polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
આમાં સૌથી મૂળભૂત કાર્ય હૃદયની મૂળ વિદ્યુત લય પર નજર રાખવી છે. જ્યારે પેસમેકર હૃદયના ધબકારાની સંવેદનાને ઓળખવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે ટૂંકી અને ઓછા વોલ્ટેઝની શિરા સાથે હૃદયને વેન્ટ્રિકલને ઉત્તેજીત કરવામાં આવે છે. આની સંવેદન અને ઉત્તેજીત કરવાની સક્રિયતા પ્રત્યેક ધબકારના આધાર પ્રમાણે હોય છે.
પોલ જોલ સહિત કેટલાય આવિષ્કારકોએ ત્યાર પછીના વર્ષોમાં નાનું પણ ભારે તેવા ટ્રાંસક્યુટેનીયસ પેસિંગ સાધનો બનાવ્યા, જેમાં વીજળીના પુરવઠા માટે ફરીથી ચાર્જ કરવા માટે મોટી બેટરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો.
1969માં, અસ્થાયી ટ્રાંસવેનસ પેંસિંગને પહેલીવાર ફર્મન એટ એલ. દ્વારા પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યું, જેમાં કેથિટેર ઇલેક્ટ્રોડને દર્દીના બસિલિકા શીરા દ્વારા અંદર નાખવામાં આવતી હતી.
સામાન્યરીતે, જનરેટરને છાતીની દિવાલની ચામડીની ચરબી નીચે, અને છાતીના હાડકા અને માંસપેશીઓની ઉપર રાખવામાં આવે છે, જોકે અલગ અલગ કિસ્સાઓમાં આ આધાર અલગ અલગ હોઇ શકે છે.
સિલિકોન ટ્રાન્ઝિસ્ટરનો વિકાસ અને તેની પહેલી વ્યાપારીક ઉપલબ્ધતા 1956માં થઇ હતી, જે હૃદય સંબંધી ગતિ બનાવવાની તેજીના વિકાસમાં નિર્ણાયક ઘટના સાબિત થઇ.
વધુ જટિલ રૂપમાં એટ્રીઅલ અને વેન્ટ્રિકલ બંન્ને કક્ષોની સંવેદના અને/કે કાર્યપ્રવૃત કરવાની ક્ષમતા સમાવિષ્ટ છે.
માર્ચ સમપ્રકાશીયથી વિવિધ કેલેન્ડરની શરૂઆત થાય છે, જેમાં ઇરાનિયન કેલેન્ડર અને બહાઈ કેલેન્ડર સામેલ છે. તે પછી પ્રાચીન ઇરાનના નવા વર્ષ નવરોઝની ઉજવણી થાય છે. પ્રાચીન પારસી પૌરાણકથા જમશિદ ના જણાવ્યા મુજબ, આ દિવસે રાજ્યાભિષકે કરવામાં આવે છે અને દર વર્ષે તેની ઉજવણી બે અઠવાડિયા ચાલે છે. આ ઉજવણી ઇરાન અને પારસી લોકોની પ્રાચીન ઉત્પત્તિ અને રચનાની વાતની યાદ અપાવે છે. આ દિવસે અઝારબૈઝાન, અફઘાનિસ્તાન, ભારત, તુર્કી, ઝાંઝિબાર, અલ્બેનિયા અને કુર્દ સહિત મધ્ય એશિયાના વિવિધ દેશોમાં જાહેર રજા પણ હોય છે. જરથુષ્ટ્રીયન રજા હોવાની સાથે આ દિવસ બહાઈ સંપ્રદાય અને નિઝારી ઇસ્માઇલી સંપ્રદાયના મુસ્લિમો માટે પણ પવિત્ર દિવસ છે.
શમ અલ નેસ્સિમ એક પ્રાચીન ઇજિપ્તનો જાહેર રજાનો દિવસ છે, જે તમને ઇ. સ. પૂર્વે 2700માં લઈ જઈ શકે છે. સદીઓ પસાર થયા પછી હાલમાં પણ ઇજિપ્તમાં જાહેર રજાના દિવસોમાં તેનું સ્થાન છે. ઇજિપ્તમાં ખ્રિસ્તી સમયગાળા દરમિયાન આ તારીખ કે દિવસને ઇસ્ટર મન્ડેના દિવસે ખસેડવામાં આવ્યો હતો તે અગાઉ તે વાસંતિક સમપ્રકાશીય દિવસના રોજ આવતો હતો.
યહુદી પાસઓવર (મિસરની ગુલામીમાંથી છૂટવાની યાદરૂપે ઉજવવામાં આવતો યહુદીઓનો એક તહેવાર) સામાન્ય રીતે ઉત્તર ગોળાર્ધીય વાસંતિક સમપ્રકાશીય પછીની પહેલી પૂનમના રોજ આવે છે. જોકે ક્યારેક ક્યારેક તે બીજી પૂનમના દિવસે આવે છે.
વિવિધ ખ્રિસ્તી ચર્ચ ઇસ્ટરની ગણના માર્ચ સમપ્રકાશીય પર કે પછીની પહેલી પૂનમ પછીના પહેલા રવિવાર તરીકે કરે છે. સમપ્રકાશીય માટે ચર્ચની અધિકૃત તારીખ 21 માર્ચ છે. જોકે પૂર્વના રૂઢિચુસ્ત ચર્ચ જૂનાં જુલિયન કેલેન્ડરનો ઉપયોગ કરે છે અને પશ્ચિમના ચર્ચ ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરનો ઉપયોગ કરતાં હોવા છતાં સમપ્રકાશીય દિવસ 21 માર્ચના રોજ જ આવે છે. છતાં ઇસ્ટરની તારીખમાં ફરક હોય છે. આ કારણે દરેક કેલેન્ડરમાં કોઈ પણ વર્ષમાં ઇસ્ટરની તારીખ વહેલામાં વહેલી 22 માર્ચ શક્ય છે. કોઈ પણ વર્ષમાં ઇસ્ટરની નવી શક્ય તારીખ 25 એપ્રિલ છે.
તમિળ અને બંગાળીના નવા વર્ષો હિંદુ રાશિચક્ર અનુસરે છે અને તારાઓની ગતિ વડે નક્કી થતાં વાસંતિક સમપ્રકાશીય મુજબ ઉજવણી થાય છે. તમિળોના નવા વર્ષની ઉજવણી દક્ષિણ ભારતના એક રાજ્ય તમિળનાડુમાં થાય છે અને બંગાળી નવા વર્ષની ઉજવણી બાંગ્લાદેશ અને પૂર્વ ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં થાય છે.
