polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
સુકવેલા અનાજનો ઉપયોગ માટે હજુ પણ પ્રારંભિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. બિઅર તૈયાર કરવા માટે અનાજમાંથી સ્ટાર્ચને શર્કરામાં તબદીલ કરી અને તેમાં ચોક્કસ યીસ્ટ ઉમેરીને બિઅર તૈયાર થાય છે.આ પ્રક્રિયા દરમિયાન અનાજમાં રહેલા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું ઇથોનેલ જેવા આલ્કોહોલમાં રુપાન્તર થાય છે.
પ્રાચિન ભારતીયો એફેડ્રા વલ્ગેરીસ નામના પ્લાન્ટના રસનો પણ ઉપયોગ કરતા હતા, જેને તેઓ સોમ તરીકે ઓળખતા હતા.પાછળથી અન્ય સંસ્કૃતિઓએ લેક્ટિક એસિડના આથાની પ્રક્રિયા શોધી કાઢી. જેના કારણે અન્ય પ્રકારના ભોજનમાં આથો લાવવા અને તેને જાળવવામાં મદદ મળી.
આથો બનાવવાની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ આ સમયે આથેલી બ્રેડમાં પણ કરવામાં આવતો હતો.લુઇ પાશ્ચરે 1857માં તેના પર કામ શરુ કર્યુ ત્યાં સુધી લોકોને ખબર નહતી કે આથો કેવી રીતે આવે છે. આજૈવ તકનીકનો એવો પ્રથમ ઉપયોગ હતો કે જેના આધારે એક ખાધ્ય પદાર્થને બીજમાં તબદીલ કરી શકાતો હતો.
વ્યક્તિગત કક્ષાએ એકાંતની ગેરહાજરી અને મોટા ભાગના દેશોમાં રહેલા ભેદભાવ વિરોધી કાનૂની રક્ષણો રોજગારીમાં અથવા ઇન્સ્યોરન્સ અને વ્યક્તિગત વંશીય માહિતીના દૂરૂપયોગ તરફ દોરી જાય છે.આ પરિસ્થિતી વંશીય એકાંત એ મેડીકલ એકાંતથી જુદું છે કે નહીં, તેવા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
પ્રજનનક્ષમ બાબતોતેમાં પુન:ઉત્પાદિત નિર્ણય અને પુન:ઉત્પાદિત કરેલા કોષોમાં વંશીય ફેરફારની શક્યતામાં વંશીય માહિતીના ઉપયોગનો સમાવેશ થાય છે.ઉદાહરણ તરીકે, જર્મલાઇન સારવારે કોઇ વ્યક્તિના વંશજના વંશીય બંધારણને બદલી નાખ્યું છે.આથી તકનીક અને નિર્ણયમાં ક્ષતિ એ બહુ દૂરની વાત છે.ડિઝાઇનર બાળકો અને માનવીય ક્લોનીંગ જેવી નૈતિક બાબતોએ વૈજ્ઞાનિકો અને બાયોએથીસિસ્ટ વચ્ચે વિવાદને જન્મ આવ્યો હતો. સુપ્રજનનશાસ્ત્રના થયેલા દુરૂપયોગને પગલે સ્થિતી ઉદભવી હતી.
એવા પાક વિકસાવવા જોઇએ જેના કોષો બાયોટિક અને અબાયોટિક રોગો સામે ટકી રહે. ઉદાહરણ, દુકાળ અને અતિશય ખારી જમીન એ પાક ઉતપાદનને અવરોધરૂપ પરીબળ છે. બાયોટેકનોલોજીસ્ટ આવી વિપરીત પરિસ્થીતીમાં ટકી શકે તેવા રોપાઓનો અભ્યાસ એવા કોષો શોધવાની આશાએ કરે પણ ખરેખર તેઓ આવા કોષોને વધૂ આશાસ્પદ પાકમાં ફેરવી દેછે એક અગત્યનુ શંસોધન છે રોપનો જીન્સ શોધવો, -2 , થેલ કૈસ માથી, નાનકઙો નકામો છોઙવો કે જે સરળતાથી ઉગાઙી શકાય અને જેનો જનેટીક કોઙ સરળતાથી જાણી શકાય જયારે આ જીન્સ ટામેટા અને તમાકુના કોષોમાં ઉમેરવામા આવ્યા ), કોષો વાતાવરણના અતિરેક જેવા કે વધુ મિઠૂં, દુકાળ, ઠંઙી, ગરમી સામે સામા્ન્ય કોષો કરતા વધૂ ટકી શકયાજો આ શરુઆતના પરિણામ મોટાપાયે સફળ થાય, તો -2 જીન્સ કઠોર વાતાવરણમાં ટકી શકે તેવા પાક બનાવવામાં મદદરૂપ થઇ શકેશંસોધકોએ ટ્રાંસજનીક ચોખાના છોઙ બનાવ્યા છે જે રાઇસ યલો મોટેલ્લ વાઇરસ પ્રતિરોધક છે.આફ્રિકામાં, આ વાઇરસ મોટાભાગનો ચોખાનો પાક નષ્ટ કરે છે અને બચેલા પાકમાં ફંગસ લાગવાનો ભય રહે છે.
1971 પહેલા, જૈવ તકનીક નામ સૌ પ્રથમ ફૂડ પ્રોસેસિંગ માટે અને કૃષિ ઉદ્યોગો માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યું હતું.1970થી સંયોગી ડીએનએ અથવા ટીશ્યુ કલ્ચર અથવા છોડમાં રહેલા સમસ્તર જનીન સ્થળાંતર , યજમાન સજીવમાં ડીએનએ તબદિલ કરવા માટે એગ્રોબેક્ટેરિયમ બેક્ટેરિયા જેવા પરિમાણોનો ઉપયોગ જેવા જૈવિક સંશોધનમાં વિકાસ પામનારા પ્રયોગશાળાને આધારિત ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવા માટે પશ્ચિમ વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાની શરૂઆત થઈ હતી.હકીકતમાં તમામ પ્રકારની પદ્ધતિઓ વર્ણવવા વધુ મોટા અર્થમાં ઉપયોગમાં લેવા માટે આ પરિભાષા વપરાય છે. પ્રાચીન અને આધુનિક એમ બંન્ને પદ્ધતિઓંનો ઉપયોગ કરીને ઓર્ગેનિક સામગ્રી ખાદ્ય ઉત્પાદનની માંગને પહોંચી વળવા માટે થાય છે.આ પરિભાષાની વ્યાખ્યા એ પ્રકારે પણ આપી શકાય કે, " તે માઇક્રોઓર્ગેનિઝમ્સના સંચાલનની વૈજ્ઞાનિક જાણકારી અને/અથવા તે જે તે સ્થાનિક પદ્ઘતિ છે, અથવા તો સ્નાયુ અને માંસપેશીની ઉચ્ચ કક્ષાના સજીવો, જેથી આ માલ અને સેવાઓનો ઉપયોગ ખાદ્ય ઉદ્યોગ અને તેના ગ્રાહકોને પુરો પાડી શકે.
