polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
અસાઈમાં રહેલાં ચરબીના તત્ત્વોમાં ઓલિક એસિડ , પામિટિક એસિડ , અને લિનોલીક એસિડ છે. અસાઈમાં બિટા-સિટોસ્ટિરોલ પણ હોય છે. અસાઈના ફળમાં રહેલા તૈલી ખંડો પ્રોકયાનિદિન ઓલિગોમર્સ અને વૅનિલિક એસિડ, સિરિન્જીક એસિડ, પી-હાઈડ્રોકસીબેન્ઝોઈક એસિડ, પ્રોટોકૅટેચ્યુઈક એસિડ અને ફેરુલિક એસિડ જેવા પોલિફીનોલ ધરાવે છે; જે તેના સંગ્રહ દરમ્યાન અથવા ગરમીમાં ખુલ્લા થવાથી સારા એવા પ્રમાણમાં ઘટતાં જોવા મળ્યાં હતાં.
અસાઈની ભિન્ન ભિન્ન જાતોના, તેમની એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા અંગેના ઈન વિટ્રો અભ્યાસમાં, સફેદ જાતિએ વિવિધ ઑકિસજન રેડિકલ સામે કોઈ એન્ટીઑકિસડન્ટ પ્રતિક્રિયા દર્શાવી નહોતી, જયારે વ્યવસાયિક ધોરણે જેનો વધુ ઉપયોગ થાય છે તે જાંબુડિયા જાતિએ પેરોકસીલ રેડિકલ સામે અને કંઈક ઓછી માત્રામાં પેરોકસીનાઈટ્રાઈટ સામે એન્ટીઑકિસડન્ટ પ્રતિક્રિયા દર્શાવી હતી પણ હાઈડ્રોકસીલ રેડિકલ સામે અત્યંત ઓછી પ્રતિક્રિયા દર્શાવી હતી.
આહાર તરીકે અથવા ટકિલા ને ખુશ્બોદાર બનાવવા માટેના ઉપયોગો સિવાય, અસાઈ પામના બીજા વ્યાવસાયિક ઉપયોગો પણ છે. તેનાં પાંદડાઓમાંથી ટોપીઓ, સાદડીઓ, ટોપલીઓ અને ઘરનાં છાપરાં માટેનાં છાજ બની શકે છે, અને તેના જંતુપ્રતિરોધી એવા થડના લાકડાનો ઉપયોગ મકાન બનાવવા માટે થઈ શકે છે.
વૃક્ષના થડ પર ખનિજો મેળવવા માટે પ્રક્રિયા કરી શકાય છે. એક સ્વાદિષ્ટ વાની તરીકે તાડફળીનો ઉપયોગ વ્યાપકપણે થાય છે.
ફળનો 80% ભાગ જેનાથી બનેલો છે, તે અસાઈના બીજ પશુધન માટે ખોરાક તરીકે અથવા વનસ્પતિ માટે સજીવ માટીના એક ઘટક રૂપે જમીનમાં નાખી શકાય છે. જમીનમાં વાવેલા બીજ નવાં પામ વૃક્ષો ઉગાડવા માટે વાપરવામાં આવે છે, જો વાતાવરણની સ્થિતિ યોગ્ય હોય તો, તેમાંથી પામ વૃક્ષના રોપાઓ બનતાં મહિનાઓ થાય છે. આ બીજ પોલિ-અસંતૃપ્ત અને સંતૃપ્ત ફેટ્ટી ઍસિડના સ્રોત છે.
તેનાં રસ ઝરતાં ફળોની ખોરાક તરીકે ખેતી કરવામાં આવે છે. બ્રાઝિલી ઍમેઝોનના ત્રણ પરંપરાગત કાબોકલો વસાહતોના અભ્યાસમાં, અસાઈ તાડને સૌથી મહત્ત્વની વનસ્પતિ પ્રજાતિ તરીકે વર્ણવવામાં આવી હતી, કારણ કે આ ફળ તેમના આહારમાં એક મુખ્ય ઘટક હોય છે, અને વજન મુજબ તેમના કુલ આહારમાંથી આશરે 42% સુધી જેટલો હિસ્સો બને છે.
ઈન વિટ્રો અભ્યાસમાં કરવામાં આવેલા તુલનાત્મક પૃથક્કરણમાં, 11 પ્રકારના થીજવેલા રસના અર્કમાંથી અસાઈ મધ્યમ પ્રમાણમાં પોલિફીનોલ અને એન્ટીઓકિસડન્ટ પ્રભાવકતા ધરાવે છે એવું નોંધવામાં આવ્યું હતું, જે એસેરોલા, કેરી, સ્ટ્રૉબેરી અને દ્રાક્ષ કરતાં ઓછું હતું.
અસાઈ ગરની જેમ જ, અસાઈ બીજના અર્ક પણ ઈન વિટ્રો સ્થિતિએ પેરોકસીલ રેડિકલ સામે એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા દાખવતા હોવાનું, અને પેરોકસીનાઈટ્રાઈટ અને હાઈડ્રોકસીલ રેડિકલ સામે વધુ તીવ્ર એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા દાખવતા હોવાનું નોંધવામાં આવ્યું છે.
મે 2009માં, બ્લૂમબર્ગે લખ્યું હતું કે અમેરિકામાં અસાઈની વધતી લોકપ્રિયતાના પગલે "બ્રાઝિલના જંગલના રહેવાસીઓ જેમાંથી પેઢીઓની પેઢીઓથી પ્રોટીન-સમૃદ્ધ પોષક-આહાર મેળવતાં આવ્યા હતા તેનાથી હવે વંચિત થઈ રહ્યા છે."
જ્વાળામુખી કૃત ખડકોની ગીરિમાળા અને તેની સાથે આવેલા ખડકોને કારણે જાવાની લંબાઈ વધી જાય છે અને તેના કારણે તેના આંતરિક પ્રદેશો તેમજ તેમાં રહેતા લોકો વિશ્વથી અલગ અને વિખૂટા રહે છે. ઈસ્લામિક સલ્તનત અને યુરોપીયન લોકોના આગમન પૂર્વે સંદેશા વ્યવહાર માટેનું મુખ્ય સાધન નદીઓ રહેતી હતી, જોકે જાવાની મોટાભાગની નદીઓ ટૂંકી હતી. માત્ર બ્રાન્તાસ અને સાલા નદીઓ લાંબી હોવાને કારણે લાંબા અંતરનાં સંદેશા વ્યવહાર પૂરા પાડતી. આમ, આ ખીણ મોટાભાગના સામ્રાજ્યોનું મધ્યસ્થ કેન્દ્ર બની હતી. માર્ગો, કાયમી પુલો અને ટોલ દરવાજાઓની પદ્ધતિ જાવામાં સત્તરમી સદીના મધ્ય ભાગમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી તેમ માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક સત્તાધિશો રસ્તાઓને વિખેરી નાખતા કે નુકસાન પહોંચાડતા હશે કારણ કે વરસાદની મોસમમાં રસ્તાનો ઉપયોગ ખાસ્સું એવું સમારકામ માગી લે તેમ હતો. સમયાંતરે જાવાના લોકો વચ્ચેનો સંદેશા વ્યવહાર મુશ્કેલ બનવા લાગ્યો.
