polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1926 წელს, თურქეთმა, ანალოგიურადვე, ანკარის ხელშეკრულებით, დიდი ბრიტანეთის გარანტორობით, აღიარა ერაყის სუვერენობა მოსულზე, მოსულის ნავთობის შემოსავლის გარკვეული წილის სანაცვლოდ.
თურქეთი ცდილობდა ჰქონოდა კარგი ურთიერთობა როგორც მეზობელ, ისე ევროპის ქვეყნებთან და ამგვარად, ტერიტორიული ექსპანსია დღის წესრიგში არ იდგა და პრიორიტეტი დიპლომატიური ურთიერთობების გაღრმავებას ემყარებოდა.
სახალხოობა , ქემალიზმის მეორე ფუნდამენტურ პრინციპს შეადგენს და მიუხედავად თარგმანის თავისებურებებისაგან, პოპულიზმის დასავლეთ ევროპული გაგებისაგან განსხვავებულია.
ქემალიზმის მიხედვით, სახალხოობა, პირველ რიგში პოპულარული ლეგიტიმაციის მქონე სახელმწიფოს შექმნაა, სადაც ხელისუფლების ლეგიტიმაციის წყარო ხალხი იქნება, ხოლო სახელმწიფოს ფუნქცია, საზოგადოების თანამედროვე, პროგრესულ ნიადაგზე გარდაქმნა იყო.
ქემალისტური სახალხოობის პრინციპისავე მიხედვით, თურქი ერი, მონოლითურ და უკლასო ეროვნულ ფორმაციას შეადგენდა და ამგვარად, ქემალიზმის მთავარი მახასიათებლები, განსაკუთრებით სახალხო რესპუბლიკური პარტიის ერთპარტიული მმართველობის პერიოდში, კორპორატიზმი და სოლიდარიზმი იყო.
ქემალიზმს გააჩნია ექვსი მთავარი პრინციპი, რომლებიც ექვსი ისრის სახელით არიან ცნობილი და რომლებიც, ექვსი ისრის სიმბოლოს სახით, დღევანდელ თურქულ პარტიულ სპექტრში, ქემალისტური ტრადიციის გამგრძელებლად მიჩნეული სახალხო რესპუბლიკური პარტიის ლოგოზეც არის გამოსახული.
მოგვიანებით, ეს პრინციპები, კონსტიტუციურად იქცა, 1937 წლის საკონსტიტუციო შესწორებამ ისინი პირველადი სახით აქცია კონსტიტუციის ნაწილად, ხოლო 1982 წლის კონსტიტუციამ, ეს პრინციპები შეიტანა კონსტიტუციაში, როგორც მუხლები, რომელთა შეცვლაც კონსტიტუციურად აკრძალულია.
მაგალითად, 1961 წელს, შეიარაღებული ძალების წარმომადგენლებით დაკომპლექტებული დროებითი მთავრობის, ეროვნული ერთობის კომიტეტის თაოსნობით მიღებულმა ახალმა კონსტიტუციამ, რელიგიურ საქმეთა სამმართველოს კონსტიტუციური სტატუსი მიანიჭა.
1927-1946 წლებში, საჯარო სკოლებიდან ამოღებული რელიგიის გაკვეთილები, 1948 წელს, არჩევითი საგნის სახით, კვლავ სახალხო რესპუბლიკური პარტიის დამსახურებით დაბრუნდა სასწავლო პროგრამაში.
1982 წელს კი, ასევე სამხედრო ხელისუფლების მიერ, რომელიც თავს ქემალისტად მიიჩნევდა და წარმოაჩენდა, რელიგიის გაკვეთილები, კონსტიტუციის ძალით, საშუალო განათლების ყველა ეტაპზე სავალდებულოდ გამოცხადდა.
დროთა განმავლობაში, ქემალიზმი ჩამოყალიბდა იდეოლოგიურ მიმდინარეობად, რომელიც თურქული პოლიტიკის ოფიციალურ განმსაზღვრელ ფაქტორად იქცა, თუმცა მრავალი სახით და არაერთი ინტერპრეტაციით, რამაც შესაძლებელი გახადა როგორც „მემარცხენე“, ისე „მემარჯვენე“ ქემალიზმის არსებობა.
დღეს, ქემალიზმი მეტწილად ასოცირებულია სახალხო რესპუბლიკურ პარტიასთან, რომელიც 1923 წელს დააარსა მუსტაფა ქემალ ათათურქმა და რომელიც, 1923-1950 წლებში თურქეთს ერთპიროვნულად მართავდა.
