polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
આકૃતિ તેમનો પ્રથમ કાવ્ય સંગ્રહ હતો અને ત્યાર પછી ઓમ તત્ સત્ પ્રકાશિત થયો હતો જેમાં તેમણે પ્રયોગાત્મક કવિતાને અનર્થતાની ચરમ સીમા સુધી લઇ ગયા હતા. ૧૧ દુનિયા તેમની ગઝલોનું સંકલન છે. મનહર અને મોદી તેમનો બીજો ગઝલ સંગ્રહ છે. તેમના અન્ય કાવ્ય સંગ્રહો હસુમતી અને બીજા , એક વધારાની ક્ષણ , શ્રીમુખ તડકો અને મનહારીયત છે.
મનહર મોદી ગુજરાતી ભાષાના કવિ હતા. તેમનો જન્મ અને શિક્ષણ અમદાવાદમાં થયાં હતાં અને તેમણે વિવિધ કોલેજોમાં અધ્યાપન કાર્ય તેમજ અનેક સામયિકોનું સંપાદન કાર્ય કર્યું હતું. તેઓ તેમની કવિતાઓમાં પ્રયોગશીલ હતા.
તેમના શરૂઆતી દિવસોથી તેઓ ગુજરાતી સાહિત્યની આધુનિક સાહિત્યિક ચળવળ, રે મઠ સાથે સંકળાયેલા હતા. તેઓની કવિતાઓ પ્રયોગાત્મક હતી.
આ સ્થળની પ્રાકૃતિક સઊંદર્યથી પ્રભાવીત થઈને પંજાબના મુક્ય ઈજનેર લેફ્ટેનેન્ટ કોલોનેલ નેપિયરે આનો વિકાસ કરવાની યોજના વિચારી.
જગ્યાની પસંદગી કરાઈ. જે સ્થળે ધૌલાધાર પર્વતમાળાની પશ્ચિમ કિનારે છૂટી દૈનકુંડ ધાર ની આસપાસની જમીન પસંદ કરાઈ. ૪૯ સ્થનેય તોપચી દળના ડો ક્લેમેંજર ને આ સ્થાન વિકાસનો કાર્યભાર સોંપાયો.
સર ડોનાલ્ડ મેકલીઓડ એ સુઝાવ આપ્યો કે આ સ્થળને તે સમયના વાઈસરોયનું નામ અપાય. અહીંના કથાગ ખાતે એક આરોગ્યધામ બંધાયું અને તેને પંજાબના કાંગડા સાથે જોડી દેવાયું.
બાક્રોતા, તેરહ અને પોત્રેઈન ટેકરીઓની આસપાસ ત્રણ વૃક્ષાચ્છાદિત માર્ગ બંધાવવામાં આવ્યાં. આત્રણ માર્ગોને જોડતા રસ્તા આજે પણ શહેરના મુખ્ય રસ્તા તરીકે કામ આવે છે.
સંટ જ્યોર્જ નામનું ચર્ચ જી. પી ઓ ક્ષેત્રમાં બંધાયું. રેવેરેંડ જ્હોન એચ પ્રૅટ એ તેની માટે ખ્રિસ્તી સમાજ માંથી ભંડોળ એકત્રિત કર્યું.
સદર બજાર, તરીકે ઓળખાતી મુખ્ય બજાર આગમાં બળીને ખાક થઈ ગઈ. નવી સદર બજાર બંધાવાઈ. લાકડાને બદલે પથ્થરનું બાંધકામ થયું.
જવાહરલાલ નહેરુ, તે સમયના ભારતના વડા પ્રધાન એ સમયે ડેલહાઉઝીની સ્થાપનાના ૧૦૦ વર્ષ ઉજવણીના પ્રમુખ હતા. તેમણે અહીં પર્યટન વિકાસ પર ભાર આપ્યો અને લેટસ ગો ટુ હિમાલયાસ્ એવું સૂત્ર પર્યટન વિકાસ માટે આપ્યું.
તિબેટ પર ચીને કબજો કર્યો. જવાહરલાલ નહેરુના સુઝાવ પર અમુક તિબેટી શરણાર્થીઓને ડેલહાઉઝીમાં વસાવવામાં આવ્યાં. હવે તો મોટા ભાગના તિબેટી શહેર છોડી ચુક્યા છે, પણ રસ્તાની આજુ બાજુ આવેલા શિલ્પો અને જી પી ઓ પાસે આવેલ તિબેટી માર્કેટમાં તેમની સંસ્કૃતિની છાપ દેખાઈ આવે છે.
આ શહેર પાંચ ટેકરીઓ ઉપર અને તેની આસપાસ વસેલું છે. હિમાલયની ધૌલધાર પર્વતમાળાની પશ્ચિમ ધાર પર આ સ્થળ આવેલું છે. આ શહેર સુંદર હિમાચ્છાદિત ટેકરીઓના દ્રશ્યથી શોભે છે. આ શહેર સમુદ્ર સપાટીથી ૬,૦૦૦થી ૯,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ આવેલું છે. અહીંની મુલાકાત લેવાનો ઉત્તમ સમય ઉનાળા દરમ્યાન મેથી સપ્ટેમ્બર દરમ્યાન છે.આહીંના બંગલા, ચર્ચો અને અન્ય ઈમારતોમાં સ્કોટીશ અને વિક્ટોરયન વાસ્તુની ઝલક દેખાય છે. છાલના હિમાચલ પ્રદેશમાં આવેલ ચંબા જિલ્લા તરીકે ઓળકાતા પ્રાચીન ચંબા પર્વતી રાજ્યનું ડેલહાઉઝી પ્રવેશ દ્વાર હતું. આ રજવાડું પ્રાચીન હિંદુ સંસ્કૃતિ, કલા, મંદિરો અને હસ્તકળાનો છઠ્ઠી સદીથી સંચય કરતું એકમાત્ર રાજ્ય હતું. ચંબા આ બધાનું કેંદ્ર હતું. ભારમોર, એ આ રાજ્યની રાજધાની હતી. ગડ્ડી અને ગુજ્જર પ્રજાતિઓનું આ નિવાસ હતું અને અહીં ૭મી થી ૧૦મી શતાબ્દી વચ્ચે બંધાયેલ ૮૪ મંદિરો છે.
ડેલહાઉઝીમાં આખા વર્ષ દરમ્યાન શિયાળા સમાન ઠંડુ વાતાવરણ રહે છે. જૂન થી સપ્ટેમ્બર દરમ્યાન વરસાદ પડે છે. મે થી જુલાઈ દરમ્યાન સવારે અને બપોરે ગરમાવો રહે છે પણ સાંજ ફરી અને રાત ખૂબ ઠંડી રહે છે. જો શિયાળા દરમ્યાન વરસાદ પડે તો વાતાવરણ અત્યંત ઠંડુ થઈ જાય છે. શિયાળામાં ડિસેમ્બરથી જાન્યુઆરી દરમ્યાન અહીં બરફ પડે છે. આ એક ગિરિ મથક છે અને ઠંડા વાતાવરણને કારણે પ્રસિદ્ધ છે.
