polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի միջև պատերազմը սկսվելուց հետո բռնադատվել է որպես թշնամական տերության քաղաքացի և կես տարի Մեն կղզու ճամբարում է անցկացրել, որտեղ, ֆիզիկայի դասախոսություններ է կարդացել մնացած ճամբարականների համար, որից հետո տեղափոխվել է Կանադա։
Նախկին փոխնախագահ Ալբերտ Գոռը կիրառել է այս տերմինը ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի էներգետիկայի և կոմերցիայի կոմիտեում՝ իր «Անհարմար ճշմարտություն» աշխատության շնորհանդեսի ժամանակ, ինչպես նաև նոբելյան ճառի ժամանակ։
Համաձայն ամերիկացի լեզվաբան Բենջամին Զիմմերի անգլերենում առաջին անգամ չինարեն «ճգնաժամ» բառի թարգմանությունը հանդիպել է 1938 թվականի վերջին՝ Չինաստանում աշխատող միսիոներների մասին պատմող ամսագրում։
Ավելի շուտ, Միացյալ Նահանգներում այս թարգմանությունը առավել հայտնի է դարձել այն բանից հետո, երբ նախագահ Ջոն Քենեդին կիրառեց այս հռետորական արտահայտությունը՝ 1959 և 1960 թվականներին տեղի ունեցած ելույթների ժամանակ։
Որոշ լեզվաբաններ քննադատում են այս թարգմանությունը՝ համարելով այն որպես ստուգաբանական մոլորություն, քանի որ «հնարավորությունը» չի համարվում չինարեն հիերոգլիֆի հիմնական նշանակությունը։
Այսպես, իրենց ելույթներում և հարցազրույցներում տերմինը կիրառել են Բորիս Նեմցովը, Միխայիլ Դելյագինը, Միխայիլ Պրոխորովը, Ալեքսեյ Ուլյուկաևը և ուրիշներ։
Այս ասույթը հետագայում բազմիցս կիրառվել է քաղաքական ճառերի ժամանակ ԱՄՆ նախկին նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի և հանրային այլ դեմքերի կողմից՝ ինքնաբերաբար մտնելով ամերիկացիների քաղաքական գիտակցության մեջ։
2014 թվականի հունվարի 3-ին թերթերը և Հարավային Կորեայի լրատվական պորտալները պայթում էին այն հոդվածներով, որ Սու Յոնգը հանդիպում է դերասան Չոնգ Կյո Հոյի հետ։
2011 թվականի օգոստոսի 28-ին, գնալով սեմինարի Թեջոն իր քրոջ հետ, որտեղ Սու Յոնգի հայրը խնդրել է մի քանի խոսք ասել, Սու Յոնգը դառնում է ավտովթարի տուժած։
Նա մարմնավորել է ալտահարուհի Ըն Ջինին, ով դարձել է սիրային քառակուսու մաս, դերասաններ Կիմ Սընգ Ուի, Օ Ջի Հոյի և Կիմ Մին Ջունգի հետ։
Ինչպես նաև Սու Յոնգը համարվում է ակտիվ աստղերից մեկը, որը փորձում է ուշադրություն գրավել Շարկո հինվադության հանդեպ, և մասնավորապես, հայտնի կորեացի բասկետբոլի մարզիչ Փակ Սըն Գիլի նկատմամբ։
Պատմելով իր հիվանդության և սիրո պատմությունը « » հաղորդման 54-րդ էպիզոդում, նա հույս ուներ, որ որպես հայտնի ' խմբի անդամ, նա կարող է մարդկանց հասցնել այսպիսի հիվանդությամբ տառապող մարդկանց օգնելու կարևորությունը։
Գործակալությունը հայտնել է, որ նրանք չգիտեն, թե երբ են նրանք սկսել հանդիպել, բայց նրանք տվել են հետևյալ մեկնաբանությունը լրատվական ծառայություններին. «Խոսակցությունները հարաբերությունների մասին ճիշտ են։
2009 թվականի մայիսից նոյեմբեր ընկած հատվածում Սու Յոնգը եղել է հեռուստաալիքի « » մանկական խաղային հաղորդման հաղորդավարուհի, Օ Սանգ Ջինի և Կիմ Ջե Դոնգի հետ։
Սու Յոնգը նույնպես հետաքրքրված է այդ հիվանդության բուժման խնդրով, նրա համար, որ 2012 թվականի փետրվարին նա պատմել է այն մասին, որ նրա հայրը նույնպես տառապում է այդ հիվանդությամբ։
2016 թվականի մայիսին հայտնի է դարձել, որ Սու Յոնգը դարձել է " " երգի լիրիկայի հեղինակը, որը ընդգրկվել է նրա գործընկերուհի Թիֆանիի միանձնյա ալբոմում։
