polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
આ સિવાય પેનૌલ્ટની વાર્તા ઉપર વોલ્સુંગા સાગા ની સ્લીપિંગ બ્રાઇનહિલ્ડની વાર્તાનો તથા પ્રારંભિક સંતસ્વરૂપ ખ્રિસ્તી સ્ત્રીઓની પીડાજનક કથાઓનો પણ પ્રભાવ છે. હકીકતમાં બ્રિનહિલ્ડના અસ્તિત્વએ બ્રધર્સ ગ્રિમને તેમના કામની બાદની આવૃત્તિઓમાં તેને દૂર કરવાના સ્થાને વાર્તાનો સમાવેશ કરવા સમજાવ્યું હતું. તેમણે પેરાઉલ્ટની વાર્તા પરથી વાર્તાઓ તૈયાર કરી હતી.
કેટલીય કાલ્પનિક પરીકથાઓના પુનઃકથન માટે સ્લીપિંગ બ્યૂટી લોકપ્રિય બની છે. કથાઓમાં મર્સિડીઝ લૉકીની એલિમેન્ટલ માસ્ટર્સ , નવલકથા ધ ગેટ્સ ઓફ સ્લીપ , રોબિન મેકનેલીની સ્પિન્ડલ’સ એન્ડ , ઓર્સન સ્કોટ કાર્ડની એન્ચેન્ટમેન્ટ , જેન યોલેનની બ્રાયર રોઝ , સોફી મેસનની ક્લેમેન્ટાઇન અને એન રાઇસની સ્લીપિંગ બ્યૂટી ટ્રાયોલોજીનો સમાવેશ થાય છે.
એનાલિઝ ઇવાન્સની “નાઇટ્સ’ રોઝ”માં સ્લીપિંગ બ્યૂટીના બીજા ભાગના તત્વોને જાળવી રાખવામાં આવ્યા છે. વાર્તાની નાયિકા રોઝમેરી એડનબર્ગ પોતાનું મન સમગ્ર ઓર્ગરે જાતિને નેસ્તનાબુદ કરવા માટે સજ્જ કરે છે. પોતાની યાત્રા દરમિયાન, તેની સાથે તેનો સલાહકાર એમ્બ્રોઝ ન્યુઇટ અને વેમ્પાયર લોર્ડ ગેરેથ શેનલી જોડાય છે.
જોન ગોલ્ડનું પુસ્તક ટર્નિંગ સ્ટ્રો ઇનટુ ગોલ્ડ મહિલાઓની એજન્સીની વાર્તા કહે છે. જેમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે સ્લીપિંગ બ્યૂટી એ કટોકટીના સમયમાંથી બહાર નીકળવાની મહિલાની ક્ષમતાનું ઉદાહરણ છે. તે વાર્તાના એક વૃતાંતને ટાંકે છે જેમાં રાજકુમાર જ્યારે ખંડમાં પ્રવેશે છે ત્યારે રાજકુમારી જાગી જાય છે કારણ કે જાણે છે કે સમય તેને જગાવી દેશે.
સ્લીપિંગ બ્યૂટી (, એ લાકડાના ઓરડામાં સુતેલી એક સુંદર સ્ત્રીની એક પરીકથા છે જે એક સુંદર રાજકુમારી અને એક સોહામણાં રાજકુમારની આસપાસ ફરે છે. ચાર્લ્સ પેરાઉલ્ટએ 1697માં પ્રસિદ્ધ કરેલા વાર્તાસંગ્રહ કન્ટેસ દી મા મેર લોય ની આ સૌપ્રથમ વાર્તા છે.
સ્ત્રી કામુકતાના અભ્યાસ અને જે યુવાન મહિલાઓ કામ નથી કરતી તેમના પરોક્ષ સામાજિકીકરણ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન માટે સ્લીપિંગ બ્યૂટી માં વિશ્લેષણ કરી શકાય તેવી ઘણી સામગ્રી જણાઇ.
કેટલિન આર. કિર્નેનની “ગ્લાસ કોફિન” એ "સ્લીપિંગ બ્યૂટી"ની પુનઃરજૂઆત છે. તે તેમના સંગ્રહ ટેલ્સ ઓફ પેઇન એન્ડ વંડરમાં રજૂ થાય છે. વાર્તાનું ટાઇટલ પી. જે. હાર્વેના ગીત “હાર્ડલી વેઇટ”નો રેફરન્સ ધરાવે છે જે વાસ્તરમાં "સ્લીપિંગ બ્યૂટી"નો સંદર્ભ છે.
પેરાઉલ્ટની કથાના મુખ્ય ઘટકો બે ભાગમાં વહેંચાયેલા છે. કેટલીક પરંપરાગત માન્યતાઓ અનુસાર આ વાર્તાઓ વાસ્તવમાં જુદી જુદી વાર્તા હતી જે બાદમાં ગ્રિમ્સની આવૃત્તિમાં આવી અને ત્યારપછી બેઝાઇલ અને પેરાઉલ્ટની વાર્તાઓમાં સાથે આવી.
ધ સિક્સ સ્વાન્સ પરીકથામાં રાજાની માતા પોતાની નવી વધુનું જે સ્વાગત કરે છે તેને દોહરાવવામાં આવ્યું હતું. ધ ટ્વેલ્વ વાઇલ્ડ ડક્સ માં પણ રાજાની માતાનું નિરૂપણ કરાયું છે, પરંતુ આ વાર્તામાં ફેરફાર કરીને માનવભક્ષણની વાત પડતી મૂકવામાં આવી હતી.
મોરિસ રેવેલની મા મીઅર લ’ઓયેમાં પેવન દે લા બેલે અયુ બોઇસ ડોર્મન્ટ નામની એક મૂવમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે. બાદમાં આ ભાગમાંથી એક બેલેનું સર્જન કરવામાં આવ્યું.
સન, મૂન, એન્ડ તાલિયા ઉપરાંત, બેઝાઇલે આરને-થોમસન વર્ગના વધુ એક પ્રકાર ‘ધ યંગ સ્લેવ ’નો પણ ઉમેરો કર્યો છે. ગ્રિમ્સે બીજો, વધુ નજીકનો પ્રકાર ધ ગ્લાસ કોફિન નો પણ સમાવેશ કર્યો છે.
જોસેફ જેકબે એવી નોંધ કરી છે કે આ વાર્તા અને તેની મોર ઈંગ્લિશ ફેરી ટેલ્સ માંની જીપ્સી વાર્તા ધ કિંગ ઓફ ઈંગ્લેન્ડ એન્ડ હિઝ થ્રી સન્સ માં સ્લીપિંગ બ્યૂટીનું નિરૂપણ એકસરખું હતું.
