polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
આર્સેલરમિત્તલ એક અત્યંત સક્રિય સીએસઆર કાર્યક્રમ પણ ચલાવે છે જેના હેઠળ તે સેફ સસ્ટેનેબલ સ્ટીલ ઉત્પાદન માટે કામ કરે છે. કંપની આર્સેલરમિત્તલ ફાઉન્ડેશનનું સંચાલન પણ કરે છે જે વિશ્વમાં આર્સેલરમિત્તલ જ્યાં સક્રિય છે તેવા દેશોમાં ઘણા વિવિધ સામુદાયિક પ્રોજેક્ટને ભંડોળ પુરું પાડે છે.
2010માં ફોર્બ્સ મેગેઝિને મિત્તલને 28.7 અબજ અમેરિકન ડોલરની અંગત સંપત્તિ સાથે વિશ્વના પાંચમા ક્રમના સૌથી ધનવાન વ્યક્તિ ગણાવ્યા હતા. 2009ની સરખામણીમાં તેમની સંપત્તિમાં 9 અબજ અમેરિકન ડોલરથી વધુ વધારો થયો હતો અને ફોર્બ્સના રેન્કિંગમાં તેઓ 3 ક્રમ ઉપર ગયા હતા.
મિત્તલની ખાણોમાં અનેક મજૂરોના મોત બાદ મિત્તલના કર્મચારીઓએ તેમના પર “ગુલામીભરી મજૂરી”ની સ્થિતિ સર્જવાના આરોપ મૂક્યા છે. ડિસેમ્બર 2004માં કઝાખસ્તાનમાં ખામીયુક્ત ગેસ ડિટેક્ટર્સના કારણે તેમની ખાણમાં ત્રેવીસ ખાણિયાઓના મોત નિપજ્યાં હતા.
લક્ષ્મી મિત્તલના પિતા મોહન લાલ મિત્તલ અને તેમના ભાઈ પ્રમોદ મિત્તલ છે. તેમના પુત્ર આદિત્ય મિત્તલ આર્સેલર મિત્તલમાં ચીફ ફાઇનાન્શિયલ ઓફિસર તરીકે સેવા આપે છે. વનિષા મિત્તલ તેમની પુત્રી છે.
19 ફેબ્રુઆરી 2010ના રોજ ફ્લેવિયો બ્રિયાટોરે ક્યુપીઆર ના ચેરમેનપદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું અને ક્લબના વધુ શેર મિત્તલને વેચ્યા હતા જેનાથી મિત્તલ સૌથી મોટા શેરધારક બન્યા હતા.
લક્ષ્મી નારાયણ મિત્તલ મૂળ ભારતીય નાગરિક અને વિશ્વની સૌથી મોટી સ્ટીલ ઉત્પાદક કંપની આર્સેલરમિત્તલના ચેરમેન અને ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર છે.
કોમિક રિલીફ 2007 માટે તેમણે સેલિબ્રિટી સ્પેશિયલ બીબીસી પ્રોગ્રામ ધ એપ્રેન્ટિસ માટે એકત્ર થયેલી રકમ ની બરોબરી કરી હતી.
બ્રિટિશ રાજ હેઠળ આવતા પહેલાં પાલમપુર સ્થાનીય શીખ રાજ્યનો ભાગ હતું. આ એક આગળ પડતું પર્વતીય રાજ કાંગડા અને એક સમયે જાલંધર રાજ્યનો પણ ભાગ હતો. આ ક્ષેત્રમાં અગણીત ઝરનાઓ એક બીજાને છેદતા વહે છે. તેમના જાળાઓની વચ્ચે ચાના બગીચા અને ડાંગરના ખેતરો આવેલા છે. બોટેનીકલ ગાર્ડન સુપ્રીટેંડેંટ ડો જેમ્સન જ્યારે અલમોડાથી ૧૮૪૯ માં અહીં ચાનો છોડ લઈ આવ્યાં ત્યાર પછી અહીં નગર નિર્માણ થયું. તે છોડ વધ્યું અને તે સાથે શહેર નોપણ વિકાસ થતો ચાલ્યો. આ શહેરમાં યુરોપીય ચા બગીચા વાવેતરકારોની રૂચી વધી. તે સમયથી પાલમપુરની કાંગડા ચા આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ પામી છે.
પાલમપુરથી અમુક પગદંડી ધૌલધર પર્વત થઈ નજીકના શહેર ચંબા સુધી જાય છે. અમુક પગદંડીઓ સંઘાર ઘાટ દ્વારા હોલી થઈ ભરમૌર પહોંચી શકાય છે. આ સિવાય અમુક રસ્તા છે જંગલ વાટે મેકલીયોઈડ ગંજથી ટ્રોંડ અને બૈજનાથ થી જલસુ ઘાટ થઈ ભરમૌર. ચાર દિવસની પહાડી રસ્તે વરુલા થઈ હોલી પહોંચી શકાય છે. પાલમપુરથી ૨૮ કિમી દૂર બીર નામના શહેર નજીક બિલિંગ નામનું સ્થળ છે. આ સ્થળ સાહસિક ખેલ - પૅરાગ્લાઈડિંગ માટે મહત્ત્વનું સ્થળ છે. પૅરાગ્લાઈડરો પ્રાયઃ તેમની ઉડાન પૂરી કરી પાલમપુર નજીક ઉતરે છે. અહીં ઘણાં બૌદ્ધ સ્મારકો પણ છે. આ સ્થળ તેના તિબેટી હસ્તકળા માટે પ્રસિદ્ધ છે.
આ શહેરની આસપાસ લટાર મારવા માટે રસ્તા પણ છે. અહીંથી થોડાક અંતરે ચાલતા ન્યૂગલ પાર્ક પહોંચી શકાય છે. અહીં વાતા ઠંડા પવન સાથે પ્રકૃતિનો આનંદ માણતા ગરમ કૉફીનો આનંદ લઈ શકાય છે. અહીંથી થોડે દૂર બુંદલા ખાઈ છે જે ૧૦૦ મીટર ઊંડી છે અને બુંદલા ઝરણાંમાં મળે છે. આ ઝરણું ખૂબ પાતળું છે જે પથ્થર પર ગબડતું કોતર નીચેના પથ્થરો પર અફડાય છે. ચોમાસાના સમયમાં આ ઝરણું આખી કોતરને રોકી લે છે. વહેણ સથે તે પથ્થરોને ઘસડે છે જે ધોધ નીચે પટકાતા જોરદાર અવાજો સાંભળવા મળે છે.
