polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Չնայած այն բանին, որ 2010 թվականին Իգնաշևիչը նշում է իր 31 ամյակը՝ ամռանը նրա տրանսֆերային արժեքը ըստ կայքի հասնում է 6 մլն ֆունտի, ինչը նրա ամբողջ կարիերայում հանդիսանում է ամենաբարձր գնային սահմանը։
Հուլիսին նրանով արդեն սկսում է հետաքրքրվել «Սպարտակը», սակայն Սերգեյը անմիջապես մերժում է նրանց, իսկ օգոստոսի 1-ին 65 հազար հանդիսականների ներկայությամբ Սերգեյը «Սպարտակի» դեմ սկզբունքային դերբիում, հանդիպման 83-րդ րոպեին տուգանային հարվածից գրավում է մրցակցի դարպասը և հավասարեցնում խաղի հաշիվը, իսկ ավելացված ժամանակի ընթացքում Վագներ Լավը իր արդյունավետ հարվածով արդեն 2-1 հաշվով հաղթանակ է պարգևում «բանակայիններին»։
ԲԿՄԱ-ն ավարտում է առաջնությունը 2-րդ հորիզոնականով, իսկ Իգնաշևիչը 10-րդ անգամն անընդմեջ ընդգրկվում է առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակ։
Իգնաշևիչը Սերգեյ Սեմակի հեռանալուց հետո նրա փոխարեն նշանակվում է թիմի ավագ և մրցաշրջանի ընթացքում մասնակցելով 44 հանդիպման՝ դառնում է 7 գոլի հեղինակ. 19-րդ և 20-րդ տուրերում համապատասխանաբար «Կռիլյա Սովետովի» և «Զենիթի» դարպասները Սերգեյի հեղինակած գոլերի շնորհիվ թիմը ավարտվում է խաղերը ոչ-ոքիով, իսկ 26-րդ և մրցաշրջանի վերջին տուրերում համապատասխանաբար «Ռուբինի» և «Ալանիայի» դարպասները հեղինակված գոլերի շնորհիվ Սերգեյը արդեն հաղթանակ է պարգևում ակումբին։
Առաջնության արդյունքներով Սերգեյը հերթական անգամ ընդգրկվում է առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակ, իսկ որոշ սպորտային հրատարակությունների կարծիքով Սերգեյը անգամ իր տեղը ուներ մրցաշրջանի լավագույն 10 ֆուտբոլիստների ցանկում։
Ռուսաստանի հավաքականը չի կարողանում անցնել առաջնության եզրափակիչ փուլ, իսկ ազգային հավաքականի պաշտպանությունը լրագրողների կողմից բազմիցս արժանանում է կոպիտ քննադատությունների' հատկապես Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի դեմ խաղից հետո, որի ժամանակ Ռուսաստանի հավաքականը կրում է իր պատմության ամենախոշոր պարտությունը։
Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլի սկզբում Սերգեյը համարվում էր հավաքականի հիմնական պաշտպաններից մեկը, սակայն Դենիս Կոլոդինի առաջընթացից հետո հիմնական կազմում մրցակցություն է առաջանում։
Իգնաշևիչը մասնակցում է խաղերի մեծ մասին, սակայն ընտրական փուլի վերջնամասում Իսրայելի ազգային հավաքականի դեմ կարևոր խաղից հետո նա կրկին արժանանում է բուռն քննադատությունների' ոչ համոզիչ խաղի համար, ինչի արդյունքում Սերգեյը մյուս խաղը անցկացնում է պահեստային նստարաններին։
Չնայած անհաջող մեկնարկին (12-րդ տուրի ավարտից հետո ԲԿՄԱ-ն առաջնության մրցաշարային աղյուսակում զբաղեցնում էր 9-րդ հորիզոնականը), «բանակայինները» մրցաշրջանի արդյունքներով դառնում են առաջնության արծաթե մեդալակիրներ և զիջում են ոսկին՝ «Ռուբինին», իսկ Իգնաշևիչը 7-րդ անգամն անընդմեջ որպես լավագույն կենտրոնական պաշտպան ընդգրկվում է առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակում։
Մրցաշրջանի վերջնամասում տարածվել էին լուրեր, ըստ որոնց հնարավոր էր, որ Սերգեյը 10 մլն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեր անգլիական «Պորտսմութ», սակայն չնայած երկրի սահմաններից դուրս գնալու ցանկությանը՝ Սերգեյը մնում է ԲԿՄԱ-ում։
