polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ઓએસપીએફ કદાચ મોટા વ્યાપારી સંસ્થાનોમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું ઇન્ટીરિયર ગેટવે પ્રોટોકોલ છે; -, અન્ય લિન્ક સ્ટેટ રૂટીંગ પ્રોટોકોલ છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે મોટા સર્વિસ પ્રોવાઇડર નેટવર્કમાં થાય છે. સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું એક્સ્ટિરીયર ગેટવે પ્રોટોકોલ એ બોર્ડર ગેટવે પ્રોટોકોલ છે, જે ઇન્ટરનેટ પરની ઓટોનોમસ સિસ્ટમ વચ્ચેનું મુખ્ય રૂટીંગ પ્રોટોકોલ છે.
ટોટલી સ્ટબી એરિયાને તરીકે જાહેર કર્યા બાદ, બેકબોનમાંથી કોઇ એક્સ્ટર્નલ રૂટ્સ ડિફોલ્ટ રૂટ સિવાય એરિયામાં પ્રવેશ્યું હોવાનું ચર્ચાય છે. એક્સ્ટર્નલ્સ - ના માર્ગે 0.0.0.0 એરિય સુધી પહોંચે છે, પરંતુ ડિફોલ્ટ રૂટ સિવાય કોઇ પ્રકારના રૂટ્સ - માં પ્રવેશ કરતા નથી. - માં રાઉટર્સ બધો જ ટ્રાફિક સુધી મોકલે છે, જેમાં દ્વારા એડવર્ટાઇઝ્ડ રૂટ્સનો સમાવેશ થતો નથી.
4 પર જ્યારે ઓએસપીએફ પ્રોટોકોલમાં કાર્ય કરે છે ત્યારે તે રાઉટર્સ વચ્ચે સલામત રીતે સંચાલન કરે છે, રૂટીંગમાં ફક્ત વિશ્વસનીય રૂટર્સને મંજૂરી આપવા માટે વૈકલ્પિક રીતે વિવિધ ઓથેન્ટીકેશન મેથડ્સનો ઉપયોગ કરે છે. 4 પર સંચાલિત 3 વધુ સમય સુધી પ્રોટોકોલ-ઇન્ટર્નલ ઓથેન્ટિકેશનનો ટેકો આપતું નથી. તેના બદલે તે 6 પ્રોટોકોલ સિક્યોરિટી પર આધાર રાખે છે.
નો-સો-સ્ટબી એરિયા એ એવા પ્રકારનો સ્ટબ એરિયા છે જે ઓટોનોમસ સિસ્ટમ એક્સ્ટર્નલ રૂટ્સને ઇમ્પોર્ટ કરી શકે છે અને તેમને અન્ય એરિયાઝમાં મોકલી શકે છે, પરંતુ તે અન્ય એરિયામાંથી એક્સ્ટર્નલ રૂટ્સ મેળવી શકતો નથી. એ સ્ટબ એરિયાની લાક્ષણિકતાઓનું વિસ્તરણ છે જે સ્ટબ એરિયામાં મર્યાદિત ફેશનમાં એક્સ્ટર્નલ રૂટ્સને ઉમેરવાની મંજૂરી આપે છે.
એએસબીઆર એવું રાઉટર છે જે એક કરતા વધારે સાથે જોડાયેલું હોય છે અને તે અન્ય માં રાઉટરો સાથે માહિતીની આપ-લે કરે છે. લાક્ષણિક રીતે નોન-આઇજીપી રાઉટીંગ પ્રોટોકોલ ને પણ રન કરે છે અથવા સ્ટેટીગ રૂટ્સ અથવા બંનેનો ઉપયોગ કરે છે. નો ઉપયોગ તેના પોતાના માં અન્ય પાસેથી મેળવેલા રૂટ્સના વિતરણ માટે થાય છે.
ઓએસપીએફ / ટ્રાન્સ્પોર્ટ પ્રોટોકોલ નો ઉપયોગ કરતી નથી, પરંતુ તે પ્રોટોકોલ ક્રમાંક 89 સાથે આઇપી ડેટાગ્રામ્સમાં સીધી રીતે સમાઇ જાય છે. અન્ય રૂટીંગ પ્રોટોકોલ જેવા કે રૂટીંગ ઇન્ફોર્મેશન પ્રોટોકોલ અથવા બોર્ડર ગેટવે પ્રોટોકોલ ની તદ્દન વિરૂદ્ધ છે. ઓએસપીએફ તેના પોતાના એરર ડિટેક્શન અને કરેક્શન ફંક્શન્સનું સંચાલન કરે છે.
વ્યવસ્થાને સરળ બનાવવા અને ટ્રાફિક તથા સ્રોતોના મહત્તમ ઉપયોગ માટે ઓએસપીએફ નેટવર્કને સુનિયોજીત કરી શકાય અથવા રૂટીંગ એરિયા માં વિભાજીત કરી શકાય છે. આ વિસ્તારોની ઓળખ 32-બિટ નંબરો દ્વારા કરાય છે, જેમને સામાન્ય રીતે સરળતાથી દશાંશમાં અથવા ઘણી વાર ઓક્ટેટ આધારિત ડોટ-દશાંશ નોટેશન દ્વારા પ્રદર્શિત કરવામાં આવે છે, જે 4 એડ્રેસ નોટેશનથી પરિચીત હોય છે.
સ્ટબ એરિયાના મૂળ વિચારમાં ફેરફાર નોટ-સો-સ્ટબી એરિયા માં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, સિસ્ટમના વેચાણકર્તાઓ દ્વારા ઘણા અન્ય પ્રોપરાયટરી વેરિએશનનું પણ અમલીકરણ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ટોટલી સ્ટબી એરિયા અને ટોટલી સ્ટબી એરિયા નો સમાવેશ થાય છે, જે બંને સિસ્કો સિસ્ટમ્સ રૂટીંગ સાધનોમાં વિસ્તરણ ધરાવે છે.
ઓએસપીએફ લિન્કની નિષ્ફળતા જેવા ટોપોલોજીમાં થતા ફેરફારોને ઝડપથી પકડી પાડે છે અને પળવારમાં નવા લૂપ-ફ્રી રૂટીંગ સ્ટ્રક્ચર પર રૂપાંતરિત કરે છે. તે એક શોર્ટેસ્ટ પાથ ફર્સ્ટ ઓલ્ગોરિધ્મ, દિજ્ક્સ્ત્રસ અલ્ગોરિધ્મ પર આધારિત પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને પ્રત્યેક રૂટ માટે શોર્ટેસ્ટ પાથ ટ્રીની ગણતરી કરે છે.
