძინა ქვა, რომელზედაც იყო ურარტული ლურსმული დამწერლობა.
მიუხედავად ამისა, ბორცვი არქეოლოგების მიერ უყურადღებოდ იყო დატოვებული, მხოლოდ 1947 წელს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ბორის პიოტროვსკის ხელმძღვანელობით, რომელიც დაკავებული იყო ერევანში კარმირ-ბლურის გათხრებით, ბორცვზე დაზვერვითი არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა.
735 წელს ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ -მ ჩრდილოეთ სირიის ტერიტორიაზე დაამარცხა სარდური და დამარცხებულ მტერს ტუშფამდე სდია, თუმცა ტუშფის აღება ვერ მოახერხა.
მხოლოდ მას შემდეგ, რაც საბოლოოდ დადგინდა, რომ ნაწილი საგნებისა გადაიტანეს თეიშებაინში, ასევე რაც თეიშებაინში აღმოაჩინეს მეფე არგიშთი -ის ფარი წარწერით „ერებუნი“, საბოლოოდ დადგინდა ქალაქის სახელწოდება.
არარატის ველი ხელოვნური მორწყვის სისტემით ხელსაყრელ პირობებს ქმნიდა სოფლის მეურნეობის განვითარებისათვის და ამიტომ ეს ტერიტორია ბუნებრივია მიმზიდველი იყო ურარტუელთა მმართველი წრეებისათვის.
ადგილობრივმა მოსახლეობამ ურარტელებს გაუწია წინააღმდეგობა და არგიშთი -მა მომავალი ექსპანსიის უკეთ წარმართვის მიზნით დააარსა ახალი ციხესიმაგრე ერებუნი.
იმასთან დაკავშირებით, რომ ერებუნი მდებარეობს ერევნის მახლობლად და ასევე იმის გამო, რომ არსებობს ეტიმოლოგიური კავშირი „ერებუნსა“ და „ერევანს“ შორის, ერებუნი ხშირად გაიგივებულია ერევანთან.
ამ მონაცემებზე დაყრდნობით, მეცნიერებმა წამოაყენეს ვარაუდი, რომ ღმერთი „ივარაშა“ არის ხეთურ-ლივიური წარმოშობის ღმერთი იმარშია, რომელიც მოიხსენიება ბოღაზქოის არქივის ხეთურ წარწერებში, ხოლო „სუსის“ ტაძარი ააშენეს ხათისა და ცუფანის ქვეყნებიდან გადმოსახლებული მოსახლეობისათვის.
როგორც ჩანს, იმის წყალობით, რომ ურარტელებმა ერებუნი ომის გარეშე მიატოვეს, ამ ქალაქში ყველაზე უკეთაა შემონახული კედლის მხატვრობა, რომლის კვალიც აღმოჩენილია თითქმის ყველა ურარტულ ქალაქში.
ციხესიმაგრის სხვა სექციებში მდებარეობს ხორბლის საწყობი, სხვადასხვა სამეურნეო დანიშნულების ადგილები, ასევე ციხესიმაგრის დამცველი გარნიზონის საცხოვრებელი ოთახები.
1950 წლიდან ბორცვზე მიმდინარე არქეოლოგიურმა გათხრებმა, მრავალი მნიშვნელოვანი აღმოჩენა დააფიქსირა, რომლებმაც დიდი წვლილი შეიტანეს ურარტუს სამეფოს ისტორიის შესწავლის საქმეში.
ბორცვზე საერთო ჯამში აღმოაჩინეს 23 ქვის ფილა ლურსმული დამწერლობით, რომლებიც ეკუთვნოდა ურარტუს მეფეებს არგიშთი -ს, სარდურ -სა და რუსა -ს.
თუმცა მალევე, მოკლე ხნიანი აღორძინების შემდეგ, ურარტუს არმიამ უომრად დატოვა ერებუნი და სრულიად დაუძლურებული ურარტუს დედაქალაქი გახდა ამიერკავკასიის მეორე ურარტული ქალაქი თეიშებაინი.
ერებუნის ისტორია მთავრდება აქ, ხოლო ძალიან მალევე, მას შემდეგ, რაც დაკარგა ერებუნის მხარდაჭერა, დაეცემა არგიშთიხინილიც მოგვიანებით შეიჭრებიან თეიშებაინში და ურარტუს სამეფო წყვეტს არსებობას.