આ ટાપુ ઉપર ચાર મુખ્ય સાંસ્કૃતિક વિસ્તારો અસ્તિત્વ ધરાવે છે. કેજાવેન અથવા તો જાવાનિઝ હાર્ટલેન્ડ કે જે પાસિસિર પ્રાંતના ઉત્તર કિનારે આવેલો છે. પશ્ચિમ જાવાની સુંદા ભૂમિ અને પૂર્વની આગળ નીકળેલો ભાગ કે જેને બ્લામબાંગન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. મદુરા પાંચમો એવો વિસ્તાર છે કે જેના દરિયા કિનારાના જાવાના વિસ્તારો સાથે સાંસ્કૃતિક અનુસંધાનો હોય. આ ટાપુ ઉપર કેજાવેન જાવાનિઝ સંસ્કૃતિનું સૌથી વધારે પ્રભુત્વ છે. જાવાના બાકી રહેલા ઉમરાવો અહીં સ્થિત છે. અને ઇન્ડોનેશિયાના મોટાભાગના લશ્કરી, વેપારી, રાજકીય હોદ્દેદારોનાં મૂળ અંહીના છે. તેની ભાષા, કળા અને રીતભાતને આ ટાપુની સૌથી શુદ્ધ અને દ્રષ્ટાંતરૂપ માનવામાં આવે છે. પશ્ચિમના બાન્યુમાસથી લઈને પૂર્વના બ્લિટાર સુધીનો વિસ્તાર ઇન્ડોનેશિયાની સૌથી ફળદ્રુપ ભૂમિ અને વસ્તીની સૌથી વધુ ગીચતા ધરાવતી ખેતીની જમીન માનવામાં આવે છે.
લગભગ આખો જાવા ટાપુ જ્વાળામુખી કૃત ખડકોનો જ બનેલો છે.તેની પૂર્વ પશ્ચિમે આવેલી ગીરિમાળામાં અંદાજે 38 પર્વતો આવેલા હશે તેમાં રહેલા જ્વાળામુખીઓ સમયાંતરે સક્રિય થયા કરે છે. જાવા ખાતે સૌથી ઊંચો જ્વાળામુખી સેમેરુ પર્વતમાં છે. 3,676 મિ. જાવા તેમજ ઇન્ડોનેશિયાનો સૌથી સક્રિય જ્વાળામુખી મેરાપી પર્વત છે . જુઓ જાવાના જ્વાળામુખીઓ અન્ય પર્વતો અને ખડકો જાવાને અતડો પાડવામાં મદદ કરે છે. જેના કારણે તેની ભીનાં ચોખાની ખેતી સારાએવા પ્રમાણમાં ફુલી ફાલી છે. જાવાની ચોખાની ભૂમિઓ વિશ્વમાં સૌથી વધારે સમૃદ્ધ ગણાય છે. જાવા પ્રથમ એવી ભૂમિ છે કે જ્યાં સૌપ્રથમ વખત ઇન્ડોનેશિયાઈ કોફીનું વાવેતર વર્ષ 1699માં કરવામાં આવ્યું હતું. આજે આઇજેન પ્લેટિયુ ઉપર નાના ખેડૂત દ્વારા કોફિયા અરેબિકાનું વાવેતર કરવામાં આવે છે. જેનું વાવેતર વિશાળ માત્રામાં કરવામા આવે છે.
શરૂઆતમાં જાવાનું અર્થતંત્ર મોટે ભાગે ચોખાની ખેતી ઉપર આધાર રાખતું હતું. તારુમાનાગારા, માતરમ્ અને મજાપહિત જેવાં પૌરાણિક રાજ્યો ચોખાની ઉપજ અને કરવેરા ઉપર નભતાં હતાં. પૌરાણિક કાળથી જાવા ચોખાની પુરાંત અને ચોખાની નિકાસ માટે જાણીતું છે. ચોખાની ખેતીએ આ ટાપુ ઉપર વસ્તી વધારામાં પણ યોગદાન આપ્યું છે. ભારત અને ચીન જેવાં અન્ય એશિયાઈ દેશો સાથેનો વેપાર 4થી સદીમાં ફૂલ્યોફાલ્યો હતો. તેવા પુરાવાઓ તત્કાલિન ચીની માટીકામનાં વાસણો આ ટાપુ ઉપરથી મળી આવ્યા તેના આધારે કહી શકાય. મજાપહિતના પૌરાણિક સમયગાળા દરમિયાન જાવા માલુકુ અને મસાલાનો વેપાર વિશ્વસ્તરે કરતું હતું. વીઓસીના સમયગાળા દરમિયાન પણ તેણે આ વેપાર જાળવી રાખ્યો હતો.
મૂળ નામ 'જાવા' કેવી રીતે પડ્યું તે અંગે કોઈ જ સ્પષ્ટતા નથી. એક શક્યતા એવી રહેલી છે કે ભારતમાંથી આવેલા કોઈ પૌરાણિક પ્રવાસીએ જાવા વુટ છોડનાં નામ ઉપરથી આ નામ આપ્યું હોય. એ સમયે આ ટાપુ ઉપર આ પ્રકારનાં છોડ પુષ્કળ પ્રમાણમાં જોવાં લતા હતા. અને ભારતીયકરણ પૂર્વે આ ટાપુનાં નામ અલગ-અલગ હતાં. શક્યતાના અન્ય સ્રોતો પણ છેઃ જાઉ શબ્દ અને તેને લગતા ભિન્ન શબ્દોનો મતલબ "પેલી પાર" અથવા તો "દૂર આવેલું" થાય છે. અને સંસ્કૃત ભાષામાં યાવા શબ્દનો અર્થ જવ થાય છે કે જેના છોડ માટે આ ટાપુ પ્રખ્યાત છે. અન્ય સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે "જાવા" પ્રોટો-ઓસ્ટ્રોનેશિયન મૂળનો શબ્દ છે જેનો અર્થ 'ઘર' થાય છે.
