polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
გახსნიდან, მუსიკალური თეატრის სცენა არ იყო მთლიანად დასრულებული, არ არსებობდა რეჟისორის ოთახი და საერთოდ შენობა არ იყო გათვალისწინებული ოპერეტაბის წარმოსადგენად, რის გამოც წარმოდგენები არ გამართულა.
2006 წლის დასაწყისში, ქადიქიოის მუნიციპალიტეტმა მერის სელამი ოზთურქის მმართველობით, დაიწყო რესტავრაციის პროექტი, მას შემდეგ, რაც მუნიციპალიტეტმა შენობა 2005 წლის აგვისტოში 40 წლის ვადით იჯარით აიღო დარუშაფაკის ასოციაციისგან.
1950 წელს სიურეია ილმენმა თეატრი საჩუქრად გადასცა "დარუშაფაკის ასოციაციას", საქველმოქმედო ორგანიზაცია, რომელიც ეხმარება ღარიბ ობოლ ბავშვებს განათლების მიღებაში, იმ პირობით, რომ ის ან მისი მეუღლე მთელი სიცოცხლის მანძილზე, აქედან შემოსავალს მიიღებდნენ.
კორა — ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფი დასავლეთ-ცენტრალურ მექსიკაში, ნაიარიტის შტატის ელ-ნაიარის მუნიციპალიტეტში; რამდენიმე დასახლება აქვთ მეზობელ ხალისკოს შტატშიც.
დამთავრების შემდეგ კვლავ გაემგზავრა უნგრეთში, ევროპის ცენტრალურ უნივერსიტეტში სადაც მოიპოვა საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ევროპული კვლევების მაგისტრის ხარისხი.
17 წელს გაიუსი თავის ძმასთან, ლუციუს კეისართან ერთად იშვილა პაპამ, დედის მხრიდან, იმპერატორმა ავგუსტუსმა, რომელმაც ორივე მათგანი თავის მემკვიდრეებად დაასახელა.
6 წელს რომის პლებსმა გაიუსის კონსულად არჩევის აგიტაცია დაიწყო, იმ ფაქტის მიუხედავად, რომ ეს უკანასკნელი მხოლოდ 14 წლის იყო და ჯერ არც ტოგა ვირილისს ატარებდა.
კომპრომისის სახით, მიღწეულ იქნა შეთანხმება, რომელიც გაიუსს სენატში ჯდომის ნებას აძლევდა და ისიც განისაზღვრა, რომ ოცი წლის ასაკში კონსულიც გახდებოდა.
1 წელს იგი არმიის მეთაურად დაინიშნა აღმოსავლეთში და 2 წელს ფრაატ -სთან სამშვიდობო ხელშეკრულებაც გააფორმა მდინარე ევფრატში მდებარე კუნძულზე.
თავდაპირველად, ერქვა გაიუს ვიფსანიუს აგრიპა, თუმცა, როდესაც იგი თავისმა პაპამ, დედის მხრიდან, იმპერატორმა ავგუსტუსმა იშვილა, რომელიც იულიუსის გვარის მატარებელი იყო, გაიუსის სახელი შეიცვალა და გახდა გაიუს იულიუს კეისარი.
მიუხედავად იმისა, რომ რომაული შვილად აყვანის პრაქტიკა კოგნომენ ვიფსანიანუსის გამოყენებასაც გულისხმობდა, არ არსებობს რაიმე ლიტერატურული ან მატერიალური მინიშნება იმის სამტკიცებლად, რომ ავგუსტუსის მიერ ნაშვილები აგრიპას ვაჟები მას იყენებდნენ.
იმპერატორის ფავორიტი მემკვიდრეების, ლუციუსისა და გაიუსის სიკვდილმა, ავგუსტუსს თავისი გერის, ტიბერიუსისა და შვილიშვილის, პოსტუმუს აგრიპას შვილად აყვანისა და მათი მემკვიდრეებად გამოცხადებისაკენ უბიძგა.
იმავე წელს იგი მეთაურობდა ლეგიონს და წარმატებით ჩაახშო კეისრის წინააღმდეგ მიმართული ამბოხება კომპსაში, რასაც შეეწირნენ მარკუს ცელიუს რუფუსი და ტიტუს ანიუს მილონი, ამ მარცხიანი ამბოხების მეთაურები.
პედიუსი დაქორწინებული იყო წარჩინებულ რომაელ ქალზე, ვალერიაზე, რომელიც სენატორ მარკუს ვალერიუს მესალა კორვინუსის და იყო და ამდენად, მარკუს ვალერიუს მესალა ნიგერისა და მისი ცოლის, პოლას ქალიშვილი.
პლინიუს უფროსი თავის ბუნების ისტორიაში აღნიშნავს, რომ კვინტუს პედიუსს ჰყავდა შვილიშვილი, რომელსაც აგრეთვე კვინტუს პედიუსი ერქვა, რომელიც ყრუ იყო და პირველია წერილობით წყაროებში მოხსენიებულ ყრუ პიროვნებებს შორის.