სასახლის ტერიტორიის მხარეს მდებარეობს „სუსის“ ტაძარი, ღია ეზოთი და სამეურნეო ნაგებობებით, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ქვევრებით სავსე ორი მარანი.
გარდა ამისა, ერთ-ერთ ტაძარში, რომელიც მდებარეობს ციხესიმაგრეში , აღმოჩენილია არგიშთის ერთი გამორჩეული წარწერა, რომელიც მოიხსენიებს ღმერთ „ივარშას“, რომელიც სხვა ურარტულ წარწერებში არ გვხვდება.
იატაკი ძირითადად ქვის საფუძველზეა აგებული, ზოგან დაგებულია 8-9 სმ სისქის თიხა, ხოლო თიხაზე დაგებულია აგურის წყობა, რომლის ზემოდან შეიმჩნევა ხის წყობა.
1970-იანებიდან 1990-იანებამდე სტიუარტის სიმღერებში შეიმჩნეოდა ახალი ტალღის ან სოფტ-როკის განხრები, ხოლო 2000-იანი წლების დასაწყისში იგი ამერიკული ჯაზური და რეტრო სტანდარტების შესრულებით გახდა ცნობილი.
2006 წელს იგი მოხვდა ბრიტანული მუსიკის დიდების დარბაზში, ხოლო 2012 წელს განმეორებით იქცა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზის წევრად, უკვე -ის შემადგენლობაში.
სერ როდერიკ დევიდ „როდ“ სტიუარტი, — ინგლისური და შოტლანდიური წარმოშობის ბრიტანელი როკ-მომღერალი და სიმღერების ავტორი, ბრიტანეთის იმპერიის კავალერი.
ქართველი ხალხის დაკვირვებით ამინდის ავკარგიანობა დაკავშირებული იყო მთვარის დაბადება-გავსებასთან ანუ ახალსა და ძველ მთვარესთან: „როგორი ამინდიც არის მთვარის დაბადება-გავსებისას ისეთი ამინდი გასტანს შემდეგ გავსება-დაბადებამდეო.“ ე.
ამის ცოდნას კი ძალზე დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა მშრომელი გლეხისათვის ხვნის, ფარცხვის, თესვის, დარგვის, გასხვლის, თიბვის, მკის, რთველისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების წარმოების დროს.
ანალოგიურად, სხვა თვის სხვა რიცხვებსათვის, მსგავსი ოპერაციის შედეგად მიღებული საერთო ჯამი თუ აღემატება 43-ს, ეს განსაკუთრებით მაშინ როცა ზოგიერთი სხვა წლების შემთხვევაში ზედნადების რიცხვი გაცილებით მეტია .
შეადგენს მთვარის დღეთა საშუალო რიცხვი 30-ისა და ძველი და ახალი სტილის შუალედი რიცხვის — 13-ის ნაკრებს], მაშინ მირებულ ჯამს უნდა გამოაკლდეს ეს რიცხვი და დანაშთი იქნება მთვარის დღე საძიებო თვის რიცხვისათვის.
ერთი რამ უნდა გვახსოვდეს, და მთელი წლის თვეთა მწკრივში იანვარი და თებერვალი მესამე თვეებად უნდა მივიჩნიოთ და რიცხვი 3-ით უნდა ავღნიშნოთ , ხოლო დანარჩენი თვეები კი მათი ჩვეულებრივი რიგის მიხედვით.
მთვარის გამოანგარიშება ძველად მიღებული წესის მიხედვით შემდეგნაირად წარმოებს: წინდაწინ საჭიროა ვიცოდეთ წლის ზედნადები (საშუალო განსხვავება მზისა და მთვარის წელიწადთა შორის. ცხრილი იხილეთ ფოტოზე.) რამდენია, და უნდა ვიცოდეთ ასევე რიცხვი 2, რომელსაც თვისთავი და ნიადაგი ეწოდება , რომელიც გამოანგარიშების დროს დასამატებელი რიცხვია.
ამის შემდეგ, თუ ჩვენ, მაგალითად, გვაინტერესებს, რამდენი დღისა იქნება მთვარე 1976 წლის 5 იანვარს , ამ 5 რიცხვს დავუმატებთ თავის რიგს — 3, შემდეგ დავუმატებთ აგრეთვე 1976 წლის ზედნადებს, ე.
ქსერიგორდონის ალყა — ქსერიგორდონის ციხესიმაგრე ალყაში მოაქციეს სელჩუკებმა გენერალ ელხანეშის მეთაურობით, რომელიც ჯვაროსნებმა დაიკავეს ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს, რენო დე ბრეიმის მეთაურობით.
