polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ամբիոնի անդամներից և ասպիրանտներից շատերը 1963 թվականից մինչև այսօր 62 գիտական գործուղումների են մեկնել նախկին ԽՍՀՄ-ի և արտասահմանյան մի շարք քաղաքնԵրևան Մոսկվա, Լենինգրադ, Լվով, Թբիլիսի, Լյուբլին , Փարիզ, Մոնպելյե , Աթենք, Սալոնիկ , Հռոմ, Նեապոլ, Բոլոնիա , Քեմբրիջ , Բոստոն , Վիեննա, Գաֆլենց, , Թեհրան , Անն Հարբոր։
Ամբիոնում դասավանդել են հին աշխարհի պատմության լավագույն մասնագետներ Ստեփան Ներսիսյանը և Ժենյա Միրզախանյանը, որոնք աչքի են ընկել դասախոսական մեծ վարպետությամբ։
Երկար տարիներ ամբիոնում դասավանդել են նաև դոցենտ Նիկոլայ Շահնազարյանը, միջնադարագետ պրոֆեսոր Հուսիկ Նաջարյանը, նոր և նորագույն պատմության լավագույն մասնագետ, հմուտ դասախոս ու մանկավարժ դոցենտ Մառլեն Հովհաննիասյանը, Գարեգին Հարությունյանը։
Յուրաքանչյուր տարի բացի պլանային դասընթացներից, ամբիոնի մագիստրանտների և բակալավրատի ուսանողների համար արտասահմանյան գիտնականների մասնակցությամբ կազմակերպվում են դասախոսություններ։
Ամբիոնի դասախոսները ակտիվորեն մասնակցում են միջազգային գիտաժողվների և սեմինարների՝ Մոսկվա, Ս. Պետերբուրգ, Փարիզ, Վարշավա, Հռոմ, Քեմբրիջ, Օքսֆորդ, Բոստոն, Նեապոլ, Աթենք, Թեսալոնիկ, Թբիլիսի, Վիեննա, Անն Արբոր, Բոստոն, Օսլո, Բրաունշվիգ և այլն։
ԵՊՀ Պատմության ‎ֆակուլտետի Ընդհանուր պատմության ամբիոնի առաջին վարիչը եղել է ընդհանուր պատմության նորագույն շրջանի մասնագետ պրոֆեսոր Կարո Ղազարյանը։
Ծրագրի գիտական արդյունքների ամփոփմամբ այժմ Ժնևի համալսարանը հրատարակում է կոլեկտիվ աշխատություն, որի հե-ղինակներից մեկը պրոֆեսոր Ա.Ստեփանյանն է։
Նախկինում այդ պաշտոնը զբաղեցրել են մի շարք նշանավոր հայ պատմաբաններ. պրոֆեսոր Ստեփան Ներսիսյանը, ակադեմիկոս Աբգար Հովհաննիսյանը, պ.գ.դ., պրոֆեսոր Վ. Դիլոյանը։
Ամբիոնի աշխատակիցների ջանքերով հրատարակվում են արդի պատմագիտության և հումանիտար մտքի հիմնարար խնդիրներին նվիրված գիտական աշխատությունների ժողովածուներ' «Պատմություն և կրթություն 1-4», «Ինքնության հարցեր 1-2», «Պատմության հարցեր 1-2», «Անհատը պատմության հոլովույթում 1, 2»։
1960-ական թթ. ի վեր ամբիոնում «երկաստիճան» կրթական համակարգով մասնագիտացել է շուրջ 600 ուսանող, իսկ ապա «եռաստիճան» կրթական համակարգով և մագիստրատուրայով՝ շուրջ 150 ուսանող, որոնք աշխատում են գիտության և մշակույթի տարբեր բնագավառներում։
Բացի տեղական հաստատություններից' ամբիոնի անդամներն իրենց որակավորման բարձրացում անցկացրել են նաև Թեսալոնիկի, Բոստոնի, Մոսկվայի, Պետերբուրգի, Տոմսկի, Նովգորոդի համալսարաններում։
1961-2007 թթ. «Համաշխարհային պատմություն» մասնագիտացում ընտրած շուրջ 650 ուսանողի արտադրական-ճանաչողական պրակտիկան մի քանի տարի շարունակ նրանց անցկացվել է Լենինգրադի , Մոսկվայի, Ռոստոկի , Սալոնիկի , Բուդապեշտի համալսարաններում և գիտամշակութային կենտրոններում։
1938-1952 թթ. Հին աշխարհի պատմության ամբիոնը ղեկավարել է նշանավոր մանկավարժ-պատմաբան, համալսարանի բազմամյա դասախոս պրոֆեսոր Ստեփան Ներսիսյանը, իսկ Նոր պատմության ամբիոնը՝ եվրոպական մի քանի օտար լեզուներ տիրապետող, ՀԽՍՀ ԳԱԱ նոր պատմության լավագույն մասնագետ, ակադեմիկոս Աբգար Հովհաննիսյանը։
2006 թ. ամբիոնի հիման վրա ստեղծվել է «Համաշխարհային պատմության հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպությունը և ամբիոնի հետ համատեղ կազմակերպվում են թե՛ հանրապետական և թե՛ միջազգային գիտաժողովներ՝ «Անհատը պատմության հոլովույթում 1, 2», «Լուսավորական դարաշրջանը Եվրոպայում» և այլն։
