polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ડેટા સમાંતરણ પ્રોગ્રામ લૂપ્સમાં વારસામાં મળતું સમાંતરણ છે જે ડેટાને વિવિધ કમ્પ્યુટિંગ નોડ્સ પર સમાંતર પ્રોસેસ થવા માટે વિતરિત કરે છે. “સમાંતરણ લૂપ્સમાં ઘણી વાર સમાન કામગીરીનો ક્રમ રચાય છે અથવા મોટા ડેટા માળખાના તત્વો પર કામગીરી થાય છે.” ઘણા વૈજ્ઞાનિક અને એન્જિનિયરિંગ એપ્લિકેશન્સ ડેટા સમાંતરણ રજૂ કરે છે.
પરંપરાગત રીતે કમ્પ્યુટર સોફ્ટવેર શ્રેણીબદ્ધ પરિકલન માટે લખવામાં આવેલ હોય છે. કૂટપ્રશ્નોના ઉકેલ માટે એક એલ્ગોરિધમ રચવામાં આવે છે અને સૂચનાઓના શ્રેણીબદ્ધ પ્રવાહ તરીકે લાગુ પાડવામાં આવે છે. આ સૂચનાઓ એક કમ્પ્યુટરના સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ પર અમલી કરવામાં આવે છે. એક સમયે માત્ર એક સૂચનાનું પાલન થાય છે. તે સમાપ્ત થયા બાદ બીજી સૂચના પર કામ થાય છે.
સિક્વન્સિયલ પ્રોગ્રામ્સની સરખામણીમાં સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ પ્રોગ્રામ્સને લખવાનું વધુ મુશ્કેલ હોય છે કારણ કે સમાંતર હોવાના કારણે સંભવિત સોફ્ટવેર બગ્સના નવા વર્ગ રજૂ થાય છે જેમાંથી રેસની સ્થિતિ સૌથી વધુ સામાન્ય છે. સંદેશાવ્યવહાર અને વિવિધ સબટાસ્ક વચ્ચે સિન્ક્રોનાઇઝેશન સારા પ્રોગ્રામ કામગીરી માટે સૌથી મોટા પડકારો પૈકી એક છે.
સમાંતર કમ્પ્યુટર્સને તેના હાર્ડવેર કેટલા અંશે સમાંતરણને ટેકો આપે છે તેના આધારે ઉપરછલ્લી રીતે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે. આ વર્ગીકરણ પાયાના કમ્પ્યુટિંગ નોડ્સ વચ્ચેના અંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે. તે પરસ્પર એક્સક્લુઝિવ નથી, ઉદાહરણ તરીકે સિમેટ્રીક મલ્ટિપ્રોસેસર્સના ઝુમખા પ્રમાણમાં સામાન્ય છે.
એક થ્રેડ સફળ રીતે વેરિયેબલ ને લોક કરશે જ્યારે બીજું થ્રેડ લોક્ડ આઉટ થશે. તેથી ને જ્યાં સુધી અનલોક કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી આગળ નહીં વધી શકે. તેના કારણે પ્રોગ્રામ યોગ્ય રીતે લાગુ થવાની ખાતરી મળે છે. યોગ્ય પ્રોગ્રામ અમલીકરણ માટે લોક જરૂરી છે, પરંતુ તેનાથી પ્રોગ્રામની ઝડપમાં ઘણો ઘટાડો થઇ શકે છે.
અને બે પ્રોગ્રામ ફ્રેગમેન્ટ્સ છે. બર્નસ્ટેઇનની શરત જણાવે છે કે ક્યારે આ બે સ્વતંત્ર હોય અને સમાંતર રીતે લાગુ કરી શકાય. માટે ને ઇનપુટ વેરિયેબલ્સ અને ને આઉટપુટ વેરિયેબલ્સ હોય અને તેવી રીતે માટે હોય છે. અને સ્વતંત્ર હોય છે જો તે નીચેની સ્થિતિને સંતોષી શકે.
આ લૂપને સમાંતર કરી શકાતી નથી કારણ કે સીયુઆર પોતાના પર અને 1 પર આધારિત છે. જે દરેક લૂપ ઇટરેશન પર ગણવામાં આવે છે. દરેક ઇટરેશન અગાઉના પરિણામ પર આધારિત હોય છે તેથી તેને સમાંતર કરી શકાતું નથી. કૂટપ્રશ્નનું કદ મોટું થાય છે તેમ ઉપલબ્ધ ડેટા સમાંતરનું પ્રમાણ પણ વધતું જાય છે.
ટાસ્ક સમાંતરણ એ સમાંતર પ્રોગ્રામની એક લાક્ષણિકતા છે જે મુજબ “એકદમ અલગ ગણતરીઓ ડેટાના સમાન અથવા અલગ સેટ પર થઈ શકે છે.” તે ડેટા સમાંતરણથી વિપરીત છે જ્યાં સમાન ગણતરી ડેટાના સમાન અથવા અલગ સેટ પર કરવામાં આવે છે. ટાસ્ક સમાંતરણ સામાન્ય રીતે કૂટપ્રશ્નના કદની સાથે વધતું નથી.
આંતરિક રીતે સંકળાયેલા નેટવર્ક્સ પર આધારિત સમાંતર કમ્પ્યુટર્સમાં એક બીજા સાથે જોડાયેલા ન હોય તેવા નોડ વચ્ચે સંદેશ પસાર કરવા માટે અમુક પ્રકારના રાઉટિંગની જરૂર પડે છે. પ્રોસેસર્સ વચ્ચે કોમ્યુનિકેશન માટે ઉપયોગમાં લેવાતું માધ્યમ વિશાળ મલ્ટિપ્રોસેસર મશીનમાં ચોક્કસ ક્રમમાં હોઇ શકે છે.
ડેવિડ એ. પેટર્સન અને જોન એલ. હેનેસીના જણાવ્યા પ્રમાણે, “અલબત્ત, કેટલાક મશીન આ કેટેગરીના મિશ્રણ હોય છે, પરંતુ આ મોડલ ટકી રહ્યું છે કારણ કે તે સરળ છે, સમજવામાં સહેલું છે અને બહુ સારો પ્રાથમિક અંદાજ આપે છે. તે કદાચ તેની સમજણપાત્રતાના કારણે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી સ્કીમ છે.”
ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ કમ્પ્યુટર એક ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ મેમરી કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ છે જેમાં પ્રોસેસિંગ ઘટકોને એક નેટવર્ક દ્વારા સાંકળવામાં આવે છે. ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ કમ્પ્યુટર્સ ઉચ્ચ પ્રમાણમાં ક્ષમતા વધારી શકાય તેવા હોય છે.
સમાંતર પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ અને સમાંતર કમ્પ્યુટર્સમાં સાતત્યનું મોડલ હોવું જરૂરી છે. કમ્પ્યુટર મેમરી પર પ્રક્રિયા કઇ રીતે થાય છે અને કઇ રીતે પરિણામ પેદા થાય છે તેના નિયમ સાતત્યના મોડલ પરથી નક્કી થાય છે.