ჯვაროსნების არმია მცირე აზიაში განლაგდა 1096 წლის 6 აგვისტოს ცივეტოტის ბანაკთან, ნიკეის ჩრდილო დასავლეთით, რომელიც მაშინდელი რუმის სასულთნოს დედაქალაქი იყო.
ქილიჩ-არსლან -მა გენერალ ელხანეშს უბრძანა დაებრუნებინა ქსერიგორდონი 15 ათასიანი ჯარით, რომელიც ძირითადად შედგებოდა ცხენოსანი მეისრეებისგან, თვითონ კი 21 სექტემბერს მიადგა ციხესიმაგრეს, რათა შეეწყვიტა არეულობა.
იგი დაინიშნა ოსმალეთის ფლოტის მეთაურად და დაევალა დახმარება გაეწია ქვეითი არმიისთვის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რუმელის ბეილერბეი ჰადიმ ალი-ფაშა.
ჰერსეკზადე აჰმედ-ფაშამ გადაწყვიტა გადმოესხა ჯარები ისკანდერონის სრუტეში მცირე აზიის ნაპირებთან, რათა წინ აღდგომოდა მამლუქების არმიას, რომელიც უტევდა სირიიდან, მაგრამ ძლიერი შტორმის გამო ოსმალთა ფლოტმა დიდი ზარალი განიცადა, მამლუქებმა წინააღმდეგობის გაწევის გარეშე გააგრძელეს თავდასხმა ადანაზე.
1481 წელს სულთან მეჰმედ -ის გარდაცვალების შემდეგ და მისი შვილების ტახტისთვის ბრძოლის შემდეგ რუმელის მმართველმა ჰერსეკზადე აჰმედ-ფაშამ მხარი დაუჭირა შაჰზადე ბაიაზიდს - ამასიის მმართველს, შაჰზადე ჯემის საწინააღმდეგოდ.
ჰერცეგოვინის მიერ ოსმალეთის მიმართ ვასალური დამოკიდებულების ცნობის შემდეგ სტეფანე მამამისმა მძევლად გაგზავნა სტამბოლში სულთან მეჰმედ ფათიჰის სასახლეში.
კრისის სამყაროში უეცრად ჩნდება ენის მიერ დახატული ლურჯი ჯაკარანდის ხე, რომელიც ენიმ დახატა, დარწმუნებულმა, რომ ნახატებით შეეძლო კრისთან ურთიერთობა.
კრისი განიცდის, რომ ვეღარ იხილავს ცოლს, მოგვიანებით კი ხვდება ქალს, რომელშიც ამოიცნობს თავს შვილ მერის - გი ცხოვრობს ადგილზე, რომელიც ჰგავს მის საყვარელ დიორამას.
კრისს ამის შესახებ „ალბერტი“ ამცნობს და ეუბნება, რომ თვითმკვლელები ჯოჯოხეთში მიდიან - ეს არის არა მათთვის გამოტანილი განაჩენი, არამედ ცხოვრების შემდგომ კოშმარების წარმოსახვის მათივე ტენდენცია.
ხედავს რა, თუ როგორ განიცდის ენი მის დაკარგვას, იგი ცდილობს, ანიშნოს, რომ კვლავაც მასთან არის, მაგრამ აღმოაჩენს, რომ ენის ამის გამო უფრო სტკივა.
საით მივყავართ ოცნებებს — 1998 წლის ამერიკული ფენტეზი დრამა, რომელშიც მთავარ როლებს ასრულებენ რობინ უილიამსი, კუბა გუდინგ უმცროსი, ანაბელა შიორა და მაქს ფონ სიუდოვი.
შემდგომში ქვედა ყბის მორჩები უახლოვდება, შეხორცდება ერთმანეთთან შუა ხაზზე და წარმოქმნის ქვედა ყბას და ქვედა ტუჩს, ასევე ერთმანეთს ეზრდება ზედა ყბის მორჩებიც, თუმცა ისინი ერთმანეთს ვერ აღწევენ და მათ შორის სივრცეს ავსებს შუბლის მორჩი, რომლის შუა ნაწილი ქმნის ცხვირის ძგიდეს; მომავალში -ცხვირის თხემს და ზედა ტუჩის ცენტრალურ ნაწილს.