આ નગરનું નામ સ્થાનીય શબ્દ"પુલુમ' પરથી પડ્યું છે. તેનો અર્થ છે ઘણું બધું પાણી. પર્વતોમાંથી વહેતા ઘણાં ઝરણાં પાલમપુર થઈ મેદાન પ્રદેશ તરફ વહે છે. હરિયાળી અને પાણીનો સમન્વય આ સ્થળને રમણિય બનાવે છે. પાલમપુર મેદાન પ્રદેશ અને પહાડી પ્રદેશના સંગમ સ્થળ પર છે આને કારણે અહીં એકતરફ મેદાન અને એક તરફ પર્વતો બનેંનું સૌંદર્ય નિહાળી શકાય છે. આ નગરની પાછળ ધોળાધાર પર્વતમાળા આવેલી છે, જેની ટોચ વર્ષના મોટા ભાગના સમયે હિમાચ્છાદિત રહે છે.
પાલમપુર આ રાજ્યના સર્વ શહેરો સાથે રસ્તા માર્ગે સારી રીતે જોડાયેલો છે. હિમાચલ રાજ્ય પરિવહન નિગમ પોતાની એસી ડીલક્સ અને સેમી ડિલ્ક્સ એવી બસ સેવા દીલ્હી અને ચંદીગઢથી ચલાવે છે. અહીંથી મુખ્ય શહેરોનું અંતર આ મુજબ છે. દીલ્હી , ચંદીગઢ , શિમલા , મનાલી , ધર્મશાલા . આ બસ સેવાની ટિકીટો હિમાચલ રાજ્ય પરિવહન નિગમ ની વેબસાઈટ પર ઓંલાઈન બુક કરી શકાય છે.
ગીચ જંગલો ધરાવતી ટેકરી નીચે વસેલું એન્દ્રેત્તા નામનું ગામડું, એ તેની આર્ટ ગેલેરી માટે જાણીતું છે. આ ગામડું સરદાર શોભા સિંહ અને નાટ્ય લેખક નોરાહ રિચાર્ડનું નિવાસ હતું.
પાલમપુર એ ભારતના હિમાચલ પ્રદેશના કાંગડા ક્ષેત્રમાં આવેલું એક રમણિય લીલુંછમ ગિરિમથક છે. આ નગર ચારે તરફથી ચાના બગીચા અને પાઈન ના જંગલોથી ઘેરાયેલું છે. આગળ જતાં તે જંગલો ધોળાધારની પર્વતમાળામાં વિલિન થાય છે. પાલમપુરને ઉત્તર ભારતની ચા રાજધાની કહે છે, જો કે ચાના બગીચા તો પાલમપુરના ઘણાં આકર્ષણમાંનું એક છે. પાણીની બહુતાયત અને પર્વતોથી સમીપતાને કારણે અહીંનું વાતાવરણ મૃદુ છે.
આ શહેર તેના મંદિરો અને વસાહત સમયની ઈમારતો માટે પણ પ્રસિદ્ધ છે. અહીં પ્રકૃતિ પ્રેમી શાંત વાતાવરણમાં લટાર મારી શકે છે અને આંખોને પ્રકૃતિની સુંદરતા નીહાળવામાં રત કરી શકે છે વળી બહારનો પ્રવાસ પસંદ કરનાર સાહસવીરો અહીં હેંડ ગ્લાઈડિંગ કે પર્વતારોહણનો આનંદ પણ લઈ શકે છે. અહીં સૌ પ્રકારની રૂચિ ધરાવનાર માટે કંઈક ને કઈંક છે આને કારણે આ સ્થળ એક આદર્શ રજા ગાળવાનું સ્થળ બને છે.
આ નગરની પાછળ ધૌલધર પર્વતમાળા આવેલી છે જેનો અર્થ થાય છે સફેદ ટોચ ધરાવતી પર્વતમાળા. આ સ્થળ એક વિશાળ પર્યટન સ્થળ તરીકે વિકસિત કરાઈ રહ્યું છે. અહીં રોપ વે અને મનોરંજન ઉદ્યાન પણ શરૂ કરવામાં આવી રહ્યું છે. અહીં એક ખેતીવાડી વિશ્વવિદ્યાલય પહેલેથી અસ્તિત્વમાં છે. અહીં એક આયુર્વેદિક હોસ્પીટલ અને કોલેજ પણ આવેલી છે.
કિંગફીશર રેડ નામની વિમાન સેવા કંપની નવી દીલ્હીથી કાંગડા એયર પોર્ટ સુધી સેવા આપે છે. જ્યાંથી પાલમપુર ૩૦ કિમીના અંતરે છે. આ સેવા વાતાવરણની પરિસ્થિતિને આધારિત છે. શિયાળામાં ઓછી દ્રશ્યતાને કારણે ઉડાન રદ્દ પણ થઈ શકે છે.
પાલમપુર, અક્ષાંશ રેખાંશ પર સ્થિત છે. સમુદ્ર સપાટીથી અહીંની ઊંચાઈ ૧૨૨૦ મી છે. આ સ્થળ ધૌલધર પર્વતમાળાની નજીક આવેલું છે. જાણીતા ગિરિમથક ધર્મશાલાથી આ સ્થળ માત્ર ૩૦ કિમી દૂર છે
પાલમપુર માં તમે તમારા મિત્રો માટે ફરસાણ અને સ્થાનીય હસ્તકળાની વસ્તુઓ લઈ શકો છો. તમી અહીં તાજા ચાના પાંદડા, તિબેટિયન કારપેટ અને શિયાળુ પરિધાન ખરીદી શકો છો.
મારિયા વોન ટ્રેપ્પ અને તેનું કુટુંબ નાઝી શાસન લદાયા પછી યુએસએ ગયા ત્યાં સુધી સાલ્ઝબર્ગ શહેરમાં રહ્યાં હતા.
19મી સદીના ઓસ્ટ્રિયન પેઈન્ટર-ડોક્ટરેટ અને રાષ્ટ્રીય હસ્તી હેન્સ માકાર્ટનું જન્મસ્થળ સાલ્ઝબર્ગ છે. માકાર્ટપ્લાટ્ઝનું નામકરણ તેમના માનમાં કરવામાં આવ્યું છે.