જેમાં એ પ્રોસેસર્સની સંખ્યા, સ્પીડ અપ અને પ્રક્રિયાનો બિનસમાંતર ભાગ છે. એમડલનો નિયમ એક નિશ્ચિત કૂટપ્રશ્નનું કદ ધરાવે છે અને ક્રમિક હિસ્સો પ્રોસેસર્સની સંખ્યાથી સ્વતંત્ર છે જ્યારે ગુસ્ટેફ્સનનો નિયમ આ ધારણાઓને ધ્યાનમાં લેતો નથી.
બર્નસ્ટેઇનની શરત વિવિધ પ્રક્રિયા વચ્ચે મેમરીની હિસ્સેદારી ની છૂટ આપતી નથી. તેથી એક્સેસ વચ્ચે ક્રમ લાગુ પાડવાની કોઇ પદ્ધતિ આવશ્યક છે, જેમ કે સીમાફોર્સ, અવરોધો અથવા અન્ય કોઇ લયબદ્ધ પદ્ધતિ.
લૂપ વાહક ડિપેન્ડન્સી એ એક કે વધારે પૂર્વ ઇટરેશન પર લૂપ ઇટરેશનનો આધાર છે. લૂપ વાહક ડિપેન્ડન્સી લૂપ્સના સમાંતરણને અટકાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે નીચેના સ્યુડોકોડનો વિચાર કરો જે પ્રથમ કેટલાક ફિબોનાકી નંબર્સની ગણતરી કરે છે.
સમાંતર કમ્પ્યુટિંગમાં સ્પેશિયલાઇઝ્ડ સમાંતર ડિવાઇસ હોય છે જે ઉચ્ચ પ્રકારના રસનો વિષય છે. તે ડોમેઇનલક્ષી ન હોવા છતાં સમાંતર કૂટપ્રશ્નના અમુક વર્ગમાં જ લાગુ થઇ શકે છે.
ડેપ માં ઓપરેશન 3ને ઓપરેશન 2 અગાઉ લાગુ કરી શકાય નહીં, કારણ કે ઓપરેશન 3માં ઓપરેશન 2ના પરિણામનો ઉપયોગ થાય છે. તે શરત 1નો ભંગ કરે છે તેથી ફ્લો ડિપેન્ડન્સી રજૂ કરે છે.
ગુસ્ટેફ્સનનો નિયમ ગણનનો વધુ એક નિયમ છે, જે એમડલના નિયમ સાથે નિકટતાથી સંકળાયેલ છે. તેને નીચે મુજબ ફોર્મ્યુલામાં ગોઠવી શકાય,
આધ્યાત્મિક પ્રકૃતિને લીધે સ્વદેશપ્રેમ અને કવચિત્ કુટુંબપ્રેમને બાદ કરતાં વિષય પરત્વે ગાંધીયુગના અન્ય કવિઓની કવિતાને અનુસરવાનું વલણ પહેલેથી એમની કવિતામાં નથી, પરંતુ અભિવ્યક્તિ પરત્વે તે બ. ક. ઠાકોરની કવિતાનો પ્રભાવ ઝીલે છે; એટલે એમના પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ ‘પારિજાત’ માં અધ્યાત્મભાવ સૉનેટના સ્વરૂપમાં સંસ્કૃતાઢય શૈલીમાં ઝિલાયો છે. પોંડિચેરીનિવાસ દરમિયાન એમની કવિતા ગીતો અને દુહા-સોરઠા તરફ વિશેષ વળે છે તથા અક્ષરમેળ છંદોને છોડી માત્રામેળ છંદો અને સરળ ભાષાનો વધુ આશ્રય લે છે તોપણ પ્રારંભકાળની કવિતાની દીપ્તિ ફરી એમની કવિતા બતાવી શકી નહીં. ‘પ્રભાતગીત’ , ‘શ્રી અરવિંદ વંદના’ , ‘શ્રી અરવિંદ મહાપ્રભુ’ અને ‘સાવિત્રી પ્રશસ્તિ’ માં અરવિંદપ્રશસ્તિનાં કાવ્યો છે. ‘જપમાળા’ , ‘ઊર્મિમાળા’ , ‘ગીતિકા’ , ‘શુભાક્ષરી’ , ‘આરાધિકા’ અને ‘મા ભગવતી’ નાં કાવ્યોને એકત્ર કરી પ્રગટ થયેલા ‘મહાભગવતી’ સંગ્રહમાં શ્રી માતાજીની પ્રશસ્તિનાં મુક્તકો અને ગીતો છે.
‘બાલગુંજાર’ , ‘કાવ્યકિશોરી’ , ‘ગીતગુંજરી’ , ‘બાલબંસરી’ અને એ ચારેને એકત્ર કરી પ્રગટ કરેલ ‘બાલગુર્જરી’ માં તેમ જ ‘કિશોરકાવ્યો’ , ‘કિશોરકુંજ’ , ‘કિશોરકાનન’ અને ‘કિશોરકેસરી’ માં બાળકો અને કિશોરો માટેનાં ગીતો છે. ‘પાંચજન્ય’ માં વીરસનાં ગીતો છે. ‘મુક્તાવલી’ , ‘શુક્તિકા’ અને ‘દુહરાવલી’ માં અધ્યાત્મ અને વીરભાવનાં મુક્તકો છે. ‘ગુર્જરી’ , મરજીવિયાં એ સૉનેટસંગ્રહ છે. ‘વૈજ્યન્તિ’ , ‘અપરાજિતા’ , ‘કાવ્યકેતુ’ , ‘સોપાનિકા’ , ‘શતાવરી’ , ‘દુઃખગાથા’ વગેરેમાં અધ્યાત્મભાવ,
પ્રાંતપ્રેમ અને રાષ્ટ્રપ્રેમનાં છંદોબદ્ધ કાવ્યો અને ગીતો છે. ‘ધ્રુવપદી’ અને ‘શબરી’ એ તે તે ભક્તના મહાત્મ્યને આલેખતાં કથાલક્ષી કાવ્યો છે. ‘મીરાંબાઈ’ એ બાળકો માટે રચાયેલી ગીતનાટિકા છે.
દલવાડી પૂજાલાલ રણછોડદાસ : કવિ. જન્મ: ગોધરા, પંચમહાલ જિલ્લો. વતન: નાપા, ખેડા જિલ્લો. પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ ગોધરા અને નડિયાદ ખાતે. ૧૯૧૮માં મૅટ્રિક. ઈન્ટર સુધી જઈ અભ્યાસ છોડી દીધો. શાળાના અભ્યાસ દરમિયાન નડિયાદમાં અંબાલાલ પુરાણીના સંપર્કથી રામકૃષ્ણ પરમહંસ, વિવેકાનંદ અને શ્રી અરવિંદના આધ્યાત્મિક જીવન પ્રત્યે આકર્ષણ અને દેશભક્તિ તથા ચારિત્ર્યશુદ્ધિના સંસ્કાર. ૧૯૨૩માં એકાદ વર્ષ કોસિન્દ્રાની ગ્રામશાળામાં વ્યાયામ શિક્ષક. ૧૯૨૬ થી પોંડિચેરીમાં સ્થાયી વસવાટ.
