polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
૧૨ ઓકટોબર, ૨૦૦૯ ના રોજ ગાંધીજીએ સ્કોટલેન્ડ ના ઇસ્ટ લોથિયન પ્રાન્ત ના ૭મા ધોરણ ના વિધ્યાર્થીઓ સાથે મુસેલબર્ગ ના બ્રુન્ટન થિયેટર માં વાત કરી. ૧૧ નવેમ્બર, ૨૦૦૯ ના રોજ ગાંધીએ ચટ્ટાનૂગા, ટેનેસ્સી ની ચટ્ટાનૂગા રાજ્ય ટેકનિકલ કોમ્યુનિટી કોલેજની મુલાકાત લીધી અને તેમના શાન્તિ ના સંદેશનો ફેલાવો કર્યો. ૧૩ નવેમ્બર, ૨૦૦૯ ના રોજ ગાંધીએ તેમના શાંતિનો સંદેશ ફેલાવવા માટે ક્લેવલેન્ડ, ટેનેસીના ક્લેવલેન્ડ સ્ટેટ કોમ્યુનિટી કોલેજની મુલાકાત લીધી. ૧૬ નવેમ્બર, ૨૦૧૦ ના રોજ ગાંધીએ લામોમી, વ્યોમિંગમાં વ્યોમિંગની યુનિવર્સિટી ની મુલાકાત લીધી અને શાંતિના સંદેશનો ફેલાવો કર્યો.
૨૦૦૭ ના અંતમાં, ગાંધી સેલ્સબરી, મેરીલેન્ડમાં સેલીસ્બરી યુનિવર્સિટીમાં "ગાંધી ઓન પર્સનલ લીડરશીપ એન્ડ નોનવાયોલન્સ" કોર્સ ના સહ-અધ્યાપક હતા. ૧૨ નવેમ્બર, ૨૦૦૭ ના રોજ, ગાંધીએ "એક વ્યક્તિ પણ ફેર લાવી શકે છે" લેક્ચર સિરીઝ માટે સેલીસ્બરી યુનિવર્સિટી સેન્ટર ફોર કોન્ફ્લિક્ટ રિસોલ્યુશન માટે "ટેરરિઝમના યુગમાં અહિંસા" નામનુ એક પ્રવચન આપ્યું હતું. ૨૦૦૮ ના અંત ભાગમાં, ગાંધીજીએ "ગાંધીજીનો વૈશ્વિક પ્રભાવ" નો અભ્યાસક્રમ સહ-શીખવવા માટે સેલીસ્બરી યુનિવર્સિટી પાછા ફર્યા.
અરુણ મણિલાલ ગાંધી પોતાની જાતને એક હિન્દુ માને છે પરંતુ સાર્વત્રિકવાદી વિચારોને વ્યક્ત કરે છે. ગાંધીએ ખ્રિસ્તી પાદરીઓ સાથે મળીને કામ કર્યું છે અને તેમના ફિલસૂફીઓ બૌદ્ધ, હિન્દુ, મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી વિચારોથી પ્રભાવિત છે. તેમના દાદાની જેમ, તેઓ પણ 'અહિંસા'ની વિભાવનામાં માને છે.
અરુણ મણિલાલ ગાંધી એક ભારતીય-અમેરિકન સામાજિક-રાજકીય કાર્યકર છે. તેઓ મોહનદાસ ગાંધીના પાંચમા પૌત્ર છે. તેઓ પોતાના દાદાને અનુસરીને એક કાર્યકર તો બન્યા, પણ દાદા ની સન્યાસી જીવનશૈલી થી દુર રહ્યા.
૧૯૫૦ના દાયકામાં તેમણે બોમ્બેમાં સોસાયટી ફોર ધ પ્રિવેન્શન ઓફ અનહેલ્ધી ટ્રેન્ડ્સ ઇન મોશન પિક્ચર્સની સ્થાપના કરી. ૧૯૫૪માં, તેમણે 'અનિચ્છનીય' ફિલ્મોના પ્રદર્શન અને અશ્લીલ દ્રશ્યો પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો ઠરાવ કર્યો, જેને ગૃહ દ્વારા અપનાવવામાં આવ્યો, ત્યાર પછી સરકારે ૧૯૫૯માં સિનેમેટોગ્રાફ એક્ટમાં સુધારો કર્યો. ૧૯૫૦ના દાયકા સુધી ભારતીય ફિલ્મોમાં ચુંબન દ્રશ્યો સામાન્ય હતા; તે મોટાભાગે તેમની ઝુંબેશને કારણે અદ્રશ્ય થયા.
૧૯૨૦ના દાયકાથી તેઓ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ સાથે સંકળાયેલા હતા. તેમણે મીઠા સત્યાગ્રહ અને સવિનય કાનૂન ભંગ ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. આંદોલનોમાં ભાગ લેવા માટે તેમને જેલની સજા થઇ હતી.
તેમનો જન્મ ૨ નવેમ્બર ૧૮૯૭ના દિવસે મુંબઈમાં થયો હતો. શાલેય અભ્યાસ પૂરો કર્ય પછી તેઓ તેમના ભાઈ કેકી મોદી સાથે ગ્વાલિયરમાં ફીલ્મ પ્રદર્શક તરીકે રહ્યા હતા. ૧૬ વર્ષની વયે તેઓ ગ્વાલિયરના ટાઉન હોલ્માં ફીલ્મો પ્રોજેક્ટ કરતા હતા. ૨૬ વર્ષની વયે તેમણે આર્ય સુબોધ થિએટ્રીકલ કંપની સ્થાપી. મુંગી ફીલ્મોમાં થોડો અનુભવ લઈ તેમણે એક પારસી થિયેટર સ્થાપ્યું. તેમણે તેમના ભાઈની થિયેટર કંપની સાથે ભારત ભરમાં પ્રવાસ કર્યો અને શેક્સપીરીયન કલાકાર તરીકે નામના મેળવી. ૧૯૩૧માં સંવાદ વાળી ફીલ્મો આવતાં નાટક કંપનીઓની પડતી શરૂ થઈ. આમાંથી નાટ્ય કલાને બચાવવા મોદીએ ૧૯૩૫માં સ્ટેજ ફીલ્મ કંપની શરૂ કરી. તેમની પ્રથમ બે ફીલ્મો તેમના આગલા નાટકોનું જ રૂપાંતરણ હતી. ખૂન કા ખૂન શેક્સપીયરના હેમલેટનું રૂપાંતરણ હતી તે નસીમ બાનુની અભિનેત્રી તરીકે સૌ પ્રથમ ફીલ્મ હતી. સૈદ-એ-હવસ શેક્સપીયરના નાટક કિંગ જ્હોન પર આધારિત હતી. આ બંને ફીલ્મો નિષ્ફળ ગઈ.
