polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
સ્વાભાવિક રીતે મંદીના સમયે હાથ પર રહેલા ભંડોળના રોકાણમાંથી વ્યાજ કમાવવાનું ચાલુ રાખવું મુશ્કેલ છે.મંદીમય માર્કેટ વીમાદાતાને તેમના રોકાણ પાછા ખેંચી લેવા અને તેમના અંડરરાઇટિંગ માપદંડ વધુ ચુસ્ત કરવા ફરજ પાડે છે. આમ નબળા અર્થતંત્રનો સામાન્ય રીતે અર્થ છે ઊંચા વીમા પ્રિમીયમ.નફાકારક અને બિનનફાકારક સમય વચ્ચેની તબદીલીની પ્રકૃતિને સામાન્ય રીતે વીમાકરણ અથવા વીમા ચક્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પ્રાચીન પર્શિયાના અચેમેનિયન રાજાઓ પ્રથમ એવા રાજા હતા જેમણે પોતાની પ્રજાનો વીમો ઉતરાવ્યો હતો અને દરેક વ્યકિતએ તેમની વીમા અંગેની નોંધણી સરકારના અધિકારીઓ સમક્ષ કરાવવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું હતું. દર વર્ષે વીમાને ફરીથી નવરોઝ ના દિવસે રિન્યુ કરાતો. આ સમારંભમાં વિવિધ સમુદાયના નેતાઓ ભેગા થતા અને તેઓ રાજાને ભેટ આપતા. સૌથી વધુ કિંમતી ભેટ એક વિશેષ સમારંભમાં પ્રસ્તૂત કરવામાં આવતી હતી. જ્યારે ભેટ 10,000 ડેરિક થી વધુ હોય તો તેની નોંધણી વિશેષ કચેરીમાં કરવી પડતી હતી. વિશેષ ભેટ રજૂ કરતા લોકો માટે આ ફાયદારૂપ હતું. જ્યારે બીજા લોકોની ભેટનું આકલંન રાજાના વિશ્વાસુઓ કરતા હતા. આ બાદ ભેટની કિંમત વિશેષ કચેરીમાં નોંધાઈ જતી હતી.
જે વપણ જોખમ તબદીલ કરવા માંગે છે અને એક વખત વીમો આપનાર કંપની વીમો ઉતારે છે ત્યારે બીજો પક્ષ વીમો મેળવનાર પક્ષ બને છે. આને કરાર,કહેવાય છે જેને વીમા પૉલિસી કહેવાય છે.સામાન્ય રીતે, વીમા કરારમાં નીચેના તત્વો સામેલ હોય છે. : પક્ષ , પ્રિમીયમ, કવરેજન સમયગાળો, રક્ષિત કરાયેલા બનાવ અંગે નુકશાન, કવરેજની રકમ ( દાખલા તરીકે નુકશાનના સમયે વીમેદાર અથવા લાભ મેળવનારને ચુકવાતી રકમ ), અને એક્સક્લુઝન . જેથી વીમાકૃત કવર કરવામાં આવેલા નુકશાન સામે " ઇન્ડેમ્નિફાઈડ " થાય છે.
આપત્તિમાં ઘરને થયેલા નુકશાન માટે ગૃહ વીમો તમને વળતર આપે છે. કેટલાક ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં કેટલીક ચોક્કસ પ્રકારની આપત્તિઓ જેમ કે પૂર, ભૂકંપનો વીમામાં સમાવેશ કરતા નથી. આ માટે તમારે વિશેષ કવરેજ માંગવું પડે છે. રખરખાવ-અને તેને લગતી મુશ્કેલીઓએ મકાન માલિકની જવાબદારી છે. પૉલિસીમાં યાદી હોય છે અથવા અલગ પૉલિસી ખરીદવી પડે છે. અને જેઓ પોતાનું ઘર ભાડે આપે છે તેમને માટે પૉલિસી ખરીદવાની ખાસ જરૂરીયાત છે. કેટલાક દેશોમાં વીમા કંપનીઓ ઘરના સભ્યો દ્વારા જેમાં પાળતું જાનવરનો પણ સમાવેશ થાય છે તેમના દ્વારા થતું નુકશાન, ઈજા વગેરે જેવી જવાબદારીઓ અને કાયદેસરના ખર્ચનો સમાવેશ કરતા પેકેજ ઓફર કરે છે.
સાતમી સદીના અંત સુધીમાં, લંડન વેપારના કેન્દ્ર તરીકે વિકસતા દરિયાઈ વીમાની માંગ વધી હતી. 1680ના દાયકાના અંત ભાગમાં, એડવર્ડ લોયડ દ્વાર એક કોફી હાઉસ શરૂ કરવામાં આવ્યું તે વહાણ માલિકો, વેપારીઓ અને વહાણના કેપ્ટનમાં લોકપ્રિય સ્થળ બની ગયું હતું.જેને કારણે તે વહાણ ઉદ્યોગના તાજા અને ભરોસાપાત્ર સમાચાર માટેનું સ્થળ બની ગયું હતું. આ સ્થળ વહાણો અને માલ માટે વીમો લેવા માંગતા પક્ષો માટે બેઠકનું સ્થળ બની ગયું હતું હાલમાં, લોયડ ઓફ લંડન દરિયાઈ અને અન્ય પ્રકારના વીમાના કામ અલગ શાખ ધરાવે છે, તેઓ હાલના વીમાના ખ્યાલથી અલગ પ્રકારે કામ કરે છે.
વીમા કંપનીઓનું સામાન્ય રીતે મ્યુચ્યુઅલ અથવા સ્ટોક કંપની એમ વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે.મ્યુચ્યુઅલ કંપનીઓની માલિકી પોલીસીધારકોની છે જ્યારે સ્ટોકધારકો સ્ટોક વીમા કંપનીની માલિકી ધરાવે છે.
સ્ટોક કંપનીની રચના માટે મ્યુચ્યુઅલ વીમાદાતાના ડીમ્યુચ્યુઅલાઇઝેશન તેમજ સંકર કંપનીની રચનાને મ્યુચ્યુઅલ હોલ્ડિંગ કંપની તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રણાલી અમેરિકા જેવા દેશોમાં 20મી સદીથી પ્રચલિત બની છે.
વીમા કંપનીના અન્ય સ્વરૂપમાં રેસિપ્રોકલ નો સમાવેશ થાય છે જેમાં પોલીસીધારક જોખમની વહેંચણીમાં ભાગીદારી કરે છે. અને લોયડ્સ સંસ્થાઓ.
