polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ચેતોપાગમીય ગાંઠો સુધી પહોંચતા સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો ચેતોપાગમીય ફાટમાં ચેતાપ્રેષકદ્રવ્યની મુક્તિ પ્રેરે છે. ચેતાપ્રેષકો એ નાના પરમાણુ છે જે ચેતોપાગમોત્તર કોશિકામાં આયનમાર્ગો ખોલી શકે છે. મોટા ભાગના ચેતાક્ષ તેના તમામ ટર્મિનલ પર સમાન ચેતાપ્રેષક દ્રવ્ય ધરાવે છે. સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનનું આગમન પૂર્વચેતોપાગમીય કલામાં વોલ્ટેજ સંવેદી કેલ્શિયમ માર્ગો ખોલે છે. કેલ્શિયમનો અંતર્વાહી પ્રવાહને ચેતાપ્રેષકદ્રવ્યો ભરેલી પુટિકાને કોશિકાની સપાટી પર સ્થળાંતરિત થવા અને ચેતોપાગમીય ફાટમાં તેમના દ્રવ્યો મુક્ત કરવા પ્રેરે છે. આ જટીલ પ્રક્રિયામાં ન્યૂરોટેક્સિન ટેટનોસ્પાસમિન અને બોટ્યુલિનમ ટોક્સિન દ્વારા અવરોધ ઉભો થાય છે. આ બે ન્યૂરોટોક્સિન અનુક્રમે ધનુર અને બોટ્યુલિઝમ માટે જવાબદાર છે.
આયન પંપ અંતઃકોશિક અને બાહ્યકોષીય આયન સાંદ્રતા વચ્ચે માત્ર સાપેક્ષ ગુણોત્તર રચીને સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનને પ્રભાવિત કરે છે. સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન મુખ્યત્વે આયન માર્ગોની ખુલવાની અને બંધ થવાની ક્રિયા સાથે સંકળાયેલું છે. તે આયન પંપની ક્રિયા સાથે સંકળાયેલું નથી. આયન પંપોને તેમના ઊર્જા સ્ત્રોત દૂર કરીને અથવા ઓયુઆબૈન જેવા અવરોધક ઉમેરીને બંધ કરવામાં આવે તો પણ ચેતાક્ષ સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોમાં નોંધપાત્ર ક્ષય થવાનું શરૂ થાય તે પહેલા સેંકડો હજારો સક્રિયા કલા વીજસ્થિતિમાનને ફાયર કરી શકે છે. આયન પંપ સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન બાદ કલાના પુનઃધ્રુવીકરણમાં કોઇ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવતા નથી.
આયનમાર્ગો તેમના પર્યાવરણને કેવી રીતે પ્રતિભાવ આપે છે તેના આધાર તેમનું વર્ગીકરણ કરી શકાય છે. દાખલા તરીકે, સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન સાથે સંકળાયેલા આયન માર્ગો વોલ્ટેજ-સંવેદનશીલ માર્ગો છે; તેઓ સમગ્ર કલાના વોલ્ટેજના પ્રતિભાવમાં ખુલે છે અને બંધ થાય છે. લિગાન્ડ દ્વારવાળા માર્ગો અન્ય મહત્ત્વનો વર્ગ રચે છે. આ આયનમાર્ગો ચેતાપ્રેષકદ્રવ્ય જેવા લિગાન્ડ પરમાણુના બંધનના પ્રતિભાવમાં ખુલે છે અને બંધ થાય છે. અન્ય આયનમાર્ગો મિકેનિકલ બળો સાથે ખુલે છે અને બંધ થાય છે. સંવેદી ચેતાકોષો જેવા અન્ય આયનમાર્ગો પ્રકાશ, તાપમાન અથવા દબાણ જેવા અન્ય પરિબળોના પ્રતિભાવમાં ખુલે છે અને બંધ થાય છે.
ઉર્ધ્વગામી વોલ્ટેજે સામાન્ય કરતા ગણા વધુ પોટેશિયમ માર્ગો ખોલેલા છે અને આમાંથી કેટલાક કલા જ્યારે તેના વિશ્રામી વોલ્ટેજમાં પાછો ફરે છે ત્યારે બંધ થતા નથી. વધુમાં, સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન દરમિયાન કેલ્શિયમ આયનોના અંતર્ગામી પ્રવાહના પ્રતિભાવમાં વધુ પોટેશિયમ માર્ગો ખુલે છે. કલાની પોટેશિયમ પ્રત્યેકની અભેદ્યતા અત્યંત ઊંચી હોય છે અને કલા વોલ્ટેજ ને પોટેશિયમ સંતુલન વોલ્ટેજ ની વધુ નજીક લઇ જાય છે. આમ, કલા પોટેશિયમ અભેદ્યતા ફરી તેના સામાન્ય મૂલ્યએ પાછી ના ફરે ત્યાં સુધી અન્ડરશૂટ અથવા અતિધ્રવીભવન જેને યાંત્રિક ભાષામાં અતિધ્રુવીભવનોત્તર કહેવાય છે, તે સર્જાય છે.
1952માં અલાન લોયડ હોગકિન અને એન્ડ્રૂ હક્સલી દ્વારા સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનનું તેના તમામ કળામાં વોલ્ટેજ અને પ્રવાહોનું ચોક્કસ નિરુપણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ માટે તેમને 1963 માં દેહધર્મ વિદ્યા અથવા મિડિસિનમાં નોબલ પારિતોષક મળ્યું હતું. જો કે, તેમના મોડલે વોલ્ટેજ સંવેદી આયનમાર્ગોના માત્ર બેજ પ્રકારને ધ્યાનમાં લીધા હતા અને તેમના અંગે કેટલીક ધારણાઓ કરી હતી. દાખલા તરીકે, તેમના આંતરિક દ્વાર એક બીજાથી સ્વતંત્ર રીતે ખુલે છે અને બંધ થાય છે. વાસ્તવિક રીતે, આયનમાર્ગોના પ્રકાર ઘણા છે અને તેઓ હંમેશા સ્વતંત્ર રીતે ખુલતા અને બંધ થતા નથી.
