polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં ૨૩મી પંજાબ પલટણની 'એ' કંપની ૧૨૦ સૈનિકો સાથે લોંગેવાલા, રાજસ્થાનમાં તૈનાત હતી અને તેણે પાકિસ્તાન સૈન્યની એક બ્રિગેડને પીછેહઠ કરવા મજબૂર કરી હતી. ડિસેમ્બર ૫, ૧૯૭૧ની રાતમાં ત્રણ કલાક સુધી કંપનીએ બ્રિગેડ સ્તરની સેનાને ભારતીય વાયુસેનાના આધાર વિના રોકી રાખી હતી. કંપનીનું નેતૃત્વ કરી રહેલ મેજર કુલદીપ સિંઘ ચાંદપુરીને મહાવીર ચક્ર એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું.
૧૫ પંજાબ , ભારતીય સેનાની સર્વશ્રેષ્ઠ પલટણોમાંની એક છે. તેણે એપ્રિલ ૧૩, ૨૦૦૫ના રોજ સેવામાં ૩૦૦ વર્ષ પૂર્ણ કર્યાં. તેને ૨૨ લડાઈના સન્માનો, ૧ યુદ્ધ સન્માન અને અનેક વીરતા પુરસ્કાર મળેલ છે. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં તેણે આરબ વિસ્તારમાં ફરજ બજાવી છે. દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધમાં બર્મા ખાતે યુદ્ધમાં ભાગ લીધો અને સફળતાપૂર્વક જાપાનની સંચાર સેવા ઠપ્પ કરી. ત્યારબાદ તેણે મલાયા અને જાવા ખાતે પણ ફરજ બજાવી.
આઝાદી પહેલાંના બ્રિટિશ ભારતમાં અનેક પંજાબ રેજિમેન્ટ હતી. તેમાં મુખ્યત્ત્વે ૧લી પંજાબ, ૨જી પંજાબ, ૮મી પંજાબ, ૧૪મી પંજાબ, ૧૫મી પંજાબ અને ૧૬મી પંજાબ હતી. આઝાદી સમયે પાકિસ્તાનના હિસ્સામાં ૧લી, ૮મી, ૧૪મી, ૧૫મી અને ૧૬મી પંજાબ રેજિમેન્ટ આવી અને ભારતના હિસ્સામાં ૨જી પંજાબ રેજિમેન્ટ આવી. સૈનિકો તેમની મરજી પ્રમાણે ભારત અને પાકિસ્તાનના હિસ્સાની રેજિમેન્ટ વચ્ચે બદલવામાં આવ્યા.
પંજાબ રેજિમેન્ટ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે અને તે ૧૯૪૭માં બ્રિટશ ભારતીય સેનામાંથી ૨જી પંજાબ રેજિમેન્ટમાંથી બનાવવામાં આવી હતી. તે ભારતીય ભૂમિસેનાની સૌથી જૂની રેજિમેન્ટમાંની એક છે. તેણે અનેક લડાઈ અને યુદ્ધોમાં ભાગ લીધો છે અને તેના માટે બહુમાન પ્રાપ્ત કર્યા છે.
૧૯૫૨માં જ્યારે પેરાશુટ રેજિમેન્ટનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું ત્યારે પંજાબ રેજિમેન્ટની પ્રથમ પલટણ તેની પ્રથમ પલટણ બની. પલટણે છત્રીદળનો ગણવેશ અપનાવ્યો પરંતુ હેકલ પંજાબ રેજિમેન્ટનું કાયમ રાખ્યું.
હાલના વર્ષોમાં પંજાબ રેજિમેન્ટની પલટણોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો છે. તેમાં ગાઝા, અંગોલા અને લેબેનાન ખાતે નિયુક્તિ સામેલ છે.
કદાચ, એકમાત્ર પાયદળ રેજિમેન્ટ છે નૌકાનું ચિહ્ન ધરાવે છે. તે વિદેશમાં સેવા આપવા તત્પરતાની સૂચક છે. ૧૮૨૪ સુધીમાં જ રેજિમેન્ટ વિદેશમાં આઠ વખત નિયુક્તિ પામી ચુકી હતી.
અકબરના દરબારમાં કવિ તાનસેન એક નોંધપાત્ર સંગીતજ્ઞ અને ગાયક હતા. તેમનું મૂળ નામ રામતનુ પાન્ડે હતું. સંગીતના બાદશાહ તાનસેનના શહેર ગ્વાલિયરમાં એક કહેવત પ્રખ્યાત છે કે, અહીં બાળકો રડે છે સુરમાં અને પથ્થરો ગબડે છે તાલમાં
તાનસેનનો ગુજરાત સાથેનો નાતો પણ હતો. જ્યારે શહેનશાહ અક્બરે તાનસેનને રાગ દિપક ગાવા ખૂબ જ આગ્રહ કર્યો, ત્યારે આ રાગ ગાવાને કારણે તાનસેનના આખા શરીરમાં બળતરા થવા લાગી હતી. આ બળતરા શાંત કરવા માટે તાનસેન આખા દેશમાં ફર્યા પણ તેમની બળતરા કોઈ શાંત કરી શક્યું નહીં. ત્યારે ગુજરાતનાં વડનગર ખાતે રહેતી બે બહેનો - તાના અને રીરીએ એ રાગ મલ્હાર ગાઈ તાનસેનના શરીરની બળતરાને શાંત કરી હતી.
ઉચ્ચ જ્ઞાની રાજા બીરબલ , મુઘલ બાદશાહ અકબરના શાસનમાં મુઘલ દરબારના મુખ્ય વજીર હતા અને અકબરના દરબારના નવ સલાહકારો પૈકીના સૌથી વધુ વિશ્વસનીય સભ્ય હતાઅકબરના યુદ્ધ સલાહકાર હતા. રમૂજ-મજાકમાં તેમના અકબરના સાથેની કાલ્પનિક વાર્તાઓ આજે પણ કહેવામાં આવે છે. તેઓ એક કવિ પણ હતા. કવિ તરીકે બ્રહ્મ નામથી તેમણે અનેક કવિતાઓ લખી છે જે ભરતપુર સંગ્રહાલય, રાજસ્થાનમાં સુરક્ષિત છે.
ફૈઝી મધ્યકાલિન ફારસી કવિ હતા, જેઓ અબુલ ફઝલના ભાઈ હતા અને તેમને અકબરે પોતાના દિકરાના ગણિતના શિક્ષક તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. તેમનો જન્મ ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૧૫૪૭ના રોજ આગ્રા ખાતે થયો હતો, જન્મનું નામ શેખ અબુ અલ-ફૈઝ હતું અને ૫ ઓક્ટોબર ૧૫૯૫ના રોજ લાહોર ખાતે તેમનું અવસાન થયું.