ગ્રીક અને રોમન લોકોએ આરોગ્ય અને જીવન વીમાનો ખ્યાલ રજૂ કર્યો હતો. ઈસવીસન પૂર્વે 600ની સાલમાં તેમણે "હિતકારી સમાજ" નામનું એક જૂથ રચ્યું હતું, જે જૂથના સભ્યના પરિવારની દેખભાળ રાખતું હતું અને મૃત્યુ વખતે અંતિમવીધીનો ખર્ચ ઉપાડી લેતું હતું. એક જ ઉદ્દેશ માટે ભેગા થયેલા જૂથના સભ્યો મધ્યમ ય ધરાવતા હતા. તાલમુડ માલના વીમા અંગેના વિવિધ પાસાની જાણકારી રાખતો હતો. 17મી સદીના અંત સુધીમાં વીમાનો ખ્યાલ વિકસ્યો " મિત્રતા ધરાવતા સમુદાય " ઈંગ્લેન્ડમાં અસ્તિત્વ ધરાવતા હતા, જેમા લોકો કેટલીક રકમનો ફાળો આપતા હતા જેનો ઉદ્દેશ કટોકટીની સ્થિતિમાં પહોંચી વળવાનો હતો.
આ ભેટ નોંધવાનો હેતું એવો હતો કે જ્યારે ભેટ આપનાર વ્યકિત મુશ્કેલીમાં હોય ત્યારે રાજા અને કોર્ટ તેને મદદ કરી શકે. ઇતિહાસકાર અને લખેક, જાહેઝ પ્રાચીન ઈરાન પૂસ્તકમાં લખે છે કે " જ્યારે ભેટ આપનાર વ્યકિત મુશ્કેલીમાં હોય, મકાન બાંધવું હોય, સમારંભ યોજવો હોય કે તેના સંતાનોના લગ્ન કરાવવા હોય ત્યારે કોર્ટનો અધિકારી ભેટમાં આપેલી વસ્તુઓની નોંધણીની ચકાસણી કરતો.જો તેણે આપેલી ભેટની રકમ 10,૦૦૦ ડેરિકથી વધી જાય તો, તે અથવા તેણેને તેને આપેલી ભેટ કરતા બેથી ત્રણ ઘણી રકમ આપવામાં આવતી હતી. "://.-./.3?
કોઇ પણ વીમાદાતાનો વીમાકરણ દેખાવ તેના સંયુક્ત ગુણોત્તરમાં માપવામાં આવે છે.કંપનીનો સંયુક્ત ગુણોત્તર નક્કી કરવા માટે તેના નુકસાન ગુણોત્તર (ભોગવેલું નુકસાન અને નુકસાન ખર્ચનો પ્રિમીયમમાંથી થયેલી આવક સાથે ગુણોત્તર)ને ખર્ચ ગુણોત્તર માં ઉમેરો કરવામાં આવે છે.
સંયુક્ત ગુણોત્તર કંપનીની કુલ વીમાકરણ નફાકારકતાનું પ્રતિબિંબ છે.૧૦૦ ટકા કરતા ઓછો સંયુક્ત ગુણોત્તર વીમાકરણ નફાકારકતા દર્શાવે છે જ્યારે ૧૦૦ ટકા કરતા વધુ સંયુક્ત ગુણોત્તર કંપનીનું વીમાકરણ નુકસાન દર્શાવે છે.
અમેરિકામાં જીવન વીમા પૉલિસી અને વાર્ષિકી પર થતી વ્યાજની આવક પરનો કર સામાન્ય રીતે મોકૂફ રખાય છે.જો કે કેટલાક કિસ્સામાં કર મોકૂફીમાંથી મેળવેલો લાભ નીચા વળતરથી સરભર થઇ જાય છે.તેનો વીમા કંપની, પૉલિસીનો પ્રકાર અને અન્ય પરિબળો પર આધાર રહે છે.વધુમાં અન્ય આવકવેરા બચત સાધનો પ્લાન, રોથ આઇઆરએ) મૂલ્ય સંચય માટે સારા વૈકલ્પિક સાધનો પુરવાર થઇ શકે છે.લો-કોસ્ચ ટર્મ જીવન વીમો અને ઉંચુ વળતર આપતું કર કાર્યક્ષમ નિવૃત્તિ એકાઉન્ટનું મિશ્રણ સારું રોકાણ વળતર આપી શકે છે.
વીમા કંપનીઓ હાથ પર રહેલા ભંડોળમાંથી પણ રોકાણ નફો કમાવી શકે છે.હાથ પર રહેલું ભંડોળ એક ઇન્શ્યોરન્સ પાસે કોઇ પણ સમયે હાજર રહેલી રોકડ રકમ છે જે પ્રિમીયમ તરીકે મેળવવામાં આવી છે પરંતુ દાવાઓની ચૂકવણી કરવામાં તેનો ઉપયોગ થયો નથી.વીમાદાતા દાવાની ચૂકવણી ના થાય ત્યાં સુધી આવતા પ્રિમીયમનું રોકાણ કરવાનું શરૂ કરી દે છે અને તેના પર વ્યાજ કમાવે છે. એસોસિયેશન ઓફ બ્રિટીશ ઇન્શ્યોરર (યુકેની ૪૦૦ વીમા કંપનીઓ અને ૯૪ ટકા વીમા સેવાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થા) લંડન સ્ટોક એક્સ્ચેન્જમાં ૨૦ ટકા જેટલું રોકાણ ધરાવે છે.
વાર્ષિકી નિયમિત ચુકવણી પુરી પાડે છે અને તેનું સામાન્ય રીતે વીમા તરીકે વર્ગિકૃત કરાય છે કારણકે તે વીમા કંપની દ્વારા અપાય છે.
અને તેનું વીમા તરીકે નિયમન થાય છે અને તેમાં જીવન વીમામાં જે પ્રકારની કુશળતા જોઇએ છે તે પ્રકારની કુશળતાની જરૂર પડે છે.વાર્ષિકી
રાજકીય જોખમ વીમો, તે અક્સમાત વીમાનું એક સ્વરૂપ છે જે એવા દેશોમાં કામગીરી ધરાવતા વેપારીઓ દ્વારા લેવાય છે કે જ્યાં રાજકીયક્રાંતિ અથવા અન્ય રાજકીય સ્થિતિના પરિણામે નુકસાન થઇ શકે છે.
મોટા ભાગના દેશોમાં જીવન અને બિન-જીવન વીમાદાતાઓ વિવિધ નિયમનકારી પ્રથા અને વિવિધ કર અને એકાઉન્ટિંગ નિયમોને આધિન હોય છે.બે પ્રકારની કંપનીઓ વચ્ચેના તફાવત પાછળનું મુખ્ય કારણ તે છે કે જીવન, વાર્ષિકી અને પેન્શન કારોબારો સ્વભાવે લાંબાગાળાનો છે- જીવન અને પેન્શન માટેના કવરમાં ઘણા દાયકાઓ સુધીના જોખમ સામે રક્ષણ મળે છે.તેનાથી વિપરિત બિન-જીવન વીમા કવચ સામાન્ય રીતે એક વર્ષ જેવા ટૂંકાગાળાના સમય માટે રક્ષણ આપે છે.
