polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
એક સમયે ક્રોધદેવે ધાર્યું કે આણે તો મને નિશ્ચયાત્મક છોડ્યો કે કેમ તે જોઉં. પછી જમદગ્નિના આશ્રમમાં પિતૃતિથિ હતી ત્યારે એક સર્પરૂપ ધારણ કરીને પિતૃને માટે કરેલા દૂધપાકમાં પોતાનું ઝેર નાખી તેને બોટ્યો. પણ ઋષિને ક્રોધ ન આવતાં તેણે દૂધપાકને નિર્વિષ કર્યો. એક સમયે કાર્તવીર્યાર્જુન પોતાની સેના સહિત જમદગ્નિના આશ્રમમાં આવ્યો. પોતાની પાસે કામધેનુ હોવાથી ઋષિએ સઘળાનું ઊંચા પ્રકારે આતિથ્ય કર્યું. આ જોઇને એણે બળાત્કારે કામધેનુ લઈ લીધી, તોપણ એને ક્રોધ આવ્યો નહિ. કાર્તવીર્યની પાસેથી પરશુરામે પોતે કામધેનુને છોડાવી આણી પાછો આશ્રમધર્મ ચાલુ કર્યો. પરશુરામે કાર્તવીર્યને માર્યો હતો. તેનું વેર રાખીને તેના પુત્રોએ પરશુરામ આશ્રમમાં ન હોય એવો લાગ સાધીને જમદગ્નિને કાપી નાખ્યા. પરશુરામે એમને પુન: સજીવન કર્યા અને પૃથ્વી નિ:ક્ષત્રીય કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. વિષ્ણુનું ધનુષ્ય ઋચિકે જમદગ્નિને આપેલ હતું.
તે રાજા પ્રસેનજિતની પુત્રી રેણુકા સાથે પરણ્યા હતા. તેને પાંચ પુત્ર થયા હતા, તેમાં સૌથી નાના પુત્ર પરશુરામ હતા. એક વાર રેણુકા સ્નાન કરવા નદીએ ગયા ત્યારે ચિત્રરથ ગાંધર્વ અને તેની રાણી જળક્રીડા કરતાં હતાં. તેમની ક્રીડા જોઈ રેણુકાને કામની અસર થઈ. સ્નાન કર્યા વગર તેને આવેલાં જોઈ ઋષિ ગુસ્સે થયા. એક પછી એક તેણે પોતાના પુત્રોને તેમની માતાનો શિરચ્છેદ કરવા કહ્યું. કોઈએ આજ્ઞા પાળી નહિ. તેને તેણે પાષાણતુલ્ય જડ કરી દીધા. છેવટ પરશુરામે પિતાની આજ્ઞા પાળી રેણુકાનું માથું પોતાના કુહાડાથી ઉડાડી મૂક્યું. જમગગ્નિએ પ્રસન્ન થઈ વર માગવાનું કહેતાં તેણે પોતાની માતાને સજીવન કરવાનો અને પોતાના ભાઈઓને જેવા હતા તેવા કરવાનો વર માગ્યો. જમદગ્નિએ રેણુકાને સજીવન કરી. તે પછી તેણે ક્રોધનો તદ્દન ત્યાગ કર્યો.
જમદગ્નિ એક પ્રાચીન ગોત્રકાર વૈદિક ઋષિ અને ભૃગુકુળના મહર્ષિ ઋચિક મુનિને ગાધિ રાજાની કન્યા સત્યવતીને અવતર્યા હતા. તેમની ગણના સપ્તર્ષિઓમાં કરવામાં આવે છે. વિશ્વામિત્રની સાથે તે પણ વસિષ્ઠના વિપક્ષી હતા.
૧૮૭૩ – 'લેવિ સ્ટ્રોસ' અને 'જેકબ ડેવિસ' દ્વારા તાંબાનાં રિવેટવાળા "બ્લુ જિન્સ" ના 'પેટન્ટ અધિકારો' પ્રાપ્ત કરાયા.
૧૯૨૭ – ન્યૂ યોર્કનાં 'લોંગ આઇલેન્ડ'નાં 'રૂઝવેલ્ટ ફિલ્ડ' પરથી, સવારે ૦૭:૫૨ વાગ્યે, ચાર્લસ લિંડબર્ગે ઉડ્યન કર્યું, આ દુનિયાનું સર્વપ્રથમ અવિરામ એકલ ઉડ્યન હતું જેમાં તેણે એટલાન્ટીક મહાસાગર પાર કરી અને પેરિસનાં 'લા બુર્ગેટ ફિલ્ડ' પર બીજે દિવસે રાત્રે ૧૦:૨૨ વાગ્યે ઉતરાણ કર્યું.
૧૯૫૬ – ‘ઓપરેશન રેડવિંગ’ અંતર્ગત પ્રશાંત મહાસાગરમાં બિકિની એટોલ નામના સ્થળે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો પ્રથમ એરબોર્ન હાઇડ્રોજન બોમ્બ ફેંકવામાં આવ્યો.
૧૯૮૩ –'લ્યુક મોન્ટેગ્નર' અને 'રોબર્ટ ગાલો' દ્વારા,'જર્નલ સાયન્સ'માં એચ.આઇ.વી.વાયરસ ની શોધ પ્રકાશિત કરાઇ, આ વાઇરસ એઇડ્સ ની બિમારી માટે કારણરૂપ છે.
૧૯૮૯ – ચીનના અધિકારીઓએ લોકશાહી તરફી દેખાવો સામે માર્શલ લો જાહેર કર્યો જે ‘તિયાનાનમેન ચૉક હત્યાકાંડ’ માટે કારણભૂત બન્યો.
૧૯૩૨ – બિપિનચંદ્ર પાલ, ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી, લેખક, વક્તા, સામાજીક સુધારક અને ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના સેનાની.
28 ડિસેમ્બર 1948ના રોજ ડગ્લાસ ડીસી-3 , એનસી 16002 નંબરનું નામનું વિમાન પુર્તો રીકોના સાન જુઆન થી મિયામી આવી રહ્યું હતું ત્યારે લાપત્તા બન્યુ હતું. આ વિમાન અને વિમાનમાં સવાર 32 લોકો વિશે કોઈ જ માહિતી મળી શકી ન હતી.સિવિલ એરોનોટિક્સ બોર્ડ દ્વારા તપાસમાં ભેગા કરાયેલા દસ્તાવેજો મુજબ વિમાન લાપત્તા થવા અંગે કેટલીક મહત્વની વાતો જાણવા મળી હતી પરંતુ ત્રિકોણ અંગે લખતા લેખકોથી વિપરીત હતી.રીપોર્ટ મુજબ પ્લેનની બેટરીઓ તપાસ દરમિયાન ઓછી ચાર્જ હતી. આમ છતાં સાન જુઆન ખાતે તેના પાઈલોટે તેને રીચાર્જ કર્યા વગર પ્લેનમાં ગોઠવી દેવાનો આદેશ કર્યો હતો આને કારણ સંપુર્ણ ટેક્નિકલ નિષ્ફળતા સર્જાઈ હતી કે નહીં તે જાણી શકાયું ન હતું.જો કે, પિસ્ટન આધારિત વિમાન સિલિન્ડરને ચાલુ કરવા માટે બેટરી સંચાલિત ઈગ્નિશન કોઈલ સિસ્ટમને બદલે મેગ્નીટો પર આધાર રાખે છે. જેને કારણે આ થીયરીને મજબૂત અને વિશ્વાસપ્રદ માનવામાં આવતી નથી.
