polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
თუმცა აღსანიშნავია, რომ დღემდე როდესაც ერთი და იგივე გვარის წარმომადგენლები პირველად ხვდებიან ერთმანეთს იოჰანესბურის აეორპორტში ისე ხვდებიან და ესალმებიან, როგორც ნათესავებს.
პატრიარქატული წყობილობის დროს ნორმალური მთავრობა გულისხმობს რომ ტომში, რომელიც შედგება დიდი ოჯახებისგან მთავრობა მამიდან შვილზე გადადის და ამასთან მამა ამ ტიტულს ატარებს მანამ, სანამ მას ფიზიკური გამძლეობა აქვს.
ნუკლეარული ოჯახი (მხოლოდ მშობლებისა და მათი შვილებისაგან შედგება, რომლებიც იმყოფებიან მშობლების კმაყოფაზე) დღეს ყველაზე გავრცელებული ფორმაა ნათესაობისა.
დიდი მნიშვნელობა ენიჭება გაფართოებულ ოჯახებს (ოჯახი, რომელიც შედგება ორი ან მეტი თაობისგან, რომლის წევრებიც ცხოვრობენ ერთად ან უშუალო სიახლოვეს და აქვთ ერთიანი მეურნეობა ) ეკონომიკური თანადგომისთვისა და რიტუალებისა თუ ცერემონიების შესრულებისათვის.
ზულუსების ძირითადი სალაპარაკო ენა ისიზულუს ენაა, რომელიც მიეკუთვნება სამხრეთ აფრიკის ნგუნის ენებს და აერთიანებს ისიხოსას, ისისვაზისა და ისინდებლის ენებს.
ყველა, ზემოთ ნახსენები, სამხრეთ აფრიკული კულტურულ-ლინგვისტური ჯგუფი ხშირად კლასიფიცირებულია, როგორც ბანტუს ენის ხალხთა მონათესავე ენა, ლინგვისტური თავისებურებების მსგავსების გამო.
ახალგაზრდა ბიჭები და გოგონები დროის უმეტეს ნაწილს სკოლებში ატარებდნენ, ხოლო მოგვიანებით შესაძლებლობის მქონე სკოლადამთავრებულებს შეუძლიათ სწავლა გააგრძელონ ინსტიტუტებში.
ასევე მნიშვნელოვანია ზულუს კულტურაში არსებული ცერემონიები, რომლებიც შესაბამისად ტარდებიან ადამიანის ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე და ეხმარება მისთვის განკუთვნილი, ახალი როლის მორგებაში.
დღეს ისინი მიირთმევენ ისპანახის, გოგრის, ლობიოს, კარტოფილისა და სხვა ბოსტნეულის რამდენიმე სახეობას, რომლებსაც ისინი თავად იყვანენ, ან ყიდულობენ.
ზულუსები არ არიან ვეგეტარიანელები, თუმცა ბევრს არ შეუძლია საკვებად საკმარისი რაოდენობის ხორცის შეძენა, რის გამოც რაციონის მთავარი შემადგენელი პროდუქტები არიან სიმინდი, ხორბლის ფქვილი და ბრინჯი.
უფროსი თაობა ხშირად ტრაბახობდა, რომ ახალგაზრდა თაობის სწორად აღზრდა თემის თითოეული წევრის მოვალეობა იყო, თუმცა მოგვიანებით ხალხის უმრავლესობას ერჩივნა თვითონ მიეხედა თავისი საქმისათვის.
ბრიტანეთის მხრიდან მათი კოლონიზაციის შემდეგ, რომელიც 1843 წელს დაიწყო, ზულუსების ტერიტორიული იდენტობა უფრო მეტად გამოიკვეთა და კონკრეტულ ტერიტორიასთან ასოცირებული გახდა — ეს იყო კვაზულუ-ნატალის ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორია, რომელიც „ზულულენდის“ სახელითაა ცნობილი.
დანარჩენი ორი კლასის წარმომადგენლები არიან - აბა-იასა და ამა-პინი , ისინი ინიშნებიან იზინ-დუნას მიერ და თავიანთი სამუშაოს კარგად შესრულების შემდეგ, შესაძლოა კვლავ დაწინაურდნენ მათ მიერ.
ისეთი ტირანი მმართველიც კი, როგორიც იყო შაკა, გამუდმებით ცდილობდა, რომ თავის ხალხზე ეზრუნა, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში ის ხვდებოდა, რომ მისი მმართველობა მალე დასრულდებოდა.
თუ ზულუს მეფის სურვილები ხალხის ნების წინააღმდეგ წავიდოდა მათ შეეძლოთ ძლიერი წინააღმდეგობა გაეწიათ მისთვის, მაშინ, როდესაც სხვა სიტუაციაში შეიძლება ბელადს თავისი ძალაუფლება გამოეყენებინა და მხოლოდ საკუთარი ნების უზრუნველყოფაზე ეფიქრა.
ზოგიერთ მმართველობაში ბელადებს ჰყავდათ დამატებით მრჩეველები, რომლებიც სხვა ხელმძღვანელებთან ერთად წარმოადგენდნენ ტომის ავტორიტეტს და ეხმარებოდნენ ბელადს ხალხის მართვაში.
