polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1936–1941 թվականներին ծառայել է Բելառուսական հատուկ ռազմական օկրուգի ռազմաօդային ուժերի շտաբում, եղել է նաև շտաբի պետ, 1938-1940 թվականներին՝ Բելառուսիայի հատուկ ռազմական օկրուգի ՌՕՈւ-ի թիկունքի պետ։
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ եղել է Արևմտյան ռազմաճակատի ՌՕՈւ-ի շտաբի պետ, 1942 թվականի փետրվարից՝ ՌՕՈւ-ի հրամանատար, ապրիլից՝ խորհրդային բանակի ՌՕՈւ-ի շտաբի պետ, հունիսի 1-ից՝ Արևմտյան ռազմաճակատի Առաջին օդային բանակի հրամանատար, 1943 թվականի մայիսից՝ խորհրդային բանակի ՌՕՈւ-ի շտաբի պետ և հրամանատարի տեղակալ։
ՀՀ պաշտպանության նախարարության ՌՕՈւ-ի ինստիտուտը 2005 թվականին անվանվել է Արմենակ Խանփերյանցի անվամբ, ՀՀ Կառավարության որոշմամբ Երևանում կանգնեցվելու է նրա հուշարձանը։
1924 թվականին ավարտել էր Մոսկվայի Յա. Սվերդլովի անվան կոմունիստական համալսարանը, 1929 թվականին՝ Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի արևելյան ֆակուլտետը։
Մասնակցել էր Ելեցի և Վորոնեժի մարտերին, Ստալինգրադյան ճակատամարտին, Կորսուն-Շևչենկովսկիի օպերացիային, Ռումինիայի, Հունգարիայի, Ավստրիայի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։
Ետպատերազմյան տարիներին եղել էր սովետական բանակի Զրահատանկային և մեքենայացված զորքերի ակադեմիայի քաղբաժնի պետ, աշխատել ԽՍՀՄ պաշտպանության մինիստրության Կենտրոնական ապարատում։
Պարգևատրվել է Լենինի 2, Կարմիր դրոշի 6, Սուվորովի 2-րդ, Կուտուզովի 1-ին, Բոգդան Խմելնիցկու 1-ին աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով և մեդալներով։
Հայրենական պատերազմի սկզբին Հարավային ռազմաճակատում Մարտիրոսյանը 227-րդ հրաձգային դիվիզիայի շտաբի պետն էր, Մոսկվայի համար մղված մարտերում՝ 340-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատարը։
1943 թվականին Մարտիրոսյանը նշանակվել է կորպուսի հրամանատար՝ 1-ին Ուկրաինական ռազմաճակատի կազմում (կորպուսը մասնակցել է Կորսուն-Շևչենկովսկի խմբավորման ոչնչացման մարտերին, Յասսի-Քիշնևյան օպերացիային, Լեհաստանի, Ռումինիայի ազատագրմանը, Վիսլա-Օդերյան, Բեռլինյան օպերացիաներին և Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը)։
Կորպուսի կազմում մի քանի ամիս մարտական գործողություններին մասնակցել է ԽՍՀՄ-ում կազմակերպված չեխոսլովակյան առաջին բրիգադը՝ Լյուդվիգ Սվոբոդայի հրամանատարությամբ։
1936 թվականին ավարտել է Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմա-քաղաքական ակադեմիան և աշխատանքի անցել 76-րդ Հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայում՝ որպես օպերատիվ բաժնի պետի տեղակալ, ապա՝ պետ, դիվիզիայի շտաբի պետ և ժամանակավոր հրամանատար։
Հովհաննիսյանը, որպես դիվիզիայի հրամանատար, մասնակցել է Արևմտյան Բելառուսիայի ազատագրմանը, սովետա-ֆիննական պատերազմին 1939-1940 թթ; 1940-1941 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Գլխավոր շտաբի ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո նշանակվել է Պոդոլսկ քաղաքի հրետանային ուսումնարանի պետ։
Փետրվարի 20, 1944 թվականին գնդապետ Հովհաննիսյանը նշանակվել է 3-րղ գվարդիական տանկային բանակի հրետանու հրամանատար, մասնակցել Կուրսկի ճակատամարտին, Դեսնայի, Դնեպրի ու Պրիպյատի գետանցմանը, Լվով, Պերեմիշլ, Ցարոսլավլ քաղաքների ազատագրմանը, Վերին Սիլեզիայի մարտերին, որտեղ և ընկել է հերոսի մահով։
