polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
રેજિમેન્ટને જૂન ૧૫, ૧૯૪૧ના રોજ શિલોંગ ખાતે લેફ્ટ કર્નલ રોસ હોવમાન દ્વારા અવિભાજીત આસામમાંથી સૈનિકો ભરતી કરી અને જાપાનના હુમલા સામે લડવા તૈયાર કરવા માટે ઉભી કરવામાં આવી. યુવા રેજિમેન્ટએ પોતાની મહત્તા ઉભી કરાયાના ત્રણ જ વર્ષમાં બતાવી દીધી અને ઉપરા ઉપર ત્રણ લડાઈઓ; જેસ્સામીની લડાઈ, કોહિમાનું ઐતિહાસિક રક્ષણ અને અરાડુરાનો કબ્જોમાં પોતાની વીરતા બતાવી. ત્રણે લડાઈઓ માટે યુદ્ધ સન્માન આપવામાં આવ્યું. દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધમાં રેજિમેન્ટે બતાવેલા યુદ્ધ કૌશલ્ય માટે અનેક બહુમાન અપાયાં. સ્વતંત્રતા બાદ રેજિમેન્ટના કદમાં વધારો કરવામાં આવ્યો અને તે પલટણોએ દરેક યુદ્ધ અને આતંકવાદ વિરોધિ કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો. તેને ૧૯૭૧માં પાકિસ્તાન સામેના યુદ્ધમાં છામ્બના રક્ષણ માટે યુદ્ધ સન્માન અપાયું.
રેજિમેન્ટનું મુખ્યાલય હેપ્પી ખીણ, શિલોંગ, મેઘાલય ખાતે આવેલું છે. રેજિમેન્ટનું ચિહ્ન ગેંડો છે જે બેરેટ, પટ્ટા પર પહેરવામાં આવે છે. સૈનિકો પણ પોતાને ગેંડાના હુલામણા નામથી ઓળખાવે છે. ગેંડો ભારતમાં મુખ્યત્ત્વે આસામ રાજ્યમાં જ મળી આવે છે. રેજિમેન્ટનું અભિવાદન 'તગડા રહો' એટલે કે તંદુરસ્ત રહો છે. આ વિશિષ્ટ પ્રકારનું અભિવાદન ૧૯૬૦ના દસકામાં રેજિમેન્ટનું નેતૃત્વ કરી રહેલા મેજર જનરલ એસ સી બારબોરાએ પ્રચલિત કર્યું હતું. તેઓ તેમની હેઠળના દરેક સૈનિકને જ્યારે મળતા ત્યારે 'તગડા હો?' એવું પૂછતા અને દરેક વખતે 'તગડા હૈ સાહેબ' એવો ઉત્તર મળતો. ટૂંકા ગાળામાં જ આ અભિવાદન લોકપ્રિય બની ગયું.
શરૂઆતમાં સૈનિકો અવિભાજીત આસામમાંથી લેવામાં આવતા. સૈરાઘાટની લડાઈમાં મુઘલ સેનાને હરાવીને અહોમ લોકોએ પોતાની લશ્કરી સૂઝ અને લડાયક વૃત્તિ સાબિત કરી હતી. આમ, અહોમ ઉપરાંત નાગા, મિઝો, કુકી, ગારો, મણિપુરી અને અન્ય આદિવાસી સમુદાયોને લેવામાં આવતા. બાદમાં અદિ, નિશિ, મોનપા અને અરુણાચલ પ્રદેશના આદિવાસી સમુદાયના સૈનિકો લેવામાં આવ્યા. આ ઉપરાંત સ્થાનિક ગુરખા અને સિક્કિમના સૈનિકો પણ લેવામાં આવ્યા. આજે રેજિમેન્ટમાં વિવિધ રીતિરિવાજો, સંસ્કૃતિ, ભાષા, પરંપરા અને નિયમો ધરાવતા સમુદાયોમાંથી લેવામાં આવ્યા છે. તેમાં ઉત્તર પૂર્વના સાત રાજ્યો ઉપરાંત સિક્કીમના સૈનિકો લેવામાં આવે છે.
૧૯૮૮માં શ્રીલંકા ખાતેની શાંતિ સેનામાં બે પલટણો ૪થી અને ૭મી આસામને તૈનાત કરવામાં આવી હતી. ૧૯૯૩માં કમ્બોડીયા ખાતે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની શાંતિ સેનામાં પણ એક પલટણ જોડાઈ હતી. રેજિમેન્ટમાં જે પરંપરા અને સંસ્કૃતિના સૈનિકો લેવામાં આવે છે તેને કારણે જ તે જંગલ અને પહાડોમાં લડવા કુશળતા ધરાવે છે. રેજિમેન્ટના રંગો કાળા અને લાલ છે. બિલ્લા રૂપેરી રંગના કાળી પશ્ચાદભૂ સાથેના છે. રેજિમેન્ટનું ગૌણ હથિયાર 'દાવ' છે. રેજિમેન્ટમાં મુખ્યત્ત્વે હિંદી બોલવામાં આવે છે. જોકે તેમાં વિવિધ ઉત્તર પૂર્વની ભાષાન શબ્દો તેમજ લઢણ ઉમેરાય છે જે અનોખું વાતાવરણ ઉભું કરે છે.
પ્રથમ પલટણ ઉભી કરવા માટે શિલોંગમાં એલિફન્ટ ફોલ્સ જગ્યા પસંદ કરવામાં આવી હતી. ઉભી કરાયાના છ મહિનામાં જ દિગ્બોઈ ખાતે તેલ રિફાઇનરીના રક્ષણની જવાબદારી સોંપાઈ અને ૧૯૪૨ની શરૂઆતે તેને સ્ટિલવેલ માર્ગ પર નજર રાખવાની કામગીરી સોંપાઈ. ૧૯૪૪માં જાપાનના હુમલા વખતે તેને જેસ્સામી અને ખારાસોમ ખાતે જાપાની ૩૧મી ડિવિઝનની આગેકૂચને ધીમી પાડવા મોકલવામાં આવી.
આસામ રેજિમેન્ટ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. રેજિમેન્ટ કુલ ૨૧ પલટણો ધરાવે છે જેમાં ૧૫ પાયદળ પલટણો, ૩ રાષ્ટ્રીય રાઇફલ્સ, ૩ સ્થાનિય સેનાની પલટણો છે. આ સિવાય નવી ઉભી કરાઈ રહેલ રેજિમેન્ટ અરુણાચલ સ્કાઉટ્સની બે પલટણો પણ રેજિમેન્ટ સાથે જોડાણ ધરાવે છે. તેમાં સૈનિકો પૂર્વોત્તર ભારતના સાત રાજ્યોમાંથી જ સૈનિકો ભરતી કરવામાં આવે છે.
