polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
બપોર સુધીમાં આરબો ગામની સીમમાં સ્થિત મંદિરનો કબ્જો લઈ લીધો હતો. એક મંદિરને મદદનીશ સર્જન વાઇલીના નેતૃત્વ હેઠળની ટુકડીએ પુનઃકબ્જે કર્યું. આરબોએ નદીના રક્ષણ માટે નિયુક્ત અંગ્રેજ તોપને પણ કબ્જે કરી અને તેમ કરતાં લેફ્ટનન્ટ ચિઝમ સહિતના ૧૧ તોપચીઓને મારી નાંખ્યા. ભૂખ અને તરસને કારણે કંપનીના કેટલાક તોપચીઓએ શરણાગતિ માટે વાટાઘાટ કરવા પ્રસ્તાવ મૂક્યો. જોકે, સ્ટાઉન્ટને મચક આપવા ના કહી. લેફ્ટનન્ટ પેટ્ટીસનના નેતૃત્વ હેઠળની ટુકડીએ તોપ પર ફરી કબ્જો કર્યો અને લેફ્ટનન્ટ ચિઝમના માંથા વિનાના ધડને કબ્જામાં લીધું. કેપ્ટન સ્ટાઉન્ટને જાહેરાત કરી કે દુશ્મનના હાથમાં જનારના આ હાલ થશે. તેણે તોપચીઓને લડવા માટે પ્રેરિત કર્યા. કંપનીના સૈનિકોએ ગામમાં પોતાની રક્ષણાત્મક મોરચાઓનું સફળતાપૂર્વક રક્ષણ કર્યું.
જનરલ સ્મિથ કોરેગાંવ ખાતે જાન્યુઆરી ૩ ના રોજ આવી પહોંચ્યા, પણ તે દરમિયાન પેશવા આ વિસ્તાર છોડી જતા રહ્યા હતા. જનરલ પ્રિટ્ઝલરે પેશવાનો પીછો ચાલુ રાખ્યો જે મૈસૂર તરફ ભાગી રહ્યા હતા. સ્મિથે પ્રતાપ સિંઘની રાજધાની સાતારાને કબ્જે કર્યું. સ્મિથે પેશવાને ફેબ્રુઆરી ૧૯, ૧૮૧૮ના રોજ અશ્ટિ પાસે આંતર્યા જ્યાં લડાઈમાં બાપુજી ગોખલે માર્યા ગયા. પેશવા ત્યારબાદ ખાનદેશ તરફ ભાગ્યા અને તેમના જાગીરદારોએ કંપનીના પ્રભુત્વનો સ્વીકાર કર્યો. હતાસ પેશવા જ્હોન માલ્કમને જુન ૨, ૧૮૧૮ના રોજ મળ્યા અને પોતાના શાહી હક્કની શરણાગતિ સ્વીકારી જેના બદલામાં બિથુર ખાતે રહેઠાણ અને વાર્ષિક સાલિયાણું મેળવ્યું. ત્રિંબકજી ડેંગલે નાશિક નજીક પકડાયા અને તેમને ચુનારના કિલ્લામાં કેદ કરાયા.
પેશવાના સૈનિકોએ ગોળીબાર બંધ કર્યો અને રાત્રિના નવ વાગ્યે જનરલ જોસેફ સ્મિથના સૈન્યના આગમનના ભયને કારણે પીછેહઠ કરી. રાત્રિ દરમિયાન કંપનીના સૈનિકોએ પાણીનો પુરવઠો મેળવવામાં સફળતા મેળવી. પેશવા બીજા દિવસે પણ કોરેગાંવની પાસે રહ્યા પણ તેમણે વધુ હુમલા ન કર્યા. કેપ્ટન સ્ટાઉન્ટનને જનરલ સ્મિથના આગમન વિશે કોઈ જાણકારી નહોતી આથી તેમણે અંદાજ બાંધ્યો કે પેશવા કોરેગાંવ પુનાના માર્ગ પર હુમલો કરશે. જાન્યુઆરી ૨ની રાત્રિએ સ્ટાઉન્ટને પુના તરફ કુચ કરવાનો ઢોંગ કરી અને શિરુર તરફ પુનઃ કૂચ કરી ગયા. તેઓ સાથે મોટાભાગના ઘાયલ સૈનિકોને લઈ જવામાં સફળ રહ્યા.
પેશવા બાજી રાવ બીજા જ્યારે ૨૮,૦૦૦ સૈનિકોનું સૈન્ય લઈ અને કંપનીના કબ્જા હેઠળના પુના તરફ કૂચ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેઓ અણધાર્યા પુના તરફ જ કૂચ કરી રહેલ ૮૦૦ સૈનિકો ધરાવતા કંપનીના સૈન્ય સામે આવી ગયા. પેશવાએ આશરે ૨,૦૦૦ સૈનિકોને કંપનીના સૈનિકો પર હુમલો કરવા આદેશ આપ્યો જેમણે કોરેગાંવ નામના ગામમાં રક્ષણાત્મક હરોળ રચી હતી. કેપ્ટન ફ્રાન્સીસ સ્ટાઉન્ટનના નેતૃત્વ હેઠળ કંપનીના સૈનિકોએ આશરે ૧૨ કલાક સુધી રક્ષણાત્મક લડાઈ લડી. ત્યારબાદ વધુ મોટી અંગ્રેજ સેના આવવાના ભયને કારણે મરાઠા સૈનિકોએ પીછેહઠ કરી.
પેશવાના સૈન્યમાં આશરે ૨૦,૦૦૦ અશ્વદળ અને ૮૦૦૦ પાયદળ સૈનિકો હતા. તેમાંથી આશરે ૨૦૦૦ સૈનિકોને લડાઈમાં નિયુક્ત કરાયા હતા અને તેમને લડાઈ દરમિયાન સતત સહાય આપવામાં આવી હતી. આ સૈન્ય ટુકડીને ૬૦૦ સૈનિકોની ત્રણ પાયદળ ટુકડીઓમાં વહેંચી અને કંપનીના સૈનિકો પર હુમલો કરવા આદેશ અપાયો હતો. આ સૈનિકો આરબ, ગોસાંઈ અને મરાઠા સમુદાયના હતા. મોટાભાગના આરબ ભાડુતી સૈનિકો હતા જેઓ પેશવાના શ્રેષ્ઠ સૈનિકો હોવાની ખ્યાતિ ધરાવતા હતા. તેમને અશ્વદળ અને બે તોપો વડે મદદ આપવામાં આવી હતી.
આશરે ૫૦૦ સૈનિકો ૨જી પલટણ, ૧લી રેજિમેન્ટ બોમ્બે સ્થાનિક પાયદળના હતા જેમનું નેતૃત્વ કેપ્ટન ફ્રાન્સીસ સ્ટાઉન્ટન કરી રહ્યા હતા. અન્ય અધિકારીઓ લેફ્ટનન્ટ અને એડ્જ્યુટન્ટ પેટ્ટીસન, લેફ્ટનન્ટ જોન્સ અને મદદનીશ સર્જન વિન્ગેટ હતા.