12 માર્ચ, 1734ના રોજ સાલ્ઝબર્ગથી દેશવટો પામેલા 60 લોકોના નાના જૂથે પ્રથમ લંડનનો પ્રવાસ ખેડ્યો હતો અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની માગણી સાથે જ્યોર્જિયાની બ્રિટિન નોર્થ અમેરિકન કોલોનીમાં આગમન કર્યું હતું. આ વર્ષના પાછળના ભાગમાં તેઓ બીજા જૂથ સાથે જોડાયા હતા અને 1741માં સાલ્ઝબર્ગમાંથી દેશવટો પામેલા આશરે 150 લોકોએ સાવાન્નાહ નદી નજીક ઈબ્નીઝર નગરની સ્થાપના કરી હતી. પ્રુસિયા લિથુઆનિયામાં પ્રોટસ્ટન્ટ સાલ્ઝબર્ગર્સે સદીઓથી ચર્ચો અને શાળાઓમાં પોતાના ભાષા રાખીને વિશિષ્ટ માનવ સમુદાયની જર્મન ઓળખ આપી છે. તેમના વંશજોને બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ દેશવટો આપવામાં આવ્યો હતો. નૃવંશ જર્મન રેફ્યુજીઓ પશ્ચિમ યુરોપ, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને અન્ય પશ્ચિમી દેશોમાં ગયા હતા. પશ્ચિમ જર્મનીમાં સ્થાયી થયેલા લોકોએ સાલ્ઝબર્ગર તરીકે પોતાની ઓળખ જાળવી રાખવા માટે સમૂદાયીય સંસ્થાની સ્થાપના કરી છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન કેઝેડ સાલ્ઝબર્ગ-મેક્સગ્લાન કોન્સેન્ટ્રેશન કેમ્પ અહિંયા હતો. ત્યાં રોમા કેમ્પ હતો અને સ્થાનિક ઉદ્યોગને ગુલામ મજૂરો આપવામાં આવતા હતા. સંયુક્ત બોમ્બિંગથી 7,600 મકાનોનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો અને 550 રહેવાસીઓને મારી નાંખવામાં આવ્યા હતા. નગરના પુલો અને કેથીડ્રલના ડોમનો નાશ કરવામાં આવ્યો હોવા છતાં તેનું બરોક સ્થાપત્ય સાબૂત રહ્યું હતું. તેના પરીણામરૂપે તેની શૈલીના નગરના બચેલા કેટલાક ઉદાહરણો પૈકી આ એક છે. અમેરિકન સૈન્ય દળોએ 5 મે, 1945ના રોજ સાલ્ઝબર્ગમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.સાલ્ઝબર્ગ શહેરમાં બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન કેટલાક ડીપી કેમ્પો હતા. તેમાં રીઈન્ડન્બર્ગ, કેમ્પ હેર્ઝ્લ , કેમ્પ મુલ્ન, બેટ બિઆલિક, બેટ ટ્રમ્પેલ્ડર અને ન્યુ પેલેસ્ટાઈનનો સમાવેશ થાય છે. સાલ્ઝબર્ગ ઓસ્ટ્રિયામાં અમેરિકાના કબજા હેઠળનું કેન્દ્ર હતું.
આખરે 1732માં રાજા ફ્રેડ્રિક વિલિયમ 1 ઓફ પ્રુસિયા 12,000 સાલ્ઝબર્ગના પ્રોટેસ્ટન્ટ સ્વદેશ છોડનારાઓને સ્વિકાર્યા હતા. તેઓ પૂર્વ પ્રુસિયાના વિસ્તારમાં સ્થાયી થયા હતા જે સ્થળ 20 વર્ષ પહેલા પ્લેગ ને કારણે વેરાન બન્યું હતું. અન્ય નાના જૂથોએ કિંગડમ ઓફ હંગેરીના ડેબ્રિકન અને બનાટ પ્રદેશો તરફ પ્રસ્થાન કર્યું હતું. જે હાલમાં સ્લોવેકિયા અને સર્બિયા તરીકે ઓળખાય છે. કિંગડમ ઓફ હંગેરીએ પ્લેગની મહામારી અને તુર્કી સામ્રાજ્યના આક્રમણને લીધે વેરાન થઈ ગયેલા ડાન્યુબ નદી સાથે આવેલા વિસ્તારમાં ફરીથી વસાહત ઉભી કરવા જર્મનોની ભરતી કરી હતી. સાલ્ઝબર્ગના લોકોએ બર્લિન નજીકના પ્રોટેસ્ટન્ટ વિસ્તારો અને જર્મનીમાં હેનોવર ખાતે તેમજ નેધરલેન્ડ્સમાં પણ હિજરત કરી હતી.
1815માં કોંગ્રેસ ઓફ વિયેના ખાતે તે અધિકૃતપણે ઓસ્ટ્રિયામાં દાખલ થયું હતું પરંતુ તેમાં રુપર્ટિગો અને બર્શટેસ્ગેડનનો સમાવેશ થયો ન હતો. આ નગરો બવારિયાને સોંપવામાં આવ્યા હતા. સાલ્ઝબર્ગને સાલ્ઝાશ પ્રદેશમાં એકીકૃત કરવામાં આવ્યું હતું અને સાલ્ઝબર્ગરલેન્ડનું નિયમન લિન્ઝથી થતું હતું. 1850માં સાલ્ઝબર્ગને ફરીથી ડશી ઓફ સાલ્ઝબર્ગના પાટનગર તરીકે પ્રસ્થાપિત કરાયું હતું. ઓસ્ટ્રિયન સામ્રાજ્યનું ક્રાઉનલેન્ડ. 1866માં આ શહેર ઓસ્ટ્રિયન સામ્રાજ્યમાં ક્રાઉનલેન્ડના પાટનગર તરીકે ઓસ્ટ્રિયા-હંગેરીનું ભાગ બન્યું હતું.
સાલ્ઝબર્ગ 18મી સદીના મહાન સંગીતકાર વોલ્ફગેંગ અમેડિયસ મોઝાર્ટનું જન્મસ્થળ છે. 20મી સદીના મધ્યભાગમાં અમેરિકન મ્યુઝિકલ અને ફિલ્મ ધ સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક ના ભાગો માટે આ શહેર એક રચના હતી. જેમાં ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રચલિત સિમાચિહ્નો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. ધ મ્યુઝિકલ રિચાર્ડ રોઝર્સ અને ઓસ્કાર હેમર્સ્ટીન 2ની ભાગીદારીમાં હતું. સાલ્ઝબર્ગ રાજ્યનું પાટનગર શહેર છે. આ શહેરમાં ત્રણ વિશ્વવિદ્યાલયો છે. આ શહેરમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ છે જે આ વિસ્તારને જીવંત અને ઉર્જામય બનાવે છે. તેમ જ વિશ્વવિદ્યાલયો સમુદાયને સંસ્કૃતિ પુરી પાડે છે.