Համաշխարհային պատմության ամբիոնում ԽՍՀՄ-ի զանազան քաղաքներից և արտասահմանից եղել են ստաժորներ պրոֆեսոր Ալ. Եգորով , Ք. Սվերինգ , պրոֆեսոր Ս. Դադոյան , Թ. Օ'Նիլ և այլք։
ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Ընդհանուր պատմության ամբիոնը կազմավորվել է 1952 թ. Հին աշխարհի և Նոր պատմության ամբիոնների միավորման արդյունքում՝ ակադեմիկոս Աբգար Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ։
Տարբեր տարիներին ամբիոնում աշխատել են նշանավոր գիտնականներ և դասախոսներ պ.գ.դ., պրոֆեսոր Ստ. Ներսիսյանը, Գր. Միքայելյանը, Ջ. Կիրակոսյանը, Վ. Դիլոյանը, դոց. Գ. Հարությունյանը և այլք։
Դաշնակցային զորքերի պաշտպանական գիծը Ֆլանդրիայում մեծ նշանակություն ուներ պատերազմող կողմերի համար, այդ իսկ պատճառով ապրիլի վերջին գերմանական հրամանատարությունը հարձակման պլան մշակեց Իպրի բլուրը վերացնելու և Իպր քաղաքը գրավելու նպատակով։
Կանադան Առաջին համաշխարհային պատերազմում ներգրավվեց 1914 թվականի օգոստոսի 5-ին, երբ Կանադայի գեներալ-նահանգապետ արքայազն Արթուրը հաստատեց Գերմանիայի կայսրության և Կանադայի միջև պատերազմական իրավիճակի մասին լուրը։
Քանի որ կանադական բանակը կամավորական էր, իսկ կորուստները ճակատում աճում էին, Կանադայի վարչապետ Ռոբերտ Բորդեն առաջարկեց 1917 թվականին համընդհանուր զինվորական ծառայություն։
Նոյեմբերի 3-6 դաժան մարտերի ընթացքում գերմանական զորքերը ստիպված էին հետ նահանջել, իսկ կանադական ստորաբաժանումներին հաջողվեց գրավել Փաշենդեյլ գյուղը։
Այդպես պատերազմի 1 տարվա ընթացքում Կանադական թրթուրավոր մեքենաներ, ինքնաթիռներ, պայթուցիկ նյութեր, շոգեքարշներ, ներքին այրման շարժիչներ և այլ բաներ մատակարարեց։
Կանադացի վերջին զինվորը՝ Ջորջ Լոուրենս Պրեյսը, սպանվեց 1918 թվականի նոյեմբերի 11-ի՝ զինադադարի ուժի մեջ մտնելուց մի քանի վայրկյան առաջ։
1918 թվականի օգոստոսի 8-ին կանադական զորքերը ֆրանսիական, անգլիական, նորզելանդական և ավստրալիական զորքերի հետ մեկտեղ ճեղքեցին գերմանական պաշտպանությունը Ամյենի մոտ և լրիվությամբ կատարեցին նրանց առջև դրված խնդիրը։
1916 թվականի սեպտեմբերի 15-ին կանադական զորքերը բրիտանական բանակի մյուս ստորաբաժանումների և տանկերի աջակցությամբ սկսեցին գերմանացիների դիրքերի վրա հարձակումը գյուղից դեպի արևմուտք։
Գերմանական նավատորմի գործողությունները կրճատեցին ցորենի ներկրումը Ավստրալիայից և Հնդկաստանից, ինչից հետո Կանադան դարձավ Մեծ Բրիտանիայի պարենամթերքի գլխավոր մատակարարը։
Գարնանային հարձակումից հետո բրիտանական հրամանատարությունը որոշում կայացրեց ևս մեկ հարձակման օպերացիա իրականացնել 1917 թվականին, այս անգամ Ֆլանդրիայում՝ Իպրի մոտ։
Բրիտանական զորքերը պետք է հարձակվեին Արևմտյան ճակատում՝ Արրասի շրջանում, ֆրանսիցիները պետք է լայնամասշտաբ հարձակում սկսեին Էնե գետի վրա, իտալացիները Սոչա գետի հովտում, ինչպես նաև պլանավորվում էր ռուսական բանակի հարձակումը Արևելքում։
Սակայն, անգլիական զորքերի կորուստները Սոմում գերազանցեցին ֆրանսիացիների՝ Վերդենի ճակատամարտում ունեցած կորուստներին. Սոմում զոհվեց, վիրավորվեց և գերեվարվեց բրիտանական բանակի 419 654 զինվոր։
Միայն կանադական 1-ին դիվիզիայի ստորաբաժանումներն էին պահում իրենց դիրքերը, քանի որ նրանց հաջողվեց մեկուսացնել գազի ազդեցությունը, դեմքին՝ մեզի մեջ թաթախած, վիրակապեր դնելով։
Ապրիլի 24-ին գերմանական հրամանատարությունը կանադացիների դեմ նոր հարձակում ձեռնարկեց, թեժ մարտերի արդյունքում կանադական դիվիզիայի մոտ 6000 զինվոր շարքից հանվեց ։
