polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Քաղաքացիական արժանիքների շքանշան, ամբողջական անվանումը' Ներքին գործերի նախարարության քաղաքացիական ծառայության արժանիքների շքանշան , Ֆրանսիայի գերատեսչական պարգև, որը գտնվում է Ներքին գործերի նախարարության հայեցողության տակ։
Հետաքրքիր է, որ ըստ ամերիկացի տնտեսագետներ Թոմ Սթենլիի և Ուիլյամ Դանկոյի , իրենց ներկայացրած «Միլիոնատեր հարևան» գրքում, ամերիկացի միլիոնատերերի 80%-ը հասել է միլիոնատերի կարգավիճակի ինքնուրույն, և միայն 20 %-ն է այն ստացել որպես ժառանգություն։
Միլիոնատեր, կամ նույնիսկ միլիարդատեր հնարավոր է դառնալ' հաղթելով ջեք փոթ ինչ-որ մի վիճակախաղում (չնայած, մի շարք երկրներում շահած գումարով պետք է հարկեր վճարել, և հաճախ' ոչ քիչ) կամ հաղթանակ տանելով որևէ սպորտային կամ այլ միջոցառումներում։
Միայն թե այդպիսի անվանումը կարող է շատ հեռու լինել իր սկզբնական' հարստություն, նշանակությունից. այսպես, Բելառուսում միլիոնատեր կարող էին կոչվել աշխատունակ բնակչության մեծ մասը։
Միլիոնատեր , ավելի քան մեկ միլիոն դրամական միավոր (սովորաբար՝ դոլար, կամ այլ տարադրամ, օրինակ՝ եվրո, բրիտանական ֆունտ, շվեյցարական ֆրանկ) ունեցվածքի հարուստ սեփականատեր։
ընկերության տվյալներով, 2015 թվականին միլիոնատերերի տնային տնտեսությունների քանակը միայն Միացյալ նահանգների տարածքում հասել է 10,4 միլիոնի, որը 3%-ով բարձր է 2014 թվականի մակարդակից ։
1910-ական թվականներին նրանք տունը վաճառել են թուրքահպատակ հույն Անտոն Կոստալասին, իսկ ձախից կցակառուցված տունը նույն ժամանակ գնել է նրա կինը՝ Արգիրիա Պանտելեևնան։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, շենքը զբաղեցրել է Ուկրաինական ժողովրդական թատրոնը, պատերազմից հետո այնտեղ գործել են կաշվի գործարանի ակումբն ու կինոթատրոնը։
Պետրոսի փողոց, 103ա հասցեի չորս խոյազարդերով խոյակներ ունեցող և եռանկյունաձև ճակտոնով, բարձր իոնական սյուներով երկհարկանի տունը կառուցվել է դարի առաջին կեսին՝ արքունի խորհրդական Ստեպան Ստեպանովիչ Վոլկովի միջոցներով։
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ արդեն 6-րդ-7-րդ դարերում Դնեպրի աջ ափին կային բնակավայրեր, որոնք որոշ հետազոտողներ մեկնաբանում են որպես քաղաքներ։
Հայտնաբերվել են 6-րդ-7-րդ դարերի ամրությունների, կացարանների, խեցեղենի մնացորդներ, բյուզանդական Անաստասիոս և Հուստինիանոս կայսրերի մետաղադրամներ, մեծ սափորներ՝ ամֆորաներ, բազմաթիվ ոսկերչական իրեր։
Սակայն, ի տարբերություն «հոբելյանական հայեցակարգի», պատմաբանների և հնագետների մի մեծ խումբ, ինչպես և նախկինում, գտնում է, որ որպես քաղաք Կիևի կազմավորումը տեղի է ունեցել 9-րդ և 10-րդ դարերի միջակայքում՝ հղում անելով հնագիտական ​​տվյալներին, և այդուհանդերձ հիմք չտեսնելով 5-8-րդ դարերում գոյություն ունեցած քաղաքի և բնակիչների գենետիկական շարունակության առկայությունը հաստատելու համար։
Ավելի վաղ՝ 4-րդ դարի վերջի - 6-րդ դարի առաջին կեսի պրահյան մշակույթի համալիրներ հայտնաբերվել են Օբոլոնի հյուսիսում՝ Լուգ բնավայրում, Հինկիևյան բնակատեղիում և Կրիվցովի կալվածքում։
7-8-րդ դարերի ընթացքում Կիևը սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակով հավասար էր համաժամանակակից Պաստիրյան բնակատեղիին և չէր կարող լինել «ցեղային կենտրոն», ինչպես նաև՝ հետագայում՝ վոլինցևյան ժամանակաշրջանում։