એ એવું રાઉટર છે જે એક કે વધારે ઓએસપીએફ એરિયાઝને જોડે છે. તે જેની સાથે જોડાયેલો હોય તે બધા જ એરિયાઝના સભ્ય તરીકે તેને ગણવામાં આવે છે. મેમરીમાં લેન્ક-સ્ટેટ ડેટાબેઝની મલ્ટિપલ કોપીઓ રાખે છે, એક પ્રત્યેક એરિયા માટે રાઉટરના જોડાણ માટે કોપીઓ હોય છે.
પ્રાસંગિક ધોરણે, એવું કહેવાય છે કે ફક્ત એક ધરાવી શકે.આ સાચી બાબત નથી. જો તેમાં એક કરતા વધારે હોય કે જે કદાચ વધુ પ્રાપ્યતા માટે જરૂરી હોય, ટીએસએના રાઉટર્સ ઇન્ટિરીયર નોન-ઇન્ટ્રા-એરિયા ટ્રાફિક ને સૌથી નીચા ઇન્ટ્રા-એરિયા મેટ્રિક સુધી મોકલે છે.
ટ્રાન્ઝીટ એરિયા બે કે તેથી વધુ ઓએસપીએફ બોર્ડર રાઉટર્સ ધરાવતો એરિયા છે અને તેનો ઉપયોગ એક એરિયામાંથી બાજુના એરિયામાં નેટવર્ક ટ્રાફિકને પસાર કરવા માટે થાય છે. ટ્રાન્ઝીટ એરિયામાં ટ્રાફિક ઉત્પન્ન થતો નથી અને તે આ પ્રકારના ટ્રાફિકનું સ્થાન નથી.
રાઉટરના પ્રકારનો આધાર ની પ્રક્રિયા પર આધારિત છે. આપેલ શારીરિક રાઉટર એક અથવા વધારે પ્રક્રિયાઓ ધરાવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક કરતા વધારે એરિયા સાથે જોડાયેલું અને અન્ય સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયા પાસેથી રૂટ્સ મેળવતું રાઉટર અને બંને હોય છે.
નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ટોપોલોજીના નિદર્શન માટે એક સાધન તરીકે નેટવર્ક્સમાં થાય છે, જેના પર પાથને સ્થાપિત કરી શકાય. ત્યારબાદ પોતાના પાથ સેટપનો ઉપયોગ કરે છે અને પ્રોટોકોલ્સ ફોરવર્ડ કરે છે, જ્યારે એક વાર તેની પાસે ફૂલ નેટવર્ક મેપ હોય છે.
એરિયામાં ફરી વિતરણ કરવાથી પ્રકાર 7 તરીકે જાણીત વિશેષ પ્રકારના નું સર્જન થાય છે, જે ફક્ત એરિયામાં જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ ઉત્પન્ન કરે છે અને રાઉટરનું પ્રકાર 5 માં રૂપાંતર થાય છે, જે ઓએસપીએફ ડોમેઇનમાં ફેલાય છે.
સ્ટબ એરિયા એક એવો એરિયા છે કે જે ઓટોનોમસ સિસ્ટમ સુધી રૂટ એડવર્ટાઇઝમેન્ટ એક્સ્ટર્નલ મેળવતો નથી અને એરિયાની અંદર રૂટીંગ સમગ્ર રીતે ડિફોલ્ટ રૂટ પર આધારિત હોય છે. તે એરિયાના ઇન્ટર્નલ રાઉટર્સ માટે રૂટીંગ ડેટાબેઝના કદમાં ઘટાડો કરે છે.
એક્સ્ટર્નલ પ્રકાર 1, જેમાં એક્સ્ટર્નલ પાથ કોસ્ટ અને સુધીના ઇન્ટર્નલ પાથ કોસ્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે અને તે રૂટ એડવર્ટાઇઝ કરે છે,
પ્રત્યેક રાઉટર પર લિન્ક-સ્ટેટ ડેટાબેઝ તરીકે લિન્ક-સ્ટેટ માહિતીને જાળવી રાખવામાં આવે છે, જે સમગ્ર નેટવર્ક ટોપોલોજીની ટ્રી-ઇમેજ હોય છે. ને સમરૂપ કોપીઓ બધા જ રાઉટર પર માહિતી મોકલીને સમયાંતરે તેને અપડેટ કરતી રહે છે.
મલ્ટીકાસ્ટ આઇપી ટ્રાફિકને રૂટ કરવા માટે, ઓએસપીએફ મલ્ટીકાસ્ટ ઓપન શોર્ટેસ્ટ પાથ ફર્સ્ટ પ્રોટોકોલ ને આરએફસી 1584માં દર્શાવ્યા પ્રમાણે સપોર્ટ કરે છે.
3717 ડોક્યુમેન્ટ્સ માટે ઓપ્ટિકલ રાઉટિંગમાં કામ કરે છે જે અને - પરનું "કન્સ્ટ્રેન્ટ-બેસ્ડ" એક્સ્ટેન્શન પર આધારિત છે.
ઇ. સ. ૧૯૭૬ના વર્ષમાં સ્થાપિત આ ઉદ્યાન સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના ભાલ ક્ષેત્રમાં આવેલ છે. આ ભાલ વિસ્તારમાં આવેલાં ઘાસનાં મેદાનો કાળિયારને ખુબ જ માફક આવે છે. આ ઉદ્યાન જિલ્લા મુખ્ય મથક ભાવનગર શહેરથી ૪૫ કિમી દૂર છે. ખંભાતના અખાતને કિનારે આવેલ આ ક્ષેત્ર ૩૪.૦૮ ચો કિમી જેટલું મોટું છે. આ સ્થળ પહેલાં ભાવનગરના રજવાડાની "વીડી" હતી. આ ઉદ્યાન ઉત્તર તરફ ખેતરો અથવા વગડાઉ જમીન આવેલ છે. આ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનને 4 ગુજરાત - રજવાડાનું ઉપ-શુષ્ક જીવ-ભૌગોલિક જૈવિક ક્ષેત્ર તરીકે વર્ગીકૃત કરાયું છે
ખેચર સૃષ્ટીમાં, ઉજળી ઢોંક અથવા સફેદ ઢોંક, ખડમોર, તેતર અને ચંડોળ અહીં મોટી સંખ્યામાં દેખાય છે. પટ્ટાઇ વિષેના બ્રિટિશ નિષ્ણાત રોજર ક્લાર્ક અનુસાર અહીં શીયાળા દરમ્યાન રાતવાસા માટે એકઠા થતા હેરિયર જાતિનાં શીકારી પક્ષીની સંખ્યા વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે. દર વરસે ઠંડા પ્રદેશોમાંથી વિહાર કરીને સમગ્ર દેશમાંથી ફક્ત ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લાના વેળાવદર અભયારણ્યમાં જ સૌથી વધુ સામૂહિક રાત્રીરોકાણ સાથે મુકામ કરતાં યાયાવર પક્ષી પટ્ટાઇ પક્ષીઓની સંખ્યા અંદાજે ૩૦૦૦ જેટલી હોય છે.