સ્વતંત્રતા સમયે રેજિમેન્ટ ફક્ત ત્રણ જ પલટણ ધરાવતી હતી. અત્યારે તેમાં ૨૧ પલટણો છે અને અરુણાચલ સ્કાઉટ્સની બે પલટણો પણ છે. આ ઉપરાંત, ૧લી આસામ, ૧૫મી અને ૧૦મી આસામને કંબોડિયા, લેબેનાન, કોંગો ખાતે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સેનામાં સેવા આપવાનો મોકો મળ્યો.
પ્રથમ જ લડાઈમાં રેજિમેન્ટને ૭૧ વીરતા પુરસ્કાર અપાયા. આ ઉપરાંત જેસ્સામી, કોહિમા, અરાડુરા, ટુંગો, ક્યાઉક્માયાઉંગ અને માબલૈક એમ છ યુદ્ધ સન્માન અપાયા.
શત્રુઘ્ન અયોધ્યાના સદાચારી રાજા દશરથ અને તેમની ત્રીજી પત્ની સુમિત્રાનો પુત્ર હતો. દશરથને તેમની અન્ય પત્નીઓ કૌશલ્યા અને કૈકેયી થકી પણ અન્ય પુત્રો જન્મ્યા હતા. કૌશલ્યાનો પુત્ર રામ અને કૈકેયીનો પુત્ર ભરત શત્રુઘ્નના સાવકા ભાઈ હતા. લક્ષમણ એ શત્રુઘન્નો જોડિયો ભાઈ હતો. શત્રુઘ્નના લગ્ન રાજા જનકના નાના ભાઈ કુશધ્વજની પુત્રી શ્રુતકીર્તિ સાથે થયા હતા. શ્રુતકીર્તી સીતાની પિત્રાઈ થતી હતી. શત્રુઘ્ન વિષ્ણુના ચક્રનો અવતાર અને શૃતકિર્તીને લક્ષ્મીના ચક્રનો અવતાર માનવામાં આવે છે. તેમને બે પુત્રો જન્મ્યા હતા શત્રુગતિ અને સુબાહુ.
રામના વનવાસ પછી મંથરાનો રામાયણમાં એક જ વખત ઉલ્લેખ આવ્યો છે. રામના વનવાસે બાદ રાણી કૈકેયીએ મંથરાને મૂલ્યવાન વસ્ત્રો અને આભૂષણો આપ્યા હતા. તે પહેરીને તે મહેલ સંકુલમાં ફરતી હતી તેવામાં તેનો ભેટો ભરત અને શત્રુઘ્ન સાથે થયો. તેને જોઈ શત્રુઘ્નને સંયમ ન રહ્યો અને ક્રોધાવેશમાં તેના પર મારવા લાગ્યો. કૈકેયીએ તેને બચાવવા ભરતને વિનંતિ કરી. સ્ત્રીને મારવું એ પાપ છે અને તેમ કરતાં રામ અત્યંત ક્રોધિત થશે એમ સમજાવી ભરતે શત્રુઘ્નને વાર્યો. આ સાંભળી શત્રુઘ્ન થોભ્યો અને બંને ભાઈઓ ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.
રામના વનવાસના સમાચાર મળતાં, ભરત તરત તેમની પાછળ ગયો, તેમને મળ્યો અને પાછા ફરવા વિનંતિ કરી પરતું રામે તેનો અસ્વીકાર કર્યો. ત્યાર બાદ ભરત નંદીગ્રામમાં રહી, આયોધ્યાનો રાજ કારભાર કરવા લાગ્યો. તેનો ધર્મના અવતાર તરીકે ઉલ્લેખ થાય છે. રામના વનવાસ સમયે ભલે ભરત સાશન ચલાવવાનો ઉત્તરાધિકારી હતો પરંતુ ખરા અર્થમાં શત્રુઘ્ને આખા રાજનો કારભાર સાચવ્યો હતો. રામ, લક્ષ્મણ અને ભરત જે સમયે દૂર વનવાસી જીવન જીવતા હતા ત્યારે તેમની ત્રણે માતાનો શત્રુઘ્નએ એક માત્ર સાંત્વન હતો.
શત્રુઘ્ન એ હિંદુ મહા કાવ્ય રામાયણના મુખ્ય નાયક રામનો સૌથી નાનો ભાઈ હતો. તે લક્ષ્મણનો જોડિયો ભાઈ હતો. વાલ્મિકી રામાયણ અનુસાર શત્રુઘ્ન એ વિષ્ણુના પ્રકટ અવતારનો અર્ધ ભાગ છે.
રામના વનવાસના સમાચાર સાંભળી શત્રુઘ્ન, કૈકેયીના કાન ભરનારી મંથરાને ઘસડીને તેને મારવા જતો હતો. પરંતુ રામને આવા કામને મંજૂરી ન આપત એમ વિચારી ભરતે તેને વાર્યો.
સંસ્કૃતમાં શત્રુઘ્ન શબ્દનો અર્થ દુશમનોને હણનાર એવો થાય છે. મહાભારતના વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામમાં વિષ્ણુનું ૪૧૨મું નામ શત્રુઘ્ન છે.
છઠ્ઠી શીખ લાઇ છામ્બ વિસ્તારમાં તૈનાત હતી. પલટણે દુશ્મનના ઘૂસણખોરીના તમામ પ્રયાશો નિષ્ફળ બનાવ્યા. ૧૫ ઓગષ્ટ ૧૯૬૫ના દિવસે પલટણે મોટા પ્રમાણમાં ખુવારી, સંદેશા વ્યવહાર વિના અને ભારે તોપમારા વચ્ચે પણ ફરજ બજાવી. આ કાર્યવાહીને કારણે ૧૯૧મા બ્રિગેડને હુમલાની તૈયારી કરવા સમય આપ્યો અને તેણે ૧૫-૧૭ ઓગષ્ટ વચ્ચે હુમલા કરી અને અગાઉ ખાલી છોડાયેલી ચોકીઓ કબ્જે કરી. ૬ઠી શીખ (વધારામાં ૩જી મહાર રેજિમેન્ટની એક કંપની અને ૨૦ લાન્સરની 'સી' સ્ક્વોડ્રન પણ હતી) લાઇને માઇરા અને નાથાન ચોકી કબ્જે કરવા આદેશ મળ્યો અને ૧૭ ઓગષ્ટના રોજ બંને ચોકી કબ્જે કરાઈ. સપ્ટેમ્બર ૦૧, ૧૯૬૫ની મધ્યરાત્રિ સુધી ભીષણ તોપમારા અને પાકિસ્તાની વાયુસેનાના હુમલા સામે અડગ રહી અને ચોકીઓ કબ્જામાં રાખી. પરંતુ ત્યાર સુધી મદદ પહોંચાડવા અસમર્થ રહેવાને કારણે અને ૧૯૧મી પાયદળ બ્રિગેડના આદેશથી બંને ચોકીઓ પરથી પીછેહઠ કરવામાં આવી. પલટણ સમગ્ર પીછેહઠ દરમિયાન દુશ્મનો સાથે લડતી લડતી આવી અને તેમણે ફરજ પોતાના સામર્થ્ય કરતાં આગળ જઈને બજાવી.