આંધ્રપ્રદેશ, કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રના લોકો નવા વર્ષ ઉગડીની ઉજવણી માર્ચ સમપ્રકાશીયથી પહેલી પૂનમ પછીની પહેલી સવારે કરે છે. આ પરંપરા સાતવાહન દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. મહાન ભારતીય ગણિતજ્ઞ ભાસ્કરાચાર્યની ગણતરી પણ દાવો કરે છે કે ઉગડી દિવસે નવા વર્ષ, નવા મહિના અને નવા દિવસની શરૂઆત થાય છે.
ભારતના કેરળ રાજ્યમાં 14 એપ્રિલની આજુબાજુ વાસંતિક સમપ્રકાશીયની ઉજવણી નવા વર્ષ સ્વરૂપે કરવામાં આવે છે. તે 'વિશુ' તરીકે જાણીતી છે, જેનો અર્થ સંસ્કૃતમાં સમાન થાય છે.
વિશ્વ વાર્તાકથન દિવસ એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરીય મૌખિક વાર્તાકથન કળાની ઉજવણી કરવાનો દિવસ છે, જેની ઉજવણી દર વર્ષ ઉત્તર ગોળાર્ધમાં વાસંતિક સમપ્રકાશીય પર થાય છે જ્યારે દક્ષિણમાં શરદ સમપ્રકાશીયના પહેલા દિવસ કરવામાં આવે છે.
અમેરિકાના એન્નાપોલિસ, મેરીલેન્ડમાં ઉજવણી જહાજ બાંધવાના યાર્ડના કર્મચારીઓ અને વહાણના માલિકો પગના નાનાં મોજાં બાળીને વાસંતિક સમપ્રકાશીયની કરે છે. પરંપરાગત રીતે જહાજ કે તેના નિર્માણ સાથે સંકળાયેલા લોકો શિયાળામાં જ મોંજા પહેરે છે. તે પછી હવામાન ગરમ રહેવાનું હોવાતી તેઓ પગનાં મોજાં બાળે છે અથવા તેનાથી ઉનાળાના આગમનનો સંકેત આપે છે. આ સીઝનમાં તેમને વધુ ગ્રાહકો અને વિસ્તારમાં વધુ કામ મળે છે. સત્તાવાર રીતે તે પછી આગામી સમપ્રકાશીય સુધી કોઈ મોંજા ધારણ કરતું નથી.
સમપ્રકાશીય દિવસે પણ ધ્રુવને બાદ કરતાં પૃથ્વી પર બધે સૂર્યનો અસ્ત સવારે 6 વાગે થાય છે અને અસ્ત સ્થાનિક સમય પ્રમાણે સાંજે 6 વાગે થઈ જાય છે. કેટલાંક કારણસર વિવિધ સ્થળે સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તનો સમય ચોક્કસ હોતો નથી. કોઈ વ્યક્તિ એવું માની શકે કે અનુભવી શકે છે કે વ્યાસની દ્રષ્ટિએ પૃથ્વીની સરખામણીમાં સૂર્ય ઘણો મોટો છે. હકીકતમાં અડધોઅડધ પૃથ્વી પર એકસાથે સૂર્યપ્રકાશ આવે છે (કારણ કે અસમાંતર કિરણો સમાન દિવસ-રાત્રિ રેખા પર કાટકોણીય પોઇન્ટ્સની રચના કરે છે); અન્ય કારણો નીચે મુજબ છેઃ
પૃથ્વી પર મોટા ભાગના સ્થળો પર ટાઇમ ઝોન નો ઉપયોગ કરે છે. જો સૂર્યપ્રકાશ બચાવવાનો સમય (સમર ટાઇમ-ઉનાળાનો સમય જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ બચાવવા ઘડિયાળને 1 કલાક આગળ મૂકવામાં આવે છે તે સમય) સમાવવામાં આવે તો 1-2 કલાકનો ફરક જોવા મળે છે. આ કેસમાં સૂર્યોદય સવારે 8 વાગે અને સૂર્યાસ્ત રાત્રે 8 વાગે થઈ શકે છે, પણ સૂર્યપ્રકાશ 12 કલાકનો હશે.
એટલું જ નહીં તે લોકો પૂરતાં ભાગ્યશાળી હોય છે જેમનો ટાઇમ ઝોન સ્થાનિક સમય સમાન હોય છે. તેઓ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત અનુક્રમે સવારે છ વાગે અને સાંજના છ વાગે જોતાં નથી. આ માટેનું કારણ પૃથ્વીની તેની ભ્રમણકક્ષામાં અસમાન ગતિ છે અને તેને સમયનું સમીકરણ કહેવાય છે. તે માર્ચ અને સપ્ટેમ્બર સમપ્રકાશીયો માટે વિવિધ મૂલ્યો હોય છે.
સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તને સામાન્ય રીતે સૂર્યની તકતીની ઉપરની કોર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે, નહીં કે તેના કેન્દ્ર તરીકે. કેન્દ્ર દેખાય તે અગાઉ ઓછામાં ઓછી 1 મિનિટ ઉપરની કોર બહાર નીકળી ગઈ હોય છે અને તે જ રીતે સૂર્યાસ્ત સમયે સૂર્યની તકતીનું કેન્દ્ર આથમે તે પછી ઓછામાં ઓછી 1 મિનિટ પછી ઉપરની કોર અસ્ત પામે છે. સૂર્ય ક્ષિતિજ નજીક હોય ત્યારે વાતાવરણીય પ્રત્યાવર્તનના કારણે તે વાસ્તવિક સ્થિતિ કરતાં થોડો ઊંચે અને તેના વ્યાસ કરતાં થોડો મોટો દેખાય છે. તેના પગલે સૂર્યોદય વધુ 2 મિનિટ વહેલો થાય છે અને તેટલી જ મિનિટ મોડો સૂર્યાસ્ત થાય છે. આ બંને અસરથી લગભગ સાત મિનિટ ઉમેરાઈ જાય છે જેથી સમપ્રકાશીય દિવસની લંબાઈ 12 કલાક ને સાત મિનિટ અને રાત્રિની લંબાઈ 11 કલાક ને 53 મિનિટની હોય છે. ઉપરાંત રાત્રિમાં સંધ્યાકાળ ઉમેરાય છે. દિવસના સમયમાં પરોઢ અને સંધ્યાનો સમય ઉમેરાય ત્યારે દિવસની લંબાઈ લગભગ 13 કલાક થઈ જાય છે.
આ આંકડા ફક્ત ઉષ્ણકટિબંધો માટે છે. મધ્યમ અક્ષાંક્ષ માટે આ અંતર વધતું જાય છે અને ધ્રુવની નજીક તેમાં અત્યંત વધારો થાય છે. ઉત્તર કે દક્ષિણ ધ્રુવથી 100 કિમીના અંતર સુધી સમપ્રકાશીય દિવસે આખો દિવસ એટલે કે 24 કલાક સૂર્યપ્રકાશ જોવા મળે છે.
સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત એમ બંને બાજુ પર ક્ષિતિજની ઊંચાઈએ દિવસની લંબાઈમાં ફરક હોય છે. ઊંચાઈ પર કે પર્વત પર જઇએ તેમ દિવસ લાંબો થતો જાય છે જ્યારે ખીણમાં પૂર્વ અને પશ્ચિમ તરફ તળેટીમાં દિવસ મહત્વપૂર્ણ રીતે ટૂંકો થઈ જાય છે. આ કારણે ઉત્તર-દક્ષિણ કરતાં પૂર્વ-પશ્ચિમ ખીણમાં વસાહતો વધારે યોગ્ય છે.
સૂર્ય એ પ્રકાશનો ગોળાકાર સ્રોત હોવાના કારણે કે વિષુવવૃત્ત કે ભૂમધ્યરેખા પરથી સૂર્યને પસાર થવા માટે અંદાજે 33 કલાકનો સમય લાગે છે.
સમપ્રકાશીય દિવસોમાં દિવસ અને રાત્રિની લંબાઈનો ગાળો મોટો હોય છે. ધ્રુવો પર સમપ્રકાશીય ઘટનાની શરૂઆત 24 કલાકની રાત્રિમાંથી 24 કલાકના દિવસમાં સંક્રાતિથી થાય છે. આર્કટિક સર્કલ, લોંગયેરબીન, સ્વેલબાર્ડ, નોર્વે જેવા ઊંચાઈના સ્થળો પર વાસંતિક સમપ્રકાશીય સમયે દરરોજ 15 મિનિટ વધારે સૂર્યપ્રકાશ જોવા મળે છે જ્યારે સિંગાપોર માં દરરોજ સૂર્યપ્રકાશમાં ફક્ત એક સેકન્ડનો ફરક જોવા મળે છે.
સપ્ટેમ્બર સમપ્રકાશીય અને જૂન અયનકાળ વચ્ચે 94 દિવસનો ગાળો છે, પણ ડીસેમ્બર અયનકાળથી માર્ચ સમપ્રકાશીય વચ્ચે ફક્ત 89 દિવસનો ગાળો છે. સૂર્યની ફરતે પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં ગતિમાં વિવિધતા હોવાથી ઋતુઓની લંબાઈ સમાન હોતી નથી.
સમપ્રકાશીય ઘટનાઓ દર વર્ષે નિશ્ચિત સમયે જોવા મળતી નથી, પણ દર વર્ષે લગભગ છ કલાક મોડી જોવા મળે છે. તેના પગલે ચાર વર્ષમાં એક આખો દિવસ મોડી જોવા મળે છે. તેઓ લીપ યર ના બનાવ દ્વારા ફરી ગોઠવાઈ જાય છે. ગ્રગોરિયન કેલેન્ડરની ડીઝાઇન ઋતુઓ કે મોસમ અનુસાર કરવામાં આવી છે, જેમાં વ્યાવહારિક ધોરણે શક્ય હોય તેટલી સચોટતા જાળવવામાં આવી છે અને તે સારી બાબત છે. પણ તે આદર્શ નથી. જુઓઃ ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર સીઝનલ એરર .
અત્યારે સૌથી વધુ સામાન્ય સમપ્રકાશીય અને અયનકાળની તારીખો 20માર્ચ, 21 જૂન, 22 સપ્ટેમ્બર અને 21 ડીસેમ્બર છે. આગામી વર્ષમાં ચાર વર્ષની સરેરાશ ક્રમશઃ નિયત સમય અગાઉ ખસેડાશે. આ ફેરફાર 70 જેટલાં વર્ષમાં એક પૂર્ણ દિવસનો છે (ખરેખર આ વધારાનો એક દિવસ ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરના "લીપ યર" ના નિયમોના કારણે મળે છે). તેનો અર્થ એવો પણ થાય છે કે 20મી સદીમાં અનેક વર્ષમાં 21 માર્ચ, 22 જૂન, 23 સપ્ટેમ્બર અને 22 ડીસેમ્બરના દિવસો લગભગ સમાન હતા એટલે જૂનાં પાઠ્યુપુસ્તકો આ તારીખો ભણાવવામાં આવે છે.
નોંધી રાખો કે તમામ સમય યુટીસી માં અપાયો છે. જે લોકો દૂર પૂર્વ માં રહે છે અને જેમનો સ્થાનિક સમય યુટીસી કરતાં આગળ છે તેઓ ઋતુઓની શરૂઆત પાછળથી કે મોડેથી થયેલી જોશે. દાખલા તરીકે ટોંગા સમપ્રકાશીય ભૌગોલિક ઘટના 24સપ્ટેમ્બર, 1999ના રોજ જોવા મળી હતી. હવે ત્યાં આ જ તારીખે સમપ્રકાશીય ઘટના વર્ષ 2013 સુધી ફરી જોવા મળવાની નથી. બીજી તરફ જે લોકો દૂર પશ્ચિમ માં રહે છે અને જેમનો સ્થાનિક યુટીસી કરતાં પાછળ છે તેઓ સમપ્રકાશીય ઘટનાને 19 માર્ચ જેટલી વહેલી જોઈ શકે છે.
માર્ચ ઇક્વિનોક્સ અને સપ્ટેમ્બર ઇક્વિનોક્સઃ ઉત્તર ગોળાર્ધ તરફી પક્ષપાત ટાળવા ટેકનિકલ લેખકો દ્વારા આ શબ્દોનો ઉપયોગ માપદંડ સમાન બની ગયો છે. તેની પાછળનું કારણ એ છે કે ઉત્તર ગોળાર્ધમાં સામાન્ય રીતે માર્ચ મહિનામાં વસંત અને સપ્ટેમ્બરમાં શરદ ઋતુ હોય છે, પણ આ જ સમયગાળામાં દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં સ્થિતિ વિપરીત હોય છે.
