polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
રોમ પછી, એલેક્ઝાન્ડેરિયા વિશ્વમાં ખ્રિસ્તી ધર્મની બીજા ક્રમની સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું સ્થળ છે. એલેક્ઝાન્ડેરિયાના પોપ અમોંગ ઈક્વલ્સ , સમકક્ષ વ્યક્તિઓમાં બીજું સ્થાન ધરાવતા હતા, રોમના બીશપ પછી બીજા ક્રમના સૌથી શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ હતા. જે રોમ 430 સુધી રોમન સામ્રાજ્યની રાજધાની હતી. ચર્ચ ઓફ એલેક્ઝાન્ડેરિયાના અધિકાર ક્ષેત્રમાં સંપૂર્ણ આફ્રિકા ખંડનો સમાવેશ થતો હતો. ઈ.સના 451 વર્ષ પછી ચાલ્સીડનની પરિષદની જેમ એલાક્ઝાન્ડેરિયાના ચર્ચને મિયાફિસાઈટ્સ અને મેક્લાઈટ્સમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યા હતા. મિયાફિસાઈટ્સે જે ચર્ચનું નિર્માણ કર્યું તેને આજે એલેક્ઝાન્ડેરિયાના કોપ્ટિક રૂઢિચુસ્ત ચર્ચના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. મિયાફિસાઈટ્સે જે ચર્ચનું નિર્માણ કર્યું તેને આજે એલેક્ઝાન્ડેરિયાના કોપ્ટિક રૂઢિચુસ્ત ચર્ચના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. 19મી સદીમાં કેથોલિક અને પ્રોટેસ્ટંટ મિશિનરિયોએ રૂઢિચુસ્ત ચર્ચોના અનુયાયિયોમાંથી કેટલાકના ધર્મોને પોતાના ધર્મોમાં તબદિલ કરી દીધા હતા.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયાની સ્થાપના એલેક્ઝાન્ડર ધી ગ્રેટ દ્વારા એપ્રિલ 331 બીસીઇમાં તરીકે થઇ હતી. આ પ્રોજેક્ટ માટે એલેક્ઝાન્ડરનો મુખ્ય શિલ્પકાર ડિનોક્રેટ્સ હતો. એલેક્ઝાન્ડર ઇજિપ્તમાં હેલેનિસ્ટીક કેન્દ્ર તરીકે નોક્રેટિસને સ્થાને અન્યની પસંદગી કરવાનો આશય ધરાવતો હતો, જે ગ્રીસ અને ધનિક નાઇલ વેલિ વચ્ચેની કડી બનવાની હતી. ઇજિપ્તનું એક શહેર, રેકોટિસ, અગાઉથી કિનારા પર આવેલું હતું, અને પાછળથી તેને ઇજિપ્તીયન ભાષામાં એલેક્ઝાન્ડ્રિયા નામ આપવામાં આવ્યું . તે સતત શહેરનું ઇજિપ્તીયન મથક તરીકે કામ કરતું રહ્યું. તેની સ્થાપનાના થોડા મહિના બાદ, એલેક્ઝાન્ડર ઇજિપ્ત છોડી પૂર્વ તરફ જતો રહ્યો અને ક્યારે શહેરમાં પાછો ન ફર્યો. એલેક્ઝાન્ડરના ગયા બાદ, તેના વાઇસરોય ક્લિયોમેનસે વિસ્તરણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. એલેક્ઝાન્ડરના અન્ય અનુગામીઓ સાથે સંઘર્ષ કર્યા બાદ, તેના જનરલ ટોલેમિ એલેક્ઝાન્ડરના દેહને એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં લાવવામાં સફળ રહ્યા હતા.
પ્રાચીન સમયમાં, એલેક્ઝાન્ડ્રિયા વિશ્વનું સૌથી માનીતું શહેર હતું. તેની સ્થાપના આશરે નાના ફએરાઓનિક નગર સી. 331 બીસીમાં એલેક્ઝાન્ડર ધી ગ્રેટ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. એડી 641માં ઇજિપ્તના મુસ્લિમ વિજેતા સુધી તે લગભગ એક હજાર વર્ષ સુધી ઇજિપ્તની રાજધાની રહી હતી. પાછળથી ફુસ્તાટ ખાતે પાટનગરની સ્થાપના કરાઇ હતી . એલેક્ઝાન્ડ્રિયા તેના લાઇટહાઉસ (ફારોસ , પ્રાચીન વિશ્વની સાત અજાયબીઓ માની એક; તેના પુસ્તકાલય ; અને કોલ અલ શોકાફાની મડદાની ગુફા, મધ્ય યુગની સાત અજાયબીઓમાની એકને કારણે જાણીતું હતું. એલેક્ઝાન્ડ્રિયાના બંદરમાં હાલમાં ચાલી રહેલી દરિયાઇ પુરાતત્ત્વીય શોધ કે જેની શરૂઆત 1994માં કરવામાં આવી હતી તે એલેક્ઝાન્ડ્રિયાની બંને પ્રકારની, એલેક્ઝાન્ડ્રિયાના આગમન પહેલા કે જ્યારે શહેરને રેકોટિસ નામ આપવામાં આવ્યું હતું, અને ટોલેમેઇક રાજવંશ દરમિયાન માહિતી ઉજાગર કરે છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયા અસલમાં ફારોસ દ્વીપ કરતા થોડું વધારે ધરાવે છે, જે આશરે એક માઇલ લાંબા બંધથી મેઇનલેન્ડ સાથે જોડાયેલો હતો અને તે હેપ્ટેસ્ટેડિયોન નામે ઓળખાતો હતો ("સેવન સ્ટેડિયા" - આ સ્ટેડિયમ આશરે 180 મિટરનું ગ્રીક યુનિટ ઓફ લેન્થ હતું). જમીન પર તેનો અંત હાલના ગ્રાન્ડ સ્ક્વેરના મુખ પાસે છે, જ્યાં "મુન ગેટ" શરૂ થાય છે. તે બધું જ હવે કેન્દ્રની વચ્ચે છે અને આધુનિક "રસ અલ-ટિન" મથક ખાડી પર બાંધવામાં આવ્યું છે જે ધીમેધીમે પહોળી થઇ રહી છે અને આ બંધનો ઉચ્છેદ કરી રહી છે. "રસ અલ-ટિન" મથક એ બધાનું પ્રતિનિધીત્વ કરે છે જે ફારોસના દ્વીપ પર રહી ગયું છે, વાસ્તવિક લાઇટહાઉસ દરિયા દ્વારા નાશ પામ્યું હતું. બંધની પૂર્વ તરફ ગ્રેટ હાર્બર હતો, હાલમાં તે ખુલ્લી ખાડી છે; પશ્ચિમે યુનોસ્ટોસ બંદર છે, જે આંતરિક બેસિન કિબોટોસ ધરાવે છે, હાલમાં આધુનિક બંદર બનવા માટે તે ખાસ્સુ વિશાળ બન્યું છે.