ერთადერთი გამონაკლისი, როდესაც თურქეთმა დაარღვია სტატუს-კვოს შენარჩუნების პრინციპი და ტერიტორიული ექსპანსია განახორციელა, 1939 წელი იყო, როდესაც, თურქეთის ხელისუფლებამ, ისარგებლა იმ ფაქტით, რომ საბერძნეთი აპირებდა მიენიჭებინა დამოუკიდებლობა მის დაქვემდებარებაში მყოფი სირიისათვის და იმ ფაქტით, რომ ნაცისტური გერმანიის საფრთხის გამო საფრანგეთს არ შეეძლო თურქეთის წინააღმდეგ რაიმე სახის სამხედრო მოქმედება ეწარმოებინა და მიიერთა ალექსანდრეტას სანჯაყი, რომელზეც პრეტენზიას სირიაც აცხადებდა და მას ჰათაის პროვინცია უწოდა.
ქემალიზმის ჩამოყალიბების იდეას, ჯერ კიდევ ოსმალეთის იმპერიის არსებობის დროს ჩაეყარა საფუძველი, იმ მიზნით, რომ თავიდან აეცილებინათ გარდაუვალი დამხობა.
მეოცე საუკუნის დასაწყისში, ახალგაზრდა ოსმალებმა სცადეს, რომ ჩამოეყალიბებინათ ოსმალეთის ნაციონალიზმის იდეოლოგია ან ოტომანიზმი, რათა ჩაეხშოთ ეთნიკური ნაციონალიზმის განვითარება და შეეზღუდათ ისლამის გავლენა დემოკრატიაზე.
იგი გულისხმობდა პოლიტიკური, კულტურული, სოციალური და რელიგიური რეფორმების ვესტერნიზაციას, მათ შორის, დემოკრატიის ჩამოყალიბებას, ქალთა სამოქალაქო და პოლიტიკურ თანასწორობას (აღსანიშნავია, რომ რეფორმის გათვალისწინებით ქალებმა არჩევნებში მონაწილეობის უფლება მიიღეს), სკოლის ეკლესიისგან გამოყოფისთვის შედეგიანად ბრძოლას, მეცნიერების განვითარებას, უფასო განათლების მხარდაჭერას და ა.
ქემალისტური კორპორატიზმი, მეტწილად ზია გოქალფისეულ ფორმულირებას ეყრდნობოდა, რომელიც საზოგადოებას, სხვადასხვა პროფესიული და ეკონომიკური გაერთიანებების რთულ სინთეზად მოიაზრებდა, რომლებიც ერთმანეთზე საერთო საჭიროებებით და სოციალური ფაქტორებით იყვნენ გადაბმულნი.
ქემალიზმი, თავისი არსით, წარმოადგენდა საუკუნის პირველ ნახევარში დაწყებული ოსმალური რეფორმიზმის — თანზიმათის პროცესის გაგრძელებას და მის კულმინაციას, რომელიც, გარდა თანზიმათისა, შთაგონებული იყო ოსმალეთის იმპერიაში მოღვაწე ისეთი რეფორმისტული მოძრაობებით, როგორებიც იყო ახალგაზრდა თურქების და ახალგაზრდა ოსმალების მოძრაობები.
ქემალისტურ ნაციონალიზმში რელიგიის როლზე მიუთითებს ისიც, რომ თურქეთს და საბერძნეთს შორის მოსახლეობის გაცვლა არა ეთნიკურ, არამედ რელიგიურ ნიადაგზე განხორციელდა და ქემალისტური ელიტის რადიკალური და უარყოფითი რეაქცია ენობრივად და ეთნიკურად თურქული მოდგმის, ქრისტიანი გაგაუზების თურქეთში გადმოსახლების მცდელობებთან დაკავშირებით.
1920 წელს დაბრუნდა სამშობლოში, ფოთში, შემდეგ თბილისში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე: იყო გაზეთ „კოლექტივიზაციისათვის“ განყოფილების გამგე, შემდეგ ჟურნალ „პიონერის“ პასუხისმგებელი მდივანი.
ქორქიას ადრევე ერგო ბედნიერება შეხვედროდა მეორე დიდ ქართველს: ჯერ კიდევ 13 წლისამ ფოთში აკაკი წერეთლის საიუბილეო საღამოზე დიდ მგოსანს უძღვნა საკუთარი ლექსი, რისთვისაც საქართველოს პოეტთა უგვირგვინო მეფემ მადლობა გადაუხადა ყრმას და დაულოცა სამწერლობო გზა.