એક માર્ગ વિવિધ સ્થિતિઓ ધરાવતો હોઇ શકે છે પરંતુ પ્રત્યેક આવી સ્થિત ખુલ્લી હોય છે અથવા બંધ હોય છે. બંધ સ્થિતિ, છિદ્રનું સંકોચન દર્શાવે છે જેને કારણે આયન તેમાંથી પસાર થઇ શકતો નથી અથવા તે પ્રોટીનનો અલગ ભાગ દર્શાવે છે અને છિદ્રને સ્ટોપર કરે છે. દાખલા તરીકે, વોલ્ટેજ આધારિત સોડિયમ માર્ગ નિષ્ક્રિયતા હાથ ધરે છે જેમાં પ્રોટીનનો અમુક હિસ્સો છિદ્રમાં ધસી જાય છે અને તેને બંધ કરી દે છે. આ નિષ્ક્રિયતા સોડિયમ પ્રવાહ બંધ કરી દે છે અને સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનમાં અતિમહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
ચેતાક્ષમાં રહેલા વીજપ્રવાહના પ્રવાહને કેબલ સિદ્ધાંત અને તેના કમ્પાર્ટમેન્ટલ મોડલ જેવા વધુ વિગતવાર મોડલ દ્વારા જથ્થાત્મક રીતે દર્શાવી શકાય છે. ટ્રાન્સલાન્ટિક ટેલિગ્રાફ કેબલનું મોડલ રજૂ કરવા 1855માં લોર્ડ કેલ્વિન દ્વારા કેબલ સિદ્ધાંત વિકસાવાયો હતો. અને 1946માં તે ચેતાકોષો સાથે સુસંગત હોવાનું હોજકિન અને રશટન દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. સરળ કેબલ સિદ્ધાંતમાં ચેતાકોષને એક વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ પરોક્ષ, સંપૂર્ણ નળાકાર ટ્રાન્સમિશન કેબલ ગણવામાં આવ્યો છે જે જેને આંશિક વિકલન સમીકરણ દ્વારા દર્શાવી શકાય છે.
સજીવમાં ઇલેક્ટ્રિક સિગ્નલોનું ચાલન સામાન્ય રીતે આયનો દ્વારા થાય છે. સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન માટે સૌથી મહત્ત્વના ધન આયનો સોડિયમ અને પોટેશિયમ છે. આ બંને એક સંયોજક ધન આયનો છે જે એક ધન વીજભાર ધરાવે છે. સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો કેલ્શિયમ ને પણ સાંકળી શકે છે, જે દ્વિસંયોજક ધન આયન છે જે બમણો ધન વીજભાર ધરાવે છે. કેટલીક શેવાળના સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોમાં ક્લોરાઇડ ઋણઆયન મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, પરંતુ મોટા ભાગના પ્રાણીઓમાં સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો નજીવી ભૂમિકા ભજવે છે.
સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો માટે સૌથી મહત્ત્વના ત્રણ એકઅંગીય સંયોજક આયનો પોટેશિયમ , સોડિયમ , અને ક્લોરાઇડ છે. ઋણઆયન હોવાથી ક્લોરાઇડ ટર્મને ધન આયન ટર્મથી અલગ ગણવામાં આવે છે. તેમાં અંદરની સાંદ્રતા અંશમાં અને બહારની સાંદ્રતા છેદમાં હોય છે, જે ધન આયનની ટર્મથી વિરુદ્ધ છે. આયન પ્રકાર ની અભેદ્યતા માટે છે. જો સ્નાયુઓમાં સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન માટે અત્યંત મહત્ત્વના ગણાતા કેલ્શિયમ આયનોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે તો સંતુલન સ્થિતિમાન માટે સૂત્ર વધુ જટીલ બને છે.
સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનનો કંપનવિસ્તાર તેણે પેદા કરેલા પ્રવાહની માત્રાથી સ્વતંત્ર છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, મોટા પ્રવાહો મોટા સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો સર્જતા નથી. માટે સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોને ઓલ-ઓર-નન કહેવાય છે, કારણકે તેઓ સંપર્ણપણે થાય છે અથવા સહેજ પણ થતા નથી. તેના સ્થાને સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોની આવૃત્તિ ઉત્તેજનાની તીવ્રતાનું માપ આપે છે. તે ગ્રાહક સ્થિતિમાનથી વિપરિત છે જેના કંપનવિસ્તારો ઉત્તેજનાની તીવ્રતા પર આધારિત છે.
બે અલગ આયનો સમાન વીજભાર ધરાવતા હોય તો પણ તેઓ એકદમ ભિન્ન સંતુલન સ્થિતિમાન ધરાવી શકે છે. જો કે આ માટે તેમની અંદરની અને બહારની સાંદ્રતા અલગ હોવી જોઇએ. ચેતાકોષોમાં પોટેશિયમ અને સોડિયમના સંતુલન સ્થિતિમાનનું ઉદાહરણ લો. બહારની બાજુએ 5 / અને અંદરની બાજુએ 140 / સાથે પોટેશિયમ સંતુલન સ્થિતિમાન –84 છે. બીજી બાજુ, અંદરની બાજુએ 1–2 / સોડિયમ અને બહારની બાજુએ 120 / સોડિયમ સાથે સોડિયમ સંતુલન સ્થિતિમાન લગભગ +40 છે.
ચેતાપ્રસારણ ઇલેક્ટ્રિક ચેતોપાગમ દ્વારા પણ થાય છે. ઉત્તેજક કોશિકાઓ વચ્ચે ગેપ જંક્શનના સ્વરૂપમાં સીધા જોડાણને કારણે સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનનું એક કોશિકામાંથી બીજામાં સીધું પ્રસરણ થઇ શકે છે. કોશિકાઓ વચ્ચે આયનોનો મુક્ત પ્રવાહ ઝડપી બિનરાસાયણિક મેડિયેટેડ પ્રસરણને શક્ય બનાવે છે. રેક્ટિફાઇંગ માર્ગો તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો ઇલેક્ટ્રિક ચેતોપાગમમાં માત્ર એક જ દિશામાં વહન કરે. જો કે માનવના ચેતા તંત્રમાં આ પ્રકારનો ચેતોપાગમ અસાધારણ છે.
ચેતાક્ષ અને ચેતોપાગમીય ગાંઠો આગળ તેના છેડે સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનના પ્રસરણ અંગે વિચાર કરતા પહેલા ચેતાક્ષ હિલ્લોક પર સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનનું નિર્માણ કરી શકાય તેવી પદ્ધતિઓ અંગે વિચારવું મદદરૂપ થાય છે. મૂળભૂત જરૂરિયાત તે છે કે ફાયરિંગ માટે હિલ્લોક પર કલા વોલ્ટેજ વધારીને થ્રેશોલ્ડ કરતા વધુ કરવો જોઇએ. એવા ઘણા રસ્તાઓ છે જેના દ્વારા વિધ્રુવીકરણ થાય છે.