Իգնաշևիչը ունի լավ ձևավորված հարված և նրա կատարմամբ տուգանային հարվածները վտանգավոր են անգամ, եթե հարվածը նշանակված է հեռու տարածություններում. օրինակ 2001 թվականին դեռևս որպես «Լոկոմոտիվի» ֆուտբոլիստ, Սերգեյը «Տիրոլի» դեմ խաղում գոլի հեղինակ է դառնում 35 մետրից կատարած տուգանային հարվածի շնորհիվ։
Նրա հաղթաթղերից է համարվում նաև խաղը գլխով, ինչի մասին փաստում է վիճակագրությունը, ըստ որի նա իր ամբողջ կարիերայի շրջանակներում գլխով կատարած հարվածներով դարձել է 23 գոլի հեղինակ։
Մինչդպրոցական տարիքում նա հաճախ էր հյուր գնում Մինսկի մարզում ապրող իր տատիկին, սակայն ընտանիքը Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարից հետո այլևս չի տանում Սերգեյին իր տատիկի մոտ։
Սերգեյի առաջին մարզիչը «Տորպեդոյում» դառնում է Ալեքսանդր Տրավնիկովը, ավելի ուշ նրան փոխարինում է Վիկտոր Շուստիկովը, որը Իգնաշևիչն կարգում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում, համարելով, որ երիտասարդ ֆուտբոլիստը ունի դաշտը տեսնելու և «ձիգ» հարվածի լավ կարողություններ։
2006 թվականի մրցաշրջանը «բանակայինների» համար կրկին հաջող է ստացվում. ԲԿՄԱ-ն սկսում է մրցաշրջանը Ռուսաստանի Սուպերգավաթի խաղարկության եզրափակչում «Սպարտակին» 3-2 հաշվով հաղթելով և գավաթի դափնեկիրը դառնալով, հետո՝ արդեն մայիսի 20-ին նրանք Երկրի գավաթի խաղարկության եզրափակչում կրկին «Սպարտակին» հաղթելով դառնում են գավաթի դափնեկիրը, իսկ 29-րդ տուրում՝ նրանք երկրորդ անգամն անընդմեջ իրենց համար ապահովում են առաջնության չեմպիոնությունը։
Իգնաշևիչը կրկին ցուցադրում է լավ ֆուտբոլ և 5-րդ անգամն անընդմեջ առաջին հորիզոնականով գլխավորում է առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակը։
Չնայած այն բանին, որ Չեմպիոնների Լիգայում ԲԿՄԱ-ն դուրս չի գալիս իր խմբից՝ Իգնաշևիչը աչքի է ընկնում իր լավ խաղով և հետաքրքրություն է առաջացնում լոնդոնյան «Արսենալի» մոտ։
Իգնաշևիչը առաջնությունում մասնակցում է 25 հանդիպման, դառնում է 3 գոլի հեղինակ (որոնցից մեկը շնորհիվ ԲԿՄԱ-ն հաղթում է «Սպարտակի» դեմ սկզբունքային դերբիում) և ընդհանուր առմամբ ցուցադրում է բաձրորակ ֆուտբոլ։
Վալերի Նեպոմնյաշին հայտարարում է, որ Իգնաշևիչը, չնայած ունենալով ֆուտբոլիստների համար արդեն պատկառելի տարիք՝ ցուցադրում է որակյալ խաղ, իսկ Լեոնիդ Սլուցկին նշում է, որ պաշտպանը «անցկացրեց հիանալի մրցաշրջան»։
Նաև մրցաշրջանի արդյունքներով Իգնաշևիչը 15-րդ անգամ ընդգրկվում է լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակ և վերադարձնում է իր լավագույն կենտրոնական պաշտպան կոչումը։
2000 թվականի մրցաշրջանում ինչպես Սերգեյն է նշել, նա գտնվում էր ավելի փորձառու Ալեքսանդր Բորոդյուկի, Միրջալոլա Կասիմովայի և Ալեքսանդր Կիրյուխինայի ազդեցության տակ, ինչը ստիպում է նրան ավելի պրոֆեսիոնալ կերպով պատրատվել խաղերին։
Ժամանակի ընթացքում նա իր համառության շնորհիվ դառնում է թիմի հիմնական կազմի ֆուտբոլիստներից մեկը. մրցաշրջանի ընթացքում Սերգեյը մասնակցում է 25 հանդիպման և դառնում 1 գոլի հեղինակ։
Արաջնության վերջնամասում Սերգեյը հրավեր է ստանում Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականից, իսկ քիչ ավելի ուշ նա տեղափոխման առաջարկ է ստանում Ռուսաստանի առաջնության արծաթե և բրոնզե մեդալակիրներ՝ մոսկովյան «Լոկոմոտիվից» և «Տորպեդոյից»։
Իգնաշևիչը այն չորս ֆուտբոլիստներից մեկն է, ով Ռուսաստանի առաջնությունում մասնակցել է 400 հանդիպման և միակ ռուս ֆուտբոլիստը, ով պրոֆեսիոնալ մակարդակում մասնակցել է ավելի քան 700 խաղի։