શીખ લાઇ મઝહબી શીખ સૈનિકોને ભરતી કરવા માટે પ્રખ્યાત છે અને તે સૈનિકો યુદ્ધ મેદાનમાં અપ્રતિમ સાહસ અને મક્કમતા માટે પ્રખ્યાત છે. બ્રિટિશ કાળમાં લગભગ સો વર્ષ સુધી રેજિમેન્ટ સેવામાં રહી છે અને ભારત તેમજ વિદેશમાં નિયુક્તિ પામી અને તત્કાલીન સત્તાધીશોની નમકહલાલી સાબિત કરી છે. હાલમાં, રેજિમેન્ટના પ્રાથમિક કાર્યક્ષેત્ર પાયદળ ઉપરાંત ખાસ કાર્યો પણ સોંપાયા છે. રેજિમેન્ટની ૯મી પલટણ સમુદ્ર પરથી જમીન પર હુમલો કરવા માટે સક્ષમ છે અને ૧૧મી પલટણને લોખંડી પંજાનું બિરુદ મળ્યું છે. રેજિમેન્ટ પરંપરાગત લડાઈથી લઈ અને સિઆચીન હિમનદી સુધીના કાર્યક્ષેત્રમાં કામ કરી ચુકી છે. રેજિમેન્ટનું સૂત્ર 'દેગ તેઘ ફત્તેહ' શીખ સંપ્રદાયના દસમા ગુરુ, ગુરુ ગોવિંદ સિંઘ સાથે સંકળાયેલું છે અને મઝહબી શીખો ગુરુ ગોવિંદ સિંઘ સાથે ખૂબ નજીકથી જોડાયેલા છે. રેજિમેન્ટનું ચિહ્ન ચક્રમ અને તેના ઉપર કિરપાણ છે. ભૂતપૂર્વ સેનાધ્યક્ષ જનરલ બિક્રમ સિંઘ, શીખ લાઇ રેજિમેન્ટમાં અફસર હતા.
૧૮૫૭ના વિપ્લવ બાદ અંગ્રેજોએ બંગાલ સેનાની રેજિમેન્ટને સ્થાને પંજાબીઓને ભરતી કર્યા. પરંતુ તેમની વફાદારી પર અંગ્રેજોએ બહુ ચિવટપૂર્વક કામ કરવું પડતું હતું. અંગ્રેજોએ ઘણી ભૂલો કરી અને શરૂઆતમાં શીખો માટે દાઢી અને લાંબા વાળનું મહત્ત્વ સમજવામાં જ નિષ્ફળ રહ્યા. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં સારું પ્રદર્શન કરવા છતાં આર્થિક કારણોને લીધે ૧૯૩૩માં તેમને વિખેરી નાખવામાં આવ્યા. આ સમુદાય માટે ઘણું આઘાતજનક હતું. જોકે, બીજા વિશ્વયુદ્ધ સમયે તેમને ફરીથી સૈનામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા. બર્માનું યુદ્ધ સંપૂર્ણપણે ભારતીય સેનાનું યુદ્ધ હતું. અનુભવ રહિત અને નવી શીખ લાઇ રેજિમેન્ટને અહીં નિયુક્તિ મળી અને તેમણે પ્રથમ યુદ્ધ સન્માન અહી જીત્યું અને યુદ્ધ સ્વાદ પણ અહીં જ મેળવ્યો. ત્યારે મોટાભાગના સૈનિકો મઝહબી અને રામદાસીઆ શીખો જ હતા.
રેજિમેન્ટ ભારતીય સૈન્યની સૌથી જૂની રેજિમેન્ટમાંની એક છે. તેનો ઉદ્ભવ ૧૯મી સદીના મધ્યમાં છે જ્યારે સૌપ્રથમ મઝહબી શીખ સૈનિકો બ્રિટિશ ભારતીય સૈન્યમાં ભરતી થયા. ૧૮૫૦માં સૌપ્રથમ મઝહબી શીખોની સેના નામે સૈનિક ટુકડી રચવામાં આવી. અંગ્રેજ-શીખ યુદ્ધ દરમિયાન અંગ્રેજોએ શીખોની લડવાની ક્ષમતા આંકી લીધી હતી. અડગ અને સાતત્ય ભરેલો પ્રતિકાર અને એકદમ સાદગી જાળવવાની તેમની ક્ષમતાથી અંગ્રેજો પ્રભાવિત થયા. મહારાજા રણજિત સિંઘ પણ આ જ બાબતોથી પ્રેરિત હતા અને માટે જ તેમણે ખાલસા સૈન્યમાં મઝહબી શીખોને મોટા પ્રમાણમાં ભરતી કર્યા હતા. જોકે તેઓ મઝહબી શીખોનું અલગ સૈન્ય રચવાથી ડરતા હતા અને માટે જ તેમણે મઝહબી કંપનીઓને વિવિધ પલટણો સાથે જોડી દીધા હતા.
સપ્ટેમ્બર ૫/૬ ૧૯૬૫ની રાતમાં જમ્મુ-સિયાલકોટ ધુરીના કુન્દનપુર પર ૧લી શીખ લાઇ ડિવિઝન સ્તરના હુમલાનું સુકાન સંભાળી રહી હતી. આ હુમલાએ દુશ્મનને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા અને પલટણે પ્રભાત સમયે કુન્દનપુર પર હુમલો કરી અને તેના પર કબ્જો મેળવી લીધો. પલટણે તેના યુવા કંપની કમાંડરોના માર્ગદર્શન હેઠળ કબ્જો મેળવી લીધો અને અનેક જીપ પર ગોઠવેલ રિકોઇલ વિનાની ગન તેમજ મધ્યમ મશીનગન કબ્જે કરી. કેપ્ટન વીપી સિંઘને વીર ચક્ર એનાયત કરાયું. આ ઉપરાંત ત્રણ સેના મેડલ અને સાત સન્માનીય ઉલ્લેખ મળ્યા.
