polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
એડિડાસે કોબે બ્રાયન્ટ સાથે એડિડાસ ઈક્વિપમેન્ટ કેબી8 ના કરારનો સૌપ્રથમ સિગ્નેચર જૂતા માટે ઉપયોગ કર્યો હતો, પરંતુ 2003માં આ કરાર રદ કરવામાં આવ્યો હતો. 2010માં કેવિન ગાર્નેટે કરારમાંથી નીકળી જવાનું પસંદ કર્યું ત્યાં સુધી કંપની આ ખેલાડીને પણ સમર્થન કરતી હતી; હાલમાં તે એન્ટાનું સમર્થન કરે છે. લેબ્રોન જેમ્સ પણ હાઇસ્કૂલમાં એડિડાસ પહેરતા હતા. હવે તે નાઇકીને સમર્થન આપે છે. ગિલ્બર્ટ એરેનાસ પણ ગઈ સીઝનની હાલ-કુખ્યાત ગોળીબાર ઘટના સુધી એડિડાસને સમર્થન કરતા હતા; હાલ તેઓ કોઈને સમર્થન નથી આપતા.
એડિડાસે ટેનિસ ખેલાડીઓને સ્પોન્સર કર્યા છે અને તાજેતરમાં ટેનિસ રેકેટ્સની એક નવી શ્રેણી રજૂ કરી છે. ફેધર “નિયમિત ખેલાડી” માટે બનાવાય છે જ્યારે રિસ્પોન્સ “ક્લબ ખેલાડી” માટે છે. “ટુર્નામેન્ટ ખેલાડી” માટે એડિડાસનું 12.2 ઔંશ નું બેરિકેડ ટુર મોડેલ ઉપલબ્ધ છે. મુખ્યત્વે પોશાક અને ફૂટવેર માટે એડિડાસ નીચે મુજબના વ્યવસાયિક ખેલાડીઓને સ્પોન્સર કરે છેઃ એના ઇવાનોવિક, એન્ડી મુર્રે, મારિયા કિરિલેન્કો, કેરોલિન વોઝનિઆસ્કી, જસ્ટિન હેનિન, જો-વિલ્ફ્રેડ સોંગા, દિનારા સાફિના, ડેનિયેલા હન્તુચોવા, એલિસિયા મોલિક, ફર્નાન્ડો વર્ડાસ્કો, ગિલેસ સિમોન, ફર્નાન્ડો ગોન્ઝાલેઝ, ફ્લાવિયા પેન્નેટ્ટા, લૌરા રોબસન, મેલાની ઓઉડિન અને સોરાના કર્સ્ટીઆ. એડિડાસના ટેનિસ પોશાકો ક્લિમાકૂલ ટેક્નોલોજી યુક્ત છે જે અન્ય એથ્લેટિક જર્સીઓ અને જૂતામાં જોવા મળે છે.
બંને ભાઈઓ નાઝી પાર્ટીમાં જોડાયા હતા પરંતુ રુડોલ્ફ પાર્ટીથી થોડો વધુ નજીક હતો. યુદ્ધ દરમિયાન 1943માં ગઠબંધન સૈન્યના એક બોમ્બ હુમલા બાદ બંને ભાઈઓના સંબંધોમાં તિરાડ તેમના અલગ થવા સુધી પહોંચી. તે વખતે બોમ્બ હુમલાથી બચવા એડિ અને તેની પત્ની એક સલામત આશ્રયસ્થાનમાં પહોંચ્યા, જ્યાં રુડોલ્ફ અને તેનો પરિવાર અગાઉથી જ હાજર હતા. તે સમયે એડિ દેખીતી રીતે ગઠબંધન દળોના યુદ્ધવિમાનોના સંદર્ભમાં બોલ્યો હતો કે, “ગંદા લાવારિસો ફરી પાછા આવી ગયા.” પરંતુ રુડોલ્ફ એમ સમજી બેઠો કે તેના ભાઈએ તેને અને તેના પરિવારને ઉદ્દેશીને આમ કહ્યું છે. પછીથી રુડોલ્ફ અમેરિકન સૈનિકોના હાથે પકડાઇ ગયો અને તેના પર વોફેન એસએસ ના સભ્ય હોવાનો આરોપ મુકાયો ત્યારે તેને એમ જ લાગવા માંડ્યું કે તેના ભાઈએ તેને પકડાવ્યો છે.
એડિડાસ રેફરી કિટ્સ પણ બનાવે છે, જેનો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં અને વિશ્વના ઘણા દેશો તથા લીગ્સ દ્વારા ઉપયોગ થાય છે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં એમએલએસ મેચોમાં અધિકૃત સ્પોર્ટ્સ રેફરી માટેના પ્રાથમિક પૂરવઠાકારો હોવા છતાં રેફરીઓ એડિડાસની કિટ્સનો જ ઉપયોગ કરે છે.
રમતગમત માટેના ફૂટવેરના ક્ષેત્રમાં કંપની નવો ચીલો પાડનાર રહી છે, જેના જાણીતા ઉદાહરણોમાં મજબૂત શુષ્ક પિચો પરની મેચો માટે વપરાતા કોપા મુંડિયાલ મોલ્ડેડ જૂતાનો સમાવેશ થાય છે, જે જૂતા કંપની 40 વર્ષથી બનાવે છે. 1978માં કંપની જે દેશોમાં માલ પહોંચાડતી હતી તે પૈકીના આર્જેન્ટિનાએ જીતેલી ટુર્નામેન્ટના પગલે ખીલા જડેલા આ જૂતાને વિશ્વ કપ નામ આપવામાં આવ્યું હતું. હાલમાં કેટલીક સૌથી જાણીતી ફૂટબોલ ટીમો એડિડાસ દ્વારા સ્પોન્સર થયેલી છે.
1936ના સમર ઓલિમ્પિક્સ સુધીમાં એડિ ડેસલર વિશ્વના પ્રથમ મોટરવેઝ પૈકીના એક એવા બવરિયાથી સ્પાઇક્સ થી ભરેલી સુટકેસ લઇને ઓલિમ્પિક વિલેજ ખાતે પહોંચી ગયા અને તેમણે યુ.એસ. ના દોડવીર જેસી ઓવેન્સને તે સ્પાઇક્સ વાપરવા મનાવી લીધા, જે કોઇ આફ્રિકન અમેરિકન માટે પ્રથમ સ્પોન્સરશિપ હતી. ઓવેન્સે ચાર સુવર્ણચંદ્રક જીત્યા બાદ તેમની સફળતાએ વિશ્વના સૌથી પ્રખ્યાત રમતવીરોમાં ડેસલર શૂઝની સારી ખ્યાતિને વધુ મજબૂત બનાવી હતી. દુનિયાભરમાંથી ડેસલર ભાઈઓની ઓફિસ પર પત્રો આવવા લાગ્યા અને અન્ય રાષ્ટ્રીય ટીમોના ટ્રેનર્સને તેમના જૂતામાં રસ પડવા લાગ્યો હતો. તેમનો વ્યવસાય ફુલ્યોફાલ્યો અને ડેસલર ભાઈઓ બીજા વિશ્વયુદ્ધ પહેલા પ્રતિ વર્ષ જૂતાની 2,00,000 જોડી વેચતા થઇ ગયા.