როდესაც რომში ოქტავიანეს, ანტონიუსსა და ლეპიდუსს შორის დამყარებული პოლიტიკური კავშირისა და პროსკრიფციების შესახებ ხმებმა ჩააღწია, პედიუსი ძალიან განაწყენებული დარჩა.
იგი რომის მოქალაქეთა დასაცავად მათ თავდებადაც კი დაუდგა, თუმცა ამ მოვლენებიდან მცირე ხნის შემდეგ, ასე დამღლელი პოლიტიკური საქმიანობის გამო გარდაიცვალა.
თავისი ბიძაშვილის, ლუციუს პინარიუსის მსგავსად, მასაც დიქტატორის მემკვიდრეობის ერთი მერვედი ნაწილი უნდა მიეღო, თუმცა მასზე კეისრის მთავარი მემკვიდრის, ოქტავიანეს სასარგებლოდ თქვა უარი.
თავისი კონსულობისას პედიუსმა მიიღო კანონი, რომელიც ლექს პედიას სახელით გახდა ცნობილი, რომელიც სჯიდა კეისრის ყველა მკვლელსა და ამ საქმეში გარეულ ყველა პიროვნებას.
როდესაც ოქტავიანე მეორე ტრიუმვირატის შესაქმნელად ჩრდილოეთ იტალიაში გაემგზავრა მარკუს ანტონიუსსა და მარკუს ემილიუს ლეპიდუსთან შესახვედრად, რომზე მეთვალყურეობა პედიუსს დაევალა.
კატარაქტის თანამედროვე მიკროქირურგიული მკურნალობა შესაძლებელი გახდა მხოლოდ მაღალი ტექნოლოგიების განვითარების პირობებში, ესენია: მაღალხარისხოოვანი საოპერაციო მიკროსკოპი და ინსტრუმენტები , ულტრაბგერითი აპარატურა, თვალის გარსების დამცველი ნივთიერებები, კუმშვადი ხელოვნური ბროლი, რომელიც სტაბილურად მაგრდება ბროლის ჩანთაში და არ აქვს არანაირი მავნე ზემოქმედების უნარი.
არსებობს ქირურგიული ჩარევის ორი მეთოდი: პირველი მეთოდის დროს შემღვრეული ბროლის ბირთვს მთლიანად იღებენ, შემდეგ კი დარჩენილ ნაწილს მექანიკურად გამორეცხავენ, ან უფრო თანამედროვე მეთოდის დროს, ულტრაბგერითი დანადგარისს ტიტანის ნემსით ხდება ბროლის დაქუცმაცება და მისი ნაწილ- ნაწილ შეწოვა.
ხელოვნური ბროლი წარმოადგენს ქიმიურად სუფთა, მაღალი ტექნოლოგიის საფუძველზე დამზადებულ 5-7 მმ ზომის ოპტიკურ თვალში და არ სჭირდება შეცვლა მთელი სიცოცხლის მანძილზე.
კატარაქტა ერთი თვალიდან მეორეზე არ გადადის, მაგრამ ის ფაქტორები, რომლებიც ერთ თვალში მის ჩამოყალიბებას განაპირობებს, თითქმის ყოველთვის იწვევს მეორე თვალის დაზიანებასაც.
ის თვალის სტანდარტული ინსტრუმენტული გამოკვლევების შედეგად დგინდება, თუმცა ქირურგიულ ჩარევამდე საჭიროა სხვა დამატებითი გამოკვლევების ჩატარება, რათა თანმხლები დაავადებების არსებობის შემთხვევაში ექიმს ჰქონდეს დაწვრილებითი ინფორმაცია თვალის მდგომარეობის შესახებ.
1987-2010 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბათუმის ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის არქეოლოგიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.
რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ცენტრის ნიკო ბერძენიშვილის ჰუმანიტარულ–სოციალური მიმართულების ისტორიისა და არქეოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი
1982-2012 წლებში ბობოყვათის, ურეკის, პეტრა-ციხისძირის, გონიო-აფსაროსის, ხინოწმინდის არქეოლოგიური ექსპედიციების ხელმძღვანელი, საქართველო-დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელის მოადგილე.
ხოლო სტრაბონი მათ კელტურ ფესვებზე მიუთითებდა, რადგან დღევანდელი ბრეტანის ტერიტორიაზე სახლობდნენ კელტური წარმოშობის ტომები, რომლებსაც ასევე ვენეტებს უწოდებდნენ.
ჰეროდოტე ფიქრობდა, რომ ვენეტები იყვნენ ილირიელ ხალხთა ერთ-ერთი ნაწილი, რომლებიც გამოეყვნენ მათ და ადრიატიკის ზღვის ჩრდილოეთით დასახლდნენ.
ვიტორე პიზანი და ჰანს კრაე ფიქრობდნენ, რომ ჰეროდოტეს სულ სხვა ხალხზე ჰქონდა საუბარი, რომლებიც ადრიატიკის აღმოსავლეთ ნაწილში სახლობდნენ და არა იტალიაში.
ძველ დროში ვენეტებს მჭიდრო კავშირი ჰქონდათ ვილანოვის კულტურასა და ეგეოსის კულტურათან ახალი ისტორიის საწყის ეტაპზე იგრძნობა ეტრუსკებისა და კელტების გავლენა, მოგვიანებით კი ბოიების, რომლებთანაც ვენეტები ხშირად ჰქონდათ დაპირისპირება.