9-րդ դարի երկրորդ կեսին ամենախոշորը լուկա-ռայկովեցկյան մշակույթի բնակավայրն էր Զամկովայա լեռան վրա, որը լիովին մեկուսացված էր Կիևյան լեռների մնացած զանգվածից։
Մյուս՝ լուկա-ռայկովեցկյան փոքր բնակավայրերը շրջանաձև գոտիավորում էին Զամկովայա լեռը՝ Կուդրյավցևը՝ արևմուտքից, Դետինկան և Ստարոկիևսկայան՝ հարավից, Վոզդիխալնիցան՝ արևելքից։
Վոլինցևյան մշակույթի շերտեր հայտնաբերվել են 8-րդ դարի կեսերին - 9-րդ դարի սկիզբներին Ստարոկիևսկայան լեռան լանջերին և Տասանորդ եկեղեցու հյուսիսային պատկերասրահում։
Ռոմենական մշակույթի՝ 9-րդ դարի վերջի-10-րդ դարի առաջին կեսի համալիրներ հայտնաբերվել են Ստարոկիևսկայան լեռան հյուսիսային լանջերին և Հացահատիկի շուկայում գտնվող Պոդոլի կալվածքում։
Թեպետ լեհերը կազմում էինԿիևի բնակչության 10 տոկոսից ոչ ավելին, բայց նրանք ընտրողների 25 %-ն էին, քանի որ այդ ժամանակ ընտրական իրավունքի համար առկա էր ունեցվածքային ցենզը։
1830-ական թվականներին Կիևում կային լեհերենի ուսուցմամբ շատ դպրոցներ, և քանի դեռ 1860 թվականին Սուրբ Վլադիմիրի համալսարանում չէր սահմանափակվել լեհերի ընդգրկվածությունը, նրանք այդ հաստատությունում սովոողների մեջ գերակշռություն էին կազմում։
Ռուսական կառավարության կողմից Կիև քաղաքի ինքնավարության չեղարկումը և հանձնումը չինովնիկների կողմից կառավարման, ինչը թելադրված էր Սանկտ-Պետերբուրգից եկած հրահանգով, զգալի չափով պայմանավորված էր քաղաքում լեհերի կողմից հնարավոր ապստամբության հանդեպ վախով։
Բազմաթիվ աղքատ լեհ ազնվականներ լեզվով և մշակույթով ուկրաինացվել էին, և այս լեհական ծագմամբ ուկրաինացիները դարձան ուկրաինական ազգային աճող շարժման կարևոր տարրերը։
12-րդ դարի ընթացքում առանձին տիրույթների զարգացումը՝ իրենց սեփական դինաստիաներով, խարխլում էր քաղաքի քաղաքական նշանակությունը՝ աստիճանաբար այն վերածելով ամենաուժեղ իշխանի պատվավոր մրցանակի և, հետևաբար, կռվախնձորի։
Երկու օր սուզդալցիները, սոլենսկցիները և չեռնիգովցիները կողոպտեցին և այրեցին քաղաքը, պալատները և եկեղեցիները; Մենաստաններում և եկեղեցիներում գրավվեցին ոչ միայն թանկարժեք իրերը, այլ նաև սրբապատկերները, խաչերը, զանգերը, հանդերձանքները։
Էնեոլիթի և նեոլիթի դարաշրջաններում ներկայանում է տրիպոլյան մշակույթը, որին պատկանող հուշարձանները և ժամանակաշրջանը հետազոտողները բաժանում են երեք փուլերի՝ վաղ մ. թ. ա. , միջին և ուշ ։
Զարուբինեցյան մշակույթը բնորոշ է Կիևշինայի հյուսիս-արևմուտքին՝ մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի երկրորդ կեսից- մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի առաջին կես։
Ժամանակակից Կիևի և Կիևի մարզի տարածքում երկաթի դարը ներկայանում է չերնախյովյան հնագիտական մշակույթով, որն անվանում են նաև «կիևյան մշակույթ» և որը գոյություն է ունեցել 2-3-րդ դարերից մինչև 4-5 դարերի սահմաններում Ստորին Դանուբի անտառատափաստանների և տափաստանների արևմուտքից մինչև Դնեպրի և Չեռնիգովի արևելյան տարածաշրջանը։
Կիևում չերնախյովյան խեցեղենի բեկորներ հայտնաբերվել են Զամկովայա լեռան տեռասի մշակութային շերտում՝ նախորդելով լուկա-ռայկովեցկայա մշակութային շերտի խեցեղենին։
Քաղաքում կազմակերպվում էին քաղաքական գործընթացներ, որպեսզի այն մաքրվի «արևմտյան գործակալներից», «ուկրաինական ազգայնամոլներից»,Իոսիֆ Ստալինի և կոմունիստական Կուսակցության հակառակորդներից։
Կիևյան հրեաները վտարվեցին, և միայն նրանցից ոմանք կարող էին Կիև գալ սահմանափակ ժամկետով, ընդ որում՝ նրանց՝ Կիևում մնալու համար երկու հատուկ իջևանատուն էր նախատեսված . 1881 և 1905 թվականների հայտնի խռովությունները քաղաքում մոտ 100 հրեայի կյանք արժեցան ։