Կարիերայի սկզբում Իգնաշևիչը հիմնականում խաղում էր որպես կամ աջ պաշտպան կամ էլ հենակետային կիսապաշտպան, սակայն հետո նա սկսում է հանդես գալ բացառապես կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։
Իր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Ռուսաստանի բարձրագույն մակարդակում հանդես եկող «Կռիլյա Սովետով» ակումբում, որի կազմում հանդես է եկել 1999 թվականից 2000 թվականը։
Դրանից հետո ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է մոսկովյան «Լոկոմոտիվ», որի կազմում էլ մասնակցելով 3 մրցաշրջանի կարիերայում առաջին անգամ դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն։
Սերգեյ Նիկոլաևիչ Իգնաշևիչ , ռուս ֆուտբոլիստ, մոսկովյան ԲԿՄԱ ֆուտբոլային ակումբի և Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան։
Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ , Ռուսաստանի վեցակի չեմպիոն, Ռուսաստանի գավաթի յոթակի դափնեկիր, Ռուսաստանի սուպերգավաթի յոթակի դափնեկիր, ՈՒԵՖԱ գավաթի դափնեկիր և 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
2014 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում Ռուսաստանի հավաքականը իր խմբում զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը, իսկ Իգնաշևիչը կրկին որպես հավաքականի հիմնական կազմի ֆուտբոլիստ այդ փուլում մասնակցում է 10 խաղերից 9-ին։
Եզրափակիչ փուլում կայացած Ալժիրի հավաքականի դեմ խաղը դառնում է Սերգեյ Իգնաշևիչի համար հավաքականի կազմում 100-րդը, սակայն ընդհանուր առմամբ Իգնաշևիչի համար առաջին աշխարհի առաջնությունում հավաքականը ցուցադրում է թույլ ֆուտբոլ և խմբում զբաղեցնում է վերջին՝ 4-րդ հորիզոնականը։
Իգնաշևիչը անցկացրել է իր առաջին պաշտոնական հանդիպումը Ռուսաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի կազմում 2000 թվականի մարտի 29-ին կայացած Վրաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում։
Սերգեյը 2002 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության ընտրական փուլում հավաքականի հետ մասնակցում է 8 հանդիպման, սակայն նրանց չի հաջողվում հայտավորվել առաջնության եզրափակչային փուլին։
Սերգեյի հայրը ազգությամբ բելառուս է, ով ծնվել է Սոլիգորսկու շրջանում գտնվող Խորոստովո գյուղում, մայրը Ռաիսա Գերմանովան՝ չուվաշ է Կրասնիե Չետայսկի շրջանի Տոմլեյ գյուղից։
Նա մշտապես աչքի է ընկել իր նպատակասլացությամբ և մարզումների հետ կապված պարտաճանաչությամբ, ինչը Յուրի Սյոմինի կարծիքով թույլ է տալիս Սերգեյին խաղալ բարձր մակարդակի վրա երկար ժամանակով։
ԵԿ-սպեկտրոսկոպիան զարգացավ ԵԿ-սպեկտրոմետրերի հայտնվելուց հետո, որոնք ի սկզբանե օգտագործվում էին աստղագիտական օբյեկտների շատ թույլ ենթաակարմիր ճառագայթման դետեկտման համար։
Ինտերֆերոգրամի կոնսերվերման Ֆուրյեյի ձևափոխումների սպեկտրների վերածման արագ մեթոդների մշակումից և սկանավորման ժամանակի փոքրացումից հետո, այսպիսի սարքավորումները սկսեցին թողարկվել սերիական ձևով, որը 1970-ականներին թույլ տվեց ԵԿ-սպեկտրոմետրերի շուկա դուրս գալ կոմպանիաներին, որոնք թողարկել էին համակարգիչներ, բայց սպեկտրոսկոպիայի բնագավառում աշխատանքի փորձ չունեյին։
ԵԿ-ինտերֆերոմետրերի առավելությունը կայանում էր իր մուլտիկոմպակտության մեջ , այսինքն ալիքի բոլոր երկարությունների կլանման մասին ինֆորմացիայի միաժամանակյա հավաքը, որի հաշվին հասանելի էր դառնում, սպեկտրի սկանավորման ժամանակի ամրապնդման, ազդանշանի և աղմուկի հարաբերականությունը։