ભારતના મુઘલ બાદશાહ અકબર પોતે અભણ હોવા છતાં પણ ઇતિહાસકારો, ચિત્રકારો, સુલેખનકારો, વિચારકો, ધાર્મિક ગુરુઓ, કલાકારો અને બુદ્ધિજીવીઓના ખાસ પ્રેમી હતા. કહેવાય છે કે અકબરની સભામાં આવા નવ ગુણી વિદ્ધાનો હતા જેઓ પછીથી અકબરના નવરત્નો તરીકે જાણીતા થયા.
ઇતિહાસકાર અબુલ ફઝલે અકબરના શાસનકાળની મુખ્ય ઘટનાઓ વર્ણવી હતી. તેમણે અકબરનામા અને આઇન-એ-અકબરીની રચના કરેલી. તેમનો જન્મ આગ્રામાં થયો હતો.
જાટ સમુદાય મુખ્યત્ત્વે ખેડૂતો અને પશુપાલકોનો સમુદાય છે અને તે શ્રેષ્ઠ સૈનિક બનવાની ગુણવત્તા ધરાવે છે. તે પંજાબ, સિંધ, હરિયાણા, જમ્મુ, રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ વિસ્તારમાં વર્ચસ્વ ધરાવતા હતા. જાટ રેજિમેન્ટમાં મોટાભાગના સૈનિકો હરિયાણા અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના હિંદુ જાટ હોય છે. દિલ્હીની મુઘલ સલ્તનતના આટલા નજીક હોવા છતાં તેમણે સ્વતંત્રતા જાળવી રાખી હતી. તેઓ સાદગી ભરેલા, સખત મહેનતુ, પ્રામાણિક અને વફાદાર હોય છે.
આઝાદી બાદ જાટ રેજિમેન્ટએ દરેક યુદ્ધમાં ભાગ લીધો છે. ૩જી જાટએ લેફ્ટ કર્નલ ડેસમન્ડ હાઇડના નેતૃત્વ હેઠળ ઇચ્છોગિલ નહેર પાર કરી અને ડોગરાઈ પર કબ્જો કર્યો હતો અને તે ૧૯૬૫માં લાહોરના દરવાજા સુધી પહોંચી ગયા હતા. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની કાર્યવાહીમાં કોરિયા અને કોંગો ખાતે મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો. ભારતીય સેના એ ભાગ લીધેલ તમામ આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહીમાં જાટ રેજિમેન્ટનો ફાળો નોંધપાત્ર રહ્યો છે.
કાબુલની લડાઈ દરમિયાન ગવર્નર જનરલ ઍલેનબરોએ મેજર જનરલ વિલિયમ નોટને સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો હતો કે અફઘાનોએ ભારતથી લૂંટી અને મહમૂદ બીજાના મકબરા પર લગાવેલા સોમનાથ દરવાજા પાછા લાવવા. એક ૪૩મી બેંગાલ સ્થાનિક પાયદળને, આ દરવાજા ઉંચકી અને પાછા લાવવાની જવાબદારી સોંપાઈ હતી. આ પાયદળ બાદમાં ૬ઠી જાટ તરીકે ઓળખાઈ.
રેજિમેન્ટએ ઉત્તર આફ્રિકા, ઇથોપિયા, બર્મા, મલાયા, સિંગાપુર અને જાવા-સુમાત્રા ખાતે લડાઈમાં ભાગ લીધો. મોટી સંખ્યામાં વીરતા પુરસ્કાર મેળવ્યા જેમાં એક વિક્ટોરીયા ક્રોસ અને બે જ્યોર્જ ક્રોસ હતા.
જાટ રેજિમેન્ટમાં મુખ્યત્ત્વે પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હીના હિંદુ જાટ સૈનિકો હોય છે. માત્ર ત્રણ પલટણો અન્ય સમુદાયની બનેલી છે જે નીચે મુજબ છે:
૨૦૦ વર્ષના સેવાકાળમાં રેજિમેન્ટ ભારતમાં અને વિદેશમાં અનેક લડાઈઓમાં ભાગ લીધેલ છે. જેમાં પ્રથમ અને બીજું વિશ્વયુદ્ધ પણ સામેલ છે.
ભારતમાં પ્રાચીનકાળમાં ઢંઢેરો પીટીને લોકો સુધી સમાચારો પહોચાડવાની પ્રથા હતી. પાછળથી ભીંતપત્રો શરું થયા. સૌપ્રથમ મુદ્રીત સમાચારપત્ર ઇ.સ. ૧૭૭૬માં ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની વતી તત્કાલીન અધિકારી વિલેમ બોલ્ટસે શરું કર્યું હતું. પાછળથી સમાચારપત્રોનો વિકાસ થયો. મહાત્મા ગાંધીએ પણ નવજીવન પત્ર શરું કર્યું હતું જેણે આઝાદીની લડત અને સમાજોત્થાન માટે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતમાં ઇ.સ. ૧૭૭૦થી આઝાદી સુધીનો સમય પત્રકારત્વ માટે ઘણો જ સંઘર્ષપૂર્ણ રહ્યો છે. ૧૯૭૦ પછી કેટલાક સમાચારપત્રો શરું થયાં જે મુખ્યત્વે અંગ્રેજીમાં હતા અને સરકારની વાહ વાહ કરતાં મુખપત્રો હતા. સરકારની આલોચના કરતાં પત્રો સામે કડક પગલા લેવાતા હતા. સૌપ્રથમ ભારતીય ભાષામાં સમાચારપત્ર બંગાળીમાં રાજા રામમોહન રાય દ્વારા ઇ.સ. ૧૮૧૯માં સંવાદ કૌમુદી પ્રસિદ્ધ થયું. ગુજરાતી ભાષાનું પ્રથમ સમાચારપત્ર મુંબઇ સમાચાર ઇ.સ. ૧૮૨૨માં પ્રકાશિત થયું. તે આજે પણ વિદ્યમાન છે.