આનુવંશિક માહિતીની માલિકી અને નિયંત્રણઆનુવંશિક માહિતી અથવા જનીનો, જનીન ઉત્પાદનો વિષે માહિતી અથવા સ્વદેશી જાતિના લોકોના જૂથમાંથી મેળવવામાં આવતી લાક્ષણિકતાઓ પર કોઇ માલિકી અને નિયંત્રણ રાખશે?
સૂક્ષ્મ કક્ષાએ આનુવંશિક ભાગલાની શક્યતા છે. વિકસિત દેશો પાસે તેમના પોતાના લોકો પાસેથી મેળવવામાં આવેલા જનીનોમાંથી બનેલા ઉત્પાદનોનો લાભ હોવા છતાં તેમને જૈવ તકનીકના મેડીકલ સાધનોના ઉપયોગની પરવાનગી નથી.આ ઉપરાંત આનુવંશિક માહિતીઓ જૂથમાં દૂષણો ઉભા કરતી હોવાથી તે લઘુમતી વસ્તી માટે જોખમ ઉભું કરે છે.
બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સમાં વિવિધ વિદ્યાશાખાઓ હોય છે, જે ગણનાત્મક રીતોના ઉપયોગ સમયની બાયોલોજિકલ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ આપે છે અને બાયોલોજિકલ માહિતીનું ઝડપી વિશ્લેષણ કરે છે.આ ક્ષેત્રને કદાચ કોમ્પ્યુટેશનલ બોયોલોજિ, તરીકે પણ ગણાવી શકાય અને પરમાણુંની દ્રષ્ટિએ તેને "પ્રત્યયવાદી બાયોલોજિ તરીકે પણ ઓળખાવી શકાય. આ પરમાણુંઓ સાથે સંકળાયેલી માહિતીઓને સમજવા અને યોગ્ય રૂપ આપવા મોટે પાયે ઇન્ફોર્મેટિક્સ ટેક્નીકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે."
બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સ એ ફંક્શનલ જેનોમિક્સ , સ્ટ્રક્ચરલ જેનોમિક્સ અને પ્રોટિઓમિક્સ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવે છે અને જૈવ તકનીક અને ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં ચાવીરૂપ તત્વની રચના કરે છે.
મોટા ભાગની પરંપરાગત ફાર્માસ્યુટિકલ દવાઓ સામાન્ય પરમાણુંઓ હોય છે, જે શરૂઆતના તબક્કામાં રોગ કે બિમારીના ચિહ્નો સામેના નિદાનમાં કસોટી સમયે શોધવામાં આવ્યા હતા.બાયોફાર્માસ્યુટિકલ્સ એ પ્રોટિન તરીકે ઓળખાતા વિશાળ બાયોલોજિકલ પરમાણુંઓ છે અને સામાન્ય રીતે તે પાયાના માળખા અને માંદગીના માર્ગો પર અસર કરે છે સારવાર માટે ઇન્સ્યુલિના ઉપયોગના કિસ્સામાં આવું હંમેશા થતું નથી, કેમકે આ સારવાર ફક્ત રોગના ચિહ્નો પર અસરકારક નિવડે છે, નહીં કે ઓટોઇમ્યુનિટી જેવા પાયાના કારણને); અન્યની સરખામણીએ તે એક નવી ઇન્ડસ્ટ્રી છે.તેઓ માનવના લક્ષણોનો અસરકારક ઇલાજ આપે છે, જે કદાચ પરંપરાગત દવાઓ સાથે શક્ય બનતું નથી.દર્દીને સામાન્ય રીતે ટેબ્લેટ દ્વારા ઓછી માત્રામાં દવા આપવામાં આવે છે, જ્યારે મોટી માત્રા ઇન્જેક્શન દ્વારા અપાય છે.
બાયોટેક્નોલોજી એ હીપેટાઇટિસ બી , હીપેટાઇટિસ સી , કેન્સર્સ , આર્થરાઇટિસ , હિમોફિલીયા , હાડકાના ફ્રેક્ચર , મલ્ટિપલ સ્કલરોસિસ અને કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર જેવી વિકૃતિઓના નિદાન માટેની નવી મેડીકલ સારવારોની સિમાચિહ્નરૂપ શોધો સાથે પણ સંકળાયેલી છે.જૈવ તકનીક ઉદ્યોગે મોલેક્યૂલર ડાઇગ્નોટિક ડિવાઇસના વિકાસમાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે, જે આપેલી બાયોફાર્માસ્યુટિકલ માટે નક્કી કરવામાં આવેલા દર્દીઓની સંખ્યા શોધવામાં પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે.ઉદાહરણ તરીકે હરસેપ્શન એ સમાન ડાયગ્નોસિસ પરિક્ષણના ઉપયોગ માટે મંજૂર કરવામાં આવેલી પ્રથમ દવા હતી અને તેનો ઉપયોગ સ્ત્રીઓના સ્તનના કેન્સરની સારવાર માટે થાય છે, જેમના કેન્સર કોષો પ્રોટિન એચઇઆર2 ધરાવતા હોય છે.
ટ્રાન્સજેનિક પ્લાન્ટ્સને કોઇ ચોક્કસ વાતાવરણમાં અથવા કોઇ ચોક્કસ કૃષિ રસાયણોની હાજરી કે ગેરહાજરીમાં ઉછેરવાની પ્રક્રિયા એ બીજુ ઉદાહરણ છે.એવી આશા પ્રવર્તે છે કે પર્યાવરણીય જૈવ તકનીક પરંપરાગત ઔદ્યોગિક કૃષિની સરખામણીએ પર્યાવરણને વધુ સાનુકુળ ઉપાયો સૂચવે છે.
બીટી કોર્નને પણ તેનું એક ઉદાહરણ ગણાવી શકાય.પર્યાવરણીય જૈવ તકનીકના આ પ્રકારના ઉત્પાદનો અંતે પર્યાવરણને વધુ સાનુકુળ છે કે નહીં, તે એક ચર્ચાનો વિષય છે.
રેડ જૈવ તકનીક એ તબીબી પ્રક્રિયાઓમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી જૈવ તકનીક છે.વંશસૂત્રીય ઉપયોગ દ્વારા જીવાણુનાશકોના ઉત્પાદન અને જીનેટીક સારવાર એ જીવતંત્રની રચનાના કેટલાક ઉદાહરણો છે.