વર્નલ પોઇન્ટ અને ઓટમ્નલ પોઇન્ટ અવકાશી ગ્રહ પર એવા બિંદુઓ છે જ્યાં સૂર્ય અનુક્રમે વર્નલ ઇક્વિનોક્સ અને ઓટમ્નલ ઇક્વિનોક્સ પર સ્થિત હોય છે
મેષની પહેલો પોઇન્ટ અને તુલાનો પહેલો પોઇન્ટ પરંપરાગતનામ છે જેનો ઉપયોગ જ્યોતિષીઓ અને જહાજસંચાલકો કે ખલાસીઓ કરે છે. દરિયાઈ ખગોળપંચાંગ દરિયાઈ મુસાફરીના સંકેત તરીકે મેષના પહેલો પાઇન્ટની ભૌગૌલિક સ્થિતિ નોંધે છે. સમપ્રકાશીય ઘટનાઓ નિશ્ચિત સમય કરતાં વહેલી થવાના કારણે જેના પર આ સમપ્રકાશીય ઘટનાઓ આકાર લે છે તે 1 વાસ્તવિક નક્ષત્ર સાથે અનુરૂપતા જાળવી શકતા નથી. અત્યારે સમપ્રકાશીય ઘટનાઓ મીન અને કન્યા રાશિના નક્ષત્રમાં જોવા મળે છે.
દૈનિક વૃત્તાકારમાં ફરવાની તસવીરો લઇને ઉપરોક્ત અમુક નિવેદનો સ્પષ્ટ કરી શકાય છે.(એટલે કે સૂર્ય તેની ડાઇયુર્નલ ગતિ વખતે અવકાશી ડોમને અનુસરે છે તે માર્ગ). સમપ્રકાશીય દિવસ પર દરેક કલાકની સ્થિતિ આ ચિત્રો દર્શાવે છે. ઉપરાંત કેટલાંક 'ભૂતિયા' સૂર્ય કે સૂર્યના પડછાયાં પણ ક્ષિતિજ નીચે 18 ડિગ્રી સુધી જોવા મળે છે. આ વિસ્તારમાં સૂર્ય હજુ પણ પરોઢ કે સંધ્યાનું નિમિત્ત બને છે. આ ચિત્રોનો ઉપયોગ ઉત્તર અને દક્ષિણ એમ બંને ગોળાર્ધ માટે કરી શકાય છે. ધારો કે કોઈ નિરીક્ષક દરિયાની મધ્યે ટાપુ પર વૃક્ષ નજીક બેઠો હોય તો લીલો સંકેત મુખ્ય કે મૂળભૂત દિશા સૂચવી શકે છે.
ઉત્તર ગોળાર્ધ પર, ઉત્તર દિશા ડાબી તરફ હોય છે, સૂર્યોદય લીલા તીરથી દૂર પૂર્વમાં થાય છે, દક્ષિણમાં મધ્યાહ્ન થાય છે જ્યારે તે જમણી બાજુ ફરે છે અને પશ્ચિમમાં તીર નજીક અસ્ત પામે છે.
દક્ષિણ ગોળાર્ધ પર દક્ષિણ દિશા ડાબી બાજુ હોય છે. સૂર્યોદય તીર નજીક પૂર્વમાં થાય છે, ઉત્તરમાં મધ્યાહ્ન થાય છે જ્યારે તે ડાબી બાજુ ગતિ કરે છે અને તીરથી દૂર પશ્ચિમમાં સૂર્યાસ્ત થાય છે.
વિષુવવૃત્ત પર સૂર્યકિરણનું દૈનિક વૃત્તાકારમાં ભ્રમણ મધ્યબિંદુ પરથી પસાર થાય છે અને મધ્યાહને લગભગ કોઈ પડછાયા જોવા મળતાં નથી.
20 ડિગ્રી અક્ષાંક્ષ પર સૂર્યકિરણનું દૈનિક વૃત્તાકારમાં ભ્રમણઃ સૂર્ય 70 ડિગ્રી ઊંચાઈ પર મધ્યાહ્ને પહોંચે છે અને સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત પર તેનો દૈનિક માર્ગ ક્ષિતિજના સીધા 70 ડિગ્રીના ખૂણે ઉદભવે છે. પરોઢ કે સંધ્યાનો કાળ હજુ પણ એક કલાક જેટલી હોય છે.
50 ડિગ્રી અક્ષાંક્ષ પર સૂર્યકિરણનું દૈનિક વૃત્તાકારમાં ભ્રમણઃ હવે પરોઢ કે સંધ્યાનો સમય લગભગ 2 કલાકનો હોય છે.
70 ડિગ્રી અક્ષાંક્ષ પર સૂર્યનું દૈનિક વૃત્તાકારમાં ભ્રમણઃ સૂર્ય 20 ડિગ્રી કરતાં ઓછી ઊંચાઈએ મધ્યાહ્ને પહોંચતો નથી અને તેનો સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તનો દૈનિક માર્ગ ક્ષિતિજના 20 ડિગ્રી ખૂણે થાય છે. પરોઢ કે સંધ્યાનો સમય ચાર કલાક કરતાં વધારે સમયનો હોય છે. હકીકતમાં અહીં ભાગ્યે જ રાત જોવા મળે છે કે અંધકાર ઉદભવે છે.
ધ્રુવ પર સૂર્યનું દૈનિક વૃત્તાકારમાં ભ્રમણઃ વાતાવરણીય પ્રત્યાવર્તન ન હોય તો સૂર્ય હંમેશા ક્ષિતિજ પર હશે.
પૃથ્વીની ધરી સૂર્ય તરફ કે તેનાથી વિપરીત બાજુએ ઢળેલી કે વળેલી ન હોય ત્યારે સૂર્યનું કેન્દ્ર અને પૃથ્વીની વિષુવવૃત્ત રેખા એક જ કક્ષામાં આવી જાય છે. આ સ્થિતિમાં સૂર્યના કિરણો પૃથ્વીની વિષુવવૃત રેખા પર સીધા પડે છે, જેના પરિણામે પૃથ્વી પર દિવસ અને રાતનો સમયગાળો સમાન અર્થાત્ 12-12 કલાકનો થઈ જાય છે. આ ભૌગોલિક ઘટનાને ઇક્વિનોક્સ એટલે કે સમપ્રકાશીય કે વિષુવકાલ કહેવાય છે, જે વર્ષમાં બે વખત જોવા મળે છે. ઇક્વિનોક્સ કે સમપ્રકાશીયનો ઉપયોગ વ્યાપક સંદર્ભમાં પણ થઈ શકે છે. તેનો અર્થ એવો દિવસ કે તારીખ થાય છે જ્યારે આ પ્રકારનું સંક્રમણ ઉદભવે છે.
"ઇક્વિનોક્સ" શબ્દ લેટિન ભાષાના એક્વસ અને નોક્સ શબ્દમાંથી ઉતરી આવ્યો છે, કારણ કે સમપ્રકાશીય દરમિયાન દિવસ અને રાતની લંબાઈ કે સમયગાળો સમાન હોય છે. તેને વધુ સારી રીતે સમજવું હોય તો કહી શકાય કે બે વ્યક્તિ વિષુવવૃત્તની ઉત્તર અને દક્ષિણે સમાન અક્ષાંક્ષ પર હોય તો તેમને દિવસ અને રાત્રિની લંબાઈ સમાન લાગે છે.