એટલાન્ટિકમાં ટ્રેનિંગ માટે ગયેલા ટીબીએમ એવેન્જર બોમ્બર વિમાનોની ફ્લાઈટ 19 નામની ટુકડી 5 ડિસેમ્બર 1945ના રોજ લાપત્તા બની હતી.ફલાઈટના રસ્તા મુજબ તેઓ પુર્વમાં 120 માઈલ દુર અને ઉત્તરમાં 73 માઈલ દુર જવાના હતા અને ત્યાર બાદ 120 માઈલનું અંતર કાપીને તેઓ નૌકા મથક પર પાછા ફરવાના હતા. પરંતુ તેઓ ક્યારેય પાછા ફર્યા નહીં.એવી વાત બહાર આવી હતી કે ફ્લાઈટમાં કંઈક અસામાન્ય બન્યું હતું. ફ્લાઈટના હોકાયંત્રો પણ કંઈક વિચિત્ર રીતે વર્તતા હતા. આ ફ્લાઈટને દોરવણી એક અનુભવી કેપ્ટન લેફ. ચાર્લ્સ કેરોલ ટેલર આપી રહ્યા હતા. નૌકાદળના રીપોર્ટ મુજબ આ અકસ્માતનું કારણ જાણી શકાયું નથી.તપાસમાં કાવત્રાંની શક્યતાઓ પણ તપાસવામાં આવી હતી.એવું માનવામાં આવે છે કે ટેલરની માતા તેના પુત્રની પ્રતિષ્ઠા બચાવવા માંગતી હતી, જેથી તેમણે રીઝન અનનોન“ લખાવ્યું. ખરેખરમાં તો ટેલર જ્યાં હોવાનું મનાતો હતો તેનાથી 50 કીમી ઉત્તર પશ્ચિમમાં હતો.
ત્રિકોણને લગતો વધુ જાણીતો બનાવ 1921માં બન્યો હતો જ્યારે જાપાની જહાજ રાઈફફુકુ મારુ એ અચાનક ભયના સંકેતો મોકલ્યા હતા ત્યાર બાદ તે લાપત્તા બન્યું હતું. તેના સંકેતો હતા“ કટારી જેવો ભય.જલ્દી આવો”, અથવા કટારી જેવું લાગે છે, જલ્દી આવો!
”આને કારણે લેખકોએ એવું અનુમાન કર્યું કે “ડેગર ” એટલે કે પાણીની શેર હોઈ શકે છે. હકિકતમાં તો આ જહાજ ત્રિકોણની નજીક પણ ન હતું અને જહાજે મોકલેલા ડિસ્ટ્રેસ કોલમાં “ડેગર” જેવો શબ્દ પણ ન હતો. આ જહાજ 21 એપ્રિલ, 1925ના રોજ બોસ્ટનથી જર્મનીના હેમ્બર્ગ જવા માટે નીક્ળ્યું હતું પરંતુ તેને રસ્તામાં ઘણા દરિયાઈ ચક્રવાતનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને ઉત્તર એટલાન્ટિક નજીક ડુબી ગયું હતું. જ્યારે અન્ય એક જહાજ આરએમએસ “હોમેરિકે ” તેને બચાવવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો હતો.
1872માં 282 ટનના બ્રિંગટાઈન મેરી સેલેસ્ટે જહાજના રહસ્યનો વારંવાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જેને ખોટી રીતે ત્રિકોણ સાથે સાંકળી લેવામાં આવ્યું છે. આ જહાજને પોર્ટુગલ ના દરિયા કાંઠે ત્યજી દેવામાં આવ્યું હતું.શક્ય છે કે આ બનાવને કારણે મુંઝવણ ઉભી થઈ હોય કારણ કે આ જ નામનું એક જહાજ, 207 ટનનું મેરી સેલેસ્ટે પેટલ સ્ટિમર 13 સપ્ટેમ્બર 1864માં દરિયાઈ ખડકની ટોચ સાથે અથડાયું હતું અને ઝડપથી બર્મુડાના કાંઠે ડુબી ગયું હતું. કુશેએ નોંધ્યું છે કે આ અકસ્માત અંગેની ઘણી ‘હકિકતો’ લેખક આર્થર કોનન ડોયલે ની ટૂંકી વાર્તા “જે હબાબુર્ક જેપ્સન સ્ટેટમેન્ટ ”(. ' , (આ વાર્તા સાચી મેરી સેલેસ્ટ ના બનાવ પર હતી પરંતુ તેમાં કેટલીક કલ્પનાઓ ઉમેરવામાં આવી હતી.)ના કલ્પિત જહાજ મેરી સેલેસ્ટેની છે.
ત્રિકોણમાં બનેલા ઘણા બનાવોમાં હોકાયંત્ર માં આવેલી સમસ્યાનો હવાલો આપવામાં આવ્યો છે. તો ઘણા એવી પણ થિયરી રજૂ કરે છે કે આ વિસ્તારમાં કોઈ અદ્રશ્ય ચુંબકિય ક્ષેત્ર હોવું જોઈએ.અહીં ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે હોકાયંત્ર ચુંબકિય ધ્રુવ સાથે સંબંધ ધરાવે છે, તે કુદરતી ચૂંબકીય ભિન્નતા ઓ પર આધારિત છે. દાખલા તરીકે, યુનાઈટેડ સ્ટે્ટ એક માત્ર એવું સ્થળ છે જ્યાં ચુંબકિય ઉત્તર )માં હોય છે અને ભૂગોળની રીતે ઉત્તર ) વિસ્કોસિન ની સમાનંતર થઈને મેક્સિકોના અખાત સુધી છે. દિશાશોધકો સદીઓથી આ વાત જાણે છે.પરંતુ કદાચ લોકોને આ વસ્તુ ન ખબર હોય, જેથી તેઓ વિચારે છે કે આ ત્રિકોણમાં કંઈક રહસ્યમય હોવું જોઈએ જેથી હોકાયંત્ર દિશાભાન ભુલાવે છે. પરંતુ કુદરતી રીતે હોકાયંત્ર યોગ્ય જ છે.
