polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
૨૩ જુન ૧૯૮૭થી શરુઆત કરી અને વરિન્દર સિંઘની ટુકડીઓએ ચોકી કબ્જે કરવા અનેક હુમલાઓ કર્યા. પ્રારંભિક નિષ્ફળતાઓ બાદ ૨૬ જુનના રોજ બાના સિંઘના નેતૃત્વ હેઠળની ૫ સભ્યો ધરાવતી ટુકડીએ કૈદ ચોકીને સફળતાપૂર્વક કબ્જે કરી. બાના સિંઘ અને તેમના સાથી સૈનિકોએ ૪૫૭ મિટર ઉંચી બરફની દિવાલ પર ચઢી ગયા જેમાં ચુની લાલનો પણ સમાવેશ થતો હતો. તેમની ટુકડી કૈદ ચોકી પર અણધારી દિશા પરથી પહોંચી કારણ કે તેમની ટુકડીએ અન્ય ટુકડીઓ કરતાં લાંબો અને કઠણ માર્ગ લીધો હતો. તે સમયે બરફનું તોફાન પણ હતું જેને કારણે દૃષ્ટિમર્યાદા બહુ ઓછી હતી અને તેને કારણે ભારતીય સૈનિકોને છુપાવા માટે જગ્યા મળી. શિખર પર પહોંચ્યા બાદ બાના સિંઘે જોયું કે ત્યાં માત્ર એક જ પાકિસ્તાની બંકર હતું જેમાં તેમણે હાથગોળો ફેંકી અને દરવાજો બહારથી બંધ કરી દીધો. જેથી અંદર રહેલા તમામ લોકો માર્યા ગયા. બંને પક્ષે ત્યારબાદ હાથોહાથની લડાઈ શરૂ થઈ જેમાં ભારતીય સૈનિકોએ કેટલાક દુશ્મન સૈનિકોને બંકરની બહાર સંગીન વડે મારી નાખ્યા. કેટલાક પાકિસ્તાનીઓએ શિખર પરથી છલાંગ પણ લગાવી. અંતે ભારતીયોએ છ પાકિસ્તાની સૈનિકોના મૃત શરીર કબ્જે કર્યા.
૧૮ એપ્રિલ ૧૯૮૭ના રોજ પાકિસ્તાનીઓએ કૈદ ચોકી પરથી સોનમ પોઈન્ટ નામની ભારતીય ચોકી પર ગોળીબાર કરી અને બે સૈનિકોને મારી નાખ્યા. ભારતીય સેનાએ ત્યારબાદ પાકિસ્તાનીઓને ત્યાંથી ખદેડવાનું નક્કી કર્યું. નાયબ સુબેદાર બાના સિંઘ ૨૦ એપ્રિલ ૧૯૮૭ના રોજ સિઆચીન ખાતે નિયુક્ત કરાયા હતા અને તેમની બટાલિઅનને કૈદ ચોકી કબ્જે કરવાની જવાબદારી સોંપાઈ હતી. ૨૯ મે ના રોજ તેમની જ બટાલિઅનના સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ રાજીવ પાંડેના નેતૃત્વ હેઠળ ચોકી કબ્જે કરવાની નિષ્ફળ કોશિષ કરાઈ જેમાં ૧૦ ભારતીય સૈનિકો શહીદ થયા. વધુ એક મહિનાની તૈયારી પછી ઑપરેશન રાજીવ નામક કાર્યવાહીની શરૂઆત કરાઈ જેનું નેતૃત્વ મેજર વરિન્દર સિંઘને સોંપાયું હતું.
૧૯૮૭માં વ્યૂહરચનાની દ્રષ્ટિએ મહત્વનો એવો સિઆચીન વિસ્તારમાં પાકિસ્તાનીઓએ ઘૂસણખોરી કરી. તેમણે એક મહત્વની જગ્યા પર કબ્જો કર્યો અને તેને કૈદ પોસ્ટ નામ આપ્યું. તે જગ્યાની ઉંચાઈ ૬૫૦૦ મીટર હતી અને તે સિઆચીન વિસ્તારનું સૌથી ઉત્તુંગ શિખર હતું. આ જગ્યા પરથી પાકિસ્તાનીઓ ભારતીય ચોકીઓ પર આસાનીથી નિશાન સાધી શકે તેમ હતા કારણ કે ઉંચાઈને કારણે આ સ્થળથી સંપૂર્ણ સાલ્ટોરો રેજ તેમજ સિઆચીન હિમનદીનો વિસ્તાર દેખાતો હતો. દુશ્મન ચોકી બંને તરફ બરફની ૪૫૭ મિટર ઊંચી દીવાલને લીધે અભેદ્ય કિલ્લા જેવી બની હતી.
સુબેદાર મેજર અને માનદ કેપ્ટન બાના સિંઘ નિવૃત્ત ભારતીય સૈનિક છે. તેઓ ભારતના યુદ્ધ સમયના સર્વોચ્ચ લશ્કરી સન્માન પરમવીર ચક્રના વિજેતા છે. તેઓ જ્યારે નાયબ સુબેદારના પદ પર હતા ત્યારે તેમની આગેવાની હેઠળ ઑપરેશન રાજીવ દરમિયાન સિઆચીન વિસ્તારના સર્વોચ્ચ શિખરને કબ્જે કરવામાં આવ્યું હતું. તે શિખરને તેમના માનમાં બાના ટોપ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૮૮ના રોજ બાના સિંઘને ઑપરેશન રાજીવ દરમિયાન બહાદુરી બતાવવા માટે ભારતનું સર્વોચ્ચ લશ્કરી સન્માન પરમવીર ચક્ર એનાયત કરાયું. તેમના માનમાં કબ્જે કરાયેલ શિખરને બાના ટોપ નામ અપાયું. કારગિલ યુદ્ધ સમયે તેઓ એકમાત્ર પરમવીર ચક્ર વિજેતા હતા જેઓ હજુ પણ સેનામાં કાર્યરત હતા.
તેઓ ૬ જાન્યુઆરી ૧૯૬૯ના રોજ ભારતીય ભૂમિસેનામાં ભરતી થયા અને જમ્મુ અને કાશ્મીર લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રીની ૮મી બટાલિયનમાં નિયુક્તિ પામ્યા. તેમની તાલીમ ગુલમર્ગ ખાતેની ઉંચાઈ પર લડવાની તાલીમ આપતી ખાસ શાળામાં થઈ અને વધુ તાલીમ સોનમર્ગ ખાતે પણ થઈ.