દક્ષિણપૂર્વીય એશિયાઇ પ્રાંતોમાં જાવા ઉપર ઘણા સામ્રાજ્યોએ રાજ કર્યું છે. જેના કારણે જાવાનિઝ લેખકો દ્વારા ખાસ્સી એવી માત્રામાં સાહિત્યની રચના કરવામાં આવી છે. આ સાહિત્યમાં કેન આરોક અને કેન ડેડેસ નો સમાવેશ થાય છે. જેમાં એક અનાથ તેનાં રાજાનું રાજપાટ વિના હક્કે છીનવી લે છે અને તે રાજાની રાણી સાથે લગ્ન કરે છે. આ ઉપરાંત રામાયણ અને મહાભારત ના અનુવાદોનો સમાવેશ થાય છે. પ્રામોએદ્યા અનંતા ટોએટ તત્કાલિન પ્રખ્યાત ઇન્ડોનેશિયાઇ લેખક હતો. તેણે પોતાના સ્વાનુભાવ ઉપરથી ઘણી વાર્તાઓ લખી હતી. તે પોતે જાવામાં ઉછરેલો હોવાથી તેણે તેની વાર્તાઓમાં જાવાનિઝ લોકસંસ્કૃતિ અને ઐતિહાસિક મહાનુભાવોનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો.
મધ્ય જાવાના દક્ષિણ પશ્ચિમી ભાગ કે જેને બાન્યુમાસાન પ્રાંત તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.તેમાં બે જાતની સંસ્કૃતિઓનું મિશ્રણ જોવા મળે છે. જાવાનિઝ સંસ્કૃતિ અને સુદાનિઝ સંસ્કૃતિઓ ભેગી થવાને કારણે બન્યુમાસાન સંસ્કૃતિનું નિર્માણ થયું છે. મધ્ય જાવાના રાજાશાહી ધરાવતા શહેરો યોગ્યાકાર્તા અને સુરાકાર્તામાં સમકાલિન રાજાઓ પોતાના ઇતિહાસની પાછળ ચાલી રહ્યા છે તેમના વંશજો ડચ લોકોનાં શાસન પૂર્વે આ પ્રાંતમાં ઇસ્લામિક સલ્તનતના રાજાઓ હતા. જેના કારણે આ સ્થળો જાવાની પૂરાતન સંસ્કૃતિના સંગ્રહ સ્થાન સમાન બની ગઈ છે. જાવાની શાસ્ત્રીય કલાઓમાં ગેમેલેન સંગીત અને વાયાંગ કઠપૂતળીના શોનો સમાવેશ થાય છે.
મોટેભાગે જ્વાળામુખીગત ઘટનાઓથી બનેલો જાવા ટાપુ વિશ્વમાં 13મા ક્રમનો સૌથી મોટો ટાપુ અને ઇન્ડોનેશિયામાં પાંચમા ક્રમનો સૌથી મોટો ટાપુ છે. જ્વાળામુખીના ખડકોથી બનેલી ગિરીમાળા ટાપુની પૂર્વ-પશ્ચિમ ભાગમાં લંબાયેલી છે. આ ટાપુની ત્રણ મુખ્ય ભાષા છે. જેમાં જાવાનિઝ ભાષાનું ખૂબ જ પ્રભુત્વ છે. ઇન્ડોનેશિયાના 6 કરોડ લોકો આ ભાષા બોલે છે અને તે તેમના જન્મસ્થળની ભાષા છે. મોટાભાગના રહેવાસીઓ દ્વિભાષી છે. ઇન્ડોનેશિયાઈ ભાષા તેમની પ્રથમ કે બીજી ભાષા છે. જાવાના મોટાભાગના લોકો મુસ્લિમ છે. જાવામાં ધાર્મિક માન્યતાઓ, માનવ સમુદાયો અને વિવિધ સંસ્કૃતિઓનું વૈવિધ્યતાસભરનું મિશ્રણ રહેલું છે.
જાવા{/0{1/}} એ ઇન્ડોનેશિયા ખાતે આવેલો ટાપુ છે અને તે તેની રાજધાની જકાર્તા નું જોવાલાયક સ્થળ છે. એક સમયે હિન્દુ-બૌદ્ધ સામ્રાજ્ય, ઇસ્લામિક સલ્તનત અને ડચ ઇસ્ટ ઇન્ડિયન્સ લોકોનું શક્તિશાળી કેન્દ્ર ગણાતું જાવા હવે ઇન્ડોનેશિયાનાં રાજકીય તેમજ આર્થિક જીવનમાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. વર્ષ 2006 દરમિયાન તેની વસ્તી 13 કરોડની હતી. જાવાને વિશ્વના સૌથી પ્રખ્યાત ટાપુ તરીકેનું બિરુદ મળ્યું છે. પ્રખ્યાતિમાં તે જાપાનના મુખ્ય ટાપુ હોન્શુ કરતા પણ મોખરે છે. જાવા વિશ્વમાં સૌથી વધુ વસ્તી ગીચતા ધરાવતો પ્રાંત છે.
પોતાની વિશાળ વસ્તી હોવા છતાં પણ અને ઇન્ડોનેશિયાના અન્ય વિશાળ ટાપુઓથી વિપરીત માનવ સમુદાયની તુલનામાં જાવા ખૂબ જ સમાન ધર્મી છે. જાવાનિઝ અને સુદાનિઝ આ બે જ માનવ સમુદાયોનાં જૂથનું જાવા જન્મ સ્થળ છે. ત્રીજું જૂથ મદુરિઝ લોકોનું છે. આ માનવ સમુદાય જાવાના ઉત્તર પશ્ચિમી દરિયા કિનારાના પ્રદેશ મદુરામાંથી આવીને 18મી સદીથી મોટી સંખ્યામાં પૂર્વ જાવામાં સ્થાયી થયો છે. ટાપુની કુલ વસ્તીમાં જાવાનિઝ લોકોની સંખ્યા બે તૃતિયાંશ જેટલી છે. જ્યારે સુદાનિઝ અને મદુરીઝ લોકોની વસ્તી અનુક્રમે 20 ટકા અને 10 ટકાની છે.
જાવા ઇન્ડોનેશિયા ખાતે સૌથી વધુ ગીચ વસ્તી ધરાવતો ટાપુ છે. દેશની લગભગ 62 ટકા વસ્તી આ ટાપુ ઉપર રહે છે અને તે વિશ્વમાં સૌથી વધુ વસ્તી ગીચતા ધરાવતો ટાપુ છે. દેશની વસ્તી 1.30 કરોડ લોકોની છે. અહીં પ્રતિ કિ. મિ. 1,026 લોકો રહે છે. વિશ્વમાં તે સૌથી વધુ વસ્તી ગીચતા ધરાવતો ભાગ પણ ગણાય છે. જો જાવા એક દેશ હોત અને જો તમામ નાનાં શહેરો રાજ્યોને બાદ કરવામાં આવે તો તે વિશ્વમાં બાંગ્લાદેશ બાદ વસ્તીની સૌથી વધુ ગીચતા ધરાવતો બીજા ક્રમનો દેશ હોત. ઈન્ડોનેશિયાની કુલ વસ્તી પૈકી 45 ટકા વસ્તી મૂળ જાવાનિઝ છે.
