polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Հետագայում սկսեցին թարգմանել դասական հունական և պարսկական ստեղծագործություններ, ինչպես նաև որոշ չինարեն և հնդկերեն տեքստեր՝ կարևոր իսլամական կրթօջախներում գիտական ուսումնասիրությունների նպատակով։
Ճշգրտության և դիպուկության խնդիրը դիտվում է նաև «արտաքին համարժեքության» և «դինամիկ համարժեքության» տեսանկյունից՝ տերմիններ, որոնք առաջ է քաշել թարգմանիչ Յուջին Նայդան, և որոնք հիմնականում կիրառվում էին աստվածաշչյան թարգմանությունները մեկնաբանելու համար, սակայն այս երկու մոտեցումները կիրառելի են ցանկացած թարգմանության դեպքում։
Ի հակադրություն՝ «դինամիկ համարժեքության» դեպքում փորձ է արվում փոխանցել ելակետային լեզվի տեքստի հիմնական մտքերը՝ բացառելով բառացի թարգմանությունը՝ սկզբնաղբյուր տեքստի շարադասության և կառույցների հաշվին։
Առաջին աշխարհամարտից հետո, երբ Բրիտանիան ու Ֆրանսիան սկսեցին միմյանց միջև բաժանել Մերձավոր Արևելքի երկրները, բացառությամբ Թուրքիայի, որին նախորդել էր Սայքս-Պիկոյի համաձայնագրի կնքումը, և չպահպանվեցին պատերազմի ժամանակ տված խոստումները, ըստ որոնց արաբական երկրները պահպանելու էին ինքնավարությունը, անմիջապես հետևեցին արձագանքները. Մուսուլման եղբայրները թափանցեցին Եգիպտոս, սաուդիտները գրավեցին Հիջազը, Իրանում և Թուրքիայում իշխանության անցան զինվորականները։
«Ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի երկու լիբերալ հոսանքները»,- գրում է Քրիստոֆեր դե Բելեգը,- «իսլամիզմը և միլիտարիզմը խթանվում էին արևմուտքի կողմից»։
Եվ ինչպես շատ հաճախ լինում է այն երկրներում, որոնք ենթարկվում են սոցիալական ճգնաժամի, մուսուլմանական աշխարհի թարգմանիչների և նորարարների նկրտումները ստիպված էին զիջել հետադիմական հոսանքներին։
Սակայն Վայնբերգերը նշում է՝ երբ «ես» դերանունը ներմուծվում է որպես ենթակա, «բանաստեղծի վերահսկող անհատական մտածողությունը» ներթափանցում և փչացնում է բանաստեղծական տողի ազդեցությունը։
17-րդ դարի ֆրանսիացի քննադատներից մեկը ներմուծել է «գեղեցիկ անհավատարիմները» արտահայտությունը՝ նկատի ունենալով, որ թարգմանությունները, ինչպես կանայք, կարող են լինել կամ հավատարիմ, կամ գեղեցիկ, բայց ոչ երբեք երկուսը :
Թարգմանության դիպուկությունը թարգմանվող լեզվի լեզվակրին իր մայրենի լեզվով գրված տեքստին համարժեք տեքստի ներկայացումն է, որը համապատասխանում է տվյալ լեզվի քերականությանը, շարահյուսությանը և ոճաբանությանը։
Իսլամական լուսավորականության առաջընթացին մեծապես նպաստել է թարգմանիչ, եգիպտացի հոգևորական Ռիֆաա Ռաֆի ալ-Տահտաուին , որը 1820-ականների վերջում հինգ տարի անցկացրել է Փարիզում՝ ուսուցանելով կրոն տեղի մուսուլման ուսանողներին։
Եգիպտոսի օսմանյան փոխարքա Մուհամմադ Ալի փաշայի հովանավորությամբ Կահիրե վերադառնալուց հետո ալ-Տահտաուինը դարձավ լեզուների նոր դպրոցի ղեկավարը և ձեռնամուխ եղավ ինտելեկտուալ հեղափոխության՝ ձեռնարկելով շուրջ 2,000 եվրոպական և թուրքական հատորների թարգմանությանը, որոնք ներառում էին աշխարհագրության և երկրաչափության անտիկ տեքստերից մինչև Վոլտերի և Պետրոս Մեծի կենսագրությունները, ինչպես նաև Մարսելյեզը և Նապոլեոնի օրենսգիրքը։
Շատ ոչ թափանցիկ թարգմանական տեսություններ հիմնվում են գերմանական ռոմանտիզմի գաղափարների վրա, որոնց մեջ ամենաազդեցիկը գերմանացի աստվածաբան և փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Շլայերմախերն է։
