polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
შუქია აფრიდონიძემ წვლილი შეიტანა ქართული ენის მეცნიერული აღწერისა და სწავლების, ასევე ქართულ და უცხოურ საგანმანათლებლო სივრცეში ქართული ენის პოპულარიზაციის საქმეში.
1919 წელს გოგიტიძემ დადო ხელშეკრულება კოოპერატივების კავშირთან, რომლის მიხედვით გოგიტიძის ფილმების ჩვენება საქართველოს რეგიონებში ჩატარდებოდა, შემოსული თანხა კი გაიყოფოდა.
გოგიტიძემ განაგრძო კინოქრონიკების გადაღება და გადაიღო „აზერბაიჯანის ფრონტი“, „ბათუმის გადმოცემა საქართველოსთვის“, „ბათუმის სიმაგრეები“ „გორის მიწისძვრა“, „მეორე ინტერნაციონალის ლიდერთა დელეგაცია“, „სახალხო გვარდიის სასოფლო მუშაობა“, „აჭარა“, „სახალხო გვარდიელთა ჯირითი“, „ბათუმის პროტესტი“, „1920 წლის 26 მაისი“, „გორის წისქვილი“.
1920-იანი წლების შუა ხანებში წელს გოგიტიძე მივლენილი იქნა გერმანიაში, „ნიბელუნგების“ რეჟისორ ფრიც ლანგთან შესახვედრად, რათა განეხილათ „ვეფხიტყაოსნის“ ეკრანიზაციის საკითხი.
გოგიტიძემ, რომელსაც არ სჯეროდა, რომ ამ პროექტს მომავალი ექნებოდა, როგორც შემდგომში თავის მოგნენებში აღწერა, განზრახ გააზვიადა ლანგის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები.
ამის ერთ-ერთი მიზეზი ისიც იყო, რომ მისი ვაჟი რევაზი მეორე მსოფლიო ომის დროს ტყვედ ჩავარდა, საფრანგეთში დარჩა და სამშობლოში აღარ დაბრუნებულა.
წამების შემდეგ გოგიტიძემ აღიარა ჯაშუშობა და 1950 წელს ის 15 წლით კომის ასსრ-ში გადაასახლეს, სადაც მუშაობდა ქვანახშირის მოპოვებასა და სხვა მძიმე სამუშაოებზე.
1921 წელს გოგიტიძე დაინიშნა საქართველოს სსრ-ის განათლების სახალხო კომისარიატთან არსებულ კინოსექციის დირექტორად, 1923 წლიდან კი „სახკინმრეწვის“ დირექტორ–განმკარგულებლად.
მისი ხელმძღვანელობით კინოსექციამ გამოუშვა ფილმები „არსენა ჯორჯიაშვილი“ , „მოძღვარი“ , „სურამის ციხე“ , „წითელი ეშმაკუნები“ , „მამის მკვლელი“ , და „კაცი კაცისთვის მგელია“ .
გოგიტიძემ წარადგინა კინოწარმოების გეგმა, რომლის მიხედვით უნდა გადაღებული 52 ფილმი, მათ შორის სამი დიდი ფილმი „ვეფხისტყაოსნი“, ალექსანდრე ყაზბეგის „მოძღვრის“ და ალ.
1928 წელს გოგიტიძე ეწინააღმდეგებოდა ფილმ „ჯანყი გურიაში“ გადაღებას, რადგან მიაჩნდა, რომ ფილმს დიდი დანახარჯები დასჭირდებოდა, წარმატებული კი არ გამოვიდოდა.
ბიუჯეტის გადახარჯვის გამო გოგიტიძე თანამდებობიდან გაათავისუფლეს და ირანში ფილმების დისტრიბუციის საკითხის მოსაგვარებლად გაგზავნეს, თუმცა ეს წამოწყება არ შედგა.
გერმანე გოგიტიძე — ქართველი კინოხელოვანი, პროდიუსერი, ქართული კინოწარმოების ერთ–ერთი პიონერი, გოგიტიძის დამსახურებით ქართულ კინოწარმოებას მიეცა სისტემატური ხასიათი.
გენდერი არის სქესობრივი განსხვავების სოციალური ორგანიზაცია; ანუ არის ქცევის კულტუროლოგიური მახასიათებელი, რომელიც დადგენილია საზოგადოებაში და შეესატყვისება მოცემულ სქესს კონკრეტულ კულტურულ დროსა და სივრცეში.
აღნიშნავს ბიოლოგიურ სქესს და აჯამებს ბიოლოგიურ განსხვავებებს ქალსა და კაცს შორის; გენდერი — სოციალური კონსტრუქტია, რომელიც აღნიშნავს ქცევის თავისებურებებს და სოციალურ სტრატეგიას.
გენდერი — სოციალური სქესი, განსხვავება კაცსა და ქალს შორის, რომელიც განპირობებულია არა ბიოლოგიური, არამედ სოციალური მოცემულობით (სპეციფიკური სოციალური ფუნქციები საზოგადოებაში, კულტურული სტერეოტიპები და ა.შ.).