૨૪ યુરોપી અને ચાર સ્થાનિક મદ્રાસના તોપચી હતા જે બે તોપો સંભાળી રહ્યા હતા. તેનું સુકાન લેફ્ટનન્ટ ચિઝમના હાથમાં હતું અને મદદનીશ સર્જન વાઇલી પણ તેમના અધિકારી હતા.
કોરેગાંવની લડાઈમાં શૌર્ય દર્શાવવા માટે ૨જી પલટણ ૧લી બોમ્બે સ્થાનિક પાયદળ રેજિમેન્ટને ગ્રેનેડિયર્સ જાહેર કરવામાં આવી અને તેને ૧લી ગ્રેનેડિયર્સ રેજિમેન્ટ બોમ્બે સ્થાનિક પાયદળ નામ આપવામાં આવ્યું. પુના ખાતેના અંગ્રેજ દુતના સત્તાવાર આહેવાલ અનુસાર સૈનિકોએ વીરતા અને દૃઢ મનોબળ સાથે શિસ્તબદ્ધ નિડરતા અને પ્રશંસાપાત્ર સાતત્યતા તેમજ સંનિષ્ઠ બહાદુરીનું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
બે દિવસ બાદ જાન્યુઆરી ૩, ૧૮૧૮ના રોજ માઉન્ટસ્ટુઅર્ટ એલ્ફિન્સ્ટને કોરેગાંવની મુલાકાત લીધી હતી અને નોંધ્યું કે ઘરો બળી ગયાં હતાં, શેરીઓ ઘોડા અને માણસોનાં શરીરોથી ભરાઈ ગઈ હતી. ગામમાં આશરે ૫૦ મૃતદેહો હતા જેમાં મોટાભાગના પેશવાના આરબ સૈનિકોનાં હતાં. ગામની બહાર છ મૃતદેહો હતા. વધુમાં કંપનીના ૫૦ સ્થાનિક, ૧૧ યુરોપી અને બે મૃત અધિકારીઓને છીછરી કબરમાં દફનાવાયા હતા.
૫૦૦૦ પાયદળ સૈનિકો પાછા આવી ગયા બાદ પેશવાએ આરબ, ગોસાંઇ અને મરાઠા સૈનિકોની ત્રણ પાયદળ ટુકડીઓ રવાના કરી. દરેક ટુકડીમાં ૩૦૦-૬૦૦ સૈનિકો હતા. ત્રણે ટુકડીઓએ અલગ-અલગ સ્થળેથી ભીમા નદી ઓળંગી અને સાથે બે તોપો પણ સહાયમાં ગોઠવી. પેશવાના સૈનિકોએ શિરુરના માર્ગ પરથી પણ હુમલો કરવાનો ઢોંગ રચ્યો.
હુમલાની દોરવણી બાપુ ગોખલે, અપ્પા દેસાઈ અને ત્રિંબકજી ડેંગલે આપતા હતા. આ ત્રિપુટીમાં ડેંગલે એકમાત્ર કોરેગાંવ ગામમાં હુમલા દરમિયાન પ્રવેશ્યા હતા. પેશવા અને અન્ય સરદારો ફુલશહેર પાસે રહ્યા હતા. પેશવા સાથે ચિહ્ન સ્વરુપ મરાઠા છત્રપતિ સતારાના પ્રતાપ સિંઘ પણ સાથે હતા.
જનરલ થોમસ હિઝલોપ અનુસાર લડાઈ સૈન્યના ઇતિહાસમાં નોંધાયેલ સૌથી વીરતા ભરી અને શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ છે. નારવણે અનુસાર મોટા મરાઠા સૈન્ય વિરુદ્ધ લડતાં કંપનીના નાના સૈન્યએ કરેલા રક્ષણને કંપનીના સૈન્ય ઇતિહાસમાં શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ ગણવી અસ્થાને નહોતું.
કેપ્ટન સ્ટાઉન્ટનને ભારતના ગવર્નર જનરલના માનનીય પરિસહાયક અધિકારીના હોદ્દા પર નિયુક્ત કરાયા. કંપનીના નિર્દેશક નિગમે તેમને તલવાર અને ૫૦૦ સોનામહોર ભેટ સ્વરુપે આપ્યા. ૧૮૨૩માં તેઓ મેજર બન્યા.
કોરેગાંવની લડાઈ એ જાન્યુઆરી ૧, ૧૮૧૮ના રોજ અંગ્રેજ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની અને મરાઠા સામ્રાજ્યના પેશવા જૂથના સૈનિકો વચ્ચે લડવામાં આવી હતી. આ લડાઈ કોરેગાંવ ભીમા ખાતે લડાઈ હતી.
લડાઈના ટૂંક સમય બાદ યુદ્ધક્ષેત્રની મુલાકાત દરમિયાન એલ્ફિન્સ્ટને નોંધ્યું કે કંપનીના સૈનિકોનું મનોબળ તૂટી ગયું હતું અને તેઓના વખાણ તેઓ માનવા તૈયાર નહોતા.
શાંતિનાથ હાલના યુગ ના સોળમા જૈન તીર્થંકર છે. તેમનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુળમાં હસ્તિનાપુરના રાજા વિશ્વસેન અને રાણી અચિરાને ઘેર થયો હતો. જૈન પંચાંગ અનુસાર તેમની જન્મ તિથી જેઠ વદ તેરસ છે. તેઓ ચક્રવર્તી અને તરીકે પણ ઓળખાતા. ૨૫ વર્ષની ઉંમરે તેઓ સિંહાસન પર બેઠા હતા. ૫૦ વર્ષની વયે, તી જૈન સાધુ બન્યા અને તેમનો તપ સાધના શરૂ કરી. જૈન માન્યતા અનુસાર, તેમનો આત્મા કર્મોનો ક્ષય કરી સિદ્ધ બન્યા.
શાંતિનાથ પાંચમા ચક્રવર્તી હતા અને ૨૫ વર્ષ સુધી શાસન કરી તેમણે સંસારનો ત્યાગ કરી દીક્ષા લેવાનો નિર્ણય લીધો. એક વર્ષના દીક્ષા પર્યાપ પછી પોષ ની સુદ નોમને દિવસે, નંદી વૃક્ષ નીચે તેમને કેવળ જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થઈ. દિગંબર મત અનુસાર કિંપુરુષ અને મહામાનસી તેમના યક્ષ અને યક્ષીણી છે અને શ્વેતાંબર મત અનુસાર ગરુડ અને નિર્વાણી તેમના યક્ષ યક્ષિણી છે.