ડેલહાઉઝીમાં ફરવાના ઘણાં સ્થળો છે. પ્રવાસીઓનીં પ્રિય સ્થળ અલ્લા નજીકનું ક્ષેત્ર છે. આ બટેટાનું ખેતર છે અને અહીંથી સુંદર દ્રશ્ય દેખાય છે. અન્ય સ્થળ કારેલાનુ છે. અહીંનું સ્થળ તેના પાણી માટે પ્રસિદ્ધ છે કે જેણે સુભાષ ચંદ્ર બોઝને સાજા કર્યાં હતાં. તેઓ ક્ષય થી પીડાતા હતાં. તેઓ એહીંના ઝરણાનું પાણી નિયમિત રીતે લેતા અને તેમનો રોગ સાજો થયો હતો.
ડેલહાઉઝી એક મહત્વનું પ્રવાસી મથક હોવાથી રાજ્યની અર્થ વ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. અહીં નો પ્રમુખ ઉદ્યોગ પ્રવાસ છે. અહીં લગભગ ૬૦૦ હોટેલો છે જે લગભગ ૫-૮ હજાર લોકોને રોજગાર પુરો પાડે છે. આ સ્થળ રાજ્યનું લગભગ ૩% જેટલું જી.ડી.પી. પુરું પાડે છે.
ડેલહાઉઝીનું નામ લોર્ડ ડેલહાઉઝી પરથી પડ્યું હતું જેઓ ભારતમાં બ્રિટિશ વાઈસરોય હતાં. તેમણે આ સ્થળ ઉનાળુ રજા ગાળવા વિકસાવ્યું હતું.
આ સ્થળની સ્થાપના ૧૮૫૪માં બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય દ્વારા તેમના સૈનિકો અને રાજવીઓના ઉનાળુ રજા ગાળવાના સ્થળ તરીકે કરાવામાં આવ્યું હતું
1990ના દાયકામાં, ટાટા ટીએ પોતાની બ્રાન્ડ્સને વૈશ્વિક બજારોમાં લઈ જવાનું નક્કી કર્યું. 1992માં તેણે બ્રિટનની ટેટલી ટી સાથે સંયુક્ત નિકાસ સાહસ ઘડ્યું. તેના અન્ય નવા ઉદ્યોગસાહસોમાં કોન્સોલિડેટેડ કૉફી લિ. માં પ્રધાન હિસ્સો અને શ્રી લંકામાંની કૃષિ જમીનોનું વ્યવસ્થાપન કરવા માટેના એક સંયુક્ત સાહસનો સમાવેશ થતો હતો. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં ટાટા ટી ઇનકોર્પોરેશને પોતાના ફ્લોરિડાના એકમ પરથી પ્રક્રિયા કરીને ઇન્સ્ટન્ટ ચા બનાવવાનું અને વેચવાનું શરૂ કર્યું, જે મુન્નાર અને કેરળમાંથી ઇન્સ્ટન્ટ ચા ઉત્પાદનોની કાચી સાધનસામગ્રી પર આધારિત હતું. 1993માં, એસ્ટેટ ટાટા ટેટલી રચવા માટે તેમણે યુકે માં અલાઇડ લિઓન્સ પીએલસી સાથે સંયુક્ત સાહસ આદર્યું.
ટાટા ગ્લોબલ બેવરેજિસ તરીકે તેનું ફરીથી નામકરણ કરવામાં આવ્યું છે જેથી તે જે ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવા માગતી હતી તે આરોગ્ય અને પોષક પીણાંઓની શ્રેણી તે નામ હેઠળ સમાવી શકાય.
પોતાની સહાયક કંપનીઓ થકી, ટાટા ટી ભારતમાં 70 મિલિયન કિલોગ્રામ ચા બનાવે છે, 54 ચા-બાગાનો ધરાવે છે, દસ ચા બ્લેન્ડિંગ અને પૅકેજિંગ કારખાનાઓ ધરાવે છે અને આશરે 59,000 લોકોને રોજગાર આપે છે. કંપની ભારત અને શ્રીલંકામાં, ખાસ કરીને પૂર્વ ભારતના આસામ, પશ્ચિમ બંગાળ અને દક્ષિણ ભારતના કેરળમાં, કુલ મળીને 51 ચા-બાગાનોની માલિકી ધરાવે છે. આ કંપની આસામ ચા અને દાર્જિલિંગ ચાની સૌથી મોટી નિર્માતા છે અને સિલોન ચાની દ્વિતીય-સૌથી મોટી નિર્માતા છે.
ટેટલી ગ્રુપનું 2000માં સંપાદન એ ટાટા ટી માટે એક મહત્ત્વનું કદમ હતું. તે £271 મિલિયન મૂલ્યનો ખરીદીનો સોદો હતો. અહેવાલ પ્રમાણે, ટાટા ટીએ બોલીમાં અમેરિકી પેઢીજૂથ સારા લીને પાછળ મૂકી દીધું હતું, જેને આજની તારીખે કોઈ ભારતીય કંપની દ્વારા કોઈ વિદેશી કંપનીનો સૌથી મોટો સંપાદન સોદો વર્ણવવામાં આવે છે. એ વખતે, યુનિલિવરની બ્રૂક બૉન્ડ-લિપ્ટન પછી ટેટલી એ વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી ચા કંપની હતી અને £300 મિલિયનનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતી હતી. તે બ્રિટન અને કૅનેડામાં માર્કેટ લીડર હતી અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ, ઓસ્ટ્રેલિયા અને મધ્ય પૂર્વમાંની લોકપ્રિય બ્રાન્ડ હતી.
ટાટા ટી લિમિટેડ , જે ટાટા-ટેટલી તરીકે પણ જાણીતી છે, તે વિશ્વની બીજા ક્રમાંકની ચાની સૌથી મોટી ઉત્પાદક અને વિતરક છે. ભારતની ટાટા ગ્રુપની માલિકીની, ટાટા ટી લિમિટેડ ચાને ટાટા ટી, ટેટલી , ગુડ અર્થ ટીઝ અને જેમ્કા જેવાં મુખ્ય બ્રાન્ડ નામો હેઠળ વેચે છે. ટાટા ટી ભારતમાં ચાની સૌથી મોટી બ્રાન્ડ છે, તે જ રીતે ટેટલી એ યુનાઈટેડ કિંગડ્મ અને કૅનેડામાં ચાની સૌથી મોટી કંપની છે અને કદની દૃષ્ટિએ તે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં બીજી સૌથી મોટી કંપની છે, જ્યારે જેમ્કા એ ઝેક ગણતંત્રની અગ્રણી ચા કંપની છે.