સિકંદર એ મોદીની સૈથી સફળ ફીલ્મ હતી. આમાં સિકંદરની ભૂમિકા પૃથ્વીરાજ કપૂરે ભજવી અને તે પાત્ર દ્વારા તે લગભગ અમર બની ગયા. આ ફીલ્મ ઈ.સ. પૂર્વે૩૨૬ના કાળ ખંડ પર આધારિત હતી, જ્યારે પર્શિયા અને કાબુલની ખીણ જીતી, જેલમ નદી પાસે સિકંદર ભારતમાં પ્રવેશ કરવાનો હતો. ત્યાં તેનો સામનો પોરસ સાથે થયો, જેણે સિકંદરને ભારતમાં આગળ વધતો અટકાવ્યો. સિકંદરની ભવ્ય સવારીઓ, વિશાળ સેટ અને નિર્માણની કિંમત તે સમયના હોલીવુડની ફીલ્મોની બરાબરી જેટલી હતી. બ્રિટિશ લેખકોએ આ ફીલ્મને પ્રાચીન માસ્ટાર પીસ ધ બર્થ ઑફ નેશનની તુલનાની ફીલ્મ જણાવી. આ ફીલ્મના નાટ્યાત્મક સંવાદોને કારણે પૃથ્વીરાજ અને મોદી બંનેને ઐતિહાસિક ફીલ્મોના રાજા સમાન બનાવી દીધા.
૧૯૩૬માં તેમણે મિનર્વા મૂવીટોન ની સ્થાપના કરી. મિનર્વા મૂવીટોનમાં તેમની શરૂઆતની ફીલ્મો સામાજિક દુષણો પર આધારીત હતી, જેમકે - મીઠા ઝહેર દારૂના નશા પર આધારિત, તલાક હિંદુ સ્ત્રીઓના છૂટાછેડાના અધિકાર પર આધારિત. આ ફીલ્મો સફળ રહી તે છતાં પણ મોદીનું ધ્યાન ઐતિહાસિક વિષય વસ્તુ તરફ આકર્ષાયું. ત્યાર પછી બનેલી ત્રણ ઐતિહાસિક ફીલ્મોને કારણે મિનર્વા મૂવીટોન ખૂબ જાણીતી બની. તે ત્રણ ફીલ્મો - પુકાર , સિકંદર અને પૃથ્વી વલ્લભ
સોહરાબ મોદી એ એક ભારતીય પારસી નાટ્ય અને ફીલ્મ અભિનેતા, દિગ્દર્શક અને ફીલ્મ નિર્માતા હતા. તેમની ફીલ્મો ખૂન કા ખૂન શેક્સપીયરના હેમલેટથી પ્રેરિત, સિકંદર, પુકાર, પૃથ્વી વલ્લભ, ઝાંસીકી રાની, મિર્ઝા ગાલિબ, જેલર અને નૌશેરવાન -એ- આદિલ પ્રચલિત બની હતી. તેમની ફીલ્મો પ્રાયઃ સામાજિક અને રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ સંબંધીત સંદેશ અસરકારક સ્વરૂપે ધરાવતી.
તેમના લગ્ન મેહતાબ મોદી સાથે થયા. તેઓ ગુજરાતના મુસલમાન રાજ પરિવારની કન્યા હતી. તેમણે પરખ ફીલ્મ સાથે પોતાની ફીલ્મ કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. તેણેના જન્મ દિવસે બંને લગ્ન ગ્રંથિથી જોડાયા. તેમને મેહલી નામનો પુત્ર થયો જે યુ.એસ.એ.માં સ્થાયી થયો. મેહતાબ ને તેમના પહેલા લગ્ન થકી ઈસ્માઈલ નામે એક પુત્ર હતો, તે તેમની સાથે જ રહ્યો.
પુકાર, મુગલરાજા જહાંગીરની ન્યાય પ્રિયતા દર્શાવતી એક કાલ્પનીક ઘટના પર આધારિત ફીલ્મ હતી. મોટાભાગની ફીલ્મ ખરા ઘટના સ્થળોએ ફીલ્માવાઈ હતી. તેમાં ચંદ્ર મોહન, નસીમ બાનોએ કામ કર્યું. કમાલ અમરોહી એ લખેલા જાજરમાન સંવાદોએ ફીલ્મને લોકપ્રિય બનાવી.
પૃથ્વી વલ્લ્ભ કનૈયાલાલ મુનશીની તેજ નામની નવલકથા પર આધારિત હતી. આ ફીલ્મમાં રાણી મૃણાલવતીની ભુમિકા દુર્ગા ખોટે એ ભજવી. મૃણાલવતી એ એક આક્રમક રાણી હતી. તેણે નાયકને જનમેદનીમાં અપમાનીત કર્યો અને છેવટે તેના જ પ્રેમમાં પડી.
૧૯૪૬માં તેમના નસીમ સાથેના લગ્નજીવનમાં તિરાડ પડી. અને નૈશીર-એ-આદીલ માં કામ કર્યું) ત્યાર પછી તેમણે પોતાનાથી ૨૦ વર્ષ નાની એવી અભિનેત્રી મેહતાબ સાથે લગ્ન કર્યા.
સર્જકમાં પ્રવર્તતી ચોક્કસ એવી લાગણીઓને પ્રસ્તુત કરવાની પ્રતિભા રૂપે કે લાગણીની અભિવ્યક્તિ માટે એનાથી સંબંધિત વસ્તુઓની શોધ તરીકે એલિયટની પૂર્વે વૉશિંગ્ટન ઑલ્સ્ટને અને સારોયાન સન્તયાને આ સંજ્ઞાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, પરંતુ એલિયટની વિચારણામાં પ્રવેશ્યા પછી આ સંજ્ઞાએ સાહિત્યસિદ્ધાંત તરીકેનું રૂપ ધારણ કર્યું. ગુજરાતી સાહિત્યમાં આ સંજ્ઞાના વિવિધ પર્યાયો રચવામાં આવ્યા છે. નગીનદાસ પારેખે એને 'પદાર્થરૂપ નિત્યસંબંધ' એવું નામ આપ્યું છે, તો અન્ય વિદ્ધાનોએ 'વસ્તુનિષ્ઠ સમીકરણ', 'પરલક્ષી સહસંબંધક', 'વસ્તુલક્ષી સહસંયોજક' તેમજ 'વસ્તુગત સમવાય સંબંધ' તરીકે એની ઓળખ આપી છે. પાછળથી એલિયટને આ સંજ્ઞા અપ્રસ્તુત લાગી હતી, પણ સાહિત્ય-વિવેચનક્ષેત્રે એ ખાસ્સી ચલણમાં રહી છે.