ઔદ્યોગિક જૈવ તકનીક તરીકે પણ જાણીતી સફેદ જૈવ તકનીકનો ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓમાં ઉપયોગ થાય છે.ઉપયોગી કેમિકલના ઉત્પાદન માટે જીવતંત્રની રચના એક ઉદાહરણ છે.
મૂલ્યવાન રસાયણોના ઉત્પાદન માટે અથવા પ્રદૂષણયુક્ત રસાયણોના નાશ માટે ઔદ્યોગિક ઉત્તેજક તરીકે થતો પાચક રસોનો ઉપયોગ અન્ય એક ઉદાહરણ છે.ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનની પ્રક્રિયાઓમાં સફેદજૈવ તકનીકએ પરંપરાગતની સરખામણીએ ઓછા સ્રોતોનો ઉપયોગ કરે છે.
જૈવ તકનીક 21મી સદીમાં સામાન્યતઃ જૈવ ઈજનેરીના સંદર્ભમાં વપરાય છે. અલબત્ત, આ પરીભાષાનો ઉપયોગ વિશાળ અર્થમાં થાય છે અને માનવ જરુરિયાત મુજબ જૈવિક સંરચનામાં ફેરફાર કરવાની લાંબી પ્રક્રિયા છે. જેનાથી કૃત્રિમ પસંદગી અને વર્ણસંકરતા કરણથી થઇને મૂળભૂત વનસ્પતિમાંથી સુધારેલા ખાદ્ય પાકોમાં પ્રારંભિક ફેરફારો તરફ જઇ શકાય છે.જૈવ ઈજનેરી એવું વિજ્ઞાન છે, જેમાં દરેક જૈવ તકનીકી પ્રયોગો તેના આધાર રાખે છે.નવા અભિગમોના અને આધુનિક ટેકનીકના વિકાસ સાથે પરંપરાગત જૈવ તકનીક ઉદ્યોગો નવી દિશાઓને અપનાવી રહ્યા છે, જે તેમના ઉત્પાદકોની ગુણવત્તાને સુધારી શકે છે અને તેમની વ્યવસ્થાઓમાં ઉત્પાદકતાને વધારી શકે છે.
આધુનિક જૈવ તકનીક સિન્થેટીક ઇન્સ્યુલિન અથવા એન્ટીબાયોટિક્સ જેવા વિશેષ પદાર્થોના ઉત્પાદન માટેના ઇ. કોલિ અથવા યીસ્ટ જેવા આનુવંશિક રીતે સુધારેલા માઇક્રોઓર્ગેનીઝમના ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલી હોય છે.તે બીટી કોર્ન જેવા ટ્રાન્સજેનિક પ્રાણીઓ કે ટ્રાન્સજેનિક પ્લાન્ટને પણ લાગુ પડે છે.ચાઇનીઝ હેમ્સ્ટર ઓવરી કોષો જેવા આનુવંશિક રીતે ફેરફાર કરાયેલા સસ્તન પ્રાણીઓના કોષોનો ઉપયોગ પણ કેટલીક ચોક્કસ દવાઓના ઉત્પાદન માટે થાય છે.નવી જૈવ તકનીકની એક વિશ્વાસપાત્ર શોધ વનસ્પતિ દ્વારા ઉત્પાદિત દવાઓનો વિકાસ છે.
કેટલાક પરિક્ષણો અગાઉથી પ્રાપ્ય છે, પરંતુ તેમાંથી મોટા ભાગનાનો ઉપયોગ વિકસિત દેશોમાં જ થાય છે.હાલમાં પ્રાપ્ય પરિક્ષણો સિસ્ટીક ફાઇબ્રોસિસ , સિકલ સેલ એનેમિયા અને હન્ટીન્ગ્ટનના રોગ જેવી અસામાન્ય વંશસૂત્રીય વિકૃતિઓ સાથે સંકળાયેલા પરિવર્તનો શોધવામાં મદદરૂપ થાય છે.તાજેતરમાં જ સ્તન, અંડાશય અને આંતરડાના કેન્સર જેવી જટીલ સ્થિતિમાં પણ પરિવર્તનોને શોધી કાઢવાની રીતનો વિકાસ કરવામાં આવ્યો છે.આમ છતાં, જનીની પરિક્ષણ કોઇ ચોક્કસ સ્થિતિ સાથે સંકળાયેલા પરિવર્તનોને શોધી શકે નહીં તેવી શક્યતા છે, કેમકે ઘણાનું સંશોધન હજુ થયું જ નથી અને અન્યની શોધથી વિવિધ લોકો અને વસ્તી માટે જોખમ ઉભું થઇ શકે.
16મી જુન , 1980ના , રોજ આધુનિક જૈવ તકનીકના વિશાળ ક્ષેત્રના દરવાજા ખુલી ગયા. આ દિવસે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સુપ્રિમ કોર્ટે ડાયમંડ વિ. ચક્રવર્તીના કેસમાં આપેલા ચુકાદામાં જણાવ્યુ કે, જિનેટિકલી ફેરફારોવાળા માઇક્રોઓર્ગેનિઝમની પેટન્ટ થઇ શકે.
ભારતમાં જન્મેલા આનંદ ચક્રવર્તી જનરલ ઇલેટ્રિક માટે કામ કરતાં હતા. તેમણે એક બેક્ટેરિયમ જીન્સનો ઉપયોગ કરીને) વિકસાવ્યુ. જે ક્રુડ ઓઇલને તોડી પાડવા માટે સક્ષમ હતુ. તેનો તેઓ ઓઇલ સ્પીલ્સ માટે ઉપયોગ કરવાના હતા.
બાયોફ્યુઅલની વધતી જતી માગ જૈવ તકનીકના ક્ષેત્ર માટે સારા સમાચાર છે. ઉર્જા વિભાગના અંદાજ મુજબ ઇથેનોલનો , ઉપયોગ અમેરિકન પેટ્રોલીયમ-ડ્રાઇવિંગ ઇંધણનો ઉપયોગ 2030 સુધી 30 ટકા જેટલો ઘટાડી શકાશે.
જૈવ તકનીક ક્ષેત્રએ અમેરિકાની ખેતીના ઉદ્યોગને ખુબ જ ઝડપથી અનાજ અને સોયાબીન પુરા પાડવા-જે જૈવ બળતણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે તે-માં વધારો કરી દીધો છે. આ માટે તેમણે જીનેટિકલી તૈયાર કરવામાં આવેલી જાતો બનાવી છે. જે જંતુઓ તેમજ ઓછા પાણી વાળી પરિસ્થિતી સામે લડી શકે છે.ખેતરની ઉત્પાદકતા વધાવાની સાથે જૈવ તકનીક જૈવ બળતણનું ઉત્પાદન તેના લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચે તેમાં મહત્વની ભુમિકા ભજવતુ હોય છે.
