polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
નાતાલ એટલે કે અંગ્રેજી ભાષામાં ક્રિસમસ નામનો શબ્દ "ક્રાઇસ્ટ્સ માસ" નામના શબ્દ ઉપરથી ઉતરી આવ્યો છે. આ શબ્દ મધ્યકાલિન અંગ્રેજી ભાષાના શબ્દ ક્રિસ્ટેમાસે અને પૌરાણિક અંગ્રેજી ભાષાના શબ્દ ક્રાઇસ્ટેસ માએસે ઉપરથી ઉતરી આવ્યો છે. આ શબ્દસમૂહનો પ્રથમ વખત પ્રયોગ 1038માં કરવામાં આવ્યો હતો. "ક્રાઇસ્ટેસ" શબ્દ ગ્રીક ભાષાના શબ્દ ક્રિસ્ટોસ ઉપરથી અસ્તિત્વમાં આવ્યો છે જ્યારે "માએસે" શબ્દ લેટિન ભાષાના મિસા નામના શબ્દ ઉપરથી ઉતરી આવ્યો છે. ગ્રીક ભાષામાં ઈશુ ખ્રિસ્તના નામ ક્રાઇસ્ટના પ્રથમ અક્ષર તરીકે અંગ્રેજી મૂળાક્ષર નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે રોમન ભાષામાં અંગ્રેજી મૂળાક્ષર નો ઉપયોગ 16મી સદીના મધ્ય ભાગથી ક્રાઇસ્ટ એટલે કે ઈશુ ખ્રિસ્તના નામનાં ટૂંકા સ્વરૂપ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. તેના કારણે ઘણી વખત ક્રિસમસનાં ટૂંકા સ્વરૂપ માટે અંગ્રેજી ભાષામાં શબ્દનો પ્રયોગ કરવામાં આવે છે.
આધુનિક સાન્તાક્લોઝનાં પાત્રમાં અમેરિકી સંત નિકોલસના ગુણોનો ક્રમિક વિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે થોડો વિરોધ પણ પ્રદર્શીત કરવામાં આવ્યો હતો. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકાની સ્વતંત્રતાની લડાઇ પૂરી થઇ તેની અડધી સદી સુધી એટલે કે 1835 સુધી સંત નિકોલસ સોસાયટીની સ્થાપના કરવામાં નહોતી આવી. વધુમાં ન્યૂ આમ્સ્ટરડેમના ચાર્લ્સ જોન્સ દ્વારા લિખિત "ચિલ્ડ્રન્સ બુક્સ, પિરિયોડિકલ્સ એન્ડ જર્નલ્સ" નામના અભ્યાસલક્ષી પુસ્તકમાં સંત નિકોલસ અને સિન્ટરક્લાસનો કોઇ જ ઉલ્લેખ નથી, તેમ જણાવવામાં આવ્યું છે. આ વાત1978માં છપાયેલાં તે અભ્યાસ પુસ્તકમાં વારેવારે કહેવાઇ હોવા છતાં પણ ઘણા વિદ્વાનો જોન્સનાં તારણ સાથે સહમત નથી. ન્યૂ બ્રન્સવિક થિયોલોજિકલ સેમિનારીના હોવાર્ડ.જી.હેગમેને એ બાબત ભારપૂર્વક જણાવી છે કે ન્યૂ યોર્કમાં સિન્ટરક્લાસની ઉજવણી હજી પણ જીવંત છે અને તે હડસન ખીણની સંસ્કૃતિની શરૂઆતથી ચાલી આવે છે.
ખ્રિસ્તી ધર્મની રજા હોવા છતાં પણ નાતાલની ઉજવણી કેટલાક બિનખ્રિસ્તીઓ દ્વારા પણ ઉજવવામાં આવે છે અને આ તહેવારની ઉજવણીના કેટલાક રીતિરિવાજો ખ્રિસ્તી ધર્મ પૂર્વેના અથવા તો બિનસાંપ્રદાયિક વિષયવસ્તુ ઉપર આધારિત મૂળના છે. નાતાલની આધુનિક ઉજવણીમાં પ્રખ્યાત બનેલા રીતિરિવાજોમાં ભેટ-સોગાદોની આપ-લે, સંગીત, અભિવાદન પત્રિકાઓની આપ-લે, દેવળોમાં થતી ઉજવણી, ખાસ પ્રકારનું ખાણું, વિવિધ સુશોભનોનું પ્રદર્શન જેમ કે નાતાલનું ઝાડ, લાઇટ વડે રોશની, તોરણો બાંધવા, એક જાતનાં લીલાં રંગનાં વૃક્ષની સજાવટ, ઈશુનાં જન્મનું દ્રશ્ય અને લાલ ટેટાં વાળું એક સદાપર્ણી ઝાડવાંનું સુશોભન વગેરે બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં ફાધર ક્રિસમસ (ઉત્તર અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, અને આયર્લેન્ડ સહિત ઘણા બધા દેશોમાં સાન્તાક્લોઝને નામે જાણીતા) ઘણા દેશોમાં એક દંતકથા જેવું કાલ્પનિક પાત્ર છે જે આ દિવસે બાળકો માટે ભેટો લઇને આવે છે.