વિભાગમાં જે રીતે વર્ણવામાં આવ્યું છે તેમ, આયનો અને તેમના ચાલક બળ અથવા આયનનું રિવર્સલ સ્થિતિમાનએ આંતરકલા વોલ્ટેજનું મૂલ્ય છે. આ મૂલ્યએ આયનની પ્રસરણ હિલચાલ દ્વારા પેદા થયેલું વિદ્યુત બળ તે પ્રસરણના આણ્વીય બળને સમાન બને છે. નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરીને કોઇ પણ આયનનું સંતુલન સ્થિતિમાન ગણી શકાય છે. દાખલા તરીકે, પોટેશિયમ આયનોનું રિવર્સલ સ્થિતિમાન નીચે મુજબ હશે.
જો કે, એવું સંતુલન કલા વીજસ્થિતિમાન છે જ્યાં સમગ્ર કલા પર તમામ આયોનોનો ચોખ્ખો પ્રવાહ શૂન્ય છે. આ સ્થિતિમાન ગોલ્ડમેન સમીકરણ દ્વારા ગણી શકાય છે. આવશ્યક રીતે તે નર્ન્સ્ટ સમીકરણ છે, તે આયનોના વીજભાર તેમજ તેમની અંદરની અને બહારની સાંદ્રતા વચ્ચેના તફાવતને આધારિત છે. જો કે તે પ્રત્યેક આયન પ્રત્યે કોષરસપટલની સાપેક્ષ અભેદ્યતાને પણ ધ્યાનમાં લે છે.
લાક્ષણિક સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન પુરતા મજબૂત વિધ્રુવીકરણ સાથે ચેતાક્ષ હિલ્લોક પર શરૂ થાય છે. દાખલા તરીકે ઉત્તેજના જે વધારે છે. આ વિધ્રુવીકરણ ઘણીવાર કોશિકામાં વધારાના સોડિયમ ધન આયનોના અંતઃક્ષેપન દ્વારા સર્જાય છે. આ ધન આયનો વિવિધ પ્રકારના સ્ત્રોતમાંથી આવી શકે છે. જેમકે રાસાયણિક ચેતોપાગમ, સંવેદી ચેતાકોષો અથવા પેસમેકર સ્થિતિમાન.
મજ્જા, ચેતાક્ષ પર મજ્જિત ભાગોમાં આયનોને પ્રવેશતા અને છૂટતા અટકાવે છે. સામાન્ય નિયમ તરીકે, મજ્જીભવન સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોનો વહન વેગ વધારે છે અને વધુ ઊર્જા કાર્યક્ષમ બનાવે છે. કૂદકામય હોય કે ના હોય સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનનો સરેરાશ વહન વેગ 1 /થી 100 / હોય છે અને સામાન્ય રીતે ચેતાક્ષીય વ્યાસની સાથે વધે છે.
નિરપેક્ષ પ્રત્યાવર્તન સમયગાળો ચેતાક્ષ પર સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોના એકદિશીય પ્રસરણ માટે જવાબદાર હોય છે. કોઇ પણ ક્ષણે, સક્રિય સ્પાઇકિંગ ભાગની પાછળ ચેતાક્ષનો પટ્ટો આવર્તનીય હોય છે સામનો પટ્ટો છેલ્લે સક્રિય નહીં કરાયો હોવાથી સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનમાંથી વિધ્રુવીકરણ મારફતે ઉત્તેજિત કરી શકાય તેવો હોય છે.
જ્યાં એ સમયે કલા પર રહેલો વોલ્ટેજ છે. એ ચેતાકોષની લંબાઇ પરનું સ્થાન છે જ્યાં અને એ લાક્ષણિક લંબાઇ અને સમયનું માપ છે જેના પર ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં વોલ્ટેજનો ક્ષય થાય છે. ઉપરની પરિપથ રેખાકૃતિનો ઉલ્લેખ કરતા આ માપ એકમ લંબાઈ દીઠ અવરોધ અને વીજધારિતા પરથી નક્કી કરી શકાય છે.
છોડ કોશિકાઓ, સ્નાયુ કોશિકાઓ અને હૃદયની વિશેષ કોશિકાઓ જેવી કેટલીક પ્રકારની કોશિકાઓ સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનને ટેકો આપે છે. જો કે, મુખ્ય ઉત્તેજક કોશિકા ચેતાકોષ છે. તે સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાન માટે સૌથી સરળ વ્યવસ્થા પણ ધરાવે છે.
વિશ્રામી કલા વીજસ્થિતિમાનનું સર્જન ગોલ્ડમેન સમીકરણ દ્વારા ચોક્કસ રીતે સમજાવાય છે. મોટા ભાગની પ્રાણી કોશિકાઓમાં વિશ્રામી કોષરસપટલ + પ્રત્યે વધુ અભેદ્ય છે જે વિશ્રામી કલા વીજસ્થિતિમાન માં પરીણમે છે જે પોટેશિયમ સંતુલન સ્થિતિમાનની નજીક હોય છે.
કેટલીક બિમારીઓ મજ્જાને વિઘટિત કરે છે અને કૂદકાયમ વહનને અક્ષમ બનાવે છે તેમજ સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનોનો વહન વેગ ઘટાડે છે. આમાંથી સૌથી વધુ જાણીતું મલ્ટિપલ સ્લેરોસિસ છે જેમાં મજ્જામાં ભંગાણ સંકલન હિલચાલને ઇજા પહોંચાડે છે.
મીરાનું પ્રાથમિક શિક્ષણ હિમાચલ પ્રદેશના શિમલામાં આવેલી લોરેટો કૉન્વેન્ટ તારા હોલ નામની બોર્ડિંગ સ્કૂલમાં થયું હતું. તેઓએ દિલ્હી યુનિવર્સિટીના મીરાન્ડા હાઉસમાંથી સમાજશાસ્ત્ર વિષયમાં અભ્યાસ કર્યો, અને અહીં તેમણે લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી એક નાનકડી ડ્રામા કંપનીમાં રાજકીય વિષયો પર શેરી નાટકો ભજવ્યા. ત્યાર પછી 19 વર્ષની વયે 1976માં હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની શિષ્યવૃત્તિ મેળવી તેઓ યુએસ જવા રવાના થયા, જ્યાં તેમણે સમાજશાસ્ત્રનો અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો. હાર્વર્ડમાં જ તેમની મુલાકાત તસ્વીરકાર અને પોતાના ભાવિ પતિ મિચ એપસ્ટેઈન સાથે થઈ. આ ઉપરાંત તેઓ અહીં પોતાના વાર્તા લેખક સૂની તારાપોરવાલાને પણ મળ્યા, અને બાદમાં તેઓ ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મો બનાવવા તરફ વળ્યા.