Նոր տիպի սարքերի արտադրության մեջ երկրորդ առավելությունը այն է, որ եթե դիսպերսիոն սարքերը ունեյին ելք ու մուտք, որոնք սահմանափակում էին իրենց միջով անցնող լույսի քանակը, ինտերֆերոետրի արտդրողականությունը որոշվում էր աղբյուրի լույսի հոսքի հաստությամբ։
Հավանաբար, նորաձևությոունը ևս մեծ դեր ունեցավ ԵԿ-սպեկտրոմետրերի Ֆուրյեյի ձևափոխիչների հետ տարածման վրա, քանի որ այդ ժամանակ ազդանշան/աղմուկ մեծ համեմատականության կարիքը չկար՝ սովորաբար նմուշները պատրաստվում էին բավականին երկար, քան կատարվում էին չափումները, և նմուշի զանգվածը բավարար էր որակյալ սպեկտրների գրանցման համար։
ԵԿ-սպեկտրոսկոպիայում օգտագործվող պոլիքրոմատիկ լույսի համար այն աելի բարդ տեսք ունի և պարունակում է դետեկտորի վրա ընկնող փնջի մասին ամբողջ ինֆորմացիայան։
Որպես հետևանք, էականորեն կրճատվում է սպեկտրի գրանցման ժամանակը՝ Ֆուրյեյի ձևափոխմամբ սպեկտրոմետրերը տալիս են վայրկյանում 50 սպեկտրի գրանցման հնարավորություն, այն ժամանակ, եր դիսպերսիոն սարքը պահանջում է ավելի քան 20 րոպե մեկ սպեկտի գրանցման համար։
Կուտակման ռեժիմը միևնույն նմուշի սպեկտրի բազմաթիվ անգամ նկարելն ու նրանց հետագա մաթեմատիկական գումարելն է, որի արդյունքում աղմուկի ինտենսիվությունը, որը ունի պատահական բնույթ, իջեցվում է մենավոր սպեկտրի համեմատ, իսկ ազդանշանի ինտենսիվությունը բարձրացվում է։
Սովորաբար այս թերությունը հեռացվում է երկու հաջորդական սպեկտրների գրանցումով, երբ նմուշի սպեկտրը վերլուծվող նմուշի սպեկրից հանվում է, սակայն վերջին ժամանակներս երկճառագայթ սարքերը ևս մեծ ճանաչում են ձեռք բերել։
Առաջինը տալիս է մեծ դիպոլային մոմենտ ունեցող ֆունկցիոնալ խմբերի մասին ինֆորմացիա, այն ժամանակ երբ երկրորդը զգայուն է մակրոմոլեկուլային շղթաներում պարունակվող բևեռացված խմբերի նկատմամբ։
ԵԿ-սպեկտրների միջոցով կարելի է որոշել բարձրամոլեկուլային միացության կշռվածքի մեջ ծայրային ֆունկցիոնալ խմբերի քանակը և գնահատել նրա մոլեկուլային զանգվածը։
Տվյալների համապատասխան բազայի կիրառման ժամանակ, որի հետ մեխանիզմի ալգորիթմը համեմատում է դուրս բերված ԵԿ_սպեկտրը, այս գործընթացը կարող է արդեն հնացած լինել։
ԵԿ-սպեկտրի ազդանշանների համապատասխան որոշվում է նաև պոլիմերի ճյուղավորման աստիճանը, նրանց ստերեոկանոնավորությունը և պոլիմեր բյուրեղայնությունն ու ամորֆությունը։
Որպես մատրիցա հիմնականում օգտագործում են կալիումի բրոմիդը՝ 200-300 մգ քանակությամբ խառնվում է նմուշի հետ, տրորվում է (որակյալ սպեկտրների ստացման համար հարկավոր է, որ մասնիկների չափերը չգերազանցեն ճառագայթման ալիքի երկարությունը), ջրի հեռացման համար կատարվում է վակուումացում և մամլվում է հիդրավլիկ մամլիչով 13 մմ տրամագծով և 1 մմ հաստությամբ հաբի։
Օգտագործելուց առաջ կալիումի բրոմիդը կարելի է տաքացնել մինչև 40 , նրա համար, որ վրան ջուր չխտանա, որը նույնիսկ քիչ քանակությամբ արտահայտվում է սպեկտրում 3450 և 1640 սմ1 երկարությամբ շերտի տեսքով։
Ինչպես նաև հաշվարկված պարամետրերից շեղումները դիտվում են կապի երկարության ոչ մեծ կարճեցման պատճառով երբ նրանք տեղակալվում են ավելի ծանր իզոտոպերով, օրինակ, 35 և 35 մոլեկուլների համար ատոմների կենտրոնների միջև հավասարակշռական հեռավորությունները հավասար են 1, 2837 և 1, 2813 :
Ընթացիկ խտությունների դեպքում կիրառվում են բազմաթիվ անդրադարձումներով համակարգեր, որոնք ապահովում են մի քանի մետրի կարգի օպտիկական ուղիները ոչմեծ չափերի սարքերի համար։