პირის კარიბჭე წინიდან და გვერდებიდან შემოსაზღვრულია ტუჩებითა და ლოყებით, ხოლო უკნიდან და შიგნიდან - კბილებითა და ზედა და ქვედა ყბის ალვეოლური მორჩებით.
საკუთრივ ლორწოვანი გარსი წარმოდგენილია მკვრივი შემაერთებელი ქსოვილით, რომელიც შედგება ძირითადი ნივთიერებისგან , ბოჭკოვანი სტრუქტურებისა და უჯრედებისაგან .
მრავალი ფაქტი, როგორც არქეოლოგიური ასევე ზეპირსიტყვიერი მოწმობს იმაზე, რომ ევროპელებთან პირველ კონტაქტამდე კუნძულებზე იყო დასახლებების ორგანიზაციის სრულიად სხვანაირი სისტემა.
მაგრამ კუნძულებზე განათლება 1970-იან წლებამდე ხდებოდა კუნძულ მოტას ენაზე, რომელიც მდებარეობდა ბანქსის კუნძულებზე, სადაც იმყოფებოდა მისიის რეგიონალური ცენტრი.
მიუხედავად ამისა, საუკუნის დასაწყისში მათ დაერქვა ტორესის კუნძულები პორტუგალიელი ზღვაოსნის, ლუის ვაეს დე ტორესის პატივსაცემად, რომელმაც 1606 წელს გამოიკვლია ზოგიერთი კუნძული ვანუატუს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებში.
მიუხედავად მისიონერების ბევრი დადებითი საქმიანობისა, საუკუნის მეორე ნახევრიდან საუკუნის პირველი ნახევრის ჩათვლით ადგილობრივი მოსახლეობის რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა მრავალრიცხოვანი ეპიდემიური დაავადებებისაგან, რომლებიც კუნძულებზე შეიტანეს ევროპელებმა.
2009 წელს ტორესის კუნძულების მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 826 ადამიანს, რომლებიც ცხოვრობენ უპირატესად ზღვის ნაპირებთან ახლოს თავმოყრილ ათ დასახლებულ პუნქტში.
კუნძულების ჩრდილოეთით მდებარეობს სოლომონის კუნძულების პროვინცია ტემოტუ, სამხრეთით — კუნძული ესპირიტუ-სანტო, სამხრეთ-აღმოსავლეთში — ბანქსის კუნძულები.
მიუხედავად კუნძულებზე ანგლიკანურ მელანეზიური მისიის არსებობისა, პირველი მუდმივი მისიონერული ცენტრი კუნძულებზე გამოჩნდა მხოლოდ საუკუნის დასაწყისში.
2006 წელს დააარსა კომპანია „ინოვატორი“ , რომელიც სატელეკომუნიკაციო სფეროში მუშაობს, მისი ძირითადი მიმართულებებია: თანამედროვე სამაუწყებლო ტექნიკის დისტრიბუცია; სისტემური ინტეგრაცია; საგარანტიო და პოსტსაგარანტიო მომსახურება.
2010 წელს დააარსა ინოვაციური ტექნოლოგიების საერთაშორისო ფონდი , რომლის მიზანია საქართველოსა და კავკასიის რეგიონში ხელი შეუწყოს თანამედროვე ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვასა და განვითარებას.
ისლამი კვიპროსზე პირველად 649 წელს, ომაიანების შემოჭრასთან ერთად გამოჩნდა - ომაიანებმა დაიპყრეს კვიპროსი და დაახლოებით 40 წლის განმავლობაში - 688 წლამდე კუნძულს ისინი განაგებდნენ, 688 წელს კი კვიპროსი, არაბულ-ბიზანტიური შეთანხმების საფუძველზე, ამ ორი ძალის მიერ ერთობლივად მართულ ტერიტორიად იქცა, რომლისგან შეკრებილი გადასახადებიც ორ იმპერიას შორის თანაბრად ნაწილდებოდა.
მიუხედავად ბიზანტიის მცდელობებისა, ეს სტატუს-ქვო დაახლოებით სამასი წლის განმავლობაში გაგრძელდა და ბიზანტიის იმპერიამ მხოლოდ 965 წელს მოახერხა კვიპროსზე კონტროლის სრულად აღდგენა.
1184 წელს კვიპროსის გუბერნატორი ისააკ ანგელოსი აუჯანყდა ბიზანტიის იმპერიას, თუმცა არეული გეოპოლიტიკური ვითარებით ისარგებლეს ჯვაროსნებმა და 1191 წელს, ინგლისის მეფემ რიჩარდ -მა, რომელიც ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილე იყო, სტრატეგიული მოსაზრებებით კუნძული დაიკავა.