મીરા નાયર ન્યૂયોર્કમાં કોલમ્બિયા યુનિવર્સિટી નજીક જીવન ગુજારે છે. અહીં તેઓ સ્કૂલ ઓફ આર્ટ્સમાં ફિલ્મ વિભાગમાં સંલગ્ન પ્રાધ્યાપક તરીકે ફરજ બજાવે છે, અને તેમના પતિ, પ્રોફેસર મહેમૂદ મામદાની પણ અહીં ભણાવે છે. નાયર પોતાની ફિલ્મ મિસિસિપ્પી મસાલા ના સંશોધન માટે પ્રથમવાર જ યુગાન્ડા જઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમના પતિને પહેલીવાર 1988માં મળ્યા હતા. આ ઉપરાંત નાયર ઘણાં વર્ષોથી યોગના પણ અભ્યાસી રહ્યા છે, ફિલ્મ નિર્માણ વખતે પણ તેઓ પોતાની કલાકારો અને કર્મચારીઓ સાથે યોગથી જ દિવસની શરૂઆત કરે છે.
ફિલ્મ કલાકાર તરીકેની કારકિર્દીની શરૂઆત કરતાં પહેલા નાયરે ચાર ટેલિવિઝન દસ્તાવેજી ફિલ્મોનું દિગ્દર્શન કર્યું હતું. બોમ્બેની નાઇટ ક્લબોની સ્ટ્રિપર્સના જીવન પર આધારિત ઈન્ડિયા કૅબરે નામની ફિલ્મે અમેરિકન ફિલ્મોત્સવમાં 1986માં બ્લ્યૂ રિબન એવોર્ડ જીત્યો હતો.
નું પટકથા સૂની તારાપોરવાલા લખવામાં આવેલી આ ફિલ્મે એકેડમી એવોર્ડમાં બેસ્ટ ફોરેન લેંગ્વેજ ફિલ્મ તરીકે નામાંકન મેળવ્યું હતું, ઉપરાંત અન્ય ઘણા પુરસ્કારો પણ જીત્યા હતા. આજે આ ફિલ્મની ગણતરી ક્લાસિક ફિલ્મોમાં થાય છે, અને ફિલ્મના વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ તે આદર્શ નમૂનો છે.
છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી તેઓ શાંતારામ નામની નવલકથા પરથી બની રહેલી મોટા બજેટ ફિલ્મ માટે વ્યસ્ત હતા, પરંતુ 2009માં આ ફિલ્મ અભરાઈએ ચડાવી દેવાઈ હતી. તેમની આગામી ફિલ્મ ઈમ્પ્રેશનિસ્ટ 1920ના રાજ પર આધારિત છે. આ ઉપરાંત નાયરે મોહસીન હમિદની 2007માં પ્રકાશિત ધ રેલક્ટન્ટ ફન્ડામેન્ટલિસ્ટ નવલકથાના પણ હક્કો ખરીદ્યા છે. આ ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા માટે પ્રતીક બબ્બર, અલી ઝાફર અને રેહાન ખાન ઓડિશન આપી ચૂક્યા છે. તેમણે ઋષિકેશમાં બિટલ્સ પર આધારિત એક ડોક્ટુમેન્ટ્રી ફિલ્મનું કામ પણ શરૂ કર્યું છે. જોકે આ ફિલ્મ ક્યારે પ્રદર્શિત થશે તેની હજુ સુધી તારીખ જાહેર કરાઈ નથી.
તેમણે દિલ્હી યુનિવર્સિટી અને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો હતો. તેમની પ્રથમ જ ફિલ્મ ‘સલામ બોમ્બે! ’ એ કાન્સ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં ગોલ્ડન કેમેરા એવોર્ડ મેળવ્યો હતો, અને આ ફિલ્મે એકેડેમિક એવોર્ડમાં ‘બેસ્ટ ફોરેન લેંગ્વેજ ફિલ્મ’માં નામાંકન મેળવ્યું હતું. આ ફિલ્મના દિગ્દર્શન દરમિયાન જ તેમણે ભારતમાં રસ્તા પર રહેતા બાળકો માટે ‘સલામ બાળક ટ્રસ્ટ’ નામની સંસ્થા સ્થાપી હતી. તેમણે આ પહેલાં ઘણા સમય સુધી રચનાત્મક સહકાર્યકર તરીકે તેમજ પટકથા લેખક તરીકે સૂની તારાપોરવાલા સાથે કામ કર્યું હતું, જેમને તેઓ હાર્વર્ડમાં મળ્યા હતા.
1991માં આવેલી ડેન્ઝલ વોશિંગ્ટન અને સરિતા ચૌધરી અભિનિત મિસિસિપ્પી મસાલા માં વિસ્થાપિત થઈને મિસિસિપ્પીમાં જીવતા અને કામ કરતા યુગાન્ડાના-ભારતીય પરિવારની વાત કહેવાઈ હતી. આ ફિલ્મમાં પણ સૂની તારાપોરવાલાએ પટકથા લખી હતી, અને ફિલ્મનું નિર્માણ માઈકલ નોઝિક દ્વારા કરાયું હતું. 1995માં તેમની ક્રિસ્ટિન બેલના પુસ્તક આઘારિત ધ પેરેઝ ફેમિલી ફિલ્મ પ્રદર્શિત થઈ. આ ફિલ્મમાં મારિસા તોમેઈ, આલ્ફ્રેડ મોલિના અને એન્જેલિકા હ્યુસ્ટને કામ કર્યું હતું, જ્યારે આ ફિલ્મ પણ માઈકલ નોઝિક દ્વારા નિર્મિત હતી.