ამასთან ერთად, დემოკრატიულად არჩეული ადგილობრივი მთავრობის სტრუქტურები კვაზულუ-ნატალის პროვინციის ყველა ხალხისათვის აწესრიგებდნენ სერვისებზე ხელმისაწვდომას.
ეს სტრუქტურები მჭიდრო კავშირში მუშაობდნენ კვაზულუ-ნატალის პროვინციის მთავრობასთან და საკმაოდ სადავო საკითხს წარმოადგენს მათი ურთიერთობა ბელადებთან.
აფრიკის ეთნიკურ მაცხოვრებთა გაერთიანება ზულუსები არის ერთ-ერთი, კაფრის მიწის იმ უძლიერესი ოთხი ტომიდან, რომლებიც სამხრეთ აფრიკის პროვინციაში — კვაზულუ-ნატალიში სახლობდნენ.
მათი განსახლების არეალი 28 და 29 გრძედებს შორის იყო, რომელსაც აღმოსავლეთიდან — ინდოეთის ოკეანე, დასავლეთიდან — დრაკონის მთები, ჩრდილოეთიდან — მოზამბიკისა და სვაზილენდის სახელმწიფო საზღვრები, ხოლო სამხრეთიდან მდინარე „ტუგელა“ ესაზღვრება.
ზულუს ხალხში ქონების მემკვიდრეობით მიღება ყოველთვის ხდებოდა მამის ხაზით, ხოლო მნიშვნელოვანი თანამდებობები, მაგალითად როგორიც იყო ბელადობა, გადაიცემოდა უფროსს ვაჟზე.
მაგალითად ქალაქ დურბანის შიდა ნაწილში ზულუსები თანაარსებობენ სამხრეთ აფრიკის სხვადასხვა ხალხებთან, რომლებიც კვაზულუ-ნატალში ჩავიდნენ მრავალი განსხვავებული მიზეზის გამო: პოლიტიკური თავშესაფრისა თუ სამუშაოს ძებნისათვის, სწავლისთვის და ა.
ამ ხალხის პოლიტიკური ინსტიტუტების განხილვამდე, უნდა დავინახოთ განვასხვავება ზულუს მთავრობსა და ნორმალურ მთავრობას შორის, რომელიც ზოგადად ტომებს ჰყავთ.
ზულუ — აფრიკული ეთნოსი, რომელთა რაოდენობა 10 მილიონ ადამიანს აღემატება და ძირითადად სახლობენ კვაზულუ-ნატალის პროვინციაში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.
ზულუს კულტურისთვის არ არის დამახასიათებელი მსხვილი ვაჭრობა, თუმცა კვაზულუ-ნატალის პროვინციას გააჩნია ზღვაზე გასასვლელი, შესაძლებელია საჰაერო და საგზაო კავშირი კომერციული ვაჭრობისთვის.
მა პრეპარატს სავაჭრო დასახელებად შეურჩია დელტიბა , რომელიც დღეს უკვე ევროკავშირის მიერ არის დამტკიცებული და მას საერთაშორისო ბაზარზეც ამ სახელით იცნობენ.
დელტიბა შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის აუცილებელი მედიკამენტების სტანდარტული სიაში, როგორც ჯანდაცვის სისტემაში საჭირო ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მედიკამენტი.
დელამანიდი არის უმნიშვნელოვანესი შესაძლებლობა იმ ადამიანებისთვის, რომელთაც დაუდასტურდათ მულტირეზისტენტული ტუბერკულოზი და არ გააჩნიათ ეფექტური სამკურნალო საშუალება.
მიუხედავად იმისა, რომ პრეპარატის კვლევა ბოლომდე არ დასრულებულა, ევროპის წამლის საზოგადოების მიერ მოწოდებული მონაცემები აჩვენებს, რომ დელამანიდის სარგებელი გადაწონის შესაძლო რისკებს, თუმცა გრძელვადიანი ეფექტურობის დასადგენად დამატებითი კვლევებია საჭირო.
ყველაზე სერიოზული გვერდითი ეფექტი არის ინტერვალის გახანგრძლივება (გულის ელექტრული აქტივობის ცვლილება, რამაც შესაძლოა გულის რითმის ისეთი დარღვევები გამოიწვიოს, როგორიცაა პარკუჭოვანი ტაქიკარდია.
ინტერვალის გახანგრძლივება ასევე შესაძლოა გამოწვეული იყოს მულტირეზისტენტული ტუბერკულოზის სამკურნალო სხვა პრეპარატებით: ბედაქილინით, კლოფაზიმინით და მოქსიფლოქსაცინით.
2 წლის შემდეგ საკვლევთა იმ ჯგუფს, რომლებიც მიყვნენ მკურნალობას, 75%-ს ნახველში ბაქტერია აღარ ჰქონდა, განსხვავებით იმათგან ვინც 2 თვის შემდეგ შეწყვიტა მკურნალობა, რომლებსიც ანალოგიურმა პროცენტი 55 იყო.
მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი მექანიზმი გაურკვეველია, დადგენილია, რომ დელამანიდი ბლოკავს მეთოქსი-მიკოლურ და კეტო-მიკოლურ მჟავებს, ტუბერკულოზის მიკობაქტერიის უჯრედის კედლის ორ აუცილებელ კომპონენტს, რაც იწვევს ბაქტერიების დაღუპვას.