બર્મ્યુડા ત્રિકોણને ડેવિલ્સ ત્રિકોણ પણ કહેવામાં આવે છે. આ વિસ્તાર એટલાન્ટિક મહાસાગરની ઈશાન દિશા તરફ આવેલો છે જ્યાં કેટલાય વિમાનો અને વહાણો લાપતા બન્યા છે. કેટલાક લોકો દાવો કરે છે કે લાપતા થવાનું કારણ માનવીય ભૂલ, સાધનોની ખામી કે પછી કુદરતી હોનારત સિવાયનું છે, જે માનવીય હસ્તક્ષેપથી પર છે. આ ઘટનાઓ બનવા પાછળ સામાન્ય રીતે પેરાનોર્મલ , ભૌતિક વિજ્ઞાનના નિયમોથી પર અથવા રગ્રહવાસીઓની પ્રવૃતિઓને જવાબદાર માનવામાં આવે છે. આ ત્રિકોણને લગતું ઘણું સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે, બનાવો બન્યા બાદ પાછળના લેખકોએ ઘણી બધી વાતો મરીમસાલા ભભરાવીને કરી છે, તેમજ ઘણી બધી સરકારી એજન્સીઓએ રેકોર્ડ તપાસ્યા બાદ કહ્યું છે કે મહાસાગરના વિસ્તારમાં અન્ય જગ્યાઓએ લાપતા થવાની બનતી ઘટના જેવી જ આ ઘટનાઓ છે. આ ઘટનાઓ અંગે જે હાઉ ઉભો કરવામાં આવ્યો છે તે ઘણી બધી તપાસો કરવા છતાં ઉકેલી શકાયો નથી.
1919માં પાંચ ધ્વજસ્તંભ, બે ડોળકાઠીવાળા વહાણ, કેરોલ એ. ડીયરિંગ ને બાંધવામાં આવ્યું હતું. આ જહાજને ઉત્તર કેરોલિના નજીકના કેપ હેટેરાસ ના ડાયમંડ સોલ્સ ખાતે 31 જાન્યુઆરી 1921ના રોજ ત્યજી દેવાયું હતું. અફવાઓ અને તે સમયે ચાલતી વાતો મુજબ ડીયરિંગ ચાંચિયાગીરીનો ભોગ બની શક્યુ હોઈ શકે છે.તેમજ શક્યત રીતે રમના વેપારના પ્રતિબંધ સાથે પણ તેને સાંકળવામાં આવે છે. આવું જ એન્ય એક એક જહાજ એસ. એસ. હેવિટ્ટ પણ આજ ગાળામાં લાપત્તા બન્યું હતું. તેના કલાકો બાદ જ એક અજાણી સ્ટીમર ત્યાંથી પસાર થઈ હતી જે રૂટ પર ડિયરિંગ હતું પરંતુ તેણે લાઈટશીપના બધા જ સિગ્નલોને અવગણ્યા હતા.અનુમાન રાખવામાં આવે છે કે ડીયરિંગના ચાલક સભ્યોના લાપત્તા થવા અંગે હેવિટ્ટ સંકળાયેલું હોઈ શકે છે.
જે વિસ્તારોમાં આ વહાણો અને વિમાનો લાપત્તા બન્યા છે તે વિસ્તારોમાં ટ્રોપિકલ સ્ટ્રોમ ની સંખ્યા ઘણી છે. બેર્લિટ્ઝ સહીતના અન્ય લેખકોએ ટ્રોપિકલ સ્ટ્રોમ અંગેનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી.
અકસ્માતોની સંખ્યા ઢંગધડા વગરના સંશોધનને કારણે અતિશયોકિત ભરેલી છે. બોટ ગુમ થયાની નોંધ હોય છે પરંતુ જ્યારે તે બોટ બંદર પર પરત ફરે છે ત્યારે તેની કોઈ નોંધ કરવામાં આવતી નથી.
કેટલાક લાપત્તા બન્યાના બનાવો ખરેખર તો બન્યા જ ન હતા.ફ્લોરીડાના ડેટોના બીચ પર ૧૯૩૭માં એક વિમાન અકસ્માતગ્રસ્ત થયાનું કેટલાય લોકોની સમક્ષ કહેવાયું છે, પરંતુ સ્થાનિક અખબારો તપાસતા તેમાં આ બનાવની નોંધ નથી.
લાપત્તા થવા અંગે કેટલાક ખુલાસા આપવામાં આવ્યા છે તેમાં ખંડિય છાજલી પર વિપુલ માત્રામાં મળતા મિથેન હાઈડ્રેટનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ઓસ્ટ્રેલિયાની પ્રયોગશાળામાં કરવામાં આવેલા પ્રયોગોમાં સાબિત થયું છે કે પરપોટા પાણીની ઘનતામાં ઘટાડો કરીને એક આદર્શ જહાજને ડુબાડી શકે છે, તેમજ તેના ભંગારને ઝડપથી જઈ રહેલા ગલ્ફના પ્રવાહો દુર ખેંચીને લઈ જઈ શકે છે.એવું દ્રઢપણે માનવામાં આવે છે કે મિથેનનો વિસ્ફોટ ” કહેવાય છે) આ વિસ્તારના પાણીને ફિણવાળું પાણી બનાવી દે છે જે જહાજને પાણીમાં તરતું રાખી શકતું નથી.આ કેસમાં જહાજની આસપાસ આ પ્રકારની સ્થિતિ ઉદ્ભવે છે જેને કારણે જહાજને કોઈ ચેતવણી મળ્યા વગર ઝડપથી ડુબવા લાગે છે.
માનવામાં આવે છે 1881માં એલેન ઓસ્ટીન નધણિયાત મળી આવ્યું હતું જેમાં પ્રાઈઝ ક્રુ હતી હતા. આ લોકો ન્યૂયોર્કમાં પ્રવેશવા માટે જહાજમાં ચડ્યા હતા. કથા મુજબ, આ નધણિયાત જહાજ લાપત્તા બન્યુ, અન્ય લોકોએ આ ઘટના પર પ્રકાશ પાડતા કહ્યુ કે આ જહાજ પ્રાઈઝ ક્રુ વિના ફરીથી દેખાયુ અને બાદમાં ફરીથી પ્રાઈઝ ક્રુ સાથે ગાયબ બન્યું.લંડનની લોયડ કંપનીનો રેકોર્ડ તપાસતા મેટાનું અસ્તિત્વ છતું થયું હતું. મેટા 1854માં બંધાયું હતું જ્યારે 1880માં મેટાને એલેન ઓસ્ટીન જેવું નવું નામ અપાયું હતું. તે સમયે આ જહાજ પર કે અન્ય કોઈ જહાજ પર જાનહાની વિગતો મળી ન હતી, જેને કારણે એવું માનવામાં આવે છે કે ત્યજી દેવાયેલા જહાજ પર હાજર ગુમ વ્યકિતઓ પહેલા જહાજ પર હશે ત્યાર બાદ તે લાપત્તા બન્યા હશે.