સપાટ જમીન, સુકાયેલું ઘાસ અને કાળિયારના ઝૂંડ હમેંશાથી પ્રવાસીઓને આ ઉદ્યાન તરફ આકર્ષિત કરતાં રહ્યાં છે જેમાં અનોખી ઘાસભૂમિ પારિસ્થિકી છે જેના પર કાળિયાર વરુ અને ઘોરાડ ના સંવર્ધનનું કાર્ય સફળતા પૂર્વક ચાલી રહ્યું છે. સંપૂર્ણ રીતે ભારતીય પ્રજાતિ હોય એવા ઘોરાડ પક્ષીઓ જે એક સમયે સંપૂર્ણ ભારત ઉપ મહાદ્વીપમાં જોડવા મળતા હતાં, તેમની વસતિ હાલના દાયકમાં સમગ્ર ભારતમાં ઘટતી ચાલી છે. આજે, આ પક્ષીઓનો સૌથી મોટું સમૂહ આ ઉદ્યાનમાં રહે છે.
આ ઉદ્યાનની પ્રાણી સૃષ્ટિમાં ખાસ કરીને કાળિયાર, વરુ, લોમડી, શિયાળ, સસલા, જંગલી બિલાડી મુખ્ય પ્રાણીઓ છે. અન્ય પ્રજાતિઓમાં ઘોરાડ, હુબારા, જંગલી ડુક્કર અને મૂષક છે. સવાના ક્ષેત્રના કાંટાળા ઝાંખરા પણ અહીં દેખાય છે. અહીં ઇ. સ. ૨૦૦૯ના વર્ષમાં જૂન માસમાં ગણતરી કરાતાં કુલ ૩,૩૨૬ કાળિયારનો વસવાટ હોવાનું માલુમ પડયું હતું.
અંતરીક્ષાવલોકન - - ભૂસ્તર શાસ્ત્રના પ્રાકૃતિક નિવાસના અભ્યાસ દ્વારા આ ક્ષેત્રને નીચે મુજબ વર્ગીકૃત કરાય છેઃ
જ્વાળામુખી ફાટવાથી અથવા ખડકના ધસી પડવાના કારણે ફાટી નીકળવું પોતે જ એક વિનાશ હોઇ શકે છે, પરંતુ વિસ્ફોટને પગલે એવી પણ ઘણી અસરો થાય છે જે માનવ જીવનને નુક્શાનકર્તા હોઇ શકે છે.
જ્વાળા વિસ્ફોટ દરમિયાન લાવા ઉત્પન્ન થઇ શકે છે, જેમાં અત્યંત ગરમ ખડક જેવી સામગ્રીઓનો સમાવેશ થઇ શકે છે. અન્ય પણ કેટલાક સ્વરૂપો છે જે કદાચ નાના નાના ભૂકા અથવા એક કડક પદાર્થ હોઇ શકે છે. જ્વાળામુખી ફાટતા તે જેની પર પડે છે તે ઇમારતો અથવા છોડનો નાશ કરે છે.
જ્વાળામુખીની રાખ - જેનો સામાન્ય રીતે અર્થ ઠંડી રાખ થાય છે - તે કદાચ વાદળનુ સ્વરૂપ લઇ શકે છે અને નક્કર પદાર્થ બનીને નજીકના સ્થળે ઠરીઠામ થાય છે. જ્યારે તેને પાણીની સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવે ત્યારે તે પદાર્થ જેવું નક્કર સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. પૂરતી માત્રાની રાખ તેના વજનથી તૂટી ગયેલી ચીજનું છાપરું બની શકે છે, પરંતુ ઓછા પ્રમાણમાં પણ જો શ્વાસમાં જાય તો તંદુરસ્તી પર ખરાબ અસર થાય છે. રાખ મેદાન પર કાયમ માટે પડેલી જ હોવાથી એન્જિન જેવા હલનચલન કરતા ભાગો પર ઘસરકા પાડે છે.
સુપરવોલ્કેનોઝ : ટોબા કેટાસ્ટ્રોફ થિયરી અનુસાર 70 થી 75 વર્ષો પહેલા ટોબા ખાતે સુપર વોલ્કેનિક જેવી ઘટનાએ માનવ વસ્તી ઘટાડીને 10,000 અથવા 1,000 ઉછરી રહેલી જોડ ઘટાડી હતી, જેણે માનવ વિકાસ સામે અંતરાય ઊભો કર્યો હતો. તેણે ઉત્તરીય ગોળાર્ધમાં તમામ છોડોના ત્રીજા ભાગનો પણ નાશ કર્યો હતો. સુપર વોલ્કેનોનો મુખ્ય ભય રાખના ભરપૂર વાદળો થવાનો છે, જે અસંખ્ય વર્ષો સુધી હવામાન અને તાપમાન પર વિનાશાત્મક વૈશ્વિક અસરો ધરાવે છે.
પાયરોક્લાસ્ટિક પ્રવાહ માં ગરમ જ્વાળામુખીની રાખના જથ્થાનો સમાવેશ થાય છે, જે તેના પોતાના વજનની ઉપર નીચે હવામાં ભળી જાય છે અને પર્વતો પરથી અત્યંત ઝટપથી પસાર થાય છે અને તેના માર્ગમાં આવતી કોઇ પણ ચીજને બાળી નાખે છે. એવું મનાય છે કે પોમ્પેઇનો પાયરોક્લાસ્ટિક પ્રવાહથી નાશ થયો હશે.
2000ના મોઝામ્બિક પૂરે દેશના મોટા ભાગને ત્રણ સપ્તાહો સુધી આવરી લીધો હતો, જેના કારણે હજારો મૃત્યુ થયા હતા અને તે ઘટના બાદ અમુક વર્ષો સુધી દેશને વિનાશની ગર્તામાં ધકેલી દીધો હતો.
ઉષ્ણકટિબંધનું વાવાઝોડુ વિસ્તીર્ણ પૂરમાં અને તોફાનમાં વધારામાં પરિણમી શકે છે, જેમ કે નીચેની ઘટનાઓમાં બન્યું હતું:
વાવાઝોડુ કેટરીના, જેણે 2005માં ન્યૂ ઓર્લિન્સના મોટા ભાગને પાણીની અંદર રાખ્યું હતું. મોટા ભાગના પૂર શહેરના બંધ વ્યવસ્થાને કારણે આવ્યા હતા.