વસ્તુગત સહસંબંધક અથવા વસ્તુલક્ષી સહસંયોજક એ અંગ્રેજી કવિ ટી. એસ. એલિયટે સ્થાપેલો પશ્ચિમના વિવેચન-સાહિત્યનો મહત્ત્વનો સિદ્ધાંત છે. એલિયટે આ સંજ્ઞા સૌપ્રથમ ૧૯૧૯માં શેક્સપિયરના કરુણ નાટક હૅમ્લેટ અંગે લખેલા 'હૅમ્લેટ અને એની સમસ્યાઓ' નામક લેખમાં પ્રયોજી હતી. પોતાને પ્રગટ કર્યા વગર પોતાની વાત કરવામાં, પોતાના અંગત ભાવને કલાત્મક ભાવમાં રૂપાન્તરિત કરવામાં, પોતાના અંગત ઈતિહાસમાં નહિ પણ કવિતામાં ભાવનો પ્રાણ રોપવામાં એલિયટે વસ્તુલક્ષી સહસંબંધકને એક મહત્ત્વનું રચનાતંત્ર ગણ્યું હતું. એલિયટે આપેલી આ સંજ્ઞા પાછળ એલિયટનો ભાવલોપ અને વ્યક્તિલોપનો સિદ્ધાંત, એનો બિનંગત કવિતાનો સિદ્ધાંત પડેલો છે.
ટી. એસ એલિયટ નવી પરંપરાના કવિ-વિવેચક હતા. તેમની વિવેચનાને કારણે જ્યૉર્જિયન વાતાવરણમાં વર્ચસ્વ ધરાવતી રોમૅન્ટિક અને વિક્ટૉરિયન પરંપરાની કવિતાનો વિરોધ કર્યો. આને કારણે કવિતામાં અંગત ભાવ નહિ પરંતુ કલાત્મક પ્રક્રિયાની ઉત્કટતાથી રૂપાન્તરિત બિનંગત ભાવ, કલાત્મક ભાવ મહત્ત્વના બન્યા. કવિતા પરના અને કલાત્મક પ્રક્રિયાની ઉત્કટતા પરના ભારને કારણે ભાવ અને વ્યક્તિલોપની ક્રિયા આગળ આવી. પોતાને સહેજ પણ પ્રગટ કર્યા વિના પોતાના અંગે વાત કરવાનું, પોતાના અંગત ભાવને કલાત્મક ભાવમાં રૂપાન્તરિત કરવાનું કવિતા દ્વારા શરૂ થયું.
એલિયટે આ સંજ્ઞા ૧૯૧૯માં શેક્સપિયરના કરુણ નાટક હૅમ્લેટ અંગે લખેલા 'હૅમ્લેટ અને એની સમસ્યાઓ' નામક લેખમાં પ્રયોજી છે. હૅમ્લેટના ઓઢી લીધેલા ગાંડપણ સંબંધે ઊભી થતી સમસ્યાને કારણે હૅમ્લેટ પૂરેપૂરી રીતે પોતાને વ્યક્ત કરી શક્યો નથી અને એ રીતે હૅમ્લેટનું પાત્ર રચવામાં શેક્સપિયર નિષ્ફળ નીવડ્યા છે, કારણ કે શેક્સપિયર હૅમ્લેટ અંગેની કોઈ વસ્તુગત અભિવ્યક્તિની પૂરતી સામગ્રી એટલે કે વસ્તુગત સહસંબંધક શોધી શક્યા નથી, એવા તારણ પર એલિયટ આવે છે.
દેખીતી રીતે જ એલિયટ અહીં કહેવા માંગે છે કે, સર્જક લાગણીને સીધેસીધી પ્રગટ ન કરે. વસ્તુગત સહસંબંધક સંજ્ઞા આ રીતે કૃતિની સંરચના પર ભાર મૂકે છે. કવિ પોતાની લાગણીઓ કે વિચારો પોતાના ચિત્તમાંથી સીધી વાચકચિત્તમાં પહોંચાડી શકતો નથી, વાચક સુધી પહોંચવા માટે વસ્તુઓ પરિસ્થિતિઓ અને ઘટનાઓની શ્રેણીઓનું અવલંબન જરૂરી છે. આ અવલંબન દ્વારા જ સર્જક અને ભાવક વચ્ચેનું સંક્રમણ શક્ય બને છે. અહીં સર્જકને જે કહેવું છે તે વસ્તુલક્ષી રૂપ ધારણ કરે છે.
એલિયટનો આ સિદ્ધાંત વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે. એલિસીઓ વિવાસે કહ્યું હતુ કે, કવિ શબ્દસ્થ કરતાં કરતાં પોતાની લાગણીને પામતો હોય છે, જ્યારે એલિયટના સિદ્ધાંતમાં કોઈ ચોક્કસ લાગણી અને પછી એની અભિવ્યક્તિની વાત આવે છે, જે બરાબર નથી. વધુમાં એલિયટની બિનંગત કલા વિશેની માન્યતા પણ લેખકના અને વાચકના મનોવિજ્ઞાનને બાદ કરીને ચાલે છે.
૨૦૦૦માં સચિન તેંડુલકરના રાજીનામા બાદ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના સુકાની તરીકે સૌરવ ગાંગુલીની નિમણુંક કરવામાં આવી. તેણે કપ્તાની સંભાળી ત્યારે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ વિશ્વમાં આઠમા સ્થાન પર હતી. તેના સુકાની પદ દરમિયાન ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ તે સમયના પોતાના સર્વશ્રેષ્ઠ બીજા ક્રમ સુધી પહોચવામાં સફળ રહી હતી. તેના સુકાની પદ હેઠળ ૨૦૦૨માં ઇંગ્લેન્ડની ધરતી પર રમાયેલી નેટવેસ્ટ ટ્રોફી જીતી ભારતે વિદેશની ધરતી પર મહત્ત્વની જીત મેળવી હતી. ૨૦૦૩ના ક્રિકેટ વિશ્વકપમાં ભારતને ફાઇનલ સુધી પહોંચાડવામાં કપ્તાન તરીકે તેની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્ત્વની રહી હતી. આ જ અરસામાં વ્યગ્તિગત પ્રદર્શન કથળતાં રાષ્ટ્રીય ટીમમાંથી તેને પડતો મૂકવામાં આવ્યો હતો. ૨૦૦૬માં રાષ્ટ્રીય ટીમમાં પુન:પસંદગી કરવામાં આવી હતી. કોચ ગ્રેગ ચેપલ સાથેના અણબનાવ બાદ તેને ફરી વાર પડતો મુકવામાં આવ્યો હતો. ૨૦૦૭ના વિશ્વકપ માટે તેની પુન:પસંદગી કરવામાં આવી હતી. ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં સુકાની તરીકે ૪૯માંથી ૨૧ ટેસ્ટમેચ જીતી તે સમયનો સૌથી સફળ ભારતીય કપ્તાન બન્યો હતો.