1941-1945 թթ. խորհրդա-գերմանական պատերազմի սկզբին, որպես Հարավ-Արևմուտք ռազմաճակատի 21-րդ բանակի 227-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար, մասնակցել է Ուկրաինայի պաշտպանությանը։
Հրամանատար՝ գեներալ Ի․ Չեռնյախովսկու և Տեր-Գասպարյանի հմուտ մարտավարությամբ գործող 60-րդ բանակի զորքերը 1943 թվականի աշնանը գետանցել են Դեսնան, Դնեպրը, մասնակցել Կիևի ազատագրմանը։
1945 թվականի հուլիսին նշանակվել է Կիևի ռազմական շրջանի շտաբի պետ և զորքերի հրամանատարի առաջին տեղակալ, գեներալ-լեյտենանտի կոչում ստանալուց հետո՝ սովորել ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի Կ․ Վորոշիլովի անվան ակադեմիայում։
Մասնակցել է Արևմտյան Բելառուսիայի ազատագրմանը , Սովետա-ֆինական պատերազմին, Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, որպես 33-րդ, այնուհետև 49-րդ բանակի շտաբի պետ՝ Մոսկվայի ճակատամարտին, Սմոլենսկի ազատագրմանը, Բելառուսական, Արևելապրուսական և Վիսլա-Օդերյան օպերացիաներին։
Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 5, Սուվորովի 2-րդ, Կուտուզովի 1-ին և 2-րդ, Բոգդան Խմելնիցկու 1-ին աստիճանի, լեհական երեք շքանշաններով։
Ավարտել է Հյուսիսային Կովկասի ռազմական շրջանի ռազմաքաղաքական դպրոցը , Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիային կից բարձրագույն քաղաքական կազմի վերապատրաստման դասընթացը ։
1941-1945 թթ. խորհրդա-գերմանական պատերազմի ժամանակ եղել է Արևմտյան ռազմաճակատի 19-րդ բանակի շտաբի զինվորական կոմիսար, 1941 թվականի օգոստոսից՝ Արևմտյան ռազմաճակատի զինվորական կոմիսար, ապա՝ շտաբի պետի տեղակալ։
Հետպատերազմյան տարիներին վարել է պատասխանատու պաշտոններ, եղել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի քաղբաժնի պետ, Գլխավոր շտաբի ռազմագիտական վարչության պետի քաղաքական գծով տեղակալ։
Մինչև 1941 թվականի հոկտեմբերը ծառայել է Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում, որպես դիվիզիայի օպերատիվ բաժնի, շտաբի պետ, հրամանատարի տեղակալ, հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։
1941 թվականի նոյեմբերից 239-րդ հրաձգային դիվիզիան Մարտիրոսյանի հրամանատարությամբ մասնակցել է Մոսկվայի, Կալուգայի, Տուլայի, Սմոլենսկի պաշտպանական, ապա հարձակողական , 1942 թվականի հուլիս-հոկտեմբերին Ռժևի հարձակողական մարտերին և ազատագրել ավելի քան 60 բնակավայր։
1944 թվականին Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիայի բարձրագույն դասընթացներն ավարտելուց հետո նշանակվել է 43-րդ բանակի հրամանատարի տեղակալ, որոշ ժամանակ եղել է այդ բանակի 90-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար։
Այնուհետև մասնակցել է Խորհրդային Մերձբալթիկայի, Արևելյան Պրուսիայի, Քյոնիգսբերգի ազատագրման մարտերին և թշնամու Դանցիգ-Գդինյա խմբավորման ջախջախմանը։
Մասնակցել է Ուկրաինայի պաշտպանությանը, Դոնի Ռոստովի և մի շարք այլ քաղաքների, Բելառուսիայի, Մերձբալթիկայի ազատագրմանը, Արևելյան Պրուսիայի մարտերին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցել են 147 հայ մարշալներ, գեներալներ և ծովակալներ, որոնցից 64-ն այդ կոչումներին արժանացել են այդ պատերազմի, իսկ իսկ 83-ը՝ հետպատերազմյան տարիներին։
Այլ տվյալների համաձայն՝ պատերազմի 3 մասնակից հայեր դարձան մարշալներ, իսկ 1-ը՝ ԽՍՀՄ նավատորմի ծովակալ, 160-ը' ստացան զանազան գեներալական կամ ծովակալական կոչումներ։
Ընդ որում հայ ռազմածովային բարձրագույն սպաներից փոխծովակալի, այսինքն՝ վիցե-ադմիրալի կոչում ուներ 4-ը, իսկ դեր-ծովակալի, այսինքն՝ կոնտր-ադմիրալի կոչում ուներ 6-ը։