બાના સિંઘનો જન્મ ૬ જાન્યુઆરી ૧૯૪૯ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કાદયાલ ખાતે એક શીખ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા ખેડુત હતા અને તેમના કાકાઓ ભારતીય ભૂમિસેનામાં સૈનિક હતા.
અંગ્રેજો વિરૂધ્ધ ૧૮પ૭નો બળવો અસફળ નિવડયો તો અંગ્રેજોએ બદલામાં દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં કત્લેઆમ શરૂ કરી દીધી, ઠેર ઠેર ઉલમા અને મુસલમાનોને પકડીને સૂળીએ લટકાવવામાં આવ્યા, બંદૂક અને તોપોનું નિશાન બનાવવામાં આવ્યા, દિલ્હી મેરઠ અને આસપાસના અનેક શહેરોને વેરાન કરી દેવામાં આવ્યા, મુસલમાનોની સામુહિક પ્રવુત્તિનું કોઈ નાનું કેન્દ્ર પણ બાકી રાખવામાં આવ્યુ નહીં, હઝારો ઉલમા અને આગેવાનોને ખતમ કરી દેવામાં આવ્યા. અત્યાર સુધી સત્તા મુસલમાનોના હાથમાં હતી એટલે અંગ્રેજો તરફથી મુસલમાનોને વિશેષ રીતે દમનનું નિશાન બનાવવામાં આવતા હતા.
દિલ્હી અત્યાર સુધી ઇસ્લામી વિદ્યાઓનું કેન્દ્ર હતું, કોલેજો અને મદરસાઓ અત્રે જ ઇલ્મનું નૂર રેલાવી રહયા હતા, પણ ૧૮પ૭ના બળવામાં દિલ્હી વેરાન થયું, સત્તા પરિવર્તન થયું તો ઇસ્લામી વિદ્યાઓ માટે એની કેન્િદ્રયતા પણ ખતમ થઈ ગઈ, આ લોહિયાળ બળવાને અને લોહીમાં તડપતા મુસલમાનોને જોઈ ચૂકેલ બલકે સ્વયં એને અનુભવી ચૂકેલ ઉલમાને ફિકર થઈ કે ઇલ્મ - મઅરિફત, જ્ઞાન - વિદ્યાના આ કાફલાને કયાં પડાવ આપવામાં આવે ?
હાજી આબિદ હુસૈન સાહબ. મોલ્વી મુહંમદ કાસિમ સાહેબ નાનોત્વી. મોલ્વી મહેતાબ અલી સાહેબ. મોલ્વી ઝુલ્ફીકાર અલી સાહેબ. મોલ્વી ફઝલુર્રહમાન સાહેબ મુન્શી ફઝલે હક સાહેબ શેખ નિહાલ અહમદ સાહેબ .
હિજરી સન ૧ર૮૮માં તલબાની સંખ્યા ૧૦૬ થઈ ગઈ, વિવિધ કલાસો બની જવાથી એક વિશાળ ઇમારતની જરૂરત હતી, એટલે છત્તા મસ્િજદથી ખસેડીને નજીકની કાઝી મસ્જિદમાં મદરસો લઈ જવામાં આવ્યો, પણ થોડાક જ દિવસોમાં આ મસ્જિદ પણ અપૂરતી જણાઈ, એટલે મસ્જિદ પાસે એક મકાન ભાડે લેવામાં આવ્યું, આ બધું જોઈને સ્થાપકોને જરૂરત જણાઈ કે દારૂલ ઉલૂમ માટે વિશાળ ઇમારત હોવી જોઈએ, આ જ દિવસોમાં દેવબંદની જામેઅ મસ્જિદ તામીર થઈ રહી હતી, એટલે નક્કી કરવામાં આવ્યું કે, જામેઅ મસ્જિદમાં જ કમરાઓ અને ચબૂતરાઓ બનાવવામાં આવે, ૧ર૯૦ હિજરીમાં બાંધકામ પૂર્ણ થતાં દારૂલ ઉલૂમ અત્રે ખસેડવામાં આવ્યો. પણ દારૂલ ઉલૂમની પ્રગતિ એટલી ઝડપી હતી કે જામેઅ મસ્જિદ પણ અપૂરતી થઈ પડી, એટલે હઝરત મવલાના નાનોત્વી ની સલાહ મુજબ મજલિસે શૂરા આબાદીથી બહાર એક વિશાળ અને યોગ્ય ઇમારત બનાવવાનું નક્કી કર્યુ.
આમ ૧પ/મુહર્રમ/૧ર૮૩ હિ. - ૩૦/મે/૧૮૬૬ ઈ. ગુરૂવારે છત્તા મસ્જિદના આંગણામાં અનારના ઝાડ નીચે કોઈ એલાન કે ઉત્સવ વગર સાદગીથી મદરસો શરૂ કરી દેવામાં આવ્યો, મુલ્લા મહમૂદ દેવબંદી પ્રથમ ઉસ્તાદ હતા, અને એમની સામે પ્રથમ કિતાબ ખોલનાર તાલિબે ઈલ્મ - વિદ્યાથર્ીનું નામ પણ મહમૂદ હતું, જે પાછળથી શૈખુલ હિન્દ હઝરત મવલાના મહમૂદ હસન કહેવાયા આઝાદી માટેની રેશમી રૂમાલની ચળવળના નેતા હતા અને વરસો સુધી માલ્ટાની જેલમાં કાળા પાણીની સજા ભોગવી હતી.
મદરસો શરૂ થયા પછી તારીખ,૧૯,મુહર્રમ, સોમવારના રોજ એક પરચો બહાર પાડવામાં આવ્યો, જેમાં દારૂલ ઉલૂમની સ્થાપના અને શરૂઆતની પરિસ્િથતિ અને ભવિષ્યનો પ્રોગ્રામ ટુંકમાં દશર્ાવીને સહાયની અપીલ કરવામાં આવી હતી, છેલ્લે વ્યવસ્થાપકોના નામ લખવામાં આવ્યા હતા, જે મજલિસે શૂરાના સભ્યો અને સ્થાપકો ગણાયા. આ નામો નીચે મુજબ છે.