સૌરવ ગાંગુલીનો જન્મ ૮ જુલાઈ ૧૯૭૨ના રોજ કલકત્તામાં થયો હતો. તેઓ ચંડીદાસ અને નિરુપા ગાંગુલીના સૌથી નાના પુત્ર હતા.ચંડીદાસ છાપખાનનો સફળ વ્યવસાય ધરાવતા હતા અને તેઓ શહેરના સૌથી ધનાઢ્ય લોકો પૈકીના એક હતા. ગાંગુલીનું બાળપણ ખૂબ જ વૈભવવિલાસ વાળું હતું. આ ઉપરથી તેમનું હુલામણું નામ મહારાજા પડ્યું હતું. ૨૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૩ના રોજ ૭૩ વર્ષની ઉંમરે ગાંગુલીના પિતાનું અવસાન થયું હતું. મોટાભાઈ સ્નેહાશિષ ગાંગુલી બંગાળ ક્રિકેટ ટીમ તરફથી રમતા હોઈ તેમણે પણ ક્રિકેટર તરીકે પોતાની કારકિર્દી બનાવવાનું નક્કી કર્યું.
સૌરવ ગાંગુલી , દાદાના હુલામણા નામથી જાણીતા પૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટર, કોમેન્ટર અને ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના ભૂતપૂર્વ કપ્તાન છે. હાલમાં તેઓ ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બૉર્ડના અધ્યક્ષ છે. અને વિઝડન ભારતના સંપાદકીય બોર્ડના અધ્યક્ષ છે. પોતાની ક્રિકેટ કારર્કિર્દી દરમિયાન ગાંગુલીએ પોતાને દુનિયાના અગ્રણી બેટ્સમેન તથા ભારતીય રાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ ટીમના મહાનતમ સુકાની પૈકીના એક તરીકે સ્થાપિત કર્યો. બેટીંગમાં ઓફ સાઈડ પરના તેના પ્રભાવશાળી પ્રદર્શનને કારણે તે ગૉડ ઓફ ધ ઓફ સાઈડ તરીકે પણ જાણીતો છે.
ગાંગુલીએ પોતાની ક્રિકેટ કારકિર્દીની શરૂઆત શાળા તેમજ રાજ્યસ્તરની ટીમમાં રમવાની સાથે કરી હતી. રણજી ટ્રોફી, દુલીપ ટ્રોફી જેવી ક્ષેત્રીય ટુર્નામેન્ટમાં સારા પ્રદર્શન બાદ ગાંગુલીએ રાષ્ટ્રીય ટીમ તરફથી ઇંગ્લેન્ડ સામે પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. લોર્ડ્સના મેદાનમાં પોતાની પ્રથમ ટેસ્ટમાં જ તેણે ૧૩૧ રન બનાવ્યા હતા. ટ્રેન્ટબ્રીજ ખાતેની બીજી ટેસ્ટમાં તેણે ૧૩૬ રન બનાવ્યા હતા. ટેસ્ટ કારકિર્દીમાં તેણે કુલ ૧૧૩ મેચમાં ૭૨૧૨ બનાવ્યા હતા.
૨૦૦૮માં તેણે કલકત્તા નાઈટ રાઈડર્સની ટીમનુ ઈન્ડિયન પ્રિમિયર લીગમાં સુકાન સંભાળ્યું. આ જ વર્ષે ઘરઆંગણે રમાયેલી ઓસ્ટ્રેલિયા સામેની શ્રેણી બાદ તેણે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ લઈ લીધી હતી.
ગાંગુલી ઈન્ડિયન પ્રિમિયર લીગની ગવર્નિંગ કાઉન્સિલના ચાર સદસ્યો પૈકી એક છે. તેની નિમણૂક સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા જાન્યુઆરી ૨૦૧૬માં કરવામા આવી છે. તેઓ ની તકનીકી સમિતિના સભ્ય પણ છે.
'યાદવ' શબ્દ અનેક પારંપરિક ઉપજાતિયો ના સમૂહ થી બની છે, જેમકે ' હિન્દી ભાષી ક્ષેત્ર' ના 'આહીર ', મહારાષ્ટ્ર ના 'ગવળી', આંધ્ર પ્રદેશ અને કર્ણાટક ના 'ગોલ્લા', તથા તમિલનાડુ ના 'કોનાર' તથા કેરળ ના 'મનિયાર'. હિન્દી ભાષી ક્ષેત્રો માં અહીર,ગ્વાલ તથા યાદવ શબ્દ સામાન્ય રીતે એક બીજા ના પર્યાયવાચી મનાય છે. અમુક વર્તમાન રાજપૂત વંશ પણ પોતાને યાદવોના વંશજ હોવાનો દાવો કરે છે, તથા વર્તમાન યાદવ પણ સ્વયં ને ક્ષત્રિય માને છે. યાદવ મુખ્યત્વે યદુવંશી, નંદવંશી અને ગ્વાલવંશી ઉપજાતિય નામો થી જણાય છે, યાદવ સમુદાય ના અંતર્ગત 20 થી પણ વધુ ઉપજાતિયો સમ્મેલીત છે. તેઓ મુખ્યત્વે ઋષિ ગોત્ર અત્રિ ના છે તથા આહીર ઉપજાતિયો માં અનેકો કુલ ગોત્ર છે જેના આધાર પર સગોત્રીય લગ્ન પર પ્રતિબંધ છે.
આહીર ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ ની એક લડાયક જાતિ છે. 1920 માં બ્રિટિશ શાસન દ્વારા આહીરો ને એક કૃશક જાતિ ના રૂપ માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવી હતી જે એ કાળ માં "યોદ્ધા જાતિ" ની પર્યાય હતી. , જોકે એ બહુ પહેલા થી જ સેના માં ભરતી થતા આવ્યા છે. ત્યારે બ્રિટિશ સરકાર એ આહીરો ની ચાર કંપનીઓ બનાવી હતી, એમાંથી બે 95મીં રસેલ ઇન્ફેન્ટ્રી માં હતી. 1962 ના ભારત ચીન યુદ્ધ ના સમયે 13 કુમાંઉં રેજીમેંટ ની આહીર કંપની દ્વારા રેજાંગલા ના મોરચા પર યાદવ સૈનિકો ના પરાક્રમ અને બલિદાન ભારત માં આજ સુધી પ્રશંસાપાત્ર માનવામાં આવે છે. અને એમની બહાદુરી ની યાદ માં યુદ્ધ બિંદુ સ્મારક ને "આહીર ધામ" નામ આપવામાં આવ્યું.