კომპანიამ შექმნა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და გაყიდვადი დესკტოპ კომპიუტერი 64, რომელიც მსოფლიოს მასშტაბით გაიყიდა 30 მილიონი ეგზემპიალირის რაოდენობით და გინესის რეკორდების წიგნზე დაყრდნობით, გაყიდვების მხვრივ დღესაც რჩება ლიდერად.
ლათინური ამერიკის ქვეყნებში — პირველი ევროპელი მოახალშენეების შთამომავლები, რასობრიობის მხრივ — ევროპეიდები, თუმცა, მეტროპოლიების მკვიდრთაგან განსხვავებით, წარმოადგენენ იმ ესპანური კოლონიური კულტურის მატარებლებს, რომელმაც ინდიელთა და, მცირე დოზით, აფრიკული კულტურების გავლენა განიცადა.
ბრაზილიაში და ინგლისისა და ნიდერლანდების ყოფილ კოლონიებში სამხრეთ აფრიკასა და ვესტინდოეთში — აფრიკელ მონათა შთამომავლები, რასობრიობის მხრივ — ნეგროიდები, რომელთა ენები და კულტურა ევროპული და აფრიკული ტრადიციების სინთეზს წარმოადგენს.
ლუიზიანასა და ტეხასში — ფრანგი მამაკაცებისა და ინდიელი ქალების შერეული ქორწინებების შთამომავლები; რუსულ ამერიკაში — რუსი მამაკაცებისა და ინდიელი, ალეუტი ან ესკიმოსი ქალების შერეული ქორწინებებისა.
აფრიკის, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ოკეანეთის რიგ კუნძულოვან სახელმწიფოებში — ეთნიკურად და რასობრივად შერეული მოსახლეობა, როგორც წესი, ევროპიზირებული კულტურების მატარებლები: კაბო-ვერდელები , სან-ტომელები , ანობონელები , სეიშელელები , მავრიკიელები, რეიუნიონელები, ბურგერები, აღმოსავლეთტიმორელები და მისთ.
სიერა-ლეონეში, გამბიაში, სენეგალში, განასა და დასავლეთ აფრიკის სხვა ქვეყნებში — გათავისუფლებული მონების შთამომავლები , რომელთა ენა და კულტურა აფრიკული, ევროპული და ამერიკული ტრადიციების სინთეზს წარმოადგენს.
სერიალის მე-4 სეზონი 7 წლის დაგვიანებით 2013 წლის 11 თებერვალს შედგა გარკვეული მიზეზების გამო, ამიტომ ამ სეზონს აკრძალული სეზონი ეწოდა, ამავე წელს შედგა მე-5 სეზონის პრემიერა, თუმცა სერიალის რეჟისორმა ზაზა ურუშაძემ დატოვა პროექტი, მაგრამ გადაღებები მაინც გაგრძელდა და სერიალის მე-5 სეზონი ირაკლი ბადურაშვილმა გადაიღო.
ცხელი ძაღლი“ — ქართული მრავალეპიზოდიანი დეტექტიურ-კრიმინალური სერიალი, აუდიენციასა და ტელეკომპანია იმედის საერთო პროექტი, რომელიც გადიოდა ტელე იმედის ეთერში 2003 წელს.
ზოგიერთი საკვები პროდუქტი ორვალენტიან, ორგანიზმისთვის იოლად ასათვისებელ რკინას შეიცავს, ხოლო სხვა სახეობის საკვები სამვალენტიანი რკინითაა გაჯერებული.
დაავადებისთვის დამახასიათებელია კანის სიმშრალე, კანზე ნახეთქების გაჩენა, ფრჩხილების მტვრევადობა, მომატებული თმის ცვენა, კუნთებსა და მთელ სხეულში სისუსტის შეგრძნება.
ერითროციტები ქსოვილებსა და უჯრედებს ჰემოგლობინის საშუალებით ჟანგბადით ამარაგებენ, რკინის ნაკლებობა კი ჰემოგლობინის დეფიციტს განაპირობებს, რის შედეგადაც უჯრედების ჟანგბადით მომარაგება ფერხდება.
რკინადეფიციტური ანემიის დროს აღინიშნება: საერთო სისუსტე, ადვილად დაღლა, თავის ტკივილი, თავბრუდახვევა, იშვიათად- გულის წასვლა, უძილობა, მეხსიერების დაქვეითება.
იაპონური იომონების გავლენა დომინირებს ოკინავას კუნძულებზე, თუმცა თიხის ჭურჭელს საკიშიმა კუნძულებზე ძალიან ჰგავს ტაივანში აღმოჩენილ ჭურჭელს.
მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს 1945 წელს რიუკიუს დამოუკიდებლობის მოძრაობა განვითარდა, მაშინ როცა ოკინავა იყო შეერთებული შტატების სამხედრო მთავრობის ადმინისტრაციის დაქვემდებარებაში 27 წელი.
იაპონელები შეეცადნენ წინ აღდგომოდნენ ბირთვული იარაღის შეტანას საკუთარ ტერიტორიაზე იაპონიის არაბირთვული პოლიტიკის განცხადებით და სამი არაბირთვული პრინციპით.