એક દિવસ હાજી સય્યિદ મુહંમદ આબિદ સાહેબે સફેદ રૂમાલની ઝોલી બનાવીને એમાં પોતે ત્રણ રૂપિયા નાંખ્યા અને પછી એકલા જ છત્તા મસ્જિદથી નીકળીને મોલ્વી મેહતાબ અલી પાસે આવ્યા, એમણે ખુશીથી છ રૂપિયા આપ્યા અને દુઆ ફરમાવી, બાર રૂપિયા મવલાના ફઝલુર્રહમાન સાહેબે, છ રૂપિયા હાજી ફઝલે હક સાહેબે આપ્યા, ત્યાર પછી મવલાના ઝુલ્ફિકાર સાહેબ પાસે આવ્યા, એમણે ૧ર રૂપિયા આપ્યા. આ દિવસોમાં સય્યિદ ઝુલ્ફિકાર અલી દેવબંદી પણ ત્યાં જ મોજૂદ હતા, એમણે ૧ર રૂપિયા આપ્યા. હાજી આબિદ સાહેબ ત્યાંથી અબૂલબરકાત મહોલ્લામાં પહોંચ્યા અને ર૦૦ રૂપિયા ભેગા થઈ ગયા, સાંજ સુધીમાં તો એમના રૂમાલમાં ૩૦૦ રૂપિયા ભેગા થઈ ગયા.
'છઠ્ઠા મોહતમિમ હઝરત મવલાના હબીબુર્રહમાન સાહેબ ના જણાવ્યા પ્રમાણે જયારે દારૂલ ઉલૂમ માટે સ્વતંત્ર જમીન ખરીદવાની વાત આવી તો મદરસાના સ્થાપકો માંહેના એક જનાબ હાજી આબિદ સાહેબ એ એનો વિરોધ કરતા જણાવ્યું કે જામેઅ મસ્જિદમાં આ જરૂરત પૂરી થઈ શકે છે, તો પછી મુસલમાનોનો પૈસો નવી ઇમારત - જમીનમાં વેડફવો જોઈએ નહીં, પણ હજરત મવલાના કાસિમ સાહેબ એ વિગત અને જરૂરત દશર્ાવીને અંતે ફરમાવ્યું કે હાજી સાહેબ આ મદરસા વિશે જે કંઈ હું જોઈ રહયો છું તે તમે નથી જોઈ રહયા, મદરસો ઘણો આગળ જવાનો છે, કંઈક ચચર્ા - વિચારણાના અંતે હાજી સાહેબ પણ એ બાબતે સહમત થઈ ગયા'.
હવે હાજી આબિદ સાહેબ એ મવલાના કાસિમ સાહબ ને મેરઠ પત્ર લખ્યો કે, ચંદાની આટલી રકમ ભેગી થઈ ચૂકી છે તમે આવી જાઓ, તો મદરસાની શરૂઆત કરી દઈએ. પત્ર મળ્યો તો મવલાના કાસિમ સાહેબ એ મુલ્લા મહમૂદ દેવબંદી ને બોલાવ્યા, તેઓ દેવબંદના વતની હતા અને મેરઠમાં દીનની ખિદમત અંજામ આપતા હતા, એમને ૧પ રૂપિયા માસિક પગારે રાજી કર્યા અને દેવબંદ મોકલી દીધા અને હાજી આબિદ સાહેબ ને જવાબમાં જણાવ્યું કે મદરસો શરૂ કરી દેવામાં આવે, મારી રાહ ન જોવામાં આવે, હું મારા પ્રયત્નો કરતો રહીશ.
દેવબંદમાં હઝરત મવલાના ઝુલફિકાર અલી સાહેબ , હઝરત મવલાના ફઝલુર્રહમાન સાહેબ, હઝરત મવલાના રફીઉદ્દીન સાહેબ અને હઝરત હાજી મુહંમદ આબિદ જેવા બુઝુર્ગો તે સમયે હયાત હતા.
મવલાના કાસિમ નાનોત્વી એ ૧૮પ૭ ના બળવામાં સંપૂર્ણપણે ભાગ લીધો હતો, પણ બળવો અસફળ થતા હવે ભારતમાં મુસલમાનોના ધાર્મિક અસ્તિત્વ માટે કંઈક નવી યોજનાની ફિકરમાં હતા, દેવબંદમાં એમની સાસરી હતી, એટલે ત્યાં આવતા રહેતા હતા અને ઉપર જણાવેલ બુઝુર્ગોથી ગાઢ સંબંધ સ્થાપાય ચૂકયો હતો
બીજા વરસે ૧ર૯૧ હિ. ૧૯ ઝીકઅદહના દિવસે ઇનામી જલ્સાના અવસરે હાજરજનો સમક્ષા આ જરૂરત અને પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો, લોકોએ આ પ્રસ્તાવને સહર્ષ વધાવી લીધો અને એ જ ઘડીએ ચંદો શરૂ થઈ ગયો, છત્તા મસ્જિદથી અડીને અને વસતીના કિનારે એક વિશાળ જમીન આ માટે ખરીદવામાં આવી. તારીખે દારૂલ ઉલૂમ દેવબંદની પ્રસ્તાવનામાં આ બાબતે વધુ વિગત દશર્ાવતાં હઝરત મવલાના કારી તય્િયબ સાહબ લખે છે કે,
મવલાના કાસિમ નાનોત્વી ઈ.સન ૧૮૬૦ માં હજ માટે ગયા હતા, હજથી પરત આવીને મેરઠ મુજતબાઈ પ્રેસમાં કિતાબોના પ્રુફ રીડીંગની જોબ કરતા હતા. મવલાના આ પહેલાં દિલ્હીમાં પણ આ જ કામ કરતા હતા અને એની આવકથી જ ગુજરાન ચલાવતા અને તાલીમ - તદરીસનું કોઈ મહેનતાણું લેતા ન હતા.
હવે જયારે આ બુઝુર્ગો મશવેરો - ચર્ચા કરતા તો છેલ્લે વાત એક જ બિંદુ પર આવી અટકતી કે મુસલમાનોના ઉજળા ભવિષ્ય માટે એક દીની - ઇલ્મી દર્સગાહ દિલ્હીના બદલે દેવબંદમાં જ શરૂ કરવામાં આવે.
મવલાના રફીઉદ્દીન સાહેબ અને જનાબ હાજી મુહંમદ આબિદ સાહેબ છત્તા મસ્િજદમાં જ રહેતા હતા, એટલે મવલાના કાસિમ પણ ત્યાં જ રોકાતા.
અહિંયા દેવબંદમાં આ બધા બુઝુર્ગો એક મદરસાની સ્થાપના બાબત સહમત થયા પછી મદરસાની શરૂઆત માટે કોઈ યોગ્ય રીત અને અવસરની રાહ જોઈ રહયા હતા.