Այս կառուցվել էր դեռևս 1679 թվականին, երբ կազակական զորքերը հետման Սամոյլովիչի ղեկավարությամբ միավորեցին հինկիևյան և պեչերյան ամրությունները՝ ստեղծելով մեկ խոշոր ամրոց։
19-րդ դարի 60-ական թվականների սկզբին այն բաղկացած էր հետևյալ հատվածներից՝ միջնամաս՝ միջնաբերդն էր, երկու ինքնուրույն ամրություններ , լրացուցիչ պաշտպանական զորանոցներ և աշտարակներ։
Վլադիմիրը վարում էր անկախ քաղաքականություն, հատեց իր սեփական դրամը, ինչը, սակայն, հանգեցրեց 1394 թվականին նրա փոխարինմանը Սկիգայլո Օլգերդովիչով, իսկ վերջինիս մահից հետո՝ փոխարքայության հաստատման։
14-րդ դարի վերջին-15-րդ դարի սկզբին Կիևը իրենից քաղաքական կենտրոն էր ներկայացնում, ուր բանակցություններ էր վարում լիտվական իշխան Վիտովտը, լեհական արքան և լիտվական գերագույն իշխան Վլադիսլավ Յագայլոն, մոսկովյան մեծ իշխան Վասիլի Դմիտրևիչը, միտրոպոլիտ Կիպրիանը, Ֆոտին, Գրիգորին , Թոխտամիշ խանը։
«Անցյալ տարիների պատմության» համաձայն 9-րդ դարի երկրորդ կեսին Կիևում իշխել են վարյագներ Ռյուրիկի, Ասկոլդի և Դիրի դրուժիննիկները, ովքեր պոլյաններին ազատագրել էին խազարական կախյալությունից։
882 թվականին Կիևը նվաճվում է նովգորոդյան իշխան Օլեգի կողմից, ով իր նստավայրը տեղափոխում է այստեղ՝ ասելով « ». Այս պահից Կիևը դարձավ Հինռուսական պետության մայրաքաղաքը։
Այս նույն ժամանակ Կիևում շինարարական աշխատանքների մասշտաբներն ավելացան, որի մասին վկայում են Վերին քաղաքում, Պոդոլում, Կիրիլովյան լեռան վրա, Պեչերսկում հայտնաբերված հնագիտական նյութերը։
Նրանց կառավարման տարիները Կիևի համար դարձան զարգացման ժամանակաշրջան. վերակառուցվեցին Վերափոխման տաճարը և այլ եկեղեցիներ, ստեղծվեցին Օրանտայի պատկերներով հարթաքանդականեր, ինչպես նաև Պատերիկ Կիև-Պեչորսկու և այլ գրավոր աղբյուրների նոր խմբագրություններ։
Դրան մասնավորապես նպաստում էր այն, որ հարավ-ռուսական տիրույթներով անցնող քարավանների անվտանգությունը լիտվական իշխանությունները ապահովում էին միայն այն դեպքերում, երբ նրանց երթուղին անցնում էր Կիևով։
Հինսլավոնական մայրաքաղաքը Յարոսլավիչների և Վլադիմիր Մոնոմախի կառավարման ժամանակներում առանձնանում է միասնականության բացակայությամբ ընդգծվող կառուցապատմամբ, և հակառակը՝ միայն հին Կիևում են առաջին անգամ փորձարկել փողոցների և հրապարակների նախագծումները՝ հաշվի առնելով օրենսդրական հիմքերը, բնակարանային շինարարության էսթետիկ կողմերը։
Պոդոլի կենտրոնում գտնվում էր «Շուկան», որի շուրջ կառուցված էին հուշահամալիրային մշակութային շինություններ՝ Պիրոգիշի , Բորիսոգլեբյան և Միխայլովյան եկեղեցիները։
Կիևում հացը և մյուս սննդամթերքները մարդկանց բաժանվում էին օրական նորմային համապատասխան պարենային քարտերով, բայց հացը դեֆիցիտ էր, և քաղաքացիները ողջ գիշեր հերթ էին կանգնում իրենց հացի չափաբաժինը ստանալու համար։
Կիևում Հոլոդոմորի զոհերը բաժանվում են երեք խմբի՝ զոհեր Կիևի սեփական բնակչներից, զոհեր Կիևի արվարձաններից, գյուղացիներ (վերջիններս տարբեր ուղիներով քաղաք էին հասնում ապրելու հույսով և մահանում էին արդեն Կիևում)։
Հաշվի առնելով, որ 1931 թվականի աշնան դրությամբ Կիևի բնակչությունը 586 հազար մարդ էր, իսկ 1934 թվականի սկզբին՝ 510 հազար, ապա նշված ժամանակամիջոցում ծնելիության ցուցանիշով Կիևը ունեցել է ավելի քան 100 հազար մարդու կորուստ։