મોટા ભાગના કેટલાક હિંસક ટોર્નેડો સુપરસેલ થંડરસ્ટ્રોમમાથી ઉદભવે છે. સુપરસેલ થડરસ્ટ્રોમ લાંબા સમય સુધી ચાલતુ થંડરસ્ટ્રોમ છે, જે હવામાં સતત ઉપર તરફ તેના બંધારણમાં સમાયેલું છે. આ સ્ટ્રોમ ટોર્નેડો ઉત્પન્ન કરવાનું વલણ ધરાવે છે, જેમાંના કેટલાક વિશાળ ફાયર હોય છે. સુપરસેલ થંડરસ્ટ્રોમ ઓછો અસ્તિત્વકાળ ધરાવે છે, જે વાદળોના સ્તરને ઉપર નીચે ફેરવે છે તે “વોલ ક્લાઉડ” તરીકે જાણીતુ છે. તે કેટલેક અંશે લેયર કેક તરીકે દેખાય છે, જે પહોળા વાદળ ધરી નીચે લટકતું રહે છે. વોલ ક્લાઉડની એક તરફ વરસાદ મુક્ત હોય છે, જ્યારે અન્યની સાથે વરસાદના ઘન ઝાપટા હોય છે. સુપરસેલનું ઉપર નીચે થતું અપડ્રાફ્ટ રડાર પર “મેસોસાયક્લોન” તરીકે દેખાય છે. સુપરસેલ થંડરસ્ટ્રોમ્સની સાથે રહેલા ટોર્નેડો લાંબા સમય સુધી પૃથ્વી સાથે લાંબા સમય સુધી - એક કલાક અથવા અન્ય ટોર્નેડો કરતા વધુ સમય સુધી સંપર્કમાં રહે છે અને 200 એમપીએચ કરતા વધુ ગતિથી પવન ફૂંકાતો હોવાથી હિંસક બનવાની શક્યતાઓ રહેલી છે.
2006માં પશ્ચિમ ઓસ્ટ્રેલિયા ન્યુ સાઉથ વેલ્સ વિક્ટોરીયા ઓસ્ટ્રેલિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયાના ક્વીન્સલેન્ડ રાજ્યો પાંચથી દશ વર્ષ સુધી દુષ્કાળની પરિસ્થિતિ હેઠળ હતા. દુષ્કાળની અસરનો પ્રારંભ સૌપ્રથમ વખત શહેરની વસ્તીથી થયો હતો.
2006 સિચુયાન પ્રદેશ ચીને આધુનિક સમયમાં સૌથી ખરાબ દુષ્કાળનો સામનો કર્યો હતો, જેમાં 8 મિલીયન માનવીઓ અને 7 મિલીયન પ્રાણીઓએ પાણીની અછત ભોગવી હતી.
ધરતીકંપ એ પૃથ્વીના ઉપરના ખડકના સ્તરનું આકસ્મિક હલનચલનનું પરિણામ છે. પરિમાણમાં કંપન અલગ અલગ હોઇ શકે છે. ધરતીકંપ જમીનની અંદર ઉત્પત્તિનો પોઇન્ટ ધરાવે છે જેને "ફોકસ" કહેવાય છે. સપાટી પર ફોકસની ઉપર પોઇન્ટ હોય છે જેને "એપિસેન્ટર" કહેવાય છે. ધરતીકંપો તેમની જાતે ભાગ્યે જ માણસોને અથવા જંગલી જીવનને મારે છે. ધરતીકંપને પગલે ઉદભવતી અસરો તેના આવ્યા પછીની બીજા ક્રમની ઘટનાઓ હોય છે, જેમ કે ઇમારત પડી ભાંગવી, આગ, સુનામી અને જ્વાળામુખી કે જે ખરેખર માનવ વિનાશ નોતરે છે. જોકે આમાની મોટા ભાગની ઘટનાઓ સારા બાંધકામ, સલામતી વ્યવસ્થાઓ, આગોતરી ચેતવણીઓ અને સ્થળ ખાલી કરાવવાના આયોજન દ્વારા રોકી શકાય છે, શબ્દ બિનકુદરતી વિનાશ બિનખાતરીદાયક નથી. ભૂસ્તર ભંગાણની સાથે અનેક ખામીઓ બહાર આવવાથી ધરતીકંપ પરિણમે છે.
જેમ કે ઓ નાંગ થાઇલેન્ડમાં થયો હતો તેમ સમુદ્રની અંદર ધરતીકંપ આવે ત્યારે સુનામીમાં પરિણમે છે, જેમાં 2004માં ભારતીય સમુદ્રી ધરતીકંપ, અથવા જમીન ધસી પડવાથી જેમ કે લિટુયા બે, અલાસ્કામાં થયું હતું.
કુદરતી વિપત્તિ એ એવી ઘટનાનું જોખમ છે જેની લોકો અથવા પર્યાવરણ પર નકારાત્મક અસર થશે. મોટા ભાગની કુદરતી વિપત્તિ સંબંધિત છે, ઉદા. તરીકે ધરતીકંપ એ સુનામીમાં પરિણમી શકે છે, દુષ્કાળ સીધી રીતે જ અછત અને રોગ તરફ દોરી જઇ શકે છે. વિપત્તિ અને વિનાશ વચ્ચે વિભાજનનું નક્કર ઉદાહરણ ૧૯૦૬ સાન ફ્રાન્સિસ્કો ધરતીકંપ છે, જે વિનાશક હતો જ્યારે ધરતીકંપો નુક્શાનકારક છે. આમ વિપત્તિ ભવિષ્યની ઘટનાઓ સાથે સંબંધિત છે અને વિનાશ ભૂતકાળ અથવા પ્રવર્તમાન ઘટનાઓ સાથે સંબધિત હોય છે.
લિમનીક ફાટવાની ક્રિયા ત્યારે જ થાય છે જ્યારે 2 ઊંડા તળાવમાથી તે ફાટી નીકળે છે, જે જંગલીજીવન, પ્રાણીઓ અને માનવીઓ સામે ગૂંગળામણનો ખતરો ઊભો કરે છે. આ પ્રકારે વિસ્ફોટથી તળાવમાં વધતું 2 પાણીનું સ્થાન લેતું હોવાથી સુનામીનું કારણ બને છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે ભૂસ્ખલન, જ્વાળામુખી જેવી પ્રવૃત્તિઓ અથવા વિસ્ફોટો આ પ્રકારની ફાટવાની પ્રવૃત્તિને વેગ આપે છે. આજ સુધી, ફક્ત બે લિમનીક ફાટી નીકળતા જોવા મળ્યા છે અને નોંધ કરવામાં આવ્યા છે:
વાવાઝોડુ , ઉષ્ણકટીબંધીય વાવાઝોડુ , હરિકેન , અને ટાયફૂન આ તોફાની વોવાઝોડારૂપી વ્યવસ્થાના સમાન સ્વરૂપો માટેના અલગ અલગ નામો છે, જે સમુદ્ર ઉપર આકાર લે છે. સૌથી ભયંકર હરિકેન 1970નું ભોલા વાવઝોડુ હતું. ભયંકર એટલાન્ટિક હરિકેન 1780નું ગ્રેટ હરિકેન હતું જેણે માર્ટિનીક સેંટ. યુસ્ટશિયસ અને બાર્બાડોસમાં વિનાશ વેર્યો હતો. અન્ય નોંધપાત્ર વાવાઝોડુ હરિકેન કેટરીના હતું, જેણે 2005ના યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના અખાતી દરિયાકિનારે વિનાશ વેર્યો હતો.