2005માં એડિડાસે એડિડાસ 1 બજારમાં મૂક્યું હતું, જે માઇક્રોપ્રોસેસરનો ઉપયોગ કરતું સર્વપ્રથમ પ્રોડક્શન શૂ હતું. કંપની દ્વારા ‘વિશ્વનું સર્વપ્રથમ બુદ્ધિમાન જૂતુ’ ગણાવવામાં આવેલું એડિડાસ 1 સેકન્ડદીઠ 5 મિલિયન ગણતરીઓ કરવા સક્ષમ માઇક્રોપ્રોસેસર યુક્ત છે જે જૂતાના વાતાવરણને અનુકૂળ રહે તે રીતે તેમાં દબાણનું સ્તર તે આપોઆપ યોગ્ય કરે છે. આ જૂતામાં એક નાની, યુઝર-રિપ્લેસેબલ બેટરીની જરૂર પડે છે, જે અંદાજે 100 કલાકની દોડ સુધી ચાલે છે. 25 નવેમ્બર, 2005ના રોજ એડિડાસે એડિડાસ 1ની નવી આવૃત્તિ રજૂ કરી હતી, જેમાં દબાણની રેન્જ વધારે હોવાથી આ જૂતુ વધુ મુલાયમ અને મજબૂત બન્યું હતું. તેમાં 153 ટકા વધુ ટોર્કવાળી નવી મોટર પણ હતી.
2008માં એડિડાસે ઇંગ્લેન્ડના બેટિંગ સ્ટાર કેવિન પીટર્સનને સ્પોન્સર કરીને ઇંગ્લેન્ડના ક્રિકેટ બજારમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. નાણાકીય મુશ્કેલીમાં ફસાયેલી કંપની વૂડવોર્મ સાથેના આજીવન કરાર રદ થયા બાદ એડિડાસે કેવિન પીટર્સન સાથે આ સોદો કર્યો હતો. પછીના વર્ષે તેમણે ઇંગ્લેન્ડના બીજા ખેલાડી ઇયાન બેલ, પાકિસ્તાનના ખેલાડી સલમાન બટ અને ભારતના ખેલાડી રવિન્દ્ર જાડેજા સાથે કરાર કર્યા હતા. ઘણા વર્ષો સુધી ક્રિકેટ માટેના ફૂટવેરનું ઉત્પાદન કર્યા પછી કંપનીએ આખરે 2008માં ક્રિકેટ બેટના ઉત્પાદનમાં પ્રવેશ કર્યો હતો અને તેના ઉત્પાદનો ઇનકુર્ઝા, પેલ્લારા અને લિબ્રો રેન્જમાં ઉપલબ્ધ છે.
રુડીએ નવી કંપની સ્થાપી જેને તેમણે રુ ડોલ્ફ ડે સલર નામના આધારે રુડા નામ આપ્યું, પછી બ્રાન્ડ નામ બદલાઇને પુમા બન્યું હતું.
એડિએ 18 ઓગસ્ટ, 1949ના રોજ જે કંપની સ્થાપી તે વિધિવત રીતે એડિડાસ એજી તરીકે નોંધાયેલી હતી. એક્રોનિમ ઓલ ડે આઇ ડ્રીમ અબાઉટ સ્પોર્ટ ભલે ક્યારેક એડિડાસના નામનું મૂળ ગણવામાં આવતું હોય પરંતુ આ નામ પાછલી અસરથી લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી તે બેક્રોનિમ બને છે. આ ખરેખર તો “એડિ” અને “ડાસ” ને જોડીને બનાવેલુ નામ છે.
ફૂટબોલની વૈશ્વિક નિયમનકારી સંસ્થા ફિફાએ તેની પોતાની વિશ્વ કપ ટુર્નામેન્ટ્સમાં વધુ આક્રમક રમતની તરફેણ માટે ખાસ રીતે તૈયાર કરાયેલા ફૂટબોલના ઉપયોગના આદેશ કર્યા હતા. 2006ના વિશ્વ કપ માટે પૂરા પાડવામાં આવેલા ટીમગેઇસ્ટ દડા ખાસ કરીને અગાઉના દડાની સરખામણીએ કિક વાગે ત્યારે વધુ દૂર જવાની ક્ષમતાને કારણે નોંધપાત્ર બન્યા હતા, જેથી લાંબા અંતરની ગોલ સ્ટ્રાઇક્સમાં વધારો થયો હતો, જેનો હેતુ ગોલ્સની સંખ્યા વધારવાનો હતો. ગોલકીપરો આ ડિઝાઇન ઓછી અનુકૂળ હોવાનું મનાતા હતા. તેમનો દાવો હતો કે આ દડો હવામાં સૂચક અને અંદાજ ન લગાવી શકાય તે રીતે ગતિ કરે છે.
એડિડાસે 2010ના વિશ્વ કપ માટે બીજો નવો દડો રજૂ કર્યો હતો. આ જાબુલાની દડો લોઉઘબોરુઘ યુનિવર્સિટીએ ચેલ્સી એફસી સાથે મળીને ડિઝાઇન કર્યો હતો અને વિકસાવ્યો હતો. આ દડો અંકુશમાં રાખવો ખૂબ મુશ્કેલ હોવાના કારણે તેણે ખેલાડીઓ, પ્રબંધકો અને ફૂટબોલના પંડિતો દ્વારા ભારે ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ હળવા અને વધુ ગતિશીલ દડાથી ઘણા શોટ્સ અને પાસ ઓવરહિટ થયા હતા. ટુર્નામેન્ટના શરુઆતના તબક્કામાં લાંબા અંતરના ગોલ્સની ઓછી સંખ્યા માટે કે પછી ગોલ માટેના ગણ્યાગાંઠ્યા ચોકસાઇપૂર્ણ પ્રયાસો માટે જાબુલાનીને વ્યાપકપણે જવાબદાર ગણવામાં આવ્યો હતો.
