polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Նույն՝ 2012 թվականին «Բուքմեյքերների վարկանիշը» լայն շրջանակների կողմից հանրաճանաչ կայք դարձավ այն բանից հետո, երբ հայտարարեց, թե Ռուսաստանի երկու ֆուտբոլային ակումբներ՝ «Խիմկին» և «Պետրոտրեստը» ռուսական ֆուտբոլային մրցաշրջանի ժամանակ խաղացել են հատուկ պայմանավորվածությամբ։
«Բուքմեյքերների Ռեյտինգ», միջազգային վերլուծական օնլայն-հանդես կայք, որը հանդես է գալիս որպես միջնորդ խաղագումարով խաղացողների և բուքմեյքերական գրասենյակների միջև ծագած վեճերի ժամանակ։
Թանգարանը բացվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 3-ին ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի և Տագանրոգի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ, Տագանրոգ քաղաքի պատմական և մշակութային հուշարձանների ուսումնասիրման և տարածման նպատակով։
Ցուցադրությունում ներկայացված են հին Տագանրոգի թաղամասերը, հին լուսանկարներ, բացիկներ, քաղաքային նախագծեր, - դարերի կահույքի և դեկորատիվ արվեստի նմուշներ, ռուսական և արևմտյան եվրոպական ապակուց պատրաստված արտադրանքներ, որոնք ցույց են տալիս քաղաքի կենցաղի առանձնահատկությունները Պետրոս -ի ժամանակներից մինչև մեր օրեր։
1912 թվականին կառուցված հին շենքը «մոդեռն» ոճով կառուցված ճարտարապետական և մշակութային հուշարձան է, նախագծի հեղինակը եղել է Անտոն Չեխովի ընկերը՝ ակադեմիկոս-ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելը։
Գտնվում է «Շարոնովի տուն» կոչվող առանձնատանը, որը ՌԴ նախագահի 1995 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ 176 հրամանագրով ընդգրկվել է Ռուսաստանի Դաշնության ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։
Թանգարանի շենքի ցոկոլային հարկում կան չորս ցուցահանդեսային սրահներ, որոնցում հիմնական ցուցահանդեսից բացի, թանգարանը ակտիվ ցուցահանդեսային աշխատանք է իրականացնում՝ ներկայացնելով ժամանակակից արվեստագետների, քանդակագործների, կոլեկտորների և տարբեր շրջիկ ցուցահանդեսներ։
Ամենայն հավանականությամբ, Պավել Չեխովին գրավում էր այս տնակի վարձակալության մատչելի գինը, ինչպես նաև Պետրովյան հրապարակի հարևանությունը, որտեղ նա նպարեղենի կրպակ ուներ։
1910 թվականի հունվարին Միխայիլ Անդրեև-Տուրկինը զեկուցում էր Չեխովյան խմբակի նիստում, որ քաղաքը որոշել է առայժմ չգնել տունը, հաշվի առնելով տանտիրուհու' տիկին Կովալենկոյի պահանջած անչափ բարձր գինը։
Անտոն Չեխովի 50-ամյակի առթիվ, 1910 թվականին, անվանի գրող Վսեվոլոդ Գարշինի եղբոր' մանկավարժ, գրականագետ Եվգենի Գարշինի նախաձեռնությամբ տան պատին փակցվեց հուշատախտակ։
Չեխովի տնակ , պետական հուշաթանգարան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, փոքր բակաշենքում , որտեղ ծնվել է Անտոն Պավլովիչ Չեխովը։
Գնելու որոշումը կայացվել է 1916 թվականին, բայց հետո չորս տարի, լինելով քաղաքի հաշվեկշռում որպես ապագա թանգարան, տունը վարձակալությամբ որպես բնակարան տրվում էր մասնավոր անձանց։
Սակայն «Օդ»-ը, ինչպես մարդկանց փոքր խմբի կողմից հիմնված այլ փոքր ակումբները, մերժում ստացավ, քանի որ խաղացողների մեծ մասը միաժամանակ խաղում էին նաև այլ՝ առավել բարձր մակարդակի ակումբներում։
Այնուամենայնիվ 1926 թվականին ակումբի ղեկավարությունը ներգրավեց նոր ֆուտբոլիստներ, և երկար փորձերից հետո կարողացավ վերջապես գրանցվել տարածաշրջանային առաջնությունում։