પૃથ્વી પર ઋતુઓ કે મોસમમાં ફેરફાર જોવા મળે છે, જેની પાછળનું મુખ્ય કારણ પૃથ્વીની પોતાની ધરી પર પરિભ્રમણ જવાબદાર છે. પૃથ્વીની ધરી ભ્રમણીય સપાટીથી અંદાજે 23.44 ડિગ્રી તરફ ઝુકે છે, જેને ધ્રુવીય ઝુકાવ પણ કહેવાય છે. તેના પરિણામે, અડધો વર્ષ ઉત્તર ગોળાર્ધ સૂર્ય તરફ ખસે છે અને 21 જૂનની આસપાસ તે સૂર્યની સૌથી વધારે નજીક હોય છે જ્યારે બાકી અડધો વર્ષ દક્ષિણ ગોળાર્ધ સૂર્યની નજીક ખસે છે અને 21 ડીસેમ્બરની આસપાસ તે સૂર્યની સૌથી વધારે નજીક હોય છે. વર્ષમાં બે વખત સૂર્ય વિષુવવૃત્ત કે ભૂમધ્યરેખા પર લંબવત્ સ્થિતિ ગ્રહણ કરે છે ત્યારે સમપ્રકાશીય ઘટના જોવા મળે છે. ઉપરાંત તે ક્ષણે પૃથ્વીના ઉત્તર અને દક્ષિણ બંને ધ્રુવોના છેડા ટર્મિનેટર પર હોય છે તથા દિવસ અને રાત્રિ ગોળાર્ધ વચ્ચે વહેંચાઈ જાય છે.
પૂર્વ એશિયાના પરંપરાગત કેલેન્ડર્સ વર્ષને 24 વિવિધ સૌરકાળ અને વસંત વિષુવકાલ અને શરદ વિષુવકાલ વસંત અને શરદ ઋતુઓની મધ્ય માં આવે છે. આ સંદર્ભમાં ચીનના અક્ષર નો અર્થ "સમાન વિભાગ" થાય છે.
જાપાનમાં વર્નલ ઇક્વિનોક્સ ડે ના રોજ સત્તાવાર રાષ્ટ્રીય રજા હોય છે. તે દિવસે જાપાનીઝ લોકો પરિવારના મૃત સ્વજનોની કબર પર પ્રાર્થના કરવા જાય છે અને પરિવારના સભ્યો એકબીજાને મળે છે. તે જ રીતે સપ્ટેમ્બરમાં ઓટમ્નલ ઇક્વિનોક્સ ડે ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
વિક્કાન્સ અને નીઓપગન્સ સ્પ્રિંગ ઇક્વિનોક્સ પર "ઓસ્ટારા" અને ઓટમ્નલ ઇક્વિનોક્સ પર "મેબોન"ની ધાર્મિક ઉજવણી કરે છે.
સમપ્રકાશીય અવકાશી ઘટના દરમિયાન અવકાશી ગ્રહ પર બે વિરૂદ્ધ બિંદુઓમાંથી એક પર સૂર્ય હોય છે જ્યાં અવકાશી વિષુવવૃત્ત અને સૂર્યની ગ્રહણકક્ષા એકબીજાને કાપે છે. આ આંતરછેદન બિંદુઓને ઇક્વિનોટિકલ પોઇન્ટ્સ એટલે સમપ્રકાશીય બિંદુઓ કહેવાય છેઃ વધુ વિસ્તૃત અને શિષ્ટ ભાષામાં વર્નલ પોઇન્ટ્સ અને ઓટમ્નલ પોઇન્ટ્સ કહેવાય છે. વધુ વિસ્તારપૂર્વક કહીએ તો ઇક્વિનોક્સ ઇક્વિનોટિકલ પોઇન્ટ સૂચવે છે.
વર્ષના મધ્યકાળમાં જૂન અયનકાળમાં સૂર્યનો ઉદય અને અસ્ત ઉત્તર તરફ થાય છે, એટલે કે ઉત્તર ગોળાર્ધમાં દિવસો લાંબા અને રાત્રિ ટૂંકી હોય છે જ્યારે દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં દિવસો ટૂંકા અને રાત્રિ લાંબી હોય છે. જુલાઈથી ડીસેમ્બર સુધીના બીજા અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં ડીસેમ્બર અયનકાળ દરમિયાન સૂર્યનો ઉદય અને અસ્ત દક્ષિણ તરફ થાય છે અને ઉત્તર ગોળાર્ધમાં દિવસ ટૂંકા અને રાત્રિ લાંબી હોય છે જ્યારે દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં રાત્રિ ટૂંકી અને દિવસ લાંબા હોય છે.
જે તારીખે કે દિવસે સૂર્યાસ્ત અને સૂર્યોદય વચ્ચેનો સમયગાળો 12 કલાક કે તેના કરતાં વધી જાય તેને ઇક્વિલક્સ દિવસ કહેવાય છે. નિરીક્ષકના ભૌગોલિક સ્થળ સાથે સૂર્યાસ્ત અને સૂર્યોદયના સમયમાં ફેરફાર હોવાના કારણે સ્થળના આધારે સમાનપ્રકાશીય જેવી સ્થિતિ ઊભી થાય છે, પણ ભૂમધ્યરેખાની નજીક હોય તેવા સ્થળે આ પ્રકારની ઘટના જોવા મળતી નથી. જોકે સમપ્રકાશીય ચોક્કસ ઘટના છે, જે પૃથ્વી પરના તમામ નિરીક્ષકો માટે સામાન્ય હોય છે.
પૃથ્વીની ધરીના અચનચલનના કારણે સમયની સાથે અવકાશી ગ્રહને ધ્યાનમાં રાખીને વર્નલ પોઇન્ટની સ્થિતિમાં ફેરફાર થાય છે અને તેના પરિણામે વિષુવવૃત્તિય અને ગ્રહીય સંકલન વ્યવસ્થા બંનેમાં ફેરફાર થાય છે. આ કારણે કોઈ વસ્તુ માટે અવકાશી સંકલનોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે ત્યારે કયા સમયે વર્નલ પોઇન્ટ અને અવકાશી ભૂમધ્યરેખા લેવામાં આવી છે તેના વિશે ચોક્કસપણે જણાવવું પડે છે. આ સંદર્ભ સમયને સમપ્રકાશીય તારીખ કહેવામાં આવે છે.