ბიოლოგიური სქესისგან განსხვავებით, გენდერი სოციალურ განზომილებას წარმოადგენს — ერთგვარ სოციოკულტურულ ფენომენს, რომელიც ასახავს კაცად და ქალად ყოფნის თავისებურებებს ამა თუ იმ საზოგადოებაში.
მაგალითად, ზოგ საზოგადოებაში კაცს შეიძლება ჰქონდეს სოციალური როლი, რომელიც ტრადიციულად ქალის როლად მიიჩნევა , მაგრამ ეს ქცევა მას ფიზიკურად ნაკლებად „მამაკაცურს“ სულაც არ ხდის.
სწორედ გენდერი და არა სქესი განსაზღვრავს ქალის და კაცის ფსიქოლოგიურ ნიშნებს, შესაძლებლობებს, მოღვაწეობის სფეროს, პროფესიას, საქმიანობას და ემყარება აღზრდის სისტემას, ტრადიციას და წეს-ჩვეულებებს, სამართლებრივსა და ესთეტიკურ ნორმებს.
ბაილეთის ეკლესია — მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია გურიაში, მდებარეობდა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე სუფსის მარჯვენა ნაპირას, სუფსის ჭალაში, დღევანდელ სოფელ სილაურის ტერიტორიაზე, გურიელის სასახლის გვერდით.
221 წელს, როდესაც ცინის დინასტიამ დაიპყრო დანარჩენი ექვსი ქვეყანა და გააერთიანა ჩინეთი, მათ ჩრდილოეთით ჩამოყალიბდა ხუნუს მომთაბარე ტომების ძლიერი გაერთიანება.
ცინის დინასტიის პირველმა იმპერატორმა ცინ შიხუანდიმ გენერალ მენ ტიანის ხელმძღვანელობით გაგზავნა 100 000-იანი არმია ხუნუს ჩრდილოეთით 1000 ლიზე განსადევნად.
ლეგენდის მიხედვით ტოუმანს თავისი უმცროსი შვილის გამეფება უნდოდა, ამიტომ იუეჩჟებს მძევლის სახით გაუგზავნა თავისი უფროსი შვილი მოდუ , ხოლო შემდეგ შეუტია მათ.
მაგრამ ქორწილის ღამეს ბიძამისმა რახელის ნაცვლად მას თავისი უფროსი ქალიშვილი, ლეა მიუყვანა, რომელიც, როგორც ჩანს, მამას შეუერთდა ამ მზაკვრობაში.
მოგვიანებით, როცა ლაბანი დაეწია მათ და უთხრა, რომ გაქურდეს , იაკობმა, რომელმაც არ იცოდა რახელის დანაშაულის შესახებ, დაგმო ეს საქციელი და თქვა, რომ სიკვდილით დაესაჯათ ის, ვისაც ნაქურდალს უპოვიდნენ.
ლაბანმა რახელის კარავშიც დაიწყო ძებნა, მაგრამ ვერ იპოვა, რადგან რახელს თერაფიმი საუნაგირე კალათაში ჰქონდა დამალული და ზედ იჯდა, მამას კი უთხრა, რომ მენსტრუაციის გამო თავს სუსტად გრძნობდა და ვერ ადგებოდა .
გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს ნაღვლის მჟავების ნაკლებობა (ღვიძლის დაზიანების, ჰიპოლიპიდემიური პრეპარატების, ან ნაღვლის ბუშტის ამოკვეთის შედეგად, პანკრეასული ფერმენტების დეფიციტი, ლორწოვანის დეფექტური უჯრედები, ზოგიერთი მედიკამენტი, რომელიც ბლოკავს ცხიმების აბსორბციას, ან უბრალოდ მოუნელებადი და ჭარბი ცხიმების არსებობა საკვებში.
განავალი ხასიათდება ძლიერ არასასიამოვნო სუნით და სითხის ზედაპირზე ტივტივით, რაც შეიძლება ასევე გამოწვეული იყოს ექსკრემენტულ მასაში ჭარბი გაზების არსებობით.
ჯერჯერობით არ არის მიღებული სტანდარტული მაჩვენებელი იმისა თუ რა რაოდენობით გამოყოფილი ცხიმის შემთხვევაში შეიძლება ჩაითვალოს მდგომარეობა სტეატორეად.
ორლისტატი არის გასახდომი პრეპარატი, რომელიც ბლოკავს ცხიმების მომნელებელი ფერმენტების აქტივობას, შედეგად ცხიმების ნაწილი არ აბსორბირდება ნაწლავებიდან და შესაბამისად არ განიცდის მეტაბოლურ გარდაქმნებს და გამოიყოფა დეფეკაციისას განავალთან ერთად.
პაცენტებს, რომლებსაც აღენიშნებათ სტეატორეა შეიძლება ასევე ჰქონდეთ ძვლის შემცირებული სიმკვრივე, მხედველობის დაქვეითება დაბალი განათებისას, და შენელებული სისხლის შედედების დრო.
მონღოლეთის რესპუბლიკა , რომელიც მდებარეობს ცენტრალური აზიის აღმოსავლეთით,ზომიერი სარტყლის სტეპის, ნახევრად უდაბნოსა და უდაბნოს ზონებში-მსოფლიოში ყველაზე მეჩხრად დასახლებული ქვეყანაა.
ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ტაძარი გუმბათიანი იყო, მაგრამ დიმიტრი ბაქრაძე აღნიშნავდა, რომ ის კონსტრუქციით აჭის ეკლესიას ჰგავდა, რომელიც უგუმბათოა.
1873 წელს დიმიტრი ბაქრაძეოს ეკლესია ძლიერ დაზიანებული დახვდა, მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი და ეგვტერი იყო გადარჩენილი, ფრესკები ჩამოცვენილი იყო.
კომპლექსის ძირითად ნაგებობას წარმოადგენდა მთავარი ტაძარი, რომლიც ირგვლივაც იყო განლაგებული დანარჩენი შენობა-ნაგებობები - გალავანი და დამხმარე ნაგებებობები.
თუმცა 1406 წელს, ერთ-ერთი ბრძოლის დროს, ისა სასიკვდილოდ დაიჭრა და მტერმა მისი დაბნეული, მეთაურის გარეშე დარჩენილი არმია იოლად დაამარცხა.
შეჰზადე მეჰმედმა იცოდა, რომ თუ ძმა სულეიმანთან საბრძოლველად ანატოლიას დატოვებდა, მაშინ აიდინის დაპყრობის საფრთხე, სულეიმანის მხრიდან, სერიოზულად შეიქმნებოდა.
მუსა დამარცხდა კოსმიდონის ბრძოლაში, 1410 წელს, თუმცა მან მაინც მოახერხა 1411 წელს სულეიმანის დამარცხება, დაიკავა ედირნე და თავი ოსმალეთის სულთნად გამოცხადა.
1402 წელს, ოსმალეთის იმპერიის სულთან ბაიაზიდ -ისა და თემურლენგს შორის შედგა ანგორის ბრძოლა , რომელშიც მონღოლებმა სასტიკად დაამარცხეს ოსმალეთის არმია.
თემურლენგმა ტყვედ აიყვანა სულთან ბაიაზიდი, რომელმაც საკუთარი ტახტის მემკვიდრის დასახელება ვერ მოასწრო და ოსმალეთი დაუტოვა ოთხ შვილს, რომელთაც ერთმანეთის წინააღმდეგ უნდა ებრძოლათ ტახტის მოსაპოვებლად.
ოსმალეთის უმეფობის ხანა — პერიოდი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში, 1402-1413 წლებში, როდესაც იმპერიას არ ჰყავდა სულთანი, რომელიც მთლიანად აკონტროლებდა ოსმალეთს.
მისი მთავარი შემოქმედი პირები იყვნენ სულთან ბაიაზიდ -ის შვილები, შეჰზადე მეჰმედი , ისა, სულეიმანი და მუსა, რომელთაც ოთხ ნაწილად გაყვეს ოსმალეთის იმპერია და ებრძოდნენ ერთმანეთს.
ამიტომ მის გარდაცვალებამდე მისი ვაჟები ბრძოლისაგან თავს იკავებდნენ, მაგრამ იგი ერთი წლის შემდეგ, 1403 წლის 8 მარტს ტყვეობაში გარდაიცვალა, ოსმალეთის ტახტი საბოლოოდ გათავისუფლდა და მის ვაჟებს შორის ბრძოლა ოფიციალურად დაიწყო.
1994-2003 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციოლოგიის კათედრის უფროსი მასწავლებელი, ფილოსოფიისა და სოციოლოგიის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე სასწავლო დარგში.
1987-1998 წლებში იყო საერთაშორისო საზოგადოება „სამართლიანი არჩევნების“ აღმასრულებელი დირექტორი; 1999-2002 წლებში პოლიტიკური კონსალტინგის და კვლევების კოორდინატორი ; 2003 წლიდან ენისა და კულტურის უნივერსიტეტის ფილოსოფიისა და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის უფროსი მასწავლებელი; 2003-2005 წლებში საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალური დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი; 2006 წლიდან დღემდე ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.
2012–2015 წლებში მონაწილეობდა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ბერლინის ლიტერატურისა და კულტურის კვლევის ინსტიტუტის ერთობლივ კვლევით პროექტში: „საქართველოს სემანტიკა კავკასიასა და შავ ზღვას შორის“.
ერთხელ მას ასკანაში დუქნის წინ სძინებია, ურიადნიკს რამდენიმე სტრაჟნიკთან ერთად ჩაუვლია, მაგრამ შევარდნაძის დანახვაზე უკანმოუხედავად გაპარულან.
ერთხელ გაიგეს, რომ ბახმაროში იმალებოდა და პრისტავი მის დასაჭერად სტრაჟნიკებთან ერთად გაემართა, მაგრამ გზაში დახვდათ შევარდნაძე, რომელმაც დასძახა „გაგწყვიტავთ ყველასო“.
ერთხელ შეიპყრო ყაჩაღი, რომელმაც ერთი გლეხის ცოლი გააუპატიურა და ყაჩაღი ამავე გლეხს მიჰგვარა მოსაკლავად, მაგრამ გლეხმა კაცის მოკვლა ვერ გაბედა, ცოდვას ჩემს თავზე ვერ ავიღებო.