લિવરપૂલના ખેલાડી રહી ચૂકેલા ઓસ્ટ્રેલિયાના આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડી ક્રેગ જોન્સ્ટન દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી પ્રિડેટર બૂટ ડિઝાઇન લાવવા માટે એડિડાસ જાણીતી બની હતી. આ ડિઝાઇનમાં જૂતાના ઉપરના ચામડા માટે સાંકડી ધારવાળું રબરનું માળખુ રાખવામાં આવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ બોલને મારતી વખતે તેના પર આવતું જોર વધારવા માટે કરવામાં આવે છે. અત્યંત કુશળ ખેલાડીઓએ દાવો કર્યો હતો કે તેમણે પ્રિડેટર શૂઝ પહેર્યા હોય ત્યારે તેઓ હવામાં બોલને વધુ સહેલાઇથી વળાંક આપી શકતા હતા.પ્રિડેટર ક્રેગ જોન્સ્ટને શોધેલા ટ્રેક્સન સોલમાં પણ ઉપલબ્ધ છે.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ માંથી પાછા ફર્યા પછી એડોલ્ફ “એડિ” ડેસલરે જૂતાના ઉત્પાદન માટે બવરિયાના હર્ઝોગેનાઉરાક ખાતે તેમની માતાના વોશકિચનમાં જ પોતાની ફેક્ટરી શરુ કરી હતી. 1924માં તેમના ભાઈ રુડોલ્ફ “રુડી” ડેસલર પણ આ વ્યવસાયમાં જોડાતા ડેસલર બ્રધર્સ શૂ ફેક્ટરી બની અને તેઓ સમૃદ્ધ થયા હતા. આ જોડીએ તેમનું સાહસ તેમની માતાની કપડા ધોવા માટેની લોન્ડ્રીમાં શરુ કર્યું હતું, પરંતુ તે સમયે નગરમાં વીજપૂરવઠો અનિશ્ચિત હતો અને બંને ભાઈઓએ તેમનું ઉપકરણ ચલાવવા માટે ક્યારેક સ્થાયી સાઇકલ દ્વારા પેડલ ઊર્જાનો ઉપયોગ કરવો પડતો હતો.
એડિડાસગોલ્ફ જર્મની સ્થિત રમતગમતના તૈયાર પોશાકના ઉત્પાદક એડિડાસ અને એડિડાસ જૂથનો એક ભાગ છે, જેમાં રીબોક સ્પોર્ટસવેર કંપની, ટેલરમેઇડ-એડિડાસ ગોલ્ફ કંપની અને રોકપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. એડિડાસ જૂથનો વિશ્વની રમતગમત માલસામાન ઉદ્યોગની અગ્રણી કંપનીઓ સમાવેશ છે અને તે એડિડાસ, રીબોક અને ટેલરમેઇડ-એડિડાસ ગોલ્ફના ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રો હેઠળ ઉત્પાદોની વ્યાપક શ્રેણી ઉપલબ્ધ કરાવે છે. એડિડાસગોલ્ફ હાલમાં એડિડાસ-બ્રાન્ડના ગોલ્ફ એપેરલ , ફૂટવેર અને સહાયક વસ્તુઓનું વેચાણ અને ઉત્પાદન કરે છે.
એડિડાસ 2000ના વર્ષથી યુએસએ જિમ્નેસ્ટિક્સ મારફત ટીમ યુએસએ માટે પુરુષ અને મહિલા જિમ્નેસ્ટિક્સના તૈયાર કપડા પૂરા પાડે છે. 2006માં એડિડાસ જિમ્નેસ્ટિક્સ લીટાર્ડ ફોર વુમેન, એડિડાસ મેન્સ કોમ્પ શર્ટ, જિમ્નેસ્ટિક્સ પેન્ટસ અને જિમ્નેસ્ટિ્સ શોર્ટ્સ યુએસએ માં ઉપલબ્ધ બન્યા છે, સિઝનલ લીટાર્ડ વસંત, ઉનાળો, ચોમાસુ અને રજાઓના સમયમાં ઉપલબ્ધ કરવામાં આવે છે. 2009માં શરૂઆત પછીથી એડિડાસ જિમ્નેસ્ટિક્સ વેર જીકે એલાઇટ સ્પોર્ટસવેર મારફત વિશ્વભરમાં ઉપલબ્ધ છે.
1997માં એડિડાસ એજી એ આલ્પાઇન સ્કી વેરમાં વિશેષતા ધરાવતા સોલોમન જૂથને હસ્તગત કર્યું હતું અને તેનું સત્તાવાર કોર્પોરેટ નામ બદલીને એડિડાસ-સોલોમન એજી કરવામાં આવ્યું હતું, કારણ કે આ ખરીદીની સાથે એડિડાસે ટેલરમેઇડ ગોલ્ફ કંપની અને મેક્સફ્લીને પણ ખરીદી હતી, જેનાથી એડિડાસને નાઇકી ગોલ્ફ સાથે સ્પર્ધામાં ઉતરવાની છૂટ મળી હતી. સોલોમને ટેલરમેઇન અને સ્પોર્ટસ સાધનોનું ઉત્પાદન કરતી બીજી કંપનીઓમાંથી તેનો અંકુશાત્મક હિસ્સો વૈશ્વિક અગ્રણી કંપની એડિડાસ એજી ને વેચ્યો હતો.
એડિડાસ એજી , એડીઆર :) રમતગમતના તૈયાર પોશાકની જર્મન ઉત્પાદક કંપની છે અને એડિડાસ જૂથની મુખ્ય કંપની છે, જેમાં રીબોક સ્પોર્ટ્સવેર કંપની, ગોલ્ફ કંપની અને રોકપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ કંપની સ્પોર્ટ્સ ફૂટવેર ઉપરાંત બેગ્સ, શર્ટ્સ, ઘડિયાળ, ચશ્મા તથા રમતગમત અને કપડાં સંબંધિત અન્ય ચીજો પણ બનાવે છે. એડિડાસ યુરોપની સૌથી મોટી સ્પોર્ટ્સવેર ઉત્પાદક કંપની છે અને વિશ્વની સૌથી મોટી સ્પોર્ટ્સવેર ઉત્પાદક કંપનીઓમાં અમેરિકન હરીફ નાઇકી બાદ બીજા ક્રમે છે.
એડિડાસ હાલમાં કેટલાય દોડ માટેના જૂતા બનાવે છે, જેમાં એડિડાસ કંટ્રોલ 5, એડિસ્ટાર રાઇડ , સુપરનોવા સિક્વન્સ અને સુપરનોવા કુશનિ 7 સહિતના જૂતાનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેમના પર્ફોર્મન્સ પોશાકોનો દોડવીરો દ્વારા વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એડિડાસ વધુ મોંઘા જૂતા બનાવવા કાંગારુના ચામડાનો પણ ઉપયોગ કરે છે.
એડિડાસ ગોલ્ફ પુરુષો, સ્ત્રીઓ અને યુવાનો માટે તૈયાર પોશાક, ફૂટવેર અને ઍક્સેસરિઝ નું વેચાણ કરે છે. પુરુષો માટેની ચીજવસ્તુઓમાં ફૂટવેર, શર્ટ્સ, શોર્ટ્સ, પેન્ટ્સ, આઉટરવેર, બેઝ લેયર અને ચશ્માનો સમાવેશ થાય છે.