ათასწლეულში, ტროას დაცემისა და თავიანთი მეფის პილაიმენესის სიკვდილის შემდეგ დატოვეს მცირე აზია და ადრიატიკის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში დასახლდნენ.
ავიაშოუს შემფეგ, როდესაც ათათურქმა საბიჰას ჰკითხა სურს თუ არა მას გახდეს პარაშუტისტი, მან თავი დაუქნია: "დიახ, მართლაც, მე მზად ვარ, ახლავე".
თუმცა, როდესაც იგი მოსკოვში შეიტყო ახალი ამბავი, რომ ზეჰრა გარდაიცვალა, დაბრუნდა თურქეთში და თავი დაანება სოციალურ საქმიანობას გარკვეული დროის განმავლობაში.
1925 წელს, ათათურქის ბურსაში ვიზიტის დროს საბიჰამ, რომელიც მაშინ მხოლოდ თორმეტი წლისა იყო, სთხოვა ნებართვა გაესაუბრა ათათურქს, რომლისთვისაც გამოთქვა სურვილი ესწავლა სკოლა-ინტერნატში.
საბიჰას ისტორიის და საცხოვრებელი პირობების შესწავლის შემდეგ, ათათურქმა გადაწყვიტა მისი შვილობილად აყვანა და საბიჰას ძმისგან ნებართვა აიღო, რომ მისი და ჩანქაიას სასახლეში, ანკარის პრეზიდენტის რეზიდენციაში გადაეყვანა, სადაც საბიჰა ათათურქის სხვა შვილად აყვანილი ქალიშვილებთან, ზეჰრასთან, აფეთთან და რუქიესთან ერთად იცხოვრებდა.
2004 წლის თებერვალში, გაზეთ ""-ში გამოქვეყნდა სტატია, სათაურით "საბიჰა ჰათუნის საიდუმლო", რომელიც შეიცავს ჰრიფსიმე სებილჯიანის მიცემულ ინტერვიუს, გაზინთეფის ყოფილი მკვიდრის, სადაც იგი აცხადებს, რომ გიოქჩენის დისშვილია და რომ გიოქჩენი თავად სომხური წარმოშობისაა.
ისტორიკოს ფარსი თუღლაჯის განცხადებით, გიოქჩენმა თავასი სომხური იდენტობა ანკარაში შეიტყო, როდესაც მისი ოჯახის წევრები ბეირუთიდან დაუკავშირდნენ.
იმავე წელს დაინიშნა თურქეთის საავიაციო ასოციაციის ომის სკოლის "მთავარ მწვრთნელად", სადაც 1954 წლამდე მუშაობდა, როგორც ინსტრუქტორი, ხოლო შემდეგ ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს წევრად დაინიშნა.
მისი წიგნი, სახელწოდებით "ათათურქის ცხოვრებისეული გზით" გამოიცა 1981 წელს, თურქეთის საავიაციო ასოციაციის მიერ, ათათურქის დაბადებიდან 100 წლის აღსანიშნავად.
მან გააუმჯობესა თავისი ცოდნა, როგორც ბომბდამშენის და მოიერიშე თვითმფრინავის პილოტი ესქიშეჰირის ავიაბაზაზე და მიიღო გამოცდილება მას შემდეგ, რაც მონაწილეობდა 1937 წლის ეგეოსის და თრაკიის წვრთნებში.
გენერალური შტაბის ანგარიშის მიხედვით, საბიჰას ჩამოგდებულმა 50 კგ ბომბმა "სერიოზული ზიანი" მიაყენა ორმოცდაათ ჯგუფიან გაქცეულ "ბანდიტებს", ხოლო ამისთვის მას მიენიჭა წერილობითი მადლიერება.
ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, მათ შორის გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის თანახმად, იგი ასევე მსოფლიოში პირველი ქალი მებრძოლი პილოტია, რომელიც 1936 წელს, ესქიშეჰირის სამხედრო საავიაციო აკადემიაში ჩაირიცხა.
თურქეთში იმ დროისთვის გოგონებისთვის არ იყო მიღებული სამხედრო კოლეჯში სწავლა, მაგრამ ათათურქის ბრძანებით, საბიჰას პერსონალურად მიიღეს და გაიარა თერთმეტთვიანი სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამა ესქიშეჰირის , 1936-1937 წლებში.
2004 წელს, გიოქჩენის წარმოშობამ გამოიწვია დაპირისპირება, როდესაც ჰრანტ დინქმა, თურქულ-სომხური წარმოშობის ჟურნალისტმა, გამოაქვეყნა ინტერვიუ საბიჰას დისშვილთან, რომელიც აცხადებდა, რომ საბიჰა სომხური წარმოშობისაა.
მას შემდეგ, რაც თურქეთში დაინერგვა "გვარი კანონი", 1934 წლის 19 დეკემბერს ათათურქმა საბიჰას გიოქჩენის გვარი მისცა, სადაც "" თურქულად ნიშნავს ცას, ხოლო გიოქჩენი ნიშნავს "ცასთან დაკავშირებულ ადამიანს".