Իր «Թարգմանության տարբեր միջոցներ» հիմնարար աշխատության մեջ նա առանձնացնում է թարգմանական միջոցներ, որոնք «գրողին մղում են դեպի ընթերցողը», օրինակ՝ դիպուկությունը կամ թափանցիկությունը, և միջոցներ, որոնք «ընթերցողին են մղում դեպի գրողը», օրինակ՝ ծայրահեղ հավատարմությունը սկզբնաղբյուր տեքստի օտարոտիությանը։
Շլայերմախերն այս վերջին մոտեցման կողմնակիցն էր հիմնականում ոչ թե այն պատճառով, որ բաց էր օտարին, այլ ավելի շատ ազգայնական նկատառումներով՝ Ֆրանսիայի մշակութային գերակայությանը հակառակվելու և գերմանական գրականությունը զարգացնելու նպատակով։
Անթարգմանելի բաղադրիչները մի կողմ դնելուց հետո թարգմանիչները՝ հատկապես չինական պոեզիայի, բախվում են երկու խնդրի հետ․ ինչպես է թարգմանիչը հասկանում բանաստեղծական տողը և եթե հասկանում է, ինչպես կարող է այն թարգմանել ԹԼ։
Դժվարությունների մեծ մասը, գրում է Լինկը, առաջ են գալիս երկրորդ խնդրի հետ առնչվելիս, երբ «անթերի լուծումներ գտնելու անհավանականությունն առաջ է բերում անվերջ բանավեճեր»։
Քանի որ չինարենի տառերի երկարությունը չի տարբերվում, և քանի որ յուրաքանչյուր բանաստեղծական տողում կա 5 նշան, մեկ այլ անթարգմանելի հատկանիշ է դառնում այն, որ վերջնական արդյունքում բանաստեղծությունը ստանում է ուղղանկյունու տեսք։
Թարգմանիչները, որոնք աշխատում են այնպիսի լեզուներով, որոնցում բառերի երկարությունները տարբերվում են, կարող են ստանալ այդպիսի արդյունք թարգմանվող լեզուներում՝ սակայն վտանգելով ԵԼ տեքստի վայելչագեղությունը։
Բացառությամբ վաղ քրիստոնեական շրջանի և միջին դարերի ծայրահեղական բառ առ բառ թարգմանիչների և տարբեր ժամանակաշրջաններում ադապտացված թարգմանություն կատարողների , թարգմանիչները հիմնականում ցուցաբերում են շրջահայաց ճկունություն կոնտեքստից հասկացվող բնագրային իմաստի և այլ կարևոր «արժեքների» (օրինակ՝ ոճ, տաղաչափություն, երաժշտական նվագակցության կամ ֆիլմերում խոսքի արտասանական շարժումների հետ համաձայնություն) համար համարժեքներ փնտրելիս՝ «բառացի», որտեղ հնարավոր է և այլ բառերով, որտեղ անհրաժեշտ է։
Այն թարգմանությունները, որոնք ենթարկվում են ճշգրտության սկզբունքին, կոչվում են «հավատարիմ», իսկ նրանք, որոնք համապատասխանում են դիպուկության կամ թափանցիկության սկզբունքին, կոչվում են իդիոմատիկ ։
Թարգմանությունն ըստ ճշգրտության սկզբունքի դատելը կախված է թարգմանության թեմայից, տեսակից և տեքստի օգտագործումից, դրա գրական հատկանիշներից, դրա սոցիալական կամ պատմական համատեքստից և այլն։
Թարգմանությունն ըստ դիպուկության սկզբունքի դատելը թվում է ավելի ազնիվ. ոչ իդիոմատիկ թարգմանությունները «սխալ են հնչում» կամ որոշ դեպքերում, ինչպիսիք պատահում են բառ առ բառ մեքենայական թարգմանությունների դեպքում, հանգում են բացահայտ անհեթեթության։
Չնայած ժամանակակից արևմտյան թարգմանական դպրոցները հիմվում են ճշգրտության և դիպուկության երկակի սկզբունքների վրա, միշտ չէ, որ կիրառելի է եղել այդ փորձառությունը՝ հատկապես Հին Հռոմում և 18-րդ դարում, երբ թարգմանիչներն անցել են սահմանները և դիմել ադապտացիայի մեթոդին։
Չինական այբուբենի յուրաքանչյուր տառ կարդացվում է մեկ վանկով, հետևաբար չինարենում նման ռիթմ պահպանելը դժվար չէ, բայց արևմտյան լեզուներով ցանկացած նմանակում գրեթե միշտ ստացվում է շինծու և աղավաղված։
Թարգմանչի դերը որպես մշակույթների միջև արժեքներ տեղափոխող կամուրջ քննարկվել է դեռ մ․թ․ա․ 2-րդ դարում հռոմեական կատակերգության ներկայացուցիչ Տերենտիուսի ժամանակիներից ի վեր։