ისინი სტრაჟნიკებსა და პრისტავზე თავდასხმას გეგმავდნენ, მაგრამ ექვსი მოხელის მოკვლის შემთხვევაში სოფელს გადაწვა ელოდა და ამ გეგმაზე ხელი აიღეს.
მიუხედავად ამისა, კიკია მამულაიშვილი და ისაკი თოიძე 20 სექტემბერს ჩოხატაურის სოფლის კანცელარიას თავს დაესხნენ და ორი სტრაჟნიკი, პლატონ კალანდაძე და ალანია მოკლეს.
შევარდნაძე გურიაში აღარ გაჩერდა და გადავიდა სამეგრელოში პოლიკო კიკალაიშვილის ოჯახში, სხვა ცნობებით კი რაჭა-ლეჩხუმში, და იქ გააგრძელა არალეგალური საქმიანობა.
1906 წლის ბოლოს შევარდნაძე, როგორც რევოლუციური მოძრაობის ყველაზე აქტიური და თვალსაჩინო წევრი, მონაწილეობს წითელრაზმელთა ერთიანი წარმომადგენლების შეკრებაში, რომელიც კახეთში გაიმართა.
სხვადასხვა წლებში შევარდნაძემ სიცოცხლეს გამოასალმა ხიდისთავის მამასახლისი თავართქილაძე, ჯაშუში სიმონიშვილი, ანთაძე, სიამაშვილი, სტრაჟნიკების მეთაური აჭარელი ქუცურ-ბეგი და სხვები.
მან წამოჭრა თეორია, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობაზე გარდაქმნის მეშვეობით, მუდმივი ქიმიური რეაქციების შედეგად, იმ მოლეკულების თანდათანობითი ევოლუციით, რომლებიც შეიცავდნენ ნახშირბადს პირველად სუპში.
შესაძლებელია, ეს ორგანული ნივთიერებები დროდადრო გროვდებოდნენ უძველეს ოკეანეში, წარმოქმნიდნენ პირველად თხევად მასას — სუპს, რომელშიც ჩაისახა სიცოცხლე.
1923 წელს მეცნიერმა ივარაუდა, რომ პირველყოფილი დედამიწის პირობებში, ორგანული ნივთიერებები წარმოიქმნებოდნენ უმარტივესი ნაერთებისგან — ამიაკისგან, მეთანისგან, წყალბადისა და წყლისგან.
განარჩევენ ჰორმონულ პრეპარატებს, რომლებიც შეიცავენ ნატურალურ ჰორმონებს (მზადდება საქონლის ახალი და ახალგაყინული ჯირკვლების, აგრეთვე ადამიანისა და ცხოველების სისხლისა და შარდისაგან), სინთეზურ ჰორმონულ პრეპარატებს და მათ ანალოგებს, რომლებიც ბუნებრივი ჰორმონებისაგან ქიმიური შენებით განსხვავდებიან, მაგრამ ისეთივე ფიზიოლოგიური მოქმედება აქვთ.
საქართველოში დაბრუნებული წერეთელი სათავეში ჩაუდგა სოციალ-დემოკრატიულ ფრაქციას ჯერ ამიერკავკასიის სეიმში, ხოლო შემდეგ საქართველოს ეროვნულ საბჭოში.
1907 წლის 3 ივნისს იმპერატორმა დუმა დაითხოვა, წერეთელს კი ჯერ 5 წლით კატორღა, შემდეგ კი 12 წლიანი გადასახლება მიუსაჯეს ირკუტსკის გუბერნიაში, სოფელ უსოლიეში.
სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ გახდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, ტფილისის კომიტეტის თავმჯდომარე და ათი წლის წინ მამამისის მიერ დაფუძნებული გაზეთ „კვალის“ ფაქტობრივი რედაქტორი.
ირაკლი წერეთელი დაიბადა 1868 წლის 14 იანვარს ქუთაისში, ცნობილი ქართველი მწერლის, პუბლიცისტისა და საზოგადო მოღვაწის, გიორგი წერეთლისა და ასევე ცნობილი საზოგადო მოღვაწის, ნიკო ნიკოლაძის დის, ოლიმპიადა ნიკოლაძის ოჯახში.
ორი წლის ასაკში დაკარგა დედა და გაიზარდა მამისა და ბიძის – ნიკო ნიკოლაძის, ასევე დედინაცვლის, ანასტასია თუმანიშვილ-წერეთელის მეურვეობის ქვეშ.
ოქროს მედალზე დაამთავრა თბილისის 2 გიმნაზია და სწავლა განაგრძო მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, სადაც გახდა სტუდენტური მოძრაობის ლიდერი, რის გამოც 1901-1903 წლებში დაპატიმრებული და გადასახლებული იყო ციმბირში.
1918 წლის 5 იანვარს გამოვიდა სიტყვით დამფუძნებელი კრების ბოლო სხდომაზე, დაგმო მომხდარი და გააფრთხილა მოძალადენი: „დამპყრობთა პოლიტიკა განუხრელად მიიყვანს მათ ძალაუფლების დაკარგვასთან“.
