polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
સાંસદોના સ્તરની ઉપરનો સ્તર ‘’માએનીયમ પ્રાઈમમ’’ તરીકે ઓળખાતો હતો. તે ઉમરાવ વર્ગ માટે હતો. તેની ઉપરના સ્તર પર માએનીયમ સેકંડમ તરીકે ઓળખાતો શરૂઆતમાં તે સામાન્ય રોમ વાસીઓ માટે અનામત હતો. તેને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો હતો. નીચેનો ભાગ “ઈમમ૝ ધનાઢ્ય લોકો માટે હતો અને તેની ઉપરનો ભાગ ગરીબ લોકોમાટે હતો. અમુક ભાગ અમુક ખાસ જૂથ માટે અનામત હતો જેમકે શિક્ષકો સથેના બાળકો માટે. રજા પરના સૈનિકો માટે. વિદેશી આગંતુકો માટે. લેખકો. સંદેશ વાહકો. સંતો આદિ. પથ્થર બેઠકો નાગરિકો અને ઉમરાવ માટે બનેલ હતી. તેઓ મોટે ભાગે પોતાનો તકિયો સાથે લઈ આવતાં. પથ્થર પરની કોતરની પરથી અનામત રખાયેલ જગ્યા ઓળખી શકાતી.
ક્વોંડીયુ સ્ટાબીટ કોલીસીયસ, સ્ટાબીટ એટ રોમા; ક્વોંડો કેડિટ કોલીસિયસ, કેડેટ એટ રોમા; ક્વોંડો કેડિટ રોમા ,કેડેટ એટ મુંડુસ ("જ્યાં સુધી કોલોસસ રહેશે ત્યાં સુધી રોઅમ રહેશે, જ્યારે કોલોસસ પડશે, પડશે રોમ ત્યારે;જ્યારે પડશે રોમ પડશે દુનિયા ત્યારે"). હમેંશા આનું ખોટું ભાષાંતર કોલોસિયસ ને બદલે કોલોસિયમના સંદર્ભમાં થાય છે ની કવિતા ચાઈલ્ડ હૅરોલ્ડૅસ્ પિલિગ્રીમેજ બાળ હેરોલ્ડની જાત્રા). તદુપરાંત, જે સમયે બીડીએ લખ્યું ધ નરજાતિઅક નામ ફ્લેવીઅન ઍમ્ફીથિએટર ને બદલે કોલીસીયસ ના પુતળાને અપાયું.
ભલે આજના અનુમાનો કોલોસિયમની ક્ષમતા ૫૦૦૦૦ આંકતો હોય પણ ૩૫૪ના કોડેક્સ કેલેંડરના હિસાબે કોલોસિયમ ૮૭૦૦૦ પ્રેક્ષકોને સમાવી શકતો હતો. પ્રેક્ષકોને સ્તરીય રચના અનુસાર બેસાડવામાં આવતા હતાં જે રોમન સમાજની જડ વર્ણ વ્યવસ્થા બતાવે છે. કોલોસીયમના ઉત્તર અને દક્ષિણ છેડે ખાસ ઝરુખા હતા જ્યાંથી મેદાનનો સર્વોત્તમ અવલોકન થતું તેમાં રાજા અને વેસ્ટલ વર્જીન બેસતી. તેજ સ્તર પર તેમની આજુબાજુમાં એક પહોળો મંચ હતો તે રોમન સાંસદ વર્ગ માટે હતો. તેમને પોતાની ખુરસી લઈ આવવાની પણ છૂટ હતી. ૫મી સદીના અમુક સાંસદોના નામ આ સ્તરના પથ્થરોમાં કોતરેલા જોવા મળે છે. જે કદાચ તેમના સ્થાન અનામત કરવા માટે હોય.
એટીકની ઉપરના થાંભલાઓ પર કુલ્લે ૨૪૦ કોરબેલ પથ્થર બેસાડેલ હતાં. જેઓ શરૂઆતમાં સંકોચી લેવાય તેવા વેલૅરીયમ તરીકે ઓળખાતા શામિયાણાને આધાર આપતાં. આને લીધે પ્રક્ષકોને તડકોૢ વર્ષાથી રાહત મળતી. આ શામિયાણું દોરડાંથી બનેલ જાળી અને માદરપાટના વસ્ત્રથી બનેલ હતું. જેના કેંદ્રમાં મોટું છીદ્ર હતું. આ શામિયાણું કોલોસીયમના ૨/૩ ભાગને ઢાંકી શક્તું. પ્રેક્ષકોને હવાની અવરજવર રહે માટે તેનો ઢોળાવ કેંન્દ્ર તરફ રહેતો. ખલાસીઓૢ ખાસ કરીને રોમન નૌસેનાના ખલાસીઓ જેમની વડી કચેરી બાજુના મીસેનમમાં આવેલ કાસ્ત્રા મિસેંટીયમમાં હતી તેઓ આ વેલેરીયમના ઉત્ચાલનનું કાર્ય કરતાં.
૫૦૦૦૦ વ્યક્તિઓની ક્ષમતા, ધરાવતું કોલોસીયમ ખાસ કરી ગ્લેડીએટર અને જનપ્રદર્શન માટે થતો. ગ્લેડીએટર સિવાય બનાવટી દરિયાઈ યુદ્ધો, પ્રાણીઓનો યુદ્ધો, ફાંસીની સજા, પ્રસિદ્ધ યુદ્ધોની પુન:પ્રદર્શન કે રોમન પુરાણોની કથાઓના નાટકો આદિ અહીં ભજવાતાં. પૂર્વ મધ્યયુગ સુધી આનો ઉપયોગ મનોરંજન માટે થતો રહ્યો હતો. પાછળથી તે રહેઠાણ, કાર્યશાળા, કારખાના, ધર્મશાળા, કિલ્લો, ખાણ અને ખ્રિસ્તી દહેરા તરીકે સુદ્ધાં વપરાયો હતો. એમ કહેવાય છે કે કોલોસીયમમાં ખેલાતા જીવલેણ ખેલ કે બાજીઓમાં પાંચ લાખ જેટલાં લોકો અને ૧૦ લાખ જેટલાં પ્રાણીઓ મૃત્યુ પામ્યા છે.
લાંબા સમયથી એમ મનાય છે કે કોલોસીયમ આ નામ તેની બાજુમાં આવેલાં કોલોસસ ઓફ નીરો એટલેકે નીરોના મોટું પુતળું પરથી પડ્યું છે નીરોના અનુગામીઓ દ્વારા આ પુતળાને ફરીથી ઓગાળીને તેને હીલીઓસ કે અપોલો ના રૂપે પાછળ સૂર્ય મુગટ સહિત સ્થપાયો. નીરોનું માથું ત્યાર બાદ તેના અનુગામી રાજા ઓના માથા સાથે બદલાતું રહ્યું. તેની નાસ્તિકતા સંબંધી બદનામી છતાં આ પુતળું મધ્યયુગમાં ટકી રહ્યું અને તેમાં જાદુઈ શક્તિ હોવાનું મનાતું રહ્યું. રોમના અમર અસ્તિત્વનો પુરાવો આપ્તું તે ચિન્હ બની રહ્યું.