კვიპროსის თანამედროვე მდგომარეობას საფუძველი 1878 წელს, ბრიტანეთის და ოსმალეთის იმპერიებს შორის დადებული კვიპროსის შეთანხმებით ჩაეყარა - ამ შეთანხმების საფუძველზე, შესაძლო რუსული აგრესიისაგან დაცვის სანაცვლოდ, ოსმალეთის იმპერიამ კვიპროსი, როგორც სტრატეგიული წერტილი, დროებით მართვისათვის ბრიტანეთს გადასცა.
ეს მდგომარეობა პირველ მსოფლიო ომამდე - ოსმალეთის იმპერიის ცენტრალური ქვეყნების მხარეს, ანტანტის წინააღმდეგ ომში ჩართვამდე გაგრძელდა; 1914 წელს ბრიტანეთის იმპერიამ ოფიციალურად დაიკავა კვიპროსი და იგი ბრიტანეთის კოლონიურ ტერიტორიად გამოაცხადა.
მიუხედავად საბერძნეთის მთავრობის ამ გადაწყვეტილებებისა, პირველი მსოფლიო ომი შემდეგ თურქეთში განვითარებული მოვლენების შედეგად, რამაც ძალიან დააზარალა თურქეთის ბერძნული მოსახლეობა, კვიპროსში ძალიან გაძლიერდა - ენოზისის - საბერძნეთთან გაერთიანების იდეა.
კვიპროსელების განწყობების მიუხედავად, როგორც საბერძნეთის,3 ისე თურქეთის4 ხელისუფლებები არსებული სტატუს-კვოს შენარჩუნებას უჭერდნენ მხარს და ამისათვის ფორმალური ნაბიჯებიც გადადგეს.
მიუხედავად საბერძნეთის და თურქეთის ხელისუფლებების პოზიციებისა, ურბანიზებულ კვიპროსში, როგორც თურქულ, ისე ბერძნულ მოსახლეობაში აქტიურად ვრცელდებოდა ნაციონალისტური იდეები, რომლებიც თურქებში ქემალიზმის, ხოლო ბერძნებში ენოზის იდეოლოგიური გავლენით ყალიბდებოდა.
კვიპროსის ისტორიაში გარდატეხის წერტილად 1931 წელი იქცა, რამდენიმე წლით ადრე არჩეულ, ბერძენი და თურქი წევრებისაგან შემდგარ პარლამენტში, ბრიტანელი გუბერნატორის მიერ შემოთავაზებული კანონპროექტი გადასახადების დროებითი ზრდის შესახებ, ბერძენი და თურქი დეპუტატების ერთობლივი ძალებით იქნა ჩაგდებული, ამის საპასუხოდ, გუბერნატორმა გამოიყენა საკუთარი საგანგებო უფლებები და კანონპროექტი პარლამენტის გვერდის ავლით გაიტანა.
გუბერნატორის ამ ნაბიჯს კვიპროსის მოსახლეობის დიდი პროტესტი მოჰყვა, რითაც ისარგებლეს ენოზის მომხრე ბერძნებმა და 1931 წლის 21 ოქტომბერს, ეკლესიის ზარების რეკვით და ბერძნული დროშებით საპროტესტო აქცია მოაწყვეს.
საპროტესტო აქციები მასობრივ არეულობებში გადაიზარდა, რასაც მსხვერპლი და ბრიტანეთის ხელისუფლების მიერ კუნძულზე საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადება მოჰყვა; ასევე, ამან კუნძულის ბერძნულ მოსახლეობაში ენოზისთან დაკავშირებით შექმნა კონსენსუსი რომელმაც, ამ იდეის ქვეშ გააერთიანა ორი პოლიტიკურად ძალიან განსხვავებული ძალა - კუნძულის მართლმადიდებლური ეკლესია და კვიპროსის კომუნისტური პარტია.
1994 წელს, კორფუს სამიტზე, ევროკავშირად გარდაქმნილმა ეეთ-მა ოფიციალურად ჩართო კვიპროსი კავშირის გაფართოების გეგმაში და დაადგინა მიღებულიყო ზომები კვიპროსის ევროკავშირში გაწევრიანების დასაჩქარებლად.
