polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
હિંદીમાં તેમનો પહેલો કાવ્યસંગ્રહ ઇસી માહોલ મેં ૧૯૯૭માં પ્રકાશિત થયો હતો. સાંસત મેં હૈ કબુતર , કોઈ નહીં સુનાતા આગ કે સંસ્મરણ , ખ્વાબગાહો કી સદી હૈ , રાખ કા ઢેર , મહાગાથા , કોટ કી જેબ સે ઝાંકતી પૃથ્વી , દીનુ ઓર કૌવે , ઝરને કી તરહ , ફૂલ ઓર તિતલી , આરઝૂ-એ-ફૂલચંદ , પ્રથમ દશક કે ઉપન્યાસ ઓર મુક્તિ ચેતના તેમના અન્ય પ્રકાશિત પુસ્તકો છે. તેમણે રઘુવીર ચૌધરીની નવલકથાઓ 'લાગણી'નો 'લગાવ' તથા 'ઇચ્છાવર'નો 'દરાર' નામે ગુજરાતીમાંથી હિન્દીમાં અનુવાદ કર્યો છે.
તેમનો જન્મ ભારતના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના ફૈઝાબાદ જિલ્લાના રૂદૌલી શહેરના અમરાઇગાંવમાં જગતનારાયણ અને સાવિત્રીદેવીને ત્યાં થયો હતો. તેમણે ૧૯૬૯માં અમરાઇગાંવ પ્રાથમિક શાળામાંથી પ્રાથમિક શિક્ષણ પૂરું કર્યું. ૧૯૭૦માં તેઓ અમદાવાદ આવ્યા અને જનતા હિન્દી હાઈસ્કૂલ, નરોડામાંથી પોતાનું શાળાકીય ભણતર પૂર્ણ કર્યું. તેમણે ૧૯૭૮માં સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ વાણિજ્ય મહાવિદ્યાલય, અમદાવાદમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી. તેઓએ ૩ વર્ષ સાયકલ ફેક્ટરીમાં કામ કર્યું.
ફૂલચંદ ગુપ્તા એ ભારતીય હિંદી અને ગુજરાતી ભાષાના કવિ, લેખક અને અનુવાદક છે. તે ભારતના ગુજરાત રાજ્યના હિંમતનગરના રહેવાસી છે. ગુજરાતી દલિત સાહિત્યમાં તેમણે નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે. રાજ્યની હિંદી સાહિત્ય અકાદમીએ તેમને તેમના પુસ્તક ખ્વાબ્વાગાહોં કી સદી હૈ માટે ૨૦૧૩માં પુરસ્કાર એનાયત કર્યો હતો. તેમને ઇસી માહોલ મે પુસ્તક માટે શફદર હાશ્મી પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
તેમણે શાળાના દિવસોમાં કવિતાઓ લખવાનું શરૂ કર્યું. તેમની પ્રથમ કવિતા ૧૯૭૩માં પ્રકાશિત થઈ હતી. ત્યારબાદ, તેમના લખાણો હંસા, સમકાલીન ભારતીય સાહિત્ય, અંગ્રેજી સાહિત્ય, નિરીક્ષક, નવનીત સમર્પણ અને કુમાર સહિત ગુજરાતી અને હિન્દી સાહિત્યિક સામયિકોમાં પ્રકાશિત થયા. તેમણે પ્રાંતિજ આવ્યા બાદ ગુજરાતીમાં લખવાનું શરૂ કર્યું.
તેમણે હિન્દી અને ગુજરાતીમાં કવિતાઓ, ટૂંકી વાર્તાઓ અને નિબંધો લખ્યા છે. તેઓ હિન્દી સાહિત્યમાં ક્રાંતિકારી કવિ તરીકે જાણીતા છે.
આધુનિક દવા પ્રેરિત ગર્ભપાત માટે દવાઓ અથવા સર્જિકલ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરે છે. બંને દવાઓ મિફેપ્રિસ્ટોન અને પ્રોસ્ટાગ્લાન્ડિન પ્રથમ ત્રિમાસિકમાં શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિ તરીકે અસરકારક છે. જ્યારે દવાઓનો ઉપયોગ બીજા ત્રિમાસિકમાં અસરકારક હોઇ શકે છે, સર્જિકલ પદ્ધતિઓ આડઅસરોનું ઓછું જોખમ ધરાવે છે. ગર્ભ નિયંત્રણ, ગોળી અને આંતરગર્ભ ઉપકરણોસહિત ગર્ભપાત બાદ તુરંત શરૂ કરી શકાય છે. ગર્ભપાતનો વિકસીત દેશો લાંબો ઇતિહાસ ધરાવે છે દવામાં સૌથી સુરક્ષિત પ્રક્રિયાઓમાં જ્યારે ગર્ભપાત કાયદાદ્વારા મંજૂર થયો હોય. બિન જટિલ ગર્ભપાતો લાંબા ગાળાના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અથવા શારીરિક સમસ્યાઓનું કારણ નથી. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન ભલામણ કરે છે કે સલામત અને કાનૂની ગર્ભપાતનું આ જ સ્તર વૈશ્વિક સ્તરે તમામ મહિલાઓને ઉપલબ્ધ રહેશે. અસુરક્ષિત ગર્ભપાતો, જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે દર વર્ષે અંદાજે 47,000 માતૃતવ મુત્યુપરિણમે છે અને 5 મિલિયન હોસ્પિટલ પ્રવેશોમાં પરિણમે છે.