" ઇન્ડેમ્નિટિ" પૉલિસીમાં ત્યાં સુધી દાવાની ચૂકવણી કરવામાં આવતી નથી જ્યાં સુધી ત્રીજા પક્ષ તરફનો વીમો લેવામાં આવ્યો ન હોય.દાખલ તરીકે એક મુલાકાતીએ તમારા ઘરમાં લપસી ગયો છે અને તેને થોડી ઈજા થઈ છે જેથી તેણે તમારા પર 10,૦૦૦ ડોલરનો દાવો માંડ્યો છે અને તે જીતી ગયો છે. "ઇન્ડેમ્નિટિ" પૉલિસી મુજબ મકાનમાલિકે 10 હજાર ડોલર ચૂકવવા પડે છે પરંતુ તેની સામે વીમા કંપની તે રકમ મકાનમાલિકને ચૂકવે છે. .
યુનાઇટેડ કિંગડમમાં ધ ક્રાઉન સરકારી ઇમારતો જેવી મિલકતોનો વીમો ઉતારતી નથી.જો સરકારી ઇમારતોને નુકસાન થાય તો તેના સમારકામનો ખર્ચ જાહેર ભંડોળમાંથી ભરપાઇ કરવામાં આવશે, લાંબા ગાળે તે વીમા પ્રિમીયમ ભરવા કરતા વધુ સસ્તું પડે છે.યુકોમાં મોટાભાગની સરકારી ઇમારતો પ્રોપર્ટી કંપનીઓને વેચાઇ ગઇ છે અને ભાડે અપાઇ છે માટે આ ગોઠવણ હવે ઓછી જોવા મળે છે લગભગ અદ્રશ્ય જ થઇ ગઇ છે.
વ્યાપાર વીમો એટલે એવો કોઇ પણ વીમો કે જે વ્યાપારને જોખમ સામે રક્ષણ આપે છે.વેપાર વીમાના કેટલાક કેટલાક પ્રકાર જોઇએઃ
વેપાર માલિક પૉલિસી, જેમાં ઘરમાલિક વીમામાં જે રીતે ઘરમાલિકની તમામ જરૂરિયાત કવર કરવામાં આવે છે તે રીતે વેપાર માલિકની જરૂરિયાત કવર કરવામાં આવે છે.
અલગ પ્રકારના વીમા કરાર ( દા.ત. વીમા કરાર લોન કે અન્ય પ્રકારના કરાર સાથે ન આવતા હોય તેવા)ની શોધ જીનોઓમાં 14મી સદીમાં થઈ હતી, જેમાં વીમાની સામે સંપતિ ગીરો મુકાતી હતી. આ પ્રકારના નવા વીમા કરારો દ્વારા વીમાને રોકાણથી અલગ પાડવામાં આવતો હતો, આ પ્રકારની અલગ ભૂમિકા દરિયાઈ વીમામાં અસરકારક રહી હતી. યુરોપના પુનરુજ્જીવનકાળ બાદ વીમો વધુ કાર્યદક્ષ બન્યો હતો.
જીવન વીમો મૃતકના પરિવાર અથવા અન્ય અધિકૃત લાભાર્થીને નાણાકીય લાભ પુરો પાડે છે અને તે વીમાધારકના પરિવારને ખર્ચ પણ પુરી પાડી શકે છે.
જેમાં દફનવિધિ, અગ્નિદાહ અને અન્ય અંતિમક્રિયાને લગતા અન્ય ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.જીવન વીમા પૉલિસીમાં રકમ લાભર્થીને ચુકવવાનો પણ ઘણીવાર વિકલ્પ હોય છે.
ઓટો વીમો તમને જો અકસ્માત થાય તો નાણાકીય નુકશાન સામે તમારું રક્ષણ કરે છે.તે તમારી અને વીમા કંપની વચ્ચેનો કરાર છે. તમે પ્રિમીયમ ચુકવવા માટે સંમત થાવ છો અને વીમા કંપની તમારી પૉલિસીમાં નક્કી કરાયેલી શરતએ નુકશાન ચુકવવા સંમત થાય છે.
વીમાદાતા બે રીતે નાણા કમાવી શકે છેઃ વીમાકરણ દ્વારા, જેમાં વીમાદાતા જે જોખમ પર વીમો આપવાનો છે તેની પસંદગી કરે છે અને આ જોખમ સ્વીકારવા પર કેટલું પ્રિમીયમ ચાર્જ કરવું જોઇએ તે નક્કી કરે છે તેઓ વીમાધારક ગ્રાહકો પાસેથી જે પ્રિમીયમ મેળવે છે તેનું રોકાણ કરીને
મિલકત વીમો તમને મિલકતે ચોરી અથવા હવામાનને કારણે થતા નુકશાન સામે રક્ષણ આપે છે. આ વીમામાં કેટલાક વિશેષ વિભાગો પાડવામાં આવ્યા છે જેમ કે આગ વીમો , પૂર વીમો, ભૂકંપ વીમો , મકાન વીમો, દરિયાઈ વીમો અથવા બોઈલર વીમો.
આજ સ્થિતિમાં , "ને બદલે ચૂકવણી" પૉલિસી, વીમા કેરિયરે દાવો ચુકવવો પડે છે અને વીમેદાર ને કશી ચૂકવણી કરવી પડતી નથી. હાલમાં મોટાભાગની જવાબદારી વીમાઓ "ને બદલે ચૂકવણી"ની ભાષામાં લખાયેલા હોય છે.
૨૦૧૬ – આતંકવાદી જૂથ જૈશ-એ-મોહમ્મદ દ્વારા ભારતના જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકી હુમલો કરવામાં આવ્યો. ઉરી હુમલા તરીકે જાણીતા આ આતંકી હુમલામાં ચાર આતંકી સહિત ભારતીય સેનાના ઓગણીસ સૈનિકોના મોત થયા.