હાલમાં રેજિમેન્ટ ૧૮ પલટણ ધરાવે છે અને તે ત્વરિત નિયુક્તિ અને હુમલા માટે સક્ષમ છે. આઝાદી પછી વધુ ૧૬ પલટણો ઉભી કરવામાં આવી. શરૂઆતમાં જાટ રેજિમેન્ટ મુખ્યાલય ખાતે જ તાલીમ કેન્દ્ર સ્થપાયું હતું જે બાદમાં સ્વતંત્ર કરાયું અને લાહોર ખાતે ખસેડાયું. કાળક્રમે તે ફિરોઝપુર અને બાદમાં સપ્ટેમ્બર ૧૯૫૧માં મેરઠ ખાતે પંજાબ રેજિમેન્ટ સાથે જોડવામાં આવ્યું. ૧૧ વર્ષ બાદ તેને અલગ કરાયું અને ૧૯૭૬માં ફતેહગઢ, ઉત્તર પ્રદેશ સ્થાપવામાં આવ્યું.
શીખ લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રી ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે, જે અગાઉ મઝહબી અને રામદાસીઆ શીખ રેજિમેન્ટ નામે ઓળખાતી હતી. ૧૯૪૪માં તેને હાલનું નામ આપવામાં આવ્યું. અગાઉ તે ૨૩મી, ૩૨મી અને ૩૪મી શીખ પાયૉનિયર તરીકે વર્ગીકૃત હતી. શીખ લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રી તેના હુલામણા નામ શીખ લાઇ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ૧૯૪૧માં જ્યારે મઝહબી અને રામદાસીઆ કંપનીઓને વિલિન કરવામાં આવી ત્યારે મઝહબી શીખ પલટણના રંગ, પરંપરાઓ અને યુદ્ધ સન્માનો તેને મળ્યાં.
સપ્ટેમ્બર ૨૮, ૧૯૬૫ના રોજ ૬ઠી શીખ લાઇને જમ્મુ અને કાશ્મીરના કાલીધાર ખાતે બે મહત્ત્વપૂર્ણ પહાડ પર કબ્જો કરવાનું કાર્ય સોંપાયું જેના પર પાકિસ્તાની સેનાનો કબ્જો હતો. ભારે તોપમારા અને ત્રણ વખત વળતા હુમલા વચ્ચે પલટણે બન્ને પહાડોને કબ્જે કર્યા. મોટા પ્રમાણમાં ખુવારી થવાને કારણે પલટણે એક પહાડ પરથી હટવું પડ્યું પરંતુ આ દરમિયાન પલટણે દુશ્મનને આગળ વધતા રોકી દીધા હતા અને પરિસ્થિતિને કાબુમાં લીધી હતી.
૩ ઓક્ટોબરના રોજ પલટણને ફરીથી તે જ લક્ષ્યાંક અપાયું અને સાથે ૩ મહાર પલટણ પણ મોકલાઈ. ૪ ઓક્ટોબરના રોજ લક્ષ્યાંક સિદ્ધ કરવામાં આવ્યું. તે જ દિવસના અંત સુધીમાં ભારે જાનહાનિ અને ગોળીબાર વચ્ચે પલટણે ત્રણ વધુ લક્ષ્યાંક કબ્જે કર્યાં. દુશ્મનોએ ત્રણ પ્રતિકાર હુમલા પણ કર્યા પરંતુ પલટણે તે નિષ્ફળ બનાવ્યા.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ત્રણે રેજિમેન્ટ જે માત્ર એક જ પલટણ ધરાવતી હતી તેનું કદ વધારી અને દરેકમાં ત્રણ પલટણ કરવામાં આવી. તે ઇજિપ્ત, યુરોપ, પેલેસ્ટાઈન અને મેસોપોટેમિયા ખાતે નિયુક્ત કરવામાં આવી. ૧૯૧૯માં યુદ્ધવિરામ સમયે કુલ ૧૦ પલટણ હતી જેમાં એક તાલીમી પલટણ પણ સામેલ હતી.
કાળીધાર ટ્રિગ પોઇન્ટ ૩૭૭૬ પર આખરી હુમલા અને સમગ્ર વિસ્તારમાંથી પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરોને દૂર કરવા માટે કાર્યવાહી શરૂ કરાઈ જે ઓક્ટોબર ૫ ના રોજ મધ્યાહ્ન સમયે સંપન્ન થઈ. સમગ્ર કાર્યવાહી માટે એક મહાવીર ચક્ર, બે વીર ચક્ર અને ચાર સેના મેડલ અપાયા.
૧૯૬૧ના ગોઆના અભિયાન દરમિયાન રેજિમેન્ટની ૨જી પલટણે ૫૦મી પેરા બ્રિગેડને આધાર આપ્યો. પશ્ચિમી હુમલાનો મુખ્ય ભાગ પલટણે ભજવ્યો હતો. તે સુરંગક્ષેત્ર, રસ્તાના અવરોધો અને ચાર નદીઓને ઝપાટાભેર ઓળંગી અને પણજી પહોંચવામાં પ્રથમ હતી.
તેને નામ મઝહબી અને રામદાસીઆ શીખ એવું નામ આપવામાં આવ્યું. જોકે જનરલ ક્લાઉડ ઔકિનલેકને આ નામ ઉત્સાહપ્રેરક ન લાગતાં તેમણે બદલવા માટે આદેશ કર્યો. જૂન ૨૩, ૧૯૪૪ના રોજ શીખ લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રી નામ આપવામાં આવ્યું.
આઠ વર્ષ બાદ રેજિમેન્ટને ફરી ઉભી કરવામાં આવી. ઓક્ટોબર ૧, ૧૯૪૧ના રોજ જલંધર ખાતે પ્રથમ અને બાદમાં ૧૯૪૨માં બીજી અને ત્રીજી પલટણ અનુક્રમે પેશાવર અને સિયાલકોટ ખાતે ઉભી કરવામાં આવી.
ભારતીય ભૂમિસેનામાં શીખ લાઇ અને શીખ રેજિમેન્ટ એમ બે એક જ પ્રકારની રેજિમેન્ટ જેમાં શીખોને ભરતી કરવામાં આવે છે. બંનેમાં ૧૮ પલટણો છે એમ કુલ ૩૬ પલટણો ભારતીય સેનાની ૩૦૦+ પલટણોના આશરે ૧૦% છે.
નવી ઉભી કરાયેલી પલટણ તુરંત જ બર્માના મોરચે યુદ્ધમાં જોડાઈ. આઠ મહિનાની લડાઈ અને અનેક યુદ્ધ સન્માનો બાદ યુદ્ધવિરામ ઘોષિત થયો.
પોળ એ એવા મકાનોનો સમૂહ છે જેમાં એક જ જ્ઞાતિ, વ્યવસાય કે ધર્મથી જોડાયેલા લોકો સાથે રહે છે. આ અમદાવાદની પોળોની યાદી છે. આ પોળોની સંસ્કૃતિએ અમદાવાદને યુનેસ્કોની યાદીમાં સ્થાન મેળવવામાં મદદ કરી છે.