Թարգմանչի համեմատությունը երաժշտի կամ դերասանի հետ վերագրվում է Սամուել Ջոնսոնին, որը նշում է, որ ըստ Ալեքսանդր Փոփի Հոմերոսը նվագում էր ֆլաժոլետ, այնինչ իրականում Հոմերոսը նվագել է ֆագոտ։
Ընդհանուր առմամաբ թարգմանիչները ձգտում են պահպանել կոնտեքստը՝ վերարտադրելով սեմեմաների բնագրային հաջորդականությունը և հենց շարադասությունը՝ փոփոխելով բնագրային քերականական կառուցվածքը որտեղ անհրաժեշտ է, օրինակ՝ ներգործական սեռից անցնելով կրավորական սեռի և հակառակը։
Հիմնականում, որքան մեծ է երկու լեզուների կամ երկու լեզուների և որևէ երրորդ լեզվի միջև շփումը և փոխանակումը, այնքան մեծ է բառացի թարգմանության և վերաշարադրման հարաբերակցությունը թարգմանության ընթացքում։
Օրինակ՝, անգլերեն բառը պետք չէ խառնել ազգակից լեզու ֆրանսերենի , լեհերենի՝ , շվեդերեն՝ , ռուսերեն ՝ կամ գերմաներեն ՝ բառերի հետ։
Դրանցից հատկանշական էր Ալ-Մուքթաթաֆը, որը դեռևս դարասկզբին սկսած թարգմանական շարժման հանրահայտ դրսևորում էր՝ ռազմական և բժշկական ձեռնարկների, ինչպես նաև Լուսավորչականության շրջանի Աստվածաշնչի գրքերի հավաքածուի հրապարակմամբ։
Հատկապես Վերածննդի դարաշրջանից հետո եվրոպացիները սկսեցին ավելի ինտենսիվ ուսումնասիրել դասական գործերի արաբերեն և պարսկերեն թարգմանությունները, ինչպես նաև արաբական և արևելյան գիտական և փիլիսոփայական տեքստերը։
Արաբերենը և ավելի քիչ պարսկերենը դարձան նյութերի, ինչպես նաև թարգմանական տեխնիկայի հիմնական աղբյուր վերածնված արևմտյան ավանդույթների համար, որոնք հետագայում պետք է գերազանցեին իսլամական և արևելյան ավանդույթները։
«Պատճառը, թե ինչու եմ այս կամ այն հատվածներից հեռացրել կամ կրճատել հեղինակի արտահայտությունները, այն է, որ դրանք կարող են հնչել հունարենում կամ լատիներենում, բայց ոչ անգլերենում, իսկ այն հատվածներում, որտեղ որոշակի մասեր ընդլայնել եմ, չեմ ուզում, որ քննադատների մոտ կարծիք առաջանա, որ այդ մտքերն ամբողջությամբ իմն են, այլ այն, որ գրողն ինքը ցանկանում էր դա ասել կամ նրա գրածից կարող ենք հանգել այդ մտքերին։
Չնայած թարգմանության սկզբնական մոտեցումները ներկայումս գրեթե չեն օգտագործվում, դրանք չեն կորցնում իրենց կարևորությունը, երբ պատմաբաններն ուսումնասիրում են հին և միջնադարյան տարեգրությունները, որպեսզի համադրեն այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել ոչ արևմտյան միջավայրում։
Չնայած արևմտյան թարգմանական մոտեցումների և արևմտյան կրթական համակարգի ներկայացուցիչների հսկայական ազդեցությանը, չինական և հարակից թարգմանական ուղղությունները պահպանել են որոշ տեսություններ և փիլիսոփայություն, որոնք հատուկ են չինական ավանդույթներին։
Հարավային, Հարավարևելյան և Արևելյան Ասիայում (մասնավորապես հնդկական և չինական քաղաքակրթությունների տեքստերի դեպքում) առկա են առանձին թարգմանական մոտեցումներ՝ կապված կրոնական՝ մասնավորապես բուդդայական տեքստերի թարգմանության և Չինական կայսրության կառավարման հետ։
Ժամանակի ամենաազդեցիկ լիբերալ իսլամիստ մտածողներից էր Մուհամմադ Աբդոն ՝ 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին Եգիպտոսի գլխավոր դատավոր և մուֆտի և Դարվինի մեծ երկրպագու, որը 1903 թվականին այցելեց դարվինիզմի ջատագով Հերբերտ Սփենսերին Բրայթոնի իր տանը։
Այս տարբերությունն ընդունվել է անգլիացի բանաստեղծ և թարգմանիչ Ջոն Դրայդենի կողմից, որը սահմանում էր թարգմանությունը որպես ձևակերպումների այս երկու եղանակների ողջամիտ խառնուրդ, երբ ԹԼ-ում ընտրվում են «կրկնօրինակներ» կամ համարժեքներ այն արտահայտություններին, որոնք օգտագործվում են ԵԼ-ում․