વહાણ કે વિમાન લાપત્તા થવા અંગે તપાસ અહેવાલોમાં બનાવ સૌથી વધુ ખુલાસા તરીકે માનવીય ભૂલ ગણાવાઈ છે. જાણી જોઈને કે પછી આકસ્મિક રીતે, માણસની ભૂલોને કારણે આપત્તિ આવે છે અને આ વાત બર્મુડા ત્રિકોણને પણ લાગુ પડે છે તેને અલગ ઘણી શકાય નહીં. દાખલા તરીકે, તટરક્ષક દળે 1972માં ટેન્કર વી.એ. ફોગના લાપત્તા થવા અંગે અસ્થિર એવા બેન્ઝિન ને સાફ કરવાની યોગ્ય ટ્રેનિંગ ન અપાઈ હોવાનું કારણ આપ્યું હતું.તો માણસનું હઠિલાપણું પણ ઘણી વખત અકસ્માતનું કારણ બને છે. બિઝનેશમેન હાર્વી કોનોવોર તેની યાટ્ રેવોનોકને ગુમાવી દીધી હતી કારણ કે તે 1 જાન્યુઆરી 1958ના રોજ દરિયાઈ તોફાનોની વચ્ચે નૌકાને દરિયામાં લઈ ગયો હતો. ઘણા સત્તાવાર રીપોર્ટોમાં જણાવ્યા મુજબ જહાજ કે વિમાનનો ભંગાર ન મળવાની અકસ્માતના કારણની તપાસ કરી શકાઈ નથી.
કેપ્ટન જોસુઆ સ્લોકુમ ની કુશળતા અંગે કોઈ દલીલ થઈ શકે તેમ નથી. તેમણે એકલે હાથે જહાજ દ્વારા વિશ્વભરમાં ફરવાની સિદ્ધી મેળવી હતી.1909માં તેઓ તેમની બોટ સ્પ્રે દ્વારા કેરેબિયન થી વેનેઝુએલા જવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા.તેઓ લાપત્તા બન્યા, એવા કોઈ પૂરાવા નથી કે સ્પ્રે લાપત્તા બની ત્યારે તેઓ ત્રિકોણમાં હતા કે નહીં.એવું માની લેવામાં આવ્યું કે તેમને સ્ટીમર કે પછી વ્હેલ દ્વારા પાડી દેવામાં આવી શક્યા હોઈ શકે, તેમનું સ્પ્રે પણ મજબૂત હતું.તેમજ સ્લોકુમ અનુભવી કેપ્ટન હોવાથી અન્ય મુશ્કેલીઓને આસાનીથી પહોંચી વળે તેવા હતા. 1924માં તેમને સત્તાવાર રીતે મૃતક જાહેર કરવામાં આવ્યા.આ રહસ્ય દરમિયાન પેરાનોર્મલ શક્તિ અંગે કોઈ પૂરાવા મળ્યા ન હતા.
ગલ્ફના પ્રવાહો મેક્સિકોના અખાત માંથી ઉત્પન થાય છે અને ફ્લોરિડાની સમુદ્રધુની માંથી પસાર થઈ ને ઉત્તર એટલાન્ટિકમાં જાય છે. આને દરિયાની અંદરની એક નદી ગણી શકાય. નદીની જેમ તે પણ કેટલીક તરતી વસ્તુઓને ખેંચી જાય છે. તેની ઝડપ પણ ઘણી તીવ્ર હોય છે. પાણીમાં ઉતરી શકે તેવું નાનકડું વિમાન કે પછી બોટના એન્જિનમાં સમસ્યા સર્જાઈ હોય ત્યારે તે જે જગ્યાએ સમસ્યા નડી હોય તેનાથી ઘણી વખત દૂર હોય છે. આવો જ બનાવ 22 ડિસેમ્બર 1967ના રોજ બન્યો હતો. જેમાં વિચક્રાફ્ટ નામમના ક્રુઝરમાં મીયામીના દરિયાકાંઠાના બોયાથી એક માઈલ દુર એન્જિનમાં ખામી સર્જાઈ હતી. પરંતુ જ્યારે તટ રક્ષક દળ ત્યાં પહોંચ્યું ત્યારે આ ક્રુઝર તે જગ્યાએ હતું નહીં.
તટ રક્ષક દળો પણ આ ત્રિકોણને લઈને સત્તાવાર રીતે શંકાસ્પદ છે, તેમની તપાસ દરમિયાન કશું જ એકત્ર કરવામાં આવ્યું નથી કે પછી પ્રકાશિત પણ કરવામાં આવ્યું નથી. ઘણા બધા બનાવો કે જે ત્રિકોણના લેખકોએ લખ્યા છે તેના દસ્તાવેજો તપાસતા વિરોધાભાસી સાબિત થાય છે. આવો જ એક બનાવ ૧૯૭૨માં બન્યાની નોંધ છે જેમાં "વી. એ. ફોગ" નામના ટેન્કરમાં મેક્સિકોના અખાતમાં વિસ્ફોટ થયો હતો અને ડુબી ગયું હતું. તટ રક્ષક દળે તુટેલા જહાજના ફોટા પણ પાડ્યા હતા અને કેટલાય મૃતદેહો મળી આવ્યા હતા, જ્યારે એક ટ્રાયેંગલ લેખકના દાવા મુજબ બધા જ મૃતદેહો લાપત્તા હતા માત્ર કેપ્ટનનો જ મૃતદેહ મળ્યો હતો, કેપ્ટન તેની કેબિનમાં કોફી પીતો હતો તે સ્થિતિમાં મૃતદેહ મળ્યાની નોંધ આ લેખકે કરી હતી.
એસએસ મરિન સલ્ફર ક્વિન ટી2 ટેન્કર એવું એસએસ મરિન સલ્ફર ક્વિન ને ઓઈલમાંથી ગંધક ની હેરફેર કરતા જહાજ તરીકે બદલવામાં આવ્યું હતું. આ જહાજ છેલ્લે 4 ફ્રેબ્રુઆરી 1963ના રોજ તેના ચાલકદળના સભ્યો સાથે ફ્લોરિડા નજીક દેખાયું હતું. ""વિન્સેટ ગાડિસ દ્વારા 1964માં અર્ગોઝી મેગેઝિનમાં લેખેલા લેખમાં સૌપ્રથમ જહાજ તરીકે મરિન સલ્ફર ક્વિનનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં “અજાણ્યા લોકો દ્વારા જહાજને દરિયામાં” લઈ જવામાં આવ્યું તેવો ઉલ્લેખ કરાયો હતો ખરેખર તો કોસ્ટ ગાર્ડના રીપોર્ટ મુજબ જહાજનો ઇતિહાસ ઘણો જ ખરાબ રહ્યો હતો. તેમજ દરિયાઈ સફર ખેડવા માટે તેને સુરક્ષિત નહીં હોવાનું જાહેર કરાયું હતું.