વાર્તાના બીજો ભાગ, કે જેમાં રાજકુમારી અને તેના બાળકોને મોતના મુખમાં ધકેલી દેવામાં આવે છે, પણ વાસ્તવમાં તેઓ છુપાયેલા હોય છે, તે ભાગમાં સેંટ જિનેવીયેવનો પ્રભાવ હોઇ શકે છે.
પ્યુઅર્ટો રિકોની લેખિકા રોઝારિયો ફેરેના ‘ધ યંગેસ્ટ ડોલ’ વાર્તાસંગ્રહમાં ‘સ્લીપિંગ બ્યૂટી’ શીર્ષક ધરાવતી એક વાર્તા છે. આ વાર્તામાં પરીકથામાં રહેલા ઘણાં બધા તત્વો છે.
સિસ્ટર્સ ગ્રિમ પુસ્તકમાં તે રેલ્ડા ગ્રિમની ટીકા કરતી વ્યક્તિઓ પૈકી એક છે. તે એક બહુ માયાળુ વ્યક્તિ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી છે અને તેની ત્વચા કોકો રંગની છે.
સ્લીપિંગ બ્યૂટીનો બીજો ભાગ લિટલ લિટમાં એક કોમિક્સ તરીકે રજૂ થાય છે. આ કોમિક પ્રસિદ્ધ કોમિક્સ લેખક ડેનિયલ ક્લોવેસ દ્વારા લખવામાં અને દોરવામાં આવ્યા છે.
બ્રુસ બેનેટે લાઇન વોરેન સાથે સ્લીપિંગ બ્યૂટીને ચિલ્ડ્રન્સ મ્યુઝિકલમાં સમાવિષ્ટ કરી હતી જેને તેણે રિવરવોક થિયેટરમાં વર્લ્ડ પ્રીમિયર માટે રજૂ કરી હતી.
શેરી એસ ટેપરે પોતાની નવલકથા બ્યૂટીમાં સ્લીપિંગ બ્યૂટી ની વાર્તા અપનાવી છે. આ નવલકથામાં સિન્ડ્રેલા એન્ડ ધી ફ્રોગ પ્રિન્સના સંદર્ભનો સમાવેશ થાય છે.
પમેલા ડિચોફની નોવેલ મિસિસ બિસ્ટ માં જણાવાયું છે કે “આઇ ડુ” બોલ્યા બાદ સ્લીપિંગ બ્યૂટી સહિતની પ્રસિદ્ધ પરીકથાઓની રાજકુમારીઓનું શું થાય છે.
એન રાઇસની શૃંગારીક નવલકથા ધ ક્લેઇમિંગ ઓફ સ્લીપિંગ બ્યૂટી અમુક અંશે આ પરીકથા પર આધારિત છે અને તે એ. એન. રોક્વિલેરના નામ હેઠળ લખવામાં આવી હતી.
કારાબોઝ, દુષ્ટ પરી, પ્રખ્યાત ટ્રાવેસ્ટી ભૂમિકા સાથે બ્રિટીશ પ્રકારના પેન્ટોમાઇમમાં બેલેના માઇમ અને નૃત્ય વૃત્તાન્ત ટકી ગયા હતા.
મરાઠી મહારાષ્ટ્રની સત્તાવાર ભાષા છે અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં દમણ અને દીવ અને દાદરા અને નગરહવેલી માં સહ-સત્તાવાર ભાષા.છે ગોવામાં, કોંકણી એકમાત્ર સત્તાવાર ભાષા છે; જોકે, મરાઠીનો ઉપયોગ કેટલાક કિસ્સામાં કેટલાક સત્તાવાર હેતુ માટે પણ થઈ શકે છે. મરાઠીને ભારતના બંધારણની આઠમી સારિણીમાં શામેલ કરવામાં આવી છે, આમ તેને "અનુસૂચિત ભાષા" નો દરજ્જો મળ્યો છે. મહારાષ્ટ્ર સરકારે મરાઠીને શાસ્ત્રીય ભાષાનો દરજ્જો આપવા સંસ્કૃતિ મંત્રાલયને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું છે. મહારાષ્ટ્ર સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા વર્ણવેલ સમકાલીન વ્યાકરણના નિયમોને મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવે છે. મરાઠી ભાષાના વિદ્વાનોની પરંપરાઓ અને ઉપરોક્ત નિયમો તત્સમને વિશેષ દરજ્જો આપે છે. આ વિશેષ દરજ્જા ને કારણે કે સંસ્કૃતની જેમ તત્સમ નિયમોનું પાલન થાય એવી અપેક્ષા હોય છે. જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે નવા તકનીકી શબ્દોની માંગનો સામનો કરવા માટે સંસ્કૃતનો આશરો લેવાની આ પ્રથા મરાઠીને સંસ્કૃત શબ્દોનો મોટો સંગ્રહ આપે છે
મરાઠી એ એક ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે જે મુખ્યત્વે ભારતના મહારાષ્ટ્રના ૮.૩૧ કરોડ મરાઠી લોકો દ્વારા બોલાય છે. તે પશ્ચિમ ભારતના મહારાષ્ટ્ર અને ગોવા રાજ્યોમાં અનુક્રમે સત્તાવાર ભાષા અને સહ-સત્તાવાર ભાષા છે અને તે ભારતની 22 અનુસૂચિત ભાષાઓમાંની એક છે. ૨૦૧૯ માં ૮.૩૧ કરોડ લોકો દ્વારા બોલાતી મરાઠી ભાષા, વિશ્વની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષાઓની સૂચિમાં ૧૦મા ક્રમે છે. હિન્દી અને બંગાળી પછી ભારતમાં મરાઠીમાં ત્રીજા ક્રમાંકની પ્રચલિત ભાષા છે. સર્વે આધુનિક ભારતીય ભાષાઓમાં મરાઠી ભાષા કેટલુંક અતિ પ્રાચીન સાહિત્ય ધરાવે છે, જે લગભગ ઈ. સ. ૬૦૦ સુધીનું છે. મરાઠીની મુખ્ય બોલીઓ સામાન્ય મરાઠી અને વરાહદી બોલી છે . કોળી અને માલવાણી કોંકણી મરાઠી ભાષાથી ભારે પ્રભાવિત છે.