Շոտլանդացի պատմաբան Ալեքսանդր Թիթլերը իր «Թարգմանության սկզբունքները» էսսեում շեշտում է, որ տքնաջան ընթերցանությունն ավելի համապարփակ ուղեցույց է որևէ լեզվի, քան բառարանները։
Սակայն, հասկացությունը՝ որպես «բառ առ բառ թարգմանություն», ոչ ճշգրիտ հասկացություն է, քանի որ շատ հաճախ տվյալ լեզվի տվյալ բառն ունի մեկից ավելի իմաստ, ինչպես նաև տվյալ իմաստը տվյալ լեզվում կարող է արտահայտվել մեկից ավելի բառերով։
Այնուամենայնիվ, "" և "" հասկացությունները կարևոր են որպես կատարյալ հասկացություններ, քանի որ նշում են այն ծայրահեղությունները, որոնք առկա են թարգմանության հնարավոր մոտեցումների բազմազանության մեջ։
Ֆրանսիայում ալ-Տահտաուինին զարմացրել էր այն փաստը, թե ինչպես է ֆրանսերենն անընդհատ թարմացնում ինքն իրեն, որպեսզի համահունչ լինի ժամանակի պահանջներին։
Ինչպես այլ սեմական լեզուներ, այդ թվում եբրայերենը, արաբերենի բառարմատների համակարգն ընդունակ է ընդլայնել բառերի իմաստները՝ կիրառելով կառուցվածքային բաղաձայնային փոփոխություններ։
Անգլերենն ունի տերմինաբանական տարբերություն թարգմանության և բանավոր թարգմանության (բանավոր կամ նշանային լեզվով հաղորդակցություն տարբեր լեզուների լեզվակիրների միջև) միջև․ այս տարբերությունից ելնելով՝ թարգմանություն երևույթը սկիզբ է առել տվյալ լեզվական համայնքում գրի առաջացումից հետո։
Գրական, կրոնական և պատմական տեքստերի թարգմանիչներն աշխատում են հնարավորինս շատ հավատարիմ մնալ սկզբնաղբյուր տեքստին՝ օգտագործելով թիրախային լեզվի հնարավորությունները՝ ոչ իդիոմատիկ տեքստ ստանալու նպատակով։
«Թարգմանությունը կարևոր և շատ բարդ արվեստ է, և հետևաբար այն չպետք է լինի հասարակ մտքի տեր մարդկանց աշխատանքն ու զբաղմունքը․ դրանով պետք է զբաղվեն նրանք, ովքեր իրենք ընդունակ են լինել գործող անձինք և ովքեր ավելի շատ օգուտ են տեսնում ուրիշների գործերի թարգմանության մեջ, քան իրենց սեփական գործերի մեջ և ովքեր իրենց երկրին մատուցած ծառայությունն ավելի վեր են դասում, քան իրենց սեփական փառքը»։
Թարգմանության գործընթացի աշխատատարության պատճառով 1940-ական թվականներից սկսած ջանքեր են ներդրվում, որոնք տարբեր հաջողություն են ունենում, թարգմանության գործընթացն ավտոմատացնելու կամ թարգմանիչներին մեխանիկական օգնություն ցուցաբերելու համար։
«Թարգմանությանն առնչվող երկընտրանքները չունեն հստակ ճիշտ պատասխաններ (իհարկե կարող են լինել միանշանակորեն սխալ թարգմանություններ, եթե տեղի է ունեցել բնագրային տեքստի թյուրըմբռնում)։
Երբ ԹԼ-ում չկան այնպիսի տերմիններ, որոնք հանդիպում են ԵԼ-ում, թարգմանիչներն այդ տերմինները վերցնում են ԵԼ-ից՝ միևնույն ժամանակ հարստացնելով ԹԼ-ն։
Շնորհիվ լեզուների միջև փոխառությունների և բառապատճենների փոխանակումներին և ներթափանցումներին այլ լեզուներից, գոյություն ունեն քիչ թվով հասկացություններ, որոնք ժամանակակից եվրոպական լեզուներում անթարգմանելի են։
Ըստ Լինկի, Վայնբերգերի տեսակետն անենթակա նախադասությունների վերաբերյալ, որ դրանք թողնում են համընդհանուր և անմիջական ազդեցություն, վերաբերում է նաև ժամանակաձևերի բացակայությանը։
Մարտին Լյութերը , որը թարգմանել է Աստվածաշունչը գերմաներեն, համարվում է առաջին եվրոպացին, որը հիմք դրեց այն կարծիքին, որ լավագույն թարգմանությունն օտար լեզվից մայրենի լեզու արված թարգմանությունն է։
