polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
એપ્રિલ 1971માં નિર્માણ પૂરૂં થયું અને જુલાઇ એટલે કે પેરાનોઇડ ની રજૂઆતના છ માસ બાદ બેન્ડે તેનું માસ્ટર ઓફ રિયાલિટી નામનું આલ્બમ રજૂ કર્યું. આ આલ્બમ યુએસ અને યુકે બંનેની યાદીઓમાં ટોચનાં દસ આલ્બમોની યાદીમાં સ્થાન પામ્યું અને બે મહિના કરતાં પણ ઓછા સમયગાળામાં તેને ગોલ્ડનો દરજ્જો કે પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવ્યું. કાળક્રમે 1980માં તેને પ્લેટિનમનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો અને 21મી સદીની શરૂઆતમાં તેને ડબલ પ્લેટિનમનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો. માસ્ટર ઓફ રિયાલિટી માં બ્લેક સબાથના શ્રવણેન્દ્રિયને લગતાં ગીતોનો સમાવેશ પ્રથમ વખત કરવામાં આવ્યો હતો.તેમનાં ચાહકોને ખૂબ જ ગમતાં ગીતો "ચિલ્ડ્રન ઓફ ગ્રેવ" અને "સ્વિટ લિફ"નો પણ તેમાં સમાવેશ થતો હતો. આ વખતે પણ વિવેચકોએ તેમની તરફેણ કરી નહોતી રોલિંગ સ્ટોન ના લેસ્ટર બેન્ગ્સે માસ્ટર ઓફ રિયાલિટી ને "અતિ સરળ, પુનરાવર્તન કરનારું અને તાલ મેળ વિનાનું" ગમાવીને ફગાવી દીધું હતું. જોકે આ જ સામાયિકે આ જ આલ્બમને વર્ષ 2003ના તેના સંપાદિત અંકમાં અત્યાર સુધીનાં 500 ટોચનાં આલ્બમોમાં 298મું સ્થાન આપ્યું હતું.
નવા કલાકારોએ વિશ્વપ્રવાસ માટે છ સપ્તાહ સુધી મહાવરો કર્યો પરંતુ ફરી એક વખત બેન્ડને બ્લેક સબાથ નામ રાખવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું. "હું 'ટોની ઇઓમીના પ્રોજેક્ટ'માં હતો પરંતુ તે બ્લેક સબાથના નામથી નહોતો બનતો," તેમ હ્યુઘીસે જણાવ્યું હતું. "બ્લેક સબાથના એક ભાગ બનવાનો વિચાર મને ખાસ સ્પર્શતો નહોતો ગમે તે કારણોસર . ગ્લેન હ્યુઘીસ બ્લેક સબાથમાં ગાતો હતો તે એવી ઘટના હતી કે જાણે જેમ્સ બ્રાઉન મેટાલિકા નામનાં રોક બેન્ડમાં ગાતો હોય. તેમાં કંઇ ખાસ મઝા નહોતી આવતી". પ્રવાસ શરૂ થવાના ચાર દિવસ પહેલા જ ગાયક ગ્લેન હ્યુઘીસને બેન્ડના નિર્માણ નિયામક જ્હોન હાઉનિંગ સાથે દારૂનાં પીઠામાં મારામારી થઇ ગઇ. જેના કારણે ગાયકનું આંખની પાસેનું હાડકું તૂટી ગયું. આ ઇજાને કારણે હ્યુઘીસની ગાવાની ક્ષમતા ઉપર અસર થઇ અને બેન્ડે નવા ગાયક રે ગિલાનને તેમની સાથે પ્રવાસમાં લીધો પ્રવાસ દરમિયાન તેમણે ડબલ્યુ. એ. એસ. પી અને એન્થ્રેક્સ સાથે પ્રદર્શન કર્યું. જોકે ટિકિટનાં નબળાં વેચાણનાં કારણે યુએસમાં ગોઠવવામાં આવેલાં અડધા ઉપરાંતના શો રદ થયા હતા.
યુએસમાં તેમની વધતી જતી લોકપ્રિયતાનો લાભ લેવા માટે બેન્ડ બ્લેક સબાથ ની રજૂઆત બાદ ચાર મહિનામાં જ જૂન 1970માં ઝડપથી સ્ટુડિયોમાં પાછું ફર્યું. વિયેતનામ યુદ્ધ ઉપર ટીકા કરતું ગીત "વોર પિગ્સ" બનાવ્યા બાદ તેમણે બીજાં આલ્બમનું નામ શરૂઆતમાં વોર પિગ્સ રાખવાનો વિચાર હતો. જોકે વિયેતનામ યુદ્ધના ટેકેદારો તરફથી આ અંગેની તીવ્ર નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા થશે તેવી દહેશતે વાર્નરે તેનું નામ બદલીને પેરાનોઇડ કરી નાખ્યું હતું. આ આલ્બમનું મુખ્ય ગીત "પેરાનોઇડ" સ્ટુડિયોમાં છેલ્લી ઘડીએ લખવામાં આવ્યું હતું. બિલ વોર્ડના જણાવ્યા અનુસાર: "અમારી પાસે આલ્બમ માટે પૂરતાં ગીતો નહોતાં. ટોનીએ માત્ર તે ગિટાર ઉપર વગાડ્યું અને તે ગીત બની ગયું. આખું ગીત શરૂઆતથી અંત સુધી બનતાં અંદાજે 20થી 25 મિનિટ લાગી હતી." એકલું ગીત આલ્બમની રજૂઆત પહેલાં સપ્ટેમ્બર 1970માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. યુકેનાં ટોચનાં ગીતોની યાદીમાં તે ચોથા ક્રમે રહ્યું હતું બ્લેક સબાથનું આ એક માત્ર એવું ગીત હતું કે જે ટોચનાં દસ ગીતોની યાદીમાં સ્થાન પામ્યું હોય.