1954-72 წლებში 19 სხვადასხვა სახეობის ბირთვული იარაღი გადანაწილდა ოკინავაში.1965-75 წლებში ოკინავა იყო მთავარი სამიზნე ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის, რომლის სამხედრო ოპერაციები მიმართული იყო ჩრდილოეთ ვიეტნამზე.
მეორე გამოკითხვის შედეგებით, რომელიც ჩატარდა 2010 წელს 43% ოკინავას მოსახლეობას სურდა ამერიკის ბაზების სრული დახურვა, 42%-ს სურდა შემცირება და 11%-ს სურდა სტატუს ქუოს მხარდაჭერა.
2009 წელს ახალმა იაპონურმა მთავრობამ, რომელიც მოვიდა ძალაუფლებაში, გაყინა ამერიკის შეერთებული შტატების გადაადგილების გეგმა, მაგრამ 2010 წლის აპრილში ამ საკითხზე ინტერესი გამოხატა შესთავაზა რა სახეცვლილი გეგმა.
პანტუ ესარის რელიგიურ/ანიმისტური დღესასწაული , რომელსაც ადგილობრივი მაცხოვრებლები ატარებდენ უკვე მრავალი საუკუნეა , რათა დააფრთხონ , განდევნონ ავი სულები და ილოცონ კეთილდღეობასა და ჯანმრთელობისთვის .
ადგილობრივი მოსახლეობა იღებავს მთელ სხეულს ტალახით და იმოსება ფოთლებითა და სათანადოდ გამოთლილი, მრუდხაზიანი, ფორმის ნიღბებით რათა დაემსგავსონ პანტუს , ბუნებრივი ღმერთები ქუჩებშ დააბიჯებენ, რათა ხალხი ტალახით დალოცონ, განსაკუთრებით ლოცავენ ახალშობილებს და ხალხს ვინც სახლები ახლახან, რამდენიმე წელია ააშენეს.
სულ ტარდება შვიდი განსხვავებული ბრბოლა, მათ შორის გამორჩეულია მესამე ნაგარებუნე და მეექვსე ცნობილი როგორც კუნკერაში ნაგარებუნეს ბრბოლის დროს ნიჩბოსნები ხტებიან წყალში ხიდიდან და მიცურდებიან თავიანთ ნავებამდე და შემდეგ იწყებენ ბრბოლაში ჩაბმას.
კუნკერაში გულისხმმობს რომ ნავები განზრახ, წინასწარ ამობრუნებულ მდგომარეობაში არის, მხოლოდ მასი გასწორების შემდეგ შეუძლიატ ნიჩბოსნებს ბრბოლაში ჩართვა.
ტრადიციული ფესტივაბელი ასოცირებულია სპეციფიურ ოკინავას წელიწადის დროებთან, საზეიმო სამოსები და ტრადიციები ღრმადაა ფესვებგადგმული მვკიდრი მოსახლეობის წესჩვეულებანში.
ჰაარი, რომელიც ტარდება ნაადრევად ზაფხულში, არის მეთევზეების ფესტივალი, გამომხატველი მადლიერებისა ზღვის მიმართ და ასევე სათხოვარი შინ მშვიდობით დაბრუნებისა უხვი ნადავლით.
ოდონის ფესტივალამდე, ახალგაზრდები გამოწუობილნი ფერად-ფერად სამოსში ასრულებენ „ეისას“ ცეკვებს მძლავრი დასარტყამი ინსტურმენტების რიტმის აკომპანიმენტით.
კუნძულის ფართობი არის 1206,96 კვადრატული კილომეტრი, აქედან დაახლოებით 640 კილომეტრი არის სამხრეთ იაპონიაში, დაახლოებით იგივე მანძლი ჩინეთის სანაპიროსთან და 500 კილომეტრი ჩრდილოეთ ტაივანში.
ისტორიული შურის ციხე,რომელიც დაანგრიეს ოკინავას ბრძოლის დროს 1945 წელს და შემდეგ აღადგინეს და პირვანდელი სპეციფიკური სახე დაუბრუნეს, მასპინძლობს ამ ისტორიული ფესტივალს და მიმდინარე მოვლენებს პარასკევს და შაბათს,საზეიმო უქმეები მოიცავს როგორც ტრადიციულ, ასევე საშემსრულებლო ხელოვნების კვირას.
ოკიავაში ჩატარებულ ეისას ყოველწლიურ ღონისძიებებს შორის ყველაზე დიდი სრულიად ოკინავას ეისას ფესტივალია,სადაც ახალგაზრდებისაგან შემდარი ეისას ჯგუფები კუნძულის ყველა მხრიდან იკრიბებიან საკუთარი ცეკვების წარმოსადგენად.
ადგილობრივი ახალგაზრდული ჯგუფები რეპეტიციებს ჯერ კიდევ ზაფხულის დასაწყისიდან გადიან,ხოლო ფესტივალის დღეს კი ახალგაზრდა თუ ხანში შესული ოკაველები,მიუხედავად ასაკისა,ერთიანდები რათა გადმოსცენ კუნძულის სულისკვეთება.
ისევე როგორც ტრადიციული იაპონური დრამა, ყველა როლი სრულდებოდა მამაკაცების მიერ, მაგრამ მეოცე საუკუნის ბოლოს ქალებსაც შეეძლოთ მონაწილეობის მიღება და თამაში როგორც ქალების როლისა ასევე ახალგარდა ვაჟების.