Կանադական զորքերը ճեղքման ընթացքում ակտիվ մասնակցություն չեն ունեցել, հիմնական դերը գրավման ժամանակ խաղացին Հնդկական կորպուսի և զինվորական 4-րդ կորպուսի միավորումը։
1915 թվականի մարտի 7-ին կանադական հրետանին կարճ՝ 35 րոպեանոց հրետանական զորավարժություն իրականացրեց, ինչից հետո բրիտանական զորքերն անցան հարձակման և գրավեցին Նև-Շապել գյուղը և գերմանական ակոսների առաջին գիծը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմն ամենամեծ օգուտը բերեց ոչ թե եվրոպական պետություններին, այլ ԱՄՆ-ին, Ճապոնիային և Կանադային, որոնք հիմնական մատակարարներն էին եվրոպական պատերազմող երկների համար։
Պատերազմի վերջին փուլում կանադական զինվորական կազմավորումները, ավստրալիական դիվիզիաների հետ մեկտեղ, համարվում էին առավել մարտունակ միավորված դաշնակցային զորքերն Արևմտյան ճակատում։
Երկրի ներսում շատ քաղաքաներ իրենց ցանկությունն են հայտնում հյուրընկալելու մրցակցությանը, բայց ընտրությունը ընկավ Դուբրովնիկե՝ կուրորտ Ադրիատիկ ծով։
63-ամյա Սավելի Տարտակովերը, Օլիմպիական խաղերի ամենա տարեց մասնակիցը, որը ներկայացնում էր Լեհաստանի հավաքականը, այս մրցույթում ներկայացված էր Ֆրանսիայի(պատերազմի ժամանակ ներգրաված է եղել ֆրանսիական Դիմադրության շարժման մեջ), սկսած 1930 թվականից նա ոչ մի անգամ բաց չի թողել Օլիմպիական խաղերը։
Հարավսլավիայի և ԱՄՆ-ի թիմերը հաջորդ մրցաշարում ներգրավել էին մեծաթիվ քանակությամբ հանդիսատեսների, որ «Արվեստի սրահ»ը չկարողացավ տեղավորել հանդիսատեսին։
Որպեսզի կարողանար անցնել հարավսլավիացիներին, արգենտինացիներին պետք էր հաղթել առավելագույն միավորներով ֆրանսիացիներին, որպեսզի մրցաշարի առաջատարները հավաքեին երկու միավոր ընդդեմ Ֆինլանդիայի հավաքականի։
Մինչ այդ թողարկվել է Բուլղարիայում 1947 թվականին Բալկանյան խաղերի հետ կապված, իսկ ԽՍՀՄ-ում 1948 թվականին մատչը մրցաշարի, Աշխարհի առաջնության և 1950 թվականին կապված Հունգարիայում մրցաշարի թեկնածությամբ։
Ընտրվեց նոր նախագահ՝ Ռոգարդ Ֆոլկե, բայց Օլիմպիադայի վերածննդի հարցը բարձրացվեց 1948ին ՖԻԴԵ-ի կոնգրեսում Սալտշեբադենում։
Առաջարկը ստացվել էր Հարավսլավիայի պատվիրակությունից, ով հայտարարել էր, որ Հարավսլավիայի Շախմատի ֆեդերացիան համաձայնել է կազմակերպել առաջին ետպատերազմյան «Ազգերի մրցաշարը»։
Դա բավականին անսպասելի իրադարձություն էր, քանի որ Հարավսլավիան պատերազմի ժամանակ կրել էր մեծ նյութական կորուստներ և այդ ժամանակ նախաձեռնեց առաջին քայլը, և պարտավորվում էր վերականգնել ենթակառուցվածքը։
Աշխույժ երկխոսության ընթացքում ընդունվեց որոշում, որ ՖԻԴԵ–ի բյուրոն պետք է ուսումնասիրի Հարավսլավիայի պատվիրակության առաջարկը և հաջորդ կոնգրեսին ներկայացնի առաջարկություններ։
Մասնակցություն Օլիմպիական խաղերի երկրում, որը անցկացնում է «Տիտո կլիկ» անվամբ, քանի որ այն կոչվում էր Հարավսլավիայի ձեռնարկներ, այն համարվում էր անհնար է, և ո՛չ ԽՍՀՄ-ը, և ո՛չ է «արևելյան դաշինքի» երկրները մրցույթին չմասնակցեցին։
2017 թվականի մարտի 26-ին սկսված հանրահավաքներ Ռուսաստանում, մասսայական հակակառավարական, հակապուտինյան բողոքի միջոցառումներ, որոնք տեղի են ունեցել Ռուսաստանի ավելի քան 80 քաղաքներում։
Հանրահավաքները սկսվել են 2017 թվականի մարտի 26-ի առավոտյան Ցույցերի շարժառիթ է հանդիսացել ռուս ընդդիմադիր գործիչ Ալեքսեյ Նավալնիի իրականացված հակակոռուպցիոն հետաքննությունը , որի շրջանակներում ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևին անմիջականորեն առնչվող բազմաթիվ կոռուպցիոն գործընթացներ են բացահայտվել։