ગર્ભપાત એ સમાપ્તિ છે જે ગર્ભાવસ્થા ને ગર્ભાશયમાંથી વિકસીત ભૃણ અથવા ગર્ભાંકુર જાતે બચી શકે તે પહેલાં તેને કાઢી નાખવું અથવા બળપૂર્વક દૂર કરવાનું છે. એક ગર્ભપાત સ્વયંચાલિત થઈ શકે છે, તેવા કિસ્સામાં તેને ઘણીવાર કસુવાવડકહેવામાં આવે છે. તે હેતુપૂર્વક પણ થઇ શકે છે કે તેવા કિસ્સામાં તે પ્રેરિત ગર્ભપાત તરીકે ઓળખાય છે. શબ્દ ગર્ભપાત મોટાભાગે માનવ ગર્ભાવસ્થાના પ્રેરિત ગર્ભપાતને દર્શાવે છે. આ પ્રકારની પ્રક્રિયા બાદ ગર્ભ તેના પોતાના પર ટકી રહેવા માટે સક્ષમ હોઈ શકે છે, તેને તબીબી રીતે “ગર્ભાવસ્થાની મોડી સમાપ્તિ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
દર વર્ષે અંદાજે 44 મિલિયન ગર્ભપાત કરવામાં આવે છે, જેમાંથી અડધાથી થોડા ઓછાં અસલામત રીતે કરવામાં આવે છે. 2003 થી 2008 દરમિયાન ગર્ભપાતનાં દરમાં થોડો ફેરફાર થયો છે, અગાઉ દાયકાઓ પસાર કર્યા બાદ પરિવાર નિયોજન અને જન્મ નિયંત્રણ સંલગ્ન શિક્ષણની પહોંચમાં સુધારો થયો છે. , વિશ્વની ચાલીસ ટકા મહિલાઓ પાસે “મર્યાદા વિનાના કારણ વિના” કાનૂની પ્રેરિત ગર્ભપાતનો ઉપયોગ થતો હતો. ત્યાં; તેમ છતાં, તેઓ કેવી રીતે ગર્ભવતી થઈ શકે છે તે અંગેની મર્યાદાઓ છે.
શકુંતલા દેવીએ પોતાની અંકગણિત પ્રતિભાનું પ્રદર્શન કરતા વિશ્વભરના અનેક દેશોની મુસાફરી કરી હતી. તેઓ ૧૯૫૦ દરમિયાન યુરોપના અને ૧૯૭૬માં ન્યૂ યૉર્કના પ્રવાસે હતા. ૧૯૮૮માં, તેમણે યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, બર્કલેના શૈક્ષણિક મનોવિજ્ઞાનના પ્રોફેસર આર્થર જેન્સન દ્વારા તેમની ક્ષમતાઓનો અભ્યાસ કરવા માટે યુ.એસ.ની મુસાફરી કરી હતી. જેન્સને તેમની ગણતરી સંબંધિત ક્ષમતાઓની ચકાસણી માટે મોટી સંખ્યાઓની ગણતરી સહિતના અનેક પાસાઓ ચકાસ્યા હતા. શકુંતલા દેવી સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલા ગાણિતિક કોયડાઓના ઉદાહરણોમાં ૬૧,૬૨૯,૮૭૫ ના ઘન મૂળ અને ૧,૭૦,૮૫૯,૩૭૫ના સાતમા મૂળની ગણતરીનો સમાવેશ થાય છે. જેન્સને અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેઓ પોતાની નોટબુકમાં ઉપરોક્ત ગાણિતિક કોયડાઓની નકલ કરે તે પહેલાં શકુંતલા દેવીએ તેનો ઉકેલ પૂરો પાડ્યો હતો. જેન્સને ૧૯૯૦માં શૈક્ષણિક જર્નલ ઇન્ટેલિજન્સમાં તેમના તારણો પ્રકાશિત કર્યા હતા.
શકુંતલાદેવી ૧૬૦ના દાયકાના મધ્યમાં ભારત પરત ફર્યા હતા અને કોલકાતાથી ભારતીય વહીવટી સેવાના અધિકારી પરિતોષ બેનરજી સાથે લગ્ન કર્યા હતા. વ્યક્તિગત સમસ્યાઓને કારણે તેઓએ ૧૯૭૯માં છૂટાછેડા લીધા હતા. ૧૯૮૦માં, તેમણે મુંબઈ દક્ષિણ અને આંધ્ર પ્રદેશના મેડક માટે અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે લોકસભાની ચૂંટણી લડી હતી. મેડકમાં તેમણે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધી સામે ઉમેદવારી નોંધાવી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ "શ્રીમતી ગાંધી દ્વારા મૂર્ખ બનવાથી મેડકના લોકોનો બચાવ કરવા માંગે છે" તેઓ ૬,૫૧૪ મત સાથે નવમા ક્રમે આવ્યા હતા. તેઓ ૧૯૮૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં બેંગ્લોર પરત ફર્યા હતા.
શકુંતલા દેવીનો જન્મ ૪ નવેમ્બર ૧૯૨૯માં બેંગલુરુ, કર્ણાટક ખાતે કન્નડ બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો તેમના પિતા સી વી સુંદરરાજા રાવે સર્કસમાં કલાકાર અને જાદુગર તરીકે કામ કર્યું હતું. જ્યારે શકુંતલા દેવી લગભગ ત્રણ વર્ષના હતા ત્યારે કાર્ડ ટ્રિક શીખવતી વખતે તેમના પિતાએ તેમની સંખ્યા યાદ રાખવાની ક્ષમતા પારખી લીધી હતી. તેમના પિતાએ સર્કસ છોડી શકુંતલાની ગણતરી ક્ષમતા પ્રદર્શિત કરતા રોડ શો શરૂ કર્યા. તેણીએ કોઈ ઔપચારિક શિક્ષણ વિના કૌશલ્ય પ્રાપ્ત કર્યું હતું. ફક્ત છ વર્ષની ઉંમરે તેમણે મૈસૂર યુનિવર્સિટીમાં તેની અંકગણિત ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
શકુંતલા દેવી ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રી, લેખક અને માનસિક ગણનયંત્ર હતા, જેઓ "માનવ કમ્પ્યુટર" તરીકે પ્રખ્યાત હતા. તેમની પ્રતિભાથી તેમણે 'ગિનિસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ'ની ૧૯૮૨ ની આવૃત્તિમાં સ્થાન મેળવ્યું હતું. ૧૮ જૂન, ૧૯૮૦ના રોજ લંડનની ઇમ્પિરિયલ કોલેજમાં શકુંતલાદેવીએ પોતાનો વિશ્વ કિર્તિમાન હાંસલ કર્યો હોવા છતાં આ કિર્તિમાનનું પ્રમાણપત્ર મરણોપરાંત ૩૦ જુલાઈ, ૨૦૨૦ના રોજ આપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે કોઈ ઔપચારિક શિક્ષણ વિના મૈસૂર વિશ્વવિદ્યાલયમાં તેમની અંકગણિત ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
૧૯૭૭માં શકુંતલા દેવીએ સધર્ન મેથોડિસ્ટ યુનિવર્સિટીમાં, ૫૦ સેકન્ડમાં ૨૦૧ આંકડાની સંખ્યાનું ૨૩મું મૂળ ગણી આપ્યું હતું. તેમના જવાબની પુષ્ટિ યુએનઆઈવીએસી ૧૧૦૧ કમ્પ્યુટર દ્વારા યુએસ બ્યુરો ઓફ સ્ટાન્ડર્ડ્સમાં કરવામાં આવેલી ગણતરીઓ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આટલી મોટી ગણતરી કરવા માટે કમ્પ્યુટરમાં એક વિશેષ કાર્યક્રમ લખવો પડ્યો હતો. શકુંતલાદેવી દ્વારા ગણતરી માટે લેવામાં આવેલ સમય કરતાં કમ્પ્યુટરને વધુ સમય લાગ્યો હતો.