‘છંદપ્રવેશ’ , ‘શ્રી અરવિંદ : જીવનદર્શન અને કાર્ય’ , ‘સાવિત્રી સારસંહિતા’ વગેરે એમના ગદ્યગ્રંથો છે. એ સિવાય એમણે સંસ્કૃત અને અંગ્રેજીમાં પણ કેટલાક ગ્રંથો લખ્યા છે.
‘સાવિત્રી’-ભા.૧-૬, ‘મેઘદૂત’ વગેરે એમના પદ્યાનુવાદના તથા ‘પરમ શોધ’ , ‘શ્રી અરવિંદનાં નાટકો’ , ‘માતાજીની શબ્દસુધા’ વગેરે એમના ગદ્યાનુવાદના ગ્રંથો છે.
વ્યથાનાં વીતક માં શોષણપ્રધાન સમાજનાં દલિતચરિત્રોનાં આલેખનો છે. ‘વહાલનાં વલખાં’ અને ‘પ્રીત પ્રમાણી પગલે પગલે’ પણ ચરિત્રલક્ષી પુસ્તકો છે. ‘આંગળિયાત’ વણકર અને પટેલ કોમના વર્ગસંઘર્ષને કેન્દ્રમાં રાખી સામાજિક દ્વેષ અને સંઘર્ષને દલિત દ્રષ્ટિ-કોણથી ઉપસાવતી જાનપદી નવલકથા છે. વસ્તુપરક રીતિ ને દસ્તાવેજી સામગ્રીને કારણે આ કૃતિ પ્રચારલક્ષી થતાં અટકી ગઈ છે. બોલીનું ભાષાકર્મ એમાં ધ્યાન ખેંચે તેવું છે. ‘લક્ષ્મણની અગ્નિપરીક્ષા’ નવલકથામાં આત્મકથાત્મક શૈલીમાં શશીકાન્તના લક્ષ્મણવ્રતને વેદના અને સહનશીલતાના સંદર્ભે નિરૂપ્યું છે. ‘મારી પરણેતર’ એમની અન્ય નવલકથા છે. ‘સાધનાની આરાધના’ એમનો વાર્તાસંગ્રહ છે. ‘મારી ભિલ્લુ’ ચરિત્રકથા છે.
જોસેફ મેકવાનના દાદા ધર્મે હિંદુ હતા પણ ૧૮૯૨માં તેમણે ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવ્યો. જોસેફ મેકવાનનો જન્મ ૯ ઓક્ટોબર ૧૯૩૬ના રોજ ખેડાના તરણોલ ‍‍ ગામમાં થયો હતો. તેમના કુટુંબનું મૂળ વતન બાજુનું ઓડ ગામ હતું. તેમના પિતા ઇગનાસ તરણોલની ખ્રિસ્તી મિશનરી સંસ્થામાં કામ કરતા હતા. તેમનું બાળપણ ગરીબીમાં અને તેમની માતા હીરીબેન નું અવસાન તેઓ નાના હતા ત્યારે જ થવાથી માતા વગર પસાર થયું. તેમના પિતાએ તુરંત અન્ય સ્ત્રી સાથે લગ્ન કર્યા હતા, જે જોસેફ સાથે ક્રૂરતાથી વર્તતી હતી.
જીવનના અસંખ્ય અનુભવો અને જ્ઞાતિપ્રથા આધારીત સ્વઃનજરે નિહાળેલ અત્યાચારોને તેમણે પોતાના લખાણોમાં વાચા આપી અને અસલ ચરોતરી ભાષામાં ગામડાના અછુત અને પછાત જ્ઞાતિસમાજની વિતકકથાઓને એક માધ્યમ પુરુ પાડ્યુ છે. ચરોતરી અને દલિત સમાજની જેવી બોલાય છે, તેવી જ બળૂકી અને તળપદી ભાષાનો સચોટ પ્રયોગ, વિપુલ લેખન, સનસનાટીભરી ઘટનાઓ, અને આંચકો આપે તેવા આદર્શવાદી સંતપાત્રોની સાથે સામા છેડાના શેતાન શાં ચરિત્રોની સંમિશ્ર મિલાવટ, તેમની ઘણી રચનાઓ કથારૂપે આત્મકથાનાત્મક છે.
જોસેફ ઇગ્નાસ મેક્વાન ‍ ગુજરાતી ભાષાના નવલકથાકાર, ટૂંકી વાર્તા લેખક તેમજ નિબંધકાર હતા. તેમની નવલકથા આંગળિયાત માટે તેમને ૧૯૮૯નો સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર તેમજ ૧૯૯૦નો ધનજી કાનજી સુવર્ણ ચંદ્રક મળ્યો હતો. તેમના જાણીતા સર્જનોમાં વ્યથાનાં વીતક , આંગળિયાત અને મારી પરણેતર નો સમાવેશ થાય છે. ૨૮ માર્ચ ૨૦૧૦ના રોજ નડીઆદ ખાતે કિડની નિષ્ફળ જવાથી તેમનું અવસાન થયું હતું.
આંગળિયાત દલિત દ્રષ્ટિકોણનો સબળ ઉન્મેષ દાખવતી જોસેફ મેકવાનની નવલકથા. ખેડા જિલ્લાના ગામડામાં પટેલો અને ઠાકોરોના સમાજથી ઘેરાયેલા વણકરસમાજના જીવનસંઘર્ષની આ કથાનું દસ્તાવેજી મૂલ્ય ઊંચું છે. પ્રાદેશિક ભાષાનું પોત નવલકથાના નિરૂપકથી છેક પાત્રો સુધી એકસરખું વણાયેલું હોવા છતાં સંવેદનશીલ રજૂઆત અને વાસ્તવના રુચિપૂર્ણ સમાયોજનને કારણે નવલકથા પ્રાણવાન બની છે.
૧૯૬૭માં તેઓ પ્રથમ વર્ગમાં બી. એ.; ૧૯૬૯માં દ્વિતિય વર્ગમાં એમ.એ. અને ૧૯૭૧માં પ્રથમ વર્ગમાં બી.એડ. થયા. કોલેજમાં લેક્ચરર તરીકેની કારકિર્દિમાં તેમને કોલેજની નોકરી છોડી દઇ ગામડાની શાળામાં જવા દબાણ કરવામાં આવ્યુ અને અન્ય ઘણી તક્લીફો સહન કરવી પડી.