მოგვიანებით, ცვლილება განხორციელდა ბლოკის რეგისტრაციაში და 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით , საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა - გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
მათ შორის იყო პოლიტიკური გაერთიანება „დემოკრატთა კავშირის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი, თბილისის საქალაქო ორგანიზაციის აღმასრულებელი მდივანი და „ახალგაზრდა დემოკრატთა კავშირის“ თავმჯდომარის მოადგილე.
2008-2012 წლებში მე-7 მოწვევის საკანონმდებლო ორგანოში ვახტანგ ბალავაძე პარტიული სიით შევიდა სარჩევნო ბლოკიდან ,ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა - გამარჯვებული საქართველოსთვის“ და ამ პერიოდში, 2008 -2009 წლებში იყო საფინანსო-საბიუჯეტო და საპროცედურო საკითხთა და წესების კომიტეტების წევრი; 2009 – 2010 წლებში საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ხოლო 2010 -2012 წლებში აირჩიეს რეგიონული პოლიტიკის, თვითმმართველობისა და მაღალმთიანი რეგიონების კომიტეტის თავმჯდომარედ.
2017 წელს „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობაში“ შექმნილმა პარტიულმა კრიზისმა განაპირობა განსხვავებული შეხედულებების მქონე პოლიტიკოსთა ერთი ჯგუფის გამიჯვნა და ახალი პოლიტიკური პარტიის „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ ჩამოყალიბება.
თანაგუნდელებთან ერთად პოლიტიკური პროცესის მონაწილე იყო ვახტანგ ბალავაძე, რომელიც 2017-2018 წლებში „ევროპული საქართველოს“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი, ხოლო 2018 წელს დამფუძნებელი საბჭოს წევრი გახდა.
ვახტანგ ბალავაძემ პოლიტიკური საქმიანობა 1998 წლიდან დაიწყო პოლიტიკური გაერთიანებაში „მოქალაქეთა ახალგაზრდული კავშირი“, სადაც 1998-1999 წლებში რეგიონული დეპარტამენტის ინსპექტორად მუშაობდა, ხოლო 1999-დან 2000 წლამდე იმავე დეპარტამენტის თავმჯდომარის მოადგილე იყო.
1995 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მშენებლობის ეკონომიკისა და მართვის დეპარტამენტის სამშენებლო ფაკულტეტზე ჩააბარა, რომელიც 1999 წელს დაასრულა და ინჟინერ-ეკონომისტის ბაკალავრის ხარისხი მიენიჭა.
2006-2007 წლებში ის გახლდათ საქართველოს კონტროლის პალატის 2006 წლის საქმიანობის შემმოწმებელი საქართველოს პარლამენტის დროებითი კომისიის წევრი; იმავე კომისიის წევრი იყო მომდევნო წელსაც, რომელიც უკვე 2007 – 2008 წლებში საქართველოს კონტროლის პალატის 2007 წლის საქმიანობას შეისწავლიდა.
2011 წლის 17-05-დან 17-06-მდე „საქართველოს კონსტიტუციაში დამატების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი;
2011 წლის 11-11-დან 11-12-მდე „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი;
2000-2002 წლებში ვახტანგ ბალავაძემ სწავლა გააგრძელა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, მშენებლობის მენეჯმენტის დეპარტამენტის სამშენებლო ფაკულტეტზე, ასევე წარჩინებით დასრულების შემდეგ, მაგისტრის აკადემიური ხარისხი მიენიჭა.
2012 წლის 30-03-დან -30-04-მდე „საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი;
2011 წლის 11-11-დან 11-12-მდე „საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი;
2012 წლის 08-05-დან 08-06-მდე „საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი.
2009 წელს „საქართველოს კონსტიტუციაში დამატებების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პროექტის გამოქვეყნებისა და მისი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი;
1970 წლიდან მუშაობდა უკრაინის კომპარტიის ცკ-ის აპარატში, 1988–1990 წლებში იყო იდეოლოგიის განყოფილების გამგე, უკრაინის კომპარტიის ცკ-ის მდივანი.
1994 წელს აირჩიეს უკრაინის უმაღლესი რადის დეპუტატად, ფრაქცია „სოციალურ-საბაზრო არჩევანი“, შემდგომში შევიდა სადეპუტატო ჯგუფ „კონსტიტუციურ ცენტრში“.
1958 წელს დაასრულა კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი, 1970 წელს — სკკპ ცკ-სთან არსებული საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურა, ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი.