મધ્ય યુગની શરૂઆતમાં નાતાલની ઉજવણી કરતાં ઈશુનો મેજાઇને કરેલા સાક્ષાત્કારના દિવસનું મહત્વ ખૂબ જ વધારે હતું. પશ્ચિમી માન્યતા અનુસાર આ દિવસે સંતોની મુલાકાત ઉપર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવતું હતું. પરંતુ મધ્યયુગીન કેલેન્ડરમાં નાતાલ આધારિત રજાઓનું વર્ચસ્વ વધારે પ્રમાણમાં હતું. નાતાલ પહેલાંના 40 દિવસ "સંત માર્ટિનના 40 દિવસ" (કે જેની શરૂઆત તારીખ 11મી નવેમ્બરથી થાય છે અને તેને ટૂર્સના સંત માર્ટિનના તહેવાર તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.) હાલમાં તે એડવેન્ટના નામથી ઓળખાય છે. ઇટાલીમાં સાટુરનાલિયાન પરંપરાઓને એડવેન્ટ સાથે સાંકળવામાં આવી છે. 12મી સદીની આસપાસ આ પરંપરાઓ ફરી પાછી નાતાલના 12 દિવસો ની પરંપરામાં તબદિલ થઇ. જાહેર ઉપાસનાને લગતાં કેલેન્ડરમાં આ સમયગાળાને નાતાલની મોસમ અથવા તો 12 પવિત્ર દિવસો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
રશિયા, જ્યોર્જિયા, ઇજિપ્ત, યુક્રેન, મેસેડોનિયા, સર્બિયા અને જેરૂસ્લેમના ગ્રીક ધર્માધ્યક્ષો જેવા પૂર્વીય રૂઢિચુસ્તોએ જૂનાં જુલિયાન કેલેન્ડરનો ઉપયોગ હજી સુધી ચાલુ રાખ્યો છે. આ કેલેન્ડર પ્રમાણે તેઓ નાતાલની ઉજવણી તારીખ 25મી ડિસેમ્બરના રોજ કરે છે. આધુનિક જ્યોર્જિયન કેલેન્ડરની 2100ની સાલ સુધી તે 7મી જાન્યુઆરીના રોજ ઉજવાય છે. જેનો ઉપયોગ સત્તાધિશો અને ખ્રિસ્તી દેવળો દ્વારા પણ કરવામાં આવે છે. પૂર્વ કે એશિયાઇ રૂઢિગત દેવળોનાં પોતાનાં અલાયદાં કેલેન્ડર છે. સામાન્યતઃ તે તમામ જુલિયન કેલેન્ડરો સાથે મળતાં આવે છે. આર્મેનિયા સ્થિત અમેરિકન એપોસ્ટોલિક ચર્ચ નાતાલની ઉજવણી ચર્ચનાં કેલેન્ડર પ્રમાણે 6ઠ્ઠી જાન્યુઆરી મેજાઇને ઈશુનો સાક્ષાત્કાર કર્યો હતો તે ઉત્સવનાં સંમિશ્રણ સાથે કરે છે.
ઇટાલીમાં ઓલ્ટો એડિગે/ સુટ્રિયોલ, ઓસ્ટ્રિયા, ચેક રિપબ્લિક, દક્ષિણ જર્મની, હંગેરી, લિશ્ટેનસ્ટાઇન, સ્લોવાકિયા અને સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં ક્રાઇસ્ટકાઇન્ડ (ચેકમાં જેઝિસેક, હંગેરીમાં જેઝુસ્કા, સ્લોવાકિયામાં જેઝિસ્કો તરીકે જાણીતા) ભેટ-સોગાદો લઇને આવે છે. જર્મનીના સંત નિકોલાઉસને જર્મનીના સાન્તાક્લોઝના સ્વરૂપ વેઇનાશ્તમાન સાથે સાંકળવામાં આવતાં નથી. સંત નિકોલાઉસ ધર્માધ્યક્ષનો પહેરવેશ પહેરીને આવતાં હોવા છતાં પણ તેઓ તારીખ 6 ડિસેમ્બરના રોજ નાની ભેટ-સોગાદો જેવી કે કેન્ડી, ફળો અને સૂકોમેવો લઇને આવે છે. તેમની સાથે નેશ્ત રૂપ્રેશ્ત પણ આવે છે. વિશ્વભરનાં ઘણાં મા-બાપો પોતાનાં બાળકોને સાન્તાક્લોઝ અને ભેટ-સોગાદો આપનારાં પાત્રો વિશે સમજ આપતાં હોય છે પરંતુ કેટલાંક તેમને નકારી દેતા હોય છે અને જણાવતા હોય છે કે આ એક ભ્રામક ખ્યાલ છે.
નાતાલ અથવા તો નાતાલ દિન ખ્રિસ્તી ધર્મના લોકોની વાર્ષિક રજા છે. આ દિનની ઉજવણી ભગવાન ઈશુ ખ્રિસ્તના જન્મદિનના સ્મરણાર્થે કરવામાં આવે છે. આ દિવસની ઉજવણી તારીખ 25મી ડિસેમ્બરના રોજ કરવામાં આવે છે, પરંતુ સાચા અર્થમાં આ દિવસને ઈશુનો જન્મદિવસ માનવામાં આવતો નથી. કદાચ નાતાલના દિન તરીકે આ દિવસની પસંદગી એટલા માટે કરવામાં આવી હશે કારણ કે ઈશુ ખ્રિસ્ત દ્વારા ઐતિહાસિક રોમન તહેવાર અથવા તો સૂર્ય ઉત્તર ગોળાર્ધમાંથી શિયાળાના સમયે વિષુવવૃત્તથી દૂરમાં દૂર જતો હોય તે દિવસથી ઉજવવાની શરૂઆત કરવામાં આવી તેના બરાબર 9 માસ બાદ આ તારીખ એટલે કે 25મી ડિસેમ્બર આવે છે. નાતાલ એ નાતાલ અને રજાઓની મોસમનો કેન્દ્ર દિવસ છે. ખ્રિસ્તી ધર્મમાં એમ માનવામાં આવે છે કે નાતાલની મોસમ 12 દિવસ સુધી ચાલે છે.
18મી સદીના અંત ભાગમાં સંપૂર્ણપણે બિનસાંપ્રદાયિક નાતાલની મોસમનાં ગીતો ઉભરી આવ્યાં. 1784માં બનેલું "ડેક ધ હોલ્સ" અને અમેરિકન ગીત "જિંગલ બેલ્સ"ના 1857માં કોપીરાઇટ કરવામાં આવ્યા હતા. 19મી અને 20મી સદીમાં આફ્રિકન અને અમેરિકન ધાર્મિક રિવાજો આધારિત તેમજ નાતાલને લગતાં ગીતો કે જે તેમની ધાર્મિક વિધિને અનુસરીને લખવામાં આવ્યાં હોય તે ખૂબ જ પ્રચલિત બન્યાં. 20મી સદીમાં રજાની મોસમનાં ગીતોનું નિર્માણ વ્યાવસાયિક રીતે પણ વધવા માંડ્યું, જેમાં જાઝ અને બ્લુસ પ્રકારનાં સંગીતનો ઉપયોગ પણ શરૂ થયો. વધુમાં રેવેલ્સ જેવાં જૂથો જૂનાં લોકગીતો ગાતાં હતા તે પ્રકારનાં ગીતોમાં લોકોનો રસ ફરી જાગૃત થયો. આ પ્રકારનાં કલાકારો મધ્યયુગની શરૂઆતના શાસ્ત્રીય સંગીત સાથે સંકળાયેલા હતા.
