polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
સૌથી નજીક આવેલ હવાઈમથક જોલી ગ્રાન્ટ, દહેરાદૂન ખાતે છે. નજીકનું રેલવે સ્ટેશન ઋષિકેશ ખાતે છે. સૌથી નજીકનો સડક માર્ગ ગોપેશ્વર અથવા તેની નજીકના ગામો છે. સાગર ગામ , જ્યાં રહેવા માટે હોટેલ રુદ્ર નામની સવલત પણ ઉપલબ્ધ છે, ત્યાંથી જેટલું પદયાત્રા કરી રુદ્રનાથ સુધી પહોંચી શકાય છે. આ માર્ગ ઊંચા ઘાસના મેદાનો, ઓક અને ર્‌હોન્ડ્રોનનાં જંગલોમાંથી પસાર છે. આ પથ લપસણો છે. રુદ્રનાથ જવા માટેના અન્ય માર્ગોમાં ગંગોલ્ગાંવ ] ખાતેથી જેટલા અંતરનો છે, જે જંગલ મારફતે પનાર અને નાઇલા વિસ્તારની ભરવાડ વસાહતોમાં થઈને જાય છે. અન્ય પદ‌આરોહણ માર્ગ મંડલ ગામ પાસેથી જાય છે, જે જેટલા અંતરે અન્સૂયા દેવી મંદિર લઈ જાય છે અને પછી વધારાના બીજા જેટલું ચાલીને રુદ્રનાથ જઈ શકાય છે. આ અનસૂયા દેવી મંદિર ખાતે દેવી અનસૂયા, કે જે યાત્રા કરતા ભક્તોને તકલીફમાં મદદ કરે છે એવી માન્યતા છે. અન્ય એક લંબાઈનો માર્ગ જોશીમઠ ખાતેથી વાયા હેલંગ થઈને ઉપલબ્ધ છે. .
આ ઉપરાંત પદ્‌આરોહણ માટે એક માર્ગ કલ્પેશ્વરથી રુદ્રનાથ જાય છે, જે ડુમક, કાલંગોટ, કિમાના અને પાલ્લા થઈને જાય છે. આ માર્ગ કલ્પેશ્વર જતા માર્ગને મળે ઉરગામ ગામથી થોડા અંતર આગળ મળે છે.
રુદ્રનાથ ) ભગવાન શિવ ને સમર્પિત, ગઢવાલ હિમાલયના પર્વતોમાં ઉત્તરાખંડ, ભારત ખાતે આવેલ એક હિંદુ મંદિર છે. આ મંદિર સમુદ્ર સપાટીથી જેટલી ઊંચાઈ પર, ર્‌હોન્ડ્રોન અને આલ્પાઇન ગોચર વડે બનેલા એક ગાઢ જંગલ ખાતે કુદરતી પથ્થરોમાં આવેલું છે. ગઢવાલ પ્રદેશમાં પંચકેદાર યાત્રા દરમિયાન આ મંદિરની મુલાકાત ત્રીજા ક્રમે કરવાની હોય છે. આ યાત્રામાં સમાવિષ્ઠ અન્ય મંદિરો: કેદારનાથ અને તુંગનાથની મુલાકાત પહેલાં લેવામાં આવે છે અને રુદ્રનાથની મુલાકાત પછી અને મદમહેશ્વર અને કલ્પેશ્વરની મુલાકાત લેવામાં આવે છે. આ મંદિર ખાતે ભગવાન શિવના મુખ ની "નિલકંઠ મહાદેવ" તરીકે પૂજા કરવામાં આવે છે. આ મંદિરે પદયાત્રા કરી જવું પડે છે, જેની શરૂઆત સાગર ગામ ખાતેથી શરૂ થાય છે, જે ગોપેશ્વર થી આશરે ૦૩ કિ. મી.ના અંતરે આવેલ છે. અન્ય કેડી આરોહણ માર્ગ મંડલ ગામથી શરૂ થાય છે, જે ગોપેશ્વરથી ૧૨ કિ. મી. જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ માર્ગ અનસૂયા દેવીના મંદિર મારફતે જાય છે. આ માર્ગ અત્યંત મુશ્કેલીભર્યો અને આશરે ૨૪ કિ.મી. જેટલો લાંબો છે.
આ મંદિર નજીક ઘણી જગ્યાએ પવિત્ર જળકુંડો આવેલા છે. જેમાં સમાવિષ્ઠ છે; સૂર્ય-કુંડ, ચંદ્ર-કુંડ, તારા-કુંડ, મન-કુંડ વગેરે. નંદા દેવી, ત્રિશુલ અને નંદા ઘુંટી જેવાં પ્રખ્યાત પર્વત શિખરો, આ મંદિરના દેખાવને સુંદર પૃષ્ઠ દૃશ્ય પૂરું પાડે છે. વૈતરણી અથવા બૈતરની અથવા રુદ્રગંગા નામની રુદ્રનાથ મંદિરની પથ્થરની પ્રતિમા નજીકથી વહે છે. આ નદીને "મુક્તિવાહિની" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેને મૃત આત્માઓએ સ્વર્ગ સુધી પહોંચવા પસાર કરવી પડે છે. આમ, ભક્તો રુદ્રનાથની મુલાકાત વેળા પિંડ સારવા માટેની પણ વિધિ કરતા હોય છે. કેટલાક માને છે કે પૂર્વજોને પિંડ અર્પણ કરવાથી પવિત્ર શહેર ગયા ખાતે સો લાખ વાર દર્શન કરવા જેટલું પુણ્ય સાંપડે છે. પર્વત શિખરો ત્રિશુળ, નંદા દેવી, દેવસ્થાન, હાથી પર્વત અને નંદાઘુંટી અહીંથી દેખાય છે. "રુદ્રનાથ"નો શાબ્દિક અર્થ "ગુસ્સે ભરાયેલા સ્વામી" એવો થાય છે. રુદ્રનાથ ખાતે એક પથ્થરમાં ગુફા હતી, જેમાં ફેરફાર કરી બનાવેલું મંદિર આજે આપણે જોઈ શકીએ છે.