તેમણે વિદ્યાર્થીઓ માટે આંકડાકીય ગણતરીઓને સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમણે જીવનના પાછલા વર્ષોમાં સંખ્યાબંધ પુસ્તકો લખ્યા હતા, જેમાં નવલકથાઓ તેમજ ગણિત, કોયડાઓ અને જ્યોતિષ વિશેના ગ્રંથોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે ધ વર્લ્ડ ઓફ હોમોસેક્સ્યુઅલ્સ પુસ્તક લખ્યું હતું, જે ભારતમાં સમલૈંગિકતાનો પ્રથમ અભ્યાસ માનવામાં આવે છે.
બાપાલાલ વૈધ અથવા વૈદ્ય બાપાલાલ ગ. શાહ એ ગુજરાતના જાણીતા આયુર્વેદજ્ઞ અને વૈદ્ય હતા. ગુજરાતમાં આયુર્વેદ અને ઔષધી વનસ્પતિશાસ્ત્રના ક્ષેત્ર તેઓ એક જાણીતું વ્યક્તિત્વ છે. તેમને ૧૯૬૫માં રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે આયુર્વેદ પર ૨૫ જેટલા ગ્રંથો લખ્યા છે. તેમણે ભિષગ ભારતી નામનું એક વૈદકીય માસિક ૧૯૫૪માં શરૂ કર્યું હતું. એ માસિકમાં તથા ગુજરાતી તથા હિન્દી ભાષાનાં બીજાં અનેક આયુર્વેદિક માસિકોમાં તેમણે ૫૦૦થી વધુ લેખો લખ્યા હતા.
ગિરાએ તેમના ભાઈ ગૌતમ સાથે મળીને ૧૯૫૦ અને ૧૯૬૦ના દાયકામાં ભારતમાં આધુનિક સ્થાપત્યમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. તેમના કાર્ય પર ફ્રેન્ક લોઇડ રાઈટનો ખૂબ જ પ્રભાવ હતો. તેઓએ સ્થાનિક સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને પ્રાદેશિક દૃષ્ટિકોણથી વાસ્તુશિલ્પ તૈયાર કરવાની માંગ કરી. ભારતમાં સ્થાપત્ય અને ડિઝાઇન શિક્ષણ વિકસાવવા માટે વસ્તુકળા અને ડિઝાઇનના મહાનુભાવો ચાર્લ્સ અને રે ઇમ્સ, બકમિન્સ્ટર ફુલર, લુઇસ કહન અને ફ્રેઇ ઓટ્ટોને અમદાવાદ આવવાનું આમંત્રણ આપવામાં તેમણે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે અમદાવાદમાં નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ડિઝાઈન, ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, અમદાવાદ અને બી.એમ. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેન્ટલ હેલ્થ જેવી કેટલીક અગ્રણી રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓની સ્થાપનામાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો હતો.
ગિરા સારાભાઈનો જન્મ ૧૧ ડિસેમ્બર, ૧૯૨૩ના રોજ ઉદ્યોગપતિ અંબાલાલ સારાભાઈ અને રેવા ને ત્યાં અમદાવાદમાં થયો હતો અને તેઓ તેમના આઠ સંતાનોમાં સૌથી નાના હતા. તેણીએ તેમના ભાઈ-બહેનો સાથે ઘરે જ અભ્યાસ કર્યો હતો અને તેમણે ક્યારેય શાળામાં ઔપચારિક શિક્ષણ મેળવ્યું ન હતું. કિશોરાવસ્થાના અંતમાં, તેઓ તેમના પરિવાર સાથે ન્યૂયોર્ક આવી ગયા હતા. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેઓ ફ્રેન્ક લોઇડ રાઈટ સાથે ૧૯૪૭થી ૧૯૫૧ સુધી એરિઝોનામાં તેમના ટેલિસિન વેસ્ટ સ્ટુડિયોમાં તાલીમ લેવા ગયા હતા.
ગિરા સારાભાઇ એ ભારતીય વાસ્તુકાર , ડિઝાઇનર અને પ્રશિક્ષક હતા. તેમનો જન્મ સારાભાઈ પરિવારમાં થયો હતો અને તેઓ તેમના આઠ ભાઇ-બહેનોમાં સૌથી નાના હતા. તેઓ ગુજરાતમાં અનેક ઔદ્યોગિક અને શૈક્ષણિક પ્રકલ્પોમાં યોગદાન માટે જાણીતા છે. તેઓ જાહેર સખાવતી ટ્રસ્ટ સારાભાઈ ફાઉન્ડેશનના પ્રતિનિધિ હતા.ગિરાએ, તેમના ભાઈ ગૌતમ સારાભાઈ સાથે મળીને અમદાવાદની નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ડિઝાઈનના શૈક્ષણિક અભ્યાસક્રમની સ્થાપના અને પ્રારૂપ ઘડવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી હતી.
૧૯૪૯માં, તેમણે કેલિકો મ્યુઝિયમ ઓફ ટેક્સટાઇલ્સનું નિર્માણ કર્યું હતું, જેમાં ભારતીય કાપડનો ઐતિહાસિક સંગ્રહ છે. તે ડિઝાઇન જ્ઞાન, સંસાધનો, સંશોધન અને પ્રકાશન માટેનું કેન્દ્ર પણ છે. ૧૯૫૧થી ૧૯૫૫ સુધી લી કાર્બઝિયરે 'વિલા સારાભાઈ'ની ડિઝાઈન પર કામ કર્યું ત્યારે તેમણે ગિરા સારાભાઈ સાથે પરામર્શ કર્યો હતો.