Թուրքիան, ի դեմս Գերմանիայի, տեսնում էր դաշնակցի, որը հնարավորություն ունի օգնել իրեն վերադարձնել կորցրած տարածքները, այդ իսկ պատճառով այն անդամագրվեց Կենտրոնական ուժերին:
Իշխանության հաստատումից հետո նրանք ստեղծեցին «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությունը և սատարեցին նոր սուլթանին՝ Մեհմեդ Երիտասարդ թուրքերը փորձում էին երևալ ազատական գաղափարախոսության հետևորդներ. հայտարարեցին, որ սատարում են բարեփոխումների գաղափարը և աչքի ընկան հատկապես իգական սեռի ներկայացուցիչների համար դպրոցներ բացելով:
Էնվեր փաշան և Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը ժամանում են Լիբիա և սկսում կազմակերպել պարտիզանական խմբեր, որպեսզի կանգնեցնեն երկրի խորքը շարժվող իտալացիներին:
Ընդհանուր առմամբ, այդ պատերազմը ցույց տվեց Օսմանյան կայսրության թույլ լինելը և խթան հանդիսացավ բազմաթիվ երկրների միացման համար, որոնք ցանկանում էին օսմանյան լծի ներքո գտնվող որոշ տարածքներ ընդգրկել իրենց կազմի մեջ:
Բուլղարիան, Սերբիան և Հունաստանը տարածքների համար միմյանց դեմ պատերազմ սկսեցին, որն ավարտվեց Էնվեր փաշայի կողմից Էդիրնեյի գրավմամբ և Օսմանյան կայսրության ամբողջական հյուծմամբ:
1925 թվականին Ուլենբեկը Սեմ Գաուդսմիթի հետ մեկտեղ, ֆիզիկայի մեջ մտցրեց սպինի կոնցեպցիան՝ սպեկտրոսկոպիկ վերլուծության հիման վրա նրանք առաջարկեցին էլեկտրոնը դիտարկել ինչպես սեփական -ի հավասար մեխանիկական մոմենտ և Բորի մագնետոնին հավասար մագնիսական մոմենտ ունեցող «պտտվող հոլ»։
Այնպես որ, դեռևս 1921 թվականին Արթուր Կոմտոնը, փորձելով բացատրել նյութի մագնիսական հատկությունները, էլեկտրոնի մասին ինչպես «մագնիսական գիրոսկոպի» միտքը արտահայտեց։
Ավելի ուշ Վոլֆգանգ Պաուլին իր Պաուլիի արգելման սկզբունքի վերաբերյալ հանրահայտ աշխատությունում, ստիպված էր էլեկտրոնին «դասականորեն չնկարագրվող երկվություն» վերագրել։
1925 թվականի սկզբին Ռալֆ Կրոնիգը ենթադրեց, որ այդ երկվությունը կարելի է բացատրել առանցքի շուրջը էլեկտրոնի պտտմամաբ, սակայն շուտով հանդիպեց լուրջ դժվարությունների (համաձայն հաշվարկների, էլեկտրոնի մակերևույթին արագությունը չպետք է գերազանցի լույսի արագությանը)։
Բացի դրանից, այս հիպոթեզը բացասական ռեակցիայի արժանացավ Պաուլիի, Հենդրիկ Անտոն Կրամերսի և Վերներ Կարլ Հայզենբերգի կողմից, և Կրոնիգը որոշեց չհատարակել այն։
Նրանք ուսումնասիրեցին Մաքս Աբրահամի լիցքավորված գնդի պտույտի վերաբերյալ հին աշխատանքները, բայց շուտով հանդիպեցին նույն դժվարություններին, ինչ որ Կրոնիգը։
Լորենցը կատարել էր մի շարք հաշվարկներ էլեկտրոնի պտտման էլեկտրամագնիսական հատկությունների վերաբերյալ և ցույց էր տվել այդ հիպոթեզի հետ կապված դուրսբերումների անհեթեթույունները։
Դա հանգեցրել է Բոզե-Այնշթայնի կոնդենսացիայի պրոբլեմին՝ նա բանավեճի մեջ է մտնում Այնշթայնի հետ, պնդելով, որ այդ պրոցեսի ճշգրիտ նկարագրման դեպքում չեն ծագում ոչ մի տեսակի սինգուլյարություններ կամ ֆունկցիայի խզումներ։
Հետագայում 1937 թվականին, միտք արտահայտվեց, որ կտրուկ փուլային անցում կարող է տեղի ունենալ միայն թերմոդինամիկական սահմանի վրա, երբ նյութի մասնիկների թիվը ձգտում է անվերջության։
Խտացման պրոբլեմը, որը մնացել էր Ուլենբեկի ուշադրության կենտրոնում իր կյանքի մնացած ժամանակահատվածում, հանգեցրել է գծային սյունակների մաթեմատիկայի , ձգողության աստիճանացույցով և կոշտ միջուկով համասեռ գազի խտացման մանրամասն ուսումնասիրմանը, Վան-դեր-Վաալսի վիճակի հավասարման, ինչպես նաև, հելիումի գերհոսունության տեսության մի քանի աշխատանքների ուսումնասիրմանը։
