polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ბოლო ათი წლის განმავლობაში უნივერსიტეტსდაემატა რამდენიმე ფაკულტეტი: ეკონომიკა-სამართლის, თარჯიმნების ფაკულტეტი და აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი.
უკრაინის მინისტრთა კაბინეტის 1994 წლის 29 აგვისტოს 592 განკარგულების საფუძველზე პედაგოგიურ ინსტიტუტს ეწოდა ეროვნული ლინგვისტური უნივერსიტეტი.
ისტორიულად აქტიური კონუსის გარატის მთების და კალდერის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში სხვა მცირე ტუფის კონუსების ჩამოყალიბებასთან ერთად ხდებოდა კალდერული ლეტასის ტბის ფორმირება, რომელსაც აქვს ნახევარმთვარის ფორმა.
კუნძულ გაუას პირველი ევროპელი აღმომჩენია ესპანელი ზღვაოსანი წარმოშობით პორტუგალიიდან პედრო ფერნანდეს კიროსი, რომელმაც კუნძული აღმოაჩინა 1606 წელს და მას სახელად დაარქვა «სანტა-მარია».
1906 წლის მარტში გაუა, როგორც ახალი ჰებრიდების სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი.
1980 წლის 30 ივნისს ახალმა ჰებრიდებმა მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისგან და საფრანგეთისგან, და კუნძული გაუა გახდა ვანუატუს რესპუბლიკის ტერიტორია.
ღონისძიება 5 დღე გაგრძელდა, რომლის დროს, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან ჩამოსულმა 1500-ზე მეტმა ადამიანმა, დათუნას „მილიარდთა ხედვების სერიის“ აშშ-ის დროშა, -ის სათვალის მეშვეობით დაათვალიერა.
შორიდან დაკვირვებისას ნამუშევარი მოჩანს როგორც კალეიდოსკოპური სურათი, რომელიც ყველაფერს პატრიოტულ სიმბოლოში აერთიანებს, მაგრამ ახლოდან დაკვირვებისას მნახველი შეძლებს შეამჩნიოს გაზეთების კოლაჟირებული სათაურები პოლიტიკურ და სოციალურ თემებზე, ისევე, როგორც პოპ-კულტურის ვარსკვლავების სურათები.
მისი ამ ნამუშევრის საქართველოსთვის ჩუქებასთან, კერძოდ კი პრეზიდენტისთვის გადაცემასთან დაკავშირებით დეივიდ დათუნამ „ნოვიე ხრონიკის“-სთან ინტერვიუს დროს განაცხადა, რომ „პრეზიდენტი ერის ოფიციალური წარმომადგენელია.
ამიტომაც დროშას მე ქართველ ხალხს გადავცემ, პირადად კი საყოველთაოდ არჩეულ წარმომადგენელს — გიორგი მარგველაშვილს, ქართველი ხალხისადმი პატივისცემის ნიშნად.
დათუნას ხელწერის ტექნიკა „მილიონების ხედვაში“, გამოიხატება პოზიტიური და ნეგატიური ოპტიკური ლინზების კავშირით, რომლებიც ფენა-ფენა დადებული, მოხატული და კოლაჟირებული დიდი მასშტაბის სურათის წინ მაგრდებიან.
პრიზმული ზედაპირი თან მალავს და თან წარმოაჩენს მის უკან არსებულ ნაშრომს, ხოლო თვითონ ლინზები ინდივიდუალური იდენტობის, ილუზიის, აღქმნის, დანაწევრებისა და გაერთიანების სიმბოლოებს წარმოადგენენ.
2012 წელს, დეივიდ დათუნამ -თან და -სთან ერთად შემოწირულობის სახით ვოდიანოვას ღია გულის ფონდის საქველმოქმედო აუქციონს რობერტ ინდიანას სიმბოლოსგან გაკეთებული ნატალია ვოდიანოვას პორტრეტი აჩუქეს.
პირველად 2011 წელს მან ფონდს ინსტალაცია „ქაოტური წარსული“ აჩუქა, რომელიც 100 000 აშშ დოლარზე ძვირად გაიყიდა ირინა ვინერზე, რუსი მილიარდერის, ხელოვნების კოლექციონერის და არსენალის ს.
2012 წლის იანვარში, დათუნამ საზოგადოებას კიდევ ერთი მისი ნამუშევარი, მილიონთა ხედვის სერიების ფარგლებში შექმნილი, „მილიონთა ხედვა: ისრაელი ოცნების მიღმა“ წარმოუდგინა პალმ-ბიჩში, ფლორიდაში.
მისი ნამუშევრებიდან ყველაზე მეტად ცნობილია „მილიონების ხედვის“ სერიები , რომლებიც სხვადასხვა უნიკალური ხედვიდან იკვლევენ კულტურული იდენტობის წყაროებსა და მნიშვნელობებს.
ისევ 2011 წლის დეკემბერში, ამჯერად ხელოვნების შოუ-ზე მაიამიში, დათუნას კიდევ ერთი ნამუშევარი „სტივ ჯობსი / აინ რენდი" 210 000 აშშ დოლარად გაიყიდა, რომლის შედეგადაც ნამუშევარი ფესტივალზე მთელი წლის განმავლობაში გაყიდულ ნამუშევრებს შორის ყველაზე ძვირადღირებული ნიმუში გამოდგა.
