polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
૨/૪ પલટણે આ અભિયાનમાં ભાગ લીધો. ફ્રાન્સના પતન બાદ ઈરાક પર હુમલાનો ખતરો વધી ગયો હતો. તેને ખાળવા માટે કરાંચી ખાતેથી મે ૧૯૪૧માં પલટણને શત્ત-અલ-અરબ ખાતે તૈનાત કરવામાં આવી. તેણે ૨૪ મે ૧૯૪૧ ના રોજ બસરા અને યુફ્રેટિસ નદીનો પશ્ચિમ કાંઠો કબ્જે કરવાની કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો. ૨૫ મે ના રોજ તેને વિમાન દ્વારા હબ્બાનિયાના વાયુ મથક ખાતે મદદ અને બચાવ કાર્ય માટે મોકલવામાં આવી. તેના પર ઈરાકી ભૂમિદળ અને જર્મનીની વાયુસેના જે મોસુલ અને બગદાદ ખાતે તૈનાત હતી તેના દ્વારા હુમલો કરાયો હતો.
રેજિમેન્ટની ઘણી પરંપરાઓ બ્રિટિશ ગ્રિનજેકેટ્સ રેજિમેન્ટ સાથે મળતી આવે છે. ભારતીય સેનાની અન્ય રાઈફલ રેજિમેન્ટ મુજબ તે મિનિટના ૧૮૦ કદમના દરે કૂચ કરે છે. રેજિમેન્ટના અફસરો કાળા રંગનો દોરો ખમીસ પર પહેરે છે જેના અંતે સીટી બાંધેલી હોય છે. રેજિમેન્ટ તેમની સાદગી માટે ગૌરવ અનુભવે છે અને તેઓ ઠસ્સાભરી ઉજવણીઓ નથી રાખતા. તમામ સૈનિકો ૪જીઆર કાળા રંગની ધાતુમાં ખભ્ભા પર પહેરે છે. ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૯થી બ્રિટિશ ભૂલભરેલા ઉચ્ચારણ અને નામ ગોરખાથી બદલી અને સાચું નામ ગુરખા કરવામાં આવ્યું છે.
૧૮૫૭ના વિપ્લવ સમયે પિથોરાગઢ, ઉત્તર પ્રદેશ ખાતે તત્કાલીન જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લઈ અને વધારાની ગુરખા રેજિમેન્ટ ઉભી કરાઈ જેને ૧૯મી બંગાળ સ્થાનિય પાયદળ રેજિમેન્ટ એવું નામ અપાયું. ૧૮૬૧માં ગુરખા રેજિમેન્ટને ક્રમબદ્ધ કરાતાં આ રેજિમેન્ટને ૪ ગુરખા રાઈફલ્સ નામ અપાયું. ૧૯૨૪માં તેનું નામ બદલી અને ૪ પ્રિન્સ ઑફ વેલ્સની ગુરખા રાઈફલ્સ નામ અપાયું. તે સમયે બ્રિટિશ રાજા એડવર્ડ આઠમાને કર્નલ-ઇન-ચીફ બનાવાયા. સ્વતંત્રતા સમયે આ રાજાશાહી નામ દૂર કરવામાં આવ્યું અને હાલનું નામ અપાયું.
પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ૧લી પલટણ ૪ ગુરખા રાઈફલ્સ ને ફ્રાન્સ ખાતે તૈનાત કરવામાં આવી. તેની સાથે એક અંગ્રેજ અને બે અન્ય ભારતીય પલટણો સિરહિન્દ બ્રિગેડ હેઠળ મૂકવામાં આવી હતી. ૩૦ નવેમ્બરના રોજ પલટણ માર્શેઈ ખાતે પહોંચી અને મોરચા પર તેમને ડિસેમ્બર ૧૯૧૪માં જ મોકલી દેવાઈ.આ અભિયાનમાં તેણે ગિવેન્ચી, નુવે શાપેલ અને યપ્રિ ખાતે લડાઈમાં ભાગ લીધો. એપ્રિલ ૧૯૧૬માં તેને મેસોપોટેમિ૬૬૬યા ખાતે તૈનાત કરવામાં આવી.
લેખક જ્હોન માસ્ટર્સ રેજિમેન્ટમાં અફસર હતા અને તેમણે સરહદી પ્રાંત, ઈરાક અને બર્માના અભિયાનમાં ભાગ લીધો હતો. એક તબક્કે તેઓ ૩જી પલટણનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. તેમના પુસ્તકો બ્યુગલ્સ એન્ડ અ ટાઈગર, ધ રોડ પાસ્ટ મેન્ડેલે અને પીલગ્રીમસ સન ભારતીય સેના અને ૪ ગુરખા રેજિમેન્ટની તત્કાલીન જીવનનું વર્ણન કરે છે.