શરૂઆતમાં ઓસ્બોર્ને એકલા હાથે પોતાનો એક અલગ પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો જેમાં ભૂતપૂર્વ ગીત ડર્ટી ટ્રિક્સ રાખવામાં આવ્યું હતું જેના સભ્યો જ્હોન ફ્રેઇઝર- બિન્ની ટેરી હોર્બુરી અને એન્ડી બિએર્ને હતા. જાન્યુઆરી 1978માં નવું બેન્ડ જ્યારે ગીતોનો મહાવરો કરી રહ્યું હતું તે સમયે ઓસ્બોર્નનું હ્રદય પરિવર્તન થયું અને તેણે બ્લેક સબાથ સાથે ફરી પાછું જોડાણ કર્યું. ઇઓમીએ વર્ણવ્યું કે "આ દિવસો દરમિયાન અમે સ્ટુડિયોમાં જઇએ તે પહેલા ઓઝી બેન્ડમાં પાછો ફરવા માગતો હતો." "અમે બીજી વ્યક્તિ પાસે લખાવેલાં કોઇ પણ ગીતો તે ન ગાય એટલે આ એક ખૂબ જ અઘરું કામ હતું." અમે એક પણ ગીત લીધાં વિના સ્ટુડિયોમાં દાખલ થયા. અમે સવારે લખતા હતા એટલે અમે ગીતોનો મહાવરો અને તેનું ધ્વનિમુદ્રણ રાતે કરી શકતા હતા. આ વહન પટ્ટા જેટલું અઘરું કામ હતું કારણ કે લખેલાં ગીતો ઉપર પ્રતિભાવ વ્યક્ત કરવાનો અમને સમય જ નહોતો મળતો 'શું આ વાત સાચી છે? કામ કરવાની આ પદ્ધતિ યોગ્ય છે?' મારા માટે વિચોરા લઇને આવવું અને તેને ઝડપથી મૂકવા ખૂબ જ અઘરું બની જતું હતું."
બ્લેક સબાથ એક ઇન્ગલિશ રોક બેન્ડ છે. જેની રચના બર્મિંગહામ ખાતે વર્ષ 1968માં ટોની ઇઓમી , ઓઝી ઓસ્બોર્ન , ટેરી "ગ્રીઝર" બટલર અને બિલ વોર્ડ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ બેન્ડમાં સમયાંતરે ઘણા બધા બદલાવો આવ્યા છે. આ બેન્ડના કુલ 22 જેટલા ભૂતપૂર્વ સભ્યો હતા. મૂળતઃ આ બેન્ડની રચના ભારે બ્લુ રોક પ્રકારનું સંગીત વગાડનારાં બેન્ડ તરીકે કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં તેનું નામ અર્થ રાખવામાં આવ્યું હતું અને તેણે પોતાનાં ગીતોમાં ગૂઢ વિદ્યા તેમજ ભય પમાડે તેવી ગીતો ઉપરથી પ્રેરણા લઇને ગિટાર આધારિત સ્વરબદ્ધ કરેલાં ગીતો બનાવવાની શરૂઆત કરી. ત્યારબાદ આ જૂથે તેનું નામ બદલીને બ્લેક સબાથ કર્યું અને વર્ષ 1970માં અનેક પ્લેટિનમ રેકોર્ડ્ઝ સ્થાપ્યા ગૂઢ વિદ્યા અને ભય પમાડે તેવાં ગીતો ઉપરાંત બ્લેક સબાથ નશીલાં દ્રવ્યો અને યુદ્ધને લગતાં સામાજિક વિષયો ઉપર આધારિત ગીતો પણ બનાવતું હતું.
લોસ એન્જલસમાં એક માસ સુધી કોઇ જ પરિણામ ન મળ્યા બાદ બેન્ડે ઇન્ગલેન્ડ પાછા ફરવાનું પસંદ કર્યું. ઇન્ગલેન્ડનાં ડીનનાં જંગલોમાં તેમણે ક્લિયરવેલ કિલ્લો ભાડે રાખ્યો. "અમે અંધાર કોટડી જેવી જગ્યાએ મહાવરો કરતા અને તે ખૂબ જ ડરતાં હતા પરંતુ આ એક સારું વાતાવરણ હતું. તેની જાદુઇ અસર થઇ અને અમારા મગજમાં ફરી એક વખત વિચારો આવવા માંડ્યા." અંધાર કોટડીમાં કામ કરતી વખતે ઇઓમીએ ગીતનો મુખ્ય ટુકડો ગણગણ્યો "સેબથ બ્લડી સેબથ" જેનાં કારણે નવું ગીત બનવાની શરૂઆત થઇ. વોલ્યુમ-4 લંડનના મોર્ગન સ્ટુડિયોમાં માઇક બુચર દ્વારા ધ્વનિમુદ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેની સ્ટાઇલમાં ઘણાં પરિવર્તોનો આણવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે નવાં ગીતમાં સિન્થેસાઇઝર, સ્ટ્રિંગ્સ અને જટિલ સંગીત વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. હા, કિબોર્ડવાદક રિક વેકમેનને એક બેઠકમાં વગાડવા માટે લઇ આવવામાં આવ્યો હતો. તેણે "સાબ્રા કેડાબ્રા"માં કિબોર્ડ વગાડ્યપું હતું.
બ્લેક સબાથના મેનેજર ડોન આર્ડેનની પુત્રી શેરોન આર્ડેન એ 1979માં ઓઝી ઓસ્બોર્નને સ્થાને ભૂતપૂર્વ રેઇન્બો ગાયક રોની જેમ્સ ડિઓને બેન્ડમાં લેવાનું સૂચન કર્યું. અધિકૃત રીતે ડિઓ જૂનમાં બેન્ડ સાથે જોડાયો અને બેન્ડે તેનું આગામી આલ્બમ લખવાની શરૂઆત કરી. ઓસ્બોર્ન કરતા નોંધપાત્ર રીતે જુદી ગાયકીને કારણે ડિઓ બેન્ડમાં જોડાયો એટલે બ્લેક સબાથનાં ધ્વનિમાં ખાસ્સો એવો બદલાવ આવ્યો. ઇઓમીએ જણાવ્યું કે "બધું જ સંપૂર્ણપણે અલગ હતું". "માત્ર અવાજની દૃષ્ટિએ જ નહીં પરંતુ મનોવૃત્તિ અને અભિગમની દૃષ્ટિએ પણ. ઓઝી એક મહાન પ્રદર્શનકુશળ વ્યક્તિ હતી પણ જ્યારે ડિઓ આવ્યો ત્યારે મનોવૃત્તિ જુદી હતી, અવાજ અલગ હતો અને સામાન્ય ગાયકી કરતાં સંગીત પ્રત્યેનો અભિગમ અલગ હતો. ડિઓ સમગ્ર રિફમાં ગાતો હતો જ્યારે ઓઝી રિફને અનુસરતો જે તેણે "આયર્ન મેન"માં કર્યું હતું. રોની આવ્યો અને અને તેણે અમને લખવાનો નવો દૃષ્ટિકોણ આપ્યો."