ચુડાસમા રાજપૂત એ સૌરાષ્ટ્ર નો એક યદુવંશી રાજપૂત વંશ છે જુનાગઢ રાજ્યના દિવાન અથવા વડા પ્રધાન રણછોડજી અમરજી એ 1825 માં પર્સિયનમાં તારિખ-એ-સોરથ નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. એમાં દિવાન રણછોડજી એ લખ્યું હતું કે ચુડાસમા ચંદ્રવંશી રાજપૂત છે અને તેઓ ભગવાન સદાશિવના વંશજ છે તથા તેઓ સિંધથી આવ્યા છે. ઘણા શિલાલેખો તથા ઐતિહાસિક લખાણો ચુડાસમા વંશ ને મહાન યાદવ કુળ સાથે જોડે છે જેમકે "માંડલિક નૃપ ચરિત" તેમને ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ નાં યાદવ પરિવાર સાથે જોડે છે ઉપરાંત ગિરનાર ના નેમિનાથ મંદિર નો ઇસ.૧૪૫૪ ના સમયનો શિલાલેખ પરથી જાણવામાં આવે છે કે ચુડાસમા રાજપૂત યાદવ કુળના છે
ટોડ અને કે. સી. યાદવના જેવા ઇતિહાસ્કારોના અનુસાર આહીર એ પુરુરવાના ચંદ્રવંશી ક્ષત્રિય કુળના યાદવો છે. તેઓ માને છે કે તેમનો પ્રાચીન વસવાટ સતલજ અને યમુના નદીની વચ્ચેનો પ્રદેશ હતો જ્યાંથી તેઓ હિજરત કરી પૂર્વ દિશામાં મથુરાથી આગળ અને દક્ષિણ દિશામાં ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર સુધી ગયાં. હરિયાણા રાજ્યનું નામ પણ અભિરાયણ પરથી ઉતરી આવ્યું હોય તેમ માનવામાં આવે છે. અભિરાયણ શબ્દનું મૂળ 'અભિર' એટલે કે નિડર શબ્દમાં રહ્યું હોય તેમ પણ શક્ય છે.
જયંત ગડકરી ના કથનાનુસર, " પુરાણો ના વિશ્લેષણ થી આ નિશ્ચિત રૂપ થી માન્ય છે કે અંધક, વૃષ્ણિ, સત્વત તથા આભીર જાતિયો ને સંયુક્ત રૂપ થી યાદવ કહેવાતું હતું જે શ્રીકૃષ્ણ ના ઉપાસક હતા. પરંતુ આ પણ સત્ય છે કે પુરાણો માં માન્યતાઓ તથા દંતકથાઓ ના સમાવેશ ને નકારી શકાય તેમ નથી, પરંતુ તે મહત્વનું છે કે પૌરાણિક માળખા હેઠળ અવાજની સામાજિક મૂલ્યોની પ્રણાલી વિકસાવવામાં આવી."
યાદવ પ્રાચીન ભારતના એ લોકો જે પૌરાણિક રાજા યદુ ના વંશજ છે. યાદવ વંશ પ્રમુખ રૂપ થી આભીર , અંધક, વૃષ્ણિ તથા સત્વત નામક સમુદાયો થી મળીને બન્યો હતો, જે ભગવાન કૃષ્ણ ના ઉપાસક હતા. આ લોકો પ્રાચીન ભારતીય સાહિત્યમાં યદુવંશ ના પ્રમુખ અંગો ના રૂપ માં વર્ણિત છે. યાદવો યદુ ના વંશજ છે અને યાદવ નામ થી જણાય છે.
એ ભારતીય સેના ની રાજપૂત રેજીમેંટ, કુમાંઉં રેજીમેંટ, જાટ રેજીમેંટ, રાજપૂતાના રાઈફલ્સ, બિહાર રેજીમેંટ, ગ્રેનેડિયર્સ માં પણ ભાગીદાર છે. ભારતીય હથિયાર બંધ સેના માં આજ સુધી બખ્તરબંધ ખૂણા અને તોપખાના માં આહીરો ની એકલ ટુકડીઓ અસ્તિત્વમાં છે. જેમાં તેમણે વીરતા અને બહાદુરી ના વિવિધ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત કર્યા છે.
ભાટ્ટી રાજપૂત પણ યદુવંશી રાજપૂત વંશ છે જેસલમેરમાં ભાટી કુળ પોતાને "યાદવપતિ" તરીકે પણ ઓળખાવે છે, જે તેનો કૃષ્ણ અને યદુ કે યાદવ કુળ સાથેનો પૌરાણિક સંબંધ દર્શાવે છે. સ્વામી સચ્ચિદાનંદ પોતાના પુસ્તક ‎સ્થાપત્ય અને શૌર્યની ભૂમિ રાજસ્થાન માં જણાવે છે ભાટીરાવલ જેસલ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ ના વંશજ યદુવંશી મનાય છે
જાડેજાએ ભારતની એક રાજપૂત જ્ઞાતિ છે. જેઓ યદુવંશી રાજપૂત કુળ અને ચંદ્રવંશી છે. સાહિત્યકાર હરિલાલ ઉપાધ્યાય પોતાની ઐતિહાસિક નવલકથા "લાખો ફુલાણી" માં કચ્છ ના જાડેજા વંશ ના રાજા લાખા ફુલાણી નો ઉલ્લેખ યદુવંશી રાજપૂત તરીકે કરે છે
તેજ પ્રમાણે, ગુજરાતમાં મળી આવેલા શિલા લેખ અનુસાર મધ્ય ભારતના ઉચ્ચ પ્રદેશના ભિલ્સા અને ઝાંસી વચ્ચેનું ક્ષેત્ર આહીરવાડના નામે ઓળખાતું હતું. હિંદુ લેખકોના મતાનુસાર આહીરોને વાયવ્ય દિશાના રહેવાસી જણાવ્યાં છે.
હકુ શાહનો જન્મ ૨૬ માર્ચ ૧૯૩૪ ના રોજ વાલોડ માં વજુભાઈ અને વદનબેનને ત્યાં થયો હતો. તેમની માતા મહાત્મા ગાંધીથી પ્રભાવિત હતી અને તેનાથી તેઓ પ્રભાવિત થયા. તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ વાલોડમાં પૂર્ણ કર્યું હતું અને વિદ્યાર્થી સંઘના સક્રિય સભ્ય હતા. તેમણે ૧૯૫૫માં વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી ફાઇન આર્ટ્સ માં સ્નાતક થયા, ત્યારબાદ તે જ યુનિવર્સિટીમાંથી ફાઇન આર્ટ્સ માં ઉચ્ચતર સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી.