ઉનાળા દરમિયાન ફરી ભગવાનની પ્રતિમા રુદ્રનાથ ખાતે લઈ જવા ડોલી યાત્રા શરૂ કરવામાં આવે છે, જે ગોપેશ્વરથી શરૂ કરી સાગર થઈને લઈ જવામાં આવે છે. આ ડોલી યાત્રા લુટી બુગ્યાલ અને પનાર બુગ્યાલ પસાર કરી છેલ્લે પિત્રાધાર સુધી પહોંચે છે. અહીંના રહેવાસીઓ અહીં પૂજાવિધિ કરે છે. ત્યાર પછી ઢલાબ્ની મેદાન પસાર કરી ડોલી યાત્રા રુદ્રનાથ સુધી પહોંચે છે. અહીં પ્રથમ વનદેવીની પૂજા કરવામાં આવે છે. સ્થાનિક માન્યતા છે કે વનદેવી આ વિસ્તારનું રક્ષણ કરે છે. આ ક્ષેત્ર વનદેવી અથવા વનદેવતા દ્વારા સુરક્ષિત છે. આ મંદિર ખાતે દર વર્ષે હિંદુ મહિના પ્રમાણેના શ્રાવણ મહિનાની પૂનમના દિવસે ભરાય છે. આ મેળામાં મુખ્યત્વે સ્થાનિકો મુલાકાતે આવતા હોય છે. રુદ્રનાથ મંદિરના પૂજારીઓ તરીકે ગોપેશ્વર ગામના ભટ્ટ અને તિવારીઓ કાર્ય કરે છે.
આ રુદ્રનાથ મંદિરની સ્થાપના હિંદુ ધર્મના મહાન કાવ્યગ્રંથ મહાભારતની કથાના નાયકો પાંડવોએ કરી હોવાની માન્યતા છે. દંતકથા એવી છે કે પાંડવો જ્યારે મહાયુદ્ધ પછી તેમના હાથે થયેલ હત્યાઓનાં પાપનું પ્રાયશ્ચિત કરવા માટે હિમાલય પર્વતમાળામાં ભગવાન શિવની શોધમાં આવ્યા હતા. ભગવાન શિવ તેમને મળવા ઇચ્છતા ન હતા અને આથી એમણે વૃષભનું રૂપ ધારણ કર્યું અને જમીનમાં સંતાઈ ગયા અને પાંચ ભાગોમાં શરીરને વહેંચી નાખ્યું જેમાં: ખૂંધ કેદારનાથ ખાતે, હાથ તુંગનાથ ખાતે, નાભિ અને પેટનો ભાગ મધ્યમહેશ્વર ખાતે, ચહેરો રુદ્રનાથ ખાતે અને માથાના કેશ કલ્પેશ્વર ખાતે રહ્યા. શિયાળામાં પૂજા વિધિ માટે રુદ્રનાથ ખાતેથી ભગવાનની નાની પ્રતિમા ગોપેશ્વર લાવવામાં આવે છે.
અહીંના મધ્યમહેશ્વર તરફથી આવતા પગપાળા માર્ગમાં આવેલ નંદીકુંડ ખાતે શ્રદ્ધાળુઓ ખડકોમાંથી બહાર નીકળેલી પ્રાચીન ઐતિહાસિક તલવારની પૂજા કરે છે, જે પાંડવોના સમયની હોવાનું માનવામાં આવે છે.
તે સમયે ચરોતર ક્ષેત્રની બારૈયા અને પાટણવાડિયા જાતિને અપરાધી જાતિઓ ગણવામાં આવતી હતી અને તે જાતિના લોકોને સવાર સાંજ પોલીસ થાણામાં હાજરી નોંધાવવી પડતી હતી. બોરસદ તાલુકાના ગોલેલ ગામના વતની બાબરા દેવા આ જાતિનો હતો અને તેને પણ સવાર સાંજ પોલીસ થાણામાં હાજરી આપવાની હતી. કોઈ એક સવારે તે હાજરી ન આપી શક્યો અને તેની ધરપકડ કરવામાં આવી. સ્વભાવે પ્રમાણિક એવા બાબરા પર આ ધરપકડની ઊંડી અસર થઈ. તે અટકાયતમાંથી ભાગી છૂટ્યો અને બહારવટે ચડ્યો. તેના સ્થાનની ખબર આપનારા લોકોને તે આકરી સજા કરતો, તેમના નાક વાઢી લેતો, તેમને વૃક્ષ સાથે ખીલે જડી દેતો. પોતાની પત્ની સહિત શંકા જનાર કોઈ પણ વ્યક્તિને તે છોડતો નહિ. બહારવટા દરમ્યાન તેણે ૨૨ ખૂન કર્યા હતા. તે સમયે અલી નામના બહારવટીયાની બીજી ટોળી પણ લોકોને રંજાડાતી હતી. લોકો આ બહારવટીયાઓના ભયથી એટલા ત્રાસી ગયા હતા કે અંધારું થયા પછી કોઈ ઘરમાંથી બહાર પણ નીકળતા નહિ.
કર વેરાની વસૂલી માટે મિલકતોનો જપ્ત કરવા માટે મામલતદારે ગંભીર પ્રયત્નો શરૂ કર્યા. પણ સત્યાગ્રહીઓએ તેનો મુકાબલો રમુજી અને નાટ્યાત્મક રીતે કર્યો. બે સ્વયંસેવકો ઝાડ પર ચડી ગામની ચોકી કરતા. મહેસૂલ ખાતાના અધિકારીઓ જપ્તી માટે આવતા દેખાય કે તુરંત તેઓ ઢોલ વગાડતા અને ગામને સાબદું કરતા. તુરંત જ ગામના લોકો પોતાની સ્ત્રીઓ આદિને ઘરમાં પુરી તાળા મારી દેતાં અને પોતે ઢોરને લઈ ગામ બહાર સીમમાં ચરાવવા ચાલ્યાં જતાં જ્યારે અધિકારીઓ ગામમાં આવતાં ત્યારે આખું ગામ ખાલિ રહેતું. તેમની પાછળ ગામના તોફાની બાળકો મસ્તી તોફાન કરતા બૂમો પાડી તેમને ચીડવતા રહેતા. આ સ્થિતી દરેક દિવસે દરેક ગામમાં જોવા મળતી. દિવસે ગામડા નિર્જન રહેતાં અને રાત્રે ધમધમી ઉઠતા. સરકરી નિયમો અનુસાર સૂર્યાસ્ત પછી જપ્તી કરી શકાય નહી, આથી રાત્રે લોકો નિર્ભય પને પોતાની જીવન ક્રિયા ચલાવતા. સ્ત્રીઓ રાત્રે પાણી ભરવા જતી. રાત્રે બજારો ભરાતી વગેરે.
બહારવટીયાઓની ટોળીઓ સામે રક્ષણ માટે અંગ્રેજોએ વધારાના ૪૦૦ પોલીસોની એક ટુકડી બોરસદમાં રાખવાનું ઠરાવ્યું અને તેનો ખર્ચ ૨.૪૦ લાખ રૂપિયા જેટલો આંક્યો. તેની વસૂલી માટે બોરસદ તાલુકાના ૯૦ ગામ અને આણંદ તાલુકાના ૧૪ ગામ ઉપર આ કર પોલીસ સુપ્રિન્ટેન્ડેન્ટ દ્વારા લગડાવામાં આવ્યો હતો ન કે કલેક્ટર દ્વારા. આ કર સંબધે મામલતદારે અહેવાલમાં લખ્યું હતું કે અહીંના ગામડાં ખૂબ ગરીબ છે, તેઓ આ કર ભરી શકવા સમર્થ નથી. તેણે આગળ એ પણ જણાવ્યું હતું કે ગામડાની સુરક્ષા અર્થે વધારાના પોલીસ અધિકારીઓની સેવા ચાલુ રાખવાની ગામ લોકોની ઈચ્છા નથી. કલેક્ટર મામલતદાર સાથે સહમત થયા અને તે વાત કમિશનરને જણાવી. પરંતુ કમિશનરે બન્નેની વાત અવગણી પોલીસ સુપ્રિન્ટેન્ડેન્ટનો પક્ષ લીધો.