Սակայն նախքան ասոցիացիայի կազմ ընդունելը՝ ակումբին պարտավորեցրեցին փոխել անվանումը, քանի որ արգելվում էր առաջնությունում միևնույն անվանումը կրող ակումբներին հանդես գալը։
1969 թվականին «Ռուսենբորգ» ֆուտբոլային ակումբը որպես գլխավոր մարզիչ վարձակալում է Ջորջ Կյորտիսին, ով թիմին բերում է նոր սխեմա «4-4-2» ձևաչափով, ինչպես նաև խաղի շեշտադրությունը ուղղում առավել հարձակողական քաղաքականության։
Սակայն առաջատար խաղացողներ Օդ Իվերսենի և Սունդե Գարալդի հեռանալուց հետո թիմը չի կարողանում գոլեր խփել և պահպանել հաղթողի կոչումը 1970 թվականի մրցաշրջանում։
Վերջինիսգլխավորությամբ «Ռուսենբորգը» առաջին անգամ գրանցում է «ոսկե դուբլ», այսինքն՝ նույն տարում միանգամից դառնում է և՛ երկրի առաջնության հաղթող և երկրի գավաթակիր։
Երկու տարի շարունակ «Ռուսենբորգը» երկրի գավաթի եզրափակիչում պարտվում է, իսկ 1974 թվականին կրում է իր պատմության ամենախոշոր հաշվով պարտությունը շոտլանդական «Հիբերնիան» ակումբի հետ խաղում՝ (1:
1947 թվականին «Ռուսենբորգը» տեղափոխվեց «Լերքենդալ» մարզադաշտ, իսկ 1960 թվականին, տվյալ ժամանակաշրջանում ուժեղ թիմ համարվող «Օդ Սքիեն» ակումբի նկատմամբ ունեցած հաղթանակի շնորհիվ արժանացավ իր առաջին մրցանակին՝ Նորվեգիայի գավաթին։
2012 թվականի դեկտեմբերի 14-ին հայտարարվում է, որ «Ռուսենբորգի» նոր գլխավոր մարզիչ է նշանակվել Պեր Յոար Հանսենը, ով մինչ այդ աշխատել է Նորվեգիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում։
Ի տարբերություն Նորվեգիայի հավաքականի, որը որդեգրում էր պաշտպանական մարտավարություն, «Ռուսենբորգը» շեշտադրությունը կատարում էր հարձակման վրա, ինչի շնորհիվ հասնում էր մեծ հաջողությունների։
2008 թվականի հուլիսի 27-ին «Ռուսենբորգը» դարձավ նորվեգական առաջին ակումբը, որը գրավեց Ինտերտոտոյի գավաթի առաջնությունը, սակայն գավաթը չստացավ, քանի որ, համաձայն կանոնադրության, այն ստանում է այն ակումբը, որը իրավունք է ստանում մասնակցել ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգային՝ անցնելով Ինտերտոտոյին մասնակցող բոլոր ակումբներից։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1996 - 1997 թվականների մրցաշրջանում ամեն ինչ հուշում էր, որ ակումբը դուրս է մնալու առաջնությունից, սակայն իտալական «Միլանը» նույնպես սկսեց միավորներ կորցնել, և արդյունքում ամեն ինչ որոշվեց վերջին խաղում։
2002 թվականին ակումբը Չեմպիոնների Լիգայի առաջնությունում Լիոնի «Օլիմպիկի» հետ տնային հանդիպմանը իր կարիերայի վերջին հանդիպումը անցկացրեց ակումբի լեգենդար ֆուտբոլիստ Բենթ Սքամելսրուդը։
Նոր մարզչի գլխավորությամբ «Ռուսենբորգը» կրկին հաղթեց առաջնությունում՝ կրելով ընդամենը երեք պարտություն և իրեն հետապնդող «Բուդյոյ Գլիմթին» 14 միավորով։
Չնայած որ «Ռուսենբորգը» չկարողացավ անցնել Չեմպիոնների Լիգա՝ակումբը շարունակեց իր հաջող խաղը նաև երկրի հաջորդ առաջնությունում, ինչը հիմնավորեց Օգե Գարեյդենի որդեգրած մարտավարության դրական լինելը։
1978 թվականին, գլխավոր հովանավորի փոփոխությունից հետո (հովանավոր է դառնում գերմանական «Բրակկա» կոնցեռնը, որը զբաղվում էր քարածխի արդյունահանմամբ), ակումբի գործերը փոքր-ինչ բարելավվում են. «Ռուսենբորգը» վերադառնում է բարձրագույն խումբ, իսկ ակումբի 35-ամյա Օդ Իվերսենը իր կարիերայի ընթացքում չորրորդ անգամ դառնում է մրցաշրջանի տարվա լավագույն ռմբարկու։
Առաջնության վերջին խաղում «Ռուսենբորգը» հաղթում է «Լիլեսթրյոմին», ինչը հնարավորություն է տալիս մեկ միավորով առաջ անցնել երկրորդ տեղը զբաղեցնող ակումբից։