მიუხედავად იმისა, რომ სისტემა გამოვიდა ვიდეო თამაშების ინდუსტრიის კრიზისის მოვლენებიდან ცოტა ხნის შემდეგ ბევრი კრიტიკოსი სწორედ მას მიაწერს სათამაშო ბაზრის აღორძინებას და მესამე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლების ეპოქის დაწყებას.
ინდუსტრიის კრახის შემდეგ წარმატებული აპარატული მახასიათებლებისა და თამაშების მდიდარი ბიბლიოთეკის წყალობით, იმედგაცრუებულ მომხმარებლებსა და აგრეთვე დეველოპერ კომპანიებს ვიდეო თამაშებისადმი ინტერესი კვლავ გაუჩნდათ.
კონსოლის წარმოება ოფიციალურად შეწყდა 1995 წელს, მაგრამ კონსოლის თამაშების ბიბლიოთეკა დღესაც ხელმისაწვდომი არის თანამედროვე კომპიუტერულ სისტემებზე სხვადასხვა ემულატორების წყალობით.
2016 წლის 14 ივლისს გახდა ცნობილი, რომ ნინტენდო მუშაობდა კონსოლის ხელახალი ვერსიის გამოცემაზე, რომელიც გამოვიდა 2016 წლის 11 ნოემბერს და თან ახლავს 30 ჩაშენებული თამაში და ერთი კონტროლერი.
1866 წელს ესტატე ელიაშვილი დიაკვნად აკურთხეს, ხოლო შემდეგ მღვდლად დაასხეს ხელი და თბილისის წმინდა მარინეს ეკლესიის მღვდელმსახურად განამწესეს.
1873 წელს იგი თბილისის სასულიერო სასწავლებლის ზედამხედველის თანაშემწედ, წმინდა მარინეს სახელობის ეკლესიის წინამძღვრად და წმინდა ნინოს სახელობის ქალთა სასწავლებელში საღვთო სჯულის მასწავლებლად დაინიშნა.
ამავე წელს წმინდა ალექსანდრე ნეველის ლავრის ყოვლადწმინდა სამების სახელობის ტაძარში ეპისკოპოსად დაასხეს ხელი და ალავერდის ეპარქიის მმართველად და საქართველოს ეგზარქოსის მეორე ქორეპისკოპოსად დანიშნეს.
1906 წლის ივნისში სანქტ-პეტერბურგში გამართულ კრებაზე, სადაც საქართველოს ავტოკეფალიის საკითხი განიხილებოდა, მან რუსეთის ეკლესიის მხარე დაიჭირა და ამის გამო საქართველოში დაბრუნება ვეღარ შეძლო.
1914 წელს ეპისკოპოსი ექვთიმე მოსკოვის მაცხოვრის სახელობის სტავროპიგიალური მამათა მონასტრის წინამძღვრად გადაიყვანეს, სადაც სიცოცხლის უკანასკნელი წლები გაატარა.
ეპისკოპოსი ექვთიმე (ერისკაცობაში — ესტატე პლატონის ძე ელიაშვილი; დ. 1846, ქვემო ავჭალა — გ. 1918, მოსკოვი) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი.
ასტრონომიული ხილვადობის სტატისტიკით, როკე-დე-ლოს-მუჩაჩოსი მეორე საუკეთესო ადგილია ოპტიკური და ინფრაწითელი ასტრონომიული კვლევებისათვის მთელ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ჰავაიზე მდებარე მაუნა-კეას ობსერვატორიის შემდეგ.
მისი ტელესკოპების ფლოტი მოიცავს 10,4-მეტრიან კანარის დიდ ტელესკოპს — 2009 წლის მონაცემებით, მსოფლიოში უდიდეს ერთ აპერტურიან ოპტიკურ ტელესკოპს; უილიამ ჰერშელის ტელესკოპს ; შვედურ 1-მეტრიან მზის ტელესკოპს, რომელიც უზრუნველყოფს მზის ყველაზე მაღალრეზოლუციან ფოტოგადაღებას ყველა სხვა ტელესკოპს შორის.
1987 წელს გაიხსნა 4,2-მეტრიანი უილიამ ჰერშელის ტელესკოპი, 1988 წელს სკანდინავიის ოპტიკური ტელესკოპი და სხვადასხვა პატარ-პატარა, მზის ან სპეციალიზებული ტელესკოპები.
ობსერვატორიამ ფუნქციონირება 1984 წელს, ისააკ ნიუტონის ტელესკოპით დაიწყო, რომელიც ლა-პალმაში ინგლისის გრინვიჩის სამეფო ობსერვატორიიდან ჩაიტანეს.
1997 წელს, მთის კალთაზე გაჩენილმა ხანძარმა დააზიანა გამა-გამოსხივების ერთ-ერთი ტელესკოპი; ხანძარი იყო 2005 და 2009 წლებშიც, თუმცა შენობებსა და ტელესკოპებს სერიოზული ზიანი არ მიუღია.
სროლის ხმა გაისმა აეროპორტის ავტოსადგომზე, ხოლო აფეთქება მოხდა საერთაშორისო ფრენების ტერმინალის შესასვლელში და როგორც ჩანს, თავი აიფეთქა თვითმკვლელმა ტერორისტმა.