અર્થ ઇન્ગલેન્ડ, ડેનમાર્ક અને જર્મનીની ક્લબોમાં શો કરતું હતું. જેમાં તેઓ જિમી હેન્ડ્રિક્સ, બ્લુ ચિયર અને ક્રિમ દ્વારા ગવાતાં મુખ્ય ગીતો ઉપરાંત પૂર્વ તૈયારી કર્યા વિનાનું લાંબુ બ્લુસ જેમ્સ ગાતાં હતા. ડિસેમ્બર 1968માં ઇઓમી અચાનક જ અર્થ છોડીને જેથ્રો ટુલ સાથે જોડાઇ ગયો. જોકે બેન્ડ સાથેનું તેનું કામ ખૂબ જ અલ્પજીવી રહ્યું. ઇઓમી ધ રોલિંગ સ્ટોન્સ રોક એન્ડ રોલ સર્કસ નામના ટીવી કાર્યક્રમમાં જેથ્રો ટુલ સાથે કામ કરવા લાગ્યો. જેથ્રો ટુલના નિર્દેશનથી અસંતુષ્ટ ઇઓમી જાન્યુઆરી 1969 દરમિયાન અર્થમાં પાછો ફર્યો ઇઓમીએ આ અંગે જણાવ્યું હતું કે "તે સાચું નહોચું એટલે મેં છોડી દીધું." "પહેલી વખત મને એમ લાગ્યું હતું કે ટુલ મહાન છે. પરંતુ મને એ બેન્ડનાં નેતામાં કાસ કંઇ એવું લાગ્યું નહીં કે જે ઇઆન એન્ડરસનમાં હતું." હું જ્યારે ટુલ પાસેથી પાછો ફર્યો ત્યારે નવો દ્રષ્ટિકોણ લઇને પાછો ફર્યો હતો. તેમણે મને શીખવાડ્યું હતું કે આગળ વધશો તો તમને તે માટેનું કામ મળશે."
ઓઝી ઓસ્બોર્ન અને બ્લેક સબાથનાં જૂના સભ્યો સાથે પુનઃ જોડાણ કરવા માટે વર્ષ 1997માં ઇઓમીએ હાલનાં કલાકારોમાં ફેરફાર કર્યો. ગાયક ટોની માર્ટિનનો એવો દાવો હતો કે 1992માં ઓઝી ઓસ્બોર્નના કોસ્ટા મિસા શોમાં બેન્ડે કામ કર્યું ત્યારે અનૌપચારિક પુનઃજોડાણ થઇ ચૂક્યું હતું. ત્યારબાદ બેન્ડે જે આલ્બમો રજૂ કર્યા તે આઇ. આર. એસ રેકોર્ડ્ઝ સાથેનો તેનો કરાર પૂરો કરવા માટે કર્યા હતા. બાદમાં માર્ટિને યાદ કર્યું હતું કે ફોરબિડન એક "પૂરક આલ્બમ હતું કે જેના કારણે રેકોર્ડ કંપની સાથેનો તેમનો કરાર પૂરો થતો હતો. તેનાથી ગાયકો મુક્ત થઇ જતા હતા અને પુનઃ જોડાણનો માર્ગ વધારે મોકળો બનતો હતો. જોકે તે વખતે હું આ માહિતીથી અજાણ નહોતો". બેન્ડનો કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો કરવા માટે આઇ. આર. એસ. રેકોર્ડ્ઝે 1996માં એક સંપાદિત આલ્બમની રજૂઆત કરી. જેનું નામ ધ સેબથ સ્ટોન્સ રાખવામાં આવ્યું. આ આલ્બમમાં બોર્ન અગેઇન થી માંડીને ફોરબિડન સુધીનાં આલ્બમોમાંથી ગીતો પસંદ કરીને લેવામાં આવ્યાં હતાં.
જુલાઇ 1995માં બ્લેક સબાથ વિશ્વપ્રવાસે નીકળ્યું. શરૂઆત મોટરહેડ અને તાઇમાતથી કરવામાં આવી. પરંતુ પ્રવાસમાં બે માસ બાદ ડ્રમવાદક કોઝી પોવેલ નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે બેન્ડ છોડીને જતો રહ્યો. તેનાં સ્થાને ભૂતપૂર્વ ડ્રમવાદક બોબી રોન્ડિનેલ્લીને લાવવામાં આવ્યો. ડિસેમ્બર 1995માં એશિયાઇ દેશોમાં શો કર્યા બાદ ટોની ઇઓમીએ બેન્ડને લાંબાગાળાના વિચ્છેદ માટે મૂકી દીધું. અને બ્લેક સબાથના ભૂતપૂર્વ ગાયક ગ્લેન હ્યુઘીસ તેમજ જુડાસ પ્રિસ્ટના ભૂતપૂર્વ ડ્રમવાદક ડેવ હોલેન્ડ સાથે એકાકી આલ્બમની શરૂઆત કરી. આલ્બમ પૂર્મ થઇ ગયા બાદ પણ તેને અધિકૃત રીતે રજૂ કરવામાં નહોતું આવ્યું. દાણચોરીમાં ખૂબ જ વેચાયેલું એઇટ સ્ટાર તેના પછી તરત જ રજૂ થયું હતું તો પણ આ આલ્બમ રજૂ નહોતું કરાયું. આ આલ્બમ 2004માં અધિકૃત રીતે ધ 1996 ડીઇપી સેશન્સ ના નામે રજૂ કરવામાં આવ્યું. જેમાં હોલેન્ડનાં ડ્રમ સેશન ડ્રમવાદક જિમ્મી કોપ્લી દ્વારા પુનઃ ધ્વનિમુદ્રિત કરવામાં આવ્યા હતા.
ઓગસ્ટ 1990માં પોતાના લોક અપ ધ વોલ્વ્સ નાં યુએસ પ્રવાસ દરમિયાન બ્લેક સબાથનો ભૂતપૂર્વ ગાયક રોની જેમ્સ ડિયો બ્લેક સેબથના જ ભૂતપૂર્વ બાઝવાદક ગીઝર બટલર દ્વારા બનાવવામાં આવેલા મિન્નેપોલિસ ફોરમમાં "નિયોન નાઇટ્સ" ગીત માટે મંચ ઉપર જોડાયો. શો બાદ બંનેએ બ્લેક સબાથમાં ફરી જોડાવા અંગે રસ દાખવ્યો. હાલના કલાકારોને રદ કરવા માટે તેમજ ગાયક ટોની માર્ટિન અને બાઝવાદક નીલ મરેને હાંકી કાઢવા માટે બટલરે ઇઓમીને મનાવી લીધો. ઇઓમીએ જણાવ્યું હતું કે "મેં ઘણી બધી રીતે આ અંગેનું દુઃખ વ્યક્ત કર્યું હતું." "ત્યારબાદ અમે એક સારા મુદ્દા ઉપર હતા. અમે નક્કી કર્યું શા માટે એ તો મને પોતાને પણ ખબર નથી, ખરેખર નામાકીય દૃષ્ટિકોણો તો હતા, પરંતુ સાચા અર્થમાં તેમ નહોતું. મેં મનમાં વિચાર્યું કે અમારી પાસે જે ભૂતકાળમાં હતું તે કદાચ અમે પાછું મેળવી શકીશું".