Ընդհանուր թվով՝ 10-ն էին, իսկ նրանցից վեր կոչում ուներ Հովհաննես Իսակովը՝ ԽՍՀՄ նավատորմի ծովակալ, որը հավասար էր ԽՍՀՄ Մարշալի կոչմանը։
Հայերը ԽՍՀՄ ժողովուրդների շարքում չորրորդն էին բանակի և ռազմածովային նավատորմի գեներալների ու ծովակալների, ռազմաօդային ուժերի, հրետանային զորքերի սպաների կազմում և վեցերորդ տեղում էին ԽՍՀՄ հերոսների ցանկում։
Հայ ժողովրդի զոհերի և հերոսների թիվը համեմատելով այդ տարիների Հայկական ԽՍՀ բնակչության թվի հետ, ի հայտ է գալիս, որ հայերն առաջատարն էին նախկին ԽՍՀՄ-ում։
Հայազգի 1 զորահրամանատար զբաղեցնում էր ռազմաճակատի հրամանատարի պաշտոնը , 3-ը' բանակի, 6-ը' կորպուսի, 28-ը' դիվիզիայի, 100-ը' բրիգադի ու գնդի հրամանատարներ էին։
Հայրենական պատերազմի առաջին օրերին մասնակցել է Ուկրաինայի պաշտպանությանը, ապա՝ նշանակվել ամբիոնի պետ կարմիր բանակի ՀՕՊ-ի բարձրագույն դպրոցում , 1943 թվականից՝ անդրկովկասյան ռազմաճակատի հակաօդային պաշտպանության պետ։
Ըստ Կ.Հարությունյանի և Գ.Պողոսյանի «Հայ ժողովորդի ներդրումը Հայրենական պատերազմում տարված հաղթանակում» գրքի տվյալների՝ հայկական ծագումով գեներալիտետի՝ հայ մարշալների, ծովակալների, գեներալների ընդհանուր թիվը կազմում է 162 մարդ, որոնցից 68 հոգին բարձրագույն ռազմական կոչումներ են ստացել 1940-1945 թթ. խորհրդա-ֆիննական և խորհրդա-գերմանական պատերազմների ժամանակ, իսկ 94 հոգին՝ հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում, մասնավորապես՝ 1946-1997թթ.:
1941-1945 թթ. խորհրդա-գերմանական պատերազմի սկզբում զբաղեցնում էր Հյուսիս–Արևմտյան և Լենինգրադի ռազմաճակատների 70–րդ և 125–րդ հրաձգային դիվիզիաների ռազմական կոմիսարի պաշտոնը , մեկ տարի հետո նշանակվում է 42–րդ համազորային բանակի ռազմական խորհրդի անդամ, որի շարքերում զոհվում է 1942 թ.–ին Պուլկովյան բարձունքներում։
ԽՍՀՄ-ի պատերազմական ժամանակների հայկական ծագմամբ գեներալիտետում ամենաբարձր կոչումներն ունեին ԽՍՀՄ ավիացիայի գլխավոր մարշալ Արմենակ Խանփերյանցը, նավատորմի ծովակալ Հովհաննես Իսակովը, ապա՝ բանակի գեներալ, հետագայում' մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանը։
Նշանավոր անուններն էին նաև բժշկական ծառայության գեներալ-գնդապետ Լևոն Օրբելին, տանկային զորքերի գեներալ-մայոր Համազասպ Բաբաջանյանը, ինժեներատեխնիկական ծառայության գեներալ-մայոր Համո Յոլյանը և շատ այլ փառապանծ հայազգի զինվորականներ, որոնցով հպարտ է հայ ազգը։
1941-1945 թթ. խորհրդա-գերմանական պատերազմին մասնակցած բարձրագույն կատեգորիայի հայ զինվորականների ներդրումը կարևոր նշանակություն ունեցող գործոն էր Խորհրդային Միության զինված ուժերի կամ այսպես կոչված Կարմիր բանակի հաղթանակների ապահովման գործում։
Խորհրդային զինված ուժերի բարձրագույն և ավագ հրամանատարական կազմի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ բազմաթիվ էթնիկ հայեր են ընդգրկվել խորհրդային գեներալական կազմի՝ գեներալիտետի մեջ։
Ընդ որում, գեներալիտետի և ընդհանրապես ռազմաօդային ուժերի, զրահատանկային և հրետանային զորքերի բարձրաստիճան սպաների քանակով հայերը 4-րդն են ռուսներից, ուկրաինացիներից և բելառուսներից հետո։
ԽՍՀՄ–ի հայերը մեծ դերակատարություն են ունեցել նաև Կարմիր բանակի օպերատիվ–մարտավարական զորամիավորումների, մասնավորապես' բանակային կորպուսների և դիվիզիաների ղեկավարման գործում։
Նույն թվականի ապրիլի 24-ին՝ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը, իր «Պոետները չեն պարում» նվագախմբի և «Նաիրի» համույթի հետ ներկայացրել է «Քաոսից դեպի հույս» խորագրով համերգային ծրագիրը։