Օգեն նաև որոշեց թարմացնել թիմի կազմը, որը այդ ժամանակ արդեն կազմված էր մեծ մասամբ լեգիոներներից. շատ խաղացողներ ակումբում էին ընդգրկվել դեռևս 1990-ական թվականներին։
Սակայն վերջում կարողացավ իրեն հաջող դրսևորել ու զբաղեցնել Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի երրորդ հորիզոնականը՝ ստանալով ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի ուղեգիր։
2009 թվականի մրցաշրջձանից առաջ Էրիկ Համրենը ակումբ հրավիրեց մի քանի նոր ֆուտբոլիստներ, այդ թվում՝ Ռադե Պրինցին, ում լավ էր ճանաչում «Օլբորգում» աշխատելու տարիներից։
Չնայած 2006 թվականի դրական արդյունքներին՝ Կնուտ Թյորումը ստիպված էր 2007 թվականին հեռանալ զբաղեցրած պաշտոնը ակումբի նախագահի հետ ունեցած հակասությունների պատճառով։
3 հաշվով ոչ ոքիով է ավարտում հանդիպումը, ինչը ռուսենբորգցիներին հնարավորություն է տալիս մրցաշրջանի ավարտից 2 փուլ առաջ ավարտել այն՝ 23-րդ անգամ նվաճելով Նորվեգիայի չեմպիոնի տիտղոսը։
«Ռուսենբորգը» 1964 թվականին իրեն դրսևորել է միջազգային հարթակում՝ մասնակցելով ՈւԵՖԱ գավաթակիրների գավաթին, իսկ 1967 թվականին ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի շրջանակներում հանդիպել է ավստրիական «Ռապիդին»։
Տիմուր Բեկմամբետովն իրեն համարում է ավելի շատ ղազախ, քան թե ռուս կինոռեժիսոր, քանի որ իր ստեղծագործական գործունեության վրա ավելի շատ ազդել են իր հորական կողմի ազգականներն ու նրա ղազախական արմատները։
Իր հարցազրույցներից մեկում նա ասել է, որ մորական կողմից իր հրեա ազգականները զոհվել են պատերազմի տարիներին Բելառուսում", սակայն հրաժարվել է ներկայացնել մանրամասներ իր ընտանիքի մասին։
Այնտեղ հաճելի է, հետաքրքիր, շատ մարդ կա, ինֆորմացիա, հնարավորություններ ինքնաիրացման համար, գրավիչ նախագծեր՝ և՛ ռեժիսորների, և՛ պրոդյուսերիների համար։
Տիմուր Բեկմամբետովը ծնվել է 1961 թվականի հունիսի 25-ին Ղազախական ԽՍՀ Գուրև քաղաքում, Նուրուախիտ Բեկմամբետովի և Միրա Բոգոսլովսկայայի ղազախահրեական ընտանիքում։
Տիմուր Բեկմամբետովն ավարտել է Գուրևի Ս. Կիրովի անվան 17 միջնակարգ դպրոցը, ինչից հետո հոր պնդմամբ, ով էներգետիկայի մասնագետ էր, ընդունվել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտ, սակայն չի ավարտել ուսումը։
Ծառայությունից հետո՝ 1982 թվականին, տեղափոխվել է Տաշքենդ, որտեղ որպես նկարիչ աշխատել է «Իլխոմ» թատրոնում և «Ուզբեկֆիլմ» կինոստուդիայում։
1992-1997 թվականներին Տիմուր Բեկմամբետովը Սերգեյ Ռոդիոնովի պատվերով նկարահանել է «Համաշխարհային պատմություն, Իմպերիալ բանկ» շարքի գովազդային 20 հոլովակներ, որ դարձել են ռուսական գովազդի դասական նմուշներ։
1998 թվականին պրոդյուսեր Կորման Ռոջերի կողմից հրավիրվել է մասնակցելու «Գլադիատրիկս» ֆիլմի ստեղծմանը, որի նկարահանվել է Ռուսաստանում և էկրան բարձրացել 2001 թվականին։
մատարեն և Վելկերը «տրանզիստրոնների» արտադրությունը սկսեցին 1949 թվականին, իսկ 1950 թվականին Շոկլիին և Բրատեյնին ցուցադրեցին տրանզիստորային ուժեղացուցիչների աշխատանքը Ֆրանսիա-Ալժիր հեռախոսակապի վրա։
1952—1953 թվականներին Մատարեն Յակոբ Միխաելյի աջակցությամբ այնտեղ թողարկեց «տրանզիստրոնների» փորձառու խմբաքնակ և հասարակությանը ներկայացրեց չորս տրանզիստորներով ռադիոընդունիչը (առաջին ամերիկական տրանզիստորային ընդունիչը -1 թողարկվել է մեկ տարի անց)։
1949 թվականին Էլմար Ֆրանկը և Յան Տաուցը Չեխիայում գերմանական ռազմական գերմանիումից թողարկեցին աշխատունակ տրանզիստորների խմբաքանակ, օգտագործելով, կոնտակտների ձևավորման, սեփական մեթոդը։