સમપ્રકાશીય ઘટના દર વર્ષે બે વખત જોવા મળે છે. આખા વર્ષમાં બે દિવસ વિષુવકાલની એટલે સમાન રાત-દિવસની સ્થિતિ રહે છે. આ દરમિયાન પૃથ્વીના વિષુવવૃત્ત પર સૂર્યના કિરણો સીધા પડે છે. આ ઘટના દર વર્ષે 20 કે 21 માર્ચે અને 22 કે 23 સપ્ટેમ્બરના રોજ જોવા મળે છે.
પશ્ચિમી ઉષ્ણકટિબંધીય જ્યોતિષી માટે આ જ બાબત લાગૂ પડે છે. શરદ સમશીતોષ્ણનો પહેલો પોઇન્ટ મેષનો સંકેત છે. આ વ્યવસ્થામાં સમપ્રકાશીયના અચનચલનના કારણે સ્થિર તારા અને સમપ્રકાશીય સ્થળાંતરનું એકબીજાની સાપેક્ષમાં કોઈ મહત્વન નથી.
વર્નલ પોઇન્ટના ઉપલા છેડા કે ટોચ નિરીક્ષક માટે સાઇડરિયલ ડે ગણાય છે. વર્નલ પોઇન્ટના કલાકનો ખૂણો નિરીક્ષક માટે સાઇડરિયલ ટાઇમ બની જાય છે.
વર્નલ પોઇન્ટ -માર્ચમાં સૂર્ય દક્ષિણમાંથી ઉત્તર તરફ પસાર થાય છે-નો ઉપયોગ કેટલીક અવકાશી સંકલન વ્યવસ્થાના મૂળ તરીકે થાય છેઃ
ઉપરોક્ત ટેબલમાં કેટલાંક વર્ષોની સમપ્રકાશીય અને અયનકાળની તારીખો અને સમય આપવામાં આવ્યો છે. સમપ્રકાશીય વિશે કટેલીક ટીપ્પણી પણ રજૂ કરવામાં આવી છેઃ
હંસરામે ગુડગાંવ ખાતે આવેલી સિનિયર સેકન્ડરી શાળામાંથી દસમા ધોરણની પરીક્ષા પાસ કરી હતી, કારણ કે એ સમયે ગામમાં સરકારી શાળાઓ ન હતી. ગામમાં માત્ર પ્રાથમિક શાળા જ હતી. એમના ભાઈ હરિચંદ વર્મા એમના સમયના મશહૂર કબડ્ડીની રમતના ખેલાડી રહ્યા હતા. જ્યારે ગામના એક છોકરાએ હંસરામની પિટાઇ કરી ત્યારે એમના ભાઈના કહેવાથી હંસરામે ગામના કૃષ્ણ મંદિર અખાડામાં જવાનું શરૂ કરી દિધું. અહિંયાં બ્રિજલાલ ગામના છોકરાઓને કુસ્તીનું પ્રશિક્ષણ આપતા હતા. ઇ. સ. ૧૯૫૦ના વર્ષમાં તેઓ પોસ્ટ અને ટેલીગ્રાફ વિભાગ માં એક ખજાનચી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. .
દિલ્હીમાં નોકરી કરવાના સમયે એમણે અહિંયાના હનુમાન અખાડામાંથી ગુરુ હનુમાનના સાનિધ્યમાં કુસ્તીના દાવપેચ શીખવાનું શરૂ કરી દિધું. ગુરુ હનુમાનના પ્રશિક્ષણ દ્વારા એમણે ભારતીય ડાક તાર વિભાગના બધા જ કર્મચારીઓને હરાવ્યા હતા. સારી રીતે ઓળખાણ જ્ઞાત નામ શ્રી સોહન લાલ હતું. રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્રમાં યોજાતા બધા જ કુસ્તી દંગલોમાં આ પહેલવાને અન્ય બધા જ પહેલવાનોને ચિત્ત કર્યા હતા.
ઇ. સ. ૧૯૩૨માં હંસરામ પહેલવાનનો જન્મ ભારત દેશની રાજધાની દિલ્હી નજીક આવેલા ગુડગાંવ શહેર નજીક આવેલા ઝાડસા ગામમાં થયો હતો. એમના પિતાનું નામ શ્રી લેખરામ હતું. તેઓ ઝાડસા ગામના એક લોકપ્રિય સોની હતા.
ગુડગાંવની નજીકમાં ઇસ્લામપુર ગામમાં દર વર્ષે ગુગા નવમી પર યોજાતા કુસ્તીના દંગલમાં હંમેશા તેઓ વિજયી રહેતા હતા. તેઍ ડાક તાર વિભાગ દિલ્હીના નામચીન પહેલવાનોમાં ગણાતા હતા.
ગૂઢમંડપ ૫૧ ફૂટ ૯ ઇંચ બાય ૨૫ ફૂટ ૮ ઇંચનું માપ ધરાવે છે અને તે સમાન રીતે મંડપ અને ગર્ભગૃહ એમ બે ભાગમાં વિભાજીત થયેલું છે. બંને લંબચોરસ આકારના છે. ગર્ભગૃહ અંદરથી ૧૧ ફૂટનો ચોરસ છે અને તેની બહારની દિવાલ તથા ગૂઢમંડપની અંદરની દિવાલ વડે પ્રદક્ષિણામાર્ગનું નિર્માણ થાય છે. શિખર અત્યારે અસ્તિત્વમાં નથી અને ગભારાનું નિર્માણ એ રીતે થયું છે કે સૂર્યસંપાત વખતે તે સૂર્યના પ્રથમ કિરણો સૂર્યની પ્રતિમા પર પડે અને દક્ષિણાયન વખતે ભરબપોરે સૂર્ય બરાબર માથા પર હોય અને ગૂઢમંડપનો કોઈ પડછાયો જમીન પર ન પડે.
સૂર્યમંદિર, મોઢેરા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મોઢેરા ગામ ખાતે આવેલું પ્રાચીન સૂર્યમંદિર સંકુલ છે. તે પુષ્પાવતી નદીના કિનારે આવેલું છે. સોલંકી વંશના રાજા ભીમદેવ સોલંકીએ ઇ.સ. ૧૦૨૬-૧૦૨૭ દરમિયાન બંધાવ્યું હતું. તેમાં હવે કોઈ પૂજા કરવામાં આવતી નથી અને ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગની જાળવણી હેઠળનું સ્મારક છે. મંદિર સંકુલમાં ત્રણ ઘટકો છે: ગૂઢમંડપ, તીર્થમંડપ/સભામંડપ અને કુંડ/જળાશય. મુખ્ય મંડપમાં જટિલ કારીગરીવાળા થાંભલાઓ કોતરેલા છે. જળાશયમાં તળિયે અને અસંખ્ય નાના મંદિરો સુધી પહોંચવા માટે પગથિયાં આવેલા છે.