૧૯૯૨ – મોહમ્મદ હિદાયતુલ્લાહ, ભારતીય વકીલ, ન્યાયાધીશ અને રાજકારણી, ભારતના ૬ઠ્ઠા ઉપરાષ્ટ્રપતિ
૧૦૦-સીટો વાળી એકવિધાઈ લાટવિયાઈ સંસદ, જેને સૈઇમા કહે છે, ચુંટણીઓ દ્વારા પ્રતિ ચાર વર્ષ માં ચુંટી જાય છે. રાષ્ટ્રપતિની ચુંટાણી સૈઇમા દ્વારા એક અન્ય ચુંટાણી માં કરાય છે, અને આ પણ પ્રતિ ચાર વર્ષ માં થાય છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા વડાપ્રધાન નિયુક્ત કરાય છે, જે પોતાની મંત્રીપરિષદ સાથે, કાર્યકારી શાખા બનાવે છે, જેને સૈઇમામાં વિશ્વાસ મત પ્રાપ્ત કરવાનો હોય છે. આ જ સંસદીય પ્રણાલી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પૂર્વે પણ હતી. સર્વોચ્ચ સિવિલ સેવક ૧૬ રાજ્ય સચિવ હોય છે.
લાટવિયા કે લાટવિયા ગણરાજ્ય ઉત્તરપૂર્વી યુરોપમાં સ્થિત એક દેશ છે અને તે ત્રણ બાલ્ટિક ગણરાજ્યોમાં એક છે જેમનું દ્વિતીય વિશ્વ યુદ્ધ પછી ભૂતપૂર્વ સોવિયત સંઘમાં વિલય કરી દેવાયું. આની સીમાઓ લિથુઆનિયા, એસ્ટોનિયા, બેલારૂસ, અને રશિયા ને મળે છે. આ આકારની દૃષ્ટિ એ એક નાનકડો દેશ છે અને આનું કુલ ક્ષેત્રફલ ૬૪,૫૮૯ વર્ગ કિમી અને જનસંખ્યા ૨૨,૩૧,૫૦ છે.
જો જનમત આ સુઝાવ ના પક્ષમાં હોત તો સરકાર પેંશન ને વર્તમાન ૫૦ લાત્સ થી વધારી ૧૩૫ લાત્સ કરી દેત. આ જનમત ભિન્ન રાજનીતિ સમાજ સંઘ દ્વારા સમર્થિત હતો, જે એક રાજનૈતિક દળ બનવા ચાહે છે.
૨ ઓગસ્ટ્, ૨૦૦૮ ના સંસદ ને ભંગ કરવા વિષે સંવિધાનમાં સંશોધન કરવા માટે જનમત સંગ્રહ થયો. મતદાન કરને વાળા ૯૬% લોકો એ આનું સમર્થન કર્યું અને ૩.૫% લોકો એ વિરોધમાં મતદાન કર્યું, પણ ઘણાં ઓછા મતદાન ને કારણે આને રદ્દ કરી દેવાયો.
લાટવિયાની રાજધાની છે રીગા જેની અનુમાનિત જનસંખ્યા છે ૮,૨૬,૦૦૦. કુલ જનસંખ્યા ના ૬૦% લાટવિયાઈ મૂળના નાગરિક છે અને લગભગ ૩૦% લોકો રૂસી મૂળ ના છે. અહીંની આધિકારિક ભાષા છે લાટવિયાઈ, જે બાલ્ટિક ભાષા પરિવાર થી છે. અહીંની આધિકારિક મુદ્રા છે લાત્સ.
૨૦૦૬ ના સંસદીય ચુંટણીમાં ૧૯ રાજનીતિક દળોએ ભાગ લીધો હતો. આ ચુંટાણીમાં વડાપ્રધાન એઇગ્કાર્સ કાલ્વિટિસના સત્તારૂઢ઼ ગઠબંધન ને જીત મળી.
ઘાતુ, પથ્થર, દાંત, લાકડું, સિમેન્ટ, પ્લાસ્ટર ઓફ પેરીસ, કાચ, રેતી, પ્લાસ્ટિક કે માટી વગેરેનો ઉપયોગ કરી દેવ-દેવી વગેરેની બનાવવામાં આવેલી પ્રતિમાને મૂર્તિ કહેવામાં આવે છે. ભારતીય ઉપખંડમાં સૌથી મહત્વના તેમ જ વિશ્વમાં સૌથી પ્રાચીન ગણાતા હિંદુ ધર્મના લોકોમાં મુર્તિ પૂજાનું ખુબ જ મહત્વ છે. હિંદુધર્મમાં, મૂર્તિ એટલે, ચિત્ર કે ધાતુ, પથ્થર, લાકડું, હાથીદાંત વગેરેની બનાવેલી શરીરપ્રતિમા, પૂતળું, બાવલું, જેવા શિલ્પ સ્વરૂપે, દૈવીઆત્માને વ્યક્ત કરતું સ્વરૂપ. દૈવી ભક્તિમાર્ગમાં મૂર્તિપૂજાના માધ્યમે ઈશ્વર સાથે વ્યક્તિગતપણે ઊંડો પ્રેમસંબંધ જોડવાની લાગણી મધ્યસ્થ હોય છે. મૂર્તિને ઈશ્વરનું સ્વરૂપ માની ભક્ત તેની સેવાપૂજા કરે છે, સવારે મૂર્તિને જગાડે છે, સ્નાન, શણગાર, ભોજન, પ્રસાદ, આરતિ, શયન જેવી વિધિઓ દ્વારા મૂર્તિના માધ્યમે ઈશ્વર સાથેનો પોતાનો પ્રેમસંબંધ અને ભક્તિભાવ વ્યક્ત કરવાનો આશય હોય છે. આર્ય સમાજ અને બ્રહ્મોસમાજ જેવા કેટલાંક હિંદુ સંપ્રદાયો મૂર્તિપૂજાને નકારે છે, અને તેને ’ઢિંગલા ઢિંગલીના ખેલ’ સાથે સરખાવે છે.
મૂર્તિની આવશ્યકતા સંબંધમાં ભગવદ્ગોમંડલમાં લખ્યા પ્રમાણે, વિદ્યાવિજયજી મહારાજ જણાવે છે કે, અસલી વસ્તુ આપણી પાસે નથી, તો તેની પિછાણ માટે તેની આકૃતિ એક મોટું સાધન છે. સાધુની પિછાણ તેના ભેખથી થાય છે. જુદા જુદા પ્રાંતના લોકોને તેના પહેરવેશથી ઓળખી શકીએ છીએ. તે પ્રમાણે સાક્ષાત્ પરમાત્મા અહીં નથી અને મૂર્તિ તેની સાક્ષાત્ પ્રતિકૃતિ ન હોવા છતાં પણ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલ તેમના રૂપ અનુસાર તેની મૂર્તિ બનાવી, તે મૂર્તિમાં તેમનો આરોપ કરીને એ મૂર્તિ અમારા પરમાત્મા સમાન છે અને આ મૂર્તિથી અમે વીતરાગ દશા પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ એમ માનવું જોઈએ. પરમાત્માથી જેટલો ફાયદો છે તેટલો તેની મૂર્તિથી પણ છે.