დაუვიწყარია მისი ზინაბი , მედიდური და ამავე დროს ღრმად ტრაგიკული მედეა , განწირული, მაგრამ ამაყი მარგარიტა გოტიე , მაღალი სულის ადამიანი ქეთევანი , ვნებას აყოლილი ბრმად მორჩილი ოფელია , კრუჩინინა და სხვა.
ნინო პლატონის ასული ჩხეიძე (დ. 30 სექტემბერი, 1881, ქუთაისი — გ. 14 აგვისტო, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი.
ვარსკვლავი წარმოქმნის შემდეგ გამოიმუშავებს თერმულ ენერგიას მკვრივ ბირთვში, რომელიც თერმობირთვული სინთეზით წყალბადის ჰელიუმად გარდაქმნის მეშვეობით ხდება.
ვარსკვლავის სიცოცხლისას ამ ეტაპზე ყოფნის მანძილზე ის მოთავსებულია მთავარი მიმდევრობის გასწვრივ პოზიციაზე, რომელიც განისაზღვრება ძირითადად მისი მასით, მაგრამ ასევე დამოკიდებულია მის ქიმიურ კომპოზიციასა და სხვა ფაქტორებზე.
მთავარი მიმდევრობის ყველა ვარსკვლავი ჰიდროსტატიკურ წონასწორობაშია, სადაც ბირთვიდან წამოსული გარე თერმული წნევა ბალანსირებულია გრავიტაციული კოლაფსის შიდა წნევით, ეს კი ვარსკვლავს დაშლისაგან იცავს.
ენერგიის მატარებელი ან გამოსხივებაა, ან კონვექცია, ეს უკანასკნელი კი ხდება იმ რეგიონებში, სადაც უფრო მკვეთრი ტემპერატურული გრადიენტი, მაღალი გაუმჭვირვალობა ან ორივე ერთადაა.
მთავარი მიმდევრობა ზოგჯერ ზედა და ქვედა ნაწილებად იყოფა, რომელიც დაფუძნებულია დომინანტურ პროცესზე, რომელსაც ვარსკვლავი ენერგიის წარმოსაქმნელად იყენებს.
1,5 მზის მასაზე ნაკლები ვარსკვალვები ძირითადად წყალბადის ატომებს ასინთეზირებს და გარდაქმნის ჰელიუმად, ამ პროცესს კი პროტონ-პროტონული ჯაჭვი ეწოდება.
ამ მასის ზემოთ, ზედა მთავარ მიმდევრობაში, ბირთვული სინთეზის პროცესი ძირითადად იყენებს ნახშირდბადის, აზოტისა და ჟანგბადის ატომებს, როგორც შუამალებს ნაჟ ციკლში, რომელიც წარმოქმნის ჰელიუმს წყალბადის ატომებისაგან.
ორ მზის მასაზე მეტი მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავი ბირთვის რეგიონებში კონვექციას განიცდის, რომელიც ურევს ახლად წარმოქმნილ ჰელიუმს და ინარჩუნებს სინთეზის მოსახდენად საჭირო საწვავის პროპორციას.
ასტრონომიაში მთავარი მიმდევრობა — ვარსკვლავების უწყვეტი და განსხვავებული ჯგუფი, რომელიც ჩნდება დიაგრამებზე ვარსკვლავის ფერის სიკაშკაშესთან მიმართ.
ეს ფერი-მაგნიტუდის დიაგრამები ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამების სახელითაა ცნობილი, რომელიც ეხნარ ჰერცშპრუნგმა და ჰენრი ნორის რასელმა განავითარეს.
როგორც ლოცვა, ასევე მარხვა არის კავშირი ღმერთსა და მორწმუნეს შორის, იგი ადამიანს ახსენებს იმ წყალობას, რასაც ხშირად ჩვენ ისე ვიღებთ, თითქოს გვეკუთვნოდეს, თუნდაც ეს იყოს ერთი ჭიქა ცივი წყალი ან ჭამა ჩვენი სურვილისამებრ.
ამასთან, ყურანი საშუალებას აძლევს ავადმყოფებს და მოგზაურებს, არ იმარხულონ და მოგვიანებით აანაზღაურონ გაცდენილი დღეები, ან თუ ავადმყოფობა ქრონიკულია, გაცდენილი დღეების საფასურად დააპურონ ღარიბები და უპოვრები:
ამის შემდეგ უკვე მნიშვნელოვანია საკვების, სასმელისა და ცოლქმრული ურთიერთობების გარდა, ბილწსიტყვაობისა და მრისხანებისგან, ასევე ავი ფიქრებისგან თავის შეკავება, რადგან მათ შეუძლიათ ადამიანის მარხვა მიუღებლად აქციონ.