જાવાનો વિસ્તાર અંદાજે 1,39,000 કિ. મિ.નો છે.2 ટાપુની સૌથી લાંબામાં લાંબી નદી 600 કિ.મિ લાંબી છે જેનું નામ સોલો નદી છે. આ નદીનું મૂળ મધ્ય જાવાના લાવુ જ્વાળામુખીમાંથી નીકળીને ઉત્તર તેમજ પૂર્વ તરફ વહે છે. ત્યારબાદ તે સુરાબાયા ખાતે આવેલા જાવા દરિયામાં મળી જાય છે.
શાસનની દૃષ્ટિએ આ ટાપુ ચાર વહીવટી વિભાગોમાં વહેંચાયેલો છે. બાન્ટેન, પશ્ચિમ જાવા, મધ્ય જાવા અને પૂર્વ જાવા, એક ખાસ પ્રાંત , અને એક ખાસ રાજધાની પ્રદેશ .
અંદાજે 17મી સદીમાં ડચ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીએ બાટાવિયા ખાતે પોતાનો પગદંડો જમાવ્યો અને ત્યાર બાદ 18મી સદીમાં નેધરલેન્ડ્ઝ ઇસ્ટ ઇન્ડિઝ અહીં વેપાર અર્થે આવી વિદેશી શાસનના સમયગાળા દરમિયાન ડચ લોકોએ જાવા ખાતે શેરડી, રબર, કોફી, ચા અને ક્વિનાઇન જેવા રોકડિયા પાકોની વાવણીની શરૂઆત કરી હતી. 19મી સદીથી 20મી સદીની શરૂઆત દરમિયાન જાવાની કેફીએ વિશ્વસ્તરે પ્રખ્યાતિ મેળવી. જેના કારણે આજે "જાવા" નામ કોફીનો પર્યાયવાચી શબ્દ બની ગયો છે.
અંદાજે 4થી 16મી સદી દરમિયાન જાવામાં સૌથી શક્તિશાળી હિન્દુ-બૌદ્ધ સામ્રાજ્યનો ઉદય થયો. તારુમાનાગારા, સુંદા, માતરમ્, કેદિરી, સિંઘાસરી અને મજાપાહિત જેવાં જાવાનાં જૂનાં સામ્રાજ્ય મુખ્યત્વે ચોખાની ખેતી ઉપર આધારિત રહેતા. તેમણે ઇન્ડોનેશિયા, ભારત અને ચીનની સંસ્કૃતિ સાથે વેપાર પણ શરૂ કર્યો હતો. આ પ્રાચીન સામ્રાજ્યો દ્વારા મધ્ય જાવા ખાતે 9મી સદીમાં બોરોબુદુર અને પ્રામ્બાનાન જેવાં ઐતિહાસિક સ્મારકો બનાવવામાં આવ્યાં હતાં.
વર્ષ 1970થી સુહાર્તો શાસનનો અંત આવ્યો ત્યાં સુધી એટલે કે વર્ષ 1998 સુધી ઇન્ડોનેશિયન સરકાર અન્ય સ્થળે વસવાટ કરવાનો કાર્યક્રમ ચલાવતી હતી જેની પાછળનો મુખ્ય આશાય જાવાની વસ્તીને ઇન્ડોનેશિયાના અન્ય ઓછી વસ્તી ધરાવતા ટાપુઓ ઉપર ખસેડવાનો હતો. આ કાર્યક્રમને મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો હતોઃ કેટલીક વખત આને કારણે સ્થાનિક લોકો અને તાજેતરમાં સ્થાયી થયેલાં લોકો વચ્ચે સંઘર્ષ થતો હતો.
16મી સદીના અંત સુધીમાં ઈસ્લામે ધર્માંતરણ દ્વારા જાવાના લોકોમાં હિન્દુ તેમજ બૌદ્ધ ધર્મ ઉપર પોતાનું પ્રભુત્વ મેળવ્યું. વર્ષ 1596માં કોર્નોલિસ દે હાઉટમેન દ્વારા ચાર વહાણો મારફતે ચડાઈ કરવામાં આવી હતી જે ઇન્ડોનેશિયાના લોકોનો ડચ લોકો સાથેનો પ્રથમ સંપર્ક હતો. 19મી સદીની શરૂઆતમાં ડચ લોકોએ આંતરિક ભાગોમાં ઇસ્લામિક સલ્તનત ઉપર પોતાનું પ્રભુત્વનો વિસ્તાર કર્યો.
જાવા સુમાત્રાની પશ્ચિમે અને બાલીની પૂર્વમાં આવેલું છે. તે બોર્નકોની ઉત્તરે અને ક્રિસમસ આઇલેન્ડની દિણે આવેલું છે. તે વિશ્વનો 13મા ક્રમનો સૌથી વિશાળ ટાપુ છે.
પશ્ચિમી ગોળાર્ધમાં, પ્રાણ જેવો જ ખ્યાલ 18મી સદીના ફ્રાંઝ એન્ટોન મેસમેરના સમયમાં પણ પ્રવર્તતો હોવાનું જણાય છે, જેણે રોગના ઉકેલ માટે 'એનિમલ મેગ્નેટિઝમ'નો ઉપયોગ કર્યો હતો.
જોકે, ચક્રોનો ખ્યાલ ક્લેર્ગીમેન અને થિયોસોફિકલ લેખક ચાર્લ્સ વેબસ્ટર લીડબીટરે તેમના પુસ્તક 'ધી ચક્રાઝ'માં 1927માં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
ચાઇનીઝ અને ભારતીય ફિલોસોફી વચ્ચેની સામ્યતાને કારણે ચક્રની કલ્પનાને ઝડપથી ચાઈનીઝ પ્રવૃત્તિઓ જેમ કે એક્યુપંકચર અને કિમાં આપેલી માન્યતા સાથે ભેળવી દેવામાં આવી હતી. આ બંને વિપરીત હીલીંગ પરંપરાઓના સંગમ અને સામાન્ય પ્રેક્ટિશનરની પોતાની સંશોધનાત્મકતા પશ્ચિમી દુનિયામાં કાયમ માટે બદલાતી અને ખ્યાલોની હારમાળાના વિસ્તારમાં પરિણમી છે. તબીબી પ્રતિભા ધરાવતા અને લેખક, કેરોલાઇન મ્યાસ, કે જેમણે તેમની રચના, આધ્યાત્મની રચના માં ચક્રોનું વર્ણન કર્યું છે કે, "તમારા જીવનમાં તમને આવેલો દરેક વિચાર અને અનુભવ આ ચક્રોની માહિતી મારફતે ફિલ્ટર થાય છે. દરેક ઘટના તમારા કોશોમાં રેકોર્ડ થાય છે.", તેની અસરરૂપે તમારી આત્મકથા તમારું જૈવિક વિજ્ઞાન બની જાય છે .