Ֆիլմի հրապարակումից հետո Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից չհաջորդեց քաղաքական գնահատական և համապատասխան իրավական հետաքննության իրականացում, ինչին հաջորդեց 2017 թվականի մարտի 14-ին Ալեքսեյ Նավալնիի ելույթը, որով նա կոչ էր անում նույն թվականի մարտի 26-ին ՌԴ բնակավայրերում իրականացնել փողոցային բողոքի միջոցառումներ։
2017 թվականի մարտի 2-ին Ալեքսեյ Նավալնիի հիմնած «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամը» հրապարակում է « » հետաքննական ֆիլմը, որտեղ ասվում էր, որ Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևին են պատկանում Ռուսաստանում և եվրոպական մի շարք երկրներում գտնվող բազմաթիվ թանկարժեք հողամասեր, առանձնատներ, բնակարաններ, բարձրակարգ զբոսանավեր, խաղողի ընդարձակ այգիներ, գինեգործարաններ և այլն։
Ա.Նավալնիի կոչից հետո Ռուսաստանի Դաշնության Ներքին գործերի նախարարության գլխավոր վարչությունը հայտարարություն տարածեց, որ կոչ էր անում բնակչությանը չմիանալ սպասվող բողոքի միջոցառումներին, քանի որ մասնակցության դեպքում անձը կտուգանվի 20.000 ռուսական ռուբլով կամ կդատապարտվի մինչև 100 ժամ հարկադիր աշխատանքի կամ էլ ազատազրկման։
Ըստ Ա.Նավալնիի մամլո քարտուղար Կրռա Յարմիշի հայտարարության՝ բողոքի միջոցառումների անցկացումը հնարավոր է եղել համաձայնեցնել ռուսական 24 քաղաքի տեղական իշխանությունների հետ։
Ամուսնացած է Ռիչարդ Դևոսի հետ, ով իր հոր և -ի ակտիվների համասեփականատերն է (2006 թվականին նա դրել է իր թեկնածությունը Միչիգանի նահանգապետական ընտրություններին, նախընտրական քարոզարշավի վրա ծախսել է ավելի շատ գումար, քան որևէ մեկը նահանգի ողջ պատմության ընթացքում, սակայն չի հաղթել ընտրություններում)։
Միքելանջելոյի մահվանից հետո նա Վինյոլայի հետ մասնակցել է Սուրբ Պետրոսի տաճարի գլխավոր գմբեթի կառուցմանը՝ որոշ փոփոխությունների ենթարկելով Միքելանջելոյի նախագիծը։
Հիմնական աշխատանքներն են՝ Սուրբ Պետրոսի տաճարի գմբեթի կառուցումը , Ջեզու եկեղեցու ճակատամասը, Սանտա Մարիա դե Մոնտի եկեղեցին, Ալդոբրանդինի վիլլան Ֆրասկատիում և այլն։
Ինքնուրույն կառուցել է բազմաթիվ եկեղեցական շինություններ, որոնցից են Սապիենցա համալսարանի շենքը, Ալդոբրանդինի վիլլան Ֆրասկատիում, Սանտա Մարիա սոպրա Միներվա բազիլիկի կապելլան։
Թագավորական ազգային թատրոնում Բրայան Քոքսի և Իեն Մակքելանի հետ աշխատելուց հետո Կաե-Կազիմը սկսեց հանդես գալ բրիտանական հեռուստատեսությամբ՝ խաղալով «Զուտ անգլիական սպանություն», «Փորձություն և վրեժխնդրություն», ինչպես նաև հանրահայտ «Գրենջ Հիլլ» սերիալի բազմաթիվ դրվագներում։
Կաե-Կազիմը ծնվել է Նիգերիայի Լագոս քաղաքում, որտեղ անցկացրել է վաղ մանկությունը, այնուհետև նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Անգլիա՝ Լոնդոն։
Ընդհանուր առմամբ առաքինի կյանքերի մեջ որոշներն ավելի առաքինի են, իսկ չարը ևս ունի աստիճաններ, և Յամա աստծու համար շատ բարդ կլինի դատել՝ ելնելով առաքինության և արատների տարբեր աստիճաններից։
Ըստ Մուանիե-Ուիլիամսի՝ Սամսարայի հիմքում Սամսրի եզրույթն է, որը նշանակում է «պտտվել, անցնել վիճակների հաջորդականությամբ, ընդառաջ գնալ կամ ստանալ, շղթայով շարժվել»։
Այս արմատից հայեցակարգային ձևը հնագույն տեքստերում հանդիպում է որպես Սամսարանա, որը նշանակում է «պտտվել կենդանի էակների և աշխարհի վիճակների, ծնունդների, վերածնունդների միջով», առանց խոչընդոտի։