2013 წლის ოქტომბერში, დათუნამ მოსკოვის გამოფენა „თვალი თვალში“ გახსნა, წითელ მოედანთან ახლოს „ვეტოშნის ხელოვნების ცენტრში“, სადაც რუსეთის სიმბოლოები და პოლიტიკური ფიგურები, როგორიც ვლადიმერ პუტინი და მეფე ნიკოლოზ -ა რეინტერპრეტირებულ იქნენ ოპტიკური ლინზებით .
2011 წლის სექტემბერში, მოსკოვის ხელოვნების ფესტივალზე, დათუნას ვლადიმერ პუტინის პორტრეტი — „პუტინი — მონა ლიზა“, რომელიც მონა ლიზას მინიატურული სურათებისგან იყო გაკეთებული, ანონიმ ბიზნესმენზე 269 000 აშშ დოლარად გაიყიდა.
2012 წლის მაისში, -მა -ის მაღაზიისთვის შექმნა მობილურის აპლიკაცია — „ხედვები“ , რომელიც მომხმარებლებს დათუნას სტილის ნამუშევრების შექმნის საშუალებას აძლევს.
პროექტის განვითარებასთან ერთად, სახელწოდება უკვე წარმოადგენდა შემდგომი თანამშრომლობების მთელ რიგს, სადაც ლენონი და ონო წარმოდგენილები იყვნენ მარტო ან ცალ-ცალკე, დამატებითი მუსიკოსების მონაწილეობით.
ერთ-ერთ შემადგენლობაში შედიოდნენ კლაუს ფორმანი, -ის დრამერი ალან უაიტი და ერიკ კლეპტონი, აგრეთვე სხვა შემსრულებლები - ჯორჯ ჰარისონი, & , -ს დრამერი კით მუნი, ნიუ-იორკული ჯგუფი ' , ბილი პრესტონი, ნიკი ჰოპკინზი, ფილ სპექტორი და დრამერი ჯიმ კელტნერი.
მეორე ნაწილის, .2: შემდეგ გადაყწდა, რომ ყველა მომავალი თანამშრომლობა კონცეპტუალურ და კოლაბორაციულ მექანიზმს დაექვემდებარებოდა, რომელსაც ეწოდებოდა.
ამას მოჰყვა თანამშრომლობა სხვადასხვა შემსრულებელთან რომელთა შორის არიან კიმ გორდონი, თერსტონ მური, ბეტი მიდლერი, ლედი გაგა, მარკ რონსონი, , ჰარპერ საიმონი, პოლ საიმონი და ჯინ უინი.
ალმოჰადების ცნობილი მმართველის მუჰამედ ალ-ნასირის გარდაცვალების შემდეგ პირენეს ნახევარკუნძულის მუსულმანურ მოსახლეობაში არეულობა დაიწყო, რომელიც ალმოჰადების სახელმწიფოს დაშლისაკენ მიაქანებდა.
საუკუნის ბოლოს საამირო კრიზისმა მოიცვა, ხაზინას ქრონიკულად არ ჰყოფნიდა ფინანსები, იყო საკვების კრიზისი, მოსახლეობა შიმშილობდა, ქალაქი ცარიელდებოდა და შენობები ინგრეოდა.
გრანადის საამირო — უკანასკნელი არაბული სახელმწიფო ევროპის ტერიტორიაზე და უკანასკნელი ისლამური სახელმწიფოებრივი გაერთიანება პირენეს ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზე 1238-1492 წლებში.
გრანადის საამიროში სხვადასხვა მუსულმანური საამიროებიდან მოდიოდნენ და სახლდებოდნენ, სადაც მოჰქონდათ თავიანთი ავლა-დიდება და ხდებოდა მეურნეობის განვითარება.
მაგრამ 1951 წელს სახელმწიფოს პოლიტიკის თანახმად, რომელიც ეხებოდა აბორიგენების ასიმილაციას ეს კანონი გაუქმდა და მოსახლეობა კვლავ არააბორიგენებად იქნა აღიარებული.
კეიპ-ბარენზე პირველი დასახლება დაარსდა საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ევროპელმა სელაპზე მონადირეებმა მოიყვანეს კუნძულზე ქალი-აბორიგენები კუნძულ ტასმანიიდან, რომლებიც იძულებით უნდა გამხდარიყვნენ მუშები და ცოლები.
1850-იან წლებში ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა სელაპებზე ნადირობის ნაცვლად გახდა ცხვრების მომრავლება, ხოლო თვითონ მოსახლეობა ეწეოდა შერეული ცხოვრების წესს: მასში იკვეთებოდა როგორც ევროპული, ასევე აბორიგენული ხასიათი.
კუნძულის ზედაპირული ფენა უპირატესად დაფარულია მანანასებრნთა ჯიშის მცენარეებით: მარადმწვანე ბუჩქები, ბუჩქბალახები, ლიანები, რომლებიც ხშირად წარმოადგენენ ხანძრის საფუძველს.
1901 წელს, გერმანელი ადმინისტრატორის გეორგ ფრიტცის მიერ კუნძულის გამოკვლევის დროს ნაპოვნი იქნა რამდენიმე არქეოლოგიური ძეგლი, საგნები, რომლებიც ეკუთვნოდა ჩამოროელებს.