દર્દીના લોહી કે બોન મેરોમાંથી શરીરની બહાર રહેલા એક્સ વિવો કોષોને દૂર કરવામાં આવે છે અને લેબોરેટરીમાં તેનો વિકાસ કરવામાં આવે છે.ત્યાર બાદ જરૂરી જનીન ધરાવતા વાયરસ સામે તેને ખુલ્લા કરવામાં આવે છે.આ વાયરસ કોષોમાં પ્રવેશે છે અને જરૂરી જનીનો કોષોના ડીએનએનો એક ભાગ બની જાય છે.દર્દીને ઇન્જેક્શન દ્વારા નસમાં આપતા પહેલા કોષોને લેબોરેટરીમાં વૃદ્ધિ પામવાની તક આપવામાં આવે છે.
આધુનિક જૈવ તકનીકના તંત્રના ઉપયોગથી એક કે અથવા બે જનીનોને ઉચ્ચ વિકસીત પાકની જાતોમાં નવા લક્ષણો ઉમેરવા માટે તબદીલ કરી શકાય, જેનાથી ઉપજમાં વધારો થશે.કૃષિ ક્ષેત્રમાં આધુનિક જૈવ તકનીકનો ઉપયોગ કરીને પાકની વધારે ઉપજ મેળવવી એ સામાન્ય બાબત હોવા છતાં તે સૌથી જટીલ પ્રક્રિયા છે.હાલની આનુવંશિક ઇજનેરી તકનીકો એક જનીન દ્વારા નિયંત્રીત અસરો માટે શ્રેષ્ઠ કાર્ય કરે છે.ઉપજમાં સુધારા સાથે જોડાયેલા ઘણા આનુવંશિક લક્ષણો જનીનોની વિશાળ સંખ્યા દ્વારા નિયંત્રીત હોય છે, જે પ્રત્યેક કુલ ઉપજ પર ન્યૂનતમ અસર ધરાવે છે.આથી આ ક્ષેત્રમાં ઘણા વૈજ્ઞાનિક કાર્યો કરવામાં આવ્યા છે.
20મી સદીની શરુઆતમાં વૈજ્ઞાનિકોને સુક્ષ્મ જીવ વિજ્ઞાન વિશે વધુ સારી માહિતી મળી. તેમણએ ચોક્કસ ઉત્પાદનો તૈયાર કરવા માટેના નવા રસ્તા શોધ્યા
1917માં શાઇમ વેઝ્માન એવા પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક હતા કે જેમણે માત્ર સુક્ષ્મ જૈવ તક્નીક વિજ્ઞાન દ્રારા ક્લોસ્ટ્રિડીયમ એક્ટોબ્યુટીકમનો , ઉપયોગ કરીને કોર્ન સ્ટાર્ચ તૈયાર કર્યુ. જેના આધારે એસ્ટોને , તૈયાર થયો. જેની યુનાઇટેડ કિંગ્ડમને પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન વિસ્ફોટકો માટે ખુબ જ જરુરિયાત રહેતી હતી.
જૂન 2001 સુધીમાં વિશ્વભરમાં આશરે 3,500 દર્દીઓ સાથે 500 ક્લિનીકલ જીન થેરાપિના પ્રયોગો કરવામાં આવ્યા છે.તેમાંથી આશરે 78% અમેરિકમાં થયા હતા, જ્યારે યુરોપમાં 18% કરવામાં આવ્યા હતા.આ પરિક્ષણો વિવિધ પ્રકારના કેન્સર્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરે છે. આમ છતાં અન્ય મલ્ટીજેનિક રોગોનો પણ અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે.તાજેતરમાં સિવિઅર કમ્બાઇન્ડ ઇમ્યુનોડેફિસીઅન્સી ડિસઓર્ડર સાથે જન્મેલા બે બાળકોને આનુવંશિક રીતે રચાયેલા કોષો પૂરા પાડીને સારવાર આપવામાં આવી હોવાનો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો.
જૈવ તકનીકએ જિનેટ્કિસ , મોલેક્યૂલર જીવવિજ્ઞાન , જીવરસાયણવિજ્ઞાન , એમબ્રિઓલજી અને કોશ જીવવિજ્ઞાન , જેવી વિદ્યાશાખાઓનો સમૂહ છે. જેનો રાસાયણિક ઈજનેરી , સુચના તકનીક , અને બાયોરોબોટિક્સ જેવી વ્યવહારુ વિદ્યાશાખાઓ સાથે સીધો સંબંધ છે.પેથો-જૈવ તકનીકને એ પ્રકારે વર્ણવી શકાય કે તે પેથોજેન્સ અથવા પેથોજેનનો ઉપયોગ કરી લાભકારક પ્રયત્નો માટે ઉત્પન્ન કરવા તે ભેગુ કરે છે.
જનીન ઉપચાર પદ્ધતિનો ઉપયોગ અસર પામેલા જનીનોને સ્થાને સામાન્ય જનીનોનો ઉપયોગ કરીને કેન્સર અને એઇડ્સ જેવા વંશીય રોગોનું નિદાન તેમજ સારવાર કરી શકાય છે.તેનો ઉપયોગ સોમેટિક અથવા જંતુઓના કોષો સામે લડવા માટે થાય છે.સોમેટિક જનીની ઉપચારમાં મેળવનારી જેનોમિને બદલવામાં આવે છે, પરંતુ આ ફેરફાર નવી પેઢી સુધી પહોંચડવામાં આવતો નથી.તેની સામે જર્મલની જનીન ઉપચારમાં ઇંડા અને માતા-પિતાના શુક્રાણુંઓના કોષોમાં તેમના વંશજોને આ પરિવર્તન તબદીલ કરવાના હેતુથી ફેરફાર કરવામાં આવે છે.
આધુનિક જૈવ તકનીક વિકસિત થઇ છે અને તેને પગલે માનવીય વૃદ્ધિ હોર્મોન , હિમોફીલીયોક માટે ક્લોટીંગ પરિબળ , પ્રજનન ક્ષમતા માટેની દવા , એરિથ્રોપોઇટિન અને અન્ય દવાઓનું વધુ સરળ તથા તુલનાત્મક રીતે સસ્તુ ઉત્પાદન શક્ય બન્યું છે.આજે વધુ દવાઓ આશરે 500 પરમાણું લક્ષ્યાંકો પર આધારિત છે.રોગો, રોગોના માર્ગો અને દવાના પ્રતિભાવ સાથે સંકળાયેલા જનીનોનું વંશસૂત્રીય જ્ઞાન હજારો નવી શોધો તરફ લઇ જાય તેવી શક્યતા છે.