વોરાર્લબર્ગની મહત્વપૂર્ણ પર્વત શ્રૃંખલામાં, સિલવરેટા, રાટિકોન, વરવોલ અને અર્લબર્ગનો સમાવેશ થાય છે, અહીં અનેક પ્રસિદ્ધ સ્કીંઇગ ક્ષેત્ર અને સ્કી રિસોર્ટ આવેલા છે. દમુલ્સ નગર પાલિકા વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ વાર્ષિક હિમવર્ષાને કારણે પણ પ્રસિદ્ધ છે. સૌથી ઊંચો પર્વત પિઝ બૂઇન છે, જેના ખડકની ટોચ 3,312 મીટરની છે, જે હિમક્ષેત્રથી ચારે બાજુથી ઘેરાયેલા છે. અનુમાન મુજબ સંપૂર્ણ પૂર્વી આલ્પ્સની અંદર આવેલો અમુક મર્યાદિત વિસ્તાર શ્રેષ્ઠ કુદરતી વિવિધતા ધરાવે છે. આ પશ્ચિમી આલ્પ્સની સાથે સંલગ્ન છે. કોન્સટોન્સ તળાવ અને રાઇન ઘાટીના મેદાની વિસ્તારથી મધ્યમ ઊંચાઇ અને ઊંચા અલ્પાઇન ક્ષેત્રથી સિલવરેટા શ્રૃંખલાક હિમક્ષેત્રોથી માત્ર 90 કિમીની દૂરી પર છે.
2004માં જ્યારે ઓસ્ટ્રિયાનો એકંદર જીડીપી ખાલી 2.0% જ વધ્યો હતો, ત્યારે વોરાર્લબર્ગની વુદ્ધિ 2.9% નોંધવામાં આવી હતી. આ એક આશ્ચર્યજનક વાત તે બહાર આવી છે કે જર્મની અને ઇટલીના પ્રમુખ વ્યાપારિક ભાગીદારોએ પણ આટલો સારો લાભ નથી મેળવી શક્યા. વોરાર્લબર્ગ ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડની આર્થિક નીતિ વિભાગ મુજબ, આ મજબૂત આર્થિક સ્થિતિને કારણે, 2004માં વોરાર્લબર્ગ પોતાની ગ્રોસ ક્ષેત્રીય ઉત્પાદનને 11.5 બિલિયન ઇયુઆર સુધી વધારવામાં સક્ષમ રહ્યું હતું. આ 5.0%ની એક સામાન્ય વૃદ્ઘિમાં પરિવર્તિત થઇ .
વોરાર્લબર્ગમાં ક્ષેત્રીય ઉત્પાદન પ્રતિ નિવાસી 31,000 ઇયુઆર છે, જે ઓસ્ટ્રિયાની રાષ્ટ્રિય સરેરાશથી 8% વધુ છે. વોરાર્લબર્ગ અને વિશેષરૂપથી રાઇન ખીણ વિસ્તાર, દુનિયાની સૌથી પૈસાદાર વિસ્તારોમાંથી એક છે, જેમનું જીવન સ્તર બહુ ઊંચું છે.
આ ઉપરાંત રાઇન ખીણમાં વણાટ, કપડા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, મશીનરી અને પેકિંગ સામગ્રીનો ઉદ્યોગ વિકસ્યો છે, આ ઉપરાંત કૃષિ પણ વ્યાપક પ્રમાણમાં થાય છે, ખાસ કરીને બ્રેગેન્જરવાલ્ડ વિસ્તારમાં, જે તેના દૂધ ઉત્પાદ અને પર્યટન માટે ઓળખાય છે. અહીંના પર્યટન ઉદ્યોગમાં મોટા પ્રમાણમાં વોરાર્લબર્ગના નિવાસીઓ કામ કરે છે. અહીંના સૌથી મોટા પર્યટન આકર્ષણોમાં અહીંના પહાડો અને અનેક સ્કી રિસોર્ટ, જેમાં સૌથી વિશાળ વિસ્તારો નીચે મુજબ છે:
આ ક્ષેત્રોના પ્રસિધ્ધ સ્કીયરમાં અનીતા વોચટર, એન્ગો ઝિમરમન, જેહોર્ડ નેનિંગ, મારિયો રેઇટર, હુબર્ટ સ્ટ્રોલ્ઝ, હાન્સ સ્ખનેઇડર અને સ્કી જમ્પર ટોની ઇનૌરનો સમાવેશ થાય છે.
વોરાર્લબર્ગમાં મુખ્ય નદીઓમાં , રાઇન , બ્રેગેન્જર આચ અને ડોર્નબિર્નર આચનો સમાવેશ થાય છે. મહત્વના તળાવોમાં કોન્સટેન્સ તળાવ સિવાય લુનેર તળાવ, સિલવરેટા તળાવ, વરમાઉન્ટ તળાવ, સ્પૂલર તળાવ, કોપ્સ બેસિન અને ફોર્મારિન તળાવ સમાવિષ્ટ છે, જેમાંથી પ્રથમ ચારની રચના જલશક્તિ ઊર્જાના ઉત્પાદન માટે કરવામાં આવી હતી. જોકે વીજ પ્લાન માટે બંધ બનાવવાની પણ પહેલા, લુનેર તળાવ આલ્પસનું સૌથી મોટું પર્વતીય તળાવ હતું. આ જલ વિદ્યુત ઊર્જાનો અધિકાંશ ભાગ ચોક્કસ સમયે જર્મનમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે. રાતમાં જર્મનીના ઊર્જા પ્લાન્ટોમાંથી વિજળીનો ઉપયોગ કરીને પાણી કેટલાક તળાવામાં પાછું નાંખવામાં આવે છે.
વોરાર્લબર્ગ એક સમય પર રોમન સામ્રરાજ્યમાં રોમન પ્રાન્ત રાતિનો હિસ્સો હતો ત્યારબાદ તે બાવરી જનજાતિના શાસનને આધીન થઇ ગયું. અને તે પછી આ ક્ષેત્રમાં બાવરી અને લાન્ગોબાર્ડમાં વસી ગયું અને પછી તે 1525 સુધી કાઉન્ટ ઓફ મોન્ટફોર્ટના શાસનમાં રહ્યું, જેની બાદ હાબ્સબર્ગસને તેની પર પોતાનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું.
ઐતિહાસિક દ્રષ્ટ્રિએ જર્મન પ્રાન્ત, જે પૂર્વના બિશપ શાસિત ક્ષેત્રોનો એક જમાવડો હતો, એક ભાગ હજી પણ કેટલાક અર્ધ સ્વાયત્ત ઉમરાવો અને જીવત બચેલા બિશોપો દ્વારા શાસિત હતો જે પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ સુઘી કાયમ રહ્યો. ત્યારબાદ વોરાર્લબર્ગ વધુના ઓસ્ટ્રિયાનો હિસ્સો બન્યો, અને તેના કેટલાક ભાગો પર વોરાર્લબર્ગના મોન્ટફોર્ટના ઉમેદવારોનું શાસન હતું.