મુદ્રણ કરીને પ્રકાશિત કરવામાં આવતાં હોય તેવા તમામ પ્રકારના પત્રો/પત્રિકાઓનો આ માધ્યમ હેઠળ સમાવેશ થાય છે. વર્તમાનપત્રો અને સામયિકો સામાન્ય રીતે દૈનિક, સાપ્તાહિક, પખવાડિક, માસિક, છ માસિક અને વાર્ષિક સમયસારણીમાં પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં મુખ્ય વર્તમાનપત્રો ઉપરાંત સ્થાનિક કક્ષાએથી પ્રસિદ્ધ થતાં પત્રો લોકો માટે જીવનક્રમનો એક ભાગ બની ગયાં છે. પ્રાચીન સમયમાં બીબા ઢાળવા અને અને અક્ષરોને ગોઠવવાનું કામ ઘણું અટપટું હતું. મુદ્રણ ક્ષેત્રે થયેલી આધુનિક શોધોના કારણે હવે ઝડપી, રંગારંગી, સુઘડ છાપકામ શક્ય બન્યું છે.
પત્રકારત્વ એ આધુનિક સભ્યતાનો એક મુખ્ય વ્યવસાય છે. જેમાં સમાચારોનું એકત્રિકરણ, લેખન, સંપાદન, પ્રસ્તુતિ, મુદ્રીકરણ, પ્રકાશન કે પ્રસારણ વગેરે બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. આજના યુગમાં પત્રકારત્વના અનેક માધ્યમો છે, જેમાં વર્તમાનપત્રો, સામયિકો, રેડિયો, દૂરદર્શનનો સમાવેશ થાય છે. તેને મુદ્રણ તથા દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય એમ બે મુખ્ય માધ્યમોમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે. પત્રકારત્વને લોકશાહીના ચોથા આધારસ્તંભ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
દ્રશ્ય શ્રાવ્ય માધ્યમો એટલે જોઇ શકાય તથા સાંભળી શકાય તેવા માધ્યમો. જેમકે રેડીયો તથા એમપી3 જેવા ઑડીયોને શ્રાવ્ય માધ્યમો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જયારે દ્ગશ્ય માધ્યમોમાં જોઇ શકાય તેવા ચલચિત્રોનો સમાવેશ થાય છે. આજે આપણે ટેલિવિઝન પર ચલચિત્ર સાથે જે અવાજ સાંભળીએ છીએ તે દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય માધ્યમ છે. ટેલિવિઝન ઉપરાંત ઇન્ટરનેટ પર મળતા વિડીયો ફૂટેજ, સિનેમા તથા મોબાઇલમાં જોવાતા યુ ટ્યુબ જેવા માધ્યમો દ્રશ્ય શ્રાવ્ય માધ્યમો છે.
વિશ્વમાં સામાજિક સ્તરે પત્રકારત્વની શરુઆત ઇસ્વી સન પૂર્વે ૧૩૧ વર્ષ પહેલાં રોમથી થઇ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ત્યારે પ્રથમ દૈનિક સમાચારપત્ર શરું થયું જેનું નામ “ ” હતું. ખરેખર તો એ એક પથ્થર કે ધાતુની પટ્ટી સ્વરૂપે હતું જેના પર સમાચારો લખવામાં આવતાં હતાં. આ પટ્ટીઓને રોમનાં મુખ્ય સ્થાનો પર રાખવામાં આવતી હતી. તેમાં વિશિષ્ટ અધિકારીઓની નિયુક્તિ, લડાઇના પરિણામો વગેરેની ઘોષણા કરવામાં આવતી હતી.
ઇ.સ.ની ૧૫મી સદીનાં મધ્યભાગમાં છાપકામ માટેના યાંત્રિક સાધનોની શોધ થઇ. તેનાથી પુસ્તકો અને વર્તમાનપત્રોનું પણ પ્રકાશન કરવું શક્ય બન્યું . યુરોપનાં સ્ત્રાસબુર્ગ શહેરમાં કારોલૂસ નામનો ધનવાન વ્યક્તિ હાથથી લખેલા સૂચનાપત્રો પ્રકાશિત કરતો હતો. ઇ.સ. ૧૬૦૫માં તેણે છાપકામ યંત્ર ખરીદીને વિશ્વના સૌ પ્રથમ મુદ્રીત સમાચારપત્રની શરુઆત કરી જેનું નામ રિલેશન હતું.
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય માધ્યમથી ટેલિવિઝન પર વિવિધ સમાચાર ચેનલો દ્વારા દેશ-વિદેશની ઘટનાઓ, સ્થાનિક ગતિવિધિઓના સમાચારો આપવામાં આવે છે. ગુજરાતી તેમજ અન્ય ભાષામાં સમાચારો પ્રદર્શિત કરતી ઘણી ચેનલો છે.લોકો સુધી ઝડપી સમાચારો પહોંચાડવા માટે આ માધ્યમ ઘણું જ ઉપયોગી છે. ઘટના કે કાર્યક્રમનું સીધું જીવંત પ્રસારણ કરવું પણ શક્ય બન્યું છે.
નવનિર્માણ યુવક સમિતિએ નવી ચૂંટણીઓ કરવાની માગણી કરી અને વિરોધપક્ષે તેનું સમર્થન કર્યું હતું. મોરારજી દેસાઈ આ માંગણીના ટેકામાં ૬ એપ્રિલ ૧૯૭૫ના રોજ અચોક્કસ મુદ્તની ભૂખ હડતાલ પર ઉતરી ગયા. છેવટે ઇન્દિરા ગાંધીએ ચૂંટણીની જાહેરાત કરી જે ૧૦ જૂનના રોજ યોજવામાં આવી અને પરિણામો ૧૨ જૂન ૧૯૭૫ના રોજ જાહેર થયા. ઇન્દિરા ગાંધીની ચૂંટણીમાં ગોલમાલનો ચુકાદો પણ તે જ દિવસે આવ્યો જે પછીથી દેશમાં કટોકટીમાં પરિણમ્યો. આ દરમિયાન ચીમનભાઇ પટેલે પોતાના નવા પક્ષ કિશાન મજદૂર લોકપક્ષની સ્થાપના કરી અને અલગથી ચૂંટણી લડ્યા. કોંગ્રેસે ચૂંટણીમાં હાર મેળવી અને માત્ર ૭૫ બેઠકો જીતી. કોંગ્રેસ , જન સંઘ, અને લોક દળનું સંગઠન જે જનતા મોર્ચા તરીકે જાણીતું હતું, તેમણે ૮૮ બેઠકો મેળવી અને બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ મુખ્યમંત્રી બન્યા. આ સરકાર ૯ મહિના ચાલી અને પછી માર્ચ ૧૯૭૬માં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ પાડવામાં આવ્યું અને કિમલોપ અને અપક્ષના પક્ષ પલ્ટાથી માધવસિંહ સોલંકી મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૯૮૦માં થયેલી ચૂંટણીમાં પણ કોંગ્રેસે વિજય મેળવ્યો અને માધવસિંહ સોલંકી મુખ્યમંત્રી બન્યા.