გერმანელების პერიოდში ალამაგანის კუნძულზე მოსახლეობა აწარმოებდა კოპრას, ხოლო გერმანიის ხელისუფლება აწარმოებდა ადგილობრივი ჩიტების დაჭერას ფრთების მოსაპოვებლად, რომელიც შემდგომში გამოიყენებოდა იაპონელთა და ევროპელთა ქუდების მორთულებისათვის.
ალამაგანის კუნძულს, როგორც მარიანის არქიპელაგის სხვა კუნძულებს, აქვს ვულკანური წარმოშობა და წარმოადგენს ოვალურ ალამაგანის ვულკანს, რომელიც ჰგავს წყალქვეშა სტრატოვულკანის მწვერვალს.
ალამაგანის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს მინდვრები, ხოლო კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი წარმოადგენს ადგილს, სადაც მცენარეულობა არ არსებობს.
ასარხადონის წარწერებში ასევე ნახსენებია კვიპროსის 10 მათგან სანაპირო ზოლზე: სალამინი, კიტიონი, ამათუსი, კურიონი, პაფოსი და სოლი; ხოლო კუნძულის სიღრმეში: ტამასოსი, ლედრა, იდალიუმი და ჩიტრი.
კვიპროსის მართლმადიდებელ ეკლესიას შენარჩუნებული ჰქონდა არსებობის უფლება, თუმცა კათოლიკური ეკლესია ჩაყენებული იყო უპირატეს მდგომარეობაში და სარგებლობდა ყველა პრივილეგიით.
ამ პერიოდიდან შემორჩენილია ასევე მიკენური ტიპის თიხის ნაკეთობების ნიმუშები და ციკლოპური ქვის წყობით ნაგები შენობები, რაც მის მიკენურ კულტურასთან მჭიდრო კავშირზე მიუთითებს.
ამავე პერიოდში დაიწყეს კუნძულზე მიკენიელმა ბერძნებმა დასახლება, რაც ჩვენს წელთაღრიცხვამდ საუკუნის "ხაზოვანი წერილი ბ"–თი დასტურდება.
688 წელს იუსტინიანე –მ და აბდულ–მალიკ იბნ მერვანმა მიაღწიეს უპრეცედენტო შეთანხმებას, რომლის ძალითაც შემდგომი 300 წელი კვიპროსს ერთობლივად განაგებდნენ არაბებიდა ბიზანტიელები, მიუხედავად მათ შორის მიმდინარე საომარი მოქმედებებიდსა.
1980 წლის მაისსა და აგვისტოს შორის კოლონიალურ ახალ ჰებრიდებზე საერთო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმიდან დამოუკიდებელ ვანუატუს რესპუბლიკაზე ხელისუფლების გადაცემის დროს კუნძული იყო აჯანყების ადგილი.
ამასთან დაკავშირებით ვანუატუს მთავრობამ დახმარება სთხოვა პაპუა-ახალ გვინეას, მისი სამხედრო ძალები შევიდნენ კუნძულზე და აღადგინეს ცენტრალური ხელისუფლება.
ესპირიტუ-სანტოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარე ქალაქი ლუგანვილი — სიდიდით მეორე ქალაქია ვანუატუში და პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია.
პორტუგალიელმა მკვლევარმა, ესპანეთის ქვეშევრდომმა, პედრო ფერნანდეს კიროსმა 1606 წელს დააარსა დასახლება ბიგ-ბეის უბეში კუნძულის ჩრდილოეთ მხარეს.
თავიდან ასეთი საჭიდაო მოედანი ყოფილა მთაწმინდაზე, რომელიც მოგვიანებით დიდუბის ერთ-ერთ ბაღში გადაუტანიათ, ამას გარდა საჭიდაო მოედნები არსებობდა ვერაზე ,ფიქრის გორაზე”, მაშინდელ ელისაბედის ქუჩაზე , ავლაბაში, ნაძალადევში , ელიას ზევით- მახათაზე, ცნობილმა მოჭიდავემ ნესტორ ესებუამაც გამართა საკუთარი ,კრუგი”, რომელსაც სამეგრელო დაარქვა და ა.
ჭიდაობა იმართებოდა უმეტესად უქმე დღეებში, მსაჯებად ინიშნებოდნენ და ჭიდაობას წარმართავდნენ პატივსაცემი პირები, რომლებიც ხალხში დიდი სახელით სარგებლობდნენ, მაგალითად მე-20 საუკუნის დასაწყისში ვერაზე ,ფიქრის გორაზე” ჭიდაობის ჩატარებას ხელმძღვანელობდა ცნობილი ყარაჩოღელი გიორგი ლეჟავა, მეტსახელად ,ბაბაჭუა”, ასევე იმ პერიოდში მსაჯებად ყოფილან სახელგანთქმული მომღერალი ვანო სარაჯიშვილი, პოეტი ბეჩარა, არბიტრი ვანო ჩიბალოვი, ცნობილი იურისტი შალვა მესხიშვილი და ა.