દિએસ નાતાલિસ સોલિસ ઇન્વિક્ટી નો અર્થ "અપરાજિત સૂર્યનો જન્મદિન" થાય છે. સોલ ઇન્વિક્ટસ શબ્દોનો ઉપયોગ કેટલાક સૂર્યમંડળનાં દેવ-દેવીઓની ઉપાસના સંયુક્ત રીતે કરવાની પરવાનગી આપે છે. જેમાં સિરિયાના સૂર્યદેવ એલાહ-ગેબેલ, ઓરિલિયન સામ્રાજ્યના દેવતા સોલ અને પર્સિયન મૂળના સૈનિકોના દેવ મિથ્રાસનો સમાવેશ થાય છે. આ તહેવાર ઉજવવાની શરૂઆત એલાગાબાલુસ સામ્રાજ્ય )થી કરવામાં આવી હતી. ઓરેલિયનનાં શાસનકાળ દરમિયાન તે તેની લોકપ્રિયતાની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી હતી. ઓરેલિયને આ રજાને સમગ્ર સામ્રાજ્યની જાહેર રજાનો દરજ્જો આપ્યો હતો. અગાઉ બ્રુમાલિયાના તહેવારમાં આ દિવસ બાકચુસને સમર્પિત કરવામાં આવ્યો હતો. લેટિન ભાષામાં બ્રુમા શબ્દનો અર્થ "ટૂંકામાં ટૂંકો દિવસ" થાય છે.
વિશ્વના મોટાભાગના દેશોમાં નાતાલના તહેવારની ઉજવણી મુખ્ય તહેવાર અને જાહેર રજા તરીકે કરવામાં આવે છે. એવા દેશોમાં પણ ક્રિસમસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે કે જે દેશોમાં ખ્રિસ્તીઓની બહુમતી નથી હોતી. ભૂતકાળમાં સંસ્થાકીય શાસનના સમયગાળા દરમિયાન કેટલાક બિનખ્રિસ્તી દેશો જેવા કે હોંગકોંગમાં નાતાલની ઉજવણીની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. જ્યારે અન્ય દેશોમાં લઘુમતિ ખ્રિસ્તીઓ અને વિદેશી સંસ્કૃતિના પ્રભાવ હેઠળ લોકો આ તહેવારની ઉજવણી કરતા થયા છે. જે દેશોમાં નાતાલના તહેવારને જાહેર રજા નથી ગણવામાં આવતી તેવા અપવાદરૂપ દેશોમાં ચીની લોકગણ રાજ્યો , જાપાન, સાઉદી અરેબિયા, અલ્જિરિયા, થાઇલેન્ડ, નેપાળ, ઇરાન, તુર્કી અને ઉત્તર કોરિયાનો સમાવેશ થાય છે.
નાતાલના સમયગાળા દરમિયાન લોકો તેમનાં ઘરોને સુશોભને છે અને ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરે છે. કેટલાક ખ્રિસ્તી સમુદાયોનાં પંથોમાં બાળકો ઈશુ ખ્રિસ્તના જન્મ દ્રશ્યને નાટક સ્વરૂપે ભજવે છે અથવા તો આ જ ઘટનાને લગતા નાતાલનાં પ્રાર્થના ગીતો ગાય છે. કેટલાક ખ્રિસ્તીઓ ઈશુ જન્મનાં દ્રશ્યનાં નાનાં પૂતળાં બનાવીને પોતાને ઘરે મૂકે છે. આને જન્મ દ્રશ્ય અથવા તો ખ્રિસ્ત જન્મની શિલ્પકૃતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેમાં ઈશુના જન્મ સમયે હાજર રહેલાં ચાવીરૂપ પાત્રોને દર્શાવવામાં આવે છે. ઈશુ જન્મના દ્રશ્યની જીવંત ભજવણી અને ટેબ્લોમાં તેનું પ્રદર્શન પણ ભજવવામાં આવે છે. જેમાં સજીવ માનવી અને પ્રાણીઓનો ઉપયોગ કરીને આ દ્રશ્યને વધારે જીવંત બતાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
વર્ષ 336માં રોમના દેવળ ખાતે પ્રથમ વખત જન્મદ્રશ્યની ઉજવણીની શરૂઆત થઇ હોવાનું માનવામાં આવે છે. વર્ષ 354માં લખવામાં આવેલા કાલ લેખમાં ઈશુના જન્મદિનની તારીખ 25મી ડિસેમ્બરના રોજ હોવાનો સંદર્ભ છે. આ પ્રકાશિત હસ્તપ્રતનું સંપાદન વર્ષ 354માં રોમ ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. વર્ષ 350માં પોપ જુલિયસ 1એ તારીખ 25મી ડિસેમ્બરને ઈશુનો જન્મદિન તરીકે ઉજવવાની અધિકૃત જાહેરાત કરી. પૂર્વના દેશોમાં પુરાતન ખ્રિસ્તીઓ મેજાઇને ઈશુના કરેલા સાક્ષાત્કાર ના દિવસ ના ભાગરૂપે તેમના જન્મદિવસની ઉજવણી કરતાં હતા. જોકે આ તહેવારમાં કે ઉજવણીમાં ઈશુની ખ્રિસ્તી ધર્મની દિક્ષાવિધિ ઉપર વધારે ભાર પાતો હતો.
સૂર્ય જ્યારે વિષુવવૃત્તથી દૂર જાય ત્યારે આ તહેવારની ઉજવણી કરવામાં આવતી હતી કારણ કે આ દિવસે સૂર્ય તેની દક્ષિણાયન પીછેહઠથી વિપરીત દિશામાં ગતિ કરીને પોતાની જાતને અપરાજિત પુરવાર કરે છે. કેટલાક શરૂઆતના ખ્રિસ્તી લેખકોએ ઈશુના જન્મને સૂર્યના પુનર્જન્મ સાથે સાંકળ્યો છે. "ઓહ, જે દિવસે સૂર્યનો જન્મ થયો તે દિવસે પરમેશ્વરે કેવું સુંદર કાર્ય કર્યું હશે. ઈશુનો જન્મ પણ તે જ દિવસે થયો હશે." તેમ સાઇપ્રિયન નામના લેખક દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. જ્હોન ક્રિસોસ્ટોમ નામના લેખકે પણ આ અંગે એવી ટિપ્પણી કરી છે કે "તેઓ તેને 'અપરાજિતના જન્મદિન' તરીકે સંબોધે છે. ખરેખર આપણા ઇશ્વર સિવાય બીજું અપરાજિત કોણ હોઇ શકે ?"