სტამბოლში ამ ტერაქტამდე უკვე მოხვდა სამი ტერაქტი, 2016 წლის იანვარში და მარტში, რომლებზეც პასუხისმგებლობა აიღო ერაყის ისლამურმა სახელმწიფომ .
ბოლო ტერაქტი სტამბოლში 7 ივნისს მოხდა, რომელზეც პასუხისმგებლობა ქურთისტანის თავისუფლების მიმინოებმა აიღო, რომელიც ქურთისტანის მუშათა პარტიის რადიკალური ფრთაა.
ცოტა ხნით ადრე, 22:00 საათზე აეროპორტში, ორმა თავდამსხმელმა მიუახლოვდა რენტგენის სკანერს, უსაფრთხოების საგუშაგოსთან და ცეცხლი გაუხსნა მათ.
თურქეთის ოფიციალური პირების განცხადებით, თავდამსხმელები მოქმედებდნენ ისლამური სახელმწიფოს სახელით და გადმოვიდნენ თურქეთში -ის მიერ სირიის კონტროლირებად ტერიტორიიდან.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი 1989 წელს; პაატა გუგუშვილის სახელობის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 2005 წელს; 2007–2008 წლებში გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის ბიზნესისა და მართვის ფაკულტეტის დოქტორანტურა.
არტილერიის დარგში რამდენიმე ნაშრომის გამოცემის შემდეგ, დააწინაურეს და 1894 წელს, ბრიგადის გენერლის წოდებით, საბერძნეთის საზღვარზე განლაგებული საარტილერიო ჯარების სარდლად დანიშნეს.
ალი რიზა ფაშას საარტილერიო თემაზე გამოცემული აქვს რამდენიმე ნაშრომი: „სროლის წესები“, „დამოუკიდებელი სიმაგრე“, „ინსტრუქცია საველე არტილერიის მსროლელთა წვრთნისათვის“, „საველე შეკრებისთვის საჭირო სპეციალური აღჭურვილობის ცხრილი“, „სამხედრო სამსახური მშვიდობიან და საომარ ვითარებაში“ და სხვა.
ერზრუმში სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო სტამბოლში, სამხედრო სახმელეთო–საინჟინრო სასწავლებელში, რომელიც 1881 წელს დაამთავრა უმცროსი ლეიტენანტის წოდებით და განწესებულ იქნა საარტილერიო ქარხანაში სამუშაოდ.
ცნობილია ალი რიზას გამოსვლა 1920 წელს, ილდიზის სასახლეში გამართულ სახელმწიფო საბჭოს ბოლო კრებაზე, როცა იგი სევრის ხელშეკრულების მიღების წინააღმდეგ გამოვიდა.
გერმანიის სახელმწიფოსგან ალი რიზას მიღებული ჰქონდა სამეფო გვირგვინის პირველი ხარისხის და წითელი არწივის მეორე ხარისხის, რუსეთის იმპერიისგან წმინდა სტანისლავის პირველი ხარისხის, ავსტრიისგან ფრანც–იოსების მეორე ხარისხის ორდენები.
ეს სტატია ეხება სლოვაკეთის მოსახლეობის დემოგრაფიულ მახასიათებლებს, როგორებიცაა მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნიკური კუთვნილება, განათლების დონე, მოსახლეობის ჯანმრთელობა, ეკონომიკური სტატუსი, რელიგიური კუთვნილება და მოსახლეობის სხვა ასპექტები.
მისი დებიუტი ლიტერატურაში 1889 წელს შედგა, როდესაც ის გადათარგმნა ჯორჯ ოჰნეტის რომანი ფრანგულიდან თურქულად, სახელწოდებით , ქმრის ნებართვით, მათი შეუღლებიდან ათი წლის შემდეგ.
მისი კრიტიკა, რომელიც გამოქვეყნდა ფრანგულ გაზეთში, რომელიც ეხებოდა წიგნს სახელწოდებით "აღმოსავლეთის და დასავლეთის ქალები" ფრანგ ემილე ჯულიარდის, მოიპყრო პარიზის დიდი ყურადღება.
ასევე, საერთაშორისოდ აღიარებული მისი ნამუშევრები, 1893 წელს გამოიფინა მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიციაზე ჩიკაგოში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში, აგრეთვე მისი ნამუშვრები შეიტანეს ქალთა ბიბლიოთეკის კატალოგში.
ფათმა ალიე თოფუზი (; დ. 9 ოქტომბერი 1862, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია - გ. 13 ივლისი 1936, სტამბოლი, თურქეთი) ასევე ცნობილია, როგორც ფათმა ალიე ან ფათმა ალიე ჰანიმი — თურქი რომანისტი, მესვეტე, ესეისტი, ქალთა უფლებების აქტივისტი და ჰუმანიტარისტი.
მიუხედავად იმისა, რომ მასზე ადრე გამოქვეყნდა სხვა თურქი ქალი ავტორის ზაფერ ჰანიმის რომანი 1877 წელს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ფათმა ალიემ გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი, ხოლო შემდეგ კიდევ ხუთი რომანი, ლიტერატურულ წრეებში იგი აღენიშნება, როგორც პირველი ქალი რომანისტი თურქულ და ისლამური სამყაროს ლიტერატურაში.