მომარხულე მუსლიმმა თავი უნდა შეიკავოს დღის განმავლობაში, გარიჟრაჟიდან მზის ჩასვლამდე , საკვებისა და სასმელის მიღებაზე, ასევე ხორციელი სიამოვნების, ავი ფიქრების, ბილწსიტყვაობისა და მოწევისგან.
აგრონომიული ცოდნის მისაღებად სწავლა განაგრძო მოსკოვის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სმოლენსკის გუბერნიაში აგრონომად.
1918 წელს დამოუკიდებელი საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობა, როგორც სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმომადგენელს, აგზავნის გერმანიაში, სადაც იგი ხელმძღვანელობს მანქანა-იარაღების შეძენა გამოგზავნის საქმეს.
ლომოური ეწეოდა 1920 წლიდან, ჯერ თბილისის უნივერსიტეტში, შემდეგ, 1929 წლიდან სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, სადაც განაგებდა მემცენარეობის კათედრას.
1920 წელს ახალგაზრდა აგრონომი ივანე ჯავახიშვილის რეკომენდაციით მოიწვიეს აგრონომიულ განყოფილებასთან დაარსებულ სასოფლო-სამეურნეო მექანიკის კათედრის პირველ ასისტენტად.
იულონ ნიკოლოზის ძე ლომოური (დ. 3 სექტემბერი, 1885, სოფ. არბო, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 დეკემბერი, 1966, თბილისი) — ქართველი აგრონომ-მემცენარე, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი.
მათ შორის განსაკუთრებული ადგილი ეთმობა მის პირველ ორიგინალურ სახელმძღვანელოს „მარცვლეული კულტურები“, რომელიც გამოქვეყნდა ორ ტომად 1946 და 1950 წლებში.
თეატრმა მოიწონა და 1944 წელს დადგა მისი რამდენიმე ნაწარმოები, მათ შორის დიდი სამამულო ომისადმი მიძღვნილი პიესა „ბაბუა თევდორე“, რომელიც ასევე წარმატებით იდგმებოდა ჭიათურის თეატრის სცენაზე.
ამას მოჰყვა „სარეველა“ , „მაია წყნეთელი“ , „ქართლის ჩირაღდნები“ , „ნაკრძალში“ , „დრო-24 საათი“ , „გრძელი დღე“ , „ოქროს საწმისი“, „აიეტი“ და სხვა.
ვალერიან ლაზარეს ძე კანდელაკი (დ. 19 ივლისი, 1918, სუფსა, ოზურგეთის მაზრა — გ. 2 აპრილი, 1983, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე .
მხატვრის დედა ელენე ხუნდაძე ქართული ენის და ლიტერატურის მასწავლებელი იყო, მამა კონსტანტინე თოთიბაძე ფიზიკოსი, იგი ხელოვნების მოყვარულიც იყო და კარგადაც ხატავდა.
პაპა სილოვან ხუნდაძე იყო პოეტი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი; იგი ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში .
გოგი კონსტანტინეს ძე თოთიბაძე — ქართველი მხატვარი, გრაფიკოსი, სსრკ-ის მხატვართა კავშირის წევრი, სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი , აფხაზეთის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე , საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვარი .
მისი ნამუშევრები დაცულია თბილისის ეროვნული გალერეაში, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში, ტრეტიაკოვის სახ.
1940 წელს მოსკოვში ჩავიდა მოჭიდავეების დღესასწაულზე, სადაც მონაწილეობა მიიღო ჭიდაობაში, გაეცნო რა სამბოს, იმავე წელს მოიგო სსრკ ჩემპიონატი სამბოში.
1944 წელს მოსკოვში გადავიდა და იმავე წელს სსრკ აბსოლუტურ ჩემპიონატზე ჭიდაობაში ვერცხლის პრიზიორი გახდა, სადაც კვლავ იოჰანეს კოტკასთან დამარცხდა.
არსენ მეკოკიშვილი (დ. 12 აპრილი, 1912, სოფელი გიორგიწმინდა, ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი — გ. 7 მარტი, 1972, გიორგიწმინდა, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სპორტსმენი, მოჭიდავე, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი .
გრიგოლ ზაქარიას ძე ჩხიკვაძე — ქართველი მუსიკისმცოდნე-ფოლკლორისტი და პედაგოგი, ხელოვნებათ-მცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
ახალგაზრდა მეცნიერი ერთხანს მუშაობდა ეკატერინოსლავის უნივერსიტეტში ანატომიის კათედრის გამგედ, ხოლო 1919 წელს გადმოვიდა თბილისის ახლად დაარსებულ უნივერსიტეტში ტოპოგრაფიული ანატომიისა და ოპერატიული ქირურგიის კათედრის გამგედ, ხოლო 1921 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე განაგებდა სამკურნალო ფაკულტეტის ქირურგიული პათოლოგიის კათედრასა და პროპედევტიკის კლინიკას.
მან თბილისში გააკეთა და შემდეგ საქართველოში დანერგა კუჭის რეზექცია წყლულოვანი დაავადების დროს, ტვინის დანამატის ამოკვეთის, თირკმლის და თირკმლისზედა ჯირკვლის რეზექციის, ტუბერკულოზით დაზიანებული თირკმლის სისხლის ძარღვების გადაკვანძის, თავის ქალის ტრეპანაციის, გულის ჭრილობების გაკერვისა და სხვა ურთულესი ოპერაციები.
1896 წელს ბიძამ, გიორგი კახიანმა ყმაწვილი ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში მიაბარა, ხოლო 1902 წელს გადაიყვანა ვლადიკავკაზის კლასიკური გიმნაზიის მეექვსე კლასში.
ნიკოლოზ საულის ძე კახიანი (დ. 11 ივლისი, 1883, სოფ. როკითი, ახლანდელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი — გ. 15 თებერვალი, 1928, თბილისი) — ქართველი ქირურგი, საქართველოში მეცნიერული და კლინიკური ქირურგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, პროფესორი.
აღსანიშნავია, რომ მეცნიერმა დიდი ენერგია შეალი ჩვენში სოფლად მკურნალობის დრომოჭმული მეთოდების ნაცვლად ახალი მეცნიერული მკურნალობის მეთოდების დანერგვას.
1994-1999 წლებში მუშაობდა იუსტიციის სამინისტროში სხვადასხვა თანამდებობაზე: მოქალაქეობისა და იმიგრაციის სამმართველოს მთავარი კონსულტანტი, საკანონმდებლო განზრახულებათა განყოფილების უფროსი, საჯარო სამართლის სამმართველოს უფროსის მოადგილე, საჯარო კანონმდებლობის განყოფილების უფროსი, საჯარო სამართლის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე, სამართლის ჰარმონიზაციისა და ნორმატიული აქტების ექსპერტიზის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე;
ფრაიბურგის მაქს-პლანკის საერთაშორისო და საზღვარგარეთის ქვეყნების სისხლის სამართლის ინსტიტუტის სამეცნიერო სტიპენდიატი და პროექტის ,სისხლის სამართლის პოლიტიკის განვითარება და სამართლის როლი გარდამავალი პერიოდის მართლმსაჯულებაში‘‘ - ექსპერტი საქართველოდან;
1985-1990 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, წარჩინებით დაამთავრა იურიდიული ფაკულტეტი სამართალმცოდნეობის სპეციალობით.
სერიალი კარიოში დაბადებული ქალის, იმპერატორის მეუღლე კის / კი სონ ნიანის შესაახებაა, რომელიც დიდ ძალაუფლებას მოიპოვებს, რაც იმ დროის ეპოქის სისტემას ეწინააღმდეგებოდა.
იმპერატორის მეუღლე კი — სამხრეთ კორეული ფსევდო-ისტორიული სატელევიზიო სერიალი, სადაც მთავარ, იმპერატორის მეუღლე კის როლს, ასრულებს ჰა ჯი-ვონი.
მოგვიანებით, როცა ჰელიუმის ატომების რაოდენობა დომინანტური ხდება ბირთვში, მზის მსგავსი ვარსკვლავი იწყებს წყალბადის სინთეზს სფერული გარსის გასწვრივ, რომელიც ბირთვს აკრავს გარშემო.
ნახევარი მზის მასის ვარსკვლავებსაც შეუძლია ბირთვში ჰელიუმის სინთეზით ენერგია წარმოქმნას, ხოლო უფრო მასიურ ვარსკვლავებს შეუძლია უფრო მძიმე ელემენტების სინთეზი რამდენიმე გარსის გასწვრივ.
როდესაც მზის მსგავსი ვარსკვლავი ამოწურავს ბირთვულ საწვავს, მისი ბირთვი მკვრივ თეთრ ჯუჯად კოლაფსირდება და გარე ფენები პლანეტურ ნისლეულად იფანტება.