આ અકસ્માતોને સમજાવવા માટે ત્રિકોણના લેખકોએ અલૌકિક ખ્યાલોનો સહારો લીધો છે. કેટલાક લોકો એવું પણ માની રહ્યા છે કે દરિયાની અંદર એટલાન્ટિસ ખંડ ડુબેલો હોઈ શકે છે. કેટલીક વખત એટલાન્ટિસની કથાને દરિયામાં ડુબેલી બાહમાસના બિમિનિ ટાપુઓનાબિમિનિ રોડ સાથે જોડવામાં આવે છે. કેટલીક વ્યાખ્યામાં તે ત્રિકોણમાં આવી જાય છે. સાઈકિક એડગર સાયકી એ આગાહી પણ કરેલી કે 1968માં એટલાન્ટિસના મળેલા પૂરાવાઓને બિમિનિ રોડ ની શોધ તરીકે ઉલ્લેખ કરી શકાય છે. કેટલાક લોકો રચનાને રોડ, દિવાલ અને અન્ય માળખું ઘણે છે પરંતુ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે આ એક કુદરતી રચના છે.
26 સપ્ટેમ્બર, 1955ના રોજ એક આનંદ માટેની નૌકા બર્મ્યુડા દક્ષિણ એટલાન્ટિકમાં મળી આવી હતી. સામાન્ય રીતે ની કથાઓમાં આ નૌકાના ચાલકો અદ્રશ્ય થયા હતા. જ્યારે ત્રણ ચક્રવાત દરમિયાન આ નૌકા બચી જવા પામી હતી. 1955ની એટલાન્ટિક ચક્રવાત ઋતુ દરમિયાન એક માત્ર ચક્રવાત “એડીથ” ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં બર્મ્યુડા નજીક આવ્યું હતું. જ્યારે “ફ્લોરા” પુર્વથી ઘણો દુર હતો અને “કેટી” આ નૌકા મળી તેના બાદ ઉદ્ભભવ્યું હતું. એવી પુષ્ટી આપવામાં આવી હતી કે કોનેમારા ચાર ખાલી હતું. જ્યારે આ બંદર પર “એડિથ” ત્રાટક્યું હશે ત્યારે કદાચ યાટ્ને લંગર સહિત દરિયામાં ખેંચી ગયું હોઈ શકે છે.
થીયોડોશિયા બુર અલ્સ્ટોન યુનાઈટેટ સ્ટે્ટના ઉપપ્રમુખ આરોન બૂર ની પુત્રી હતી.ત્રિકોણમાં લાપત્તા બનેલા સંદર્ભે તેનો પણ એક વખત ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. થિયોડોશીયા 30 ડિસેમ્બર, 1812ના રોજ ચાર્લ્સટોન, દક્ષિણ કેરોલિના થી ન્યૂ યોર્ક જઈ રહેલા પેટ્રિઅટ જહાજની પ્રવાસી હતી.આ બાદ આ જહાજ લાપત્તા બન્યું હતું. આ ઘટનાના ખુલાસા માટે ચાંચિયાગીરી અને 1812ના યુદ્ધ ને જવાબદાર ગણાવવામાં આવે છે. તે ત્રિકોણની બહાર ટેક્સાસમાં દેખાઈ હોવાની પણ થીયરી રજૂ કરવામાં આવી હતી.
હાલમાં પણ ચાંચિયાગીરી થઈ રહી છે. ચાંચિયાગીરી એટલે મધ દરિયે બળપૂવર્ક જહાજ કે નાની નૌકાનો કબ્જો લઈ લેવો.હિંદ મહાસાગર અને પશ્ચિમી પેસિફિક મહાસાગરમાં ચાંચિયાગીરી સામાન્ય છે. ડ્રગ્સની હેરાફેરી કરતા લોકો આનંદ માટેની બોટોનો સ્મગલીંગ માટે ઉપયોગ કરે છે. કેરેબિનયમાં યાટ્ અને તેના ચાલક દળો લાપત્તા થવા અંગે આ લોકો પણ સંકળાયેલા હોઈ શકે છે. ઐતિહાસિક રીતે કેરેબિયનના પ્રખ્યાત દરિયાઈ ચાંચિયાઓમાં એડવર્ડ ટીચ )અને જેન લેફિટે નો સમાવેશ થાય છે. ઘણી વખત કહેવાય છે કે લેફિટે પણ ત્રિકોણનો ભોગ બન્યો હશે.
28 ઓગસ્ટ, 1963ના રોજ અમેરિકન વાયુદળ ના બે કેસી-135 સ્ટ્રાટોટેન્કર વિમાનો અથડાયા હતા અને એટલાન્ટિકમાં ખાબક્યા હતા. ત્રિકોણના લેખકો ના મુજબ આ વિમાનો અથડાયા હતા અને ક્રેસ થયા હતા પરંતુ જળમાં બન્નેની જગ્યા અલગ અલગ હતી.જો કે, કુશેના સંશોધન મુજબ વાયુદળના અનક્લાસિફાઈડ તપાસ રીપોર્ટમાં ‘ક્રેસ સાઈટ’ને તપાસ અને બચાવ જહાજ દ્વારા તપાસવામાં આવી હતી અને જેમાં તેમને દરિયાઈ છોડ અને દરિયાકિનારે તણાઈ આવતા લાકડા બોયા ની સાથે ગુંચવાયેલા નજરે પડ્ય પડ્યા હતા.
આ કથાની ઘણી બધી બાબતો ચોક્કસ છે પરંતુ ઘણી મહત્વની માહિતીઓ મળી શકી નથી.આ અકસ્માત બાદ હવામાન તોફાની બની રહ્યું હતું. અને નૌકાદળના રીપોર્ટ અને ટેલર અને ફ્લાઈટ 19ના સાથી પાયલોટ સાથે થયેલી વાતચીતનો રેકોર્ડ તપાસતા ચુંબકિય સમસ્યા ન હોવાનું જણાય છે. ઉપરાંત, માત્ર ટેલરને જ ઉડાણનો યોગ્ય અનુભવ હતો, પરંતુ તે પણ દક્ષિણ ફ્લોરિડા વિસ્તાર સાથે સુપરિચિત ન હતો, તેમજ તેના દ્વારા ફ્લાઈટનો રૃટ ભૂલી જવાના પણ બનાવો નોંધાયા હતા.તેણે બીજા વિશ્વયુદ્ધ માં ત્રણ વખત આ પ્રકારનું વર્તન ત્રણ વખત કર્યું હતું જેથી બે વખત તેનું પ્લેન દરિયામાં ખાબક્યું હતું.