જોકે તેણે એ આલ્બમમાં પ્રદર્શન કર્યું પરંતુ ડ્રમવાદક બિલ વાર્ડ તેના ઉપર રોડનું દબાણ હોવાને કારણે તે પ્રવાસ ન ખેડી શક્યો અને તેણે 1984માં બેન્ડ છોડી દીધું. વાર્ડે બાદમાં જણાવ્યું હતું કે "મને એમ લાગે છે કે પ્રવાસ સાથેના મારા વિચારો ભિન્ન પ્રકારના છે." "મને પ્રવાસનો ખૂબ જ ડર લાગતો હતો, હું ડર વિશે વાત નહીં કરું પણ હું ડરને દૂર કરવા માટે દારૂ પીતો હતો જે એક મોટી ભૂલ હતી." વાર્ડને સ્થાને બોર્ન અગેઇન માટે ઇલેક્ટ્રિક લાઇટ ઓર્કેસ્ટ્રાના ભૂતપૂર્વ ડ્રમવાદક બેવ બેવાનને લેવામાં આવ્યો. વિશ્વપ્રવાસ યુરોપનાં ડાયમંડ હેડ સાથેથી શરૂ કરવામાં આવ્યો બાદમાં યુએસ ખાતે ક્વાઇટ રાયોટ અને નાઇટ રેન્જર સાથે કરવામાં આવ્યો. વર્ષ 1983માં બેન્ડ સમાચારોમાં રહ્યું. રિડિંગ ફેસ્ટિવલે ડીપ પર્પલનું ગીત "સ્મોક ઓન ધ વોટર" તેમની યાદીમાં સમાવ્યું.
સપ્ટેમ્બર 1972માં બ્લેક સબાથનો વોલ્યુમ-4 રજૂ કરવામાં આવ્યો અને તત્કાલિન વિવેચકોએ ફરી એક વખત તેને ફગાવી દીધો. એક માસ કરતાં પણ ઓછા સમયમાં તેને ગોલ્ડનો દરજ્જો મળ્યો. આ બેન્ડનું સતત એવું ચોથું આલ્બમ હતું કે જેની યુએસમાં 10 લાખ કરતાં વધારે નકલો વેચાઇ હોય. સ્ટુડિયોમાં વધારે સમય રહેવાને કારણે વોલ્યુમ-4 માં બેન્ડે સ્ટ્રિંગ્સ, પિયાનો, ઓર્કેસ્ટ્રાઇઝેશન અને મલ્ટિપાર્ટ સોન્ગ જેવા સંગીતના અખતરાઓ કર્યા હતા. પેરાનોઇડ બાદ પ્રથમ વખત "ટુમોરોઝ ડ્રિમ" નામનું ગીત પ્રથમ વખત એકલાં ગીત તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું પરંતુ તેને ટોચનાં ગીતોની યાદીમાં સ્થાન ન મળી શક્યું. યુએસનો સઘન પ્રવાસ ખેડ્યા બાદ બેન્ડે 1973માં પ્રથમ વખત ઓસ્ટ્રેલિયાનો પ્રવાસ ખેડ્યો. અને ત્યારબાદ મેઇન લેન્ડ યુરોપનો પમ પ્રવાસ ખેડ્યો.
પોતાનાં નવાં આલ્બમનો મહાવરો કરવા માટે નવેમ્બર 1977માં બેન્ડ સ્ટુડિયોમાં દાખલ થાય તેના થોડા દિવસો પહેલા ઓઝી ઓસ્બોર્ન બેન્ડ છોડીને જતો રહ્યો. ઓસ્બોર્ને જણાવ્યું હતું કે "સેબથનું અંતિમ આલ્બમ મારા માટે ખૂબ જ નિરાશાજનક હતું." "અમે રેકોર્ડ કંપનીમાંથી બહાર નીકળી શકીએ તેના માટે હું તે કામ કરતો હતો. અમે માત્ર રેકોર્ડ્ઝ જ બહાર પાડ્યા કરતા હતા અને આળસ ચડવા માંડી હતી." ભૂતપૂર્વ ફ્લીટવૂડ મેક અને સેવોય બ્રાઉન તેમજ ગાયક ડેવ વોકરને ઓક્ટોબર 1977માં મહાવરા માટે લઇ આવવામાં આવ્યા અને બેન્ડે નવાં ગીતો ઉપર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. સેબથમાં મુખ્ય ગાયક તરીકે વોકરે પ્રથમ અને એક માત્ર પ્રદર્શન કર્યું જેમાં તેણે પહેલાંનું ગીત "જુનિયર્સ આઇઝ" બીબીસી ટેલિવિઝનના કાર્યક્રમમાં ગાયું હતું. "લૂક! હિયર!".
એપ્રિલ 1989માં બ્લેક સબાથે હેડલેસ ક્રોસ નામનું આલ્બમ રજૂ કર્યું. ફરી એક વખત તેને વિવેચકો દ્વારા અવગણવામાં આવ્યું. કાળક્રમે ઓલ મ્યુઝિકે આલ્બમને ચાર સ્ટાર આપ્યા.તેણે હેડલેસ ક્રોસ ને "ઓઝી અને ડિયો વિનાનું બ્લેક સબાથનું શ્રેષ્ઠત્તમ આલ્બમ" ગણાવ્યું. "હેડલેસ ક્રોસ" નામનાં એકાકી ગીતને ટોચનાં ગીતોની યાદીમાં 62મું સ્થાન પ્રાપ્ત થયું જ્યારે આલ્બમને યુકેમાં 31મું અને યુએસમાં 115મું સ્થાન પ્રાપ્ત થયું. આલ્બમનાં ગીત "વ્હેન ડેથ કોલ્સ"માં ઇઓમીના નિકટનાં મિત્ર તેમજ રાણી ગિટારવાદક બ્રિયાન મેએ ગિટાર વગાડ્યું હતું. આલ્બમની રજૂઆત બાદ બેન્ડે પ્રવાસી બાઝવાદક તરીકે નીલ મરેને લીધો. તે ભૂતકાળમાં વ્હાઇટ સ્નેક અને ગેરી મૂર દ્વારા સંચાલિત બેન્ડ સાથે સંકળાયેલો હતો.