આ સૂર્યમંદિરનું નિર્માણ સોલંકી વંશના રાજા ભીમદેવ સોલંકીએ વિક્રમ સંવત ૧૦૮૩માં કર્યું હતું. તે ૨૩.૬ અક્ષાંશ વૃત્ત પર કર્કવૃત્ત નજીક બંધાયેલું છે. આ સ્થાન પહેલાં 'સીતાની ચૌરી' અને 'રામકુંડ' તરીકે સ્થાનિકોમાં જાણીતું હતું. હાલના સમયમાં આ મંદિરમાં પૂજા થતી નથી. આ મંદિરને ભારતીય પુરાતત્વ ખાતાએ રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક જાહેર કરેલું છે.
પવિત્ર કુંડ, કે જેને રામકુંડ અથવા સૂર્યકુંડ પણ કહેવાય છે, તે લંબચોરસીય છે. તેનું માપ ઉત્તરથી દક્ષિણ દિશામાં ૧૭૬ ફૂટનું અને પૂર્વથી પશ્ચિમમાં ૧૨૦ ફૂટનું છે. તેની પર ઘણી બધી દેરીઓ આવેલી છે અને પશ્ચિમ બાજુમાં એક મધ્યમ રીતે સુશોભિત વાવ પણ છે. અહીંના બે સ્તંભો સૂચવે છે કે કોઈક સમયે કિર્તીતોરણ પણ હતું.
સભામંડપનું બાંધકામ ગૂઢમંડપની સાતત્યમાં નથી પણ થોડું દૂર એક અલગ બાંધકામ તરીકે છે. બંને બાંધકામો ઉંચા ઓટલા પર કરવામાં આવેલાં છે. તેમનાં શિખરો ઉપરની છતને બાદ કરતાં ઘણાં વર્ષો પહેલાં ભાંગી પડેલાં છે. બંનેની છતોનો વ્યાસ ૧૫ ફૂટ ૯ ઇંચ જ છે પણ તે સંપૂર્ણ અલગ અલગ રીતે બંધાયેલા છે.
ગુજરાતનું પ્રવાસન ખાતું દર વર્ષે ૩ દિવસનો નૃત્ય મહોત્સવ જાન્યુઆરીના ત્રીજા સપ્તાહમાં ઉત્તરાયણ પછી યોજે છે, જે ઉત્તરાર્ધ મહોત્સવ તરીકે ઓળખાય છે. આ મહોત્સવનો હેતુ ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્યોનો તેવી રીતે પ્રદર્શિત કરવાનો છે, જે રીતે તે વાસ્તવિકતાથી રજૂ થતાં હતાં.
મંદિરનું સ્થાપત્ય મારુ-ગુર્જર શૈલીમાં છે અને ત્રણ અક્ષીય બાંધકામો ધરાવે છે: ગર્ભગૃહ કે જે ગૂઢમંડપમાં છે, બાહ્ય ભાગ કે જે સભામંડપ કે રંગમંડપ તરીકે ઓળખાય છે અને પવિત્ર કુંડ.
સભામંડપ કે રંગમંડપ ચતુષ્કોણીય બાંધકામ ધરાવે છે કે જેમાં દરેક વિકર્ણના બિંદુ પરથી પ્રવેશદ્વાર પણ આપેલો છે. સભામંડપમાં કુલ ૫૨ કંડારેલા સ્તંભો છે.
સામાન્યતરીતે એવું માનવામાં આવે છે કે, મધ્યયુગમાં થોડા સડી ગયેલા માંસના સ્વાદને છુપાવવા માટે મરીનો ઉપયોગ થતો હતો. જોકે આ દાવાના સમર્થનમાં હજુ સુધી કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી અને ઇતિહાસકારો તેને ખૂબજ અપ્રિયતાથી જુએ છે: મધ્યયુગમાં મરીએ મોંઘો પદાર્થ હતો. માત્ર ધનિકોને જ તે પરવડી શકે તેમ હતું, જેમને બગડેલું ન હોય તેવું માંસ સુલભ હતું. વધુમાં એ સમયના લોકો જાણતા હતા કે, બગડેલો ખોરાક ખાવાથી તેઓ માંદા પડશે. આવી જ રીતે સાચવી રાખનાર પદાર્થ તરીકે મરીનો ઉપયોગ શંકાસ્પદ છે: મરીમાં રહેલું પિપરિન નામનું તત્વ, જે તેને તીખાશ આપે છે. એ સાચું છે કે પિપરિન રોગ ફેલાવતા બેક્ટેરિયા વિરોધી કેટલાક ગુણધર્મો ધરાવે છે. પરંતુ જ્યારે મુખ્ય મસલા તરીકે મરી સામેલ હોય ત્યારે તેની અસર ખૂબ ઓછી હોય છે. ખાદ્યપદાર્થોને સાચવી રાખવા માટે મીઠું વધુ અસરકારક છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં મીઠું પાઈ ટકાવેલું માંસ એ સમયે મોટાપાયા પર ખોરાકમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું હતું. આમ છતાં સંભવતઃ મરી અને બીજા તેજાનો લાંબા સમય સુધી સાચવી રાખવામાં આવેલા માંસના સ્વાદને વધારવામાં મદદ કરતા હતા.
રોમન સામ્રાજ્યના શરૂઆતના સમય સુધીમાં, ખાસ કરીને 30 બીસી રોમે ઈજિપ્ત જીતી લીધું, જેના કારણે અરબી સમુદ્ર પાર કરીને દક્ષિણ ભારતના મલબાર કિનારે પહોંચવાનો દરિયાઈમાર્ગ ખુલી ગયો. ધ પેરીપલ્સ ઓફ ધ એરિથ્રિયન સી માં હિંદ મહાસાગરની પેલે પાર થતા વેપારની વિસ્તૃત વિગતો આપવામાં આવી છે. રોમના ભૂગોળવેત્તા સ્ટ્રાબોના મતે, સામ્રાજ્યના શરૂઆતના સમયમાં દર વર્ષે લગભગ 120 જહાજોનો કાફલો ભારતના પ્રવાસે જતો અને આવતો હતો. અરબી સમુદ્ર પાર કરવા માટે કાફલાનો સમય એવી રીતે ગોઠવવામાં આવતો કે ચોમાસાના પવનનો લાભ લઈ શકાય. જેની આગાહી શક્ય હતી. ભારતથી પરત ફરતી વખતે રાતા સમુદ્રના રસ્તે જહાજો પરત ફરતા હતા, જ્યાંથી આ માલને જમીનના માર્ગે અથવા નાઈલ નદીની નાઈલ નહેરના રસ્તે માલવાહક નૌકાઓ પર એલેક્ઝાન્ડ્રિયા લઈ જવામાં આવતો હતો અને ત્યાંથી તેને ઈટાલી અને રોમ મોકલવામાં આવતો હતો. કાચી ભૌગોલિક રૂપરેખા પર આ વ્યાપાર રસ્તા એ આગામી પંદરસો વર્ષ સુધી યુરોપમાં મરીના વેપાર પર આધિપત્ય ભોગવ્યું.