આ ઘટનામાં અમેરિકન નૌકાદળે યુદ્ધ સિવાયના બનાવોમાં સૌથી વધુ સૈનિકો ગુમાવ્યા હતા. યુએસએસ “સાયક્લોપ્સ” લેફ્.કમાન્ડર જી. ડબલ્યુ વોર્લે ની આગેવાની હેઠળ 4 માર્ચ, 1918ના રોજ બારબાડોઝ થી 309 જેટલા ચાલક સભ્યો સાથે સફર પર નિકળ્યું હતું, આ બાદથી જહાજ લાપત્તા બન્યું હતું. આ જહાજ ગુમ થવા માટે ઘણી બધી ધારણાઓ સેવવામાં આવી રહી છે. ઘણા આ બનાવ માટે ચક્રવાતને, ઘણા જહાજ ડુબી ગયાની થીયરીને તો ઘણા લોકો યુદ્ધ સમયના દુશ્મનોની પ્રવૃતિ ને જવાબદાર ગણાવી રહ્યા છે.
ટીકાત્મક સંશોધકો, જેમ કે અર્નેસ્ટ ટાવેસ અને બેરી સિંગરે નોંધ કરી છે કે કેવી રીતે રહસ્ય અને પેરાનોર્મલ વાત લોકપ્રિય અને નફાકારક છે.આને કારણે બર્મ્યુડા ત્રિકોણ અંગેની વસ્તુઓમાં મોટપ્રમાણમાં વધારો થયો.તેમાંના કેટલીક પેરાનોર્મલ તરફી વસ્તુઓ ખોટી કે અચોક્કસ હતી પરંતુ તેના ઉત્પાદકો તેને સતત માર્કેટમાં ઠાલવી રહ્યા હતા.તદનુસાર, તેઓના દાવા મુજબ પુસ્તકો, ટીવી વિશેષ જેઓ ત્રિકોણના રહસ્યનું સમર્થન કરે છે તેના તરફ માર્કેટ પૂર્વગ્રહયુક્ત વર્તન કરે છે. જ્યારે ટીકાત્મક દ્રષ્ટિબિંદુ દ્વારા સંશોધિત કરાયેલી વસ્તુઓનો વિરોધ કરે છે.
આ ત્રિકોણનો વિસ્તાર લેખકોના મત મુજબ અલગ અલગ છે. કેટલાકના કહેવા મુજબ આ ત્રિકોણનો વિસ્તાર ચતુષ્કોણીય છે જે ફ્લોરિડાની સમુદ્વધૂની, બાહમાસ અને સમગ્ર કેરેબિયન ટાપુઓના વિસ્તારને તેમજ એટલાન્ટિકના પુર્વ વિભાગના એઝોરેસને આવરી લે છે, તો કેટલાક આ વિસ્તારને મેક્સિકોના અખાત સુધી લંબાવે છે. પરંતુ સૌથી વધુ સુપરિચિત અને લખાણોમાં આવેલી સરહદમાં એટલાન્ટિકના ફ્લોરિડાકાંઠો, સાન જુએન, પુર્ટો રીકો, અને મધ્ય એટલાન્ટિકના ટાપુઓ બર્મુડાનો સમાવેશ થાય છે. મોટાભાગના બનાવો બાહમાસની દક્ષિણ બાજુ અને ફ્લોરિડાની સમુદ્વધૂની વિસ્તારમાં થયા છે.
આને બે શ્રેણીમાં વિભાજીત કરી શકાયઃ યુદ્ધની હરકત અને ચાંચિયાગીરીબીજા વિશ્વયુદ્ધ માં સબમરીન કે વહાણો દ્વારા ડુબાડવામાં આવેલા જહાજો અંગેના દુશ્મનોની ફાઈલોના રેકોર્ડ અને લોગ બૂક તપાસવામાં આવ્યા, તેમજ જેઓ આ કક્ષામાં આવતા હતા તેવા શંકાસ્પદ કેસો પુરવાર થઈ શક્યા ન હતા.1918માં યુએસએસ સાયક્લોપ્સ અને તેના સાથી એવા બે જહાજો પ્રોટેસ અને નેરેઉસને બીજા વિશ્વયુદ્ધ માં સબમરીન દ્વારા ડુબાડી દેવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે, પણ તે અંગે જર્મનોના રેકોર્ડમાં કોઈ માહિતી નથી.
જી-એએપએનપી “ સ્ટાર ટાઈગર” 30 જાન્યુઆરી 1948માં લાપત્તા બન્યુ હતું. આ વિમાન એઝોરેસથી બર્મ્યુડા જઈ રહ્યુ હતું., જી-એજીઆરઈ“ સ્ટાર એરિયલ” વિમાન 17 જાન્યુઆરી, 1949ના રોજ બર્મ્યુડાથી જમૈકાના કિંગ્સટન જઈ રહ્યુ હતું ત્યારે લાપત્તા થયું હતું. આ બન્ને વિમાનો બ્રિટિશ સાઉથ અમેરિકન એરવેઝ દ્વારા સંચાલિત એવરો , ટ્યુડોર ચાર પ્રકારના પેસેન્જર વિમાનો હતો.
આ વિસ્તારમાં વિશ્વનો સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ વાહન વ્યવહાર થાય છે, આ વિસ્તારમાંથી દરરોજ કેટલાય વહાણો અમેરિકા, યુરોપ અને કેરેબિયન ટાપુઓના બંદરો પર જાય છે. ક્રુઝ શીપની પણ સારી એવી સંખ્યા છે, તેમજ મોજમજા માટેના વહાણો ફ્લોરિડા અને અન્ય ટાપુઓ વચ્ચે હેરફેર કરે છે. તો વહાણોની સાથે સાથે ઉત્તર તરફથી આવતા વિમાનોની પણ આ રુટ પર સારી એવી સંખ્યા છે. જેમાં વ્યવસાયીક અને ખાનગી વિમાનો ફ્લોરિડા, કેરેબિયન અને દક્ષિણ અમેરિકા સુધી આવે છે.