დასავლეთში მცხოვრებთათვის ცნობილი, როგორც “ხარების ოკინავური ბრძოლა” ფუნდამენტალურად განსხვავდება ესპანური კორიდასგან, სადაც მატჩები ტარდება ადამიანსა და ხარს შორის და იღვრება სისხლი.
ჰატორი შირო, რომელიც არის ერთ-ერთ წამყვანი ლინგვისტი იაპონიაში, ამობს, რომ დრო, როდესაც ოკინავური და იაპონური დიალექტები დაშორდა ერთმანეთს იყო მეექვსე საუკუნის დასაწყისში და მეთორმეტე საუკუნის შუა ხანაში.
მრავალფეროვნების პატივისცემის ფორმები იყო მკაცრად დაცული სამი სოციალურ ფენას, არისტოკრატს აზნაურს და უბრალოს შორის, ასევე კაცს და ქალს შრის და სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფებს შორისაც კი.
სტუმრებს აქვთ საშუალება გაერთონ დრაგონის ნავზე გასეირნებით მეორე დღეს, როდესაც ბრბოლები არარის დადგმული, ეს ის დროა როცა უგან ჰაარისა და ჰონ ჰაარისათვისაა განკუთვნილი მესამე დღე.
მშვიდობის მემორიალურ პარკში, რომელიც მდებარეობს მაბუნის გორაკთან იტომანში ,სადაც ომის უკანასკნელი ბრძოლა გაიმართა, ხუთ კაშკაშა შუქურას, რომელთაც უწოდებენ მანათობელ მშვიდობის სვეტებს, რთავენ და მათ სხივებს უშვებენ ღამის ცაში მემორიალურ დღეს.
დღეისათვის ეს შუქურები წარმოადგენს მძლავრ კაშკაშა სხივს, რომლებზეც ხალხი ლოცულობს მშვიდობისათვის, მათი დანახვა შესაძლებელია ისეთი შორი ადგილიდან როგორიც ქვემოუბანი ნაჰაა.
პირველ დღეს კოკუსაის ქუჩაზე იმართება აღლუმი რომელიც მოიცავს ტრადიციულ ხალხურ სიმღერებს მუსიკასა და წარმოდგენებს, ასევე ცოცხალი სასცენო დადგმები ონოიამას პარკში აეროპორტთან ახლოს დაახლოებით საღამოს რვა საათზე.
მიუხედავად იმისა, რომ -ს წარმოშობის ზუსტი დრო არ არის ცნობილი, ჩვენთვის ცნობილია, რომ ეს სპორტი ოკინავაში მეიძის ეპოქის მეორე ნახევარში გახდა პოპულარული.
ეისასთან დაკავშირებული სხვადასხვა სახეობის ღონისძიებები ტარდება ეგრეთ წოდებულ ეისას კვირის დროს, სადაც 10,000 ეისას მოცეკვავის აღლუმი არის მთავარი ღონისძიება.
აღლუმის ბოლოს იწყება დიდი ჯგუფური ცეკვა, რომლისთვისაც 1000 გამორჩეული მოცეკვავე ვარჯიშობდა ორი თვის განმავლობაში, რათა მათი მოძრაობები ყოფილიყო სინქრონიზირებული.
ეს ნაწილი ნაჰას ფესტივალისა უფრო მეტია ვიდრე უბრალოდ შანსი ადგილობრივებს , რომ ლამაზად გამოწეყონ ,ეს არის მკვდრეთით აღგონა აყვავებული რიუკიუს დინასტიისა და ყოველი მისი ბრწყინვალებისა !
10,000 ეისას ცეკვის აღლუმი ამ ფესტივალის განვამვლობაში , კოკუსაის ქუჩა , ქალაქი ნაჰა , გადატვირთულია ბევრი ეისას გუნდებით მთელი კუნძულიდან .
გადახდის შემთხვევაში მსურველებს ნება ეძლევათ იცეკვნო ეისას აღლუმზე, თუკი გადახდას წინასწარ მოახერხებთ და ორი თვე მოემზადებით ნება გეძლევათ მონაწილეობა უშუალოდ არლუმში მიიღოთ .
დღეს-დღეობით ბევრი წარმოდგენა იმართება, სადაც სხვადასხვა ჯგუფები იკრიბებიან და ასრულებენ ამ ცეკვას თავიანთი უნიკალური მუსიკით და ცეკვის სტილით.
დღესდღეობით კუმი ოდორის მომავალი ბუნდოვანია, რადგან საშუალოდ მისი მსახიობი დაახლოებით 60 წლისაა და რთულია ახალი სისხლის მოზიდვა რადგან პროფესიონალები უკვე დაკავებულები არიან თავიანთი ცხოვრებით.
მიუხედავად იმისა, რომ მსახიობთა რიცხვი შეიძლება გაიზარდოს, მათი მოტივაცია არ არის ისეთი, როგორიც იყო ძველად, რაც უთუო ზეგავლენას იქონიებს ხელოვნების ამ სახეობაზე.
10 წლის კონსულის ვაჟები იყვნენ აპიუს იუნიუს სილანუსი (კონსული 28 წელს, დეციმუს იუნიუს სილანუსი, რომელიც იულია უფროსის შერცხვენასთან იყო დაკავშირებული და მარკუს იუნიუს სილანუსი, კონსულ-სუფექტი 15 წელს.