૧૭૪૯માં પોપ બેનેડીક્ટ ૧૪મા એ જાહેરનામા એવી નીતી અપનાવી કે કોલોસીયમ એ એક પવિત્ર ધાર્મિક સ્થળ છે જ્યાં શરૂઆતના ખ્રીસ્તીઓ શહીદ થયાં હતાં. તેને કોલોસીયમનો એક પથ્થરની ખાણ તરીકે થતો ઉપયોગ રોક્યો અને તેનો પૅશન ક્રિશ્ચિયાનીટી અભિષેક કરાવી તેમાં સ્ટેશન્સ ઓફ ક્રોસ બેસાડ્યો. આમ તેને રોમનોના અત્યાચાર દ્વારા શહીદ થયેલ ખ્રીસ્તીઓના લોહીથી પવિત્ર થયેલી જાહેર કરાઈ. ત્યાર બાદના પોપોએ કોલોસીયમના સ્થિરીકરણ અને પુન૰નિર્માણનું કામ હાથમાં લીધું. ઈમારતમાં ઊગી નીકળેલ વનસ્પતિ જે તેને વધુ નુકશાન પાડી શકે તેમ હતી તેને ઉખેડી નખાઈ.
કોલોસીયમ અને તેમાંના કાર્યક્રમોને લીધે આસપાસના ક્ષેત્રોમાં ઘણાં ઉધમોને ફલ્યા ફૂલ્યાં હતાં. આ રંગભૂમિ સિવાય અન્ય ઘણી ઈમારતો અહીંની રમતો ને સહાયક હતી. પૂર્વ તરફ તરતજ લુડસ મેગ્નસના અવશેષ મળે આવે છે જે ગ્લેડીએટરો ની તાલીમશાળા હતી. જે ભૂગર્ભ સુરંગ સાથે કોલોસીયમ સાથે જોડાયેલ હતી. લુડસ મેગ્નસની પોતાની જ એક નાની રંગભૂમિ કે અખાડો હતો જે પણ રોમવાસીઓ માટ એક આકર્ષણ હતું. લુડસ મૅટુટીનસ જ્યાં પ્રાણીઓ સામે લડનારાને તાલિમ અપાતી. ડેસીયન અને ગૅલીક શાળા પણ આ વિસ્તારમાં જ આવેલી હતી.
મધ્યયુગમાં કોલોસીયમમાં જડમૂળથી ફેરફાર થયો. છઠ્ઠી સદીના અંત સુધીમાં આ ઈમારતમાં એક નાનકડું દેવળ બનાવી દેવાયું હતું. જોકે તેને લીધે આ ઈમારતના ઉપયોગ પર કોઈ ધાર્મિક ઓછાયો પડ્યો ન હતો. રંગભૂમિને દફનભૂમિ બનાવી દેવાઈ હતી. બેસવાની જગ્યા નીચેનું બાંધકામ રહેણાંક કે કાર્યશાળાઓ તરીકે નોંધાયા પ્રમાણે હજી ૧૨મી સદી સુધી ભાડે અપાતું હતું. ઈ.પૂ. ૧૨૦૦ની આજુબાજુ ફ્રૅંગીપૅની કુટુંબે કોલોસીયમ તાબે કરી તેની આજુબાજુ દીવાલ ચણી દીધી અને તે કિલ્લો તરીકે વપરાવા લાગ્યો.
માટીની છીપરના રૂપમાં દર્શકોને ટિકિટ અપાતી હતી જે તેમને બેઠક ક્યાં છે ખંડ અને હરોળની માહીતી આપતું. તેઓ વોમીટોરીયા નામે ઓળખાતા ગલિયારામાં થઈ નીચેથી કે પાછળથી પોતાની બેઠક સુધી પહોંચતા. આ આયોજનને લીધે લોકો કટોકટીના સમયે કે એક અથવા વધુ કાર્યક્રમોના સમયે લોકોને અમુક મિનિટોના સમયમાં જ ત્યાંથી હટાવી શકાતાં.
વોમિટોરીયા શભ લેટીન શબ્દ પરથી ઉતરી આવ્યો છે જેનો અર્થ થાય છે શીઘ્ર ઉત્સર્જન. અને તેજ શબ્દ પરથી અંગ્રેજીનો ઊલટી માટેનો વોમીટ શબ્દ ઉતરી આવ્યો છે
ધરતીકંપ અને પત્થર ચોરોને લીધે આજે ૨૧મી સદીમાં આ એક અર્ધખંડેર અવસ્થામાં જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે પરંતુ તે રોમના સામ્રાજ્યવાદ અને ધરતીકંપ વિરોધી બાંધકામમાં તેમની મહારતનું ચિહ્ન બની રહ્યો છે. આજે રોમનું સૌથી પ્રખ્યાત પ્રવાસી સ્થળ છે અને રોમન કેથોલિક ચર્ચ સાથે નજીકથી સંકળાયેલ છે. દર ગુડ ફ્રાઈડેના પોપની આગેવાનીમાં એક સ્ટેશન ઓફ ધ ક્રોસ કે વે ઓફ ધ ક્રોસ નામનું મશાલ સરઘસ કોલોસીયમ સુધી કાઢવામાં આવે છે.
આંતરીક ભાગની કથડી ગયેલી સ્થિતી અને નબળા ઢાંચાને લીધે તેમાં કોઈ મોટા આયોજનો કરવાનું શક્ય નથી. હંગામી રચના કરીને માત્ર અમુક સો જેટલા માણસોની જ બેઠક વ્યવસ્થા કરી શકાય છે. જોકે કોલોસીયમની બહાર તેને પાર્શ્વભૂમિ તરીકે વાપરા ઘણાં જલસા અને સંગીત સંધ્યાઓ યોજાઈ છે. હાલના વર્ષોમાં જે કલાકારોએ પ્રદર્શન આપ્યું તેમાં રૅ ચાર્લ્સ , પૉલ મેક એર્ટની , અને એલ્ટન જ્હોન .
એક અન્ય સ્તર મએનીયમ સેકંડમ ઈન લેગ્નીઈસને ડોમિશનના શાસન કાળ દરમ્યાન સૌથી ઉપર ઉમેરવામાં આવ્યો. આ ભાગ સામાન્ય ગરીબો. ગુલામો અને સ્ત્રીઓ માટે હતો. તેમા યાતો માત્ર ઉભા રહેવાની જ સવલત હતી યાતો ઘણી તીવ્ર ઢાળ પર બાંકડા ગોઠવેલ હતા. અમુક જૂથને કોલોસીયમાં સરવથા પ્રવેશ નિષેધ હતો. જેમાં કબર ખોદનારા. નટ અને પૂર્વના ગ્લેડીયેટર શામેલ હતા.