સરદાર પટેલે બોરસદ પહોંચી આ લડતનું સુકાન સંભાળ્યું અને ૨ ડિસેમ્બર ૧૯૨૩નાદિવસે સત્યગ્રહની શરૂઆત થઈ. તેમણે સ્વયંસેવકોને પલટનોમાં વિભાજીત કર્યા. સ્વયંસેવકોએ અહિંસક માર્ગે ગામડાઓનું રક્ષણ કરવાનું હતું. સમય સમય પર પત્રિકાઓ છાપી લોકોનો ઉત્સાહ જાળવવા અને ચળવળ સંબંધે માહિતી લોકોને પહોંચાડવામાં આવતી. કર વસૂલી માટે મિલકતો જપ્ત કરવાના સરકારી દમનનો શાંતિ પૂર્વક મુકાબલો કરવા તેમણે લોકોને ભલામણ કરી.
આ કરમાંથી સરકારી નોકરો, પાદરીઓ, ગામના મુખી વગેરેને મુક્તિ મળી હતી. આવા પક્ષપાતી વિરુદ્ધ લોકોમાં ઘણો અસંતોષ ફેલાયો. લોકો ગાંધીજી અને સરદાર પટેલ પાસે આ અન્યાયી કરની ફરિયાદ લઈને પહોંચ્યા. ગાંધીજીના નિર્દેશન હેઠળ સરદાર પટેલે લોકોને તે કર ન ભરવા સૂચના આપી. આ સાથે ૨૦૦ સ્વયં સેવકોની ભરતી કરીને પોતાના ગામડાઓની સુરક્ષા પોતે હાથમાં લેવા માટે પણ પટેલે જણાવ્યું
બોરસદ સત્યાગ્રહ એ ગુજરાતના આણંદ જિલ્લામાં આવેલા બોરસદ તાલુકામાં, ઈ.સ. ૧૯૨૨-૨૩માં અંગ્રેજો દ્વારા લાદવામાં આવેલા અન્યાયી "હૈડિયા વેરા"ના વિરોધમાં યોજવામાં આવેલો સત્યાગ્રહ હતો. આ સત્યાગ્રહની આગેવાની કરવા મહાત્મા ગાંધીએ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલને જણાવ્યું હતું. આ સત્યાગ્રહ ૩૮ દિવસ ચાલ્યો હતો અને છેવટે સરકારે "હૈડિયા વેરો" નાબુદ કરવો પડ્યો હતો.
આ સાથે સરદાર પટેલે લોકોને પોલીસની કારસ્તાનીઓના ફોટા પાડવા પણ જણાવ્યું જેથી સાબિત થઈ શકે કે જ્યારે બહારવટીયાઓ ત્રાટકતા ત્યારે મુકાબલો કરવાને બદલે પોલીસ બહારથી તાળા વાસીને અંદર સંતાઈ જતા હતા. આવા ફોટાઓ સરકાર સામે રજૂ કરી સરકારને પોલીસોની કાયરતા સરકારને બતાવી અને કહ્યું કે આવા સંજોગોમાં સરકારને જનતા પાસેથી કર વસુલ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી.
અંગ્રેજ સરકારનું પોલીસ ખાતું આ બહારવટીયાઓને પકડવામાં નિષ્ફળ રહ્યું અને તેમને લોકો ઉપર ઊલટો આરોપ મુક્યો કે લોકો જ બહારવટીયાઓ સાથે ભળેલા છે. લોકોના સંરક્ષણ માટે રોકાયેલ વધારાની પોલીસનો ખર્ચ સરકારે લોકો પાસેથી એક સમયના શિક્ષાત્મક કર તરીકે વસૂલ કરવાનો ઠરાવ કર્યો. આ કર લોકોમાં "હૈડિયા વેરો" નામે પ્રસિદ્ધ થયો.
બાબરા દેવાને પકડવા માટે પોલીસે બીજા બહારવટીયા અલી સાથે સાઠગાંઠ કરી તેને શસ્ત્ર સરંજામ પુરા પાડ્યા અને પોલીસો તેની લૂંટમાં ભાગ પડાવવા લાગ્યા. આ દરમ્યાન અલિની લૂંટ અને ધાડ સામે આંખ આડા કાન કરવા એ મતલબનું એક ગુપ્ત પરિપત્ર પણ પોલીસે તેમના અધિકારીઓ માટે બહાર પાડ્યું હતું. આમ છતાં બાબરો દેવો પકડાયો નહી.
સત્યાગ્રહના મુખ્ય નેતા સરદાર વલ્લભ ભાઈ પટેલ હતા. આ સાથે લોકોને પ્રેરણા આપવામાં રવિશંકર મહારાજ અને મોહનલાલ પંડ્યાએ ગામડે ગામડે જઈ વાસ્તવિક સ્થિતિ, લોકોને જાગૃતિ આદિનો ક્યાસ કાઢ્યો હતો. આ સાથે મણિબેન પટેલે સ્ત્રીઓને સત્યાગ્રહમાં જોડાવવા કાર્ય કર્યું હતું.
જપ્ત કરેલી વસ્તુઓ બજારમાંથી ખરીદવી નહિ એવી લોકોને સૂચના અપાઈ અને તેનો ભંગ કરનારે ૫૦ દંડ અને જ્ઞાતિમાંથી બહાર કાઢવાની સજા રખાઈ.