ઘણા વર્ષો સુધી તેમણે ગ્રામીણ અને આદિવાસી કળા અને હસ્તકલા, પરંપરાઓ અને લોકવિવાહ ક્ષેત્રે વિસ્તૃત સંશોધન અને દસ્તાવેજીકરણ હાથ ધર્યું હતું. તેમણે ઘણા વર્ષો સુધી દક્ષિણ ગુજરાતના એક ગાંધી આશ્રમમાં અધ્યાપન કર્યું હતું અને મહાત્મા ગાંધી દ્વારા સ્થાપિત ગુજરાત વિદ્યાપીઠ ખાતે એક આદિજાતિ સંગ્રહાલયની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે ઘણાં વર્ષો સુધી આ સંગ્રહાલયની દેખરેખ રાખી હતી, જે તેમનો વારસો બન્યું હતું.
૧૯૬૫ સુધીમાં તેમણે કલકત્તા અને મુંબઈમાં અનેક પ્રદર્શનો યોજ્યા હતા. ૧૯૬૮માં તેમણે ફિલાડેલ્ફિયા મ્યુઝિયમ ઓફ આર્ટ્સમાં કલા વિવેચક સ્ટેલા ક્રમરિસ્ચના અનનોઅન ઇન્ડિયા નામના પ્રદર્શનનું આયોજન કર્યું હતું. તે જ વર્ષે તેમને રોકફેલર ગ્રાંટ અને ૧૯૭૧માં તેમને નેહરુ ફેલોશીપ એવોર્ડ મળ્યો હતો.
તેમનું કામ આદિવાસી કલા અને સંસ્કૃતિથી તેમજ ભક્તિ ચળવળની નિર્ગુણ કવિતાથી ખૂબ પ્રભાવિત છે અને તેમણે તેના પર ઘણી કૃતિઓનું સર્જન કર્યું છે. તેઓ ગાંધીવાદ પણ પ્રભાવિત હતા. ૧૯૮૦ના દાયકામાં, તેમણે રાજસ્થાનના ઉદયપુરમાં આવેલા શિલ્પગ્રામ નામના એક હસ્તકલા ગામના સર્જનમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
હકુ વજુભાઇ શાહ ભારતીય ચિત્રકાર, ગાંધીવાદી, સાંસ્કૃતિક માનવશાસ્ત્રી અને લોક અને આદિજાતિ કલા અને સંસ્કૃતિના લેખક હતા. તેમની કળા શૈલી બરોડા જૂથની હતી અને તેમની કૃતિઓને લોક અથવા આદિવાસી કળાના વિષયોને ભારતીય કળામાં લાવનારી મનાય છે.
તેમના કલામાં યોગદાન માટે તેમને પદ્મશ્રી , જવાહરલાલ નહેરુ ફેલોશીપ અને કલા રત્ન સહિતના અનેક પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા હતા.
બીજી ગોળમેજી પરિષદ પછી, બ્રિટિશ સરકારે બાબાસાહેબ આંબેડકરની વિનંતીથી દલિત વર્ગને કોમી પુરસ્કાર આપવાની સંમતિ આપી. ગાંધીજીએ સરકારના નિર્ણયનો વિરોધ કર્યો. તેઓ માનતા હતા કે કોમી પુરસ્કાર હિંદુ સમાજને વિભાજીત કરશે. સરકારના આ નિર્ણય સામે તેઓ યરવાડા જેલમાં અનિશ્ચિત ઉપવાસ પર ઉતરી ગયા. ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૨ના રોજ આંબેડકર સાથે પૂના કરાર પર સહી કર્યા પછી તેમણે તેમનો ઉપવાસ સમાપ્ત કર્યો હતો. ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ, ગાંધીજીએ સમાજમાં અસ્પૃશ્યતાને દૂર કરવા માટે ઑલ ઇન્ડિયા એન્ટી ટચેબીલીટી લીગની સ્થાપના કરી, જેનું નામ પછીથી હરિજન સેવક સંઘ રાખવામાં આવ્યું. તે સમયે ઉદ્યોગપતિ ઘનશ્યામદાસ બિરલા તેના અધ્યક્ષ તરીકે અમૃતલાલ ટક્કર સાથે તેના સ્થાપના પ્રમુખ હતા.
સંઘનું મુખ્ય મથક દિલ્હીના કિંગ્સવે કેમ્પમાં છે. તે પરિસરમાં વાલ્મીકી ભવન હતું, જે ગાંધીજીના એક ઓરડામાં આશ્રમ તરીકે કાર્યરત હતો, કસ્તુરબા ગાંધી અને તેમના બાળકો બિરલા હાઉસ જતા પહેલાં એપ્રિલ ૧૯૪૬ અને જૂન ૧૯૪૭ દરમિયાન નજીકના કસ્તુરબા કુટીરમાં રોકાયા હતા. આજે, ૨૦ એકરના પરિસરમાં ગાંધી આશ્રમ, હરિજન બસ્તી, લાલા હંસરાજ ગુપ્તા ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાનો સમાવેશ થાય છે અને છોકરાઓ અને છોકરીઓ માટે રહેણાંક શાળા પણ છે. તેનું મુખ્ય મથક ગાંધી આશ્રમ, કિંગ્સવે કેમ્પ, સરકારી સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દ્વારા ગાંધી હેરિટેજ સાઇટ તરીકે સૂચિબદ્ધ છે.
૧૯૩૯માં, તમિળનાડુના હરિજન સેવક સંઘ એ. વૈદ્યનાથ ઐયરની અધ્યક્ષતામાં, ઉચ્ચ જાતિના હિંદુઓના વિરોધ હોવા છતાં પી. કક્કન સહિત દલિત વર્ગના સભ્યો સાથે, મદુરાઇના મીનાક્ષી અમ્માન મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો. સંઘે ઐય્યરની આગેવાની હેઠળ તામિલનાડુના અન્ય ભાગોમાં અને ત્રાવણકોરમાં ઘણા મંદિર પ્રવેશ આંદોલનોનું આયોજન કર્યું. તેમની હિલચાલ દ્વારા, 100 થી વધુ મંદિરો સમાજના તમામ વર્ગ માટે ખોલવામાં આવ્યા હતા.
હરિજન સેવક સંઘ એ ભારતમાં અસ્પૃશ્યતા નિવારણ કરવા, હરિજન અથવા દલિત લોકો માટે કામ કરવા અને ભારતના દલિત વર્ગના ઉત્કર્ષ માટે ૧૯૩૨માં મહાત્મા ગાંધી દ્વારા સ્થાપિત સંસ્થા છે. તેનું મુખ્ય મથક દિલ્હીના કિંગ્સવે કેમ્પમાં છે, જેની શાખાઓ ભારતના ૨૬ રાજ્યોમાં છે.
સંઘ દ્વારા દલિત વર્ગને મંદિરો, શાળાઓ, રસ્તાઓ અને જળ સંસાધનો જેવા જાહેરસ્થળોએ પ્રવેશ કરવામાં મદદ મળી, આંતર ભોજન અને આંતર જાતિ લગ્ન પણ કરાવવામાં આવ્યા. તે દેશભરમાં ઘણી શાળાઓ અને છાત્રાલયોનું નિર્માણ અને જાળવણી કરે છે.