આ નામ આધુનિક અંગ્રેજીમાં સારું એવું વપરાય છે પણ સામાન્ય રીતે તે અજાણ્યું છે. પુરાતનકાળમાં રોમન લોકો આને તેના બિનકાયદેસરના નામ એમ્ફીથિએટ્રમ સીઝેરીયમ તરીકે બોલાવતાં હોયૢ જે એક સંપૂર્ણ રીતે કાવ્યાતીત જ હોય. માત્ર આ કોલોસીયમનું જ તે નામ હોય તે જરૂરી નથી. કોલોસીયમ ના નિર્માતા વૅવૅસ્પેસિઅન અને ટાઈટસે આજ નામનું એમ્ફીથિએટ્રમ ફ્લૅવિયમ પુઝોલીમાં પણ બનાવડાવ્યું હતું.
રોમન ફોરમના પૂર્વ ભાગની જમીને રોકતી આ ઈમારતનું બાંધકામ સમ્રાટ વૅસ્પેસિઅનના કાળમાં ઈ.સ. ૭૦ અને ૯૨ વચ્ચે ચાલુ થયું અને ટાઈટસના કાળ દરમ્યાન ઈ.સ. ૮૦માં પૂર્ણ થયું. ડોમિશિઅનના કાળ દરમ્યાન સુધારા કરવામાં આવ્યાં. તેનું નામ એમ્ફીથિએટ્રમ ફ્લૅવિયમ વૅવૅસ્પેસિઅન અને ટાઈટસના કુળ નામ જેન્સ ફ્લૅવિઆ પરથે ફ્લૅવિયસ એવું ઉતરી આવ્યું છે.
હાયપોજીયમ એવી ઘણી સુરંગો સાથે જોડાયેલ હતો જે સીધી કોલોસીયમની બહાર સાથે જોડાયેલ હતી. પ્રાણીઓ અને કલાકારોને આ સુરંગો દ્વારા લાવવામાં આવતાં. પ્રાણીઓ આસપાસના તબેલા થી આવતાં જ્યારે ગ્લેડીએટરોને પૂર્વમાં આવેલા લુડસ મેગ્નસમાં આવેલા તેમના બેરેકમાંથી લવાતાં. રાજા અને વેસ્ટલ વર્જીનને ભીડમાંથી પસારન થવું પડે એ માટે તેમને સારુ અલગ સુરંગો હતી.
છેવટ કોલોસીયસ પડ્યો મોટે ભાગે તેમાં વપરાયેલા કાંસાને ગાળીને ફરી ઉપયોગમાં લેવા માટે. ઈ.સ. ૧૦૦૦ દરમ્યાન "કોલોસીયમ" આ નામ એમ્ફી થીએટર માટે નાન્યતર જાતિમાં લેવાનુ પ્રચલિત થઈ ગયું. લોકમાનસ પરથી તે પૂતળું તો ભૂલાઈ ગયું હતું કોલોસીયમ અને ટેમ્પલ ઑફ વિનસ એન્ડ રોમા અને રોમાનું મંદિર)ની વચ્ચે તેનો આધારનો ઓટલો જ હવે રહ્યો છે.
કોલોસીયમ કે રોમન કોલીસીયમ, જેને શરૂઆતમાં ફ્લેવીયન ઍમ્ફીથિએટર , કહેવાતું તે ઇટાલીના રોમ શહેરની મધ્યમાં આવેલો ઈંડા આકારની ખૂલી રંગભૂમિ કે ઍમ્ફીથિએટર છે. તે રોમન સમ્રાજ્યમાં બનેલ સૌથી મોટી ઈમારત હતી. તે રોમન વાસ્તુકળા અને ઈજનેરીનો ઉત્તમ નમૂનો ગણાય છે.
ઘણાં યંત્રો પણ હાયપોજીયમામાં ગોઠવેલા હતાં. લીફ્ટ અને ગરગડીઓને રચના પ્રાણીઓના પાંજરા અને પાર્શ્વ ભૂમિ ના દેખાવને ઉપર ખેંચી જતાં. એક દ્રવ ચલીત યંત્રણાના અસ્તીત્વના પુરાવા પણ મળી આવ્યાં છે. અને પ્રાચીન ચિતાર અનુસાર અખાડાને ખૂબ થોડા સ્મયમાં પાણીથી ભરી દેવાની વ્યવસ્થા હતી. કદાચ બાજુમાં આવેલા ઝરણાંથી તે શક્ય હતું.
દરેક સ્તરને એક વક્ર માર્ગિકા અને નીચી દિવાલ દ્વારા જુદો પડાતો હતો. તેને વળી ક્યુનેઈમાં દાદર અને વોમિટોરીયામાંથી આવતી માર્ગિકા દ્વારા વિભાજીત કરાતા. દરેક બેઠકની હરોળ ને ક્રમ અપાયેલો હતો. આને લીધે લોકોને તેમની માટે ઠરવાયેલ ચોક્કસ ગ્રૅડસ. ક્યુનીયસ અને ક્રમ પર બેસવામાં મદદ મળતી.
કોલોસીયમ ના ૩ માળ સુધીનુ બાંધકામ વેસ્પાસિયનના મૃત્યુ ઈ.સ. ૭૯ સુધી થઈ ચૂક્યું હતું. ટોચનો ભાગ અને તેનું ઉદ્દઘાટન તેના પુત્ર ટાઈટસ દ્વારા ૮૦ની સાલમાં કરાયું. ડીઓ કૅસીયસ યાદ કરી લખે છે કે ફ્લેવીયન એમ્ફીથીએટરના ઉદ્દઘાટન સમારંભ દરમ્યાન યોજાયેલી રમતમાં જ એકલા ૯૦૦૦ પ્રાણીઓ માર્યા ગયાં હતાં.
કોલોસીયમના પરિઘ પર ૧૮મીટરના અંતરે થાંભલાઓની હરોળ હતી જેમાંના પાંચ પૂર્વમાં હજી જોઈ શકાય છે. તેમના ઉપયોગ વિષે વિવિધ અટકળો કરાય છે. તે કદાચ કોલોસીયમની ધાર્મિક સીમા હોઈ શકે. કે ટિકિટ તપાસની માટે ની બાહરી સીમા હોઈ શકે કે પછી વેલેરીયમ માટેના ટેકા હોઈ શકે.
તે સિવાય નજીકમાં જ આર્મામેનટ્રીયમ હતી જેમાં શસ્ત્રો સાચવીને રખાતા. સમમ કોરેગીયમ હતી જેમાં યંત્રો સાચવાતા. સેનીટૅરીયમ હતી જેમાં ઈજાગ્રસ્ત ગ્લેડીયેટરને રખાતા. સ્પોલીઆરીયમ હતી જેમાં મૃત ગ્લેડીએટરોને તેમના સરંજામ કાઢીને ઠેકાણે પાડી દેવાતાં.