ટાટા ટી ગ્રુપનો વિશ્વભરમાં વ્યાપક બ્રાન્ડેડ ચાનો સમેકિત વેપાર તેના સમેકિત ટર્નઓવરના આશરે 86 ટકા માટે જવાબદાર છે, જ્યારે ટર્નઓવરના બાકીના 14 ટકા જથ્થાબંધ ચા, કૉફી અને રોકાણ આવકમાંથી આવે છે. કંપનીનું મુખ્યાલય બૅંગલોરમાં છે. આશરે 159 કિ.મી.²ના વિસ્તારમાં ચાની ખેતી કરીને, ટાટા ટી વાર્ષિક ધોરણે આશરે 30 મિલિયન કિ.ગ્રા. કાળી ચાનું ઉત્પાદન કરે છે. હળવી ઘનત્વની 100% ચા માટે, આઇસ-ટી મિશ્રણોમાં અને રેડી-ટુ-ડ્રિંક પીણાંઓની તૈયારીમાં ઇન્સ્ટન્ટ ચા વપરાય છે.
1999 સુધીમાં, ટાટા ટીની બ્રાન્ડો ભારતમાં 25%નો એકત્રિત બજાર હિસ્સો ધરાવતી હતી. કંપની 74 ચા બાગો ધરાવતી હતી, અને પ્રતિ વર્ષ 62 મિલિયન કિલોગ્રામ ચાનું ઉત્પાદન કરતી હતી, જેમાંથી બે-તૃતીયાંશ ભાગ પૅક અને બ્રાન્ડેડ ઉત્પાદનોમાં ખપતો હતો. આ વર્ષના અંત ભાગમાં, મોટા ભાગના ભારતમાં પડેલા દુકાળના કારણે ચાના વેપારને ધક્કો પહોંચ્યો. વધુમાં, એક વખત જે ભારતીય ચાનું સૌથી મોટું ખરીદદાર હતું તે રશિયાએ થોડા વખત માટે બજારમાંથી પીછેહટ કરી.
1964માં યુકે સ્થિત જેમ્સ ફિનલે સાથે સંયુક્ત સાહસ તરીકે મૂલ્ય-વર્ધિત ચા વિકસિત કરવા માટે શરૂ થયેલી કંપની, ટાટા ટી ગ્રુપ હવે 50 દેશોમાં પોતાનાં ઉત્પાદન અને બ્રાન્ડ ધરાવે છે. તે ભારતની પ્રથમ બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓમાંની એક છે. ટાટા ટી અને તેની સહાયક કંપનીઓના ઓપરેશનો ચામાં બ્રાન્ડ સહિતનાં ઉત્પાદન વૈવિધ્ય આપવા પર કેન્દ્રિત છે, પણ તે ભારત અને શ્રીલંકામાં ચાની ખેતીની પ્રવૃત્તિમાં પણ નોંધપાત્ર હાજરી ધરાવે છે.
1983માં, ટાટા ટીએ વ્યક્તિગત એકમ રચવા માટે જૅમ્સ ફિનલે જૂથમાં હિસ્સો ખરીદ્યો. એ જ વર્ષે, કંપનીએ વસ્તુ વેપારમાંથી ઉપભોક્તા બ્રાન્ડિંગમાં ઝંપલાવવાનું નક્કી કર્યું. પ્રથમ બ્રાન્ડ, ટાટા ટીથી શરૂઆત કરવામાં આવી. તેના પછી અન્ય બ્રાન્ડ જેવી કે કાનન દેવન, અગ્નિ, જેમિનિ અને ચક્ર ગોલ્ડ મૂકવામાં આવી. વિશ્વમાં સૌથી મોટું બજાર ધરાવવા છતાં, બ્રાન્ડેડ ચા ના વિચારને સ્વીકૃત બનતા સારો એવો સમય લાગ્યો.
ટાટા ટી ભારતમાં પાંચ બ્રાન્ડની માલિક છે – ટાટા ટી, ટેટલી, કાનન દેવન, ચક્ર ગોલ્ડ અને જેમિનિ. કંપની મુન્નાર, કેરળમાં ઇન્સ્ટન્ટ ચા બનાવતું પ્રમાણિત) 100% નિકાસ-કેન્દ્રિત એકમ ધરાવે છે, જે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સની બહાર હોય તેવું આવું સૌથી મોટું એકમ છે. ટાટા ટી ઓસ્ટ્રેલિયા, ગ્રેટ બ્રિટન, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ, ઝેક ગણતંત્ર અને ભારતમાં તેની સહાયક કંપનીઓ ધરાવે છે.
1980ના દાયકાની શરૂઆતમાં, ભારતમાં ચા ઉદ્યોગમાં ઉત્પાદન અને મજૂરી ખર્ચ વધી રહ્યા હતા અને નફાનું માર્જિન ઘટતું જતું હતું તેમ જ કર વધતો જતો હતો. ભારત વિશ્વ બજારમાં માત્ર ચીન સામેથી જ હરીફાઈનો સામનો નહોતું કરી રહ્યું, પણ આ વેપારમાં અન્ય દેશોના પ્રવેશવાથી પણ હરીફાઈ વધી હતી.
1997માં કંપની "ટાટા ટેપ વિવાદ" તરીકે જાણીતા થયેલા એક મોટા કૌભાંડમાં સંડોવાઈ, જે કંપનીએ આસામમાં સશસ્ત્ર-સંઘર્ષ કરતા એક બેકાયદા જાહેર થયેલા જૂથ, યુનાઇટેડ લિબરેશન ફ્રન્ટ ઓફ અસોમ ને પૂરા પાડેલા નાણા સંબંધિત વિવાદ હતો.
2005થી ટાટા ટીએ ભારતમાં વાવેતરની સીધી માલિકીથી દૂર હટવાની એક પુનઃમાળખાકીય કવાયત હાથ ધરી છે, આ પ્રક્રિયા વિશ્વ બૅન્કના આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા નિગમમાંથી રાહતદરે અનુદાન દ્વારા સુગમ બનાવવામાં આવી છે.