ગિરા અને ગૌતમે પ્રાયોગિક કેલિકો ડોમ વિકસાવવા માટે ફુલર સાથે મળીને કામ કર્યું હતું. તે ભારતનું પ્રથમ સ્પેસ ફ્રેમ સ્ટ્રક્ચર હતું, જે ધરાશાયી થયું હતું. વર્ષ ૨૦૧૯માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા આ ગુંબજનું ધરોહર સ્થળ તરીકે પુનર્નિમાર્ણ કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
ગિરા અને તેમના ભાઈ ગૌતમ સારાભાઈએ કેલિકો મિલ્સમાં સાથે કામ કર્યું હતું અને અન્ય કેટલાક સ્થાપત્ય અને ડિઝાઇન પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ સાથે કામ કર્યું હતું.] તેમણે શિલ્પી નામની એક ગ્રાફિક ડિઝાઇન એજન્સી પણ શરૂ કરી હતી, જે ભારતીયતા પર કેન્દ્રિત પ્રથમ વિજ્ઞાપન એજન્સી હતી.
તેમની કારકિર્દીના ઉત્તરાર્ધમાં તેમણે તેમના સમકાલીન કાર્ય માટે પરંપરાગત ભારતીય સ્વરૂપો, તત્ત્વો અને ભાતો સાથે પ્રયોગો કરવાનું શરૂ કર્યું.
બાબા પ્યારે ગુફાઓ ઉપરકોટ કિલ્લા પરિસરથી દક્ષિણમાં થોડા બહારના ભાગમાં મોધિમઠ નજીક આવેલ છે. આ ગુફાઓ ખાપરા કોડિયા ગુફાઓ કરતાં વધુ સારી હાલતમાં રહેલ છે. આ ગુફાઓ સાતવાહન શાસનમાં ૧–૨જી સદી એ. ડી.ના સમયમાં બાંધવામાં આવી હતી. અનુસાર હ્યુ-એન-ત્સાંગની હિંદુસ્તાન યાત્રાના લખાણ અનુસાર તે ૧લી સદી એ. ડી.ના સમયમાં બાંધવામાં આવી હતી. ઉત્તરી જૂથમાં ચાર ગુફાઓ છે. દક્ષિણ પૂર્વીય જૂથમાં ચૈત્ય ખંડ અને મોકળાશ ધરાવતી ખુલ્લી જગ્યા છે. આ જૂથમાં ત્રણ માળ ધરાવતી ૧૩ ગુફાઓ, ૪૫ મીટર લાંબી કોતરવામાં આવેલ છે, જે બૌદ્ધ સ્થાપત્ય દ્વારા પ્રભાવિત છે. બાવા પ્યારે ગુફાઓ ખાતે બોદ્ધ ધર્મ તથા જૈન ધર્મ એ બંનેની કલાકૃતિઓ સમાવેશ થયેલ છે.
જુનાગઢ બૌદ્ધ ગુફાઓ એક પુરાતત્ત્વીય સ્થળ છે, જે ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલ જુનાગઢ જિલ્લામાં જુનાગઢ શહેર નજીક આવેલ છે. તે વાસ્તવમાં, કુદરતી ગુફાઓ નથી, પરંતુ અહીં પથ્થર કોતરીને ત્રણ ખંડનો સમૂહ બનાવવામાં આવેલ છે. આ ગુફાઓ મૌર્ય રાજવંશના રાજા અશોક મહાનકાળના સમયગાળાથી પહેલી-ચોથી સદીના પહેલાના સમયમાં બનાવવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ બૌદ્ધ સાધુઓ રહેવા માટે તેનો ઉપયોગ કરતા હતા.
તેમણે ઘણી સાહિત્યિક કૃતિઓના અનુવાદ કર્યા છે. તેઓ ઉત્તમ અનુવાદક તરીકે ગુજરાતી સાહિત્યમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. સાહિત્યિક અનુવાદની તેમની યાત્રાની શરૂઆત ૧૯૯૪માં પશ્ચિમી સાહિત્યની શ્રેષ્ઠ ટૂંકી વાર્તાઓના અનુવાદ સાથે થઈ હતી. અનન્યા , અનુસંગ , ત્રણ કથાઓ , વચન , ગાંધીની કેડીએ તેમના અનુવાદો છે. ભારત વિભાજન પર આધારિત સાહિત્યના અનુવાદક તરીકે તેમણે નોંધપાત્ર પ્રદાન કર્યું છે. મન્ટોની વાર્તાઓ , વિભાજનની વાર્તાઓ , ઇંતિઝાર હુસૈનની વાર્તાઓ , જેણે લાહોર નથી જોયું એ જન્મ્યો જ નથી , સુકાતો વડ , પિંજર એ તેમના ભારત વિભાજન સંબંધિત અનુવાદો છે. યુજીસી, નવી દિલ્હી દ્વારા વિભાજન વિષય પર આધારિત વિભાજન સાહિત્યનો વિશ્લેષણાત્મક અને તુલનાત્મક અભ્યાસ સંશોધન પ્રકલ્પ બે વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં તેમણે સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો હતો. જાણીતા ગુજરાતી લેખક હિમાંશી શેલત તેમના અનુવાદો સંદર્ભે જણાવે છે કે; “સ્ત્રોત ભાષાની સોડમ ગુમાવ્યા વિના શરીફા વિજળીવાળાની અનુવાદિત કૃતિઓ લક્ષ્ય ભાષાની સ્પષ્ટતા જાળવવાનો ઉદ્દેશ રાખે છે. તેઓ તેમના અનુવાદોમાં ઉત્કૃષ્ટતાના ઉચ્ચ ધોરણો હાંસલ કરવા માટે ખંતપૂર્વક કામ કરે છે.”
બાની વાતું , બકુલેશની વાર્તાઓ , ૨૦૦૦ની વાર્તાઓ, શતરૂપા , જયંત ખત્રીની ગદ્યસૃષ્ટિ , જયંત ખત્રીનો વાર્તાવૈભવ , વાર્તાવિશેષ: હરીશ નાગ્રેચા , વાર્તાવિશેષ: સરોજ પાઠક , વાર્તાવિશેષ: હિમાંશી શેલત , રતિલાલ અનિલના ઉત્તમ ચાંદરણા , વિભાજનની ગુજરાતી વાર્તાઓ , હિમાંશી શેલત અધ્યયન ગ્રંથ , ભગવતીકુમાર શર્માનો વાર્તાવૈભવ , શિરિષ પંચાલ અધ્યયન ગ્રંથ , ઉમાશંકર જોશીનો વાર્તાવૈભવ , પન્નાલાલ પટેલનો વાર્તાવિશેષ , મેઘાણીનો વાર્તાવૈભવ , વર્ષા અડાલજાનો વાર્તાવૈભવ એ તેમની સંપાદન કૃતિઓ છે.