1051 թվականին իշխան Յարոսլավը եպիսկոպոսներին հավաքեց Սուրբ Սոֆիայի տաճարում և մետրոպոլիտ ընտրեց տեղաբնակ Իլարիոնին, որով ի ցույց դրեց դավանաբանական իր անկախությունը Բյուզանդիայից։
Իշխան Սվյատոսլավ Յարոսլավիչը վանքին քարանձավներ տակ գտնվող մի սարահարթ նվիրեց, որտեղ ավելի ուշ վեր խոյացանգեղանկարներով զարդարված քարե եկեղեցիներ, վանական խցեր, ամրոցների աշտարակներ և այլ շինություններ։
1701 թվականին Կիևում կառուցվեց Վիդուբիցկյան վանքի կենտրոնական շինությունը՝ Գեորգիևյան եկեղեցին, որը ուկրաինական բարոկկոյի ամենատեսարժան վայրերից մեկն էր։
Ելիզավետյան ժամանակաշրջանում մոսկովյան ճարտարապետ Իվան Միչուրինի ղեկավարությամբ Բարտոլոմեո Ռաստրելիի նախագծով Կիևում բարոկկո ոճով կառուցվում են ևս երկու շինություններ՝ Մարիյինսկյան պալատը և Անդրեևյան եկեղեցին։
Ուկրաինական բարոկկոյի ոճով էական վերակառուցման են ենթարկվում հին տաճարներն ու եկեղեցիները՝ Սոֆիայի տաճարը, Միխայլովյան Զլատովերխյան մենաստանը, Կիև-Պեչորյան մայրավանքը։
Յարոսլավի քաղաքը տեղաբաշխված էր 60 հեկտարից ավելի մակերեսի վրա, շրջապատված էր 12 մ խորությամբ ջրի խանդակով և 3,5 կմ երկարությամբ բարձր պատվարով, հիմքի լայնությունը 30 մ էր, իսկ փայտե ցանկապատի ընդհանուր բարձրությունը հասնում էր մինչև 16 մետրի։
Կիևում, Գնեզդովոյում, Շեստովիցայում, Չեռնիգովում և Տիմերյովում արված ուսումնասիրություններից մի քանիսի դեպքերում հնագետները նշագրել են թե՛ հատվածային, թե՛ սյունային կառուցվածքներով միմյանցից տարբերվող խցեր։
Կիևում և Միջին Մերձդնեպրում 9-րդ դարի վերջից մինչև 10-րդ դարի սկզբի թաղումների մեծ մասի ժամանակ հանգուցյալի դին գերեզմանահորի մեջ տեղադրվել է գլուխը դեպի արևմուտք։
Ըստ բնույթի և թաղման ծիսակատարությունների մանրամասների՝ դրանք ուղիղ նմանություն ունեն Մեծ Մորավիայի տարածքի՝ Ուգերսկե-Գրադիշտեի, Միկուլչիցեի, Պոգանսկոյի , Սկալիցայի, Հին Կոուրժիմի, Կոլինայի և ժելենկայի հուշարձանների հետ։
Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ քաղաքը ենթարկվել է լուրջ ավերածությունների, շատ հնագույն հուշարձաններ ոչնչացվել են քաղաքի կենտրոնի «ստալինյան» վերակառուցման տարիներին։
Պատերազմից հետո դարձել է Խորհրդային Միության՝ մեծությամբ երրորդ քաղաքը Մոսկվայից և Լենինգրադից հետո, խորհրդային հանրապետությունների մեջ՝ բնակչության թվով երկրորդ մեծ մայրաքաղաքը։
Կիևի քաղաքային և շրջանային կուսակցական կոմիտեների հետ համատեղ ստեղծվում էին պրոպագանդիստների խմբեր, որոնք մեկնում էին ռազմաճակատ, կարմիրբանակայիններին լուսաբանում էին խորհրդային ժողովրդի համար պատերազմի բնույթն ու նպատակները, բացահայտում էին Խորհրդային Միությունը ոչնչացնելու գերմանական հրամանատարության ծրագրերը։
Հունիսի 29-ին Ուկրաինայի Կոմունիստական Կուսակցության Կ) Կենտրոնական Կոմիտեն, որին ներկա էին Հարավ-արեւմտյան ռազմաճակատի հրամանատարությունը, քննության առավ վերջինիս կողմից ներկայացված դիրեկտիվները՝ Կիևյան ամրացված շրջանի առանձին հատվածներ ձևավորելու, շրջանի կառույցները վերագործարկելու և նոր պաշտպանական սահմանների սահմանների շինարարության մասին։
1921 թվականի հոկտեմբերին Կիևում ավտոկեֆալ եկեղեցու գաղափարի կողմնակիցները հրավիրեցին «Հոգևորականության և աշխարհականների համաուկրաինական ժողով», որին մասնակցություն չունեցավ ուղղափառ Ռուսական եկեղեցու և ոչ մի ներկայացուցիչ։
Պետական քաղաքական կառավարման համակարգի կողմից աջակցվող՝ Ռուսական եկեղեցու Վերակառուցման շարժումը 1923 թվականին ճանաչեց եկեղեցու ինքնավարությունը Ուկրաինայի ԽՍՀ-ում։