શાંતિનાથને સામાન્ય રીતે બેઠેલી અથવા ઊભેલી ધ્યાનસ્થ અવસ્થામાં દર્શાવવામાં આવે છે. દરેક તીર્થંકરની ઓળખાણ દર્શાવવા માટે એક વિશિષ્ટ પ્રતીક વાપરવામાં આવે છે તેને લાંછન કહેવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે તીર્થંકરના પગ નીચે તે કોતરવામાં આવે છે. શાંતિનાથનું લાંછન હરણ અથવા સાબરનું ચિહ્ન હોય છે. તમામ તીર્થંકરોની જેમ, અને ઢળેલી આંખોથી દર્શાવવામાં આવે છે.
સિદ્ધ આત્માઓના શારિરીક મૃત્યુને પરંપરાગત રીતે મોક્ષ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનો અર્થ કર્મોનો ક્ષય કરી જન્મ-પુનર્જન્મના ચક્રમાંથી આત્માની મુક્તિ એવો થાય છે. જેઠ વદ તેરસના દિવસે શિખરજી ઉપર તેઓ મોક્ષે પધાર્યા. આ સ્થલ હાલના ઉત્તર ઝારખંડના પારસનાથ હિલ્સ તરીકે ઓળખાય છે.
તેમનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુળમાં હસ્તિનાપુરના રાજા વિશ્વસેન અને રાણી અચિરાને ઘેર થયો જેઠ વદ તેરસના દિવસે થયો હતો. તેમના સમય દરમિયાન વાઈનો રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો અને તેમણે લોકોને તેમાંથી ઉગારવામાં મદદ કરી આથી તેમને શાંતિનાથ એવું નામ મળ્યું.
આચાર્ય અજિતપ્રભુસૂરી દ્વારા શાંતિનાથ ચરિત્ર, આ લખાણ યુનેસ્કો દ્વારા વૈશ્વિક ધરોહર તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
૧૮૮૫માં એ. ઓ. હ્યુમ દ્વારા કોંગ્રેસ પક્ષની સ્થાપના થઈ ત્યારથી, ૬૦ લોકોએ પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી છે. સૌ પ્રથમ, વ્યોમેશ ચંદ્ર બેનર્જીએ ૧૮૮૫ માં ૨૮ ડિસેમ્બરથી ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી બોમ્બે ખાતે યોજાયેલ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રથમ સત્રની અધ્યક્ષતા કરી હતી. હાલ રાહુલ ગાંધી પક્ષ પ્રમુખનો હોદ્દો સંભાળી રહ્યા છે . ભારતની સ્વતંત્રતા સમયે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ના અધ્યક્ષ જે.બી. ક્રિપાલાની હતા. એન્ની બેસેન્ટ ભા.રા.કોં.ના પ્રથમ મહિલા અધ્યક્ષ હતા જ્યારે સરોજિની નાયડુ કોંગ્રેસના પ્રથમ ભારતીય મહિલા અધ્યક્ષ હતા, સોનિયા ગાંધી સૌથી લાંબો સમય સુધી પ્રમુખ પદે રહ્યા છે. નેહરુ-ગાંધી પરિવારના જ છ સભ્યો કોંગ્રેસના પ્રમુખનો હોદ્દો સંભાળી ચુક્યા છે.
ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ એ ભારતની પ્રજાસત્તાક પ્રણાલીની રાજકીય વ્યવસ્થામાં એક મુખ્ય પક્ષ છે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ એ પક્ષના ચૂંટાયેલા વડા છે, જે સામાન્ય લોકો સાથેના પક્ષના સંબંધને સંચાલિત કરવા, પાર્ટી નીતિ વિકસાવવા અને ખાસ કરીને ચૂંટણી મંચ પર વાતચીત કરવા માટે જવાબદાર છે. ઓલ ઇન્ડિયા કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પાર્ટી ના કોંગ્રેસ પ્રમુખ તરીકે ઓળખાય છે.
ઈન્દિરા ગાંધીએ, ૧૯૬૯ ના બીજા કોંગ્રેસ વિભાજન પછી કોંગ્રેસ પ્રમુખ અને વડા પ્રધાન તરીકે સમાન વ્યક્તિની પ્રથાને સંસ્થાગત કરી. તેના પુત્ર રાજીવ ગાંધીએ આ પ્રથા ચાલુ રાખી.
પ્રાચીનકાળમાં આ કિલ્લો જેજાકમુક્તિ જયશક્તિ ચંદેલના સામ્રાજ્યના આધિપત્ય હેઠળ હતો. પછી ૧૦મી સદી સુધી જુદા-જુદા ચંદેલ રાજપૂતો અને પછી રિવાના સોલંકીવંશના રાજપૂતોના આધિપત્ય હેઠળ રહ્યો હતો. આ રાજાઓના શાસનકાળ દરમિયાન કાલિંજર પર મહમદ ગજનવી, કુતુબુદીન એબક, શેર શાહ સૂરી, હુમાયુ વગેરે મુગલ શાસકોએ આક્રમણો કર્યાં હતાં પરંતું આ કિલ્લાને જીતવામાં અસફળ રહ્યાં હતાં. કાલિંજર દૂર્ગને જીતવા માટે ચાલી રહેલી લડાઇ દરમિયાન જ તોપનો ગોળો વાગવાના કારણે શેરશાહનું મોત થયું હતું. મુગલ શાસનકાળમાં બાદશાહ અકબરએ આ કિલ્લા પર અધિકાર જમાવ્યો હતો અને તેના પછી છત્રસાલ બુંદેલાએ મુગલોના હાથમાંથી બુંદેલખંડને આજાદ કરાવ્યો હતો અને ત્યારથી આ કિલ્લો બુંદેલોના આધિપત્ય હેઠલ રહ્યો હતો. પછીથી એ અંગ્રેજોના નિયંત્રણમાં રહ્યો. ભારતને સ્વતંત્રતા મળ્યા બાદ આ કિલ્લાની ઓળખ દેશના એક અતિ મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ધરોહરના રુપમાં કરવામાં આવે છે. વર્તમાનમાં આ કિલ્લો ભારતીય પૂરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગના કબજા હેઠળ છે.