«Իմ այցելությունները Հայաստան.»; Ինքնադիմանկար առանց Ես-ի; Ընդօրինակող; Տունը պահպանվում է; Հոկտեմբերյան անքնություն; Զսպվել են կարգախոսները; Ուրացի՛ր ճռճռան ֆրազները։
1902-1906 թվականներին եղել է Պրեոբրաժենսկի գնդի վաշտի հրամանատար, 1903 թվականին նշանակվել է արքայահամհարզ, 1906 թվականից հաշվառված է եղել Նորին գերազանցության Ռազմերթային ստորաբաժանումում։
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, 1915 թվականի նոյեմբերի 28-ին «գերազանց ծառայության համար» ստացել է գեներալ-մայորի կոչում, նշանակվել Պրեոբրաժենսկի գնդի լեյբ-գվարդիայի հրամանատար, ընդունվելով Շքախմբի մեջ։
1890 թվականին հոժարակամ ընդունվել է Պրեոբրաժենսկի գնդի լեյբ-գվարդիա, իսկ հաջորդ տարի սպայական քննություն է հանձնել 2-րդ ռազմական Կոնստանտինովյան ուսումնարանում և դարձել նույն գնդի պոդպորուչիկ։
1873 թվականի հուլիսի 9-ին ընդունված օրենքը կանոնակարգում էր կայսրության կազմի մեջ մտնող բոլոր պետությունների անցումը մեկ ընդհանուր դրամական համակարգի, ինչպես նաև արծաթե մետաղադրամների թողարկումը։
Ընդ որում՝ գերմանական միապետությունների ճնշող մեծամասնության դրամական համակարգերը ենթարկվել են 1837, 1838 և 1857 թվականներին ստորագրված Մյունխենի դրամային պայմանագրին, Դրեզդենի և Վիենայի դրամային կոնվենցիաներին։
Բացի այդ՝ Հանզայի ինքնավար քաղաքներ՝ Լյուբեկը, Համբուրգը և Բրեմենը չէին միացել վերը նշված միություններին և շարունակում էին հատել համբուրգյան մարկեր, ինչպես նաև բրեմենյան թալերներ։
Ընդ որում՝ դրանք շարունակել են թողարկվել նույնիսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի կայսրության պարտությունից և 1919 թվականին կայսր Վիլհելմ -ի գահից հրաժարումից հետո։
Միևնույն տեսքն ունեցող 20 և 50 պֆենիգ, ինչպես նաև ½ և 1 մարկ անվանական արժեքներով մետաղադրամներ թողարկվել են կայսրության գրեթե բոլոր դրամահատարաններում։
Պաշտոնապես այդ մետաղադրամները շրջանառությունից դուրս են բերվել 1924 թվականի օգոստոսին՝ փոխարինվելով ռայխսմարկով (1 արծաթե ռայխսմարկը կշռում էր 5 գրամ և ուներ 500 հարգ, այսինքն՝ 2 անգամ ավելի քիչ էր պարունակում թանկարժեք մետաղ, քան կայսրության արծաթե մարկը)։
Ընդ որում՝ 1 մարկից ավելի բարձր արժողության մետաղադրամի անվանական արժեքը գրվում էր դարձերեսին, մինչդեռ 1 և ավելի ցածր արժողության մետաղադրամներինը՝ դիմերեսին։
Նորաստեղծ պետության առանձնահատկությունն այն էր, որ դրա կազմի մեջ մտած ոչ մեծ գերմանական պետությունների ղեկավարներից յուրաքանչյուրը պահպանում էր իր տիտղոսն ու ձևական իշխանությունը։
Պետության կազմավորումից հետո արծաթե մետաղադրամների թողարկումը կանոնակարգվել է 1873 թվականին ընդունված օրենքով, որի համաձայն կայսրության կազմի մեջ մտնող յուրաքնաչյուր պետություն որոշակի ազատություն ուներ հատելու 2, 3 և 5 մարկ արժողության մետաղադրամներ։
Գերմանական կայսրության Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ մտնելուց անմիջապես հետո՝ 1914 թվականին, թանկարժեք մետաղներից պատրաստվող մետաղադրամների զանգվածային թողարկումը դադարեցվեց։
Առավել հազվադեպ են հանդիպում 1918 թվականին թողարկված 3 մարկ արժողության մետաղադրամները՝ նվիրված Բավարիայի թագավոր Լյուդվիգ -ի ոսկե ամուսնությանը , 1917 թվականին' Ռեֆորմացիայի սկսվելու 400-ամյա հոբելյանին նվիրված 3 մարկ արժողության մետաղադրամները