કાળા મરી અથવા મરી એ પાઇપેરેસેઈ પ્રજાતિનો બારમાસી વેલો છે, જે તેના ફળ માટે ઉગાડવામાં આવે છે, સામાન્ય રીતે તેને સૂકવીને તેજાનો કે ભોજનને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. જ્યારે ફળને સૂકવવામાં આવે છે ત્યારે તે મરીના દાણા તરીકે ઓળખાય છે, જેનો વ્યાસ અંદાજે હોય છે, જ્યારે તે સંપૂર્ણ પરિપક્વ હોય છે ત્યારે ઘેરા રાતા અને તમામ ઠળિયાવાળા ફળોની જેમ તે એક જ બીજ ધરાવે છે. મરીના દાણાને ખાંડીને મરીનો પાવડર તૈયાર કરવામાં આવે છે. જેને સાદી ભાષામાં મરી અથવા વધુ સ્પષ્ટ ભાષામાં કાળા મરી, સફેદ મરી અથવા લીલા મરી તરીકે વર્ણવી શકાય. આ સાથે અસંગત અન્ય છોડના ફળો માટે પણ ગુલાબી મરીના દાણા ઓ, લાલ મરી અને લીલા મરી જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ થાય છે. સિચુઆન મરીના દાણાએ અન્ય એક મરી છે કે જે વનસ્પતિશાસ્ત્રની દૃષ્ટિએ કાળા મરીથી જુદા પડે છે. જોકે, લીલા મરીના દાણાએ કાળા મરીના દાણાનું અપરિપક્વ સ્વરૂપ છે.
પોર્ટુગિઝો ભારત તરફના દરિયાઈ માર્ગ પર આગળ વધવા માટેના મુખ્ય કારણમાં મધ્યયુગ દરમિયાન તેના અતિ મોંઘા ભાવો – અને ઈટાલી દ્વારા વેપાર પર ઈજારો પ્રમુખ છે. 1498માં વાસ્કો દ ગામા આફ્રિકાની ફરતે દરિયાઈ ખેડાણ કરીને ભારત પહોંચનારો પ્રથમ વ્યક્તિ બન્યો; કાલિકટમાં આરબોએ પુછ્યું કે, તેઓ શા માટે આવ્યા હતા, ત્યારે તેના પ્રતિનિધિએ જવાબ આપ્યો હતો કે, તેઓ "ખ્રિસ્તીઓ અને તેજાનોની શોધમાં હતા." જોકે આફ્રિકાના દક્ષિણના છેડાથી ભારત આવવાના પ્રથમ પ્રયાસને આંશિક સફળતા જ સાંપડી હતી, આમ છતાં, ટૂંક સમયમાં પોર્ટુગિઝો બહુ મોટી સંખ્યામાં પાછા ફર્યા અને આગળ જતા અરબી સમુદ્રના રસ્તે થતા વેપાર ઉપર વધુ આધિપત્ય મેળવ્યું. 1494માં તોરોદેસિલ્સા સંધિ દ્વારા તેને વધારાની કાયદેસરતા પ્રાપ્ત થઈ, જે અંતર્ગત જ્યાં કાળા મરી ઉત્પન્ન થતા હતા તેવા વિશ્વના અડધા ભાગ પર પોર્ટુગલને વિશિષ્ટ અધિકાર પ્રાપ્ત થયા.
મરીના છોડના ફળનું ઘેરા રંગનું પડ દૂર કરેલ બીજને જ સફેદ મરી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે કોહવાવાની પ્રક્રિયા કે જેમાં સંપૂર્ણ પરિપક્વ મરીને આશરે અઠવાડિયા સુધી પલાળી રાખવામાં આવે છે, દરમિયાન મરીનો માવો પોચો બની અને કોહવાઈ જાય છે. ત્યારબાદ તેને ઘસીને ફળમાંથી બાકી રહેલા ઘટકો દૂર કરવામાં આવે છે અને ઉઘાડા પડેલા મરીના દાણાને સૂકવવામાં આવે છે. મરીના દાણામાંથી બહારનું પડ દૂર કરવા અન્ય વૈકલ્પિક પ્રક્રિયાઓ પણ ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે, યાત્રિંક, રાસાયણિક કે જૈવિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને કાળા મરીને છોલવામાં આવે છે અને નાના મરીમાંથી તેનું બાહ્ય પડ દૂર કરવામાં આવે છે. ક્યારેક હળવા રંગની ચટણી અથવા તો બટેટાનો લગદો જેવી વાનગીઓમાં સફેદ મરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, અહીં કાળા મરી જલ્દીથી નજરે પડે છે. ઠળિયા વાળા ફાળની બાહ્ય સપાટીમાં રહેલા કેટલાક દ્રવ્યોની હાજરીને કારણે તેઓ જુદો સ્વાદ ધરાવે છે કે જે બીજમાં હોતો નથી.
મૂળભૂત રીતે લાંબા મરી માટે વપરાતા સંસ્કૃત શબ્દ પિપ્પલિ પરથી લેટિન ભાષામાં પાઈપર તરીકે અને હવે પેપર તરીકે ઉતરી આવ્યો છે, રોમના લોકો દ્વારા પેપર અને લોન્ગ પેપર એમ બંને માટે પાઈપર શબ્દ વપરાતો હતો. રોમન લોકોમાં એવી ખોટી માન્યતા હતી કે તે બંને તેજાનોના એક જ છોડમાંથી તૈયાર થાય છે. અંગ્રેજીમાં પેપર શબ્દ એ પ્રાચીન અંગ્રેજીના પિપોર માંથી ઉતરી આવ્યો છે. લેટિન શબ્દ એ જર્મન પફેફ્ફેર , ફ્રેન્ચ પોઇવરે , ડચ પેપર સહિતના અન્ય સ્વરૂપોનો પણ મુખ્ય સ્રોત છે. 16મી સદીમાં પેપર શબ્દોનો ઉપયોગ તેનાથી તદ્દન ભિન્ન એવા નવા વિશ્વનાના ચિલી પેપર માટે પણ થવા લાગ્યો. પેપર શબ્દ પ્રતિકાત્મક અર્થ તરીકે વપરાતો, છેક 1840ના દાયકા સુધી તેનો અર્થ અર્ક અથવા ઊર્જા કરવામાં આવતો, 20મી સદીમાં તેનું ટૂંકું સ્વરૂ)પેપ થયું હતું.