Ուլենբեկը մեծ ներդրում ունի Բրոունյան շարժման տեսության մեջ՝ Գաուդսմիթի հետ համատեղ դիտարկել է բրոունյան պտտական շարժումը, իսկ 1930 թվականին իր դասական աշխատանքում Լեոնարդ Օրնշտեյնի հետ հաշվեց բրոունյան մասնիկի իներցիան, այսպես կոչված Օրնշտեյն-Ուլենբեկի պրոցեսը։
Բացի դրանից, Ուլիգի հետ համատեղ նա դուրս է բերել քվանտային գազի կինետիկական հավասարումը, ստացել է երկրորդ և երրորդ վիրիալային գործակիցների համար արտահայտությունները, հավասարակշռության մոտեցման հարցերն է ուսումնասիրել, գրել է մի շարք աշխատանքներ դասական վիճակագրական և կինետիկ տեսության ֆիզիկայի վերաբերյալ։
Ուլենբեկը ակտիվորեն օգտագործել է վիճակագրական մեթոդներ և միջուկային ֆիզիկայի այլ բաժիններում, տիեզերական ճառագայթների տեսությունում, հարվածային ալիքների տեսությունում, ձայնի դիսպերսիայում, գիտական գործունեության մեջ է մտցրել «թերմոդինամիկայի զրոյական սկզբունք» գաղափարը։
Այն ժամանակվա օրենքներով ընդունելության համար անհրաժեշտ էր հունարենի և լատիներենի իմացություն, որոնք ուսումնասիրվում էին միայն գիմնազիայում և ոչ թե սովորական դպրոցում, որը նա ավարտել էր։
Այնուամենայնիվ, նույն աշնանն էլ լեզուների մասին օրենքը փոփոխվեց (հին լեզուները այլևս անհրաժեշտ էին ճշգրիտ գիտությունների ֆակուլտետներ ընդունվելու համար), և Ուլենբեկը 1919 թվականի հունվարին ընդունվեց Լեյդենի համալսարանի մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետը։
Այստեղ տիրում էին այլ կանոններ. դասախոսությունները քիչ էին, և կարելի էր չմասնակցել դրանց, անհրաժեշտ էր միայն սեմեստրի ընթացքում լրացնել լաբորատոր փորձերի որոշակի քանակ։
Լյուդվիգ Բոլցմանի գաղափարների ընկալման համար մեծ օժանդակություն էր վիճակագրական մեխանիկայի վերաբերյալ մաթեմատիկական հանրագիտարանի համար Պաուլ Էրենֆեստի և Տատյանա Ալեքսևնա Աֆանասևայի կողմից գրված դասական հոդվածը։
Դեռ գարնանը Էրենֆեստը համոզեց, Եվրոպայում հարմար թեկնածուներ փնտրող, միստեր Ուոլտեր Կոլբիին այդ տեղի համար միանգամից երկու հոգու վերցնել, «մեկ մեկու հետ շփվելու համար»։
Նյու Յորքի նավահանգստում նրանց դիմավորեց Օպենհայմերը և մի քանի օր նրա մոտ հյուընկալվելուց հետո, սեպտեմբերի սկզբին, նրանք գնացքով ժամանեցին Էնն Արբոր ։
Չնայած միչեգանայան համալսարանի գավառական կարգավիճակին, այն ժամանակ այդտեղ էին հավաքվել մի խումբ տաղանդավոր երիտասարդ տեսբաններ՝ Նոր ժամանած Ուլենբեկի և Գաուդսմիթի, այստեղ աշխատում էին նաև Առնոլդ Վիլհելմ Զոմմերֆելդի աշակերտ Օտտո Լապորտը, և Կլեյնի աշակերտ Դեվիդ Մատիաս Դենիսոնը։
Շուտով համալսարանի կյանքի ամենակարևոր իրադարձությունը դարձավ ամենամյա ամառային դպրոցները՝ Ուլենբեկի և Գաուդսմիթի կապերի շնորհիվ Միչեգան դասախոսություններով գալիս էին շատ առաջավոր ֆիզիկոսներ (Էրենֆեստը, Կրամեսը, Ֆերմին, Պաուլին, Զոմերֆելդը, Դիրակը և այլք)։
Էնրիկո Ֆերմիի բետա-տրոհման տեսության առաջին կիրառողներից մեկը Ուլենբեկն էր, ով դիտարկեց նաև պրոտոնի և նեյտրոնի սպոնտան տրոհման հնարավորությունը։
Հաջորդ տարի նա միավորեց այդ տեսությունը պոզիտրոնային տրոհման դեպքի համար , հաշվեց գամմա-ճառագայթման զույգերի առաջացումով ներքին կոնվերսիայի գործակիցը, հաշվարկեց ներքին արգելակման ճառագայթման սպեկտրները։
1943-1945 թվականներին, պատերազմի ժամանակ, Ուլենբեկը ժամանակավոր միացավ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ռադիացիոն լաբորատորիային, որտեղ զբաղվում էր ռադիոհաղորդափողների և ռադարների մշակման տեխնիկայի տեսությամբ։