અગામી, અમ્રેયા, અન્ફોશી, અસાફ્રા, અટ્ટારીન, અઝારીતા , બાબ સિદ્રા, બહારી, બાક્ચસ, બોલ્ક્લી , બર્ગ ઈલ- આરબ, કેમ્પ શેઝર, ક્લિયોપેટ્રા, દેખેઈલા,ડાઉનટાઉન,ઈસ્ટર્ન હાર્બર, ફ્લેમિંગ, ગબ્બારી , ગિયાનાક્લિસ, ગ્લીમ , ગુમરોક ,હદારા, ઈબ્રાહિમિયા, કિંગ મેરટ, કફ્ર અબ્દુ, કારમોસ, કાર્મોઝ તરીકે પણ જાણીતું, કોમ ઈલ-દિક , લબ્બાન, લોરેન્ટ, લોરાન,મામુરા બીચ,મામુરા, માફ્રોઉજાઝા, મન્દારા, મન્શિયા, મેક્સ, મિયામિ, મોન્ટાઝા,મોહર્રમ બે, મુસ્તફા કામેલ,રામ્લેહ ,રાસ ઈલ-તિન, રશ્દી, , સાન સ્ટેફીનો, શાત્બી,શ્ચત્ઝ, સિદિ બિસ્ર, સિદિ ગાબેર, સ્મોહા, સ્પોર્ટિંગ, સ્ટેન્લી, સ્યોફ, થાર્વાટ, વિક્ટોરીયા, લાર્ડેયન, વેસ્ટર્ન હાર્બર અને ઝિઝિનિયા.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં મોટી સંખ્યામાં ઉચ્ચ શિક્ષા સંસ્થાનો છે. એલેક્ઝાન્ડ્રિયા વિશ્વવિદ્યાલય એ જાહેર વિશ્વવિદ્યાલય છે જે મિસરી ઉચ્ચ શિક્ષા પ્રણાલીનું પાલન કરે છે. તેના મોટા ભાગના શિક્ષકો અને તેમાં પણ ખાસ કરીને એન્જિનિયરિંગના શિક્ષકો જાણીતા છે. ઉપરાંત, અરબ એકેડમી ફોર સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજિ એન્ડ મેરીટાઈમ ટ્રાન્સપોર્ટ અર્ધ ખાનગી શિક્ષણ સંસ્થાન છે જે ઉચ્ચ વિદ્યાલયોની સાથે સાથે સ્નાતક માટે પાઠ્યક્રમો આપે છે. યુનિવર્સિટી સેંઘર એક ખાનગી ફ્રેંચ વિશ્વવિદ્યાલય છે જે માનવતા, રાજનિતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સબંધો પર શિક્ષણ આપે છે અને તે ખાસ કરીને આફ્રિકા ખંડના વિદ્યાર્થીઓ પર વધારે લક્ષ્ય આપે છે. એવેક્ઝાન્ડ્રિયાની અન્ય ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજિ ) અને ફેરોસ યુનિવર્સિટી ઈન એલેક્ઝાન્ડ્રિયાનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રાચીન શહેર ઉપર વિશાળ અને વિકાસશીલ આધુનિક શહેર સ્થિત હોવાને લીધે, માત્ર અત્યાધિક ખર્ચ ઉપરાંત ખોદકામ કરવા માટે ઉપલબ્ધ જગ્યા પ્રાપ્ત થાય તે અશક્ય છે. ચોથી સદીમાં ક્લિયોપેટ્રા સાતમી શાહી મકાનો ભુકંપ અને વહેતી લહેરોમાં જળાધીન થઈ ગયા જેનાથી તેમાં ધીરે ધીરે હીલચાલ શરૂ થઈ. આ જળાધીન ભાગ અંગેની જાહેરાત 1992માં થઈ જેમાં હેલેનિસ્ટિક શહેરના મહેલના મકાન સહિત ઘણાં સૌથી રસપ્રદ ભાગનો સમાવેશ થાય છે અને ફ્રેંચ જળાધીન પુરાતત્વવાદી ફ્રેંક ગોડ્ડિયો અને તેમના દળના લોકો હજુ પણ મોટા પાયે તેની છણાવટ કરી રહ્યાં છે. તેમાં સીજેરિયનનું નોંધપાત્ર ધડ પ્રાપ્ત થયું. કેટલાક વિવાદો છતાં પણ તેને પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લુ રાખવામાં આવે છે. મહત્તમ ખુલ્લા સ્થળો ઉત્તર-પૂર્વ અને દક્ષિણ-પશ્ચિમની જેમ નીચેની જમીન છે જ્યાં રોમન સ્ત્રાતથી નીચું જવુ વ્યવહારીક રીતે અસંભવ છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં અંગેજી શાળાઓની સંખ્યા અત્યંત ઓછી છે અને ફ્રેંચ શાળાઓની સરખામણીએ તેમની સ્થાપના તાજેતરમાંજ થઈ છે. આ શહેરમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ અંગ્રેજી શાળાઓમાં એલેક્ઝાન્ડ્રિયા અમેરિકન સ્કુલ, બ્રિટિશ સ્કુલ ઓફ એલેક્ઝાન્ડ્રિયા, ઈજીપ્શિયન અમેરિકન સ્કુલ, મોડર્ન અમેરિકન સ્કુલ, સેક્રેડ હાર્ટ ગર્લ્સ સ્કુલ , શટ્ઝ અમેરિકન સ્કુલ, વિક્ટોરિયા કોલેજ, અલ મનાર લેગ્વેંજ સ્કૂલ ઓફ ગર્લ્સ જેને અગાઉ કહેવાતી હતી. તેમાં કૌમૈયા લેગ્વેંજ સ્કૂલ , અલ નસ્ર બોય્ઝ સ્કૂલ અને અલ નસ્ર ગર્લ્સ કોલેજનો સમાવેશ થાય છે. તેમાંથી મોટા ભાગની શાળાઓનું નાસેર યુગ દરમિયાન રાષ્ટ્રીયકરણ કરવામાં આવ્યું હતું, અને વર્તમાનમાં તેને ઈજિપ્તના શિક્ષા મંત્રાલય દ્વારા ઈજિપ્તિયન જાહેર શાળાઓ સંચાલિત કરવામાં આવે છે.