ઉદાહરણ માટે જૈવ તકનીકની એક એપ્લીકેશન સીધો જ સજીવોનો ઉપયોગ કરીને બિયર અને દુધ જેવા જૈવિક ઉત્પાદનો તૈયાર કરે છે.વધુ એક ઉદાહરણ એ છે કે બાયોલેચિંગ અંતર્ગત ખાણ ઉદ્યોગમાં કુદરતી રીતે ઉપસ્થિત બેક્ટેરિયાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.જૈવ તકનીકનો ઉપયોગ રિસાયકલ પદ્ધતિ માટે, ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ અને ) કારણે પ્રદૂષિત જગ્યાઓને સ્વચ્છ કરવા અને જૈવ વિજ્ઞાન શસ્ત્રોના ઉત્પાદન માટે પણ થાય છે.
ડીઓઇ અને તેની યુ.એસ. કોંગ્રેસ દ્વારા નિમવામાં આવેલી પૂરોગામી સંસ્થાઓ ઉર્જાના નવા સ્રોતો અને તકનીકોનો વિકાસ કરે છે અને સંભવિત તંદુરસ્તી અને તેના ઉત્પાદન અને વપરાશથી વાતાવરણ પર રહેલા જોખમનું ઉંડુ જ્ઞાન મેળવે છે.વર્ષ 1986માં ડીઇઓએ હ્યુમન જેનોમિ ઇનીશીયેટીવની જાહેરાત કરી હતી.આ જાહેરાતના ટૂંક સમય બાદ જ ડીઓઇ અને નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ હેલ્થે સંયુક્ત હ્યુમન જેનોમિ પ્રોજેક્ટ માટે એક આયોજન કર્યુ હતું. જે સત્તાવાર રીતે વર્ષ 1990માં શરૂ થયો.
કોઇ પણ વ્યક્તિના શરીરની દવા સામેની પ્રતિક્રિયા પર વંશસૂત્રીય વારસો કેવી રીતે અસર કરે છે, તેના અભ્યાસને ફાર્માકોજિનોમિક્સ કહેવામાં આવે છે.તે "ઔષધિ વિજ્ઞાન " અને "જિનોમિક્સ" શબ્દોમાંથી તારવેલો સંયુક્ત શબ્દ છે.આથી તે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને જિનેટીક્સ વચ્ચેના સંબંધોનો એક અભ્યાસ છે.પ્રત્યેક વ્યક્તિનું વંશસૂત્રીય માળખું સ્વીકાર કરે તેવી દવાની રચના અને ઉત્પાદનને શક્ય બનાવવું એ ફાર્માકોજિનોમિક્સનો દ્રષ્ટિકોણ છે.
ફેબ્રુઆરી 1997માં ક્લોનિંગ માધ્યમોના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું જ્યારે ઇયાન વિલ્મટ અને તેના રોઝલીન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ખાતેના તેમના સાથીઓએ પુખ્ત વયની મહિલાના સ્તન ગ્રંથીઓમાંથી ડોલી નામના ઘેટાના સફળ ક્લોનિંગની જાહેરાત કરીડોલની ક્લોનિંગ બાદ બધા માટે એ વાત સ્પષ્ટ બની કે તે માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલી પદ્ધતિનો ઉપયોગ એક દિવસ માનવ જાતના ક્લોનિંગ માટે પણ થઇ શકશે.નૈતિક બાબતોને કારણે તેમાં ઘણા તેમાં ઘણા વિવાદો ઉભા થયા.
થેરાપ્યુટિક ક્લોનિંગ ઇંડાને પેટ્રી ડિશમાં મુકવામાં આવે છે, જ્યાં તે ગર્ભાવસ્થ સ્ટેમ સેલ્સમાં રૂપાંતરિત થાય છે જેમાં વિવિધ માંદગીઓના નિદાન માટેની સંભવિતતા દેખાતી હોય.
શરૂઆતની સંસ્કૃતિમાં છોડ અને અન્ય જીવોના મિશ્રણનો ઉપયોગ દવા તરીકે કરવામાં આવતો.ઇસુ પૂર્વેના 200 વર્ષ પહેલાથી લોકો ચેપી રોગોથી બચવા માટે અમુક રોગ પ્રતિકારક શક્તિ આપતી દવાઓ જાતે શોધી લેતા હતા.
આ અને તેના જેવી જ પ્રક્રિયાઓને આધુનિક મેડીસીનમાં સુધારવામાં આવી હતી. જેના કારણે જીવાણુનાશકો , રસી , અને રોગો સામેની લડવાની અન્ય પદ્ધતિઓ વિકાસ પામી.
અમુક વિશેષ દવાઓનો વિકાસફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ ફાર્માકોજિનોમિક્સનો ઉપયોગ કરીને પ્રોટિન , પાચક રસો અને આરએનએ પરમાણુંઓ આધારિત દવાઓનું સર્જન કરે છે, જે ચોક્કસ જનીનો અને રોગો સાથે સંકળાયેલી હોય છે.
ખોરાકની પૌષ્ટીકતા વધારવા તેના પ્રોટિનસને સુધારી શકાય કઠોળ અને અનાજના પ્રોટિનસને એમીનો એસીઙ આપવા માટે બદલી શકાય કે જે માનવ શરીરમા બેલેન્સ ઙાયટ માટે જરુરી છે. ઇન્ગો પોરટીક્સ અનેપીટર બેયર નું કામ કહેવાતાગોલ્ઙન રાઇસ પર એ એનું સારુ ઉદાહરણ છે .
આ ઉદ્યોગની આવક વર્ષ 2008માં 12.9 ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામે તેવી શક્યતા છે.જૈવ તકનીકના ક્ષેત્રની સફળતાને અસર કરતું અન્ય પરિબળ એ પણ છે કે હવે બૌદ્ધિક સંપદાના હક્કો અંગેના કાયદામાં નોંધપાત્ર સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. જે વિશ્વભરમાં લાગુ થયા છે. આ સાથે સાથે અમેરિકન જનસંખ્યા, વધતી ઉંમર અને ત્રાસ સામે રક્ષણ આપે તેવા મેડીકલ અને ફાર્માસ્યુટીકલ ઉત્પાદનોની માગ વધતી જાય છે.