શરીફા વીજળીવાળા ગુજરાતી ભાષાના અનુવાદક, ચરિત્રલેખક, વિવેચક અને સંપાદક છે. તેમણે પોતાનો પહેલો લેખ મારા બાપુ લખ્યો હતો, જે ૧૯૮૮માં જોસેફ મેકવાન દ્વારા સંકલિત પિતૃતર્પણ પુસ્તકમાં પ્રકાશિત થયો હતો. ટૂંકી વાર્તામાં કથનકેન્દ્ર એ તેમનો પહેલો વિવેચન ગ્રંથ હતો. વાર્તાસંદર્ભ , સંપ્રત્યય , નવલવિશ્વ , અને વિભાજનની વ્યથા એ તેમના અન્ય વિવેચન ગ્રંથો છે.
આ ઉપરાંત, સંબંધોનું આકાશ એ તેમનાં સંસ્મરણો છે. સમ્મુખ અને વ્યથાની કથા એ તેમના મુલાકાત ગ્રંથો છે. તેમના અન્ય સર્જનોમાં મન્ટોની વાર્તાસૃષ્ટિ - પરિચય પુસ્તિકા , કોમી સમસ્યાની ભીતરમાં , એસએમએસ અને હાર્મની નો સમાવેશ થાય છે.
પારેખનો જન્મ ગુજરાતના સુરતમાં પુષ્પાબેન અને રવિન્દ્રભાઈ ને ત્યાં થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ સુરતમાં પૂરું કર્યું. સુરતની કડીવાલા હાઇસ્કૂલમાંથી ૧૯૯૨ માં ધો.૧૦ અને પ્રોપરાઇટરી ઇંગ્લિશ સ્કૂલ, સુરતથી ૧૯૯૪માં ધો.૧૨ સુધીનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો. ૧૯૯૭માં જે.ઝેડ.શાહ આર્ટસ અને એચ.પી. દેસાઇ કોમર્સ કોલેજ, અમરોલી ખાતેથી સ્નાતક થયા અને ૧૯૯૯ એમ.ટી.બી. આર્ટસ કોલેજ, સુરતમાંથી ગુજરાતી સાહિત્યમાં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૨૦૦૫માં, તેમના સંશોધનકાર્ય નાટકોમાં પૌરાણિક કથા : ભારતીય ભાષાઓમાં લખાયેલા મહાભારત આધારિત નાટકોનો આલોચનાત્મક અભ્યાસ શોધનિબંધ માટે વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત વિશ્વવિદ્યાલય દ્વારા પીએચ.ડીની પદવી એનાયત કરવામાં આવી હતી.
પારેખે કારકિર્દીની શરૂઆત એક પત્રકાર તરીકે કરી હતી. તેમણે નવગુજરાત ટાઇમ્સ, પ્રતિનિધિ પત્ર અને ચેનલ સુરત સહિત વિવિધ માધ્યમોમાં પત્રકાર તરીકે ફરજ બજાવી હતી. ૨૦૦૧માં, તેઓ જુનિયર રિસર્ચ ફેલો તરીકે એમ.ટી.બી આર્ટસ કોલેજ, સુરતમાં જોડાયા. ૨૦૦૨ થી ૨૦૦૬ સુધી, તેમણે ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર મુક્ત વિશ્વવિદ્યાલયમાં સહાયક વ્યાખ્યાતા તરીકે ફરજ બજાવી. જૂન ૨૦૦૬ થી નવેમ્બર ૨૦૦૬ સુધી મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલય, વડોદરામાં સહાયક વ્યાખ્યાતા તરીકે ફરજ બજાવી હતી. ૨૦૦૬ માં, તેઓ એમ.ડી. ગ્રામસેવા મહાવિદ્યાલય, સાદરા ખાતે સહાયક વ્યાખ્યાતા તરીકે જોડાયા. તેમણે ૧૯૯૨માં કાવ્યલેખન શરૂ કર્યું. ગુજરાત મેગેઝિનમાં તેમની પ્રથમ કૃતિ પ્રકાશિત થઈ હતી.
ગુજરાતી સાહિત્યમાં તેમના યોગદાન બદલ ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીએ તેમને ૨૦૦૮માં યુવા ગૌરવ પુરસ્કારથી સન્માનિત કર્યા હતા. તેમને ૨૦૧૧માં તેમની કૃતિ અંતિમ યુધ્ધ માટે સાહિત્ય અકાદમી નવી દિલ્હી દ્વારા યુવા પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા મહેન્દ્ર ભગત પુરસ્કાર , બોલપેન નુ ખોલુ માટે 'બટુભાઇ ઉમરવાડિયા પ્રાઇઝ' અને શાપ માટે યશવંત પંડ્યા પુરકસ્કાર મળ્યો હતો. તેમની આલોચનાત્મક કૃતિ નાટકમાં પૌરાણિક કથાને 'રમણલાલ જોશી પુરસ્કાર' એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમના ગઝલસંગ્રહ દરિયો ભલેને માને 'મનહરલાલ ચોક્સી પુરસ્કાર' એનાયત કરાયો હતો."
ધ્વનિલ પારેખ એ ગુજરાતી ભાષાના કવિ, વિવેચક અને નાટ્યલેખક છે. તેમની નોંધપાત્ર કૃતિઓમાં દરિયો ભલેને માને , અંતિમ યુધ્ધ અને સંકેત નો સમાવેશ થાય છે. તેમને ૨૦૧૧ માં તેમની કૃતિ અંતિમ યુધ્ધ માટે સાહિત્ય અકાદમી નવી દિલ્હી દ્વારા યુવા પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના સાહિત્યિક પ્રદાન બદલ ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા ૨૦૦૮નો યુવા ગૌરવ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે.
અન્ય ૩ કવિઓ સાથેનો તેમનો પ્રથમ ગઝલસંગ્રહ અજવાળું સુરતનું ૨૦૦૩માં પ્રકાશિત થયો હતો. દરિયો ભલેને માને એ ૨૦૦૮માં પ્રકાશિત તેમનો અન્ય ગઝલસંગ્રહ છે. તેમની પ્રથમ વિવેચનાત્મક કૃતિ સાક્ષીભાવ ૨૦૦૭માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી, નાટકમાં મિથ , સાત્વિકમ અને સંકેત તેમની અન્ય સાહિત્યિક કૃતિઓ છે. અંતિમ યુદ્ધ એ તેમના દ્વારા લખાયેલું એક નાટક છે.