તેઓ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઉત્સવોમાં પુરસ્કારો જીતી ચૂક્યા છે. એટલું જ નહીં, તેઓ એકેડેમી એવોર્ડ, ગોલ્ડન ગ્લોબ, બાફ્ટા એવોર્ડ અને ફિલ્મફેર એવોર્ડ સહિત અનેક પુરસ્કારો માટે પણ નામાંકિત પણ થઈ ચૂક્યા છે. આ ઉપરાંત તેઓ ઈન્ડિયા અબ્રોડ પર્સન ઓફ ધ યર-2007 એવોર્ડ પણ મેળવી ચૂક્યા છે. આ એવોર્ડ તેમને પેપ્સિકોના અધ્યક્ષ અને સીઈઓ ઈન્દ્રા નૂયી તેમજ ઈન્ડિયા અબ્રોડ પર્સન ઓફ ધ યર-2006ના હસ્તે એનાયત થયો હતો.
મીરા નાયરની અત્યાર સુધીની સૌથી જાણીતી ફિલ્મ છે મોનસુન વેડિંગ , સબરિના ધવન દ્વારા લિખીત આ ફિલ્મમાં છૂટાછવાયા ભારતીય પંજાબી પરિવારો વિશેની હતી, વેનિસ ફિલ્મોત્સવમાં તેણે ગોલ્ડન લાયન એવોર્ડ જીત્યો હતો. મીરા નાયર આ એવોર્ડ જીતનારા પ્રથમ મહિલા છે. જ્યારે 2004ની તેની આવૃત્તિ તેમણે ઠાકરેની નવલકથા પરથી રીસ વિથરસ્પૂન દ્વારા અભિનિત વેનિટી ફેર ફિલ્મ બનાવી હતી.
ડાર્ટમાઉથ કૉલેજમાં 2006માં તેમની ધ નેમસેક ફિલ્મનો પ્રીમિયર શો યોજાયો હતો, જ્યાં નાયરને ડાર્ટમાઉથ ફિલ્મ એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. આ ફિલ્મનો બીજું પ્રીમિયર ઈન્ડો અમેરિકન કલ્ચરલ કાઉન્સિલ સાથે ન્યૂયોર્કમાં યોજાયું. ધ નેમસેક ફિલ્મની વાર્તા પુલિત્ઝર પ્રાઇઝ વિજેતા ઝૂમ્પા લાહિરીની નવલકથા પરથી સૂની તારાપોરવાલાએ લખી હતી, જે 2007માં પ્રદર્શિત થઈ હતી.
તેમણે ન્યૂયોર્ક, આઈ લવ યુ નામની ફિલ્મનું પણ દિગ્દર્શન કર્યું હતું, જે ન્યૂયોર્કમાં આકાર લેતી એક રોમાન્ટિક-ડ્રામા લવ સ્ટોરી છે. આ ઉપરાંત તેમણે ફક્ત 12 જ મિનિટની એઈડ્સ જાગૃતિ માટેની માઈગ્રેશન નામની ફિલ્મ પણ બનાવી હતી.
મીરા નાયરનો જન્મ ભારતમાં ઓરિસ્સાના રોઉરકેલામાં પંજાબી ખત્રી પરિવારમાં થયો હતો, ઓરિસ્સામાં તેમના પિતા નોકરી કરતા હતા. આ મધ્યમવર્ગીય પરિવારના ત્રણ બાળકોમાં તેણી સૌથી નાના હતા. તેમના પિતા સરકારી અધિકારી અને માતા સમાજ સેવિકા હતા.
તેમનો હાલનો પ્રોજેક્ટ માઇશા છે, જે પૂર્વ આફ્રિકન અને દક્ષિણ એશિયાઈ લોકોને ફિલ્મ્સનો અભ્યાસ કરવા માટેની એક ફિલ્મ લેબ છે. માઇશાનું વડું મથક યુગાન્ડાના કમ્પાલામાં નાયરે દત્તક લીધેલા ઘરમાં આવેલું છે.
નવીન એન્ડ્રયૂસ અભિનિત અને એચબીઓ ફિલ્મ દ્વારા નિર્મિત માય ઓન કન્ટ્રી ફિલ્મની વાર્તા સૂની તારાપોરવાલાએ અબ્રાહમ વર્ગીસના પુસ્તકના આધારે લખી હતી.
મીરા નાયર ન્યૂયોર્ક મૂળના ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શક અને નિર્માતા છે. મીરાબાઈ ફિલ્મ્સ એ તેમની નિર્માતા કંપની છે.
ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં તેમના પ્રદાન બદલ 2007માં 9મા બોલિવૂડ ફિલ્મ એવોર્ડમાં તેમને પ્રાઈડ ઓફ ઈન્ડિયા એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.
આ ઉપરાંત તેઓ 'કામા સૂત્ર : અ ટેઈલ ઓફ લવ' ફિલ્મના પણ દિગ્દર્શક હતા, જેમાં ભારતની 16મી સદીનો સેટ ઊભો કરાયો હતો.
બ્રાઝિલિયાઈ જિઉ-જિત્સુ : વર્ષ 1914માં મિત્સુયો માએદાએ બ્રાઝિલમાં જુડોની શરૂઆત કરી. માએદાએ બ્રાઝિલમાં કાર્લોસ ગ્રેસી અને અન્ય લોકોને જુડો શીખવાડ્યો. ગ્રેસીએ પોતના જુડોના વિકાસને 'બ્રાઝિલિયન જિઉ-જિત્સુ' નામ આપ્યું (જે સમયે જાપાન અને બ્રાઝિલ બંને જગ્યાએ જુડોને સામાન્ય રીતે 'કાનો જિઉ-જિત્સુ' નામથી ઓળખવામાં આવતો હતો). જુડોથી બિલકુલ અલગ માનવામાં આવતા બ્રાઝિલિયન જિઉ-જિત્સુમાં ન તો જુડોના આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોમાં થયેલા ફેરફારોનું અનુસરણ કરવામાં આવ્યું છે, જેને ઊભા થઈને લડાઈ કરવા પર ભાર આપવામાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો અને ન તેમાં વધુ ખતરનાક ટેકનિકો પર પ્રતિબંધ લગાવવા માટે રજૂ કરવામાં આવેલા નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું. વધુમાં, જુડો ને-વાઝામાં જુડોના જમીનના પાસા પર ખૂબ ભાર મૂકવાનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે તે કરાટે કરતાં જુદું પાડી દેવામાં આવે છે. અને જુડોમાં બંનેને પાડી દેવા અને મહત્તવના અંગો પર હુમલો કરો અને અનેય વિવિધ હુમલા કરવાના સ્પરૂપો વિશે જુઓ.