Վերջին տասնամյակներում այսպիսի ոչ թափանցիկ թարգմանական դպրոցի կողմնակիցներից են եղել ֆրանսիացի գիտնական Անտուան Բերմանը, որն առանձնացրել է արձակ թարգմանություններում հաճախ հանդիպող12 սխալ միտումներ, և ամերիկացի տեսաբան Լոուրենս Վենուտին, որը կոչ է անում թարգմանիչներին դիմել օտարաբանությունների՝ թարգմանության սկզբունքները տեղայնացնելու փոխարեն։
Վայնբերգերն ավելի առաջ է տանում այս տեսակետը՝ նշելով, որ «ցանկացած բանաստեղծության ընթերցանություն՝ անկախ դրա լեզվից, թարգմանության գործընթաց է՝ թարգմանություն ընթերցողի ինտելեկտուալ և զգացական աշխարհ, և քանի որ ընթերցողի հոգեկան աշխարհը ժամանակի հետ փոխվում է, կարելի է ասել, որ նույն բանաստեղծությունը երբեք չես կարող կարդալ երկու անգամ»։
13-րդ դարում Ռոջեր Բեկոնը գրում է՝ որպեսզի թարգմանությունը ստացվի, թարգմանիչը պետք է շատ լավ տիրապետի երկու լեզուներին էլ, ինչպես նաև այն ոլորտին, որը նա թարգմանում է, և տեսնելով, որ քիչ կան այդպիսի թարգմանիչներ, Բեկոնը ցանկացավ հանգիստ թողնել և՛ թարգմանությունը, և՛ թարգմանիչներին։
19-րդ դարում Մերձավոր Արևելքի իսլամիստ հոգևորականների և արտագրողների՝ տպագիր մամուլի կործանարար ազդեցությունների դեմ երկարատև պայքարում պարտությանը հաջորդեց հրատարակչության ծաղկման ժամանակաշրջանը։
Բայց քանի որ այն, ինչ մի լեզվով գեղեցիկ է, կարող է լինել անկիրթ և անգամ անմիտ մեկ այլ լեզվով, անիմաստ կլինի սահմանափակել թարգմանչին հեղինակի նեղ բառապաշարի շրջանակներում։
Ռոմանական լեզուներում և սլավոնական լեզուների մնացած մասում «թարգմանություն» հասկացությունը ծագում է մեկ այլ լատիներեն բառից՝ , որն իր հերթին ծագում է բառից («մի կողմից մյուսը առաջ տանել» կամ «մի կողմից մյուսը բերել»՝ «մի կողմից մյուսը» + ՝ «առաջ տանել» կամ «բերել»)։
Թարգմանության կենտրոնական գաղափարի այս ընդհանրական ձևակերպումը՝ համարժեքությունը, այնքան ճշգրիտ է, որքան նրանք, որոնք Հռոմում դեռ մ․թ․ա․ առաջին դարում առաջարկվել են Ցիցերոնի և Հորացիոսի կողմից, որոնք զգուշացնում էին, որ պետք է խուսափել «բառ առ բառ» թարգմանությունից :
Թարգմանչի դերը հասարակության մեջ նկարագրվում է լեհ բանաստեղծ, հանրագիտարանագիր, լեհերեն առաջին վեպի հեղինակ, ֆրանսերենի և հունարենի թարգմանիչ, Լեհաստտանի Լաֆոնտեն համարվող Իգնասի Կրասիցկու 1803 թվականի հետմահու էսսեում․
Դրայդենը, այնուամենայնիվ, զգուշացնում է, որ չի կարելի դիմել «իմիտացիայի», այն է «ադապտացված թարգմանության»․ «Երբ նկարիչն ընդօրինակում է կյանքից․․․ նա չունի դիմագծերը և տարբերիչ գծերը փոխելու որևէ արտոնություն․․․»։
Անգլերեն և եվրոպական տեքստերը թարգմանելու ալիքը վերափոխեց արաբերեն և թուրքերեն լեզուները՝ ի հայտ բերելով նոր բառեր, հեշտացված շարահյուսություն և պարզեցում։
Սակայն Մեննլիխեն տանող ճանապարհի վրա շատ հաճախ անսպասելի թանձր մառախուղ է իջնում, որը նեղ և զառիթափ ճանապարհի տեսանելիությունը մոտեցնում է զրոյականի։
Վենգենը կոմունայի ամենախոշոր բնակավայրն է, այն գտնվում է 1274 մետր բարձրության վրա, Էնգեր, Մյոնխ և Յունգֆրաու լեռների ստորոտում, Լաուտերբրուննեն հովտից 400 մետր ավելի բարձր։
Կրկնօրինակում , կամ կրկնօրինակված թարգմանություն — հնչունավորման տեսակ, որը նախատեսում է կինոֆիլմերի այլ լեզվով ձայնային ֆոնոգրամայի պատրաստում, որի իմաստայի բովանդակությունը համապատասխանում է բնօրինակ ձայնային ճանապարհին. Կրկնօրինակման դեպքում բնօրինակ ձայնային ճանապարհը ամբողջովին փոխարինվում է տեղայնացվածով այնպես, որ համապատասխանեն ոչ միայն նախադասությունների երկայությունը, այլ նաև կերպարի արտասանությունը տեքստի հետ։