મિયાં ફૂસકીની વાર્તાઓનું નાટ્ય, ટેલિવિઝન ધારાવાહિકો અને ચલચિત્રમાં રૂપાંતર થયું છે. જીવરામ જોષીના પુત્ર ભાર્ગવ જોષીએ વાર્તાઓમાંથી મિયાં ફૂસકી અને તભા ભટ્ટ નામનું નાટક બનાવ્યું હતું. અસિતકુમાર મોદીએ સંદિપ પટેલના દિગ્દર્શનમાં ડીડી ગિરનાર પર મિયાં ફૂસકી ટીવી ધારાવાહિક રજૂ કરી હતી. ૧૯૭૮માં મિયાં ફૂસકી ૦૦૭ નામનું ચલચિત્ર રજૂ થયું હતું, જેમાં જોની વોકર અને કિશોર ભટ્ટ મુખ્ય પાત્રોમાં હતા. આ ચલચિત્રનું દિગ્દર્શન મનહર રસકપુરે કરેલું, જ્યારે નિર્માતા મુકેશ પંડ્યા હતા.
મિયાં ફૂસકી અને તેમના મિત્ર તભા ભટ્ટ વાર્તાના મુખ્ય પાત્રો છે. મિયાં ફૂસકી ઉંચા અને પાતળા છે જ્યારે તભા ભટ્ટ ઠીંગણા અને ફાંદવાળા છે. મિયાં ફૂસકી મુસ્લિમ છે અને લેંઘો, ઝભ્ભો અને ટોપી પહેરે છે. તભા ભટ્ટ હિંદુ બ્રાહ્મણ છે અને તે પરંપરાગત પાઘડી, ખેસ અને ધોતી પહેરે છે. મિયાંની પત્ની બીબી અને તેમના વેપારી મિત્ર દલા શેઠ એ વાર્તાઓમાં વારંવાર આવતા અન્ય પાત્રો છે.
મિયાં ફૂસકી ગુજરાતી બાળ સાહિત્ય માટે જીવરામ જોષીએ સર્જેલું કાલ્પનિક પાત્ર છે. તે મોટાભાગે તેમના મિત્ર તભા ભટ્ટ સાથે જોવા મળે છે. બંને પાત્રો જીવરામ જોષીના કાશી નિવાસ દરમિયાન તેઓને મળેલા કે જોયેલા લોકોથી પ્રેરિત છે. તેમણે આ પાત્રો પર ૩૦ થી વધુ વાર્તાઓ લખી છે. તે અત્યંત લોકપ્રિય બની હતી અને તેના પરથી નાટકો, ટેલિવિઝન ધારાવાહિકો અને ચલચિત્ર પણ બન્યા છે.
જીવરામ જોષી ગુજરાતી ભાષાના બાળ સાહિત્યકાર હતા જેમણે ઘણા લોકપ્રિય કાલ્પનિક પાત્રો રચ્યા હતા. તેઓ ગુજરાત સમાચારના અઠવાડિક બાળસામયિક ઝગમગના તંત્રી હતા. ૧૯૪૫માં તેમણે મિયાં ફૂસકીની વાર્તાઓ ઝગમગમાં લખવાની શરૂ કરી, જે બે પેઢીઓ સુધી ચાલુ રહી. તેમણે મિયાં ફૂસકીની ૩૦ કરતાં વધુ વાર્તાઓ લખી.
મિયાં ફૂસકી એકદમ સામાન્ય અને નવશિખિયા વ્યક્તિ છે. તેઓ એવી પરિસ્થિતિમાં મૂકાય છે, જ્યાં તેઓ મૂર્ખતાભર્યું અને હાસ્યાપદ વર્તન કરે છે પરંતુ, પરિણામ હંમેશા તેમની તરફેણમાં આવે છે. તભા ભટ્ટ તેમને તેમના પરાક્રમોમાં સાથ આપે છે. મિયાં તેમની ચતુરાઈથી મુશ્કેલીભરી પરિસ્થિતિઓમાંથી માર્ગ કાઢી લે છે.
આ વાર્તાઓ બાળકોને અત્યંત પસંદ હતી તેમજ મોટેરાંઓ દ્વારા પણ વખાણાઈ હતી. તે ગુજરાતમાં હજુ પણ લોકપ્રિય છે. મિયાં ફૂસકીનો સંવાદ અમે કોણ ?
પછીથી તેમણે હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાના હેતુથી તભા ભટ્ટ નામનું પાત્ર ઉમેર્યું. કાશીના બ્રાહ્મણ પંડિતો પરથી તેમણે તભા ભટ્ટનું પાત્ર રચ્યું હતુંં.
આ શિવ મંદિર ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકાના કેરા ગામમાં આવેલું છે. ભુજ અહીંથી સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્થાનક છે. ત્યાંથી અમદાવાદ અને મુંબઈ અનુક્રમે ભુજ એક્સપ્રેસ અને કચ્છ એક્સપ્રેસ નામની ટ્રેન વડે જોડાયેલા છે. ભુજમાં હવાઈ મથક પણ છે જ્યાંથી મુંબઈ જવા આવવાની સેવા ઉપલબ્ધ છે. આ સિવાય તે રસ્તા માર્ગે રાજ્યના અન્ય શહેરો સાથે સારી રીતે જોડાયેલું છે. આ સ્થળ ભુજથી લગભગ ૨૨ કિલોમીટર ના અંતરે ભુજથી દક્ષિણ દિશામાં આવેલું છે.
કેરાના શિવ મંદિરનું બાંધકામ ૧૦મી સદીમાં સોલંકી વંશ દ્વારા કરાવાયું હોવાનો અંદાજ છે. (અમુક સ્થળે ૯મી થી ૧૧મી સદીમાં બંધાયેલા હોવાનો પણ ઉલ્લેખ મળ્યો છે. ઈ.સ. ૧૮૧૯માં આવેલા ભૂકંપમાં આ મંદિરને ભારે નુકશાન થયું હતું પણ તેના ગર્ભગૃહ અને શિખર સારી સ્થિતિમાં રહ્યાં. ઇ.સ. ૨૦૦૧ના ભુજ ધરતીકંપના સમયે તેને ફરી નુકશાન થયું હતું. આ મંદિરની નજીક કપિલકોટનો કિલ્લો છે તે પણ જર્જરિત આવસ્થામાં છે.
શિવ મંદિર, કેરા ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ નજીક આવેલા કેરા ગામે ભગવાન શિવને સમર્પિત એક પ્રાચીન મંદિર છે, જે લાખેશ્વર મહાદેવ મંદિર તરીકે પણ જાણીતું છે. તે લગભગ દસમી સદીમાં બંધાયેલું. મંદિરને ૧૮૧૯ના ભુકંપ અને ૨૦૦૧ના ગુજરાત ધરતીકપ ભૂકંપને કારણે ઘણી ક્ષતિ પહોંચી હતી. તેમ છતાં મંદિરનું શિખર, ગર્ભગૃહ અને શિલ્પો હજી પણ આકર્ષક સ્થિતિમાં છે.