գազյին նյութերի սպեկտրոսկոպիայի առանձնահատկություններից է մոլեկուլների պտտական շարժումը, ինչպես նաև սպեկտրալ գծերի լայնացումը ջերմային շարժման և մասնիկների հարվածների հետևանքով։
Սպեկտրոսկոպիայի տրված եղանակի հետ կապված են մի շարք այլ պրոբլեմներ, օրինակ, օպտիկական ուղու շատ մեծ երկարության պատճառով էական գործոն է հանդիսանում լուսային փնջի ցրումը, որի հետևանքով կենտրոնական և ծարային ճառագայթների մեջ ծագում է լրացուցիչ ընթացքի տարբերություն։
Բազմատոմ մոլեկուլները ունենում են 3–6 նորմալ տատանումներ, և յուրաքանչյուր այդպիսի տատանման ժամանակ մասնակցում են ոչ թե մի կապի ատոմի զույգեր, այլ այս կամ այն աստիճանի մոլեկուլի բոլոր ատոմները։
Սակայն փորձնականորեն հաստատվել է, որ որոշակի ֆունկցիոնալ խմբերի տատանումների համար «կողմնակի» ատոմներ ներդրումը և մապերը բավականաչափ փոքր է, դրա համար անկախ կախվածությունից այդ ֆունկցիոնալ խմբերը կլանում են հաճախությունների սահմանափակ ինտերվալում։
ԵԿ-սպեկտրոսկոպիայում ենթակարմիր սպեկտրը փորձարարական արդյունք է, այն բաց թողնված ենթակարմիր ճառագայթման ինտենսիվության ֆունկցիան է կախված նրա հաճախությունից։
Սովորաբար ենթակարմիր սպեկտրը պարունակում է կլանման մի քանի գիծ, որոնց դիրքերից կամ հարաբերական ինտենսիվությունից հետևություն է արվում ճառագայթվող նմուշի կառուցվածքի մասին։
Այսպիսի մոտեցումը հնարավոր դարձավ կուտակված ահռելի քանակի փորձարարական ինֆորմացիայի շնորհիվ՝ գոյություն ունեն կլանաման հաճախությունները նմուշում առկա որոշակի մոլեկուլային ֆրագմենտները կապող հատուկ աղյուսակներ։
Ստեղծված են նաև որոշ դասի միացությունների ԵԿ-սպեկտրների բազաներ, որոնք թույլ են տալիս ավտոմատ համեմատել անհայտ ուսումնասիրվող նյութի սպեկտրը արդեն հայտնիների հետ և այս կերպ տվյալ նյութը իդենտիֆիկացնել։
Հայելային անդրադարձման սպեկտրոսկոպիան կիրառվում է անդրադարձնող մետաղական կամ այլ մակերևույթներին քսված այնպիսի նյութերի համար, որոնք անդրադարձնում են ենթակարմիր ճառագայթումը։
Մեթոդի էությունը կայանում է նրանում, որ ԵԿ-սպեկտտրոմետրից ճառագայթման փունջը ընկնում է ուսումնասիրվող մակերևույթ, որտեղ այն թափանցում է ծածկույթի միջով, անդրադառնում է ներսից, հետո նորից անցնում է ծածկույթով և ընկնում սարքի դետեկտորի վրա։
Սակայն կլանումը տեղի է ունենում ընկնող ճառագայթման ոչ ամբողջ տիրույթում, այլ միայն ալիքի երեք երկարության դեպքում, որոնց էներգիան համապատասխանում է դիտարկվող մոլեկուլների տատանումների գրգռման էներգիային։
Հետևաբար, ալիքի երկարությունը , որի դեպքում դիտվում է ԵԿ-ճառագայթման մաքսիմալ կլանում, կարող է վկայել մոլեկուլներում այս կամ այն ֆունկցիոնալ խմբի տեսակի և այլ հատվածների առկայությունը, որը լայնորեն կիրառվում է քիմիայի տարբեր բնագավառերում միացությունների կառուցվածքի հաստատման համար։
Այդպիսի մեթոդների էական առվելությունը կայանում է նրանում, որ հնարավոր է դառնում ուսումնասիրել այնպիսի նմուշներ, որոնք անթափանց են Եկ-ճառագայթման համար, ինչպես նաև բավարարվել առանց նախապատրաստման պրոցեսի և վերլուծությունը կատարել անմիջական դաշտային պայմաններում։
Հեղուկ նյութերի սպեկտրների գրանցումը սովորաբար իրականացվում է բարակ թաղանթներից, որոնք տեղադրված են ԵԿ-ճառագայթում անցկացնող նյութերց պատրաստված ապակիների մեջ։
Ջրային լուծույթների համար կարող է կիրառվել պղնձի սելենիիդը, որը ունի լայն սպեկտրալ թափանցելիության պատուհան, սակայն նրա բեկման բարձր գործակիցը բերում է լույսի ինտերֆերենցիայի առաջացմանը, որը դժվարեցնում է քանակական որոշումը։