Պետք է հաշվի առնել նաև, որ բացի վերը նշված մետաղադրամներից, 1871 թվականին գերմանական պետությունների տարածքներում շրջանառվել են նաև առավել վաղ շրջանում եղած դրամական համակարգերի մետաղադրամեր՝ ռայխսթալեր, կրոնեթալեր, կոնվենցիոն թալեր և այլն։
1913 թվականին թողարկված 2 մարկ արժողության պրուսական մետաղադրամի վրա, որը նվիրված էր Պրուսիայի՝ նոպոլեոնյան Ֆրանսիայի դեմ պատերազմի 100-ամյա հոբելյանին, պատկերված էր կայսրական արծիվը, որը հարձակվել է օձի վրա։
Ի լրումն անդամ պետությունների, ՄԱԿ-ը ևս հրավիրում է ոչ-անդամ պետությունների դիտորդներ և նրանք մասնակցում են ընդհանուր ժողովներին և կարող են խոսել բայց ոչ քվեարկել։
Այն ունի քաղաքապետարան, խանութներ, հյուրանոցներ, թատրոն, հումանիտար ինստիտուտ, գրադարան, պատկերասրահ, կինոթատրոն, ոչ մեծ նավակայան, սրճարաններ և ռեստորաններ։
Անդրիչգրադը գտնվում է Դրինա գետի աջ ափին' Վիշեգրադի կամրջի հարևանությամբ, որ ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, և ձգվում է մինչև Ռզավայի գետաբերանի կամուրջը։
Կառուցվել է ռեժիսոր Էմիր Կուստուրիցայի ղեկավարությամբ ու ֆինանսավորմամբ' ի պատիվ հարավսլավացի գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Իվո Անդրիչի։
Կուրցվեյլը խոստովանել է, որ քիչ է հոգ տարել իր առողջության մասին մինչև 35 տարեկանը, երբ իմացավ, որ տառապում է գլյուկոզայի նկատմամբ տոլերանտության քայքայմամբ։
Իր կենսաքիմիան վերածրագրավորելու նպատակով Կուրցվեյլն օրական ընդունում էր 250 հավելում, 8-10 բաժակ ալկալային հանքային ջուր, 10 բաժակ կանաչ թեյ և շաբաթական մի քանի շիշ կարմիր գինի։
Որպես գյուտարար՝ ստեղծել է ձայնի ճանաչման տարբեր համակարգեր, իսկ որպես ապագայաբան՝ հայտնի է արհեստական բանականության առաջացման և մարդկանց կյանքը երկարացնելու վերաբերյալ գիտատեխնոլոգիական կանխատեսումներով։
Նա նաև տվել է տեխնոլոգիական սինգուլյարության հիմնավորումը. դա ֆենոմենալ արագ գիտատեխնիկական գործընթաց է՝ հիմնված արհեստական հզոր ինտելեկտի և մարդկանց կիբօրգացման վրա։
1999 թվականին «Հոգևոր մեքենաների դարաշրջան» գրքում Կուրցվեյլն առաջ է քաշել «Արագացող պատասխանի օրենքը», ըստ որի' որոշ էվելյուցիոն համակարգեր' ներառյալ տեխնոլոգիաների զարգացումը, զարգանում են էքսպոտենցիալ կերպով։
2001 թվականին «Արագացող պատասխանի օրենքը» էսսեում նա զարգացրեց այդ միտքը' ենթադրելով, որ Մորի Օրենքը կարելի է տարածել այլ տեխնոլոգիաների վրա, ինչը, ըստ նրա, վկայում է Վերնոր Վինջի Տեխնոլոգիական սինգուլյարության օգտին։
1982 թվականին' Սթիվի Ուանդերի հետ ծանոթությունից հետո, Կուրցվեյլը որոշում է ստեղծել երաժշտական այնպիսի սինթեզատորներ, որոնք ունակ են ճշգրտությամբ կրկնել իրական գործիքների ձայնը։
Թողարկվեց նաև «Սինգուլյարությունն արդեն մոտ է. իրական պատմություն ապագայի մասին» փաստագրական ֆիլմը' նվիրված տեխնոլոգիական սինգուլյարության անխուսափելի մոտեցմանը։
Պյոտր Արսենևիչ Սմիռնով , ռուս ձեռնարկատեր, Ռուսաստանի «օղու արքա», Մոսկվայի Պ․ Սմիռնովի անվան օղու գործարանի, գինիների, սպիրտի պահեստների և ռուսական ու օտարերկրյա խաղողի գինիների բարձրագույն ընկերակցության հիմնադիր և տնօրեն, Նորին մեծություն կայսեր արքունիքի մատակարար, Շվեդիայի արքա Օսկար -ի և Մեծ իշխան Սերգեյ Ալեքսանդրովիչի արքունիքների մատակարար։
1882 թվականին Մոսկվայի Համառուսաստանյան գեղարվեստաարդյունաբերական ցուցահանդեսին գերազանց որակի գինու, ինչպես նաև հիանալի օղու, թրմօղու և լիկյորի, 250 աշխատակիցների դեպքում արտադրության զարգացման և արտադրության կատարելագործման համար Մոսկվայի Պ․ Սմիռնովի օղու գործարանին իրավունք շնորհվեց օգտագործելու Պետական զինանշանի պատկերը։