ધ નોવા/હોરીઝોન એપિસોડ ધ કેસ ઓફ બર્મ્યુડા ટ્રાયેંગલ ઘણો જ ટીકાત્મક એપિસોડ હતો. જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે “ જ્યારે આપણે મુળ જગ્યાએ કે પછી સંકળાયેલા લોકો સુધી પહોંચીએ છીએ ત્યારે રહસ્ય અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.આ ત્રિકોણ અંગેના પ્રશ્નોનો જવાબ આપવાની વિજ્ઞાને જરૃર નથી કારણ કે આ પ્રશ્નો પહેલા જ તબક્કે નક્કર નથી. .આ ત્રિકોણમાં વહાણો અને વિમાનો એવી જ રીતે વર્તે છે જે રીતે વિશ્વમાં અન્ય સ્થળે વર્તે છે.”
રહસ્યને વધું ઉડો બનાવતો બનાવ ત્યાર બાદ તરત જ બન્યો જ્યારે 13 ક્રુ મેમ્બરો સહીતના મરિનર એરક્રાફ્ટ ને ગુમ થયેલા એવેન્જર વિમાનોની તપાસ માટે રવાના કરવામાં આવ્યું. પરંતુ ત્યાર બાદ મરિનર ક્યારેય પાછું આવ્યું નહીં.બાદમાં ફ્લોરિડાના કાંઠે આવેલા એક ટેન્કરે અહેવાલ આપ્યો હતો કે આકાશમાં એક વિસ્ફોટ થયો હતો. આજ સમયે અને એજ દિશામાં મરિનર પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યાનું માનવામાં આવતું હતું.
યુનાઈટેડ સ્ટે્ટ ની અગ્નિ દિશામાં આવેલા બ્લેક રીગ વિસ્તારમાં મળી આવેલા હાઈડ્રેટ અંગે યુનાઈટેડ સ્ટે્ટ જિયોલોજીક સર્વે દ્વારા 1981માં સફેદ પેપર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. જો કે, યુએસજીએસના વેબ પેજીસ મુજબ 15000 વર્ષથી બર્મુડા ત્રિકોણમાં મોટાપ્રમાણમાં ગેસ હાઈડ્રેટ મુક્ત થયો હોત તેવી શક્યતા નથી.
વિશ્વભરના મહાસાગરોમાં વિવિધ પ્રકારના રોગ વેવ હોય છે જેને કારણે ઓઈલ પ્લેટફોર્મ તુટી પડે છે અને જહાજો ડુબી પણ શકે છે. આ પ્રકારના મોજાંઓને રહસ્યમય માનવામાં આવતા હતા, હમણા સુધી તેને કાલ્પનિક પણ માનવામાં આવતા હતા.://.//080804--.જો કે, વિમાન લાપત્તા થવા અંગે આ મોજાંઓને દોષી ગણવામાં આવતા નથી.
તો કેટલાક લેખકો પરગ્રહવાસી ઓને પણ આ બનાવોમાં જોડે છે. મુળમાં આ ખ્યાલ તો જાણીતા ફિલ્મ સર્જક સ્ટીવન સ્પીલબર્ગે તેમની સાયન્સ ફિક્શન ફિલ્મ ક્લોઝ એન્કાઉન્ટર્સ ઓફ ધ થર્ડ કાઇન્ડ માં વાપરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં તેમણે ફ્લાઈટ 19નું પરગ્રહવાસીઓ અપહરણ કરી લઈ જાય છે તેવી કથા છે.
દરિયામાં ઉદ્ભવતા ચક્રવાત ને કારણે કેટલાય લોકો જાન ગુમાવે છે તેમજ લાખો ડોલરનું નુકશાન થાય છે. ચક્રવાતને વહાણ ડબ્યું હોય તેવો પ્રથમ બનાવ 1502માં નોંધાયો હતો જેમાં સ્પેનના ફ્રાન્સિસ્કો ડી બોબાડિલા નો જહાજી કાફલો ચક્રવાતને કારણે ડુબી ગયો હતો. ત્રિકોણમાં પણ ઘણી વખત ચક્રવાતને કારણે અકસ્માત બન્યાનું નોંધાયું છે.
છેલ્લે, જો આ ત્રિકોણ જમીન સુધી ફેલાતો હોય તો પુર્તો રીકો, બહામાસ અને કે પછી બર્મ્યુડા, જ્યાં કોઈ પણ વાહન કે વ્યકિતના લાપત્તા થયાના પુરાવા મળ્યા નથી. આ ત્રિકોણની અંદર વસેલાં ફ્રિપોર્ટ શહેરમાં મોટું બંદર આવેલું છે તેમજ અહીંનું એરપોર્ટ વાર્ષિક ધોરણે ૫૦,૦૦૦ ઉડાનોનું સંચાલન કરે છે, તેમજ હજારો પ્રવાસીઓ આ શહેરની મુલાકાત લે છે.
જાણીતા ભાષાશાસ્ત્રી અને વિલક્ષણ બાબતો અંગે વિવિધ પુસ્તકો લખનારના પૌત્ર એવા ચાર્લ્સ બેર્લિટ્ઝે , તેમના પુસ્તકમાં અસમાન્ય ખુલાસા આપ્યા છે. તેમણે ત્રિકોણમાં વહાણો અને શીપ લાપત્તા થવા માટે સમજાવી શકાય નહીં તેવી શક્તિઓ જવાબદાર હોવાનું ઠેરવ્યું છે.
ઉપર ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલા ત્રિકોણના બનાવો સત્તાવાર દસ્તાવેજો ઉપરાંત અન્ય કામોમાંથી લેવામાં આવ્યા છે. અહીં એ વાત નોંધવી જરૂરી છે કે ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલા બનાવો ત્રિકોણના સ્થળે બન્યા છે અને તે માત્ર" આ સ્ત્રોતો દ્વારા જાણવા મળ્યા છે.
દરિયાઈ વીમો પૂરી પાડતી લંડનની લોયડ કંપનીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે બર્મ્યુડા ત્રિકોણ અન્ય મહાસાગરના અન્ય વિસ્તારોથી વધુ ભયાનક નથી. આ વિસ્તારમાથી પસાર થતા વહાણો માટેના વીમાના અસામાન્ય દર લાગુ કરવામાં આવશે નહીં.
યુનાઈટેડ સ્ટેટ કોસ્ટ ગાર્ડના રેકોર્ડ પણ તેમના સારાંશની પુષ્ટી કરે છે. ખરેખર તો, જે વહાણો કે વિમાનો લાપત્તા થયાના અહેવાલો છે તે અહીંથી રોજીંદા ધોરણે પસાર થતા વાહણો અને વિમાનોની સંખ્યાની સરખામણીમાં એકદમ ક્ષુલ્લક છે.
બર્મ્યુડા ત્રિકોણનું રહસ્ય, લેખકો કે જેઓ જાણીજોઈને કે અજાણપણે ગેરસમજનો, ખોટા કારણોનો અને સનસનાટી મચાવવાની લાલચનો ભોગ બન્યા છે, તેવા લેખકો અને લોકોએ બનાવ્યું છે.