મધ્યયુગમાં આ નામનું ફરી વધુ અપભ્રંશ થઈ કોલીસિયમ થી ગયું. ઈટલીમાં હજી પણ તે ઈલ કોલોસીઓ અને અન્ય રોમની ભાષાઓમાં તે તેવા જ કઈંક રૂપે લે કોલેસી , એલ કોલીસીઓ ઓ કોલીસીઉ ઓળખાય છે.
૧૬મી અને ૧૭મી સદી દરમ્યાન ચર્ચના કારભારીઓએ કોલોસીયમના વેરાન તોતિંગ માળખાનો એક કામનો ઉપયોગ શોધ્યો. પોપ સીક્સટસ-૫ એ રોમની વેશ્યાઓને કામ મલે તે હેતુથી એક ઊનના કારખાનામાં ફેરવાની યોજના ઘડી. પણ તેનો અકાળે જ અંત આવ્યો.
કોલોસીયમનું મૂળ લેટીન નામ એમ્ફીથિએટ્રમ ફ્લૅવિયમ હતું પણ તેનું અંગ્રેજીકરણ થઈ તે ફ્લેવીયન એમ્ફીથીએટર બની ગયું. તેનું બાંધકામ ફ્લેવિયન વંશના રાજાઓ દ્વારા કરાવાયું આથી સમ્રાટ નીરોના નામ પરથી તેનું નામ પડ્યું.
૧૬૭૧માં કાર્ડિનલ અલ્ટીરીએ તેનો ઉપયોગ સાંઢની લડાઈમાટે કરવા છૂટ આપી. લોકો દ્વારા મોટઓ ઉહાપોહ મચાવાતા આ વિચારને તાબડતોબ પડતો મૂકાયો.
જુલાઈ ૭, ૨૦૦૭ના દિવસે કોલોસીયમને ન્યૂ ઓપન વર્લ્ડ કોર્પોરેશનના વિશ્વની નવી સાત અજાયબીમાંની એક તરીકે ચૂંટી કઢાયો.
ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગ અનુસાર, આના નિર્માણ પૂર્વે અહીં સુંદર ૨૦ જૈન મંદિર બનેલા હતા. તેમને ધ્વસ્ત કરી તે સામગ્રીથી વર્તમાન ઇમારતો બની. અફઘાનિસ્તાનમાં સ્થિત, જામના મિનારથી પ્રેરિત તથા તેનાથી આગળ નીકળવાની ઇચ્છાથી, દિલ્હીના પ્રથમ મુસ્લિમ શાસક કુતુબુદ્દીન ઐબકે કુતુબ મિનાર નું નિર્માણ સન ૧૧૯૩માં આરંભ કરાવ્યું, પરંતુ માત્ર આનો પાયો જ બનાવી શકાયો. તેના અનુગામી ઇલ્તુતમિશએ આમાં ત્રણ માળ વધાર્યા, અને સન ૧૩૬૮માં ફીરોજશાહ તુઘલકએ પાંચમો અને અંતિમ માળ બનાવડાવ્યો. ઐબકથી તુઘલક સુધી સ્થાપત્ય તથા વાસ્તુ શૈલીમાં બદલાવ, અહીં સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે. મિનારાને લાલ બલુઆ પત્થરથી બનાવડાવ્યો છે, જેના પર કુરાનની આયતોની તથા ફૂલ વેલોની સુક્ષ્મ નક્શી કરાઈ છે. કુતુબ મિનાર પુરાતન દિલ્હી શહેર, ઢિલ્લિકાના પ્રાચીન કિલ્લા લાલકોટના અવશેષો પર બન્યો છે. ઢિલ્લિકા અંતિમ હિન્દુ રાજાઓ તોમર અને ચૌહાણની રાજધાની હતી.
આ મિનારાના નિર્માણ ઉદ્દેશ્ય માટે કહેવાય છે કે આને કુવ્વત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદથી અજાન દેવા, નિરીક્ષણ તથા સુરક્ષા કરવા કે ઇસ્લામના દિલ્હી પર વિજયના પ્રતીકના રૂપમાં બનાવાયો. આના નામના વિષયમાં પણ વિવાદ છે. અમુક પુરાતત્વવિદોનો મત છે કે આનું નામ પ્રથમ તુર્કી સુલ્તાન કુતુબુદ્દીન ઐબકના નામ પરથી પડ્યું, અમુક લોકો એમ માને છે કે આનું નામ બગદાદના પ્રસિદ્ધ સંત કુતુબુદ્દીન બખ્તિયાર કાકી ના નામ પર છે, જે ભારતમાં વસવાટ કરવા આવ્યાં હતાં. ઇલ્તુતમિશ તેમનો ખૂબ આદર કરતો હતો, માટે કુતુબ મિનારાને આ નામ આપવામાં આવ્યું. આના શિલાલેખ અનુસાર, આનું સમારકામ તો ફિરોજ શાહ તુઘલકે અને સિકંદર લોધીએ માં કરાવડાવ્યું. મેજર આર. સ્મિથે આનો જીર્ણોદ્ધાર ૧૮૨૯માં કરાવડાવ્યો હતો.
કુતુબ મીનાર ભારતમાં દિલ્હી શહેરના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા મહરૌલી વિસ્તારમાં સ્થિત, ઈંટથી બનેલ વિશ્વનો સૌથી ઊઁચો મિનારો છે. આની ઊઁચાઈ ૭૨.૫ મીટર અને વ્યાસ ૧૪.૩ મીટર છે, જે ઊપર જઈ શિખર પર ૨.૭૫ મી. થઈ જાય છે. કુતુબ મિનાર મુળ રૂપથી સાત માળનો હતો પણ હવે તે પાંચ માળનો રહી ગયો છે. આમાં ૩૭૯ પગથીયા છે. મિનારાની ચારે તરફ બનેલા આંગણામાં ભારતીય કળાના ઘણા ઉત્કૃષ્ટ નમૂના છે, જેમાંથી અનેક આના નિર્માણ કાળ સન ૧૧૯૩ની પૂર્વેના છે. આ પરિસર યુનેસ્કો દ્વારા વિશ્વ ધરોહરના રૂપમાં સ્વીકૃત કરાયું છે.