31 ઓક્ટોબર, 1731ના રોજ વિટ્ટનબર્ગ શાળાના દરવાજે ખીંટીએ માર્ટિન લ્યુથરે લકટાવેલા 95 મહાનિબંધોની 214મી તીથિના દિવસે, રોમન કેથલિક આર્ક બિશપ કાઉન્ટ લિયોપોલ્ડ એન્ટોન વોન ફીર્મીઆને હકાલપટ્ટીના ઈમિગ્રેશન્સપેટન્ટ ફતવા પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેમાં કટ્ટરપંથીઓને બિન-કેથિલક માન્યતાઓથી પોતાની જાતને દૂર રાખવા અથવા શહેર છોડી દેવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
યુરોપના વિવિધ શહેરોમાં યહુદી ઓની વિરૂદ્ધમાં જારી કરવામાં આવેલા હકાલપટ્ટીના આદેશો સાથેની તેની સમાનતાથી તેને વ્યાકુળ ન કરવું)
સાલ્ઝબર્ગ ઓસ્ટ્રિયામાં ચોથા ક્રમનું સૌથી મોટું શહેર છે અને ફેડરલ સ્ટેટ ઓફ સાલ્ઝબર્ગનું શહેર છે. સાલ્ઝબર્ગના જુના શહેર માં શૈલીગત સ્થાપત્ય છે અને આલ્પ્સના ઉત્તરે શહેરનું સૌથી રક્ષિત શહેર કેન્દ્રો આવેલા છે. તેને 1997માં યુનેસ્કો વિશ્વ સ્થાપત્ય સ્થળની યાદીમાં સ્થાન મળ્યું છે. આ શહેર તેના આલ્પાઈન સ્થાપત્ય માટે નોંધનીય છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ સાલ્ઝબર્ગ સ્ટેટ ઓફ સાલ્ઝબર્ગનું પાટનગર બન્યું હતું. 27 જાન્યુઆરી, 2006ના રોજ વોલ્ફગેન્ગ મોઝાર્ટની 250મી જન્મતિથિ હતી. આ પ્રસંગની ઉજવણી કરવા માટે સાલ્ઝબર્ગની તમામ 35 ચર્ચોએ સાંજના 8 વાગ્યા બાદ ઘંટ વગાડ્યા હતા. પુરા વર્ષ દરમિયાન મોટી ઉજવણીઓ થઈ હતી.
ભગવાન શંકરનાં જ એક સ્વરૂપ એવા એકલિંગજીને અધિષ્ઠાતા દેવ તરીકે રાખીને તેમનાં આ મંદિરનું બાંધકામ ગોહિલ વંશજોએ ઈ.સ. ૯૭૧માં શરૂ કર્યું હતું. સુંદર નક્શીકામ કરેલાં કુલ ૧૦૮ મંદિરો આ મંદિર સંકુલમાં બનાવ્યાં હતાં. મુખ્ય મંદિર, કે જેમાં ભગવાન એકલિંગજી બિરાજે છે તે પાછળથી ૧૫મી સદીમાં નિર્માણ પામેલું છે. આ મંદિર પહેલા નાશ પામેલા મંદિરનાં અવશેષોમાંથી મૂળ જગ્યાએ જ બનાવવામાં આવ્યું છે. ઊંચા કોટથી રક્ષાએલું આખું પરિસર આરસપહાણ અને ગ્રેનાઈટનાં પથ્થરોમાંથી બનાવવામાં આવ્યું છે. મુખ્ય મંદિર વિશાળકાય બે મજલા ઊંચા સ્તંભોથી શોભતા મંડપ અને ખુબજ ઝીણી નક્શીવાળા અતિભવ્ય શિખરથી શોભાયમાન છે. મંદિરના ગર્ભગૃહમાં મધ્યે કાળા આરસનું બનેલું ભગવાન એકલિંગજીનું શિવલિંગ વિશાળ થાળામાં બિરાજે છે. આ શિવલિંગ તેના પ્રકારનું એક વિશિષ્ટ શિવલિંગ છે, કેમકે તે ચાર દિશામાં ચાર મુખ ધરાવે છે. પરિસરમાં આવેલું અન્ય એક મંદિર છે, લકુલીશ મંદિર જે ૯૭૧ની સાલમાં બાંધવામાં આવ્યું હતું, અને તે લકુલીશ સંપ્રદાયનું સમગ્ર ભારતમાં એકમાત્ર મંદિર છે.
એકલિંગજી ભગવાન શિવનું એક નામ છે. એકલિંગજી મેવાડ રાજના શાસક દેવ છે, અને મેવાડના રાજવી મહારાણાઓ તેમના દિવાન તરીકે નિયુક્ત થયા હોય તેવા ભાવથી રાજ કરતા આવ્યા છે. એકલિંગજીનું પ્રખ્યાત મંદિર ભારતનાં પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલાં રાજસ્થાન રાજ્યનાં ઉદયપુર જિલ્લામાં આવેલું હિંદુ મંદિર સંકુલ છે. આ ઉપરાંત ત્રિવેદી મેવાડા, ભટ્ટ મેવાડા અને અન્ય મેવાડા બ્રાહ્મણોના પણ તે ઇષ્ટદેવ છે. અમદાવાદના સારંગપુર વિસ્તારની કોકડીયાની પોળમાં ત્રિવેદી મેવાડા બ્રાહ્મણોની જ્ઞાતિનું એકલિંગજી ભગવાનનું મુખ્ય મંદિર આવેલું છે.
ફાગણ વદ ચૌદસના દિવસે રાજસ્થાનના મૂળ એકલિંગજી મંદિરમાં ભવ્ય ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે. જ્યાં જ્યાં મેવાડા બ્રાહ્મણો વસે છે ત્યાં ત્યાં પણ આ દિવસ ધામધૂમથી મનાવવામાં આવે છે. અમદાવાદમાં સારંગપુર વિસ્તારમાં આવેલી કોકડીયાની પોળમાં અને રાયપુર દરવાજા બહાર એમ બે એકલિંગજીના મંદિરો આવેલા છે. ત્રિવેદી મેવાડા અને ભટ્ટ મેવાડા બ્રાહ્મણો આ દિવસે ભગવાનના ચલિત વિગ્રહને પાલખીમાં બેસાડી ધામધૂમથી નગર યાત્રા કાઢે છે.
ઉદયપુરથી ૨૨ કિમી ઉત્તરે સ્થિત એકલિંગજી બસ કે અન્ય વાહન મારફતે સડકમાર્ગે સહેલાઈથી પહોંચી શકાય તેમ છે. ઉદયપુરથી રાજસ્થાનનાં જ અન્ય એક પ્રખ્યાત યાત્રાધામ શ્રીનાથજી જતાં રસ્તા પર જ આવેલું છે. યાત્રાળુઓને અહીં પહોંચવા માટે રાજ્સ્થાન રાજ્ય પરિવહન નિગમની બસો ઉદયપુર કે રાજસ્થાનના અન્ય મહત્વનાં સ્થળોએથી તથા ગુજરાત રાજ્ય વાહનવ્યવહાર નિગમની બસો પણ અમદાવાદ, હિંમતનગર વગેરે શહેરોથી આસાનીથી મળી રહે છે.