૨૦ ડિસેમ્બર ૧૯૭૩ ના દિવસે અમદાવાદની લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલયના વિદ્યાર્થીઓ છાત્રાલયના ભોજન શુલ્કમાં ૨૦ ટકાનો વધારો થવાથી હડતાલ પર ઉતરી આવ્યા. આ પ્રકારની હડતાલ ૩ જાન્યુઆરી ૧૯૭૪ના રોજ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં પણ થઇ જેમાં વિદ્યાર્થીઓ અને પોલીસ વચ્ચે અથડામણો થઇ જેનાથી સમગ્ર ગુજરાતમાં વિદ્યાર્થી આંદોલનો શરૂ થયા. શૈક્ષણિક સંસ્થાનોમાં ૭ જાન્યુઆરીથી અચોક્કસ મુદ્તની હડતાલ શરૂ થઇ. તેમની માંગણી ભોજન અને શિક્ષણ સંબંધી હતી. અમદાવાદમાં મધ્યમ વર્ગ અને કેટલાક શ્રમિકો પણ આ વિરોધમાં જોડાયા અને તેમણે કેટલીક રેશનની દુકાનો પર હુમલો કર્યો. વિદ્યાર્થીઓ, વકીલો અને અધ્યાપકોએ અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવવા અને આંદોલનને માર્ગદર્શન આપવા માટે એક સમિતિની રચના કરી, જે પાછળથી નવનિર્માણ યુવક સમિતિ તરીકે ઓળખાઇ.
આંદોલનના દબાણને કારણે ઈન્દિરા ગાંધીએ ચીમનભાઇ પટેલને રાજીનામું આપવાનું કહ્યું. તેમણે ૯ ફેબ્રુઆરીના રોજ રાજીનામું આપ્યું. રાજ્યપાલે વિધાનસભા સ્થગિત કરી નાખી અને રાજ્યમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું. વિરોધ પક્ષે વિધાનસભાને વિખેરી નાખવાની માગણી કરી. કોંગ્રેસ વિધાનસભામાં ૧૪૦ સભ્યો ધરાવતી હતી. કોંગ્રેસ ના ૧૫ સભ્યોએ ૧૬ ફેબ્રુઆરીના રોજ રાજીનામાં આપ્યા જેને કારણે આંદોલને વેગ પકડ્યો. જન સંઘના ૩ ધારાસભ્યોએ પણ રાજીનામાં આપ્યા. માર્ચ સુધીમાં વિદ્યાર્થીઓએ ૧૬૭ માંથી ૯૫ રાજીનામાંઓ મેળવ્યા. કોંગ્રેસ ના પ્રમુખ, મોરારજી દેસાઈ, ૧૨ માર્ચથી અચોક્કસ મુદ્તની ભૂખ હડતાલ પર ઉતરી આવ્યા. ૧૬ માર્ચના રોજ વિધાનસભાને વિખેરી નાખવામાં આવી અને આંદોલનનો અંત આવ્યો.
જયપ્રકાશ નારાયણે ૧૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૪ના રોજ ચીમનભાઇ પટેલના રાજીનામા પછી ગુજરાતની મુલાકાત લીધી, જોકે તેઓ આંદોલન સાથે સંકળાયેલા નહોતા. બિહારમાં તે વખતે બિહાર આંદોલન શરૂ થઇ ગયું હતું. નવનિમાર્ણ આંદોલને તેમને સંપૂર્ણ ક્રાંતિનો ખ્યાલ આપ્યો જે કટોકટીમાં પરિણમ્યો. ત્યાર પછી જનતા મોર્ચો જનતા પક્ષમાં પરિવર્તિત થયો અને ૧૯૭૭માં ભારતની સામાન્ય ચૂંટણી પછી સૌ પ્રથમ બિન-કોંગ્રેસ સરકારની રચના થઇ અને મોરારજી દેસાઈ વડા પ્રધાન બન્યા.
કોંગ્રેસે રાજકારણમાં મજબૂત બનવા માટે નવા જાતિ આધારિત ચૂંટણી વ્યૂહની રચના કરી જે તરીકે જાણીતી બની. આનાથી ઉચ્ચ વર્ગે પોતાની રાજકીય પકડ અને મહત્વ પર ભય અનુભવ્યો અને તેમણે ૧૯૮૧માં લાગુ પડાયેલા આરક્ષણો સામે જલદ પ્રક્રિયાઓ આપી. આ પ્રક્રિયાઓ ૧૯૮૫માં મંડલ-વિરોધી રમખાણોમાં પરિણમી, જે પછીથી હિંદુ-મુસ્લિમ રમખાણોમાં પરિણમ્યા. ગુજરાતમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીનો ઉદય આ સમયગાળા દરમિયાન થયો.
આંદોલનકારીઓએ ચીમનભાઇ પટેલના રાજીનામાની માંગણી કરી. ૧૦ જાન્યુઆરી એ અમદાવાદ અને વડોદરામાં હડતાલ બે દિવસ માટે હિંસક બની. ૨૫ જાન્યુઆરી ૧૯૭૪ના રોજ આયોજીત રાજ્યવ્યાપી હડતાલમાં ૩૩ શહેરોમાં પોલીસ અને લોકો વચ્ચે અથડામણોની ઘટનાઓ બની. સરકારે ૪૪ શહેરોમાં સંચારબંધી લાગુ કરી અને તેનાથી આંદોલન સમગ્ર ગુજરાતમાં વ્યાપ્યું. ૨૮ જાન્યુઆરી ૧૯૭૪ના રોજ અમદાવાદમાં લશ્કરને બોલાવવામાં આવ્યું.
નવનિર્માણ આંદોલન ૧૯૭૪માં ગુજરાતના વિદ્યાર્થીઓ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો દ્વારા સમાજમાં નાણાંકીય સમસ્યાઓ અને ભષ્ટ્રાચારના વિરોધમાં શરૂ કરાયેલી સામાજીક-રાજકીય ચળવળ હતી. આ આંદોલન આઝાદી પછી ભારતના ઇતિહાસમાં ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં એક માત્ર સફળ આંદોલન હતું.
જુલાઇ ૧૯૭૩માં ઘનશ્યામભાઈ ઓઝાની જગ્યાએ ચીમનભાઈ પટેલ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમની સામે ભષ્ટ્રાચારના આરોપો હતા. ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવોમાં વધારો થવાથી શહેરી મધ્યમ વર્ગ નાણાંકીય કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યો હતો.