Երեք տարի անց՝ 1863 թվականին, Մոսկվայում՝ Օվչիննիկովի ափափողոցին, Չուգուննի կամրջի մոտ, կառուցեց ոչ մեծ օղու գործարան, որտեղ 1864 թվականին աշխատում էր 25 անձ։
Օրենքը նախատեսում էր քրդական ինքնիշխանության ստեղծումը, որի մայրաքաղաքն էր Էրբիլ , իր կազմում ընդգրկելով Էրբիլ, Սուլեիմանիա և Դոհուկի գավառները, այսինքն էտնիկ Իրաքյան Քուրդիստանի տարածքի կեսը։
Առաջինը ընտրվում էր բնակչության կողմից, երկրորդ ղեկավարին պետք է նշանակեր Իրաքի նախագահը Օրենսդրական խորհրդի անդամներից մեկին՝ ով, իր հերթին կազմում է Գործադիր խուրհուրդը, որի անդամները հավասարեցված էին նախարարներին։
Ինքնիշխանության ամբողջ գործողությունները անցնում էին պետական նախարարների վերահսկողության տակ, որը պետք է համակարգեր կենտրոնական և տեղական մարմինների գործողությունները և, մասամբ, ներկա գտնվել տեղական մարմինների բոլոր նիստերին։
Նոր բաասիստական կառավարության փորձերը վերսկսել բանակցությունները «բազազովական» հարթակում մերժվեցին՝ Բարզանին հայտարարեց, որ ապակենտրոնացումը՝ դա «անցնող փուլ» և նրա համար ընդունելի չէ ոչինչը, բացի ինքնավարությունից։
Բաասիստները սկզբունքավոր ճանաչեցին քրդերի ինքնիշխանության իրավունքը, բայց վիճելի հարց առաջացավ նրա սահմանների հետ կապված՝ բաասիստները հրաժարվեցին նրա մեջ մտցնել նաֆտային շրջանները և հատուկ Քիրքուքը։
Հաստատմանը մեկի պատվիրակության անդամներին, որ «Քիրքուքը, դա Քուրդիստանը չէ», նա սրտազեղորեն բացականչեց՝ «Եթե Քիրքուքում մնա թեև մեկ քուրդ, դա միևնույն է կլինի Քուրդիստան։
Իմացիր, որ մենք երբեք, երբեք չենք հրաժարվի Քիրքուքից» Քիրքուքական հարցը դրեց բանակցությունները տապալման եզրին, բայց դրանք փրկվեցին անձամբ Սադդամ Հուսեյնի միջամտությամբ։
1966 թվականի գարնանը բաղդադական գլխավոր շտաբը նախանշեց որոշիչ հարձակում, ունենալով նպատակ տիրանալ «Համիլթոնի ճանապարհին», իսկ հետո բաժանել շրջանը երկու մասի, սակայն մայիսին Ռեվանդուզի ճակատամարտում իրաքցիների ջաղջախումը խափանեց այդ ծրագիրը։
Հունիսի 15-ին Իրաքի վարչապետ Աբդել-Ռահման ալ-Բազազը հանդես եկավ խաղաղ բանակցություններ սկսելու կոչով, և հունիսի 29 հռչակում է խաղաղության պայմանագիր, կնքված իրենց և քրդական պատվիրակության միջև։
Բազազանի միտքը ենթադրում էր քրդերի ինքնավարություն, իսկ «ապակենտրոնացումը»՝ տալ ինքնակառավարում Իրաքի բոլոր գավառների հանդեպ, զուգահեռաբար տրամադրել քրդերին ազգային իրավունք (քրդերենը, որպես պաշտոնական լեզու և քրդական գավառներում ուսուցման լեզու և այլն)։
Սակայն ռազմական գործողություններ չսկսվեցին մինչև 1969 թվականը՝ այդ ժամանակ ֆորմալ գործում էր «բազազովական պայմանագիրը», չնայած դե-ֆակտո կողմերից ոչ մեկը չէին կատարում իրենց պահանջները։
Քուրդիստանում Քասեմի անհաջողությունը դարձավ նրա պաշտոնանկության պատճառներից մեկը 1963 թվականի փետրվարի 8-ին ռազմական հեղաշրջման արդյունքում, որը կազմակերպել էր Բաաս կուսակցությունը։
Մարտի 11-ին Նավպարդան գյուղում Բարզանիի և Սադդամ Հուսեյնի միջև կնքվեց պայմանագիր, որը ստացավ «Մարտյան պայմանագիր», կամ «Մարտյան մանիֆեստ» (քանի որ հրատարակվեց կառավարության կողմից միակողմանի հռչակագրի տեսքով)։
Առնվազն մինչև օրենքի ընդունումը Բարզանին պահպանեց վերահսկողությունը իր տարածքի և փեշմերգայի ուժերի նկատմամբ, որոնք ձևականորեն վերափոխվեցին իրաքյան սահմանապահ ուժերի և նման կազմավորումների։