મંદિરમાં મેવાડના મહારાજા, રાજપરિવાર અને મંદિરનાં પુજારી સિવાય અન્ય કોઈને પૂજા કરવાની પરવાનગી નથી. એકલિંગજીની આસપાસ અન્ય શિવ મંદિરો પણ આવેલાં છે. આ ઉપરાંત નજીકમાં આવેલા નાગદામાં પ્રખ્યાત સાસ-બહુ અને અદ્ભુતજીનાં મંદિરો આવેલાં છે. સાસ-બહુ મંદિર તેની સુંદર કોતરણી માટે પ્રખ્યાત છે, જેમાં રામાયણનાં અનેક પ્રસંગો કંડારવામાં આવ્યાં છે.
આખું મંદિર પરિસર મેવાડના રાજપરિવાર હસ્તક છે, અને તેઓજ મંદિરના ટ્રસ્ટનાં મુખ્ય ટ્રસ્ટીઓ છે. મુળભૂત રીતે આ મંદિર રાજ પરિવારનું અંગત મંદિર છે જે જાહેર જનતાને માટે ખુલ્લું મુકવામાં આવેલું છે. એક માન્યતા પ્રમાણે તેનું અસ્તિત્વ ઈ.સ. ૭૩૪થી છે. દર સોમવારે સાંજે ઉદયપુરનાં મહારાજા મંદિરે દર્શન કરવા આવે છે.
1980ના દાયકાના અંત ભાગમાં આઈએચએચએન વાઇરસે લગભગ તમામ વસતીનો નાશ કર્યો ત્યાં સુધી પશ્ચિમ ગોળાર્ધમાં ઝીંગાના ઉછેર માટે વેસ્ટર્ન બ્લૂ ઝીંગા ખૂબ જ લોકપ્રિય હતા. કેટલાંક ઝીંગા ટકી ગયા હતા અને આ વાઇરસ સામે પ્રતિકાર ક્ષમતા મેળવી હતી. આમાંથી કેટલાંક ટૌરા વાઇરસનો સામે પણ પ્રતિકાર ક્ષમતા ધરાવે છે તેવી શોધ થયા પછી કેટલાક ફાર્મમાં પી. સ્ટીલિરોસ્ટ્રીસ નો 1997થી ફરી ઉછેર થવા લાગ્યો હતો.
ચાઇનીઝ વ્હાઇટ ઝીંગા ચીનના દરિયાકાંઠા પર અને કોરિયાના પશ્ચિમ દરિયાકાંઠે જોવા મળે છે અને તેને ઉછેર ચીનમાં થાય છે. તે મહત્તમ માત્ર 18 સેન્ટીમીટર સુધીની લંબાઇ પ્રાપ્ત શકે છે અને વધુ ઠંડા પાણીને ને સહન કરી શકે છે. વૈશ્વિક બજારમાં એક સમયે મુખ્ય પરિબળ બનેલી આ પ્રજાતિને 1993માં રોગચાળાએ લગભગ ખતમ કરી નાંખી હતી અને હાલમાં માત્ર ચીનના ઘરેલુ બજાર માટે ઉપયોગ થાય છે.
કુરુમા ઝીંગા નો ખાસ કરીને જાપાન, તાઇવાન અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં પણ ઉછેર થાય છે, પરંતુ તેનું બજાર માત્ર જાપાન છે, જાપાનમાં જીવંત કુરુમા ઝીંગાના ભાવ પાઉન્ડ દીઠ 100 અમેરિકી ડોલર છે.
ભારતીય શ્વેત ઝીંગા હિન્દ મહાસાગરના દરિયાકાંઠાની પ્રજાતિ છે અને ભારત, ઇરાન અને મધ્યપૂર્વ તેમજ આફ્રિકાના દરિયાકાંઠે તેને વ્યાપક પ્રમાણમાં ઉછેર કરવામાં આવે છે.
બનાના ઝીંગા ઓમાન, ઇન્ડોનેશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા સુધી ભારતીય સમુદ્રના દરિયાઇ પાણીની ઉછેરવામાં આવેલી બીજી એક પ્રજાતિ છે. તેનો ઉછેર ઊંચી ગીચતામાં થઈ શકે છે.
ઝીંગા ઉછેરની પ્રવૃત્તિ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના પરંપરાગત લઘુ વ્યવસાયમાંથી વૈશ્વિક ઉદ્યોગ બન્યો છે. ટેકનોલોજીના વિકાસને કારણે વધુ ગીચતામાં ઝીંગાનો ઉછેર શક્ય બન્યો છે. ઊંચી પ્રજનન ક્ષમતા ધરાવતા ઝીંગા ની વિશ્વભરમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે. વાસ્તવિક રીતે, તમામ ઉછેરાતાં ઝીંગા એ પિનાઇડ્સ છે અને ઉછેરાતાં તમામ ઝીંગામાંથી 80%, ઝીંગાની માત્ર બે જ જાતિઓ – પિનીયસ વેનામેઇ અને પિનીયસ મોનોડોન હોય છે. આ ઓદ્યોગિક મોનોકલ્ચર રોગનો સરળતાથી શિકાર બની શકે છે, તેનાથી ઘણા વિસ્તારમાં સંવર્ધિત ઝીંગાની વસતી નાશ પામી છે. સતત વધતી જતી પરિસ્થિતિકીય સમસ્યાઓ, વારંવાર ફાટી નીકળતા રોગચાળાઓ, અને બિનસરકારી સંસ્થાઓ ) અને ગ્રાહક દેશ એમ બંને તરફથી મળતી ટીકાને પરિણામે 1990ના દાયકાના અંત ભાગમાં આ ઉદ્યોગમાં કેટલાક બદલાવો આવ્યા હતા અને નિયમનો એકંદરે વધુ સખત બન્યાં હતાં. 1999માં વધુ સાતત્યપૂર્ણ ઉછેર પદ્ધતિઓના વિકાસ અને પ્રોત્સાહન માટેનો પ્રોગ્રામ ચાલુ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સરકારી સંસ્થાઓ, ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ અને પર્યાવરણ સંગઠનો સામેલ હતા.