1990ના દાયકાના મધ્યમાં, ટાટા ટીએ વાટાવાલા પ્લાન્ટેશન્સ લિ.માં 51% શેરહિસ્સો પ્રાપ્ત કરીને, ટેટલી અને લંકન જેવીસી ખરીદવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
આ ચુકાદા પ્રત્યે મુસ્લિમ વિસ્તારોમાં પ્રતિક્રિયા તાકીદની અને પ્રત્યાઘાતી હતી. શેરીઓમાં વિરોધ પ્રદર્શન કરાયા હતા, અશાંતિ ઊભી થઈ હતી અને મુસ્લિમ નેતાઓએ જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ તેમના અંગત કાયદાનું રક્ષણ કરવા માટે ‘‘સર્વસ્વ’’નું બલિદાન આપશે. ઇન્દિરાના પુત્ર રાજીવ ગાંધીની સરકારે તાકીદે પગલાં લઇને 1986માં મુસ્લિમ મહિલા ધારાને પસાર કર્યો હતો, જે કાયદામાં મૂળભૂત રીતે મુસ્લિમ મહિલા માટેના ભરપોષણને ક્રિમિનલ કોડની બહાર રાખવાની જોગવાઈ હતી અને તેથી એ નિશ્ચિત બન્યું હતું કે મુસ્લિમ મહિલાઓને સમાનતા બંધારણીય હક હેઠળ રક્ષણ મળતું નથી અને તેઓ હવે ક્રિમિનલ કોડની સેક્શન 125 હેઠળ કાનૂની આશ્રય લઈ શકશે નહીં. આ ધારો શરિયત ધારો અથવા મુસ્લિમ અંગત કાયદા હેઠળના અગાઉના છૂટાછેડા અધિકારોમાં સુધારો હતો, જે શ્રીમતી બાનો ઇચ્છતા હતા. મુસ્લિમ મહિલા ધારામાં મહેર પાછી આપવાની ઇદ્દતના સમયગાળા માટે પ્રમાણભૂત ભરપોષણ માટેની જોગવાઈ છે અને તેમાં નીચેની જોગવાઈ પણ છેઃ
પેટાકલમ જો મેજિસ્ટ્રેટને સંતોષ થાય છે કે છૂટાછેડા લીધેલી મહિલાએ પુનઃલગ્ન કર્યા નથી અને ઇદ્દતના સમયગાળા પછી પોતાનું ભરપોષણ કરી શકે તેમ નથી તો મુસ્લિમ કાયદા મુજબ આ મહિલાના મૃત્યુ પછી તેની સંપત્તિ વારસામાં આપવાનો હક છે તેવા આ સંબંધિઓને ત્યક્તા મહિલાને તેમને યોગ્ય અને સાનુકુળ લાગે તેટલું આવું વાજબી અને ન્યાયી ભરપોષણ આપવાનો આદેશ કરી શકે છે અને આ ભરણપોષણમાં ત્યકતા મહિલાની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખવી જોઇએ અને તેના લગ્નજીવન દરમિયાન તેના જીવનધોરણો મુજબનું હોવું જોઇએ.
પેટાકલમ . મેજિસ્ટ્રેટ આ મહિલા રહેતી હોય તેવા વિસ્તારમાં કાર્યરત રાજ્યના તે સમયના કાયદા હેઠળ કે વકફ ધારા, 1954ની કલમ 9 હેઠળ સ્થાપિત રાજ્યના વકફ બોર્ડને તેમના દ્વારા પેટાકલમ હેઠળ નિર્ધારિત આવા ભરપોષણ ચુકવવા આદેશ આપી શકે છે.
હિંદુ કાયદામાં બે પ્રમુખ વિચારધારા છે, દયાભાગ અને મિતાક્ષર છે. મિતાક્ષર ફરીથી ચાર નાની વિચારધારાઓમાં ઉપવિભાજિત થાય છે. આ સિવાય, સદાચારનો રિવાજ પણ મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે.
બંધારણ અને મુસ્લિમ અંગત કાયદાના મહત્ત્વ અંગે વધુ બે મુદ્દાનો ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી હતો. પ્રથમ મુદ્દો કલમ- 25 સંબંધિત છે જે જણાવે છે કે “આ કલમ અમલમાં રહેલા કોઇપણ કાયદાને અસર કરશે નહીં.” કલમ- 372ની જેમ, આ કલમ પણ બ્રિટિશ શાસન હેઠળ પસાર કરવામાં આવેલા કાયદાનો સમાવેશ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, આમાંથી ઘણા કાયદા બંધારણ પસાર થયા પછી પણ અમલમાં રહ્યા છે. વધુમાં, કલમ- 44 સરકારને સમાન નાગરિક સંહિતાના અમલનો સ્પષ્ટપણે સરકારને આદેશ કરે છે, જેમાં મુસ્લિમોને તેઓના અંગત કાયદામાં મુખ્ય રક્ષણો આપવામાં આવ્યાં છે તેવી કેટલીક બાબતો જેવી કે લગ્ન, વારસો અને છૂટાછેડા જેવી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. તાહિર મેહમુદ તેમના ઉત્કૃષ્ટ અભ્યાસ, મુસ્લિમ અંગત કાયદો માં સાર તરીકે જણાવે છે કે “કલમ- 44 નથી ઇચ્છતું કે રાજ્ય સમાન નાગરિક સંહિતાનો ઉતાવળમાં અમલ કરે, તે તબક્કાવાર ધોરણે આવી સંહિતાના અમલ માટેની છૂટ આપે છે. મુસ્લિમો અને અન્ય લઘુમતિઓ તેનો ‘સ્વીકાર કરવા અને સામાજિક સુધારણાં કરવાં તૈયાર નથી’ તેથી સૌને લાગુ પડતી સમાન નાગરિક સંહિતાના ઘડતરને કાયદાકીય રીતે મુલતવી રાખી શકાય છે.’’
મુસ્લિમોને બાકાત રાખવાની કાનૂની પદ્ધતિ 1961ના દહેજ પ્રતિબંધ ધારા સાથે ચાલુ રહી હતી, આ ધારામાં મુસ્લિમ અંગત કાયદો લાગુ પડતો હોય તેવા વ્યકિતના કિસ્સામાં ‘દહેજ કે મહેર’ને મુક્તિ આપવામાં આવેલી છે. 1973માં ક્રિમિનસ પ્રોસિજર કોડમાં સુધારા અંગેની ચર્ચામાં મુસ્લિમને લગતાં કેસોમાં છૂટાછેડા લીધેલી પત્નીઓના ભરણપોષણના સંદર્ભમાં એક મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો કે કોર્ટે નોંધ લેવી જોઇએ કે અંગત કાયદા હેઠળ મહિલા ભરણપોષણ મેળવી શકે કે નહીં. મુસ્લિમો માટે, આનો અર્થ ઇદ્દા નો સમયગાળો અથવા છૂટાછેડા લીધા બાદના ત્રણ મહિના બાદનો સમય. સંસદે ફરી એક વાર મુસ્લિમોને બાકાત રાખ્યા હતા જ્યારે કાયદો અન્ય ત્યક્તાને લાગુ પડશે અને તેમને ત્રણ મહિના સુધી ભરણપોષણ મળશે. શાહીદા લતીફની આ સમયગાળાની ટકોરમાં એવો નિરીક્ષણનો સમાવેશ થાય છે કે ‘હિંદુ સંહિતા વિધેયકને મંજૂરી બાદ હિંદુ પુરૂષો અને હિંદુ મહિલાઓ વચ્ચેના હકની કાયદેસર અસમાનતા દૂર થઇ હતી, જ્યારે મુસ્લિમ મહિલાઓ અને પુરૂષો વચ્ચેના હકની નજીવી અસમાનતા યથાવત રહી હતી".