જૈવ તકનીક જીવવિજ્ઞાન પર આધારિત તકનીક છે, ખાસ કરીને તે કૃષિ , ખાદ્ય વિજ્ઞાન , અને દવા માં ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ જીવવિજ્ઞાન વિષયક વિવિધતા પર સંમેલન જૈવ તકનીકને આ પ્રમાણે વ્યાખ્યાયિત કરે છેઃ
જૈવ તકનીકનો ઉપયોગ ચાર મુખ્ય ઉદ્યોગોમાં થાય છે. જેમાં આરોગ્ય , પાક તૈયાર કરવો અને કૃષિ, ખાદ્ય સિવાયનો પાકનો ઉપયોગ અને વગેરે ઉત્પાદનો જેવા કે બાયોડિગ્રેડેબલ પ્લાસ્ટિક ,વનસ્પતિ તેલ , , બાયો ફ્યુઅલ અને વાતાવરણ માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે.
આ રસીઓ ઓછી ખર્ચાળ, સ્થિતિસ્થાપક, જાળવણીમાં સરળ અને એકસાથે પેથોજિનના ઘણા સ્ટેઇન્સ વહન કરી શકે તે રીતે રચવામાં આવી હોય છે.
એચજીપી માટે અસલમાં 15 વર્ષ માટે આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.આમ છતાં, ઝડપી તકનીકી સંશોધનો અને સમગ્ર વિશ્વના લોકોએ તેમાં ભાગ લેતા તે 2003માં જ પૂર્ણ થઇ ગયો. .તેણે જનીનોને 30થી વધુ વિકૃતિઓ સાથે સંકળાયેલા જનીનોની શોધ માટે સક્ષમ બનાવી દીધા.
માનવીય વંશસૂત્ર પ્રોજેક્ટ એ યુ.એસ.ના ઉર્જા વિભાગની પહેલ છે, જે સમગ્ર માનવીય વંશસૂત્રો માટે ઉચ્ચ કક્ષાના ઘટનાક્રમોનું સર્જન કરવાનો અને બધા જ માનવીય જનીનોની ઓળખનો હેતુ ધરાવે છે.
આનુવંશિક પરિક્ષણમાં ડીએનએ પરમાણુંઓની સીધી તપાસનો સમાવેશ થાય છે.વૈજ્ઞાનિક દર્દીના ડીએનએના નમૂનાની પરિવર્તનીય ઘટનાક્રમમાં તપાસ કરે છે.
આ સ્થલ પર લગભગ ઈ.સ. ૧૪૩૦ની આસપાસ ઈંકાઓએ બાંધકામ શરૂ કર્યું પણ તેના ૧૦૦ વર્ષ પછી ઈંકા સામ્રાજ્ય પર સ્પેનીશ વિજય પછી ઈંકનોએ આ સ્થળ છોડી દીધું. જો કે તે સ્થાનીક રીતે જાણીતું હતું, પણ ૧૯૧૧ પહેલાં તે વિશ્વ તેનાથી અજ્ઞાત હતું. હીરમ બીંગહૅમ નામના અમેરીકન ઇતિહાસકાર દ્વારા તેને દ્વારા તેના પર પ્રકાશ પડી આંતરરાષ્ટ્રીય ધ્યાન આકર્ષીત કર્યું. ત્યારથી, માચુપીચુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રવાસી આકર્ષણ બની ગયું છે.
માચુપીચુને પરંપરાગત ઈંકાશલિમાં બાંધવામાં આવ્યું હતું, ચકચકીત સૂકી-પાષાણ ભીંત જેની ખાસિયત છે. આ ની મૂળ ઈમારતો છે ઇંતિહુતાના,સૂર્યનું મંદિર, અને ત્રીબારી ખંડ. આ બધા સ્થળો પુરાતત્વીવિદો દ્વારા ઓળખાવાતા માચુપીચુના પવિત્ર જિલ્લામાં આવેલ છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૭માં, પેરુ અને યેલ વિશ્વવિદ્યાલય વચ્ચે એક થયેલ સંધિ અનુસાર હીરમ બીંગહેમ દ્વારા વીસમી સદીમાં લઈ જવાયેલ ઐતિહાસિક અવશેષો પરત કરવાની વાત છે.
માચુપીચુ એક પૂર્વ-કોલમ્બીયન ઈંકા સામ્રાજ્યનું ક્ષેત્ર છે જે સમુદ્ર સપાટીથી ૨૪૩૦મી ઉંચાઈ પર આવેલૌં છે. આ સ્થળ પેરુમાં આવેલ ઉરુબામાના ખીણ પ્રદેશ જ્યાંથી ઉરુબામા નદી વહે છે તેની ઉપરના શિખરની ધાર પર સ્થિત છે જે કુઝકોથી ૮૦ કિમી વાયવ્યમાં આવેલો છે. આને મોટે ભાગે ઈંકાના ખોવાયેલ શહેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. માચુપીચુ ઈંકા સામ્રાજ્યનું એક ચિન્હ રૂપ બની ગયું છે.
સીક્રેટ ઑફ ઈંકા નામની ફીલ્મ પેરામાઉંટ પીક્ચર્સ દ્વારા કુઝકો અને માચુપીચુ ના સ્થળે ચિત્રિત કરાઈ હતી,આ એક હોલીવુડની મહત્ત્વની ફીલમ હતી. આ ફીલમમાં કામ કરવા ૫૦૦ સ્થાનીકો લોકોને એક્સ્ટ્રા તરીકે બોલાવાયા હતાં. આ ફીમમાં પેરુવીયન ગાયક ય્મા સુમૅકને કોરી-ટીકાનું પાત્ર ભજવવા મળ્યું હતું. આ ફીલ્મ પછી પેરુમાં પ્રવાસ માં અપૂર્વ વધારો થયો.
૧૯૮૧માં માચુપીચુમે પેરુકીય ઐતિહાસિક અભયારણ્ય અને ૧૯૮૩માં યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરાયું. સ્પેનીશોએ ઈંકા વિજય ઉપરાંત આ સ્થળને ધ્વસ્ત કર્યું નહતું આથી આ સ્થળને પવિત્ર સ્થળ અને સાંસ્કૃતિક ધરોહર મનાય છે.
મોટાભાગાના નદીય શુષ્ક પાનખર જંગલો પ્રાથમિક અનુગમન સ્તરે છે. જળ સ્ત્રોતથી દૂર આ જંગલોનું સ્થાન આર્દ્ર પાંખરના જંગલો લે છે અને ઉદ્યાનની ઉત્તર તરફ જતા તે ઉપ- નીત્યલીલા આરોહી જંગલોમાં બદલાય છે. આ ઉદ્યાનના ગર્ભ ક્ષેત્રમાં ૫૪૩ પ્રકારની વનસ્પતિ પ્રજાતિ હોવાનું નોંધાયું છે. આમાંની, ૩૭૪ પ્રજાતિ દ્વીપત્રી અંકુરી , ૧૩૯ પ્રજાતિ એકપત્રી અંકુરી અને ૩૦ અપુષ્પી-અબીજી અને અનાવૃત્તબીજધારી.