ભારતીય આધ્યાત્મિક જગતમાં સગુણ અને નિર્ગુણ , આ બે સ્વરુપે ભગવાનની ઉપાસના થાય છે. શાસ્ત્રકારોએ ત્રણ પ્રકારની પૂજા બતાવી છે: સ્મરણપૂજા, દર્શનપૂજા અને સ્પર્શનપૂજા. એકાંતમાં શાંત જગ્યાએ બેસી પરમાત્માનું સ્મરણ કરવું, તેની માળા ફેરવવી તે સ્મરણપૂજા. જેનું સ્મરણ કરીએ છીએ, તેનાં દર્શનની ઈચ્છા થાય છે. સાક્ષાત્ પરમાત્માનું દર્શન થવું તો દુર્લભ છે, તેથી તેની મૂર્તિનાં દર્શનથી આપણે પ્રસન્ન થઈએ છીએ. દર્શન પછી તે વસ્તુ ઉપર જ્યાદા પ્રેમ જાગ્રત થાય તો તેને ભેટવાની ઈચ્છા થાય છે. તેને ભેટીને આપણે તલ્લીન થઈ જઈએ છીએ. આ સ્પર્શનપૂજા છે.
આયરલેંડ નો ઇતિહાસ બતાવે છે કે સ્વાધીનતા મળતા પહેલાં આ દેશ બ્રિટિશ શાસન ને આધીન હતો. ૩ મે ૧૯૨૧ ના આ દેશ નું વિભાજન થઈ ગયું અને ૬ ડિસેઁબર ૧૯૨૨ ના આ યૂ. કે. થી સ્વતંત્ર થઈ એક અલગ રાજ્યના રૂપે સ્થાપિત્ય થઈ ગયા. રાજ્ય થી આને દેશ નો દરજ્જો ૨૯ ડિસેઁબર ૧૯૩૭ ના પ્રાપ્ત થયો અને સન ૧૯૪૯ ના આ દેશ પૂર્ણ રૂપે રિપબ્લિક ઑફ આયરલેંડ નામે દુનિયા ના માનચિત્ર પર અંકિત થઈ ગયો પરન્તુ આનો એક ભાગ આજે પણ યૂ. કે. ના અધિકાર ક્ષેત્રમાં આવે છે, જેને ઉત્તરી આયરલેંડ કહે છે. સન ૧૯૪૯માં આ દેશ બ્રિટેન થી સ્વતન્ત્ર તો થઈ ગયો પરન્તુ આર્થિક સંસાધનોં ના અભાવમાં આની અર્થવ્યવસ્થા ઉન્નતિ તરફ અગ્રસર ન થઈ શકી. સન ૧૯૫૦માં યુરોપિયન કમેટીની સદસ્યતા ગ્રહણ કર્યા પછી, વિકસિત સદસ્ય દેશોના સહયોગથી આની અર્થવ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવ્યું જેના પરિણામસ્વરૂપે આ દેશ સકલ ઘરેલૂ ઉત્પાદમાં વિશ્વમાં છઠ્ઠા સ્થાન પર છે, આની સાથે જ રાજનૈતિક સ્વતન્ત્રતામાં, આર્થિક સ્વતન્ત્રતામાં, માનવાધિકારમાં આની ગણના ઉચ્ચતમ સ્તર પર કરાય છે.
રિપબ્લિક ઑફ આયરલેંડ માં કોઈ ધર્મ ને કોઈ માન્યતા પ્રાપ્ત નથી. ઈસાઈ ધર્મ ને અધિક સંખ્યામાં મનાવાને કારણે અહીં ઈસાઈ ધર્મ પ્રચલિત થઈ ગયો. આ દેશની લગભગ ૯૨% વસતિ રોમન કૈથોલિક ધર્મ નું પાલન કરે છે. કેવળ ૩% લોકો પ્રોટેસ્ટેન્ટ ધર્મ ને માને છે, ચર્ચ આફૅ આયરલેંડ ને ૨.૩૫% પ્રેસવાયટેરિયન ને ૦.૩૭% મૈથોડિસ્ટ ને ૦.૧૪% અને અન્ય નાના પરન્તુ સ્થિર ધર્મ ને માનવાવાળા માં જૈવિશ સમુદાય ના ૦.૦૪% અને ઇસ્લામ ના ૦.૧૧ પ્રતિશત છે. સન ૨૦૦૫માં યૂરોવૉરોમીટર દ્વારા કરાયેલ સર્વે અનુસાર ૭૩% આયરિશ નાગરિક ગોડમાં વિશ્વાસ રાખે છે. ૨૨% આત્મા જેવી શક્તિમાં વિશ્વાસ રાખે છે અને કેવળ ૪% લોકો નો ઈશ્વરમાં વિશ્વાસ નથી.
આયરલેંડ યુરોપ મહાદ્વીપ નો એક નાનકડો દેશ છે જેની ચારે તરફ પ્રકૃતિનું સૌન્દર્ય ફેલાયેલ છે. પૂરો દેશ હરિયાળી થી ભરેલો છે. આ દુનિયામાં સૌથી મોટા દ્વીપ ના રૂપે તે ૨૦મા સ્થાન પર આવે છે. આ દેશ ની વસતિ ૩.૯૫ કરોડ઼ જેટલી છે.
આહીર એક પ્રાચીન લડાયક જાતિ છે, કે જે અભીરા અથવા અભીર તરીકે પણ ઓળખાય છે. ભારતની આહીર જાતિ પ્રાચીન કાળથી ભારત અને નેપાળના વિભિન્ન ભાગોના શાસનકર્તાઓ પૈકીની એક છે. અભીરાનો અર્થ નિડર થાય છે. શાક્યો, હૂણો અને સાયથિઅન્સ ના સમયમાં, આહીરો લડાયક યોદ્ધાઓ હતા. એ પૈકીના કેટલાક ખેડુતો તેમ જ પશુપાલકો પણ હતા. આહીર જનજાતિના લોકો પરંપરાગત રીતે ગૌપાલક તેમ જ ગોવાળો છે. પવિત્ર ગાયો સાથેના આ સંબંધે એમને વિશેષ દરજ્જો આપ્યો છે. તેઓ સૌરાષ્ટ્ર - કચ્છ વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. આમ તો તેઓ પશ્ચિમ ગુજરાતના ક્ષેત્રમાં જ નહીં પરંતુ રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને નેપાળમાં પણ જોવા મળે છે. આહીરો ભારતના ધનગર જાતિની પેટા જ્ઞાતિ ગણાય છે. આહીર સમુદાય તરાઈમાં મોટી સંખ્યામાં મોજુદ છે, જે દક્ષિણ ભાગમાં આવે છે. આહીરોનો જાટ સાથે નજીકનો ગોત્ર સંબંધ જોવા મળે છે. તેઓનો શારિરીક બાંધો પણ એકસરખો જોવા મળે છે. આહીરોનો મુખ્ય તહેવાર દિવાળી અને જન્માષ્ટમી છે. ભારત માં આશરે ૪ કરોડ આહીરો છે.