ცნობილმა თურქმა რომანისტმა რეშათ ნური გიუნთექინმა დაასახელა, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვან ნაწარმოებად, რომელიც მიიზიდა ის ლიტერატურისკენ.
1879 წელს, როდესაც ის იყო ჩვიდმეტი წლის, მამამისმა მოაწყო მას ქორწინება არმიის კაპიტანთან მეჰმედ ფაიკ ბეითან, რომელიც იყო სულთან აბდულჰამიდ -ის თანაშემწე და გაზი ოსმან ფაშის ძმისშვილი, ასევე ქალაქ პლევენის ბლოკადის გმირი.
გარდა რომანების წერისა, იგი ცამეტი წლის განმავლობაში, 1895-1908 წლებს შორის, ჟურნალ მესვეტე იყო, სადაც წერდა ქალთა უფლებებზე, თავისი კონსერვატიული შეხედულებების დაუმალავად.
გარდა ამისა, მან აიღო ინდივიდუალიზმი, როგორც ცენტრალური თემა დამოუკიდებელი და თვითკმარი ქალის შექმნისა, რომლებიც მუშაობენ და შიულობენ საკუთარ ფულს კაცის გარეშე.
ფათმა ალიემ თავისი პირველი რომანი გამოაქვეყნა 1892 წელს, თავისი ნამდვილი სახელით და გვარით, სადაც იგი ცდილობდა უარყო რწმენა, რომ ქალს არ შეუძლია დაივიწყოს თავისი პირველი სიყვარული.
ფათმა ალიემ განათლება არაოფიციალურად სახლში მიიღო, იმის გამო, რომ იმ დროს არ იყო მიღებული გოგონებისთვის სწავლა ფორმალურ კლასებში, მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობდა სამართლებრივი შეზღუდვა ქალების განათლებისთვის.
იმის გამო, რომ მამამისი ვალი იყო ეგვიპტეში და შემდეგ საბერძნეთში, მან სამი წელი დაჰყო 1866-დან 1868-მდე ალეპოში და შემდეგ ექვსი თვე, 1875 წელს იანინაში.
მისი მეუღლე, ნაკლებად ინტელექტუალური ადამიანი იყო, ვიდრე თვითონ ფათმა, და მათი ქორწინების პირველ წლებში, მას არ აძლევდა უფლებას წაიკითხოს რომანები უცხო ენებზე.
1963 წელს -მ ჩილე თავისი მომავალი ობსერვატორიის ადგილად შეარჩია და შესაბამისი ჯგუფები სხვადასხვა ადგილის დასაზვერად გაგზავნა, რათა განესაზღვრათ შესაბამისობა.
საბოლოოდ, შეირჩა ადგილი ატაკამის უდაბნოს სამხრეთ ნაწილში, დედაქალაქ სანტიაგოდან 600 კილომეტრით ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 2400 მეტრზე.
პროგრამამ პიკს 1987 წელს მიაღწია, როდესაც დამონტაჟდა ტელესკოპი , ერთადერთი სუბმილიმეტრული ტელესკოპი სამხრეთ ნახევარსფეროში, რომელიც -სა და შვედეთის ბუნების მეცნიერებათა კვლევის საბჭოს ერთობლივი პროექტი იყო.
თუმცა, ობსერვატორიას შეემატა სხვა ობსერვატორიების კუთვნილი ტელესკოპები — 1998 წელს გაიხსნა მარსელის ობსერვატორიის 1-მეტრიანი ტელესკოპი, 2000 წელს კი ჟენევის ობსერვატორიის კუთვნილი 1,2-მეტრიანი ტელესკოპი.
1984 წლიდან, ლა-სილიაში ფუნქციონირებს 2,2-მეტრიანი ტელესკოპი, რომელიც -ს განუსაზღვრელი ვადით გადასცა გერმანულმა მაქს პლანკის საზოგადოებამ.
ტელესკოპი აღჭურვილია სამი ინსტრუმენტით: 67 მეგაპიქსელიანი -ით, რომელსაც გადაღებული აქვს ცის ობიექტების მრავალი გასაოცარი ფოტო; -ით — გამა-გამოსხივების ოპტიკურ-ინფრაწითელი დეტექტორით, რომელიც სამყაროს ყველაზე დიდი აფეთქებების სიგნალებზე ნადირობს და მაღალი რეზოლუციის მქონე სპექტროგრაფ -ით, რომელიც ვარსკვლავების შესწავლის დეტალიზაციას ახდენს.
ს შმიდტის 1-მეტრიანი ტელესკოპი თავის დროზე იმისათვის შეიქმნა, რომ ცის ფართოველიანი ხედი მიეღოთ — დაახლოებით 64 მთვარის ზომის ექვივალენტი.