Սակայն 1930 թվականին, նոր քաղաքական իրողություններով պայմանավորված, Ուկրաինայի ավտոկեֆալ ուղղափառ եկեղեցին ինքնալուծարման որոշում կայացրեց, նրա հոգևորականությունը ազատ արձակվեց ։
Բյուզանդական «կայսրության կառավարման մասին» տրակտատում Կիևը ներկայացվում է ոչ սլավոնական, հավանաբար՝ խազարական բնակավայր, Սամվատաս անվամբ, ինչը, համաձայն տրակտատներից մեկի, նշանակում է «վերին ամրոց»:
Կիևյան իշխան Սվյատոպոլկ Իզյասլավիչի մահից հետո Կիևում ժողովրդական ապստամբություն բռնկվեց. կիևյան հասարակության վերնախավը իշխանության բերեց Վլադիմիր Մոնոմախին ։
Դառնալով Կիևի Մեծ իշխան՝ նա ճնշեց ապստամբությունը, բայց միևնույն ժամանակ ստիպված եղավ օրենսդրական ճանապարհով որոշակիորեն մեղմել ստորադասների դրությունը։
Այս կանոնադրությունը սահմանափակում էր վաշխառուների եկամուտները, որոշակիացնում էր ստրուկների պայմանները և, չոտնահարելով ֆեոդալական հարաբերությունները՝ թեթևացնում էր պարտապանների և պարտքի դիմաց կախյալության մեջ հայտնված գյուղացիների դրությունը
1917 թվականի նոյեմբերի 20-ին հռչակվեց Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետությունը ՝ լայն ինքնավարական իրավունքներով, Ռուսաստանի հետ դաշնային կապի պահպանմամբ։
Կիևի վրա բոլշևիկների հարձակման ընթացքում վերջիններս հենվում էին կիևյան բանվորների նշանակալի մասի աջակցության վրա, ովքեր ապստամբություն կազմակերպեցին Պետլյուրայի զորքերի ճնշման տակ գտնվող Կենտրոնական Ռադայի դեմ՝ դրանով հեշտացնելով Կիևի առումը Մուրավյովի բոլշևիկյան 1-ին բանակի կողմից ։
Կիևում գտնվող ռազմական կազմավորումների մեծ մասը չեզոքություն պահպանեցին, ՈՒԿՌ-ն կռվի նետեց կիևյան գիմնազիստներից և ուսանողներից բաղկացած անվարժ ջոկատներ ։
Այդուհանդերձ, Սվյատոպոլկը պարտություն կրեց Յարոսլավ Իմաստունի զորքի կողմից Լյուբեչի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում և կորցրեց Կիևյան իշխանությունը։
1882 թվականին բացվեց նեոբյուզանդական ոճով կառուցված Սուրբ Վլադիմիրի տաճարը, որի որմնանկարների հեղինակներից են եղել Վիկտոր Վեսնեցովը, Միխայիլ Նեստերովը և ուրիշներ։
1902 թվականին ճարտարապետ Վլադիսլավ Գորոդեցկու նախագծով Կիևում կառուցվեց Պատրանքների տունը՝ Կիևի վաղ դեկորատիվ մոդեռնի ամենավառ շինություններից մեկը։
1917 թվականի փետրվարին քաղաքում ստեղծված Ուկրաինական Կենտրոնական Ռադան (ՈւԿՌ, ուկրաինական տեղական ինքնակառավարման մարմինը՝ պատմաբան Միխայիլ Գրուշևսկու գլխավորությամբ) գումարեց 10-րդ դարում առաջին ուկրաինական ազգային կառավարությունը՝ Ուկրաինայի Կենտրոնական Ռադայի Գլխավոր քարտուղարությունը, 1917 թվականի նոյեմբերին Ուկրաինան հռչակեց Ժողովրդական Հանրապետություն , իսկ 1918 թվականի հունվարին՝ անկախ, ինքնուրույն պետություն։
Ռուսական արդյունաբերական հեղափոխության ժամանակ 19-րդ դարի վերջին Կիևը դարձավ ռուսական կայսրության առևտրի և տրանսպորտի կարևորագույն կենտրոն, տվյալ տնտեսա-աշխարհագրական գոտին մասնագիտացել էր շաքարավազի արտադրության և հացահատիկի՝ երկաթուղով և Դնեպր գետով արտահանման մեջ։
Այդ ժամանակաշրջանի ճարտարապետական հուշարձանները ներառում են երկաթուղային ենթակառուցվածքներ, բազմաթիվ ճանաչողական և մշակութային օբյեկտների հիմքեր, ինչպես նաև այնպիսի ճարտարապետական հուշարձաններ, որոնք կառուցվել էին առևտրականների փողերով, ինչպիսին, օրինակ, Բրոդսկու սինագոգն էր։