આથી કુદરતી વિપત્તિ ક્યારેય પણ અભેદ્યતા ધરાવતા વિસ્તારોમાં કુદરતી વિનાશમાં પરિણમશે નહી, ઉદા. તરીકે વસ્તી વિનાના વિસ્તારમાં મજબૂત ધરતીકંપ. કુદરતી શબ્દ સતત વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે, કેમ કે ઘટનાઓ માનવીઓની સામેલગીરી વિના સામાન્ય રીતે નુક્શાનકારક અથવા વિનાશકારી હોતી નથી.
સામાન્ય રીતે સુપરસેલ ટોર્નેડો કરતા નબળા હોય છે, લેન્ડસ્પાઉટ વલ ક્લાઉડ કે મેસોસાયક્લોન સાથે સંકળાયેલા હોતા નથી. નીચે ઉતરતા ક્યુમ્યુલોનિમબસ અથવા ઉપર ચડતા ક્યુમુલલ વાદળો અને જમીન વોટરસ્પાઉટની સમકક્ષ હોય તેવું નોંધી શકાય છે. તે ઘણી વખત 'ગસ્ટ ફ્રંટ' તરીકે જાણીતા થંડરસ્ટ્રોમમાંથી નીકળતી ઠંડા વરસાદની ડાઉનડ્રાફ્ટ હવાની અગ્ર ધારનું સ્વરૂપ હાંસલ કરે છે.
કુદરતી વિનાશ એ કુદરતી વિપત્તિ (ઉદા. તરીકે પૂર, ભયંકર વાવાઝોડુ, જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવો, ધરતીકંપ, અથવા ભેખડનું ધસી પડવું)ની અસર છે, જે પર્યાવરણને અસર કરે છે અને નાણાકીય, પર્યાવરણીય અને/અથવા માનવ નુકસાનમાં પરિણમે છે. વિનાશને કારણે થતા નુકસાનનો આધાર વસ્તીની વિનાશ સામે ટકી શકવાની કે તેનાથી રક્ષણ મેળવવાની ક્ષમતા પર આધારિત છે.
હેઇલસ્ટ્રોમ વરસાદનો એવો પ્રકાર છે, જેમાં વરસાદની સાથે બરફ પણ પડે છે. હેઇલસ્ટ્રોમને કારણે ખાસ કરીને મ્યુનિક, જર્મનીમાં 31 ઓગસ્ટ 1986ના રોજ વિપરીત અસર થઇ હતી, જેના લીધે હજ્જારો વૃક્ષો ધરાશાયી થઇ ગયા હતા અને કરોડો ડોલરના વીમા દાવાઓ થયા હતા.
નબળુ અને સામાન્ય રીતે ટૂંકા અસ્તિત્વવાળું, ગસ્ટનાડો થંડરસ્ટ્રોમના અગ્રભાગમાંથી પવનના ઝાપટાનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, જે થોડા સમય માટે ગોળ ગોળ ફરે છે અથવા વિખરાયેલા વાદળ જેવું દેખાય છે. વાદળની ઉપર સુધી અથવા પરિભ્રમણ વચ્ચે દેખીતું જોડાણ નથી. તે ધૂળ જેવું દેખાય છે.
વિક્ટોરીયા ઓસ્ટ્રેલિયામાં ગરમ મોજાઓને કારણે મોટા પાયે 2009માં જંગલમાં દાવાનળમાં પરિણમ્યો હતો, મેલબોર્નમાં સતત 3 દિવસ સુધી 43 સેન્ટીગ્રેડથી વધુ તાપમાન અનુભવાયું હતું.
અંતના ઓર્ડોવિસીયન અને અંતના પર્મિયનને લુપ્ત થઇ ગયેલા ઘાસ ખાતા મોટી સંખ્યાના દરિયાઇ પ્રાણીઓના ટૂંક સમય બાદ જ અને તેમની વસતી મળી આવી તેના થોડા સમય પહેલા જ વૈવિધ્યતામાં સ્ટ્રોમેટોલાઇટ્સમા વધારો થયો હોવાથી આ સમય દરમિયાન ઘાસ ખાતા પ્રાણીઓ જોવામા આવ્યા હોવાનો સંકેત આપે છે. અગાઉના ટ્રેસ અવશેષો જેવા સમાનની શોધ પર નજર રાખે છે તે આજે જંગી કદના પ્રોટિસ્ટ ગ્રોમીયા ફાએરિકા વધુમાં અગાઉના વખતમાં પ્રાણીઓના વિકાસના પૂરાવા તરીકે તેમના અર્થઘટન પર શંકા વ્યક્ત કરે છે.
જળચરો અગાઉના કાળમાં અન્ય પ્રાણીઓમાંથી વિકસ્યા હોવાનો લાંબો વિચાર કરવામાં આવે છે. જેમ મોટા ભાગના ફાયલામાં જોવાયું છે તેમ તેમનામાં જટિલ વ્યવસ્થાતંત્રનો અભાવ જોવા મળ્યો હતો. તેમના કોષો વિભાજિત થયેલા હોય છે, પરંતુ મોટા ભાગના કિસ્સામાં સ્પષ્ટ પેશીમાં સંગઠિત થયેલા હોતા નથી. જળચરો ખાસ કરીને પાણીની અંદર જઇને છિદ્રો દ્વારા પોતાનો ખોરાક લે છે. આદ્યકોશીકા, કે જે સંગલિત ખોપરી ધરાવતા હોય છે તે જળચરો અથવા અલગ સમુદાય દર્શાવી શકે છે. જોકે, 21 વંશજાતિઓમાંથી 150 જનીન ના 2008માં હાથ ધરાયેલા જાતિના વિકાસ અંગેનો અભ્યાસ એવું દર્શાવે છે કે તે ટેનોફોરા અથવા કોમ્બ જેલીસ છે, જે પ્રાણીઓના ઓછામાં ઓછા તે 21 ફાયલામાંના પાયાગત વંશ છે. લેખકો એવી ધારણા સેવે છે કે જળચરો અથવા તેમણે જે શોધી કાઢ્યા છે તેવા જળચરોની પેઢી એટલી પ્રાચીન ન હતી, પરંતુ તેના બદલે કદાચ ગૌણ રીતે તેનું સરળીકરણ થયેલું હોવું જોઇએ.