શુષ્ક અને રસહિન હેડલેસ ક્રોસે તેના યુએસ પ્રવાસનો પ્રારંભ મે 1989માં કર્યો તેમણે કિંગડમ કમ અને સાઇલેન્ટ રેજથી શરૂઆત કરી પરંતુ નબળાં ટિકિટ વેચાણને કારણે 8 શો બાદ પ્રવાસ રદ કરી દેવામાં આવ્યો. બેન્ડનો યુરોપીય પ્રવાસ સપ્ટેમ્બર માસમાં શરૂ થયો જ્યાં તેને સારી એવી સફળતા પ્રાપ્ત થઇ. જાપાન ખાતે ઘણાં બધા શો કર્યા બાદ બેન્ડે રશિયાના પ્રવાસ માટે 23મી તારીખ નક્કી કરી આ પ્રવાસ તેણે ગર્લ સ્કુલ નામનાં બેન્ડ સાથે કરવાનો હતો. વર્ષ 1989માં મિખાઇલ ગોર્બોચોવે પ્રથમ વખત રશિયાને પશ્ચિમી કળાઓ માટે ખુલ્લું મૂક્યું તે બાદ રશિયાની મુલાકાત લેનારું બ્લેક સબાથ પહેલું બેન્ડ હતું.
ફેબ્રુઆરી 1971માં બ્લેક સબાથ તેનાં ત્રીજાં આલ્બમ ઉપર કામ કરવાની તૈયારી માટે સ્ટુડિયોમાં પાછું ફર્યું. પેરાનોઇડ ની સફળતા બાદ હવે તેઓ સ્ટુડિયોમાં વધારે સમય રહીને કામ કરી શકતાં હતા તેમજ તેમની પાસે નશીલી દવાઓ ખરીદવા માટે સુટકેસ ભરીને નાણાં પણ હતાં. "અમે કોક, બિગ ટાઇમ", વાર્ડ એક્સપ્લેઇન્ડમાં પ્રવેશી ચૂક્યા હતા. અપ્પર્સ, ડાઉનર્સ, ક્વાલુડેસ, જે પણ તમને ગમે તે. એક માત્ર એવા મંચની જરૂર હોય છે કે જેના ઉપર તમે તમારા વિચારો લઇને આવી શકો અને તમે તેને ભૂલી જાવ કારણ કે તમે તેમાંથી બહાર નીકળી ગયા હો છો."
અત્યાર સુધીનું સૌપ્રથમ અને ખૂબ જ પ્રભાવશાળી હેવી મેટલ બેન્ડ ગણાતાં બ્લેક સબાથે 1970માં પેરાનોઇડ નામનું ચાર ભાગનું પ્લેટિનમ ગીત સંગ્રહ રજૂ કરીને સંગીતની દુનિયામાં નવો ચિલો ચાતર્યો હતો. એમટીવી દ્વારા તેને અત્યાર સુધીનાં "મહાન મેટલ બેન્ડ"નો ક્રમ આપવામાં આવ્યો હતો અને વીએચ 1ના "હાર્ડ રોકના 100 મહાન કલાકારો"ની યાદીમાં લેડ ઝેપેલિન બાદ આ જૂથનું નામ હતું. માત્ર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં જ તેમણે તેમની 1.5 કરોડ રેકોર્ડ્ઝ વેચી હતી. રોલિંગ સ્ટોને આ બેન્ડને '70ના દશકના હેવી મેટલ્સના રાજાઓ'ની સ્થિતિ ઉપર પહોંચાડ્યું.
જેફ ફેનહોલ્ટ નામના ચુસ્ત ખ્રિસ્તી ગાયકનો હોદ્દો બ્લેક સબાથની અંદર અને બહાર વિવાદાસ્પદ બન્યો હતો. તેણે એવું સૂચન કર્યું કે તે જાન્યુઆરીથી મે 1985 દરમિયાન બ્લેક સબાથમાં ગાયક હતો. ટોની ઇઓમીએ આ બાબતને ક્યારેય સમર્થન આપ્યું નહોતું. કારણ કે તે પોતાનાં એકાકી આલ્બમ અંગેની તૈયારીઓ કરી રહ્યો હતો ત્યારબાદ તેને સેબથ આલ્બમનું નામ આપવામાં આવ્યું હતું. સેબથ બ્લડી સેબથઃ ધ બેટલ ફોર બ્લેક સબાથ નામનાં ગેરી શાર્પ-યંગનાં પુસ્તકમાં ફેનહોલ્ટે ઇયોમી સાથે તેણે પસાર કરેલા સમયનું સવિસ્તાર વર્ણન કર્યું છે.
તારીખ 13મી નવેમ્બર 1992ના રોજ ઓકલેન્ડ અને કેલિફોર્નિયા ખાતેના શો પતાવ્યા બાદ ઓસ્બોર્નની નિવૃત્તિના શોના આગલા દિવસે ડિયો બ્લેક સબાથ છોડીને ચાલ્યો ગયો. જુડાસ પ્રિસ્ટના ગાયક રોબ હેલફોર્ડ છેલ્લી ઘડીએ આવ્યો અને તેણે બેન્ડ સાથે બે રાત્રિ સુધી પ્રદર્શન કર્યું. ઇઓમી, બટલર ઓસ્બોર્ન સાથે સ્ટેજ ઉપર જોડાયા અને ભૂતપૂર્વ ડ્રમર બિલ વાર્ડ પણ વર્ષ 1985 બાદ આ તમામ લોકો પ્રથમ વખત મંચ ઉપર ભેગા થયા હતા. લાઇવ એઇડ નામના આ પ્રોગ્રામમાં બ્લેક સબાથનાં ગીતોનાં અંશો રજૂ કરવામાં આવ્યાં હતાં.
માસ્ટર ઓફ રિયાલિટી બાદ તેમણે 1972માં વિશ્વ પ્રવાસ ખેડ્યો, બ્લેક સબેથે ત્રણ વર્ષમાં પ્રથમ વખત વિરામ લીધો. બિલ વાર્ડના શબ્દોમાં કહીએ તો: "બેન્ડ ખૂબ જ થાકી ગયું હતું. અમે અમારા રસ્તા ઉપર સતત ચાલતા રહ્યા વર્ષો સુધી સતત પ્રવાસ અને ગીતોનાં ધ્વનિમુદ્રણો. મને એમ લાગ્યું કે માસ્ટર ઓફ રિયાલિટી ની સાથે અમે જે પહેલાં ત્રણ આલ્બમો બનાવ્યા તેનો જમાનો પૂરો થઇ ગયો હતો. હવે અમે આગામી આલ્બમ વિષે સમય ફાળવવાનું નક્કી કર્યું.
બ્લેક સબાથમાં ડિઓના આગમનથી "મેટલ હોર્ન્સ" પ્રકારની શારીરિક ચેષ્ટાનું પણ આગમન થયું અને તે હેવી મેટલ સંસ્કૃતિમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત બન્યું હતું. ડિઓએ તેને અપનાવ્યું હકીકતમાં આ એક વહેમ દૂર કરવા માટેનું પગલું હતું જે દર્સકોની સમક્ષ "અનિષ્ટ નજર"થી બચવા માટેનું હતું. તેદિવસથી આ પ્રકારની ચેષ્ટાની નકલ ઘણા બધા ચાહકો અને આ જ, પ્રકારનું સંગીત વગાડનારા લોકો દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે.