1917 წლის 4 ივნისს, სრულიად რუსეთის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოების პირველი ყრილობის სხდომაზე სიტყვით გამოსვლისას, ხმამაღლა განაცხადა: „ამჟამად რუსეთში არ არის ისეთი პოლიტიკური პარტია, რომელიც ამბობდეს: „მოგვეცით ძალაუფლება, წადით თქვენ და ჩვენ დავიჭერთ თქვენს ადგილს!
ირაკლი გიორგის ძე წერეთელი — ქართველი პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი, ორატორი, სოციალ-დემოკრატი, მენშევიკების ერთ-ერთი ლიდერი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების წევრი.
გადმოცემით, გალავნის ეს მხარე ნაწილობრივ თავისთავად დანგრეულა, ხოლო ნაწილობრივ ციხის ძირში მცხოვრებ მოსახლეობას დაუნგრევია მოსალოდნელი საფრთხის შიშით.
ჩრდილოეთის კედელი დასავლეთის მხრიდან ჯერ სწორხაზოვნად მიემართება , შემდეგ მიიხრება სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ და ისევ სწორხაზოვნად გრძელდება .
ბეგოშვილების ციხე, უჩხოს ციხე — - საუკენეების შუაფეოდალური ხანის ციხე, მდებარეობს ხულოს მუნიციპალიტეტში, უჩხოსწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, ციხეყელის სერზე.
სერბული საფრთხის გამო ხორვატთა უფლებების პარტია ქმნის ხორვატთა თავდაცვის ძალებს, რომლებიც იწყებენ ფედერალური არმიის ყაზარმების ალყას ხორვატიაში, რადგან ეს ფედერალური არმია ღიად იჭერდა კრაინელი სერბების მხარეს.
ბოსნიაშიც ყალიბდება თავდაცვის ძალების ადგილობრივი უჯრედი, რომლებიც ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის მთავრობას სრულ მხარდაჭერას უცხადებენ იმ პირობით, რომ ისინი იუგოსლავიიდან დამოუკიდებლობას გამოაცხადებენ.
ისინი ხორვატული საზოგადოებისა და დიასპორის ყურადღების ცენტრში ექცევიან, იღებენ მათგან შემოწირულობებს, რაც საშუალებას აძლევს უკეთ შეიარაღდნენ და უფრო აქტიურად იმოქმედონ სერბების წინააღმდეგ.
6 მაისს სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი რადოვან კარაჯიჩი და ბოსნიის ხორვატთა ლიდერი მათე ბობანი ხვდებიან ერთმანეთს გრაცში, სადაც თანხმდებიან გაიყონ ბოსნია და ჰერცეგოვინა.
ზედმეტად აქტიური მოქმედებების გამო ხორვატთა თავდაცვის ძალები გამოდიან კარაჯორჯევოს შეთანხმების საზღვრებიდან, რადგან ისინი ტუჯმანის მოლაპარაკებას სერბებთან არ ცნობენ და აგრძელებენ მოქმედებას იმ ზონებშიც, რომელიც მილოშევიჩ–ტუჯმანის შეთანხმების თანახმად სერბებს ეკუთვნოდათ.
ხორვატთა თავდაცვის ძალები მოქმედებს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზეც, სადაც ისინი მონაწილეობდნენ ფედერალური არმიის შენაერთების დაყოვნებასა და შეფერხებაში ხორვატიისკენ სვლის დროს.
კრალევიჩი, ხორვატი ემიგრანტი, რომელიც ხორვატთა ემიგრანტულ ნაციონალისტურ ორგანიზაციაში იყო გაწევრიანებული და ავსტრალიიდან დაბრუნდა იუგოსლავიის დაშლის დროს, ბოსნიის ერთიანობის მომხრე იყო და ეწინააღმდეგებოდა ხორვატ სეპარატისტთა მისწრაფებებს, ბოსნიის ხორვატულ ნაწილში შეექმნათ რესპუბლიკა, რომელსაც ბოსნიელებისგან გაწმენდდნენ და საბოლოოდ ხორვატიას შეუერთებდნენ.
ხორვატიის ომის დასაწყისში პარტიამ ჩამოაყალიბა რამდენიმე ბატალიონი, რომლებიც მოქმედებდნენ იუგოსლავიის სახალხო არმიის წინააღმდეგ, ალყაში მოაქციეს ხორვატიაში მდებარე ყაზარმები.
8 აპრილს ჩამოყალიბდა ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე, ხორვატი სეპარატისტების სამხედრო ორგანიზაცია, ხოლო 15 აპრილს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმია, რომლის ორ მესამედს ბოსნიელები შეადგენდნენ, ერთ მესამედს კი სერბები და ხორვატები.
მომდევნო ხანაში ფიჭვნარის დაბური ტიპის სამოსახლო სულ უფრო და უფრო მეტ ტენდეციას ავლენს ქალაქად გადაქცევისაკენ და ადრეანტიკური ხანისათვის აქ უკვე საკმაოდ მნიშვნელოვანი ქალაქი თუ ქალაქური ტიპის დასახლებაა, განვითარებული სასაქონლო-ხელოსნური წარმოებითა და მეურნეობით .