મોટા ભાગના પ્રાણીઓ સૂર્યપ્રકાશની ઉર્જામાંથી ખોરાક લે છે. છોડો આ ઉર્જાનો પ્રકાશસંશ્લેષણ તરીકે જાણીતી પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને સાદી ખાંડમાં રૂપાંતર કરવા માટે ઉપયોગ કરે છે. પરમાણુ અંગારવાયુ થી શરૂ કરતા અને પાણી , પ્રકાશ સંશ્લેષણ સૂર્યપ્રકાશની ઉર્જાને ગ્લુકોઝ ના બોન્ડઝમાં સગ્રહ કરેલી રસાયણ ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે અને ઓક્સીજન બહાર કાઢે છે. આ ખાંડનો ત્યાર બાદ બ્લોકસ ઊભા કરવા માટે ઉપયોગ થાય છે, જે છોડને વૃદ્ધિ થવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે પ્રાણીઓ છોડ ખાય છે , છોડ દ્વારા ઉત્પન્ન કરવામાં આવેલી ખાંડનો પ્રાણી દ્વારા ઉપયોગ થાય છે. તે પ્રાણીને વૃદ્ધિ કરવા માટે સીધી રીતે ઉપયોગમાં આવે છે અથવા તો તૂટી જાય છે, સંગ્રહીત ઉર્જા છૂટી કરે છે અને હલન ચલન કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા પ્રાણીને પૂરી પાડે છે. આ પ્રક્રિયા ગ્લાયકોલાઇસિસ તરીકે જાણીતી છે.
અન્ય પ્રાણીનો શિકાર કરીને ખાવું એ જૈવિક ઘટના છે, જ્યાં શિકારી પ્રાણી શિકાર ને ખોરાક તરીકે લે છે. શિકારને પોતાના ખોરાક તરીકે ગ્રહણ કરે તે પહેલા શિકાર કરનાર પ્રાણી તેમના મારી નાખે છે અથવા મારતા નથી, પરંતુ શિકાર કરવાની ક્રિયા હંમેશા શિકારના મૃત્યુમાં પરિણમે છે. અન્ય મુખ્ય વપરાશની કક્ષા ડેટ્રિટિવોરી છે, મૃત પ્રાણીનો વપરાશ. ઘણી વખત ખવડાવવાની વર્તણૂંકને અલગ પાડવી મુશ્કેલ હોય છે, ઉદાહરણ તરીકે પરોપજીવી જાતિઓ અસંખ્ય પ્રાણીઓનો શિકાર કરે છે અને ત્યાર બાદ તેના કોહવાઇ ગયેલ મડદા પર તેના બચ્ચાને ખવરાવવા માટે પોતાના ઇંડા મૂકે છે. એકબીજા પર લદાયેલું પસંદગીયુક્ત દબાણ શિકાર બનનાર અને શિકાર કરનાર તે વચ્ચે વિકાસાત્મક સશસ્ત્ર સ્પર્ધામાં પરિણમે છે, જે અંતે વિવિધ એન્ટીપ્રિડેટર સ્વીકાર્યતામાં પરિણમે છે.
દરેક પ્રાણીઓ યુકેર્યોટિક કોષો ધરાવતા હોય છે, જનીની આસપાસ કોલ્લાજેન અને ઇલાસ્ટિક ગ્લાયકોપ્રોટીનના મિશ્રણના વિશિષ્ટ એક્સ્ટ્રાસેલ્યુલર મેટ્રિકસ હોય છે. આ કદાચ કવચ, હાડકા, અને કંટિકા જેવા માળખાની રચના કરવા માટે કઠણ થઇ શકે છે. વિકાસ દરમિયાન ત સંબધિત રીતે સાનુકૂળ માળખાની રચના કરે છે, જનીની પર કવચ ગતિ કરી શકે છે અને પુનઃસંગઠિત થઇ શકે છે, જે જટિલ માળખાને શક્ય બનાવે છે. તેનાથી વિરુદ્ધ, અન્ય મલ્ટીસેલ્યુલર ઓર્ગેનિઝમ જેમ કે છોડો અને ફૂંગી સેલ વોલ દ્વારા સેલ્સ ધરાવતા હોય છે અને તેથી પ્રગતિકારક વૃદ્ધિ મારફતે વિકાસ પામે છે. તેમજ, પ્રાણીઓના સેલમાં નીચેના ઇન્ટરસેલ્યુલર જંકશનો વિશિષ્ટ હોય છેઃ ટાઇટ જંકશન, ગેપ જંકશન, અને ડેસ્મોસમ્સ.
પ્રાણીઓ વિવિધ લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે, જે તેને અન્ય જીવંત ચીજોથી અલગ પાડે છે. પ્રાણીઓ યુકેર્યોટિક અને મલ્ટીસેલ્યુલર હોય છે , જે તેમને જીવાણુ અને અત્યંત મુક્ત પણે વિચરતા પ્રાણીઓથી અલગ પાડે છે. તેઓ પરાવલંબી હોય છે, સામાન્ય રીતે આંતરિક ચેમ્બરમાં ખોરાકનું પાચન કરે છે, જે તેમને છોડો અને શેવાળથી અલગ પાડે છે (જોકે કેટલા જળચરો પ્રકાશસંશ્લેષણ અને નાઇટ્રોજન ફિક્સેસનની શક્તિ ધરાવતા હોય છે). આ ઉપરાંત તેઓ છોડો, શેવાળ અને ફૂગથી કડક સેલ વોલના અભાવને કારણે અલગ પડે છે. દરેક પ્રાણીઓ તેમના જીવનના ચોક્કસ તબક્કે ગતિશીલ છે. મોટા ભાગના પ્રાણીઓમાં, એમ્બ્રોયો તેમના પ્રારંભિક તબક્કામાંથી પસાર થાય છે, જે ફક્ત પ્રાણીઓનું જ લક્ષણ છે.
પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે ચાબૂક જેવા યુકાર્યોટમાંથી ઉત્ક્રાંત થયા હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેમના સૌથી નજીકના જીવંત સગાઓ ચોઆનોફ્લેજિટેટ, ગળાપટા જેવી ચાબૂક ધરાવતા પ્રાણીઓ કે જે ચોક્કસ પ્રકારના જળચર પ્રાણીઓના ચોઆનોસાયટસ જેવા આકારવિજ્ઞાન ધરાવતા હોય છે. સૂક્ષ્મ અભ્યાસો પ્રાણીઓને શ્રેષ્ઠ જૂથમાં મૂકે છે જનીને ઓપીસ્થોકોન્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેમાં ચોઆનોફ્લેજિલેટ, ફૂગ અને થોડા નાના પરોપજીવી પ્રોટીસ્ટ સમાવેશ થાય છે. આ નામો વિચરતા કોષોમાં ફ્લેજેલમના પાછળના વિસ્તારોમાંથી આવ્યા છે, જેમ કે મોટા ભાગના પ્રાણીઓ સ્પેર્મેટોઝોઆ હોય છે, જ્યારે અન્ય યુકાર્યોટ્સ પૂર્વકાલીન કશાભિકા હોવાનું મનાય છે.