ઘણા ખ્રિસ્તીઓનું માનવું છે કે ઈશુનો જન્મ જૂના કરારમાં કરેલી તારણહારના જન્મની ભવિષ્યવાણીને સાર્થક કરે છે. ગોસ્પેલ ઓફ મેથ્યૂમાં પણ એવું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે કે કેટલાક સંતો અથવા તો ભવિષ્યવેતાઓ તાજાં જન્મેલાં બાળક ને સોનું, લોબાન-ધૂપ અને સુગંધી દ્રવ્યોની ભેટ લઇને જોવા મળવા આવ્યા હતા. મુલાકાતીઓએ એમ જણાવ્યું હતું કે એક રહસ્યમય તારો કે જેને સામાન્યતઃ બેથલહેમના તારા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેણે યહૂદીઓના રાજાના જન્મની જાહેરાત કરી હતી. આ મુલાકાતનું સ્મરણ મેજાઇને ઈશુનો સાક્ષાત્કાર તરીકે 6ઠ્ઠી જાન્યુઆરીના રોજ મનાવવામાં આવે છે કેટલાક દેવળોમાં આ દિવસ નાતાલની મોસમની પૂર્ણાહૂતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
ઘણાં કેથલિક રાષ્ટ્રોમાં નાતાલના દિવસ પૂર્વે લોકો ધાર્મિક સરઘસોનું કે પરેડનું આયોજન કરે છે. અન્ય દેશોમાં બિનસાંપ્રદાયિક ધાર્મિક સરઘસો કે પરેડનું આયોજન કરવામાં આવે છે જેમાં સાન્તાક્લોઝ અને નાતાલને લગતા અન્ય પાત્રોનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. કૈટુંબિક મેળાવડો અને ભેટ-સોગાદોનું આદાન-પ્રદાન આ તહેવારની સૌથી વધુ પ્રચલિત પરંપરા છે. મોટા ભાગના દેશોમાં નાતાલના દિવસોમાં ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવામાં આવે છે. તારીખ 6ઠ્ઠી ડિસેમ્બરના રોજ સંત નિકોલસ દિન અને તારીખ 6ઠ્ઠી જાન્યુઆરી મેજાઇને ઈશુનો કરેલો સાક્ષાત્કારના દિવસે પણ ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવામાં આવે છે.
1898ની સાલમાં ઇમ્પિરિયલ પેની પોસ્ટેજ રેટની શરૂઆત કરવા માટે કેનેડિયન ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી. આ ટિકિટમાં દુનિયાનો નક્શો અને રીંછ દર્શાવવામાં આવ્યાં છે તેમજ નીચે લખાણ લખવામાં આવ્યું છે "નાતાલ 1898". વર્ષ 1937માં ઓસ્ટ્રિયા દ્વારા નાતાલનું અભિવાદન કરતી બે ટપાલ ટિકિટો બહાર પાડવામાં આવી હતી જેમાં ગુલાબ અને રાશિચક્રની સંજ્ઞાઓ દર્શાવવામાં આવ્યાં હતા. 1939માં બ્રાઝિલ દ્વારા ચાર અર્ધ ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી જેમાં ત્રણ રાજા અને બેથલહેમનો તારો, દેવદૂત અને બાળક, ક્રોસ અને બાળક તેમજ માતા અને બાળકને દર્શાવવામાં આવ્યાં હતા.
સંખ્યાબંધ દેશો દ્વારા નાતાલની યાદગીરી રૂપે ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડતા હોય છે. ટપાલ ખાતાના ગ્રાહકો ઘણી વખત નાતાલની અભિવાદન પત્રિકા મોકલવા માટે આ પ્રકારની ટિકિટોનો ઉપયોગ કરતાં હોય છે તેમજ આ ટિકિટો ટપાલ ટિકિટનો સંગ્રહ કરનારા લોકોમાં પણ ખૂબ જ પ્રખ્યાત બની છે. નાતાલના સિક્કાઓથી ભિન્ન આ ટપાલ ટિકિટોનો ઉપયોગ નિયમિત રીતે પણ કરી શકાય છે અને તે પોસ્ટ ખાતા દ્વારા નિયત કરવામાં આવેલાં અમુક વર્ષો સુધી ચલણમાં રહે છે. આ ટિકિટોનું વેચાણ ઓક્ટોબર માસની શરૂઆત અને ડિસેમ્બર માસની શરૂઆતમા કરવામાં આવે છે અને તેને નોંધપાત્ર જથ્થામાં છાપવામાં આવે છે.
ઘણી સદીઓથી નાતાલને ભેટ-સોગાદોની આપ-લે કરવાનો તહેવાર માનવામાં આવે છે. આ ભેટોનું આદાન-પ્રદાન ખાસ કરીને મિત્રો અને કુટુંબીજનો વચ્ચે કરવામાં આવે છે. ખ્રિસ્તી ધર્મ અને પુરાણો સાથે સંકળાયેલા સંખ્યાબંધ પાત્રો નાતાલ સાથે સંકળાયેલા છે અને તેઓ આ મોસમ દરમિયાન ભેટ-સોગાદો આપતા હોય છે તેવી માન્યતા છે. આ પાત્રોમાં ફાધર ક્રિસમસ કે જેમને સાન્તાક્લોઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, પેરે નોએલ અને વેઇનાન્સ્ટમેન; સંત નિકોલસ અથવા તો સિન્ટરક્લાસ; ક્રાઇસ્ટકાઇન્ડ; ક્રિસ ક્રિન્ગલ; જોઉલુપુક્કી; બેબો નાતાલે; સંત બસિલ અને ફાધર ફ્રોસ્ટનો સમાવેશ થાય છે.
વર્ષ 378માં એડ્રિયાનોપલનાં યુદ્ધમાં આરિયાન તરફી શાસક વેલેન્સનાં મૃત્યુ બાદ કેથલિક ધર્મસંઘના અનુયાયિત્વનું પુનરુત્થાન થયું જેના ભાગરૂપે પૂર્વના ખ્રિસ્તીઓમાં નાતાલની ઉજવણીનો પ્રચાર કરવામાં આવ્યો. કોન્સ્ટેન્ટિનોપલમાં આ તહેવારની ઉજવણીની શરૂઆત વર્ષ 379માં તેમજ એન્ટિઓકમાં આ તહેવારની ઉજવણી વર્ષ 380માં કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 381માં ગ્રેગોરીના નાઝિઆન્ઝુસે ધર્માધ્યક્ષના પદેથી રાજીનામું આપી દીધાં બાદ આ તહેવારની ઉજવણી લુપ્ત થઇ ગઇ હતી. જોકે વર્ષ 400 દરમિયાન જ્હોન ક્રિસોસ્ટોને આ પ્રથા ફરી પાછી શરૂ કરી.