બાકીના ઓસ્ટ્રિયા કરતા અલગ પડેલા સ્થળે આવેલું હોવાથી, વોરર્લબર્ગના મોટો ભાગના લોકો એક ખાસ પ્રકારની જર્મન ભાષા બોલે છે. જેને સમજવી અન્ય ઓસ્ટ્રિયાઇ લોકો માટે મુશ્કેલ હોય છે.
આ એક અલેમાનિક બોલી છે જેમાં સ્વિસ જર્મન ભાષાને ભેગી કરવામાં આવી છે પણ તેને લિકટેન્સ્ટીન, બાડેન-વુર્ટેમબર્ગ અને ફ્રાંસના ક્ષેત્ર અલ્સેકમાં બોલવામાં આવે છે. બાકીના ઓસ્ટ્રિયાની બોલી બવારિયાઇ ઓસ્ટ્રિઇ ભાષા સમૂહનો ભાગ છે, વાસ્તવમાં વોરાર્લબર્ગમાં અનેક જિલ્લા અને ગામમાં પોતાની વિશિષ્ટ ઉપ બોલીઓ બોલે છે.
વોરાર્લબર્ગ , ઓસ્ટ્રિયાના સૌથી પશ્ચિમી વિસ્તારમાં આવેલું સમવાય રાજ્ય છે. જોકે ક્ષેત્રફળ અને જનસંખ્યાના રીતે તે બીજું સૌથી નાનું રાજ્ય છે, અને તેને આ ત્રણ દેશોની સરહદ મળે છે: જર્મની , સ્વિટ્ઝરલેન્ડ અને લીકટેંસ્ટીન. જ્યારે ઓસ્ટ્રિયાઇ સમવાયી રાજ્ય, વોરાર્લબર્ગની સાથે પોતાની સીમા પૂર્વ તરફથી ટાયરોલ દ્વારા જોડે છે.
રોમન દ્વારા વોરાર્લબર્ગ પર વિજય પ્રાપ્ત કરવાની પહેલા, આ ક્ષેત્રમાં બે કેલ્ટિક જનજાતિઓ વસતી હતી. જે ઊચ્ચભૂમિ એટલે લેક કોન્સ્ટેન્સ પર વસેલા રાતિ અને નીચલા પ્રદેશ એટલે કે રાઇન ખીણમાં વસતી વિન્ડેલીસ વસવાટ કરતા હતા. વિન્ડેલિસીની મહત્વપૂર્ણ વસતીઓમાં એક હતી બ્રેગેન્ટ્સ , જેને 500 ઇસ.પૂર્વેની આસપાસ સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. 15 ઇસા.પૂર્વમાં તેની પર રોમનો દ્વારા કબજો કરવામાં આવ્યો હતો.
વોરાર્લબર્ગની વસ્તી 372,500 છે. મોટાભાગના નિવાસી ઓસ્ટ્રિયાઇ-જર્મની કુંટુંબના છે જે સ્વિટ્ઝરલેન્ડ અને પશ્ચિમી લિકટેંસ્ટીન તથા ઉત્તરી જર્મની સાથે સાંસ્કૃતિક રીતે જોડાયેલું છે. આ જનસંખ્યાના પૂર્વજોનો એક મોટો ભાગ વાલ્સરના પ્રવાસમાં વાલિસના સ્વિસ પરગણાંથી આવ્યો હતો, જેમાં 19મી સદીમાં ઓસ્ટ્રો-હંગરિયાઇ સામ્રારાજ્યના વખતે નિમંત્રિત કરવામાં આવેલા સ્વિસફ્રેન્ચ પણ સમાવિષ્ટ છે.
બ્રેગેન્જ વોરાર્લબર્ગની રાજધાની છે, જ્યારે ડોર્નબિર્ન અને ફેલ્ડકિર્ચ જનસંખ્યાની દ્રષ્ટ્રિએ મોટા શહરો છે. વોરાર્લબર્ગ એ બાબતે પણ વિશિષ્ટતા ઘરાવે છે કે તે એકમાત્ર તેવું પ્રાન્ત છે જે ઓસ્ટ્રો-બાવેરિયન ભાષાના બદલે આલેમાનિક બોલીનો ઉપયોગ કરે છે, તેથીજ તે બવેરિયા અને બાકીના ઓસ્ટ્રિયાના કરતા અલેમાનિક-ભાષી પડોશીઓ સ્વિટ્ઝરલેન્ડ, લિકટેંસ્ટીન અને સ્વાબિયાની જોડે વધુ સાંસ્કૃતિક સામ્યતા ઘરાવે છે.
વારાર્લબર્ગ ઉત્તરથી દક્ષિણ સુધી ચાર વિશાળ જિલ્લાઓમાં વિભાજીત છે, આ ચાર જિલ્લા નામ આ મુજબ છે: બ્રેગેન્જ, ડોર્નબિર્ન, ફેલ્ડકિર્ચ અને બ્લૂડેન્જ. આ જિલ્લાઓને ઓટોમોબાઇલ લાઇસન્સ તકતીઓ પર સંક્ષિપ્તરૂપમાં આ રીતે દેખાય છે: બી , ડીઓ એફકે અને બીઝેડ .
78% રોમન કેથલિક છે, જે વોરાર્લબર્ગની રાષ્ટ્રિય ઓસ્ટ્રિયાઇ સરેરાશ ની શ્રેણીમાં મૂકે છે, વોરાર્લબર્ગના 7,817 લોકો પ્રોટેસ્ટન્ટ છે . બીજો, સૌથી મોટો ધર્મ સંપ્રદાય ઇસ્લામ છે જેની 8.4% ભાગીદારી છે
2005માં કોકાબુર્રાએ ખાસ નવા પ્રકારનું બૅટ બનાવ્યું હતું જેમાં બૅટના આધારસ્તંભના વિસ્તારમાં ટેકા માટે ખાસ પ્રકારના કાર્બન ફાઇબર જેવો પૉલિમર આધાર બૅસાડવામાં આવ્યો હતો. બૅટમાં એનો ઉપયોગ બૅટના બ્લેડ કે પાનાના અને આધારસ્તંભના વિસ્તારને વધારે ટેકો આપવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી બૅટનું ટકાઉપણું વધે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં આ પ્રકારના બૅટનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ ઓસ્ટ્રેલિયન રિકી પોન્ટિંગે કર્યો હતો. જોકે આ ક્રિકેટની ટેકનોલૉજીની શોધ પર આઇસીસી એ વિવાદાસ્પદ રીતે પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો કારણ કે એને એમસીસી એ જણાવ્યું હતું કે એના કારણે ફટકારને અયોગ્ય રીતે વધારે ઊર્જા મળે છે જે સ્પર્ધા માટે યોગ્ય નથી કારણ કે દરેક ખેલાડી પાસે આ ટેકનોલૉજી નથી. જોકે આ નિર્ણયને ઓસ્ટ્રેલિયાના માધ્યમો હળવાશથી નહોતા લઈ શક્યા કારણ કે પોઇન્ટિંગે જ્યારથી આ નવા બૅટનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો હતો ત્યારથી ઢગલાબંધ રન કર્યા હતા અને ઇગ્લિંશ અહેવાલકારોએ આના માટે તેના બૅટની નવી અને 'અન્યાયી' ટેક્નોલૉજીને જવાબદાર ઠેરવી હતી.