Խորհրդային Միությունում Ալեքսանդր Վիկտորովիչ Կրասիլովը և Սուսաննա Ղուկասովնա Մադոյանը ստեղծեցին առաջին կետային տրանզիստորը 1949 թվականին, իսկ առաջին արտադրական նմուշները մտան սերիական արտադրության մեջ 1950—1952 թվականներին։
1951 թվականին ԱՄՆ-ի կառավարությունը պահանջեց, որ &-ն իր տեխնոլոգիաների համար լիցենզիա ներկայացնի բոլոր հետաքրքրված ամերիկական գործակալություններին առանց ռոյալտիի գանձման։
1952 թվականի ամռանը 26 ամերիկական և 14 արտասահմանյան գործակալություններ ձեռք բերեցին լիցենզիան , բայց նրանց փորձերը թողարկել կետային տրանզիստորներ անհաջողության մատնվեցին։
ը անհաջող փորձեր կատարեց կիսահաղորդչային գերմանիումի առանձին շերտերով տրանզիստորներ արտադրել և արդյունքում հրաժարվեց պրոեկտից; -ը, -ի հետ ունեցած նախապատերազմյան կապերի, մրցակիցներից շուտ ստացավ իր լիցենզիան, բայց կետային տրանզիստորների սերիական արտադրությունը սկսեց միայն 1953 թվականի սկզբին, միաժամանակ ավելի կատարելագործված հալված տրանզիստորների հետ։
ԽՍՀՄ-ում կիսահաղորչային տրիոդի հետ կապված առաջին գիտա-հետազոտական աշխատանքները կատարվեցին ԳՀԻ-160-ում Սուսաննա Ղուկասովնա Մադոյանի ՄՔՏԻ դիպլոմային աշխատանքով։
1947 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Բարդինը և Բրատեյնը հոդված ուղարկեցին -ին իրենց հայտնագործության մասին, բացատրելով տրանզիստորի ազդեցությունը կիսահաղորդիչների մակերեսային էֆեկտներով։
1948 թվականի փետրվարի 26-ին պատենտային դիմումում նրանք տվեցին այլ բացատրություն, ենթադրելով կիսահաղորդչի ծավալում արգելքի առկայությունը, համանման կիսահաղորչի և մետաղի սահմանին Շոտտկիի արգելքին; Բայց Բարդինի և Բրատեյնի ոչ մի ձեռագրի մեջ չէր հիշատակվում չհիմնավորված կրիչներ և լիցքի ներարկում հասկացությունները, առանց որոնց հնարավոր չէ նկարագրել տրանզիստորի վարքը։
1947 թվականի վերջին շաբաթում նա մտովի տնտղեց բազմաթիվ կոնֆիգուրացիաներ, սակայն նրանք բոլորը, ներառյալ բևեռային տրանզիստորի սխեման, չդիմացան քննադատական վերլուծությանը։
Այս աշխատանքում Շոկլին, վերջապես, հրաժարվեց դաշտային տրանզիստորի ստեղծման գաղափարից և նկարագրեց դեռևս գոյություն չունեցող սարքը երկու զուգահեռ --անցումներով, դա մակերեսային բևեռային տրանզիստորն էր։
Նրա մեջ առաջին անգամ առաջացան ներկայումս այնպիսի սովորական, բայց ոչ ակնհայտ այն ժամանակ պնդումներ, ինչպիսիք են էմետերային --անցման ուղիղ շեղումը և կոլեկտորային անցման հակադարձ շեղումը։
1922-1927 թվականներին Լարս Գրյոնդալը և Հեյգերը ներդրեցին պղնձախմորիչ համուղղորդը, իսկ 1930-ականներին նրան փոխարինեց ավելի կատարելագործված սելենային համուղղորդը։
Ինչպես գրում էր Ուոլտեր Հաուզեր Բրատեյնը, պղնձի մակարդուկի և էլեկտրովակուումային դիոդի համանմանությունը բոլորի, ովքեր ուսումնասիրում էին կիսահաղորդիչներ, համար ակնհայտ էր, և նրանցից շատերը մտածում էին թե ինչպես համուղղորդիչի մեջ ներդնեն երրորդ, ղեկավարող էլեկտրոդը, համուղղորդիչից ուժեղարար պատրաստելիս։
1925 թվականին գերմանացի ֆիզիկոս Էդգար Հուլիոս Լիլիենֆելդը տվեց պնդամարմին ուժեղարարի առաջին արտոնագրային դիմումը, որը բաղկացած էր մետաղի և կիսահաղորդիչների շերտերից։
Լիլիենֆելդը չկարողացավ իր առաջարկն առաջ տանել նույնիսկ մինչ մակետի փուլ՝ քանի որ նրա առաջարկը չէր իրականացվի 1920-ականներին ֆունդամենտալ գիտության ոչ բավարար զարգացման պատճառով։
1938 թվականին Գյոտինգենյան համալսարանի աշխատակիցներ Պոլ Ռոբերտ Վիխարդը և Ռուդոլֆ Հիլշը ստեղծեցին պնդամարմին «տրիոդը», որը կարող էր ելքային դանդաղ փոփոխվող ազդանշանը հզորացնել։