Նրա ղեկավարությամբ աշխատում էին մաթեմատիկ Մարկ Կացը, որը նրա մոտ ընկերն էր, և որի հետ հետագայում նրանք շատ էին համագործակցում, և Յուլիան Շվինգերի հետ, որը Չիկագոյում հրաժարվել էր աշխատել ատոմային պրոբլեմներով։
Դա թույլ տվեց նրանց հաշվել ամիակի մոլեկուլի այսպես կոչված տատանողական սպեկտրի գծերի ինվերսիոն ցրման, որը շուտով փորձնականորեն հայտնաբերվեց ՆԻլ Ուիլյամսի և Կլոդ Էդվինի կողմից, նրանց կողմից մշակված մեգատրոնի օգնությամբ։
1940-ակաների վերջում և 1950-ակնների սկզբում Աբրահամ Պայմսի հետ նա ձեռնարկեց ազատվել քվանտային էլեկտրոդինամիկայի տարաձայնություններից էլեկտրամագնիսական դաշտի հավասաարումների դասակարգման միջոցով, այդպիսով տեսության մեջ ներդնելով ոչ լոկալ ազդեցությունը։
Չնայած նրանց չհաջողվեց հասնել իրենց նպատակին, սակայն հետազոտության ընթացքում մշակվեցին նոր մաթեմատիկական մեթոդներ, ինչպես նաև ցույց տրվեց, ինչի կաչող են հանգեցնել այս կամ այն փոփոխությունները, որոնք դրված են տեսության հիմքում։
Նա այցելում էր Հռոմի պատմական ինստիտուտ, ուսումնասիրում լեյդենյան պրոֆեսոր Յոհան Հեյզինգայի և այլ պատմաբանների աշխատությունները և նույնիսկ հոդված հրատարակեց դեի Լինչեի Ակդեմիայի հիմնադիրներից մեկի՝ Յոհաննես վան Հեեկի մասին։
Երբ 1925 թվականի հունիսին Ուլենբեկը վերադարձավ Հոլանդիա, սկսեց մտածել պատմաբանի վերաորակավորման վրա, ինչի համար նա ծանոթացավ Հեյզինգայի հետ, խորհրդակցեց իր հորեղբայր, հայտնի լեզվաբան Քրիստիան Կորնելիուս Ուլենբեկի հետ։
Հաջորդ տարի Օլկեն՝ ով Ուրբան-Շամպեյնի Իպլինոյան համալսարանի միկրոբիոլոգիայի պրոֆեսոր էր արդեն, տարավ Ուլենբեկին իր մոտ՝ Ուրբան։
Առաջարկված դժվարությունների հետ մեկտեղ, որոնց բերում էր էլեկտրոնի պտտման ենթադրությունը, մնում էր չլուծված ջրածնային գերնուրբ թաղանթի արտահայտության ժամանակ առաջացող, 2 ավելորդ բազմապատկչի պրոբլեմը։
Վերջնականորեն սպինի գոյության ճշմարտացիության գաղափարը պարզ էր 1926 թվականի գարնանը, երբ Լյուելեն Թոմասի կատարած սպին-ուղեծրային փոխազդեցության հաշվարկները, Յակով Իլյիչ Ֆրենկելին, ռեյլատիվիստիկ էֆեկտերը հաշվի առնելով , թույլ տվեցին բացատրել սպեկտրների նուրբ կառուցվածքը և Զեեմանի անոմալ էֆեկտը։
Դառնալով շրջանավարտ' նա այցելում էր Պաուլ Էրենֆեստի էլեկտրադինամիկայի և վիճակագրական մեխանիկայի դասախոսություններին, ինչպես նաև չորեքշաբթի օրերը հրավիրվում էր Էրենֆեստի նշանավոր սեմինարներին։
Հռոմում անց կացրած առաջին տարում Ուլենբեկը սովորեց իտալերենը, որը թույլ տվեց նրան այցելել Հռոմի համալսարանում մաթեմատիկայի դասախոսությունները, որը կարդում էին հայտնի գիտնական Ֆեդերիկո Էնրիկեսը, Տուլլիո Լեվի-Չիվիտան և Վիտո Վոլտերան։
1923 թվականի աշնանը Էրենֆեստի հանձնարարությամբ նա գտավ երտասարդ ֆիզիկոս Էնրկո Ֆերմիին և նրան հանձնեց իր վերջին հոդվածի վերաբերյալ հարցերի ցանկը։
Այդ նպատակով Ուլենբեկը ,ի քանի ամիս անցկացրեց Կոպենհագենում, որտեղ ամբողջովին իմացավ, Վոլֆգանգ Պաուլիի կողմից տրված, սպինի քվանտամեխանիկական մեկնաբանության մասին, և ծանոթացավ Մաքս Բոռնի աշակերտ Ռոբերտ Օպենհայմերի հետ։
Էրենֆեստի ինքնասպանությունից հետո, Լեյդենում նրա տեղը զբաղեցրեց Հենդրիկ Անտոն Կրամերսը, իսկ վերջինիս պաշտոնը Ուտրեխտի համալսարանում առաջարկվեց Ուլենբեկին։
1938 թվականին նա նորից այցելեց Ամերիկա, որտեղ աշնանային սեմեստրի ընթացքում, հրավիրված պրոֆեսորի կարգավիճակով, դասախոսություն կարդաց Կոլումբիայի համալսարանում և որտեղ նորից Ֆերմիի հետ, ումից իմացավ միջուկի բաժանման գաղտնիքի մասին։