એલેક્ઝાન્ડેરિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગ્રીક રૂઢીચુસ્ત ચર્ચમાં સેંટ અનાર્ગિરી ચર્ચ, ચર્ચ ઓફ ધ એનન્સિએશન, સેંટ એન્થની ચર્ચ, આર્કેજલ્સ ગેબ્રિયલ એન્ડ માઈકલ ચર્ચ, સેંટ કેથરીન ચર્ચ, મંશેયાના કેથેડ્રલ ઓફ ધ ડોર્મિશન, પ્રોફેટ એલિઝા ચર્ચ, સેંટ જ્યોર્જ ચર્ચ, ઈબ્રાહિમિયાના ચર્ચ ઓફ ધ ઈમેક્યૂલેટ કોન્સેપ્શન, ફ્લેમિંગના સેંટ જોસેફ ચર્ચ, સેંટ જોસેફ ઓફ ઈરિમાથિયા ચર્ચ, રામ્હેલના સેંટ માર્ક એન્ડ સેંટ નેક્ટેરિયસ ચેપલ, સેંટ નિકોલસ ચર્ચ, સેંટ પારસ્કેવી ચર્ચ, રામ્હેલના સેંટ સાવા કેથેડ્રલ અને સેંટ થિયોડોર ચેપલ છે. ગ્રીક ઓર્થોડોક્સ ચર્ચ સાથે મેળ ખાતા ધાર્મિક સંપ્રદાયમાં રશિયન રૂઢિચુસ્ત સેંટ એલેક્ઝાન્ડર નેવસ્કી ચર્ચનું પ્રમુખ સ્થાન છે જે શહેરમાં રહેતા રશિયન બોલનારી પ્રજાના સમુદાયને પોતાની સેવા આપે છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ફક્ત ગ્રીકવાદનું જ કેન્દ્ર ન હતું પરંતુ તે વિશ્વની સૌથી વિશાળ યહૂદી સમુદાયનું પણ કેન્દ્ર હતું. હિબ્રૂ બાઇબલના ગ્રીક ભાષાંતર સેપ્ટુએજીન્ટની રચના અહીં થઇ હતી. પ્રારંભિક ટોલેમિઝે તેને યોગ્ય સ્થિતીમાં રાખ્યું અને તેના મ્યુઝિયમનો વિકાસ તેમણે અગ્રણી હેલેનિસ્ટીક સેન્ટર ઓફ લર્નીંગ તરીકે કર્યો પરંતુ તેઓ તેમની વસ્તીના મુખ્ય ત્રણ સમુદાયોમાં તફાવત રાખવામાં ખૂબ સંભાળ લેતા હતા: ગ્રીક, યહૂદીઓ, અને ઇજિપ્તવાસીઓ. આ તફાવતને કારણે પાછળથી ઘણા તોફાનો થયા, જે દેખાવાની શરૂઆત ટોલેમિ ફિલોપેટરના સમયમાં થઇ જેમણે 221-204 બીસીઇથી શાસન કર્યું હતું. ટોલેમિ સાયકોનનું શાસન 114-116 બીસીઇમાં હતું, જેમાં આરોપ મુક્તિ અને નાગરિક યુદ્ધો થયા હતા.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયા સૂકી આબોહવા ધરાવે છે , પરંતુ ભૂમધ્ય સમુદ્રના પ્રદેશો પર વાતા ઉત્તરના પવનો શહેરને રણના દૂરવર્તી પ્રદેશથી અલગ આબોહવા પૂરી પાડે છે. શહેરની આબોહવા ભૂમધ્ય સમુદ્રના પ્રદેશોની લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવે છે, જે સૌમ્ય, ઘણી વાર વરસાદી શિયાળો અને ગરમી, સૂકા ઉનાળા ધરાવે છે અને કોઇ વાર તે ભેજયુક્ત પણ હોય છે; જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી સામાન્ય રીતે લઇને દૈનિક મહત્તમ તાપમાન સાથે સૌથી ઠંડા મહિના છે. એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં ઘણી વાર તોફાની પવનો, વરસાદ પણ આવે છે અને કોઇ વાર ઠંડા મહિના દરમિયાન કરાનો વરસાદ થાય છે. દૈનિક ધોરણે સરેરાશ મહત્તમ તાપમાન સાથે, જુલાઇ અને ઓગસ્ટ વર્ષના સૌથી વધુ ગરમ અને સૌથી વધુ ભેજયુક્ત મહિના છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ભુગર્ભ કબ્રસ્તાન, જેને કોમ અલ-શોકાફા ના નામથી ઓણખવામાં આવે છે, આ થાંભલાથી દક્ષિણ પશ્ચિમ દિશામાં થોડા અંતરે સ્થિત છે. જેમાં એક બહુ સ્તરીય ભુલભુલામણી છે. જ્યાં એક મોટી ગોળ આકારની નિસરણીના માધ્યમથી પહોંચી શકાય છે. જ્યાં મૂર્તિકળાત્મક થાંભલા, મૂર્તિયો અને અન્ય સમધર્મી રોમનો-ઈજિપ્તિયન ધાર્મિક પ્રતિકો, કબ્ર સ્થળો અને પત્થરની સબપેટીથી સુસજ્જ ડઝન જેટલા ખંડોની સાથે સાથે રોમન શૈલીના આઘારે નિર્માણ પામેલ એક વિશાળ ભોજન ખંડ છે. જ્યાં મૃતકના સબંઘીઓ દ્વારા મૃતકની યાદમાં ભોજન કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવે છે. 1800 ના દાયકામાં સંયોગવશ ભૂગર્ભ કબ્રસ્તાનની શોધ થઈ ત્યાં સુધી લોકો તેને લાંબા સમય સુધી ભુલી ગયા હતા.
કોલોનાડોની સાથે જતી અને જેટલી પહોળી હોવાનું મનાય છે તેવી બે શેરીઓ શહેરના મધ્યમાં એકબીજાને વચ્ચેથી કાપે છે, જે સેમા ઓફ એલેક્ઝાન્ડર નો ઉદય થાય છે તે કેન્દ્રની ખૂબ નજીક છે. આ કેન્દ્ર હાલની નેબિ ડેનિયલ મસ્જિદની ખૂબ નજીક છે; જાણીતી ઇસ્ટ-વેસ્ટ "કેનોપિક" સ્ટ્રિટની લાઇન આધુનિક બાઉલેવર્ડ દે રોઝેટ્ટ ની સહેજ બાજુથી જાય છે. તેની પગદંડીની નિશાનીઓ અને કેનાલ રેઝેટ્ટા દરવાજા પાસેથી મળી આવ્યા હતા,પરંતુ શેરીનો શેષ અલ્પ ટુકડા અને કેનાલને પૂર્વની કિલ્લેબંધી સમયે જર્મન ઉત્ખનકો દ્વારા 1899માં છતી કરવામાં આવી હતી, જે પ્રાચીન શેહરના વિસ્તારમાં ઘણી ખરી રીતે સમાયેલી હતી.