ગુજરાતમાં વાઘરી મુખ્યત્વે સાબરકાંઠા, બનાસકાંઠા, પંચમહાલ, ખેડા અને અમદાવાદ જિલ્લામાં જોવા મળે છે. તેઓ એક બીજામાં મારવાડી અને બહારના લોકો સાથે ગુજરાતી બોલે છે. વાઘરીને અનેક પેટા-વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે. મુખ્ય લોકો દેવિપુજકો છે, તેઓ ખેડૂતપુત્રો ઉપરાંત ઋતુગત વ્યવસાય કરીને આજીવિકા મેળવે છે. તેમાં પેટા જાતિ તરીકે કે જે 1228 સમાજ તરીકે ઓળખાય છે.અન્યમાં બાકીના કુળો ભૂમિહીન કૃષિ કામદારો છે. તેઓ અંત ગોત્ર પ્રેમી છે, અને ગોત્રની વિશિષ્ટતા જાળવે છે. વાઘરી જમીન વિહોણા છે, અને કૃષિ મજૂર પર આધારીત છે. તેઓ ઘેટાં, બકરીઓ અને ઢોર વધારવા તેમજ શાકભાજી વેચવામાં પણ સામેલ છે. ગુજરાતમાં વાઘરી હિંદુ છે, અને તેમના મુખ્ય આદિજાતિ દેવતાઓ વિહત, નરસિંહબીર, કાલિકા , મેલડી અને હડકાઈ માતા છે.
રાજસ્થાનના જયપુર જિલ્લામાં તેઓ મુખ્યત્વે જોવા મળે છે. અન્ય ઘણા રાજસ્થાનના હિંદુ સમુદાયોની જેમ, તેઓ પણ અંતર્ગત છે, પરંતુ ગોત્રની અતિશયોક્તિ જાળવી રાખે છે. તેમના મુખ્ય કુળો બડગુજર, પવાર, સોલંકી અને ગોદારા છે. તેઓ જમીન વિહોણા સમુદાય છે, જોકે થોડા લોકો પાસે નાના નાના પ્લોટ છે. વાઘરી પશુપાલકો અને પશુ વેપારીઓ પણ છે અને પ્રખ્યાત પુષ્કર પશુ મેળામાં તેમનો ઢોરો વેચે છે. તેમની પાસે અસરકારક જાતિ પરિષદ છે, જે અર્ધ-ન્યાયિક મંડળ તરીકે કાર્ય કરે છે અને આંતર-સમુદાયના વિવાદો સાથે વહેવાર કરે છે. જેનું નેતૃત્વ વંશપરંપરાગત ઓફિસ ધારક છે, જે એક પટેલ તરીકે ઓળખાય છે. તેઓ એક હિંદુ સમુદાય છે, તેમના મુખ્ય આદિવાસી દેવતાઓ જબનેર માતા, ગાલ્તા માતા, સંભેર માતા અને શીલે માતા છે.
મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ "વાગુરા" પરથી "વાઘરી" થયાનું જણાવાય છે. એમની ઉત્પત્તિ માટે કહેવાય છે કે, કૃષ્ણ ગોમતીમાં જળક્રીડા કરતા ત્યારે તેમને કેશી નામનો અસુર રંજાડતો. કૃષ્ણે તેને જીતી પાતાળમાં ચાંપ્યો અને જે ખાડો પડ્યો તેમાંથી પ્રથમ પુરુષ પ્રગટ્યો તે વાઘરીનો આદિ પુરુષ ગણાય છે.
બ્રિટિશ રાજ દરમિયાન, વાઘરીને ફોજદારી જનજાતિ અધિનિયમ, ૧૮૭૧ હેઠળ વાઘરી એક ખતરનાક જનજાતિ હોવાથી આ જાતિને "બિનજામીનપાત્ર ગુનાઓના વ્યસની" તરીકે સૂચિબધ્ધ કરવામાં આવી હતી અને ઇ.સ. ૧૯૫૨માં આ સૂચિમાંથી દૂર કરાયા હતા.
એક માન્યતા પ્રમાણે વાઘને ઘેરનાર", "વાઘ જેવા હિંસક પ્રાણીનો શિકારી", એટલે "વાઘરી" એવો અર્થ પણ કરાય છે. સંસ્કૃત શબ્દ "વાગુરા"નો અર્થ પણ ‘જાળ, ફાંસલો, પાસલો’ એવો થાય છે.
વાઘરી અથવા દેવીપૂજક એક અન્ય પછાત વર્ગ છે. ભારતનાં રાજ્યો રાજસ્થાન અને ગુજરાત અને પાકિસ્તાનનાં પ્રાંત સિંધમાં જોવા મળે છે.
આ નવલકથા બે વિશ્વયુદ્ધોના સાક્ષી બનતાં પાત્રોની વાત કરે છે. વાર્તાના પ્રથમ ખંડમાં રોહિણી, સત્યકામ અને હેમંત મુખ્ય પાત્રો છે. બીજા ખંડમાં નાયક સત્યકામ અંધ બને છે અને તેમનું કાર્ય રેથન્યૂ જેવાં યહૂદી પાત્રો દ્વારા ઉપાડવામાં આવે છે. નવલકથાના ત્રીજા ખંડમાં અચ્યુત, રેખા અને મર્સી જેવાં પાત્રો માનવતાના આદર્શ માટે પ્રયત્નો કરે છે. આ નવલકથામાં હિટલર અને એના સાથી કાર્લનો પણ સમાવેશ થયો છે. આ નવલકથામાં વિવિધ દેશ અને માનવીઓની જુદી જુદી આનુવંશિક જાતિઓમાંથી પાત્રોને આલેખાયા છે. નવલકથાના ત્રીજા ભાગમાં લેખકે વિશ્વયુદ્ધની પરિસ્થિતિની પૃષ્ઠભૂમિનો આધાર લીધો છે. આ પ્રકારની સંશોધન કરી લખાયેલી યુદ્ધકથા ગુજરાતી સાહિત્યમાં અન્ય નથી. યુદ્ધનું વર્ણન કરતા તેમણે માનવીય મૂલ્યો માટેનો સંઘર્ષ દર્શાવ્યો છે. આલેખ પાછળ તેઓ પ્રતિતી કરાવવા માંગે છે કે માણસ યુદ્ધો માટે જન્મ્યો નથી, પ્રેમ માટે જન્મ્યો છે.
યશવંતભાઈ દોશી આ નવલકથા વિષે લખે છે કે: “ગુજરાતીમાં રસપ્રદ અને કલામય નવલકથાઓ ઘણી છે, પણ મહાન નવલકથાઓના વર્ગમાં મૂકી શકાય એવી કૃતિઓ ત્રણ નજરે ચડે છે: સરસ્વતીચંદ્ર, માનવીની ભવાઈ, અને ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી. આ નવલકથાના લેખકની વિશેષતા એ છે કે તેમણે જેમ મુલાયમ પાત્રોથી ભરપૂર એક માધુર્યસભર કલાસૃષ્ટિ સર્જી આપી છે, તેમ કોઈ એક મર્યાદિત દેશ-પરદેશના જ નહિ, પણ જગતભરના માનવસમાજની એક મહાસમસ્યાનું ગુજરાતીમાં અનન્ય એવું દર્શન કરાવ્યું છે. વિશ્વ સાહિત્યમાં મહાન લેખકોએ જ આવી કૃતિઓનું નિર્માણ કર્યું છે.”
નવલકથા વિષે લેખક કહે છે કે “ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી એ વર્તમાન કાળની ઐતિહાસિક કથા છે. તેમાં કેટલાંક પાત્રો યથાવત છે, કેટલાંક ઐતિહાસિક કલ્પનામાંથી પ્રગટ્યાં છે, પણ ઇતિહાસના સારને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી તે ઐતિહાસિક ગણાય. અહીં ઇતિહાસ એટલે ઇતિહાસનું પાઠ્યપુસ્તક લક્ષમાં નથી. ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી તેમ જ મારી બીજી નવલકથાઓમાં ઇતિહાસને તેના પ્રદીપ રૂપે પ્રગટ કરવા મેં કોશિશ કરી છે, કારણ કે ઇતિહાસનું પ્રત્યક્ષીકરણ જ લોકસ્ય ચક્ષુઃ છે.”
આ નવલકથાનું પ્રથમ નાટ્ય રૂપાંતર ૧૯૬૨-૬૩માં કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો સૌથી પહેલો પ્રયોગ સુરતના રંગ ઉપવનમાં ૨૨ ઑક્ટોબર ૧૯૬૨ દિવસે ભજવાયો હતો. તેમાં રોહિણીની ભૂમિકા વર્ષા આચાર્ય , સત્યકામની ભૂમિકામાં ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી, અને ગોપાળબાપાની ભૂમિકા વિષ્ણુકુમાર વ્યાસે ભજવી હતી.
ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી એ ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલી મનુભાઈ પંચોળીની ઐતિહાસિક પૃષ્ઠ ભૂમિમાં લખાયેલી એક દીર્ઘ કાલ્પનિક નવલકથા છે. આ નવલકથાને ૧૯૮૭માં ભારતીય જ્ઞાનપીઠના મૂર્તિદેવી પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી.
આ કથામાં તેમણે વીસમી સદીના વૈશ્વિક મનુષ્યને અહીં ભારતીય નજરે બતાવ્યો છે. કાઠિયાવાડના નાનકડાં ગામમાંથી શરૂ થતી આ નવલકથાની કથા બીજા વિશ્વયુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિમાં યુરોપના સીમાડાઓ સુધી પહોંચે છે.
રઘુવીર ચૌધરીએ આ નવલકથા વિષે કહ્યું છે કે ‘ગુજરાતી વાચકને વૈશ્વિક અનુભવોમાં ભાગીદાર બનાવવામાં એમનો ફાળો બીજા કોઈ ગુજરાતી લેખક કરતાં વધારે છે.’
રાજવંશના પ્રથમ શાસક બરપ્પાની ઓળખ પશ્ચિમી ચાલુક્ય રાજા તેલપ્પા દ્વિતીયના સેનાપતિ તરીકે થાય છે. કદાચ તેલપ્પાએ તેમને લાટ પ્રદેશના પ્રશાસક બનાવ્યા હોય. મેરુતુંગાના પ્રબંધ-ચિંતામણી મુજબ, બરપ્પા અને સપાદલક્ષ શાસક રાજા વિગ્રહરાજા દ્વિતીયએ એક સાથે ગુજરાત પર હુમલો કર્યો હતો. ગુજરાતના ચાલુક્ય રાજા મૂળરાજે સપાદલક્ષ શાસકને જણાવ્યું કે જ્યાં સુધી તેઓ બરપ્પા સાથેનું યુદ્ધ પૂરું ન કરે ત્યાં સુધી તેમના પર હુમલો ન કરે. ત્યારબાદ તેમણે બરપાને હરાવ્યા, જેના કારણે સપાદલક્ષ રાજાને ગુજરાત છોડીને ભાગી જવા પ્રેર્યો. મેરુતુંગા ગુજરાતના હોવાથી આ વિવરણ પક્ષપાતી હોઈ શકે છે. ચાહમન ઇતિહાસકારોનો દાવો છે કે વિગ્રહરાજાએ મૂળરાજને હરાવ્યા હતા અને ભૃગુકચ્છ સુધી કૂચ કરી હતી, જ્યાં તેમણે પોતાના કુળદેવી આશાપુરા માતાને સમર્પિત મંદિરનું નિર્માણ કર્યું હતું. એક સિદ્ધાંત મુજબ, વિગ્રહરાજા દ્વિતીય બરપ્પા સાથે સંકળાયેલા હતા અને તેમને સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરી હતી.
ત્રિલોચનપાળના શક સંવત ૯૭૨ અને ઈ.સ. ૧૦૫૧ ના બે તામ્રપત્ર શિલાલેખો પણ મળી આવ્યા છે. આ શિલાલેખોમાં ચાલુક્યોની પૌરાણિક ઉત્પત્તિનું વિવરણ આપવામાં આવ્યું છે - પરિવારનો ઉદ્‌ભવ સર્જક દેવતા વિરિંચી ના 'ચુલુકા' માંથી થયો હતો. દેવતાની સલાહ પર તેમણે કન્યકુબ્જાની રાષ્ટ્રકુટ રાજકુમારી સાથે લગ્ન કર્યા. ત્રિલોચનાપાળના શિલાલેખોમાં તેમના ચાર પૂર્વજોનો ઉલ્લેખ છે : વત્સ, કીર્તિ, ગોગી અને બરપ્પા. કહેવાય છે કે વત્સએ ભગવાન સોમનાથ માટે સુવર્ણ છત્રી બનાવી હતી અને નિઃશુલ્ક ભોજનશાળા પણ સ્થાપી હતી. ત્રિલોચનાપાળને 'મહા મંડલેશ્વર'નું બિરુદ્દ આપવામાં આવ્યું છે. ઈ.સ.૧૦૫૦ના શિલાલેખ મુજબ તારાદિત્ય નામના બ્રાહ્મણને એકલહારા ગામનું દાન આપવામાં આવ્યું છે.