પોતાનું બેન્ડ શરૂ કરવા માટે રોની જેમ્સ ડિયોએ નવેમ્બર 1982માં બ્લેક સબાથ છોડી દીધું અને ડ્રમર વિન્ની એપાઇસને પણ તે તેની સાથે લઇ ગયો. લાઇવ ઇવિલ ની રજૂઆત જાન્યુઆરી 1983માં કરવામાં આવી પરંતુ ઓઝી ઓસ્બોર્નના સ્પિક ઓફ ધ ડેવિલે તેને ઢાંકી દીધું. પ્લેટિનમ વેચાણ ધરાવતાં આ આલ્બમમાં માત્ર બ્લેક સબાથનાં ગીતો હતાં અને તે આલ્બમ પાંચ માસ પૂર્વે રજૂ કરવામાં ાવ્યું હતું.
વિદ્યુત વિભાજનની પ્રક્રિયા દરમિયાન ભૌતિક પદાર્થનો જથ્થો માપવા માટે કોલોમેટ્રિક તકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિમાં વિદ્યુત વિભાજન માટે કેટલા જથ્થામાં વીજળીની જરૂર રહેશે તે માપવામાં આવે છે.
શુદ્ધ તાંબામાંથી ઋણાગ્ર તરીકે ઇલેક્ટ્રોલાઇટિક તાંબાનું ઉત્પાદન કરવા અને ઓછી શુદ્ધ તાંબાની ધાતુંનું ધનધ્રુવ તરીકે ઉત્પાદન કરવા માટે
વિદ્યુત વિભાજન મારફતે કરવામાં આવતી ઇલેક્ટ્રોમેટલર્જીની પ્રક્રિયા એ ધાતુ ધરાવતા ઘટકોમાંથી ધાતુનાં તત્વોને ઘટાડવા માટે કરવામાં આવતી પ્રક્રિયા છે. જેના કારણે ધાતુઓનું શદ્ધ તત્વ જળવાઇ રહે. ઉદાહરણ તરીકે સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનાં પીગળેલાં સ્વરૂપમાંથી વિદ્યુત વિભાજન મારફતે સોડિયમ અને પ્રાણવાયુ છૂટા પાડવામાં આવે છે. રાસાયણિક ઉપયોગોમાં બંનેનું પોતાનું આગવું મહત્વ છે.
એનોડાઇઝેશન એ વિદ્યુત વિભાજનની એક પ્રક્રિયા છે કે જે ધાતુઓની સપાટીને ધોવાઇ કે ખવાઇ જવાની સામે પ્રતિરોધકતા આપે છે. દા. ત. વહાણો પાણીમાંના પ્રાણવાયુના કારણે ખવાઇ ન જાય તે માટે તેમને આ પ્રક્રિયાથી બચાવવામાં આવે છે. સપાટીઓને શણગારવા માટે પણ આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
બેટરી વિદ્યુત વિભાજનની પ્રક્રિયાથી વિપરીત કામ કરે છે. હમ્ફ્રી ડેવીએ એમ નોંધ્યું હતું કે લિથિયમ ઇલેક્ટ્રિલાઇટ તરીકે કામ કરે છે અને તેના થકી વીજ ઊર્જાની પ્રાપ્તી થાય છે.
ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગ એ ધાતુઓ ઉપર પડ ચડાવીને તેને મજબૂત બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી પ્રક્રિયા છે. ઘણા ઉદ્યોગોમાં ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગનો ઉપયોગ સંચાલન અથવા શણગાર માટે કરવામાં કરવામાં આવે છે. મટા ભાગે તેનો ઉપયોગ વાહનો અને નિકલના સિક્કાઓનો શણગાર કરવા માટે થાય છે.
વર્ષ 1785માં માર્ટિનસ વાન મારમના સ્થિત-વિદ્યુત જનરેટરની મદદથી ટીન, જસત, અને એંટિમનીને તેમના ક્ષારોમાંથી વિદ્યુત વિભાજન વડે રિડક્શન કરી મેળવવામાં આવ્યા.
વર્ષ 1800માં વિલિયમ નિકોલ્સન અને એન્થની કાર્લિસ્લે પાણીમાંથી વિઘટન કરીને હાઇડ્રોજન અને પ્રાણવાયુ છૂટા પાડ્યા.
વર્ષ 1808માં હમ્ફ્રી ડેવીએ વિદ્યુત વિભાજનના ઉપયોગથી પોટેશિયમ , સોડિયમ , બેરિયમ, કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમની શોધ કરી.
વર્ષ 1821માં અંગ્રેજ રસાયણવિજ્ઞાની થોમસ બ્રાન્ડે એ લિથિયમ ઓક્સાઇડના વિદ્યુત વિભાજન વડે લિથિયમની શોધ કરી.
વર્ષ 1834માં માઈકલ ફેરાડે એ તેના વિદ્યુત વિભાજનના બે નિયમો પ્રસિદ્ધ કર્યા, તેમની ગાણિતિક સમજૂતી આપી, અને વિદ્યુતધ્રુવ , વિદ્યુત વિભાજ્ય , ઋણધ્રુવ , ધનધ્રુવ , ધન આયન અને ઋણ આયન ની પરિભાષા આપી.
નિષ્ક્રિય પ્લેટિનમના ઇલેક્ટ્રોડ્સ મારફતે કરવામાં આવતું કેટલાક મીઠું ધરાવતા પાણી યુક્ત પ્રવાહીનું વિદ્યુત વિભાજન ધનાયનમાં પરિણમે છે અને ઋણાયનનું ઓક્સિડાઇઝેશન જોકે કેટલીક ધાતુઓનાં મીઠાં સાથે હાઇડ્રોજનનો ક્રમિક વિકાસ ઋણાગ્ર ઉપર થાય છે. અને ઋણાયન ધરાવતા મીઠાં )માં ઓક્સિજનનો ક્રમિક વિકાસ ધનધ્રુવ ઉપર થાય છે. બંને કિસ્સાઓમાં આમ થવાનું કારણ હાઇડ્રોજનમાંથી પાણી ઘટવાથી થાય છે. અથવા તો ઓક્સિજનમાંથી ઓક્સિડાઇઝ્ડ થવાને લીધે થાય છે.
સિદ્ધાંતમાં મીઠાંના દ્રાવણના વિદ્યુત વિભાજન માટે જરૂરી વીજળીનો જથ્થો સ્ટાન્ડર્ડ ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ ઉપરથી મેળવી શકાય છે. કે જે ધનાયન અને ઋણાયન ઉપર થતી પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. ઇલેક્ટ્રોડ્ઝ ઉપર થતી પ્રતિક્રિયા અને વીજ પ્રવાહ રહિતના ઇલેક્ટ્રોડ્ઝ માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ ગિબ્સ ફ્રી એનર્જી અને એજી સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલ છે. સ્ટાન્ડર્ડ ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલથી ખેંચાઇ આવતા તત્વોનું કોષ્ટક નીચે મુજબ આપવામાં આવ્યું છે.