તટના નવા આગળના ભાગના નિર્માણ માટે પેટ્રિયાર્કલ ચર્ચના અવશેષો પર ખોદકામ થયું; અને આધુનિક ઈમારતોના પાયાઓની રચના દરમિયાન ભાગ્યેજ કોઈ પ્રાચીન કાળની વસ્તુઓની શોધ ન થાય. તેમ બને છે. જમીનની અંદર ઘણું ધન દબાયેલું છે તેમાં કોઈ શંકાને સ્થાન નથી;પરંતુ તમામ પ્રયાસો છતાં પણ પુરાતત્વવાદીઓને એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં સંગ્રહાલય અને “પોમ્પીસ પીલ્લર”ના પડોશની બહાર વધારે કંઈ જોવા મળ્યું નથી. સ્થાનિક કબરોના લુંટારા, કુવામાં ડુબકી લગાવનારા, નિકર્ષકો અને તેજ રીતે અન્ય પ્રકારના માધ્યમોથી સમય-સમયે મૂલ્યવાન વસ્તુઓની જાણકારી પ્રાપ્ત થઈ છે જેમાંથી મોટા ભાગની વસ્તુઓને ખાનગી સંગ્રહોમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયાના સતત વિકાસ પર ક્લિયોમેનસ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવતો હોવા છતાં, હેપ્ટેસ્ટેડિયન અને મુખ્ય ભૂમિના ભાગોમાં પ્રાથમિક વિકાસ ટોલેમિના કામોને કારણે થયો હતો. અગાઉથી ટાયરનો વેપાર ધરાવતા અને યરોપ અને અરેબિયા તથા ભારતીય પૂર્વ વચ્ચે વેપારનું નવું કેન્દ્ર બનેલા આ શહેરે કાર્થેજ જેટલો જંગી વિકાસ સાધવામાં અડધી સદી કરતા પણ ઓછો સમય લીધો હતો. એક સદીમાં, એલેક્ઝાન્ડ્રિયા વિશ્વનું સૌથી મોટું શહેર અને કેટલીસ સદીઓ સુધી ફક્ત રોમ બાદ બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું શહેર રહ્યું હતું. ઘણા શહેરો અને પશ્ચાદભૂ ધરાવતા ગ્રીકોના અસામાન્ય મિશ્રણ સાથે તે મુખ્ય ગ્રીક શહેર બની ગયું હતુ.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયા (અરેબિક: અલ-ઇસ્કન્દરિયા; કોપ્ટિક: ; ગ્રીક: ; ઇજિપ્તીયન અરેબિક: ) 4.1 મિલિયનની વસ્તી સાથે, ઇજિપ્તનું બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું શહેર, દેશનું સૌથી મોટું દરિયાઇ બંદર છે, જ્યાથી ઇજિપ્તની આશરે 80 ટકા આયાત અને નિકાસ થાય છે. એલેક્ઝાન્ડ્રિયા એ મહત્ત્વનું પ્રવાસન સ્થળ પણ છે. એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ઉત્તર-મધ્ય ઇજિપ્તમાં મેડિટેરેનિયન દરિયાકિનારે આશરે જેટલું વિસ્તરે છે. અહીં બિબ્લીઓથેકા એલેક્ઝાન્ડ્રિના આવેલી છે. ઇજિપ્તના અન્ય શહેર સુએઝથી તેની કુદરતી ગેસ અને ઓઇલ પાઇપલાઇનને કારણે તે મહત્ત્વનું ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર પણ છે.
“પોમ્પીસ પિલ્લર”ની પડોશના સંગ્રહાલયના સ્વર્ગવાસી નિર્દેશક ડૉ. જી. બોટીએ સૌથી મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધી પ્રાપ્ત કરી હતી જ્યાં ભારે માત્રામાં ખુલ્લી જમીન ઉપલબ્ધ છે. અંહીયા મોટી ઈમારતોના જૂથોના ઉપમાળખાઓ ખુલ્લી પડી છે જે કદાચ સેરાપિયમનો ભાગ છે. તેની નજીકમાં વિશાળ ભૂગર્ભ કબ્રસ્તાન અને કોલમ્બરિયા ખોલવામાં આવ્યું છે જે મંદીરના બહારના ભાગમાં હોઈ શકે છે. તેમાં અત્યંત નોંધપાત્ર ગુંબજનો સમાવેશ થાય છે જેમાં કુતુહલ ઉભું કરનારા ચિંત્રાકિંત કોતરણીઓ રચવામાં આવી છે જેને હવે કુત્રિમ રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે અને પ્રવાસીયો માટે ખુલ્લુ મુકવામાં આવ્યું છે.
રાજવી અથવા ગ્રીક પ્રદેશ, જે શહેરના સૌથી અદભૂત ભાગની રચના કરે છે. રોમન સમયમાં, બ્રુકેયમ સત્તાવાર મથકના ઉમેરાથી વિસ્તૃત બન્યું હતું, જેને પગલે ચાર ક્ષેત્રો થયા હતા. શહેર જાણે એકસમાન શેરીઓના ચોરસ વિભાગની જેમ બંધાયું હતું, પ્રત્યેક પાસે ભૂમિગત કેનાલ હતી;
એલેક્ઝાન્ડેરિયાના મહત્તમ નાગરીકો ઈસ્લામ ધર્મનું પાલન કરે છે. એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં સૌથી પ્રસિદ્ધ મસ્જિદ અન્ફોશીની અબુ અલ-અબ્બાસ અલ-મુર્સી મસ્જિદ છે. શરેહની અન્ય નોંધપાત્ર મસ્જિદોમાં સોમુહાની અલિ ઈબ્ન અબિ તાલિબ મસ્જિદ, બિલાલ મસ્જિદ, મંદારાની અલ-ગામી અલ-બહારી, સોમુહાની ફાતેહ મસ્જિદ, સિદી વિશરની હોદા અલ-ઈસ્લામ મસ્જિદ, હાદરાની અલ-મોવાસાહા મસ્જિદ, મિયામિની શર્ક અલ-મદીના મસ્જિદ, મુસ્તફા કામેલની અલ શોહોદા મસ્જિદ, કઈદ ઈબ્રાહિમ મસ્જિદ, બિબિનિયાની યેહિયા મસ્જિદ, સિદી ગૈબરની સિદી ગૈબર મસ્જિદ અને સુલ્તાન મસ્જિદનો સમાવેશ થાય છે.