જે લેક પેલેસ અગાઉ જગ નિવાસ તરીકે જાણીતી હતી,83 રૂમ અને સ્યુઇટ્સથી બનેલી આ વૈભવશાળી હોટેલ સફેદ આરસપહાણ થી બનેલી છે.લેક પેલેસ ભારતના રાજસ્થાન રાજયમાં આવેલા ઉદયપુર શહેરના પીચોલા તળાવની વચ્ચે આવેલા જગ નિવાસ ટાપુ પર સ્થિત છે, તે 4 એકરમાં છવાયેલો છે. આ હોટલ પોતાના મહેમાનોને શહેરના જેટી થી લાવવા લઇજવા માટે સ્પીડ બોટ ચલાવે છે. આ હોટેલે ભારતમાં અને વિશ્વમાં સૌથી રોમેન્ટિક હોટેલ તરીકે નામના મેળવી છે.
સન 1971 માં તાજ હોટેલ્સ રીસોર્ટ્સ અને મહેલો દ્વારા આ જવાબદારી ઉપાડી લેવાઈ અને 75 નવા રૂમો નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું તાજ ગ્રૂપના જમશેદ ડી. એફ . લામ આ મહેલ ના નવીનીકરણ અને સુરક્ષાના કાર્યમાં ભાગ લીધો હતો અને તેમની દેખરેખ હેઠળ તેમને આ હોટેલ નું નવીનીકરણને ઉચ્ચ ધોરણે પોચાડનાર આ હોટેલના અને ભારતના સૌથી પેહલા જવાન મેનેજર બન્યા.
રાજાના વંશજો મહેલનો ઉપયોગ હિલસ્ટેશન તરીકે કરતા જેમાં તેઓ બાદશાહી દરબારનું આયોજન કરતા, આ મહેલના રૂમ ઉપર એક વર્તુળ છે તેનો વ્યાસ લગભગ 21ફૂટ છે. તેના માળની રચના કાળા અને સફેદ આરસ લગાડીને કરવામાં આવી છે, દિવાલોને અનોખી રીતે શણગાર અને વિવિધ રંગીન પત્થરોથી ગુંબજ ખુબ જ સુંદર દેખાય છે.
1857માં ભારતીય સિપાહીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા બળવા દરમિયાન અનેક યુરોપીયન પરિવારો નીમાચ નાસી ગયા અને મહારાણા સ્વરૂપ સિંહ દ્વારા તેમને આશ્રય આપવામાં માટે ટાપુ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને પોતાના મહેમાનોને સુરક્ષિત રાખવા માટે, રાણા નગરની તમામ બોટ નાશ કર્યો જેથી બળવાખોરો ટાપુ સુધી પહોંચી શકે નહિ.
ભગવત સિંગે આ જગ નિવાસ મહેલને ઉદયપુરની પેહલી વૈભવશાળી હોટેલમાં ફેરવવાનો વિચાર કર્યો અને કોન્ટ્રાક્ટર ડીડી જે એક અમેરિકન કલાકાર છે તેને આ કાર્યમાં સલાહ માટે હોટલ પ્રોજેક્ટ ડિઝાઇન તરીકે નિમણુક કરી. ડીડી પાસેથી મળેલી માહિતી પરથી ઉદયપુરના મહારાજા આ પ્રોજેક્ટની જાણકારી ભેગી કરી.
તેનું બાંધકામ સન 1743 થી 1746માં મહારાણા જગત સિંઘ દ્વિતીય દ્વારા મેવાડ ના શાહી પરિવાર આગેવાની નીચે કરવામાં આવ્યું હતું આ મહેલનું નિર્માણ પેહલા એક શાહી ઉનાળાના નિવાસ સ્થાન તરીકે થયો હતો માટે તેને જગ નિવાસ સ્થાન તરીકે ઓળખાતો હતો.
સૌથી મહત્વની બાબત એ કે મહેલનું નિર્માણ પૂર્વાભિમુખ કરવામાં આવ્યું છે, એની પાછળનો ઉદ્દેશ, સવારે ઉઠીને ત્યાં રેહતું વ્યક્તિ સૂર્યની પૂજા કરી શકે.
બલવંત રાય મહેતા એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના દ્વિતીય મુખ્ય મંત્રી, તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ એક ભારતીય રાજકારણી હતા. તેમણે ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. તેમને લોકશાહી વિકેન્દ્રીકરણ તરફના તેમના યોગદાન માટે "પંચાયતી રાજ શિલ્પી" તરીકે ગણવામાં આવે છે.
આઈસીઆઈસીઆઈ પ્રુડેન્શિયલ એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની લિ. દેશમાં સૌથી વિશાળ એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની માંથી એક છે. તે સરળ અને સુસંગત રોકાણ નિવારણોની શ્રેણી મારફત રોકાણકારો માટે બચત અને રોકાણ વચ્ચેનું અંતર દૂર કરવા અને લાંબા ગાળાની સંપત્તિ નિર્માણ કરવા પર કેન્દ્રિત છે.
એએમસી ભારતમાં નાણાકીય સેવાઓમાં નામાંકિત અને ભરોસાપાત્ર નામ આઈસીઆઈસીઆઈ બેન્ક અને નાણાકીય સેવાઓનાં ક્ષેત્રમાં યુકેની સૌથી વિશાળ ખેલાડીમાંથી એક પ્રુડેન્શિયલ પીએલસી વચ્ચેનું સંયુક્ત સાહસ છે.
સંપૂર્ણ રોકાણ કેન્દ્રિત અભિગમથી પ્રેરિત સંસ્થા આજે રોકાણ નિપુણતા, સંસાધન બેન્ડવિથ અને પ્રક્રિયા અભિમુખતાનું અનુકૂળ સંયોજન છે.
બે કે વધારે શબ્દો કે શબ્દસમૂહો પછી ‘વગેરે’ ‘ઇત્યાદી’ એવા શબ્દો આવે ત્યારે આવા દરેક શબ્દ કે શબ્દસમૂહ પછી અલ્પવિરામ મૂકવું. જેમકે,
ખેતરમાં જતા ખેડૂતોના ડચકારા, બળદને ગળે બાંધેલી ઘંટડીઓના રણકાર, બાજુમાં ફરતી ઘંટીનો ઘેરો નાદ, પનિહારીઓનો પગરવ, બાળકોનો કિલકિલાટ અને બૂમરાણ, વગેરે વડે એક વિચિત્ર સ્વરસપ્તક રચાયું.