વીસમી સદીની શરૂઆતમાં જાપાનની આંતરવિદ્યાલય સ્પર્ધામાં લોકપ્રિયતા પ્રાપ્ત કરનાર કોડોકન જુડોની એક ઉપશૈલી સ્વરૂપે કોસેન શૈલીમાં ટેકનિકોની એ શ્રેણી સામેલ છે પણ જમીનની ટેકનિક માટે થોડી વધારે છૂટછાટની મંજૂરી આપવામાં આવે છે. બીજેજેની જેમ જુડોની આ શૈલી વર્તમાન ઓલમ્પિક જુડોની તુલનામાં ઘણી હદ સુધી 1900ના દાયકાની શરૂઆતમાં મૂળ જુડોની જેમ છે.
સામ્બો : વાસિલિ ઓશ્વેપ્કોવ, કાનોને આધિન યુરોપીયન જુડો બ્લેક બેલ્ટ જુડોના અભ્યાસકર્તા હતા. ઓશ્વેપ્કોવ કેટલીક હદ સુધી જુડોની પ્રેરણા મેળવી સામ્બોની રચના કરવા લાગ્યા અને તેમની આ નવી વ્યવસ્થામાં તેમણે મૂળ રશિયન કુશ્તી અને અન્ય લડાયક ટેકનિકોને એક કરી. કાનોને આધિન જાપાની જુડોમાં પોતાનું શિક્ષણ અને ડેનના દરજ્જાને અસ્વીકાર કરવાનો ઇનકાર કરવા માટે વર્ષ 1937ના રાજકીય પ્રાયશ્ચિત દરમિયાન ઓશ્વેપ્કોવનું મૃત્યુ થઈ ગયું. પોતાના હિસ્ટ્રી ઓફ સામ્બો માં, બ્રેટ જેક્સ અને સ્કોટ એન્ડરસને લખ્યું કે રશિયામાં "જુડો અને સોમ્બોને એકસમાન માનવામાં આવતા હતાં." તેમના ડ્રેસ અને નિયમોમાં થોડો ફરક હતો.
આ સમયમાં,કાનોએ "શોલ્ડર વ્હીલ" (કાટા-ગુરુમા , જે પશ્ચિમી કુસ્તીબાજોને અગ્નિશામક દ્વારા ટેકો આપવા તરીકે ઓળખાય છે, જેઓ આ પદ્ધતિ કરતાં સહેજ જુદા સ્વરૂપે તેનો ઉપયોગ કરે છે) અને "ફલોટિંગ હિપ" ફેંકવું, જેવી નવી પદ્ધતિઓ વિકસાવવી શરૂ કરી દીધી હતી. જોકે, તેઓ પહેલેથી જ કિટો-રયુ અને તેનઝિન શિનયો-રયુના નિયમો કરતાં ઘણું વધારે કરવાનું વિચારતા હતાં. નવા વિચારોથી ભરપૂર,જૂજુસ્તુમાં મોટા સુધારાઓ કરવાનું કાનોના મનમાં હતું, ધ્વનિ વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધાંતો પર આધારિત પદ્ધતિઓ સાથે અને વધુમાં યુવાન વ્યક્તિના શરીર, મન અને ચારિત્ર્યના વિકાસને કેન્દ્રમાં રાખી, માર્શલ આર્ટમાં વધુ વિકાસ કર્યો. મે 1882, માત્ર 22 વર્ષની વયે જયારે યુનિવર્સિટીની ડિગ્રી પુરી થવામાં હતી ત્યારે, કાનોએ કામાકુરામાં ઐશો-જી ખાતે આવેલા બૌદ્ધિ મંદિરમાં લિકુબુની શાળાના નવ વિદ્યાર્થીઓને પોતાના હાથ નીચે લઈ જુજુત્સુ શીખવા માટે લીધા અને મંદિર પર અઠવાડિયામાં ત્રણ દિવસ લિકુબો શીખવવામાં મદદ કરવા આવતાં. જોકે મંદિરને "કોડોકાન" કે "જીવનપથનું શિક્ષણ આપતા સ્થળ" તરીકે ખ્યાત થતાં બે વર્ષ લાગ્યા અને કાનોને હજુ સુધી કિટો-રયુ વિદ્યામાં "માસ્ટર" નો ખિતાબ મળ્યો નહોતો, જે હવે કોડોકાનની સ્થાપના તરીકે ગણના પામે છે.
જુડાના સિદ્ધાંતો અને તાલીમ પદ્ધતિઓના વિવિધ દ્રષ્ટિકોણમાંથી સ્વરક્ષણમાં મદદરૂપ થાય તેવા ગુણો અને કૌશલ્યોને પ્રોત્સાહન મળે છેઃ
"જુડો" શબ્દ સમાન રીતે ચિત્રાક્ષર તરીકે "જુજુત્સુ"નો ભાગ છે, જેનો અર્થ "વિન્રમતા", "ઋજુતા", "લવચીકતા" અને સંદર્ભના આધારે "સરળ" પણ થાય છે. જોકે, જુ નું ભાષાંતર કરવાનો આવો પ્રયત્ન ભામ્રક છે. આ શબ્દોમાં જુનો ઉપયોગ માર્શલ આર્ટના સિદ્ધઘાંતોમાં નિશ્ચિત પણે સંદર્ભ દર્શાવે છે. અપ્રત્યક્ષ ઉપયોગમાં લેવાતા બળ દ્વારા વિરોધોને માત કરવા માટેની નમ્ર પદ્ધતિને દર્શાવવામાં આવે છે. વધુ ચોક્કસ રીતે, વિરોધોની શક્તિઓ વિરુદ્ધ ઉપયોગમાં લેવાતી તેના અને બદલાતી પરિસ્થિતીને સારી રીતે સ્વીકારવું તે મુખ્ય છે. ઉદા તરીકે, જો હુમાલાખોર તેના વિરોધી તરફ ધસી જાય, ત્યારે તે તેનો વિરોધી બાજુ પર ખસી જશે અને તેને આગળ ફેંકવા માટે તેની ગતિને સ્વીકારશે . કાનોએ જુજુત્સુને વણજોડાયેલી તરકિબોના કોથળી સમાન જોઈ, અને સિદ્ધાંત પ્રમાણે તેમનામાં રહેલી સમાનતાને શોધી, જે તેણે "મહતમ કાર્યક્ષમતા"ના નામ નીચે શોધી. જુજુત્સુની પદ્ધતિઓ જે માત્ર ચઢીયાતી તાકાત પર નિર્ભર હતી તેને ત્યજી કે પછી વિરોધીના બળને જ પૂનઃ તેની સામે વાળી, વિરોધીને અસંતુલિત કરી, કે ચઢીયાતા ઉચ્ચાલકના ઉપયોગ પર જોર અપાયું.