ટોલેમિ એલેક્ઝાન્ડરના મૃત્યુપત્ર પ્રમાણે, આ શહેર 80 બીસીઇમાં રોમન અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ હતું પરંતુ ત્યાર પછી તે વર્ષો સુધી રોમન પ્રભુત્વ હેઠળ રહ્યું હતું. રાજા ટોલેમિ અને તેમના સલાહકારો, અને કાલ્પનિક રાણી ક્લિયોપેટ્રા વચ્ચેના સ્થાનિક નાગરિક યુદ્ધ દરમિયાનના રોમન હસ્તક્ષેપ દરમિયાન 47 બીસીઇમાં તેને જુલિયસ સીઝર દ્વારા આંચકી લેવામાં આવ્યું. તેને અંતે ઓક્ટેવિયન, ભવિષ્યના રાજકર્તા ઓગસ્ટસ દ્વારા 1 ઓગસ્ટ 30 બીસીઇના રોજ કબજે કરવામાં આવ્યું, પાછળથી એક મહિના બાદ તેના વિજયના પ્રસંગે તેને ઓગસ્ટ નામ આપવામાં આવ્યું.
સંગ્રહાલયના ભુતકાળના અને વર્તમાનના નિર્દેશકોને અવાર-નવાર સમય મળતા તેમને વ્યવસ્થિત રીતે ખોદકામ કરવાની ક્ષમતા આપવામાં આવે છે; ડી.જી.હોગાર્થે 1985માં સોસાયટી ફોર ધ પ્રમોશન ઓફ હેલેનિક સ્ટડીઝ અને ઈજિપ્ત એક્સપ્લોરેશન ફંડ તરફથી તપાસના રૂપમાં થોડી શોધ કરવામાં આવી હતી અને એક જર્મન અભિયાન પર બે વર્ષ સુધી કામ કરવામાં આવ્યું. પરંતુ એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં નિષ્ફળ ઉત્ખનનમાં બે સમસ્યાઓનો સામનો કરવા પડ્યો હતો: ખોદકામ માટે જગ્યાની અછત અને કેટલાક રસપ્રદ ક્ષેત્રોના કાર્યસ્થળનું પાણીની નીચે હોવું તે.
આજે, પોપો ઓફ કોપ્ટિક રૂઢિચુસ્ત ચર્ચના કુળપિતા કેન્દ્ર રેમલેહમાં સ્થિત સેંટ માર્ક કેથેડ્રલ છે. એલેક્ઝાન્ડેરિયામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ કોપ્ટિક રૂઢિચુસ્ત ચર્ચોમાં ક્લિયોપેટ્રાના પોપ સાઈરિલ ફર્સ્ટ ચર્ચ, સ્પોટિંગના સેંટ જ્યોર્જ ચર્ચ, સિદી બિશરના સેંટ માર્ક એન્ડ પોપ પીટર ફર્સ્ટ ચર્ચ, અસાફ્રાના સેંટ મેરી ચર્ચ, ગિયાનાફ્લિસના સેંટ મેરી ચર્ચ, ફ્લેમિંગના સેંટ મીના ચર્ચ, મંદારાના સેંટ મીના ચર્ચ અને ઈબ્રાહિમિયાના સેંટ ટેકલ હૈમેનટ ચર્ચનો સમાવેશ થાય છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં બોર્ગ અલ અરબ એરપોર્ટ દ્વારા હવાઈ સેવાઓ આપવામાં આવે છે જે શહેરના કેન્દ્રથી લગભગ 25 કિમીના અંતરે સ્થિત છે. માર્ચ 2010માં ભુતપૂર્વ એરપોર્ટ એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટને વાણિજ્ય કામકાજો માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું જે સાથે તમામ એરલાઈનોનું કામકાજ બોર્ગ અલ અરબ એરપોર્ટથી કરવામાં આવે છે જ્યાં ફેબ્રુઆરી, 2010માં એક નવા ટર્મિનલના કામકાજ સંપન્ન કરવામાં આવ્યું છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયાની એકમાત્ર શાળા ડ્યૂશ શ્યૂલ ડેર બોરેમેરિન્નેન છે. એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં મોંટેસરી શિક્ષા પ્રણાલીની શરૂઆત સૌથી પહેલા 2009માં એલેક્ઝાન્ડ્રિયા મોંટેસરીમાં કરવામાં આવી હતી. ધ્યાન આપો: એલેક્ઝાન્ડ્રિયાની સૌથી નોંધપાત્ર શાળાઓમાં અલ અબાસ્સિયા હાઈ સ્કૂલ, જમાલ અબ્દુલ નાસેર હાઈ સ્કૂલ અને અલ મનાર ઈગ્લિંજ લેગ્વેંજ સ્કૂલ ફોર ગર્લ્સનો સમાવેશ થાય છે.
લેટિન કેથોલિક સંસ્કારોનું પાલન કરતી ચર્ચોમાં મંશેયાની સેંટ કેથરીન ચર્ચ અને ક્લિયોપેટ્રાની ચર્ચ ઓફ ધ જેસુઈટ્સનો સમાવેશ થાય છે. કોલેજ સેંટ માર્કના ભાગરૂપે પ્રાપ્ત શત્બીની સેંટ માર્ક ચર્ચ બહુઆયામી છે અને અંહિયા લેટિન કેથોલિક, કોપ્ટિક કેથોલિક અને કોપ્ટિક રૂઢિચુસ્ત સંસ્કારો પ્રમાણે વિધિઓ કરવામાં આવે છે.
1950અને 1960ના દાયકામાં અરબ રાષ્ટ્રવાદી આંદોલનના પ્રભાવસ્વરૂપ મહત્તમ યહૂદીયોના ઈઝરાયલ, ફ્રાંસ અને બ્રાઝિલમાં પલાયન કર્યા પછી એક વખત એલેક્ઝાન્ડ્રિયાનો સમૃદ્ધ સમુદાય હવે લગભગ વિલુપ્ત થઈ ગયો છે. ઈલેક્ઝાન્ડ્રિયાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉપાસનાગૃહ એલિયાહુ હનાવી સિનગોગ છે.
સંશોધનોમાં પ્રાપ્ત આ વસ્તુઓને સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવી છે જેમાં સૌથી ઉલ્લેનિય વસ્તુ બેસાલ્ટથી બનેલો એક વિશાળ આખલો છે જે કદાચ સેરાપિયનમાં એક ઉપાસના યોગ્ય વસ્તુ હતી. અન્ય ભૂગર્ભ કબ્રસ્તાન અને કબરોને કોમ અલ-શોકાફા અને રાસ અલ-ટીન માં ખોલવામાં આવ્યા છે.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયાની પ્રાચીનકાળની વસ્તુઓને શોધવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક પુરાતત્વિય સમાજ અને ઘણાં લોકોએ અને તેમાં પણ ખાસ કરીને આ શહેરને પોતાના દેશના ઇતિહાસનું એક ગૌરવ માનવા વાળા ગ્રીકોએ આ કાર્ય માટે પ્રોત્સાહન અને સહયોગ આપ્યો છે.