રેજિમેન્ટમાં કુલ ૨૧ પલટણો છે. મોટાભાગની પલટણો યાંત્રિક પાયદળ તરીકે કાર્ય કરે છે, ત્રણ પલટણો કાર્યવાહી પૂર્વેના તપાસકર્તાની જવાબદારી સંભાળે છે, એક પલટણ રણગાડી વિરોધિ શસ્ત્રોથી સજ્જ છે અને ત્રણ પલટણો પાયદળ તરીકે કાર્ય કરે છે. હાલમાં, ભારતીય સેના વર્ગવિહિન ત્રણ રેજિમેન્ટ પૈકીની એક રેજિમેન્ટ બ્રિગેડ ઓફ ગાર્ડસ છે.
બ્રિગેડ ઓફ ગાર્ડસ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. તે પ્રથમ 'સમગ્ર ભારત'ની રેજિમેન્ટ છે અને તેમાં તમામ વર્ગના અને પ્રદેશના સૈનિકોને ભરતી કરવામાં આવે છે. અન્ય રેજિમેન્ટ ચોક્કસ વિસ્તાર, વર્ગ કે જાતિના સૈનિકોને જ ભરતી કરે છે. આ રેજિમેન્ટને સૈન્યમાં ઓછું પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતા વર્ગોના સૈનિકોને ભરતી કરવાની નીતિના ભાગ રૂપે ઉભી કરવામાં આવી હતી. તેમાં સૌપ્રથમ સૈન્યની સૌથી જૂની અને પ્રતિષ્ઠિત પલટણો ૨ પંજાબ રેજિમેન્ટ, ૧ ગ્રેનેડિયર્સ અને ૧ રાજપૂતાના રાઇફલ્સને પરિવર્તિત કરવામાં આવી હતી. પાછળથી તેમાં ૧ રાજપૂત રેજિમેન્ટ પલટણ પણ ઉમેરાઈ હતી. તે ભારતીય ભૂમિસેનાની એકમાત્ર પાયદળ ગાર્ડસ રેજિમેન્ટ છે. આ રેજિમેન્ટ માત્ર ૬૫ વર્ષ જ જૂની હોવા છતાં તેની પલટણોનો ઈતિહાસ ૨૨૫ વર્ષ જૂનો છે અને તેમની વચ્ચે મળી અને ૯૩ યુદ્ધ સન્માનો ધરાવે છે. આ રેજિમેન્ટના માનનીય કર્નલ-ઈન-ચીફ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને કર્નલ-ઈન-ચીફ ભારતીય ભૂમિસેનાના વડા હોદ્દાની રૂએ હોય છે. રેજિમેન્ટનું મુખ્યાલય કામ્ટી, મહારાષ્ટ્ર ખાતે આવેલું છે.
આ રેજિમેન્ટના ઉદ્ભવ પહેલાં સેનાની તમામ રેજિમેન્ટ તેનું નામ પ્રદેશ, ધર્મ અથવા જાતિના આધાર પર ધરાવતી હતી. આ રેજિમેન્ટ ઉભી કરી અને એક સંદેશ આપવામાં આવ્યો કે દેશ સર્વોપરી છે. રેજિમેન્ટને ૧૯૪૯માં ફિલ્ડ માર્શલ કે એમ કરિઅપ્પા દ્વારા ઉભી કરવામાં આવી હતી. હાલમાં, રેજિમેન્ટ ૧૯ પલટણો ધરાવે છે અને બે સ્થાનીય સેનાની પલટણો પણ ધરાવે છે. ૧૯૮૦ના દાયકામાં જ્યારે યાંત્રિક પાયદળની રેજિમેન્ટ ઉભી કરાઈ ત્યારે ગાર્ડસની પણ પલટણ તેમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવી.
આ કાર્યવાહીમાં ૧૦મી ગાર્ડસ પલટણના લેફ્ટ કર્નલ ઈશરાર રહીમ ખાન તેમની ટુકડી સાથે ૧ પેરાશુટ રેજિમેન્ટ પલટણ સાથે જોડાઈને ઉત્તરના પ્રવેશ દ્વારથી સુવર્ણ મંદિરમાં પ્રવેશ્યા. મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ વેઠવા છતાં તેમને સોંપાયેલ લક્ષ્યાંક પૂરું પાડ્યું. આ કાર્યવાહીમાં કેપ્ટન જસબીર સિંઘ રૈનાને અશોક ચક્ર એનાયત કરાયું અને આ સિવાય એક કીર્તિ ચક્ર અને ત્રણ શૌર્ય ચક્ર એનાયત કરાયાં. પલટણે કુલ ૧૯ સૈનિકો ગુમાવ્યા અને ૫૦ ઘાયલ થયા.
આ યુદ્ધમાં રેજિમેન્ટની પલટણોએ પૂર્વ અને પશ્ચિમ બંને મોરચા પર ભાગ લીધો હતો. ૧૪ ગાર્ડસ પલટણની બ્રાવો કંપનીના લાન્સ નાયક આલ્બર્ટ એક્કાને ગંગાસાગર ખાતે અપ્રતિમ સાહસ અને વીરતા માટે મૃત્યુપર્યંત પરમવીર ચક્ર એનાયત કરવામાં આવ્યું.
આ રેજિમેન્ટની પલટણોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની શાંતિસેનામાં ગાઝા અને અંગોલા ખાતે ભાગ લીધો છે. રેજિમેન્ટની પલટણોને ભારતમાં આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહીમાં પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે.
૨૬ મે ૨૦૧૬ની રાત્રિએ દાદા સાબુ ચોકીનું નેતૃત્ત્વ કરી રહ્યા હતા અને તેઓએ આશરે ૧૨,૫૦૦ ફીટની ઉંચાઈએ નૌગામ, જમ્મુ અને કાશ્મીર ખાતે આવેલ શમશાબારીની પર્વતમાળામાં છુપાયેલા આતંકવાદીઓને મારી હટાવવાની કાર્યવાહીમાં સામેલ થયા જેમાં મોટા પ્રમાણમાં હથિયારધારી ચાર આતંકવાદીઓને મારવામાં આવ્યા. તેઓએ પોતાના સેક્શન સાથે આતંકવાદીઓને હિલચાલ કરતા જોયા અને કાર્યવાહીનો આરંભ કર્યો જે ૨૪ કલાક કરતા વધુ ચાલ્યો. તેઓ આતંકવાદીઓ જે સ્થળ પર હતા ત્યાં દોડી ગયા અને બે આતંકવાદીઓને મારી નાખ્યા. બાદમાં ત્રીજા આતંકવાદી સાથે હાથોહાથની લડાઈ કરતાં તેઓ ટેકરી પરથી અંકુશ રેખા તરફ પડવા લાગ્યા. આ સમયે તેમણે ત્રીજા આતંકવાદીને મારી નાખ્યો પરંતુ ચોથા અને આખરી આતંકવાદીએ તેમને ગોળી મારી. તેમ છતાં આખરી આતંકવાદીને તેમણે છટકવાનો મોકો ન આપ્યો અને તેને ઘાયલ કર્યો. આ ઇજાઓને કારણે તેઓ શહીદ થયા.