ક્રિકેટ કાયદાઓના છઠ્ઠા કાયદા પ્રમાણે, બૅટના માપની મર્યાદા મુજબ એની લંબાઈ 38 ઇંચ કરતાં વધવી ન જોઈએ અને બ્લેડ 4.25 ઇંચ કરતાં વધારે પહોળી ન હોવી જોઈએ. જોકે આ મુદ્દે કોઈ સત્તાવાર નિયમ ન હોવા છતાં સામાન્ય રીતે બૅટનું વજન 2 એલબી 8 ઔંસથી 3 એલબી જેટલું હોય છે. આ ક્રિકેટ બૅટનું હેન્ડલ સામાન્ય રીતે રબર અથવા તો કપડાંના આવરણથી આવરેલું હોય છે જેથી હેન્ડલ પરની પકડ મજબૂત બને તથા બૅટના આગળના ભાગમાં ક્યારેક રક્ષણાત્મક આવરણ પણ ચઢાવેલું હોઈ શકે છે. ક્રિકેટના નિયમોના એપેન્ડીક્સ ઇ માં વધારે ચોકસાઈથી નિયમોની વિગતો આપેલી છે.
અત્યારના આધુનિક બૅટ્સ મોટાભાગે મશીનથી બનાવવામાં આવે છે, પણ હજી કેટલાક નિષ્ણાતો છે જે હજી હાથથી જ બૅટ બનાવે છે જેનો ઉપયોગ મોટાભાગે વ્યાવસાયિક ખેલાડીઓ જ કરે છે. ક્રિકેટ બૅટ હાથેથી બનાવવાના આ કૌશલને પોડશેવિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પરંપરાગત રીતે આ બૅટ વિલોના લાકડામાંથી બનતું હોવાથી, ખાસ કરીને સફેદ વિલોના પ્રકારમાંથી બનતા બૅટને ક્રિકેટ બૅટ વિલો કહેવાય છે, જેની પર કાચા અળવીના તેલ ની સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. આ તેલનું કાર્ય રક્ષણ કરવાનું છે. આ બૅટ બનાવવા માટે વપરાતું લાકડું વજનમાં અત્યંત હળવું હોવા ઉપરાંત અત્યંત સખત અને સહેલાઇથી આંચકાઓનો સામનો કરી શકે એવું હોય છે જેના કારણે એના પર અત્યંત વેગથી ફેંકાયેલો દડો અથડાય તો એમાં ખાડા નથી પડતાં કે એ ફાટી નથી જતું. જ્યાં હેન્ડલ અને બૅટની ધાર મળે છે ત્યાં લાકડાની સ્પ્રિંગની ડિઝાઈનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. વિલો બૅટમાં ખાસ પ્રકારનું જોડાણ કરીને હેન્ડલ બૅસાડવાની અત્યારની શૈલી 1880ના દાયકામાં બ્રુનેલના વિદ્યાર્થી અને સિવર્ન રેલ્વે ટનલના મુખ્ય ઇજનેર એવા ચાર્લ્સ રિચર્ડસને શોધી હતી.
19મી સદીમાં ક્રિકેટના નિયમો ઔપચારિક રીતે ઘડવામાં નહોતા આવ્યા ત્યાં સુધી સામાન્ય રીતે આ રમત રમતી વખતે નીચા સ્ટમ્પ્સ અને અંડરઆર્મ બોલિંગ(ખાસ પ્રકારની બોલિંગ શૈલી જે હવે સામાન્ય રીતે નથી વપરાતી અને મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં એને ગેરકાનૂની ગણવામાં આવે છે)નો ઉપયોગ થતો હતો તથા બૅટ્સમેન કોઈ રક્ષણાત્મક પેડ નહોતા પહેરતા. જેમ જેમ રમતનું સ્વરૂપ બદલાતું ગયું તેમ તેમ ખ્યાલ આવતો ગયો કે અલગ પ્રકારનો આકાર ધરાવતું બૅટ વધારે સારું પરિણામ આપે છે. અત્યારે સૌથી જૂના બૅટ તરીકે ઓળખાતું બૅટ મોજૂદ છે અને 1729ના સમયગાળાનું આ બૅટ લંડનના ઓવલ ખાતે સંધાન રૂમમાં પ્રદર્શન માટે મૂકવામાં આવ્યું છે.
ક્રિકેટ બૅટની બ્લેડ એ લાકડાનો બ્લોક હોય છે જે ફટકારવાની બાજુએથી સપાટ હોય છે જ્યારે પાછળની તરફથી વચ્ચે ઉપસેલો ભાગ હોય છે જે લાકડાને એકત્રિત કરે છે જ્યાંથી સામાન્ય રીતે બોલ ફટકારવામાં આવે છે. આ બ્લેડ એક લાંબા નળાકાર વાંસના હેન્ડલ સાથે જોડાયેલી હોય છે, જે ટેનિસ રેકેટ સાથે સામ્યતા ધરાવે છે, જે સ્પ્લાઇસ નો અર્થ સૂચવે છે. હેન્ડલની સૌથી નજીક આવેલી બ્લેડની ધારને બૅટના શોલ્ડર્સ તરીકે અને બ્લેડના તળિયાની ધારને બૅટના ટો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટર ડેનિસ લીલીએ 1979માં થોડા સમય માટે એલ્યુમિનિયમ ધાતુનું બૅટ વાપર્યું હતું. જોકે આ બૅટને કારણે દડાને નુકસાન પહોંચતું હોવાની ઇંગ્લિશ ટીમની ફરિયાદ બાદ અમ્પાયરો સાથે આ મુદ્દાની ચર્ચા કર્યા પછી ઓસ્ટ્રેલિયન કેપ્ટન ગ્રેગ ચેપલે તેને ફરીથી લાકડાનું બૅટ જ વાપરવાની વિનંતી કરી હતી. આના પછી ક્રિકેટના નિયમમાં ઉમેરો કરીને નિર્દેશ કરવામાં આવ્યો કે બૅટની બ્લેડ કે પાનું ફરજિયાતપણે માત્ર લાકડાની જ બનેલી હોવી જોઇએ.