Եթե ետկադրային թարգմանության ժամանակ պահպանվում է բնօրինակ ֆոնոգրաման իջեցված ձայնային մակարդակով, որի վրա տեղադրվում է հավելյալ ձայնային ճանապարհ թարգմանությունով, որը հնչում է դերասանների ռեպլիկների հետ միաժամանակ։
Ադամը բրիտանական ճարտարագիտական պրակտիկա է մտցրել «դիոկղետիանոսյան պատուհան» հասկացությունը, որը գիտնականը ուսումնասիրել է Սպալատոյում եղած ժամանակաշրջանում։
Դիոկղետիանոսը մայրաքաղաք դարձրեց Նիկոմեդիան, որը գտնվում էր Մարմարա ծովի ափին, սակայն երկու տարի անց նա սկսեց խոշոր պալատի շինարարություն՝ իր հայրենի Սոլին քաղաքի մոտակայքում՝ Ադրիատիկ ծովի ափին։
Ալիս Մահերը ժամանակակից իռլանդացի նկարիչ է, ով աշխատում է տարբեր նյութերով, հաճախ ավանդական կերպարվեստի և բնական ու ներքին աշխարհի շրջանակներից դուրս, օրինակ՝ մազեր, եղինջ, մեղուներ, փշեր։
Մանկության, մահվան թեմաների ուսումնասիրության արդյունքում ծնվել է «» աշխատանքը, ինչպես նաև սառնարանի կծիկներից ստեղծել է մահճակալի տեսքով կառուցվածք, երբ կծիկները սառչում են, փայլուն, սպիտակ տեսք են ստանում։
Հունվարի 28-ին Էնն Դոնելին, Բրուքլինի դաշնային դատավորը, արգելք է դրել հրամանի մի մասի վրա՝ «թույլ տալով օդանավակայանում մնացած միգրանտներին մտնելու երկիր»։
Սակայն, Քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության ամերիկյան միության իրավաբանները և ’ -ից Զախարի Մենֆրեդին նշում են, որ օդանավակայաններում մնացած անձանց կարող են տեղափոխել այլ վայրեր։
Հունվարի 28-ին տեղեկություններ տարածվեցին այն մասին, որ -ի իրավաբանները դեռ թույլտվություն չեն ստացել իրենց պաշտպանյալներին, ովքեր գտնվում են Քենեդու անվան օդանավակայանում։
Ա^ Մեծ Բրիտանիայում ալբոմն գլխավորել է երաժշտական հավաքածուների հիթ-շքերթը, որովհետև 1989 թվականից հետո հավքածու ալբոմները չէին ընդգրկվում հիմնական հիթ-շքերթում։
Գ^ ամսագրի՝ 1993 թվականի հոկտեմբերի 16-ին հրապարակված համարում տեղ գտած հոդվածում -ի և -ի տվյալների հիման վրա գրվել է որ վաճառվել է ալբոմի 343 000 օրինակ։
Ալբոմը պլատինե հավաստագիր է ստացել 1993 թվականի հունվարի 21-ին, սակայն պիտի ստանար եռակի պլատինե հավաստագիր, քանի որ մինչև 1996 թվականի սեպտեմբերը պլատինե հավաստագիրը շնորհվում էր 100 հազարից ավելի վաճառված օրինակի համար։
Դ^ Մինչև 2002 թվականի դեկտեմբերի 31-ը կազմակերպությունը Ավստրիայում պլատինե հավաստագիր էր տալիս 40 հազարից ավելի վաճառված օրինակի ունեցող ալբոմներին ու սինգլներին։
ալբոմը 200 և &/- հիթ-շքերթներում ընդգրկվելու առաջին շաբաթում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ ունենալով 144 500 վաճառված օրինակ և զիջելով միայն ամերիկացի ռեփեր -ի « » ալբոմին։
Հաջորդ շաբաթ սահմանվել է մեկ շաբաթվա ընթացքում վաճառված օրինակների նոր ռեկորդ՝ 1 061 000. դա առաջին անգամն էր այն ժամանակից ի վեր, երբ -ը սկսեց վաճառքների համակարգչային նոր մոնիթորինգ 1991 թվականի մայիսին։
Ուիթնի Հյուսթոնի սահմանած ռեկորդը գերազանցվել է միայն 1998 թվականին, երբ ամերիկացի երգիչ Գարտ Բրուքսի ալբոմը մեկ շաբաթվա ընթացքում վաճառվեց 1 085 000 օրինակով։
Ավստրալիայի ալբոմային հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականն զբաղեցրել է հինգ շաբաթ, Ավստրիայինը՝ 9 շաբաթ, Կանադայինը՝ 12 շաբաթ, Ֆրանսիայինը՝ ութ շաբաթ, Գերմանիայինը 11 շաբաթ, Հունգարիայինը, Ճապոնիայինն ու Իտալիայինը՝ երկու շաբաթ, Նիդերլանդներինը՝ վեց շաբաթ, Ներ Զելանդիայինը՝ ութ շաբաթ, Նորվեգիայինը՝ վեց շաբաթ, Շվեդիայինը՝ չորս շաբաթ, Շվեյցարիայինը՝ ինը շաբաթ։