Պոլի ուժեղարարը շատ դանդաղ էր, աշխատում էր միայն բարձր ջերմաստիճաններում և դրա համար էլ չունեցավ պրակտիկ զարգացում, ու հենց ինքը Պոլը չուզեցավ զբաղվել կիրառական աշխատանքներով, գերադասելով ֆունդամենտալ գիտությունը։
Այսպես, Պոլի «տրիոդում» ղեկավարող էլեկտրոդը իրենից ներկայացնում էր մանրախոռոչային մետաղական ցանց, որը դաշտը ղեկավարում էր Կալիումի բրոմիդ բյուրեղի ներսից:
Լոսևը 1939 թվականին հիշատակել էր «եռէլեկտրոդային համակարգով, տրիոդին համարժեք» կիսահաղորդչային աշխատանքի մասին, բայց այդ չհրտարակված աշխատանքները սպառվել էին։
1948—1951 թվականներին -ի մասնագետները, Պֆանի գլխավորությամբ, օգտագործելով ունեցած կոնտակտային ԳԲՀ ճառագայթման դետեկտորների տեխնոլոգիան, փորձում էին կարգավորել կետային տրանզիստորների սերիական արտադրությունը։
Պֆանը հաջողության հասավ պատահական զուգադիպության շնորհիվ՝ կոլեկտորային կոնտակտների ֆոսֆորային բրոնզը կեղտոտել էր գերմանիումի մակերևույթը ֆոսֆորի ատոմներով, ստեղծելով -տիպի անցումների կղզյակներ։
Պֆանի տրանզիստորը փաստորեն քառաշերտ -կառուցվածքային էր, որը որոշակի բնագավառներում ցուցաբերում էր «իրական» տրանզիստորներին ոչ հատուկ բացասական դիֆերենցիալ դիմադրություն։
Չնայած նրան, որ 1951 թվականին կետային տրանզիստորը արդեն բարոյապես հնացել էր, « Ա տիպի» արտադրությունը շարունակվեց ևս տասը տարի, քանի որ նրան հաջորդող, բյուրեղների վրա աճեցված և հալված տրանզիստորները, հաճախային հատկություններով զիջում էին նրան։
Էլեկտրական կոնտակտը կոլեկտորի հետ, ներսում թաքնված դիֆուզված բազայի շերտով, ստեղծվում է բյուրեղի տրանզիստորի հիմքին զոդանյութով զոդման ժամանակ, որը պարունակում է ինդիում։
Հարթ հիմքին զոդված հաբի արտաքին տեսքը, հիշեցնում է ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում տարածված ճաշարանային լեռները , դրանից այդ տիպի տրանզիստորները դարձան հայտնի որպես մեզա-տրանզիստորներ։
Դեյսի, Լիի և Շոկլիի տեխնոլոգիան մտավ -ում սերիական արտադրություն, բայց դուրս չեկավ արտաքին շուկա, որովհետև թողարկված բոլոր տրանզիստորները բաշխվեցին հենց -ում և նրա ռազմական պատվիրատուների նեղ շրջանակներում։
1944 թվականին, Լյուբեժյան մենաստանում ՄԱՀ-դետեկտորների աղմուկի իջեցման վրա աշխատող գերմանացի ֆիզիկոս Հերբերտ Մատարեն, հայտնագործեց կիսահաղորդչային երկու կետային կոնտակտով ուղղիչ «երկդիոդը»։
Հենրիխ Վելկերի կիսաբյուրեղային գերմանիուով և Կարլ Զայլերի սիլիցիումով փորձերը ցույց տվեցին, որ էֆեկտիվ աղմուկազատում կլինի այն դեպքում, երբ երկու կոնտակտներն էլ միանում էին կիսահաղորդիչի միևնույն բյուրեղիկի վրա։
Շոկլիից անկախ, և մի փոքր էլ առաջ ընկնելով նրանից, Վելկերը եկավ դաշտային տրանզիստորի գաղափարին, սակայն նրա առաջին փորձերը ևս անհաջող ավարտ ունեցան։
1936 թվականին -ի հետազոտությունների գծով տնօրեն Կելլի Մերվինը հանձնարարեց Ուիլյամ Բրեդֆորդ Շոկլիին ուսումնասիրել պինդ մարմիններից հոսանքափոխիչներ ստեղծելու հնարավորությունը, որոնք ունակ կլինեին ապագայում էլեկտրաքիմիական ռելեյով փոխարինել հեռախոսների ավտոմատ կայանը։
Պոլի, Աբրահամ Ֆեոդորովիչ Իոֆֆեյի և Բորիս Իոսոֆովիչ Դավիդովի, Շոկլին եկավ, կիսահաղորդչի մասսիվում, ղեկավարող էլեկտրոդի ներդրման անհնարինության եզրահանգմանը։
Փոխարենը 1939 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Շոկլին ձևակերպեց դաշտային տրանզիստորի աշխատանքի սկզբունքը՝ երկու էլեկտրոդների արանքի կանալում հոսանքը պետք է կառավարի արտաքին դաշտը, որը կստեղծվի կանալից դուրս երրորդ էլեկտրոդով։