મુસ્લિમ મહિલા ધારા હેઠળના ચુકાદાઓ ઉપરાંત મહિલા જૂથોએ આ ધારાની બંધારણીય યોગ્યતાને પડકારી છે, કારણ કે તે ભારતીય બંધારણમાં આપવામાં આવેલા જાતિય સમાનતાના વચનની સામે વિરોધભાષ હોય તેમ લાગે છે. આ અરજીઓને સુપ્રીમ કોર્ટે હાથ પર લીધી નથી, તેનું કારણ કદાચ એ છે કે કોર્ટને મુસ્લિમ સમુદાયમાં અશાંતિ ઊભી થવાની આશંકા છે. હકીકતમાં 1997માં આવી એક પિટિશનની કોર્ટ દ્વારા સુનાવણી થશે તેવું લાગતું હતું ત્યારે એક અખબારમાં આવેલા લેખમાં મુસ્લિમ ‘ધર્મ ખતરામાં’નો દાવો કરાયો હતો. 1994માં બીજા એક કિસ્સામાં અલ્લાહબાદના એક ન્યાયમૂર્તિએ ત્રણ તલાકના સમગ્ર સિદ્ધાંતને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યો હતો. જોકે આ ચુકાદાને અદાલતની બહારના મુદ્દાને કારણે અભરાઇ પર ચડાવી દેવામાં આવ્યો હતો. આ ચુકાદાને રાહિમ બીના કેસમાં બોમ્બ હાઇ કોર્ટેના એક અલગ ચુકાદામાં મજબૂતાઈ મળી હોય તેમ લાગે છે, જેમાં ત્રણ તલાક પદ્ધતિને ગેરકાનૂની ગણવામાં આવી હતી.
અહિં પાયાનો વિરોધાભાષ છે. એકબાજુ, બંધારણ અંગત કાયદાનું અસ્તિત્વ ચાલું રાખવાને માન્યતા આપે છે, અને તે કારણોસર કલમ-44 અપેક્ષા રાખે છે કે ભારતમાં હવે પછીના દિવસોમાં સમાન નાગરિક સંહિતા હશે. બીજુ બાજુ, કલમ 14-19 જેવી એવી કેટલીક કલમ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જે સમાન હકની બાંયધરી આપે છે. વિવિધ સમુદાયના અંગત કાયદાઓ સહજ રીતે અસમાન હોવાથી, મુસ્લિમ કાયદા હેઠળ છૂટાછેડા લીધેલી મહિલાને હિંદુ કાયદા કરતાં અલગ હક મળતા હોવાથી, કલમ-15 અંગત કાયદો ગેરબંધારણીય ઠેરવતો હોય તેમ લાગે છે. વધુમાં, કલમ- 15 મુજબ “ લિંગ”ના આધારે ભેદભાવ કરી શકાશો નથી, પરંતુ મુસ્લિમ અંગત કાયદો ઘણી બાબતમાં અને ખાસ કરીને છૂટાછેડા અને બહુપત્નીત્વના મુદ્દામાં પુરુષોની તરફેણ કરે છે. કાયદા સમક્ષ સમાનતાનો અર્થ આવશ્યક રીતે એવો થાય છે કે મુસ્લિમ મહિલાઓ ચાર પતિ કરી શકે છે. બંધારણમાં આ મુદ્દા વણઉકલ્યા રહ્યા છે.
હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી સંગઠન આરએસએસ અને શિવ સેના સાથે જોડાણ ધરાવતી અને જમણેરી વિચારધારાના સંગઠન ભારતીય જનતા પાર્ટી )ના ઉદભવથી અંગત કાયદાની જગ્યાએ સમાન નાગરિક સંહિતા અમલી બનાવવાના મુદ્દાને મોટી અસર થઈ છે. તેની 1999ની ધર્મ સંબંધિત રાજકીય ઘોષણામાં જણાવાયું છે કે:
"36. અમે એવી સુસંસ્કૃત, માનવીય અને ન્યાયી નાગરિક વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવા પ્રતિબદ્ધ છીએ, કે જે જાતિ, ધર્મ, વર્ગ, રંગ, વંશ કે લિંગના આધારે ભેદભાદ ન કરે. અમે ‘સર્વ પંથ સમધારા’ ની ભારતીય પરંપરા અને તમામ માટે સમાનતાના આધાર સાથે બિનસાંપ્રાદાયિક સિદ્ધાંતોના ખ્યાલને સાચી નિષ્ઠા અને દિલથી સમર્થન આપીએ છીએ અને તેનું વ્યવહારમાં પાલન કરીએ છીએ. અમે લઘુમતીઓના આર્થિક, સામાજિક અને શૈક્ષણિક વિકાસ માટે અને આ સંદર્ભમાં અસરકારક પગલાં લેવા પ્રતિબદ્ધ છીએ.’’
‘બહુપત્નીત્વની પ્રથાનો અંત આણો, મુસ્લિમ મહિલાની એસસી માં અપીલ’ નામની હેડલાઇન હેઠળ 2001માં ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના અહેવાલમાં જણાવાયું હતું કે આ મહિલાના વકીલ લિલી થોમસે દલીલ કરી છે કે "મુસ્લિમોને છૂટ આપવામાં આવેલી બહુપત્નીત્વની પરંપરા અને તેનો અમલ તેમજ ન્યાયતંત્ર બહારના છૂટાછેડા બંધારણની કલમો 14,15 અને 21 દ્વારા તમામ નાગરિકોને બાંયધરી આપવામાં આવા સમાનતા, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને માનવ હકોનો ઇનકાર છે. મુસ્લિમ સમાજ દ્વારા પાલન કરવામાં આવતી બહુપત્નીત્વની પ્રથા ગેરકાનૂની, ગેરબંધાયરણી છે અને રદબાતલ છે અને તેની જગ્યાએ એકપત્નીત્વનો કાયદો લાવવો જોઇએ." આ વિનંતી થઈ હોવા છતાં કોર્ટે મુસ્લિમ લોને રદ કર્યો ન હતો અને કોર્ટે બહુપત્નીત્વનો સ્વીકાર કર્યો હતો.