કિર્તીરાજનો શક સંવત ૯૪૦નો તામ્રપત્ર શિલાલેખ સુરતમાં મળી આવ્યો હતો. તેમાં તેમના પૂર્વજોનું નામ ગોગી, બરપ્પા અને નિમ્બાર્ક છે.
હેમચંદ્ર]]ના દ્વયશ્રય કાવ્ય મુજબ મુળરાજના પુત્ર ચામુંડરાજે લાટ પર હુમલો કર્યો અને બરપ્પાની હત્યા કરી નાખી. બરપ્પાના પુત્ર ગોગી-રાજએ લાટ વિસ્તારમાં પરિવારના શાસનને પુનર્જીવિત કર્યું હશે. પરંતુ ઇ.સ. ૧૦૭૪ સુધીમાં ગુજરાતના ચાલુક્યોએ આ રાજવંશને પરાજય આપ્યો હોય તેવું લાગે છે.
લાટના ચાલુક્ય એક ભારતીય રાજવંશ હતા, જેમણે ૧૦મી અને ૧૧મી સદી દરમિયાન વર્તમાન ગુજરાતના લાટ પ્રદેશ પર શાસન કર્યું હતું. તેમણે શરૂઆતના વર્ષોમાં પશ્ચિમી ચાલુક્યોના સામંતો તરીકે શાસન કર્યું હતું અને છેવટે ગુજરાતના ચાલુક્યો એ તેમને હરાવ્યા હતા.
એવરી રોબર્ટ ડુલ્સે એવો અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે "ઈસુએ પાપને એક પ્રકારની નૈતિક ગુલામી તરીકે વખોડી કાઢી હોવા છતાં, એક સામાજિક સંસ્થા તરીકે ગુલામીની વિરુદ્ધ એક પણ શબ્દ નથી કહ્યું" અને માને છે કે ન્યુ ટેસ્ટામેન્ટના લેખકોએ પણ ગુલામીનો વિરોધ કર્યો ન હતો. ઇવેન્જેલિકલ ત્રિમાસિકના પ્રકાશિત તેના પેપરમાં, કેવિન ગિલ્સ નોંધે છે કે ઈસુએ ઘણી વાર ગુલામીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, "પરંતુ ભગવાને ગુલામીની વિરુદ્ધ એક પણ ટીકા કરી ન હતી." ગિલ્સ આ હકીકત તરફ નિર્દેશ કરે છે કે ઈસુએ ગુલામીને મંજૂરી આપી હતી તે દલીલ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
ઈસુ અને ખ્રિસ્તી ધર્મના પ્રારંભિક ટીકાકારોએ બીજી સદીમાં સેલ્સસ અને ત્રીજીમાં પોર્ફાયરીનો સમાવેશ કર્યો હતો. ૧૯ મી સદીમાં, ફ્રેડરિક નિત્શે ઈસુની ખૂબ ટીકા કરી હતી, જેની સલાહો તેઓ જાતીયતા જેવા વિષયોની સારવારમાં "પ્રકૃતિ વિરોધી" માનતા હતા. ઈસુના વધુ સમકાલીન નોંધપાત્ર વિવેચકોમાં આય્ન રેન્ડ, હેક્ટર અવલોસ, સીતા રામ ગોયલ, ક્રિસ્ટોફર હિચન્સ, બર્ટ્રેન્ડ રસેલ અને દયાનંદ સરસ્વતીનો સમાવેશ થાય છે.
નાઝરેથનો ઈસુ એ ખ્રિસ્તી ધર્મની કેન્દ્રિય વ્યક્તિ છે. ખ્રિસ્તીઓ માને છે કે તે દિવ્ય હતો , જ્યારે ઇસ્લામ તેને પ્રબોધક, મેસેંજર અને મસિહા માનતા હતા. તે જીવ્યો હોવાનું કહેવાતું હોવાથી, ઘણા જાણીતા વ્યક્તિઓએ ઈસુની ટીકા કરી હતી, જેમાંથી કેટલાક પોતે ખ્રિસ્તીઓ પણ હતાં.
સરી જતી રેતી ભાગ ૧-૨ જાતીય સંબંધો અને કામુક નિરૂપણોને આલેખતી તેમજ સમાજમાં ચર્ચાસ્પદ બનેલી નવલકથા છે. ઐતિહાસિક પરિબળોમાંથી જન્મતા ઘર્ષણ અને અધ્યાત્મના વિષયને આલેખતી વહી જતી જેલમ , તુંગનાથ , સંધ્યારાગ અને મહમદ ગઝની ઉલ્લેખનીય ઐતિહાસિક નવલકથાઓ છે. મહારાત્રિ તેમના અધ્યાત્મના અનુભવને આલેખતી નવલકથા છે. ૧૮૫૭થી ૧૯૪૭ સુધીનાં નેવું વર્ષના ગુજરાતના જાહેર સાંસ્કૃતિક જીવનને આલેખતી ચાર ભાગમાં લખાયેલી નવલકથા નેવું વર્ષ ઉલ્લેખનીય કૃતિ છે.
તેમનો જન્મ ૧૯૦૯માં અમદાવાદમાં ગુજરાતી સાહિત્યકાર નર્મદાશંકર મહેતાને ઘરે થયો હતો. ૧૯૩૨માં તેમણે ગુજરાત કૉલેજમાંથી ઇતિહાસ અને અર્થશાસ્ત્રના વિષયો સાથે બી.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૪૦માં તેઓ લંડનમાંથી બાર-ઍટ-લૉ થયા. અને તેમણે વકીલાતનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. તેઓ ભારત સરકાર અને ગુજરાત સરકારના વિવિધ કાયદા-કમિશનોના સભ્યપદે અને અધ્યક્ષપદે રહ્યા હતા. ૧૯૮૯માં તેમનું હૃદયરોગથી અવસાન થયું હતું.
યશોધર નર્મદાશંકર મહેતા એ એક ગુજરાતી નાટ્યકાર, નવલકથાકાર અને નિબંધકાર હતા. તેઓ તેમના ભવિષ્ય વિષયક લેખનો માટે જાણીતા છે. ૧૯૪૬માં તેમને કુમાર ચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
રણછોડલાલ અમદાવાદને ઔદ્યોગિક નગર બનાવનાર ઉદ્યોગપતિ રણછોડલાલના જીવનને આલેખતું ચરિત્રલક્ષી નાટક છે. મંબો જંબો અને ઘેલો બબલ પ્રહસનો છે અને સમર્પણ રેડિયોનાટક છે.