૧૯૭૫માં સિક્કિમ ભારતનું રાજ્ય બન્યું. તે આશરે એક સદી સુધી અંગ્રેજ અને પાછળથી ભારતીય સંરક્ષણ હેઠળ હતું. ચીન સાથે તેની ૨૨૨ કિમીની સરહદ છે અને આથી તે અગાઉ ભારત અને ચીન વચ્ચે બફર વિસ્તારનું કામ કરતું હતું અને તેથી ભારતીય સેનાની ચોકીઓ તેના વિસ્તારમાં હતી. ચીને સિક્કિમને ભારતના રાજ્ય તરીકે ૨૦૦૦ સુધી માન્યતા નહોતી આપી અને આજે પણ તેના ઉત્તર વિસ્તારમાં આવેલા ફિન્ગર પ્રદેશ પણ તેનો દાવો છે. ૧૯૬૨ના યુદ્ધ સમયે પણ સિક્કિમ સરહદ પર કેટલીક લડાઈઓ થઈ હતી. ૧૯૬૫ થી ૧૯૬૭ સુધી બંને દેશના સૈન્યો વચ્ચે સિક્કિમ સરહદ પર અથડામણો ચાલુ રહી અને તેમાં ૧૯૬૭ની ચોલા ઘટના મુખ્ય છે. હાલમાં ૨૦૦૮ની આસપાસ કેટલીક નાના પાયાની અથડામણો અને ઘૂસણખોરી થઈ હતી. ૨૦૧૪માં ભારતીય ભૂમિસેના અને ભારત-તિબ્બત સીમા પોલીસના ઘણા એકમો સિક્કિમમાં ફરજ બજાવે છે. ઐતિહાસિક રીતે જ આ સૈનિકો ભારતના અન્ય હિસ્સામાંથી લેવામાં આવે છે અને ત્યાંના સ્થાનિક વસ્તીમાંથી નથી લેવાતા.
સિક્કિમના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી પવન કુમાર ચામલિંગે રક્ષા મંત્રાલયને એવી અપીલ કરી કે ચીન સાથે સરહદ ધરાવતા તમામ રાજ્યો રેજિમેન્ટ ધરાવે છે અને સિક્કિમના યુવાનોને રેજિમેન્ટ ઉભી કરી અને સ્થાન આપવું જોઈએ. (૧૯૬૩માં લદ્દાખ સ્કાઉટ્સ, ૨૦૧૦માં અરુણાચલ સ્કાઉટ્સ અને ઉત્તરાખંડની કુમાઉં રેજિમેન્ટમાં પલટણો ઉભી કરાઈ છે.) આ પ્રસ્તાવને ભારતીય સેના અને રક્ષા મંત્રાલયએ ટેકો આપ્યો કેમ કે તે સેનાની સ્થાનિકોને ભરતી કરી અને રક્ષણને વધુ મજબુત બનાવવાની નીતિ સાથે મળતી હતી. ડિસેમ્બર ૬, ૨૦૧૨ના રોજ મંત્રીમંડળની સુરક્ષા સમિતિએ સહમતી આપી. તે સમયે એવી જાહેરાત કરવામાં આવી કે સૈનિકોની ભરતી અને તાલીમ તથા અન્ય કાર્યવાહીઓ પૂર્ણ થતાં ૨૦૧૫ના મધ્ય સુધીમાં રેજિમેન્ટ તૈયાર થઈ જશે. તેનો વાર્ષિક ખર્ચ આશરે રૂ. ૩૨.૫ કરોડ આવવાનો અંદાજ હતો. રેજિમેન્ટ ઉભી થઈ ગયા બાદ તેનો વાર્ષિક ખર્ચ આ અંદાજ કરતાં થોડો વધુ હોવાની શક્યતા છે.
સિક્કિમ સ્કાઉટ્સ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. તે ભારતના સિક્કિમ રાજ્યમાંથી સૈનિકોને ભરતી કરે છે. તે ભારતીય સેનાની સૌથી યુવા રેજિમેન્ટ છે, તેને ૨૦૧૩માં ઉભી કરાઈ અને ૨૦૧૫માં કાર્યક્ષમ બનાવવામાં આવી. તેને લદ્દાખ સ્કાઉટ્સ અને અરુણાચલ સ્કાઉટ્સની મુજબ ઉભી કરાઈ છે અને તે બંને રેજિમેન્ટની જેમ જ આ પણ પહાડી સરહદ વિસ્તારમાંથી સૈનિકોની ભરતી કરે છે, સરહદનું રક્ષણ કરવું અને પહાડી લડાઈ પ્રાથમિક કાર્યક્ષેત્ર છે.
૨૪ મે ૨૦૧૩ના રોજ લખનૌ ખાતે ઉપ સેનાધ્યક્ષ લેફ્ટ. જનરલ એસ. કે સિંઘ દ્વારા ધ્વજ અર્પણ કરી અને રેજિમેન્ટ ઉભી કરી. તે સમયે ૩૧૯ સિક્કિમના રંગરૂટો હતા અને ગુરખા રેજિમેન્ટ દ્વારા તાલીમ આપવા મોકલાયેલા ઉસ્તાદ હાજર હતા. ૨૦૧૫ના મધ્ય સુધીમાં ભરતી અને તાલીમની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી દેવાઈ હતી.
માર્ચ ૨૦૧૩માં ૫૦૦ સૈનિકોની ભરતી માટે સમગ્ર સિક્કિમમાં ભરતી મેળાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. સિક્કિમના યુવાનોમાં છુંદણાં લોકપ્રિય હોવાને કારણે ઘણા યુવાનોની અરજી નકારવામાં આવી કેમ કે ૨૦૧૧માં ભારતીય સેનાએ નવા રંગરૂટો માટે ધાર્મિક ચિહ્નો સિવાયનાં છુંદણાં પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.
સિક્કિમ સ્કાઉટ્સ એ ૧૧ ગુરખા રાઇફલ્સ સાથે જોડાયેલા છે અને તેમનું જ ચિહ્ન, ધ્વજ વાપરે છે. જોકે તેમાં સિક્કિમ સ્કાઉટ્સ એવા શબ્દો ઉમેરવામાં આવ્યા છે.
"બહેના ને ભાઈ કી કલાઇ મેં" , જે ગીતને વર્ષ ૧૯૭૫ના ફિલ્મફેર શ્રેષ્ઠ પાર્શ્ચગાયિકા પુરસ્કાર માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યું હતું.
"આજકલ તેરે મેરે પ્યાર કે ચર્ચે" , આ ફિલ્મના ગીતો તેણીનાં સૌથી પ્રસિદ્ધ ગીતો પૈકી ગણાય છે તેમ જ સામાન્ય રીતે લતા મંગેશકર દ્વારા ગાવામાં]] આવ્યું છે એમ માનવામાં આવે છે, પરંતુ હકીકતમાં આ ગીતો સુમન કલ્યાણપુર દ્વારા ગાવામાં આવ્યાં હતાં. (આ મૂંઝવણનાં પરિણામોમાંથી એ હકીકત સામે આવી કે તેના અવાજની ગુણવત્તા તે સમયમાં લતા મંગેશકરના અવાજ સમાન હતી).
"આંસુ કી એક બૂંદ હું મૈં" એક પહેલી . આ ગીતનું છાયાંકન તનુજા અને ફિરોઝખાન માટે બે વાર કરવામાં આવ્યું હતું. ગીતની બંને આવૃત્તિઓ સુંદર રીતે ગવાઈ છે.