ઝીંગા ઉછેરથી રોજગારીની નોંધપાત્ર તકનું સર્જન થાય છે. જો આ કારોબારનું યોગ્ય સંચાલન કરવામાં આવે તો ઘણા વિસ્તારમાં દરિયાકાંઠાની ગરીબ વસતીમાં ગરીબી નાબૂદ કરવામાં મદદ મળી શકે છે. આ મુદ્દે પ્રસિદ્ધ થયેલું મોટાભાગનું સાહિત્ય ઘણી વિસંગતતાથી ભરેલું છે અને ઉપલબ્ધ છે તેવી મોટાભાગની માહિતી છૂટીછવાઈ છે. ઝીંગાના ઉછેરમાં શ્રમની કેટલી જરૂરિયાત પડે છે તે અંગેના અંદાજો અલગ અલગ છે, જે ડાંગરના પાક કરતા ઝીંગાના ઉછેર માટે ત્રીજા ભાગથી લઇને ત્રણ ગણા વધુ મજૂરની જરૂર પડતી હોવાના અંદાજ છે. સર્વેક્ષણમાં આવરી લેવામાં આવેલા ફાર્મને આધારે તેમાં મોટો પ્રાદેશિક તફાવત જોવા મળે છે. એકંદર એવું કહી શકાય છે કે સઘન ઝીંગા ઉછેર પદ્ધતિમાં વિશાળ ફાર્મમાં ઝીંગાના ઉછેર કરતા એકમ દીઠ વધુ મજૂરની જરૂર પડે છે. વિશાળ ઝીંગા ફાર્મમાં ઘણી વધુ જમીનને આવરી લેવામાં આવે છે અને હંમેશા નહીં પરંતુ ઘણીવાર આવા ફાર્મ કૃષિ જમીન ન હોય તેવા વિસ્તારમાં આવેલા હોય છે. ફીડ પ્રોડક્શન કે સ્ટોરેજ, હેન્ડલિંગ અને ટ્રેડ કંપનીઓ જેવા સહાયકો ઉદ્યોગો ઝીંગાના ઉછેરમાં સક્રિય પણે સામેલ ન હોવા છતાં તેમની અવગણના કરી શકાય નહીં.
ઝીંગા સામાન્ય રીતે દરિયાઇ વસવાટમાં પુખ્ત બને છે અને વંશવૃદ્ધિ કરી શકે છે. માંદા ઝીંગા 50,000થી 1 મિલિયન ઇંડા મૂકે છે, જે આશરે 24 કલાક સુધી વિકસિત થઈ નાનકડા નૌપ્લી બને છે. આ નૌપ્લી તેમના શરીરમાં રહેલી જરદી માંથી પોષણ મેળવે છે અને તે પછી ઝોએમાં રૂપાંતર પામે છે. ઝીંગા ડિમ્ભકીયના આ બીજા તબક્કામાં લીલમાંથી પોષણ મેળવે છે અને થોડા દિવસ પછી તેમાં ફરી પરિવર્તન આવે છે અને તે માયસિસમાં રૂપાંતરિત થાય છે. માયસિસ નાનકડા ઝીંગા જેવા જ લાગે છે તેમજ દરિયાઇ વનસ્પતિ અને ઝુપ્લેન્કટનમાંથી પોષણ મેળવે છે. ત્રણ ચાર દિવસમાં ફરી અંતિમ પરિવર્તન થાય છે અને પોસ્ટલાર્વે એટલે કે યુવા ઝીંગા બને છે, જેમાં પુખ્ત ઝીંગાના લક્ષણો હોય છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ઇંડા બહાર આવ્યાના આશરે 12 દિવસ લાગે છે. શિશુ અવસ્થામાં પોસ્ટલાર્વે નદીના મુખ તરફ સ્થળાંતર કરે છે, જ્યાં પુષ્કળ પોષક તત્વો હોય અને ખારાશ ઓછી હોય છે. તેઓ પુખ્ત થયા પછી ખુલ્લા પાણીમાં સ્થળાંતર કરે છે. પુખ્ત ઝીંગા બેન્થિક પ્રાણી છે તે સામાન્ય રીતે દરિયાના તળિયે જીવે છે.
ઝીંગાના ઉછેરમાં પણ નિયંત્રિત સ્થિતિમાં આ જીવનચક્ર પૂરું કરવામાં આવે છે. આવું કરવાના કારણોમાં વધુ સઘન ઉછેર, સમાન કદના ઝીંગા મેળવવા માટે સુધારેલા સાઇઝ કંટ્રોલ, જીવાત સામે વધુ સારો અંકુશ તેમજ વાતાવરણને અંકુશિત કરીને (સામાન્ય રીતે ફાર્મમાં ગ્રીનહાઉસ ઉપયોગ કરીને તાપમાનને નિયંત્રિત કરાય છે) વૃદ્ધિ અને પરિપકવ થવાની પ્રક્રિયાને વેગ આપવાનો હોય છે. તેના જુદા જુદા તબક્કા હોય છેઃ
હેચરીઝ ઝીંગાનો ઉછેર કરે છે અને નૌપ્લી કે પોસ્ટલાર્વે તૈયાર કરે છે, જેનું ફાર્મને વેચાણ કરવામાં આવે છે. મોટા ઝીંગા ઉછેર ફોર્મમાં તેમની પોતાની હેચરી હોય છે અને તેઓ તેમના પ્રદેશના નાના ફાર્મને નૌપ્લી કે પોસ્ટલાર્વનું વેચાણ કરે છે.
નર્સરી માં પોસ્ટલાર્વેનો ઉછેર થાય છે અને અહીં તેમને ગ્રોઆઉટ પોન્ડમાં દરિયાઈ વાતાવરણમાં અનુકુળ થાય તેવા બનાવવામાં આવે છે.
ગ્રોઆઉટ તળાવમાં ઝીંગા બાળ અવસ્થામાંથી બજારમાં વેચી શકાય તેવા મોટા કદના બને છે, આ પ્રક્રિયાને ત્રણથી છ મહિના લાગે છે.