5 ივლისს ჩრდილოეთ კვიპროსს ევროკავშირმა დაუწესა საექსპორტო ემბარგო, ხოლო დეკემბერში საბერძნეთმა დაბლოკა ერთიანი საბაჟო კავშირის პროექტი მასში თურქების როლის გამო.
მოლაპარაკებები შეჩერდა, ხოლო ბერძნებმა კუნძულზე საპროტესტო აქციები დაიწყეს, რომლებსაც მსხვერპლი მოჰყვა - 11 აგვისტოს, „მწვანე ზონაში“ მიმდინარე საპროტესტო აქციებისას კვიპროსელმა თურქებმა ცემით მოკლეს ბერძენი მომიტინგე ტასოს ისააკი, ხოლო 14 აგვისტოს სოლომოს სოლომუ თურქი ჯარისკაცების ტყვიას ემსხვერპლა მაშინ, როცა თურქული საგუშაგო პოსტიდან დროშის ჩამოსხნას ცდილობდა, ტასოს ისააკის სიკვდილში, თურქული ექსტრემისტული ორგანიზაცია რუხი მგლები დაადანაშაულეს.
სამხრეთ კვიპროსის ხელისუფლებამ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ რუსეთისაგან შეეძინა ს-300-ს სისტემის ანტისაავიაცო თავდაცვის სისტემები, რამაც თურქეთის უარყოფითი რეაქცია და მუქარები მოჰყვა.
ენოზის მთავარი მხარდამჭერი, კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესია გახლდათ და სწორედ მისი მოთავეობით მოეწყო არაოფიციალური პლებისციტი მხოლოდ კვიპროსელი ბერძნების მონაწილეობით ენოზისთან დაკავშირებით.
კვიპროსელ ბერძნებს შორის პოპულარული მაკარიოსის პოლიტიკური გზით ჩამოშორება საბერძნეთის ხელისუფლებისათვის საკმაოდ რთული იყო, ამიტომაც, მაკარიოსზე რამდენიმე წარუმატებელი თავდასხმა განხორციელდა, რომლებსაც იგი უვნებლად გადაურჩა.
სიტუაცია განსაკუთრებით გართულდა 1973 წელს, როდესაც საბერძნეთის ფაქტობრივი მმართველი, რადიკალური შეხედულებების მქონე ბრიგადის გენერალი დიმიტრიოს იოანიდისი გახდა, რომელიც თვლიდა, რომ მაკარიოსი საბერძნეთის ეროვნულ ინტერესებს ეწინააღმდეგებოდა.
იოანიდისის ბრძანებით, 1974 წლის 15 ივლისს, კვიპროსის ეროვნული გვარდიის პრო-ბერძნულმა ნაწილებმა შეტევა მიიტანეს კვიპროსის საპრეზიდენტო რეზიდენციაზე, მაკარიოსმა ბრიტანეთის კონტროლირებად ტერიტორიაზე გადასვლა და ქვეყნის დატოვება მოახერხა, კვიპროსის პრეზიდენტად ენოზის მომხრე, ეოკა-ბ-ს წევრი ნიკოს სამპსონი გამოცხადდა.
დაიწყო მაკარიოსის მომხრეების დევნა, ხოლო თურქი კვიპროსელები მკვეთრად უარყოფითად შეხვდნენ ანტითურქული შეხედულებებით ცნობილი სამპსონის გაპრეზიდენტებას.
იმის გათვალისწინებით, რომ ამ პერიოდში კვიპროსის მოსახლეობის მხოლოდ 18% იყო თურქი მათ სერიოზული პრობლემები ჰქონდათ მათთვის გამოყოფილი განათლების სისტემის, პოლიციის თუ სხვა სახელმწიფო სერვისების დაფინანსებასთან დაკავშირებით, რადგანაც მათგან შეგროვილი გადასახადების ოდენობა უბრალოდ არ იყო საკმარისი.
კრიზისი გაამწვავა ვიცე-პრეზიდენტ ქუჩუქის მიერ შეიარაღებული ძალების ფორმირების კანონპროექტზე ვეტოს დადებამაც, რის შედეგადაც, კვიპროსის შეიარაღებული ძალები ვერ ჩამოყალიბდა.
გაეროს სამშვიდობო კონტიგენტის ჩამოყალიბების პარალელურად, გაერომ დაპირისპირებულ მხარეებს შორის კონფლიქტის მოგვარების მიზნით, გენერალური მდივნის უ ტანის უშუალო მცდელობით, ფინელი დიპლომატი საკარი ტუომიოია მიავლინა.