Եզրույթը կրճատվել և դարձել է Սամսարա, վերաբերում է նույն եզրույթին՝ կյանքի շղթա, որտեղ մեկը կրկնում է նախկին վիճակները՝ մի մարմնից դեպի մյուսը, անընդհատ փոփոխության աշխարհային կյանքը, այն է՝ վերածնունդ, աճ, քայքայում, մահ։
Սամսարան բոլոր հնդկական կրոններում հիմնարար հասկացություն, կապված է կարմայի տեսության հետ և նշանակում է հավատ այն բանի նկատմամբ, որ բոլոր կենդանի արարածները ցիկլիկ կերպով անցնում են ծնունդներով և վերածնունդներով։
Եզրույթը կապված է այնպիսի արտահայտությունների հետ, ինչպիսիք են՝ «հաջորդական գոյության ցիկլ», «վերաբնակեցում», «կարմայական ցիկլ», «կյանքի անիվ», «կյանքի, մատերիայի, գոյության ցիկլիկություն»։
Սամսարա կամ Սանսարա , աշխարհներում ծննդի և մահվան շրջապտույտ , որը սահմանափակված է կարմայով, Հնդկաստանի փիլիսոփայության հիմնական հասկացություններից մեկը․ «սամսարայի օվկիանոսում» խեղդվող հոգին ձգտում է ազատագրման և իր նախկին գործողությունների արդյունքներից մաքրման , որոնք հանդիսանում են «սամսարայի շղթայի» մի մասը։
Սամսարան երբեմն հիշատակվում է այնպիսի հասկացությունների և արտահայտությունների հետ, ինչպիսիք են վերամարմնավորում , վերաբնակեցում, կարմայի ցիկլ, «աննպատակ թափառման և աշխարհիկ գոյության ցիկլ»։
Դուալիստական աստվածավախ ավանդույթները հաստատում են, որ անհատ մարդու հոգին և Բրահմանը երկու տարբեր իրականություններ են. նվիրումը Վիշնուին նշանակում է ազատում սամսարայից, այդ Վիշնուի շնորհն է, որն առաջնորդում է դեպի մոկշա, և հոգևոր ազատումը հասանելի է միայն մահից հետո։
Ոչ դուալիստաան ավանդույթներով հաստատվում է, որ անհատ մարդու հոգին և Բրահմանը նույնական են. միայն տգիտությունը, իմպուլսիվությունը և իներտությունն են հանգեցնում սամսարայի միջով տառապանքին. մեդիտացիան և ինքնաճանաչումը բերում են ազատագրման՝ մոկշայի, իսկ հոգևոր ազատումը հասանելի է այս կյանքում։
Սամսարա ուսմունքի ամբողջական բացատրությունը գտնվել է այնպիսի շրամանական կրոններում, ինչպիսիք են Բուդդայականությունը և Ջաինիզմը, ինչպես նաև հնդկական փիլիսոփայության մ․թ․ա․ 1-ին հազարամյակի կեսերի տարբեր դպրոցներում։
Սամսարան դիտվում է որպես մշտապես փոփոխվող իրականությամբ ժամանակային աշխարհում վերածնունդի շրջափուլ կամ Մայա , Բրահմանը սահմանվում է որպես այն իրականությունը, որը երբեք չի փոխվում՝ Սատ , իսկ Մոկշան՝ որպես Բրահմանի իրականացում և ազատում Սամսարայից։
Այդ աղեղում հայտնվել է Դոկտոր Սթրենջի ևս մեկ մշտական թշնամի' դև Շումա-Գորատը, որը ստեղծել են սցենարիստ Սթիվ Էնգլհարտը և նկարիչ Ֆրենկ Բրունները։
Էնգլհարտը և Բրունները ստեղծել են ևս մի քանի թողարկումներ, որտեղ գլխավոր չարագործ էր կախարդ Սայզ-Նեգը, որը ձեռք է բերել մեծ կախարդական ուժ և կարողացավ նրա օգնությամբ վերակառուցել Տիեզերքը։
Սերիան ավարտվեց վիթխարի մարտով, որի ընթացքում Սթրենջը կորցրել է իր կախարդական ուժերի ծանրակշիռ մասը, ինչպես նաև բազմաթիվ առեղծվածային արտեֆակտներ։
Կոմիքսը փակվել է այն պատճառով, որ Դոկտոր Սթրենջի պատմությունները սկսել են հրատարակվել . 2-ում, ընդհուպ մինչև #19, որտեղ բացի Սթրենջից առաջատար կերպարներ էին Թիկնոցը և Դաշույնը։
Դոկտոր Սթրենջը շատ ուժեղ կախարդ է, որն իր ուժերը վերցնում է նման առեղծվածային արարածներից, ինչպես են Վիշանտիի երրորդությունը՝ Հոգգոտ, Օշտուր, Ագամոտտո, Օկտեսսենսներից՝ 8 հոգանոց արարածների խմբից, ներառելով Բալֆակկային, Սիտտորակային, Ֆարրալահային, Իկոննային, Կրականնային, Ռագգադորային, Վալտորրային և Վատումբային։