સમાન કક્ષામાં આવેલા ઘણા શબ્દો કે વાક્યો સાથે ‘એ’, ‘આ’, ‘એવું’, ‘એમ’, ‘તે’, ‘તેમ’, જેવા શબ્દો આવ્યા હોય ત્યારે તે દરેક શબ્દસમૂહ કે વાક્ય પછી અલ્પવિરામ મુકાય છે. જેમકે,
જ્યારે નામો, વિશેષણો, ક્રિયાપદો કે અવ્યવો સાથે વપરાયાં હોય અને તેઓ ‘ને’, ‘અને’, ‘તથા’, એવાં ઉભયાન્વયી અવ્યવોથી જોડાયાં હોય ત્યારે તેવા શબ્દોની વચ્ચે અલ્પવિરામ મૂકવું. જેમકે,
ક્રિયાપદ આજ્ઞાર્થમાં હોય અને તે પછી આખું વાક્ય તેના કર્મ તરીકે વપરાયું હોય તો તે આજ્ઞાર્થ ક્રિયાપદની પછી અલ્પવિરામ મૂકવું. જેમકે,
શાળામાં પ્રથમ ક્રમાંકે આવનાર, સૌથી વધુ ગુણ લાવનાર, સૌથી હોંશિયાર, ટબૂકડો ટીનુ, અમારી સાથે અભ્યાસ કરતો હતો.
૧૯૬૪માં ગુજરાતી લોકગાયક હેમુ ગઢવીએ તેમની પ્રતિભાને પારખી આકાશવાણી રાજકોટ ખાતે તેમનું પહેલું રેકોર્ડિંગ ગોઠવ્યું હતું. એ માટે એમને પાંચ રૂપિયાનું મહેનતાણું આપવામાં આવ્યું હતું. સામાજિક કાર્યકર રતુભાઈ અદાણી તેમને દિલ્હી લઈ ગયા હતા, જ્યાં તેમણે લોકસંગીત મહોત્સવમાં પ્રથમ ઇનામ જીત્યું હતું. સંગીતકાર કલ્યાણજીએ મુંબઈમાં જીવંત સંગીત કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમને સાંભળ્યા અને તેમને ગુજરાતી ફિલ્મોમાં પાર્શ્વગાયિકા તરીકે ગાવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું. જેસલ તોરલ તેમની પ્રથમ ફિલ્મ હતી અને આ ફિલ્મનું ગીત "પાપ તારૂં પ્રકાશ જાડેજા…" ખૂબ લોકપ્રિય બન્યું હતું. તેમણે લોકગીતોના કાર્યક્રમો માટે ભારત અને વિદેશની મુસાફરી કરી હતી. પ્રાણલાલ વ્યાસ સાથે એમણે ઘણા સ્ટેજ કાર્યક્રમો કરેલા છે.
તેમનો જન્મ અમરેલી જિલ્લાના ધારી તાલુકાના દલખાણીયા ગામમાં થયો હતો. તેમની મૂળ અટક લાઠીયા હતી. માતાથી પ્રેરિત થઈને તેમણે નાની ઉંમરે જ પરંપરાગત ગરબા ગીતો ગાવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ અધૂરું છોડ્યું હતું. નવ વરસની ઉંમરે પિતાને જુનાગઢ રેલ્વેમાં નોકરી મળવાથી એમની સાથે જુનાગઢ આવ્યા. નવ વર્ષની ઉંમરે રાજકોટમાં તેમના લગ્ન થયા હતા, પરંતુ મતભેદોને કારણે એમનું લગ્ન-જીવન ફક્ત બે દિવસ ટક્યું હતું. તેમણે ફરી ક્યારેય લગ્ન કર્યા નહિ. વીસ વર્ષની આસપાસ તેમને એક હોસ્પિટલમાં નોકરી મળી અને દસ વર્ષ સુધી ત્યાં કામ કર્યું. બાદમાં તેમણે જૂનાગઢ પબ્લિક હોસ્પિટલના નર્સિંગ ક્વાટર્સમાં ઘરેલુ સહાયક તરીકે કામ કર્યું હતું.
દિવાળીબેને સંગીતમાં કોઈ ઔપચારિક શિક્ષણ મેળવ્યું ન હતું. તેમણે મોટી સંખ્યામાં લોકગીતો, ગરબા, ભજન અને ગુજરાતી ફિલ્મના ગીતો ગાયા હતા અને તેની ઓડિયો કેસેટ પણ બહાર પાડી હતી. ૨૦૦૧માં બહાર પડેલ સંગીત આલ્બમ મનના મંજીરા દ્વારા તેમને લોકપ્રિયતા મળી હતી. "મારે ટોડલે બેઠો મોર", "સોના વાટકડી રે કેસર ઘોળ્યા વાલમિયા", "વાગે છે રે વાગે છે, વૃંદાવન મોરલી વાગે છે", "રામના બાણ વાગ્યા; હરિના બાણ વાગ્યા રે", "હાલોને કાઠિયાવડી રે", "કોકિલકંઠી", "હું તો કાગળિયાં લખી લખી થાકી", "વરસે વરસે અષાઢી કેરે મેઘ" અને ગુજરાતી ફિલ્મ, હાલો ગામડે જઈયેનું "ચેલૈયા કુંવર ખમ્મા ખમ્મા રે" આલ્બમના અન્ય કેટલાક નોંધપાત્ર ગીતો હતા.
લંડનની ગુજરાતી સોસાયટી એ તેમની મુલાકાત દરમિયાન તેમનું સન્માન કર્યું હતું. ૧૯૯૦માં એમને ભારત સરકારના ચોથા સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર પદ્મશ્રી સન્માન વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ગુજરાત સરકારે તેમને ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર એનાયત કર્યો હતો.
દિવાળીબેન પુંજાભાઇ ભીલ અથવા દિવાળીબેન પુંજાભાઇ લાઠીયા એ ગુજરાતની કોયલ તરીકે જાણીતા લોકગાયિકા અને પાર્શ્વગાયિકા હતા. ૧૯૯૦માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
તેમણે હેમુ ગઢવી, લાખાભાઈ ગઢવી, ઇસ્માઇલ વાલેરા, વેલજીભાઈ ગજ્જર, કરસન સાગઠિયા, પ્રફુલ્લ દવે, ભીખુદાન ગઢવી, ઉષા મંગેશકર, દમયંતિ બરડાઈ, મુરલી મેઘાણી અને આનંદકુમાર જેવા અનેક સંગીતકારો અને ગાયકો સાથે કામ કર્યું હતું.