შ; წრეში წესრიგის დასამყარებლად საგანგებოდ ირჩევდნენ მარდ ჭაბუკებს, რომლებიც სახრით ხელში გარს უვლიდნენ საჭიდაო წრეს და აზარტში შესულ, გადმოწეულ მაყურებელს უკან ახევინებდნენ.
ხალხს თავისი საყვარელი ფალავნები ჰყავდა, რომლებიც დიდი პატივისცემით სარგებლობდნენ, მათ შორის: დათა ხიზამბარელი, იაკობ ეგნატაშვილი, ივანე ყირიმელაშვილი , ნესტორ ესებუა, ლუკა დადიანიძე, კოსტა მაისურაძე, ვანო აბულაძე , სანდრო კანდელაკი, ალექსანდრე კახნიაშვილი , მიხა ქურხული, იოსებ ცერაძე და სხვები.
აღნიშნული ჭიდაობის სახეები ავითარებდა კონკრეტულ თვისებას და ძალზედ ეფექტიანი იყო მეომრის ფიზიკური მომზადების საქმეში, მაგალითად "ცალხელა" ჭიდაობა ხელში დაჭრილი მეომრის ჭიდაობას განასახიერებდა, ხოლო "მკერდაობა" ხელებშეკრულისას და ა.
ტერმინი „რკენა“ ნახსენებია მე-9 საუკუნის ჰაგიოგრაფიულ ნაწარმოებში „ცხოვრება სვიმონ მესუეტისა“, ფალავნობის სხვადასხვა ამბებია მოთხრობილი მე-12 საუკუნის „ამირანდარეჯანიანსა“ თუ „აბდულმესიანში“.
მესხურ ქრონიკებში მოიპოვება ცნობა, იმის შესახებ, რომ სამცხე-საათაბაგოს თავკაცს ყვარყვარეს ხონთქრის ფალავანი დაუმარცხებია, რის გამოც ქრისტიანად დაბრუნებულა სტამბოლიდან:
დღევანდელი ქართული ჭიდაობის ძირითად ღერძს წარმოადგენს ქართლ-კახური ჭიდაობა, თუმცა ის გამდიდრებულია სხვადასხვა კუთხური ჭიდაობის ილეთებით, რომლებიც მე-19 საუკუნეში მრავლად ვრცელდებოდა საქართველოს სხვადასხვა რაიონებიდან ჩამოსული ძლიერი ფალავნების მეშვეობით.
ქართული ეროვნული სპორტული სახეობების მკვლევარი პროფესორი ვასილ ელაშვილი აღნიშნავს: "როდესაც ამ ფიზიკური ვარჯიშის შესწავლა დაიწყო, ხალხში უკვე არსებობდა ჭიდაობის ორგანიზაციის ჩამოყალიბებული სისტემა. თითოეულ რაიონს, ასე განსაჯეთ, ხშირად ცალკეულ სოფლებსაც კი თავისი ლოკალურად ჩამოყალიბებული წესები ჰქონდათ."
თუმცა მოგვიანებით რატომღაც გრძელი შარვალი ,თათრულ გადმონაშთად” მიიჩნიეს და მოჭიდავეები რათა უფრო დამგვანებოდნენ ქართველებს, საჭიდაო შარვლად შემოიღეს მოკლე ტრუსები.
ცერულის დროს მოჭიდავე ფეხის ტერფის წინა ნაწილით მოწინააღმდეგეს გარედან აწვება წვივზე, მხრებთან ჩავლებული ერთი ხელით მიიზიდავს, ხოლო მეორეთი განიზიდავს წონასწორობიდან გამოსულ მოწინააღმდეგეს.
ღოჯური ისეთი მოქმედებაა, როცა მოჭიდავე ხელებს შემოხვევს მოწინააღმდეგეს წელზე, თავისკენ მიიზიდავს, აიტაცებს და ტანის მარცხნივ ან მარჯვნივ შემობრუნებით გულაღმა აგდებს სარბიელზე.
ჭიდაობა სამბოს ერთ-ერთი მესაძირკვლე ვასილი ოშეპკოვი დიდ ყურადღებას უთმობდა ქართულ ჭიდაობას, ამისათვის სპეციალურად იწვევდა ქართული ჭიდაობის მცოდნეებს და საქართველოდან ქართული ჭიდაობის ილეთების ფოტოსურათებიც კი გამოაგზავნინა.
ქართულ საჭიდაო ტანსაცმელს თავიდან შეადგენდა მუქი ფერის მკლავებიან საჭიდაო ჩოხას, რომელიც მკერდთან გახსნილი იყო ჩავლების გაიოლების მიზნით, ქვედა ბოლოები კი დაშვებული.
გრძელი და სრული შარვალი, რომელიც მჭიდროდ არ იყო შემოტმასნილი ფეხებზე, რათა მოჭიდავეს მოძრაობის მეტი საშუალება ჰქონოდა, თუმცა მუხლს ქვევით წვივებზე, რათა ფეხით ფანდის ჩატარებისთვის ხელი არ შეეშალა მჭიდროდ იყო დახვეული ლეკვერთხები.
ქართული ჭიდაობისთვის დამახასიათებელია რაინდული სული, კატეგორიულად მიუღებელია სარბიელიდან გაქცევა, დაცემულთან ჭიდაობა, მოწინააღმდეგის განზრახ დაშავების მცდელობა.