Եթե օբերտոնը կամ կոմբինացված շերտը ինչ որ ֆունդամենտալ տատանման հետ հաճախություններով համընկնում են, ցուցաբերվում է , որը բերում է համարյա նույն ինտենսիվության կլանման երկու գծերի հայտնվելուն, այն ժամանակ երբ սպասվում էր միայն մեկ ֆունդամենտալ գիծ։
Երբեմն նույնպես տեղի են ունենում համարյա միևնույն հաճախությամբ տատանումների տեղաշարժեր՝ ընդ որում տատանումնների թիվը մնում է նույնը, բայց նրանք առաջանում են այլ հաճախություններով և արդեն չեն կարող վերաբերվել մեկ կապի։
Սպեկտրներում նուրբ կառուցվածքի հայտնվելը ևս հանդիսանում է բարդացնող հանգամանք, որը համապատասխանում է պտտական անցումներին (այսպիսի երևույթ դիտվում է միայն գազանման վիճակում գտնվող նյութերում)։
Ավելի հարմար է այնպիսի լուծիչներ օգտագործել, որոնք բաղկացած են համաչափ մոլեկուլներից, քանի որ նրանք ԵԿ- սպեկտրում տալիս են մինիմալ քանակով շերտերի թիվ։
1882—1900 թվականներին Ուիլյամ դե Ուայվլեսլի Էբնեյը և գրանցեցին 52 միաացությունների ինֆրակարմիր սպեկտրները և համապատասխանեցրին դիտվող կլանման գծերը ֆունկցիոնալ խմբերի հետ, որոնք առկա էին այդ մոլեկուլներում։
Էական ներդրում մեթոդի մեջ կատարել է ամերիկացի ֆիզիկոս Ուիլյամ Կոբլենցը, ով 1903 թվականից, օգտվելով նատրիումի քլորիդե պրիզմայից, ստացել էր բավական ճշգրիտ և լիարժեք ԵԿ-սպեկտրներ հարյուրավոր օրգանական և ոչօրգանական նյութերի համար։
Որպեսզի օպտիկական խտության մեծությունը համընկնի թույլատրելի արժեքների հետ, համաձայն Բուգեր-Լամբերտ-Բերգի օրենքի, անհրաժեշտ է, որ պոլիմերի հաստությունը լինի մոտ 5 մկմ։
Այդպիսի հաստության նյութ կարելի է ստանալ լաբորատորիայում, սակայն տարածված նյութերը հաստ են, հետևաբար պոլիմերների վերլուծության համար օգտագործվում են այնպիսի փոխարինիչներ, ինչպիսիք են լրիվ ներքին անդրադարձման խաթարումը և ներքին անդրադարձման սպեկտրոսկոպիան։
Մեթոդը հիմնված է երկու փուլերի սահմանին փնջի բաժանման անդրադարձման վրա՝ մեծ բեկման ցուցչով ԼՆԱԽ բյուրեղի և ավելի փոքր բեկման ցուցչով հետազոտվող նմուշի փուլերն են։
Այս պատճառով մոլեկուլները, որոնք չունեն դիպոլային մոմենտ (օրինակ, 2, 2, 2, ինչպես նաև առանց կովալենտ կապերի աղերն ու մետաղները), չեն կլանում ենթակարմիր ճառագայթումը։
Եթե որպես անդրադրձիչ վերցնենք ջուրը, ապա այսպիսի մեթոդով կարելի է ուսումնասիրել յուղի, ճարպի, լիպիդների և այլնի մոնոմոլեկուլային շերտերը, ընդ որում թաղանթների և կառուցվածքի մասին ինֆորմացիա ստանալով։
Գոյություն ունեն հատուկ կուվեյտներ մաշկի անալիզի համար, որոնք իրենց կիրառությունն են գտնում մարդու մաշկի վրա կոսմետիկայի և դեղերի ազդեցության ուսումնասիրման ժամանակ։
ԵԿ սպեկտրների գրանցման առաջին փորձերը ծայրահեղ աշխատատար էին, քանի որ հետազոտողները ստիպված էին հավաքել սեփական գործիքները, հղկել և հարթեցնել պրիզմաները, արծաթապատել հայելիները, սարքավորումները աստիճանավորել ըստ քարաղի բեկման ցուցչի։
ԵԿ-ճառագայթման հեռավոր միջակայքը պարունակում է ածխածնի, ազոտի, թթվածնի և ֆտորի դեֆորմացված տատանումներ, որոնք կախված են 19 զ.ա.մ.-ից բարձր ատոմների հետ, ինչպես նաև ցիկլային ու ոչ հագեցած համակարգերի դեֆորմացված տատանումներ։
Այս դեպքում բերված զանգվածը միշտ մոտ է 1-ին, իսկ ուժային հաստատունի արժեքը համարյա նույնն է բոլոր այդ տեսակ կապերի համար, դրա համար – տատանումները ի հայտ են գալիս հաճախության համարյա միևնույն շրջանում։