Մեծ Բրիտանիայում -ն չի ընդգրկվել ալբոմային հիմնական հիթ-շքերթում, քանի որ 1989 թվականից հետո նրանում չէին ներառվում ալբոմժհավաքածուները, սակայն ալբոմը գլխավորել է երաժշտական հավաքածուների հիթ-շքերթը 11 շաբաթ, ինչպես նաև 60 շաբաթ տեղ է գտել լավագույն տասնյակում, իսկ հենց հիթ-շքերթում ընդգրկվել է 107 շաբաթ։
Սաունդթրեքի շնորհիվ Ուիթնի Հյուսթոնը դարձել է առաջին երգչուհին, ում հաջողվել է վաճառել ալբոմի՝ մեկ միլիոնից ավելի օրինակ մեկ շաբաթվա ընթացքում 1991 թվականի մայիսից ի վեր, երբ ներդրվել է վաճառքի մոնիթորինիգի նոր համակարգը։
Սաունդթրեքն արժանացել է «Գրեմմիի» Տարվա լավագույն ալբոմ անվանակարգում և ստացել տասնյոթակի պլատինե հավաստագիր Ամերիկայի ձայնագրման ընկերությունների միության կողմից 1999 թվականի նոյեմբերի 1-ին։
Ներկայում ամբողջ աշխարհում վաճառվել է ալբոմի ավելի քան 44 միլիոն օրինակ, ինչի շնորհիվ այն դարձել է ամենաշատ վաճառված ալբոմներից մեկը պատմության մեջ։
Երգչուհին նախատեսում էր ձայնագրել « » երգը՝ որպես հիմնական երաժշտական թեմա, սակայն ստեղծագործական խումբն իմացել է, որ մեկ այլ ֆիլմում նույնպես օգտագործվելու է այդ երգը, և նրանք սկսել են փնտրել այլ ստեղծագործություն։
« » երգը մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում և առաջին հորիզոնականներ է զբաղեցրել բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայում՝ 10 շաբաթ, Շվեյցարիայում՝ 8 շաբաթ, Ավստրիայում՝ 5 շաբաթ, Ֆրանսիայում՝ 8 շաբաթ, Նիդերլանդներում՝ 6 շաբաթ, Շվեդիայում՝ 3 շաբաթ, Նորվեգիայում՝ 9 շաբաթ, Ավստրալիայում՝ 10 շաբաթ, Նոր Զելանդիայում՝ 11 շաբաթ։
Նրանք ստացել են իրենց չորրորդ մրցանակը «Փոփ/ռոք ժանրի լավագույն երգչուհի» անվանակարգում. Օլիվիա Ջոն-Նյուտոն հետ միասին նրանք այդ անվանակարգում ամենաշատ մրցանակ ստացած երգչուհիներն են։
Սկամելսրուդը մի քանի մրցաշրջան եղել է «Ռուսենբորգի» ավագ, 1990-ական թվականների երկրորդ կեսին համարվել է թիմի առաջատար խաղացողներից մեկը ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայում։
Հռոմեացի պատմագիր Կոռնելիոս Տակիտոսի համաձայն, մ.թ. 51 թվականին վրաց Փարասման թագավորի որդի Հռադամիզդը, Հռոմի օժանդակությամբ ցանկանալով տիրանալ հայկական գահին, հարձակվում Է Հայաստանի վրա։
1949 թվականից ազգագրագետ և պատմաբան Բաբկեն Առաքելյանի արշավախումբը տեղի քառանկյուն հատակագծով կացարաններից հայտնաբերել է վանակատե գործիքներ, ոսկրե բզեր, սև փայլով զարդարուն խեցեղեն, բրոնզե կացնի ձուլման կաղապար, բրոնզե մանգաղ. սա վկայում է տեղանքի բրոնզեդարյան պատկանելության մասին։
Պեղվել են նաև մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակով թվագրվող դամբարաններ, ուրարտական և երվանդյան շրջանի խեցեղեն, բացվել են բնակելի շենքեր, մառաններ, տարատեսակ զենքեր և կենցաղային իրեր, ինչպես նաև՝ սասանյան, բյուզանդական, վրացական, մոնղոլական և այլ երկրների դրամներ։
Ամրոցի այդ հատվածում է գտնվում արքունական բաղնիքը՝ Գառնու տաճարից մոտ 50 մ դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ բաղկացած միևնույն ուղղությամբ, միմյանց հաջորդող չորս սենյակից։
Չորրորդ սենյակի մեծ մասը, որ անմիջապես հաջորդում է սառը և գոլ լողասենյակներին և ունի դրանց ձևն ու չափերը, եղել է տաք ջրի լողասենյակը և ջրի տաքացման մասը։