იმდროინდელი ფიჭვნარელები ფართო სააღებ-მიმცემო ურთიერთობაში ყოფილან როგორც წინა აზიის, ბალკანეთის, ჩრდილო კავკასიისა და ყირიმის ქვეყნებთან, ასევე საქართველოს სხვადასხვა რაიონებთან და ქალაქებთან.
ამჯერად ექსპედიცია მხოლოდ სადაზვერვო მუშაობით იყო დაკავებული, გეგმაზომიერი გათხრები კი იქ 1956 წელს დაიწყო და გაგრძელდა 1959-1961 წლების არქეოლოგიურ ექსპედიციებშიც.
განსაკუთრებით საინტერესოა, რომ ფიჭვნარის მიდამოებში ამ დროს არსებულ მსხვილ დაბურ სამოსახლოს გამოყოფია ერთ-ერთი ბორცვი, რომელიც ადგილობრივ ნამჭედურის სახელითაა ცნობილი და მნიშვნელოვან სახელოსნო უბნად ქცეულა.
ფიჭვნარის ნაქალაქარი — ანტიკური პერიოდის ნაქალაქარი, მდებარეობს ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჩოლოქის სამხრეთით, ზღვის სანაპიროზე.
ამ მხარეში გერმანიის აქტიურობის დასაწყისი სათავეს იღებს 1885 წლიდან, როდესაც გერმანიის მთავრობამ გერმანიის ინტერესების დაცვისათვის ტერიტორიის ათვისების უფლება აჩუქა კარლ პეტერსის კომპანიას, რომელიც ხელმძღვანელობდა «გერმანული კოლონიზაციების საზოგადოებას».
გერმანიის ხელისუფლება იძულებული იყო გაეგზავნა ჯარი გერმან ვისმანის ხელმძღვანელობით და წაერთვა საზოგადოებისთვის მისი საკუთრება, რითაც მას კოლონიად გადააქცევდა.
გერმანელების დროს დაიწყო მიწების კულტივირება, რკინიგზის გაყვანა, სკოლების მშენებლობა ადგილობრივი მოსახლეობისათვის, მაგრამ კოლონიისგან ეკონომიკური უკუგება გერმანიას არც არასდროს არ მიუღია: აღმოსავლეთი აფრიკის სუბსიდირება გრძელდებოდა გერმანიის ხელისუფლების მიერ.
ადმინისტრაციული კუთხით კოლონიის ხელმძღვანელობა ეყრდნობოდა ტომის ბელადებთან ურთიერთობაზე (კოლონიზაციის პირველ ოც წელიწადში, გერმანელებს მუდამ უხდებოდათ ადგილობრივი მოსახლეობის აჯანყებების ჩახშობა კოლონიზატორების მიმართ).
პირველი მსოფლიო ომის დროს კოლონიის შეიარაღებულ ძალებს მეთაურობდა პოლკოვნიკი პაულ ემილ ფონ ლეტოვ-ფორბეკი, რომელიც 1914 წლიდან 1918 წლამდე წარმატებით ატარებდა ბრძოლებს ბრიტანულ და პორტუგალიულ კოლონიალურ ჯარებთან.
პაულ ემილ ფონ ლეტოვ-ფორბეკმა მცირე რაზმით წინ წაიწია მოზამბიკის ტერიტორიისკენ და ჩრდილოეთ როდეზიისკენ, სადაც შეიტყო გერმანიასა და ანტანტის ქვეყნებს შორის დადებული ზავის შესახებ და გასცა ბრძანება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ.
შემდგომში ადგილობრივი მეომრები, რომლებიც მონაწილეობდნენ გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკის ბრძოლებში, პენსიას იღებდნენ ვაიმარის რესპუბლიკის და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობებისგან.
1952 წლის ჰელსინკის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი, ევროპის სამგზის ჩემპიონი და მესამე პრიზიორი , საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი , მეორე და ორგზის მესამე პრიზიორი, საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი , საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე , სტუდენტთა მსოფლიო თამაშების ორგზის , ახალგაზრდობის საერთაშორისო მეგობრული სპორტული თამაშების ჩემპიონი.
სარკმლის წირთხლებზე მარტივი გეომეტრიული ორნამენტია: ჩრდილოეთ წირთხლზე - ტალღისებრი ხაზები, სამხრეთისაზე - ერთმანეთში ჩახატული სამკუთხედები.
მხატვრობის კოლორიტში ,ხალხური“ მხატვრობის ზოგიერთი სხვა ნიმუშისაგან განსხვავებით, სადაც უმეტესად ოქრას სხვადასხვა ტონი ჭარბობს, უპირატესობა აქვს მონაცრისფრო-ცისფერს.
თითქმის მთლიანადაა დანგრეული ჩრდილო ეკლესია, მონგრეულია სამკვეთლოს აღმოსავლეთ კედლის დიდი ნაწილი, ჩამოშლილია კარიბჭისა და სამრეკლოს სახურავის საფარი.
შემორჩენილია ჩრდილოეთ წირთხლის ნაწილი და თაღის სამხრეთ ქუსლის რამდენიმე ქვა, რომლებიც შუა ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხის წყობაში არიან ჩართული.