Կանչեցին Ուլենբեկին, և 1922 թվականի սեպտեմբերից մինչ 1925 թվականի հունիսը նա Հռոմում հոլանդական դեսպանի որդու տնային ուսուցիչն էր, դասավանդելով նրան մաթեմատիկա, ֆիզիկա, քիմիա, հոլանդերեն և գերմաներեն, ինչպես նաև Հոլանդիայի պատմություն։
Ջորջ Ուլենբեկը ծնվել է Հոլանդական Օստ-Հնդկաստանի մայրաքաղաք Ջակարտայում Հոլանդական Օստ-Հնդկաստանի բանակի փոխգնդապետ Յուջենիուս Մարիուս Ուլենբեկի և հոլանդական գեներալ-մայորի աղջկա Աննա Մարի Բեեգերի ընտանիքում։
Ջորջի հետ զուգահեռ հայտնի է դարձել նաև նրա եղբայրը Էյգենիուս Մարիուսը, որը լեզվաբան էր ճապոներենի գիտակ, Լեյդենի համալսարանի պրոֆեսոր։
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են հիմնականում քվանտային մեխանիկային, ատոմային և միջուկային ֆիզիկային, գազերի կինետիկ տեսությանը, վիճակագրական մեխանիկային, ոչ լոկալ դաշտի քվանտային տեսությանը։
Սպինի գաղափարը բառացիորեն լողում էր օդում՝ բացի արդեն հիշատակված գիտնականներից, նույնպիսի մտքեր էին արտահայտում նաև Հարոլդ Յուրին , Շատենդրանաթ Բոզե և նույն Պաուլին ։
Այդ տարվա ամռանը, Ուլենբեկի և Գաուդսմիէի համատեղ սկսած աշխատանքը, շատ բան տվեց երկու երիտասարդ գիտնականներին՝ առաջինը տեղեկացած սպեկտրների տեսության դժվարություններին, իսկ երկրորդը կարողացավ դրանց նայել ավելի ընդհանուր ֆիզիկական գիտելիքներով։
Փաստորեն, խորհրդային երաժշտությունը պաշտոնապես 3 հիմնական ուղղություն ուներ. դասական (18-րդ դարասկզբի դասական կոմպոզիտորների երաժշտությունը, 20-րդ դարի ինչպես համաշխարհային առավել հայտնի, այնպես էլ ռուսական երաժշտությունը), ժողովրդական և էստրադային։
1983 թվականին ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարությունը որոշում ընդունեց, ըստ որի բոլոր պրոֆեսիոնալ և սիրողական երաժիշտները պարտավոր էին իրենց համերգային երգացանկի 80%-ը կազմել ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ կոմպոզիտորների երգերից։
Մասնավորապես, այդպիսի հեռացման խորհրդանիշներից մեկը դարձավ տխրահռչակ «Խրեննիկովի յոթնյակը», որը բաղկացած էր 7 կոմպոզիտորներից, որոնք 1979 թվականի նոյեմբերին Կոմպոզիտորների միության 6-րդ համագումարին խիստ քննադատության ենթարկվեցին ԽՍՀՄ Կոմպոզիտորների միության առաջին քարտուղար Տիխոն Խրեննիկովի կողմից։
Քանի որ 1960-ական թվականներին սկսեց ձևավորվել նոր ուղղության երիտասարդական երաժշտության ժանր և ամենից առաջ ռոք երաժշտությունը․ այն անմիջապես խիստ պետական վերահսկողության տակ առնվեց՝ պրոֆեսիոնալ Վոկալ-գործիքային համույթների ձևավորման ճանապարհով։
Օրինակ՝ 1983 թվականին Յուրի Շևչուկին Ուֆայի Պետանվտանգության կոմիտեի բաժանմունքում առաջարկեցին գրավոր երաշխավորություն տալ, որ նա «երբեք չի կատարի, ձայնագրի կամ գրի սեփական երգեր»։
Մասնավորապես, այսպիսի ժամանակավոր «ստեղծագործական ազատություն» սկսվեց 1980 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի նախօրեին, երբ բազմաթիվ օտարերկրյա հյուրերին պետք է ցույց տրվեր խորհրդային կարգերի առաջընթացը և որոշակի ազատությունը։
Օրինակ, 1985 թվականի հունվարի 10-ին Ուկրաինայի Լենինյան կոմունիստական կուսակցության երիտասարդական միության Նիկոլաևսկի շրջկոմը տեղական կազմակերպությունների քարտուղարներին «արտասահմանյան երաժշտական խմբերի և կատարողների մոտավոր ցանկ ուղարկեց, որոնց երգացանկում գաղափարապես վնասակար ստեղծագործություններ կային»։