ઝીંગા ઉછેરની કુદરતી ક્ષમતા કરતા વધી ગયેલી માગને પૂરી કરવા માનવ દ્વારા ઝીંગા ઉછેર પ્રવૃત્તિ ચાલુ થઈ ત્યારે જુના વખતની સ્વવપરાથ માટેની ઉછેરની જુની પદ્ધતિને જગ્યાએ વૈશ્વિક માગને પૂરી કરી શકે તેવી વધુ ઉત્પાદક પદ્ધતિઓ ઝડપથી આવી હતી. ઔદ્યોગિક ઝીંગા ઉછેરમાં સૌ પ્રથમ વિશાળ ફાર્મ સાથેની પરંપરાગત પદ્ધતિનો ઉપયોગ થતો હતો, જેમાં તળાવના મોટા કદને કારણે નીચી ઉપજને સરભર કરી શકાતી હતી, કેટલાંક હેક્ટરના તળાવની જગ્યાએ સુધીના કદના તળાવનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને કેટલાંક વિસ્તારમાં મેન્ગ્રોવનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. ટેકનોલોજીના વિકાસને કારણે વધુ સઘન પદ્ધતિને શક્ય બનાવી હતી અને તેનાથી વિસ્તાર દીઠ ઉપજમાં વધારો થયો હતો અને વધુ જમીનનું રૂપાંતર કરવાના દબાણમાં ઘટાડો થયો હતો. અર્ધ સઘન અને સઘન ફાર્મ અસ્તિત્વમાં આવ્યા, જ્યાં ઝીંગાને કૃત્રિમ પોષણને આધારે ઉછેરવામાં આવતા અને તળાવનું સક્રિયપણે સંચાલન થતું. જોકે ઘણા ફાર્મ વિશાળ છે, ત્યારે નવા ફાર્મ ખાસ કરીને અર્ધસઘન પ્રકારના છે.
બીજા સંખ્યાબંધ બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન પણ છે, જે ઝીંગા માટે જીવલેણ બને છે. સૌથી વધુ સામાન્ય વિબ્રીઓસિસ છે, જે વિબ્રોઓ જાતિના બેક્ટેરિયાથી ફેલાય છે. ઝીંગા નબળા અને ભ્રમિત બને છે અને તેનાથી બાહ્ય ચામડી પર ઊંડા જખમ પણ પડી શકે છે. મૃત્યુદર 70 ટકા પણ વધુ થઈ શકે છે. બીજા બેક્ટેરિયાથી ફેલાતો રોગ નેક્રોટિસિંગ હેપાટોપેન્સક્રીએટીસ ) છે. તેના લક્ષણોમાં બાહ્ય હાડપિંજર માં નબળાઈ અને તેમાં સડાનો સમાવેશ થાય છે. આવા મોટા મોટાભાગના બેક્ટેરિલાય આધારિત ચેપનું કારણ તળાવમાં ઝીંગાની વધુ પડતી ગીચતા, ઊંચા તાપમાન, પાણીની નીચી ગુણવત્તા જેવી તનાવપૂર્ણ સ્થિતિ છે, આવા પરિબળોથી બેક્ટેરિયાની વૃદ્ધિને હકારાત્મક અસર થાય છે. એન્ટીબોયોટિક્સથી તેની સારવાર કરવામાં આવે છે. વિવિધ એન્ટીબાયોટિક્સ ધરાવતા ઝીંગાની આયાત પર આયાતકર્તા દેશો વારંવાર પ્રતિબંધ મૂકે છે. આવી એક એન્ટિબાયોટિક ક્લોરામ્ફેનિકોલ છે, જેના પર 1994થી યુરોપિયન યુનિયને પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, પરંતુ તે હજુ પણ સમસ્યા ઊભી કરે છે.
ઇન્ડોનેશિયા લોકો અને બીજા લોકો પરંપરાગત નીચી ગીચતાની પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરીને સદીઓથી ઝીંગાનો ઉછેર કરે છે. ઇન્ડોનેશિયામાં ખારા પાણીના તળાવ, જે ટેમબેક્સ તરીકે ઓળખાય છે તેને 15 સદી સુધી નિશાનીઓ મેળવી શકાય છે. તેઓ એક જ જાતના ઝીંગાના ઉછેર માટે નાના તળાવનો ઉપયોગ કરતા હતા અથવા મિલ્કફિશ જેવી બીજી જાતો સાથે વિવિધ જાતના ઝીંગાનો ઉછેર કરતા અથવા ચોખાનું ઉત્પાદન ન થતું હોય તેવી સુકી મોસમમાં ડાંગરના ખેતરમાં ઝીંગાનો ઉછેર કરતા હતા. આવી પદ્ધતિ દરિયાઈ વિસ્તારો કે નદીના કિનારે ઘણીવાર જોવા મળતી હતી. ઝીંગાના ઉછેર માટે મેન્ગ્રોવ વિસ્તારોને પ્રથમ પસંદગી મળતી હતી, કારણ કે આ વિસ્તારમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં કુદરતી ઝીંગા મળી આવે છે. મૂળ કુદરતી અવસ્થામાં રહેલા બાળ ઝીંગાને તળાવમાં પકડવામાં આવતા હતા અને તેઓ ઉછેર કરી શકાય તેવા કદના ન બને ત્યાં સુધી પાણીના કુદરતી વાતાવરણમાં જ તેમનો ઉછેર થવા દેવામાં આવતો હતો.
આવા રોગથી ઝીંગાનો મૃત્યુદર ઊંચો હોવાથી તે ઝીંગા ઉછેરકો માટે ખૂબ જ મોટો ખતરો છે, કારણ કે જો તળાવમાં રોગ ફેલાય તો ઝીંગા પાલકોએ સમગ્ર વર્ષની આવક ગુમાવવી પડે છે. મોટાભાગના રોગની હજુ અસરકારક સારવાર થઈ શકતી નથી, તેથી ઉદ્યોગ આ રોગચાળો ન ફેલાય તે માટે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તળાવના પાણીની ગુણવત્તા પર સતત દેખરેખ રાખવાની વ્યવસ્થાથી રોગનો ફેલાવો થઈ શકે તેવી સ્થિતિને ટાળવામાં મદદ મળે છે, આ ઉપરાંત દરિયાઇ લાર્વાનો ઉપયોગ કરવાની જગ્યાએ નિયંત્રિત અને પ્રમાણિત વાતાવરણમાં ઉછેરવામાં આવેલા ચોક્કસ રોગકારક સૂક્ષ્મજીવ મુક્ત બ્રૂડસ્ટોકનો ઉપયોગ પણ મદદરૂપ બની શકે, કારણ કે તેનાથી રોગચાળો ફેલાતો નથી. ફાર્મના રોગમુક્ત ઝીંગામાં આવા રોગ ન ફેલાય તે માટે અર્ધસઘન ઉછેર પદ્ધતિ આધારિત તળાવમાં નિયંત્રિત વાતાવરણ ઊભું કરવાનું ચલણ પણ વધી રહ્યુ છે, તે માટે જમીનનો સીધો સંપર્ક ન થાય તે માટે પ્લાસ્ટિકનું આવરણ કરવામાં આવે છે, તેમજ તળાવના પાણીની ફેરબદલને લઘુતમ કરવામાં આવે છે.