મહિલાઓ માટેની ચીજવસ્તુઓમાં ફૂટવેર, શર્ટ્સ, શોર્ટ્સ, સ્કર્ટ્સ, પેન્ટ્સ, આઉટરવેર, બેઝ લેયર્સ અને ચશ્માનો સમાવેશ થાય છે. યુવાનો માટેની ચીજોમાં છોકરા અને છોકરી બંનેના ફૂટવેર, તૈયાર પોશાક અને ચશ્માનો સમાવેશ થાય છે.
1992માં ટેપી લોનનું વ્યાજ ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જતાં તેમણે એડિડાસને વેચવાનો ક્રેડિટ લ્યોન્નાઇસ બેંકને અધિકાર આપ્યો હતો અને ત્યારપછી બેંકે કંપનીનું બાકી દેવું ઈક્વિટી માં રુપાંતરિત કર્યું હતું, જે તે વખતની ફ્રેન્ચ બેંકિંગ પદ્ધતિ મુજબ અસામાન્ય બાબત હતી. તે વખતની ફ્રેન્ચ સરકારમાં ટેપી શહેરી બાબતોના પ્રધાન હોવાના કારણે રાજ્યની માલિકીની બેંકે તેમની વ્યક્તિગત તરફેણ કરી તેમને સખત નાણાકીય તંગીમાંથી ઉગારવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.
એડિડાસ લાંબા સમયથી બાસ્કેટબોલના જૂતાનું ઉત્પાદન કરે છે અને તે વિશ્વની અગ્રણી બાસ્કેટબોલ બ્રાન્ડ્સ પૈકીની એક છે. કંપની તેના આઇકોનિક સુપરસ્ટાર અને પ્રો મોડલ જૂતા માટે સૌથી વધુ જાણીતી છે, જે તેની અનોખી સ્ટાઇલના સખત રબર ટો બોક્સ માટે ‘શેલટોઝ’ તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ ઉત્પાદનો 1980ના દાયકામાં હીપ હોપ સ્ટ્રીટવેર દ્રશ્ય અને એડિડાસના સ્ટ્રાઇપ-સાઇડેડ પોલિએસ્ટર સ્યુટ્સ સાથે ખૂબ જ લોકપ્રિય બન્યા હતા.
1999માં ટેલરમેઇડ અને એડિડાસગોલ્ફ યુએસએ નું વિલિનીકરણ કરીને ટેલરમેઇડ-એડિડાસ ગોલ્ફ નામની નવી કંપની બનાવવામાં આવી હતી અને તેનું વૈશ્વિક મુખ્યાલય કાર્લ્સબેડ ખાતે રાખવામાં આવ્યું હતું. માર્ક કિંગને આ કંપનીના વડા બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેમણે 1981માં વેચાણ પ્રતિનિધિ તરીકે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને 1998માં કોલવે ગોલ્ફબોલ કંપનીમાં વેચાણ અને માર્કેટિંગના નાયબ વડા તરીકે ટૂંકા સમયગાળા માટે કામગીરી કરી હતી.
એડિડાસ ઇંગ્લેન્ડની ક્રિકેટ ટીમ અને ઓસ્ટ્રેલિયાની ક્રિકેટ ટીમ એમ બંને માટે ગણવેશનું પણ ઉત્પાદન કરે છે.
એડિડાસે 2011માં કિક્રેટ દક્ષિણ આફ્રિકાસાથે પણ ભાગીદારી પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે અને 2011ના ક્રિકેટ વિશ્વ કપ દરમિયાન અને તે પછીની ટુર્નામેન્ટમાં દક્ષિણ આફ્રિકાની ક્રિકેટ ટીમ એડિડાસ દ્વારા તૈયાર કરાયેલ ગણવેશ પહેરશે.
11 એપ્રિલ, 2006ના રોજ એડિડાસે એનબીએ ના સત્તાવાર વસ્ત્ર પ્રદાતા બનવા માટેના 11 વર્ષના કરારની ઘોષણા કરી હતી. તેઓ એનબીએ , એનબીડીએલ , અને ડબલ્યુએનબીએ ની જર્સીઓ અને ઉત્પાદો તેમ જ “સુપરસ્ટાર” બાસ્કેટબોલ જૂતાનું જે-તે ટીમના રંગનું વર્ઝન બનાવશે. આ સોદાએ અગાઉ 10 વર્ષ માટે થયેલા રીબોકના સોદાનું સ્થાન લીધું, જે સોદો 2001માં થયો હતો.
ઓગસ્ટ, 2005માં એડિડાસે બ્રિટિશ હરીફ રીબોકને $3.8 બિલિયન )માં ખરીદવાના તેના ઇરાદાની ઘોષણા કરી હતી. આ ખરીદી જાન્યુઆરી, 2006માં ભાગીદારીથી પૂર્ણ થઈ હતી અને તેનો હેતુ ઉત્તર અમેરિકામાં તેમના વેચાણને નાઇકીના વેચાણથી નજીક લઇ જવાનો હતો. રીબોકનું હસ્તાંતરણ એડિડાસને વિશ્વની બીજા ક્રમની એથ્લેટિક શૂમેકર તરીકે વિશ્વભરમાં નાઇકી સાથે સ્પર્ધા પણ કરાવી શકે તેમ હતું.
ટેપીએ ઉત્પાદન કામગીરી દરિયાપાર એશિયામાં ખસેડવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. તેમણે પ્રચાર માટે મેડોનાને પણ રોકી હતી. તેમણે જૂતા વેચવા માટેના એક પ્રતિનિધિને ન્યૂઝીલેન્ડના ક્રાઇસ્ટચર્ચથી જર્મની મોકલ્યો હતો અને એડોલ્ફ ડેસલરના વંશજોને મળ્યા હતા અને ત્યાં કંપનીનો પ્રચાર કરવા થોડીક વસ્તુઓ સાથે પ્રતિનિધિને પાછો મોકલ્યો હતો.
એડોલ્ફ ડેસલરના પુત્ર હોર્સ્ટ ડેસલરનું 1987માં મૃત્યુ થયા બાદ મુશ્કેલીના સમયગાળા પછી ફ્રેન્ચ ઉદ્યોગપતિ બર્નાર્ડ ટેપીએ 1989માં 1.6 બિલિયન માં કંપની ખરીદી હતી અને તે નાણાં ટેપીએ ઉછીના લીધેલા નાણાં હતાં. ટેપી તે સમયે નાદાર કંપનીઓને ઉગારી લેવા માટે જાણીતા તજજ્ઞ હતા, જે તજજ્ઞતા વડે જ તેમણે પોતાની સંપત્તિનું સર્જન કર્યું હતું.
1998માં, એડિડાસ ગોલ્ફ યુએસએ તેની વ્યાપારિક કામગીરીને ટુલેટિન, ઓરેગનથી કેલિફોર્નિયામાં કાર્લ્સબેડ ખાતેના ટેલરમેઇડ ગોલ્ફના મુખ્યાલયમાં ખસેડી હતી જે કંપની એડિડાસ-સોલોમન દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવી હતી. એડિડાસેગોલ્ફ યુએસએ એ 30 કર્મચારીઓનું સ્થળાંતર કર્યું હતું. કાર્લ્સબેડ તેની પ્રાથમિક હરીફ કંપની કોલવે ગોલ્ફ કંપનીનું પણ મુખ્યાલય હતું.