სამკვეთლო ნახევარცილინდრული კამარით გადახურული, ვიწრო და მაღალი სათავსია, რომელიც განათებული ყოფილა აღმოსავლეთ კედელში მოწყობილი პარალელურწირთხლებიანი სარკმლით .
ეკლესიის დარბაზი რომელიც რამდენადმე სამხრეთ-ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი აფსიდით, რომლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.
ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა და კონქის უმეტესი ნაწილი, დანგრეულია კედლების ზედა ნაწილები; შენობა გარედან ხშირი მცენარეულობითაა დაფარული.
მე ვასწავლიდი ისპაჰანის უნივერსიტეტის ფილიალებში, რომლებიც ფერეიდანშია და, სხვათა შორის, პირველი ფერეიდნელი ვიყავი, ვინც მიიღო უმაღლესი განათლება ისტორიაში და ამ უნივერსიტეტებში დაიწყო სამსახური.
შემდგენლებმა ზოგან ისეთი სიტყვები და ფრაზები დაამატეს, რაც ირანში მცხოვრებისთვის უფრო გასაგები იქნებოდა, თან შეეცადნენ ტექსტები ისეთი ყოფილიყო, რომ მკითხველში პატრიოტული განწყობაც გაეღვიძებინა.
ვინაიდან ქართული ენის შესწავლის მოთხოვნილება და სურვილი ასეთი დიდი იყო, 2000 წელს საიდ მულიანმა თანამოაზრეებთან ერთად გახსნა საზაფხულო ქართული სკოლა, რომელმაც დაახლოებით 4 წელი იარსება და რიგი მიზეზების გამო, დაიხურა.
გუშინ ჩემს ისპაჰანის ქართულს სკოლაში, იმ ოთახში, სადაც მე უნდა ვასწავლო ქართული წერა–კითხვა, ოთახის კარი აღარ იხურებოდა და სწავლის დასრულებამდე ვერც დავხურეთ.
200 კილომეტრი გზის გავლის შემდეგ დაღლილობა უცებ გაქრა, 2 საათი გაგრძელდა ეს გაკვეთილი, ისე მიხაროდა, რომ არ გავეჩერებინე, დილამდე ვასწავლიდი.
ღმერთო, უზომოდ მადლობელი ვარ, რომ ეს დღე მანახე და რომ ბედნიერი ვარ, უამრავი ხელოვნური და ბუნებრივი პრობლემის მიუხედავად, ვემსახურო ჩემს ქართველობას!
კალათბურთს თამაშობდა მიხეილ ქორქიას მამაც, თუმცა უდიდეს წარმატებებს ბიძამ, ოთარ ქორქიამ მიაღწია: თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში 1952 წელს, ჰელსინკში ოლიმპიადის ვერცხლის მედალი მოიგო, 1947, 1951 და 1953 წლებში ევროპის ჩემპიონი გახდა, თბილისის „დინამოსთან“ ერთად 3-ჯერ მოიგო საკავშირო ჩემპიონატი, 2 თასი, 1962 წელს კი, მთავარი მწვრთნელის რანგში თბილისის „დინამოს“ ევროპის ჩემპიონთა თასი მოაგებინა.
ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი , ოლიმპიადის მესამე პრიზიორი , ევროპის ჩემპიონი და ორგზის მეორე პრიზიორი , სსრკ ჩემპიონი და მეორე პრიზიორი , სსრკ თასის მფლობელი .
2017 წელს გადაღებულ რუსულ მხატვრულ ფილმში „3 წამი“ , რომელიც საბჭოთა კავშირის კალათბურთელთა ნაკრების მიერ მიუნხენის ოლიმპიადაზე გამარჯვებას ეძღვნება, მიხეილ ქორქიას როლი ოთარ ლორთქიფანიძემ შეასრულა.
სწორედ იქიდან გამომდინარე, რომ ეს ვულკანური ქანები კარგადაა გამოკვეთილი და დათარიღებული, ოლდუვაის ძეგლი წარმოადგენს შეუფასებელ ადგილს არქეოლოგებისათვის.
აღმოჩენილია ცხოველების ნამარხები, გვიანი აშელური იარაღები და გამოვლენილია ჰომო ერექტუსის არსებობის ნიშნები, მაგრამ ჰომინინების ნაშთები ნაკლებია პირველ და მეორე შრესთან შედარებით.
აღმოჩენილია ცხოველების ნამარხები, გვიანი აშელური იარაღი და ჰომო ერექტუსის კვალი, მაგრამ აქაც, ისევე როგორც შრე 4-ში, ჰომინინების ნაშთები მიცრე რაოდენობითაა 1 და 2 შრესთან შედარებით.
ამ ნაშთების გვარისთვის მიკუთვნებაზე დავა უმეტესწილად ჰომო ჰაბილისსა და ავსტრალოპითეკებს შორის მიმდინარეობდა, გრუვმა და მაზაკმა კი 1975 წელს წამოაყენეს წინადადება ჰომო ჰაბილისის ორ სახეობად: ჰომო ჰაბილისად და ჰომო ერგასტერად გაყოფაზე.
ვოქერმა, თვისობრივი შეფასებაზე დაყრდნობით გამოთქვა ვარაუდი, რომ - 1813 და - 1805 განეკუთვნებოდნენ თხელი აღნაგობის ავსტრალოპითეკინებს, შესაძლოა . -ს.