પશુપાલન એ પોતાના જીવનનિર્વાહ માટે માણસો દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિ છે. જેમાં ગાય, ભેંસ, બકરી, ઘેટું, ઘોડો, મરઘાં, બતક જેવાં પ્રાણીઓને ઉછેરી તેમને વેચીને અથવા તેમના દ્વારા મળતાં ઉત્પાદનો જેવાં કે દૂધ, દહીં, છાશ, માખણ, ઘી ઇત્યાદિના વેચાણમાંથી પૈસા મેળવી પોતાનું ગુજરાન ચલાવવામાં આવે છે.પશુપાલન ખેતીના વ્યવસાય કરનારાઓ માટે પૂરક વ્યવસાય છે. પશુપાલનને લગતા વિભિન્ન પ્રકારના અભ્યાસક્રમો વિવિધ સંસ્થાઓના વિદ્યાલયો દ્વારા ભણાવવામાં આવે છે.
ભુ- સ્તર પશુપાલનમાં ખાસ કરીને ગાય, ભેંસ, બકરા, ઘેંટા, ઊંટ તથા ગધેડા, ખચ્ચર, ઘોડા વગેરે પ્રાણીઓને મેદાનમાં કે ખુલ્લી જગ્યામાં ઉછેરવામાં આવે છે. જો રહેઠાણ સ્થાયી હોય અને પશુઓની સંખ્યા ઓછી હોય તો તેને કોઠાર કે તબેલામાં પણ રાખવામાં આવે છે.
અકબર જ્યારે માત્ર તેર વર્ષ ચાર મહિનાના હતા, ત્યારે બાદશાહ હુમાયુનો દેહાંત થઈ ગયો. રાજ્યની સુરક્ષા માટે આવશ્યક હતું કે અલ્પાયુ અકબરનું જ રાજ્યારોહણ કરી દેવામાં આવે. આથી દિલ્હી દરબારના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ૧૪ ફેબ્રુઆરી ૧૫૫૬ને દિવસે રાજ્ય સંચાલન માટે અકબરનું રાજ્યારોહણ કર્યુ. લોકોએ અકબરનું નામ લઈ અતાલિકી શાસનકાળની વ્યવસ્થા કરી દીધી. અહીંથી મોગલ સમ્રાજ્યની અભૂતપૂર્વ સફળતાનો દોર શરુ થયો. આનું શ્રેય જેને જાય છે, તે છે અકબરના અતાલીક બહેરામ ખાન “ખાનખાના’. બહેરામ ખાન મોગલ બાદશાહ અકબરના ભક્ત અને વિશ્વાસપાત્ર હતાં. અકબરને મહાન બનાવવા વાળા અને ભારતમાં મોગલ સામ્રાજ્યને વિસ્તૃત અને સુદૃઢ કરવાવાળા અબ્દુર્રહીમ ખાનાખાનાના પિતા બહેરામ ખાન ખાનખાના જ હતા. બહેરામ ખાનની ઘણી રાણીઓ હતી, પણ કોઈને સંતાન ન થયા. બહેરામ ખાને તેમની સાઠ વર્ષની ઉંમરેમાં હુમાયુની ઇચ્છાથી મેવાતી રાજપૂત જમાલ ખાનની પુત્રી સુલ્તાના બેગમ સાથે લગ્ન કર્યાં. આ મહિલાએ ભારતના મહાન કવિ અને ભારતમાતાના મહાન સપૂત રહીમ ખાનને જન્મ આપ્યો.
હુમાયુ બહેરામ ખાનના અનેક કાર્યોથી ઘણો પ્રભાવિત થયો. હુમાયુએ પ્રભાવિત થઈ યુવરાજ અકબરના શિક્ષણ માટે બહેરામ ખાનને ચુંટ્યો અને પોતાના જીવનના અંતિમ દિવસો માં રાજ્ય ચલાવવાની જવાબદારી સોંપીને અકબરના અભિભાવક તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. બહેરામ ખાને કુશળ નીતિથી અકબરના રાજ્યને મજબૂત બનાવવામાં પૂરો સહયોગ આપ્યો. કોઈ બાબતે બહેરામ ખાન અને અકબર વચ્ચે મતભેદ થયો. અકબરે બહેરામ ખાનના વિદ્રોહને સફળતાપૂર્વક દબાવી દીધો અને પોતાના શિક્ષકનું માન અને લાજ રાખવા તેમને હજ પર મોકલી દેવાની ઇચ્છા સૂચવી. જેથી બહેરામ ખાન હજ માટે ગયા. બહેરામ ખાન હજ માટે જતા જતા ગુજરાતના પાટણમાં રોકાયા અને પાટણના પ્રસિદ્ધ સહસ્રલિંગ સરોવરમાં નૌકા-વિહાર પછી કિનારે બેઠા હતા ત્યારે મળવાના હેતુથી એક અફઘાન સરદાર મુબારક ખાન આવ્યો અને છળથી બહેરામ ખાનની હત્યા કરી નાખી. મુબારક ખાને આવું પોતાના પિતાના મૃત્યુનો બદલા લેવા માટે કર્યું.
તે જન્મથી એક મુસલમાન હોવા છતાં પણ હિંદુ જીવનના અંતર્-મનમાં રહીને તેમણે જે માર્મિક તથ્ય અંકિત કર્યા હતા, તે તેમની વિશાળ હૃદયતાનો પરિચય આપે છે. તેમણે જ્યાં જ્યાં હિંદુ દેવી-દેવતાઓ, પર્વો, ધાર્મિક માન્યતાઓ અને પરંપરાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, ત્યાં પૂરી માહિતી અને ઈમાનદારી સાથે કરેલ છે. તેઓ જીવનભર હિંદુ જીવનશૈલીને ભારતીય જીવનશૈલીનો સાચો અર્થ માનતા હતા. રહીમે પોતાના કાવ્યોમાં રામાયણ, મહાભારત, પુરાણ તથા ગીતા જેવા ગ્રંથોના કથાનકોને ઉદાહરણ રૂપે પસંદ કર્યા છે અને લૌકિક જીવનવ્યવહાર પક્ષને તેના દ્વારા સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે, જે સામાજિક સૌહાર્દ અને ભારતીય સંસ્કૃતિની શ્રેષ્ઠ ઝલક પ્રસ્તુત કરે છે, જેમાં વિવિધતામાં એકતાની વાત કરાઈ છે.
અકબરના દરબારના પ્રમુખ પદોમાં એક મિર અર્જનું પદ હતું. આ પદ મેળવીને કોઈ પણ વ્યક્તિ રાતોરાત અમીર થઇ જતો હતો કેમ કે આ પદ એવું હતું, કે જનતાની ફરિયાદ ત્યાં પહોંચ્યા પછી જ સમ્રાટ સુધી પહોંચતી હતી અને સમ્રાટ દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયો પણ આ પદ દ્વારા જનતા સુધી પહોંચાડવામાં આવતા હતા. આ પદ પર દર બે-ત્રણ દિવસોમાં નવા લોકોને નિયુક્ત કરવામાં આવતા હતાં. સમ્રાટ અકબરે આ પદનું કામકાજ સુચારુ રુપે ચલાવવા માટે પોતાના સાચા અને વિશ્વાસપાત્ર અમીર રહીમને મુસ્તકિલ મીર અર્જ નિયુક્ત કર્યા. આ નિર્ણય સાંભળી આખું દરબાર આશ્ચર્યચકિત રહી ગયું હતું. આ પદ મળવાનો મતલબ હતો કે તે વ્યક્તિ જનતા અને સમ્રાટ બંનેમાં સમાનરૂપે વિશ્વસનીય છે.