આ ઉદ્યાનના સામાન્ય વૃક્ષમાં એફાનામીક્સીસ પોલીસ્ટેચ્યા, એંથોસેફાલસ ચાઈનેંસીસ, સીઝીગીયમ ક્યુમીની, એસ. ફોર્મોસમ, એસ. ઓબ્લાટમ, બૌહીનીયા પરપ્યુરા, મેલોટસ ફીલીપેંસીસ, સીનામોનમ ટમાલા, એક્ટીનોડાફ્ન ઓબ્વાટા, બોમ્બેક્સ સીઈબા, સ્ટેર્ક્યુલીયા વીલોસા, ડીલેનીયા ઇંડિકા, ડી. પેંટાગાયના, કેરેયા આર્બોરીયા, લેગેર્સ્ટોઈમીઆ પાર્વીફ્લોરા, એલ.સ્પેશીઓસા, ટર્મીનાલીઆ બેલીરીકા, ટી. ચેબ્યુલા, ટ્રેવીઆ પોલીકાર્પા, ગ્મેલીના અર્બોરીયા, ઓરોક્ઝીલમ ઇંડીકમ અને બ્રેડેલીયા એસપીપી. ઘાસભૂમિમાં ઇમ્પેરાટા સીલીંડ્રીકા, સેક્કરમ નારંગા, ફ્રેગ્માઈટસ કાર્કા, અરુન્દો દોનેક્સ, ડીલેનીયા પેંટાગિયાના, ફીલેંથસ એમ્બ્લીકા, બોમ્બેક્સ સીઈબા, અને ક્લેરોડેંડ્રમ, લીઆ, ગ્રેવીઆ, પ્રેમ્ના અને મુસેંડાની પ્રજાતિઓનું પ્રભુત્વ છે.
રાજકીય ભૂગોળ: આ ઉદ્યાન આસામના ૬ જિલ્લાઓમાં વિસ્તરેલ છે: કોકરાઝાર, બોંગાઈગાંવ, બાર્પેટા, નલબારી, કામરુપ અને દાર્રંગ.
પ્રાકૃતિક ભૂગોળ: માનસ પૂર્વી હિમાલયની તળેટીમાં આવેલું છે. આ ઉદ્યાન ખૂબ ગીચ છે. માનસ નદી ઉદ્યાનની મુખ્ય નદી છે જે બ્રહ્મપુત્રાની મુખ્ય ઉપનદીઓમાં ની એક છે. આ અન્દી ઉદ્યાનની પશ્ચિમમાંથી વહે છે ને આગળ જઈ બેકી અને ભોલ્કાડુબા નામની બે નદીમાં વિભાજિત થઈ જાય છે. આ સિવાય માનસ અને અન્ય પાંચ નદીઓ આ ઉદ્યાન માંથી વહે છે જે બાહ્ય હિમાલયની તળેટીની નીચાણ વાળી પહોળી કાંપવાળી ભૂમિ પરથી વહે છે. આ નદી ભારત અને ભૂતાન વચ્ચે આંતરરાષ્ટીય સીમા તરીકે પણ કામ કરે છે. ઉદ્યાનની ઉત્તરમાં આવેલ સવાના પ્રદેશનો પટ ચૂનાના ખડક અને રેતિયા પથ્થરનો બનેલ છે જ્યારે ઉદ્યાનની દક્ષિણમાં આવેલ ઘાસ ભૂમિનો પટ ઝીણાં કાંપથી બનેલ છે. ઉપ હિમાલયન ભાબર ટેરાઈ અને નદીનાં સતત કાંપની આવક આ સંયોગ આ જંગલને વિશ્વનું સૌથી વૈભવી જૈવિક વિવિધતા ધરાવતું ક્ષેત્ર બનાવે છે. આ ઉદ્યાન સમુદ્ર સપાટી થી ૬૧ થી ૧૧૦ મી ઉંચાઈ પર આવેલ છે
માનસ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અથવા માનસ વન્ય અભયારણય એક અભયારણ્ય, યુનેસ્કો પ્રાકૃતિક વિશ્વ ધરોહર સ્થળ, એક પ્રોજેક્ટ ટાઈગર આરક્ષિત ક્ષેત્ર, એક ગજ આરક્ષિત ક્ષેત્ર અને એક જૈવિકાવરણ આરક્ષિત ક્ષેત્ર છે જે આસામ, ભારતમાં આવેલું છે. હિમાલયની તળેટીમાં આવેલ આ ઉદ્યાનનો અમુક ભાગ ભુતાનમાં પણ આવેલ છે. આસામના છત્રધારી કાચબા, હીસ્પીડ સસલાં, સોનેરી લંગુર અને પીગ્મી હોગ જેવી લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓ આ ઉદ્યાનમાં જોવા મળે છે.
આ ઉદ્યાનની પ્રાણી સંપદામાં એશિયન હાથી, ભારતીય ગેંડા, ગોર કે જંગલી બળદ, એશિયન જળ ભેંસ, બારસિંઘા, વાઘ, દીપડા, ક્લાઉડેડ દીપડા, એશિયન સોનેરી બિલાડી, ટોપી લંગુર, સોનેરી લંગુર, આસામી મેકાક, આળસુ લોરીસ, હુલોક ગીબ્બોન, લીસી-સપાટીવાળી જળબિલાડી , આળસુ રીંછ, ભસતાં હરણ, હોગ હરણ , સાબર અને ચિતળ.
માનસના બર્માઈ મોસમી જંગલો ભારત-ગાંગેય અને ભારત-મલય જીવભૌગોલિક ક્ષેત્રની સીમા પર આવેલ છે અને તે બ્રહ્મપુત્રા જીવભૌગોલિક ક્ષેત્રનો ભાગ છે. ઉપ હિમાલયન ભાબર ટેરાઈ અને નદીનાં સતત કાંપની આવક આ સંયોગ આ જંગલને વિશ્વનું સૌથી વૈભવી જૈવિક વિવિધતા ધરાવતું ક્ષેત્ર બનાવે છે.
સર્પ રાજા માનસના નામ પરથી વહેતી માનસ નદી ના નામ પર આ ઉદ્યાનનું નામ માનસ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન પડ્યું છે. માનસ નદી બ્રહ્મપુત્રાની મુખ્ય ઉપનદીઓમાં ની એક છે જે આ ઉદ્યાનની મધ્યમાંથી પસાર થાય છે.