સુમન કલ્યાણપુરે લતા મંગેશકર સાથે યુગલગીત "કભી આજ, કભી કલ, કભી પરસોં" હેમંતકુમારના સંગીતનિર્દેશન હેઠળ ગાયું હતું. તેણીએ કેટલાક લોકપ્રિય યુગલ ગીતો પુરુષ ગાયકો મોહમ્મદ રફી, મન્ના ડે, મુકેશ, તલત મહમૂદ અને હેમંતકુમાર સાથે ગાયાં હતાં. તેના રફી સાથેનાં કેટલાક યાદગાર યુગલ ગીતો "આજકલ તેરે મેરે પ્યાર કે ચર્ચે", "ના ના કરતે પ્યાર", "તુમસે ઓ હસીના", "રહેં ના રહેં હમ", "પર્બતોં કે પેડોં પર શામ કા બસેરા હૈ", "યે પર્બતોં કે દાયરે", "અજહું ના આયે બાલમા", "તુમને પુકારા ઔર હમ ચલે આયે", "બાદ મુદ્દત કે યે ઘડી આયી", "મુઝે યે ભૂલ ના", "દિલ ને ફિર યાદ કીયા", "તુઝકો દિલબરી કી કસમ" અને "ચાંદ તકતા હૈ ઈધર" વગેરે ગાયાં હતાં. મન્ના ડે સાથે તેમણે ગાયેલ લોકપ્રિય યુગલગીત "ના જાને કહાં હમ" સંગીતકાર દત્તારામના નિર્દેશન હેઠળ બન્યું હતું. મુકેશ સાથે તેમણે ઘણા લોકપ્રિય યુગલ ગીતો ગાયાં છે, જેમ 'યે કીસને ગીત છેડા', "અખિયોં કા નૂર હૈ તુ", "મેરા પ્યાર ભી તુ હૈ", "દિલ ને ફિર યાદ કીયા", "શમા સે કોઈ કહ દે" વગેરે.
સુમન કલ્યાણપુરના કહ્યા મુજબ, "દરેક ઘરમાં એક તરફ કલા અને સંગીત તરફ ઝોક હોવા છતાં પણ જાહેર પ્રદર્શન માટે કડક પ્રતિબંધ હતો. તેમ છતાં, હું વર્ષ ૧૯૫૨માં ગાવા માટે ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો તરફથી મળેલી તક માટે ના પાડી શકી ન હતી. આ મારો પ્રથમ જાહેર કાર્યક્રમ હતો, જેના પછી મને વર્ષ ૧૯૫૩માં પ્રકાશિત મરાઠી ફિલ્મ માં ગાવા માટે એક તક મળી હતી. તે સમયે શેખ મુખ્તાર દ્વારા ફિલ્મ 'મંગુ' બનાવી રહ્યા હતા, જેની રચયિતા હતા 'મોહમ્મદ શફી'. શેખ મુખ્તાર "શુક્રાચી ચાંદની'નાં ગીતોમાં મારા અવાજથી એટલા પ્રભાવિત થયા કે તેમણે ફિલ્મ 'મંગુ'માં મને ગાવા માટે ૩ ગીતો માટે પસંદ કરી. જો કે કેટલાક અજ્ઞાત કારણોસર પછી 'ઓ. પી. નૈયર' દ્વારા 'મોહમ્મદ શફી'ને બદલવામાં આવ્યા અને મારા ૩ ગીતોમાંથી માત્ર એક જ ગીત "કોઈ પુકારે ધીરે સે તુઝે" જાળવી રાખ્યું હતું. આમ, હું હિન્દી સિનેમા સાથે વર્ષ ૧૯૫૪માં પ્રદર્શિત 'મંગુ'થી જોડાઈ હતી."
આ ફિલ્મ 'મંગુ' પછી તરત જ, સુમન કલ્યાણપુરે સંગીત નિર્દેશક 'નૌશાદ'ના નિર્દેશન હેઠળ 'દરવાજા' ફિલ્મ માટે પ ગીતો ગાયાં હતાં, જે ઇસ્મત ચુગતાઇ દ્વારા નિર્દેશિત અને શાહિદ લતીફ દ્વારા દિગ્દર્શિત કરવામાં આવી હતી. 'દરવાજા' ફિલ્મ પ્રથમ પ્રસારિત થવાને કારણે સામાન્ય રીતે માનવામાં આવે છે કે સુમન કલ્યાણપુરની તે પ્રથમ હિન્દી ફિલ્મ છે. આ જ વર્ષે , સુમન કલ્યાણપુરે સંગીતકાર ઓ.પી. નૈયરના નિર્દેશનમાં રફી અને ગીતા દત્ત દ્વારા ગવાયેલા ફિલ્મ 'આરપાર'ના લોકપ્રિય ગીત 'મોહબ્બત કર લો જી ભર લો અજી કિસને રોકા હૈ'ની આવૃત્તિનું સ્વરાંકન કર્યું હતું. સુમન કલ્યાણપુરના કહેવા મુજબ, આ યુગલગીતમાં તેને કેટલીક કડીઓ ગાવા મળી હતી અને કોરસ ગાયક તરીકે આ ગીત માટે તેની વધુ સેવાઓ લેવામાં આવી હતી. આ ગીત તેમણે ઓ. પી. નૈયર માટે ગાયેલું એકમાત્ર ગીત સાબિત થયું.
સુમન કલ્યાણપુરનો જન્મ ૨૮ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૭ના દિવસે ઢાકા ખાતે થયો હતો. સુમન કલ્યાણપુરના પિતા શંકર રાવ હેમાડી મેંગલોર, કર્ણાટક ખાતેના એક સંભ્રાંત સારસ્વત બ્રાહ્મણ પરિવાર સાથે જોડાયેલા હતા. હેમાડી કર્ણાટક રાજ્યના ઉડિપી જિલ્લાના કુંદાપુર તાલુકાનું એક ગામ છે. શંકર રાવે સેન્ટ્રલ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયામાં એક ઉચ્ચ પદ પર સેવા આપી હતી અને તેમને ખૂબ જ લાંબા સમય માટે હાલ બાંગ્લાદેશના ઢાકા ખાતે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. પિતા અને માતા સીતા હેમાડીને ત્યાં ૫ પુત્રીઓ અને એક પુત્રના પરિવારમાં સુમનનો ઉછેર થયો હતો, જેમાં સુમન કલ્યાણપુર સૌથી મોટા હતાં. તેણી એક પ્રતિષ્ઠિત ભારતીય ગાયિકા છે. વર્ષ ૧૯૪૩માં તેમનું કુટુંબ મુંબઈ ખાતે રહેવા આવ્યું, જ્યાં તેમને સંગીતની તાલીમ પ્રાપ્ત થઈ.