કલિંજર દૂર્ગ નામે ઓળખાતો આ કિલ્લો ભારતીય રાજ્ય ઉત્તર પ્રદેશના બાંદા જિલ્લામાં આવેલો એક પ્રાચીન કિલ્લો છે. બુંદેલખંડ ક્ષેત્રમાં વિંધ્ય પર્વત પર સ્થિત આ કિલ્લો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ એટલે કે વર્લ્ડ હેરીટેજ સાઇટ ખજુરાહોથી માત્ર ૧૭.૭ કિમી દૂર આવેલો છે. તેની ગણના ભારતના સૌથી મોટા અને અપરાજેય ગણાતાં કિલ્લાઓમાં થાય છે. આ કિલ્લામાં કેટલાએ પ્રાચીન મંદિરો આવેલા છે. અમાંથી ઘણા મંદિરો ઇસુની ત્રીજી કે પાંચમી સદીના ગુપ્ત શાસનકાળ સમયના છે. અહીં આવેલા શિવ મંદિર વિષે એવી માન્યતા છે કે, પૌરાણિકકાળમાં સમુદ્રમંથનના અંતે નીકળેલા કાલકૂટ નામના હળાહળ વિષનું પાન કર્યા બાદ શંકર ભગવાને તેની જ્વાળાઓને શાંત કરવા માટે આ જ સ્થળે તપ કર્યું હતું. કારતક મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે અહીં મોટો મેળો ભરાય છે જે આ વિસ્તારનો સૌથી મોટો સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ છે.
કલિંજર દુર્ગ જે પર્વત ઉપર બનેલો છે તે વિંદ્યાચલ પર્વત શ્રેણીનો ઉત્તર પૂર્વીય દિશાનો ભાગ છે. તે સમુદ્રની સપાટીથી ૧૨૦૩ ફૂટ ઊંચાઈ પર છે. તેનો કુલ વિસ્તાર ૨૧૩૩૬ વર્ગમીટર ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે. પર્વતનો આ ભાગ ૧૧૫૦ મીટર પહોળો છે અને ૭થી ૮ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો છે. તેની પૂર્વ તરફ કાલીંજરી પહાડી છે જે આકારમાં નાની પણ ઊંચાઇમાં આ પર્વતની બરાબર છે.
અહીં ગ્રીષ્મઋતુમાં ભયંકર ગરમી પડે છે અને લૂ વાય છે. શિયાળાના સમયમાં સૂર્યોદયથી બે કલાક અને સૂર્યાસ્ત બાદ વાતાવરણ એકદમ ઠંડુ રહે છે. ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરી મહિનામાં અહીં સર્વાધિક ઠંડી પડે છે. ઓગષ્ટ અને સપ્ટેમ્બર માસમાં વર્ષાઋતુ હોય છે અને અહીં મોસમનો સારો વરસાદ પડે છે.
કલિંજર કિલ્લાની ઊંચાઇ ભૂમિતળથી ૬૦ મીટર છે. તે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળાના અન્ય પર્વતો જેવા કે મઇફા પર્વત, ફતેહગંજ પર્વત, પાથર કછાર પર્વત, રસિન પર્વત, બૃહસ્પતિકુંડ પર્વત વગેરે આવેલાં છે. આ પર્વતો મોટી ચટ્ટાનોવાળા છે.
કેમેરૂન , સત્તાવાર રીતે કેમેરૂનનું ગણતંત્ર એ પશ્ચિમ અને મધ્ય આફ્રિકા વચ્ચે આવેલો એક દેશ છે. તેની સીમા પશ્ચિમે અને ઉત્તરે નાઈજીરીયા, ઈશાન દિશામાં ચૅડ, પૂર્વમાં મધ્ય આફ્રિકી ગણતંત્ર, દક્ષિણમાં વિષુવવૃત્તિઅય ગિની, ગેબોન અને કોંગોના ગણતંત્ર ને સ્પર્ષે છે. કેમેરૂનનો દરિયા કિનારો બિઅફ્રાની ખાડી પર આવેલો છે. આ ખાડી એટલાંટિક મહાસાગરના ગિનીના અખાતનો ભાગ છે. કેમેરૂન નો સભ્ય નથી તેમ છતાં પણ ભોગોલિક અને ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ તે પશ્ચિમ આફ્રિકાનો ભાગ છે. તેના નૈઋત્ય અને વાયવ્ય પ્રદેશો પશ્ચિમ આફ્રિકી પ્રબળ પશ્ચિમ આફ્રિકી ઈતિહાસ ધરાવે છે. આ દેશના મધ્ય અને પશ્ચિમી આફ્રિકા સંગમ પર આવેલા વ્યૂહાત્મક સ્થાનને લીધે ક્યારેક તેને પશ્ચિમી આફ્રિકી દેશ તો ક્યારેક મધ્ય આફ્રિકી દેશ ગણવામાં આવે છે.
આ દેશના શરૂઆતના નિવાસી સાઓ સંસ્કૃતિના અને બાકા શિકારી જાતિના લોકો હતા જેઓ ચૅડ સરોવરની આસપાસ અબે નૈઋત્યના વર્ષાવનોમાં રહેતા હતા. ૧૫મી સદીમાં પોર્ટુગીઝ સાહસિકો અહીંના કિનારે ઉતર્યા અને આ ક્ષેત્રને રીઓ દોસ કેમેરોસ જે અંગ્રેજીમાં કેમેરુન બન્યું. આ ક્ષેત્રની ઉત્તરમાં ૧૯મી સદીમાં ફુલાની સૈનિકોએ અહીં અદમાવાની સલતનતની સ્થાપના કરી અને પશ્ચિમ અને વાયવ્યના ક્ષેત્રોમાં ઘણાં કબિલા અને પ્રશંસક જૂથો આદિ બનાવ્યા. ઈ.સ. ૧૮૮૪માં આ ક્ષેત્ર જર્મન સંસ્થાન બન્યું.
આ દેશનું સૌથી ઊંચુ શિખર "માઉન્ટ કેમેરૂન" ૪૧૦૦ મીટર ઊંચુ છે. તે દેશની નૈઋત્યમાં આવેલું છે. વુરી નદી પર આવેલું ડુઆલા આ દેશનું સૌથી મોટું શહેર, આર્થિક રાજધાની અને મુખ્ય બંદર છે. યાઉન્દે તેની રાજધાની છે અને ગારુઆ અન્ય નગર છે. આ દેશ તેના સ્થાનીય સંગીત માકોસા અને બીકુત્સી તથા તેની રાષ્ટ્રીય ફુટબૉલ ટીમ માટે જાણીતું છે.