આબોહવા: અહીંનું લઘુત્તમ તાપમાન લગભગ ૧૫ ડીગ્રી સે. હોય છે અને મહત્તમ તાપમાન ૩૭ ડીગ્રી સે હોય છે. મે અને સપ્ટેંબર મહિનાની વચ્ચે લગભગ ૩૩૩ સેમી જેટલો ભારે વરસાદ વરસે છે.
આ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં અગ્રંગ નામનું માત્ર એક જ ગામ છે આ સિવાય અન્ય ૫૬ ગામડા આ ઉદ્યાનને ઘેરે છે. આ સિવાય અનેક ગામડાઓ ઉદ્યાન પર આધાર રાખે છે
ડરબનમાં કિંગ્સમીડ ખાતે આયોજિત આઇસીસી વર્લ્ડ ટ્વેન્ટી20 સુપર 8 મેચમાં ઇંગ્લેન્ડ સામે 19 સપ્ટેમ્બર 2007 ના રોજ, સ્ટુઆર્ટ બ્રોડની એક ઓવરમાં તેમણે 6 છક્કા ફટકાર્યાં. આથી ફક્ત 12 દડામાં, ટ્વેન્ટી20 રમતની પ્રથમ અને આંતરરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટના કોઇપણ સ્વરૂપની ઝડપી અડધી સદી કરવામાં તેમની મદદ મળી. સિનિયર ક્રિકેટમાં છ છક્કા મારવામાં આવ્યાં હોય તેવી આ ચોથી ઘટના, ટ્વેન્ટી20 ક્રિકેટમાં પ્રથમ ઘટના, અને ટેસ્ટ રમનાર દેશના બોલર સામે આંતરરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટના કોઇપણ સ્વરૂપમાં આ પ્રથમ ઘટના બની. (ગારફિલ્ડ સોબર્સ અને રવિ શાસ્ત્રીએ પ્રથમ કક્ષાની મેચોમાં આમ કર્યું હતું, અને ડચ બોલર દાન વાન બન્ગ સામે 2007 ના ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં હર્શીલ ગિબ્સે આમ કર્યું હતું.) ઓસ્ટ્રેલિયન બોલર બ્રેટ લી સામે 199 મીટર્સની ટુર્નામેન્ટનો સૌથી લાંબો છક્કો પણ તેણે ફટકાર્યો છે અને હાલમાં સ્ટ્રાઇક રેટના દ્રષ્ટિકોણથી વિશ્વના તેઓ મુખ્ય 20-20 બેટ્સમેન છે.
બોર્ડ ઓફ કન્ટ્રોલ ઓફ ક્રિકેટ ઇન ઇન્ડીયા ના વાઇઝ પ્રેસિડેન્ટ, લલીત મોદી દ્વારા યુવરાજને તેની 6 છક્કાની સિદ્ધિ બદલ પોર્શ 911 કાર ભેંટ આપવામાં આવી. ટુર્નામેન્ટમાં અદ્દભુત દેખાવ બદલ બીસીસીઆઇ તરફથી પણ યુવરાજને રૂ. 10,000,000 રોકડાં મળ્યાં.
જુલાઇ 2002માં ઇંગ્લેન્ડ સામેની નેટવેસ્ટ શ્રેણીની ફાઇનલ, જેના ભારતનો વિજય થયો હતો, તેમાં મોહમ્મદ કૈફ સાથે તેમની ભાગીદારી એ શ્રેષ્ઠ યાદગાર ઇનીંગોમાંની એક છે. 2003 ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં તેમની પસંદગી થઇ અને ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. 2003 માં બાંગ્લાદેશ સામે ભારતીય ટીમ સાથેની તેમની ચોથી સિઝનમાં તેમણે તેની પ્રથમ સદી ફટકારી. ત્યારબાદ સિડની ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ ખાતે 119 બોલમાં 139 રન સહિત, તેમણે ઝિમ્બાબ્વે અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામે પણ તેમણે સદીઓ ફટકારી. ઇન્ડીયન ઓઇલ કપ 2005 માં, તેમણે 110 રન કર્યાં અને મોહમ્મદ કૈફ સાથે 165 રનની મહત્વની ભાગીદારી કરી, રાઉન્ડ રોબીન લીગના અંતિમ મેચમાં વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામે તેઓ મેન ઓફ ધી મેચ બન્યાં. તેમની સદી પૂર્ણ થયા બાદ, ભારતીય ડ્રેસીંગ રૂમ તરફ ગુસ્સાભરી ચેષ્ટા દ્વારા સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું, જે ટીમ મેનેજમેન્ટ સાથેના તેના ઘર્ષણના કારણે હતું – નવાં ભારતીય કોચ તરીકે ગ્રેગ ચેપલની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી અને તેમણે યુવરાજની ટીકા કરી હતી. બાદમાં તેમણે ચેપલની ટેકનીકની પ્રસંશા કરી.
શ્રેણીની પ્રથમ રમત યુવરાજે ગુમાવી ત્યાર બાદ, કુઆલાલુમ્પુરમાં ઓસ્ટ્રેલિયા અને વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામેની ત્રિકોણીય-શ્રેણીમાં, તેની બિમારીના કારણે અને બાદની બે રમતોમાં દ્વી અંકના સ્કોર સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળતાને કારણે, અંતિમ ગ્રુપ મેચમાં મોહમ્મદ કૈફ સાથે તેની બદલી કરવામાં આવી. ચેમ્પીયન્સ ટ્રોફીમાં પરત ફરવા માટેના તેમણે ચિહ્નો દર્શાવ્યા, પ્રારંભીક રમતમાં ઇંગ્લેન્ડ સામે જીત મેળવવા અણનમ 27 રન ફટકારી ભારતને વિજય અપાવ્યો ત્યાર બાદ કૈફના સ્થાને તેમને પરત બોલાવવામાં આવ્યા, પરંતુ ઘુંટણ ઇજાના કારણે અંતિમ ગ્રુપ મેચમાં તેમને બહાર બેસવું પડ્યું. પરિણામરૂપે સાઉથ આફ્રિકાનો પ્રવાસ તેમણે ગુમાવ્યો અને 2007 ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ માટે રમવાનું અનિશ્ચિત બન્યું, પરંતુ જાન્યુઆરી 2007 માં ભારતમાં વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામેની વન ડે શ્રેણીમાં રમવા માટે તેઓ અપેક્ષા કરતાં વધુ સમયમાં સાજાં થયાં. વર્લ્ડ કપ પહેલાં શ્રી લંકા સામને ભારતની ફાઇનલ મેચમાં તેમણે 83 દડામાં ઝડપી 95* રન ફટકાર્યાં.