આ મંદિર પંદરેક ફૂટ ઊંચા કિલ્લાથી રચાયેલ છે. ઉત્તરમાં આવેલ સિંહદ્વારમાંથી દાખલ થતાં જ વિશાળ પટાંગણ આવે છે. અને તેની વચ્ચે ૯૦ ફૂટ પહોળું, ૧૧૫ ફૂટ લાંબુ અને ૯૫ ફૂટ ઊંચુ અદ્ભૂત કોતરણીવાળું કાળમીંઢ પથ્થરનું ભવ્ય મંદિર આવેલ છે. આ જયોર્તિલિંગ પરંપરાગત શિવલિંગ જેવું નથી. ગર્ભગૃહની અંદર વિશાળ થાળામાં અડધો ફૂટ પહોળો અને દોઢેક ફૂટ ઊંડો ખાડો છે. જે મોટેભાગે આ જયોર્તિલિંગના પેટાળમાં વહેતી ગૌતમી નદીના પાણીથી ભરાયેલો જ રહે છે. એથી જયાંથી જળનો સ્ત્રાવ થાય છે, તે મુખને હાથથી બંધ કરી દેવામાં આવે તો તેની અંદરની દિવાલ પર થોડા ઊંડે આવેલ મોટા લીંબુ જેવડા ત્રણ લિંગો અને ચોથો ખાડો સ્પષ્ટ દેખાય છે. અહીં સ્ત્રીઓને જયોર્તિલિંગની પૂજા કરવાની મનાઈ છે.
નાસિક-ત્ર્યંબક અવિભાજય બની ગયેલા અંગ છે. ગોદાવરી નદીના તટે વસેલું નાસિક દક્ષિણનું બનારસ પણ કહેવાય છે. કારણ કે અહીં સંખ્યાબંધ મંદિરો છે. જોવાલાયક મંદિરોમાં સુંદરનારાયણ મંદિર, કાલારામ મંદિર, ગોરારામ મંદિર, મુકિતધામ, પંચવટી અને તપોવન મુખ્ય છે. દર બાર વર્ષે અહીં કુંભમેળો ભરાય છે.
મંદિરના પરિસરમાં આવેલો કુંડ કુશાવર્ત ગોદાવરી નદીનો સ્ત્રોત ગણાય છે. ગોદાવરી નદી દખ્ખણ પ્રદેશમાં આવેલી સૌથી લાંબી નદી છે. હાલનું મંદિર પેશ્વા બાલાજી રાવ દ્વારા બાંધવામાં આવ્યું હતું.
ત્રંબકેશ્વર એ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના ત્રંબક શહેરમાં આવેલું પ્રાચીન હિંદુ મંદિર છે. ત્રંબક નાસિક શહેરથી ૨૮ કિમી દૂર આવેલું છે. ત્રંબકેશ્વર શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગમાંનું એક છે.
જોન્ગમ્યો એ એક કોન્ફ્યુશિયન સમાધિ છે. આ સમાધિ કોરિયન જોસિયોન વંશ ના રાજાઓ અને રાણીઓને સમર્પિત છે. યુનેસ્કો અનુસાર આ સમધિ જાળવાયેલી સૌથી જૂની કોન્ફ્યુશિયન શાહી સમધિ છે. અહીં ૧૪મી સદીમાં આરંભાયેલી પરંપરાઓ હજી પણ ચાલુ છે. આવી અન્ય સમાધિઓ કોરિયાના ત્રિરાજ કાળમાં પણ અસ્તિત્વ ધરાવતી હતી પણ તેનું સંવર્ધન થયું નથી. ૧૯૯૫માં જોન્ગમ્યો સમાધિને યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળોની યાદીમાં ઉમેરવામાં આવી.
જોન્ગમ્યો દક્ષિણે આવેલા ચેન્ગડકગુન્ગ અને ચેન્ગ્યોગગુન્ગની નજીકમાં આવેલું છે. જોસિયોન સમયમાં આ બંને જોડાયેલા હતા. પણ ત્યાર બાદ જાપાની વસાહતવાદીઓએ તે બેની વચમાં રસ્તો બાંધી તેમને જુદા કર્યા હતા. સમાધિને પાછા જુના સ્વરૂપે આણવાના પ્રયત્નો ચાલુ છે.
દક્ષિણતરફનું દ્વાર આત્માઓની આવક જાવક માટે અનામત રખાય છે. પૂર્વ તરફનું દ્વાર રાજાઓ માટે હોય છે. પશ્ચિમ તરફના દ્વારમાંથી શાહી ક્રીયાકાંડ કરનારા આદિ પ્રવેશ કરે છે.
વાયકા મુજબ પાલનપુર રજવાડાની સ્થાપના ૧૩૭૦માં થઇ હતી અને જાલોરી વંશની લોહાની પુશ્તુ જાતિ વડે શાસન કરાયું હતું. આ વંશના ઇતિહાસ મુજબ તેઓ બિહારમાં ૧૨મી સદીમાં સ્થાયી થયા હતા અને ત્યાં સુલ્તાન તરીકે રાજ કર્યું હતું. પાલનપુર ઘરાનાનો સ્થાપક મલિક ખુર્રમ ખાન બિહાર છોડીને માંડોરના વિશાલદેવની સેવામાં ૧૪મી સદીના પાછલા ભાગમાં આવ્યો હતો. જાલોર અથવા સોનગઢના સુબા તરીકે નિમાયા બાદ તેણે માંડોરના રાજવીના મૃત્યુ બાદ સર્જાયેલી અંધાધૂંધીનો ફાયદો ઉઠાવીને તેણે આ પ્રદેશને પોતાના હક્ક નીચે લઇ લીધો; તેના કુટુંબની એક બહેન મુગલ શાસક અકબરને પરણી અને તેઓએ પાલનપુર અને આજુબાજુના પ્રદેશો દહેજમાં મેળવ્યા હતા. આ કુટુંબ ૧૮મી સદીની શરૂઆતમાં ઔરંગઝેબના મૃત્યુ બાદ સર્જાયેલી અરાજકતા સમયે ઐતહાસિક રીતે મહત્વનું બન્યું હતું. ત્યારબાદ મરાઠાઓએ પાલનપુરનો કબ્જો મેળવ્યો. લોહાનીઓએ આ સમયે ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને મદદ કરવા જણાવી અને તેઓ ૧૮૧૭માં સંધિ કરીને બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યા. પાલનપુર રજવાડાનું ભારતમાં વિલિનિકરણ ૧૯૪૯માં થયું હતું.
પાલનપુર રજવાડું રાજપૂતાના-માળવા રેલ્વે લાઇન પર આવેલું હતું અને ડીસામાં બ્રિટિશ લશ્કરી છાવણી ધરાવતું હતું. ઘઉં, ચોખા અને શેરડી મુખ્ય પાકો હતા. સાબરમતી નદીના કારણે ઉત્તર ભાગમાં ગાઢ જંગલો આવેલા હતા પણ દક્ષિણ અને પૂર્વમાં સપાટ મેદાનો હતા. અરવલ્લી પર્વતમાળાને કારણે મોટાભાગનો વિસ્તાર ઉંચાઇ વાળો હતો. ૧૯૪૦માં પાલનપુર રજવાડાની વસ્તી ૩,૧૫,૮૫૫ લોકોની હતી.