રેજિમેન્ટ આફ્રિકા, યુરોપ અને એશિયામાં લડી ચૂકી છે જેમાં દ્વિતીય અફઘાન યુદ્ધ, ચીનમાં બોક્સર વિદ્રોહ, પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ અને દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ સામેલ છે. સ્વતંત્રતા બાદ તેણે ભારત-પાકિસ્તાનના તમામ યુદ્ધ તેમજ ૧૯૬૨ના ભારત-ચીન યુદ્ધ દરમિયાન લડાઈમાં ભાગ લીધો છે. રેજિમેન્ટ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની શાંતિસેનામાં પણ સામેલ થઈ ચૂકી છે.
૪ ગુરખા રેજિમેન્ટ એ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક પાયદળ રેજિમેન્ટ છે. તેમાં ભારતીય અને નેપાળ મૂળના ગુરખા સૈનિકોને ભરતી કરવામાં આવે છે. આ રેજિમેન્ટમાં પાંચ પલટણો છે. રેજિમેન્ટને બ્રિટિશ ભારતીય સેનાના ભાગરૂપે ઇસ ૧૯૫૭માં ઉભી કરવામાં આવી હતી. ઈસ ૧૯૪૭માં ભારતને સ્વતંત્રતા મળી તે સમયે તે ભારતીય સેનામાં સમાવાઈ.
જુન ૧૯૪૧માં ઈરાકના સફળ અભિયાન બાદ જેમાં હડીથા પર કબ્જો પણ સામેલ હતો, પલટણને તેને સિરિયા-તુર્કી સરહદ વિચિ ફ્રેન્ચ સૈન્ય સામે તૈનાત કરવામાં આવી. તેણે ડિર-એ-ઝોર કબ્જે કર્યું. તેણે રાફા પણ કબ્જે કર્યું જે પાછળથી ઇસ્લામી આંતકવાદી જૂથ ઇસ્લામિક સ્ટેટના કેન્દ્ર તરીકે કુખ્યાત બન્યું.
ભારતીય પલટણોની પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ યુદ્ધ નોંધ જેમાં ૧/૪ ગુરખા રાઈફલ્સ પણ સામેલ છે તેને ડિજિટાઈઝ સ્વરૂપે ઝુનિવર્સ પર મૂકવામાં આવી છે. તેમાં પલટણની રોજબરોજની પ્રવૃત્તિ, તેની તૈનાતી, અફસરોના અનુભવ વગેરે રસપ્રદ બાબતોની તેમાં નોંધ છે.
ત્યારબાદ તેને સડક માર્ગે પેલેસ્ટાઈન ખાતે ખસેડવામાં આવી. જ્યાંથી તેને ઉત્તરી આફ્રિકામાં તૈનાત કરાઈ પરંતુ, ત્યાં ઈટાલિની બે બેરાસાલિયેરી પલટણોએ તેને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી. પાછળથી તેને પુનઃગઠિત કરી અને સાયપ્રસ ખાતે તૈનાત કરાઈ અને તેણે ઈટાલિના અભિયાનમાં ભાગ લીધો.
દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તત્કાલીન જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લેતાં ૩/૪ અને ૪/૪ એમ બે પલટણો ઉભી કરવામાં આવી. રેજિમેન્ટની પલટણોએ ઈરાક, સિરિયા, ઇજિપ્ત, સાયપ્રસ, ઈટલી અને બર્મા ઉપરાંત નાગાલેંડ, મણિપુર અને મિઝોરમ ખાતે યુદ્ધમાં ભાગ લીધો.
૧૮૬૬માં બાકલોહને ચંબાના રાજા પાસેથી આ રેજિમેન્ટના મુખ્યાલય માટે સંપાદિત કરવામાં આવ્યું અને ડેલહાઉસી ખાતે અંગ્રેજ સૈનિકો માટે વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી અને આ માટે રૂપિયા ૫૦૦૦ ચૂકવાયા. આ સ્થળ રેજિમેન્ટના મુખ્યાલય તરીકે ઈસ ૧૯૪૮ સુધી કાર્યરત રહ્યું.
૩/૪ ગુરખા રાઈલ્સ પલટણને ઉભી કરવાનો યુદ્ધ દરમિયાન આદેશ મળ્યો પરંતુ એક કારકુની ક્ષતિને કારણે ૪/૩ ગુરખા રાઈફલ્સ એટલે કે ૪થી પલટણ ૩ ગુરખા રાઈફલ્સ ઉભી થઈ ગઈ. ૩/૪ ને બાદમાં બાકલોહ ખાતે દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ૧ ઓક્ટોબર ૧૯૪૦માં ઉભી કરવામાં આવી.