ફ્રેંચ અને અંગ્રેજી કેમેરૂનની આધિકારીક ભાષાઓ છે. આ દેશની ભૂસ્તરીય અને સાસ્કૃતિક વિવિધતાને કારણે તેને લધુ આફ્રિકા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દેશમાં રેતાળ દરિયા કિનારા, રણ, પર્વતીય પ્રદેશ, વર્ષાવનો અને સવાના જેવી વિવિધ ભૌગોલિક સંરચના જોવા મળે છે
ઉપરાંત, ડેટા ટ્રાન્સમિશનમાં સંકળાયેલી સ્થાનિક પ્રક્રિયા માટે નિયમ સમૂહની વિરુદ્ધ ડેટા પેકેટોની પ્રક્રિયા ની તપાસ કરીને એપ્લિકેશનને વધુ ફિલ્ટર જોડાણોની તપાસ કરે છે. ફિલ્ટરિંગની હદ એ પ્રદાન કરેલ નિયમ સમૂહ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે. અસ્તિત્વમાં રહેલા સૉફ્ટવેરની વિવિધતાને આધારે, એપ્લિકેશન ફાયરવૉલ્સમાં ફક્ત સમાન સેવાઓ, જેમ કે શેરિંગ સેવાઓ માટે જટિલ નિયમ સેટ્સ હોય છે. આ પ્રત્યેક પ્રોસેસ નિયમ સેટ્સ અન્ય પ્રક્રિયાઓ સાથે થઈ શકે તે દરેક સંભવિત એસોસિએશનને ફિલ્ટર કરવા માટે મર્યાદિત અસરકારકતા ધરાવે છે. ઉપરાંત, આ પ્રત્યેક પ્રક્રિયા નિયમ સેટ શોષણ દ્વારા પ્રક્રિયાના ફેરફાર સામે રક્ષણ આપી શકશે નહીં, જેમ કે મેમરી ભ્રષ્ટાચારના શોષણ. આ મર્યાદાઓને કારણે, એપ્લિકેશન ફાયરવૉલ્સને નવી પેઢીના એપ્લિકેશન ફાયરવૉલ્સ દ્વારા પુરી પાડવાની શરૂઆત થઈ રહી છે જે નબળા સેવાઓને સુરક્ષિત કરવા માટે ફરજિયાત ઍક્સેસ નિયંત્રણ પર પણ આધાર રાખે છે, જેને સેન્ડબોક્સિંગ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
નેટવર્કમાં ફાયરવૉલ ક્યાં સ્થિત છે તેના પરથી ફાયરવૉલને સામાન્ય રીતે નેટવર્ક-આધારિત અથવા હોસ્ટ-આધારિત તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. નેટવર્ક-આધારિત ફાયરવૉલ્સ , અને ઇન્ટ્રાનેટ્સના ગેટવે પર સ્થાનિત છે. તે ક્યાં તો સૉફ્ટવેર ઉપકરણો સામાન્ય હેતુવાળા હાર્ડવેર અથવા હાર્ડવેર-આધારિત ફાયરવૉલ કમ્પ્યુટર ઉપકરણો પર ચાલે છે. ફાયરવૉલ ઉપકરણો તેમના દ્વારા સુરક્ષિત કરેલા આંતરિક નેટવર્કને અન્ય કાર્યક્ષમતા પણ પ્રદાન કરે છે, જેમ કે તે નેટવર્ક માટે અથવા સર્વર તરીકે કાર્ય કરવું. યજમાન આધારિત ફાયરવૉલ નેટવર્ક નોડ પર જ સ્થિત થયેલ છે અને તે મશીનોમાં અને બહાર નેટવર્ક ટ્રાફિકને નિયંત્રિત કરે છે. હોસ્ટ-આધારિત ફાયરવૉલ ઑપરેટિંગ સિસ્ટમના ભાગ રૂપે ડિમન અથવા સેવા હોઈ શકે છે અથવા એજન્ટ એપ્લિકેશન જેમ કે એન્ડપોઇન્ટ સુરક્ષા અથવા સુરક્ષા હોઈ શકે છે. દરેક ફાયદા અને ગેરફાયદા છે. જો કે, દરેક સ્તરની સુરક્ષામાં ભૂમિકા ધરાવે છે.
પ્રક્રિયા ફાયરવોલ કોઈ પણ જોડાણને સ્વીકારી લે કે નહીં તે નક્કી કરીને કાર્ય કરે છે. એપ્લિકેશન ફાયરવોલ સૉફ્ટ કૉલ્સમાં એપ્લિકેશન લેયર અને મોડેલની નીચલા સ્તરો વચ્ચેના જોડાણોને ફિલ્ટર કરવા માટે તેમના કાર્યને પૂર્ણ કરે છે. સૉકેટ કૉલ્સમાં હૂક કરવાની એપ્લિકેશન ફાયરવૉલ્સને સૉકેટ ફિલ્ટર્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. એપ્લિકેશન ફાયરવોલ પેકેટ ફિલ્ટરની જેમ કાર્ય કરે છે પરંતુ એપ્લિકેશન ફિલ્ટરો દર પોર્ટ આધારે કનેક્શનને ફિલ્ટર કરવાને બદલે ફિલ્ટરિંગ નિયમો ને એક પ્રોસેસ આધારે લાગુ કરે છે. સામાન્ય રીતે, પ્રોસેસનો ઉપયોગ એવા પ્રક્રિયાઓના નિયમોને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે થાય છે કે જેણે હજુ સુધી જોડાણ પ્રાપ્ત કર્યું નથી. પેકેટ ફિલ્ટર સાથે જોડાણમાં સંયુક્ત અથવા ઉપયોગમાં લેવાતા એપ્લિકેશન ફાયરવૉલ્સ શોધવાનું દુર્લભ છે.
પેકેટોને સ્રોત અને ગંતવ્ય નેટવર્ક સરનામાઓ, પ્રોટોકોલ, સ્રોત અને ગંતવ્ય પોર્ટ નંબર્સ દ્વારા ફિલ્ટર કરી શકાય છે. 20 મી અને 21 મી સદીની શરૂઆતમાં મોટાભાગના ઈન્ટરનેટ કમ્યુનિકેશનમાં ટ્રાન્સમિશન કંટ્રોલ પ્રોટોકોલ અથવા યુઝર ડેટાગ્રામ પ્રોટોકોલ નો ઉપયોગ જાણીતા પોર્ટ સાથે થયો હતો, તે યુગના ફાયરવૉલ્સ વચ્ચે તફાવત કરવા માટે, અને આ રીતે, ચોક્કસ પ્રકારના નિયંત્રણ ટ્રાફિક (જેમ કે વેબ બ્રાઉઝિંગ, રીમોટ પ્રિન્ટિંગ, ઇમેઇલ ટ્રાન્સમિશન, ફાઇલ ટ્રાંસ્ફર), સિવાય કે પેકેટ ફિલ્ટરના દરેક બાજુની મશીનો સમાન નૉન-સ્ટાન્ડર્ડ પોર્ટનો ઉપયોગ કરે છે.
નેટવર્ક ફાયરવૉલનુ પ્રારભિક અવતરણ પેકેટ ફિલ્ટર કહેવામાં આવે છે.પેકેટ ફિલ્ટર્સ નુ કાર્ય કમ્પ્યુટર્સ વચ્ચે સ્થાનાંતરિત પેકેટોનું નિરીક્ષણ કરવાનુ છે. જ્યારે નિરીક્ષણમા રહેલુ પેકેટ ફિલ્ટરિંગ નિયમોના પેકેટ ફિલ્ટરના સેટ સાથે મેળ ખાતું નથી, ત્યારે પેકેટ ફિલ્ટર કાં તો પેકેટને કાઢી નાખે છે અથવા પેકેટને રદ કરે છે (તેને કાઢી નાખે છે અને પ્રેષક માટે ઇન્ટરનેટ નિયંત્રણ સંદેશ પ્રોટોકોલ સૂચના જનરેટ કરે છે) અને જો પેકેટ ફિલ્ટરના સેટ સાથે મેળ ખાતા તેને પસાર થાવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે.