કથક દ્વારા કવિતાની શરૂઆત એક સ્ત્રીના સંબોધન દ્વારા કરવામાં આવે છે જે તેની રોમેન્ટિક પ્રગતિઓને પ્રતિસાદ આપવામાં ધીમી હોય છે. પ્રથમ પંક્તિ તે વર્ણવે છે કે જો તેને સામાન્ય જીવનકાળની અવરોધ દ્વારા જોડાવા ન આવે તો તેણીને અદાલત કેવી રીતે ચૂકવશે. તે તેના શરીરના દરેક ભાગની પ્રશંસા કરતા સદીઓ વિતાવી શકે અને તેના પ્રત્યેનો તેણીનો પ્રતિકાર તેને નિરાશ નહી કરી શકે. બીજી પંક્તિમાં તેણે વિલાપ કર્યો કે માનવ જીવન કેટલું ટૂંકું છે. કથક દાવો કરે છે કે એકવાર જીવન સમાપ્ત થઈ જાય પછી એક બીજાને માણવાની તક જતી રહે છે, કેમ કે કોઈ પણ મૃત્યુમાં ભેટી શકતું નથી. છેલ્લી પંક્તિમાં, કથક સ્ત્રીને તેના પુરુષાર્થનો બદલો આપવા વિનંતી કરે છે, અને દલીલ કરે છે કે ઉત્સાહથી એક બીજાને પ્રેમ કરવામાં તેઓ બંને પોતાના ટૂંક સમય જીવવાનો અદ્ભુત આનંદ લેશે.
આ કવિતાને માર્વેલની શ્રેષ્ઠ કવિતાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે અને અંગ્રેજીની શ્રેષ્ઠ ક્રેપ ડાઈમ કવિતા છે. જોકે તેની રચનાની તારીખ જાણીતી નથી, તે કદાચ 1650 ના દાયકાની શરૂઆતમાં લખાઈ હશે. તે સમયે, માર્વેલ ન્યૂ મોડલ આર્મીના નિવૃત્ત કમાન્ડર સર થોમસ ફેઅરફેક્સની પુત્રીના શિક્ષક તરીકે સેવા આપી રહ્યા હતા.
"તેની શરમાળ રખાતને" એ અંગ્રેજી લેખક અને રાજકારણી એંડ્ર્યુ માર્વેલ દ્વારા અંગ્રેજી કાળ પહેલાં અથવા તે દરમિયાન લખેલી એક આધ્યાત્મિક કવિતા છે. તે 1681માં મરણોત્તર પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
મહાત્મા ગાંધી ના નેતૃત્વ હેઠળની સવિનય કાનૂન ભંગ ચળવળના ભાગ રૂપે કલ્લરા-પાંગોડ સંઘર્ષ થયો. આ બે ગામના શિક્ષણ અને વેપાર માટે તિરુવનંતપુરમ્ અને અન્ય શહેરોમાં ગયેલા અને સૈન્યના સૈનિકો જેવા વતનીઓએ ઈ. સ. ૧૯૩૦ ના દાયકામાં આ ગામમાં ગાંધીજીના સંદેશા લાવ્યા. આનાથી લોકોમાં સ્વશાસનની ઇચ્છા અને બ્રિટીશ રાજમાંથી મુક્તિ મેળવવાની ઇચ્છા જાગૃત થઈ. આ ઉપરાંત, વાઇસરોય ઑફ ઇન્ડિયાના પ્રતિનિધિ, દિવાન સી.પી. રામાસ્વામી ઐય્યરના દમનકારી શાસને પરિસ્થિતિને વેગ આપ્યો. ઈ.સ. ૧૯૩૬ માં દિવાન તરીકે તેમની નિમણૂક થયા પછી તરત જ સી.પી. રામાસ્વામી ઐયરના અધિકારીઓ અને ગુપ્ત પોલીસે કડક નિયમો લાગુ કરવાનું શરૂ કર્યું.
જ્યારે મહેસૂલ અધિકારીઓએ કલ્લરા અને પાંગોડની બજારોમાં કૃષિ ચીજવસ્તુઓ વેચવા માટે વધુ વેરા વસૂલવાનો નિયમ લાગુ કર્યો ત્યારે ખેડૂતોએ તેનો વિરોધ શરૂ કર્યો. શરૂઆતમાં, મહેસૂલ અધિકારીઓએ પોલીસની મદદથી નવી પ્રવેશ કર પ્રણાલી લાગુ કરી, પરંતુ ટૂંક સમયમાં તેમને તેનું સંચાલન કરવામાં મુશ્કેલી પડી. દિવાનના જુલમી શાસનથી વ્યથિત લોકો આંદોલન કરનારા ખેડૂતો સાથે જોડાયા અને તે તુરંત એક વિશાળ જન આંદોલનમાં ફેરવાયો. દરેક ધર્મો અને વર્ગના ખેડૂતોએ બજારોમાં કૃષિ પેદાશોના વેચાણ માટે વધારાનો પ્રવેશ કર નહીં ભરવાનું નક્કી કર્યું.
સેનાના નિવૃત્ત સેવક પટ્ટલમ કૃષ્ણન દ્વારા અસરકારક મધ્યસ્થી બાદ બીજા દિવસે કોચપ્પી પિલ્લઇને છૂટા કરવામાં આવ્યા હતા. આ જ દિવસે, આંદોલનકારીઓ દ્વારા રસ્તા પર ઉભા કરવામાં આવેલા અવરોધોને દૂર કરવા કલ્લરામાં નીકળેલા પોલીસ કર્મચારીને ઉશ્કેરાયેલા ટોળા દ્વારા મોતને ઘાટ ઉતારી દેવામાં આવ્યા હતા. બપોરે આંદોલનકારીઓએ રાઇફલ સહિતના હથિયારો સાથે પાંગોડ પોલીસ ચોકી તરફ કૂચ કરી હતી. લોકોએ પોલીસ ચોકી પર ગોળીઓ છોડતાં પોલીસે જવાબમાં ગોળીઓ છોડી હતી. આ ગોળીબારીમાં બે આંદોલનકારીઓ - પ્લાનકીળીલ કૃષ્ણ પિલ્લઇ અને ચેરૂવલમ કોચુ નારાયણન આચારીનું ઘટના સ્થળે જ મોત નીપજ્યું. બીજા દિવસે પોલીસ બંદોબસ્ત પાંગોડ પહોંચ્યો અને આંદોલનના નેતાઓને શોધવા ઘર-ઘરની શોધખોળ શરૂ કરવામાં આવી. પોલીસે આંદોલનમાં ભાગ લેનારા તમામ લોકોની ધરપકડ કરી હતી. આ કેસની તપાસ કરી અને કેસ ચલાવવામાં આવ્યો; એક વર્ષની અંદર સજા સંભળાવવામાં આવી.