૧૯૦૩માં સોમાલીયા ખાતે ત્રીજા સોમાલિલેન્ડ અભિયાન દરમિયાન રેજિમેન્ટના કેપ્ટન વિલિયમ જ્યોર્જ વોકર રેજિમેન્ટ માટે વિક્ટોરીયા ચંદ્રક મેળવનાર પ્રથમ અફસર બન્યા.
ગુજરાત કચ્છના રણથી લઈને સાપુતારાની ટેકરીઓ સુધી વિવિધ પ્રવાસી આકર્ણણો આવેલા છે. સમગ્ર વિશ્વમાં એશિયાઇ સિંહોને જોવા માટે ગુજરાત એકમાત્ર સ્થળ છે. ગુજરાત સલ્તનતના સમય દરમિયાન, હિંદુ અને ઇસ્લામિક સ્થાપત્યનું સમન્વય થયો હતો જેનાથી ઇન્ડો-સારાસેનિક શૈલીનો ઉદ્ભવ થયો હતો. રાજ્યમાં આવેલા ઘણાં સ્થાપત્યો આ શૈલી હેઠળ બન્યા છે. ગુજરાત શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર, મહાત્મા ગાંધી અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનું જન્મસ્થળ પણ છે, જે ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળના પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓ છે. તાજેતરના વર્ષોમાં સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી ગુજરાતના મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. તે વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા છે.
અમદાવાદને તેના કેન્દ્રીય સ્થાન અને સારી રીતે જોડાયેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથક સાથે ગુજરાતના તમામ સ્થળોને આવરી લેવા માટે એક આદર્શ કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ, જામનગર, ભાવનગર, પોરબંદર, કંડલા અને ભુજ ખાતે હવાઇમથકો આવેલા છે. અમદાવાદમાં સ્થાનિક અને સીધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇ સેવાઓ પ્રાપ્ત છે. તેમજ અમદાવાદ સમગ્ર ગુજરાતના શહેરોમાં પ્રવાસ કરવા માટે અનુકૂળ છે.
ગુજરાત ભારતનું છઠ્ઠું સૌથી મોટું રાજ્ય છે, જે ભારતના પશ્ચિમ ભાગમાં ૧,૬૦૦ કિમી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે. તે દેશમાં નવમું સૌથી લોકપ્રિય પ્રવાસી સ્થળ છે. ૨૦૧૮માં ગુજરાતની ૫.૪૪ કરોડ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓએ મુલાકાત લીધી હતી.
અમિતાભ બચ્ચન હાલમાં ગુજરાતના પ્રવાસન બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર છે. તેમના 'ખુશ્બુ ગુજરાત કી' અભિયાને ગુજરાતમાં પ્રવાસનને દર વર્ષે ૧૪ ટકા વધાર્યું છે, જે રાષ્ટ્રીય પ્રવાસન વિકાસ દર કરતાં બમણું છે.
મીરનો જન્મ ખેડા જિલ્લાના ઠાસરા ગામમાં પિતા કમાલુદ્દીન મીર અને માતા હલીમા મીરને ત્યાં થયો હતો. તેમણે ૧૯૬૮માં શારદા મંદિર હાઇસ્કૂલ, મેનપુરાથી એસએસસી સુધીનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. તેમણે ૧૯૭૩માં બાલાસિનોરની આર્ટ્સ એન્ડ કોમર્સ કોલેજમાંથી બી.એ.ની પદવી મેળવી હતી. ૧૯૭૫માં સી.બી. પટેલ આર્ટસ કોલેજ, નડીઆદથી ગુજરાતી સાહિત્ય વિષય સાથે એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૮૦માં તેમણે એમ.એસ. યુનિવર્સિટીની ફેકલ્ટી ઓફ એજ્યુકેશનમાંથી બી.એડ.ની પદવી પૂર્ણ કરી. ગુજરાતી ગઝલની સૌંદર્ય મીમાંસા શોધનિબંધ માટે તેમને મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલય દ્વારા પીએચ.ડી.ની પદવી એનાયત કરવામાં આવી હતી.