મરાઠી મુખ્યત્વે મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, ગોવા, કર્ણાટક (ખાસ કરીને બેલગામ, બીડર, ગુલબર્ગ અને ઉત્તર કન્નડના સરહદ જિલ્લાઓ), તેલંગાણા, દમણ અને દીવ અને દાદરા અને નગરહવેલીના કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાય છે. ભૂતપૂર્વ મરાઠા શાસિત વડોદરા, ઈંદોર, ગ્વાલિયર, જબલપુર અને તાંજોર શહેરોમાં પણ સદીઓથી મરાઠી ભાષા વપરાય છે. ભારતના અન્ય ભાગોમાં અને વિદેશોમાં પણ મરાઠી લોકોના સ્થળાંતર દ્વારા મરાઠી ભાષા પહોંચી છે.
મરાઠી 'અમે' ના સમાવિષ્ટ અને વિશિષ્ટ સ્વરૂપોને જુદા પાડે છે અને તેમાં ત્રણ-લિંગ હોય છે જે પુરૂષવાચી અને સ્ત્રીની ઉપરાંત નાન્યતરને પણ માન્યતા આપે છે.
વાટેલા જાયફળના બાફ આસવન દ્વારા ઇશેન્શિયલ તેલ મેળવાય છે અને તેનો સુગંધિત વસ્તુઓમાં અને દવાના કારખાનાઓમાં મોટી માત્રામાં ઉપયોગ થાય છે. આ તેલ રંગ વગરનું હોય છે અને આછા પીળા રંગનું હોય છે અને આમાં જાયફળની સુગંધ અને સ્વાદ આવતો હોય છે. ઓલિયોકેમિકલઉદ્યોગો માટે તેમા અનેક રસપ્રદ ઘટકો હોય છે અને પેક કરાયેલ પદાર્થોમાં, સીરપમાં, પેય પદાર્થોમાં અને મિઠાઈઓમાં એક પ્રાકૃતિક ખાદ્ય પદાર્થોના સ્વાદ માટેના ઘટક તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ વાટેલા જાયફળને પ્રતિસ્થાપિત કરે કારણ કે તે ભોજનમાં કોઈ અંશને બાકી નથી રાખતું. ઇશેન્શિયલ તેલ કોસ્મેટિક અને દવાના ઉદ્યોગમાં પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે, ઉદાહરણ રૂપે ટૂથપેસ્ટમાં અને કેટલાંક કફ સિરપમાં પ્રમુખ સામગ્રી રૂપે ઉપયોગ થાય છે. પરંપરાગત દવાઓમાં જાયફળ અને જાયફળ તેલનો ઉપયોગ મજ્જા અને પાચન શકિતને સંબંધિત બિમારીઓમાં કરવામાં આવતો હતો.
એવા અમુક પુરાવા છે જે સૂચવે છે કે રોમન પાદરીઓ અગરબત્તી તરીકે જાયફળને બાળતા હતા, જો કે હજુ આ વિવાદાસ્પદ છે. એવું જણાય છે આનો ઉપયોગ કિંમતી અને મોંઘા મસાલા તરીકે મધ્યકાલિન ખોરાકમાં થતો હતો, જેનો ઉપયોગ સ્વાદ માટે દવાઓમાં અને પ્રિઝર્વેટીવ એજન્ટ્સ તરીકે થતો હતો, જે તે સમયે યુરોપિયન માર્કેટમાં ખૂબ કિંમતી ગણાતા હતા. સેન્ટ થીયોદર ધ સ્ટુડાઇટ . 758 – . 826) તેમના સંતોને, જયારે પણ તે ખાવાની જરૂર હોય ત્યારે તેમના પીઝ પુડિંઝ્ગ પર જાયફળ છાંટવાની છૂટ આપવા માટે ખૂબ પ્રખ્યાત હતા. એલિઝાબેથના સમયમાં એવું માનવામાં આવતું હતું કે જાયફળથી પ્લેગ જેવી બિમારીઓ ભાગી શકે છે, અને માટે ત્યારે તે ખૂબ પ્રખ્યાત હતું.
જાયફળ અને જાવિત્રીના સ્વાદનો ગુણ લગભગ સમાન જ હોય છે; જાયફળ થોડું વધારે મીઠું હોય છે અને જાવિત્રી વધારે હલ્કા સ્વાદનું હોય છે. મોટાભાગે જાવિત્રીનો હલકી ખાદ્ય વાનગીઓમાં એના નારંગી, અને તે જે આપે છે તેવા કેસરિયા રંગના કારણે પ્રયોગ થાય છે. જાયફળમાં અતિરિકત રૂપથી ચિઝ સોસ માં મેળવીને તેણે વધારે સ્વાદિષ્ટ બનાવાય છે અને તે તાજું પિસેલું ઉત્તમ હોય છે . મલ્ડ સાઈડર , મલ્ડ વાઈનઅને એગ્ગનોગમાં જાયફળ એક પરંપરાગત રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી છે.
સાધારણ કે પછી સુગંધિત જાયફળ મિરિસ્ટિકા ફ્રેગરેન્સ નું મૂળ ઉત્પાદન ઈન્ડોનેશિયાના બાંડા ટાપુઓ માં થાય છે પણ મલેશિયાના પેનાંગ ટાપુ અને કેરિબિયનમાં પણ આનું ઉત્પાદન થાય છે. ખાસ કરીને ગ્રેનાડામાં. આની ઉપજ કેરેલામાં પણ થાય છે, જે ભારતના દક્ષિણ પ્રદેશમાં સ્થિત એક રાજય છે. જાયફળની અન્ય જાતિઓમા ન્યુ ગિનિના પપુઅન જાયફળ એમ. આજેંટિઆ અને ભારતમાં બોમ્બે જાયફળ એમ. માલાબરિકા જેણે હિન્દીમાં જાયફળ કહેવાય છે તેનો સમાવેશ થાય છે; બન્નેનો ઉપયોગ એન. ફ્રેગરેન્સ ના એડલટરન્ટ તરીકે થાય છે.
જાયફળના બીજને કચડીને જાયફળનું બટર મેળવાય છે. આ અર્ધ કડક અને લાલાશ કથ્થઈ રંગનું હોય છે અને સ્વાદ અને સુગંધમાં જાયફળ જેવું જ હોય છે. અંદાજે 75% જાયફળના માખણમાં ટ્રાયમીરીસ્ટીન હોય છે જેને મિરિસ્ટિક એસીડમાં રૂપાંતરીત કરી શકાય છે, જે એક 14-કાર્બન ફેટી એસિડ છે જેનો ઉપયોગ કોકો બટરની જગ્યાએ કરી શકાય છે, અને જેને બીજા ચરબીયુકત પદાર્થો સાથે મિશ્રિત કરી શકાય છે, જેમ કે કપાસીયા તેલ અથવા પામ તેલ અને જેનો ઉપયોગ ઓદ્યોગિક લુબ્રીકન્ટ તરીકે પણ થાય છે.