2003માં એડિડાસે બ્રિટિશ અદાલતમાં મુકદ્દમો કરીને એડિડાસના ત્રણ ઊભા પટ્ટા સાથે સામ્ય ધરાવતા બે ઊભા સમાંતર પટ્ટાના લોગોનો ફિટનેસ વર્લ્ડ ટ્રેડિંગ દ્વારા થતા ઉપયોગને પડકાર્યો હતો. અદાલતે એવો ચુકાદો આપ્યો હતો કે ફિટનેસ વર્લ્ડ ટ્રેડિંગનો લોગો સાદો હોવા છતાં તે કાયદાનો ભંગ કરે છે, કેમકે જાહેરજનતા તો બંનેના લોગો વચ્ચે કોઇ તફાવત જોવાની નથી.
ફેબ્રુઆરી, 1993માં ક્રેડિટ લ્યોન્નાઇસે એડિડાસને બર્નાર્ડ ટેપીના જ એક મિત્ર રોબર્ટ લુઇસ-ડ્રેયફસને ટેપીના 2.85 બિલિયન ફ્રાન્ક ના દેવાંથી ઘણી ઊંચી રકમ 4.485 બિલિયન ફ્રાન્ક માં વેચી દીધી હતી. તે પછી ટેપી બેંકને અદાલતમાં ઢસડી ગયો હતો, કેમ કે તે માનતો હતો કે કંપનીના પરોક્ષ વેચાણમાં તે “લૂંટાયો” છે.
એડિડાસ જર્મનીમાં વૈશ્વિક કોર્પોરેટ વડુંમથક ધરાવે છે અને દુનિયાભરમાં પોર્ટલેન્ડ ઓઆર , હોંગકોંગ, ટોરેન્ટો, તાઇવાન, ઇંગ્લેન્ડ, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા અન્ય ઘણા વ્યાપાર કેન્દ્રો ધરાવે છે. મુખ્યત્વે યુ.એસ. માં વેચાણ ધરાવતી એડિડાસે આ દેશોમાંથી પુષ્કળ અસ્કયામતો ઊભી કરી છે અને કંપની દરિયાપારના વધુ દેશોમાં વિસ્તરી રહી છે.
એડિડાસ રગ્બી બોલ અને રગ્બીના અન્ય સાધનોનું ઉત્પાદન કરે છે. તે હાલમાં ન્યૂઝીલેન્ડ ઓલ બ્લેક્સ, આઇરિશ મુન્સ્ટર રગ્બી, આર્જેટિનિયમ પુમાસ અને દક્ષિણ આફ્રિકન સ્ટોર્મર્સ તેમજ પશ્ચિમ પ્રાંતની રગ્બી યુનિયન સહિતની ટીમો માટે કિટ અને દડાનો પૂરવઠો પુરો પાડે છે. એડિડાસ હાલમાં હાઇનીકિન કપ માટેની સત્તાવર મેચ બોલ પૂરવઠાકાર છે.
સપ્ટેમ્બર, 2004માં ટોચની અંગ્રેજ ફેશન ડિઝાઇનર સ્ટેલા મેક્કાર્ટનીએ એડિડાસ સાથે સંયુક્ત સાહસ શ્રેણી શરુ કરી હતી, જેનાથી કંપની સાથે લાંબા ગાળાની ભાગીદારીની શરૂઆત થઈ હતી. આ શ્રેણી સ્ત્રીઓ માટેના સ્પોર્ટ્સ પર્ફોર્મન્સ કલેક્શનની છે, જે ‘એડિડાસ બાય સ્ટેલા મેક્કાર્ટની’ તરીકે ઓળખાય છે અને વિવેચકોએ તેના વખાણ પણ કર્યા છે.
1948માં એડોલ્ફ “એડિ” ડેસલરે તેની અને તેના મોટા ભાઈ રુડોલ્ફ વચ્ચે ગેબ્રુડેર ડેસલર શુહફેબ્રિક નું વિભાજન થયા બાદ એડિડાસની સ્થાપના કરી હતી. રુડોલ્ફે પછીથી પુમાની સ્થાપના કરી હતી, જે એડિડાસની પ્રારંભિક હરીફ હતી. 1949માં નોંધણી થયેલી એડિડાસ હાલમાં જર્મનીના હર્ઝોગેનાઉરાક ખાતે આવેલી છે, જ્યાં પુમા પણ છે.
1998માં એડિડાસે ટીમ ગણવેશ અને તૈયાર વસ્ત્રો પરના વ્યાપારિક લોગોના કદ અને સંખ્યા નિયંત્રિત કરવાના નિયમો મામલે એનસીએએ સામે દાવો માંડ્યો હતો. એડિડાસે મુકદ્દમો પાછો ખેંચી લીધો હતો અને બંને જૂથોએ એડિડાસના ટ્રેડમાર્ક માટે ત્રણ ઊભા સમાંતર પટ્ટાનો ઉપયોગ કરવા બાબતે માર્ગદર્શિકાઓ નક્કી કરી હતી.
1997માં એડિડાસ એજી એ સાલોમોન જૂથ હસ્તગત કર્યું, જે સ્કી વેર માટે જાણીતું હતું. તેનું સત્તાવાર કોર્પોરેટ નામ બદલીને એડિડાસ-સોલોમોન એજી કરવામાં આવ્યું, કેમ કે આ સંપાદન સાથે એડિડાસે ટેલરમેડ ગોલ્ફ કંપની અને મેક્સફીને પણ હસ્તગત કરી હતી, જેથી તેઓ નાઇકી ગોલ્ફ સાથે સ્પર્ધા કરી શકે તેમ હતા.
એડિડાસ દ્વારા સ્પોન્સર્ડ ખેલાડીઓ એડિડાસ ખેલાડી સુધારણા કાર્યક્રમનો લાભ લઇ શકે છે, જેમાં કંપની આ ખેલાડીઓને તેમની કારકિર્દી આગળ ધપાવવા માટે કોચીસ, ફિટનેસ ટ્રેનર્સ અને રમત મનોવિજ્ઞાનીઓ પૂરા પાડે છે. આ કાર્યક્રમમાં ડેરેન કાહિલ અને સ્વેન ગ્રોએનવેલ્ડ જેવા જીવંત દંતકથારુપ કોચ પણ જોડાયા છે.
ફૂટબોલ કિટ અને સંલગ્ન સાધનો એડિડાસના મુખ્ય ધ્યાનના ઉત્પાદનો પૈકી એક છે. એડિડાસ મેજર લીગ સોકરમાં તમામ ટીમો માટે પણ તૈયાર પોશાક અને સાધનો પૂરા પાડે છે.