જર્મન ઉત્ખનન દળને શહેરના ઉત્તર-પૂર્વિય વિસ્તારમાં એક ટોલેમિક સ્તંભશ્રેણી અને રસ્તાઓના અવશેષ મળ્યા હતા. હોગાર્થે કોમ અલ-દિક્કા ના ટેકરાની અંદર સ્થિત એક વિશાળ ઈંટના માળખાના ભાગની જાણકારી પ્રાપ્ત કરી જે પેનિયમ, મૌસાલિયા કે એક રોમન કિલ્લાનો ભાગ હોઈ શકે છે.
19મી સદીના અંત ભાગથી, તે આંતરરાષ્ટ્રીય શિપીંગ ઉદ્યોગનું મુખ્ય કેન્દ્ર અને વિશ્વનું મહત્ત્વનું વેપારી કેન્દ્ર બન્યું હતું, જેની પાછળ મેડિટેરેનિયન સમુદ્ર અને લાલ સમુદ્ર વચ્ચે સરળ જમીની જોડાણનો ફાયદો અને ઇજિપ્તીયન કપાસના સમૃદ્ધ વેપારના લાભ કારણભૂત હતા.
પ્રાચીન કાળમાં એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં સતત યુદ્ધ થવાને લીધે વર્તમાનમાં આ પ્રાચીન શહેરના ઘણા જુના ભાગો બચ્યા છે. ભુંકપની હિલચાલને લીધે મોટા ભાગના શાહી અને સામાન્ય નાગરીકોના મકાનો હાર્બર નીચે દબાઈ ગયા છે અને બાકીના મકાનોનું નિર્માણ આધુનિક કાળમાં થયું છે.
619માં, એલેક્ઝાન્ડ્રિયા સેસાનિડ પર્સિયનને વશ થઇ ગયું હતું. બાયઝન્ટીન સમ્રાટ હેરાક્લિયસે 629માં તેને પાછું મેળવ્યું હોવા છતાં, 641માં જનરલ અમ્ર ઇબ્ન અલ-અસની આગેવાની હેઠળ આરબોએ ચૌદ મહિના સુધી ચાલેલી લાંબી લડાઇ બાદ તેના પર કબજો મેળવ્યો હતો.
એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં વર્તમાનમાં ચાલી રહેલા સૌથી વ્યાપક પ્રાચીન ખોદકામને કોમ અલ-દિક્કા ના નામથી ઓણખવામાં આવે છે અને તેનાથી આ પ્રાચીન શહેરની સુરક્ષીત નાટ્યશાળા અંગે જાણકારી પ્રાપ્ત થઈ છે અને તેના રોમન કાળના સ્નાનાગારના અવશેષો પણ મળ્યાં છે.
મેટ્રોપોલિટન એલેક્ઝાન્ડ્રિયાનું સર્જન કરતા એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ગવર્નરેટના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ હજુ બે શહેરો પણ છે:
યુરોપિયન નવજાગૃતિએ પશ્વિમી યુદ્ધોમાં અગ્ન્ય શસ્ત્રોની શરૂઆત ચિન્હિત કરી. યુદ્ધભૂમિમાં બંદૂકો તેમજ રોકેટ ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા. અગ્ન્ય શસ્ત્રો અગાઉના શસ્ત્રો કરતા ગુણાત્મક રીતે ભિન્ન છે કારણ કે સામા વજન અથવા કમાનને બદલે તે દારૂગોળા જેવા વિસ્ફોટક પદાર્થમાંથી ઊર્જા ઉત્સર્જિત કરતા હતા. આ ઊર્જા ખૂબ ઝડપથી ઉત્સર્જિત થાય છે અને ઉપયોગકર્તા દ્વારા સરળતાથી પુનરાવર્તિત પણ કરી શકાય છે. તેથી અગાઉના સમયના આર્ક્યુબસ જેવા અગ્નિ અસ્ત્ર માનવ ઊર્જીત શસ્ત્રો કરતા ઘણા શક્તિશાળી હતા. 16મીથી 19મી સદી દરમિયાન, દહન પ્રક્રિયામાં થતા ઉત્તરોત્તર સુધારા તેમજ બળતણ અને વિસ્ફોટક સાચવવાની કળામાં થયેલ ક્રાંતિકારી પરિવર્તનોને લીધે અગ્ન્ય અસ્ત્રો ખૂબ જ મહત્વના તેમજ અસરકારક બન્યા. યુએસ આંતર વિગ્રહ દરમિયાન, મર્યાદિત વિગ્રહ વખતે આજે પણ વાપરતા નોંધપાત્ર અને ઉપયોગી મશીનગન અને લોહ આચ્છાદિત યુદ્ધજહાજ જેવા લશ્કરી શસ્ત્રોને સામેલ કરતા અન્ય તકનીકો ઉદભવી. 19મી સદીમાં યુદ્ધજહાજમાં ચાલકબળ તરીકે નાવિક શક્તિને બદલે અશ્મિગત ઈંધણથી ઊર્જીત વરાળ એન્જિનનો ઉપયોગ થયો.
જોકે, ચોક્કસ નિર્દેશોયુક્ત દારુગોળા થી લઈને કમ્પ્યૂટર ઉદ્દેશિત ટેન્ક રાઉન્ડસ સહિત તમામ પ્રકારના કમ્પ્યૂટર નિર્દેશિત હથિયારોએ, હથિયારોની ચોક્કસાઈમાં મોટાપાયે સુધારો કર્યો છે. દુશ્મનો હુમલો કરે તે પહેલાની સજ્જતા, લશ્કરી કવાયતો અને હુમલાની તૈયારીના કારણે જોમખ ઉભુ થઈ શકે છે અને પ્રતિક્રિયાથી નિર્ણાયક લાભ થઈ શકે છે. સરપ્રાઈઝ ને લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક ફાયદા તરીકે જોવામાં આવે છે. આધુનિક ટેકનોલોજીના કારણે રાત્રીના અંધારામાં જોઈ શકાય તેવી ટેકનોલોજી વિકસતા, જો દુશ્મન પાસે પૂરતા હથિયારો ન હોય અને મર્યાદિત દ્રષ્ટીક્ષમતા હોય તો રાત્રે પણ દારુગોળાના હુમલા થઈ શકે છે. માનવરહિત હવાઈ વાહનોની મદદથી આધુનિક ટેકનોલોજીના સહારે દુશ્મન પર નજર રાખી તેમજ ગુપ્ત માહિતીના સંગ્રહની પદ્ધતિની મદદથી અચાનક થતા હુમલાથી બચી શકાય છે તેમજ દુશ્મન પ્રદેશના લક્ષ્યોને ઓળખવામાં મદદ મળી રહે છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીથી હથિયારોમાં નોંધનીય વિકાસ તરીકે પરમાણુ હથિયારો અને બેલાસ્ટિક મિસાઈલોના સંયુક્તીકરણ આગળને આગળ થતા વિકાસને ગણી શકાય. તેના પરિણામસ્વરૂપે આંતરખંડીય બેલાસ્ટિક મિસાઈલ )નું નિર્માણ થયું. મોટા અસરકારક હથિયારો બનાવવાની શીત યુદ્ધ હોડના કારણે પરમાણવીય હથિયારો અને મલ્ટીપલ વોરહેડ મિસાઈલો ની શોધ થઈ. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને સોવિયત સંઘ દ્વારા આઈસીબીએમ ની પારસ્પરિક સમજૂતીએ એકબીજાને હથિયારોનો નાશ કરવાની પારસ્પરિક ખાતરી આપવા માટેની પરિસ્થિતિ ઉભી કરી આપી . હથિયારોના નાશની અવ્યવસ્થિત પ્રકૃતિના કારણે પરમાણુ-આધારિત મિસાઈલોને નાના યુદ્ધો થતા હતા તે માટે બિનઉપયોગી બનાવી દીધી.