19-րդ դարի վերջի 20-րդ դարի սկզբի ռուսական հրատարակությունները և այնպիսի խորհրդային ռուս հեղինակների գրքերը, ինչպիսիք են Աննա Ախմատովան, Օսիպ Մանդելշտամը, Միխայիլ Բուլգակովը, Իգոր Սևերյանինը, Ալեքսեյ Ռեմիզովը, Ֆեոդոր Սոլոգուբը և այլն
20-րդ դարի արտասահմանյան գրականությունը, որը հազվադեպ էր հրատարակվում ԽՍՀՄ-ում, այնպիսի գրողների աշխատանքներ, ինչպիսիք են Մարսել Պրուստը, Ջոն Դոս Փասոսը և այլք
«սամիզդատ» կամ արտասահմանում հրատարակված արգելված խորհրդային և ռուս հեղինակների աշխատանքները (Ալեքսանդր Սոլժենիցին, Բորիս Պաստեռնակ, Վյաչեսլավ Իվանով և այլն)
Որոշ տեղեկություններով Նիկիտա Խրուշչովը ծրագրում էր չեղարկել գաղափարական գրաքննությունը և նույնիսկ Լեոնիդ Իլյիչյովին հրահանգեց պատրաստել համապատասխան փոստաթուղթը։
ԽՄԿԿ ղեկավարների մի խումբ, որոնք այդ քաղաքականությունը վնասակար և անընդունելի էին համարում (շատերի կարծիքով այդ խմբի առաջատարը Քաղբյուրոյի անդամ Միխայիլ Սուսլովն էր), կոնֆլիկտ հրահրեցին։
Դրա համար 1962 թվականի դեկտեմբերին Մոսկվայի Մանեժում կազմակերպվեց «Նովայա ռեալնոստ» ստուդիայի նկարիչ-ավանգարդիստների ցուցահանդեսը և Խրուշչովի այցն այդ ցուցահանդես։
Պատրաստ չլինելով արվեստի ընկալմանը, որը զարմանալիորեն տարբերվում էր սոցիալիստական ռեալիզմի կանոններից, Խրուշչովը վրդովվեց, և այդ վրդովմունքին կողմ արտահայտվեց նաև Սուսլովը։
1922 թվականի հունիսի 6-ին ՌԽՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի որոշմամբ ՌԽՖՍՀ լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատին կից ստեղծվեց Գրականության և հրատարակչության գլխավոր վարչությունը , որի նպատակն էր «միավորել տպագիր ստեղծագործությունների բոլոր տեսակի գրաքննությունները»։
Պաշտոնապես Գլավլիտը ենթարկվում էր ՌԽՖՍՀ լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատին, իսկ 1946 թվականից՝ ԽՍՀՄ մինիստրների խորհրդին, սակայն փաստացի գրաքննությունն առաջին իսկ օրերից վերահսկվում էր կուսակցական մարմինների կողմից։
Ընդհուպ մինչև 1980-ական թվականների երկրորդ կեսը խորհրդային զանգվածային լրատվամիջոցներում Աֆղանստանի տարածքում ռազմական գործողություններին Խորհրդային բանակի մասնակցության մասին չափազանց քիչ տեղեկություն էր հրապարակվում։
Օրինակ, հրապարակման ենթակա տեղեկությունների որոշման համաձայն, որը մշակվել էր 1985 թվականին ԽՍՀՄ պաշտպանության և արտաքին գործերի նախարարությունների կողմից, կենտրոնական ԶԼՄ-ը կարող էին հաղորդել «զինվորական պարտքը կատարելիս խորհրդային զինծառայողների մահվան կամ վնասվածքի , խռովարարների հարձակման, աֆղան ժողովրդին միջազգային օգնություն ցուցաբերելու հետ կապված հանձնարարությունների կատարման առանձին եզակի փաստեր»։
Այս փաստաթուղթն արգելում էր բաց հրատարակություններում տեղեկություն հրապարակել ռազմական գործողություններում խորհրդային ստորաբաժանումների մասնակցության , ռազմական գործողությունների փորձի, ինչպես նաև մարտի դաշտից ուղիղ ռեպորտաժների մասին։
1943 թվականի դեկտեմբերի 16-ին պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարի 0451 հրամանով 1935 թվականի հուլիսի 22-ից գործող կանոնակարգի փոխարեն գործի դրվեց «Կարմիր բանակում ռազմական գրաքննության մասին կանոնակարգը»։
Կանոնակարգում ասվում էր, որ «Կարմիր բանակի ռազմական գրաքննության մարմինները վերահսկում են բոլոր տպագիր հրատարակությունների, ռադիոհաղորդումների և լուսանկարների, կինոարտադրանքի բովանդակությունը՝ հետևելով, որ քարոզչական այդ մարմինները ռազմական գաղտնիք չբացահայտեն»։