પરથારિયા આહીરો પૂર્વી કચ્છમાં રહે છે અને તેમણે એક વ્રજવાણી નામે ગામ સ્થાપ્યું હતું. મચ્છોયા અને બોરીચા આહીરો ચોરડ ક્ષેત્રમાં રહેતાં . પરથારિયા આહીરો રતનાલ, ચોબારી, રામવાવ, કુડા, ગવરીપર, કણખૉઇ, અમરાપર, રતનપર, ખેંગારપર, લોડાઇ, ધ્રંગ, ધોરી, સુમરાસર, મમુઆરા, વાંગ, દાદોર, કુનેરીયા, નોખણીયા, લાખાપર, સતાપર, હીરાપર, પશુડા, લુણવા જેવા અનેક ગામો માં રહે છે. મચ્છોયા આહીર અલિયાબાડા, વાવડી, નેસડા રાજયર, પાધર, વાઘુરા, ટપ્પર, પડાણા અને ભુવડ ગામોમાં રહે છે. સોરઠીયા આહીર અંજાર, જામનગર, ભાવનગર, તાવિડા, રાજકોટ, જુનાગઢ,પોરબંદર, અમદાવાદ, લીંબડીમાં રહે છે. નાગોર અને શિયાણીમાં રહે છે. બોરીચા આહીર અંજાર, મેઘપર-બોરીચી, મિઠીરોહર, ભારાપર વીરા, મોડસર, ખોખરા, કાન્યાબે, જુમ્ખા, બળદિયા અને કેરામાં રહે છે.
આહીરોની ઐતિહાસિક ઉત્પત્તિ પર વિભિન્ન ઇતિહાસકારો એકમત નથી. પણ મહાભારત અને શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા નાં યુગમાં પણ યાદવોનાં અસ્તિત્વની અનુભૂતિ થાય છે તથા એ યુગમાં પણ તેમને આભીર, અહીર, ગોપ અથવા ગ્વાળ જ કહેવાતું હતું. અમુક વિદ્વાન આહીરોના શારીરિક ગઠન ના અનુસાર તેમને આર્ય માને છે. પૌરાણિક દૃષ્ટિથી, આહીર અથવા આભીર યદુવંશી રાજા આહુકનાં વંશજ છે. શક્તિ સંગમ તંત્રમાં ઉલ્લેખ મળે છે કે રાજા યયાતિની બે પત્નીઓ હતી- દેવયાની અને શર્મિષ્ઠા. દેવયાનીથી યદુ અને તુર્વશૂ નામક પુત્રો થયા. યદુનાં વંશજ યાદવ કહેવાયા. યદુવંશીય ભીમ સાત્વતનાં વૃષ્ણિ આદિ ચાર પુત્રો થયા અને એમની જ ઘણી પેઢીઓ પછી રાજા આહુક થયા, જેમના વંશજ આભીર અથવા આહીર કહેવાયા.
ગુજરાતમાં આહીરોની ઘણી વસ્તી છે. ગુજરાતમાં આહીરોની મુખ્ય પાંચ જાતિઓ છે: પરથારિયા, પંચોળી, મચ્છોયા, બોરીચા અને સોરઠિયા. ભારતના ૧.૮ કરોડ આહીરોમાંના ૩ લાખ જેટલા આહીરો કચ્છમાં વસે છે. આ જાતિઓ મુખ્યત્વે ખેડૂતો છે જે એક સમયે દૂધ અને ઘી વેચતા હતાં પણ વરસાદની અનિયમિતતાને કારણે હવે તેમણે પોતાનો ધંધો ટ્રાંસપોર્ટ અને મીઠાનો વ્યવસાય અપનાવ્યો છે. તેમની માતૃભાષા ગુજરાતી છે. ગુજરાતના જાતિ કલ્યાણ વિભાગમાં આહીરનો સમાવેશ શેક્ષણિક રીતે અન્ય પછાત વર્ગોમાં થયો છે.
આહીર મુખ્યત્વે એક પ્રાચીન ભારતીય યદુવંશી ક્ષત્રિય જાતિ છે, જેમના સદસ્યો ને યાદવ સમુદાયના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે તથા અહીર, યાદવ અને રાવ સાહબ કહેવામાં આવે છે, કેમકે આ શબ્દો ને એક બીજાના પર્યાયવાચી મનાય છે. અત્યાર સુધી ની ખોજ અનુસાર અહીર, આભીર અથવા યદુવંશ નો ઇતિહાસ ભગવાન વિષ્ણુ, અત્રિ, ચંદ્ર, તારા, બુધ, ઈલા, પુરુરવા-ઉર્વશી ઇત્યાદિ થી સંબંધિત છે. ટોડની 36 રોયલ રેસ ની સૂચિમાં પણ આહીરો શામેલ છે.
ઐતિહાસિક દૃષ્ટિકોણથી, આહીરોએ 108 . . માં મધ્ય ભારત માં સ્થિત 'અહીર બાટક નગર' અથવા 'અહીરોરા' અને ઉત્તર પ્રદેશના ઝાંસી જીલ્લામાં અહીરવાળાની નિવ રાખી હતી. રુદ્રમૂર્તિ નામક આહીર અહીરવાળાનાં સેનાપતિ હતા જે સમય જતાં રાજા બન્યાં. માધુરીપુત્ર, ઈશ્વરસેન અને શિવદત્ત આ વંશના પ્રખ્યાત રાજાઓ થયા.
પોરબંદરથી દ્વારકા જતા માર્ગ પર હર્ષદથી દ્વારકા અને જામનગર તેમજ ભાણવડ સુધીના વિસ્તારમાં સોરઠીયા આહીરની વસ્તી તેમજ સમગ્ર ગામો આવેલ છે. તેમજ પોરબંદરથી ઉના તેમજ જુનાગઢ વિસ્તારમાં સોરઠીયા તેમજ મચ્છોયા આહીરોની વસ્તી રહેલી છે. તેમજ મોરબી વિસ્તારમાં બોરીચા તેમજ મચ્છોયા આહીરોની વસ્તી રહેલી છે.
ભાગવતમાં પણ વાસુદેવજીએ આભીર-પતિ નંદ બાબાને તેમના ભાઈ કહીને સંબોધિત કર્યું છે અને શ્રીકૃષ્ણએ નંદજી ને મથુરા થી વિદા થતા સમયે ગોકુળવાસીઓ ને સંદેશ દેતા ઉપનંદ, વૃષભાન આદિ આહીરોને પોતાના સજાતીય કહીને સંબોધિત કર્યા છે. વર્તમાન આહીર પણ સ્વયંને યદુવંશી આહુકનાં સંતાન માને છે.