લાલ કિલ્લો મૂળ તો "કિલ્લા-એ-મુબારક","સુખનો કિલ્લો" તરીકે ઓળખાતો, કારણકે તે રાજવી કુટુંબનું નિવાસ સ્થાન હતું. લાલ કિલ્લાની રૂપરેખા 'સલિમગઢ કિલ્લા'ની સાથે સ્થાઇ અને એકીકૃત રહે તે રીતે આયોજીત કરાયેલ. મધ્યકાલિન શહેર શાહજહાંનાબાદનું મહત્વનું કેન્દ્રબિંદુ દુર્ગમહેલ હતું. લાલકિલ્લાનું આયોજન અને 'સૌંદર્ય શાસ્ત્ર' મુઘલ રચનાત્મક્તાનાં શીરોબિંદુ સમાન છે,કે જે શહેનશાહ શાહજહાંના શાસનકાળ દરમિયાન પ્રબળ હતી. શાહજહાંને આ કિલ્લો બંધાવ્યા પછી તેમાં ઘણાં સુધારાઓ કે વિકાસ કરાયા છે. વિકાસનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો ઔરંગઝેબ અને તેના પછીના શાસકોના સમયમાં આવેલો. ૧૮૫૭ના પ્રથમ સ્વતંત્રતા સંગ્રામ પછી, બ્રિટિશ શાસનનાં સમયમાં, આ આખી જગ્યાની રચનામાં મહત્વના ભૌતિક ફેરફારો કરવામાં આવેલ. સ્વતંત્રતા પછી,આ સ્થળે બહુ ઓછા માળખાગત ફેરફારો કરવામા આવેલ છે. બ્રિટિશ શાસનના સમયમાં આ કિલ્લો મુખ્યત્વે લશ્કરી છાવણીના રૂપમાં વાપરવામાં આવતો, આઝાદી પછી પણ, છેક ઇ.સ. ૨૦૦૩ સુધી, આ કિલ્લાનો મહત્વનો હિસ્સો લશ્કરનાં નિયંત્રણ હેઠળ હતો.
લાલ કિલ્લો ઉચ્ચત્તમ કલા કારીગરી અને સજાવટનું પ્રદર્શન છે.આ કિલ્લાની કલા કારીગરી પર્શિયન,યુરોપિયન અને ભારતીય કલાઓનું સંમિશ્રણ છે,જેનાં પરીણામ સ્વરૂપ અદ્વિતીય શાહજહાની શૈલીનો વિકાસ થયો જે રૂપ,અભિવ્યક્ત્તિ અને રંગોથી પ્રચુર છે. દિલ્હીનો લાલ કિલ્લો,ભારતનાં મહત્વપૂર્ણ ભવન પરિસરમાંનો એક છે જે ભારતીય ઇતિહાસ અને તેની કલાનાં એક લાંબા યુગને સાચવીને ઉભો છે. તેનું મહત્વ સમય અને સ્થળથી પરે છે.તે સ્થાપત્યની પ્રતિભા અને સત્તાનું પ્રાસંગિક પ્રતિક છે. ભાવી પેઢી માટે,૧૯૧૩માં તેને રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારક તરીકે ઘોષીત કરતી અધિસુચના બહાર પડાયા પહેલાથી,તેના રક્ષણ અને સંરક્ષણનાં પ્રયાસો હાથ ધરાયેલા હતા.
રાજકીય વ્યક્તિ વિશેષના ઘરો સિંહાસનની પાછળ આવેલા છે.આઘરો કિલાની પૂર્વી તરફની દિવાલની બાજુમાં યમુનાની સમ્મુખ આવેલા છે. આ ઘરોનો સમુહ એક સળંગ નહેર દ્વારા જોડાયેલા છે. આ નહેર નહરે બહિસ્ત તરીકે ઓળખાય છે.જેનો અર્થ સ્વર્ગીય નહેર એવો થાય છે. તે દરેક ઘર સમુહની મધ્યમાંથી નીકળે છે. આ નહેરમાં પાણી યમુના નદી, અને કિલ્લાની ઉત્તર પશ્ચિમ માં આવેલ એક મિનાર શાહ બુર્જ માંથી આવે છે અહીંના મહેલની રચના ઈસ્લામિક પ્રણાલી પર અધારીત છે. પણ તેની દરેક ઈમારત પર હિંદુ શૈલીની છાપ સ્પષ્ટ જણાઈ આવે છે. લાલ કિલ્લાના મહેલ ક્ષેત્રને મોગલ વસ્તુકળાનો ઉત્કૃષ્ટ નમૂનો માનવામાં આવે છે.
કીલ્લાની દિવાલો ભારે કલાત્મક કોતરણી કામથી શુશોભિત છે. તેમાં બે મુખ્ય દ્વાર આવેલ છે,દિલ્હી દરવાજો અને લાહોર દરવાજો. લાહોર દરવાજો મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર છે; તે એક લાંબી છાજેલી બજાર ગલી ,'છત્તા ચોક' ,તરફ ખુલે છે. તેની દિવાલોએ અડીને દુકાનો આવેલ છે. છત્તા ચોક એક વિશાળ ખુલ્લા ચોગાનમાં ખુલે છે જ્યાં તે વિશાળ ઉત્તર-દક્ષિણ ગલીને પાર કરે છે,જે ખરેખરતો કિલ્લાનાં પશ્ચિમ તરફનાં લશ્કરી વિભાગ અને પૂર્વ તરફનાં મહેલ વિભાગને વિભાજીત કરે છે. આ ગલીનો દક્ષિણ છેડો એટલે દિલ્હી દરવાજો.
બહાદુર શાહ ઝફર, છેલ્લો મુઘલ સમ્રાટ હતો જેનો આ કિલ્લા પર કબ્જો રહેલ. મુઘલ સત્તા અને રક્ષણની ક્ષમતા ધરાવતો હોવા છતાં આ કિલ્લો, ૧૮૫૭ માં, અંગ્રેજો સામેનાં સંઘર્ષ દરમિયાન રક્ષણ આપી શક્યો નહીં. ૧૮૫૭નાં સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામની નિષ્ફળતા પછી, બહાદુર શાહ ઝફરે આ કિલ્લો ૧૭ સપ્ટેમ્બરનાં છોડી દીધો. તેઓ ફરી આ કિલ્લામાં અંગ્રેજોનાં કેદી તરીકે આવ્યા. ઝફર પર જાન્યુઆરી ૨૭ ૧૮૫૮માં મુકદમો ચાલ્યો અને ઓક્ટોબર ૭નાં તેમને દેશનિકાલની સજા કરાઇ.