એકદમ નજીકથી થયેલી આ લડાઈમાં પોતાની સુરક્ષાને અવગણી ત્રણ આતંકવાદીઓને મારવા માટે તેમજ ચોથાને ઘાયલ કરવા માટે, ઘૂસણખોરી નિષ્ફળ બનાવી તેમના સૈનિકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે દાદાને મરણોપરાંત અશોક ચક્ર એનાયત કરાયું.
હવાલદાર હંગપન દાદા એસી એ ભારતીય ભૂમિસેનાની આસામ રેજિમેન્ટના સૈનિક હતા. તેમને ઓગષ્ટ ૨૦૧૬માં ભારતનો શાંતિકાળનો સર્વોચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર અશોક ચક્ર મૃત્યુપર્યંત એનાયત કરાયો હતો.
દાદાનો જન્મ બોરદુરીઆ ગામ, તિરપ જિલ્લો, અરુણાચલ પ્રદેશ ખાતે થયો હતો. દાદાએ તેમના બાળપણના મિત્ર સોમહાંગ લામરાને નદીમાં ડૂબતા બચાવ્યા હતા.
વિરાટ કોહલી ભારતનો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર છે, જે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનો કપ્તાન પણ છે. તે વિશ્વનો શ્રેષ્ઠ જમણેરી ક્રિકેટ બેટ્સમેન ગણાય છે, ની યાદી મુજબ કોહલીને ૨૦૧૬નો ૮મો સૌથી લોકપ્રિય ખેલાડી જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. તે ઇન્ડિયન પ્રિમિયર લીગ માં રોયલ ચેલેન્જર બેંગ્લોર તરફથી રમે છે અને ૨૦૧૩થી ટીમનો કપ્તાન છે.
નાની વયે મૃદુલા મહાત્મા ગાંધીના પ્રભાવ હેઠળ આવ્યા હતા. તેઓ કોંગ્રેસની વાનર સેના માં જોડાયા અને સત્યાગ્રહીઓનો સંદેશા મોકલવાનું અને પાણી આપવાનું કાર્ય કર્યું હતું. ૧૯૨૭માં તેમણે રાજકોટમાં યુથ કોન્ફરન્સના આયોજનમાં મદદ કરી હતી. તેઓ જવાહરલાલ નેહરુથી પ્રભાવિત હતા, જેઓ તેમના મિત્ર અને માર્ગદર્શક બન્યા. દાંડી સત્યાગ્રહ દરમિયાન તેઓ કોંગ્રેસ સેવા દળમાં જોડાયા અને વિદેશી કાપડ અને બ્રિટિશ માલનો બહિષ્કાર કર્યો. દાંડી સત્યાગ્રહમાં ભાગ લેવા બદલ બ્રિટિશરોએ તેમની ધરપકડ કરી કેદ આપી હતી.
તેમનો જન્મ અમદાવાદ, ભારતમાં એક સમૃદ્ધ વ્યાપારી પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ અંબાલાલ સારાભાઈ અને સરલા દેવીના આઠ બાળકોમાંના એક અને વિક્રમ સારાભાઈના બહેન હતા. તેમનું શિક્ષણ ઘરમાં જ બ્રિટિશ અને ભારતીય શિક્ષકો દ્વારા તેમના માતા-પિતાની દેખરેખ હેઠળ થયું હતું. ૧૯૨૮માં તેમણે કોલેજના શિક્ષણ માટે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં શિક્ષણ લીધું હતું પરંતુ પછીના વર્ષે ગાંધીજીની હાકલથી દાંડી સત્યાગ્રહમાં ભાગ લેવા માટે તેમણે શિક્ષણ છોડી દીધું. ગાંધીજીના વિદેશી વસ્તુ અને સંસ્થાનોનો બહિષ્કાર કરવા માટે તેમણે ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે વિદેશ જવાની ના પાડી દીધી હતી.
૧૯૪૬માં જવાહરલાલ નેહરુએ તેમની નિમણૂક કોંગ્રેસ પક્ષના જનરલ સેક્રેટરી અને કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીના સભ્ય તરીકે કરી. નોઆખલીમાં હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યા પછી તેમણે રાજીનામું આપી અને ગાંધીજીની જોડે ત્યાં ગયા. જ્યારે તેમણે પંજાબમાં હુલ્લડો ફાટી નીકળવાનું સાંભળ્યું ત્યારે તેમણે તરત જ જવાહરલાલ નહેરુનો સંપર્ક કર્યો અને તેઓ પંજાબ જવા રવાના થયા અને ત્યાં તેમણે શાંતિ સ્થાપવમાં અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો. ભારતના ભાગલા વખતે તેમણે શાંતિ સ્થાપવામાં ભજવેલી ભૂમિકા ભારત અને પાકિસ્તાનના નેતાઓ દ્વારા બિરદાવવામાં આવી હતી.
જોકે, ભારતની સ્વતંત્રતાના કેટલાંક વર્ષો પછી કોંગ્રેસ સાથે તેમના મતભેદો સપાટી પર આવ્યા. પછીના વર્ષોમાં તેમણે કાશ્મીરની બહાર તેમના જૂનાં મિત્ર શેખ અબદુલ્લાને ટેકો પૂરો પાડ્યો. તેમણે કાશ્મીર ષડયંત્ર ઘટનાના મુકદમા માટે નાણાંકીય સહાય પણ પૂરી પાડી હતી. કાશ્મીરમાં તેણીને મુકદમા વગર કેટલાંય મહિનાઓ માટે જેલવાસ થયો હતો.
૧૯૩૪માં, તેઓ ઓલ ઇન્ડિયા કોંગ્રેસ કમિટીમાં ગુજરાતના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટાયા હતા. જોકે, ત્યાર પછીના વર્ષોમાં તેમના સ્વતંત્ર વલણના કારણે અન્ય નેતાઓ સાથે તેમનું ઘર્ષણ થયું હતું. જ્યારે પક્ષે તેમના નામાંકનની ના પાડી ત્યારે તેઓ સ્વતંત્ર ઉમેદવાર તરીકે લડ્યા અને સૌથી વધુ મતોના ભેદથી ચૂંટાયા હતા.