1990ના દાયકામાં એડિડાસે ભારતના ખ્યાતનામ બેટ્સમેન સચિન તેંડુલકર સાથે કરાર કર્યો હતો અને તેમના માટે જૂતા બનાવ્યા હતા. તેંડુલકરે મેચ રમતી વખતે એડિડાસના જૂતા પહેરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. એડિડાસે સચિન તેંડુલકર પછી અન્ય જાણીતા ખેલાડીઓ સાથે પણ કરાર કર્યા છે.
એડિડાસ સ્કેટબોર્ડિંગ પાસે તેની એક સ્કેટબોર્ડિંગ ટીમ પણ છે. આ ટીમમાં માર્ક ગોન્ઝાલિસ, ડેનિસ બુશેનિત્ઝ, ટીમ ઓ’કોનોર, સિલાસ બેક્સટર- નીલ, પીટ એલ્ડ્રીન, બેની ફેરફેક્સ, નેસ્ટર જુડકિન્સ, લેમ વિલેમિન, વિન્સ ડેલ વેલી અને જેક બ્રાઉનનો સમાવેશ થાય છે.
એડિડાસ સેન્ડલ, ઘડિયાળ, ચશ્મા, બેગ, બેઝબોલ ટોપી અને મોજાની ડિઝાઇન તૈયાર કરે અને તેનું ઉત્પાદન પણ કરે છે.
આ ઉપરાંત, એડિડાસ પુરુષ અને મહિલા માટે ડિઓડરન્ટ, પર્ફ્યુમ, આફ્કટરશેવ અને લોશનની બ્રાન્ડેડ શ્રેણી પણ ધરાવે છે.
2007માં, એડિડાસે જાહેરાત કરી હતી કે તે લેક્રોસના સાધનનું ભવિષ્યમાં ઉત્પાદન કરશે અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સની ટોચની 600 હાઇસ્કૂલના અંડરક્લાસમેન લેક્રોસ ખેલાડીઓ માટે જુલાઈ 2008માં એડિડાસ નેશનલ લેક્રોસ ક્લાસિકને સ્પોન્સર કરશે.
એડિડાસ એસબી વિશેષ કરીને સ્કેટબોર્ડિંગ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલા જૂતાં છે. એડિડાસે અગાઉ બનાવેલા ઘણા જૂતાંને સ્કેટબોર્ડિંગ માટે ફરીથી ડિઝાઇન કર્યા હતા.
નવેમ્બર 2008માં એશવર્થ ટેલરમેઇડ-એડિડાસની સંપૂર્ણમાલિકીની પેટાકંપની બની હતી, જે એડિડાસ ગોલ્ફના સિન્થેટિક પર્ફોર્મન્સ ફેબ્રિક્સ વ્યવસાય માટે પુરક હતી.
2009થી એડિડાસ સચિન તેંડુલકરના બેટને પણ સ્પોન્સર કરે છે. કંપનીએ તેંડુલકરના વ્યક્તિત્વને અનુરુપ ‘એડિડાસ માસ્ટર બ્લાસ્ટર’ બેટ તૈયાર કર્યું છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધના ઉત્તરાર્ધમાં પાન્ઝેરશ્રેક એન્ટિ-ટેન્ક હથિયારોના ઉત્પાદન માટે તેમની જૂતાની ફેક્ટરીનું સ્થળાંતર કરવું પડ્યું હતું.
રોબર્ટ લુઇસ-ડ્રેયફસ કંપનીના નવા સીઈઓ બન્યા. તેઓ 1993 સુધી ટેપીની માલિકીની રહેલી ટીમ ઓલિમ્પિક દ માર્સેલીના અધ્યક્ષ પણ હતા.
સિનસિનાટીના મેસનમાં એટીપી ટેનિસ ટુર્નામેન્ટમાં તેમણે બોલ-બોય અને બોલ-ગર્લના ગણવેશ પણ સ્પોન્સર્ડ કર્યા હતા.
ગોવર્ધનરામનો હવે સાહિત્યાકાશમાં ઉદય થઈ રહ્યો હતો. તેમનો સમર, ચિંતન અને પરિપાકરૂપ તેમનો હવે સુર્વણ યુગ નો ઉદય થયો ગણાયો. ઈ.સ.૧૮૭૭ માં શરૂ કરેલુ રસ ગંભીર કથા કાવ્ય 'સ્નેહ મુદ્રા' ઈ.સ.૧૮૮૪ માં તેમણે પોતાના હાથ માં લીધું, જે ઈ.સ. ૧૮૮૯ માં પ્રગટ થયું, પરંતુ આ સમયગાળાની સૌથી મહત્વ પ્રવૃત્તિ તો 'સરસ્વતી ચંદ્ર' ના પહેલા ભાગનો આરંભ થઈ ગયો હતો. ઈ.સ.૧૮૮૫ માં તે પૂરો લખાઈ ગયો ને ઈ.સ.૧૮૮૭ માં પ્રગટ થયો. આ જ અરસામાં એક બીજી મહત્વ ની ઘટના બની. ગોવર્ધનરામે પોતાના નાના ભાઈ હરિરામપાસે પુસ્તક-પ્રકાશનની પેઢી એન.એન.ત્રિપાઠીના સ્થાપના કરાવી. જેણે આજે પણ એક પ્રતિષ્ઠિત પ્રકાશન સંસ્થા તરીકે ઊજળું નામ રાખ્યું છે. ઈ.સ.૧૮૯૨માં 'સરસ્વતી ચંદ્ર' નો બીજોભાગ પ્રગટ થયો, ઈ.સ.૧૮૯૮ માં ત્રીજો ભાગ અને ઈ.સ.૧૯૦૧ માં ચોથો ભાગ પ્રગટ થયો હતો. અલબત્ત, ૧૮૮૩ થી જેની રચનાનો પ્રારંભ થઈ ગયો હતો તે ‘સરસ્વતીચંદ્ર’ : ભા.૧ નવલકથા એમની ગ્રંથરૂપે પ્રગટ થયેલી પહેલી કૃતિ છે. પછી ક્રમશઃ તેના ભા. ૨ , ભા.૩ અને ભા.૪ ચૌદ વર્ષ દરમિયાન પ્રગટ થયા હતા.