ლიქიც იზიარებდა იმ აზრს, რომ აღმოსავლეთ აფრიკაში თხელი აღნაგობის ჰომინიდების ორი ჯგუფი არსებობდა: ჰომო ჰაბილისი და ავსტრალოპითეკების უსახელო სახეობა, რომელსაც - 1813 განეკუთვნებოდა.
ფოლკი ამტკიცებდა, რომ - 1470-ის თავის ტვინის ქერქს გააჩნდა ცენტრალური ღარი ადამიანების მსგავსად და ის სრულიად განსხვავდებოდა მაიმუნის მსგავი - 1805 ნიმუშისგან.
მოგვიანებით 1986-1987 წლებში სტრინგერმა, ჩემბერლენმა და ვუდიმ განაცხადეს, რომ ჰომო ჰაბილისთან დაკავშირებული განამარხებული ნაშთები შესაძლოა წარმოადგენდეს ერთზე მეტ სახეობას, რადგან ამ ნიმუშებს შორის სხვაობა სახისა და თავის ქალის თაღის თვისებების მიხედვით ბევრად დიდია, ვიდრე სხვა ჰომინიდების განამარხებული ნაშთების ნიმუშებში.
საერთოდ ჰომინიდებთან მიმართებაში ეშვები არის პატარა, მაგრამ თუ შევადარებთ ავსტრალოპითეკის გვარის წევრებს, ეშვები და მჭრელი კბილები არც ისე პატარაა უკანა კბილებთან და პრემოლარებთან შედარებით.
ჰომო ჰაბილისის უკანა კბილების ზომა მერყეობს ავსტრალოპითეკების ყველაზე პატარა კბილებიდან, ჰომო ერექტუსისთვის დამახასიათებელ ყველაზე დიდ კბილებამდე.
13-ის ქვედა ყბა ბევრი მახასიათებლით მსგავსია ჰომო ერექტუსის ყბისა და შეიძლებოდა იგი მიეკუთვნებინათ კიდეც ამ ჰომოს გვარისათვის, რომ არა აღმოჩენილი პატარა, თხელი თავის ქალის თაღი.
ზოგიერთი მეცნიერი ნადირობას განიხილავს, როგორც ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საქმიენობას ჰომინინების ევოლუციის პროცესში, რადგან ის მოითხოვდა კოოპერაციას, დაგეგმვას და სხვადასხვა ფიზიკური უნარების ფლობას.
ელექტრონული მიკროსკოპის სკანირების დახმარებით ნათელი გახდა, რომ ძვლების დანაწევრება მოხდა ქვის იარაღებით, მაგრამ ეს არ გვაძლევს ფიქრის საფუძველს ჰომო ჰაბილისის ცხოველებზე ნადირობასთან დაკავშირებით.
ოლდუვაიში აღმოჩენილი ცხოველთა ნამარხების კვლევამ აჩვენა, რომ მათ ძვლებზე შეინიშნებოდა მღრღნელების და ხორცისმჭამელი ცხოველების კბილების კვალი, ამიტომ სავარაუდოა ჰომინიდების კვების რაციონში ლეშის არსებობაც.
ჰომო ჰაბილისი შეიძლება კმაყოფილდებოდა პატარა ნადავლზე ნადირობით, როგორიცაა მაგალითად ანტილოპა, თუმცა ძირითადად მაინც გამოიყენებდა მტაცებელი ცხოველების ნადავლს.
კეფის ძვლის გარე ისრისებრი სიმრუდე არის უმნიშვნელო ავსტრალოპითეკებში ან ჰომო ერექტუსში ვიდრე ჰომო ჰაბილისში, მაგრამ მსგავსია ჰომო საპიენსისა.
ჰომო ჰაბილისის ნარჩენების შემდგომმა აღმოჩენებმა ოლდუვაის სამ სხვადასხვა ნაწილში, მნიშვნელოვნად შეცვალა მოსაზრება ოლდუვაის კულტურასთან დაკავშირებით.
შეიძლება და ჰომო ჰაბილისიც ამზადებდნენ ქვის იარაღებს, მაგრამ ჰომო ჰაბილისი ბევრად დაოსტატებული იყო ამ საქმეში და -ის თავის ქალა, უნდა წარმოადგენდეს გარკვეულწილად შემოჭრილ ინდივიდს ჰომო ჰაბილისის საცხოვრებელ ადგილზე.
ეს ფაქტი მიუთითებს იმაზე, რომ ამ პერიოდის ადრეულ ჰომინიდებს შეეძლოთ თავშესაფრის მსგავსი კონსტრუქციების შენება და რომ ამ საქმიანობაზე პასუხისმგებელი სწორედ ჰომო ჰაბილისია.
ასევე ქალის წინა ძვლის სუპრაორბიტალური ნაწილი არის საკმაოდ მრავალფეროვანი, დაწყებული მასიური და ძლიერ გამოწეული სუპრაორბიტალური ტორუსით, დამთავრებული სუპრაორბიტალური ტორუსით არარსებობითა და წარბის შედარებით თხელი და გლუვი ძვლებით.