რადგანაც რომაელები ქალიშვილებს, ჩვეულებრივ, პრანომენს მხოლოდ იმ შემთხვევაში აძლევდნენ, თუ მათ რამდენიმე უფროსი და ჰყავდათ, უფროსი და მოიხსენიებოდა სახელით „იულია უფროსი“, უმცროსი კი — „იულია უმცროსი“, როდესაც მათი ერთმანეთისაგან გარჩევა იყო საჭირო.
2010 წელს მოეწყო ექსპედიცია (ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები: მალხაზ ჩოხარაძე, მამია ფაღავა, ზაზა შაშიკაძე; ოპერატორი: ნიკა ტუღუში), რომლის მიზანიც დახატულას მოძიება და მისი იდენტიფიცირება იყო.
ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ფორთისკენ მიმავალი საავტომობილო გზის პირას დაყუდებულ კლდეზე მართლაც არის გამოსახულება (უფრო ზუსტად, აქ დღეს მხოლოდ გამოსახულებათა ნაშთებია დარჩენილი), გამოსახულებები ადამიანის ხელით ჩანს შექმნილი , ადგილის სახელწოდებაც მათ უნდა უკავშირდებოდეს.
გამოსახულებათა დათარიღება ძნელია: ფაქტია,რომ - საუკუნეების დოკუმენტში ტოპონიმი „დახატულა“ ნახსენებია; თუმცა,შესაძლებელია, ნახატები გაცილებით ადრე იყოს შესრულებული.მკაფიოდ იქ არაფერი ჩანს, თუმცა, ადგილობრივები უფრო ქალსა და ბავშვს წარმოიდგენენ, ზოგჯერ გველის თუ თაგვის გამოსახულებასაც.“
ამ ტოპონიმს ახსენებს ნიკო მარი თავის „შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურებში“ თუმცა მხოლოდ ახსენებს და ფაქტია, რომ როცა 1904 წელს იმოგზაურა კლარჯეთში, „დახატულად“ სახელდებულ ადგილას არ მისულა.
ესპანელების წასვლის შემდეგ ჩეროკებს არ ჰქონიათ კონტაქტი ევროპელებთან საუკუნემდე, ხოლო ხანგრძლივი ურთიერთობა საუკუნეში დამყარდა, როცა ბრიტანელები, ესპანელები, ფრანგები ერთმანეთს ექიშპებოდნენ, რათა ჩეროკები მათი მოკავშირეები გამხდარიყვნენ.
ამერიკის რევოლუციის დროს, ჩიკამაუგები, ჩეროკთა ფრაქცია, რომელიც სახლობდა ჩიკამაუგას უბეში, ტენესის მდინარესთან ახლოს, ემხრობოდა ბრიტანელებს.
ბრძოლის შემდეგ, აშშ-ს სურდა ჩეროკეთა მიწის დასაკუთრება, რისთვისაც შეიმუშავეს გეგმა, რომელიც ინდიელთა მდინარე მისისიპის დასავლეთით გადაყვანას ისახავდა მიზნად.
მას შემდეგ, რაც მიწებზე ზეწოლა კიდევ უფრო გაიზარდა, ზოგიერთი ჩეროკე ნებაყოფლობით გადავიდა დასავლეთში 1792 წელს, 1830 წელს კი კონგრესმა ინდიელთა გადასახლების კანონი გაატარა.
დასასრულს, პრეზიდენტმა ენდრიუ ჯექსონმა გააუქმა დადგენილება, თუმცა 1835 წელს ჩეროკეთა პოლიტიკურმა უმცირესობამ გადასახლების ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი, რის შემდეგაც ჩეროკები აღმოსავლეთში დაბინავდნენ.
სამოქალაქო ომში, ჩეროკები ორივე მხარეს იბრძოდნენ და შედეგად ამერიკისმთავრობამ „კრიკების“ , „ჩოკტაუს“ , „ჩიკსოს“ , „სემინოლების“ ტომებთანერთად დასაჯა, გამოყო ამ 5 ნაციისთვის მიწა, ე.
ჩეროკი ქალები იყვნენ როგორც ფეიქრები, ასევევ მომხმარებლები საკუთარი კალათების, ვინაიდან მათ სჭირდებოდათ ისინი საოჯახო საქმეებში, როგორიცაა საჭმლის მომზადება და ასე შემდეგ.
21-დან მხოლოდ 6 აღმოსავლურ კალათას აქვს განსაზღვრული საჭიროებისათვის გამოყენებადი ფუნქციები, ხოლო 2 მათგანი კი არის სამკერვალო კონტეინერი, სტილი, რომელიც ფეიქრებმა განავითარეს არაადგილობრივი მყიდველებისათვის.
როგორც დასავლური კალათები, ასევე აღმოსავლური კონტეინერების მცირე ნაწილსაც აქვს გარკვეული ნიშნები იმისა, რომ მათი გამოყენება შესაძლებელი იყო სხვადასხვა მიზნისათვის.