ԵԿ-սպեկտրոմետրերը թույլատրեցին ստանալ ԵԿ-շրջանի հեռավոր սպեկտրներ, դիտել բյուրեղների ցանցավոր տատանումները, ինչպես նաև, շնորհիվ աղմուկ/ազդանշան բարձր հարաբերակցության, հաղթահարել օրգանական միացությունների սպեկտրների ինտերպրետացիաների բարդություները։
Այն ժամանակվա տարածված զբաղմունքներից մեկը սպեկտրների թվային մշակումն էր՝ հատկապես լուծիչների կլանման գծերի հեռացումը և խառնուրդների հաճախության աստիճանի ու բնույթի որոշումը։
Փորձնականորեն հաստատվել է, որ սպեկտրի որոշակի շրջանում այս կամ այն տիպի շերտերի առկայությունը վկայում է մոլեկուլում նրանց համապատասխան ֆունկցիոնալ խմբի առկայության մասին։
Սովորաբար սարքը փորձի ժամանակ ճառագայթում է ենթակարմիր ճառագայթման բոլոր ալիքի երկարությունները միաժամանակ ընդհուպ ԵԿ մոտակա շրջանը, միջին շրջանը և ԵԿ հեռավոր շրջանը։
Նյութիի կողմից ճառագայթման կլանումը քանակապես նկարագրվում է Բուգեր-Լամբերտ-Բերի օրենքով, և սպեկտրը ստացվում է թողնելիության գործակիցի կախվածության, կամ օպտիկական խտության ալիքի երկարությունից կառուցումից։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հնարավորություն ընձեռնվեց ԵԿ-սպեկտրոմետրի թույլ ազդանշանը ուժեղացնել, որը կրճատեց փորձի ընթացքը մեկից երկու ժամով։
դետեկտորի այս բարելավումները թույլատրեցին խուսափել ժամանակի ընթացքում ցուցանիշների դրեյֆը և բերեցին եկճառագայթանի սարքերի ստեղծմանը, որտեղ սանդղակի տրամաչափումը տոկոսայինն էր ալիքի երկարությանը կամ ալիքային թվերին։
Ազատության տատանողական աստիճանների թիվը և նրանց համապատասխանող տատանումները հավասար են գծային մոլեկուլների համար և ոչգծայինների համար՝ , որտեղ -ը մոլեկուլների մեջ ատոմների թիվն է։
Դիֆուզ անդրադարձումը ծագում է խորդուբորդ մակերևույթից և որոշակի կետում չի կիզակետվում, դրա համար էլ նրա հետ աշխատելիս օգտագործվում է էլիպսոիդ հայելիներ, մեկը որոնցից կիզակիտում է ԵԿ-ճառագայթումը նմուշի վրա, իսկ երկրորդը «հավաքում է» րադանդրադարձած լույսը և ուղարկում դետեկտորին։
Հնարավոր դարձավ սարքերի օպտիկական տարրերի ստեղծման համար անհրաժեշտ շատ և որակյալ ալկալիական մետաղների հալոգենիդների բյուրեղների արդյունաբերական ստացումը, որը թույլատրեց շրջանցել լուրջ դժվարություններ։
Օրինակ, սինթետիկ կալիումի բրոմիդը, ի տարբերություն նախկինում օգտագործվող քարաղի, թույլատրեց գրանցել ԵԿ-սպեկտրներ մինչ 400 սմ1, այնժամ երբ նախկին սահմանը կազմում էր 650 սմ1:
Եթե բնութագրական տատանումները վերաբերում են ծանր ատոմին կապված թեթև ատոմին, ապա համարյա բոլոր շարժումները կենտրանացված են նրանում, և մոլեկուլի մնացած մասի ազդեցությունը նրա վրա շատ թույլ է։
Այդ ժամանակ ինֆրակարմիր կլանման բնույթը մինչև վերջ հասկանալի չէր, սակայն 1930-ին արդեն ստեղծվել էր տեսություն, որում ենթադրվում էր, որ այս կլանումը դիտվում է մոլեկուլների տատանման արդյունքում և նրա վարքագիծը այսպես թե այնպես կախված է դիպոլային մոմենտի փոփոխության, ընտրության կանոնոերի, մոլեկուլների համաչափության և տատանումների ոչներդաշնակության հետ։
Բազմահազար օրգանական միացությունների ԵԿ-սպեկտրների վերլուծությունը հնարավորություն է տվել կազմել համահարաբերակցական աղյուսակներ, որոնք կապում են տատանումների հաճախություններն ու ինտենսիվությունը ֆունկցիոնալ խմբերի հետ։
Տրված արտահայտություններից հետևում է, որ երկատոմանի օսցիլյատորի տատանումների հաճախությունը կախված է ուժային հաստատունից, որն, իր հերթին, կապված է երկու ատոմների միջև կապի էներգիայով, ինչպես նաև տատանումներին մասնակցող ատոմների զանգվածներով։