બાકીના પ્રાણીઓ મોનોફિલેટિક જૂથની રચના કરે છે, જનીને બિલાટેરિયા કહેવાય છે. મોટા ભાગ માટે, તેઓ બન્ને બાજુ સપ્રમાણ હોય છે, અને ઘણી વખત તેઓ પોષણ આપનારા અને સંવેદનાવાળા અંગો સાથે ખાસ પ્રકારના શિર ધરાવતા હોય છે. શરીર ટ્રિપ્લોબ્લાસ્ટિક હોય છે, એટલે કે દરેક ત્રણ સૂક્ષ્મ જીવ સ્તરો અત્યત વિકસિત હોય છે અને પેશીઓ સ્પષ્ટ અંગની રચના કરે છે. પાચન ચેમ્બર બે મુખ ધરાવે છે, એક મુખ અને ગુદા, અને ત્યાં આંતરિક શરીર પોલાણ પણ હોય છે જનીને કોલોમ અથવા સ્યુડોકોલોમ કહેવાય છે. આ તમામ લાક્ષણિકતાઓમાં અપવાદો છે, જોકે - ઉદાહરણ તરીકે પુખ્ત એકિનોડર્મ સ્વભાવિક રીતે સપ્રમાણ હોય છે અને કેટલાક પેરાસિટક વોર્મ ભારે સરળ શરીર રચના ધરાવતા હોય છે.
ડ્યૂટેરોસ્ટોમ અન્ય બિલાટેરીયાથી અલગ પડે છે, જેને ઘણી રીતે પ્રોસ્ટોમ કહેવાય છે. બન્ને કિસ્સાઓમાં સંપૂર્ણ પાચન તંત્ર છે. જોકે, પ્રોટોસ્ટોમ્સમાં, પ્રાથમિક મુખ મોઢામાં વિકસે છે અને ગુદા અલગ રીતે વિકાસ પામે છે. ડ્યૂટેરોસ્ટોમ્સમાં આ ઊંધુ હોય છે. મોટા ભાગના પ્રોટોસ્ટોમ્સમાં, કોષો મધ્ય જનસ્તરની રચના કરવા માટે આંત્રકોષ્ઠીના આંતરિક ભાગોમાં સરળ રીતે જ ભરાઇ જાય છે, પરંતુ ડ્યૂટેરોસ્ટોમ્સમાં તે અંત:સ્તરના અંતર્વલન કે જેને એન્ટેરોકોલિક કોથળી રહેવાય છે તેના દ્વારા રચના કરે છે. ડ્યૂટેરોસ્ટોમ્સ પણ પીઠ, મજ્જાતંતુ ચાપકર્ણ કરતા પીઠ ધરાવતા હોય છે અને તેમના એમ્બ્ર્યોસ વિવિધ ક્લેવેજમાંથી પસાર થાય છે.
ગર્ભપેશી પ્રારંભિક રીતે બખોલ વાળા ભાગમાં વિકાસ પામે છે, જનીને ગર્ભકોષ્ઠી અવસ્થા કહેવાય છે, જે પુનઃગોઠવણી અને વિભિન્નતામાંથી પસાર થાય છે. જળચર પ્રાણીઓમાં, ગર્ભકોષ્ઠી અવસ્થા લાર્વે નવા સ્થળે તરી જાય છે અને નવા જળચર તરીકે વિકાસ પામે છે. મોટા ભાગના અન્ય જૂથોમાં, ગર્ભકોષ્ઠી અવસ્થા વધુ જટિલ પુનઃગોઠવણીમાંથી પસાર થાય છે. પ્રથમ તે પાચન ચેમ્બર દ્વારા આંત્રકોષ્ઠીની રચના માટે અંતર્વલન થાય છે અને બે અલગ સૂક્ષ્મજીવ સ્તરો - બહારના બાહ્ય સ્તર અને અંદરના અંત:સ્તર. મોટા ભાગના કિસ્સામાં, તેમની વચ્ચે મધ્ય જનસ્તરનો પણ વિકાસ કરે છે. આ સૂક્ષ્મજીવ સ્તરો બાદમાં કોષમંડળ અને અંગોની રચના માટે અલગ પડી જાય છે.
ઉત્પત્તિ અભ્યાસોએ બિલાટેરીયા અંગેની આપણી સમજણને નોંધપાત્ર રીતે બદલી નાખી છે. મોટા ભાગના બે મોટા વંશને લાગે વળગતા હોવાનું દેખાય છે: ડ્યૂટેરોસ્ટોમ અને પ્રોટોસ્ટોમ, જે બાદમાં સેડીસોઝોઆ, પ્લેટીઝોઆ, અને લોફોટ્રોકોઝોઆનો સમાવેશ કરે છે. વધારામાં, સંબંધિત રીતે સમાન માળખા સાથે બિલાટેરિયનના થોડા નાના જૂથો છે, જે આ મોટા જૂથો પહેલા અન્ય દિશામાં ફંટાઇ ગયા હોવાનું દેખાય છે. તેમાં એકોલોમોર્ફા, હોમબોઝોઆ, અને ઓર્થોનેક્ટિડાનો સમાવેશ થાય છે. એક જ કોષ વાળું પરોપજીવી મિક્સોઝોઆને મૂળભૂત રીતે પ્રોટોઝોઆ તરીકે વિચારવામાં આવ્યા હતા, જેમને હવે મેડુસોઝોઆમાંથી વિકસ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અન્ય ફાયલામાં, ટેનોફોરા અને નિડેરીયા, કે જેમાં દરિયાઇ એનેમોન , કોરલ, અને જેલીફિશ , સ્વભાવિક રીતે જ સપ્રમાણ છે અને તેઓ એક જ મુખ વાળી પાચન કરવાની ચેમ્બર ધરાવે છે, જે મુખ અને ગુદામાર્ગ એમ બન્નેની ગરજ સારે છે. બન્ને સ્પષ્ટ પેશી ધરાવે છે, પરંતુ તેઓ ઇન્દ્રિયોમાં સંગઠિત હોતા નથી. ફક્ત બે જ મુખ્ય અર્ધવિકસિત ભાગ છે, બાહ્ય સ્તર અને અંત:સ્તર, જેમની વચ્ચે ફક્ત છૂટાછવાયા કોષો હોય છે. તેવી રીતે, આ પ્રાણીઓને ઘણી વખત ડિપ્લોબ્લાસ્ટિક કહેવામાં આવે છે. નાનું પ્લાકોઝોઆન સમાન હોય છે, પરંતુ તેઓ કાયમી ધોરણે પાચન ચેમ્બર ધરાવતા હોતા નથી.