ખ્રિસ્તીઓ ઘણા પ્રકારે નાતાલની ઉજવણી કરે છે. આ દિવસે દેવળોમાં હાજરી આપીને પ્રભુની ભક્તિનું વિશેષ મહત્વ હોય છે પરંતુ તે ઉપરાંત પણ સંખ્યાબંધ ભક્તિની રીતો અને પ્રખ્યાત રીતિરિવાજો આવેલા છે. ક્રિસમસની ઉજવણી પહેલા પૂર્વીય રૂઢિગત દેવળો ઈશુના જન્મની અપેક્ષા સાથે 40 દિવસનો ઇશુના જન્મના પર્વની ઉજવણી કરતાં હતા. જ્યારે પશ્ચિમી ખ્રિસ્તીઓ 4 સપ્તાહ સુધી એડ્વેન્ટ એટલે કે નાતાલ પૂર્વેના કાળની ઉજવણી કરતા હતા. નાતાલની ઉજવણીની અંતિમ તૈયારીઓ નાતાલના આગલા દિવસે એટલે કે તારીખ 24મી ડિસેમ્બરે કરવામાં આવે છે.
ઘણા દેશોમાં ઈશુના જન્મદ્રશ્યની ભજવણી ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. લોકો તીવ્ર સ્પર્ધા કરીને આ દ્રશ્ય આબેહૂબ ભજવવાનો પ્રયત્ન કરતા હોય છે. કેટલાંક કુટુંબોમાં ખાસ વસ્તુઓ પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવે છે જેને કુટુંબની મૂલ્યવાન વસ્તુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે 12મી રાત્રિએ એટલે કે તારીખ 5મી જાન્યુઆરીની સાંજે નાતાલના સુશોભનો ઉતારી લેવામાં આવે છે. નાતાલના પરંપરાગત રંગોમાં પાઇન વૃક્ષ જેવો લીલો, સદાબહાર લીલો, બર્ફીલો સફેદ, અને હ્રદય પ્રકારના લાલ રંગનો સમાવેશ થાય છે.
આ દ્રશ્યનાં ચિત્રો દોરીને પણ રજૂ કરવાની પ્રથા ઘણા લાંબા સમયથી અસ્તિત્વમાં છે જેને નેટિવિટી ઇન આર્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઈશુ જન્મનાં દ્રશ્યમાં પરંપરાગત રીતે તબેલો કે ગમાણ દર્શાવવામાં આવે છે જેની અંદર મેરી, જોસેફ, બાળ ઈશુ ખ્રિસ્ત, દેવદૂતો, ભરવાડો અને ત્રણ ડહાપણ ભરેલા પુરુષો બાલ્થાઝાર, મેલ્શિયોર અને કાસ્પરને દર્શાવવામાં આવે છે. આ ત્રણ વિશે એમ માનવામાં આવે છે કે તેમણે બેથલહેમના તારાનો પીછો કર્યો હતો અને ઈશુના જન્મ બાદ તેઓ ત્યાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
જન્મના દ્રશ્યની ભજવણી 10મી સદીમાં રોમથી જાણીતી બની છે. આ પ્રથાને આસિસીના સંત ફ્રાન્સિસ દ્વારા પ્રખ્યાત બનાવવામાં આવી હતી જેનો પ્રસાર ખૂબ જ ઝડપથી યુરોપમાં થઇ ગયો હતો. ખ્રિસ્તી વિશ્વમાં સુશોભનની વિવિધ શણગારો પ્રચલિત બન્યાં હતા જે જે-તે દેશની સંસ્કૃતિ અને તોમના સ્રોતો ઉપર આધારિત હતા. પ્રથમ વ્યાવસાયિક સુશોભનની શરૂઆત વર્ષ 1860માં જર્મનીમાં કરવામાં આવી હતી. જેની પ્રેરણા બાળકો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કાગળની સાંકળો ઉપરથી મેળવવામાં આવી હતી.
19મી સદી સુધી મેક્સિકોમાં થતો પોઇન્સેટિયા નામના છોડને નાતાલ સાથે સાંકળવામાં આવતો હતો. આ તહેવાર સાથે સંકળાયેલા અન્ય છોડોમાં કાંટાળા પાંદડાંવાળાં સદાપર્ણી ઝાડ, મિઝલૂટો નામનું સદાય લીલું રહેતું વૃક્ષ, લાલ રંગના ફૂલો વાળો એક છોડ અને નાતાલના થોરનો સમાવેશ થાય છે. નાતાલનાં વૃક્ષ ઉપરાંત ઘરની સજાવટ પણ ઉપરોક્ત છોડો દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેની સાથે હાર-તોરણો અને સદાય લીલાં રહેતાં પર્ણો વાળા વૃક્ષોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવે છે.
આપણી જાણમાં આવ્યા અનુસાર નાતાલને લગતું ચોક્કસ પ્રકારની સ્તુતિ 4થી સદીના રોમમાં અસ્તિત્વમાં આવી હતી. મિલાનના વડાપાદરી એમ્બ્રોસ દ્વારા રચિત વેની રિડમ્પટર જેન્ટિયમ જેવી લેટિન સ્તુતિઓમાં આરિએનિઝમની વિરુદ્ધમાં મૂર્તરૂપ અવતાર સંબંધી બ્રહ્મવિદ્યા અંગેનો બોધ આપવામાં આવ્યો છે. સ્પેનિશ કવિ પ્રુડેન્ટિયસ દ્વારા રચિત કોર્ડ નેટસ એક્સ પારેન્ટિસ આજે પણ કેટલાંક દેવળોમાં ગવાય છે.
પશ્ચિમી દુનિયામાં નાતાલના પ્રસંગને અનુરૂપ કે બિનસાંપ્રાદાયિક ચિત્રો કે ડિઝાઇનવાળા ભપકાદાર રંગના કાગળોનું જથ્થાબંધ માત્રામાં ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે. જેની પાછળનો આશય ભેટ-સોગાદોને તેમાં વીંટીને આપવાનો હોય છે. આ મોસમ દરમિયાન ઘણાં ઘરોની બહાર નાતાલનાં ગામડાંઓ પણ પ્રદર્શનાર્થે મુકવામાં આવે છે. અન્ય પરંપરાગત સુશોભનોમાં ઘંટ, મિણબત્તીઓ, કૂલ્ફીની લાકડીઓ, ઘૂંટણ સુધીનાં મોજાં, માળાઓ અને દેવદૂતોનો સમાવેશ થાય છે.