მოჭიდავენი ჭიდაობის დაწყებისას მუდამ ერთმანეთის პირისპირ უნდა იდგნენ, თუკი ჭიდაობის პროცესისას რომელიმე დაეცემა, დაუშვებელია მასზე მიწოლა ან გადაგორება, მეორე მოშორებით ელოდება მის წამოდგომას, შემდეგ კვლავ დაეჭიდებიან.
როდესაც მე-20 საუკუნის დასაწყისში ქართული ჭიდაობის სისტემატიზება დაიწყო ამორჩეულ იქნა მთელი რიგი ილეთები, რისი სინთეზის საფუძველზე შეიქმნა დღევანდელი ქართული ჭიდაობა, რომელიც ჩამოყალიბდა როგორც სპორტის სახე.
"რესპუბლიკის სხვადასხვა კუთხეში, განსაკუთრებით მთიანეთში, შემონახულია ჭიდაობის სხვადასხვა ვარიანტები, რომლებიც საშუალებას გვაძლევს ვიფიქროთ, რომ დღევანდელი ქართული ჭიდაობა მისი სინთეზი და განვითარების საფეხურიაო".
თეძოს ჩატარებისას მოჭიდავე მოწინააღმდეგეს ხელს ავლებს ჩოხასა და ქამარში, წონასწორობას გადაიტანს წინა ფეხზე, უკანა ფეხს გადადგამს მოწინააღმდეგის ფეხებშუა, მუხლებში ოდნავ მოიხრება, თეძოს მიაყრდნობს მოწინააღმდეგის ბარძაყსა და მუცლის არეს, თეძოს უბიძგებს.
მოგვერდის დროს მოჭიდავე ხელს ავლებს მოწინააღმდეგეს ქამარსა და ჩოხის ყურში, ერთი ფეხი წინ უდგას მეორე უკან, წონასწორობას გადაიტანს წინა ფეხზე, მუხლებში ოდნავ მოიხრება, შემობრუნდება, გვერდს შეაცურებს მოწინააღმდეგის მუცლის ქვეშ, უბიძგებს მუცლის არეში.
კაურის დროს მოჭიდავე ერთ ხელს ჩაჰკიდებს ჩოხის ყურში, მეორე ხელს გადაუტარებს მხარზე და ჩაავლებს ქამარში, ფეხს კი შეყოფს მოწინააღმდეგის ფეხებშუა, შემოხვევს, ფეხისა და თეძოს ბიძგებით მაღლა ასწევს მოწინააღმდეგეს და გამოჰყავს წონასწორობიდან, თავისკენ მიიზიდავს და აგდებს გულაღმა.
სარმა ისეთი მოქმედებაა, როცა ფეხის მოდება ხდება, მოწინააღმდეგე, თავის ფეხს შეუყოფს მოწინააღმდეგებს ფეხებშუა; ქუსლითა და წვივის უკანა ნაწილს მოსდებს მოწინააღმდეგის წვივის უკანა ნაწილს და ფეხით თავისკენ ეწევა, ხელებით კი უბიძგებს მოწინააღმდეგეს.
თუ არ ჩავთვლით ვასილ ელაშვილის მშრალ ცნობებს, კუთხური ნაირსახეობების შესწავლას მთელი ამ ხნის მანძილზე არანაირი ყურადღება არ ექცეოდა, სანამ გასული საუკუნის 90-იან წლებში ქართული ეროვნული საბრძოლო სახეობების კვლევის მესვეურის კახაბერ ზარნაძის თაოსნობით არ მოხდა ჭიდაობის შემორჩენილი სახეობების შეკრება.
კისრულის ჩატარებისას მოჭიდავე ხელს ავლებს მოწინააღმდეგეს ჩოხაში და ცრუ მოძრაობით გამოიყვანს წონასწორობიდან, სწრაფად შებრუნდება, მხრებს და წელს შეუცურებს მუცელსა და მხრებთან, მუხლებში გაიმართება და მოწინააღმდეგეს მოიკიდებს ზურგზე, წინ დაიხრება, კისერზე გადმოტარებით აგდებს ძირს.
კუნძულ ალოფის უკიდურესი წერტილებია: ჩრდილოეთი — უაუა ვავეს ნაპირი; აღმოსავლეთი — საუმას კონცხი; სამხრეთი — აფაგას კონცხი; დასავლეთი — მაფა’ას კონცხი.
ერთხელ მაუი-ალონგამ, ღმერთმა, რომელიც მოქმედებდა მხოლოდ ღამის მფარველობის ქვეშ, თავისი მოსამსახურე ტე-აილო-იტოსაგან შეიტყო, რომ აქ, ოკეანის სიღრმეში იყო თევზების დიდი გუნდი, რაც ნიშნავდა მომცრო კუნძულების ჯგუფის არსებობას.
კუნძულებზე მიწისძვრებს კი ისინი ხსნიდნენ ასე: ღმერთს მაფუ-ისე-ფულუს ანუ მაფუ-იკე-ფულუს სძინავს კუნძულებს ქვეშ დიდ სიღრმეზე.