ઇતિહાસકારો જાટને ગેતી, આહીરને અવાર , શકને સાઈથીલ, ગુજ્જર અને ખત્રીને "ખઝાર", ઠાકુર અને ટરખન ને ટુખારીયન, સૌરાષ્ટ્રને સૌરા માટી કે સર્માટીયન્સ, સીસોદીયાને "સેસાનીયન" પરથી ઉતરી આવેલા માને છે.
મેગાસ્થનીજનાં વૃતાંત અને મહાભારતનાં વિગતવાર અભ્યાસ કર્યા પછી રુબેન આ નિશ્ચય પર પહોંચ્યા કે " ભગવાન કૃષ્ણ એક ગોપાલક નાયક હતા તથા ગોપાલકોની જાતિ આહીર જ કૃષ્ણના અસલી વંશજ છે, ન કે કોઈ બીજું રાજવંશ."
આહીર મહારાજ યદુ ના વંશજ છે જે એક ઐતિહાસિક ચંદ્રવંશી ક્ષત્રિય રાજા હતા. આહીરો ને એક જાતિ, વર્ણ, અથવા નસલના રૂપમાં વર્ણિત કરવામાં આવે છે, જેમણે ભારત અને નેપાળ પર રાજ કર્યું હતું.
કોફ નાં અનુસાર - આહીર પ્રાચીન ગોપાલક પરંપરા વાળી કૃશક જાતિ છે જેમણે પોતાના પારંપરિક મૂલ્યોને હંમેશા રાજપૂત પ્રથાનાં અનુરૂપ વ્યક્ત કર્યું છે.
આહીરોનો ઉદ્ગમ વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે. વિવિધ વિદ્વાનો વિવિધ મતો પ્રદર્શિત કરે છે. અમુક ઇતિહાસકારો માને છે કે તેઓ મધ્ય એશિયના શક્તિશાળી ગોપાલક હતા.
આ પંક્તિથી સ્પષ્ટ થાય છે કે યાદવ અને આભીર મૂળભૂત રીતે એકજ વંશના ક્ષત્રિય છે તથા "હરિવંશ પુરાણ" માં પણ આ તથ્યની પુષ્ટિ થાય છે.
તેમનો જન્મ ઇચ્છાબા અને હિંમતલાલ જોઇતારામ પાઠકને ત્યાં ગુજરાતના પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોઠ ગામમાં થયો હતો. તેમનું બાળપણનું હુલામણું નામ બચુડો હતું. તેમના પિતા તેઓ જ્યારે દસ વર્ષના હતા ત્યારે અવસાન પામ્યા હતા તેથી તેમનો ઉછેર તેમના દાદા જોઇતારામના ઘરે થયો હતો. રાજગઢ ખાતે તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ લીધું અને ૧૯૩૦માં તેઓ કાલોલની એમ.જી.એસ હાઇસ્કૂલમાં દાખલ થયા અને ૧૯૩૮માં મેટ્રિકની પરીક્ષા ઉત્તીર્ણ કરી. ૧૯૪૩માં તેમણે સુરતની એમ.ટી.બી. કોલેજમાંથી બી.એ.ની પદવી મેળવી અને ૧૯૪૫માં વડોદરા કોલેજમાંથી ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વિષયો સાથે એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૦માં તેમણે વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદીના માર્ગદર્શન હેઠળ ૧૯૨૦ પછીની ગુજરાતી કવિતાની સાંસ્કૃતિક ભૂમિકા: પરિબળો અને સિદ્ધિ વિષય પર પીએચ.ડી. કર્યું. તેમના લગ્ન ભાનુબહેન સાથે થયા હતા.
મર્મર ૧૯૫૪માં પ્રકાશિત થયેલ તેમનો પ્રથમ કાવ્ય સંગ્રહ હતો, ત્યારબાદ સંકેત , વિસ્મય , સર્ગ , અંતરિક્ષ , અનુનય , મૃગયા , શૂળી ઉપર સેજ , બે અક્ષર આનંદના અને ધૃતવિલંબિત પ્રગટ થયા હતા. તેમની કવિતાઓમાં તેમના ગામમાં વિતાવેલા બાળપણની યાદો પ્રગટ થઇ હતી કારણકે શહેરી જીવન તેમને બેચેનીનો અનુભવ કરાવતું હતું. તેમના કાવ્ય સંગ્રહ અનુનયનું ભાષાંતર ૧૯૯૩માં બ્રજેન્દ્ર ત્રિપાઠી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
જયંત હિંમતલાલ પાઠક ગુજરાતી કવિ અને વિવેચક હતા. ૧૯૯૦-૧૯૯૧ દરમિયાન તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ રહ્યા હતા. તેમને સાહિત્ય અકદાદમી પુરસ્કાર, કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક, નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક, રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક અને ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક જેવા પારિતોષિકો પ્રાપ્ત થયા હતા. તેમના માનમાં જયંત પાઠક કવિતા પુરસ્કાર અર્પણ થાય છે.
જયંત પાઠકનો જન્મ ગુજરાતના પંચમહાલ વિસ્તારમાં થયો હતો, જે આદિવાસી વિસ્તાર છે. આ વાતાવરણની તેમની કવિતા પર ગાઢ અસર હતી. તેઓ જ્યારે યુવાન હતા ત્યારે તેમના પિત્રાઇ કવિ ઉશનસ્ અને પછી તેમના શાળા શિક્ષક પ્રાણશંકર ભટ્ટે તેમની કવિતા પર ઉંડી અસર છોડી હતી. કવિ ઉમાશંકર જોષી અને સુંદરમ્ પાસેથી પણ તેમણે પ્રેરણા લીધી હતી.
તેમના વિવેચન સર્જનમાં આધુનિક કવિતા પ્રવાહ , આલોક , ટૂંકી વાર્તા: સ્વરૂપ અને સાહિત્ય , ઝવેરચંદ મેઘાણી: જીવન અને સાહિત્ય , રામનારાયણ વિ. પાઠક , કાવ્યલોક , અર્થાત અને ટૂંકી વાર્તા અને બીજા લેખો નો સમાવેશ થાય છે.
જયંત પાઠક કવિતા પુરસ્કાર તેમના માનમાં અપાય છે. ૨૦૦૧માં તેમને પ્રેમચંદ સુવર્ણ ચંદ્રક રઘુવીર ચૌધરીની સાથે પ્રાપ્ત થયો હતો.