રૂડોલ્ફ સ્ટેઇનર ચક્રો વિશે ઘણુ બધુ કહે છે કે જે અસાધારણ છ, ખાસ કરીને તે કે ચક્ર વ્યવસ્થા ગતિશીલ અને વિકાસ પામતી છે અને પ્રાચીન સમયમાં હતી તેના કરતા વર્તમાન લોકો માટે ઘણી અલગ છે અને તે રીતે ભવિષ્યમાં પણ તે ધરમૂળથી અલગ હશે. પરંપરાગત પૂર્વીય તરકીબોની વિરુદ્ધમાં, સ્ટેઇનર નીચેથી ઉપરને બદલે ટોચથી નીચે સુધી વિકાસ શ્રેણીનું વર્ણન કરે છે. આ બહુ ચર્ચીત 'ક્રિસ્ટોસ પાથ' છે, જે હંમેશ માટે માનવીઓમાં ઉપલબ્ધ હોતો નથી. તેઓ શિરના તાજ પર હજ્જારો પાંદડીઓને પણ અવગણતા હોવાનું જણાય છે અને ગૂઢરીતે આઠ પાંદડીઓવાળા ચક્રનો ઉલ્લેખ કરે છે જે દસ પાંદડીઓ અને છ પાંદડીઓ વાળા ચક્રની વચ્ચે આવેલા છે. તેમના પુસ્તક ઊંચી દુનિયાને કેવી રીતે ઓળખવી સ્ટેઇનર સ્પષ્ટ પણે ગુણવત્તાને આધારે ચક્રોને કેવી રીતે વિકસાવવા તેની સુચના આપે છે. આ બાબતો કવાયતો કરતા વધુ જીવન શિસ્ત જેવી છે અને તેમાં નોંધપાત્ર સમય લાગે છે. તેઓ ચેતવણી આપે છે કે જ્યારે ઝડપી પદ્ધતિઓ અસ્તિત્વમાં હોય ત્યારે તે જે તે વ્યક્તિની તંદુરસ્તી, પાત્રતા અથવા મનના સબૂતપણા માટે જોખમકારક થઇ શકે છે.
એ એક એવું વીજમથક છે જે ઉર્જાનું ઉત્પાદન કરે છે એ સંગ્રહ કરે છે, જેમાં કોસ્મોસ માંથી ઉર્જાને આ બિંદુઓ સમક્ષ વધુ શક્તિથી ખેંચી લાવવામાં આવે છે. મુખ્ય નાડીઓ, ઇદા, પિંગલા અને શુશુમ્ના વાંકાચુકા માર્ગે કરોડરજ્જુને અડીને દોડે છે અને અસંખ્ય વાર એકબીજાને ઓળંગે છે. આંતરવિભાગના બિંદુઓમાં તે મજબૂત ઉર્જા કેન્દ્રોનું સર્જન કરે છે જે ચક્ર તરીકે ઓળખાય છે. માનવ શરીરમાં ત્રણ પ્રકારના ઉર્જા કેન્દ્રો છે. નાના અથવા એનિમલ ચક્રો અંગૂઠો અને શ્રેણીપ્રદેશ વચ્ચે આવેલા છે, જે પ્રાણીઓના પ્રદેશમાં આપણી ક્રાંતિકારી ઉત્પત્તિ દર્શાવે છે. માનવીના ચક્રો કરોડરજ્જુની સાથે આવેલા છે. અંતે, ઉચ્ચ અને અલૌકિક ચક્રો કરોડની ટોચના ભાગમાં અને શિરના ઉપરના ભાગમાં જોવા મળે છે.
ચક્રને સત-ચક્ર-નિરુપણા અને પાદાકા પામકેકા તાંત્રિક સાહિત્યમાં વર્ણવવામાં આવ્યા છે, જેમાં તેમને બ્રહ્માની સભાનતાથી પેદા થતા બતાવવામાં આવ્યા છે, ભક્તિમાંથી પેદા થતી આ એક એવી ઉર્જા છે જે ધીમે ધીમે નક્કર સ્વરૂપ ધારણ કરે છે અને આ ચક્ર જેવા સ્પષ્ટ સ્તરનું સર્જન કરે છે અને તે આખરે તે તેનું સ્થાન મૂલાધરા ચક્રમાં શોધે છે. તેથી તેઓ નિર્ગમનવાદી સિદ્ધાંતનો એક ભાગ છે, જે પશ્ચિમમાં કબ્બલાહનો, સૂફીઝમમાં સતૈફ એ સિટ્ટા અથવા નિયો-પ્લેટોનિઝમનો ભાગ છે. સર્જનમાં જે ઉર્જાને મુક્ત કરવામાં આવી હતી તેને કુંડલિની કહેવાય છે, જે કરોડના છેડે ગૂંચળું વળીને અને સૂતેલી હોય છે. આ ઉર્જાને પેદા કરવા માટે યોગના તાંત્રિક અને કુડલિનીના સ્વરૂપનો હેતુ છે અને જ્યાં સુધી શિરના તાજ પર સહશ્રરામાં ઇશ્વર સાથેનો સેતુ પ્રાપ્ત કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી વધી રહેલા જતા સૂક્ષ્મ ચક્રના વધારામાં પરિણમે છે.
શબ્દ "નાભિ" સૌપ્રથમ હિન્દુઓના પવિત્ર ગ્રંથ અથર્વ વેદમાં દેખાયો હતો અને શરીરની તમામ નાડીઓ અહીં કેવી રીતે જોડાયેલી છે તેનું વર્ણન કરવા માટે વપરાતો હતો. અને તેને અહીં નાભિ ચક્ર તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે અને આ મૂલાધાર ચક્રથી ભિન્ન આ શબ્દને પ્રથમવાર અથર્વ વેદમાં વર્ણવવામાં આવ્યો હતો
યોગરાજ ઉપનિષદમાં નવ ચક્રોનું વર્ણન આપવામાં આવ્યું છે, જેના નામ બ્રહ્મા, સ્વધિષ્ઠાન, નાભિ, હૃદયા, કંથ, તાલુકા, ભ્રૂ, બ્રહ્મા રંધા, વ્યોમ ચક્ર આપવામાં આવ્યા છે.
પતંજલિ યોગ દર્શન વિભુતિપાદમાં શદ ચક્રનું વર્ણન છે અને 12 ચક્રોનું પ્રથણ સૂત્ર વર્ણન કરતી વેળાએ તે મળી આવ્યું હતું
સંસ્કૃત સ્રોત માહિતીમાં આપેલા આ ખ્યાલો અંગે અસંખ્ય મતમતાંતરો પર્વર્તે છે. અગાઉની માહિતીમાં ચક્રની વિવધ ચક્ર વ્યવસ્થાઓ હોવાનો ઉલ્લેખ છે અને નાડીઓ, વિવિધ જોડાણ સાથે તેમની વચ્ચે રહેલી છે. વિવિધ પરંપરાગત સ્ત્રોતોમાં 5, 6, 7, 8, અથવા 12 ચક્રો હોવાની પણ યાદી છે. સમય જતા, શરીરની કલ્પિત ધરીની સાથે 6 અથવા 7 ચક્રોની એક વ્યવસ્થા અગ્રણી નમૂનારૂપ સાબિત થયું છે, જેનો મોટા ભાગની યોગની શાળાઓ દ્વારા સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો છે. આ ચોક્કસ વ્યવસ્થા કદાચ 11મી સદીમાં મૂધ ધરાવતી હોય તેવો અંદાજ છે અને ઝડપથી બહોળા પ્રમાણમાં લોકપ્રિય બની છે. આ નમૂનામાં કહેવાય છે કે કુંડલિની ઉપર તરફ "વધે" છે, જે શિરના તાજ સુધી પહોંચ્યા વિના તમામ કેન્દ્રોની આરપાર નીકળી જાય છે અને અલૌકિક તત્વ સાથેના સંયોજનમાં પરિણમે છે.