Գրաքննական աշխատանքը գաղտնի հայտարարվեց․ «բոլոր գրաքննական փոփոխությունները, ջնջումները և հեռացումները բացի գրաքննիչից պետք է հայտնի լինեն միայն խմբագրին, նրա տեղակալին և նրանց անմիջական պետին»։
Խորհրդային կարգերի հաստատման առաջին օրերից ՀԽՍՀ-ում սահմանվել է պարբերական մամուլի խստագույն գրաքննություն. մամուլը վերածվել է կոմունիստական կուսակցության խոսափողի, փակվել են նախկինում տպվող բոլոր թերթերն ու հանդեսները։
Գլխավոր պարբերականներն էին Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի և գավառական ու շրջանային կոմիտեների պաշտոնաթերթերն ու հանդեսները («Կոմունիստ», «Խորհրդային Հայաստան», «Լենինյան ուղիով», «Բանվորական Երևան» և այլն)։
Կուսակցական մամուլից բացի՝ լույս են տեսել նաև երիտասարդական և մանկապատանեկան , ժողկրթության բնագավառի , գրական-մշակութային («Մուրճ», «Նորք», «Նոր ակոս», «Գրական սերունդ», «Գարուն», «Սովետական արվեստ», «Գրական թերթ»), մարզական և երգիծական թերթեր ու հանդեսներ։
1937-1938 թվականներին գրաքննության քաղաքականությունը փոխվեց. եթե նախկինում վերահսկվում էր գրքերի բովանդակությունը, թե արդյոք դրանք տարբերվում են կուսակցության վարած քաղաքականության գաղափարական հայացքներից, ապա այժմ գրքերը հատուկ պահպանության բաժիններ ուղարկելու հիմք հանդիսացավ հեղինակի անձը։
1920 թվականի օգոստոսի 10-ին Հեղափոխական զինվորական խորհուրդը փաստաթուղթ ընդունեց, որի համաձայն թերթերի բոլոր խմբագրությունները, հրատարակչատները և այլն, հրատարակման ենթակա ամբողջ նյութը պետք է «ներկայացնեին ռազմական գրաքննության» , իսկ լույս տեսնելուց հետո Ռազմական գրաքննության վարչություն ուղարկեին տպագրված նյութից երկուական նմուշ, որը ենթարկվել էր նախնական գրաքննության։
1941 թվականի հունիսի 2-ին Գլավլիտի պետ Ն. Սադչիկովը Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի ագիտացիայի և քարոզչության բաժանմունք ուղարկեց «Գլխավոր գրաքննության մասին կանոնակարգը»՝ «ԽՍՀՄ-ում ռազմական գրաքննությունն խստացնելու նպատակով»։
1935 թվականին Ռադիոկոմիտեի աշխատանքը վերաձևավորվեց՝ 1935 թվականի հուլիսի 9-ի Համառուսաստանյան կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի Կազմբյուրոյի որոշման հիման վրա։
Կենտրոնական ռադիոհեռարձակման վարչությանը կից Գլավլիտի լիազորությամբ կազմավորվեց «ինքնուրույն գրաքննական խումբ՝ կենտրոնական հեռարձակման նախնական վերահսկումն իրականացնելու համար»։
1928 թվականի ապրիլի 13-ին Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի որոշմամբ ստեղծվեց մշակույթի ոլորտը ղեկավարող միասնական մարմին՝ Գեղարվեստական գրականության և արվեստի գլխավոր վարչությունը ։
Վերջինիս գործառույթներն այնքան հաճախ էին խաչվում Խաղացանկի վերահսկման գլխավոր վարչության գործառույթների հետ, որ 1929 թվականի փետրվարի 26-ին ՌԽՖՍՀ լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատը հրաման արձակեց «Խաղացանկի վերահսկման գլխավոր վարչության և Գեղարվեստական գրականության և արվեստի գլխավոր վարչության գործառույթների սահմանազատման մասին», ըստ որի՝ Խաղացանկի վերահսկման գլխավոր վարչության վրա էր դրվում «ներկայացումների խաղացանկի քաղաքական վերահսկողությունը»՝ առանց միջամտության «ստեղծագործության այս կամ այն մեկնաբանությանը կամ հասարակական կատարման ոճին»։
Սկզբնական շրջանում գրքերն ուղղակի ոչնչացվում էին, սակայն 1926 թվականին խոշոր գրադարաններում ստեղծվեցին այսպես կոչված «հատուկ պահպանության բաժիններ» , որտեղ գրաքննական մարմինների որոշմամբ տեղ էին գտնում այն գրքերն ու պարբերականները, որոնք, գրաքննության կարծիքով, կարելի էր տրամադրել միայն հատուկ թույլտվությամբ։