ઉમેરવી પડતી વિદ્યુત ઊર્જાનો જથ્થો પ્રક્રિયામાં થતા ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જા ફેરફાર અને અને તંત્રમાં થતા ઊર્જા વ્યયના સરવાળા જેટલો થાય છે. સૈદ્ધાંતિક રીતે ઊર્જા વ્યય શૂન્યની નજીક હોય છે, જેથી મહત્તમ થર્મોડાયનેમિક કાર્યક્ષમતા પ્રક્રિયામાં થતા એન્થાલ્પી ફેરફાર ભાગ્યા મુક્ત ઊર્જા ફેરફાર જેટલી હોય છે. મોટા ભાગે ઉમેરવામાં આવતી વિદ્યુત ઊર્જા પ્રક્રિયાના એન્થાલ્પી ફેરફાર કરતા વધારે હોય છે. તેથી કેટલીક ઊર્જા ઊષ્મા રૂપે છૂટી પડે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં જેમ કે વરાળનું હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનમાં ઊંચા તાપમાને વિદ્યુત વિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે આનાથી વિપરીત બને છે, અને ઊષ્મા ઊર્જા શોષાય છે. ઊષ્મા આસપાસના વાતાવરણમાંથી શોષાય છે અને ઉત્પન્ન કરવામાં આવેલા હાઇડ્રોજનનું ઊર્જા મૂલ્ય પસાર કરવામાં આવેલા વીજ પ્રવાહ કરતા વધારે હોય છે.
ઓક્સિડાઇઝ્ડ કરવામાં આવેલા સમાન લક્ષણો ધરાવતા પદાર્થો કે જે કોષ્ટકમાં સૌથી ઉપરની બાજુએ આપવામાં આવેલા છે. તેમનું ઓક્સિડાઇઝેશન કરીને તેમને નીચા લાવવા કરતા તેમને ઘટાડવા ખૂબ જ અઘરા છે. દા. ત. ઝિન્ક આયનમાંથી ઝિન્ક ધાતુમાં રિડક્શન કરવા કરતા સોડિયમ આયનમાંથી સોડિયમ ધાતુમાં રિડક્શન કરવું વધુ મુશ્કેલીભર્યું છે.
ઘટાડો કરવામાં આવેલા સમાન ગુણધર્મ ધરાવતા પદાર્થો કે જે કોષ્ટકની નીચે આપવામાં આવેલા છે. સમાન ગુણધર્મો ધરાવતા પદાર્થોમાં ઘટાડો કરીને તેમને ઓક્સિડાઇઝ્ડ કરીને વધારવા તે ખૂબ જ કપરું કામ છે. દા.ત. બ્રોમાઇડ ઋણાયનોનું ઓક્સિડાઇઝેશન કરવા કરતા સલ્ફેટ ઋણાયનોનું ઓક્સિડાઇઝેશન કરવું અઘરું કામ છે.
જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ એ અર્ધ ચીકણા પ્રવાહીના ઉપયોગ દ્વારા કરવામાં આવતી વિદ્યુત વિભાજનની પ્રક્રિયા છે. તેનો ઉપયોગ ખરાબ ડીએનએ ને છૂટા પાડવા માટે કરવામાં આવે છે. જે વીજ ઊર્જાને આધારિત હોય છે.
હાઇડ્રોજન બળતણ કોષ સહિતના વિદ્યુતરાસાયણિક કોષો ઉપયોગ સ્ટાન્ડર્ડ ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્ટિયલના તફાવતનો ઉપયોગ કરીને વિદ્યુત સ્થિતિમાન ઉભું કરે છે જે ઉપયોગી પાવર પુરો પાડે છે. આયન અને ઇલેક્ટ્રોડ્ઝની આંતરક્રિયાથી સંબંધિત હોવા છતાં પણ વિદ્યુત વિભાજન અને ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ કોષોમાં ખૂબ જ તફાવત રહેલો છે. રાસાયણિક કોષો "વિદ્યુત-વિભાજન વિપરીત દિશામાં કરે છે" તેમ માનવું જોઈએ નહીં .
મુક્ત રીતે ફરી શકે તેવા આયનો પ્રવાહી માં વીજ પ્રવાહના વાહક હોય છે. જો મીઠાં/ક્ષારો જેવાં ઘન પદાર્થની જેમ આયનો મુક્ત રીતે ફરી શકે તેમ ન હોય, તો વિદ્યુત વિભાજન શક્ય બનતું નથી.
બહારથી આપવામાં આવતો વીજ પ્રવાહ, વિદ્યુત વિભાજ્ય માંથી આયનોને બનાવવા કે છૂટા પાડવા માટે જરૂરી ઊર્જા પૂરી પાડે છે. બાહ્ય સર્કિટમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા વીજ પ્રવાહનું વહન કરવામાં આવે છે.
વિદ્યુત વિભાજનની ચાવીરૂપ પ્રક્રિયા બાહ્ય સર્કિટમાંથી ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરી અથવા દૂર કરીને પરમાણુ અને આયનની એકબીજામાં તબદિલી કરવાની છે. વિદ્યુત વિભાજનની ઇચ્છિત નીપજ ઘણી વખત ઇલેક્ટ્રોલાઇટ કરતા જુદી ભૌતિક સ્થિતિમાં હોય છે અને તેને કેટલીક ભૌતિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા દૂર કરી શકાય તે છે. દા.ત. દરિયાનાં પાણીનું વિદ્યુત વિભાજન કરીને હાઇડ્રોજન અને ક્લોરિનનું ઉત્પાદન કરતી વખતે નીપજો વાયુ સ્વરૂપમાં હોય છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇટ મારફતે આ વાયુમય નીપજો પરપોટા સ્વરૂપે ઉપર આવે છે અને તેને એકત્ર કરવામાં આવે છે.
નર્ન્સ્ટ ઇક્વેશનનો ઉપયોગ કરતાં ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલની ગણતરી આયનોની એકાગ્રતાની ગણતરી કરીને તાપમાન અને તેમાં સમાવિષ્ટ ઇલેક્ટ્રોનની ગણતરી કરીને કરી શકાય છે. પાણીનાં શુદ્ધિકરણ માટે :
સરખામણીના આંકડાઓની ગણતરી પણ આ જ રીતે કરવામાં આવે છે. ઝિન્ક બ્રોમાઇડ માટે 2, ઝિન્ક ધાતુમાં રિડક્શન કરીને બ્રોમાઇન કરવા માટે +1.10 .