კუნძულები მდებარეობენ ფიჯის გარდატეხის ზონის შორიახლოს (ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ტექტონიკური თვალსაზრისით, რომელიც მდებარეობს ავსტრალიის და წყნარი ოკეანის ტექტონიკურ ფილაქნებს შორის), და გარდატეხის არსებობის გამო, რომელიც გადის ფუტუნას და ალოფის კუნძულებზე (ზოგიერთი მკვლევარი აქ გამოყოფს ფუტუნას ტექტონიკურ მიკროფილაქანს), ამ კუნძულებზე რეგულარულად ხდება მიწისძვრები (ბოლო, ინტენსივობით 6,5 რიხტერის სკალით, მოხდა 1993 წლის 13 მარტს).
პირველი ევროპელები, რომლებმაც ნახეს კუნძულები იყვნენ იაკობ ლემერი და ვილემ სხაუტენი, რომლებმაც მათ დაარქვეს ჰორნი, საკუთარი მშობლიური ქალაქის ჰოორნის პატივსაცემად.
ფუტუნას კუნძულს ზოგჯერ ეძახიან აღმოსავლეთ ფუტუნას, იმისთვის რომ ის არ აერიოთ ახალი ჰებრიდების კუნძულების ფუტუნას კუნძულში, რომელსაც დასავლეთ ფუტუნას კუნძული ჰქვია და ეკუთვნის ვანუატუს.
2001 წელს ჯგუფებმა -ის წინააღმდეგ სასამართლოში საჩივარი შეიტანეს, თვლიდნენ რა, რომ მათი საქმიანობის ანაზღაურება დიტერ ბოლენის პროექტებში ( , , სისი კეჩი, ნინო დე ანჯელო, კრის ნორმანი, თომას ფორსტნერი) სათანადოდ არ მოხდა.
მა დაადასტურა, რომ მათი ბეკ-ვოკალები -ის და -ის სიმღერებში იქნა გამოყენებული , მოგვიანებით კი ხდებოდა ხმის მიქსზე მუშაობა, ელექტრონული საშუალებებით გამრავლება და მაღალი ტონალობის ვოკალის მიღება.
კუნძული მდებარეობს სოლომონის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, 240 კმ-ის მანძილზე ჩრდილო-დასავლეთით კუნძულ ახალი გვინეის სამხრეთ-აღმოსავლეთის კიდედან.
პირველი მისიონერები, ფრანგი მარისტები, მოვიდნენ კუნძულზე 1847 წელს, მაგრამ რვა წლის შემდეგ მათ დატოვეს კუნძული ადგილობრივი მოსახლეობის მათდამი მტრული დამოკიდებულების გამო.
სომხეთის დრ-ის ხელისუფლების მიერ 1918 წელს მიღებულ გერბზე იგივე სიმბოლოებია გამოსახული, რომლებიც დღევანდელზეა, თუმცა განსხვავებული იყო მათი ფერები (დღევანდელ გერბზე, ძველისაგან განსხვავებით, პრაქტიკულად ყველა სიმბოლო სპილენძისფერია), პოზიციური განლაგება და თანმიმდევრობა .
აღსანიშნავია, რომ ლომსა და არწივს ენები გამოყოფილი ჰქონდათ, რაც მათ უფრო მებრძოლ გამომეტყველებას სძენდათ; ამავდროულად, ცენტრში არსებულ მცირე ფარზე გამოსახული იყო მხოლოდ არარატი ნოეს კიდობნის გარეშე.
სომხეთს ამ გერბზე არარატის მთა წარმოადგენდა, საქართველოს გერბის ხუთქიმიანი ვარსკვლავის ფორმის შემქმნელი ორნამენტი , აზერბაიჯანს კი ნახევარმთვარე.
თბილისის „დინამოს“ ძირითად შემადგენლობაში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ფარგლებში პირველად 1936 წლის 7 სექტემბერს, საბჭოთა კავშირის საშემოდგომო პირველობის პირველი ტურის კალენდარულ მატჩში, კიევის „დინამოს“ წინააღმდეგ გამოვიდა მინდორზე.
თბილისელთა შემადგენლობაში თამაშობდნენ: ალექსანდრე დოროხოვი, შოთა შავგულიძე , ბუკა ბერძენიშვილი, ნიკოლოზ ანიკინი, ვლადიმერ ჯორბენაძე, გრიგოლ გაგუა, ილია პანინი, მიხეილ ბერძენიშვილი, ბორის პაიჭაძე, მიხეილ ასლამაზოვი და ნიკოლოზ სომოვი.
1956 წლის დეკემბერში ფოთის „ვოდნიკის“ სტადიონზე გაიმართა მატჩი ადგილობრივ ნაკრებ გუნდსა და ქალაქის ვეტერან ფეხბურთელებს შორის, რომლებიც წინათ რესპუბლიკის წამყვან გუნდებში თამაშობდნენ.
გულშემატკივართა შორის იყვნენ ძველი ფეხბურთელები, რომლებიც თავის დროზე ფოთის სპორტულ პრესტიჟს იცავდენ ინგლისელ მეზღვაურებთან შეხვედრებში (ი. ყურუა, ძმები გოგინავები, ა. თურქიანი, გ. ხორავა, მ. გვალია და სხვ.).
კინწურაშვილი, ოთარ კინწურეიშვილი, ლუარსაბ ლოლაძე, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ პაიჭაძე, აკაკი ყალიჩავა, გიორგი ანთაძე და სხვები.