પેસિફિક વ્હાઇટ ઝીંગા પશ્ચિમના દેશોમાં ઉછેરવામાં આવતી મુખ્ય જાત છે. મેક્સિકોથી પેરુ સુધીના પેસિફિક દરિયાકાંઠાની આ મૂળ જાતિ 23 સેન્ટીમીટર સુધી વિકાસ પામે છે. લેટિન અમેરિકામાં કુલ ઉત્પાદનમાંથી 95 ટકા ઉત્પાદન એલ વેનામેઇ જાતિના ઝીંગાનું થાય છે. તેને બંધિયાર જગ્યામાં ઉછેરવાનું સરળ છે, પરંતુ ટૌરા નામના રોગચાળાનો ઝડપથી શિકાર બની જાય છે.
વિશાળ ટાઇગર પ્રોન ઝીંગા જાપાનથી લઇને ઓસ્ટ્રેલિયા સુધી હિન્દ મહાસાગર અને પેસિફિક સમુદ્રમાં જોવા મળે છે. ઉછેરવામાં આવતી તમામ જાતોમાં સૌથી મોટું કદ ધરાવતી આ પ્રજાતિ 36 સેન્ટીમીટરની લંબાઈ સુધી વધે છે અને તેનો ઉછેર એશિયામાં કરવામાં આવે છે. વ્હાટસ્પોટ નામના રોગચાળાનો શિકાર બનતી હોવાથી અને બંધિયાર જગ્યામાં ઉછેરવામાં મુશ્કેલી હોવાથી આ જાતિની જગ્યાએ 2001થી એલ વેનામેઇ જાતિનો ઉછેર કરવામાં આવે છે.
કૃત્રિમ આહાર ખાસ આકારના દાણા જેવી ગોળીઓના સ્વરૂપમાં હોય છે અને તે ઝડપથી પાણીમાં મિશ્ર થઈ જાય છે. આવી 70 ટકા સુધીની ગોળીઓ નકામી જાય છે, કારણ કે ઝીંગા તેનો આહાર તરીકે ઉપયોગ કરે તે પહેલા તે ક્ષય પામે છે. ઝીંગાને એક દિવસમાં બેથી પાંચ વખત ખોરાક આપવામાં આવે છે, આહાર આપવાની આ પ્રક્રિયા કિનારા પરથી વ્યક્તિઓ દ્વારા, હોડીમાંથી અથવા સમગ્ર તળાવમાં ફેલાયેલા મેકેનિક ફીડર્સ મારફતે કરવામાં આવે છે. ફીડ કન્વર્ઝશન રેટ ) એટલે કે ઝીંગાના એક એકમ ના ઉત્પાદન માટે જરૂરી ખોરાકનો જથ્થો, આધુનિક ફાર્મમાં આશરે 1.2-2.0નો હોવાનો ઉદ્યોગનો દાવો છે, પરંતુ આ શ્રેષ્ઠત્તમ મૂલ્ય છે, જેને વ્યવહારમાં હંમેશા હાંસલ કરી શકાતું નથી. ફાર્મે નફાકારક બનવું હોય તેના માટે 2.5થી નીચો ફીડ કન્વર્ઝશન રેટ જરૂરી છે, જુના ફાર્મ કે શ્રેષ્ઠત્તમ કરતા નીચી સ્થિતિના તળાવમાં આ રેશિયો સરળતાથી વધીને 4:1 થઈ શકે છે. નીચો એફસીઆર એટલે ફાર્મની ઊંચો નફો.
અર્ધ સઘન ફાર્મ સામાન્ય રીતે પાણીની અદલાબદલી માટે ભરતી પર આધાર રાખતા નથી, પરંતુ પમ્પનો ઉપયોગ કરે છે અને તળાવનો આયોજિત આકાર બનાવે છે. તેથી તેમને ઊંચી ભરતીવાળા વિસ્તારમાં બાંધી શકાય છે. તળાવનું કદ 2થી 30 હેક્ટર દીઠ હોય છે અને ગીચતા ચોરસમીટર દીઠ 10થી 30 ઝીંગા હોય છે. આવી ગીચતા સાથે ઝીંગાના ઔદ્યોગિક રીતે તૈયાર કરેલા આહાર સાથે કૃત્રિમ પોષણ અને તળાવમાં કુદરતી રીતે થતા સજીવોની વૃદ્ધિને ઉત્તેજન આપવા તળાવને ફળદ્રુપ બનાવવા જરૂરી હોય છે. વાર્ષિક ઉપજ હેકટર દીઠ 500થી 5,000 કિગ્રાની છે, જ્યારે ઉત્પાદન ખર્ચ જીવંત ઝીંગા કિગ્રા દીઠ 2થી 6 અમેરિકી ડોલર છે. ચોરસ મીટર દીઠ 15થી વધુ ઝીંગાની ગીચતાને કારણે ઓક્સિજનનું સ્તર ઘટી ના જાય તે માટે વાયુ મિશ્રણની ઘણીવાર જરૂર પડે છે. ઉત્પાદકતા પાણીના તાપમાનને આધારે અલગ અલગ હોય છે, જેથી એક સિઝનના ઝીંગા બીજી સિઝનના ઝીંગા કરતા મોટા કદના હોય તેવું સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે.
ઉછેરવામાં આવતા ઝીંગાનું આશરે 75 ટકા વૈશ્વિક ઉત્પાદન એશિયાના દેશોમાં થાય છે, જેમાં બે અગ્રણી દેશો ચીન અને થાઇલેન્ડ છે અને તેમના પછી વિયેતનામ, ઇન્ડોનેશિયા અને ભારતનો ક્રમ આવે છે. બાકીનું 25 ટકા ઉત્પાદન પશ્ચિમ ગોળાર્ધમાં થાય છે, જ્યાં લેટિન અમેરિકન દેશો નું પ્રભુત્વ છે. નિકાસના સંદર્ભમાં થાઇલેન્ડ આશરે 30 ટકા કરતા વધુ બજારહિસ્સા સાથે અગ્રણી દેશ છે, આ પછી નિકાસના સંદર્ભમાં ચીન, ઇન્ડોનેશિયા, અને ચીનનો ક્રમ આવે છે, જે નિકાસ બજારમાં આશરે 10 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. બીજા અગ્રણી નિકાસકાર દેશોમાં વિયેતનામ, બાંગ્લાદેશ અને ઇક્વાડોરનો સમાવેશ થાય છે. થાઇલેન્ડ તેના ઉત્પાદનમાંથી લગભગ તમામની નિકાસ કરે છે, જ્યારે ચીન તેના મોટાભાગના ઉત્પાદનનો ઉપયોગ ઘરેલુ બજારમાં કરે છે. ઉછેરવામાં આવેલા ઝીંગા માટેનું મજબૂત ઘરેલુ બજાર ધરાવતો બીજા એકમાત્ર અગ્રણી નિકાસકાર દેશ મેક્સિકો છે.