Բացի դրանից, նա տիրապետում է արժեքավոր կախարդական արտեֆակտների, այդ թվում լեվիտացիայի թիկնոց, Ագամոտտոյի աչք, որոնք օգտագործվում են սև կախարդությունը չեզոքացնելու համար, Վիշանտիի գիրքը, որտեղ պահվում են սպիտակ կախարդության կախարդանքներ և Ագամոտտոյի գունդը։
Հաջորդ 7 տարիների ընթացքում Սթրենջը զբաղվում է կախարդության ուսումնասիրմամբ, հաճախ օգնելով իր ուսուցչուն Դոռմամմուի դեմ պայքարելու, որը ուզում է դուրս գալ իր հարթությունից, որպեսզի կլանի Երկրի կյանքի էներգիան։
Ուսուցումը ավարտելուց հետո, Սթիվենը վերադարձել է Նյու Յորք, որպես Կախարդական Գիտությունների Մագիստրոս, բայց, ամենակարևորը, նա դարձել է Երկրի մեծագույն կախարդ։
Այսպես, դասական շարքերում, նա մտնում է Իլլյումինատների թիմի մեջ, որտեղ նրա հետ միասին եղել են այդպիսի մեծագույն սուպերհերոսներ, ինչպես Նեմոր-Սուզորդը , Սև Որոտը , պրոֆեսոր Չարլզ Քսավյերը , Ռիդ Ռիչարդսը և Թոնի Ստարկը ։
Այսպես, սուպերհերոսների պատերազմի ժամանակ , Սթրենջը ընդունել է չեզոք կողմ և նույնիսկ հրաժարվել է սննդից և այլ բարիքներից մինչև պատերազմի ավարտը, հասկանալով, որ այստեղ ճիշտ կողմ չկա։
Թեև Սթրենջը պաշտոնապես չի հանդիսանում որպես Երկրի Գերագույն կախարդ, իր պատրաստակամությունն պայքարել խաղաղության համար, ինչպես նաև խորը ունակությունները կախարդության ոլորտում ապացուցել են, որ նա արժանացել է կրել կախարդի թիկնոցի իրավունքին։
Զայրանալով մերժվածությունից, Սթրենջը պատրաստվում է հեռանալ Ավագի ամրոցից, սակայն անցնելով մի սենյակի կողքով, նա տեսնում է Ավագի աշակերտին՝ բարոն Մորդոին, որը պատրաստվում է սպանել իր ուսուցչին։
Ավելի ուշ, Սթրենջը հայտնվել է կոմիքսի շրջանակներում, որտեղ նա դարձավ Իլլյումինատների անդամ, գաղտնի խմբի, որը հավաքվում է, երբ լուծվում են կարևոր հարցեր, որոնք վերաբերվում են ողջ Երկրի ճակատագրին։
Քաղաքացիական պատերազմի իրադարձություններից հետո, որտեղ Սթրենջը դեմ է հանդես եկել գերմարդկանց Ակտի գրանցմանը, նա ներկայացրել է իր առանձնատունը Իլլյումինատներին, որպես շտաբակայան։
54-ում, որտեղ Դոկտոր Դումը հարձակվել է Վրիժառուների վրա և մանիպուլյացիա է կատարել Ալ վհուկի վրա, Դոկտոր Սթրենջը չի օգնել հերոսներին, որից հետո հրաժարվել է Երկրի Գերագույն կախարդի տիտղոսից։
Այն բանից հետո, երբ ավտովթարի արդյունքում նրա ձեռքերը լրջորեն վնասվածք են ստացել և նա այլևս չէր կարող օպերացիաներ իրականացներ, Սթիվեն Սթրենջը ճանապարհորդություն է մեկնել աշխարհով մեկ, ձեռքերի բուժման որոնումների համար և հանդիպել է Ավագին։
2008 թվականին Դոկտոր Սթրենջը զբաղեցրել է 38-րդ տեղը՝ «200 լավագույն հերոսները, բոլոր ժամանակների ընթացքում» ցուցակում, ըստ -ի, իսկ 2012 թվականին տեղադրեց նրան 33-րդ տեղը «Տոպ 50 լավագույն Վրիժառուների ցուցակում»։
Դոկտոր Սթրենջի առաջին հայտնվելը կոմիքսներից դուրս, տեղի է ունեցել «Դոկտոր Սթրենջ» հեռուստաֆիլմում, որտեղ նրան խաղացել է Փիթեր Հութենը։
2016 թվականի համանուն ֆիլմում, -ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի շրջանակներում, Սթիվեն Սթրենջի դերը կատարել է բրիտանացի դերասան Բենեդիկտ Քամբերբեչը։
Մեջիքը օգտվելով պահից, ընդունում է Սթրենջի տեսքը, որից հետո տելեպորտացնում է Իքս Մարդկանց այլ վայր, ինչի պատճառով նրանք խուսափում են Վրիժառուների ձերբակալումից։
Իքս Մարդկանց և Վրիժառուների բախման ժամանակ, Սթրենջը, Ալ Վհուկի միջոցով մուտանտների գլխին պատրանք է թափում, որից հետո տելեպորտացնում է նրանց տարբեր տեղեր, մեկ-մեկ նախաձեռնելով մարտերը։