Ռուսաստանում հոկտեմբերի 25-26-ի Հեղափոխությունից հետո իշխանությունը անցավ Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական , Ձախ սոցիալիստ-հեղափոխականների, Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական և Անարխիստների կուսակցությունների պատգամավորների համագումարում ձևավորված Ժամանակավոր բանվորա-գյուղացիական կառավարությանը։
12-րդ դարի սկզբի «Անցյալ տարիների պատմության» մեջ ասվում է, որ Կիևը, որպես պոլյանների ցեղի կենտրոն, հիմնադրել են երեք եղբայրներ Կիյը, Շեկը և Խորիվը և նրանց քույր Լիբեդը։
Այս հատակագծով իրականացավ ինտենսիվ շինարարություն Լիբեդ գետի երկայնքով, Պեչորսկում, Պոդոլում, ստեղծվեցին Վլադիմիրյան և Կրեշչատիկ փողոցները, Բիբիկովյան բուլվարը ։
Արդեն 1941 թվականի հունիսի 22-ի վաղ առավոտյան Կիևը ռմբակոծվեց գերմանական օդուժի կողմից, իսկ հուլիսի 11-ին գերմանացիները հարձակվեցին Կիևի վրա։
Չուդնովի մոտ Շերեմետևի կապիտուլյացիայից հետո վոևոդա Յուրի Բարյատինսկին, խախտելով Շերեմետևի հետ ստորագրած պայմանագիրը, հրաժարվեց Կիևը հանձնել լեհերին, ովքեր այդպես էլ չկարողացան ուժով վերցնել քաղաքը։
Ըստ ժամանակագրության հին Կիևի առաջացման երրորդ մասը դարձավ, այսպես կոչված, Իզյասլավ-Սվյատոպոլկի քաղաքը, որի կենտրոնը եղել է Միխայլովյան Զլատովերխյան եկեղեցին։
Ստարոկիևյան սարահարթից այն առանձնանում էր հեղեղատ-ձորակով, որի երկայնքով, ըստ տարբերակներից մեկի, անցնում էր տարեգրական Բորիչև ուղին, ուր ինչ-որ ժամանակ հինռուսական մաքսատուն է եղել։
1897 թվականից այն կոչվեց «Կիևյան ռազմական ուսումնարան», 1914 թվականի սեպտեմբերի 26-ից՝ «Առաջին Կիևյան ռազմական ուսումնարան», 1915 թվականի հոկտեմբերի 10-ից՝ «Մեծ իշխան Կոնստանտին Կոնստանտինովիչի Կիևյան հետևակային ռազմական ուսումնարան»։
Հուլիսի 6-ին ստեղծվեց քաղաքի պաշտպանության շտաբը, որի կազմի մեջ մտան՝ ՈՒԿ Կ շրջկոմի քարտուղար Մ. Պ. Միշինը, շրջանային գործկոմի նախագահ Տ. Յա. Կոստյուկը, կուսակցության քաղաքային կոմիտեի քարտուղարներ Տ. Վ. Շամրիլոն և Կ. Ֆ. Մոսկալեցը, քաղաքային գործկոմի նախագահ Ի. Ս. Շևցովը, Հարավ-արեւմտյան ռազմաճակատից՝ գնդապես Ա. Ֆ. Չերնիշևը և մայոր Մ. Դ. Չուկարևը ։
Կիևից արտաքսված ՈՒԿՌ-ն օգնություն խնդրեց Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրով Ուկրաինան օկուպացրած Քառյակ դաշինքից, 1918 թվականի մարտի 1-ին Կիև մտան գերմանական և ավստրո-հունգարական զորքերը՝ պետլյուրովցիների ուղեկցությամբ։
Ապրիլի 29-ին Կիևյան կրկեսում տեղի ունեցած երկրագործների համաուկրաինական համագումարը քաղաքը հռչակվեց հետմանատ, և հետման ընտրվեց գեներալ Պ. Սկորոպադսկին, ՈՒԺՀ-ի ռազմական կազմավորումները զինաթափվեցին։
Քաղաքը ափի երկայնքով երկարաձգված տեսք ուներ՝ բաժանված երեք առանձին մասերի. դրանք էին ներքին քաղաքը՝ Պոդոլը, ուր գտնվում էին ակադեմիան և եղբայրական եկեղեցին, վերին քաղաքը՝ Սոֆիայի տաճարով և Միխայլովյան մայրավանքով, և Պեչերսկը, որի արևելյան հատվածը պաշտպանում էր մայրավանքի ամրությունների պատվարները։
Ինտենսիվ քաղաքաշինությունը պայմանավորված էր Իվան Մազեպայի մեկենասական գործունեությամբ. Փաստորեն այդ երեք առանձին տարածքները որպես միասնական քաղաքային կազմավորում միավորվեցին միայն 19-րդ դարում։
Փաստորեն, կողոպտված Կիևը կորցրեց թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական նշանակությունը, իսկ դրանից հետո՝ նաև հոգևոր մենաշնորհը. 1299 թվականին կիևյան միտրոպոլիտը հեռացավ Վլադիմիր, որտեղից հետագայում միտրոպոլիտյան աթոռը տեղափոխվեց Մոսկվա։