ગોવર્ધનરામનું વાંચન વિશાળ હતું. તેમણે અંગ્રેજી સાહિત્યનો પણ ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો. પશ્ચિમ આ વિસ્તીર્ણ સાહિત્યે તેમને વિચારક મનને આર્યસંસ્ક્રુતિનાં ઊંડાણો જોવા, સમજવા અને તુલનાત્મક દ્રષ્ટિથી તેનું મૂલ્ય આંકવા લલચાવ્યા. પરિણામે તેમની સર્વગ્રાહી તલસ્પર્શી મેઘાને એક નવું જ દર્શન લાવ્યું. એક નવી જ દિશા સાંપડી. આ નવી દિશા પૂર્વ અને પશ્ચિમના અંશોના સમન્વયની. તેમણે ઘણા બળો જોય હતા,અનુભવ્યાં હતાં. દેશના યુવાનો ઉપર તેમની મોહિની પથરાયેલી પણ તેમણે જોઈ હતી. પશ્ચિમી સુધારાનો એ વેગીલો પવન આર્યસંસ્ક્રુતિ મિટાવી દેવાની હોડ બકી હોય તેવો જોરશોરથી ફૂંકાઈ રહયો હતો. એ સમયે હિન્દુ સમાજને સુધારવાના શુભાશ્યથી દલપત-નર્મદ ભલે સાચા હોય તો પણ તેમણે માત્ર દોષો જ ગાયા હતા પણ, ગોવર્ધનરામની ગુણગ્રાહી દ્રષ્ટિને એ ન રુચ્યું. તેમણે આર્યસંસ્ક્રુતિનાં મૂલ્યોને ફરી પ્રસ્થાપિત કરવાનું મુનાસિબ માન્યું. તેમણે પૂર્વ-પશ્ચિમનાં શુભ બળોને ઉત્સાહથી આવકાર્યા અને બંને સંસ્કૃતિઓના પાવન સરિતાના સંગમનું ચિત્ર રચાયું. આવી વિચારસરણી-મનોમંથનનો પરિપાક તે 'સરસ્વતીચંદ્ર'.
ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી ચાળીસ વર્ષના થયા. પોતે કરેલા સંકલ્પ મુજબ વકીલાતનો અત્યંત ધીકતો ધંધો સમેટી લીધો. વીસ બાવીસની કાચી, યુવાન અને મુગ્ધ ઉંમરે જીવનનો નકશો ચીતરવો અને તેને નિશ્ચયપૂર્વક વળગી રહેવું, પ્રેક્ટિસ છોડીને સાહિત્યસર્જનમાં જીવન સમર્પણ કરવું -આ બધી વિરલ વાતો કહેવાય ,જે ગોવર્ધનરામે કરી બતાવી. ગોવર્ધનરામ નડીઆદ આવીને વસ્યા. તરત જ કચ્છ સંસ્થા ની તરફ થી દીવાનગીરીની રૂ.૧,૫૦૦/-ના પગાર ની નોકરીનો પ્રસ્તાવ આવ્યો જેનો તેમેણે મક્કમતાથી પણ આદરપૂર્વક અસ્વીકાર કર્યો. ઈ.સ.૧૯૦૨માં તેઓ એમ.એ ના ગુજરાતી વિષયમાં પરીક્ષક નિમાયા. આ માટે મુંબઈ જતાં તેમને બે ઉત્તમ મિત્રરત્નો સાંપડ્યાં-પ્રો. ત્રિભુવનદાસ ગજ્જર અને સાક્ષર કેશવહર્ષદ ધ્રુવ. ઈ.સ.૧૯૦૪માં નડીઆદ માં પ્લેગ ફાટી નીકળ્યો. તેમાં તેમનાં માતુશ્રીનું અવસાન થયુ. ગાઢ મિત્ર પ્રો. ત્રિભુવનદાસ ની વારંવાર માંગણીને કરણે તેઓ ઈ.સ.૧૯૦૫ માં કુટુંબ સાથે મુંબઈ જઈ વસ્યા.
ઈ.સ.૧૮૮૩ના અંત ભાગ માં તેમણે ભાવનગર છોડ્યુ ત્યારે દિવાનસાહેબે તેમને રૂ.૨૫૦/- ના પગાર થી ભાવનગરના ન્યાયખાતામાં રાખવાની ઈચ્છા બતાવી.આ ઉપરાંત જૂનાગઢના દીવાનસાહેબે રૂ.૩૦૦/- ની નોકરીની ઑફર કરી, પરંતુ હવે ગોવરધનરામને લાગ્યું કે પોતે સેવેલા સ્વપ્ન અને સિદ્ધાંતો પાળવાનો સમય આવી ગયો છે. એટલે નોકરી છોડીને સ્વતંત્ર વકીલાત કરવાનો દ્રઢ નિશ્ચય કર્યો.ભાવનગર થી માત્ર પચાસ રૂપિયાની મૂડી સાથે મુંબઈ આવીને વકીલાત શરૂ કરી. વકીલાત સરસ ચાલવા માંડી. ઈ.સ.૧૮૮૪ થી ઈ.સ.૧૮૮૭ સુધીમાં તેમણે પોતાના પિતાનું દેવું એકલે હાથે વાળી દીધું. ૪૦ વર્ષની વયે નિવૃત્ત થયા બાદ બાકીના જીવનમાં શું વાંચવું , શું લખવું , શાનો અભ્યાસ કરવો, વિવિધ પ્રવૃત્તિઓને કેટલું સ્થાન આપવું છે તેનો વિચાર તેમણે ઈ.સ. ૧૮૮૫ સુધીમાં કરી લીધો હતો. તે જ વર્ષથી તેમણે નિયમિત પોતાની રોજનીશી લખવા માંડી હતી.
ગોવર્ધનરામની ઊઘડતી જતી જ્વલંત કારકિર્દીની નિયતિને જાણે ઈર્ષ્યા આવતી હોય તેમ ૧૮૭૪ ના વર્ષમાં દુ:ખો અને વિતંબણાઓએ તેમની પર ઘા પર ઘા કરવા માંડ્યા. તે વર્ષમાં તેમની પત્ની હરિલક્ષ્મીનું સુવાવડમાં અવસાન થયું અને તેમની બાળકી પણ માતાની પાછળ્ ચાલી નીકળી. એ જ વર્ષમાં પિતા માધવરામ ની પેઢી તૂટી. તેઓ બી.એ.માં નાપાસ થયા. આ સંકટપરંપરાને કારણે તેમનો ભોઈવાડમાં બંધાવેલો માળો વેંચવો પડ્યો. પછી આખું કુટુંબ મુંબઈ થી નડીઆદ ગયું. ગોવર્ધનરામ કૉલેજનો અભ્યાસ પૂરો કરવા માટે મુંબઈ માં જ રહ્યા. આવી આર્થિક આપત્તિઓને કારણે, ૧૮૭૯ થી ૧૮૮૩ સુધી એમને અનિચ્છાએ ભાવનગરના દીવાનના અંગત સેક્રેટરી તરીકે થોડો સમય નોકરી સ્વીકારવી પડી હતી.