તેમણે મંગુ ફિલ્મ માટે કોઈ પુકારે ધીરે સે તુઝે ગીત ગાયું હતું. સુમન કલ્યાણપુરે ફિલ્મ મીયાંબીબી રાજી , બાત એક રાત કી , દિલ એક મંદિર , દિલ હી તો હૈ , શગૂન , જહાં આરા , સાંઝ ઔર સવેરા , નૂર જહાં , સાથી અને પાકીઝા ફિલ્મો માટે સ્વરાંકન કર્યું હતું. તેમણે સંગીતકાર શંકર જયકિશન, રોશન, મદન મોહન, એસ. ડી. બર્મન, હેમન્ત કુમાર, ચિત્રગુપ્ત, નૌશાદ, એસ. એન. ત્રિપાઠી, ગુલામ મોહમ્મદ, કલ્યાણજી આણંદજી અને લક્ષ્મીકાંત-પ્યારેલાલ માટે કાર્ય કર્યું, જેમાં સૌથી વધુ ગીતો પ્રથમ બે સંગીતકારો માટે ગાયાં છે. તેમણે ૭૪૦ ફિલ્મી અને ગેર-ફિલ્મી ગીતો ગાયાં છે. તેમણે ૧૯૬૦ના દાયકામાં મહંમદ રફી સાથે ૧૪૦ યુગલ ગીતો ગાયાં છે.
સુમન કલ્યાણપુર હંમેશા ચિત્રકલા અને સંગીતમાં રસ લેતા હતાં. મુંબઇ ખાતેની પ્રખ્યાત કોલમ્બિયા હાઇ સ્કૂલમાં શાળાકીય અભ્યાસ સમાપ્ત કર્યા પછી, તેણીને પ્રતિષ્ઠિત સર જે. જે. સ્કૂલ ઓફ આર્ટસ ખાતે ચિત્રકામના વિષય સાથે વધુ અભ્યાસ માટે પ્રવેશ મળ્યો. આ સાથે તેણીએ શાસ્ત્રીય ગાયકનું શિક્ષણ પુણેના પ્રભાત ફિલ્મના સંગીત દિગ્દર્શક અને કુટુંબના અંગત મિત્ર એવા 'પંડિત કેશવ રાવ ભોલે' પાસે શીખવા શરૂ કર્યું હતું. સુમન કલ્યાણપુરના કહેવા મુજબ, શરૂઆતમાં તેણી માત્ર શોખ માટે ગાતી હતી, પરંતુ ધીમે ધીમે સંગીતમાં તેણીને રસ પડવા લાગ્યો અને તેણીએ વ્યવસાયિક ધોરણે 'ઉસ્તાદ ખાન અબ્દુલ રહેમાન ખાન' અને 'ગુરુજી માસ્ટર નવરંગ' પાસે શીખવાનું શરૂ કર્યું હતું.
સુમન કલ્યાણપુર એક ભારતીય ગાયિકા છે. તેણી ભારત દેશના સૌથી આદરણીય અને શ્રેષ્ઠ પાર્શ્ચ ગાયકો પૈકીના એક તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. તેણીએ પાર્શ્ચગાયિકા તરીકેના લતા મંગેશકરના એકચક્રી ઈજારાવાળા સમયગાળા દરમિયાન મંગેશકર સફળતાપૂર્વક માન્યતા હાંસલ કરી અને લગભગ તે સમયના બધા ટોચના સંગીતકારો માટે ગીત ગાયાં હતાં. ઘણા લોકો માને છે કે તેણી પોતાની સંગીત પ્રતિભા પ્રમાણેનું કામ મેળવી શકી ન હતી અને આથી તેણી પાર્શ્ચગાયન ક્ષેત્રમાં યોગ્ય ઊંચાઈ મેળવવા જરૂરી બધાં જ લક્ષણો જેમ કે શાસ્ત્રીય સંગીત વિષયક બહોળું જ્ઞાન, સુરીલો મધુર અવાજ અને વિશાળ ક્ષમતા હોવા છતાં યોગ્ય મુકામ પર પહોંચી શકી ન હતી.
તેણીનો અવાજ સાંભળતી વેળા ઘણીવાર ભૂલથી એમ લાગતું કે લતા મંગેશકર ગાય છે. સુમન કલ્યાણપુરની કારકિર્દીની શરૂઆત વર્ષ ૧૯૫૪માં થઈ હતી અને તેણીએ ગાયિકા તરીકે વર્ષ ૧૯૬૦-૧૯૭૦ દરમિયાન ખૂબ જ લોકપ્રિયતા મેળવી હતી. તેણીએ હિન્દી ઉપરાંત મરાઠી, આસામી, ગુજરાતી, કન્નડ, ભોજપુરી, રાજસ્થાની, બંગાળી, અંગ્રેજી અને પંજાબી જેવી ઘણી ભાષાઓનાં ચલચિત્રો માટે ગીતો ગાયાં છે. તેણીને તે સમયની લોકપ્રિય ગાયિકા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. તેણીએ કુલ ૮૫૭ હિન્દી ગીતો ગાયેલાં છે.
સુમન કલ્યાણપુરે સૌ પ્રથમ ફિલ્મી ગીત તલત મહમૂદ સાથે ફિલ્મ દરવાજા માટે ગાયું હતું. તલત મહમૂદે સુમન કલ્યાણપુરને સંગીત સમારોહમાં સાંભળ્યા હતાં અને તેમની ગાયકીથી અત્યંત પ્રભાવિત થયા હતા. તલત એક નવોદિત ગાયિકા સાથે આ યુગલગીત ગાવા માટે સંમત થયા, આ વાતને કારણે સુમન કલ્યાણપુરની કારકિર્દીને વેગ મળ્યો. તેણીને ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં સ્થાપિત થવામાં અને તેણીની સંગીત પ્રતિભાની નોંધ લેવામાં આવી હતી.
સુમન કલ્યાણપુરનું પ્રથમ ફિલ્મી ગીત"ભાટુકલીચા ખેલ માંડીલા" વસંત પ્રભુની ફિલ્મ "પસંત આહે મુલગી" માટે મરાઠી ભાષામાં હતું, જે સુપર-હિટ થયું હતું. ત્યાર પછી ૨૦ વર્ષ સુધી તેમણે ક્યારેય પાછા વળી જોયું નથી. પુત્ર વહાવા ઐસા, એકતી, માનીની અને અન્નપૂર્ણા તેમની કેટલીક યાદગાર ફિલ્મો પૈકીની છે. આ ઉપરાંત ફિલ્મો સિવાય તેમના ગાયેલાં ૫૦થી વધુ ભાવગીતો અને ભક્તિગીતો લોકપ્રિય નીવડ્યાં છે.