એનોડીયા જૂડીથ ચક્રોનું આધુનિક અર્થઘટન કરે છે. ચક્રો પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર હોવાનું મનાય છે જે જીવન બળ ઉર્જા મેળવે છે, આત્મસાત કરે છે અને વ્યક્ત કરે છે. શબ્દ ચક્ર નો મૂળ રીતે વ્હીલ અથવા ડિસ્ક એવો અર્થ થાય છે અને કરોડસ્તંભના આગળના ભાગમાં આવેલી મોટી જ્ઞાનતંતુઓની ગ્રંથીમાંથી પેદા થતા જૈવિક ઉર્જા ગતિવિધિના રેંટિયા જેવા ગોળ દડાનો ઉલ્લેખ કરે છે.
સામાન્ય રીતે, આમાંના છ વ્હીલને ઉર્જા સ્તંભમાં હિસ્સો ધરાવતા હોવા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે, જે કરોડના પાયામાંથી વિસ્તરીને કપાળના મધ્ય સુધી જાય છે. અને સાતમુ કે જે ભૌતિક પ્રદેશથી પર હોય છે. આ છઠ્ઠુ મોટું ચક્ર છે જે સભાનતાની મૂળ સ્થિતિ સાથે સંકળાયેલું છે.
પશ્ચિમી ગોળાર્ધમાં મોટા ભાગે બે ભારતીય માહિતીના ભાષાંતર દ્વારા અત્યંત લોકપ્રિય બનેલા 7 મુખ્ય ચક્રોની આ શક્ત થિયરી છે, આ બે માહિતીમાં સર જોહ્ન વૂડ્રોફ ઉર્ફે આર્થર એવલોન દ્વારા તેમના ધ સરપેન્ટ પાવર વાળા શિર્ષકવાળા પુસ્તકમાં સત-ચક્ર-નિરુપન , અને પદાકા-પાનકેકા નો સમાવેશ થાય છે. આ પુસ્તક અત્યંત વિગતવાર છે અને જટિલ છે અને થિયોસોફિસ્ટ અને મોટે ભાગે વિવાદાસ્પદ સી.ડબ્લ્યુ.લીડબીટરે તેમના પુસ્તક ધી ચક્ર વર્ણવ્યુ તેના દ્વારા બાદમાં ચક્રના આગવા પશ્ચિમી દ્રષ્ટિકોણ તરીકે વિકાસ પામ્યુ હતુ, જે તેમના પોતાના ધ્યાન અને બાબતની ઊંડાણમાં દ્રષ્ટિનો મોટો ભાગ છે.
નવા યુગની ચળવળ ચક્રો વિશે પશ્ચિમમાં વિસ્તરિત રસમાં પરિણમી છે. આ તરકીબો પ્રથમ થિયોસોફિકલ લેખક જેમ કે સી.ડબ્લ્યુ. લીડબીટરના લખાણમાં દેખાય છે, જેણે ચક્રો પર એક પુસ્તક લખ્યું હતું.
ચક્રોની સમજણમાં જેણે માર્ગદર્શન આપ્યું હતું તેવા લીડબીટરના દ્રષ્ટિકોણોમાંના ઘણા દ્રષ્ટિકોણ પર અગાઉના થિયોસોફિસ્ટચ લેખ અને ખાસ કરીને જેકોબ બોહમના અનુયાયી જોહાન જ્યોર્જ ગિચટેલ, અને તેમના પુસ્તક થિયોસોફિયા પ્રેક્ટિકા નો પ્રભાવ રહ્યો હતો, જેમાં ગિચટેલે સીધી રીતે જ આંતરિક બળ કેન્દ્રો , ચક્રોની યાદ અપાવે તેવા ખ્યાલનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.
વિવિધ થેરાપી અને વિદ્યાશાખામાં ચક્રનો અભ્યાસ કેન્દ્રસ્થાને છે. વિવિધ આચરણોના થોડા નામ જેમ કે એરોમાથેરાપી, મંત્રો, રેઇકી, હીલીંગ દરમિયાન હાથ ઊંચા, ફ્લાવર એસેન્સીસ, રેડિયોનિક્સ, ધ્વનિ થેરાપી, રંગ/પ્રકાશ થેરાપી, અને ક્રિસ્ટલ/જેમ થેરાપી મારફતે સૂક્ષ્મ ઉર્જા શોધી શકાય છે. એક્યુપંકચર, શિયાત્સુ, તાઇ ચી અને ચી કૂંગ ઉર્જા યામ્યોત્તર વૃત્તના સંતુલન પર ભાર મૂકે છે કે જે વજ્રાયાના અને તાંત્રિક શક્ત થિયરીઓ અનુસાર ચક્ર વ્યવસ્થાનો આંતરિક ભાગ છે. વિવિધ નમૂનાઓ નીચે જણાવેલા પેટા શિર્ષકોમાં શોધવામાં આવશે.
ટીએસએ લંગ પ્રવૃત્તિઓ જેમ કે ટ્રુલ ખોર વંશમાં સમાયેલી હોય છે, જે માર્ગો ખોલે છે, આમ ફેફસા વિનાશ વિના ફરી શકે છે. યોગ ચક્રને ખોલે છે અને ચોક્કસ ચક્રો સાથે સંકળાયેલી સકારાત્મક ગુણોને જગાડે છે. હાર્ડ ડ્રાઇવ સામ્યતામાં, સ્ક્રીન ચોખ્ખો હોય છે અને એવી ફાઇલને બોલાવવામાં આવે છે જે સકારાત્મક, ટેકાત્મક ગુણો ધરાવતી હોય. સિડ શબ્દનો અવયવ નો વપરાશ પાસવર્ડ કે સકારાત્મક ગુણોને જગાડે છે અને બખ્તર કે જે ગુણવત્તા જાળવી રાખે છે એમ બંને રીતે વપરાય છે.