Այն բանից հետո, երբ Երկաթե մարդը հայտնաբերել է սկրուլլի դիակը, քողարկված Էլեկտրոյի տակ, նա հրավիրել է Իլլյումինատներին' սկրուլլների վտանգի մասին, հարցի քննարկման համար։
Սկրուլլների ներխուժման մեկնարկից առաջ Դոկտոր Սթրենջի Սրբությունների Սրբությունը, գրավված է եղել Գլխանոցի կողմից, որը դրդել է Սթիվենին օգտագործել մութ կախարդանքը։
Երբ Դոկտոր Վուդուն նվիրաբերում է իր կյանքը Երկիրը փրկելու համար, նրա եղբայր՝ Դենիել Դրամը լցվում է Վրիժառուների հանդեպ ատելությամբ և նրան տիրում է վրեժի տենչ։
Հետագայում Դոկտոր Սթրենջը խաղացել է առանցքային դեր #27-ում և - #2-ում, ինչպես նաև #123-ում բախվել է սկանդինավյան աստված՝ Լոկիի հետ, որն ամպրոպի աստված՝ Թորի եղբայրն է։
Լիի երկխոսությունների և Դիտկոյի պատկերների շարքը շարունակել է իր գոյությունը մինչև #142, որից հետո նրանց փոխարինելու են եկել Ռոյ Թոմասը եւ Դենիս Օ'Նիլը։
Կոմիքսների ոսկե դարի նկարիչ և սցենարիստ Բիլ Էվերետտը փոխարինել է Դիտկոյին որպես նկարիչ #147-ից մինչեւ #152, ապա Մերի Սեվերինը #158-ում և Դեն Ադկինսը, սկսած #160-ից։
Երբ թագուհի Էլիզաբեթ առաջինը մահացել է, Սթրենջը մահապատժի է ենթարկվել կախարդության և դավաճանության համար, սակայն նրա գլուխը շարունակել է ապրել և խնամվել է Կլեայի մոտ։
Երբ Գործակալ Վենոմը , Իքս-23, Կարմիր Հալքը և նոր Երևակայկաան մրցարշավորդը կռվում էին արգելքի ներսում Բլէկհարտի հետ, Սթրենջը և Հելլստրոմը կռվում էին դրսից, կանխելով դժոխքի հետագա տարածումը, երբ թալիսմանը քայքայվում է, սակայն պարտվում են։
«Մութ տիրապետություն» իրադարձությունների ժամանակ, Երկաթե մարդը փորձում է թաքցնել սուպերհերոսների տեղեկությունները Նորման Օզբորնից, ջնջում է իր հիշողությունը, իսկ հետագայում ընկնում է կոմայի մեջ։
Սև կախարդության և «Չանդու կախարդը» աուդեոսերիալի պատմությունների հիման վրա, Սթրենջը ստեղծվել է Կոմիքսների Արծաթե Դարում, -ում կախարդության թեման բացահայտելու և նոր կերպարների ներդրման նպատակով։
Սկսած #135-ից Մարդ Ջահ կերպարը հայտարարվել է չեղյալ և Դոկտոր Սթրենջը ստիպված է եղել -ը կիսել «Նիկ Ֆյուրին՝ Ա.Պ.Լ.Զ.Ա.-ի գործակալ» լրտեսական շարքում։
Դիտկոն, Դոկտոր Սթրենջին սկսել է նկարել #146 թողարկումից , և այդ ժամանակահատվածում Դիտկոն ու Լին սկսել են ստեղծել կերպարի դաշնակիցներին, ինչպես, օրինակ Կլեան, որը սկզբնական առաջնելույթ է ունեցել #126-ում, սակայն որոշ ժամանակ մնաց անանուն, նաև նկարել են սուպերհերոսի թշնամիներին, ինչպիսիք են սատանա Դոռմամուն և Մղձավանջը #110-ում։
2008 թվականին Դիտկոն ասել է. «Ըստ էության, Լիի համար հինգ էջերից ստեղծել եմ պատմություն, պատմություն' մատիտով, էջի հետ/ իմ նոր գաղափարի սցենարի վահանակով, տարբեր կերպարներով' -ի բազմազանության համար։
130-146 սյուժեի գծում, որը բաղկացած է 17 թողարկումներից, Դիտկոն պատկերել է Հավերժություն կերպարին, ներկայացված որպես վերացական ուրվագիծ, որի ուրվագծերն լցված են տիեզերքով։
Այսպիսի աշխարհում հեղինակը վերցնում է տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարբեր մայրացամաքներում տեղի ունեցած իրադարձություններ, համադրում դրանք' առանց հաշվի առնելու, թե արդյո՞ք դրանք համատեղելի են։
Սակայն շատ կարևոր է տարբերակել երևակայական աշխարհը սյուրռեալիստական աշխարհից, ինչպիսին են Լուիս Քերոլի «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» և «Ալիսը հայելու աշխարհում» գրքերում ներկայացված աշխարհները։