જ્યારે બૅટને ખરીદવા આવે છે ત્યારે મોટાભાગના બૅટ તરત વાપરવા માટે તૈયાર નથી હોતા અને બૅટના મહત્તમ આયુષ્ય માટે તેની પર તેલ લગાવવાની અને તેને પર ફટકા મારવાની જરૂરિયાત હોય છે. તે માટે તેની પર કાચા અળસીના તેલનાં પાતળાં સ્તરો લગાવવામાં આવે છે અને પછી તેની સપાટી પર જૂના ક્રિકેટના દડાથી અથવા એક વિશિષ્ટ લાકડાના હથોડાથી ઠપકારવામાં આવે છે. આમ કરવાથી બૅટની અંદર રહેલા નરમ તાંતણાઓ એકબીજાની વધારે નજીક આવે છે અને જેના કારણે બૅટ તૂટી જવાનું જોખમ ઘટે છે.
અત્યારે બૅટનો જે આકાર છે એવો આકાર પહેલાંથી જ નથી. 18મી સદી પહેલાં બૅટનો આકાર આધુનિક હોકી સ્ટીકને મળતો આવે એવો હતો. આ સારી રીતે રમતના પ્રતિષ્ઠિત મૂળનો વારસો હોઈ શકે છે. જોકે સમયની સાથેસાથે ક્રિકેટનું શરૂઆતનું સ્વરૂપ ભૂંસાઈ ગયું હતું, પણ શક્ય છે કે પહેલીવાર આ રમત રમતી વખતે ભરવાડોની હૂકવાળી ડાંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય.
ક્રિકેટ બૅટ એ વિશિષ્ટ ગુણ ધરાવતું સાધન છે જેનો ઉપયોગ ક્રિકેટની રમતમાં બૅટ્સમેન દડાને ફટકારવા માટે કરે છે. તે સામાન્ય રીતે વિલો ઝાડના લાકડામાંથી બને છે. તેના ઉપયોગનો પ્રથમ નિર્દેશ 1624માં કરવામાં આવ્યો હતો.
ટેન્ઝીન અને પ્યુમાએ ખાસ પ્રકારના હળવા વજનના કાર્બનના હાથાવાળા બૅટ તૈયાર કર્યાં હતાં, જેથી બ્લેડને વધારે વજનદાર બનાવી શકાય.
એમની સાગરકથાઓમાં દરિયાલાલ અત્યંત લોકપ્રિય બની છે. ઉપરાંત ભગવો નેજો , સરફરોશ , હાજી કાસમ તારી વીજળી , રત્નાકર મહારાજ વગેરે મુખ્ય છે અને ઐતિહાસિક નવલકથાઓમાં ગિરનારને ખોળે , સેનાપતિ , ગુર્જર લક્ષ્મી , શ્રીધર મહેતા , કરાળ કાળ જાગે ભાગ-૧-૨ , ભૂત રડે ભેંકાર વગેરે મુખ્ય છે. એમણે વાઘેલા યુગ ગ્રંથાવલિ અને ગુજરાત ગ્રંથાવલિ અંતર્ગત વિશળદેવ , અર્જુનદેવ ઈડરિયોગઢ . વગેરે નવલકથાઓ આપી છે. એમણે આપેલી સામાજીક નવલકથાઓમાં કોરી કિતાબ , વિરાટનો ઝબ્બો , પુત્રજન્મ , રામકહાણી વગેરે નોંધપાત્ર છે; તો જાસૂસકથાઓમાં છેલ્લી સલામ , કેડી અને કાંટા વગેરે છે. ઓટાનાં પાણી , શ્રી અને સરસ્વતી , નીલરેખા , જોબનપગી વગેરે એમના નવલિકાસંગ્રહો છે. એમણે અલ્લાબેલી , જોગમાયા અને શિલાલેખ , અખોવન , માર રાજ જેવા નાટ્યસંગ્રહો પણ આપ્યા છે. એમના પ્રકીર્ણ સાહિત્યમાં હું બાવો ને મંગળદાસ , સુભાષચન્દ્રબોઝ , મૂંઝવતા પ્રશ્નો , આપણે ફરી ન વિચારીએ?
તેમનો જન્મ જેતલસરમાં થયો હતો અને વતન જામનગર હતું. તેમણે શાળાનું શિક્ષણ માંડવી, કચ્છમાં પૂર્ણ કર્યું. બંદરની નજીક હોવાથી ખલાસીઓ પાસેથી સાગરસાહસની કથાઓના અને પિતા પોલિસ ખાતામાં હોવાથી મીર, વાઘેરો, બારોટોનાં ટેક, સ્વાર્પણ, જવાંમર્દીની કથાઓના સંસ્કાર પડયા. કૉલેજનું શિક્ષણ તેમણે એક સત્રથી આગળ વધાર્યું નહીં.
રાણપુરમાં હસનઅલી ખોજાનાં સૌરાષ્ટ્રમિત્રમાં ૧૯૨૭માં જોડાયા. પછી સૌરાષ્ટ્રના તંત્રીમંડળમાં. ત્યાંથી ફૂલછાબ સાપ્તાહિકના તંત્રી તરીકે ગયા. પ્રજાબંધુ અને ગુજરાત સમાચાર સાથે પણ સંલગ્ન. મોજમજાહ ફિલ્મ-સાપ્તાહિકના પણ તંત્રી રહેલા. ૧૯૪૫માં તેમને રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
એમની વિવેચનપ્રવૃત્તિનો પ્રારંભ આમ તો ૧૯૨૭થી થયો, પરંતુ એમનું પ્રથમ પુસ્તક ‘સંસ્કૃત નાટ્યસાહિત્યના વિકાસની રૂપરેખા’ ૧૯૪૩માં પ્રગટ થયું. એમાં એમણે ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ સંસ્કૃત નાટ્યવિવેચનનો અભ્યાસ કર્યો છે. એમનો
બીજો વિવેચનગ્રંથ ‘કાવ્યવિવેચન’ પ્રગટ થયો ત્યારે ગાંધીયુગના અગ્રણી ગુજરાતી વિવેચકોમાં એમનું નામ પ્રતિષ્ઠિત થઈ ગયેલું. સંસ્કૃત સાહિત્ય અને વિવેચન સાથેનો ઘનિષ્ઠ સંબંધ, સાહિત્યને સામાજિક-સાંસ્કૃતિક-નૈતિક
ભૂમિકાએ જોવાનું વલણ, વિષયની પાછળ રહેલા તાત્વિક મુદ્દાને પકડવા તરફનું લક્ષ, દ્રષ્ટિમાં શાસ્ત્રીયતા, મૌલિકતા અને વિશદતા એ એમના વિવેચનગુણો આ ગ્રંથમાં પૂરેપૂરા ઊપસી આવે છે. ‘સાધારણીકરણ વ્યાપાર’, ‘ઊર્મિજન્ય ભાવાભાસ’, ‘ધ્વનિના પ્રભેદો’, ‘અનુભાવના શક્તિ’, ‘સંગીતકાવ્યો’ ઇત્યાદિ સૈદ્ધાંતિક ચર્ચાના લેખો, કેટલીક કાવ્યસમીક્ષાઓ અને ગ્રંથાવલોકનો એનાં દ્યોતક છે. પછીના ગ્રંથોમાં એમની આ વિવેચનદ્રષ્ટિ એવી ને એવી એકનિષ્ઠ ચાલુ રહી
છે. ‘સાહિત્યમીમાંસાના બે પ્રશ્નો’ નામક પુસ્તિકામાં ‘રસાભાસનું સ્વરૂપ’ અને ‘અલંકારની વ્યંગતા’ એ વ્યાખ્યાનરૂપે અપાયેલા બે અભ્યાસલેખો છે. ‘નૈવેધ’ માં ‘કલામાં ધ્વનિ’, ‘એકાંકી નાટકો’ જેવા સિદ્ધાંતચર્ચા ને
સ્વરૂપચર્ચાના લેખો છે; ‘સરસ્વતીચંદ્ર’, ‘ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી’, ‘શર્વિલક’ જેવી પ્રશિષ્ટ કૃતિઓ પરના સમીક્ષામૂલક લેખો છે; તો સંશોધન અને ભાષા વિશેના લેખો પણ છે. ‘ભગવજ્જુકમ્’નો અનુવાદ પણ એમાં છે.