ჩეროკული კალათების უმეტესი ნაწილის სუფთა და დეკორატიული ფორმები გვაფიქრებინებს იმას, რომ ფეიქრები გამოყოფდნენ და განასხვავებდნენ მათ ყოველდღიური გამოყენებისათვის შექმნილი კალათებისაგან და მათგან, რომლებიც არ იყო გათვლილი არა ადგილობრივებისათვის.
ჩეროკების საზოგადოებაში პირველდაწყებითად კლანი ასრულებდა მთავრობისათვის დაკისრებულ ვალდებულებებსა და პასუხისმგებლობებს, თუმცა თითოეული დასახლება იყო ავტონომიური და ჰყავდა ორი მთავარი ბელადი - წითელი, ანუ ომის ბელადი და თეთრი, ანუ მშვიდობის ბელადი, რომელსაც მინიმალური ძალაუფლება ჰქონდა.
ევროპელებმა ქალების ჩართულობა იმ პერიოდისათვის მათი შეხედულებისამებრ აღიქვეს, ჩეროკებს დასცინეს და „ქვედაბოლოსებრი“ მმართველობის ფორმა დაუწუნეს .
აღმოსავლეთის ჩეროკებმა 1868 წელს დაწერეს თავიანთი პირველი კონსტიტუცია და აირჩიეს ბელადი და საბჭო.2006 წელს ჩეროკებს უკვე გააჩნიათ საკუთარი სასამართლო, მარშალები, არჩევნები, განახლებული კონსტიტუცია, მრავალი მომსახურების პროგრამა და ტომობრივი საწარმოები.
შერეულები სწრაფად ვრცელდებოდნენ, ისევე, როგორც მათი გავლენა ჩეროკების მმართველებზე, რადგან მათ კარგად გაიგეს ამერიკის პოლიტიკური სისტემა და ხელი შეუწყვეს მას.
ეს უკანასკნელნი იყვნენ ჩეროკები, რომლებმაც 1800-იან წლებშიეურო-ამერიკული ცხოვრების წესი აითვისეს: მონობა, განათლება, კერძო საკუთრება და სიმდიდრის დაგროვება.
ამავე დროს იყვნენ ჩეროკები, რომლებსაც ეწოდებოდათ ტრადიციონალისტები, უმეტესად სუფთა სისხლის, რომლებსაც უნდოდათ ძველი ცხოვრების წესის შენარჩუნება და გაგრძელება .
ეს იყო ჩვეულებრივი პრაქტიკა ქალების ომში, პატივსაცემი ქალები, რომლებმაც სახელი მოიხვეჭეს ბრძოლებში წყვეტდნენ თუ რომელი ტყვე უნდა მომკვდარიყო , ხოლო კლანის მეთაური ქალები იმაზე იღებდნენ გადაწყვეტილებას, მიეღოთ თუ არა ესა თუ ის ტყვე თავიანთ ტომში.
მას შემდეგ რაც ტყავებზე მოთხოვნა გაიზარდა, ბევრმა ტრადიცული რწმენა ნადირობაზე შეიცვალა, ამიტომაც იარაღი და ამუნიცია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი გახდა უსაფრთხოებისა და ნადირობისათვის.
უნდა აღინიშნოს ის ფაქტიც, რომ ქორწინება ევროპულ და მოგვიანებით აფრიკულ მოდგმასთან თავდაყირა დააყენა ჩეროკების ტრადიციული სოციალური ორგანიზაცია და კლანის სისტემა.
ყველაზე სერიოზული კრიმინალური დანაშაული იყო მკვლელობა და ის საჭიროებდა ან მკვლელის, ან ოჯახის წევრის, ან ახლო ნათესავის მკვლელობას დაზარალებული მხრიდან, რათა აღდგენილიყო ჰარმონია და ბალანსი.
ეურო-ამერიკელებთან კონტაქტის გამო ნათესაობრივი სისტემის გავლენამ დაღმა დაიწყო სვლა, შესაბამისად საჭირო გახდა ცენტრალური მთავრობის შექმნა სოციალური კონტროლისათვის, რაც შემდგომში მოხდა კიდეც.
ქალები ეწეოდნენ მეურნეობას, უვლიდნენ ბავშვებს, ამზადებდნენ საკვებს, ამზადებდნენ საყოფაცხოვრებო ნივთებს და იღებდნენ მონაწილეობას სხვა საშინაო საქმეებში.
ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობა ცდილობდა, რომ ჩეროკების “ცივილიზება” მოეხდინა ანგლო-ამერიკულ კულტურაზე, კაცების მეურნეებად გადაქცევით, ხოლო ქალების კი - დახვეწილ დიასახლისებად.
ამ მიზნის მიღწევისათვის, ადრეულ 1800-იანებში შეერთებული შტატების მთავრობამ გააგზავნა აგენტები და ეხმარებოდა მისიონერებს იმაში, რომ ჩეროკებთან ეცხოვრათ.
წლების გასვლის მერე შეიცვალა შრომის დანაწილება ჩეროკ ქალებსა და მამაკაცებს შორის და მათ მიიღეს ამერიკული საზოგადოებისათვის დამახასიათებელი ცხოვრების სტილის და ღირებულებები.
ნათესაობითი სისტემის ამგვარი ფორმალიზების წყალობით, ჩეროკმა, თუ იგი უცხო ქალაქში იმყოფება, იცის თუ ვისგან უნდა ჰქონდეს დახმარების იმედი ან ვისით უნდა დაინტერესედეს ოჯახის შექმნის მიზნით.
