polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
સોંગ્સ ફ્રોમ ધી લાસ્ટ સેન્ચ્યુરી , ડિસેમ્બર 1999માં રજૂ થયા હતા, જેમાં જૂના ધોરણો તેમજ તાજેતરના લોકપ્રિય ગીતો જેમ કે સ્ટિંગ દ્વારા લખાયેલા "રોક્સેન ", "ધ ફર્સ્ટ ટાઇમ એવર આ સો યોર ફેઇસ" અને રિચાર્ડ રોજર્સ અને લોરેન્ઝ હાર્ટ દ્વારા લખાયેલ ફ્રેંક સિન્ટારા ક્લાસિક "વ્હેર ઓર વ્હેન જેવાનું નવું અર્થઘટન હતું. 11 ટ્રેક્સના દરેકનું ફિલ રોમોન અને જ્યોર્જ માઇકલ દ્વારા સહનિર્માણ કરાયું હતું.
જ્યોર્જ માઇકલ નો જન્મ જ્યોર્જિયોસ કીરીયાકોસ પાનાયીઓટૌ તરીકે તરીકે, અંગ્રેજી ગાયક-ગીતલેખક તરીકે જન્મ્યા હતા અને 1980માં જ્યારે તેમણે પોપ ડુઓ વ્હેમની રચના કરી હતી ત્યારે પ્રતિષ્ઠા પ્રાપ્ત કરી હતી. તેમની શાળાના મિત્ર એન્ડ્રુ રિડલી સાથે. તેમનું પ્રથમ સોલો સિંગલ, "કેરલેસ વ્હીસ્પર" હતું જેની રજૂઆત તેઓ હજુ પણ ડૂઓમાં હતા ત્યારે કરવામાં આવી હતી અને વિશ્વભરમાં આશરે છ મિલિયન નકલોનું વેચાણ થયું હતું.
માઇકલે એન્સેલ્મો ફેલેપ્પા સાથે સંબંધો સ્થાપિત કર્યા હતા, જેને તેઓ 1991ના કોન્સર્ટ રોક ઇન રિયોમાં મળ્યા હતા. ફેલેપ્પા એઇડ્ઝ સંબધિત બ્રેઇન હેમરેજને કારણે 1993માં અવસાન પામી હતી. માઇકલના સિંગલ "જિસસ ટુ અ ચાઇલ્ડ" એ ફેલેપ્પાને શ્રંદ્ધાંજલિ છે જેમ તેમના 1996ન આલ્બમ ઓલ્ડર માં આપવામાં આવ્યું છે.
કારકીર્દી દરમિયાન અંદરના સંગીત વ્યાવસાયિકોમાં પહેલેથી જ જાણીતી હતી. જ્યારે તેમની જાહેર છાપ હજુ પણ હીટરોસેક્સ્યુઅલ તરીકેની છે.
26 ફેબ્રુઆરી 2006ના રોજ માઇકલની ધરપકડ સી વર્ગના ડ્રગ્સ ધરાવવા બદલ કરવામાં આવી હતી, આ બનાવને તેમણે "મારો પોતાનો મૂર્ખ દોષ, કાયમની જેમ" તરીકે ગણાવ્યો હતો. તેમને પોલીસ અને રજૂઆતો દ્વારા ચેતવણી આપવામાં આવી હતી.
તે બનાવ બાદ, માઇકલ તેમની સેક્સ્યુઆલિટી વિશે અને તેમના ભૂતપૂર્વ ચીયરલિડર કોચ અને ડલ્લાસ ના સ્પોર્ટસવેર એક્ઝિક્યુટિવ અને 1996થી તેમના ભાગીદાર એવા કેન્ની ગોસ સાથેના સંબંધો વિશે સ્પષ્ટવક્તા બન્યા હતા.
17 જૂન 2008ના રોજ, જ્યોર્જ માઇકલે જણાવ્યું હતું કે તેમને કેલીફોર્નીયાના સમાન સેક્સ લગ્નના કાયદાથી આંચકો લાગ્યો હતો, આ પગલાંને તેમણે આ પગલાંને "વધુ ટૂંકા માર્ગ" તરીકે વર્ણવ્યો હતો.
2007ની મૂલાકાતમાં, માઇકલે જણાવ્યું હતું કે તેની માતા પર અસર પડે તેની ચિંતા માટે તેમનું હોમોસેક્સ્યુઆલિટી રહસ્ય ગુપ્ત રાખ્યું છે.
વિસ્તારમાં ઉચ્ચ હવાઇ દબાણ સારું હવામાન સૂચવે છે, જ્યારે ઓછું દબાણ વધુ પવન ફૂંકાવાનું સૂચવે છે, આમ બેરોમીટર સામાન્ય રીતે હવામાન આગાહી માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. જ્યારે પવનના નિરીક્ષણો સાથે સંયોજનમાં ઉપયોગમાં લેતા, કારણભૂત રીતે ચોક્કસ ટૂંકાગાળાની આગાહીઓ બનાવી શકાય છે. હવામાન ખાતાના સંકુલોમાંથી તે જ વખતના બેરોમીટરના વાંચનો હવાના દબાણના નકશાઓ ઉત્પન્ન કરવાની મંજૂરી આપે છે, જે 19 મી સદીમાં ઉત્પન્ન કરવામાં આવ્યો ત્યારે આધુનિક હવામાન નકશાનો પ્રથમ પ્રકાર હતો. સમાન વાતાવરણીય દબાણ દર્શાવતા બિંદુઓને જોડતા નકશા , જ્યારે સમાન દબાણની રેખાઓ નકશામાં જોવા મળે છે, તે ઉચ્ચ અને નીચાં દબાણના પ્રદેશ દર્શાવતા વિવિધ રંગવાળા ભાગોને બતાવતી રેખાઓનો નકશો આપે છે. સ્થાનિક ઉચ્ચ વાતાવરણીય દબાણ હવામાન તંત્ર સુધી પહોંચવામાં, તેમના ક્રમને બદલવામાં અવરોધ તરીકે વર્તે છે. બીજી તરફ, નીચું વાતાવરણીય દબાણ હવામાન તંત્ર માટે ઓછો અવરોધક માર્ગ દર્શાવે છે, જે તેને એવા પ્રકારનું બનાવે છે કે નીચું દબાણ વધતી પવનની પ્રવૃત્તિઓ સાથે સાંકળવામાં આવશે.
પારંપરીક રીતે જો બેરોમીટર નીચું જતુ હોય, તો તે બગડતુ હવામાન અથવા આગાહીઓનો કોઇ પ્રકાર સૂચવે છેઃ આમછતાં, જો બેરોમીટર ઊંચે જતુ હોય, તો સારું હવામાન રહેશે અથવા કોઇ આગાહી નહીં હોય.
પારાનું બેરોમીટર આશરે 33 ઇંચ ઊંચાઇની કાચની નળી ધરાવે છે, જે તળિયાથી ખુલ્લા ભરેલ પારા સાથે પાણીની ટાંકીના, એક છેડે બંધ કરેલ હોય છે. પારાનું વજન ખરેખર નળીના ઉપરના ભાગમાં ભેજ ઉત્પન્ન કરે છે. પારા સ્તંભના વજનને પાણીની ટાંકી પરના ઉપયોગમાં લીધે વાતાવરણીય બળને સમતોલ ન કરે ત્યાં સુધી નળીમાં રહેલ પારો ગોઠવાય છે. ઊંચું વાતાવરણનું દબાણ સ્તંભમાં પારાને વધુ ઊંચું બળ આપતા, પાણીની ટાંકીમાં વધુ બળ સ્થાન લે છે. પાણીની ટાંકી પર રહેલા બળને ઘટાડવાથી સ્તંભમાં નીચુ દબાણ પારાને નીચા સ્તરે લઇ જવાની અનુમતિ આપે છે. સાધનમાં ઊંચું તાપમાન પારાની ઘનતાને ઘટાડશે તે કારણે, માપનના વાંચન માટે પારાની ઊંચાઇ આ અસર માટે સરભર કરવા ગોઠવવામાં આવે છે. ટોરીસેલીએ નોંધ્યું હતુ કે બેરોમીટરમાં પારાની ઊંચાઇ દરરોજ થોડો થોડી બદલાય છે અને નિર્ણય કર્યો કે તે વાતાવરણમાં દબાણના પરિવર્તનને કારણે હતુ. તેમણે લખ્યું : "આપણે પ્રાથમિક હવાના સમુદ્રના તળિયે પાણીની સપાટી હેઠળ રહીએ છીએ, જે વજન હોવા માટેના વાદવિવાદ વિનાના પ્રયોગ તરીકે ઓળખાય છે."
તે પારંપરિક રીતે વિચારાયેલ છે કે હવાને સંબંધિત વજન હોતુ નથીઃ જે આપણાથી ઊંચે માઇલોની હવા આપણા સ્તરની હવા ઉપર ઓછી જોખાતી નથી. ગેલેલીયોએ પણ સરળ સત્ય તરીકે હવાનું હલકાપણું સ્વીકાર્યું હતુ. ટોરીસેલીએ તે ધારણા પ્રત્યે પ્રશ્ન કર્યો અને તેના બદલે પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે હવાને વજન હતુ, અને તે હવાનું વજન હતુ જે પાણીના સ્તંભને ઉપર લાવે છે. તેણે વિચાર્યું કે જે સ્તરે પાણી અટક્યું છે તે તેના ઉપર દબાણ કરાયેલ હવાના વજનના બળના પ્રત્યાઘાતી હતા (ખાસ કરીને, વાસણમાં પાણી ઉપર દબાણ કરવું અને તેથી નળીમાંથી જેટલું પાણી પડી શકે તેને નિયંત્રિત કરવું). બીજા શબ્દોમાં, તેણે સમતોલન તરીકે બેરોમીટરને જોયું, માપન માટેનું સાધન , અને કારણ કે તે આ રીતે જોવાવાળી પ્રથમ વ્‍યક્તિ હતી, પારંપરિક રીતે તેને બેરોમીટરના શોધક માનવામાં આવ્યા .
ગેલીલીયોનો મિત્ર અને વિદ્યાર્થી, ટોરીસેલીએ, સમગ્ર સમસ્યાને જુદા દ્રષ્ટિકોણથી જોવાની હિંમત કરી. પાણી બેરોમીટર સાથેના પ્રયોગના સંદર્ભમાં 1644 માં માઇકલેન્જેલો રીકીને પત્રમાં તેણે લખ્યું:
ઘણાએ કહ્યું કે શૂન્યાવકાશ અસ્તિત્વ નથી ધરાવતો, બીજાઓ કહે છે કે તે ખુબ મુશ્કેલી સાથે અને પ્રકૃતિના અગણમાને બદલે અસ્તિત્વ ધરાવે છે; હું એવી કોઇ વ્યક્તિને ઓળખતો નથી જેણે કહ્યું હોય કે તે મુશ્કેલી વિના અને પ્રકૃતિની પ્રતિકૂળતા વિના અસ્તિત્વ ધરાવે છે. મેં આમ દલીલ કરી: જો અનુભવાતા અવરોધોને બહાર કાઢી નાખવા માટે સ્પષ્ટ કારણ શોધી શકાય. જો આપણે શૂન્યાવકાશ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરીએ, બીજા કોઇ અન્ય કારણોથી સ્પષ્ટ રીતે અનુસરાતા તે કાર્યો શૂન્યાવકાશને લીધે છે તેમ માની લેવાનો પ્રયત્ન મને મૂર્ખતા લાગે છે; અને તેથી થોડી વધુ સરળ ગણતરી બનાવીને, મેં શોધ્યું કે મારા દ્વારા નક્કી કરાયેલ કારણ આપણે જ્યારે શૂન્યાવકાશ ઉત્પન્ન કરવા પ્રયત્ન કરીએ છીએ તેના કરતાં વધુ અવરોધ દર્શાવતા પોતે એકલા ઘણી શક્યતા બતાવે છે.
’વાતાવરણીય દબાણને ઓછું કરવું એ તોફાની વાતાવરણની આગાહી કરે છે’ તે ખ્યાલ લ્યુસીયેન વિડી દ્વારા સ્વયંસિદ્ધ સત્ય તરીકે સ્વીકારેલ હતો – અને તે ‘વાવાઝોડા કાચ’ અથવા ‘ગોયેથ બોરોમીટર’ ના નામથી વાતાવરણીય આગાહી યોજના માટેનો આધાર હતુ. તે અડધું પાણીથી ભરેલું સીલબંધ પાત્ર સાથે કાચનું વાસણ ધરાવે છે. સાંકડી નળી પાણીના સ્તર નીચે બાહ્ય પદાર્થની સાથે જોડાયેલી છે અને પાણીના સ્તરથી ઉપર ઊંચે દેખાય છે, જ્યાં તે વાતાવરણ માટે ખુલ્લું છે. પાત્ર સીલબંધ હોય તે સમય કરતાં હવાનું દબાણ નીચુ હોય છે ત્યારે નળીના પાણીનું સ્તર પાત્રમાં પાણીના સ્તરથી ઉપર નીચે દેખાશે; જ્યારે પાત્ર સીલબંધ હોય તે સમય કરતાં હવાનું દબાણ ઊંચુ હોય છે ત્યારે નળીના પાણીનું સ્તર પાત્રમાં પાણીના સ્તરથી ઉપર ઊંચે દેખાશે. આ પ્રકારના વિવિધ બેરોમીટર ઘરે સહેલાઇથી બનાવી શકાય છે.
એનેરોઇડ બેરોમીટર નાનાં, એનેરોઇડ સેલ, નામના લવચીક ધાતુના ખોખાંનો ઉપયોગ કરે છે. આ એનેરોઇડ સેલ બેરીલીયમ અને તાંબાની મિશ્રધાતુમાંથી બનાવવામાં આવે છે. સ્થળાંતરીત થયેલા સેલ મજબૂત કમાન દ્વારા તોડી પાડવાથી અટકાવવામાં આવે છે. બાહ્ય હવાના દબાણમાં નાનાં પરિવર્તનો સેલનો વિસ્તાર કે સંકોચન ઉત્પન્ન કરે છે. આ વિસ્તાર અને સંકોચન એવા યાંત્રિક ઉચ્ચાલન દૂર કરે છે, જે સેલના નાનાં હલનચલન એનેરોઇડ બેરોમીટરના મુખ પર લંબાવવામાં આવે છે અને દેખાડવામાં આવે છે. ઘણાં નમૂનાઓ હાથેથી ગોઠવેલ સોયનો સમાવેશ કરે છે જે હાલના માપનોનું નિરીક્ષણ કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે તેથી પરિવર્તન જોઇ શકાય. વધુમાં યંત્રરચના પૂરતી સાવચેતીપૂર્વક ‘કડક’ બનાવવામાં આવે છે, તેથી બેરોમીટરને ટકોરા મારતા નિર્દેશકના હલનચલનને કારણે તે નિષ્પન્ન થાય છે. આ બ્લેઇઝ પાસ્કલ દ્વારા પણ શોધવામાં આવ્યું હતુ.
જોકે પાસ્કલ યાંત્રિક સિદ્ધાંતને ચકાસવા માટે વધુ આગળ ગયો. ટોરીસેલી અને પાસ્કલ જેવા યંત્રવાદી તત્વજ્ઞાનીઓ દ્વારા જણાવ્યા પ્રમાણે જો, હવાને સંબંધિત વજન હતું, તો હવાનું વજન શિરોબિંદુની ઊંચાઇએ ઓછું રહે. તેથી પાસ્કલે નામના પર્વત નજીક રહેતા પોતાના સાળા ફ્લોરીન પીયરને અગત્યનો પ્રયોગ કરવા માટે પૂછવા લખ્યું. પીયરે પર બેરોમીટર લઇ જવાનું હતુ અને આખા માર્ગે પારાના સ્તંભની ઊંચાઇના માપનો લેવાના હતા. ઉપર લીધેલા પેલા માપનો ખરેખર વધુ નાનાં હતા તે જોવા મળે ત્યાર પછી તેણે પર્વતના તળીયે લીધેલા માપનો સાથે તેની સરખામણી કરી. સપ્ટેમ્બર 1648 માં, પીયરે કાળજીપૂર્વક અને વધુ પડતી ચોક્કસાઇવાળો પ્રયોગ કર્યો, અને શોધ્યું કે પાસ્કલની આગાહીઓ સાચી હતી. ઉપર જવાથી પારાનું બેરોમીટર નીચું જોવા મળતું હતુ.
બર્ટીના પ્રયોગના ચાર ખુલાસા પ્રગટ થયા, પરંતુ તેના પ્રયોગનો સાદો નમૂનો બંને છેડે બૂચ દઇને બંધ કરેલ પાણીથી ભરેલ લાંબી નળીનો બનેલો હતો, પછી પહેલાંથી પાણી ભરેલ વાસણમાં નળી ઊભી રાખી. નળીનો નીચેનો છેડો ખુલ્લો રાખવામાં આવ્યો, અને તેની અંદર રહેલું પાણી વાસણમાં વહી ગયું. જોકે ફક્ત નળીમાંના પાણીનો થોડો ભાગ બહાર વહ્યો, અને નળીની અંદર રહેલ પાણીનું સ્તર ચોક્કસ સ્થળે અટક્યું, જે બેલીઆની અને ગેલીલીયોનો બકનળી દ્વારા નિયંત્રિત કરી નિરીક્ષણ કરવામાં આવેલ ઊંચાઇ જેટલી ચોત્રીસ ફુટની સમાન ઊંચાઇ બની હતી. આ પ્રયોગ વિશે ખુબ જ મહત્વની બાબત એ હતી કે નીચે ઉતરતુ પાણી નળીમાં ઊંચે જે જગ્યા છોડતુ હતું તેને ભરાવા માટે હવા સાથે કોઇ આંતરીક સંબંધ નહોતો. આ પાણીની ઉપરની જગ્યામાં શૂન્યાવકાશ હોવાની શક્યતા સૂચવવા જેવી લાગી હતી.
મરીન મર્સેન કે જને પોતાને 1644 ના અંત સુધીમાં ટોરીસેલી દ્વારા પ્રયોગ દેખાડવામાં આવ્યો તેના દ્વારા ટોરીસેલીના પ્રયોગો વિશે સાંભળ્યા પછી 1646 માં બ્લેઇઝ પાસ્કલ સાથે પીયર પેટાઇટે તેને ફરીથી કર્યો અને ચોક્કસ કર્યો. ત્યારબાદ પાસ્કલે બેરોમીટરમાં પ્રવાહીનો ભેજ ખાલી જગ્યા ભરે છે તેવા એરિસ્ટોટલીયન પ્રસ્તાવને ચકાસવા પ્રયોગની યોજના ઘડી. તેના પ્રયોગે દારૂ સાથે પાણીને સરખાવ્યો, અને પછીનું વધુ ‘દારૂજન્ય’ સાથે સંકળાયેલું હોવાના કારણે, એરિસ્ટોટલીયને દારૂને વધુ નીચું રાખવાની અપેક્ષા રાખી . એરિસ્ટોટેલીયનને પહેલાંથી પરિણામ વિશે આગાહી કરવા આમંત્રિત કરી પાસ્કલે જાહેરમાં પ્રયોગ કર્યો. એરિસ્ટોટેલીયને મદ્ય નીચું ઉતરશે તેવી આગાહી કરી. તેમ બન્યુ નહીં.
ટોરીસેલીની નિંદા કરનાર ઇટાલીયન પડોશમાં તે કોઇ મેલીવિદ્યા કે જાદુગરના પ્રકારમાં જોડાયેલો હતો તેવી અફવાઓને કારણે ટોરીસેલીએ અનુભવ્યું કે તેણે પોતાના પ્રયોગો છૂપાવીની રાખવા અથવા ધરપકડ થવાના જોખમને દૂર રાખવું. તેને પાણી કરતાં વધુ ભારે પ્રવાહીની જરૂર હતી, અને ગેલીલીયો સાથેના તેના પહેલાંના સંગઠનો અને સૂચનોથી, પારાના ઉપયોગ દ્વારા તે એવા નિર્ણય પર આવ્યો કે નાનામાં નાની નળી ઉપયોગમાં લઇ શકાશે. પારા સાથે, જેને બાદમાં “” કહેવાયો, તે પાણી કરતાં આશરે 14 ગણો વધુ ભારે છે, 35 ફૂટ નહીં પણ ફક્ત 32 ઇંચની નળી હવે જરૂરી હતી.
જોકે ઇવાન્જેલીસ્ટા ટોરીસેલીને 1643 માં બેરોમીટરની શોધ સાથે સાર્વત્રિક રીતે ખ્યાતિ આપવામાં આવી છે., બે અન્ય નોંધપાત્ર પ્રયત્નો ટાંકવા જ જોઇએ. ઐતિહાસિક દસ્તાવેજીકરણ પણ ઇટાલીયન ગણિતશાસ્ત્રી અને ખગોળશાસ્ત્રી ગાસ્પેરો બર્ટીનું આશરે 1640 અને 1643 વચ્ચે બિનઇરાદાથી બાંધેલ પાણીનું બેરોમીટર યંત્રની ભલામણ કરે છે.
ફ્રેંચ વૈજ્ઞાનિક અને વૈજ્ઞાનિક રેને ડેકાર્ટ્સે 1931 ની શરૂઆતમાં વાતાવરણનું દબાણ નક્કી કરવા માટેના પ્રયોગની યોજના વર્ણવેલી છે, પરંતુ તેમણે તે સમયે કાર્યરત બેરોમીટર બનાવેલું તેનો કોઇ પુરાવો નથી.
27 જુલાઇ,1630 ના રોજ જીયોવાની બાટીસ્ટા બાલીનીએ ગેલીલીયો ગેલીલીને પત્ર લખ્યો જેમાં તેમણે બનાવેલ બકનળી, આશરે એકવીસ મીટર ઊંચી સીસામાંથી ટંકાયેલ ટેકરીનો પ્રયોગ જે કાર્ય કરવામાં નિષ્ફળ ગયો તેનું વર્ણન કરેલ. ગેલીલીયોએ ઘટનાના સ્પષ્ટીકરણ સાથે પ્રતિક્રિયા આપી: તેમણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે શૂન્યાવકાશની શક્તિ પાણીને ઉપર તરફ રાખે છે અને ચોક્કસ ઊંચાઇએ પાણીની માત્રા સરળ રીતે ઘણી વધે છે, જેમ કે તેનું બળ ફક્ત ખૂબ સરળ વજનને આધાર આપતા દોરડા જેટલું વધારે નથી હોતું.
પારાના બેરોમીટરની ડિઝાઇન ઇંચ કે મીલીમીટરમાં વાતાવરણીય દબાણની પ્રતિક્રિયાને ઊંચે લાવે છે : દબાણ ઉર્ધ્વ સ્તંભમાં પારાની ઊંચાઇના સ્તર તરીકે ટાંકવામાં આવ્યું છે.1 વાતાવરણ એ પારાના આશરે 29.9 ઇંચ અથવા 760 મીલીમીટર્સ પર સમાન છે. આ એકમનો ઉપયોગ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આજે પણ પ્રખ્યાત છે, જોકે તે વિશ્વના બીજા વિભાગોમાં અથવા મેટ્રીક એકમોની તરફેણમાં વણવપરાયેલું હોય છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રકારના બેરોમીટર પારાના 28 અને 31 ઇંચ વચ્ચે વાતાવરણીય દબાણ માપે છે.
બેરોમીટર એ વાતાવરણલક્ષી દબાણને માપવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતુ એક વૈજ્ઞાનિક સાધન છે. તે પાણી, હવા અથવા પારાના ઉપયોગ દ્વારા વાતાવરણ દ્વારા અમલમાં લેવાયેલ દબાણ માપી શકાય છે. દબાણ વલણ હવામાનમાં ટૂંકા ગાળાના ફેરફારોની આગાહી કરી શકે છે. હવાના દબાણના સંખ્યાબંધ માપનો પ્રવાહી સપાટીના પાણીના નિકાલ માટેની નીક, ઉચ્ચ દબાણ તંત્રો, અને આગળની મર્યાદાઓ શોધવા મદદ કરવા માટે સપાટીના હવામાન વિશ્લેષણ સાથે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
ગેલીલીયોના વિચારો તેના ડિસ્કોર્સી માં ડિસેમ્બર 1638 માં રોમ પહોંચ્યા. રાફેલ મેગીઓટી અને ગાસ્પેરો બર્ટી આ વિચારોથી ઉત્તેજીત થઇ ગયા અને બકનળી કરતાં વધુ સારી રીતે શૂન્યવકાશ ઉત્પન્ન કરવાનો પ્રયત્ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો. મેગીઓટીએ આ પ્રકારના પ્રયોગની યોજના ઘડી, અને 1639 અને 1641 ના સમય વચ્ચે, બર્ટી તેને અમલમાં મૂકી.
પારાની ઘનતા તાપમાન સાથે બદલાશે, આથી વાંચન સાધનના તાપમાન માટે ચોક્કસ રીતે ગોઠવાવું જોઇએ. આ હેતુ માટે પારાનું થર્મોમીટર સામાન્ય રીતે સાધન પર મઢેલું રાખવામાં આવે છે. એનેરોઇડ બેરોમીટરનું તાપમાનનું વળતર યાંત્રિક સાંકળમાં આડ-ધાતુ તત્વ ઉમેરવાથી સફળતાપૂર્વક પૂરું કરવામાં આવે છે. ઘરવપરાશ માટે વપરાયેલ બેરોમીટર્સ ભાગ્યે જ સમસ્યા ઊભી કરે છે.
બેરોગ્રાફ, ઘડિયાલ જેવા યંત્ર દ્વારા ચલાવવામાં આવતા ડ્રમ સાથે જોડવામાં આવેલા ઘુમાડાવાળા વરખ પર સોયના હલનચલન અથવા પાનાં પર પેનના હલનચલન બંને માટે એનેરોઇડ બેરોમીટરની યાંત્રિક રચનાને વાપરી કેટલાંક વાતાવરણીય દબાણવાળા આલેખ નોંધે છે.
મ્યાનમારમાં, ગોળની નિર્મિતી ટોડી પામની ચાસણીમાંથી કરવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય મ્યાનમાર અને તેની આસપાસના બાગનમાં , આજે આ ચાસણીને માત્ર ગોળને બનાવવા માટે એકત્રિત કરવામાં આવે છે. અર્ધપાર્દશક સફેદ ચાસણીને ત્યાં સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે જ્યાં સુધી તે સોનારી બદામી રંગની ના બની જાય, અને ત્યારબાદ તેના નાના નાના કદના ટુકડાઓ બનાવવામાં આવે છે. તેને મીઠાશ તરીકે ગણાવમાં આવે છે અને તેને સામાન્યરીતે બપોરના સમયે લીલી ચાના પાત્રની સાથે, બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકો દ્વારા ખાવામાં આવે છે. તેને સ્થાનિક રીતે બર્મીસ ચોકલેટ તરીકે ગણવામાં આવે છે. ટોડી પામ ગોળને કેટલીકવાર નાળિયેર ટુકડાઓ, જુજુબેનો રસો કે તલ સાથે મેળવીને ખાવામાં આવે છે, જે તે વિસ્તાર પર આધારિત છે. આ પ્રકારનો ગોળનો ઉપયોગ બુર્મેસેના રાંધણમાં પણ થાય છે, સામાન્યરીતે તેમાં રંગ ઉમેરવામાં આવે છે અને ખોરાકને આ રીતે સમૃદ્ધ બનાવવામાં આવે છે.
ભારતના રાજ્ય મહારાષ્ટ્રમાં ગોળનું મોટા પાયે ઉત્પાદન અને વપરાશ કરવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્રમાં, મોટા ભાગની શાકભાજીઓના રસાઓમાં અને દાળોમાં ગોળ નાખેલો હોય છે. ગોળનો ખાસ ઉપયોગ મકર સંક્રાતિ માટે તીળલગુળ નામની મીઠાઇ બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે. ગ્રામીણ મહારાષ્ટ્રમાં, પાણી અને ગોળના ટુકડાને ત્યારે આપવામાં આવે છે જ્યારે કોઇ તડકામાં કામ કરીને ઘરે આવે છે. ગોળના ઉત્પાદનમાંથી મળતા ઉપ ઉત્પાદક, કાકવીનો, ઉપયોગ પણ ગ્રામીણ મહારાષ્ટ્રામાં મીઠાશ તરીકે કરવામાં આવે છે. તેની અંદર સામાન્ય ખાંડમાં ન હોય તેવા ધણા ખનીજો ઉપલબ્ધ છે અને પરંપરાગત આયુર્વેદિક દવાના માનક મુજબ તેને સ્વાસ્થય માટે લાભદાયી ગણવામાં આવે છે.
પાકિસ્તાન અને બંગાળી રાંધણપદ્ધતિમાં, તેનો ઉપયોગ મીઠી વાનગીઓને બનાવવામાં કરવો તે ખૂબ સામાન્ય વાત છે. ખાસ મીઠાઇની વાનગીઓ બનાવવા માટે ગોળને દૂધ અને નાળિયેરની સાથે ભેળવવામાં આવે છે. જાણીતી મીઠી વાનગીઓ જેવી કે લાડુ નારુ કે પટીશાપ્તા બનાવવા માટે ગોળને નાળિયેરના ટૂકડાઓ સાથે ભેળવામાં આવે છે. ગોળને નવા નવા આકારોમાં નાંખીને કેન્ડીની જેમ પણ ખાવામાં આવે છે. ગોળના અન્ય ઉપયોગોમાં સમાવેશ થાય છે ટોફી અને ગોળની કેક જેને કોળાની સાથે બનાવવામાં આવે છે, કાજુ, શીંગ અને મસાલાઓ તે બગડી ના જાય તે માટે નાંખવામાં આવે છે. ગોળનો ઉપયોગ માદક પીણાઓની રચના કરવામાં પણ કરતો હોય છે.
ગોળ શેરડી અને પામ વૃક્ષો એમ બંન્નેમાંથી બનાવવામાં આવે છે. પાલ્મની ખારેકના રસમાંથી બનતી ખાંડનો ભાવ વધારે હોવાની સાથે તે જે પ્રદેશમાં બને છે તેની બહાર સામાન્યરીતે ઉપલબ્ધ પણ નથી હોતી. પાલ્મના સાબુદાણા અને નાળિયેર પામ બનતા ગોળનું ઉત્પાદન હવે દક્ષિણ ભારત, પાકિસ્તાન, અને શ્રીલંકામાં કરાય છે. તમામ પ્રકારની ખાંડ જથ્થાઓમાં કે કઠણ સંકેન્દ્રિત ઘટ્ટ પ્રવાહી ખાંડ સ્વરૂપે આવે છે જેની ચાસણીને બનાવવા માટે તેને ૨૦૦ સેલ્શિયસની ગરમી પર ગરમ કરવામાં આવે છે પારંપરિક રીતે, આ ચાસણીને મેળવવા માટે કાચી શેરડીના રસ કે પામ રસને વિશાળ છીછરા ગોળ તળિયાવાળા વાસણમાં ગરમ કરવામાં આવે છે.
ગોળ એક પારંપરિક અશુદ્ધ ખાંડ છે જેનો વપરાશ એશિયા, આફ્રિકા, લેટિન અમેરિકા, અને કેરીબેનમાં થાય છે. તે શેરડીના રસનું ઘટ્ટ સ્વરૂપ છે જેમાં ગોળની રસી અને સ્ફટિકોને અલગ કરવામાં નથી આવતા, અને તેનો રંગ સોનારી બદામી કે ઘેરો બદામી તેમ અલગ અલગ હોઇ શકે છે. ગોળમાં 50% સુધી શેરડીની ખાંડ હોય છે, 20% સુધીની વિપરીત ખાંડ, તથા 20% સુધીનો ભેજ હોય છે, અને બાકી રહેલ હિસ્સો અન્ય પીગળે નહી તેવા જડદ્રવ્યો જેવા કે રાખ, પ્રોટીન અને શેરડીના કૂચાના ફાઇબર્સમાંથી બને છે.
વધુમાં, ભારતના રાજ્ય રાજસ્થાનમાં, ગોળનું ધાર્મિક મહત્વ પણ છે. ધણા તહેવારો ગોળની સિવાય અપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેને પૂજા કરતી વખતે દૈવત્ય તરીકે ધરવામાં આવે છે. તથા, તેનો નિયમિતપણે મીઠાસ તરીકે વપરાશ કરવામાં આવે છે અને ધણી મીઠી વાનગીઓમાં પણ ગોળને એક મહત્વના ભાગ તરીકે વપરાય છે જેમ કે ગુડ કા ચાવલ , જે એક પરંપરાગત રાજસ્થાની વાનગી છે.
જો બહુ ટૂંકા સમય પહેલા જૈવિક વિષ શરીરમાં પ્રવેશ્યું હોય અથવા તેનું સેવન કરવામાં આવ્યું હોય તો તેને જઠરમાંથી બહાર કાઢીને ઝેરની અસરને ઓછી કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. કોલસાને સક્રિય કરી , હોજરીમાં પાણી નાંખી , આખા આંતરડાનું ઇરિગેશનને , નાક દ્વારા ઝેર બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. સામાન્ય ઉપયોગમાં આવતી ઉલ્ટી કરાવનારી દવા કે રેચકનો ઉપયોગ ન કરવો જોઇએ.
કોલસાને સક્રિય કરવાની પદ્ધતિ ઝેરને શોષવા માટેની એક પ્રક્રિયા છે. આ પદ્ધતિ દર્દી જ્યારે ઇમર્જન્સી રૂમમાં કે તાલિમબદ્ધ ઇએમટી કે પેરામેડિક લોકોની દેખરેખમાં થાય છે, જોકે, સોડિયમ, પોટેસિયમ, લિથિયમ જેવા ધાતુઓ સામે અને દારૂ અને ગ્લાયકોલ સામે કોલસો બિનઅસરકારક નિવડે છે; એસિડ અને આલ્કલી જેવા સડો કરતા રસાયણોના ગળી જવાની ઘટનામાં કોલસાનો ઉપયોગ ન કરવો જોઇએ.
દર્દીને મોટી માત્રામાં પોલિએથલીન ગ્લાયકોલના મિશ્રણને નાખીને આખા આંતરડાનું ઇરિગેશન કરી આંતરડાને સાફ કરવામાં આવે છે. પોલિથીલીન ગ્લાયકોલનું દ્રાવણ શરીર દ્વારા શોષાતું નથી. છતાં તે જઠર અને આંતરડાના માર્ગને સાફ કરે છે. સક્રીય કોલસા દ્વારા શોષી ના શકાતા જૈવિક વિષોને નીકાળવા માટે , અને મોટા પાયે પેટમાં ડ્રગને છુપાવીને લઇ જવાની ઘટનામાં તેને બહાર નીકાળવા માટે આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ થાય છે .
હોજરીને સાફ કરવાની પદ્ધતિ સામાન્ય રીતે સ્ટમક પમ્પ તરીકે ઓળખાય છે. પેટમાં નળીને દાખલ કરવામાં આવે છે ત્યારબાદ પાણી કે મીઠાવાળા પાણીને પેટમાં દાખલ કરાય છે. ત્યારબાદ પ્રવાહી અને પેટમાં રહેલા પદાર્થોને કાઢી નાખવામાં આવે છે. ઝેરની અસર હેઠળના દર્દીની સારવાર માટે આ પદ્ધતિ બહુ વર્ષોથી ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ પ્રક્રિયાનુ તાજેતરનું નિરીક્ષણ એમ સૂચવે છે કે ઝેર માટે, તે કોઇ ખાસ લાભકારક નથી. આમ છતા, કેટલીક વાર ઝેરી પદાર્થ શરીરમાં પ્રવેશે તેના એક કલાકની અંદર અથવા તો ઝેરના કારણે જીવનું જોખમ હોય ત્યારે આ પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવે છે.
ઉદ્દિપકોની હાનિકારક અસરને બાદ કરતા તેના ભૌતિક અને રાસાયણિક લક્ષણોના કારણે પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. એસ્પ્રીન અને ટેલનોલ સહેલાઇથી મળી રહેતી દવાઓ છે. પરંતુ, જો મોટી માત્રામાં તેનું સેવન કરવામાં આવે તો તે હાનિકારક નિવડી શકે છે. જો બહુ ટૂંકાગાળામાં મોટાપાયા પર દારૂને લેવામાં આવે તો તે પણ હાનિકારક છે. જ્યારે પ્રયોગશાળામાં રાસાયણિક સમન્વયના ઉપયોગ માટે ખાસ રાસાયણિક માલિકીના મોટાભાગની જરૂરી, સૌથી અસરકારક, સહેલા, સલામત કે સસ્તો વિકલ્પ કેટલીક વાર ઝેરી દ્રવ્ય પણ હોઇ શકે. જો જૈવિક વિષાયુક્ત પદાર્થ ઇચ્છિત તમામ લાક્ષણિકતા ધરાવતો હોય, તો તે બિનહાનિકારક પદાર્થ કરતા ચડિયાતો છે. ક્રોમિક એસિડએ સહેલાઇથી ઉપયોગમાં લઇ શકાય તેવા ઉદ્દિપકનું ઉદાહરણ છે. આમ છતાં, ચોક્કસ સંજોગોમાં પ્રતિક્રિયા પણ અગત્યની બાબત છે. ઉદાહરણ માટે, હાઇડ્રોજન ફ્લોરાઇડ ) હાનિકારક પણ છે અને સડો પણ ઉત્પન્ન કરનાર છે. જોકે, તે સિલિકોન પ્રત્યે ભારે આકર્ષણ ધરાવે છે. હાઇડ્રોજન ફ્લોરાઇડનો ઉપયોગ કરીને સિલિકોન મેળવવામાં આવે છે. કાચ પર ભાત ઉત્પન્ન કરવા માટે કે, સિલિકોનની અર્ધવાહક ચિપ્સના નિર્માણ માટે એચએફ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
જીવવિજ્ઞાનના સંદર્ભમાં વાત કરીએ તો, ઝેર એવા પદાર્થો છે જેના કારણે શરીરતંત્રમાં ખામી સર્જાઇ શકે, જ્યારે જીવતંત્ર દ્વારા ચોક્કસ માત્રામાં તેને ગ્રહણ કરવામાં આવે છે ત્યારે, અણુમાં રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાના કારણે કે અન્ય ક્રિયાઓના કારણે જીવતંત્રોમાં ખામી સર્જાય છે. કાયદાકીય રીતે, જોખમી રાસાયણોને, જોખમી રસાયણ અને પ્રમાણમાં ઓછાં ઝેરી રસાયણોને "હાનિકારક" કે "દાહક" એવી શ્રેણીમાં મુકવામાં આવે છે, અથવા તો કોઇ પણ શ્રેણીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં નથી આવતા. ઔષધ વિજ્ઞાનમાં તથા પ્રાણીશાસ્ત્રમાં ઝેરને જૈવિક વિષ અને સાંપના ઝેરથી વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. જૈવિક વિષ એક એવું ઝેર છે જે પ્રકૃતિમાં કેટલાક જૈવ કાર્યોથી ઉત્પન્ન થાય છે, અને સાંપના ઝેરને મોટાભાગે જૈવિક વિષ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે, જે બચકાં કે ડંખ દ્વારા શરીરમાં નાંખવાથી તેની અસર બતાવે છે, જ્યારે અન્ય ઝેરોને વિશિષ્ટ પદાર્થો તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરાય છે, જે શરીરના બાહ્ય સ્તર જેવા કે ચામડી કે આંતરડા દ્વારા શોષવામાં આવે છે.
ઝેરની અસર હેઠળના સંજોગોમાં ઉલ્ટી કરાવનારી દવા આપવી ન જોઇએ. કારણકે, ઝેરને બહાર કાઢવામાં ઉલ્ટીએ બિનઅસરકારક ઉપાય છે.
જઠર અને આંતરડાના માર્ગમાંથી ઝેરની વધેલી માત્રાને નીકાળવા માટે રેચકોને ઉપયોગ કરવો આવશ્યક છે. ઝેરી પદાર્થોને બહાર કાઢવા માટે બે પ્રકારના રેચકો દર્દીઓને આપવામાં આવે છે; ક્ષારવાળા રેચકો અને સેકહરાઇડ રેચકો . જોકે, તેનાથી દર્દીની હાલતમાં ખાસ ફેર પડતો ન હોવાથી, તેને ભલામણ નથી કરવામાં આવતી.
માનવ ઇતિહાસમાં ખૂન કરવા, હત્યા, આત્મહત્યા અને મોતની સજા આપવાના હેતુથી ઝેરનો ઉપયોગ થતો રહ્યો છે. પ્રાચીન એથેન્સવાસીઓ દ્વારા ઝેર આપીને મોતની સજા આપવામાં આવતી હતી , કાર્બન મોનોક્સાઇડ કે હાઇડ્રોજન સાઇનાઇડ જેવા ઝેરને શ્વાસમાં દાખલ કરી મોતને ઘાટ ઉતારવામાં આવ્યા છે, અથવા શરીરમાં ઝેર દાખલ કરીને હત્યાઓ કરવામાં આવતી હોય છે . અનેક ભાષાઓમાં સંબંધિત શબ્દોના ઉપયોગ દ્વારા દૂરથી શરીરમાં ઝેરી પદાર્થ દાખલ કરવાનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ઝેરની ઘાતક અસરને કથિત જાદુઇ શક્તિઓ સાથે જોડી શકાય. જેમકે, ચીનનું ગુ ઝેર. યુદ્ધ વખતના ગનપાઉડરમાં પણ ઝેરને નાંખવામાં આવતું હતું. 14મી સદીમાં જીઓ યુ દ્વારા ચાઇનિઝ ભાષામાં લખવામાં આવેલા, હુઓલોંગઝીંગ માં કાળા લોઢાના ગ્રેનેડ બોમ્બમાં ગનપાઉડરની સાથે ઝેરી પદર્થોના ઉપયોગનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે.
ઝેરના સંપર્કમાં આવતા કે તેને પીવાથી તાત્કાલીક મૃત્યુ કે શરીરને ઇજા પહોંચી શકે છે. મજ્જાતંતુઓના માળખા પર અસર કરતા ઉદ્દિપકો એક સેકેન્ડ કે તે કરતા ઓછા સમયમાં પણ લકવો લાગવા માટે કારણભૂત બની શકે છે, અને જેમાં યુદ્ધ કે ઉદ્યોગ માટેનો સેન્દ્રિય પદાર્થ વખતે ન્યૂરોટોક્સીન અને નર્વ ગેસોને જૈવિક રીતે ઉત્પન્ન કરીને બનાવેલા ગેસ દ્વારા પણ આમ થઇ શકે છે. ગેસ ચેમ્બરમાં દેહાતદંડની એક પદ્ધતિ તરીકે સાઇનાઇડને ગળવા કે શ્વાસમાં લેવામાં આવે છે, જેનાથી લગભગ તાત્કાલિક જે એટીપી બનાવતા મિટોકેન્દ્રિયામાં એન્જાઇમના અટકી જવાથી શરીરમાં ઊર્જાની તીવ્ર તંગી અનુભવાય છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રોના કેટલાક ભાગમાં કેદીને દેહાતદંડ માટે અપ્રાકૃતિક રીતે ઊંચી એકાગ્રતાવાળા પોટાશિયમ ક્લોરાઇડનું નસમાં ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે છે, તેનાથી સ્નાયુ સંકોચ માટે જરૂરી કોષ સંભાવના નીકળી જતા હૃદય ઝડપથી બંધ થઇ જાય છે.