ચક્રો ભૌતિક શરીરને આયુષ્ય આપતા હોવાનું અને શારીરિક, લાગણીયુક્ત અને માનસિક સ્વભાવની ક્રિયા પ્રતિક્રિયા સાથે સંકળાયેલા હોવાનું મનાય છે. તે જીવન ઉર્જા અથવા પ્રાણની રેખા હોવાનું મનાય છે તેમજ, તેને શક્તિ, કિ , કોચ-હા-ગુફ , બાયસ અને ઇથર , તેમાંથી નાડીઓ તરીકે ઓળખાતા પાથવે મારફતે ઝરતા હોવાનું મનાય છે. શરીરની આધ્યાત્મિક, માનસિક, લાગણી અને શારીરિક તંદુરસ્તીને સંતુલનમાં રાખવાનું આ ચક્રો આ ઉર્જામાં ગોળ ગોળ ફરે છે અને ખેંચે છે.
ચક્રો, જેમ ઉપર વર્ણવવામાં આવ્યું છે તેમ માનવીની જ્ઞાનતંત્રીય વ્યવસ્થાની મોટી શાખાઓ નજીક કરોડની સાથેના ઉર્જા કેન્દ્રો છે, જે કરોડ સ્તંભના પાયાથી શરૂ થાય છે અને ખોપરીની ટોચ સુધી ફરે છે. ચક્રોને જૈવિક શરીર ઉર્જા અથવા માનવ શરીરના પ્રાણના બિંદુ અથવા તેને લાગેવળગતા હોવાનો ઉલ્લેખ થાય છે. શુમ્સકી દર્શાવે છે કે "પ્રાણ એ તમારા સૂક્ષ્મ શરીર, તમારા ઉર્જા ક્ષેત્ર અને સમગ્ર ચક્ર વ્યવસ્થાનું મૂળ તત્વ છે.અલબત્ત જીવનની ચાવી અને વિશ્વમાં ઉર્જા સ્ત્રોત છે."
સાત મુખ્ય ચક્રો કેટલીક રીતે માનવત્વની એકરૂપ સભાનતા કેવી રીતે પ્રારંભિક જીવનના વિવિધ તબક્કાઓ (શરીર/સહજવૃત્તિ/આવશ્યક ઉર્જા/ઊંડી લાંગણીઓ/સંદેશાવ્યવહાર/જીવનનો એકંદરે દેખાવ/ઇશ્વરના સંપર્ક)નુ પ્રતિબિંબ પાડે છે તેવું કહેવાય છે ચક્રો આધ્યાત્મિક સૂક્ષ્મતાના અલગ અલગ સ્તરોએ મૂકાયેલા છે, જેમ કે સહશ્રરા સૌથી ઉપર, જે શુદ્ધ સભાનતા સાથે લાગેવળગે છે અનેમૂલાધરા સૌથી નીચે કે જે થોડી સભાનતા તરીકે સરળ દેખાય છે તેવી બાબત સાથે વળગે છે.
જ્યારે લોકો ફક્ત તેમના શિર વિશે વિચારે છે ત્યારે લાગણી ગૌણ બની જાય છે, જે તે વ્યક્તિ તરફ પાછી મોકલવામાં આવે છે તેવી માનસિક અસરોનું અર્થઘટન કરે છે. ભૂતકાળના અનુભવો અને માનસિક શબ્દવિસ્તારો પર જ્યારે સતર્કતા કેન્દ્રિત કરવામાં આવે ત્યારે શિર ચક્ર તરફનો ઉર્જા સ્ત્રોત વધતો જાય છે અને હૃદય ચક્ર તરફનો ઉર્જા સ્ત્રોત ઘટતો જાય છે. હૃદયની લાગણીઓની સંભાળ લીધા વિના આતુરતાનું સૂક્ષ્મ સ્વરૂપ ઉદભવે છે, જે અનુભવ માટે સ્વ-આગમનમાં પરિણમે છે.
વધુમાં, કેટલીક ચક્ર વ્યવસ્થા નમૂનાઓ તાજ ચક્રની ઉપર અને પગની નીચેના ભાગમાં અર્થ સ્ટાર ચક્ર એક અથવા તેનાથી વધુ ટ્રાન્સપર્સોનલ ચક્ર હોવાનું વર્ણવે છે. તદુપરાંત અસંખ્ય નાના ચક્રો હોવાનું પણ જણાયું છે, ઉદાહરણ તરીકે મોટા ચક્રોની વચ્ચે. ચક્રોનો ઉપયોગ તાજપર આધ્યાત્મિક લક્ષ્યાંકો સાથે જે કપાળ અને તે રીતે ઉપર તરફ બુદ્ધિના ઉપયોગ વાળું હોય છે તેવા એનએલપી લોજિકલ લેવલને જોડવા માટે ન્યૂરોલિન્ગીસ્ટિક પ્રોગ્રામીંગમાં પણ ઉપયોગ થાય છે.
સાત ચક્રોનું અન્ય વિશિષ્ટ અર્થઘટન લેખક અને કલાકાર ઝેચારી સેલીગ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. પુસ્તક કુંડલિની અવેકનીંગ, ચક્ર સક્રિયતા અને આધ્યાત્મક વૃદ્ધિની ઉમદા માર્ગદર્શિકામાં, તેઓ "રિલેક્સેશિયા" શિર્ષકવાળા વિશિષ્ટ કોડેક્સ રજૂ કરે છે, જે સોલર કુંડલિની ફેરફાર છે જે માનવ ચક્ર વ્યવસ્થાની કોડેક્સ છે અને સોલર લાઇટ સ્પેક્ટ્રમ છે, જેની રચના તેમના રંગ કોડેડ ચક્ર ચિત્રોને આધારે કુંડલિનીને જાગૃત કરવા માટે કરવામાં આવી હતી.
લોકોનું વર્તુળ. ધાર્મિક વિધિઓમાં વિવિધ ચક્ર-સાધના છે જેમાં તેને વળગી રહેનારાઓ ભેગા થાય છે અને વિધિઓ કરે છે. નિરુત્તરાતંત્ર ના અનુસાર, યંત્રોના ભાગોના જોડાણના અર્થમાં 5 પ્રકાર છે.
ચક્રો કરોડના પાયામાંથી ચડતા સ્તંભમાં ગોઠવાઇને શિરના ટોચના ભાગે જતા હોવાનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. નવા યુગની પ્રવૃત્તિઓમાં દરેક ચક્ર ઘણી વાર ચોક્કસ રંગ સાથે સંકળાયેલા હોય છે. વિવિધ પરંપરાઓમાં ચક્રો અસંખ્ય મનોવૈજ્ઞાનિક કાર્યો સાથે સંકળાયેલા હોય છે, જે સભાનતા, પ્રાચીન તત્વ, અને અન્ય જાણીતી લાક્ષણિકતાઓનો તબક્કો છે. પ્રત્યેક ચક્રમાં અલગ સંખ્યામાં પાંદડીઓ સાથે તે કમળો/ફૂલો જેવા દેખાય છે.