જે દેશોમાં ખ્રિસ્તી પરંપરા મજબૂત રીતે ફેલાયેલી છે તેવા દેશોમાં નાતાલની વિવિધ પ્રકારની ઉજવણી વિકાસ પામી છે. આવી પરંપરાઓમાં પ્રાદેશિક તેમજ સ્થાનિક સંસ્કૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા ખ્રિસ્તીઓ માને છે કે આ મોસમ દરમિયાન ધાર્મિક નાટકોમાં ભાગ લેવો તે નાતાલનો એક અગત્યનો હિસ્સો છે. નાતાલ અને ઇસ્ટરના તહેવારો દરમિયાન વાર્ષિક ધોરણે દેવળોમાં સૌથી વધુ માત્રામાં ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ થાય છે.
ઓસ્ટ્રેલિયા, ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા તથા યુરોપમાં ઘરની બહારના ભાગને લાઇટની રોશની અથવા તો કેટલીક વખત લાઇટથી સજાવેલી બરફમાં ચાલનારી ગાડી, બરફનો માનવી વગેરે જેવા નાતાલના પાત્રોથી સજાવવાની પરંપરા રહેલી છે. ઘણી વખત નગરપાલિકાઓ પણ સુશોભનને પ્રાયોજિત કરે છે. નાતાલના વાંસ ઉપર ચડાવેલા વાવાટાઓ શેરીમાં રહેલી લાઇટ્સ ઉપર ટીંગાડવામાં આવે છે. અને નાતાલનાં વૃક્ષો ચાર રસ્તા ઉપર મૂકવામાં આવે છે.
9મી અને 10મી સદી દરમિયાન ઉત્તર યુરોપીય મઠોમાં નાતાલનાં પ્રસંગો અથવા તો ગદ્યોની રજૂઆત કરવામાં આવી હતી, જેને ક્લેરવોક્સના બર્નાર્ડ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી. આને પ્રસંગોના અનુપ્રાસ તેમજ ગીતની કડીઓ સાથે રચવામાં આવી હતી. 12મી સદીમાં પેરિસના સંત એડેમ ઓફ સેઇન્ટ વિક્ટરે જાણીતાં ગીતોનાં સંગીતનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું જે નાતાલનાં ગીતોનાં સ્વરૂપની ખૂબ જ નજીકનું હતું.
વિશ્વભરમાં નાતાલની ઉજવણી વિવિધ સ્વરૂપે કરવામાં આવે છે. જેના થકી વિવિધ સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્રીય પરંપરાઓ પ્રતિબિંબિત થાય છે. જાપાન અને કોરિયા જેવા દેશોમાં ખ્રિસ્તીઓની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં હોવા છતાં પણ ત્યાં ક્રિસમસનો તહેવાર ખૂબ જ લોકપ્રિય થયો છે. આ દેશોએ નાતાલના ભેટ-સોગાદોની આપ-લે, સજાવટ અને નાતાલનાં વૃક્ષ જેવી બિનસાંપ્રદાયિક પરંપરાઓને અપનાવી છે.
ભેટ-સોગાદોની આપ-લે ઉપરાંત અન્ય પાસાંઓના કારણે નાતાલના તહેવારમાં ખ્રિસ્તી અને બિનખ્રિસ્તી બંને ધર્મમાં આર્થિક ગતિવિધિનું પ્રમાણ ખૂબ જ તીવ્ર બની જાય છે. લોકો માટે આ એક નોંધપાત્ર ઘટના અને વેપારીઓ માટે વેચાણનો મુખ્ય સમયગાળો બની જાય છે. નાતાલની આર્થિક અસરો એક એવું પાસું છે કે જે છેલ્લી કેટલીક સદીઓથી વિશ્વના ઘણા પ્રદેશોમાં સ્થિરતાપૂર્વક વધી રહ્યું છે.
લેટિન અમેરિકાના વેનેઝુએલા અને કોલંબિયા જેવા દેશોમાં હજી પણ એ પ્રથા ચાલે છે કે સાંતા રમકડાં બનાવીને બાળ ઈશુને અર્પણ કરે છે. તેમજ હકીકતે સાંતા દ્વારા આપવામાં આવેલા બાળ ઇશુ બાળકોને વહેંચી દે છે. પરંપરાગત ધાર્મિક માન્યતા અને સાંતાની પાત્ર નિરૂપણતા યુએસથી આવી છે.
નવાં આલ્બમની રજૂઆત પૂર્વે બ્લેક સબાથે રંગભેદની નીતિ તીવ્ર હતી તે દરમિયાન દક્ષિણ આફ્રિકાનાં સનસિટી ખાતે છ શો કરવાનું સ્વીકાર્યું. આ બેન્ડની ચળવળકારીઓ અને કલાકારો તરફથી ખૂબ જ ટીકા થઇ. આર્ટિસ્ટ યુનાઇટેડ અગેઇન્સ્ટ અપાર્થેટ એવા કલાકારોનું સંગઠન હતું કે જે 1985થી દક્ષિણ આફ્રિકાનો આ મુદ્દે વિરોધ કરતું હતું. ડ્રમવાદક બેવ બેવને આ શોમાં વગાડવાની ના પાડી દીધી. તેનાં સ્થાને ધ ક્લેશના ભૂતપૂર્વ ડ્રમવાદક ટેરી ચાઇમ્સને લેવામાં આવ્યો.
મિન્નેસોટ્ટાના મિન્નેઇઆપોલિસ ખાતે કરવામાં આવેલા શો બાદ તારીખ 18મી ઓગસ્ટ 1980ના રોજ બિલ વાર્ડને બ્લેક સબાથમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યો. બાદમાં વાર્ડે જણાવ્યું હતું કે "હું ખૂબ જ ઝડપથી ડૂબવા લાગ્યો હતો". "હું કલ્પી ન શકાય એટલો દારૂ પીતો હતો, હું લગભગ દિવસમાં 24 કલાક દારૂના નશામાં રહેતો હતો. હું જ્યારે મંચ ઉપર જાઉં ત્યારે મંચ એટલો પ્રકાશમાન નહોતો લાગતો. એમ લાગતું હતું કે જાણે હું અંદરથી મરી રહ્યો છું. જીવંત શો કરવા ખૂબ જ શુષ્ક અને રસહિન લાગતું હતું. રોન ત્યાં પોતાનું કંઇક કામ કરી રહ્યો હતો અને હું ગયો 'તે પૂરૂં થયું'. મને રોની ગમતો હતો, પરંતુ માત્ર સંગીત પૂરતો જ તે મારા માટે નહોતો." વાર્ડની લથડતી જતી તબિયતને ધ્યાનમાં રાખીને ઇઓમી વાર્ડને પૂછ્યા વિના જ નવા ડ્રમર વિન્ની એપાઇસને લઇ આવ્યો. "તેમણે મારી સાથે વાત ન કરી, તેમણે મને મારી ખુરશીમાં લાત મારી અને મને તે બાબતની જાણ જ કરવામાં ન આવી. મને ખબર હતી કે તેઓ પ્રવાસને બચાવવા માટે નવો ડ્રમર લઇ આવ્યા હતા પણ હું બેન્ડ સાથે ઘણાં વર્ષોથી જોડાયેલો હતો જ્યારે અમે નાનાં બાળકો હતા ત્યારથી. ત્યારબાદ વિન્નીએ વગાડવાનું શરૂ કર્યું અને એમ લાગ્યું કે 'કેટલું વાહિયાત?' મને ખૂબ જ દુઃખ થતું હતું."