નવાબ અબ્દુર્રહીમ ખાન-એ-ખાનાં મધ્યકાલીન ભારતના કુશળ રાજનીતિજ્ઞ, વીર-બહાદુર યોદ્ધા અને ભારતીય સાંસ્કૃતિક સમન્વયના આદર્શ પ્રસ્તુત કરવાવાળા મર્મી કવિ માનવામાં આવે છે. એમની ગણતરી ચાર સદીઓથી ઐતિહાસિક પુરુષ સિવાય ભારત માતાના સાચા સપૂતના રૂપમાં થાય છે. એમની અંદર એ દરેક ગુણ મોજૂદ હતાં, જે મહાપુરુષોમાં હોય છે. એ એવા સૌભાગ્યશાળી વ્યક્તિઓમાં હતાં, જે પોતાની ઉભયવિદ્યા લોકપ્રિયતાને કારણે કેવળ ઐતિહાસિક ન રહી ભારતીય જનજીવનના અમીટ પૃષ્ઠો પર યશ શરીરથી જીવિત છે.
રહીમનું શિક્ષણ પૂરું થયા પછી સમ્રાટ અકબરે પોતાના પિતા હુમાયુની પરંપરા પ્રમાણે, રહીમના વિવાહ બહેરામ ખાનના વિરોધી મિર્જા અજીજ કોકાની બહેન માહબાનોં સાથે કરાવી દીધાં. આ વિવાહમાં પણ અકબરે જે પહેલેથી કરતો રહ્યો હતો એ જ કર્યું - કે વિવાહના સંબંધો દ્વારા આંતરિક વિખવાદ અને જૂનામાં જૂની કડવાશનો અંત કરી દીધો. રહીમના વિવાહથી બહેરામ ખાન અને મિર્જાની વચ્ચે ચાલ્યુ આવતું જૂનું વેર ખત્મ થઈ ગયુ. રહીમના વિવાહ લગભગ તેર વર્ષની ઉમરમાં કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં.
અબ્દુલ રહીમ ખાન-એ-ખાનાં કે માત્ર રહીમ મધ્યકાલીન સામંતવાદી સંસ્કૃતિના કવિ હતા. રહીમનું વ્યક્તિત્વ બહુમુખી પ્રતિભા-સંપન્ન હતું. તેઓ એક કવિ, સેનાપતિ, પ્રશાસક, આશ્રયદાતા, દાનવીર, કૂટનીતિજ્ઞ, બહુભાષાવિદ, કલાપ્રેમી ઉપરાંત વિદ્વાન હતાં. રહીમ સાંપ્રદાયિક સદભાવ તથા બધાં સંપ્રદાયો માટે સમાન આદર ભાવના ના સાચા સાધક હતા. તેઓ ભારતીય સામાસિક સંસ્કૃતિના અનન્ય આરાધક હતા. રહીમ કલમ અને તલવારના બન્ને પર પ્રભુત્વ ધરાવતા હતા અને માનવ પ્રેમના સૂત્રધાર હતાં.
અબદુર્રરહીમ ખાનખાનાનો જન્મ સંવત ૧૬૧૩ માં ઇતિહાસના પ્રસિદ્ધ બહેરામ ખાનના ઘરમાં લાહોરમાં થયો હતો. નસીબજોગે તે સમયે સમ્રાટ હુમાયુ સિકંદર સૂરીના આક્રમણનો સામનો કરવા માટે સૈન્ય સાથે લાહોરમાં મોજૂદ હતાં. બહેરામ ખાનને ઘેર પુત્રજન્મના સમાચાર સાંભળી તેઓ સ્વયં ત્યાં ગયા અને તે બાળકનું નામ “રહીમ’ રાખ્યું.
૧૬૧૮ – જોહાનિસ કેપ્લરે તેમના અગાઉ નકારેલા "ગ્રહોની ગતિનો ત્રીજા નિયમ" ની શોધને પુષ્ટિ આપી.(આ નિયમ તેમણે માર્ચ ૮ના શોધેલો,પરંતુ અમુક પ્રારંભિક ગણતરીઓ કર્યા બાદ તુરંત નકારેલો)
૧૯૬૩ – પ્રોજેક્ટ મર્ક્યુરી: બુધ-એટલાસ ૯ જેમાં અવકાશયાત્રી ગોર્ડન કૂપર સવાર હતા તે અંતિમ બુધ મિશનનું પ્રક્ષેપણ. કૂપર અંતરિક્ષમાં એક દિવસથી વધુ સમય વિતાવનાર પ્રથમ અમેરિકન અને એકલા અવકાશમાં જનારા છેલ્લા અમેરિકન બન્યા.
૧૯૭૦ – રાષ્ટ્રપતિ રિચાર્ડ નિક્સને અન્ના મે હેસ અને એલિઝાબેથ પી. હોઇઝિંગ્ટનને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ આર્મીના પ્રથમ મહિલા જનરલ તરીકે નિમણૂક કરી.
૧૯૮૨ – લાયલ એબ્બોઉડ, મુસ્લિમ લેબનીઝ પોપ ગાયક, કોન્સર્ટ નૃત્યાંગના, મોડેલ, માનવતાવાદી અને ઉદ્યોગપતિ
તા.૧૪ મી ઓગસ્ટ ૧૯૩૧ માં ડૉ. આંબેડકર અને ગાંધીજીની પ્રથમ મુલાકાત થઇ. ૭ મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૧ માં લંડનમાં બીજી ગોળમેજી પરિષદ મળી અને એમાં ડૉ.આંબેડકર અન્ય ભારતીય નેતાઓ સાથે હાજર રહ્યા. ડૉ. આંબેડકરે અછૂતોના ઉદ્ધાર માટે અલગ મતાધિકાર અને અલગ અનામત બેઠકોની માંગણી કરી. ડૉ.આંબેડકર અને ગાંધીજી વચ્ચે આ બાબતમાં દલીલો થઇ અને છેવટે ઉગ્ર મતભેદ થયા. ગાંધીજી મુસ્લિમો સાથે એકમત સાધવામાં નિષ્ફળ ગયા. ડૉ. આંબેડકર પણ તેમની માંગણીઓમાં મક્કમ રહ્યા. બીજી ગોળમેજી પરિષદ ભાંગી પડી. બીજી ગોળમેજી પરિષદમાં ગાંધીજીનો વિરોધ કરવાથી અને તેમની અલગ મતાધિકારની માંગણીના લીધે ડૉ. આંબેડકર ઘણાજ અપ્રિય થયા. સમાચારપત્રોએ ડૉ. આંબેડકર ઉપર ટીકાઓની ઝડી વરસાવી અને કોંગ્રેસના નેતાઓએ તેમના કૃત્યને વખોડી કાઢ્યું. આમ છતાં ડૉ.આંબેડકર ભારતના અછૂતોના પ્રશ્નો સફળ અને સાચી રીતે રજુ કરવામાં શક્તિમાન થયા. લંડનથી પાછા આવ્યા પછી ડૉ. આંબેડકર દેશના જુદા જુદા ભાગોમાં જ્યાં જઈ શક્યા ત્યાં ગયા અને દલિતોની અસંખ્ય મીટીંગો અને પરિષદોનું આયોજન કરીને અને અછૂત-સમાજને જાગૃત કર્યો.