Բոլոր լոգարաններն իրենց գլխավոր ճակատներով ուղղված են դեպի հարավ-արևելք, իսկ տաք ջրով լողարանը, գլխավոր ճակատով ուղղված լինելով դեպի հարավ-արևելք, իր ամբողջ տարածական ծավալային հորինվածքով գտնվում է բաղնիքի ողջ կառուցվածքի հարավարևմտյան հատվածում։
Այս շինությունների կառուցման նախաձեռնող Տրդատ Գ թագավորը, ինչպես Մովսես Խորենացին է տեղեկացնում, զարդարել է տվել «մահարձանոք, սքանչելի դրօշմուածովք, բարձր քանդակաւ …»։
Առավել անմատչելի վայրերում՝ անդունդի վրա, դրանք կառուցված էին 25-32 մետր հեռավորությամբ, իսկ մյուս մասերում միմյանց ավելի մոտ են՝ 10-13, 5 մետր միջակայքով։
Պարսպապատերր աշտարակների գրեթե միանման եզրագծերով ստեղծված ուղղանկյունի հորինվածքը իր խորության կեսի չափով պարսպապատի արտաքին մակերեսից դուրս է, իսկ այդ դուրս եկած հատվածի մոտավորապես կեսի չափով ՝ դրանից ներս։
Նրանց վկայություններից ակնհայտ է, որ հայերը, փոխառնելով Արևելքի և Արևմուտքի քաղաքակրթության լավագույն դրսևորումները, հատկապես քաղաքաշինական նվաճումները, իրենց երկրում ստեղծել են քաղաքների ու քաղաքային կյանքի մի նոր տիպ, որն օրինակ պետք է ծառայեր հարևանների համար։
Խոսելով հայկական մշակույթի մասին՝ Նիկողայոս Մառը գրում է, որ հայ ժողովուրդը «գեղարվեստի ազնվացնող նմուշներ է տալիս իրենց բռնակալների, ամեն ազգի մատչելի ճարտարապետական գծերի ներդաշնակ երաժշտությամբ»։
1225 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Գառնիի ճակատամարտը՝ մի կողմից հայ-վրացական բանակի, մյուս կողմից՝ Խորեզմշահերի զորքերի միջև՝ ավարտվելով Զաքարյանների հաղթանակով։
Հայ գրերի գյուտից հետո մատենագիրների մոտ հանդիպում են հայերեն տեղեկություններ ամրոցի մասին. Գառնին հիշատակվում է իբրև խիստ ամրացված արքունի ամրոց կամ իբրև քաղաք իր անմատույց ամրոցով, ուր կայանք զօրացն էին ։
Նրա շուրջ տարածվում է Ազատ գետի 100 մետր խորություն ունեցող կիրճը, որտեղ գտնվում է Քարերի սիմֆոնիան՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միակ բնության հուշարձանը Հայաստանում։
10-13-րդ դարերում՝ Բագրատունիների թագավորության և Զաքարյան իշխանապետության գոյության տարիներին, Գառնին հաճախ անվանվում է գյուղաքաղաք, հետագայում աստիճանաբար կորցնելով իր նշանակությունը։
Ամրոցը զբաղեցնում է 3, 5 հա տարածություն. նրա տարածքում են գտնվում Գառնու հեթանոսական տաճարը, արքունական բաղնիքը, 7-րդ դարում կառուցված Սուրբ Սիոն եկեղեցու ավերակները։
2011 թվականի ապրիլի 28-ին հայտնի դարձավ, որ Գառնու պատմամշակութային համալիրն արժանացել է Մելինա Մերկուրիի անվան ՅՈւՆԵՍԿՕ-Հունաստան 2011 մրցանակին։
Դևիդ Միլլերը ծնվել է 1973 թվականի ապրիլի 14֊ին Կալիֆորնիայի հարավում գտնվող Սան Դիեգո քաղաքում, սակայն նրա մանկությունը անցել է Կալիֆորնիա նահանգի Լիթելթոն քաղաքում։
2000֊ական թվականների սկզբին հանդես եկավ Լա Սկալա թատրոնի բեմում, մասնավորապես Մարկո Տուտինոյի «Վիտա» օպերայի համաշխարհային պրեմիերայում (ինչպես նաև կատարել է դերեր Բրոդվեյի, Պիտսբուրգի և Ֆլամանդական օպերային թատրոններում։
Երաժշտական կրթություն ստանալուց հետո Դևիդը մասնակցել է օպերային և երաժշտական ներկայացումների , կազմակերպված այդ ոլորտում աշխատող ամերիկյան կազմակերպությունների կողմից՝ կատարելով Մանոն օպերայում ասպետ դե Գրիեյի, «Ռոմեո և Ջուլիետ»֊ում Ռոմեոյի, «Կախարդական սրինգ»֊ում Տամինոյի և «Տրավիատա»֊ում Ալֆրեդոյի դերերգերը, ինչպես նաև գլխավոր դերը «Վերտեր»֊ում ։