મીરે વડોદરાની એમ.ઇ.એચ. ગર્લ્સ હાઇસ્કૂલમાં શિક્ષક તરીકેની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે પોતાની લેખન કારકિર્દીની શરૂઆત ૧૯૬૮માં ગાલિબ, ફૈઝ, જીગર મોરાદાબાદી અને કાલિદાસના પ્રભાવથી કરી હતી. તે જ વર્ષે, તેમની ગઝલ પહેલીવાર ગુજરાતી સામયિક જય જય માં પ્રકાશિત થઈ. તેમણે મુસ્લિમ એજ્યુકેશનલ સોસાયટી, વડોદરાના વહીવટકર્તા તરીકે ફરજ બજાવી હતી અને દર મંગળવારે ગુજરાત સમાચારમાં ગુલછડી કટાર લખતા હતા. તેઓ ગુજરાતી ગઝલ પત્રિકા ધબકના સ્થાપક સંપાદક છે.
તેઓ ગુજરાતી ગઝલ પત્રિકા ધબકના સ્થાપક સંપાદક હતા. તેમની નોંધપાત્ર કૃતિઓમાં સાત સૂકાં પાંદડા , ગઝલનું પરિપેક્ષ્ય , ઠેસ અને અધખુલા દ્વાર નો સમાવેશ થાય છે. ધ ઇન્ડિયન નેશનલ થિયેટર, મુંબઈએ ગુજરાતી ગઝલ કવિતામાં તેમના યોગદાન બદલ તેમને શયદા પુરસ્કાર એનાયત કર્યો હતો.
તેમનો પ્રથમ ગઝલસંગ્રહ ઠેસ ૧૯૮૫માં પ્રકાશિત થયો હતો, ત્યારબાદ ચિત્કાર , સાત સૂકાં પાંદડા , ખાલી હાથનો વૈભવ , અધખુલા દ્વાર , રૂબરૂ અને લાપતાની શોધ તેમના અગત્યના ગઝલસંગ્રહો છે.
શરણાર્થી એ એક એવી વ્યક્તિ છે જે યુદ્ધ, સંઘર્ષ, જુલમ અને હિંસાની અસરોને કારણે તેમનો દેશ છોડી દે છે જેનો તેઓએ તેમના દેશની અંદર સામનો કર્યો છે. કેટલાક શરણાર્થીઓ ઘણી વખત અલગ દેશમાં સલામતી અને આશ્રયસ્થાન શોધવાની યોજના સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો ઓળંગીને માત્ર ઓછામાં ઓછાં વસ્ત્રો અને સંપત્તિ સાથે બધું જ મૂકીને જતા જોવા મળે છે.
આ કાર્યક્રમનો હેતુ શરણાર્થીઓની શક્તિને માન્યતા આપવાનો છે, જેઓ સલામત આશ્રયસ્થાન શોધવાની અને વધુ સારું જીવન જીવવાની આશામાં તેમના દેશના સંઘર્ષ અને દમનથી ભાગી ગયા છે. વિશ્વ શરણાર્થી દિવસ શરણાર્થીઓની દુર્દશા માટે સમજવાની વિભાવનાનું નિર્માણ કરે છે જે વ્યક્તિના ભવિષ્યના પુનર્નિર્માણમાં સ્થિતિસ્થાપકતા અને હિંમત દર્શાવે છે.
આ દિવસ દરેક માટે શરણાર્થીઓના સમુદાયોની સમૃદ્ધ વિવિધતાને અનુભવવાની, સમજવાની અને ઉજવણી કરવાની તક છે. થિયેટર, નૃત્ય, ફિલ્મો અને સંગીત જેવા કાર્યક્રમોનો હેતુ શરણાર્થી સમુદાયની સંસ્થાઓ, સ્વૈચ્છિક અને વૈધાનિક સંસ્થાઓ, સ્થાનિક કાઉન્સિલ અને શાળાઓને સપ્તાહ દરમિયાન કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવાની મંજૂરી આપવાનો છે.
વિશ્વ શરણાર્થી દિવસ એ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા દર વર્ષે ૨૦ જૂને આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ છે. તે વિશ્વભરના શરણાર્થીઓની ઉજવણી અને સન્માન કરવા માટે રચાયેલ છે. આ દિવસની સ્થાપના સૌપ્રથમવાર ૨૦ જૂન ૨૦૦૧ના રોજ શરણાર્થીઓની સ્થિતિ સંબંધિત ૧૯૫૧ના સંમેલનની ૫૦મી વર્ષગાંઠની માન્યતા અનુસંધાને કરવામાં આવી હતી.
૧૯૫૧નું શરણાર્થી સંમેલન, શરણાર્થીને એક વ્યક્તિ તરીકે સ્વીકારે છે જે તેમની જાતિ, ધર્મ, સામાજિક જૂથની ભાગીદારી અથવા વિવિધ રાજકીય અભિપ્રાયોથી પ્રભાવિત થવાના સ્થાપિત ડરને કારણે તેમના મૂળ દેશમાં પાછા ફરવામાં અસમર્થ હોય છે.