પેનાંગ વ્યંજનોમાં જાયફળનું અથાણું બનાવે છેઅને આ અથાણું ટોપીંગના રૂપમાં છીણીને વિશિષ્ટ રૂપથી પેનાંગ એસ કસાંગ પર પણ મૂકવામાં આવે છે. જાયફળનુ મિશ્રણ પણ કરવામાં આવે છે ક્યાં તો તેણે ઉકાળી દેવાય પણ છે જેનાથી બરફવાળું જાયફળનો રસ બનાવાય એટલે કે તો પછી પેનાંગ હોકિએનમાં જેને "લાઉ હાઇ પેન્ગ" કહેવાય છે.
પેરીકાર્પ નો પ્રયોગ ગ્રેનાડામાં જામ બનાવવા માટે થાય જેને "મોર્ને ડેલિસ" કહેવાય છે. ઈન્ડોનેશિયામાં આ ફળનું જામ પણ બનાવાય છે જેને "સેલૈ બુઆ પાલા " કહેવામાં આવે છે, અથવા તો તેની નાની કાતરી કરી, ખાંડ સાથે પકવીને દાણાદાર બનાવવામાં આવે છે જે જેમાંથી સુગંધિત કેન્ડી બનાવાય છે, જેને "માનિસન પાલા " કહેવાય છે.
ભારતીય ખોરાકમાં જાયફળનો પ્રયોગ મિઠાઈની સાથે સાથે સ્વાદિષ્ટ ભોજનમાં પણ થાય છે. . ભારતના મોટાભાગના પ્રદેશમાં આ જાયફળ તરીકે જ ઓળખાય છે અને કેરલામાં તેણે જાતિપત્રિ અને જથી બીજ કહેવાય છે. આનો ઉપયોગ ઓછી માત્રામાં ગરમ મસાલામાં પણ થાય છે. ભારતમાં વાટેલા જાયફળનો પ્રયોગ પાનમસાલામાં પણ થાય છે.
1621માં ટાપુના મોટાભાગના રહેવાસીઓની હત્યા અથવા તો બહાર કાઢી દેવા સાથે ડચે મોટું મિલિટરી અભિયાન કરી બાંડા ટાપુઓ પર નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું. આના પછી સ્થાનીય યુધ્ધ વાહનોમાં વાર્ષિક અભિયાનોને વધારીને બીજા સ્થાનો પર વાવેલાં જાયફળના ઝાડોને ઉખાડીને બાન્ડા ટાપુઓને એક વૃક્ષારોપણ એસ્ટેટની શ્રૃંખલાના રૂપમાં ચલાવવામાં આવ્યા.
પછી 17મી સદીમાં ડચે જાયફળના વ્યાપારમાં પોતાનું વર્ચસ્વ બનવ્યું. બ્રિટિશ અને ડચે લાંબા સમય સુધી રન ટાપુ પર કાબૂ રાખવા માટે સઘર્ષ કરતા રહયા, જે તે સમયે જાયફળનો એકમાત્ર સ્ત્રોત હતો. બીજા એંગ્લો-ડચ યુધ્ધનાં અંતમાં બ્રિટિશના ઉત્તરી અમેરિકામાં ન્યુ એમ્સ્ટરડેમ પર કબજો આપવાની જગ્યાએ ડચને રનનો કબજો મળી ગયો.
નાના બાન્ડા ટાપુઓ જાયફળ અને જાવિત્રીના દુનિયાના એકમાત્ર સ્ત્રોતા હતા. જાયફળનો વ્યાપાર મધ્યકાલીન સમયમાં અરબો દ્વારા થતો હતો અને જે તેઓ વેનિસના વ્યાપારીઓને ઊંચી કિંમતમાં વેચતા હતા, પરંતુ વ્યાપારીઓ ભારતીય મહાસાગરના વ્યાપારમાં જાયફળનો તેઓનો મૂળ સ્ત્રોત કહેતા ન હતા અને કોઈ પણ યુરોપિયન તેનું સ્થાન જાણી ન શક્યા.
જીનસ મિરિસ્ટિકા માં વૃક્ષોની કેટલીય જાતિઓ પૈકી જાયફળ છે. મિરિસ્ટિકા ફ્રેગરન્સ સૌથી મહત્વપૂર્ણ વ્યવસાયિક જાતિ છે, આ સદાબહાર વૃક્ષ મૂળ ઈંડોનેશિયાના મોલુકાસના બાંડા ટાપુઓ અથવા તો સ્પાઈસ ટાપુઓમાં મળી આવે છે જાયફળ વૃક્ષ, તેના ફળમાંથી મળતા બે મસાલાઓ માટે બહુ મહત્વપૂર્ણ છે, જાયફળ અને મેસ .
યુરોપિયન ખોરાકોમાં જાયફળ અને જાવિત્રીનો ઉપયોગ વિશેષરૂપથી બટાકાની વાનગીમાં અને પરિકૃષ્ટ માંસ ઉત્પાદોમાં કરાય છે; સૂપ, સોંસ અને બેક કરેલાં ભોજનમાં પણ તેનો ઉપયોગ કરાય છે. ડચ ખોરાકોમાં જાયફળ ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે, તેનો ફણગાવેલ બ્રસેલ્સ સ્પ્રાઉટ્સ, ફૂલાવરમાં અને લાંબી પાપડીઓમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
વૃક્ષનું સાચું બીજ જાયફળ છે, જે અંદાજે ઈંડાના આકારનું હોય છે અને લગભગ લાંબું અને પહોળું અને જેનું વજન લગભગ વચ્ચે હોય છે જયારે સૂકાયેલું હોય છે, જયારે જાવિત્રી એટલે કે "રેસાવાળું" લાલાશ જેવું છોતરું કે પછી બીજનું એરિલ. એક જ એકમાત્ર ઉષ્ણકટિબંધિય બીજ છે જે બે અલગ મસાલાઓનું સ્ત્રોત છે.
ગ્રીસઅને સાઈપ્રસમાં જાયફળને “મોસ્કોકારિદો ” કહેવાય છે અને રસોઈમાં અને સ્વાદષ્ટિ ખોરાકોમાં તેણે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
કૈરિબિયનમાં જાયફળનો ઉપયોગ મોટાભાગે બુશવેકર, પેનકીલર અને બારબાડોસ રમ પન્ચના પીણામાં ઉપયોગ કરાય છે. મોટા ભાગે તે ફકત પીણાની ઉપર થોડુંક છાંટવામાં આવે છે.
બીજા ઘણા વ્યવાસાયિક ઉત્પાદનો પણ ઝાડોમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાં મહત્વના જરૂરી તેલ કાઢેલ ઓલિયોરેસિન્સ અથવા તો જાયફળના માખણનો સમાવેશ થાય છે.