Շոկլին առաջարկեց պատրաստել կիսահաղորդչային տրիոդ Դավիդովի առաջարկած պղնձի մակարդուկի վրա, բայց առաջին փորձերը պսակվեցին անհաջողությամբ, իսկ հետո -ի անձնակազմը կենտոնացվեց ռազմա-կիրառական խնդիրների լուծման վրա։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հետազոտական բյուջետը բազմակի անգամ մեծացավ, սակայն, Պիտեր Մորիսի կարծիքով, կիսահաղորդիչների ֆիզիկայում շատ քիչ բան էր արված։
Բոլոր էական ձեռքբերումները կապված էին երկու ուղղությամբ ռազմական պատվերների հետ, որտեղ վակուումային լամպերը անզոր էին, դրանք էին՝ ռադիոլոկացիայում ինֆրակարմիր ճառագայթման և անդրադարձած ազդանշանի դետեկտումը։
Ռադիոլոկատորների վաղ ճառագայթիչները աշխատում էին մինչ 3 ԳՀց հաճախություը, իսկ վակուումային դիոդների հաճախությունների դիապազոնը սահմանափակված էր 400 ՄՀց-ով։
Կոնտակտային կիսահաղորդչային դետեկտորները, ընդհակառակը, կարող էին էֆեկտիվորեն ուղղել միկրոալիքային ճառագայթումը, այդ իսկ պատճառով 1930-ականներին Մեծ Բրիտանիայի, Գերմանիայի և ԱՄՆ-ի ղեկավարությունը սկսեցին մասշտաբային պրոեկտներ իրականացնել կիսահաղորդիչների կատարելագործման համար։
Այդ հետազոտությունների ընթացքում ուսումնասիրվեցին կիսահաղորդիչների ֆունդամենտալ հատկությունները և նրանց տեխնոլոգիայի ու արտադրության հիմքերը դրվեցին, որը հնարավոր դարձրեց կիսահաղորդչային սարքերի սերիական արտադրությունը։
Շոկլին, Բարդինը և Բրատեյնը դեկտեմբերի 8-ին եկան երկշերտանի կառուցվածքով գերմանիումի թիթեղով համասեռ կիսահաղորդչի փոխարինման եզրակացությանը, որի մակերևույթին կազնավորված էր բարձր ծակման լարման --անցում։
Դեկտեմբերի տասին Բարդինի և Բրատեյնի «էլեկտրական տրիոդը» -տիպի գերմանիումի և -տիպի ինտենսիվ շերտով ցուցաբերեց հզորության ուժեղացում մոտ 6000 անգամ։
Այն անընդունելիորեն դանդաղ էր նույնիսկ ձայնային հաճախությունների ուժեղացման համար, դրա համար էլ դեկտեմբերի տասներկուսին Բարդինը էլեկտրոլիտը փոխարինեց գերմանիումի օքսիդի բարակ թաղանթով։
1946 թվականին ֆրանսիական և բրիտանական լրտեսները գտան Վելկերին և Մատարեյին, հարցաքննեցին նրանց ռադիոլոկացիայում գերմանական մշակումների մասին և գործ առաջարկեցին ֆրանսիական բաժանմունքում, որտեղ այդ ժամանակ ծավալվում էին գերմանիումե ուղղիչների արտադրությունը։
Իսկ արդեն նույն թվականի հուլիսին Մատարեյի և Վելկերի աշխատանքներով հետաքրքրվեց Ֆրանսիայի կապի նախարար Էժեն Թոման, և հենց նա էր, որ նոր սարքին տվեց «տրանզիստրոն» անվանումը ։
Հետո հալույթ գցվեց ակցեպտորային խառնուկի հաբ, որը հալվում էր հալույթի բարակ շերտում, այսպես ձևավորվում էր բազայի շերտը 25-ից մինչև 100 միկրոն հաստությամբ։
Ամենից բարդ գործողությունը 50-միկրոնանոց ոսկե ձողիկի կոնտակտային զոդումն էր բազայի 25 միկրոնանոց շերտի հետ, դրա համար օգտագործում էին ճշգրիտ միկրոմանիպուլյատորներ և հելիումի հետ հատուկ հալված ոսկի։
ը 1948 թվականի հունիսի 26-ին պատենտային դիմում տվեց մակերեսային տրանզիստորի ձեռքբերման համար, բայց նրա հետևում կանգնած տեսությունը հրատարակվեց միայն մեկ տարի անց , այն բանից հետո, երբ փորձը հաստատեց տեսությունը։
Բարդինի և Բրատեյնի առաջին տրանզիստորի ֆիզիկական էությունը մնում է վիճահարույց թեմա՝ հնարավոր է, որ գերմանիումե թիթեղի իրական օգտագործված հնարավորությունները էականորեն տարբերվում են նրանցից, որոնք առաջարկում են գյուտարարները։