સુમન કલ્યાણપુરે મુંબઈના ઉદ્યોગપતિ રામાનંદ કલ્યાણપુર સાથે વર્ષ ૧૯૫૮માં કર્યાં હતાં અને આમ, તેણી સુમન હેમાડીને બદલે સુમન કલ્યાણપુર બન્યા. રામાનંદે લગ્ન પછી તેણી માટે દરેક સ્વરાંકન સત્ર દરમિયાન હાજરી આપી હતી. તેણીએ એક પુત્રીને જન્મ આપ્યો હતો, જેનું નામ નામના ચારુલ અગ્નિ છે, જે લગ્ન પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ખાતે સ્થાયી છે.
ત્રણ વખત પ્રતિષ્ઠિત "સુર શ્રીંગાર સંસદ" પુરસ્કાર હિન્દી ફિલ્મ માટે શ્રેષ્ઠ શાસ્ત્રીય ગીત બદલ મેળવેલ છે.
સુમન કલ્યાણપુર શાસ્ત્રીય રાગો પર આધારિત કેટલાક યાદગાર ગીતો ગાયાં છે, જેમ કે "મનમોહન મન મેં હો તુમ્હી", "મેરે સંગ ગા ગુનગુના" અને "ગીર ગયી રે મેરે માથે કી બિંદિયા".
શાપોરા કિલ્લો , ભારત દેશના ગોવા રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં બાર્ડેઝ ખાતે શાપોરા નદીના કિનારા પર આવેલ છે. વર્ષ ૧૫૧૦માં પોર્ટુગીઝ ગોવા પહોંચ્યા તે પહેલાં, આ સ્થળ પર બીજો કિલ્લો હતો. બાર્ડેઝનો આ કિલ્લો પોર્ટુગીઝો દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવ્યો પછી પણ, કેટલીક વખત કિલ્લા પરનો કબજો બદલાયો હતો. ગોવામાં પોર્ટુગીઝ શાસનને ખતમ કરવા માટે, અકબર તેમના પિતાના દુશ્મનો એવા મરાઠાઓ સાથે વર્ષ ૧૬૮૩માં જોડાયા હતા અને આ સ્થળ ખાતે તેમણે મુખ્ય છાવણી બનાવી હતી. તે પછીથી આ સ્થળે જૂના જીતેલા પ્રદેશની ઉત્તરી ચોકી બની હતી. પછી પોર્ટુગીઝોએ મરાઠાઓ સાથે વળતો હુમલો કરી આ કિલ્લો પ્રાપ્ત કરી તેમ જ તેમના ઉત્તરી સંરક્ષણને મજબૂત બનાવી ત્યાંના પ્રદેશને સુરક્ષા પુરી પાડી હતી.
જૂની કિલ્લેબંધીને બદલીને, વર્તમાન કિલ્લો વર્ષ ૧૭૧૭માં બાંધવામાં આવ્યો હતો. શાપોરા નદીની સામે કાંઠે આવેલ પેરનેમના હિન્દુ શાસક, સાવંતવાડીના મહારાજા હતા, જે પોર્ટુગીઝોના જૂના દુશ્મન હતા, તેમણે આ કિલ્લો મરાઠાઓએ વર્ષ ૧૭૩૯માં જીત્યો પછી બે વર્ષ માટે પોતાના કબજામાં રાખ્યો હતો. આ તેની પ્રથમ પરીક્ષા હતી. સદીના અંતના સમયમાં પોર્ટુગીઝો દ્વારા નવી જીતના ભાગરૂપે, જ્યારે ગોવાની સરહદ ઉત્તર દિશામાં પેરનેમના સમાવેશ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે આ કિલ્લાએ તેના લશ્કરી મહત્વને ગુમાવ્યું હતું. આ એક રમણીય સ્થળ છે, કે જે ઉત્તર તરફ શાપોરા નદીના સામે કિનારે આવેલા પેરનેમના અદ્ભુત દૃશ્યો તેમ જ દક્ષિણ તરફ વાગાટોર બીચ અને પશ્ચિમમાં બહાર અરબી સમુદ્રને કારણે જોવા મળે છે.
આ કિલ્લો એક એવી વ્યૂહાત્મક સ્થિતિમાં છે, જ્યાંથી બધી દિશામાં અવલોકન કરી શકાય છે. આ કિલ્લાની બધી બાજુ પર નીચે જતા ઢોળાવ પણ આવેલ છે. કિલ્લાની રૂપરેખા ઊંચા ઢોળાવને અનુસરે છે. આ એક અનિયમિત બાહ્ય દિવાલ છે કે જેની કુદરતી ઊંચાઈ કિલ્લેબંધીને સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. જેને ખાઈ ખોદી બનાવવામાં આવતી સુરક્ષા કરતાં વધુ મજબૂતાઈ આપે છે. પગથિયાંની ટોચ પર ઊભો મુખ્ય દરવાજો નાનો અને સામાન્ય છે, પરંતુ સંરક્ષણ જરૂરિયાતો પર આધાર રાખીને તેને સાંકડો અને ઊંડો રાખેલ છે. આ કિલ્લાની અનિયમિત દિવાલ પર અનિયમિત અંતરે સાથે મોટા બુરજ તોપમારા માટેનાં બાકોરાં સહિત રાખેલ છે. દરેક બુરજ પરના નળાકાર મિનાર કિલ્લાને વિશિષ્ઠ ઓળખ આપે છે.
લાલ-લેટરાઇટ પથ્થરો વડે બનેલ આ કિલ્લો માપુસાથી ૧૦ કિલોમીટર તેમ જ પણજીથી ૨૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. અહીં જવા માટે માપુસા ખાતેથી અવારનવાર અંજુના તેમ જ વાગાટોર બીચ જવા માટે બસો દોડે છે, જે કિલ્લાની નજીકથી પસાર થાય છે અને અહીં થોભે છે. હાલમાં ખંડેરોમાં ફેરવાયેલ આ કિલ્લા ખાતે હજી પણ બે સુરંગના મુખો જોઈ શકાય છે, જે દુશ્મનો વડે ઘેરાયેલા કિલ્લાના લશ્કર માટે પૂરવઠો પૂરો પાડવાનો ભૂગર્ભ માર્ગ હતા. કિલ્લાની ટેકરીના દક્ષિણ ઢોળાવ પર મુસ્લિમ કબરો છે, જે પોર્ટુગીઝ વસાહતના સમય પૂર્વેની હોઈ શકે છે. આ ટેકરી ઉપર ચડવાની મુખ્ય પ્રેરણા નજીકના અંજુના અને વાગાટોર બીચનો ભવ્ય નજારો માણવાની છે.