એપ્લિકેશન લેયર ફિલ્ટરિંગનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે તે ચોક્કસ એપ્લિકેશંસ અને પ્રોટોકોલ્સ , ડોમેન નામ સિસ્ટમ અથવા હાઇપરટેક્સ્ટ ટ્રાંસ્ફર પ્રોટોકોલ ) સમજી શકે છે. આ ઉપયોગી છે કેમ કે કોઈ અનિચ્છનીય એપ્લિકેશન અથવા સેવા, અનુમતિ આપેલા પોર્ટ પરના અમાન્ય પ્રોટોકોલનો ઉપયોગ કરીને ફાયરવૉલને બાયપાસ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે અથવા કોઈ નુકસાનકારક રીતે પ્રોટોકોલનો દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે કે નહીં તે શોધી કાઢવામાં સક્ષમ છે.
નેટવર્ક લેયર ફાયરવૉલ્સ, જેને પેકેટ ફિલ્ટર પણ કહેવાય છે, તે / પ્રોટોકોલ સ્ટેકના પ્રમાણમાં નીચા સ્તરે કાર્ય કરે છે, જ્યાં સુધી તે સેટ કરેલ નિયમ સેટથી મેળ ન આવે ત્યાં સુધી પેકેટને ફાયરવૉલથી પસાર થવાની મંજૂરી આપતા નથી. ફાયરવોલ સંચાલક નિયમો વ્યાખ્યાયિત કરી શકે છે; અથવા મૂળભૂત નિયમો લાગુ થઈ શકે છે. "પેકેટ ફિલ્ટર" શબ્દનો પ્રારંભ બીએસડી ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ્સના સંદર્ભમાં થયો હતો.
ફાયરવોલ ટેક્નોલૉજી પર પ્રકાશિત પ્રથમ પેપર 1988 માં હતું, જ્યારે ડિજિટલ ઇક્વિપમેન્ટ કૉર્પોરેશન ના એન્જિનિયરોએ ફિલ્ટર સિસ્ટમ્સ વિકસાવી હતી જેને પેકેટ ફિલ્ટર ફાયરવોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. એટીએન્ડટી બેલ લેબ્સ ખાતે, બિલ ચેસવિક અને સ્ટીવ બેલોવિને પેકેટ ફિલ્ટરિંગમાં સંશોધન ચાલુ રાખ્યું અને તેમની પોતાની પ્રથમ કંપનીના મૂળ નિર્માણના આધારે કામ કરતી મોડેલ વિકસિત કરી.
ફાયરવૉલ્સને ઘણીવાર "નેટવર્ક ફાયરવૉલ્સ" અથવા "હોસ્ટ-આધારિત ફાયરવૉલ્સ" તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. નેટવર્ક ફાયરવૉલ્સ બે અથવા વધુ નેટવર્ક્સ વચ્ચે ટ્રાફિક ફિલ્ટર કરે છે અને નેટવર્ક હાર્ડવેર પર ચલાવે છે. હોસ્ટ-આધારિત ફાયરવૉલ હોસ્ટ કમ્પ્યુટર પર ચાલે છે અને તે મશીનોમાં અને તેની સાથે જોડાયેલ નેટવર્ક ટ્રાફિકને નિયંત્રિત કરે છે.
કમ્પ્યુટિંગમાં, ફાયરવૉલ એ નેટવર્ક સુરક્ષા સિસ્ટમ છે જે પૂર્વનિર્ધારિત સુરક્ષા નિયમોના આધારે ઇનકમિંગ અને આઉટગોઇંગ નેટવર્ક ટ્રાફિકનું નિરીક્ષણ કરે છે અને તેનું નિયંત્રણ કરે છે. ફાયરવૉલ સામાન્ય રીતે વિશ્વસનીય આંતરિક નેટવર્ક અને અવિશ્વસનીય બાહ્ય નેટવર્ક, જેમ કે ઇન્ટરનેટ, વચ્ચે અન્તરાય સ્થાપિત કરે છે.
સેકન્ડ જનરેશન ફાયરવૉલ્સ તેમના પ્રથમ પેઢીના પૂર્વગામકોનું કામ કરે છે પરંતુ મોડેલના લેયર 4 પરના તેમના બે વાતચીતમાં કયા પોર્ટ નંબરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તે યાદ કરીને એન્ડપોઇંટ વચ્ચે ચોક્કસ વાતચીતનું જ્ઞાન જાળવી રાખે છે, નોડ વચ્ચે એકંદર વિનિમયની પરીક્ષા પરવાનગી આપે છે.
વેબ એપ્લિકેશન ફાયરવોલ . હુમલાઓ " ફિંગરપ્રિંટિંગ ટાઇમિંગ સાઇડ ચેનલોનો ઉપયોગ કરીને" ટૂલમાં લાગુ થઈ શકે છે
આ શબ્દનો ઉપયોગ 1980 ના દાયકાના અંતમાં નેટવર્ક ટેકનોલોજીમાં થયો હતો જેનો ઉદ્ભવ વૈશ્વિક સ્તરે ઉપયોગ અને કનેક્ટિવિટીના સંદર્ભમાં ઇન્ટરનેટ પર નવો હતો. નેટવર્ક સલામતી માટે ફાયરવૉલ્સના પૂર્વગામી 1980 ના દાયકાના અંતમાં ઉપયોગમાં લેવાતા રાઉટર્સ હતા.
2012 સુધી, કહેવાતા આગલી પેઢીના ફાયરવૉલ એ એપ્લિકેશન સ્તર પર "વિશાળ" અથવા "ઊંડા" નિરીક્ષણ કરતા વધુ કંઈ નથી. ઉદાહરણ તરીકે, આધુનિક ફાયરવૉલ્સની હાલની ઊંડા પેકેટ નિરીક્ષણ કાર્યક્ષમતાને શામેલ કરવા માટે વિસ્તૃત કરી શકાય છે:
એપ્લિકેશન-લેયર ફાયરવોલ્સ / સ્ટેક ના એપ્લિકેશન સ્તર પર કાર્ય કરે છે અને એપ્લિકેશન પર અથવા તેનાથી મુસાફરી કરતા બધા પેકેટોને અટકાવી શકે છે.