મધ્યપૂર્વી ખોરાકમાં વાટેલા જાયફળનો ઉપયોગ મોટાભાગે સ્વાદિષ્ટ ખોરાકોમાં એક મસાલાના રૂપમાં થાય છે. અરબીમાં જાયફળને “જવાઝત-એત-ટીબ ” કહેવાય છે.
ઘર ચકલી ચકલી પ્રજાતિનું પક્ષી છે, જે યુરોપ અને એશિયા ખંડમાં સામાન્ય રીતે દરેક જગ્યા પર જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત જગતભરમાં જ્યાં જ્યાં મનુષ્ય ગયો, આ પક્ષીએ એનું અનુકરણ કર્યું અને અમેરિકાના મોટાભાગના સ્થાનો, આફ્રિકાનાં કેટલાંક સ્થાનો, ન્યૂઝીલેન્ડ અને ઓસ્ટ્રેલિયા તથા અન્ય નગરીય વસાહતોમાં પોતાનાં ઘર બનાવી રહેવાનું ચાલુ કર્યું. શહેરી વિસ્તારોમાં ચકલીઓની છ પ્રકારની પ્રજાતિઓ જોવા મળી છે, જે અંગ્રેજી ભાષામાં હાઉસ સ્પૈરો, સ્પેનિશ સ્પૈરો, સિંડ સ્પૈરો, રસેટ સ્પૈરો, ડેડ સી સ્પૈરો અને ટ્રી સ્પૈરો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવેલી છે. આમાંથી હાઉસ સ્પૈરોને ગુજરાતમાં ચકલી અને હિંદીમાં ગૌરૈયા કહેવામાં આવે છે. આ પક્ષી શહેરી વિસ્તારોમાં વધારે પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. આજના સમયમાં ચકલી વિશ્વમાં સૌથી અધિક પ્રમાણમાં જોવા મળતાં પક્ષીઓમાંથી એક પક્ષી છે. લોકો જ્યાં પણ ઘર બનાવે છે, મોડી કે વહેલી ઘર ચકલીની જોડી ત્યાં રહેવા માટે પહોંચી જાય છે.
ચકલી એક નાનકડું પક્ષી છે. તે હલકા ભુખરા રંગ કે સફેદ રંગની હોય છે. ચકલીના શરીર પર નાની નાની પાંખ અને પીળા રંગની ચાંચ તેમ જ પગોનો રંગ પીળો હોય છે. નર ચકલીની ઓળખ એના ગળાની પાસે આવેલા કાળા ધબ્બા પરથી કરી શકાય છે. ૧૪ થી ૧૬ સે.મી. લંબાઇ ધરાવતી આ ચકલી મનુષ્ય દ્વારા બનાવવામાં આવેલાં ઘરોની આસપાસ રહેવાનું પસંદ કરતી હોય છે. આ પક્ષી લગભગ બધાં પંખીની જેમ તરહ કી જળવાયુ પસંદ કરતી હોવા છતાં પણ પહાડી સ્થાનોમાં તે ઓછા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. શહેરો, કસ્બાઓ, ગામડાંઓ અને ખેતરોની આસપાસ ચકલી મોટેભાગે જોવા મળે છે. નર ચકલીના માથાનો ઊપરી ભાગ, નીચેનો ભાગ અને ગાલો ભૂખરા રંગના હોય છે. ગળું, ચાંચ અને આંખો પર કાળો રંગ હોય છે અને પગ ભૂખરા હોય છે. માદા ચકલીના માથા અને ગળા પર ભૂખરો રંગ નથી હોતો. નર ચકલીને ચકલો અને માદા ચકલીને ચકલી પણ કહેવાય છે.
ભારતવર્ષનાં ગુરુકુળોમાં વિદ્યાર્થીઓ જ્યારે અભ્યાસ કરવા જતા હતા ત્યારે તેઓ ગુરુ અને તેના પરિવારની સેવા કરીને અથવા જો સંપન્ન પરિવારમાંથી આવતા હોય તો કંઇક વસ્તુ કે ધનરાશિ અર્પણ કરીને શિક્ષણ પ્રાપ્ત કરતા હતા, કિંતુ પ્રાય: કંઇક આપવાવાળા ઘણા ઓછા વિદ્યાર્થીઓ મળતા અને મોટેભાગે સેવાશુશ્રુષા કરીને જ વિદ્યા પ્રાપ્ત કરતા હતા. આવા વિદ્યાર્થીઓ પોતાનું શિક્ષણ સમાપ્ત કરી જ્યારે પોતાના ઘરે જવા નીકળે ત્યારે ગુરુના સન્માન અને શ્રદ્ધા સ્વરુપ કંઇક ભેટ અર્પણ કરતા હતા, જેને ગુરુદક્ષિણા કહેવાતી હતી. ધીરે ધીરે ગુરુદક્ષિણાનો રિવાજ સ્થાપિત થઇ ગયો અને અત્યંત ગરીબ વિદ્યાર્થી પણ કંઇકને કંઇક દક્ષિણા અવશ્ય આપવાના યત્ન કરવા લાગ્યો. આ દક્ષિણા વિધાનમાં આવશ્યક રીતે યોગ્ય માનવામાં આવી હોય, એવું નહીં, પરંતુ શ્રદ્ધાળુ વિદ્યાર્થી સ્વેચ્છાથી ભેટ અર્પણ કરે એવો ક્રમ થઇ ગયો. આ રિવાજ આજે પણ પ્રાચીન પરંપરાથી અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ ગુરુપૂર્ણિમા ના દિવસે પોતાના ગુરુજનની દ્રવ્ય, ફળફળાદિ, પુષ્પ અને મિઠાઇ દક્ષિણા સહિત પૂજા કરે છે.
દક્ષિણા આપવા પાછળ એક ભાવના પોતાના ગુરુપરિવારના ભરણપોષણ અને આર્થિક આવશ્યકતાઓની પૂર્તિના ઉત્તરદાયિત્વ, જે વિદ્યાદાનને માટે ન તો કોઇ આવશ્યક અને નિશ્ચિત રાશિ માંગતા અને ન તો રાજ્ય શાસન પાસે અથવા સમાજ પાસે એ માટે કોઇ નિશ્ચિત વેતન મેળવતા. આ ઉત્તરદાયિત્વનું વહન પ્રજાને માટે કર્તવ્યનિષ્ઠ રાજાઓ માટે આવશ્યક માનવામાં આવતું હતું. કાલિદાસે કૌત્સને પોતાના ગુરુ વરતંતુને દક્ષિણા આપવા સંબંધી જે કથા લખી છે એ જોતાં દક્ષિણા વિશેની બધી જ માન્યતાઓનું સ્પષ્ટીકરણ થઇ જાય છે. જો ગરીબ શિષ્ય ગુરુને દક્ષિણા પોતે અર્પણ ન કરી શકે તો રાજા પાસે તે મેળવવાનો ગુરુને અધિકાર હતો અને તે કોઇપણ પરિસ્થિતિમાં વિમુખ કરી શકાતો ન હતો.