1980 દરમિયાન બ્લેક સબાથે યુએસનો પ્રવાસ ખેડ્યો જેમાં તેણે "બ્લેક એન્ડ બ્લુ" પ્રવાસ ઉપર બ્લુ ઓઇસ્ટર કલ્ટ પણ ભજવ્યું. ન્યૂ યોર્કમાં યુનિયનડેલના નાસાઉ કોલિસિયમ ખાતે તેમણે જે શો કર્યો તેને ફિલ્માવવામાં આવ્યો અને 1981માં તેને બ્લેક એન્ડ બ્લુ ના નામથી સિનેમાઘરોમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તારીખ 26મી જુલાઇ 1980ના રોજ બેન્ડે 75,000 દર્શકોની વચ્ચે વેચાઇ ગયેલા શોમાં પોતાનું પ્રદર્શન કર્યું. આ શો લોસ એન્જલસના મેમોરિયલ કોલિસિયમમાં યોજવામાં આવ્યો હતો જેમાં જર્ની, ચિપ ટ્રિક અને મોલી હેચેટ જેવાં ગીતો ગાવામાં આવ્યાં હતાં. બીજે દિવસે બેન્ડે 1980માં ઓકલેન્ડ કોલિસિયમ ખાતે ડે ઓન ધ ગ્રીનનું પ્રદર્શન કર્યું. પ્રવાસ દરમિયાન બ્લેક સબાથની ઇન્ગલેન્ડની એક ભૂતપૂર્વ રેકોર્ડ કંપનીએ તેમણે સાત વર્ષ પૂર્વે કરેલા પ્રદર્શનમાંથી ચૂંટી કાઢેલા ગીતોનું એક આલ્બમ બહાર પાડ્યું. જેનું નામ લાઇવ એટ લાસ્ટ રાખવામાં આવ્યું હતું અને તેમાં બેન્ડનું કોઇ જ યોગદાન નહોતું. બ્રિટિશનાં ટોચનાં ગીતોની યાદીમાં તેને 5મું સ્થાન પ્રાપ્ત થયું. આ આલ્બમમાં "પેરાનોઇડ"નો પણ એકાકી ગીત તરીકે સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો અને તે ટોચનાં 20 ગીતોની યાદીમાં સ્થાન પામ્યું હતું.
બેન્ડે બાકી રહેલું વર્ષ સ્ટુડિયોમાં પસાર કર્યું અને જે ગીતો તૈયાર થયાં તેમાંથી સેવન્થ સ્ટાર બન્યું. બ્લેક સબાથના બદલે આલ્બમને ટોની ઇઓમીના એકાકી આલ્બમ તરીકે રજૂ કરવાની વાર્નર બ્રધર્સે ના પાડી દીધી. બેન્ડના મેનેજર ડોન આર્ડેન દ્વારા દબાણ કરવામાં આવતાં બંનેએ નમતું જોખ્યું અને જાન્યુઆરી 1986માં બ્લેક સબાથના ટોની ઇઓમી પ્રસ્તુત તેવા શીર્ષક સાથે આલ્બમ રજૂ કર્યું. ઇઓમીએ વર્ણવ્યું કે "આના કારણે અમારામાં નવી ઊર્જાનો સંચાર થયો. કારણ કે મેં એમ વિચાર્યું કે જો અમે એકાકી તરીકે જો આ કરી શકતા હોઇએ તો હજી ઘણી વસ્તુઓ સ્વીકારાઇ શકે છે." સેવન્થ સ્ટાર થોડેઘણે અંશે બ્લેક સબાથનાં આલ્બમ જેવું લાગતું હતું. આ આલ્બમમાં હાર્ડ રોક પ્રકારનાં સંગીતનો વધારે માત્રામાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. કે જેને 1980ના દાયકામાં સનસેટ સ્ટ્રિપ દ્વારા મશહૂર બનાવવામાં આવી હતી. તે વખતે પણ વિવેચકો દ્વારા આલ્બમને નકારાત્મક લેખવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા પરંતુ થોડા સમય બાદ ઓલ મ્યુઝિકે તેની તરફેણમાં અહેવાલો આપ્યા તેણે જણાવ્યું કે "આલ્બમનું ખોટું અર્થઘટન કરવામાં આવ્યું છે અને તેને નાહક નીચું આંકવામાં આકવામાં આવ્યું છે.
ડિસેમ્બર 1989માં બ્લેક સબાથ ફિલિપ્સ રેકોર્ડ્સને સોંપવામાં આવ્યું. જાન્યુઆરી 1970માં તેમણે તેમનું પ્રથમ એકાકી "એવિલ વુમન" ફિલિપ્સની પેટા કંપની ફોન્ટાના રેકોર્ડ્સ મારફતે રજૂ કર્યું. ત્યારબાદ રજૂ કરવામાં આવેલાં આલ્બમોનું સંચાલન ફિલિપ્સ દ્વારા નવી બનાવવામાં આવેલી તેમજ રોક સંગીતનાં ક્ષેત્રે ઝડપી વિકાસ સાધી રહેલી કંપની વર્ટિગો રેકોર્ડ્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. એકાકી ગીત ટોચનાં ગીતોમાં સ્થાન પામવાને નિષ્ફળ ગયું હોવા છતાં પણ આ જૂથે જાન્યુઆરીના અંત ભાગમાં પોતાનું પ્રથમ આલ્બમ બનાવવા માટે સ્ટુડિયોમાં સતત બે દિવસ પસાર કર્યા આ આલ્બમના નિર્માતા હતા રોજર બાઇન. ઇઓમીએ જીવંત ધ્વનિમુદ્રણમાં યાદ કર્યું હતું કે "અમને એમ લાગ્યું હતું કે આ આલ્બમનનું ધ્વનિમુદ્રણ કરતાં અમને બે દિવસ લાગશે અને અન્ય એક દિવસ સંગીતનું મિશ્રમ કરવામાં જશે." એટલે અમે તેને જીવંત વગાડ્યું. ઓઝી પણ એ જ સમયે ગાવાનો હતો એટલે અમે તેને અલગ બૂથમાં મૂકી તેને બંધ કરીને જતા રહ્યા. એક વખત વગાડ્યા પછી અમારે મોટા ભાગનું સંગીત બીજી વખત નથી વગાડવું પડ્યું."