તેમનો જન્મ ખેડા જિલ્લાના નડીઆદના ધર્મપ્રિય બ્રાહ્મણ માધવરામ ત્રિપાઠીને ત્યાં થયો હતો. પિતા અત્યંત ધાર્મિક વૃત્તિના અને દિલના બહુ ભોળા. જ્યારે માતા શિવકાશી રગેરગ વ્યવહારુ. પિતાની ધર્મનિષ્ઠા અને માતા ની વ્યવહારુતા - બન્ને ગોવર્ધનરામ વારસામાં મળ્યા હતા. દાદાના સમયથી ઘરમાં રહેતા મુનિ મહારાજ પાસે વીતેલા બાળપણ અને ઘરના ધાર્મિક વાતાવરણથી ચિત્ત પર પડેલો વૈષ્ણવધર્મ ને વેદાંતવિચારનો પ્રભાવ, કિશોરાવસ્થાથી વાચનનો અતિ શોખ, કાકા મનઃસુખરામ સાથેનો સહવાસ વગેરે એ ગોવર્ધનરામને ધાર્મિક, વિદ્યાવ્યાસંગી અને આર્યસંસ્કૃતિ પ્રત્યે અનુરાગી બનાવવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો.
આ સઘળા સર્જનોમાં લેખકની અદ્રિતીય વિદ્વતાનાં અને ઉત્ક્રુષ્ટ પ્રતિભાનાં દર્શન થાય છે. પણ તેમનું સબળ યશદાયી અને સર્વશ્રેષ્ઠ સર્જન તો " સરસ્વતીચંદ્ર " જ છે. અલબત્ત તેમાનુ ગધ દીર્ધસૂત્રી હોવા છતાં તે ઉત્કૃષ્ટ કોટિનું છે. સમસ્ત જીવનના વિસ્તારને તેમણે આ મહાનવલ માં આવરી લીધો છે. આ ઉત્તમ કૃતિના સર્જક માત્ર એક વાર્તાકાર ન રહેતા દ્રષ્ટા પણ બને છે. પાંડિત્યને લોક્ભોગ્ય બનાવવા તેમણે કલાકારનો સ્વાંગ ધર્યો છે. આ કૃતિ એવુ ચિરંતન મૂલ્ય ધરાવે છે કે ગીતાની જેમ એનુ નવું નવું વિશિષ્ટ મૂલ્યાંનકન કરતાં ગુજરાતના સારસ્વતો કદી ધરાયા નથી. એ જ એની અમરકીર્તિર્ની યશપતાકા છે.
ગોવર્ધનરામનાં બીજાં સર્જનોમાં નવલરામની જીવનકથા તથા પિત્રુઅંજલિ-રૂપ લખેલું : 'માધવરામ-સ્મારિકા'. આ ઉપરાંત ધર્મ, સમાજશાસ્ત્ર, અર્થશાસ્ત્ર આદિ અનેક વિષયો પર તેમનાં ભાષણો તેમ જ અંગ્રેજી અને ગુજરાતી સામયિકો માં તેમણે લખેલા કેટલાક લેખો પણ ઉચ્ચ કોટિના હતા. ઈ.સ. ૧૯૦૫ માં અમદાવાદ માં પહેલવહેલી ભરાયેલી ગુજરાતી સહિત્ય પરીષદ ના તેઓ પ્રમુખ પદે ચૂંટાયા હતા. તે "ઓન ધ સોસાયટી એન્ડ મોરલ્સ" માં તેમણે મધ્ય કાલીન ગુજરાતી કવિઓની સામાજિક અને ધાર્મિક જીવન પરની અસરનું ચિત્ર ઉપસાવ્યું છે, જ્યારે સ્ક્રેપ બુક્સ ભાગ ૧-૨-૩ ની મરણોત્તર પ્રકાશિત કૃતિમાં લેખકની અંગત નોંધો છે.
ગૃહ, રાજ્ય ને ધર્મ વિશેના પોતાના વિચારો પ્રજાના બહોળા વર્ગ સુધી પહોંચી શકે એ હેતુથી પોતે નિબંધને બદલે નવલકથાનો આશ્રય લીધો એવું લેખકે સ્પષ્ટ સ્વીકાર્યું છે, તો પણ એમની સર્જક તરીકેની ઊંચી શક્તિ ઘટનાસંયોજન, પાત્રનિરૂપણ ને ભાષામાં પ્રગટ થઈ છે. સંઘર્ષના તત્વથી પહેલા બે ભાગ કથાની દ્રષ્ટિએ વધારે રસિક બન્યા છે. પાછલા બે ભાગ માં સંઘર્ષ વિશેષત:વૈચારિક ભૂમિકાએ રહેતો હોઈ નવલકથા નિબંધાત્મક બની જાય છે.
સરસ્વતીચંદ્ર ગોવર્ધનરામ માધવરામ ત્રિપાઠીની બૃહત્કાય નવલકથા છે. આશરે અઢારસો પૃષ્ઠમાં વિસ્તરેલી આ કથાને ‘પુરાણ’, ‘પંડિતયુગનું મહાકાવ્ય’, ‘મહાનવલ’ વગેરે રૂપે ઓળખાવવામાં આવી છે. ગાંધીજી પૂર્વે ગુજરાતના શિક્ષિત સમાજ પર ઊંડો પ્રભાવ આ નવલકથાએ પાડ્યો એનું કારણ આ કૃતિમાં વ્યક્ત થયેલું જીવનવિષયક ઊંડું વ્યાપક ચિંતન તથા એ ચિંતનને કળારૂપ આપનારી સર્જકપ્રતિભા છે.
પ્રજામાં રામાયણ અને મહાભારતનાં સ્થાન એટલાં તો એકરસ થઇ ગયાં છે કે લોકો તેના કર્તા ઉપર થી કૃતિઓને નહિ, પણ એ કૃતિઓના જ કર્તા તરીકે વાલ્મીકિ અને વ્યાસને ઓળખે છે. ગુજરાતનાં જીવન અને સાહિત્યના પ્રથમ દ્રષ્ટા અને પંડિત ગોવર્ધન રામ ના સંદર્ભમાં પણ આવું જ થયું છે. ગોવર્ધન રામ એમની અમર કૃતિ "સરસ્વતીચંદ્ર" ના કર્તા તરીકે ઓળખાયા છે.
સંસ્કૃત માટે પણ એમનો શોખ વધતો ગયો. ઇતિહાસના વિષય ઉપર પણ તેમની ખાસ પ્રીતિ હતી. કૉલેજકાળથી જ કાવ્યરચના કરવાનો અને લેખો લખવાનો પ્રારંભ થઈ ચૂક્યો હતો. શરૂઆતમાં તેઓ ગુજરાતી કવિતાં કરતા સંસ્ક્રુત કવિતા રચવા તરફ વિશેષ રુચિ ધરાવતા હતા. વ્યાપક વિષયોમાં-ઊંડાણમાં જવાની તેમની જન્મજાત વૃત્તિ હતી.
અભ્યાસમાં તેમનો પહેલો-બીજો નંબર આવતો નહી, કારણ કે તેમનુ ધ્યાન પાઠ્યપુસ્તકો કરતાં બહારના સામાન્ય પુસ્તકો વાંચવામાં વિશેષ પ્રવૃત્ત હતું. કૉલેજકાળ દરમિયાન તેમણે સાહિત્ય તથા કવિતાનો આમૂલ અભ્યાસ આદર્યો.