‘ગુજરાતીકાવ્યપ્રકારો’ માં એમણે માનવજીવન-નિરૂપણ, વસ્તુ-ઊદ્દીપન અને વસ્તુ-આલંબનની દ્રષ્ટિએ ગુજરાતીના કાવ્યપ્રકારો પાડી જે ચર્ચા કરી છે તેમાં કેટલોક નવો અભિગમ છે.
નૈવેધ : ડોલરરાય માંકડનો એમની ષષ્ટિપૂર્તિ નિમિત્તે પ્રગટ થયેલો લેખસંગ્રહ. વિવિધ સામયિકોમાં વિભિન્ન સમયે પ્રગટ થયેલા એમના લેખોને અહીં એકત્રિત કરવામાં આવ્યાં છે. વિવિધ વિષયોવાળા આ લેખોમાં ‘અનુશ્રુતિનું
યાથાતથ્ય’, ‘કલ્કિ અવતાર’, ‘ઋગ્વેદમાં ઉત્તરધ્રુવ’ એ પુરાતત્વના લેખો છે; તો ‘નાટ્યશાસ્ત્રનાં કેટલાંક રૂપો’, ‘એકાંકી નાટકો’, ‘કાલિદાસની નાટ્યભાવના’ ઇત્યાદિ સંસ્કૃત નાટ્યસાહિત્ય પરના લેખો છે. ‘નવલકથા અને નવલિકા’ જેવો
અર્વાચીન સાહિત્યપ્રકારના સ્વરૂપની ચર્ચા કરતો લેખ એક જ છે, પરંતુ ગુજરાતી સાહિત્યકૃતિઓ પરના અભ્યાસલેખોનું ઠીકઠીક પ્રમાણ છે. ‘સરસ્વતીચંદ્ર સકલકથા’, ‘શર્વિલક’, ‘વસંતોત્સવ-એક ઉપમાકાવ્ય’, ‘ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી’
જેવા લેખોમાં લેખકનો મૌલિક દ્રષ્ટિકોણ જોઈ શકાય છે. ‘પાંડિત્યમંડિત રસિકતા’ અને ‘દી. બ. કેશવલાલ હ. ધ્રુવની વાઙ્ મય સેવાની સૂચિ’ એ કે. હ. ધ્રુવ વિશેના બે મહત્વના લેખો છે. ‘ભાષા’, ‘વાક્યવિચાર’, ‘ગુજરાતીમાં મૂર્ધન્ય’, ‘ડ’
અને મૂર્ધન્યેતર ‘ડ’, ‘હોળીનું મૂળ’ ઇત્યાદિ ભાષા અને વ્યાકરણના લેખો છે. ‘ભગવજ્જુકમ્’ એક સંસ્કૃત પ્રહસનનો અનુવાદ છે. ‘નિરુકતનું ભાષાંતર’માં નિરુકતના બીજા અધ્યાયના એકથી ચાર ખંડનો અનુવાદ છે. શાસ્ત્રીય સંશોધનાત્મક
કાવ્યવિવેચન : ડોલરરાય માંકડનાં કાવ્યશાસ્ત્રવિષયક લેખો, નોંધો, કાવ્યાસ્વાદો, અવલોકનોનો સંગ્રહ. એમાં સંસ્કૃત અલંકારશાસ્ત્રનું પરિશીલન દેખાય છે. સિદ્ધાંતવિચારના ત્રણ લેખોમાં, ‘સાધારણીકરણ વ્યાપાર’ જે ભટ્ટ નાયકે
ભાવકના સંદર્ભમાં સ્થાપ્યો છે તેની પ્રયોજકતા સર્જકના સંદર્ભમાં પણ દર્શાવી છે; ‘કાવ્યસ્વરૂપ’માં કવિસૃષ્ટિની અનન્યતા તથા કુન્તકની સર્જકપ્રતિભાના પરિસ્પન્દની કલ્પનાને વિશદ કરીને સર્જનપ્રક્રિયા સમજાવી છે; ‘ધ્વનિના પ્રભેદો’
મુખ્યત્વે આનંદવર્ધનના ‘ધ્વન્યાલોક’ને આધારે વર્ણવ્યા છે. પાશ્ચાત્ય કાવ્યશાસ્ત્રને લગતી ત્રણ નોંધોમાં ‘પેથેટિક ફૅલસી’ માટે ‘ઊર્મિજન્ય ભાવાભાસ’ શબ્દસમૂહની યોગ્યતા, ‘મેટાફર’માં રૂપક અને સમાસોક્તિ ઉભયનો સમાવેશ અને
‘આઈરની’માં વિપરીત લક્ષણામૂલક અત્યન્ત તિરસ્કૃતવાચ્યધ્વનિ હોવાનું દર્શાવ્યું છે. મુનશીનો સચોટતાવાદ, ખબરદારનો કાવ્યાનંદ ને ‘ડોલન’નો સંબંધ, કાન્તકૃત ‘દેવયાની’ના રસસંક્રમણ સંદર્ભે રા. વિ. પાઠક તથા મનસુખલાલ
ઝવેરીની રસવિભાગ-રસોદય અંગેની ચર્ચા અને વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદીનો ‘અનુભાવના’નો પ્રત્યય-એ ચાર સંપ્રત્યયોની સૂક્ષ્મ તપાસ કરતા નિબંધો ‘વિવેચનમાં શાસ્ત્રીય પરિભાષાની આવશ્યકતા’ દર્શાવે છે. ગ્રંથના ઉત્તરાર્ધમાં કાવ્યાસ્વાદ