ચેલ્લપ્પન વૈદ્યન, કોચપ્પી પિલ્લઇ, પ્લાનકીળીલ કૃષ્ણ પિલ્લઇ, ચેરુવલમ કોચુ નારાયણન આચારી અને કેટલાક અન્ય લોકોની આગેવાની હેઠળના ખેડૂતોએ ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૮ ના રોજ કલ્લરા માર્કેટમાં ખુલ્લેઆમ મહેસૂલ અધિકારીઓ અને પોલીસને ઠપકો આપ્યો હતો. આને પગલે પેંગોડે પોલીસ ચોકીમાં આંદોલનન નેતા કોચપ્પી પિલ્લઇની અટકાયત કરવામાં આવી અને તેમને કરાવાસમાં ત્રાસ આપવામાં આવ્યો. તેનાથી નારાજ, આંદોલનકારીઓએ જૂથબંધી કરી અને પોલીસનો સામનો કરવા માટે શસ્ત્રો અને દારૂગોળો એકત્રિત કરવાનું શરૂ કર્યું. વધારાનો રસાલો લઈ આવતા પોલીસ ટુકડીઓને અટકાવવા માટે, તેમણે રસ્તાઓમાં ઝાડ કાપીને ત્રિવંદ્રમથી પેંગોડેની સડકને પણ અવરોધિત કરી હતી.
કલ્લરા-પાંગોડ ચળવળ એ ભારત સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા ૩૯ આંદોલનોમાંનું એક છે જેમણે આંદોલન તરીકે દેશને બ્રિટીશ શાસનથી સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરવામાં નિર્ણાયક ભાગ ભજવ્યો. ભારતની આઝાદીની કેટલાક સૌથી મહત્વપૂર્ણ આંદોલનો જેમ કે ભારત છોડો આંદોલન, ખિલાફત આંદોલન, મલબાર વિદ્રોહ, ગદર પાર્ટી આંદોલન અને નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ દ્વારા ચલાવેલ હોલવેલ આંદોલનની શ્રેણીમાં આ આંદોલન પણ સૂચિબદ્ધ છે. ઉપર જણાવેલા ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના મહત્વપૂર્ણ એવા ૩૯ આંદોલનોમાં આ આંદોઅન ૨૬ મા ક્રમાંકે આવે છે જેમને પરિણામે ૧૯૪૭ માં ભારતીય પ્રદેશો પરના બ્રિટિશ શાસનનો અંત આવ્યો.
કેસના પ્રથમ અને ૧૩ મા આરોપી - કોચ્ચપી પિલ્લઇ અને પટ્ટલમ કૃષ્ણનને ૧૭ અને ૧૮ ડિસેમ્બર, ૧૯૪૦ ના દિવસે હાઈકોર્ટે સેશન્સ કોર્ટે આપેલી સજાઓને પુષ્ટિ આપ્યા બાદ ફાંસી આપી હતી. કેટલાક આરોપીઓને છૂટા કરવામાં આવ્યા હતા અને બાકીના આરોપીઓને બેથી નવ વર્ષ સુધીની સખત કેદની સજા આપવામાં આવી હતી. પોલીસે તેમના ઘરને ઘેરી લીધા હતા ત્યારે એક આરોપી રામેલીક્કોનમ પદ્મનાભને આત્મહત્યા કરી હતી.
પાંગોડ અને કલ્લરા, કેરળની રાજધાની, તિરુવનંતપુરમ્ ની નજીક ૪૫ કિ. મી. ઉત્તરપૂર્વમાં આવેલા ગામો છે. પહેલા આ ગામ ત્રાવણકોર રાજ કુટુંબનું કેન્દ્ર હતા અને પાછળથી આ વિસ્તાર કાળા મરી, આદુ, એરેકા નટ અને સોપારી જેવા મસાલા માટે જાણીતો હોવાથી બ્રિટીશ રાજના પ્રતિનિધિઓનું કેન્દ્ર હતો.
લડતમાં માર્યા ગયેલા અથવા ફાંસી લગાવી દેવાયેલા આંદોલનકારીઓ ઉપરાંત કલ્લરાા-પાંગોડ સંઘર્ષના કેસ રેકોર્ડમાં જેમના નામ આવે છે તેવા આંદોલનકારીઓની સૂચિ નીચે આપેલ છે.
પવિત્ર મણીમહેશ તળાવ જુલાઈ- ઓગસ્ટ દરમિયાન હજારો યાત્રાળુઓ આવે છે. અહીં સાત દિવસ નો મેળા ભરાય છે. આ મેળો જન્માષ્ટમીના દિવસે સમાપ્ત થાય છે. તે જ દિવસે ભરમૌરના મુખ્ય પૂજારી મણીમહેશની યાત્રા શરૂ કરે છે. મુસાફરી દરમિયાન, કૈલાસ ચોટી તળાવના શુદ્ધ પાણીથી ભીની થાય છે. મણીમહેશ, ગંગા કૈલાસ શિખરની નીચે ઉદભવે છે. આ નદીનો અમુક ભાગ તળાવમાંથી ખૂબ જ સુંદર ધોધના રૂપમાં પસાર થાય છે. પવિત્ર તળાવનું પરિભ્રમણ કરતા પહેલા તળાવમાં સ્નાન કરવામાં આવે છે‌.અને ભગવાન શિવની ચાર-ચહેરાવાળી આરસની મૂર્તિની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ યાત્રામાં કૈલાસ પર્વતની ટોચ પર શિલાના આકારના શિવલિંગની પૂજા કરવામાં આવે છે. જો હવામાન યોગ્ય હોય તો યાત્રિકો ભગવાન શિવની આ મૂર્તિનું દ્રશ્ય નિહાળી શકે છે.
સ્થાનિક લોકોના મતે કૈલાસ તેમને ઘણી આફતોથી સુરક્ષિત કરે છે, તેથી જ સ્થાનિક લોકો કૈલાસ પ્રત્યે ખૂબ આદર અને વિશ્વાસ રાખે છે. પ્રવાસ શરૂ થાય પહેલાં સ્થાનિક લોકો તેમના ઘેટાં સાથે પર્વતો પર ચડે છે, અને માર્ગમાં મુસાફરો માટેના અવરોધોને દૂર કરે છે. જેથી મુસાફરી સરળ અને ઓછી હેરાનગતી થાય. કૈલાસ શિખરોની નીચે એક વિશાળ બરફનું મેદાન છે, જે ભગવાન શિવના રમતનું મેદાન 'શિવ કા ચૌગન' તરીકે ઓળખાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતી અહીં રમે છે. તળાવના પાણીના બે સ્ત્રોત છે. તે શિવ ક્રોત્રી અને ગૌરી કુંડ તરીકે ઓળખાય છે.