જ્વાળામુખીને વર્ગીકૃત કરવાનો બીજો માર્ગ લાવાના સ્વરૂપમાં પ્રસારિત થતું કોમ્પોઝિશન મટીરિયલ છે, તેના લીધે જ્વાળામુખી પર અસર થાય છે. લાવાને ચાર કોમ્પોઝિશનોમાં વર્ગીકૃત કરી શકાય છે
ફેલ્સિક લાવા અને ડોમ્સ કે શોર્ટના સ્વરૂપમાં તેનો પ્રવાહ નાનો અને જાડો હોય છે. વિસ્કોસનો લાવા સ્ટ્રાટોવોલ્કેનો કે લાવા ડોમ્સના સ્વરૂપમાં રચાય છે. કેલિફોર્નિયામાં લાસન પીક ફેલ્સિક લાવાના સ્વરૂપના વોલ્કેનોની સંરચનાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે, જેણે મોટો લાવા ડોમ રચ્યો છે.
સિલિસીયસ મેગ્મા એકદમ ચીકણો હોવાથી તેમાં અસ્થિરતા વધારે જોવા મળે છે, જેના લીધે મેગ્મામાં જોરદાર વિસ્ફોટ થતાં સ્ટ્રાટોવોલ્કેનો ની રચના થાય છે. આ પ્રકારના વોલ્કેનોમાં પાયરોક્લાસ્ટિક પ્રવાહ (ઇગ્નિમ્બ્રાઇટ અત્યંત જોખમી પ્રોડક્ટ્સ છે, તેઓમાં ઓગળેલી જ્વાળામુખીની રાખ મોટાપાયા પર વાતાવરણમાં ભળે છે, આથી તેઓ જ્વાળામુખીના ઢોળાવ પર અનુસરે છે તથા મોટાપાયા પર ફાટથી દૂર પ્રવાસ કરે છે. પાયરોક્લાસ્ટિક્સના પ્રવાહમાં તાપમાન ઘણી વખત 1200 સેલ્સિયસ જેટલું ઊંચુ હોય છે, જેનાથી તેના માર્ગમાં આવતી દરેક વસ્તુ સળગી જાય છે અને ગરમાગરમ પાયરોક્લાસ્ટિકના પ્રવાહના થરો ઘણી વખત કેટલાક મીટરો જાડી હોય છે. અલાસ્કાની ટેન થાઉઝન્ડ સ્મોક્સની ખીણની સંરચના 1912માં કટમાઈ નજીક નોવારુપ્તાની ખીણ પાસી થઈ હતી. પાયરોક્લાસ્ટિક્સનો જાડો પ્રવાહ કે ઇગ્નિમ્બ્રાઇટ ડિપોઝિટ તેનું ઉદાહરણ છે. જ્વાળામુખીની રાખ એટલી હળવી હોય છે કે તે પૃથ્વીના વાતાવરણમાંઊંચે સુધી પ્રસરે છે અને જમીન પરટફ તરીકે આવતા પહેલા ઘણા કિલોમીટરોની મુસાફરી પણ કરે છે.
ઇરપ્ટેડ મેગ્મામાં 52 અને 45 ટકા સિલિકા હોય તેવા લાવાને મેફિક કહેવાય છે અને લોહ એફઇ) કે બાસાલ્ટિકહોય છે. આ લાવા સામાન્ય રીતે રહ્યોલિટિક લાવા કરતા ઓછો ચીકણો હોય છે, પણ તેનો આધાર તેના પ્રસાર વખતના તાપમાન પર હોય છે. તેના લીધે તે ફેલ્સિક લાવા કરતાં વધારે ગરમ હોય છે. મેફિક લાવા વાઇડ રેન્જ કે સેટિંગ્સમાં બને છે.
મિડ ઓસન રિજમાં બે ઓસનિક પ્લેટ એકબીજાને ટક્કર મારતી હોય ત્યારે બાસાલ્ટિક લાવા બહાર નીકળે છે તથા પીલો તેનો ગેપ પૂરો કરે છે.
કેટલાક ફાટી નીકળતા મેગ્મામાં 45 ટકા સિલિકા હોય છે અને તે અલ્ટ્રામેફિક લાવાનું સર્જન કરે છે. અલ્ટ્રામેફિક ફ્લો કોમેઇટ તરીકે જાણીતો છે તથા તે ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. આમાના ઘણા લાવા પૃથ્વીની સપાટી પર ઉપસી આવે છે જેને પ્રોટેરોઝોઇક કહેવાય છે, પૃથ્વીમાં ગરમીનો પ્રવાહ વધારે હોય ત્યારે આવું બને છે. તે અત્યંત ગરમાગરમ લાવા છે અને સંભવતઃ તેમાં સામાન્ય મેફિક લાવા કરતાં વધારે પ્રવાહિતા હોય છે.
સુપર વોલ્કેનો જેવો લોકપ્રિય શબ્દો મોટા જ્વાળામુખી માટે વપરાય છે. તેનો વ્યાસ ઘણો વધારે હોય છે અને તે જબરજસ્ત વિનાશક પ્રભાવ ધરાવતા હોય છે અને કેટલીક વખત તો પૂરા ખંડ પર તે પ્રભાવ છોડી જાય છે. આ પ્રકારના જ્વાળામખીના વિસ્ફોટો ઘણા વર્ષો સુધી પૃથ્વીના તાપમાનને ઠારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, કારણ કે તેમાથી સલ્ફર અને રાખ મોટા પ્રમાણમાં નીકળે છે. આ પ્રકારના જ્વાળામુખી અત્યંત જોખમી હોય છે. તેના ઉદાહરણોમાં યલોસ્ટોન નેશનલ પાર્કમાં આવેલો યલોસ્ટોન કેલ્ડેરા, ન્યુ મેક્સિકોમાં આવેલો વેલ્સ કેલ્ડેરા , ન્યૂ ઝીલેન્ડના લેક ટૌપો , ઇન્ડોનેશિયામાં સુમાત્રા ખાતે આવેલા લેક ટોબાનો સમાવેશ થાય છે. સુપર વોલ્કેનોની ઓળખ કરવી અઘરી હોય છે અને તેમાં સદીઓ લાગી જતી હોય છે તથા તેના પથરાવામાં પણ ઘણો સમય લાગતો હોય છે. આમ મોટા વિસ્તારમાં પથરાવો ધરાવતા જ્વાળામુખીઓને સુપર વોલ્કેનોઝ કહેવાય છે, કારણ કે તેમાંથી મોટાપાયા પર બાસાલ્ટ, લાવા ફૂટી નીકળે છે, પરંતુ નોન એકસ્પ્લોઝિવ(બાસાલ્ટ લાવા ક્લિઉ જેવા નોન-એકસ્પ્લોઝિવ વિસ્ફોટકનું ઉત્પાદન કરે છે.)