અશ્વદળ તૈયાર કરવા માટે ઘોડાઓને માણસનું વજન ખમવા માટે પ્રશિક્ષિત કરવામાં આવતા. ઘોડા દ્વારા પરિસીમાનું વિસ્તરણ થયું તેમજ હુમલો કરવાની ઝડપ વધી, પણ ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા છતાંય તે એક હથિયાર નહોતુ. ઘોડાઓના પાલન તેમજ આરા વાળા પૈડાનો મોટા પાયે થતો ઉપયોગ, 2,000 ઈ.સ. પૂર્વ સુધી વજનમાં હલકા એવા ઘોડા દ્વારા ખેંચવામાં આવતા રથ તરફ લઈ ગયો. આ કાળ દરમિયાન રથ દ્વારા આપવામાં આવતી ચલાયમાનતાનું મહત્વ હતું. આ કાળ દરમિયાન રથ દ્વારા આપવામાં આવતી ચલાયમાનતાનું મહત્વ હતું. લગભગ 1300 ઈ.સ. પૂર્વ સુધી આરા વાળા પૈડાં ધરાવતા રથનો ઉપયોગ ચરમ સીમાએ પહોંચ્યો, અને ત્યારબાદ ઘટવા લાગ્યો, જેથી 4થી સદી ઈ.સ. પૂર્વ સુધીમાં તે સૈન્ય ઉપયોગમાં આવતો બંધ થયો.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ પહેલા જ બંદૂક સજ્જ શસ્ત્રાગાર સાથે સ્વચ્છંદ રીતે ધારદાર શસ્ત્રોના યુગનો અંત આવ્યો. હોવિટ્ઝર પથ્થરના કિલ્લા કે કિલ્લેબંધીનો વિનાશ કરવા સક્ષમ બન્યા. આ એક જ આવિષ્કાર લશ્કરી બાબતોમાં ક્રાંતિ ) નું કારણ બન્યુ અને એવા સિદ્ધાંત અને વ્યૂહરચનાઓની સ્થાપના કરી કે જે આજે પણ પ્રચલનમાં છે.પ્રૌદ્યોગિકી ઉન્નતિ ઔદ્યોગિક યુગના યુદ્ધોનુ એક મહત્વનું લક્ષણ હતું – આવિષ્કારો ખુબ જ ઝડપથી નકલ કરવામાં આવતા અથવા અન્ય આવિષ્કાર દ્વારા તેને પ્રત્યુત્તરિત કરવામાં આવતા. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન આવેલ પ્રૌદ્યોગિકી ઉન્નતિ દરમિયાન સશસ્ત્ર વિમાનો અને ટેન્ક બનાવવાનું બીજારોપણ થયું.
હથિયાર એ માનવ, પશુ કે ઇમારતોને નુકસાન કે હાનિ પહોંચાડવા માટે વપરાતુ સાધન છે. હથિયારો શિકાર કરવા, હુમલો કરવા, આત્મરક્ષા માટે કે પછી યુદ્ધ વખતે સુરક્ષા માટે વપરાય છે અને સાદા એવા સાધન જેમ કે ગદા તેમજ ભાલાથી માંડીને અત્યાધુનિક સંયંત્રો જેવી કે આંતરરાષ્ટ્રીય બેલાસ્ટિક મિસાઈલ સુધી વિસ્તરેલ છે. હથિયાર ધરાવતી વ્યક્તિ સશસ્ત્ર કહેવાય. વ્યાપક રીતે જોતાં શત્રુ પર કાબૂ મેળવવા કે તેને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં મૂકવા માટે વપરાતા કોઈ પણ સાધનનો હથિયારમાં સમાવેશ થાય છે. તેના ઉદાહરણો માં શત્રુનુ નૈતિક બળ ઘટાડે એવા શસ્ત્રો જેમ કે ઘેરાબંધી, યુદ્ધ કૌશલ્ય અને મનોવૈજ્ઞાનિક શસ્ત્રો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
18મી સદીના મધ્યમાં ઉત્તર અમેરિકી ફ્રેંચ-ભારતીય યુદ્ધથી માંડીને 20મી સદીની શરૂઆત સુધી, માનવ-ઊર્જીત શસ્ત્રોનો ઉપયોગ યુદ્ધ ભૂમિના પ્રાથમિક હથિયાર તરીકે ઘટાડી દેવામાં આવ્યો જેથી દારૂગોળા આધારિત શસ્ત્રોનો ઉદભવ થયો. કેટલીક વખત “એજ ઓફ રાઈફલ્સ ” તરીકે પણ ઓળખાતો, આ સમય ગાળો લાક્ષણિક રીતે પાય દળ માટે અગ્નિ અસ્ત્રો તેમજ ટેકા માટે તોપના વિકાસ, તદુપરાંત મશીનગન અને ટેન્ક જેવા યાંત્રિક શસ્ત્રોના ઉપયોગની શરૂઆત તથા યુદ્ધમાં વિમાનના વ્યાપક ઉપયોગ સહિત નૌકા યુદ્ધમાં એરક્રાફ્ટ કેરિયર ના ઉપયોગ, માટે જાણીતું થયું.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધે સંપૂર્ણ ઔદ્યોગિક શસ્ત્રો તેમજ સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રો નો પ્રવેશ ચિન્હિત કર્યો, અને યુદ્ધ સમયની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા શસ્ત્રો ખુબ જ ઝડપથી વિકસાવવામાં આવતા. સૌથી વિશેષ, તેને લશ્કરના સેનાપતિઓને અશ્વથી મુક્તિ અપાવી અને યુક્તિબદ્ધ યુદ્ધમાં મોટર વાહનના વ્યાપક ઉપયોગ દ્વારા વિનાશ સર્જવાનો વાયદો કર્યો. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન આ લશ્કરી ટેકનોલોજીઓ જે પરિવર્તનોમાંથી પસાર થઈ તે ઉત્ક્રાંતિજનક હતા, પણ તેમણે બાકીની સદીમાં થનારા વિકાસ માટે મર્યાદા આંકી દીધી.