પરંપરાગત રીતે જુડોના અભ્યાસકર્તા સફેદ રંગની વર્ધી પહેરે છે જેને જુડોગી કહેવામાં આવે છે, જેનો સામાન્ય અર્થ જુડોનો અભ્યાસ કરવા માટે પહેરવામાં આવતો "જુડો પહેરવેશ" થાય છે. ઘણી વખત આ શબ્દને નાનો કરીને માત્ર ગી ના રૂપમાં પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જુડોગીનું નિર્માણ કાનોએ 1907માં કર્યો હતો અને પાછળથી આ પ્રકારની વર્ધીને ઘણી અન્ય માર્શલ આર્ટ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યો. આધુનિક જુડોગી સફેદ અથવા વાદળી રંગના સુતરાઉ કપડાની કકરી દોરી વાળા પેન્ટ અને તેને રંગને અનુરૂપ સફેદ અથવા વાદળી રંગના સુતરાઉ કપડાની રજાઈને જેમ સેવવામાં આવેલા જેકેટથી બને છે. જેને એક પટ્ટા થી કસને બાંધવામાં આવે છે. દરજ્જાને દર્શાવવા માટે પટ્ટાને સામાન્ય રીતે રંગ આપવામાં આવે છે. જેકેટને એવા મનસૂબા સાથે બનાવવામાં આવે છે કે તે કુસ્તીના દબાણને ખમી શકે અને તે માટે તેને કરાટેના પોશાક ના પ્રમાણમાં ઘણો જાડો બનાવવામાં આવ્યો છે. જુડોગી ને એવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે કે આ પ્રમાણે પ્રતિસ્પર્ધીને રોકી રાખવામાં સરળતા હોય જ્યારે કરાટેગીને વરસાદના કોટ બનાવતી કપડાંમાંથી બનાવવામાં આવે છે, જેથી પ્રતિસ્પર્ધી તે કપડાં પર પોતાની પકડ બનાવી ન શકે.
જુડોમાં એક બાજુ મુક્કાબાજીનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે, જેને ના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. જેનો અર્થ છે મુક્ત અભ્યાસ. રંદોરી માં, બે પ્રતિસ્પધીઓ જુડોની કોઈ પણ ફેંકવું અથવા પકડવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને એક બીજા પર હુમલો કરી શકે છે. કાતામાં મારવાની પદ્ધતિઓ , જેમ કે લાત મારવી અને મુક્કો મારવો અને સાથો સાથ ચાકુ અને તલવાર ચલાવવાની પદ્ધતિઓને કાયમી રાખવામાં આવી છે. આવી રીતે શિક્ષણ સામાન્ય રીતે ઊંચા દરજ્જાના અભ્યાસકર્તાઓ માટે આરક્ષિત હોય છે. , પરંતુ હરિફાઈમાં તેને સ્વીકરવામાં આવતો નથી. અને સામાન્ય રીતે રાંદોરી માં પણ સુરક્ષાના કારણોસર તેની પર પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવે છે. ઉપરાંત સુરક્ષાની દૃષ્ટિથી જ, ઉંમર અને દરજ્જાના આધારે શ્વાસ રુધવો, સાંધાઓને એકમેકમાં ભેરવવા અને બલિદાનની પદ્ધતિઓ પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં શ્વાસ રુધવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવા માટે વ્યક્તિની ઉંમર 13 અથવા તેનાથી વધુ હોવી જોઈએ અને હાથ બાંધી દેવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવા માટે 16 અથવા તેથી વધુ ઉંમર હોવી જરૂરી છે.
જુડોના મેચનો હેતુ પ્રતિસ્પર્ધીને તેના ખભા પર મેદાન પર પછાડવાનો, મુખ્યત્વે તેની પીઠના બળે જમીન પર પછાડવાનો અથવા તેને ગૂંગળાવી, ગળાટૂંપો કરી કે તેના હાથને જકડીને સમર્પણ કરવા મજબૂર કરવાનો છે. તેમાંથી કોઈ પણ એક દાવપેંચ સફળ થાય તો ઇપ્પોન મળે છે અને ત્યારબાદ તરત જ મેચમાં વિજય મળે છે. જુડોમાં પોઇન્ટ્સ મેળવવાના ત્રણ ગ્રેડ છેઃ ઇપ્પોન , વાઝા-અરિ અને યુકો . ઇપ્પોનનો શાબ્દિક અર્થ "એક પોઇન્ટ" હોય છે અને મેચમાં વિજય મળે છે. તાકાત સાથે ઝડપથી નિયંત્રિત રીતે પ્રતિસ્પર્ધીને તેની પીઠ પર જમીન પર જમીન પર પછાડવાથી પ્રતિસ્પર્ધીને પછાડીને મેટ પર જરૂરી સમય માટે જકડી રાખવા બદલ પ્રતિસ્પર્ધીને સમર્પણ માટે મજબૂર કરવા બદલ એક ઇપ્પોન આપવામાં આવે છે. ઇપ્પોન મેળવવા જરૂરી શક્તિ કે નિયંત્રિત પ્રદર્શન ન હોય તે રીતે પ્રતિસ્પર્ધીને જમીન પર પછાડવા બદલ કે તેને 20 સેકન્ડ્સ સુધી મેટ પર જકડી રાખવા બદલ એક વાઝા-અરિ આપવામાં આવે છે. એક વાઝા-અરિ અડધો પોઇન્ટ છે અને બે વાઝા-અરિ મેળવવામાં આવે તો એક આખો પોઇન્ટ બની જાય છે, જે વિજય માટે જરૂરી છે.