ჩეროკის ტომის აღსაწერად დამატებითი სახელებია „ცალაგი“ , რაც გამოქვაბულთა მიწის ხალხს ნიშნავს „ჩოკვოუზე“ ,„ტალაგენი“ დელივეირის ენაზე და „ტისოლკი“ ან „ტილოკი“ , რაც სხვადასხვა ენაზე მოლაპარაკე ხალხს ნიშნავს კრიკულ ენებზე.
ჩრდილო-დასავლეთ კაროლინა იყო მათი მიწის შუაგულში, თუმცა ჩეროკები ასევე ცხოვრობდნენ სამხრეთ კაროლინაში, ჩრდილოეთ ჯორჯიაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ალაბამაში, აღმოსავლეთ ტენესიში, ჯორჯიაში, კენტუკსა და ვირჯინიაში.
ჩეროკები მთელ მსოფლიოში სახლობენ, თუმცა ორგანიზებული დასახლებები ჩამოყალიბებული აქვთ კალიფორნიაში, ნიუ მექსიკოში, ტექსასში, კანზასში და სხვაგან.
დიდი ნისლიანი მთებიდან სათავეს იღებს ორი მდინარეთა სისტემა, ერთი მიემართება აღმოსავლეთით, ატალანტის ოკეანისკენ, ხოლო მეორე დასავლეთით, ოჰაიოს მდინარისკენ, რითაც იქმნებოდა -ს ფორმის ხეობები, სადაც ჩეროკეთა ტომები ერთმანეთისგან იზოლირებულად ცხოვრობდნენ.
თუ ერთ რეგიონში ჩეროკებს კრიკებთან გამკლავება უწევდათ და სამხრეთ კაროლინასთან ვაჭრობას აწარმოებდნენ, სხვა არეალში მცხოვრებნი შონების წინააღმდეგ იბრძოდნენ და მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდათ ვირჯინიასთან.
ასეთი განსხვავებული ინტერესები საშუალებას გვაძლევს გამოვყოთ ჩეროკეთა ოთხი ძირითადი დაჯგუფება: ქვედა დასახლება - მდინარი სავანის ზემო წელში მდებარეობდა, ამჟამად სამხრეთ კაროლინის ტერიტორიას ეკუთვნის; ზედა-უნაკას ჩრდილოეთით და მდინარე ტენესის ზემო და მცირე ტენესის ქვემო წელის გასწვრივ; შუა-ქვემო დასახლების ჩრდილოეთით, ქოუისა და ბალსამის მთებს შორის; ხეობის-ჩრდილოეთ კაროლინის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ჰივასისა და ნანტაჰალას გასწვრივ.
ჩეროკებში ქორწინებას სხვა ტომებთან და ეროვნებებთან შედარებით ნაკლები სიმბოლური დატვირთვა აქვს და განსაკუთრებული საქორწინო რიტუალებითა და ცერემონიებითაც დიდად არ გამოირჩევა.
ერთ - ერთ ასეთ ტრადიციის მიხედვით საქმრო მოდის საცოლის ოჯახში, რომელსაც მათთანმიაქვს ირმის ხორცი, იმის ნიშნად, რომ ამ ოჯახს შეუძლია საკუთარი თავის უპრობლემოდ გამოკვება, საპასუხოდ კი პატაძალი მას აძლევს მარცვლეულს, იმის ნიშნად, რომ პატარძლის ოჯახსაც აქვს სტაბილური საკვების მარაგი, ამის შემდეგ ისინი დაქორწინებულებად ითვლებიან.
არსებობს მეორე ტრადიციაც, რომლის მიხედვითაც, სასიძოს ტყიდან მოაქვს შეშა, რომელსაც საპატარძლოს კარებთან ტოვებს და თუკი საპატარძლო ამ შეშით ცეცხლს დაანთებს და მისთვის საჭმელს მოამზადებს, მაშინ ეს წყვილი ცოლ - ქმრად ცხადდება.
მესამე უცნაური ცერემონიაც არსებობდა: სასიძომდა საპატარძლოს ძმამ უნდა გაცვალონ ტანსაცმელი და თუკი ძმა ამას დათანხმდება და მის ტანსაცმელს ჩაიცვამს, ეს იმას ნიშნავდა, რომ ოჯახი თანახმა არის ქორწინებაზე.
ჩეროკებში, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, უფრო გავრცელებული არის გაფართოებული, სამ თაობიანი ოჯახი, რომელიც მოიცავს საკუთრივ ბირთვულ ოჯახს, ბებია - ბაბუას, მეუღლეების დედ - მამიშვილებს და მათ ოჯახებს.
ეს უმეტესად გამოწვეულია „არაკანონიერი ბავშვების“ ყოლით, ანუ ოჯახის წევრ რომელიმე ქალს ჰყავს „არაკანონიერი ბავშვი“, ანუ ქორწინების გარეშე.
სხვა ვარაუდის თანახმად ჩეროკების ოჯახების ამგვარი სახე გამოწვეულია მათი ბუნებითა და ხასათით, რაშიც მოიაზრება მათი კულტურიდან გამომდინარე ნათესავებთან ურთიერთობა და ალტრუიზმი.