પાલનપુર રજવાડું બ્રિટિશ રાજ સમયનું ભારતનું એક રજવાડું હતું. પાલનપુર રજવાડું તેના નવાબને વંશપરંપરાગત મળતી ૧૩ તોપોની સલામી વાળું રાજ્ય હતું. તે પાલનપુર એજન્સીનું મુખ્ય રાજ્ય હતું. ઇસ ૧૮૦૯-૧૭માં પાલનપુર રજવાડું બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યું. પાલનપુર શહેર તેનું પાટનગર હતું.
નંબર જાહેર કરતા આંકડા અનુસાર, લંડનમાં થયેલા 7 જુલાઇ, 2005ના લંડનમાં થયેલા બોમ્બના હુમલા કે કોઇ મોટી વ્યક્તિની અંતિમવીધી જેવી કોઇ મોટી મુશ્કેલીના સમય દરમિયાન યુ.કે.ના દર્શકો અન્ય કોમર્શિયલ હરિફોની તુલનાએ બીબીસીના પ્રસારણ અને તેને કેવી રીતે દર્શાવે છે તેના પર ધ્યાન આપે છે.
7મી જુલાઇ, 2005ના દિવસે, લંડનની જાહેર વાહનવ્યવહાર સુવિધામાં પહેલેથી નક્કી કરેલા એક પછી એક બોમ્બ ધડાકા કરવામાં આવ્યા હતા, 7 જુલાઇના 12:00ના સમયે બીબીસીની ઓનલાઇન વેબસાઇટ પર સૌથી વધુ 11જીબી /એસ બેન્ડવિથનો વપરાશ નોંધાયો હતો. બીબીસી ન્યુઝે આ બનાવના દિવસે કુલ 1 બિલિયન જેટલી ક્લિક થઇ હતી નો સમાવેશ થાય છે.), જેમાં 5.5 ટેરાબાઇટ જેટલા ડેટા પૂરા પાડવામાં આવ્યા હતા. એ દિવસે એક મુખ્ય સમયે બીબીસી ન્યુઝની વેબસાઇટ પર પ્રતિ સેકન્ડ 40,000 પાનાની અરજ કરવામાં આવી હતી. એ પહેલા ના દિવસે 2012 ઓલમ્પિકની રમત લંડનમાં યોજવામાં આવશે એવી જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ત્યારે સૌથી વધુ 5જીબી/એસનો વપરાશ જોવા મળ્યો હતો. એ પહેલા દરેક સમયગાળામાં સૌથી વધુ ઉંચાઇએ જોવા મળેલા સમાચારોમાં માઇકલ જેક્સન અંગેનો નિર્ણય હતો જેમાં 7.2જીબી/એસનો વપરાશ જોવા મળ્યો હતો.
પ્રાયોગિક ધોરણે ટેલીવિઝનનું પ્રસારણ 1932માં જ્હોન લોગી બાએર્ડ દ્વારા શોધાયેલી ઈલેક્ટ્રોમિકેનિકલ 30 લાઈન પ્રણાલી મુજબ શરૂ થયું હતું. 1934માં આ પ્રણાલીનો ઉપયોગ કરી મર્યાદિત રીતે નિયમિત પ્રસારણ સેવા શરૂ થઈ, અને વિસ્તરેલી સેવાની ટેલીવિઝન સર્વિસ) શરૂઆત 1936માં એલેકઝાન્ડ્રા પેલેસથી થઈ. આ દરમિયાનમાં વધુ સારી બાએર્ડ મેકેનિકલ 240 લાઇન અને ઇલેક્ટ્રોનિક 405 લાઇનની માર્કોની-ઈએમઆઈ સિસ્ટમ પણ વિકસાવવામાં આવી. ચડિયાતી ઈલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ હોવાથી ત્યાર પછીના વર્ષોમાં મિકેનિકલ સિસ્ટમ ભૂલાતી ગઈ. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમ્યાન 1 સપ્ટેમ્બર 1939 થી 7 જૂન 1946 સુધી ટેલીવિઝન પ્રસારણ અટકાવી દેવામાં આવ્યું. સેવાની ફરીથી શરૂઆત થઈ તે સમયે મોટા પાયે શહેરી માન્યતા નોંધાઈ હતી કે, ઉદ્દઘોષક લેસ્લી મિશેલે એમ કહેતા શરૂઆત કરી કે ” હું કઈક કહુ તે પહેલા અમને ખૂબ અસભ્ય રીતે અવરોધવામાં આવ્યા હતા.” વાસ્તવમાં જ્યારે ફરી વખત પ્રસારણની શરૂઆત થઈ ત્યારે સૌ પ્રથમ જાસ્મીન બ્લીગ રજૂ થયા હતા અને તેમના શબ્દો હતા “ગુડ આફ્ટર નૂન, એવરબડી. હાઉ આર યુ?
1950માં પીટર સેલર્સની ભાષાંતર કરેલી “ધ ગૂન શો ”માં ટુંકુ કરેલુ નામ “ધી બીબ” જ્યારે રજૂ કરવામાં આવ્યુ ત્યારબાદ જૂના પ્રાદેશિકં યુ.કેના દર્શકો જ્યારે “બીબ બીબ કીબ” યાદ કરે ત્યારે બીબીસીને “ધી બીબ” તરીકે ક્યારેક જૂએ છે. આ કેન્ની ઇવેરેટ્ટ પાસેથી લઇને તેને ટુંકુ કરીને પ્રખ્યાત કરવામાં આવ્યું છે.
અન્ય ટુંકુ નામ જે હવે સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં આવે છે તે છે. “આન્ટી”, જૂની ફેશનના લોકોને હાલના લોકો દ્વારા “આન્ટી ક્નોસ બેસ્ટ” જેવું વલણ દર્શાવવામાં આવતું હતું.( કદાચ પહેલાના દિવસોમાં બાળકોના કાર્યક્રમોના સંચાલકોને જો “આન્ટી” અને “અંકલ” તરીકે રજૂ કરવામાં આવતા હોય તો તેને પણ સૂચન તરીકે ધ્યાને રાખીને આ નામ આપવામાં આવ્યું હોય.). આ દિવસોમાં જ્યારે બીબીસીના પ્રથમ સંચાલક અધિકારી તરીકે જ્હોન રેઇથે પદવી સંભાળી ત્યારે બે ટુંકા નામ “આન્ટી બીબ” એક સાથે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા હતા. અને આન્ટીનો ઉપયોગ આન્ટી્સ બ્લૂમર્સ જેવા કાર્યક્રમના આઉટટેક સંદર્ભે પણ ઉપયોગમાં આવતો હતો.