Քաղաքաբնակների հիմնական մասը այդ ժամանակ կենտրոնացած էին Պոդոլում, այստեղ էին գտնվում Աստվածամոր Վերափոխման տաճարը և քաղաքային շուկան, ավելի ուշ՝ ռատուշայով մագիստրատը։
Վարդապետներ Ելիսեյ Պլետենեցկին և Զաքարիա Կոպիստենսկին Կիև-Պեչորյան մայրավանքում 1616 թվականին տպարան են հիմնվում, և սկսվում է աստվածաբանական և բանավիճական գրքերի տպագրությունը։
Տարամետ քաղաքական շահերի բարդ փոխազդեցությունը, ազգային-ազատագրական շարժման անցումը քաղաքական փուլի, ծայրահեղ ձախ քաղաքական հոսանքների ակտիվացումը հիմք հանդիսացան 1917-21 թվականների լարված հեղափոխական ցնցումների համար։
1917 թվականի փետրվարին Պետրոգրադում սկիզբ առած և արդյունաբերական բոլոր կենտրոններում ու Ռուսական կայսրության եվրոպական մասի գյուղական արվարձաններում տարածված սոցիալական հեղափոխության արդյունքում Կիևը դարձավ 1917-21 թվականների ուկրաինական հեղափոխության առաջին տարվա իրադարձությունների էպիկենտրոնը։
Ժողովրդական ստուգաբանությունը Կիևի անվանումը բացատրում է նրանով, որ նրա առաջին բնակիչները եղել են աշխատավորներ , որոնք աշխատել են Դնեպրի գետանցատեղում (սա իրենից ներկայացնում էր գետնի մեջ խրված սյուների՝ կիերի, վրա կառուցված փայտե տախտակամած)։
968 թվականին քաղաքը դիմակայել է պեչենեգների պաշարմանը, որի ժամանակ մեծ նշանակություն են ունեցել Կիևի ամրությունների հենակետերը, որոնցից ամենախոշորը Վիշգորոդն էր։
Ն. Է. Բրեդովի հրամանատարությամբ Հարավային Ռուսաստանի Զինված ուժերի հետ միասին Կիև մտան Պետլյուարի հրամանատարությամբ Գալիցյան և ՈւԺՀ-ի միացյալ զորամիավորումները։
Սակայն Կիևի կենտրոնում կատարված միջադեպից հետո, երբ ՈւԺՀ-ի զինվորներից մեկը պատռեց ռուսական դրոշը, ուկրաինական զորամասերը անմիջապես զինաթափվեցին դենիկինցիների կողմից և վտարվեցին քաղաքից. ուկրաինական պատմագրության մեջ այս իրադարձությունը կրում է Կիևյան աղետ անվանումը .
Հետագա դարերում Կիևը եղել է վարչական միավորի կենտրոն Լիտվական Մեծ իշխանության, Ռեչ Պոսպոլիտայի և Ռուսական պետության կազմում, որը վերածվել է Ռուսական կայսրության։
Նոյեմբերին դիվիզիայի ուժերը Հատուկ կորպուսի ռուսական սպայական դրուժիննիկների և Ազգային Գվարդիայի Միավորված կորպուսի հետ միասին նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին հանդես եկան Կիևի պաշտպանությամբ՝ ընդդեմ Ուկրաինական պետության ապստամբական զորքերի և հետման Պ. Պ. Սկորոպադսկու գլխավորած ապստամբ բնակչության, բայց պարտություն կրեցին։
1928 թվականից մինչև 1942 թվականը ընդգրկել է երեք հնգամյակներ , որոնց ժամանակ Ուկրաինայի տարածքում կառուցվել են մոտ 2 հազար արդյունաբերական օբյեկտներ, կոնկրետ Կիևում Կրիվորոժստալի կամ Խարկովի տրակտորի գործարանի նման «հսկաներ» չեն կառուցվել, բայց դա չի խանգարել քաղաքի ինդուստրացմանը. կառուցվել են ճանապարհներ, էլեկտրիֆիկացվել են քաղաքից հեռու գտնվող շրջանները և այլն։
1918 թվականի դեկտեմբերի կեսերին գերմանացիները հեռացան Կիևից, հետմանը իշխանությունից զրկվեց և փախավ, իսկ դեկտեմբերի 14-ին Կիև մտան Պետլյուրայի զորքերը՝ վերականգնելով ՈՒԺՀ-ն։
Երբ 1919 թվականի հունվարի 22-ին ՈւԺՀ-ի դիրեկտորիան հռչակեց Արևմտաուկրաինական ժողովրդական հանրապետության հետ միավորվելու վերաբերյալ Ակտը, Կիևը դարձավ միացյալ Ուկրաինայի մայրաքաղաքը, բայց արդեն երկու շաբաթ անց Դիրեկտորիան 1919 թվականի փետրվարի 5-ի լույս 6-ի գիշերը քաղաք մտած խորհրդային զորքերի ճնշման տակ հեռացավ քաղաքից։