પ્રાણીઓ એનિમાલિયા અથવા મેટાઝોઆ રાજ્ય ના મોટે ભાગે બહુકોષી, યુકેર્યોટિક ઓર્ગેનિઝમ ના મોટા જૂથ છે. તેમની શરીર રચના આખરે તેઓ જેમ વિકાસ કરે છે તે રીતે નિશ્ચિત થાય છે, જોકે કેટલાક તેમની પાછળની જિંદગીમાં પરિવર્તનની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે. મોટા ભાગના પ્રાણીઓ ગતિશીલ , અલબત્ત કે તેઓ સ્વેચ્છાપૂર્વક અને સ્વતંત્ર રીતે હરીફરી શકે છે. દરેક પ્રાણીઓ પરાવલંબી પણ હોય છે, તેનો અર્થ એ કે તેમણે તેમનું ગુજરાન ચલાવવા માટે તેમણે અન્ય પ્રાણીઓને ગળવા જ પડે છે.
થોડા અપવાદો સાથે, મોટા ભાગના વિખ્યાત જળચરો અને પ્લાકોઝોઆ, પ્રાણીઓ અલગ પ્રકારના શરીર ધરાવે છે, જે કોશમંડળમાં વિભાજિત હોય છે. તેમાં સ્નાયુનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ સંકોચાવા અને ગતિ કરવા સક્ષમ હોય છે અને મજ્જાતંતુ કોશમંડળ, જે સંકેતો મોકલે છે અને પ્રક્રિયા કરે છે. તદુપરાંત વિશિષ્ટ આંતરિક એક અથવા બે મુખ સાથેની પાચન ચેમ્બર હોય છે. આ પ્રકારની રચના સાથેના પ્રાણીઓને મેટાઝોઆન અથવા ઇયુમેટાઝોઆન કહેવાય છે, જ્યારે અગાઉના પ્રાણીઓ માટે સામાન્ય અર્થમાં વપરાય છે.
આ તમામ બાબતો સુચવે છે કે ડ્યૂટેરોસ્ટોમ્સ અને પ્રોટોસ્ટોમ્સ અલગ હોય છે, મોનોફિલેટિક વંશ હોય છે. ડ્યૂટેરોસ્ટોમ્સનો મુખ્ય ફાયલા એકિનોડર્મેટા અને કોર્ડેટા છે. અગાઉના સ્વભાવિક રીતે જ સપ્રમાણ હોય છે અને ફક્ત દરિયાઇ જ છે, જેમ કે સ્ટારફિશ, દરિયાઇ ઉર્ચીન, અને દરિયાઇ કુકુમ્બર. પાછળના પીઠપરના હાડકાઓ સાથેના કરોડવાળા પ્રાણીઓનું પ્રભુત્વ હતું. તેમાં માછલી, એમ્ફિબિયાન, પેટે ઘસાઇને ચાલતા પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, અને સસ્તનોનો સમાવેશ થાય છે.
એકડીસોઝોઆનમાં નેમટોડા અથવા રાઉન્ડવોર્મ્સનો સમાવેશ થાય છે, કદાચ તે સૌથી મોટું પ્રાણી સમુદાય છે. રાઉન્ડવોર્મ્સ ખાસ કરીને સૂક્ષ્મ હોય છે અને જ્યાં જળ હોય છે તે તમામ પર્યાવરણમાં તે થાય છે. તે અગત્યના પરોપકારી પ્રાણી છે. નાના ફાયલા એને લાગે વળગે છે જેમાં નેમાટોમોર્ફા અથવા હોર્સહેયર વોર્મ્સ અને કિનોર્હીન્ચા, પ્રિપુલીડા, અને લોરીસિફેરાનો સમાવેશ થાય છે. આ જૂથો પાસે ઓછા કોલોમ ધરાવે છે, જેને સ્યુડોકોલોમ કહેવાય છે.
એકડીસોઝોઆ પ્રોટોસ્ટોમ્સ હોય છે, જેને પીછા ખેરવ્યા બાદ અથવા એકડીસીસ દ્વારા વૃદ્ધિના સમાન લક્ષણ બાદ નામ આપવામાં આવ્યું છે. સૌથી મોટું પ્રાણી સમુદાય, જંતુ, કરોળીયો, કરચલો, અને તેમના વંશ સહિત આર્થ્રોપોડાને લાગે વળગે છે. આ તમામ જાતિઓ એવું શરીર ધરાવે છે જે સમાન વિભાગમાં ખાસ કરીને જોડેલા અંગો સાથે વિભાજિત હોય છે. બે નાના ફાયલા, ઓનિકોફોરા અને ટાર્ડીગ્રેડા, આર્થ્રોપોડના નજીકના સંબધી છે અને આ લક્ષણો ધરાવે છે.
પ્લેટીઝોઆમાં સમુદાય પ્લેટીહેમિનથીસ, ફ્લેટવોર્મ્સનો સમાવેશ થાય છે. આને મૂળભૂત રીતે અત્યંત પ્રાચીન બિલાટેરીયામાંના હોવાનું મનાય છે, પરંતુ હવે દેખાય છે તેનો વિકાસ વધુ જટિલ પૂર્વજો પરથી થયો છે. અસંખ્ય પરોપજીવી પ્રાણીઓને આ જૂથમાં સમાવેશ થાય છે, જેમ કે ફ્લુયક અને ટેપવોર્મ. ફ્લેટવોર્મ્સ એકોલોમેટ્સ હોય છે, જેમાં શરીરમાં બખોલનો અભાવ હોય છે, જેમ કે તેમના અત્યંત નજીકના સંબંધી સૂક્ષ્મ ગેસ્ટ્રોટ્રિચા હોય છે.
અન્ય પ્લેટીઝોઆન ફાયલા મોટે ભાગે સૂક્ષ્મ હોય છે અને સ્યુડોકોલોમેટ હોય છે. તેમાં અત્યંત આગવા રોટીફેરા અથવા રોટીફેર્સ છે, જે પાણીવાળા પર્યાવરણમાં સામાન્ય છે. તેમાં એકાન્થોસેફાલા અથવા કાંટાવાળા શિરવાળા વોર્મ્સ, ગ્નેથોસ્ટોમુલિડા, માઇક્રોગ્નેથોઝોઆ, અને શક્યતઃ સાયક્લીફોરાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ જૂથો જટિલ જડબાની હાજરી પણ ધરાવે છે, જેના દ્વારા તેઓને ગ્નેથિફેરા કહેવાય છે.
"એનિમલ" શબ્દ લેટિન શબ્દ એનિમલ પરથી આવ્યો છે. દૈનિક અનૌપચારીક વપરાશમાં, શબ્દ સામાન્ય રીતે બિન માનવીય પ્રાણીનો ઉલ્લેખ કરે છે.સતત રીતે માનવોની અત્યંત નજીક એવા પૃષ્ઠવંશ અથવા સસ્તન પ્રાણીઓનો દૈનિક ધોરણે ઉપયોગ થાય છે.શબ્દની જૈવિક વ્યાખ્યા માનવ સહિત રાજ્ય એનીમાલિયાના તમામ સભ્યોનો ઉલ્લેખ કરે છે.