ათი ან მეტი მზის მასის ვარსკვლავს შეუძლია ზეახლად აინთოს, რადგან მათი ინერტული რკინის ბირთვი კოლაფსირდება უკიდურესად მკვრივ ნეიტრონულ ვარსკვლავად ან შავ ხვრელად.
მიუხედავად იმისა, რომ სამყარო იმდენად ხნიერი არაა, რომ რომელიმე წითელ ჯუჯას სიცოცხლის დასასრულს მიეღწია, ვარსკვლავური მოდელები წინასწარმეტყველებს, რომ ისინი ნელ-ნელა უფრო კაშკაშა და ცხელი გახდება, სანამ წყალბადის საწვავს ამოწურავს და გახდება დაბალი მასის თეთრი ჯუჯა.
ეს სიცოცხლის ხანგრძლივობა რამდენიმე მილიონი წელიწადიდან ტრილიონობით წელიწადამდე მერყეობს, აქედან გამომდინარე, ვარსკვლავის სიცოცხლის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია მის მასაზე.
ვარსკვლავური ევოლუცია არ შეისწავლება ერთი ვარსკვლავის სიცოცხლეზე დაკვირვებით, რადგან უმეტესი ვარსკვლავური ცვლილება იმდენად ნელა ხდება, რომ მათი დაფიქსირება საუკუნეების მანძილზეც კი შეუძლებელია.
1973 წლიდან მწერალთა კავშირთან არსებული მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურულ ურთიერთობათა მთავარი სარედაქციო კოლეგიის უფროსი მეცნიერ რედაქტორია; პირველი წერილი სიმღერა „სულიკოს“ ავტორზე, ვარინკა წერეთელზე, 1965 წელს გამოაქვეყნა გაზეთ „ქუთაისში“, პირველი წიგნი „ვარინკა წერეთელი“ — 1970 წელს.
განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის ტერენტი გრანელის ცხოვრებისა და შემოქმედების კვლევაში; დაწერა ბიოგრაფიული რომანი „კვირის წირვები“ , „ჩემი ცხოვრება მხოლოდ ლექსია“ .
გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრის ხარისხის მართვის დეპარტამენტის უფროსი; 2019 წლიდან ამავე ცენტრის მეცნიერებისა და უწყვეტი განათლების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.
1990 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, 1997 წელს — იორკის უნივერსიტეტი , 2000 წელს — თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტი.
1998 წელს გაიარა სტაჟირება მაგდებურგის სამედიცინო დაზღვევის კომპანიაში ; 2000 წელს - სამედიცინო დახმარების ხარისხის მართვის, ჯანდაცვის დაფინანსების, ხარჯების შეკავებისა და ბიუჯეტირების კურსი ; 2007–2008 წლებში - ჯანდაცვის ეკონომიკისა და დაზღვევის, ფინანსური სტრატეგიის, რისკის მენეჯმენტის, მართული ჯანდაცვის კურსები ; 2011 წელს - ანდერაითინგის კურსი
თენგიზ ვერულავა არის ჯანდაცვის ეკონომისტთა საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი, ლა ტრობეს უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი , საერთაშორისო რეფერირებადი ჟურნალის & სარედაქციო საბჭოს წევრი.
1917 წელს გამომდინარე იქიდან, რომ ეთნიკური უკრაინელები მოსახლეობის უმრავლესობას წარმოადგენდნენ მეთვრამეტე საუკუნის ნოვოროსიის უმეტესი ნაწილი ახლად შექმნილ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკას შეუერთდა.
უკრაინა-საბჭოეთის ომში დამოუკიდებლობის მომხრე უკრაინელების დამარცხების შემდეგ, საბჭოთა მთავრობამ განაცხადა, რომ სამხრეთ უკრაინა უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნაწილი იყო.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ტერმინი ნოვოროსია აქტიურად გამოიყენებოდა, სხვადასხვა მოძრაობები ცდილობდნენ რეგიონების უკრაინის შემადგენლობიდან გამოსვლას და დამოუკიდებლობის მოპოვებას, თუმცა მათი მცდელობები კრახით დასრულდა.
საბოლოოდ 1990-იან და 2000-იან წლებში ეს მოძრაობები თამაშგარე მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ, მათ ვერ შეძლეს ადგილობრივ მოსახლეობაში უმრავლესობის მოპოვება.