કાનો નાનો, નાજુક છોકરો હતો, જેનું વજન તેની વીસીમાં પણ સો પાઉન્ડ થી વધારે નહોતું અને જે છાશવારે ગુંડાઓની ઝપટે ચઢી જતો. જુજુસ્તુ જ્યારે મૃત્યુના આરે પહોંચી ગયેલી કળા બની ગઇ હતી, ત્યારે 17 વર્ષની ઉંમરે તેણે જુજુસ્તુ શીખવી શરૂ કરી, પરંતુ તેમાં બહુ જ થોડી સફળતા મળી. જે તેને એક વિદ્યાર્થી તરીકે સ્વીકારે તેવા શિક્ષક શોધવાની મુશ્કેલીના કારણનો ભાગ હતો. જયારે તેઓ 18 વર્ષની ઉંમરે યુનિવર્સિટિમાં સાહિત્યનો અભ્યાસ કરવા દાખલ થયા ત્યારે, તેમણે માર્શલ આર્ટનો અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો, ક્રમશઃ તેમને ફુકુડા હેચિન્સુકે પાસે મોકલવામાં આવ્યાં, જેઓ તેનઝિન શિનયો-રયુ કળાના ગુરુ અને કેઇકો ફુકુડા ના દાદા હતાં, જેમના વિદ્યાર્થીઓમાં કાનોના એકમાત્ર હયાત છે અને જેઓ વિશ્વના સૌથી વધુ ક્રમાકના મહિલા જુડોકા છે. એવું મનાય છે કે ફુકુડા હેચિન્સુકે ઔપચારિક કસરતની પદ્ધિતિ પર ભાર મૂક્યો, જેનાથી કાનોએ જુડોમાં મુક્ત અભ્યાસ પર ભાર મૂકવા માટેના બીજ રોપાયાં.
જુડો એ આધુનિક માર્શલ આર્ટ અને યુદ્ધ રમત છે જેનું સર્જન ડો.કાનો જિગોરો દ્વારા 1882માં જાપાનમાં કરવામાં આવ્યું હતું. તેનું સૌથી અગત્યનું લક્ષણ તેના હરિફાઇનું તત્વ છે, જેમાં વસ્તુને દૂર ફેંકી દેવાનો અથવા જમીન પર પાડી દેવાનો, સજ્જડ કરી દેવાનો અથવા યુકિતપૂર્વક બાથ ભીડી પોતાને તાબે લઇ, તેને દબાણપૂર્વક બે પગથી આંકડીવાળી અથવા શ્વાસ ગુંગળાવી તેને શરણાગતિ સ્વીકારી ફરજ પાડવાનો હોય છે. હાથ અને પગ દ્વારા ફટકા અને જોરના ધક્કા સાથે સંરક્ષણના હથિયારોનો ઉપયોગ જુડોનો ભાગ છે, અગાઉથી નક્કી કરેલા હોય તેવા દાવ અને ફ્રી પ્રેક્ટિસ જુડોની હરિફાઇમાં ગ્રાહ્ય નથી. જુડો માટે વિકસાવેલી ફિલોસોફી અને અનુગામી શિક્ષણ પદ્ધિત અન્ય આધુનિક જાપાનિઝ માર્શલ આર્ટ માટે આદર્શ બની ગયુ છે જેનો વિકાસ પારંપરાગત શાળા ઓમાંથી થયો હતો. વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા જુડોની સાંબો અને બ્રાઝિલિયન ઝિ-ઝિત્સુ જેવી અનેક પેટા શાખાઓનો પણ વિકાસ થયો. જુડો કળાનો ઉપયોગ કરનારાને જુડોકા કહેવાય છે.
નીચે પાડવાની પદ્ધતિ નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પોતાના પગ પર ઊભા રહેવું, ગતિમાન સ્થિતીમાં ઊભા રહેવું અથવા ખતરનાક સ્થિતીમાં ઊબા રહેલા પ્રતિસ્પર્ધીને તેની પીઠ પર જમીન પર પછાડવો, જ્યાં તે એટલાં પ્રભાવથી કંઈ કરી શકતો નથી. આ રીતે, નીચે પાડવા અથવા પછાડવાનું મુખ્ય કારણ પ્રતિસ્પર્ધીને કાબુમાં રાખવા અને પોતાને પ્રભાવશાળી સ્થિતીમાં લાવવાનું છે. આ પ્રમાણે અભ્યાસકર્તાઓની પાસે એક નિર્ણાયક પરિણામ રજૂ કરવાની વધારે ક્ષમતા હોય છે. પ્રતિસ્પર્ધીને નીચે પાડવાનો એક વધુ કારણ જમીન પર તેને જબરદસ્તી પૂર્વક પછાડી તેના શરીરને ઈજા પહોંચાડવાનો પણ છે. એક પ્રતિસ્પર્ધી જબરદસ્ત રીતે અને સંપૂર્ણ રીતે કાબુ મેળવીને પોતાના પ્રતિસ્પર્ધીને નીચે પાડે છે, તો તે એ આધાર પર સ્પષ્ટ રીતે તે મેચ જીતી શકે છે કે તેણે પૂરતી શ્રેષ્ઠતાનું પ્રદર્શન કર્યું છે, ઓછી પ્રભાવશાળી રીતે નીચે પડવા સાથે ઓછા ગુણ આપવામાં આવે છે. ઊભા થઈને પોતાના પ્રતિસ્પર્ધીને નીચે પાડવાથી જ પડેલા પ્રતિસ્પર્ધીને ગુણ આપવામાં આવે છે.
ને સામાન્ય રીતે શ્વાસ રુંધી નાખવાની પદ્ધતિના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. તેની મદદથી વ્યક્તિ પોતાના પ્રતિસ્પર્ધીને બેભાન કરી છે છે અને તેને મારી નાખવા સુધી શ્વાસ રૂંધવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ગળુ દબાવવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને ગળાની ગ્રીવા ધમની પર દબાણ આવતા મસ્તિષ્ક સુધી થવા વાળા લોહીની પૂર્તિ બંધ થઈ જાય છે જ્યારે ગળુ દબાવવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવાથી ગળાની સામેનો શ્વાસોશ્વાસનો માર્ગ અવરોધાય છે. સામાન્ય રીતે આ શબ્દોને હંમેશા એક બીજાની જગ્યાએ ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે અને મહદઅંશે જુડોકા દ્વારા તેના ઉપયોગમાં ઓપચારિક રીતે તફાવત કરવામાં આવતો નથી. હરિફાઈમાં, તે સમયે જુડોકા ની જીત થઈ જાય છે, જ્યારે તેને પ્રતિસ્પર્ધી સમર્પણ કરી દે છે અથવા બેભાન થઈ જાય છે કારણ કે ગળુ દબાવવાની પદ્ધતિનો યોગ્ય ઉપયોગ થવાથી પ્રતિસ્પર્ધી માત્ર થોડી સેકન્ડોમાં બેભાન થઈ શકે છે, પરંતુ તે પછી તરત તેને મુક્ત કરી દેતાં સામાન્ય રીતે કોઈ નુકસાન થતું નથી.