1926 թվականի ապրիլի 24-ին Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը հաստատեց նոր բաց «Տեղեկությունների ցանկը, որոնց բովանդակությունը հատուկ պահպանության ենթակա պետական գաղտնիք» էր։
Այս ցանկի բովանդակությունն ավելի մանրամասն նկարագրված էր Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի ապրիլի 24-ի ցանկում, որտեղ գաղտնի տեղեկություններն արդեն բաժանվում էին 4 խմբի՝ ռազմական, ֆինանսատնտեսական, քաղաքական և ընդհանուր բնույթի։
Այս բաժնի լիազորություններն ավելի ընդարձակ էին, քան վերջերս լուծարված ռազմական գրաքննության լիազորությունները. գաղտընթերցումից, և նամակագրության բռնագրավումից բացի այս ծառայության աշխատակիցները հետևում էին տպարանների, գրախանութների աշխատանքներին, ստուգում էին երկիր բերվող և դուրս տարվող տպագիր հրատարակությունները, կինոարտադրությունները, 1922 թվականի հունիսի 21-ից քաղաքական վերահսկողություն սահմանվեց նաև թատրոնների և կինոթատրոնների գործունեության վրա։
1930 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի Քաղբյուրոն որոշում կայացրեց «Գլավլիտ կենտրոնական ապարատին ազատել տպագիր նյութի նախնական զննումից»։
Այս նպատակով պետական և հասարակական հրատարկչություններին, ռադիոհեռարձակող կազմակերպություններին, հեռագրային գործակալություններին, փոստատներին և մաքսատներին կից ստեղծվեցին Գլավլիտի լիազոր ինստիտուտներ։
1931 թվականից գաղտնի, «հակախորհրդային կամ խորհրդային գործունեությունը խեղաթյուրող» նյութերի տպագրությունը թույլ տալու համար լիազորները պատասխանատվության էին ենթարկվում՝ ընդհուպ մինչև քրեական։
Փոխվեցին Գլավլիտի և ենթակա կազմակերպությունների փոխգործակցության սկզբունքները՝ արվեստի գործիչներն իրենց ստեղծագործությունները ներկայացնում էին պրոֆիլային կազմակերպություններ՝ գրողների, նկարիչների, քանդակագործների միություններ, թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններ։
Պատմաբանների կարծիքով խորհրդային գրաքննության ձևավորման գործում կարևոր դեր խաղաց 1919-1921 թվականների ժամանահատվածը, երբ վերահսկումը կենտրոնացնելու առաջին փորձն արվեց։
Այս նպատակով ստեղծվեց «ՌԽՖՍՀ պետական հրատարակչությունը» , որտեղ միավորվեցին Համառուսաստանյան կենտրոնական կատարողական կոմիտեի, Մոսկվայի ու Պետրոգրադի խորհուրդների և այլ մարմինների մի շարք հրատարակչություններ։
«1ս» մակարդակ մուտք ունեին միայն Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի հատուկ պահպանության բաժինները, պետական անվտանգության մարմինները, Լենինի անվան գրադարանը և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի հասարակական գիտությունների գիտական ինֆորմացիայի ինստիտուտի գրադարանը։
1922 թվականի օգոստոսի 30-ին Ռուսաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի քարտուղարությունը որոշում կայացրեց «Գաղտնի փաստաթղթերի տեղաշարժման և պահպանման կարգի մասին»։
Գրաքննիչը նկատառումները ձևակերպում էր «Միջամտություն» կոչվող հատուկ ձևաթղթի վրա, որտեղ նշվում էին հրատարակիչը, ճշգրիտ տեքստը, պահանջվող միջամտությունները, դրանց բնույթն ու հիմնավորումը։
Նոյեմբերի 4-ին Համառուսաստանյան կենտրոնական կատարողական կոմիտեն ձայների մեծամասնությամբ ընդունեց բոլշևիկների՝ տպագրության բնագավառում Ժողկոմխորհի քաղաքականությունը սատարող բանաձև։