વિદ્યુત ધ્રુવો ઉપર ઇલેક્ટ્રોનના શોષણ અને મુક્ત કરવાની પ્રક્રિયા પરમાણુઓ અને આયન દ્વારા કરવામાં આવે છે. જે તટસ્થ પરમાણુઓ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે અથવા ગુમાવે છે તે વીજભારિત આયન બની જાય છે, અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટમાં ભળી જાય છે. આયન ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને કે ગુમાવીને વીજભાર વિનાના પરમાણુઓ બની જાય છે, પછી તેઓ ઇલેક્ટ્રોલાઇટમાંથી છૂટા પડી જાય છે. આયનમાંથી બનેલા વીજભારરહિત પરમાણુઓને વિસર્જકો કહેવામાં આવે છે.
રસાયણશાસ્ત્ર અને ઉત્પાદન ઇજનેરીમાં વિદ્યુત વિભાજન / વિચ્છેદન-વિશ્લેષણ એ વીજળીના પ્રવાહનો ઉપયોગ કરીને મૂળ રૂપે બિન-સ્વયંસ્ફૂરિત હોય એવી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓને કરાવવા માટેની એક પદ્ધતિ છે. વિદ્યુત વિભાજન એ કાચી ધાતુ જેવા કુદરતી સ્રોતોમાંથી વિદ્યુત વિભાજન કોષની મદદથી શુદ્ધ તત્ત્વોને છૂટા પાડવા માટે વ્યાપારિક ધોરણે ખૂબ જ મહત્વનો તબક્કો છે.
ઉપરના ઉદાહરણમાં + આયન પણ પ્રક્રિયામાં ભાગ લે છે. જે દ્રાવણમાં રહેલા તેજાબમાંથી અથવા દ્રાવક માંથી મળે છે. + ધરાવતી વિદ્યુત વિભાજન પ્રક્રિયાઓ એસિડિક દ્રાવણોમાં ઘણી માત્રામાં જોવા મળે છે. બેઝિક જલીય દ્રાવણોમાં - વાળી પ્રક્રિયાઓ સામાન્ય રીતે થતી હોય છે.
ફેરાડેએ એમ પણ નોંધ્યું કે જ્યારે પૂર્ણતાને પામવા માટેના વિભાજન સંકેતોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે વિઘટીત થયેલા જથ્થાના પરિણામ સ્વરૂપ તે એટમિક જથ્થાની સરખામણીનું હતું. આ પ્રયોગે એવી મજબૂત પુરાવાઓ આપ્યા કે તત્વોના અણુઓનું વિભાજન થાય છે ત્યારે ભૌતિક પદાર્થના સૂક્ષ્મ કણો છૂટાં પડે છે.
એસિડ જેવાં આયનિક સંયોજનોને પાણી જેવા દ્રાવકમાં ઓગાળીને અથવા રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરાવીને મુક્ત રીતે ફરી શકે તેવા આયનનું સર્જન કરીને
વર્ષ 1832માં માઇકલ ફેરાડેએ નોંધ્યું કે વીજ પ્રવાહ પસાર કરીને વિઘટીત કરવામાં આવનારાં તત્વોનાં જથ્થામાં ઓગળેલા ક્ષારનું પ્રમાણ સર્કિટમાંથી પસાર કરવામાં આવેલા વીજ પ્રવાહ જેટલું હોય છે. વિદ્યુત વિભાજનના પ્રથમ સિદ્ધાંતના પાયાઓ આ બન્યાં હતાં:
પીગાળેલા અથવા યોગ્ય દ્રાવકમાં દ્રાવ્ય થયેલા આયનીય પદાર્થમાંથી વીજ પ્રવાહ પસાર કરવાની પદ્ધતિને વિદ્યુત વિભાજન કહે છે, જેના કારણે વીજધ્રુવો ઉપર રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ થાય છે અને પદાર્થનું વિઘટન થઇ તત્વો છૂટાં પડે છે.
પ્રત્યેક વિદ્યુત ધ્રુવ વિરુદ્ધ વિદ્યુતભાર ધરાવનાર આયનને પોતાની તરફ આકર્ષિત કરે છે. ધન વિદ્યુતભારવાળા ધનાયન ઇલેક્ટ્રોન-દાતા ઋણ ધ્રુવની તરફ ગતિ કરે છે. જ્યારે ઋણ વિદ્યુતભારવાળા ઋણાયન ઇલેક્ટ્રોન શોષક ધન ધ્રુવ તરફ ગતિ કરે છે.
જૂનાં વિમાનોની સાફસફાઇ અને તેની સાચવણી માટે પણ વિદ્યુત વિભાજનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા ધાતુજન્ય તત્વોમાંથી બિનધાતુના તત્વોથી છૂટા પાડતી હોવાથી તે જૂના સિક્કા અને જૂના દસ્તાવેજોની સફાઇમાં પણ ખૂબ જ ઉપયોગી છે.
ક્યારેક દ્રાવક પોતે પણ વીજધ્રુવ પર ઓક્સિડેશન કે રિડક્શન પામી શકે છે. વાયુ પદાર્થોનું પણ વિદ્યુત વિભાજન કરવું શક્ય છે. ઉદા. વાયુ ડીફ્યુઝન વીજધ્રુવનો ઉપયોગ કરતી વખતે આ બને છે.
વિદ્યુત ધ્રુવો વીજળીના સુવાહક હોવા જોઇએ. ધાતુ, ગ્રેફાઇટ અને સેમિકન્ડક્ટરનાં વિદ્યુત ધ્રુવોનો ઉપયોગ મોટા પાયે કરવામાં આવે છે. યોગ્ય વિદ્યુત ધ્રુવોની પસંદગીનો આધાર નીચેની બાબતો ઉપર હોય છે:
આયન કે તટસ્થ અણુઓના ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા ધનધ્રુવ ઉપર જોવા મળે છે. દા.ત. ધનધ્રુવ ઉપર ફેરસ આયનનું ફેરિક આયનમાં ઓક્સિડેશન કરી શકાય છે:
આયન કે તટસ્થ અણુઓના રિડક્શનની પ્રક્રિયા ઋણધ્રુવ ઉપર જોવા મળે છે. ઋણધ્રુવમાંથી ફેરિસિનાઇડ આયનમાંથી ફેરોસિનાઇડ આયનમાં રિડક્શન કરી શકાય છે:
આયનો ધ્રુવ તરફ ગતિ કરી જાય તે માટેની જરૂરી ઊર્જા અને આયનના બંધારણમાં ફેરફાર કરતી ઊર્જા વીજ પ્રવાહનું પરિબળ ધરાવતા બાહ્ય સ્રોતમાંથી લેવામાં આવે છે.