જ્યારે લાખો મોટો થયો ત્યારે તે અત્યંત બહાદુર હતો અને તેના પિતાને તેના પર નિયંત્રણ રાખવું મુશ્કેલ લાગ્યું અને જ્યારે તેના પિતાએ તેની વર્તણૂક વિશે વાત કરી ત્યારે લાખો કચ્છનું રણ ઓળંગીને કાઠિયાવાડમાં આવ્યો અને ત્યાં થાનની બાજુમાં થોડો સમય રહીને લખામાચી ગામની સ્થાપના કરી. અહીં તે એકાદ-બે વર્ષ રહ્યો અને આ સમય દરમિયાન તેણે જુનાગઢના રાય ગ્રહરી સિંહ સાથે મિત્રતા કેળવા અને તેને આટકોટ વસાવવા નિયંત્રણ આપ્યું. લાખાએ ત્યારબાદ ત્યાં નિવાસ કર્યો. આટકોટને આઠ પરાં હોવાથી તેનું નામ આટકોટ પડ્યું. લાખા ફૂલાણીએ પૂર્વના કોઇ પ્રદેશમાંથી બાજરી ધાન્ય કાઠિયાવાડમાં લાવ્યું હોવાનું મનાય છે. એ પ્રદેશમાં બાજરીને ખરધાન કહેવાતું હતું. આ વિશે એક ચારણ કવિતા છે:
લાખાને જાણીતી ગાયિકા ડાયી ડુમરી સાથે પ્રેમ હતો, આ વિશે ઘણી લોકમાન્યતાઓ છે. તેણી નદીની સામેની બાજુ ઘરમાં રહેતી હોવાનું કહેવાય છે. આ જગ્યા અત્યારે દાયી ડુમરીની ધાર કહેવાય છે. લાખાની ગુજરાતની ચડાઇઓએ મૂળરાજ સોલંકીને ગુસ્સો આવ્યો જેને જુનાગઢના ચુડાસમા રાજા ગ્રહરી સિંહ સાથે વેર હતું. પરંતુ તેઓ પાક્કા મિત્રો અને અત્યંત શક્તિશાળી હોવાથી મૂળરાજ તેમના પર આક્રમણ કરતાં ખચકાતો હતો. ત્યારબાદ અંતે લાખાનો ભાણિયો રાખાયત તેનાથી અલગ થઇને મૂળરાજ પાસે ગયો અને આટકોટમાં આક્રમણમાં મદદ કરવાની સંમતિ આપી. મૂળરાજે આનો સ્વિકાર કર્યો અને વિશાળ યુદ્ધ થયું અને લાખાનો વધ થયો.
આટકોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક મોટું ગામ છે. આટકોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, ફાર્મસી કોલેજ, છાત્રાલય જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં અંબા માતાજીનું મંદીર આવેલ છે.
આટકોટ લોકલ વાયકા મુજબ લાખા ફૂલાણી દ્વારા સ્થપાયું હોવાનું મનાય છે, જે અણહિલવાડ પાટણના સોલંકી વંશના રાજા મૂળરાજ સાથેના યુદ્ધમાં આટકોટ નજીક શહીદ થયો હતો. લાખાનો પાળિયો અથવા સ્મારક અહીં હાજર છે. લાખો વાગડ રજવાડાંમાં કેરાકોટના રાજા ફૂલનો પુત્ર હતો અને તેનો જન્મ તેના પિતા જ્યારે મૂળરાજ સાથે યુદ્ધમાં હતો ત્યારે થયો હોવાનું મનાય છે. જ્યારે લાખો આટકોટમાં જન્મ્યો ત્યારે તેના પિતાએ પાટણ સુધી પહોંચીને કેટલીક દુકાનો સુદ્ધાં લૂંટી હતી.
આટકોટ ત્યાર બાદ ઉજ્જડ બન્યું પણ પછીથી આહિરો દ્વારા ફરી વસાવાયું. પછી તે ખેરડી રજવાડાંના ખુમાણોના હાથમાં ગયું અને પછી સોરઠના મુસ્લિમોનું મુખ્ય ગામ બન્યું. મુસ્લિમ સત્તાનો અસ્ત થતાં તે લાખાણી ખાચરો દ્વારા જીતી લેવાયું અને તેમના હાથમાંથી તે નવાનગર રજવાડાંના જામ હેઠળ અઢારમી સદીના પાછલા ભાગમાં આવ્યું. આટકોટ કિલ્લેબંધ હતું, પણ તેનું બાંધકામ અધુરું છોડી મૂકવામાં આવ્યું. તે જસદણ રજવાડાના કાઠીઓથી જામ દ્વારા જીતી લેવાયું હતું.
લાખાને હણી નાખવાનું શ્રેય ઘણાં મૂળરાજને તો ઘણાં રાખાયતને આપે છે. પણ લોકમાન્યતા મુજબ પાબજી રાઠોડને પુરસ્કાર મળ્યો પણ લાખો હકીકતમાં ધાબલ સોલંકીના હાથમાં માર્યો ગયો હતો. એટલે આ ચારણ કવિતા કહે છે:
આટકોટ રાજકોટથી ૩૦ માઇલના અંતરે દક્ષિણ-પૂર્વમાં ભાદર નદીના કિનારે વસેલું છે. આટકોટ ગામ રાજકોટ અને ભાવનગર વચ્ચેનું રોડ ટર્મિનલ છે.
આ જ્વાળામુખી ટાપુ ભારતીય અને બર્મીઝ ટેકટોનિક પ્લેટોના કિનારા પર એક જ્વાળામુખીના પટ્ટામાં આવેલો છે. આ વિસ્તારમાં નાર્કોંડમ જેવા નિષ્ક્રિય જ્વાળામુખી છે, ઉપરાંત અલકૉક અને સીવેલ જેવા જ્વાળામુખીના દરિયાઈ પર્વત છે. બધા જ ઐતિહાસિક અને તાજેતરના વિસ્ફોટો થી ૨ કિમી વિશાળ બહુમુખિ સક્રિય રાખના જ્વાળામુખીનો ખાડો પહાડની અંદર બન્યો છે કે જે પ્લેઇસ્ટોસેની યુગમાં સ્તરીય જ્વાળામુખીના પ્રાચીન પહાડના ક્રમિક વિનાશ દ્વારા રચના થઈ હતી. ટાપુની આસપાસ પ્રાચીન જ્વાળામુખીના પહાડનો બાકી રહેલો ભાગ સીધા ઢોળાવ જેવી ખીણ બનાવે છે , જે પશ્ચિમ સુધી હોય છે. ટાપુ પર સૌથી વધુ ઊંચાઈ ૩૫૪ મી છે અને આ પ્રાચીન જ્વાળામુખીનો મોટો ભાગ પાણીની અંદર છે ઊંડો). આ ટાપુનો વ્યાસ ૩ કિમી અને કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ૧૦ ચો.કિમી છે.