ભારતના ઇતિહાસમાં અન્ય અગત્યની સાલોની માફક ૧૯૩૦ ની સાલ ઘણીજ અગત્યની છે. ૧૯૩૦ માં સાયમન કમિશન નો રીપોર્ટ બહાર પડ્યો અને બ્રિટીશ સરકાર અને ભારતના રાજકીય નેતાઓની વચ્ચેની લડતની શરૂઆત થઇ પ્રાંતીય સ્વાયત્તા પ્રતિ દેશ આગળ વધે એવા ચિન્હો જણાતા હતા. ધારાસભ્યોમાં બેઠકોની ફાળવણી બાબતમાં કોંગ્રેસ પક્ષ, મુસ્લિમ લીગ અને ડૉ. આંબેડકર વચ્ચે મતભેદ રહ્યા અને એકમતી સાધી શકાઇ નહી. આ મડાગાંઠનો તોડ લાવવા બ્રિટીશ સરકારે લંડનમાં બધા જ પક્ષોના નેતાઓની એક ગોળમેજી પરિષદ બોલાવી. ૬ ડીસેમ્બર ૧૯૩૦ માં ભારતના વાઈસરોય તરફથી ગોળમેજી પરિષદમાં હાજર રહેવા ડૉ.આંબેડકરને આમંત્રણ મળ્યું. આ પરિષદમાં ડૉ.આંબેડકરે ભારતના અછૂતોના પ્રશ્નોની વિશદ અને તલસ્પર્શી રજૂઆત કરી તેમને ખાસ કરીને અછૂતોના રાજકીય અને સામાજિક હક્કો માટે બ્રિટીશ સરકાર પાસે બાહેધરી માંગી. ડૉ.આંબેડકરની રજુઆતે પરિષદના પ્રતિનિધિઓ ઉપર ઊંડી અસર કરી. ડૉ. આંબેડકર ભારત પાછા ફર્યા અને તેમના કાર્યમાં મશગુલ બની ગયા.
તેમના પ્રયત્નોને સફળતા મળી ૧૯૧૮માં, મુંબઈની સિડનહામ કોલેજમાં તેઓ પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા. આર્થીક ભીંસ ઓછી થવાથી અને થોડા પૈસા બચાવીને તેમજ કેટલીક રકમની મિત્રો પાસેથી વ્યવસ્થા કરીને ફરીવાર ડૉ.આંબેડકર ઇંગ્લેન્ડ ગયા, અને કાયદાનો તથા અર્થશાસ્ત્રનો અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો. ડૉ.આંબેડકરની ઇંગ્લેન્ડની સફર પહેલા તેમના પત્ની રમાબાઈએ ૧૯૨૦માં એક બાળકને જન્મ આપ્યો. જેનું નામ યશવંત રાખવામાં આવ્યું, બીજા બે સંતાનો થયા પરંતુ તે જીવી શક્યા નહિ. ૧૯૨૩માં ડૉ. આંબેડકર બેરિસ્ટર થયા. આજ વખતે ડૉ.આંબેડકરને તેમના મહાનિબંધ "રૂપિયાનો પ્રશ્ન" એ વિષય ઉપર લંડન યુનિવર્સીટી એ "ડૉક્ટર ઓફ સાયન્સ"ની ઉચ્ચ ડીગ્રી એનાયત કરી. લંડનમાં અભ્યાસ પૂર્ણ થવાથી ડૉ. આંબેડકર જર્મની ગયા અને ત્યાં પ્રખ્યાત બોન યુનિવર્સીટીમાં વિદ્યાભ્યાસ શરુ કર્યો. પરંતુ જર્મનીમાં તેઓ લાંબો સમય રહી શક્યા નહિ. તેમને ભારત પાછા ફરવું પડ્યું.
જૂન ૧૯૨૮ માં ડૉ.આંબેડકર મુંબઈની ગવર્મેન્ટ લો કોલેજમાં પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા તેઓ કાયદાના અભ્યાસમાં નિપુણ હતા. તેઓ વિદ્યાર્થીઓમાં ઘણાજ પ્રિય થયા .આ સમયે "સાયમન કમિશન" ને મદદરૂપ થવા બ્રિટીશ ભારતમાં જુદી જુદી પ્રાંતીય સમિતિઓની રચના કરવામાં આવી.તા.૩ ઓગસ્ટ ૧૯૨૮ માં સરકારે ડૉ. આંબેડકરને મુંબઈની કમિટીમાં નીમ્યા. મુંબઈની ધારાસભામાં અને બહાર જાહેર સભાઓમાં ડૉ. આંબેડકરનો અવાજ ગાજવા લાગ્યો. ૨૩ ઓક્ટોબર ૧૯૨૮ ના રોજ ડૉ. આંબેડકર "સાયમન કમિશન" સમક્ષ અછૂતોના પ્રાણપ્રશ્નો અને તેના નિરાકરણ ઉપર રજૂઆત કરી આજ સમયે તેમણે એક એજ્યુકેશન સોસાયટીની સ્થાપના કરી. મજુર ચળવળના પણ તેઓ પ્રણેતા બન્યા અને એમના હક્કો તથા સગવડો બાબતમાં ઘણાં જ પ્રયત્નો કર્યા. ડૉ. આંબેડકરનું નામ હવે દેશભરમાં જાણીતું થઇ ગયું હતું.
બાબાસાહેબ આંબેડકર ‌‍ એક કાયદાશાસ્ત્રી, રાજનેતા, તત્વચિંતક, નૃવંશશાસ્ત્રી, ઇતિહાસકાર અને અર્થશાસ્ત્રી તેમજ અનેક વિષયના જ્ઞાતા હતા. તેઓ ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર ના હુલામણા નામથી પણ જાણીતા છે. તેઓએ ભારતમાં બૌદ્ધ પુનર્જાગરણ આંદોલનની શરૂઆત કરી. તેઓએ ભારતીય બંધારણસભામાં નિભાવેલી જવાબદારીને કારણે તેમને 'બંધારણના ઘડવૈયા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ ભારતના પ્રથમ કાયદામંત્રી હતા. તેમને મરણોપરાંત ભારતના સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર ભારત રત્નથી ૧૯૯૦માં નવાજવામા આવ્યા હતા.