1240 թվականի դեկտեմբերին Կիևը գրավվեց և ավերվեց մոնղոլական պաշարման հետևանքով, որի արդյունքում սպանվեցին մեծ քանակությամբ քաղաքացիներ և ավերվեցին շատ շինություններ, այդ թվում՝ Տասանորդ եկեղեցին։
1241 թվականից մինչև 1243 թվականը Կիևում իշխում էր Միխայիլ Վսևոլոդովիչ Չեռնիգովսկին, ապա Կիևի յառլիկը Հորդայում ստացավ Յարոսլավ Վսևոլոդովիչ Վլադմիրսկին և ճանաչվեց ռուսական բոլոր տիրույթների գերագույն իշխան՝ «ռուսալեզու բոլոր իշխանների ավագ» :
1932 թվականի մայիսի 10-ից 1934 թվականի մարտը Կիևի ռազմական օկրուգի Կիև քաղաքում գտնվում էր 2-րդ առանձնացված մեքենայացված գումարտակը՝ զինված հայրենական խորհրդային թեթև -26 և արագընթաց տանկերով։
1934 թվականի մայիսի 1-ից մինչև 1937 թվականի նոյեմբերը քաղաքում գտնվել է 8-րդ առանձնացված մեքենայացված գումարտակը, որի հրամանատարը Դ. Ա. Շմիդտն էր։
Բնակչության վրա ազդեցություն էր թողնում խորհրդային սոցիալական քաղաքականությունը՝ հալածանքներով, հարկադրանքերով և դեպի տոտալիտարիզմ տանող արագ քայլերով, ուր արգելված էին այլակարծությունը և ոչկոմունիստական կազմակերպությունների գործունեությունները։
1834 թվականին տարածաշրջանում կրթության ոլորտում լեհական գերազանցության դեմ մղվող պայքարի շրջանակներում կայսր Նիկոլայ -ը հիմնադրեց Սբ. Վլադիմիրի Կայսրական համալսարանը, որն այժմ հայտնի է որպես Կիևի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային համալսարան։
Սոցիալական տեսանկյունից այս ժամանակաշրջանը ուղեկցվում էր ստեղծագործական մասնագիտությունների բազմաթիվ ներկայացուցիչների հանդեպ հալածանքներով (այս իրադարձությունների համար գոյություն ունի «գնդակահարված վերածնունդ» տերմինը)։
1667 թվականի հունվարի 30-ին կնքվեց Անդրռուսյան զինադադարը, ըստ որի Ռեչ Պոսպոլիտան Ցարական Ռուսաստանին զիջեց Սմոլենսկը և Ձախափնյա Ուկրաինան։
Լեհաստանը Կիևը սկզբնական շրջանում զիջեց ժամանակավորապես, հետագայում՝ 1686 թվականի «Հավիտենական խաղաղությամբ» ընդմիշտ զիջեց՝ 146 հազար ռուբլի որպես փոխհատուցում վճարելով Ռեչ Պոսպոլիտային։
Ռուսաստանի կասր Նիկոլայ -ի գահընկեց լինելուց հետո Ռուսաստանում տեղի ունեցած Փետրվարյան հեղափոխության արդյունքում 1917 թվականի մարտի 3-ին Ռուսաստանի Հանրապետությունում իշխանության եկավ Ժամանակավոր կառավարությունը։
1240 թվականին պահպանված կառույցների մեծ մասի աստիճանական ոչնչացման հիմնական պատճառը այն էր, որ մոնղոլների կողմից հինռուսական պետական համակարգը և քաղաքի տնտեսական բազան ավերվել էին և ոսկեհորդյան լծի տակ հայտնված Կիևը այլևս միջոցներ չուներ մեծ քանակությամբ քարե շինությունները՝ Սոֆիայի, Վերափոխման, Վիդուբիցկյան, Զլատովերխի Միխայլովյան, Կիրիլովյան տաճարները, Վերափոխման եկեղեցին, պահելու համար։
Կիևը, Լիտվական Մեծ իշխանության կազմում գտնվելով, եղել է ռուսական հողերի միավորման պոտենցիալ կենտրոն, այդ պատճառով Կիևի իշխան Սեմյոն Օլելկովիչի մահից հետո լիտվական իշխանությունը Կիևը վերածեց վոյեվոդության։
Կիևցիների փորձերը թույլ չտալ վոյեվոդա Մարտին Գաշտոլդին մտնելու քաղաք, իշխանների 1481 թվականի դավադրությունը՝ Միխայիլ Օլելկովիչի գլխավորությամբ և իշխան Միխայիլ Գլինսկու 1508 թվականի ապստամբությունը ավարտվեցին անհաջողությամբ ։
Հյուսիսային ուղղությամբ շարժվող գերմանական ուժերին արևելյան Նովոգրադ-Վոլինյան սահմանից հակահարված տվեց 5-րդ բանակը, հարավային ուղղությամբ Բերդիչև քաղաքից հակահարված հասցրեց 6-րդ բանակը։