બેરન આઇલેન્ડ કે બેરન ટાપુ એટલે કે નિર્જન ટાપુ એ બંગાળની ખાડી નજીક આંદામાન સમુદ્રમાં, ભારતના આંદામાન ટાપુઓના પૂર્વ છેડે આવેલો પર્વતીય ટાપુ છે. તે દક્ષિણ એશિયામાં આવેલો એક માત્ર સક્રિય જ્વાળામુખી છે. બાકીના આંદામાનની સાથે તે ભારતીય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહનો એક ભાગ છે અને રાજધાની પોર્ટ બ્લૅરથી લગભગ ૧૩૫ કિમી દૂર ઉત્તરમાં આવેલો છે. અહિં ૧૭૮૭માં સૌપ્રથમ જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ નોંધયો હતો. ત્યાર પછી, જ્વાળામુખીમાં દસથી વધારે વખત વિસ્ફોટ થયો છે જે પૈકીનો સૌથી તાજો વિસ્ફોટ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૦માં શરૂ થયો હતો અને તે જાન્યુઆરી ૨૦૧૧ સુધી સક્રિય હતો.
વિશ્વના શ્રેષ્ઠ સ્કુબા ડાઇવિંગ સ્થળોમાં બેરન આઇલેન્ડની આસપાસનું પાણી પ્રખ્યાત હોવાનું મનાય છે. અહીં મુખ્ય આકર્ષણો સ્પષ્ટ સ્ફટિક દૃશ્યતા, મંતા રે , બેસાલ્ટની રસપ્રદ સંરચના, પ્રાચીન લાવાના ભૌગોલિક પ્રવાહ અને ઝડપી વિકસતા પરવાળાના બગીચાઓ છે. અહીં તરવાનું સ્થળ ઘણુ દૂર હોવા છતાં વહાણ પર અથવા હેવલોક ટાપુ પર આવેલા સ્કુબા ઓપરેટરો મારફતે સ્કુબા ડાઇવિંગ કરી શકાય છે.
તેના આ નામ પ્રમાણે, તે નિર્જન વેરાન વિસ્તાર છે, તેમ છતાં બકરીઓની નાની વસ્તી છે. ઉપરાંત પક્ષીઓ, ચામાચિડિયું જેવા કે ઉડતું શિયાળ અને ખિસકોલીઓ જેવી થોડીક અન્ય પ્રજાતિઓ આ કપરી પરિસ્થિતિમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે જાણીતા છે.
ફાતિમાનો જન્મ ૩૧ જુલાઈ ૧૮૯૩ના રોજ પૂંજાભાઈ ઝીણા અને મીઠીબાઈના સાતમા સંતાન તરીકે કરાંચી ખાતેના તેમના ભાડાના મકાન વજીર હવેલીમાં થયો હતો. તેના અન્ય ભાઈ બહેનોમાં મહમદ અલી ઝીણા, અહમદ અલી, બુન્દે અલી, રહેમત અલી, મરિયમ અને શિરીનનો સમાવેશ થાય છે. તેના ભાઈ બહેનોમાં તે મહમદ અલી ઝીણાની સૌથી નજીક હતા અને ૧૯૦૧માં તેમના પિતાના નિધન બાદ મહમદ અલીના પાલક બન્યા હતા. ૧૯૦૨માં તેઓએ મુંબઈની બાંદ્રા કોન્વેન્ટમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. ૧૯૧૯માં તેમણે કલકત્તા વિશ્વવિદ્યાલયની ડૉ. આર. અહેમદ ડેન્ટલ કોલેજ એન્ડ હોસ્પિટલમાં પ્રવેશ મેળવી દંત ચિકિત્સકની પદવી મેળવી. સ્નાતકની પદવી મેળવ્યા બાદ ૧૯૨૩માં તેમણે મુંબઈ ખાતે એક દંત ચિકિત્સાલય ની શરૂઆત કરી હતી.
૧૯૧૮માં મહમદ અલીના લગ્ન રતનબાઈ પેટીટ સાથે થયા ત્યાં સુધી તેઓ તેમના ભાઈ સાથે જ રહેતા હતા. ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૯માં રતનબાઈનું નિધન થવાથી તેઓ પોતાનું ચિકિત્સાલય બંધ કરી મહમદ અલી ઝીણાના નિવાસસ્થાને સ્થળાંતરીત થયા અને ઘરનો કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેમનું આ આજીવન સાહચર્ય ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૪૮માં તેમના ભાઈ મહમદ અલી ઝીણાના મૃત્યુ સુધી રહ્યું.
ફાતિમા તેમના ભાઈની તમામ સાર્વજનિક પ્રવૃતિઓમાં સાથે રહ્યાં હતા.૧૯૪૭માં ભારત પાકિસ્તાનના વિભાજન દરમિયાન મહમદ અલી ઝીણાએ ગઠન કરેલા મહિલા રાહત સમિતિના સદસ્ય બન્યા હતા. ઉપરાંત પાકિસ્તાનના નિર્માણ બાદ સ્થળાંતરીત મુસ્લિમોના પુનર્વસનમાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવી હતી.
ફાતિમા ઝીણા એક પાકિસ્તાની દંત ચિકિત્સક, ચરિત્રલેખક, અને રાજનેત્રી હતાં. તેઓ મહમદ અલી ઝીણાના નાના બહેન અને પાકિસ્તાનના મુખ્ય સંસ્થાપકોમાંના એક હતા.
૧૯૬૦ના દશકમાં તેઓનું રાજનૈતિક જીવન ચરમસીમા પર રહ્યું. તેમણે પાકિસ્તાનના સંયુક્ત વિપક્ષી દળ માટે પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિના પદ માટે ઉમેદવારી નોંધાવી હતી.