2009 წელს იგი იელის უნივერსიტეტის ასტრონომიის დეპარტამენტის დისტანციურად კონტროლირებადი პროექტის ტელსკოპი გახდა და მას შემდეგ ემსახურება ასტრონომიულ კვლევებს, რომლებიც მიმართულია კოპიერის სარტყლის ახალი ობიექტების აღმოჩენისკენ, პერიოდული ცვალებადი ვარსკვავებისა და სუპერნოვების შესწავლისკენ.
ტელესკოპი ასევა აკვირდება ცვალებად ვარსკვლავებს, ასტეროსეისმოლოგიას, გამა-გამოსხივებას, აქტიურ გალაქტიკათა ბირთვებსა და გრავიტაციულ ლინზირებას.
3,6-მეტრიანმა ტელესკოპმა ფუნქციონირება 1976 წელს დაიწყო და მას შემდეგ ის მუდმივად ახლდება; დაემატა ახალი, მეორე სარკე, რის შედეგადაც ტელესკოპი ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი და პროდუქტიული გახდა ასტრონომიულ კვლევებში.
1960-იანი წლების ბოლოს დაყენდა -ს 1,5 და 1-მეტრიანი ტელესკოპები, 1968 წელს კი დაემატა დიდი პრიზმის ობიექტივით აღჭურვილი ტელესკოპი, რომელსაც მანამდე სამხრეთ აფრიკაში იყენებდნენ.
ლა-სილიაში ამუშავებს სამ ძირითად ოპტიკურ ინფრაწითელ ტელესკოპს: ახალი ტექნოლოგიების ტელესკოპს , 3,6 მეტრიან ტელესკოპ §-ს და 2,2-მეტრიან მაქს პლანკის ტელესკოპს .
სწრაფი მოქმედების ტელესკოპი განკუთვნილია გარდამავალი ობიექტებისათვის და წარმოადგენს ძალიან სწრაფად მოძრავ ოპტიკურ-რობოტულ ტელესკოპს, რომელსაც შეუძლია დაწყებისთანავე დააფიქსიროს გამა-გამოსხივების იმპულსები.
ამ გეოგრაფიული არეალის სხვა ობსერვატორიების მსგავსად, ლა-სილია შორს მდებარეობს ნებისმიერი სახის სინათლის წყაროსგან; მათ შორისაა პარანალის ობსერვატორია, სადაც განთავსებულია ძლევამოსილი .
ლა-სილიის ტელესკოპები და ინსტრუმენტები მდებარეობს ქალაქ ლა-სერენიდან 150 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ატაკამის უდაბნოს ჩილეური ნაწილის კიდესთან, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე მშრალი და იზოლირებული ადგილია მთელ დედამიწაზე.
რესპუბლიკური დემოკრატიული მთავრობის საფუძველია მეოთხე რესპუბლიკის დამფუძნებელი კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც, განა უნიტარული, სუვერენული რესპუბლიკაა, უზენაესი ძალაუფლება კი განელ ხალხს ეკუთვნის.
განის პოლიტიკური სისტემა ეფუძნება საპრეზიდენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატიის რესპუბლიკას, რომელშიც განის პრეზიდენტი როგორც სახელმწიფოს, ისე მთავრობის მეთაურია, მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა.
ამიტომ, მოვლენების შესახებ მონათხრობი ყოველთვის უკვე მეორედ ან მესამედ მოყოლილი იყო და მათ არ ჰქონდათ იმის საშუალება, რომ თავისი ცოდნის მეშვეობით თუნდაც ინტერპრეტაცია შეძლებოდათ რუალას სოციალური სისტემის შესახებ და მათი ინფორმატორების უზუსტობების დასადგენად.
მაგალითისთვის არსებობს ასეთი გადმოცემა, რომ რუალას ტომი წარმოიქმნა პოლიტიკური შეხედულებების გამო, რამაც გააერთიანა განსხვავებული ელემენტები ბაღდადის მიდამოებში და მათმა წინაპრებმა ერაყიდან სამხრეთით, უდაბნოსაკენ გადაინაცვლეს, რათა ბაღდადის მმართველის ჩაგვრისაგან თავი დაეღწიათ.
მათი გენეალოგია იწყება ბიბლიური ფიგურით — სახელად ისმაილი და უკავშირებს მათ სხვა არაბულ ბედუინთა ტომებს, განსაკუთრებით კი ენიზას გაერთიანებას, რომლის წევრებიც ასევე ჩრდილო-დასავლეთ საუდის არაბეთში ცხოვრობენ.
ალტერნატიული ვერსია ამტკიცებს, რომ ტომი წარმოიშვა ვეჯის გარშემო, ჰეჯაზში, შემდეგ გავრცელდა არაბეთის გასწვრივ და, დაეხმარა წინასწარმეტყველს ქჰაიბარის აღებაში და შემდეგ კი, ბოლო 300 წლის განმავლობაში, თანდათანობით გადაადგილდნენ ჩრდილოეთით, სირიაში.
პირველი ვერსია ხაზს უსვამს ტომის ავტონომიასა და პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას, მეორე კი სიმბიოტურ ბუნებას მომთაბარე/ახალმოსახლე ურთიერთობისა.