Չնայած որ միջին դարերում գյուղացիները, ովքեր հազվադեպ էին իրենց գյուղերից հեռու ճամփորդում, չէին կարող հսկա մարդակերների գոյության մասին վստահ լինել, Վերածննդի ժամանակաշրջանում անհրաժեշտ էին այդպիսի հորինված երևակայական մայրցամաքներ, որպեսզի պատմությունները իրատեսական լինեին։
Օրինակ' Լլոյդ Ալեքսանդերը իր «Պրիդեյնի ժամանակագրությունը» գրքում այնպես է ներկայացնում ուելսական մշակույթը, որ իրականությունը երևակայունթյունից տարբերակող սահմանը չի զգացվում։
Սկզբում եղել է դիվիզիայի հրամանատարի օգնական և 23-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրետանու հրամանատար, այնուհետև դիվիզիայի հրամանատարի պաշտոնում փոխարինել է Ֆիլիպ Միրոնովին։
1921 թվականի մարտին ձերբակալվել է Հակահեղափոխության և դիվերսիայի դեմ պայքարի համառուսական հանձնաժողովի կողմից Ֆիլիպ Միրոնովի դավադրությանը մասնակից լինելու կասկածանքով, պահվել է Բուտիրյան բանտում, սակայն շուտով ազատվել է և վերականգնվել Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի կադրային կազմում։
Հանրապետության Հեղափոխական Ռազմական Խորհրդի 260 հրամանով 1920 թվականին դիվիզիայի հրամանատար Ալեքսանդր Գոլիկովը պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի առաջին շքանշանով։
Հանրապետության Հեղափոխական Ռազմական Խորհրդի 353 հրամանով 1921 թվականին դիվիզիայի հրամանատար Ալեքսանդր Գոլիկովը երկրորդ անգամ պարգևատրվեց ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի շքանշանով։
Ֆիլմում զուգահեռ զարգանում են սյուժետային երկու գծեր, որոնցից մեկը ներկայացնում է Բոսնիական պատերազմի դեպքերը , մյուսը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ։
1943 թվականին խորվաթ դոմոբրանների պաշտպաններ») մի խումբ հրաման է ստանում ոչնչացնել հարավսլավական պարտիզանական ջոկատը, որ թաքնվում էր Բոսնիայի լեռներում ու անտառներում։
Խորվաթ մարտիկներն ուղևորվում են դեպի Սև ջրեր կոչվող վայրը, բայց ընկնում են պարտիզանների շրջափակման մեջ, ու մի քանի կարճատև մարտերից հետո նրանց ջոկատից գրեթե ոչ ոք կենդանի չի մնում։
Ուղիղ հիսուն տարի անց Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի մի խումբ զինվորներ հանձնարարություն են ստանում գրավել ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող բարձունք այդ նույն վայրում։
Ընդ որում՝ Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի մարտիկներից մեկի պապը եղել է այն դոմոբրանների շարքում, ովքեր 1943 թվականին կռվել են հարավսլավական պարտիզանական ջոկատի դեմ։
Ֆիլմն 2007 թվականի Պուլայի կինոփառատոնում արժանացել է մրցանակների «Լավագույն ռեժիսոր», «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան», «Լավագույն մոնտաժ» և այլ անվանակարգերում։
Թարգմանական շուրջ 30-ամյա գործունեության համար 2010 թվականին նրան շնորհվել է Մայր Աթոռ Սբ․ Էջմիածնի և Հայաստանի գրողների միության «Կանթեղ» մրցանակ, իսկ 2011 թվականին նրան շնորհվել է Սերբիայի թարգմանիչների միության մրցանակ։
Հայ-սերբական մշակու­թային կապերն ամրապնդելու և թարգմանական գրականության բնա­գավառում ներդրած ավանդի համար 2012 թվա­կանին պարգևատրվել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով, ինչպես նաև «Բրանկո Ռադիչևիչ» միջազգային գրա­կան մրցանակով։
Նրա մի շարք ստեղ­ծա­գործություններ թարգմանվել են ռուսերեն, սերբերեն, սլովակերեն, բուլղարերեն, ուկրաիներեն, ռումիներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, անգ­լերեն, էստոներեն, հունգարերեն և տեղ գտել գրական տարբեր ժողովածուներում ու հանդեսներում։