1939 թվականի հոկտեմբերին դետեկտորի պատրաստուկների մեջ գտնվեց մի անսովոր նմուշ, որի էլեկտրական պարամետրերն այնքան անկանոն էին իրենց պահում, որ հետագա փոփոխություններն անհեթեթ էին թվում ։
պարզվեց, որ նմուշը արձագանքում էր լույսին, իսկ դիտվող ֆոտոէֆեկտը մի աստիճանով գերազանցում էր տրադիցիոն ֆոտոէլեմենտներում դիտվող ֆոտոէֆեկտը ։
Չնայելով իր ղեկավարության հակազդեցությանը, որը Կելլի հետ անհամաձայնությունների մեջ էր, մարտի վեցին Օլը Կելլին և Ուոլտեր Բրատեյնին ցույց տվեց իր ձեռքբերումը ։
բրատեյնը գլխի ընկավ, որ ֆոտոէֆեկտը ծագում է, սիլիցիումի երկու շերտերի արանքում, ինչ որ անտեսանելի արգելքում և որ այդ արգելքը կարող է ուղղել փոփոխական հոսանքը ։
Հրատարակումը Շոկլիին դարձրեց կիսահաղորդիչների ֆիզիկայում անառարկելի հեղինակություն և հանգեցրեց Բարդինի հետ կոնֆլիկտի, ով հեռացավ 1951 թվականին -ից, որպեսզի կենտրոնանա գերհաղորդականության հետազոտությունների վրա։
Հետագայում Շոկլիի մասսայական ակտիվությունը և մամաուլի ուշադրությունը նպաստեցին կարծիքի ծագմանը այն մասին, որ Շոկլին իբր թե իրեն է վերագրել Բարդինի, Բրատեյնի և այլոց աշխատանքները։
Հասարակությունը տեղեկացավ տրանզիստորի հայտնագործման մասին 1948 թվականի հունիսի 30-ին Նյու Յորքում տեղի ունեցած տրանզիստորի բաց պրեզենտացիայի ժամանակ, որը զուգադիպել էր -ում լույս տեսած հոդվածների հետ։
Դեն նետելով երկար «կիսահաղորդչային տրիոդ» , փաստորեն սխալ «մակերևույթային վիճակների տրիոդ» և անհասկանալի «յոնատրոն» անվանումները, -ը հաստատեց «տրանզիստորը» ՝ կամ և բառերից։
1949 թվականի դեկտեմբերին Թիլլը, Լիթլը և Էռնի Բյուլերը կառուցեցին առաջին փորձված սարքավորումը մոնոբյուեղների ձգման համար, դեռևս ոչ այդքան էլ մեծ, ոչ ավելի քան 50 մմ երկարությամբ և 10 մմ լայնքով։
1949 թվականին հենց մոնոբյուրեղ կիսահաղորդիչների արժեքավորությունը ակնհայտ էր, ինքը Շոկլին ընդդիմանում էր բյուրեղների աճեցմանը, ենթադրելով, որ տրանզիստոր կարելի է պատրաստել և որակյալ անհամասեռ կիսահաղորդչային նյութից։
1955 թվականի սկզբին դիֆուզային Կարլ Ֆրոշի վառարանում, ով -ում զբաղվում էր սիլիցիուում դիֆուզիայի պրոբլեմներով, տեղի ունեցավ ջրածնի պատահական բռնկում։
Հետագա երկու տարիների ընթացքում Ֆրոշը և նրա օգնական Լինքոլն Դերիկը Ջոն Մոլլի, Ֆուլլերի և Նիկ Հոլոնյակի մասնակցությամբ մանրակրկտորեն ուսումնասիրեցին թաց թերմիկ թթվեցումը և այն հասցրին արդյունաբերական արտադրությունում ներդրմանը։
Ի տարբերություն այդ ժամանակ անկանխատելի չոր թթվեցմանը, մթնոլորտում թթվածնի թաց թթվեցումև ջրային գոլորշով, հանդիսացավ հեշտ իրականացվող պրոցես, իսկ ստացված օքսիդացված շերտերը՝ հավասարաչափ և բավականին ամուր էին։
Նրանք հուսալիորեն պահում էին ծարիրի լեգիացված ատոմները և դրա համար էլ կարող էին ծառայել էֆեկտիվ, ջերմակայուն դիմակ խառնուկների սելեկցիոն դիֆուզիայի համար։
Սկաֆը և Օլը այդ շերտերին տվեցին նոր անվանում՝ «–տիպի սիլիցիում» և «–տիպի սիլիցիում» , բացասական բառից), դետեկտորի այդ շերտերից հոսանքի ուղղությունից կախված։
Օլը, Սկաֆը և Թոյներերն աստիճանաբար եկան այն հասկացությանը, որ սիլիցիումի հաղորդականության տիպը որոշվում է ոչ թե նրա հաճախությամբ, այլ, ընդհակառակը՝ բնութագրիչ խառնուրդների առկայությամբ։
Իրավացի է, -տիպի սիլիցիումի քիմիական վերլուծությունը բացահայտեց բորը և ալյումինը, իսկ ֆոսֆորի առկայությունը կոպիտ մաքրված -տիպի սիլիցիումի մեջ նկատվում էր և առանց սարքերի՝ այդպիսի սիլիցիումի մշակման ժամանակ ֆոսֆորին էր զատվում։