ડૉ. ભીમરાવ રામજી આંબેડકર નો જન્મ ૧૪મી એપ્રિલ ૧૮૯૧માં મહુ, મધ્ય પ્રદેશ મુકામે એક સામાન્ય અછૂત ગણાતા મહાર કુટુંબમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ રામજી માલોજી સક્પાલ અને માતાનું નામ ભીમાબાઈ હતું. ભીમરાવ આંબેડકર એ રામજી સક્પાલના ચૌદ સંતાનોમાંનું છેલ્લું સંતાન હતા. ભીમરાવના પિતા મિલિટરીમાં સુબેદારના હોદા પર હતા. લશ્કરની શાળામાં તેઓ હેડ માસ્ટર હતા. નાનપણથી જ બાળક ભીમરાવમાં માતાપિતાના સંસ્કારો ઉતર્યા. જયારે ભીમરાવ ૬ વર્ષની ઉમરના થયા ત્યારે તેમની માતા ભીમાબાઈનું અવસાન થયું.
૧૯૧૬ માં તેઓ અમેરિકાથી ઇંગ્લેન્ડ ગયા. અને લંડનમાં કાયદાનો અભ્યાસ શરુ કર્યો સાથે સાથે એમણે અર્થશાસ્ત્રનો અભ્યાસ પણ ચાલુ જ રાખ્યો. પરંતુ પ્રતિકુળ સંજોગોને અને આર્થિક તેમજ કૌટુંબિક મુશ્કેલીઓને કારણે વિદ્યાભ્યાસ છોડી તેમને ભારત પાછા ફરવું પડ્યું. ઇંગ્લેન્ડથી પાછા આવ્યા પછી તેઓ વડોદરા નોકરી માટે ગયા. મહારાજા ગાયકવાડે આંબેડકરની નિમણુક વડોદરા રાજ્યના મીલીટરી સેક્રેટરી તરીકે કરી. પરંતુ મુશ્કેલીઓ, આભડછેટ અને અપમાનોના લીધે તેઓ વડોદરામાં સ્થિર થઇ શક્યા નહિ, ફરીવાર વડોદરાને તેમણે છેલ્લી સલામ કરી વિદાઈ લીધી.
ડૉ. આંબેડકરે વિશ્વના મહાન ધર્મો નો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો. ત્યાર બાદ તેમને બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ પુસ્તક લખી પ્રસિદ્ધ કર્યું. તેઓની ભૂતકાળની પ્રતિજ્ઞા 'હું હિંદુ ધર્મમાં જન્મ્યો એ મારા હાથ ની વાત નહોતી પણ હું હિંદુ ધર્મમાં રહી ને મરીશ નહિ. તે પ્રમાણે ૧૪ ઓક્ટોબર ૧૯૫૬ ના રોજ ડૉ. આંબેડકરે નાગપુર દીક્ષાભૂમિ માં ૬,૦૦,૦૦૦ દલિતો સાથે નવયાન બૌદ્ધ ધર્મનો અંગીકાર કર્યો. ભારતના બૌદ્ધો દ્વારા તેમને બોધિસત્વ માનવામાં આવે છે, જો કે આવો કોઈ દાવો તેમણે કર્યો નથી. તેઓએ દલિતોને ૨૨ પ્રતિજ્ઞાઓ આપી હતી.
૧૯૮૫ – કોકા-કોલાએ તેની ફોર્મ્યુલા બદલીને નવી કોક બજારમાં મૂકી. મોટાપાયે નકારાત્મક પ્રતિસાદને પરિણામે ત્રણ મહિનાથી પણ ઓછા સમયમાં મૂળ ફોર્મ્યુલા બજારમાં પાછી મૂકાઈ.
૧૯૯૩ – શ્રીલંકન રાજકારણી લલિત અથુલાથમુદાલીની પશ્ચિમી પ્રાંત માટેની પ્રાંતીય પરિષદની ચૂંટણીના લગભગ ચાર અઠવાડિયા પહેલા એક સભાને સંબોધતા હત્યા કરવામાં આવી.
૧૯૯૯ – નાટો એ યુગોસ્લાવિયાના ફેડરલ રિપબ્લિક સામેના હવાઈ અભિયાનના ભાગરૂપે સર્બિયાના રેડિયો ટેલિવિઝનના મુખ્યમથક પર બોમ્બ મારો કર્યો.
ઈ.સ. ૧૯૫૫માં સાંતાપોઉ અને રાયજાદાએ કરેલા ગીર જંગલના સર્વેક્ષણ અનુસાર અહીં વનસ્પતિની ૪૦૦થી વધુ પ્રજાતિઓ મળી આવી હતી. વડોદરાના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ વિશ્વવિદ્યાલયે તેમના સર્વેક્ષણમાં આ આંકડો ૫૦૭નો નોંધ્યો છે અને ગીરનો સિંહ પુસ્તક અનુસાર ૬૦૦ કરતાંં વધારે વનસ્પતિની પ્રજાતિઓ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. ૧૯૬૪ના ચેમ્પીયન એંડ શેઠના જંગલના વર્ગીકરણમાં આને "5/-1—અતિ શુષ્ક સાગ જંગલ" તરીકે વર્ગીકૃત કરાયું. સાગ શુષ્ક પાનખર પ્રજાતિ તરીકે ઉત્પન્ન થાય છે. આથી આગળ પેટા વર્ગીકરણમાં તેને આ રીતે વર્ગીકૃત કરાયું છે: ૧) 5/1-શુષ્ક પાનખર ઝાંખરાના જંગલ અને ૨) 5/1-શુષ્ક સવાના જંગલ . પશ્ચિમ ભારતનું આ સૌથી મોટું શુષ્ક પાનખર જંગલ છે. સાગનાં વૃક્ષો ધરાવતો ભાગ જંગલના પૂર્વ ભાગમાં છે જે આ ક્ષેત્રનો અડધો ભાગ રોકે છે. આ જંગલ એક મહત્ત્વપૂર્ણ જૈવિક સંશોધન ક્ષેત્ર હોવા સાથે એક વૈજ્ઞાનિક, શૈક્ષણિક, મનોરમ્ય અને મનોરંજક મહત્ત્વ ધરાવતું ક્ષેત્ર છે. આ ક્ષેત્ર લગભગ ૫૦,૦૦,૦૦૦ કિગ્રા વાર્ષિક વાવેતર દ્વારા પૂરું પાડે છે જેની કિંમત રૂ. ૫૦ કરોડ જેટલી છે. આ જંગલ વર્ષે ૧૫,૦૦૦ મેટ્રીક ટન જેટલું બળતણ પૂરું પાડે છે.