મોટાભાગની સ્પર્ધાઓમાં યોજનાર કમ્પ્યુટર દ્વારા સ્વયંસંચાલિત રીતે નિર્ણયો અપાય છે. સ્પર્ધક દ્વારા અપાયેલ દરેક ઉકેલને જજ વિવિધ 'ચકાસણી કેસ' માટે ચકાસે છે. સામાન્ય રીતે, સ્પર્ધાઓમાં બધા-અથવા-એકે નહી ગુણ-પ્રણાલિ હોય છે, એટલે કે કોઈ ઉકેલ તો જ "સ્વીકાર" થાય છે જો તે જજ દ્વારા ચલાવતાં બધા જ કેસમાં સાચો ઉત્તર આપે, અન્યથા તે ઉકેલ ખોટો ગણાય છે. પરંતુ, કેટલીક સ્પર્ધાઓમાં આંશિક ગુણ માન્ય હોય છે, જેના માટે પાસ કરેલ કેસની સંખ્યા, પરિણામોની ગુણવત્તા, અથવા અન્ય કોઈ ખાસ માપદંડ હોય છે. કેટલીક સ્પર્ધાઓમાં સ્પર્ધકે માત્ર આપેલ ઈનપુટ માહિતીને અનુરૂપ આઉટ્પુટ માહિતી આપવાની હોય છે, જેમાં જજ માત્ર આઉટ્પુટ માહિતી જ ચકાસે છે.
સ્પર્ધાત્મક પ્રોગ્રામિંગનો ધ્યેય, આપેલા કોયડાઓને ઉકેલી શકે તેવા કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામનો સોર્સ કોડ લખવાનો હોય છે. પ્રોગ્રામિંગ સ્પર્ધાઓમાં આવતાં કોયડાઓ માંથી મોટા ભાગના કોયડાઓ ગાણિતિક કે તાર્કિક હોય છે. તેવા કોયડાઓ લાક્ષણિક રીતે નીચેનામાંથી કોઈ એક વર્ગના હોય છે: ક્રમચય-સંચયનું વિજ્ઞાન, અંક સિદ્ધાંત, ગ્રાફ સિદ્ધાંત, ભૂમિતિ, લખાણ નું વિશ્લેષણ માહિતી માળખાં . કેટલીક સ્પર્ધાઓમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાને લગતાં કોયડા પણ પ્રચલિત છે.
પ્રોગ્રામિંગ સ્પર્ધામાં સામાન્ય રીતે યજમાન તાર્કિક કે ગાણિતિક કોયડાઓ સ્પર્ધકો સમક્ષ રજુ કરે છે, અને સ્પર્ધકોએ દરેક કોયડો ઉકેલી શકતો કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ લખવાનો હોય છે. તેમાં ઉકેલેલ કોયડાઓની સંખ્યા અને સફળ ઉકેલ લખવામાં લાગેલા સમય પરથી સામાન્ય રીતે ચુકાદો અપાય છે, પરંતુ ક્યારેક અન્ય પરીબળ (જેમ કે આઉટપૂટની ગુણવત્તા, પ્રોગ્રામને ચાલવામાં લાગેલો સમય, પ્રોગ્રામનું કદ વગેરે)ને પણ ધ્યાનમાં લેવાતાં હોય છે.
સ્પર્ધાત્મક પ્રોગ્રામિંગ એક માનસિક રમત છે જે સામાન્ય રીતે ઈન્ટરનેટ અથવા સ્થાનિક નેટવર્ક પર યોજાય છે, જેમાં સ્પર્ધકોને આપેલ શરતો મુજબનો પ્રોગ્રામ બનાવવાનો હોય છે. આ સ્પર્ધકોને રમતવી11ર પ્રોગ્રામર કહે છે. , જેવી ઘણી બહુરાષ્ટ્રીય સોફ્ટવેર અને ઈન્ટરનેટ કંપનીઓ દ્વારા સ્પર્ધાત્મક પ્રોગ્રામિંગને ઓળખવામાં આવે છે અને આધાર આપવામાં આવે છે. ઘણી સંસ્થાઓ નિયમિતપણે આવી પ્રોગ્રામિંગ સ્પર્ધાઓ યોજે છે.
કોયડાના પ્રકાર થી નિરપેક્ષ રીતે, કોયડા ઉકેલવાની પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે બે ભાગોમાં વિભાજીત કરી શકાય, ૧) એક કાર્યક્ષમ અલગોરિધમની રચના, અને ૨) તે અલગોરિધમને કોઈ એક અનુકુળ પ્રોગ્રામિંગ ભાષામાં અમલમાં મૂકવો. (જૂદી જૂદી સ્પર્ધાઓમાં જૂદી જૂદી પ્રોગ્રામિંગ ભાષાઓ માન્ય હોય છે.) આ બે સ્કીલ્સ પ્રોગ્રામિંગ સ્પર્ધાઓમાં સર્વસામાન્ય રીતે ચકાસાતી હોય છે.
સૌથી જૂની જ્ઞાત સ્પર્ધાઓમાં એક છે જે ૧૯૭૦ના દાયકામાં શરુ થઇ હતી, અને ૨૦૧૧ સુધીમાં ૮૮ દેશોમાં પ્રસરી છે. ઈ.સ. ૨૦૦૦ની સાલથી સ્પર્ધાત્મક પ્રોગ્રામિંગમાં રસ દાખવવાનું વલણ બહુ વધ્યું છે, જેનો ઈન્ટરનેટના વિકાસ સાથે ઊંડો સંબંધ છે, જે ભૌગોલિક પ્રશ્નોને દૂર કરીને, ઓનલાઈન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓ ગોઠવવામાં મદદરૂપ થાય છે.
સ્પર્ધાઓ બે પ્રકારની હોય છે: ટૂંકાગાળાની અને લાંબાગાળાની. ટુંકા ગાળાની સ્પર્ધાઓનો પ્રત્યેક રાઉન્ડ ૧-૩ કલાકનો હોય છે. લાંબા ગાળાની સ્પર્ધાઓ થોડા દિવસોથી માંડીને થોડા મહિનાઓ સુધી ચાલતી હોય છે.
એર લાયનની ઓફીસ મુંબઈ સ્થિત નરીમન પોઈન્ટમાં એર ઇન્ડિયાની બિલ્ડીંગમાં આવેલી છે. ડીસેમ્બર ૨૦૧૨ માં એર ઇન્ડિયાની દિગ્દર્શક સમિતિએ આ ઓફીસને મુંબઈથી હટાવીને કોચીમાં નવી ઓફીસ બનાવવાનો નિર્યણ લીધો તથા તેની પુષ્ટિ પણ કરી, જે એક જાન્યુઆરી ૨૦૧૩ ના રોજથી પ્રભાવમાં આવ્યો. યુનિયન મીનીસ્ટર ઓફ સ્ટેટ ફોર સિવિલ એવિએશનના કે. સી. વેણુગોપાલ એ કહ્યું કે, સ્થાન પરિવર્તન તબ્બકામાં પૂર્ણ થશે, જેના માટેની શરૂઆત કોચીમાં ૧ જાન્યુઆરીના રોજ નવા વર્ષના પર્વ પર નવી ઓફીસ શરૂ કરીને થશે. એરલાઈન ના ટેકનિકલ કેન્દ્રને તિરુવનંતપુરમમાં સ્થળાંતર કરવાનું છે.