જેને માઇકોસ્મિક ઓર્બિટ કહેવાય છે તેવી કિમાં ઉર્જા પણ ફરી પાછી ધડના આગળના ભાગ ચેનલમાં આવે છે , અને ડેન ટિયન: જ્યારે તે હૃદય સમક્ષ પરત ફરે છે ત્યારે ડાઓ સાથે વધુ ધ્યાન/ઇરાદો અથવા સંગઠન કરે છે. મેક્રોકોસ્મિક ઓરબીટ કિને પણ અવયવમાં રહેલી મુખ્ય ચેનલ મારફતે માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે.
યામ્યોત્તર વૃત્ત અને કિનો ખ્યાલ ઉપર ઉપરથી તે અનુક્રમે ચક્રો અને પ્રાણની યાદ અપાવે છે અને કેટલીક વખત એવું સુચન કરવામાં આવ્યું હતું કે તેમને ભારતીય ખ્યાલોની પ્રેરણા મળી હતી. જોકે, ચાઇનીઝ નમૂનામા 12 વ્યામ્યોત્તર વૃત્તો અને ઓછામાં ઓછા 365 એક્યુપંકચર પોઇન્ટોનો સમાવેશ થાય છે જે કરોડની આસપાસ ફેલાયેલા તમામ એવા ફક્ત છ ચક્રોને બદલે વિવિધ અંગોમાં વહેંચાયેલા છે.
વર્તમાન શિક્ષક, તેન્ઝીમ વાન્ગીલ રિનોપોક કોમ્પ્યુટરની સામ્યતાનો ઉપયોગ કરે છે: મુખ્ય ચક્રો હાર્ડ ડ્રાઇવ જેવા હોય છે. દરેક હાર્ડ ડ્રાઇવ અસંખ્ય ફાઇલો ધરાવે છે. દરેક ચક્રોની અનેક ફાઇલોમાંની એક ફાઇલ કાયમ માટે ખુલ્લી હોય છે, જે તે ચક્ર કઇ રીતે "બંધ" થયેલા હોય છે તેનો કોઇ વાંધો હોતો નથી. જે ફાઇલો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે તે અનુભવને કંડારે છે.
તમારા કરોડ સ્તંભમાં રહેલા તમામ ચક્ર કરોડ પ્રદેશ નજીક પ્રભાવ અથવા શરીરના કાર્યોની પણ સંભાળ લેતા હોવાનું મનાય છે. શબ પરીક્ષણ ચક્રનો ઉલ્લેખ નહી કરતા હોવાથી મોટા ભાગના લોકો માને છે કે તે ઉપજ કલ્પનાની પેદાશ છે. તેમ છતાં તેમનું અસ્તિત્વ દૂર પૂર્વની પરંપરાઓમાં સારી રીતે અનુભવાયું છે.
હિન્દુત્વમાં, ચક્રનો ખ્યાલ એ દીક્ષા લીધેલ માનવરચના સાથે સંકળાયેલા ખ્યાલોની જટિલતાનો એક ભાગ છે. આ ખ્યાલો ઘણી વખત એવી માહિતીના વર્ગમાં થાય છે જેને અગામસ અથવા તંત્રો કહેવાય છે. આ પવિત્ર ગ્રંથનો મોટો ભાગ છે, જેમાંના મોટા ભાગને રૂઢીવાદીઓ દ્વારા નકારવામાં આવ્યો છે.
હિમાલીયન બોન પો પરંપરા અનુસાર શરીરના કેન્દ્રોના પ્રાણીક તરીકે ચક્રો, અનુભવની ગુણવત્તા પર પ્રભાવ પાડે છે, કારણ કે પ્રાણની હલચલને અનુભવથી છૂટી પાડી શકાતી નથી. છ મોટા ચક્રોમાંથી પ્રત્યેક અસ્તિત્વના છ પ્રદેશોમાંના એકની અનુભવયુક્ત ગુણવત્તા સાથે સંકળાયેલા છે.
વધારામાં, તત્વોને નમૂના પર સ્થાપિત કરેલા છે , એમ્બર, પરવાળુ, પિરોજ, ક્વાર્ટઝ, રંગ કાચ, મોતી, સિરામિક્સ, ઓનીક્સ, મેલાચાઇટ, નેફરાઇટ, એમિથીસર અને એઝ્યુરાઇટ.
ચક્રો વચ્ચે ઉર્જાકીય અસંતુલનતાનું પરિણામ એ લગભગ અસંતોષની સતત લાગણી છે. જ્યારે હૃદય ચક્ર સ્થગિત થઇ જાય છે, લોકો લાગણી અને સંવેદનાઓ સાથેનો સંબંધ ખોઇ બેસે છે અને અસંતોષની સંવેદનાને જન્મ આપે છે. તે પ્રવૃત્તિ પરિપૂર્ણતા માટે બહાર જોવા તરફ દોરી જાય છે.
કેટલાક તત્વો ધાતુમાંથી બનાવવામાં આવ્યા છે: એલ્યુમિનિયમ, તાંબુ, પિત્તળ, લોખંડ, જસત અને કૂપ્રોનિકલ. ગોળાર્ધના આકારમાં રહેલા તત્વો રંગ કાચ, પથ્થર, સિરામિક્સ, કેરબો, પીરોજ, પરવાળુ અને વિવિધ સ્ફટિક: એમેથિસ્ટ, એઝ્યુરાઇટ અને નેફરિટ.
બુદ્ધ સાહિત્યમાં સંસ્કૃત શબ્દ ચક્ર નો ઉપયોગ "વર્તુળ"ના અલગ અલગ અર્થમાં થાય છે, જે 4 વર્તુળોના અથવા અસ્તિત્વની સ્થિતિ કે જેમાં ઇશ્વર અથવા માનવીઓ તેમની જાતને શોધી શકે છે તેનો ખ્યાલ સુચવે છે.
તેજ રીતે ગોરક્ષ સંહિતા અને કૌલા તાંત્રિક ગ્રંથમાં ચક્રને કુંડલિની જાગૃત કરનાર તરીને વર્ણન પદ્ધતિ આપવામાં આવી છે.
જ્યારે થ્રોટ ચક્ર સ્થિર થાય છે અને શિર અને હૃદય ચક્રોની વચ્ચે સરખે ભાગે વહેંચાય છે ત્યારે જે તે વ્યક્તિ ખરી રીતે જે તે વ્યક્તિની સંવેદનાનો સંપર્ક કરવા સક્ષમ બને છે અને સાચી લાગણીને સ્પર્શે છે.
ચક્ર વ્યવસ્થા નમૂનાનું વિશિષ્ટ અર્થઘટન પવિત્ર પરિમિતિ અથવા પ્રાચીન ભારત અને ઇજિપ્તના આધ્યાત્મિક સંકેતના સ્વરૂપમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. તે ચક્ર વ્યવસ્થાનો આંખ નમૂનો છે.