માર્કસ રણમ, વેઈ ઝૂ, અને પીટર ચર્ચયાર્ડે ઓક્ટોબર 1993 માં ફાયરવૉલ ટૂલકિટ તરીકે ઓળખાતી એપ્લિકેશન ફાયરવૉલ રજૂ કરી. આ વિશ્વાસપાત્ર માહિતી સિસ્ટમ્સમાં ગાઇન્ટલેટ ફાયરવૉલ માટેનો આધાર બની ગયો.
પાર્શ્વનાથનો જન્મ વારાણસીમાં થયો હતો, તેમણે સંસારનો ત્યાગ કર્યો અને શ્રમણ સંઘની સ્થાપના કરી. તેમણે સાધુઓ માટે ચાર સંયમની અહિંસા, અચૌર્ય, અસત્ય અને પરિગ્રહના નિયમોની પરંપરા શરૂ કરી. શ્વેતાંબર ગ્રંથો, જેમકે આચારાંગ સૂત્ર જણાવે છે કે મહાવીરના માતા પિતા પાર્શ્વનાથના અનુયાયીઓ હતા, આથી મહાવીરને પહેલેથી અસ્તિત્વ ધરાવતીના સુધારક તરીકે જોડી શકાયા. મહાવીરે પાર્શ્વનાથના ચાર સિદ્ધાંતોનો વ્યાપ વધાર્યો, તેમાં તેમણે અહિંસામાં પોતાના વિચાર્યો ઉમેર્યા અને તેમાં વૈરાગ્યને ઉમેર્યો. પાર્શ્વનાથના મતમાં બ્રહ્મચર્યની જરૂર ન હતી, અને સંતોને સામાન્ય સભ્ય પરિવેશ ધારણ કરવાની છૂટ હતી. પાર્શ્વનાથ ને મહાવીર એ તીર્થંકરોના વિચાર ભેદ, શ્વેતાંબર અને દિગંબર મતભેદ વચ્ચેનું એક કારણ છે. પાર્શ્વનાથ અને મહાવીર ના વિચારો એક જેવા જ હતા એવી શ્વેતાંબરોની માન્યતાને દિગંબરો માનતા નથી.
તેમના ઐતિહાસિક અસ્તિત્વોનો પુરાવો પ્રાચીન જૈન લેખનોમાં મળી આવે છે જેમાં આચરાંગ સૂત્રના ૧.૪.૧ અને ૧.૬.૩ ખંડમાં મહાવીર વિષેના મુખ્ય આલેખનો અન્ય અન પ્રાચીન સન્યાસીઓના નામ વગરના છુટપુટ ઉલ્લેખો મળે છે. જૈન જ્યોતિષ કે ખગોળ સંબંધી લેખનો મુખ્યત્વે બે જિનોની આસપાસ જ ગુંથાયેલા છે, આદિનાથ અને મહાવીર. ત્યાર બાદ રચાયેલા લેખન સાહિત્યમાં પાર્શ્વનાથ અને નેમિનાથની વાર્તાઓ મળી આવે છે. "કલ્પસૂત્ર" તે આ કાળની રચનાઓ માંની પ્રથમ રચના જ્ઞેય રચના છે. પન આ લેખનોમાં તીર્થંકરોની જે જીવન કથા છે તે વિરાટા શરીર કદ બતાવે છે, તેમાં પાત્રના વર્ણનની ઊંડાઈનો અભાવ છે, અને ત્રણ તીર્થંકરોનું વર્ણન મહાવીર સમાન દર્શાવાઈ છે.
પાર્શ્વનાથ, એ જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૨૩મા તીર્થંકર છે. તેઓ ઐતહાસિક વ્યક્તિ તરીકે માન્યતા પામેલા સૌથી પ્રાચીન જૈન તીર્થંકર છે. તેમના જીવન કાળ વિષે ચોક્ક્સ માહિતી નથી. જૈન ના મતે તેમનો કાળ ખંડ ઈ.પૂ. ૮મી થી ૯મી સદી દર્શાવે છે જ્યારે ઇતિહાસકારો તેમને ઈ.પૂ. ૮મી થી ૭મી સદીમાં મૂકે છે. મહાવીર, નેમિનાથ અને ઋષભદેવ સાથે પાર્શ્વનાથ પણ જૈનોમાં સૌથી વધુ ભક્તિભાવ ધરાવે છે. તેમની મૂર્તિકલામાં માથે દર્શાવાતા બહુ ફેણધારી નાગના છત્રની વિશેષતા હોય છે. તેમની પૂજા અર્ચનામાં ધરણેંદ્ર અને પદ્માવતીની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે.
ચોવીસ તીર્થંકરોની વાત જણાવતો "કલ્પસૂત્ર" એ સૌથી પ્રાચીન જૈન ગ્રંથ છે, પરંતુ તે ગ્રંથમાં વીસ તીર્થંકરોની માત્ર સૂચિ આપેલી છે, ત્રણ તીર્થંકરોનો અલ્પ જીવન વૃત્તાંત છે જ્યારે તીર્થંકર મહાવીરનો વિસ્તાર પૂર્વક જીવન ક્રમ વર્ણવેલો છે. મથુરાની નજીક મળી આવેલી પ્રાચીન કાળની કોતરણીમાં જૈન મૂર્તિઓ છે પણા તેમાં લાંછન દર્શાવેલા નથી આથી તેમની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ છે. લાંચન દ્વારા ઓળખવાની પદ્ધતી પાછળથી અમલમાં મુકાઈ હશે આથી તે મૂર્તિઓ ઉપર તે ચિન્હ નથી.
પાર્શ્વનાથને ઐતિહાસિક વ્યક્તિત્વ તરીકે ઇતિહાસ કારો માન્યતા આપે છે. દુંડાના મતે, ઈસિભાશિયમ ના ખંડ ૩૧ જેવ લખાણો પાર્શ્વનાથના પ્રાચીન ભારતમાં ખરેખર અસ્તિત્વ હોવાના પારિસ્થિક પુરાવાઓ આપે છે. એચ જેકોબી જેવા ઈતિહાસકારો પાર્શ્વનાથને ઐતિહાસિક વ્યક્તિત્વ માને છે કેમ કે તેમણે દર્શાવેલ ચતુર્યમ ધર્મ નો ઉલ્લેખ બુદ્ધ ધર્મના પૌરાણીક લેખનો માં પણ મળી આવે છે.
તેમના જન્મ પહેલાં તેઓ જૈન જ્યોતીષ અનુસાર ૧૩મ દેવલોકના ઈન્દ્ર હતા. જ્યારે તેઓ પોતાની માતાના ગર્ભમાં હતા ત્યારે દેવલોકમઆંથી દેવોએ આવી ગર્ભ-કલ્યાણક ઉજવ્યો. તેમની માતાને ૧૪ શુભ સ્વપ્નો આવ્યા, જૈન મતે આ સ્વપ્નો તીર્થંકરના જન્મનો નિર્દેશ કરે છે. જૈન ગ્રંથો અનુસાર જ્યારે તેમનો જન્મ થયો ત્યારે સૌ ઈંદ્રોના સિંહાસન ડોલી ગયા હતા. ત્યાર બાદ તેમણે નીચે આવી જન્મ કલ્યાણક ઉજવ્યો.