આ કિલ્લાની અંદરના વિશાળ વિસ્તારમાં, એક ચર્ચ હતું. આ ચર્ચ તે સમયે સેન્ટ એન્થોનીને સમર્પિત હતું, જે વર્તમાન સમયમાં અદ્રશ્ય છે અને તે સિવાય અંદર માત્ર થોડા બેરેકો અને રહેણાંકોના સંકેતરૂપ અવશેષો અસ્તિત્વમાં છે. આ હાલમાં આ વિસ્તાર ખુલ્લી જગ્યા છે, જ્યાં માત્ર જીર્ણ પત્થરો જોવા મળે છે અને અહીં ઉગેલા કાજુના છોડની આસપાસ કેટલાક બકરાંના ટોળાંઓ ચરતાં જોવા મળે છે. કુદરતી ખીણમાં બનેલ શાપોર બીચને પથ્થરની દિવાલ વડે સુરક્ષા પૂરી પાડે છે, જે એક ઉત્તમ કુદરતી સમુદ્રકિનારાને જીવંત કરે છે.
સિંઘનો જન્મ ગુરદાસપુર, પંજાબ ખાતે થયો હતો. તેઓ તેમના પરિવારમાંથી ત્રીજી પેઢીના સૈનિક હતા. તેમના દાદા જુનિયર કમિશન અધિકારી હતા અને તેમના પિતા જોગીન્દર સિંઘે બેંગાલ સેપર્સમાં ૩૦ વર્ષ સુધી સુબેદાર મેજર તરીકે સેવા આપી અને ઓનરરી કેપ્ટન તરીકે નિવૃત્ત થયા. સિંઘે વિજ્ઞાન શાખામાં ડિગ્રી હાંસલ કરી અને ૨૦૦૬માં હોટલ મેનેજમેન્ટ પૂર્ણ કર્યું. તેમણે કોલકત્તાના આર્મી ઇન્સટીટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટની ડિગ્રી પણ મેળવી. તેમણે ખાનગી કંપનીમાં કામ કરવાનું છોડી અને ભારતીય સેનામાં અફસર તરીકે જોડાવા અફસર તાલીમ અકાદમિમાં દાખલ થયા. તેમને ૨૦૧૦માં આર્મી ઓર્ડિનન્સ કોરમાં નિયુક્તિ આપવામાં આવી. ભારતીય સેનાના કાયદા અનુસાર સેનાના બિન લડાયક વિભાગમાં નિયુક્તિ પામતા અફસરોએ બે વર્ષ માટે યુદ્ધક્ષેત્ર અથવા આતંકવાદ વિરોધિ અભિયાનમાં કાર્યરત પાયદળ પલટણ સાથે ફરજ બજાવવી આવશ્યક હોય છે. તે સમયગાળામાં અફસર જે તે પલટણને જ જવાબદાર હોય છે. લેફ્ટ. સિંઘને ૧૫મી મરાઠા લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રીમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર ખાતે તૈનાત કરવામાં આવ્યા.
ઓગષ્ટ ૨૦, ૨૦૧૧ના રોજ લેફ્ટ સિંઘે જમ્મુ અને કાશ્મીરના ગુરેઝ ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરી કરી રહેલા ૧૭ આતંકવાદીઓને ઠાર મારવા અથવા પકડવાની કાર્યવાહીનો આરંભ કર્યો. તેમણે આતંકવાદીઓ માટે ઘાત લગાવી અને હુમલો કરવા નિર્ણય કર્યો અને તેમના સાથીઓને હુકમ આપ્યો કે જ્યાં સુધી પોતે ગોળીબાર શરૂ ન કરે ત્યાં સુધી અન્યોએ પણ ન કરવો. તેમણે ઘૂસણખોરોને પાસે આવવા દીધા અને હુમલો કરતાં પહેલાં નબળી પરિસ્થિતિમાં લાવી દીધા. તેમણે પોતે સૌથી ઓછી આડ ધરાવતા સ્થાન પર જગ્યા લીધી હતી અને તેમની ટુકડીને મોટા ખડક પાછળ ગોઠવી હતી. હુમલા દરમિયાન તેમણે ત્રણ આતંકવાદીઓને ઠાર માર્યા અને તેમને ઘાયલ સાથીને આડ પાછળ ખેંચતા આશરે પાંચ મિટર દૂરથી જ એક ગોળી માથામાં વાગી. તેમ છતાં તેમણે ગોળી મારનાર ચોથા આતંકવાદીને મારી નાખ્યો. તેમણે ઘાયલ સાથીને બચાવી લીધો અને આખરી શ્વાસ સુધી ગોળીબાર કરતા રહ્યા.
તેમણે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ઘૂસણખોરી કરી રહેલા ૧૭ તાલીમબદ્ધ અને સશસ્ત્ર આતંકવાદીઓને મારવા માટે ઘાત લગાવી અને હુમલો કરવાની તૈયારી કરી હતી. તે કાર્યવાહીમાં તેમણે ચાર આતંકવાદીઓને ઠાર માર્યા અને એક ઘાયલ સાથીને સલામત સ્થળે પહોંચાડ્યો. પરંતુ નજીકથી થયેલ ઘાતક ઇજાને કારણે તેઓ શહીદ થયા. તેમને ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ ૬૩મા ગણતંત્ર દિવસના પ્રસંગે ભારતના શાંતિકાળના સર્વોચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર અશોક ચક્ર વડે મૃત્યુપર્યંત સન્માનિત કર્યા.
લેફ્ટ્નન્ટ નવદીપ સિંઘ, એસી એ ભારતીય ભૂમિસેનાની મરાઠા લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રી રેજિમેન્ટની ૧૫મી પલટણની ઘાતક પ્લાટુનના કમાન્ડર હતા.
મુઠભેડ લગભગ આઠ મિનિટ ચાલી અને તેમાં ૧૨ તાલીમબદ્ધ આતંકવાદીઓને ઠાર મરાયા. તેમના પાર્થિવ શરીરને શ્રીનગર ખાતે લઈ જવાયું.
ઇલેક્ટ્રૉન એ પદાર્થની પરમાણુ-રચનામાં ભાગ ભજવતો અને ઋણ વિદ્યુતભાર ધરાવતો મૂળભૂત કણ છે. ધન વિદ્યુતભારિત પ્રોટોન અને વિદ્યુતભારરહિત ન્યુટ્રોન પરમાણુનું ન્યુક્લિયસ રચે છે. પ્રોટોનના કારણે ધન વિદ્યુતભારિત બનેલા ન્યુક્લિયસની આસપાસ જુદી-જુદી કક્ષાઓમાં ઇલેક્ટ્રૉન નિરંતર ઘૂમતા રહે છે. કોઈ પણ તત્વના પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રૉનની સંખ્યા અને જુદી જુદી કક્ષાઓમાંની ઇલેક્ટ્રૉનની ગોઠવણીને આધારે તે પરમાણુના એટલે કે તત્વના રાસાયણિક ગુણધર્મો નક્કી થાય છે.