મે ૧૧, ૧૯૯૯ના રોજ તેને ઓપરેશન વિજયના ભાગ રૂપે દ્રાસ વિસ્તારમાં તૈનાત કરવામાં આવી. પલટણે બ્લેક રોક, થમ્સ અપ, પિરામિડ , પિમ્પલ હિલ અને પોઇન્ટ ૫૦૬૦ કબ્જે કર્યાં. ટાઇગર હિલ ખાતે લડતાં નોર્થ બમ્પ ખાતે તેણે એક અફસર સહિત ૧૫ પાકિસ્તાની સૈનિકોને મારી નાખ્યા અને ૧૧ સૈનિકો ગુમાવ્યા જેમાં કેપ્ટન પ્રેમ રાજ સામેલ હતા. પલટણને બે વીર ચક્ર અને બે સેના ચંદ્રક એનાયત કરાયા. ૨જી નાગાએ મુશ્કોહ ખીણ ખાતે કરેલી કાર્યવાહી માટે હેડ હન્ટર્સનું હુલામણું નામ મળ્યું. પલટણે પોઇન્ટ ૪૮૭૫ના ભાગ રૂપ ટ્વિન બમ્પ કબ્જે કર્યા. તેમણે દુશ્મનની મોર્ટાર પોઝિસન પર હુમલો કર્યો અને મોટા પ્રમાણમાં દુશ્મનોની જાનહાની કરી. મોટા પ્રમાણમાં શસ્ત્રો, ગોળાઓ, સાધન સરંજામ અને દસ્તાવેજો કબ્જે કર્યા. આ માટે પલટણને સૈન્ય વડા તરફથી પ્રશસ્તિપત્ર અપાયો. આ અગાઉ ઓપરેશન રોમિયો માટે પણ આ બહુમાન મળી ચુક્યું હતું. આ પલટણને યુદ્ધ સન્માન એનાયત કરવામાં આવ્યું. તેણે એક મહાવીર ચક્ર, બે વીર ચક્ર, એક યુદ્ધ સેવા મેડલ, એક વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને નવ સેના મેડલ મેળવ્યા.
૧૯૬૦માં નાગા લોકોના પ્રતિનિધિમંડળે દેશના રક્ષણમાં વધુ ભાગ ભજવવા માટે અલગ રેજિમેન્ટ ઉભી કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. સ્વતંત્રતા બાદ ઉભી કરાયેલી તે પ્રથમ રેજિમેન્ટ હતી. ૧૯૫૭માં નાગાલેંડમાં જ્યારે આતંકવાદનું વર્ચસ્વ હતું. ત્યારે નાગા લોકોનું સંમેલન થયું તેમાં વિવિધ માંગણીઓ સરકાર સામે મુકવામાં આવી જેમાં નાગાલેન્ડ અલગ રાજ્ય, નાગા સમુદાયની સૈન્યમાં અલગ ઓળખ માંગવામાં આવી. ૧૯૬૩માં અલગ રાજ્યની માંગ પૂરી કરાઈ અને સાત વર્ષ બાદ રેજિમેન્ટ ઉભી કરાઈ. આ રેજિમેન્ટની ખાસિયત એ હતી કે તે સમયે અનેક શરણાગતિ સ્વીકારેલ આતંકવાદીઓને દેશભક્તી સાબિત કરવા અને સૈન્યમાં જોડાવા તક અપાઈ. તે સમયે કેટલાકને સીધા જ જુનિયર અફસરની પદવી આપવામાં આવી. જોકે તેમની તાલીમ પૂરી શકાઈ તે પહેલાં જ પૂર્વોત્તરમાં અનેક સ્થળોએ આતંકવાદ શરૂ થઈ ગયો. તાલીમ આપવાનું પડતું મૂકી અને પલટણોને સીધી જ કાર્યવાહીમાં ઉતારવામાં આવી.
૧લી પલટણને રાણીખતે ખાતે કુમાઉં રેજિમેન્ટના મુખ્યાલય ખાતે ઉભી કરવામાં આવી. તે એકમાત્ર પલટણને જ નાગા રેજિમેન્ટ નામ આપવામાં આવ્યું. આ માટે કુમાઉં રેજિમેન્ટ, ગઢવાલ રાઇફલ્સ અને ૩જી ગુરખા રાઇફલ્સએ માનવ સંશાધન મદદ આપી. ૬૯ નાગા આતંકવાદીઓને સીધા જ ભરતી કરવામાં આવ્યા. રેજિમેન્ટમાં ૫૦% નાગા અને ૫૦% કુમાઉં, ગઢવાલી અને ગુરખા સૈનિકો હતા. રેજિમેન્ટ ઉભી કરાયા પહેલાં જ કુમાઉં રેજિમેન્ટ નાગાલેન્ડ સાથે જોડાયેલી હતી માટે રેજિમેન્ટને લગતી બાબતો માટે નવી રેજિમેન્ટને તેમની સાથે જોડાણમાં જ રાખવામાં આવી. ૨જી પલટણ ફેબ્રુઆરી ૧૧, ૧૯૮૫ ના રોજ હલ્દવાની ખાતે ઉભી કરવામાં આવી.
નાગા રેજિમેન્ટ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. તે સેનાની સૌથી યુવા રેજિમેન્ટમાંની એક છે. તેની ૧લી પલટણ ૧૯૭૦માં રાણીખેત ખાતે ઉભી કરવામાં આવી હતી. તેમાં મુખ્યત્ત્વે નાગા સમુદાયના સૈનિકો ભરતી કરવામાં આવે છે.
૨જી નાગા પલટણ કુપવાડા, જમ્મુ અને કાશ્મીરના કેરન વિસ્તારમાં યુદ્ધવિરામ રેખા પર તૈનાત હતી. તેને ૨૪ કિમી જેટલા વિસ્તાર પર નજર રાખવાની હતી. આ કાર્યવાહી તેમણે નિપુણતા અને કોઈપણ જાનહાનિ વેઠ્યા વગર પાર પાડી.
રેજિમેન્ટના ચિહ્નમાં નાગા લોકોના પારંપરિક હથિયાર દાવ, ભાલો અને મિથુનને સમાવવામાં આવ્યા છે. રેજિમેન્ટના રંગો સોનેરી, લીલા અને લાલ છે. જેમાં સોનેરી ઉગતા સૂર્યનો, લાલ રંગ નાગા લોકોનો અને લીલો રંગ પાયદળનો સૂચક છે.