આ તર્કપૂર્ણ દલીલો બાવજૂદ, આ વિષય પરના લખાણોનો સમયગાળો મોટેભાગે 1970ના દશકથી શરૂ થાય છે. મહમૂદે પોતાની કૃતિ મુસ્લિમ અંગત કાયદા 1977માં પ્રસિદ્ધ કરી હતી, જ્યારે ઉલ-હકે પોતાની કૃતિ 1972માં લખી હતી. વધુ આધુનિક સ્રોતો મોટેભાગે લેખોનો સંગ્રહ છે, જેમાં 1980માં પ્રસિદ્ધ થયેલી ધ મુસલમાન્સ ઓફ ધ સબકોન્ટિનેન્ટ અથવા 1988માં પ્રસિદ્ધ થયેલી ધ મુસ્લિમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા નો સમાવેશ થાય છે. આ બાબતે બિનસાંપ્રદાયિકોમાં ઘણી ચર્ચા પેદા કરી છે અને સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના ચુકાદામાં પણ તે દેખાય છે. 1985ના શાહબાનુ કેસને પગલે ચેતવણીની ઘંટડી વાગી છે અને યુનિફોર્મ સિવિલ કોડની સામે વિરોધ જોવા મળતો નથી. ભારતની આઝાદીના લગભગ 60 વર્ષ બાદ એવી સંભાવના છે કે મુસ્લિમ સમુદાય સમાન સંહિતાને યોગ્ય બાબત તરીકે નિહાળતો હોય.
આ ઘોષણપત્ર થોડુ અસ્પષ્ટ છે અને તેનો ચોક્કસ હેતુ શું છે તે નક્કી કરવાનું મુશ્કેલ છે, પરંતુ દિલ્હીમાં પક્ષના પ્રવક્તા મુખ્તાર અબ્બાસ સાથેના વાર્તાલાપમાંથી તે સ્પષ્ટ બને છે કે આ હેતુ મુસ્લિમ અંગત કાયદાના પુનર્ગઠન કે નાબુદીનો છે. સૌથી વધુ સંભાવના એવી છે કે સમાન નાગરિક સંહિતાનું સર્જન કરવાના કલમ 44ના આદેશ મારફતે આવું કરવામાં આવશે. ભાજપના મતહિસ્સામાં સતત વધારો જોવા મળ્યો છે અને 1996 અને ફરીવાર 1998-2004માં ભાજપના નેતા વડાપ્રધાન બન્યા હતા. રાજકારણને પૂર્વભૂમિકામાં રાખીને આપણે આ સમયગાળામાં મુસ્લિમ અંગત કાયદામાં ફેરફારો અને પ્રયાસ કરાયેલા સુધારાની ચકાસણી કરી શકીએ છીએ.
માઇનોરિટી રાઇટ્સ ગ્રૂપ ઇન્ટરનેશનલે આ કાયદા અંગે ટિપ્પણી કરી હતી કે તે ‘‘જાતિય સમાનતા સિદ્ધાંત આધારિત બંધારણીય કાયદો અને આ શ્રેણીના આધારે ભેદભાવ કરતા ધાર્મિક કાયદાઓ વચ્ચેના વિચ્છેદને ઉજાગર કરે છે.’’ શાહિદા લતીફે તેમના મુસ્લિમ વિમેન ઇન ઇન્ડિયા માં દાવો કર્યો હતો કે મુસ્લિમ મહિલાઓના ‘‘ભાવિ સામે સદા સજાગ રૂઢિચુસ્ત લોકોએ મારેલો ફટકો છે, જેમના માટે ઇસ્લામ, મહિલાઓના હકોને કાળજીપૂર્વક ઘડતર કરનારા સમગ્રતયા ન્યાયની પ્રણાલીને રજૂ કરતો નથી, પરંતુ મહિલાઓના ભોગે લઘુમતીને અલગ તારવવાના નિર્ધારને રજૂ કરવાની માત્ર તક છે.’’
મુસ્લિમ વડાઓએ આ ખરડાનો ઝનૂની વિરોધ કર્યો હતો અને જમાત અલ- ઉલેમાએ દાવો કર્યો કે “જો મુસ્લિમો 1954ના આ ધારા હેઠળ લગ્ન કરશે તો તેણે પાપ કર્યુ કહેવાશે અને તેના લગ્ન ઇસ્લામની દૃષ્ટિએ ગેરકાયદેસર ગણાશે." 1972 સુધી આ સમાજે બિનસાંપ્રદાયિક જોગવાઈ ધરાવતા બાળકોને દત્તક લેવાના ખરડાને કાયમી ધોરણે અભેરાઇ પર ચડાવી દેવાની પૂરતી રાજકીય શક્તિ મેળવી લીધી હતી. મુસ્લિમો માટે આ એવો સમયગાળો હતો કે તેઓ સુધારાને અટકાવવામાં સફળ થયા હતા, તેમાં ધાર્મિક વડાઓ સંપૂર્ણ રીતે સરકારીના કાયદાઓથી સંતુષ્ટ નહોતાં.
ભારતમાં મોટા ભાગના કૌટુંબિક કાયદાઓ જે તે વ્યક્તિઓના સંબંધિત ધર્મ દ્ગારા નક્કી કરાયેલાં હોય છે. હિંદુ, શીખ, જૈન અને બૌદ્ધ હિંદુ કાયદા હેઠળ છે જ્યારે મુ્સ્લિમ અને ખ્રિસ્તીઓને તેઓના પોતાના કાયદાઓ છે. મુસ્લિમ કાયદો શરિયત આધારિત છે. અન્ય ધાર્મિક સમુદાયોના અંગત કાયદાઓને ભારતીય સંસદના કાયદા દ્વારા મર્યાદિત કરાયા છે. અન્ય કાયદાઓ જેવાં કે ફોજદારી કાયદાઓ અને દિવાની કાયદાઓ, પુરાવાઓ, મિલકતની ફેરબદલી, કરવેરા વગેરે જેવા અન્ય કાયદાઓને પણ કાયદાના સ્વરૂપમાં સંહિતાકરણ કરાયા છે.