თბილისის „დინამოს“ მაისურით საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ფარგლებში ბოლოჯერ 1945 წლის 27 ივლისს, საკავშირო ჩემპიონატის მე-12 ტურის კალენდარულ მატჩში, ლენინგრადის „ზენიტის“ წინააღმდეგ ითამაშა.
თბილისელთა შემადგენლობაში თამაშობდნენ: ვალტერ სანაია, ალკივიად ფეხლევანიდი, ლევან სალდაძე, არჩილ კიკნაძე, ბორის ფროლოვი, ვლადიმერ ჯორბენაძე, ავთანდილ ღოღობერიძე, ვიქტორ პანიუკოვი, ბორის პაიჭაძე, გიორგი ანთაძე და ასლან ხარბედია.
ვლადიმერ ჯორბენაძე (დ. 31 დეკემბერი, 1912, ფოთი, რუსეთის იმპერია — გ. 27 ნოემბერი, 1982, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი.
თბილისის „დინამოს“ ძირითად შემადგენლობაში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატისა დასაკავშირო თასის გათამაშების ფარგლებში ჩატარებულ 104 შეხვედრაში მსაჯების გადაწყვეტილებით ვლადიმერ ჯორბენაძე სამჯერ იყო გაძევებული მოედნიდან — ლენინგრადის „დინამოსთან“ , მოსკოვის „პიშჩევიკთან“ და მოსკოვის „სპარტაკთან“ შეხვედრებში.
თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საკავშირო ჩემპიონატისა და საკავშირო თასის გათამაშების ფარგლებში ვლადიმერ ჯორბენაძის ანგარიშზეა 3 გატანილი ბურთი, აქედან ორი საჩემპიონატო და ერთიც სათასო.
1936–1946 წლებში თბილისის „დინამოს“ რიგებში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ფარგლებში 89 შეხვედრა ჩაატარა და ორი ბურთი გაიტანა, ხოლო საკავშირო თასის გათამაშების ფარგლებში 15 შეხვედრა და ერთი ბურთი.
პირველი ბურთი მან 1936 წლის 25 აგვისტოს, საკავშირო თასის გათამაშების ნახევარფინალურ მატჩში, ნოგინსკის „კრასოე ზნამიას“ წინააღმდეგ, მეკარე პეტრე სმოლნიკოვის კარში, შეხვედრის 88-ე წუთზე გაიტანა.
სლოვაკეთის არმიის ისტორია 1939 წლიდან იწყება, როდესაც დღევანდელი სლოვაკეთის ტერიტორია გერმანულმა ძალებმა დაიპყრეს და იქ სლოვაკთა მარიონეტული სახელმწიფო შექმნეს.
მეორე მსოფლიო ომის დროს სლოვაკეთი გერმანელების მიერ იყო ოკუპირებული, ომის შემდეგ კი საბჭოთა კავშირმა ჩეხოსლოვაკიაში კომუნისტური მმართველობა დაამყარა და იგი სოციალისტური ბანაკის წევრად აქცია.
თანამედროვე არმიის არსებობა სწორედ ჩეხოსლოვაკიის დაშლის შემდეგ, სლოვაკეთის ტერიტორიული თავდაცვის საფუძველზე დაფუძნებული სლოვაკეთუს სამხედრო ძალების შექმნით დაიწყო.
სლოვაკეთის შეიარაღებული ძალები — სლოვაკეთის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ.
შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს სლოვაკეთის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა.
კომენსკი 1592 წლის 28 მარტს დაიბადა მორავიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, დასავლეთ სლოვაკეთიდან გადმოსახლებული წარმომავლობით უნგრულ ოჯახში.
მისი დაბადების ზუსტი ადგილი უცნობია, თუმცა სხვადასხვა წყაროები დღევანდელი ჩეხეთის უჰერსკე-ჰრადიშტეს რაიონის ტერიტორიაზე მდებარე პატარა ქალაქებს და სოფლებს ასახელებენ: კომნა, ნივნიცე და უჰერსკი ბროდი.
იან კომენსკის ბაბუა იან სეგეში, უნგრულ გვარს ატარებდა, თუმცა როდესაც კომნადან უჰერსკი ბროდში გადასახლდა, მან გვარი სლავურ ვარიანტზე შეიცვალა და თავისი მშობლიური სოფლის პატივსაცემად კომენსკი აირჩია.
მეტად ფინანსური სიდუხჭირის გამო, იანმა ძალზე გვიან, 16 წლის ასაკში შევიდა პრეშოვის ლათინურ სკოლაში, რისი დასრულების შემდეგაც სწავლა, ჯერ ჰერბორნის აკადემიაში , შემდეგ კი ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში განაგრძო .
ამსტერდამში ყოფნისას დაწერა მისი უმნიშვნელოვანესი ნაშრომი: „უნივერსალური რჩევა ადამიანების საქმეთა გამოსასწორებლად“, სადაც იგი გამოხატავდა თავის დამოკიდებულებასა და იდეებს საზოგადოების სამოქალაქო რეფორმების შესახებ.