ის დირექტორმა დმიტრი ტრენინმა დაწერა, რომ 2003 წელს ზოგიერთი რუსი აკადემიკოსი სერიოზულად ფიქრობდა პრო-რუსული სახელმწიფოს ნოვოროსიის ჩამოყალიბებაზე, თუმცა მათი ვარაუდით ამის საპასუხოდ უკრაინაში აქტიური სამუშაოები დაიწყებოდა უკრაინის ნატოში გასაწევრიანებლად.
ნოვოროსიის სახალხო რესპუბლიკების კავშირი შედგება ორი კონსტიტუციური რესპუბლიკისგან, რომლებიც ჯერჯერობით არცერთ ქვეყანას არ უღიარებია, ორივე მათგანი უკრაინის მიერ კლასიფიცირებულები არიან, როგორც ტერორისტული ორგანიზაციები.
24 ივნისს „უზენაესი საბჭოს“ წევრებმა თითოეული ჯგუფიდან ოფიციალურად განაცხადეს მათი კონსტიტუციების შერწყმაზე, ასევე განაცხადეს ნოვოროსიის, როგორც კონფედერაციის შექმნაზე სახელწოდებით „სახალხო რესპუბლიკების კავშირი“.
ნოვოროსია ან ახალი რუსეთი , ასევე მოიხსენიება, როგორც სახალხო რესპუბლიკების კავშირი — თვითგამოცხადებული დონეცკისა და ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკების მიერ დაარსებული კონფედერაცია, მდებარეობს აღმოსავლეთ უკრაინაში, ესაზღვრება რუსეთის ფედერაციას.
ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად და ვანის არქეოლოგიური ექსპედიციის მთავარ არქიტექტორად.
1931 წელს ხანგრძლივი ვადით სამუშაოდ გადავიდა მოსკოვში და ჩაირიცხა არქიტექტურულ სახელოსნოში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გამოჩენილი ხუროთმოძღვარი აკადემიკოსი ალექსი შჩუსევი.
მისივე პროექტებით აშენდა ფიზიკის, ხელნაწერთა, მათემატიკის ინსტიტუტები, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფუნდამენტური ბიბლიოთეკა, რკინიგზის პავილიონი ახალ ათონში და სხვა.
გიორგი ილიას ძე ლეჟავა (დ. 4 ივლისი, 1903, სოფ. ლახუნდარა, ახლანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 იანვარი, 1977, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
1949 წელს დაამთავრა მესტიის პედაგოგიური ტექნიკუმი და იმავე წელს სწავლა განაგრძო სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიის ფაკულტეტზე, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1953 წელს.
1959 წელს იგი გადაიყვანეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში ასპირანტურის განყოფილების გამგედ და პრეზიდიუმის სწავლულ მდივნად სამეცნიერო კადრების მომზადების დარგში.
გასვიანი სამუშაოდ გადავიდა საქართველოს აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში, სადაც დაინიშნა კავკასიის ხალხთა ისტორიის განყოფილების გამგედ.
ამ პერიოდში იგი აქტიურად ხელმძღვანელობდა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტს, სადაც კითხულობდა ლექციებს საქართველოსა და კავკასიის ისოტორიაზე.
მეცნიერთა მიერ, მანამდე თუ სვანეთი განიხილებოდა, როგორც საქართველოს ერთ-ერთი ჩამორჩენილი, პირველყოფილი გვაროვნული წყობილების კუთხე, ახლა ასეთი შეფასება უარყოფილია.
გასვიანის კვლევების ძირითადი ობიექტი იყო შუასაუკუნეების დასავლეთ საქართველოს მთიანეთის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის საკითხები, კერძოდ რაჭა-ლეჩხუმის ჯერ კიდევ ნაკლებად შესწავლილი პრობლემები.
სვანური ენის ცოდნამ, მას საშუალება მისცა გასცნობოდა და შეესწავლა ახალი დოკუმენტური მასალები და გამოქვეყნებული სტატიებისა და მონოგრაფიების სახით მიეწოდებინდა სამეცნიერო წრეებისა და ფართო საზოგადოებისათვის.
ამ თემაზე მისი ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია მონოგრაფია — „ჩრდილო კავკასიის ხალხები უძველესი დროიდან საუკუნემდე“, რომელშიც თვალსაჩინო ადგილი უკავია ქართველთა, პირველ რიგში, სვანთა სამეურნეო, კულტურულ და ნათესაურ ურთიერთობებს.
გერონტი ალექსანდრეს ძე გასვიანი (დ. 15 აგვისტო, 1929, სოფელი ხალდე, მესტიის რაიონი, საქართველოს სსრ — გ. 31 ოქტომბერი, 2012, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.