მაგალითად, ტომის წარმოშობის მეორე ვერსია სავსებით შესაძლოა „ოფიციალური“ ისტორია იყოს, რაც ამტკიცებს, რომ ჰეჯაზი საუდის არაბეთში შედიოდა, რადგან იბნ საუდი არის ანეზას კონფედერაციიდან და ეს ერთ-ერთი მიზეზი იყო, რატომაც რუალამ ვეჯი დატოვა.
ამიტომ უფრო ხელსაყრელია ისეთი მოდელის კონსტრუირება, რომელიც ადასტურებს რუალას იდეებს და მოიცავს დასავლელი ისტორიკოსებისათვის ნაცნობ მოვლენებსაც.
ყველა თავისი თვალსაზრისით განიხილავდა ამ ყველაფერს და რადგან ტომი ასეთი დიდია და არასოდეს არ უმოქმედიათ ერთობლივად, თითოეული ადამიანი სხვადასხვანარად აშუქებდა რაიმე მოვლენას.
ამ მიდგომით შესაძლოა ბევრი არაფერი გარკვეულიყო მათ ფიზიკურ გადაადგილებაზე ან რაიმე მნიშვნელოვანი მოვლენის განვითარების ეტაპებზე, მაგრამ ბევრს გვეუბნება რუალას ტომისათვის რა არის მნიშვნელოვანი ავტონომია, თანასწორობა თუ სიმბიოზი.
ძირითადად ტომის ჩვეულებრივი წევრები უფრო დაინტერესებულნი არიან ყოველდღიური პრობლემებით, როგორიცაა სავაჭრო ხელმისაწვდომობა, ხოლო შეიხები კი დამოუკიდებლობითა და პოლიტიკური აქტივობებით.
როდესაც ბევრი ხელის შემშლელი ფაქტორი იჩენდა თავს, შეიხებსა და სხვა გავლენიან ადამიანებს უწევდათ შუამავლები ყოფილიყვნენ სხვადასხვა ინდივიდუალებსა თუ ტომებს შორის.
ისინი გადაადგილდებიან საძოვრების დიდ ტერიტორიებზე რომლებიც, დასავლეთიდან შემოსაზღვრულია “ვადი სირჰანით”, არიდული, 300 კილომეტრის სიგრძის დადაბლებით.
ბედუინების ტერიტორია სამხრეთიდან ნაფუდის უდაბნოთია შემოსაზღვრული, რაც პასტორალური ანუ მესაქონლეური მიგრაციისთვის ბარიერს წარმოადგენს, წყლის ნაკლებობის გამო.
მათი “საძოვრების ტერიტორიას”, რომელსაც “დირას” უწოდებენ, არასდროს ჰქონია მკვეთრი საზღვრები, შესაბამისად რუალა ბედუინებსაც არასდროს დაუმტკიცებიათ და მოუთხოვიათ ამ ვრცელ ტერიტორიაზე საქონლის საძოვრისთვის განსაკუთრებული უფლებები.
ისინი ყოველთვის რთავდნენ სხვა ტომებს საძოვრებით სარგებლობის უფლებას, იმ პირობით, თუ მათ მიერ საძოვრად გამოყენებული რაოდენობა მნიშვნელოვან დანაკლისს არ წარმოადგენდა თავად რუალას ტომის საძოვრებისთვის.
ოჯახების შიგნით ეკონომიკური წყობის განხილვისას აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ რუალას ხალხისთვის არ არსებობს ისეთი ტერმინი, როგორიცაა დაგროვება ან შენახვა.
პირველ მსოფლიო ომამდე, თუ აქლემი წარმოადგენდა ყველა ოჯახის მამოძრავბელ ძალას, ომის შემდეგ უკვე დაწყებულმა მექანიზაციამ და ავტომობილებმა აქლემს დაუკარგა მისი საბაზრო ფასი.
ისინი ქალაქის მოსახლეობას სთავაზობდნენ ტრანსპორტს, დაცვასა და უდაბნოს პროდუქტებს, ხოლო სანაცვლოდ მარცვლეულსა და ლითონის ნივთებს იღებდნენ.
მეორეს მხრივ სწორედ ამ დროს დაიწყო ნავთობის ბუმი საუდის არაბეთში და ბევრი ადამიანი ამ სფეროში დასაქმდა, თუმცა მათ მიერ ამ სფეროში მოწინავე პოზიციის დაკავებას უშლიდა ხელს ის ფაქტი, რომ ბედუინების უმრავლესობამ არ იცოდა წერა-კითხვა, შესაბამისად მათ უწევდათ დაბალ ანაზღაურებადი საქმის კეთება და საბოლოოდ ნავთობის ინდუსტრიამ ბოლომდე ვერ დააკმაყოფილა რუალას ხალხის მოთხოვნები.
გვიან ზამთარში რუალას ტომი ძირითადად სამხრეთით, ნაფუდის უდაბნოსკენ სახლობს, ადრე გაზაფხულზე კი ჩრდილოეთისკენ გადაინაცვლებენ, ვადი სირჰანისკენ.
მათი მიგრაციის იდიოსინკრეტული ბუნება გამოწვეულია არა მხოლოდ არაზომიერი და მოულოდნელი წვიმებით, არამედ პირადი ისტორიული გამოცდილებებითა და პირადი პრიორიტეტებით.