૧લી પલટણે બાંગ્લાદેશને આઝાદ કરાવવાની કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો અને નામના મેળવી. સમગ્ર યુદ્ધ દરમિયાન તેમને એક વીર ચક્ર અને ત્રણ સેના ચંદ્રક એનાયત કરાયા.
૨જી પલટણને સુદાન ખાતે શાંતિસેનામાં તૈનાત કરવામાં આવી હતી. તેને સુદાન ખાતે સેનાનું નેતૃત્વ કરી રહેલા અફસર તરફથી પ્રશસ્તિ પત્ર અપાયું હતું.
પાછળથી તેઓ તેમની માતૃસંસ્થા સાથે ૧૮૫૧માં મદદનીશ શિક્ષક તરીકે જોડાયા. ૧૮૫૨માં તેઓ ઍલ્ફિન્સ્ટન ઇન્સ્ટિટ્યુટ, બોમ્બેના માધ્યમિક શિક્ષણ વિભાગમાં જોડાયા અને ૧૮૫૪માં મદદનીશ શિક્ષક તરીકેનો હોદ્દો મેળવ્યા. તેઓ સુધારાવાદી સંસ્થાઓ; જ્ઞાન પ્રસારક સભા અને બુદ્ધિવર્ધક સભા, મુંબઈ સાથે સંકળાયેલા હતા. ૧૮૫૭માં તેમની નિમણૂક કાર્યકારી આચાર્ય તરીકે અમદાવાદ હાઇસ્કૂલ ખાતે થઇ અને પછીથી તેઓ નાયબ શિક્ષણ નિરીક્ષક તરીકે નિમણૂક પામ્યા. ૧૮૫૯માં તેમની નિમણૂક 'હોપ વાચનમાળા' સમિતિમાં શાળા પાઠ્યપુસ્તક સમિતિના સભ્ય તરીકે કરવામાં આવી હતી. તેમને ૨૭ માર્ચ ૧૮૬૦ના રોજ કોલેજના શિક્ષણનો અભ્યાસ કરવા માટે ઇંગ્લેન્ડ મોકલવામાં હતા. ૧૩ એપ્રિલ ૧૮૬૦ના રોજ ઇંગ્લેન્ડથી પરત આવ્યા પછી તેમણે તેમની નિવૃત્તિ સુધી પી. આર. ટ્રેનીંગ કોલેજ, અમદાવાદના પિન્સિપાલ તરીકે સેવા આપી હતી. દરિયો ઓળંગવા માટે નાગર બ્રાહ્મણો દ્વારા તેમને બાર વર્ષ સુધી નાત બહાર મુકવામાં આવ્યા હતા. તેમને તેમના પિતાની અંતિમવિધિ પણ કરવા ન દેવાઇ હતી અને તેઓ સમાધાન કરીને અનેક વિધિઓ કરીને ફરીથી સમાજમાં જોડાયા હતા.
તેમનો જન્મ ૩ ડિસેમ્બર ૧૮૨૯ના રોજ સુરત ખાતે વડનગરા નાગર બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં રૂપરામ નીલકંઠ અને ગિરજાગૌરીને ત્યાં થયો હતો. તેઓ દોઢ વર્ષના હતા ત્યારે તેમની માતાનું નિધન થયું હતું. જ્યારે તેઓ ચાર વર્ષના હતા ત્યારે તેમનું સગપણ ત્રણ વર્ષની કન્યા પાર્વતીકુંવર સાથે થયું. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ સ્થાનિક 'ગામઠી શાળા' માં ગોપીપુરા, સુરતમાં પૂર્ણ કર્યું જે પ્રાણશંકર મહેતાની શાળા તરીકે ઓળખાતી હતી. પાછળથી તેઓ સરકારી અંગ્રેજી માધ્યમની શાળામાં દાખલ થયા. તેમના શાળા જીવન દરમિયાન તેઓ તેમના શિક્ષકો અને સુધારકો દુર્ગારામ મહેતા અને દાડોબા પાંડુરંગ, જેઓ પ્રાર્થના સમાજના સ્થાપક આત્મારામ પાંડુરંગના ભાઇ હતા, વગેરેથી પ્રભાવિત થયા હતા. તેમણે તેમના દ્વારા ચલાવવામાં આવતી માનવ ધર્મ સભાની સાપ્તાહિક બેઠકોમાં પણ હાજરી આપી હતી.
તેમણે ગુજરાતી સાહિત્યનું પ્રથમ પ્રવાસ વર્ણન ઈંગ્લાંડની મુસાફરીનું વર્ણન લખ્યું હતું, જેમાં તેમણે ઇંગ્લેન્ડની રાજકીય, સામાજિક, શૈક્ષણિક સ્થિતિનું વર્ણન તેમજ ઇંગ્લેન્ડના કેટલાક લોકપ્રિય સ્થળોનું વર્ણન કર્યું હતું. ઉત્તમ કપોળ કરસનદાસ મૂળજી ચરિત્ર તેમના મિત્ર અને જાણીતા વ્યક્તિ કરસનદાસ મૂળજીનું જીવનચરિત્ર છે. મહેતાજી દુર્ગારામ મંછારામ ચરિત્ર દુર્ગારામ મહેતાની રોજનીશી પર આધારિત જીવનચરિત્ર છે. પાર્વતીકુંવર આખ્યાન તેમના પત્નીનું જીવનચરિત્ર છે. અકબરચરિત્ર અકબરનું ઐતહાસિક જીવનચરિત્ર છે, જે મોટે ભાગે અકબરનામાના ગુજરાતી અનુવાદ પર આધારિત છે.
૧૮૫૦માં તેમણે પરહેજદાર સામયિકનું સંપાદન કર્યું હતું અને શૈક્ષણિક માસિક ગુજરાત શાળા પત્ર નું પણ સંપાદન કાર્ય કર્યું હતું. ૧૮૫૭માં દસ મહિના માટે તેમણે સુધારાવાદી સાપ્તાહિક સત્યપ્રકાશનું સંપાદન કાર્ય સંભાળ્યું હતું. ૧૮૫૫માં તેમને રાવ સાહેબ અને કમ્પેનિયન ઓફ ધ ઓર્ડર ઓફ ધ ઇન્ડિયન એમ્પાયર ખિતાબ બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ અમદાવાદ પ્રાર્થના સમાજ અને ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી તેમજ અન્ય ઘણી સુધારાવાદી સંસ્થાઓ જે વિધવા પુન:લગ્ન, બાળલગ્ન પ્રતિબંધ વગેરેમાં કામ કરતી હતી તેમની સાથે સંકળાયેલા હતા. તેઓ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના કમિશનર અને ચેરમેન પણ રહ્યા હતા.