ડોડસન લંડનમાં રોકાણ દરમિયાન અન્ય એક એલિસને મળ્યા જેનું નામ એલિસ રેઇક્સ હતું અને અરીસામાં તેના પ્રતિબિંબ વિશે વાત કરી જેનાથી અન્ય એક પુસ્તક થ્રુ ધ લૂકિંગ ગ્લાસ એન્ડ વ્હોટ એલિસ ફાઉન્ડ ધેર નું સર્જન થયું જેનું વેચાણ પહેલા કરતા પણ વધુ થયું.
શ્રીમતી જે સી ગોરહામે એલિસ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ રિટોલ્ડ ઇન વર્ડ્સ ઓફ વન સિલેબલ પ્રકાશિત કરી જે બાળ વાચકો માટે એ એલ બર્ટ કંપની દ્વારા પ્રકાશિત આવા પુસ્તકની શ્રેણી હતી.
એલ્ફ્રીક લોફવાઇન કેર્ની દ્વારા એસ્પેરેન્ટોમાં અનુવાદ લા એવેન્ચુરોઝ ડી એલિસિયો એન મિર્લેન્ડો પ્રકાશિત થયું.
એલિસ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડમાં વિન્ડરમિયર સિરિઝની પ્રથમ આવૃત્તિનું પ્રકાશન થયું. તેનું સચિત્ર વર્ણન મિલો વિન્ટરએ કર્યું હતું.
અમેરિકન લેખક માર્ટિન ગાર્ડનરએ સ્પેશિયલ આવૃત્તિ ધ એનોટેટેડ એલિસ પ્રકાશિત કરી જેમાં એલિસ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ અને થ્રુ ધ લુકિંગ-ગ્લાસ ના લખાણનો સમાવેશ થતો હતો. આ પુસ્તકોમાં છપાયેલા સંકેતોની વ્યાપક વ્યાખ્યા છે અને તેમાં વિક્ટોરિયન કાળની કવિતાઓના સંપૂર્ણ પાઠ પેરોડીના સ્વરૂપમાં સામેલ છે. ત્યાર પછીની આવૃત્તિમાં તે વ્યાખ્યાઓના આધાર પર વિસ્તરણ આપવામાં આવ્યું.
લુઇસ કેરોલની એલિસની પોતાની પ્રતિ, 1965 અગાઉની આવૃત્તિમાં બચેલી છ નકલ પૈકીની એકને એક બેનામ અમેરિકી ખરીદદારને હરાજીમાં 1.54 મિલિયન ડોલરમાં વેચવામાં આવી. જેનાથી તે બાળકોનું સૌથી મોંઘું પુસ્તક બની ગયું. (આ પૂર્વ રેકોર્ડને ત્યાર પછી 2007માં તોડવામાં આવ્યો જ્યારે જે કે રોલિંગની હેરી પોટરનું એક મર્યાદિત સંસ્કરણ પુસ્તક ધ ટેલ્સ ઓફ બિડલ ધ બાર્ડ ને હરાજીમાં 1,95 મિલિયન લાખ માટે વેચવામાં આવ્યું.
આ પુસ્તક પરથી પ્રેરણા લઇને ફિલ્મ અને ટેલિવિઝન પર અસંખ્ય વાર તેનું રૂપાંતરણ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ યાદીમાં પુસ્તક પરથી લેવાયેલા માત્ર સીધા અને સંપૂર્ણ રૂપાંતરણ સમાવાયા છે. સિક્વલ અને વર્ક્સ જે પ્રેરિત હોય, પરંતુ આ પુ્સ્તકો પર આધારિત ન હોય તેનો સમાવેશ એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ પરથી પ્રેરણા લઇને રચાયેલી કૃતિમાં થાય છે.
એલિસા વી. સ્ટ્રેન ચુડેસ , 1981 કિવનોચ ફિલ્મ પરંપરાગત/કટ આઉટ એનિમેશન સિરિઝ ફિલ્મ, યેફરેમ પ્રુઝાન્સ્કી દ્વારા નિર્દેશિત.
એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ , બર્બેન્ક ફિલ્મસ ઓસ્ટ્રેલિયા દ્વારા 51 મિનિટની ડાયરેક્ટ-ટુ-વિડીયો એનિમેટેડ ફિલ્મ
નેકો ઝ એલેન્કી , સરિયલિસ્ટ લાઇવ-એક્શન/સ્ટોપ મોશન ફિલ્મ, નિર્દેશક જેન સ્વાન્કમેઝર, અંગ્રેજીમાં ડીવીડી પર ફર્સ્ટ રન ફિચર્સ દ્વારા એલિસ તરીકે રિલિઝ થઇ
એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ , ડિઝની ચેનલ સિરિઝ જ્યાં એલિસ તેના બેડરૂમના અરીસામાંથી વન્ડલેન્ડમાં જઇ શકે છે
“ઓલ ઇન ધ ગોલ્ડન આફટરનૂન.” – પ્રારંભિક કવિતા, કેરોલની એક મૂળ કવિતા જે એ નૌકાયાન અભિયાનને યાદ કરે છે જ્યારે તેમણે પહેલી વખત એલિસના ભૂમિગત રોમાંચની વાર્તા સંભળાવી હતી.
“હાઉ ડોથ ધ લિટલ ક્રોકોડાયલ” – આઇઝેક વોટ્સની નર્સરી કવિતા “અગેન્સ્ટ આઇડલનેસ એન્ડ મિચચીફ”ની એક પેરોડી
એલિસ 1865માં રિવિયરેન્ડ ચાર્લ્સ લ્યુટવિજ ડોડસન અને રિવિયરન્ડ રોબિન્સન ડકવર્થ ત્રણ નાની બાળકીઓ સાથે એક બોટમાં બેસીને થેમ્સ નદીમાં ગયા તેના બરાબર ત્રણ વર્ષ પછી લખાઇ હતી.