વિશ્વ શરણાર્થી દિવસની ઉજવણી વિશ્વ શરણાર્થી સપ્તાહ દ્વારા પણ કરવામાં આવે છે અને આશ્રય શોધનારાઓ અને શરણાર્થીઓને જ્યાં રહે છે તે સમુદાય દ્વારા જોવા, સાંભળવા અને મૂલ્યાંકન કરવાની મહત્વપૂર્ણ તક પૂરી પાડવા માટે રચાયેલ છે.
ભારતીય ધર્મો, દક્ષિણ એશિયાઈ ધર્મો અથવા ધર્મ ધર્મો એવા ધર્મો છે જે ભારતીય ઉપખંડમાં વિશ્વના ઘણા ધર્મોના મૂળ તરીકે ઉદ્દભવ્યા છે અને ધર્મ પર આધારિત છે. ભારતીય ઉપખંડમાં માં વિવિધ ગાળાઓ ખાતે હિન્દૂ ના , જૈન ધર્મ, બોદ્ધ ધર્મ, શીખ ધર્મ, અને ઉભરતી ધર્મો સમય જતાં વિશ્વમાં ફેલાય છે. આ તમામ ધર્મો, તેમના સામાન્ય મૂળ અને કેટલાક પરસ્પર પ્રભાવને લીધે, મૂળભૂત માન્યતાઓ, સંપ્રદાયો અને ધાર્મિક સંસ્કારોમાં ઘણી સમાનતા ધરાવે છે. ઘણીવાર આ બધાને ઘણા ધર્મો અને સંપ્રદાયોનો ધર્મ માનવામાં આવે છે અને તે બધાને ‘હિંદુ’ કહેવામાં આવે છે. આ તમામ ધર્મોને પૂર્વીય ધર્મો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. જો કે ભારતીય ધર્મો ભારતીય ઇતિહાસ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે, તેઓ ધાર્મિક સમુદાયોની વિશાળ શ્રેણી બનાવે છે અને તે ભારતીય ઉપખંડ સુધી મર્યાદિત નથી.
શીખ ધર્મ એ વિશ્વનો પાંચમો સૌથી મોટો ધર્મ છે. લગભગ ત્રણ કરોડ લોકો આ ધર્મનું પાલન કરે છે. તે 1500 માં ગુરુ નાનક દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે ભારતીય ઉપખંડના ઉત્તરીય ભાગ પંજાબમાં ઉદ્દભવ્યું હતું. શીખ નામ સંસ્કૃત શબ્દ પરથી આવ્યું છે જેનો અર્થ વિદ્યાર્થી થાય છે. તે ભારતમાં ચોથો સૌથી મોટો ધર્મ છે અને ભારતીય વસ્તીના 2% ની નીચેની વસ્તી ધરાવે છે. ભારત ઉપરાંત, શીખો કેનેડા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, પાકિસ્તાન, અફઘાનિસ્તાન, યુનાઇટેડ કિંગડમ, ઓસ્ટ્રેલિયા, સિંગાપોર, મલેશિયા, પૂર્વ આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વમાં પણ વસે છે .
આ ધર્મોના અનુયાયીઓની વિચારધારાઓ, પ્રક્ષેપણ અને સામાજિક સંવાદિતાના સુમેળને કારણે, આ માન્યતાઓને વ્યાપક હિંદુ ધર્મના પેટાવિભાગો અથવા પેટા જાતિઓ તરીકે પણ ગણવામાં આવે છે. મંદિરો, મઠો, ધર્મસ્થાનો, તહેવારો, સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ, કર્મકાંડો, જાતિ વ્યવસ્થા, બ્રહ્માંડશાસ્ત્ર, ધર્મશાસ્ત્ર, સાહિત્ય, વેદ, કેલેન્ડર, આ બધા ધર્મોમાં એક વસ્તુ સમાન છે. દરેક ધર્મના લોકો માટે દરેક ધર્મના મંદિરોમાં જવાનો રિવાજ છે. આ બધા ધર્મો જાતિ વ્યવસ્થાને અનુસરે છે.
બૌદ્ધ ધર્મ એ વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો ધર્મ છે અને એશિયાનો ત્રીજો સૌથી મોટો ધર્મ છે. ધર્મની શરૂઆત સિદ્ધાર્થ ગૌતમ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. એશિયામાં 12% વસ્તી આ ધર્મને અનુસરે છે. તે ભૂટાન, મ્યાનમાર, કંબોડિયા, થાