polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ગિયર્સ ટીમે ક્રોમમાં બહુવિધ પ્રક્રિયા આર્કિટેક્ચર લાગુ પાડ્યું હતું જે ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરર 8 દ્વારા લાગુ કરાયેલ લુઝલી કપલ્ડ ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરર )ની સમકક્ષ છે. ડિફોલ્ટથી જ દરેક સાઇટ અને પ્લગઇનને એક અલગ પ્રક્રિયા ફાળવાયેલ છે, આ પ્રક્રિયા પ્રોસેસ આઇસોલેશન તરીકે ઓળખાય છે. તેનાથી ટાસ્ક એક બીજામાં હસ્તક્ષેપ કરતા નથી, સુરક્ષા અને સ્થિરતામાં વધારો થાય છે. હુમલાખોર એક એપ્લિકેશનમાં સફળતાપૂર્વક પ્રવેશ કરી શકે તેનાથી બીજામાં પ્રવેશી શકતો નથી અને એક બનાવમાં પણ નિષ્ફળતાથી સેડ ટેબ સ્ક્રિન ઓફ ડેથ આવે છે જે બહુ જાણીતી સેડ મેક ની સમકક્ષ છે, પરંતુ સમગ્ર એપ્લિકેશનની જગ્યાએ માત્ર સિંગલ ટેબ ક્રેશ થાય છે. આ વ્યૂહરચના નિશ્ચિત પર-પ્રોસેસ કોસ્ટ અપ ફ્રન્ટ જેવી છે, પરંતુ એકંદરે ઓછી મેમરી બ્લોટ થાય છે કારણ કે દરેક કિસ્સામાં વિભાજન નિયંત્રિત હોય છે અને તેમાં વધુ મેમરીની ફાળવણીની જરૂર પડતી નથી. સફારી અને ફાયરફોક્સ પણ આગામી વર્ઝનમાં આ આર્કિટેક્ચર અપનાવી રહ્યા છે એટલે કે નજીકના ભવિષ્યમાં સૌથી સામાન્ય બ્રાઉઝર્સ મલ્ટિ-પ્રોસેસ આર્કિટેક્ચરનો ઉપયોગ કરશે.
સપ્ટેમ્બર 2008માં ગૂગલે ક્રોમિયમ તરીકે ઓપન સોર્સ પ્રોજેક્ટ તરીકે તેના વી8 જાવાસ્ક્રિપ્ટ એન્જિન સહિત ક્રોમના સોર્સ કોડનો મોટો હિસ્સો જારી કર્યો હતો. આ પગલાંના કારણે થર્ડ પાર્ટી ડેવલપર્સને તેના સંબંધિત સોર્સ કોડનો અભ્યાસ કરવા મળ્યો અને બ્રાઉઝરને મેક ઓએસ એક્સ અને લિનક્સ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવામાં મદદ મળી હતી. ગૂગલે એવી આશા પણ વ્યક્ત કરી હતી કે અન્ય બ્રાઉઝર્સ વેબ એપ્લિકેશન કામગીરી સુધારવા માટે વી8 સ્વીકારશે. ક્રોમિયમનો ગૂગલ અધિકૃત હિસ્સો મંજૂરી આપતા બીએસડી લાઇસન્સ હેઠળ જારી કરવામાં આવ્યો છે, આ હિસ્સાઓને ઓપન સોર્સ તથા ક્લોઝ્ડ સોર્સ સોફ્ટવેર પ્રોગ્રામ્સમાં સામેલ કરી શકાય છે. સોર્સ કોડના અન્ય હિસ્સાઓ વિવિધ ઓપન સોર્સ લાઇસન્સને આધિન છે. ક્રોમિયમ ક્રોમ જેવા જ ફિચર્સ લાગુ પાડે છે પરંતુ તેમાં બિલ્ટ-ઇન ઓટોમેટિક અપડેટ્સ અને ગૂગલ બ્રાન્ડિંગની ગેરહાજરી છે, અને સૌથી વધુ નજરે ચઢે તેવું તેમાં બહુરંગી ગૂગલના લોગોની જગ્યાએ વાદળી રંગનો એક લોગો છે.
ક્રોમને ગૂગલ અને થર્ડ પાર્ટીઓ જેમ કે મોઝિલાની નેટસ્કેપ પોર્ટેબલ રનટાઇમ, નેટવર્ક સિક્યુરિટી સર્વિસિસ, એનપીએપીઆઇ , તથા એસક્યુલાઇટ અને મોટી સંખ્યામાં અન્ય ઓપન-સોર્સ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી 25 વિવિધ કોડ લાઇબ્રેરીઓમાંથી ભેગું કરીને બનાવવામાં આવ્યું હતું. જાવાસ્ક્રિપ્ટ વર્ચ્યુઅલ મશીનને વિભાજિત કરવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં મહત્ત્વનો પ્રોજેક્ટ ગણવામાં આવ્યો હતો અને આર્હસ ખાતે લાર્સ બેકના સંકલન હેઠળ ડેનમાર્ક ખાતે એક અલગ ટીમ દ્વારા તે હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. ગૂગલના જણાવ્યા પ્રમાણે વર્તમાન અમલીકરણ “નાના પ્રોગ્રામ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો જ્યાં સિસ્ટમની કામગીરી અને આંતરપ્રવૃત્તિ એટલી મહત્ત્વપૂર્ણ ન હતી,” પરંતુ “ડીઓએમ મેનિપ્યુલેશન્સ અને જાવાસ્ક્રિપ્ટની વાત આવે” ત્યારે જીમેઇલ જેવા વેબ એપ્લિકેશન્સ વેબ બ્રાઉઝરનો મહત્તમ ઉપયોગ કરે છે, અને તેથી જાવાસ્ક્રિપ્ટ એન્જિનમાંથી નોંધપાત્ર ફાયદો મેળવી શકે છે જે ઝડપથી કામ કરી શકે છે.
ઓમ્નીબોક્સ એ દરેક ટેબની ઉપર યુઆરએલ બોક્સ છે જેમાં એડ્રેસ બાર અને શોધ બોક્સની કામગીરીનો સમન્વય થાય છે. જો કોઇ યુઝર અગાઉ શોધ કરાયેલ સાઇટમાંથી યુઆરએલ દાખલ કરે તો ક્રોમ ટેબ દબાવવાથી ઓમ્નીબોક્સમાંથી તે સાઇટને ફરી શોધવા દે છે. જ્યારે યુઝર ઓમ્નીબોક્સમાં ટાઇપ કરવાનું શરૂ કરે ત્યારે ક્રોમ અગાઉ મુલાકાત લેવાયેલી સાઇટ્સ અથવા ઇન-પેજ ટેક્સ્ટના આધારે), લોકપ્રિય વેબસાઇટ્સ , અને લોકપ્રિય શોધ માટે સૂચનો કરે છે. ગૂગલ સજેસ્ટને બંધ કરી શકાય છે, પરંતુ અગાઉ મુલાકાત લેવાયેલી સાઇટ્સના આધારે કરાતા સૂચન અટકાવી શકાતા નથી. ક્રોમ વારંવાર મુલાકાત લેવાયેલી સાઇટ્સના યુઆરએલ ને પણ આપોઆપ પૂર્ણ કરશે. જો યુઝર ઓમ્નીબોક્સમાં કેટલાક કી વર્ડ ટાઇપ કરીને એન્ટર દબાવશે તો ક્રોમ ડિફોલ્ટ શોધ એન્જિનનો ઉપયોગ કરીને શોધ શરૂ કરશે.
ગૂગલ ક્રોમ સુરક્ષિત, ઝડપી, સરળ અને સ્થિર રહેવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. અન્ય બ્રાઉઝર્સ અને ક્રોમના સરળ યુઝર ઇન્ટરફેસ વચ્ચે ઘણા તફાવતો છે, જે આધુનિક વેબ બ્રાઉઝર્સની સમાન છે. ઉદાહરણ તરીકે ક્રોમમાં આરએસએસ ફીડ મળતું નથી. ક્રોમની શક્તિ તેના એપ્લિકેશન્સની કામગીરી અને જાવાસ્ક્રિપ્ટ પ્રોસેસિંગ ઝડપ છે જે બંને એકથી વધુ વેબસાઇટ્સ દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે ચકાસવામાં આવી છે અને તેના સમયના સૌથી ઝડપી બ્રાઉઝર્સ પૈકી એક છે. ક્રોમના વિશિષ્ટ ફિચર્સની જાહેરાત અગાઉ ઘણા બ્રાઉઝર ડેવલપર્સે કરી હતી પરંતુ ગૂગલ તેને લાગુ કરવામાં અને જાહેરમાં રિલીઝ કરવામાં પ્રથમ રહ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે તેના સૌથી વધુ જાણીતા ગ્રાફિકલ યુઝર ઇન્ટરફેસ ) નાવિન્યતા માટે એડ્રેસ બાર અને શોધ બારના વિલય ની જાહેરાત સૌથી પહેલા મોઝિલાએ 2008માં ફાયરફોક્સના આયોજનબદ્ધ ફિચર તરીકે કરી હતી.
ગૂગલ ક્રોમના સ્ટેબલ બિલ્ડ ઉપરાંત ગૂગલ કેટલાક પ્રિ-રિલીઝ વર્ઝન અથવા “અર્લી રિલીઝ ચેનલ” ઉપલબ્ધ કરાવે છે. તેમને ચેનલ્સ તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે કારણ કે બ્રાઉઝરને ડાયનેમિક રીતે અપડેટ કરવામાં આવે છે અને વિશિષ્ટ “બિટા” “ડેવ” અને “કેનેરી” ધરાવે છે. ક્રોમ બિટા બિલ્ડનો હેતુ કોઇ પણ દ્વારા પરીક્ષણ કરવાનો છે અને ક્રોમના સ્થિર વર્ઝન કરતા તે થોડું નવું છે. ધ ડેવ અથવા ડેવલપર બિલ્ડનો હેતુ સોફ્ટવેર ટેસ્ટીંગ અથવા પ્રોગ્રામિંગનો અનુભવ ધરાવતા વરરાશકર્તાઓ માટે છે. કેનેરી બિલ્ડ એ પેરન્ટ ક્રોમિયમ પ્રોજેક્ટના તાજેતરના સોફ્ટવેરનું સ્વયંચાલિત રીતે રચાયેલું વર્ઝન છે જે રિલીઝ અગાઉ ટેસ્ટ કરવામાં આવેલું નથી. પરિણામે ગૂગલ કેનેરી બિલ્ડને યુઝરના ડિફોલ્ટ બ્રાઉઝર તરીકે સેટ કરવાની ક્ષમતાને અટકાવે છે અને ક્રોમના અન્ય વર્ઝન સાથે તેને ઇન્સ્ટોલ કરવા દે છે.
12 જાન્યુઆરી 2011ના રોજ 8.0.552.237 વર્ઝન અગાઉ ક્રોમના વર્ઝન્સ યુએસ-સીઇઆરટી દ્વારા આ રીતે ઓળખવામાં આવ્યું હતું, “અનેકવિધ મેમરી ક્ષતિગ્રસ્ત ભેદ્યતા ધરાવતું. આ ભેદ્યતામાં પીડીએફ રેન્ડરર હિસ્સામાં કરપ્શનની ભેદ્યતા, વોર્બિસ ડિકોડરમાં બે મેમરી કરપ્શન ભેદ્યતા અને એક વિડિયો ફ્રેમ સાઇઝ એરર સામેલ હતી જેનાથી બેડ મેમરી એક્સેસ થતી હતી. યુઝરને એક ખાસ રચાયેલા એચટીએમએલ ડોક્યુમેન્ટ, પીડીએફ ફાઇલ અથવા વિડિયો ફાઇલ જોવા માટે જણાવીને હુમલાખોર આ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ ક્રેશ માટે અથવા સંભવિત એક્ઝિક્યુટ આર્બિટ્રરી કોડ માટે કરી શકે છે.” ક્રોમ વર્ઝન 8.0.552.237 આ ખામીઓ દૂર કરીને રિલીઝ કરવામાં આવ્યું ત્યારે આ ભેદ્યતા જાહેર થઇ હતી જેથી યુઝર્સને શક્ય એટલી ઝડપથી વર્ઝનને અપગ્રેડ કરવા માટે સૂચવી શકાય.
ડિસેમ્બર 2010માં ગૂગલે જાહેરાત કરી હતી કે બિઝનેસ વાતાવરણમાં ક્રોમ લાગુ કરવાનું સરળ કરવા માટે તેઓ એક સત્તાવાર ક્રોમ એમએસઆઇ પેકેજ પૂરું પાડશે. સામાન્ય ડાઉનલોડ કરાયેલ ક્રોમ ઇન્સ્ટોલર બ્રાઉઝરને યુઝરની હોમ ડિરેક્ટરીમાં મૂકે છે અને અદૃશ્ય બેકગ્રાઉન્ડ અપડેટ આપે છે, પરંતુ એમએસઆઇ પેકેજ સિસ્ટમ સ્તરે ઇન્સ્ટોલેશન કરવા દેશે જેનાથી અપડેટ પ્રક્રિયા પર સિસ્ટમ એડમિનિસ્ટ્રેટરનું નિયંત્રણ રહેશે. અગાઉ તે ગૂગલ પેકનો ઉપયોગ કરીને ક્રોમને ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવે ત્યારે જ શક્ય બનતું હતું. ગૂગલે બિઝનેસ વાતાવરણમાં ક્રોમની વર્તણૂકને વ્યવસ્થિત કરવા માટે ગ્રૂપ પોલિસીસની પણ રચના કરી હતી ઉદાહરણ તરીકે ઓટોમેટિક અપડેટ ગાળા, મુખપૃષ્ઠની રચના કરવી વગેરે.
3 સપ્ટેમ્બર 2008ના રોજ મોઝિલાએ પ્રતિભાવ આપતા જણાવ્યું કે તેનું પોતાનું ટ્રેસમંકી જાવાસ્ક્રિપ્ટ એન્જિન કેટલાક પરીક્ષણોમાં ક્રોમના વી8 એન્જિન કરતા વધુ ઝડપી હતું. મોઝિલાના જાવાસ્ક્રિપ્ટના આગેવાન જ્હોન રેસિગએ ગૂગલના દાવા અંગે વિવિધ બ્રાઉઝરની કામગીરી વિશે વધુ ટિપ્પણી કરી હતી જેમાં ક્રોમ અન્ય બ્રાઉઝરને “નાના કરી નાખે” છે કહ્યું, પરંતુ ગૂગલનો દાવો વાસ્તવિક પ્રોગ્રામ્સનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે કે નહીં તે વિશે તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ફાયરફોક્સ 3.0 રિકર્ઝન આકરા બેન્ચમાર્ક્સ જેમ કે ગૂગલ પર નબળું પૂરવાર થયું હતું કારણ કે મોઝિલાની ટીમે હજુ રિકર્ઝન ટ્રેસિંગનો અમલ કર્યો ન હતો.
કેટલીક વેબસાઇટ્સે સનસ્પાઇડર જાવાસ્ક્રિપ્ટ બેન્ચમાર્ક ટૂલ તથા ગૂગલના પોતાના ગાણિતિક તીવ્ર બેન્ચમાર્ક સહિતના ઉપયોગ કરીને બેન્ચમાર્ક પરીક્ષણ કર્યા હતા, જેમાં રે ટ્રેસિંગ અને અવરોધ ઉકેલનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે સર્વાનુમતે જણાવ્યું હતું કે ક્રોમનું જેની સામે પરિક્ષણ થયું હતું તે તમામ સ્પર્ધકો કરતા તેણે વધુ ઝડપી કામ કર્યું હતું જેમાં સફારી , ફાયરફોક્સ 3.0, ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરર 7, ઓપેરા, અને ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરર 8નો સમાવેશ થતો હતો. જોકે તાજેતરમાં જાવાસ્ક્રિપ્ટ કામગીરીના સ્વતંત્ર પરીક્ષણોમાં ક્રોમ ઓપેરાના પ્રેસ્ટો એન્જિનથી સહેજ પાછળ રહી ગયું હતું જેને વર્ઝન 10.5માં અપડેટ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ વિચારની તરત ટીકા કરવામાં આવી હતી. આર્સ ટેકનિકાના રાયન પૌલે 9 ડિસેમ્બર 2010ના રોજ જણાવ્યું હતું: “જે રીતે યુઝર ડેસ્કટોપ અને મોબાઇલ વિશ્વમાં એપ્લિકેશન્સનો ઉપયોગ કરે છે તે તેઓ વેબ પર જે કરે છે તેના કરતા મૂળભૂત રીતે અલગ છે, જ્યાં ઘણી વાર પેવોલ્સને સક્રિય કરવામાં આવે છે અને સામગ્રી અને સોફ્ટવેર વચ્ચે પાતળો તફાવત હોય છે. આવી સ્થિતિમાં એપ્લિકેશન સ્ટોર મોડલથી કોઇ અર્થ સરે છે? અમને ખાતરી નથી.ગેમિંગ સિવાય વેબ બ્રાઉઝરમાં એપ્લિકેશન સ્ટોરનો વિચાર-જેમાં ઇન્સ્ટોલેશન બુકમાર્કિંગથી ભાગ્યે જ વિશેષ છે- તે અંતઃપ્રજ્ઞાની વિરૂદ્ધ જણાય છે અને એવી છાપ પેદા થાય છે કે સમગ્ર કવાયત સમસ્યાની શોધના ઉકેલ માટે છે.”
ગૂગલ ક્રોમ એ ગૂગલ દ્વારા વિકસાવાયેલું એક વેબ બ્રાઉઝર છે જે વેબકિટ લેઆઉટ એન્જિન અને એપ્લિકેશન ફ્રેમવર્કનો ઉપયોગ કરે છે. તેને સૌથી પહેલા 2 સપ્ટેમ્બર 2008ના રોજ માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝના બિટા વર્ઝન તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તેનું જાહેર અનાવરણ 11 ડિસેમ્બર 2008ના રોજ થયું હતું. તેનું નામ વેબ બ્રાઉઝરના ગ્રાફિકલ યુઝર ઇન્ટરફેસ ફ્રેમ અથવા “ક્રોમ” પરથી લેવામાં આવ્યું છે. નેટ એપ્લિકેશન્સ પ્રમાણે, જાન્યુઆરી 2011ના અંત સુધીમાં ક્રોમ ત્રીજા ક્રમનું સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું બ્રાઉઝર હતું, અને વૈશ્વિક સ્તરે વેબ બ્રાઉઝરના ઉપયોગ હિસ્સામાં 10 ટકાનું સ્તર વટાવી ગયું હતું.
અનાવરણની જાહેરાત અસલમાં 3 સપ્ટેમ્બર 2008ના રોજ થવાની હતી અને સ્કોટ મેકક્લાઉડ દ્વારા એક કોમિક પત્રકારો અને બ્લોગર્સને મોકલવવાનું હતું જેમાં નવા બ્રાઉઝર પાછળની પ્રેરણાના વિશેષતાઓ સમજાવવાની હતી. યુરોપ માટેની નકલો વહેલી રવાના કરવામાં આવી હતી અને ગૂગલ બ્લોગોસ્કોપ્ડના જર્મન બ્લોગર ફિલિપ લેન્સેનએ 1 સપ્ટેમ્બર 2008ના રોજ તે મેળવ્યા બાદ તેની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ 38 પાનાના કોમિકની એક સ્કેન કરાયેલી નકલ તૈયાર કરી હતી. ગૂગલે ત્યાર બાદ આ કોમિકને ગૂગલ બુક્સ પર ઉપલબ્ધ કરાવ્યું હતું અને વહેલું રિલીઝ કરવાના ખુલાસા સાથે તેમના સત્તાવાર બ્લોગ પર તેનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
એન્ડ્રોઇડ ટીમની સલાહના આધારે ક્રોમમાં વેબ પૃષ્ઠ દર્શાવવા માટે વેબકિટ રેન્ડરિંગ એન્જિનનો ઉપયોગ થાય છે. મોટા ભાગના બ્રાઉઝરની જેમ ક્રોમને જારી કરતા અગાઉ યુનિટ ટેસ્ટિંગ, "સ્ક્રિપ્ટેડ યુઝર એક્શન્સના ઓટોમેટેડ યુઝર ઇન્ટરફેસ" ટેસ્ટિંગ અને ફઝ ટેસ્ટિંગ તથા વેબકિટના લેઆઉટ પરીક્ષણો માટે આંતરિક રીતે ઘનિષ્ઠ પરીક્ષણમાંથી પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. ગૂગલ ઇન્ડેક્સમાં હજારોની સંખ્યામાં સામાન્ય રીતે એક્સેસ કરવામાં આવતી વેબસાઇટ્સમાં નવા બ્રાઉઝર બિલ્ડનું સ્વયંચાલિત રીતે 20-30 મિનિટની અંદર પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે.
ક્રોમનું એક અલગ પાડતું ફિચર ન્યૂ ટેબ પૃષ્ઠ છે જે બ્રાઉઝર મુખપૃષ્ઠનું સ્થાન લઇ શકે છે અને નવું ટેબ રચવામાં આવે ત્યારે રજૂ થાય છે. અસલમાં તેમાં નવ સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાતી વેબસાઇટ્સની થમ્બનેઇલ્સ જોવા મળતી હતી જેની સાથે વારંવારની શોધ, તાજેતરના બુકમાર્ક્સ, અને તાજેતરમાં બંધ કરાયેલા ટેબ્સ સામેલ હતા, જે ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરર અને ગૂગલ ટૂલબાર 6 સાથેના ફાયરફોક્સ અથવા ઓપેરાના સ્પીડ ડાયલની સમાન છે. ગૂગલ ક્રોમ 2.0માં ન્યૂ ટેબ પૃષ્ઠ અપડેટ કરવામાં આવ્યું હતું જેથી યુઝર્સ જે થમ્બનેઇલ દૃશ્યમાન થવા દેતા માંગતા ન હોય તેને છુપાવી શકાય.
બ્રાઉઝરને સૌથી પહેલા જાહેરમાં 2 સપ્ટેમ્બર 2008ના રોજ માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ અને ત્યાર પછીના વર્ઝન માટે જ) માટે 43 ભાષાઓમાં સત્તાવાર રીતે બિટા વર્ઝનમાં રિલીઝ કરવામાં આવ્યું હતું. માત્ર માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ માટે જ ઉપલબ્ધ હોવા છતાં ક્રોમે તરત આશરે 1 ટકા બજાર હિસ્સો મેળવી લીધો હતો. શરૂઆતની વૃદ્ધિ બાદ તેનો વપરાશ હિસ્સો ઘટ્યો હતો અને ઓક્ટોબર 2008માં 0.69% સુધી પહોંચ્યો હતો. ત્યાર બાદ તેમાં ફરી વધારો થયો અને ડિસેમ્બર 2008 સુધીમાં ક્રોમનો બજાર હિસ્સો 1%ની સપાટી વટાવી ગયો હતો.
છ વર્ષ સુધી ગૂગલના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ એરિક સ્કમિડ્ટ એક સ્વતંત્ર વેબ બ્રાઉઝરની રચનાનો વિરોધ કરતા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “તે સમયે ગૂગલ એક નાની કંપની હતી.” અને તેઓ “નુકસાન પહોંચાડે તેવા બ્રાઉઝર યુદ્ધ”માં સામેલ થવા માંગતા ન હતા. જોકે સહ-સ્થાપકો સર્ગે બ્રિન અને લેરી પેજએ કેટલાક ફાયરફોક્સ ડેવલપર્સની ભરતી કરી અને ક્રોમનું એક પ્રદર્શન તૈયાર કર્યું ત્યારે મિ. સ્કમિડ્ટે સ્વીકાર્યું કે, “તે એટલું બધું સારું હતું કે તેણે મને મારું મન બદલવા માટે દબાણ કર્યું.”
વર્ઝન 3.0થી શરૂ કરીને ન્યૂ ટેબ પૃષ્ઠને નવું સ્વરૂપ અપાયું છે જેથી આઠ સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાયેલી વેબ સાઇટ્સ રજૂ થાય. થમ્બનેઇલ્સને પુનઃ આયોજિત કરી શકાય, પિન કરી શકાય અને દૂર કરી શકાય છે. વૈકલ્પિક રીતે થમ્બનેઇલ્સની જગ્યાએ ટેક્સ્ટ લિંકની એક યાદી આવી શકે છે. તેમાં “તાજેતરમાં બંધ થયેલા” બારનું પણ ફિચર છે જેમાં તાજેતરમાં બંધ થયેલા ટેબ્સ દર્શાવાય છે અને એક “ટિપ્સ” વિભાગ છે જે બ્રાઉઝરનો ઉપયોગ કરવા માટે સૂચન અને પદ્ધતિ રજૂ કરે છે.
જાન્યુઆરી 2009ના પ્રારંભમાં સીનેટ એ અહેવાલ આપ્યો હતો કે વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં ગૂગલ મેક ઓએસ એક્સ અને લિનક્સ માટે ક્રોમના વર્ઝન જારી કરવાનું આયોજન ધરાવતું હતું. પ્રથમ સત્તાવાર ક્રોમ મેક ઓએસ એક્સ અને લિનક્સ ડેવલપર પ્રિવ્યૂ 4 જૂન 2009ના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતાં જેમાં એક બ્લોગ પોસ્ટમાં જણાવાયું હતું કે તેમાં ઘણા ફિચર્સ ગેરહાજર છે અને સામાન્ય વપરાશના બદલે પ્રારંભિક પ્રતિભાવ મેળવવાના હેતુસર છે.
ક્રોમિયમ એ ગૂગલ ક્રોમનું પેરન્ટ પ્રોજેક્ટ છે, ત્યારે બંનેને અલગ કરે તેવા કેટલાક ચાવીરૂપ તફાવતો છે. ક્રોમના પ્રિ-રિલીઝ વર્ઝન્સથી વિપરીત ક્રોમિયમને લગભગ દરરોજ અપડેટ કરવામાં આવે છે અને તેમાં માત્ર એક એચટીએમએલ બ્રાઉઝર એન્જિન છે જેમાં જાવા, ફ્લેશ કે અન્ય કોઇ એક બીજા પર અસર કરનાર સામગ્રી નથી. ક્રોમના સંપાદિત બિલ્ડ કરતા ક્રોમિયમમાં ઓછું નિયંત્રણાત્મક એન્ડ યુઝર લાઇસન્સ છે.
ક્રોમ યુઝરને સ્થાનિક ડેસ્કટોપ શોર્ટકટ્સ રચવા દે છે જેનાથી બ્રાઉઝરમાં વેબ એપ્લિકેશન્સ ખોલી શકાય છે. બ્રાઉઝર આ રીતે ખોલવામાં આવે ત્યારે ટાઇટલ બાર સિવાયનું કોઇ નિયમિત ઇન્ટરફેસ ધરાવતું નથી તેથી “યુઝર જેનો ઉપયોગ કરતા હોય તેમાં કોઇ વિક્ષેપ સર્જાતો નથી.” તેનાથી વેબ એપ્લિકેશન્સ સ્થાનિક સોફ્ટવેરની સમાંતર કામ કરી શકે છે .
ક્રોમ સમયાંતરે બે બ્લેકલિસ્ટસ માટે અપડેટનું પુનરાવર્તન કરે છે અને વપરાશકર્તા જ્યારે જોખમી સાઇટ પર જવાનો પ્રયાસ કરે ત્યારે ચેતવે છે. આ સર્વિસ “ગૂગલ સેફ બ્રાઉઝિંગ એપીઆઇ ” તરીકે ઓળખાતા ફ્રી પબ્લિક એપીઆઇ મારફત અન્યને પણ ઉપલબ્ધ છે. ગૂગલ લિસ્ટેડ સાઇટ્સના માલિકોને જાણ કરે છે જેઓ કદાચ જોખમી સોફ્ટવેરની હાજરી વિશે જાણકારી ધરાવતા હોતા નથી.
ગૂગલ ક્રોમની પસંદગીની વિન્ડોમાં ત્રણ ટેબ્સઃ બેઝિક , પર્સનલ સ્ટફ , અને અન્ડર ધ હૂડ છે. બેઝિક ટેબમાં મુખપૃષ્ઠ, શોધ એન્જિન અને ડિફોલ્ટ બ્રાઉઝરના વિકલ્પો સામેલ છે. પર્સનલ સ્ટફ ટેબથી યુઝર સિન્ક્રોનાઇઝેશન, સેવ કરેલા પાસવર્ડ, ફોર્મ ઓટોફિલ, બ્રાઉઝિંગ ડેટા, અને થીમ્સને આયોજિત કરી શકે છે. અંડર ધ હૂડ ટેબથી નેટવર્કમાં ફેરફાર, પ્રાઇવસી, ડાઉનલોડ અને સુરક્ષા સેટિંગ કરી શકાય છે.
ટેબ્સ મુખ્યત્વે ક્રોમના યુઝર ઇન્ટરફેસનો હિસ્સો છે અને તેથી તેને કન્ટ્રોલની નીચે રાખવાના બદલે વિન્ડોની ટોચ પર રાખવામાં આવેલ છે. આ નાનકડો ફેરફાર ઘણા વર્તમાન ટેબ્ડ બ્રાઉઝર્સથી અલગ છે જે વિન્ડોઝ પર આધારિત છે અને ટેબ્સ ધરાવે છે. ટેબ્સ ને તાણીને વિન્ડો કન્ટેનરમાં સરળતાથી ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે. દરેક ટેબમાં ઓમ્નીબોક્સ સહિત પોતાના નિયંત્રણો હોય છે.
ક્રોમ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા જાવાસ્ક્રિપ્ટ વર્ચ્યુઅલ મશીન, વી8 જાવાસ્ક્રિપ્ટ એન્જિનમાં ડાયનેમિક કોડ જનરેશન , છુપાયેલ ક્લાસ ટ્રાન્ઝિશન્સ અને પ્રિસાઇઝ ગાર્બેજ કલેક્શન જેવા ફિચર્સ છે. સપ્ટેમ્બર 2008માં ગૂગલ દ્વારા કરવામાં આવેલા પરીક્ષણોમાં જોવા મળ્યું હતું કે વી8 ફાયરફોક્સ 3.0 અને વેબકિટ નાઇટલિઝ કરતા લગભગ ત્રણ ગણું વધારે ઝડપી હતું.
7 ડિસેમ્બર, 2010ના રોજ જાહેર કરવામાં આવેલ ક્રોમ વેબ સ્ટોર યુઝરને લોકપ્રિય અને વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા વેબ પૃષ્ઠ અને/અથવા ગેમ્સના એપ્લિકેશન્સ ઇન્સ્ટોલ કરવા દે છે. થીમ્સ અને એક્સ્ટેન્શન્સને નવા સ્ટોરમાં ચુસ્તપણે સંકલિત કરવામાં આવેલ છે જેનાથી યુઝર ક્રોમ એક્સ્ટ્રાના સમગ્ર કેટેલોગને શોધ કરી શકે છે.
ઇનકોગ્નિટો મોડ નામે એક ખાનગી બ્રાઉઝિંગ ફિચર પૂરું પાડવામાં આવેલ છે જે બ્રાઉઝરને કોઇ ઇતિહાસની માહિતી પૂરી પાડતા કે મુલાકાત લેવાયેલી વેબસાઇટની કૂકીઝ સ્ટોર કરતા અટકાવે છે. નવા વેબ પૃષ્ઠ પર ક્રોમ ચેતવણી આપે છે કે “આ ફિચરથી ઇન્ટરનેટ પર તમારી કાર્યવાહી અદૃશ્ય થતી નથી.” જોકે બ્રાઉઝર યુઝરને આ બાબતની સાવચેતી રાખવા સલાહ આપે છેઃ
11 જાન્યુઆરી 2011ના રોજ ક્રોમ પ્રોડક્ટ મેનેજર માઇક જાઝાયેરીએ જાહેરાત કરી હતી કે ક્રોમ તેના એચટીએમએલ 5 પ્લેયર માટે એચ.264 વિડિયો કોડેકને સપોર્ટ નહીં કરે, તેના માટે ગૂગલ ક્રોમને ક્રોમિયમ પ્રોજેક્ટમાં ઉપલબ્ધ ઓપન કોડેક્સ માટે વધુ ઇનલાઇન કરવાનું કારણ આપવામાં આવ્યું હતું, જેના પર ક્રોમ આધારિત છે.
ગૂગલે વિન્ડોઝ 7 પર દરેક ટેબ માટે એરો પિક ક્ષમતા સામેલ કરી છે. તેને ડિફોલ્ટથી ઉમેરવામાં નથી આવ્યું પરંતુ યુઝર તેને સક્ષમ કરી શકે છે જેમાં ટેબની ડિસ્પ્લે સાથે થંબનેઇલ ઇમેજ ઉદભવે છે. તેનાથી તેની સમાન કાર્યવાહી રચાશે જેને પહેલેથી આઇઇ8 , ફાયરફોક્સ અને અન્ય બ્રાઉઝર્સમાં સામેલ કરાયેલ છે.
ક્રોમમાં એક બુકમાર્ક મેનેજરનો સમાવેશ થાય છે જેને મેનુમાંથી ખોલી શકાય છે. કમાન્ડ લાઇન વિકલ્પ --બુકમાર્ક-મેનુ માં ઉમેરો કરવાથી ઓમ્નીબોક્સની જમણી બાજુએ બુકમાર્ક્સ બટન ઉમેરાય છે જેનો ઉપયોગ બુકમાર્ક્સ બારની જગ્યાએ થઇ શકે છે. જોકે, લિનક્સ અને મેક પ્લેટફોર્મ્સ પર આ સુવિધા હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી.
ગૂગલ ક્રોમ જ્યારે મહત્તમ કરાયેલ ન હોય ત્યારે ટેબ બાર ટાઇટલ બારની સીધા નીચે રજૂ થાય છે. જ્યારે મહત્તમ કરવામાં આવે ત્યારે ટેબ્સ ટાઇટલ બારની ટોચ પર જમા થાય છે. અન્ય બ્રાઉઝર્સની જેમ તેમાં ફુલ સ્ક્રીન મોડ છે જે ઓપરેટિંગ સિસ્ટમના ઇન્ટરફેસને તથા બ્રાઉઝર ક્રોમને છુપાવી દે છે.
ક્રોમમાં ટાસ્ક મેનેજર નામે એક પ્રક્રિયા સંચાલન યુટિલિટી છે જેનાથી યુઝર જાણી શકે છે કે કઇ સાઇટ્સ અને પ્લગઇન્સ મહત્તમ મેમરીનો ઉપયોગ કરે છે, મહત્તમ બાઇટ્સ ડાઉનલોડ કરે છે અને સીપીયુ નો વધારે પડતો ઉપયોગ કરે છે” તથા તેને નષ્ટ કરવાની ક્ષમતા પૂરી પાડે છે.
9 સપ્ટેમ્બર 2009ના રોજ ગૂગલે ક્રોમની ડેવ ચેનલ પર ડિફોલ્ટથી એક્સ્ટેન્શન્સને સક્રિય કર્યા હતા અને પરીક્ષણ માટે કેટલાક સેમ્પલ એક્સ્ટેન્શન્સ પૂરા પાડ્યા હતા. ડિસેમ્બરમાં ગૂગલ ક્રોમ એક્સ્ટેન્શન ગેલેરી બિટાએ 300થી વધુ એક્સ્ટેન્શન્સ સાથે શરૂઆત કરી હતી.
ડિફોલ્ટથી જ મુખ્ય યુઝર ઇન્ટરફેસમાં બેક, ફોરવર્ડ, રિફ્રેશ/કેન્સલ અને મેનુ બટન્સ છે. ડિફોલ્ટથી હોમ બટન દર્શાવવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ પસંદગીના મેનુ મારફત તે ઉમેરી શકાય છે જેનાથી યુઝરને નવા ટેબ પૃષ્ઠ પર અથવા કસ્ટમ મુખપૃષ્ઠ પર લઇ જવાય છે.
ક્રોમના વિન્ડોઝ વર્ઝનમાં ગિયર્સ સામેલ છે જે વેબ ડેવલપર્સમાં ફિચર્સ ઉમેરે છે જે સામાન્ય રીતે વેબ એપ્લિકેશન્સ સાથે સંકળાયેલા હોય છે. જોકે, ગૂગલ એચટીએમએલ5 ની તરફેણમાં ગિયર્સને દૂર કરી રહ્યું છે.
ક્રોમમાં સ્ટેટસ બાર નથી, પરંતુ લોડિંગની પ્રવૃત્તિ અને હોવરિંગ-ઓવર માહિતી એક સ્ટેટસ બબલ મારફત દર્શાવે છે જે સંબંધિત પૃષ્ઠના તળિયે ડાબી બાજુએ પોપ-અપ થાય છે, જેમાં ઇમેજ મેપ્સમાં હોવરિંગ ઓવર લિંક્સ સામેલ નથી.
વેબ સાઇટની શોધ ઝડપી કરવા માટે ફાયરફોક્સ અને સફારીની જેમ ક્રોમ ડીએનએસ પ્રિફેચિંગનો ઉપયોગ કરે છે. આ ફિચર ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરરમાં એક એક્સ્ટેન્શન તરીકે અને ઓપેરામાં યુઝરસ્ક્રિપ્ટ તરીકે ઉપલબ્ધ છે.
ક્રોમ રજૂ થયાના બે સપ્તાહ પછી વેબકિટ ટીમે નવા જાવાસ્ક્રિપ્ટ એન્જિન સ્કવેરલફિશ એક્સ્ટ્રીમની જાહેરાત કરી હતી જેમાં ક્રોમના વી8 એન્જિન કરતા 36 ટકા વધુ ઝડપી કામગીરી હોવાનું જણાવાયું હતું.
ગૂગલના એપ્રિલ ફુલ્સ ડે જોકના ભાગરૂપે 1 એપ્રિલ 2009ના રોજ ક્રોમનું એક સ્પેશિયલ બિલ્ડ રિલીઝ કરવામાં આવ્યું હતું જેમાં એનાગ્લાઇફ થ્રીડી માં પૃષ્ઠ રજૂ કરવાનું એક વધારાનું ફિચર સામેલ હતું.
ગૂગલના કહેવા પ્રમાણે આ ફિચરને ક્રોમ વેબ સ્ટોર, એક વન-સ્ટોપ વેબ આધારિત વેબ એપ્લિકેશન્સ ડિરેક્ટરી સાથે વધારવામાં આવશે જે ડિસેમ્બર 2010માં ખુલ્યું હતું.
ગૂગલ ક્રોમનું પ્રથમ રિલીઝ એસિડ1 અને એસિડ2 પરીક્ષણ પાર કરી ગયું હતું. વર્ઝન 4.0થી શરૂઆત કરીને ક્રોમ એસિડ3 ટેસ્ટના તમામ પાસામાં પસાર થયું હતું.
ઇન્કોગ્નિટો મોડ એપલની સફારી, મોઝિલા ફાયરફોક્સ 3.5, ઓપેરા 10.5 અને ઇન્ટરનેટ એક્સપ્લોરર 8માં રજૂ કરાયેલા ખાનગી બ્રાઉઝિંગ ફિચર્સની સમકક્ષ છે.
પોપઅપ વિન્ડોઝ તેઓ જેમાંથી આવ્યા તે ટેબ સાથે સંકળાયેલ છે અને યુઝર જાણી જોઇને તેને બહાર ખેંચી ન જાય ત્યાં સુધી તે ટેબની બહાર નહીં દેખાય.
એરો પિક ટેબની બિનકાર્યક્ષમતા અંગે બિટા વપરાશકારો દ્વારા નકારાત્મક પ્રતિભાવના કારણે ગૂગલે તેને ડિફોલ્ટ ફંક્શનમાં સામેલ કર્યું નથી.
2010માં યુરોપિયન આર્થિક વિસ્તારમાં માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝના વપરાશકર્તાઓને ઓફર કરવામાં આવેલા બાર બ્રાઉઝર્સ પૈકી ક્રોમ એક હતું.
ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના વખતમાં ૮મી ઓગસ્ટ, ઇ. સ. ૧૯૪૨ના દિને ગાંધીજી દ્વારા કરાયેલા આહ્‌વાન પર ભારત છોડો આંદોલનનો આરંભ થયો હતો. આ આંદોલન ભારત દેશના લોકોને તુરંત આઝાદ કરવા માટે અંગ્રેજી શાસન વિરુદ્ધ એક નાગરિક અવજ્ઞા આંદોલન હતું. ક્રિપ્સ મિશન માં વિફ઼ળતા મળ્યા બાદ મહાત્મા ગાંધીએ બ્રિટિશ શાસન ખિલાફ઼ પોતાનું ત્રીજું મોટું આંદોલન છેડવાનો ફેંસલો કર્યો હતો. ઓગસ્ટ ૧૯૪૨માં શરૂ થયેલા આ આંદોલનને 'અંગ્રેજો ભારત છોડો' એવું નામ આપવામાં આવ્યું હતું. જો કે ગાંધીજીને તત્કાળ ગિરફ઼્તાર કરી લેવામાં આવ્યા હતા. આમ છતાં દેશ ભરના યુવા કાર્યકર્તાઓ હડતાળો અને તોડફ઼ોડ જેવી કારવાઇઓ કરીને આંદોલન ચલાવતા રહ્યા હતા. કોંગ્રેસ પક્ષમાં જયપ્રકાશ નારાયણ જેવા સમાજવાદી સદસ્ય ભૂમિગત પ્રતિરોધિ ગતિવિધિઓમાં સૌથી વધારે સક્રિય રહ્યા હતા. પશ્ચિમ ભાગમાં સાતારા અને પૂર્વ ભાગમાં મેદિનીપુર જેવા કેટલાય જિલ્લાઓમાં સ્વતંત્ર સરકાર, પ્રતિસરકારની સ્થાપના કરી દેવામાં આવી હતી. અંગ્રેજોએ આ આંદોલનના પ્રતિરોધમાં અત્યંત સખ્ત રવૈયો અપનાવ્યો હતો. આમ છતાં આ વિદ્રોહને ડામવા માટે સરકારને સાલ ભરથી પણ વધારે સમય લાગ્યો હતો.
ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૭ના સમયમાં વાવેલની જગ્યા પર લૉર્ડ માઉંટબેટનને વાઈસરોય નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. એમણે વાર્તાલાપોના એક અંતિમ દૌર માટે આહ્‌વાન કર્યું. જ્યારે સુલેહ કરવા માટે એમનો આ છેલ્લો પ્રયાસ પણ વિફ઼ળ થઇ ગયો તો તેમણે એલાન કરી દિધું કે બ્રિટિશ ભારતને સ્વતંત્રતા આપી દેવામાં આવશે પરંતુ ભારતનું વિભાજન પણ થશે. ઔપચારિક સત્તા હસ્તાંતરણ કરવા માટે પંદરમી ઓગસ્ટનો દિવસ નિયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ દિવસે ભારતના વિભિન્ન ભાગોમાં લોકોએ ભારે ખુશી મનાવી હતી. દિલ્હી ખાતે જ્યારે સંવિધાન સભાના અધ્યક્ષ દ્વારા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીને રાષ્ટ્રપિતા તરીકે ઉપાધિ આપતાં સંવિધાન સભાની બેઠક શરૂ કરવામાં આવી ત્યારે ઘણા સમય સુધી કરતલ ધ્વનિ થતો રહ્યો હતો. એસેમ્બલીની બહાર ભીડ મહાત્મા ગાંધીની જયના નારા લગાવી રહી હતી.
ભારત છોડો આંદોલન હકીકતમાં એક લોકાઆંદોલન હતું જેમાં લાખો સામાન્ય હિંદુસ્તાની લોકો સામેલ થયા હતા. આ આંદોલન દ્વારા યુવાઓ મોટી સંખ્યામાં આકર્ષિત થયા હતા. આ યુવાઓએ પોતાની કૉલેજના અભ્યાસને છોડી દઇને જેલ જવાનો રસ્તો અપનાવ્યો હતો. આ વખતમાં કોંગ્રેસના નેતાઓ જેલમાં હતા. આ સમયે જિન્ના તથા મુસ્લિમ લીગના એમના સાથીઓ પોતાનું પ્રભાવ ક્ષેત્ર ફેલાવવાના કાર્યમાં લાગ્યા હતા. આ વર્ષોમાં લીગને પંજાબ અને સિંધમાં પોતાની પહેચાન બનાવવાનો મોકો મળ્યો. આ વિસ્તારમાં હજુ સુધી લીગનું કોઈ ખાસ વજૂદ ન હતું.
જૂન ૧૯૪૪ના સમયમાં જ્યારે વિશ્વ યુદ્ધ સમાપ્તિ તરફ હતું, ત્યારે ગાંધીજીને જેલમાંથી છોડવામાં આવ્યા હતા. જેલમાંથી બહાર નિકળ્યા બાદ એમણે કોંગ્રેસ અને લીગ વચ્ચેના ફાંસલાને મિટાવવા માટે જિન્ના સાથે કેટલીય વાર વાતચીતો કરી. ઇ. સ. ૧૯૪૫ના વર્ષમાં બ્રિટનમાં લેબર પાર્ટીની સરકાર બની હતી. આ સરકાર ભારતીય સ્વતંત્રતાના પક્ષમાં હતી. આ સમયમાં વાયસરાય લૉર્ડ વાવેલ તરફથી કોંગ્રેસ અને મુસ્લિમ લીગના પ્રતિનિધિઓ સાથે કેટલીય બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
જન્મ વડોદરામાં. મૂળ પિતા ધનજીભાઈ મહેતા પરંતુ પિતાના અવસાન બાદ પાંચ વર્ષની વયે મા ભીખીબાઈ સાથે મહેરવાનજી નાનાભાઈ મલબારીને ત્યાં આંગળિયાત તરીકે ગયા. બાલ્યવય સુરતમાં વીત્યું. પહેલાં દેશી પદ્ધતિએ ચાલતી નરભેરામ મહેતાની શાળામાં, પછી પારસી પંચાયતની સ્કૂલમાં, પછી સર જમશેદજી એંગ્લો વર્નાક્યુલર સ્કૂલમાં અને પછી મિશન સ્કૂલમાં અભ્યાસ. ૧૮૭૧માં મૅટ્રિકની પરીક્ષા પસાર કરી, પણ ઉચ્ચશિક્ષણમાં દાખલ થતા નહિ; છતાં ગુજરાતી અને અંગ્રેજી પર પ્રભુત્વ. શરૂમાં શિક્ષકનો વ્યવસાય. ડૉ. વિલ્સનનું અને ડૉ. ટેલરનું પ્રોત્સાહન. પત્રકાર તરીકેની કારકિર્દીની શરૂઆત. ૧૮૭૯ થી મરણપર્યંત ‘ઈન્ડિયન સ્પેકટેટર’ના તંત્રી. ‘વોઈસ ઑવ ઈન્ડિયા’ નામે પત્ર દ્વારા પણ પ્રજાસેવા. પત્રકાર તરીકે નિર્ભીકપણે બાળલગ્ન અને પુનર્લગ્ન બાબતે સુધારાવાદી વિચારોની અભિવ્યક્તિ. ૧૮૯૦માં યુરોપના પ્રવાસે ગયા. ૧૯૦૧ માં ‘ઈસ્ટ ઍન્ડ વેસ્ટ’ નામના માસિકની શરૂઆત. હૃદય એકાએક બંધ પડવાથી સીમલામાં અચાનક મૃત્યુ.
સંસારસુધારો, દેશદાઝ અને નીતિબોધને લક્ષ્ય કરતી રચનાઓના એમના છએક કાવ્યસંગ્રહો છે. ‘નીતિવિનોદ’ મધુર અને કરુણ ગરબીઓનો સંગ્રહ છે. એમાં બાળવિધવા, કજોડાવાળી સ્ત્રી, પરણેલી બાળપત્ની વગેરેના સ્ત્રીદુઃખના વિલાપો છે. ‘વિલ્સનવિરહ’ મિત્ર ડૉ. જહોન વિલ્સનના મૃત્યુ પરનું શોકકાવ્ય છે. એમાં તેઓ દલપતરામના ‘ફોર્બસવિરહ’ને જ અનુસર્યા છે. ‘સરોદ-ઈ-ઈત્તેફાક’ માં ફારસી શૈલીનાં ગીતો અને કવિતા છે. આ ઉપરાંત એમના ‘અનુભવિકા’ , ‘આદમી અને તેની દુનિયા’ , અને ‘સાંસરિકા’ કાવ્યસંગ્રહો છે. ‘ઇતિહાસની આરસી’ જેવી ‘સાંસરિકા’માં સચવાયેલી પ્રચલિત રચના ભાષાની પ્રૌઢિ દર્શાવે છે. મુખ્યત્વે દલપતરામ અને નર્મદની શૈલીનું અનુસંધાન આ કવિની રચનાઓમાં હોવા છતાં પારસી બોલીને અતિક્રમી ગુજરાતી શુદ્ધ ભાષા લખવાનો અને ગુજરાતી પિંગળને અનુસરવાનો એમનો પુરુષાર્થ નોંધપાત્ર છે.
સાંસરિકા : બહેરામજી મહેરવાનજી મલબારીનો, સંસારના અવલોકને સૂચવેલા વિચારો દર્શાવતાં પ્રસંગાનુસારી પાંત્રીસ કાવ્યો ધરાવતો સંગ્રહ. આ પારસી કવિને હાથે અહીં નૈતિક, સાંસારિક અને ઐતિહાસિક વિષયો ગુજરાતી પિંગળની જાણકારી સાથે સરલતાથી રજૂઆત પામ્યા છે. સંસારસુધારો અહીં મુખ્ય સૂત્ર છે. ‘કજોડું-સ્વભાવનું’ અને ‘કજોડું-ઉંમરનું’, ‘સુઘડ-ફૂવડનો ઘર સંસાર’, ‘પારકા પૈસા નસાથી બૂરા’, ‘પારકી સ્ત્રી મરકીથી બૂરી’ વગેરે રચનાઓ આનાં ઉદાહરણો છે. ‘સુરતી લાલા સહેલાણી’માં નફરા નકટા સુરતી લાલાઓને પડતીને પાર કરવાનો ઉપદેશ છે. ‘ઇતિહાસની આરસી’માં રહેલી ભાષાની પ્રૌઢિ એને આ સંગ્રહની ઉત્તમ રચના ઠેરવે છે. ‘મૌનની મઝા’માં છેડાતો મૌન જેવો વિષય એ જમાનામાં અરૂઢ છે. છેલ્લી ત્રણેક પદરચનાઓમાંની વ્રજછાંટ ધ્યાનાર્હ છે.
એમણે અંગ્રેજી ભાષામાં જે રચનાઓ કરી તેનો સંચય ‘ઇન્ડિયન ન્યૂઝ ઇન ઇગ્લિશ ગાર્બ’ નામે પ્રસિદ્ધ થયો છે. એમાં અંગ્રેજી પિંગળનો સારો અભ્યાસ નજરે ચડે છે. કવિએ હિંદને લગતા દેશી પ્રશ્નો એમાં ચર્ચ્યા છે.
૧૯૭૮ માં કરેલા ગુજરાત-કાઠિયાવાડના પ્રવાસના પરિણામ રૂપે મળતું ‘ગુજરાત ઍન્ડ ધ ગુજરાતીઝ’ તથા ૧૮૯૦ ની યુરોપયાત્રાના પરિણામરૂપે મળતું ‘ઇન્ડિયન આઈ ઑન ઇંગ્લિશ લાઈફ’- બંને પુસ્તકો અંગ્રેજીમાં છે. આ ઉપરાંત, હિંદુ ધર્મની ફિલસૂફીને લગતાં મેકસમૂલરનાં ‘હિબર્ટ લૅકચર્સ’નું મનચેરજી મોબેદજીના સહયોગમાં ગુજરાતી ભાષાંતર એમણે આપ્યું છે.
વિદ્યાર્થી જીવન દરમિયાન તેમણે અનેક વ્યવસાયો અજમાવ્યા. તેમણે ૧૯૫૬થી ૧૯૫૮ સુધી ટેક્સટાઇસ સેલ્સમેન તરીકે કામ કર્યું. તેમણે ૧૯૫૮થી ૧૯૬૬ સુધી પશ્ચિમ રેલ્વેમાં ક્લાર્ક તરીકે કામ કર્યું. ૧૯૬૬માં ગુજરાતીના વ્યાખ્યાતા તરીકે ડાકોરની ભવન્સ કોલેજમાં તેમણે થોડો સમય અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. પછીથી તેઓ ભક્ત વલ્લભ ધોળા આર્ટસ એન્ડ કોમર્સ કોલેજ, અમદાવાદમાં ગુજરાતીના અધ્યાપક તરીકે જોડાયા અને નિવૃત્તિ સુધી ત્યાં રહ્યા. આઠ વર્ષ સુધી તેઓ નિરિક્ષક સામયિકના તંત્રી રહ્યા. તેઓ ઉદગાર સામયિકના પણ સંપાદક હતા, જે આર. આર. શેઠ કંપનીનું સામયિક હતું. તેમણે રન્નાદે પ્રકાશનની સ્થાપના કરી અને ઓળખ સામયિકની શરૂઆત કરી અને ૧૬ વર્ષ સુધી તેના તંત્રી રહ્યા. તેઓ કેટલાક વર્ષ માટે ગુજરાતી અધ્યાપક સંઘના પ્રમુખ રહ્યા અને તેના વાર્ષિક મુખપત્ર અધીતનું સંપાદન સંભાળ્યું હતું. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના મુખપત્ર પરબ માસિકનું સંપાદન તેમણે થોડો સમય કર્યું હતું. તેઓ અસૈત સાહિત્ય સભાના પ્રમુખ અને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના ઉપ-પ્રમુખ રહ્યા હતા.