પાર્શવનાથ બનારસ ના રાજકુમાર હતા. દિગંબર મત અનુસાર પાર્શ્વનાથ પરણ્યા ન હતા, પરંતુ શ્વેતાંબર મત અનુસાર પાર્શ્વનાથ ના લગ્ન કૌશસ્થલના રાજા પ્રસેનજીતની પુત્રી સાથે થય હતા. અમુક જૈન ગ્રઠોના અનુવાદ અક્રતા હેનરીચ ઝીમર લખે છે કે ૧૬ વર્ષની ઉંમરે પાર્શ્વનાથે પરણવાનો નિષેધ કર્યો અને વ્યક્તિનો સાચો સંગાથી આત્મા છે તે વિચરી આત્મસાધના કરવા ચાલ્યા ગયા.
૭૦ વર્ષ સુધી લોકોને ધર્મ જ્ઞાન આપતાં આપતાં, ૧૦૦ વર્ષની વયે તેઓ નિર્વાણ પામ્યા. તેમના મૃત્યુને જૈનો દ્વારા મોક્ષ કહેવામાં આવે છે તેનો અર્થ આત્માનું જન્મ મૃત્યુથી મુક્તિ એવો થાય છે. તેઓ શિખરજી પર્વત પર નિર્વાણ પામ્યા. હાલના કાળમાં આ ટેકરીઓને પોઆરસનાથ ટેકરીઓ તરીકે ઓળખવમાં આવે છે. જૈનો પાર્શ્વનાથને પરિસાડણીયા કહે છે.
૩૦ વર્ષની ઉંમરે પોષ સુદ અગિયારસના દિવસે તેમણે સંસારનો ત્યાગ કરી દીક્ષા અંગીકાર કરી અને સાધુ બન્યા. બનારસ નજીક આવેલા ધાતકી વૃક્ષ નીચે૮૪ દિવસ ધ્યાન સાધના કરી તેમને કેવળ જ્ઞાન મેળવ્યું. જૈન ગ્રંથો ના વર્નન અનુસાર એમના પ્રભાવ હેઠળ સિંહ ને હરનના બચ્ચા પણ તેમની આસપાસ એક સાથે રમતા
તેમને ઐતિહાસિક વ્યક્તિવ માનેલ હોવા છતાં, અમુક ઐતિહાસિક દાવાઓ જેમ કે, મહાવીર સાથે તેમનો સંબંધ, પાર્શ્વનાથે શરૂ કરેલા શ્રમણ સંઘનો નો ત્યાગ અને તેમના જીવન સંબંધી અન્ય માહિતી વિષે ઇતિહાસકારોમાં મત ભેદ છે. જૈન લેખનોમાં તેમને ૧૩.૫૦ ફૂત ઊમ્ચ દર્શાવ્યા છે.
જૈન પૈરાણીક અક્થાઓ પાર્શ્વનાથના પૂર્વભવોનું વર્ણન ધરાવે છે. પૂર્વભવોમાં તેમણે માનવ અને પ્રાણી યોનિમાં જન્મ લેતા લેતા આત્માની ઉન્નતિ કરતા તેઓ નિર્વાણ તરફ આગળ વધ્યા. પાર્શ્વનાથના અમુક પૂર્વ ભવો નીચે મુજબ છે:
જૈન ધર્મ થી બહાર લખાયેલ દંડો અનુસાર ઈતિહાસ કારો મહાવીરને બુદ્ધના સમકાલીન માને છે અને તેમને ઈ.સ. પૂર્વે ૫મી શતાબ્દિમાં મૂકે છે. ૨૫૦ વર્ષનું અંતર પકડતા પાર્શ્વનાથ ઈ. પૂ. ૮મી અથવા ૭મી શતાબ્દિમાં થઈ ગયેલા હોવા જોઈએ.
ચૈત્ર વદ ચૌદશના દિવસે પાર્શ્વનાથને કેવળજ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થઈ. દેવલોકના દેવોએ સમોસરણની રચના કરી, જેથી તેઓ પ્તાના જ્ઞાન વડે લોકોનું માર્ગદર્શન કરી શકે.
પાર્શ્વનાથ જન્મથી શ્યામ-નીલો વર્ણ ધરાવતા હતા. પ્રકૃતિના ખોળે રમ્તા રમતા તેઓ આકર્ષક યુવાન બન્યા. ૮ વર્ષની ઉંમરે તેઓ જૈન મત અનુસારના શ્રાવકના ૧૨ વ્રતો પાળતા હતા.
પાર્શ્વનાથનો જન્મ પોષ વદ ૧૦ના દિવસે બનારસ માં રાજા અશ્વસેના અને રાણી વામાદેવીને ઘેર થયો હતો. તેઓ ઈક્ષ્વાકુ કુળના હતા.
મહારાજ લાયબલ કેસ ૨૫ જાન્યુઆરી ૧૮૬૨ના રોજ શરૂ થયો. આ કેસ દરમિયાન કરસનદાસ ઉપર તેમના દુશ્મનોએ હુમલા કર્યા હતા. કેસ ચાલે ત્યારે અદાલતમાં ખૂબ ભીડ જામતી. મુંબઈ ઈલાકાનાં લગભગ બધાં અખબારો કેસ વિશેના સમાચાર પ્રગટ કરતાં. મહારાજો કેવી રીતે વ્યભિચાર કરતા હતા તેની વિગતો આ કેસ દરમિયાન અદાલતમાં જાહેર થઈ. ભાટિયા અને વાણિયા જ્ઞાતિના મહારાજોના સેવકો તેમના પગની રજકણ ચાટતા, પાણીથી ખરડાયેલા તેમના ધોતિયાને નિચોવીને પાણી પી જતા, તેમનું છાંડેલું અન્ન આરોગતા, તેમનાં ચાવેલાં પાનસોપારી ખાતા, આતુરતાપૂર્વક તેમના કુટુંબની કન્યાઓ અને સ્ત્રીઓ સંભોગ માટે મહારાજોને સોંપતા - આ તમામ વિગતો પૂરાવા સાથે અદાલતમાં પ્રકાશમાં આવી હતી. એક સાક્ષીની જુબાની અનુસાર, 'રાસમંડળી' તરીકે જાણીતી બનેલી મહારાજો અને સ્ત્રીઓ વચ્ચેની રતિક્રીડાનાં દર્શન કરવા માટે ભાવિકોએ મોટી રકમ આપવી પડતી હતી, જે અંગે કરસનદાસે 'સત્યપ્રકાશ'માં પ્રકોપ અને વેદનાસભર લેખ કર્યા હતાં.