ભારતની સમાન નાગરિક સંહિતા એ ભારતમાં બહુચર્ચિત નાગરિક કાયદા સંહિતાના ખ્યાલનો ઉલ્લેખ કરતો શબ્દ છે. સમાન નાગરિક સંહિતામાં ધર્મ, જાતિ અને સમુદાયના પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખ્યા વગર તમામ લોકો માટે બિનસાંપ્રદાયિક નાગરિક કાયદાઓના સમાન માળખાનો સમાવેશ થાય છે. આ સંહિતા ધર્મ અને જાતિ અને સમુદાયના આધારે વિવિધ વ્યક્તિગત કાયદાઓ હેઠળના નાગરિકોના હકનું સ્થાન લે છે. આવી સંહિતાઓ મોટાભાગના આધુનિક દેશોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
ભારતના બંધારણની કલમ 44 અને સમાન નાગરિક સંહિતા માટેના તેના આદેશનો અવિરત વિવાદ સમય સાથે શમ્યો નથી કે બંધારણમાં સુધારો કરવાનો કોઇ પ્રયાસ થયો નથી. મૂળ પ્રશ્ન એ છે કે આ જ બંધારણની કલમ 25 ‘‘ધર્મના પાલન અને પ્રચાર, મુક્ત વ્યવસાય અને સભાનતાની સ્વતંત્રના હક’’ની બાંયધરી આપે છે કે નહીં.
લેક્સ લોસીના ઓક્ટોબર 1840ના અહેવાલમાં ગુનાઓ, પુરાવાઓ, કરાર વગેરે સંબંધી ભારતીય કાયદાના સંહિતાકરણમાં સમાનતા લાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મુકાયો હતો, પરંતુ તેણ ભલામણ કરી હતી કે હિંદુ અને મુસ્લિમનાં અંગત કાયદાને આવા સંહિતાકરણની બહાર રાખવો જોઇએ.
ભારતમાં આ શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જ્યાં ભારતના બંધારણ દ્વારા તેના નાગરિકો માટે નિર્દેશક સિદ્ધાંત અથવા સિદ્ધ કરવાના ધ્યેય તરીકે સમાન નાગરિક સંહિતા નિર્ધારિત કરવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે.
નાગરિક સંહિતા હેઠળ આવરી લેવાયેલા સમાન ક્ષેત્રોમાં મિલકતના અધિગ્રહણ અને સંચાલન, લગ્ન, છૂટાછેડા અને દત્તક લેવાનાં સંબંધિત કાયદાઓનો સમાવેશ થાય છે.
પારસીઓનો અંગત કાયદો આંશિક રીતે ઘડાયો છે, પરંતુ છૂટાછેડા અને લગ્નવિષયક રાહતો વગેરે બાબતોના ઉકેલ માટેની વ્યવસ્થા પૂરતી નથી.
મુખ મૈથુન મેળવનાર વ્યક્તિની ઈંદ્રિયમાં જો કોઈ ઘા જે ખુલ્લા ચિરા આદિ હોય અથવા મુખ મૈથુન કરી આપનાર વ્યક્તિના મુખમાં જો કોઈ ઘા જે ખુલ્લા ચિરા કે પેઢામાંથી લોહી નીકળતું હોય તો યૌન સંક્રમણ લાગવાની સંભાવના રહે છે. મુખ મૈથુન કરી આપ્યાં પહેલા કે તુરંત પછી દાંત ઘસવા, દંત સફાઈ દાંતની વચ્ચેનો કચરો કાઢવો, દાંતની ચિકિત્સા કરાવડાવવી, અથવા કડક પદાર્થો આરોગવા જેમકે વેફર ચિપ્સ આદિ ને કારણે સંક્ર્મણની શક્યતા વધે છે કેમકે તેમ કરતાં મોઢામાં ઈજા ચિરા આદિની શક્યતા વધી જાય છે. ભલે આ ધા અત્યંત સૂક્ષ્મ હોય છે પણ તેમને કારણે યૌન રોગનો ચેપ લાગી શકે છે. આવા સંપર્કને કારણે યૌન ક્ષેત્રમાં વિચરતા અન્ય સામાન્ય જીવાણું કીટાણું કે વાયરસનું સંક્રમણ લાગવાની સંભાવના પણ હોય છે.
એક અન્ય અભાસ મુખ મૈથન અને માથા અને ગરદનના કેંસર વચ્ચેનો સંબંધ સમજાવે છે. આ અભ્યાસ બતાવે છે કે આનું કારણ માનવ પેપીલોમા વિષાણુ - વિષાણુ કે જે યૌન કેંસર ના પ્રમુખ કારણો માંનું એક છે- નો ચેપ છે. મોટા ભાગના ગળાના કેંસરના દર્દીઓમાં આ વિષાણું મળી આવ્યાં છે. ન્યુ ઈંગ્લેંડ જર્નલ ઓફ મેડિસિન દ્વારા કરાયેલ અભ્યાસમાં જણાવ્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ એ તેમન જીવન દરમ્યાન એકથી પાંચ જેટલા મુખ મૈથુન સાથીઓ સાથે ગમન કર્યું હોય તો તેમને મુખ મૈથુન ન કરેલ વ્યક્તિની સરખામણીમાં ગળાનું કેંસર થવાનું જોખમ બમણું થઈ જાય છે. અને જે લોકોએ પાંચ કે વધુ લોકો સાથે મુખ મૈથુન કરેલ હોય તેમને ગળાનું કેંસર થવાનો ખતરો ૨૫૦% જેટલો વધી જાય છે.
દરેક પ્રકારની લૈંગિક અભિમુખતા લૈંગિક અભિમુખતા ધરાવનાર લોકો મુખ મૈથુનનઓ ઉપયોગ કરતા હોય છે. વિજાયતિય મૈથુનના સંદર્ભમાં ઘણાં યુગલો મુખ મૈથુનનો ઉપયોગ ગર્ભનિરોધ માટે કરતા હોય છે અને આ કારણે આને સંભોગના વિકલ્પ તરીકે પણ વાપરી શકાય છે
મુખ મૈથુન મૈથુન સંક્રામક યૌન રોગ સામે રક્ષણમાટે એકદમ કારગર ઉપાય તો ન કહી શકાય પણ મુખ મૈથુન દ્વારા યૌન રોગ ઓછી સરળતાથી ફેલાતા હોવાનું મનાય છે. સલામત મૈથુન તરીકે મુખ મૈથુનની સલાહ અપાય છે.