ટેકનોલોજી ની પ્રગતિ સાથે માનવ સંગઠનનું સ્તર પણ સુધર્યું જેને કારણે સલ્તનત અને સેનાઓનો વિકાસ થયો. સુશિક્ષિત સેનાઓએ આક્રમક તેમજ લશ્કરી માનસ ધરાવતા રાજ્યોનો ઉદભવ થવા દીધો.જ્યાં અગાઉની ગ્રીક સેનાઓ શારીરિક પ્રશિક્ષણ અને વ્યક્તિગત ક્ષમતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી, શત્રુ સામે લાભદાયક પરિસ્થિતિ મેળવવા જટિલ યુદ્ધનીતિઓનો વિકાસએ રોમન સેના દ્વારા કરવામાં આવેલ મહત્વનું આધુનિકીકરણ હતું.
માનવજાતિના ઇતિહાસમાં કદાચ બીજા વિશ્વયુદ્ધને જોકે, હથિયારોના વિકાસનો સૌથી હિંસક કે ખરાબ તબક્કો માનવામાં આવે છે. એ સમયગાળામાં સંખ્યાબંધ નવી ડિઝાઈનો અને પરિકલ્પનાઓ આવી હતી, તેમજ હાલમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ટેકનોલોજીઓ 1939થી 1945ના સમયગાળા દરમિયાન જ સુધારવામાં આવી હતી. પરમાણુ બોંબ આ સમયગાળામાં આવિષ્કાર કરાયેલા સૌથી શક્તિશાળી હથિયાર તરીકે ગણવામાં આવે છે, જોકે અન્ય ઘણા હથિયારો વિભન્ન રીતે વિશ્વ પર પ્રભાવી છે.
આંતરવિગ્રહ અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ વચ્ચે)ના સમય ગાળામાં મોટી ઔદ્યોગિક શક્તિઓ દ્વારા કરવામાં આવેલ સમગ્ર શસ્ત્ર-તંત્રની સતત ઉત્ક્રાંતિ સાથે આ પ્રવાહ ચાલુ રહ્યો. ઘણા આધુનિક લશ્કરી શસ્ત્રો, ખાસ કરીને જમીન આધારિત, બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન વિકસાવવામાં આવેલ શસ્ત્ર તંત્ર માં ગૌણ સુધારા તરીકે જોઈ શકાય. વિસ્તૃત ચર્ચા માટે મિલિટરી ટેકનોલોજી ડ્યૂરિંગ વર્લ્ડ વોર જુઓ.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી અને શીત યુદ્ધો શરૂ થતા, હથિયારોમાં સતત ટેકનોલોજીની રીતે આધુનિકરણ શરૂ થઈ ગયું હતું. દેશો વધુને વધુ પ્રાણઘાતક અને હથિયાર વિરોધી સામગ્રીઓ તૈયાર કરવાની હોડમાં લાગી ગયા હતા. હથિયારોની હોડ ચાલુ યુગમાં પણ યથાવત રહી અને મોટાભાગના દેશોના સ્ત્રોતોને ગટરમાં ધકેલી દીધા એટલે કે સ્ત્રોતો વેડફાઈ ગયા.
જોકે શરૂઆતની લોહયુગની તલવારો તેમની કાંસ્ય નિર્મિત અગાઉની તલવારોથી ઉચ્ચ કક્ષાની નહોતી, ઉપ-સહારા આફ્રિકામાં લગભગ 1200 ઈ.સ. પૂર્વ ની આસપાસ, લોહ-કામનો વિકાસ થતા હથિયાર ઉત્પાદનમાં મોટા પાયે લોખંડનો ઉપયોગ શરૂ થયો, કારણ કે ખનિજ સ્વરૂપ લોખંડ કાંસાને બનાવવા માટે જરૂરી તાંબા તેમજ પતરા કરતા વધુ સરળ રીતે ઉપલબ્ધ હતુ.
પ્રથમ સંરક્ષણાત્મક રચના અને કિલ્લેબંધી કાંસ્ય યુગમાં જોવા મળી. તેણે સુરક્ષા ના વધતા જતા મહત્વને ઉજાગર કર્યો. પાછળથી કિલ્લેબંધીને તોડવા માટેના હથિયારો પણ ઘડવામાં આવ્યા, ઉદાહરણ તરીકે 2500 ઈ.સ. પૂર્વ માં બેટરિંગ-રેમ ઉપયોગમાં લેવાતા.
ચિંપાન્ઝિઓમાં એકદમ સરળ હથિયારનો ઉપયોગ થતો જોવા મળ્યો છે, જે એવી માન્યતા તરફ દોરી જાય છે કે આદિમાનવે લગભગ 5 મિલિયન વર્ષ પૂર્વ પ્રાથમિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો હતો. તે લાકડાની ગદા, ભાલા અને અણઘડ પથ્થરો હોઈ શકે – જેમાથી કોઈ પણ સ્પષ્ટ વૃત્તાંત રાખી શકે તેમ નહોતુ.
પ્રાચીન શસ્ત્રો નવપાષાણ યુગ પાછળના સમયગાળાના હથિયારોના ઉત્ક્રાંતિજનક સુધારેલ સ્વરૂપ હતા, પણ સામગ્રી તેમજ ઘડતર કલામાં મહત્વપૂર્ણ સુધારા થવાથી સૈન્ય પ્રૌદ્યોગિકી વિજ્ઞાન માં ક્રાંતિની હારમાળા સર્જી:
હથિયાર તરીકે તૈયાર કરવામાં આવતા જહાજ કે યુદ્ધજહાજ જેવા કે ટ્રિરેમેસ 7મી સદી ઈ.સ. પૂર્વ થી વાપરવામાં આવતા. 4થી સદી ઈ.સ. પૂર્વ સુધીમાં સમયાંતરે આ જહાજોનું સ્થાન મોટા જહાજો લઈ ગયા.
તામ્ર યુગ )માં તાંબાથી શરૂ કરતા ધાતુના ઓજારો વિકાસ પામ્યા અને કાંસાથી નિર્મિત કાંસ્ય યુગી તલવારો તેમજ તેના જેવા અન્ય હથિયારો તેની નવી પેઢી રૂપ બન્યા.
કન્ડિશનલ ફોર્મેટિંગ ની મદદથી ત્રણ નવી લાક્ષણિકતાઓ કલર સ્કેલ્સ , આઇકન સેટ્સ અને ડેટા બારનો ઉમેરો શક્ય બન્યો છે.