იგი ცდილობდა ჩამოეყალიბებინა ფანსოფიკური სკოლა იგივე სიბრძნის სკოლა , სადაც ადამიანები მიიღებდნენ ერთადერთ აუცილებელ ცოდნას, თუ რა სჭირდებათ მათ სიცოცხლის მანძილზე,სიკვდილის დროს და სიკვდილის შემდეგ.
1642 წელს კომენსკი ამსტერდამიდან შვედეთში გაემგზავრა, საიდანაც მან მიიღო შემოთავაზება გაეტარებინა ადგილობრივ სკოლებში რეფორმები და შეექმნა სახელმძღვანელოები, თუმცა ადგილობრივ კოლეგებთან იდეური კონფლიქტების გამო კომენსკიმ ვერ დაასრულა მისია სასურველი შედეგით.
ერთი წლის შემდეგ, 1949 წელს კომენსკი პოლონურ ქალაქ ტორუნში მესამედ დაქორწინდა,ამჯერად მისი რჩეული მასზე ოცდაათი წლით უმცროსი იანა გაიუსოვა გახდა.
1618 წელს იქორწინდა პშეროვის მერის გერზე მაგდალინა ვიზოვსიზე, მალევე მორავიული საძმოს ერთ-ერთი მაღალგანვითარებული ტაძრის წინამძღოლი გახდა ფიულკენში.
1648 წელს ვესტფალიის ზავით დასრულდა ოცდაათწლიანი ომი, რისი შედეგების გათვალისწინებით დასამარდა იმედი კომენსკის და სხვა ჩეხი პროტესტანტი ემიგრანტების სამშობლოში დაბრუნების.
თუმცა მშვიდობიანი პერიოდი რეგიონში დიდი ხანი არ გაგრძელებულა, 1655 წელს დაიწყო ომი შვედეთსა და პოლონეთს შორის, კომენსკიმ მისი მხარდაჭერა პროტესტანტული შვედეთის სასარგებლოდ დააფიქსირა, რის საპასუხოდაც 1658 წელს, პოლონელმა პარტიზანებმა მთლიანად გადაწვეს მისი საცხოვრებელი სახლი ლეშნოში, ხანზარს ვერც კომენსკის უზარმაზარი ბიბლიოთეკა გადაურჩა.
1641 წლის იანვარში კომენსკის მოწვევა მოუვიდა ინგლისის პარლამენტისგან სალექციო ტურზე, რომლის ფარგლებში მას ასევე მოუწევდა სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წინაშე გამოსვლა.
იანი ინგლისში ადგილობრივი საჯარო განათლების რეფორმის კომისიის წევრი გახდა, თუმცა ქვეყანაში შექმნილმა არასტაბილურმა სიტუაციამ რეფორმები შეაფერხა და კომენსკი ინგლისიდან გამომგზავრების აუცილებლობის წინაშე დადგა.
დასაწყისისთვის იმედოვნებდა რა სამშობლოში მალე დაბრუნებას, წერდა ჩეხურ ენაზე სასკოლო სახელმძღვანელოებს, მოამზადა გეგმა საგანმანათლებლო ორგანიზაციის შესაქმნელად.
იან ამოს კომენსკი, კომენიუსი (, ; 28 მარტი 1592, ნივნიცე, სამხრეთი მორავია — გ. 15 ნოემბერი 1670, ამსტერდამი) — ჩეხი პედაგოგი, განმანათლებელი, მწერალი და მოაზროვნე, იან ჰუსის იდეებზე დაფუძნებული ჩეხური საძმოს უკანასკნელი პატრიარქი.
1624 წლის იანვარში იანმა მუშაობა დაიწყო ბრანდისში, სადაც მან გაიცნო თავისი მომავალი მეორე ცოლი, ეპისკოპოსის ქალიშვილი მარია დოროთა კირილოვა და მალევე იქორწინა მასზე.
ტომ ტოლაის წარმომადგენლები, რომლებიც შეადგენენ აღმოსავლეთი ახალი ბრიტანეთის მოსახლეობის ორ მესამედს, დასახლდნენ ამ რეგიონში, სავარაუდოდ, ახალი ირლანდიის კუნძულის სამხრეთი ნაწილიდან.
პროვინციაში შემავალი ამ კუნძულების პირველი ევროპელი აღმომჩენებია გერმანელი მოგზაურები და ვაჭრები, რომლებიც უკვე 1874 წელს დასახლდნენ დიუკ-ოფ-იორკის კუნძულებში შემავალ კუნძულ მიოკოზე.
ისინი დაკავებულები იყვნენ ან ვაჭრობით, ან ადგილობრივი ქოქოსის პალმების პლანტაციების შექმნით, რომელთა ნაყოფსაც იყენებდნენ ექსპორტზე მიმავალი კოპრის წარმოებისათვის.
1914 წელს კუნძული ახალი ბრიტანეთი გადავიდა ავსტრალიის კონტროლ ქვეშ, რომელიც 1921 წლიდან მართავდა მას სამეურვეო ტერიტორიის რანგში ერთა ლიგის მანდატის საფუძველზე.
მეორე მსოფლიო ომის წლებში პროვინციის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა დიდი ბრძოლები ავსტრალიის და ამერიკის ჯარებსა და იაპონიის ჯარებს შორის, რომელშიც იაპონელებმა განიცადეს გამანადგურებელი მარცხი 1945 წლისთვის.