1963 թվականի նոյեմբերի 18-ին Իրաքի նախագահ՝ Աբդուլ Սալամ Արեֆը կատարեց նոր հեղաշրջում, ցրելով բաասիստներին և ձևավորելով մաքուր ռազմական կառավարություն։
Պայմանագրի տեքստում ոչինչ չի ասվում ինքնավարության մասին, որը առիթ տվեց Իբրահիմ Ահմեդին և նրա կողմնակիցներին քաղբյուրոյում մեղադրել Բարզանին դավաճանության մեջ։
Զինված ձեռքով ճնշելով ընդդիմությանը և վտարելով թշնամական խմբակցություններն Իրան, Բարզանին ընդունվում է վերահսկողության տակ գտնվող տարածքում կառավարական կառույցների կազմակերպությունում՝ «Քուրդիստանի հեղափոխական հրամանատարության խորհուրդում»։
Կուսակցական ղեկավարությունում անհապաղ ապստամբության կոչով էր հանդես գալիս միայն Ջալյալ Թալաբանին, քաղբյուրոյի մեծամասնությունը կարծում էին ապստամբությունը ժամանակավրեպ, առաջին քարտուղար Իբրահիմ Ահմեջ ընդհանրապես չէր հավատում, որ քրդերի ներքին աջակցության բացակայության դեպքում կարող են վարել լուրջ պարտիզանական շարժում։
Դեռ 1960 թ. աշնանը նա եղել է Մոսկվայում և բանակցություններ է վարել քրդերին զենքի մատակարարման (նրան տրամադրվեցին փողեր զենքի գնման համար, որը փոխանցվել էր Բաղդադում գտնվող ԽՍՀՄ-ի դեսպանության կողմից)։
Ռայատ քաղաքի տիրապետումը նրան հնարավորություն տվեց հսկողություն սահմանել «Համիլթոնի ճանապարհի» վրա', ճանապարհ, որը միացնում է Իրաքյան Քուրդիստանը Իրանի հետ (այդ ճանապարհը առանցքային դեր էր խաղում քրդերի մատակարարման գործում)։
Հետո առաջ շարժվելով դեպի արևմուտք Սաֆինի լեռներ, նա ամռանը օղակի մեջ է վերցնում 12-հազարանոց իրաքյան խմբավորմանը, որը գտնվում էր Շակլավա-Ռևանդուզ շրջանի հինգ ճամբարներում։
Ճամբարները արգելափակվեցին, և Բարզանին դարձավ բացարձակ տերը ամբողջ լեռնային Քուրդիստանի, 30-40 հազ. կմ² տարածքով, 1 միլիոն 200 հազ. մարդ բնակչությամբ։
Սադդամ Հուսեյնի կողմից հովանավորվող «Մուհաբարրատ» հատուկ ծառայությունը կազմակերպում էր տարբեր ակցիաներ ընդդեմ ՔԺԿ-ի, այդ թվում Իդրիս Բարզանիի վրա մահափորձը և երկու մահափորձ հենց Մոլլու Մուստաֆուի վրա։
1972 թվականի ապրիլի 9-ին Սադդամ Հուսեյնը ԽՍՀՄ-ի հետ կնքում է ընկերության և համագործակցության պայմանագիր, Բարզանին զրկվում է խորհրդային աջակցությունից, սակայն այդ պահին ստանում է ամերիկական աջակցություն' նախագահ Ռիչարդ Նիքսոն հատկացնում է քրդերին 15 միլլիոն դոլլար։
Ընդ որում քրդերը արդեն վաղուց օգտվում էին Իսրայելի և միապետական Իրանի ակտիվ աջակցությունից, իր կողմից ամեն կերպ դրդելով Բարզանիին վերսկսել ռազմական գործողությունները։
Արդյունքում արդյունավետ հսկողություն հաստատել տարածքի հանդեպ դարձավ անհնարին, և աշնանը, երբ տանկերն ու ավիացիան օգտագործելը դառնում է ավելի դժվար, քրդերը վերադարձրին ամբողջ նախքին կորցրածը։
Գումարվեց ԿՎ- պլենիումը , որն առաջին անգամ հենց հռչակել է «քրդական հեղափոխություն» և առաջադրել կարգախոսը' «ժողովրդավարություն Իրաքում, ինքնավարություն Քուրդիստանին»։
Այդ կարգախոսը դարձավ ապստամբների պաշտոնական կարգախոսը ամբողջ ապստամբության ընթացքում, չնայած քրդերի մոտ ավելի հայտնի էր քան ուրիշ, Բարզանիի կողմից նետված' «Քուրդիստան կամ մահ»
Այս գործողություններն հասան այն մակարդակի, որ հուլիսի 3-ին Մոնղոլիան ՄԱԿ մտցրեց «Ցեղասպանության քաղաքականության, անցկացվող Իրաքյան հանրապետության կողմից քուրդ ժողովրդի հանդեպ» նախագիծը ։
Աշնանը իրաքական զորքը, անհաջողությունների շարքից հետո, դուրս բերվեցին Բարզանի շրջանից, այնպես քրդերը անցան հակահարձակման և վերադարձրեցին ամառը կորցրած ամբողջ տարածքը։