બીજી બાજુ, કેટલીક તબીબી સારવાર દરમિયાન હેતુપૂર્વક ચોક્કસ પદાર્થોના જૈવિક વિષ તત્વનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. કેટલાક જીવાણુનાશકો (શરૂઆતમાં તેને જીવતંત્રમાંથી મેળવવામાં આવતા હતા. હવે, પ્રયોગશાળામાં કૃત્રિમ રીતે તેનું ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે) માનવ શરીર ઉપર સીધી અસર કર્યા વગર જૈવરાસાયણિક પ્રક્રિયા દ્વારા સૂક્ષ્મ-જીવતંત્રનો નાશ કરે છે. આવી જ રીતે, કીમોથેરપી હાનિકારક છે. તે એન્ટીબાયોટિક્સ કરતા પણ વધુ ગંભીર આડઅસરો ધરાવે છે, પણ તેની વિપરીત અસરને નિયંત્રિત કરવી શક્ય નથી. માનવ શરીર કરતા કેન્સરના કોષો માટે તે વધુ હાનિકારક હોવાથી તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઉપરોક્ત વ્યાખ્યા મુજબ આવા પદાર્થોને ઝેર તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય, તે પ્રાકૃતિક રીતે કૃત્રિમ છે, પણ તે રીતે મોટેભાગે તેને તપાસવામાં નથી આવ્યા.
કોઇ પ્રસંગે કે ટૂંકા ગાળા દરમિયાન ઝેરના બહાર પડવાને ભેદક ઝેર કહે છે. અને તેની જોડે નજીકના સંબંધના કારણે તેના લક્ષણો પણ વિકસિત થઇ શકે છે. માળખાગત ઝેરીની અસર માટે ઝેરનું પીવું કે શોષાવું જરૂરી છે. લાય જેવા પદાર્થો જેને શોષી નથી શકતા પણ તે ટીસ્યૂને ખતમ કરી દે છે, તેને ઝેરી કહેવાને બદલે કોરોસીવ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. એક ઝેર ખુલ્લુ પડતા લાંબા સમયની ઝેરી માંદગી જે ફરી કે વારંવાર થાય છે, જેના લક્ષણો તાત્કાલિક નથી દેખાતા કે પછી જેટલીવાર તે ખુલ્લુ રહે છે ત્યારબાદ તે લક્ષણો જોવા મળે છે. તેમાં દર્દી વારંવાર બીમાર પડે છે, કે પછી લાંબાં સમય સુધી ગુપ્ત રીતે બીમાર રહે છે. મોટેભાગે ઝેરી અસરવાળી બીમાર બાયોએક્યૂમ્યુલેટ જેવા ઝેરના સંપર્કમાં આવવાથી થાય છે.
રસાયણશાસ્ત્ર તથા ભૌતિકશાસ્ત્રમાં, ઝેર એવો પદાર્થ છે કે, જે પ્રતિક્રિયા રોકે છે અથવા તો તેમાં અડચળ ઊભી કરે છે. ઉદ્વિપકો તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. વિષશાસ્ત્રના જનક, પેરાસેલસસે એક વખત લખ્યું હતું કે: "બધું ઝેર છે તથા દરેકમાં ઝેર છે. ખાલી તેની માત્રા જ તે ઝેર છે કે નહીં તે નક્કી કરે છે." રોજીંદી બોલચાલની ભાષામાં હાનિકારક પદાર્થને ઝેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ખાસ કરીને, કરોસીવ પદાર્થો, કાર્સીનોજન , મ્યૂટજનો, ટરાટોજીનો, હાનિકારક પ્રદુષકો તથા રસાયણોની હાનિકારક અસરને દર્શાવવા માટે 'ઝેર' શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે. ઝેરની કાયદા પ્રમાણેની વ્યાખ્યા ચોક્કસ છે. કાયદાની દ્રષ્ટિએ "ઝેરી" ન હોય તેવા પદાર્થો પણ આરોગ્યની દ્રષ્ટિએ ઝેરી અસર ઊભી કરી શકે છે.
કેટલાક ઝેર પણ જૈવિક વિષ હોય છે, મોટેભાગે કુદરતી રીતે પેદા થતા પદાર્થના સંદર્ભમાં, જેમકે, બેક્ટેરિયલ પ્રોટિન, જેને કારણે, ઘનુર અને બોટુલિઝ્મ થાય છે. કેટલીક વખત વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા પણ આ બંને વચ્ચેનો ભેદ કરવામાં નથી આવતો. પ્રાણીના બચકાં અથવા ડંખ થકી શરીરમાં પ્રવેશતા ઝેરને પણ સાંપનું ઝેર જ કહેવાય છે. સામાન્ય રીતે, જ્યારે ઝેરને ગ્રહણ કરવામાં આવે ત્યારે તે જીવતંત્રમાં ઝેરી અસર ઉત્પન્ન કરે છે. પણ પ્રાણીઓ આ ઝેરનો ઉપયોગ પોતાના બચાવ માટે કરે છે અને આ ઝેર તેમના જીવનકાળ સુધી તેમના શરીરમાં રહે છે.
એક જીવતંત્રમાં વિષ અને ઝેરી પદાર્થો તેમ બંન્ને સાથે હોઇ શકે છે. વ્યુત્પન્ન સ્વરૂપે "જૈવિક વિષ" અને "ઝેરી" પદાર્થો સમાન છે.
શરીરમાં પ્રવેશેલા ઝેરની સારવાર કરવા માટે, અસરગ્રસ્ત ભાગના ફરતે કસીને પટ્ટી બાંધી દેવી જોઇએ. અસરગ્રસ્ત ભાગને ગરમ પાણીમાં પલાળવો જોઇએ. કસીને પટ્ટી બાંધવાથી ઝેર સમગ્ર શરીરમાં ફેલાતું અટકે છે અને ગરમ પાણી ઝેરને તોડી પાડે છે. જ્યારે પ્રોટિન નિર્મિત ઝેર શરીરમાં પ્રવેશે ત્યારે જ આ સારવાર ઉપયોગી નિવડે છે.
ઝેર નિયંત્રણ કેન્દ્રો વિશ્વભરમાં) ઝેર તથા હાનિકારક પદાર્થોના સંપર્કમાં આવવાના સંજોગોમાં તે ફોન ઉપર તાત્કાલિક, મફત અને નિષ્ણાત સલાહ મળે છે.