ԵԿ սպեկտրոսկոպիան հանդիսանում է անփոխարինելի վերլուծական մեթոդ և ծառայում է օրգանական մոլեկուլների, ոչ օրգանական և կոորդիացվածներ ինչպես նաև բարձրամոլեկուլային միացությունների կառուցվածքի ուսումնասիրման համար։
Բարդ նմուշների վերլուծությունը դարձավ հնարավոր ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիայի նորագույն հնարքների մշակման շնորհիվ՝ անդրադարձման ԵԿ-սպեկտրոսկոպիան, արձակաման ԵԿ- սպեկտրոսկոպիան և ԵԿ-միկրոսկոպիան։
Ենթակարմիր ճառագայթումը իրենից ներկայացնում է էլեկտրամագնիսական ալիք և բնութագրվում է ալիքի երկարությամբ, հաճախությամբ և ալիքային թվով, որոնք կապված են հետևյալ կախվածությամբ՝
Հարմոնիկ օսցիլյատորների տեսանկյունից երկատոմանի մոլեկուլը իրենից ներկայացնում է 1 և 2 երկու զանգված, միավորված նրանց զանգվածի կենտրոնով անցնող կոշտ զսպանակով, որը հավասար է ՝
Ֆոտոնի կալնմամբ տեղի ունենում մոլեկուլի գրգռում՝ էներգիայի մեծացմամբ, երբ մոլեկուլը անցնում է 1 հիմնական տատանողական վիճակից 2 որորշ գրգռված տատանողական վիճակ, այնպես որ, այս երկու վիճակների էներգիաների տարբերությունը հավասր է ֆոտոնի էներգային։
Կլանման սպեկտրոսկոպիայում, որը ԵԿ-սպեկտրոսկոպիայի մասնավոր դեպք է հանդիսանում, տեղի է ունենում մոլեկուլների կողմից որոշակի էներգիայով ֆոտոնների կլանում, որը Պլանկի հաստատունի միջոցով կապված է էլեկտրամագնիսական ալիքի հաճախության հետ՝
Ենթակարմիր սպեկտրոսկոպիա (տատանողական սպեկտրոսկոպիա, միջին ենթակարմիր սպեկտրոսկոպիա, ԵԿ-սպեկտրոսկոպիա, ԵԿՍ), նյութից ենթակարմիր ճառագայթման փոխազդեցությունները ուսումնասիրող սպեկտրոսկոպիայի բաժին։
1949 թվականին ՀԴԲ-ն գաղտնալսված և վերծանված հեռագրերի վերլուծության հիման վրա կարողացել է պարզել, որ «Ռեստ» և «Չարլզ» կոդային անվամբ գործակալները մեկ անձ է' ֆիզիկոս Կլաուս Ֆուքսը։
Նույն թվականին ՀԴԲ-ն կարողացել է եզրակացնել, որ հանձինս «Լիբերալ» և «Անտեննա» մականունով գործակալների հանդես է գալիս մեկ անձ' Հուլիուս Ռոզենբերգը և որ հենց նա է ղեկավարում լրտեսական ցանցը։
Ռոզենբերգներն իրենք հերքում էին իրենց մեղքը, իսկ կոմունիստական համոզմունքների մասին հարցերին հրաժարվում էին պատասխանել, օգտվելով Սահմանադրության Հինգերորդ ուղղումից։
Գործնականում ծածկագիրը կարող է որակազրկվել սխալ օգտագործելու դեպքում, եթե մեկանգամյա բանալին այնքան էլ պատահական չէ կամ, եթե կրկնակի է օգտագործվել, դրանով իսկ դադարելով միանգամյա լինել։
Կրկնողությունները նկատվել են մինչև 1948 թվականը և հավանաբար դադարել են այն բանից հետո, երբ խորհրդային գործակալներ Ուիլյամ Վայսբանդը և Կիմ Ֆիլբին հաղորդել են, որ խորհրդային հետախուզության հաղորդագրությունները գաղտնազերծվում են։
Առաջընթաց է գրանցվել 1953 թվականին, երբ հնարավորություն էր ստեղծվել օգտագործել կիսաայրված խորհրդային կոդերի գիրքը, որը գտնվել էր Գերմանիայում դեռևս 1945 թվականին։
Եվ վերջապես, 1960-1980 թվականներին հաջողվել է վերծանել մի շարք հին հաղորդագրություններ, որոնք թույլ են տվել, այդ թվում, ստանալ Ռոզենբերգների մեղավորության վերջնական ապացույցները։
Ծածկագրման ընթացքում բաց տեքստը կոդավորման գրքով վերածվում էր թվերի, ապա «բացառող ԿԱՄ» գործողությամբ միավորվում էր բանալիով, որը կոչվում էր միանգամյա նոթատետր կամ ծածկագրման նոթատետր։
Ասենք, եթե կիրառենք «բացառող ԿԱՄ» գործողություն միևնույն ծածկագիր նոթատետրով երկու տեքստերի նկատմամբ, ապա կստացվի երկու բաց տեքստ, որոնք միավորված են «բացառող ԿԱՄ» գործողությամբ։