Բայց և նույն պատճառով էլ աճեցված տրանզիստորները կարող էին թողնել շատ ավելի մեծ հոսանք, էականորեն ցածր աղմուկի ժամանակ, իսկ նրանց պարամետրերը համեմատաբար կայուն էին, այնքան որ, որ նրանց հնարավոր չէր տեղեկատուներում գրել։
1951 թվականին Պենտանգոնը, զերծ մնալով կետային տրանզիստորների ձեռք բերումից, հայտարարեց տրանզիստորացիայի ծրագրի մասին, որը կծառայեր բորտային ապարատուրայի զանգվածի և ծավալի բազմակիխնայողությանը։
Սակայն ռազմական խնդիրների համարգերմանիումե տրանզիստորների թույլատրելի ջերմաստիճանը բավական ցածր էր, այդ պատճառով ամերիկյան հրթիռների տրանզիստորացումը հետաձգվեց նոր «բարձրջերմաստիճանային» սիլիցիումե տրանզիստորների թողարկումը։
1910 թվականին Ուիլյամ Իկկլազը հայտնաբերեց, որ որոշակի պայմաններում բյուրեղային դետեկտորները բացասական դիֆերենցիալ դիմադրություն են ցուցադրում և այդ իսկ պատճառով կարող են օգտագործվել տատանումների գեներացման և ազդանշանների հզորացման համար։
1922 թվականին Օլեգ Վլադիմիրովիչ Լոսևը ապացուցեց էլեկտրամագնիսական տատանումների հզորացումն և գեներացումը բյուրեղային դետեկտորով, երբ նրան տրվում էր հաստատուն տեղաշարժման լարում ։
Քիմիական բարձր ակտիվության, և հալման ջերմաստիճանի ավելի բարձր լինելու պատճառով քան գերմանիումինն է, 1950-ականներին սիլիցումե տեխնոլոգները հետ էին մնում գերմանիումե տեխնոլոգներից։
Թիլը հիշատակեց այն մասին, որ Ինժեներներ էլեկտրատեխնիկների և էլեկտրոնիկների ինստիտուտի կոնֆերենցիայի ժամանակ, 1954 թվականի մայիսին կոլեգաները մեկը մյուսի հետևից զեկուցում էին սիլիցիումի հետ անհաղթահարելի դժվարությունների մասին, մինչ Թիլը հանրությանը չցուցադրեց աշխատոց սիլիցիումե տրանզիստորը։
Երեք հաջորդող տարիներին, երբ -ը միակ հիմնական սիլիցիումային տրանզիստորների առաքիչն էր աշխարհում, գործակալութունը հարստացավ և դարձավ կիսահաղորդիչներիի հզոր առաքիչ։
Այս տիպի տրանզիստորները ունեն ուժեղացման սահմանափակված հաճախություն մինչև 200 ՄՀց և զանգվածային կերպով կիրառվել են հեռուստացույցերի առաջին լամպային կիսահաղորդիչներում։
ի տեխնոլոգիայի կոմերցիոն հաջողությունը -ի հետ իրականացրեց դառը կատակ՝ գործակալությունը կենտրոնանացավ գերմանիումե տեխնոլոգիաների վրա և կտրուկ հետ մնաց և ամերիկացիներից, և -ից սիլիցիումային տեխնոլոգիայով։
Ձուլվածքային տրանզիստորները էմիտերային անցումի աստիճանաձև բնույթի շնորհիվ ունեին հոսանքի ուժեղացման բարձր գործակից և ավելի էֆեկտիվ անջատիչներ էին թվային սխեմաներում։
կոլեկտորային անցման աստիճանաձև բնույթը, ընդհակառակը, շարունակում էր ոչ ցանկալի հատկությունները՝ բարձր միլլերյան ունակությունը, ցածր հաճախային դիապազոնը , ուժեղարարների ինքնագրգռումը։
Հոլոնյակը 2003 թվականին գրեց, որ Ֆրոշի գյուտը «դիֆուզիայի մնացած մեթոդները դարձրեց հնացած» և հանեց վերջին արգելքը ինտեգրալային սխեմանի ստեղծման ճանապարհին։
Ֆորշի կողմից օգտագործված օքսիդի բարակ շերտերը, իրականում թողում էին ֆոսֆորի ատոմները, սակայն 1958 թվականի սկզբին Չի-Տան Սան հաստատեց, որ օքսիդի բավականին հաստ շերտը ունակ է պահելու նույնիսկ ֆոսֆորը։
1947 թվականի ընթացքում Շոկլիի բաժինը փնտրում էր ծավալային լիցքի պրոբլեմի լուծումը, յուրաքանչյուր քայլով ավելի հեռու գնալով դաշտային տրանզիստորի կոնցեպցիայից։
1947 թվականի նոյեմբերին Ջիբնին առաջարկեց կիսահաղորդչի զանգվածից էլեկտրոլիտի շերտով հեռացված «տրիոդին», կառավարվող կետային էլեկտրոդով, տալ տեղաշարժման հաստատուն լարում։