1963 թվականին քրդական փեշմերգայի թիվը հասավ 20 հազ․ մարդու՝ այդ հաշվարկում չի ներառվել ոստիկանական ուժերը, որոնք կանչվում էին տվյալ շրջանում վտանգի դեպքում։
Փեշմերգան լրացրեց իր զինանոցը ծանր զենքերով , նրանց շարքում հայտնվեցին 70 քուրդ սպաներ և ենթասպաներ, ովքեր փախչել էին Քուրդիստան բաասիստական հեղաշրջումից հետո, տարվա վերջին սկսվեց քրդական ջոկատների վերաձևումը կանոնավոր բանակ նպատակով։
Քուրդիստանը փաստացի դուրս եկավ կառավարության հսկողության տակից, մի շարք բնակավայրերում տեղի ունեցավ բնակչության ինքնաբուխ բռնկում, որն ուղեկցվում էր տեղական վարչության ու ոստիկանության վտարումով։
Այդ պահին ՔԺԿ-ի ուժերը հաշվվում էին' 640 մարդ Բարզանիի մոտ, 200 մարդ Սաֆին-դագ քաղաքում , 50 մարդ Սուլեյման և Քիրքուք գավառներում և 30 մարդ Հանեքինում։
Լքելով Բարզանը, Բարզանին անցնում է հարևան ցեղերի հողերով, արագ իր զորքը հասցնում է 5 հազարի և այդ ուժերով դեկտեմբերի սկզբին ջախջախում է երեք իրաքյան գումարտակ, որոնք գնում էին Սարսանգ Գալի-Զավեի միջով, որպեսզի գրավեն քաղաքը։
Սեպտեմբերյան ապստամբություն, այս անվան տակ Իրաքյան Քուրդիստանում հայտնի է ինչպես անջատվողական պատերազմ, որը իրականացրել են իրաքցի քրդերը 1961-1975 թվականներին Մուստաֆա Բարզանիի գլխավորությամբ։
1945 թվականի ապրիլի 27-ին Մուսոլինին, Կլարան և մի քանի ֆաշիստ առաջնորդներ փորձել են դուրս գալ Իտալիայից՝ գերմանական բեռնատար մեքենաների շարասյան մեջ թաքնվելով։
Ծնվել է բժիշկ Ֆրանչեսկո Պետաչչիի ընտանիքում, որը գլխավորել է Հռոմի կլինիկաներից մեկը և միաժամանակ եղել է Հռոմի Պիոս պապի անձնական բժիշկը։
1932 թվականի ապրիլի 24-ին ավտոմոբիլային զբոսանքի ժամանակ նա հանդիպել է Մուսոլինիին և ամեն ինչ արել նրա ուշադրությունը գրվելու համար, դրանից հետո նրանց միջև հարաբերություներ են սկսվել։
Նա այդ ժամանակ նշանված է եղել ռազմաօդային ակադեմիայի լեյտենանտ Ռիկարդո Ֆեդերիչեի հետ , Մուսոլինին ևս ամուսնացած էր Ռաքել Մուսոլինիի հետ։
Մուսոլինիի տապալումից հետո Կլարան ձերբակալվել է և պահվել կալանքի տակ, ազատ է արձակվել սեպտեմբերի 8-ին այն բանից հետո, երբ Կասիբիլում կնքվել է զինդադար։
Լավագույն արդյունքներ այլ միջազգային մրցույթների .Ցյուրիխ ՝ 1-ին, Չաչակ և Պալմա ՝1—2-րդ, Օլոտ ՝ 1-ին, Լանսարոտե և Հիլվերսում ՝ 3-րդ, Մանիլա ՝ 2-րդ, Օրենսե և Մոնրեալ , Ամստերդամ , Վեյկ ան Զեե և Տիտով -Ուժիցե ՝ 1-ին, Բուենոս Այրես և Սան Պաուլո ՝1—2-րդ, Մար դել Պլատա ՝ 2-րդ, Տիլբուրգ ՝ 2-րդ, Լոնդոն ՝4—7-րդ, Բուգոյնո ՝ 2—3-րդ, Թուրին ՝ 3—4-րդ, Տիլբուրգ ՝ 2—3-րդ, Ռեջո նել Էմիլիյա ՝ 1—3-րդ, Վեյկ-ան-Զեե ՝ 2—4-րդ, Ամստերդամ ՝ 1-ին, Բրյուսել ՝1—2-րդ, Բիլբաո ՝ 3—4-րդ, Բելգրադ ՝ 1-ին տեղ ։
Առաջին խոշոր շախմատային հաջողությունների հասել է 1970 թվականին. Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում, գրավել է 2-րդ տեղը և 1-2-ը միջազգային մրցաշարում Սարաևոյում։
1970-ականների կեսերից հաջող ելույթ է ունեցել մի շարք խոշոր շախմատային մրցումներում. Տիսսայդ ՝ 2-րդ, Լաս-Պալմաս և Մանիլա ՝ 1-ին, Միլան ՝ 2—4-րդ տեղ ։
Չցանկանալով կորցնել հավատարին ծառաներին, բայց վախենալով քշել «դյուցազունին», արքան ուղարկում է երկու հսկաների հետ ճակատամարտելու՝ հաղթանակի դիմաց խոստանալով թագավորության կեսը և իր դստեր ձեռքը։
Որոշ ժամանակ անց արքայադուստրը լսելով իր ամուսնու քնած ժամանակվա խոսելը, հասկանում է, որ նա հասարակ դերձակ է և իր հորը համոզում է գիշերն ուղարկել, ծառաներ որպեսզի նրանք կապոտեն դերձակին։