પૂર્વ ખ્રિસ્તી કાળના પ્રાચીન રોમમાં મૈથુન કાર્યોને નિયંત્રણ અને સમર્પણના ત્રિપાર્શ્વ થકી જોવાતા હતાં. આમાં કોઈ પુરુષ દ્વારા મુખ મૈથુન કરી આપવું ધૃણાસ્પદ ગણાતું કેમ કે તેનો અર્થ થતો તેનું વેધન થયું છે તેણે સમર્પણ કરી દીધું છે, જોકે કો નીચા દરજ્જાની સ્ત્રી પાસેથી મુખ મૈથુન કરાવડાવવું એ શરમજનક ન ગણાતું. રોમન લોકો મુખ મૈથુનને ગુદા મૈથુન કરતાં વધુ શરમ જનક ગણતાં. તેમની અનુસાર આમ કરતાં શ્વાસની બદબૂ આવે છે અને આ કૃત્ય કરતનારાને ભોજન માં બોલાવવાનું ટાળવામાં આવતું.
ક્લેમીડિયા , માનવ પેપીલોમા વાયરસ , ગિનોરિયા , હર્પીસ, હેપેટીટીસ , અને અન્ય મૈથુન સંક્રમણ રોગ — એચ આય વી સહિત— મુખ મૈથુન દ્વારા ફેલાઈ શકે છે.
મુખ મૈથુન દ્વારા એચ. આય. વી.ના ફેલાવા નું કેટલું જોખમ છે તે અજ્ઞાત છે તેમ છતાં અન્ય મૈથુન ક્ર્મ કરતાં મુખ મૈથુન દ્વારા તેનું સંક્ર્મણ લાગવાની શક્યતા ઓછી છે. તે સિવાય પણ યૌન મૈથુન કે ગુદા મૈથુન ની સરખામણીએ મુખ મૈથુન દ્વારા સંક્રમણની સંભાવના ઓછી છે.
સ્ત્રીઓ પર કરાયેલ મુખ મૈથુનને યોનિ મુખ મૈથુન કહે છે કુઆરે પુરુષ પર કરાયેલ મુખ મૈથુનને શિષ્ન મુખ મૈથુન શિશ્ન ચૂષણ, શિશ્ન ચુંબન, શિશ્ન મુખરતિ કહે છે. કોઈ વ્યક્તિના ગુદા ક્ષેત્રને મુખથી ઉત્તેજીત કરવાની ક્રિયા ગુદા મુખ મૈથુન કહેવાય છે. શરીરના અન્ય ક્ષેત્રને મુખ દ્વારા ઉત્તેજના આપવાની ક્રિયા ને ચૂંબન કે ચાટવું કહે છે જો કે તેને મૈથુન નથી ગણાતું.
એક સ્ત્રી દ્વારા અનેક પુરુષો પર કરી અપાતું મુખ મૈથુન સમુહ મૈથુનનો એક પ્રકાર છે જેને અંગ્રેજીમાં ગેંગસક અર્થાત સામૂહિક ચૂષણ , બ્લોબેંગ ફુલાવ ધમાકા કે લાઈન અપ અર્થાત કતારમાં કહે છે આ બધા શબ્દો સમૂહ મૈથુન માટે વપ્રાતા અશિષ્ટ અંગ્રેજી ભાષા પ્રયોગ ગેંગબેંગ પરથી ઉતરી આવેલા શબ્દો છે. અશ્લીલ ફીલ્મોમાં બતાવાતી બુકાકે અને ગોક્કુનનામની કામ ક્રીડાનો મુખ મૈથુન એક ભાગ હોય છે જો કે આ હોય જ તે આવશ્યક નથી.
ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં મુખ મૈથુનને નિષેધ ગણવામાં આવે છે યા તો તેના પ્રયોગ પર મોઢું મચકોડવામાં આવે છે. આને માટે લોકો ઘણાં કારણો આપે છે. અમુક લોકો કહે છે આ ક્રિયાને પરિણામે પ્રજનન નથી થતું આથી આ અપ્રાકૃતિક છે. અન્ય લોકો આને ધૃણાસ્પદ અને અસ્વસ્થ આદત ગણે છે. તેજ કસ્તુ ખ્રીસ્તિ ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણ ધરાવે છે અને ઉપ સહારા ક્ષેત્રની સંસ્કૃતિઓ અને રોમન સંસ્કૃતિ ધરાવે છે. આવાજ કારણો અર્વાચીન ધર્મો જેવાકે ઈસ્લામ આદિ પણ આપે છે. .
ઘણાં માણસો પારસ્પારિક હસ્તમૈથુન અને અન્ય પ્રકારના બાહ્ય મૈથુન ક્રીડાની જેમ મુખ મૈથુનને ખરેખર મૈથુન શ્રેણીમાં નથી ગણતાં બેસબોલ રમતના ટપ્પાની મૈથુન સરખામણી અનુસાર. . આમ ઘણાલોકો આને કૌમારત્વ ભંગ કર્યા વગર પહેલા મૈથુન આનંદ મેળવવાનો એક પ્રકાર ગણે છે.
મુખ મૈથુન પ્રત્યે ધૃણા થી લઈને આદરભાવ જેવા અભિગમ જોવા મળે છે: પ્રાચીન રોમમાં, શિષ્ન મુખ મૈથુન આનો આત્યંતિક નિષેધ મનાતો, જ્યારે ચીન ના તાઓઈઝમ મતાનુસાર, યોનિ મુખ મૈથુન એક આત્મીક સંતોષ આપનાર આ એક આદરણીય ક્રિયા છે જે લાંબી ઉંમર આપે છે. આર્વાચીન પાશ્ચાત્ય સંસ્કૃતિમાં, તરુણો અને વયસ્કો સૌ દ્વારા મુખમૈથુન કરવામાં આવે છે .
ઘણી પ્રાણી પ્રજાતિ મુખ મૈથુન કરે છે તેવું નોંધાયું છે. કોઈપણ નવતર વસ્તુ મોઢા દ્વારા ચકાસવાની એ આંતરિક પ્રેરણા અને ઈચ્છા આપણામાં રહેલી હોય છે. આદિમાન અને માનવમાં મુખ મૈથુનની ઈચ્છાને પરિણામે તેમને ઉત્ક્રાંતિમાં ફાયદો રહ્યો છે. ઓસ્ટ્રેલિયન મૂળવંશના માનવમાં યોનિ મુખ મૈથુનના પરિમાણ વિશાલ સ્તરે જોવા મળે છે.
૨૦૦૫માં સ્વીડનની માલ્મો કોલેજમાં હાથ ધરાયેલ એક અભાસમાં જણાઈ આવ્યું હતું કે એક પીવી થી પીડાતા વ્યક્તિને કોઈ સંરક્ષણ ક્વચ વિના કરી અપાતા મુખ મૈથુન ને પરિણમે મુખ કેંસરની શક્યતા વધી શકે છે. તે અભ્યાસ અનુસાર ૩૬% કેંસર પીડિત દર્દીઓ ને એચ પી વી હતું સામાન્ય લોકોમા6 આ પ્રમાણ ૧% જેટલું હતું.