ડિજિટલ રેડિયો મંચ પર તાજેતરના વર્ષમાં જ પાંચ નવા રાષ્ટ્રીય સ્ટેશન રજૂ થયા, જેમાં ફાઇવ લાઇવ સ્પોર્ટ એક્સટ્રા(ફાઇવ લાઇવની સાથી ચેનલ તરીકે વધારાના પ્રાસંગિક કવરેજને ધ્યાનમાં રાખીને), 1એક્સટ્રા (કાળા લોકો માટેના, શહેરી તેમજ ખ્રિસ્તી ધર્મના સાક્ષાત્કાર કરતા સંગીત માટે), 6 મ્યુઝિક , બીબીસી રેડિયો 7 અને એક એવું સ્ટેશન જે 1970માં રજૂ થયેલા મુખ્ય બીબીસી લોકલ રેડિયોમાંથી અલગ થયું છે, અને હજી પણ ઇંગ્લેન્ડના કેટલાક હિસ્સામાં મધ્યમ વેવ ફ્રિક્વન્સી પર પ્રસારિત થાય છે, બીબીસી એશિયન નેટવર્ક (અંગ્રેજી અને અન્ય ઘણી બ્રિટિશ દક્ષિણ એશિયાની ભાષામાં બ્રિટિશ દક્ષિણ એશિયન ચર્ચા, સંગીત અને સમાચાર માટે). વધારામાં હવે યુ.કેમાં ડીએબી પર બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ પણ પ્રસારિત થાય છે.
બીબીસીની ઓનલાઇન હાજરીમાં સામાચાર વેબસાઇટ અને કોમ્પ્યુટર પર જૂના ડેટા વ્યાપક પ્રમાણમાં પ્રાપ્ય છે. બીબીસી ઓનલાઇનના નામની ફરીથી બ્રાન્ડ ઉભી કરતા પહેલા, સૌથી પહેલા એ બીબીસી ઓનલાઇનના નામે લોન્ચ થયું હતું, ત્યારબાદ તેનું નામ બીબીસીઆઇ થયું અને ત્યારબાદ બીબીસી.કો.યુકે થયું હતું. આ વેબસાઇટ જીઓઆઇપી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે અને જ્યારે યુકેની બહારના દર્શકો સુધી પહોચે ત્યારે તેમાં જાહેરાત પણ પ્રદર્શિત થાય છે. બીબીસીના દાવા અનુસાર, આ સાઇટ “યુરોપની સૌથી પ્રખ્યાત લખાણયુક્ત વેબસાઇટ છે.” અને યુ.કેના 13.2 લાખ લોકો પ્રતિદિવસ આ વેબસાઇટના 2 લાખથી પણ વધુ પાનાની મુલાકાત લે છે. એલેક્સની ટ્રાફિક રેન્ક સિસ્ટમની દ્રષ્ટિએ, જુલાઇ 2008માં બીબીસી ઓનલાઇનએ વિશ્વની સૌથી વધુ પ્રખ્યાત અંગ્રેજી ભાષાની વેબસાઇટમાં 27માં સ્થાને હતી. અને સૌથી વધુ પ્રખ્યાત સમગ્ર વેબસાઇટમાં 46માં સ્થાન પર છે.
1964માં પાઇરેટ રેડિયો સ્ટેશન અસ્તિત્વમાં આવ્યા અને અંતે તેમના દબાણથી બ્રિટિશ સરકારે રેડિયો સેવાને નિયંત્રિત કરવા રાષ્ટ્રીય સ્તર અધારિત જાહેર-નાણાકીય સેવાને મંજૂરી આપી. જેના જવાબમાં બીબીસીની પુર્નરચના થઈ અને તેની રેડિયો ચેનલને નવું નામ આપવામાં આવ્યું. હળવા કાર્યક્રમોને રેડિયો1ની કેટેગરીમાં સમાવાયા, જેમાં “લોકપ્રિય” સંગીત અને રેડિયો2માં વધુ “સરળતાથી સાંભળી શકાતા” તેવું વિભાજન કરાયું. “ત્રીજો” કાર્યક્રમ રેડિયો3 જેમાં શાસ્ત્રીય સંગીત અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થયો. પ્રાદેશિક સેવા રેડિયો4માં સમાચાર અને બિનસંગીત સામગ્રી જેવી કે પ્રશ્નોત્તરી કાર્યક્રમ, વાંચન, નાટકોનો સમાવેશ થયો. આ ઉપરાંત ચાર રાષ્ટ્રીય ચેનલ, સ્થાનિક બીબીસી રેડિયો સ્ટેશનની શ્રેણીની સ્થાપના 1967માં થઈ, જેમાં રેડિયો લંડન પણ સામેલ છે.
જોકે લાયસન્સ ફી ઘણીવાર આલોચનાનો મુદ્દો બન્યો છે. એવી દલીલ છે કે બહુવિધ ક્ષેત્રોના યુગમાં બહુવિધ ચેનલો એક કર્તવ્ય છે, જેના માટે લાયસન્સ ફીની ચૂકવણી લાંબેગાળે યોગ્ય નથી. બીબીસી દ્વારા ઘરોમાં લાયસન્સ ફીની ચૂકવણા ન થતા, પત્રો મોકલવા માટે ખાનગી ક્ષેત્ર કેપિટા જૂથનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો, જેની મોટા પાયે નિંદા કરવામાં આવી, ખાસ કરીને કેટલાક ઘરો જેમાં ચૂકવણીની તારીખ પછી પણ પત્રો મોકલવામાં આવ્યા અને એવા પણ ઘરો હતા જેમને ટીવી લાયસન્સની જરૂરિયાત ન હોવા છતા પત્રો મોકલવામાં આવ્યા. બીબીસીએ આ માટે ટીવી વિજ્ઞાપનના માધ્યમથી લાયસન્સ ફીની ચૂકવણીની જરૂરિયાત અંગે માહિતી આપતી. કન્સરવેટિવ પક્ષના સાંસદ બોરીસ જ્હોનસન અને એન્ન વાઈડકોમ્બે આવા ધમકીભર્યા પત્રોની અને ચોરો જેવી ભાષાનો સંકેત આપતી જાહેરાતોની નિંદા કરી.