આ ત્રણેય છોકરીઓ ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના વાઇસ-ચાન્સલર અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચના ડીન તથા વેસ્ટમિન્સ્ટર સ્કૂલના હેડમાસ્ટર હેનરી જ્યોર્જ લિડેલની પુત્રીઓ હતી. પુસ્તકના મોટા ભાગના સાહસો ઓક્સફર્ડ અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ ખાતેના લોકો, પરિસ્થિતિ અને ઇમારતો પર આધારિત અને પ્રેરિત હતા જેમ કે રેબિટ હોલ એ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચના મુખ્ય હોલમાં વાસ્તવિક દાદરાનું પ્રતિક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રિપન કેથડ્રલમાં જ્યાં કેરોલના પિતા એક કેનન હતા ત્યાં ગ્રિફોન અને સસલાના એક નકશીકામે વાર્તા માટે પ્રેરણા આપી હતી.
પ્રકરણ 12- એલિસના પુરાવાઃ ત્યારે એલિસને સાક્ષી તરીકે બોલાવવામાં આવે છે. ભૂલથી તે જાનવરોથી ભરેલા જ્યુરી બોક્સને પછાડી દે છે અને કિંગ આદેશ આપે છે કે સુનાવણી શરૂ કરતા પહેલા તમામ જાનવરોને તેમની જગ્યા પર પાછા રાખવામાં આવે. રાજા અને રાણી નિયમ 42 નો હવાલો આપીને એલિસને ત્યાંથી જતા રહેવાનો આદેશ આપે છે. પરંતુ એલિસ તેમના આ આદેશનો વિરોધ કરે છે અને જતા રહેવાનો ઇનકાર કરે છે. તે આ હાસ્યાસ્પદ કાર્યવાહી પર કિંગ અને ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સ સાથે દલીલો કરે છે અને પોતાની જીભને નિયંત્રણમાં રાખવાનો ઇનકાર કરે છે. ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સ પોતાના તકિયાકલામ “ઓફ વિથ હર હેડ”નો ચીસ પાડીને ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ એલિસ નીડર છે અને તેમને બધાને કાર્ડના પેકેટ કહીને બોલાવે છે. એલિસની બહેન એલિસના ચહેરા પરથી કાર્ડના બદલે કેટલાક પાંદડા હટાવીને તેને ચા માટે જગાવે છે. એલિસ પોતાની બહેનને તમામ ઉત્સુક ઘટનાઓ પર જાતે કલ્પના કરવા માટે તેને નદી કિનારે છોડી દે છે.
પ્રકરણ 7- એ મેડ ટી પાર્ટીઃ ચેશાયર કેટ એક વૃક્ષ પર પ્રગટ થાય છે અને તેને માર્ચ હેયરના ઘર તરફ નિર્દેશિત કરે છે. તે ગાયબ થઇ જાય છે પરંતુ તેનું હાસ્ય હવામાં તરતા તરતા પાછળ રહી જાય છે અને એલિસને એવી ટિપ્પણી કરવા માટે પ્રેરિત કરે છે કે તેણે ઘણી વખત સ્મિત વગર બિલાડી જોઇ છે પરંતુ કદી બિલાડી વગર હાસ્ય જોયું નથી. એલિસ “મેડ” ટી પાર્ટીમાં હેટર , માર્ચ હેયર, અને એક ઉંઘી રહેલું ડોરમાઉસ જે મોટા ભાગના પ્રકરણમાં ઉંઘતું રહે છે, તેની સાથે અતિથી બને છે. અન્ય પાત્રોએ એલિસને ઘણા કોયડા અને વાર્તાઓ આપી. મેડ હેટર જણાવે છે કે તે આખો દિવસ ચા પીતા રહે છે. કારણ કે સમયએ કાયમ માટે સાંજના 6 વાગ્યે સ્થિર થઇને તેને સજા આપી છે. કોયડાના મારા વચ્ચે એલિસ અપમાનિત થઇને અને થાકી જઇને એવા દાવા સાથે પાર્ટીમાંથી જતી રહે છે કે આ પાર્ટી તેના જીવનમાં અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ મૂર્ખતાપૂર્ણ પાર્ટી હતી.
એલિસ એક મુકદમાનો હિસ્સો બને છે જ્યાં નેવ ઓફ હાર્ટસ પર આરોપ છે કે તેણે રાણીના ટાર્ટસની ચોરી કરી છે. જ્યુરીમાં વિવિધ જાનવર સામેલ છે જેમાં બિલ ધ લિઝાર્ડ પણ સામેલ છે અને વ્હાઇટ રેબિટ ન્યાયાલયમાં ટ્રમ્પેટ વગાડે છે તથા કિંગ ઓફ હાર્ટ્સ ન્યાયાધીશ છે.
કાર્યવાહી દરમિયાન એલિસને સમજાયું કે તે બહુ ઝડપથી વધી રહી છે. ડોરમાઉસ એલિસને ઝડપથી વધવા બદલ ધમકાવે છે અને કહે છે કે આટલી ઝડપથી વધીને બધી હવા લઇ લેવાનો તેને કોઇ અધિકાર નથી. ડોરમાઉસે મૂકેલા આરોપની એલિસ મજાક ઉડાવે છે અને કહે છે કે તે હાસ્યાસ્પદ છે કારણ કે બધા વૃદ્ધિ કરતા હોય છે અને તે તેના હાથમાં નથી.
આ દરમિયાન સાક્ષીઓમાં મેડ હેટર સામેલ છે જે પૂછવામાં આવેલા સવાલોના આડાઅવળા જવાબ આપીને રાજાને નાખુશ અને હતોત્સાહ કરે છે, આ ઉપરાંત રાણીનો રસોયો સામેલ છે.
પ્રવાસની શરૂઆત ઓક્સફર્ડ નજીક ફોલી બ્રિજ ખાતે થઇ હતી અને પાંચ માઇલ દૂર ગોડસ્ટો ગામે તે પૂરો થયો હતો. આ સમય દરમિયાન રિવિયરેન્ડ ડોડસને છોકરીઓને એક વાર્તા સંભળાવી હતી જેમાં આકસ્મિક રીતે ન કહી શકાય તે રીતે એક કંટાળો અનુભવતી એલિસ નામની છોકરીની વાત હતી જે સાહસની શોધમાં નીકળે છે. છોકરીઓને તે પસંદ પડ્યું હતું અને એલિસ લિડેલે ડોડસનને તેના માટે તે લખી આપવા જણાવ્યું. બે વર્ષથી વધુ સમયના લાંબા વિલંબ બાદ તેમણે અંતે આમ કર્યું અને 26 નવેમ્બર 1864ના રોજ એલિસને એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ અંડર ગ્રાઉન્ડ ની હસ્તપ્રત આપી જેમાં ડોડસનએ જાતે ચિત્રો દોર્યા હતા. માર્ટિન ગાર્ડનર સહિત કેટલાકના માનવા પ્રમાણે તેનું જૂનું વર્ઝન પણ હતું જેને ડોડસને નષ્ટ કરી નાખ્યું હતું અને હાથેથી વધુ વિગતવાર નકલ લખી હતી, પરંતુ આ બાબત પૂરવાર કરવા કોઇ પ્રથમદર્શી પૂરાવા નથી.
એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ એ 1865માં અંગ્રેજ લેખક ચાર્લ્સ લ્યુટવિજ ડોડસન દ્વારા લુઇસ કેરોલ ઉપનામે લખવામાં આવેલી એક નવલકથા છે. તેમાં એલિસ નામની એક છોકરીની વાર્તા છે જે સસલાંના દરમાં પડી ગયા બાદ કલ્પનાના વિશ્વમાં જતી રહે છે જ્યાં વિચિત્ર અને માનવીની જેમ બોલી શકતા જીવો વસવાટ કરે છે. આ વાર્તામાં ડોડસનના મિત્રોનો અછડતો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. વાર્તા એ પ્રકારના તર્ક સાથે આગળ વધે છે કે બાળકોની સાથે પુખ્તવયના લોકોમાં પણ તે ઘણી લોકપ્રિય બની છે. તેને સાહિત્યિક નોનસેન્સ શૈલીનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ ગણવામાં આવે છે. અને તેની વર્ણનાત્મક પદ્ધતિ તથા માળખું અત્યંત અસરકારક છે, ખાસ કરીને ફેન્ટસીની શૈલીમાં.
રાણી અને તેના પ્યાદા સાથે ક્રોકેટ રમવા માટે એલિસને આમંત્રિત કરવામાં આવી પરંતુ રમતમાં થોડી જ વારમાં અંધાધૂંધી ફેલાઇ ગઇ. જીવીત ફ્લેમિંગોનો ઉપયોગ હથોડાની જેમ કરવામાં આવતો હતો અને હોજહોગને દડા તરીકે ઉપયોગ થતો હતો તેવામાં એલિસની મુલાકાત ફરી એક વખત ચેશાયર કેટ સાથે થઇ ગઇ. ત્યારે જ ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સે બિલાડીનું માથું કાપી નાખવાનો આદેશ આપ્યો હતો પરંતુ જલ્લાદે ફરિયાદ કરી કે આમ કરવું શક્ય નથી કારણ કે તે બિલાડીનું માત્ર માથું દેખાતું હતું. આ બિલાડીની રાણી હોવાથી આ વિવાદ ઉકેલવા માટે ડચેશને કેદમાંથી મુક્ત કરાવવા માટે રાણી આતુર થઇ હતી.
પ્રકરણ 6 –ડુક્કર અને પીપરઃ એક ફિશ-ફુટમેન પાસે ઘરની રાણીનું નિમંત્રણ છે જે તે એક ફ્રોગ ફુટમેનને આપે છે. એલિસ આ આદાન-પ્રદાનને ધ્યાનથી જુએ છે અને પછી દેડકા સાથે એક આશ્ચર્યજનક વાતચીત પછી પોતાની જાતને ઘરમાં પ્રવેશ કરાવે છે. રાણીનો રસોયો વાસણો ફેંકી રહ્યો છે અને સૂપ બનાવે છે જેમાં ઘણા બધા કાળા મરી છે અને તેના કારણે એલિસ, રાણી અને તેનું બચ્ચું ને જોરદાર છીંકો આવવા લાગે છે. રાણીએ પોતાનું બચ્ચું એલિસને આપી દીધું અને તે બચ્ચું ડુક્કરમાં પરિવર્તિત થઇ ગયું. જેનાથી એલિસના આશ્ચર્યની સીમા ન રહી.
કેરોલની વાર્તા પહેલી વાર સાંભળનાર નૌકાદળના સભ્ય પ્રકરણ 3 માં કોઇને કોઇ સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે. દેખીતી રીતે જ એલિસ લિડેલ જાતે તેમાં હતી જ્યારે કેરોલ અથવા ચાર્લ્સ ડોડસનની પણ ડોડોનો રૂપમાં નકલ કરવામાં આવી છે. કેરોલ ડોડો રૂપમાં ઓળખાય છે કારણ કે તે ડોડસન બોલતો હતો ત્યારે અચકાતો હતો. આ રીતે તે પોતપોતાના અંતિમ નામ બોલે તો તે ડો-ડો –ડોડસન થતું હતું. ડકનો સંદર્ભ છે કેનન ડકવર્થ, લૌરી એટલ લૌરિના લિડેલ અને ઇગલેટનો સંદર્ભ હતો એડિથ લિડેલ .
હૈટરના થિયોફિલસ કાર્ટર સાથે સંબંધિત હોય તેવી ઘણી શક્યતા છે જે એક ફર્નિચર વિક્રેતા છે જે પોતાના બિનપરંપરાગત સંશોધન માટે ઓક્સફર્ડમાં જવા માંગે છે. ટેનિયલે દેખીતી રીતે જ કેરોલના સૂચન પર હૈટરને કાર્ટર જેવું બનાવ્યું. ડોરમાઉસ ત્રણ બહેનોની વાર્તા સંભળાવે છે જેના નામ હતા એલ્સી, લેસી અને ટિલી. આ લિડેલ બહેનો હતી. એલ્સી . છે , ટિલી એડિથ છે અને લેસી એલિસનું એક એનાગ્રામ છે.
બિલ ધ લિઝાર્ડ, બેન્જામિન ડિઝરાયલીના નામ પર એક નાટક હોઇ શકે છે. ટેનિયલના થ્રૂ ધ લુકિંગ-ગ્લાસ ના એક ચિત્રમાં એક પાત્રને ચિત્રિત કરવામાં આવે છે જેને “મેન ઇન વ્હાઇટ પેપર”ના સ્વરૂપમાં દર્શાવાય છે. કાગળની ટોપી પહેરેલા ડિઝરાયલીના કાર્ટૂનના રૂપમાં સિંહ અને યુનિકોર્નના ચિત્ર પણ ટેનિયલને ગ્લેડસ્ટોન અને ડિઝરાયલીના પંચ ચિત્રસાથે ઘણી સમાનતા ધરાવે છે.
પુસ્તકને તુરંત લોકપ્રિયતા મળ્યા બાદ, તેના જીવંત પ્રદર્શન પણ થોડા જ સમયમાં શરૂ થઇ ગયા. તેનું એક શરૂઆતનું ઉદાહરણ એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ નામે એચ. સેવિલ ક્લાર્કના મ્યુઝિકલ નાટક અને વોલ્ટર સ્લોટર નો સમાવેશ થાય છે જે લંડનના પ્રિન્સ ઓફ વેલ્સ થિયેટર ખાતે 1886માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.