વોલ્યુમ-4 અને વિશ્વ પ્રવાસ બાદ બ્લેક સબાથ તેનાં આગામી કામ માટે ફરી પાછું લોસ એન્જલસમાં આવ્યું. વોલ્યુમ-4 ની સફળતાથી સંતુષ્ટ થઇને બેન્ડે ધ્વનિમુદ્રણ માટેનું વાતાવરણ બનાવવાની શરૂઆત કરી અને તે લોસ એન્જલસ ખાતેનાં રેકોર્ડ પ્લાન્ટમાં પાછું ફર્યું. નવા જમાનાના સંગીતનાં આવિષ્કારોને જાણીને બેન્ડને નવાઇ લાગી કે જે રૂમમાં તેઓ પહેલાં રહીને ધ્વનિમુદ્રણ કરતા હતા તે રૂમમાં હવે "વિશાળ સિન્થેસાઇઝર" રાખવામાં આવ્યું છે. બેન્ડે બેલ એરમાં મકાન ભાડે રાખ્યું અને 1973ના ઊનાળામાં લેખનનું કામ શરૂ કર્યું પરંતુ નાણાકીય પ્રશ્નો અને થાકના કારણે તેઓ એક પણ ગીત પૂરૂં કરી શક્યા નહીં. ઇઓમીએ જણાવ્યું હતું કે "વોલ્યુમ-4 વખતે જે પ્રાકરાના વિચારો આવતા હતા તે પ્રકારના વિચારો આવતા નહોતા અને અમે ખરેખર અસંતુષ્ટ થઇ ગયા હતા." "બધા લોકો બેઠા રહેતા અને હું કંઇક વિચાર લઇને આવીશ તેવી આશાએ મારી રાહ જોયા કરતા. હું કશી જ બાબત વિષે કશું જ વિચારી શકતો નહોતો. જો હું કશું જ લીધા વિના જાઉં તો તે લોકો પણ કશું જ ન કરી શકે તેવી સ્થિતિ હતી."
યુએસ અને યુકે બંનેની યાદીઓમાં સાબોટાજ ટોચનાં 2 ગીતોની યાદીમાં પહોંચ્યું. આ બેન્ડનું પહેલું એવું આલ્બમ હતું કે જે યુએસમાં પ્લેટિનમનો દરજ્જો નહોતો મળ્યો આ આલ્બમને માત્ર ગોલ્ડનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો. જોકે આલ્બમનું એકલું ગીત "એમ આઇ ગોઇન્ગ ઇન્સેન " ટોચનાં ગીતોની યાદીમાં સ્થાન પામવાને નિષ્ફળ ગયું હતું. સાબોટાજ માંથી તેમનાં ચાહકોમાં લોકપ્રિય બનેલાં ગીતોમાં "હોલ ઇન ધ સ્કાય" અને "સિમ્ટમ ઓફ ધ યુનિવર્સ" વધારે લોકપ્રિય બન્યાં હતાં. બ્લેક સબાથે સાબોટાજ ને ટેકો કરવા માટે કિસથી શરૂ કરીને એક પ્રવાસનું આયોજન કર્યું હતું પરંતુ નવેમ્બર 1975માં એક મોટરસાઇકલ અકસ્માત દરમિયાન ઓસ્બોર્નની પીઠની માંસપેશીઓમાં ભંગાણ પડવાને કારણે તેમણે તમને પ્રવાસ ટૂંકાવી દેવાની ફરજ પડી હતી. ડિસેમ્બર 1975માં બેન્ડની રેકોર્ડ કંપનીએ તેમનાં મહાન હિટ ગીતોની રેકોર્ડ રજૂ કરી જેમાં બેન્ડનું કોઇ જ યોગદાન નહોતું આ રેકોર્ડનું નામ વી સોલ્ડ અવર સોલ ફોર રોક 'એન' રોલ રાખવામાં આવ્યું હતું. 1976માં આ આલ્બમ સતત ટોચ ઉપર રહ્યું અને યુએસમાં તેની 20 લાખ નકલો વેચાઇ હતી.
બટલરના ગયા બાદ નવોસવો પાછો ફરેલો ડ્રમવાદક બિલ વાર્ડ પણ બેન્ડ છોડીને જતો રહ્યો. ઇઓમીએ ભૂતપૂર્વ સભ્યો નિલ મરેની બાઝવાદદક તરીકે અને કોઝી પોવેલની ડ્રમવાદક તરીકે પુનઃ નિયુક્તિ કરી આમ ટિયર આલ્બમ વખતે જે કલાકારો હતા તે એકત્રિત થયા. નવાં આલ્બમનાં નિર્માણ માટે બેન્ડે બોડી કાઉન્ટના ગિટારવાદક એર્ની સીની નિમણૂક કરી જેનું ધ્વનિમુદ્રણ લંડન ખાતે 1994નાં ઉત્તરાર્ધમાં કરવામાં આવ્યું. આ આલ્બમનાં ગીત "ઇલ્યુઝન ઓફ પાવર" મહેમાન ગાયક તરીકે બોડી કાઉન્ટના ગાયક આઇસ ટી દ્વારા ગાવામાં આવ્યું હતું. પરિણામ સ્વરૂપ બનેલું આલ્બમ ફોરબિડન 8મી જૂન 1995ના રોજ રજૂ કરવામાં આવ્યું. જોકે આ આલ્બમ યુએસ અને યુકેમાં ટોચનાં આલ્બમોમાં સ્થાન મેળવવાને નિષ્ફળ ગયું હતું. વિવેચકો દ્વારા આ આલ્બમને મોટે પાયે લખોડી કાઢવામાં આવ્યું; ઓલ મ્યુઝિકના બ્રાડલી ટોરિયાનોએ જણાવ્યું હતું કે "કંટાળાજનક ગીતો, ખરાબ નિર્માણ ્ને પ્રેરણાહિન પ્રદર્શન પ્રખર ચાહક માટે આ તમામ વસ્તુઓ ભૂલી જવી શક્ય છે"; જ્યારે બ્લેન્ડર મેગેઝિને ફોરબિડન ને "શરમજનક અને બેન્ડનું સૌથી ખરાબ આલ્બમ" ગણાવ્યું.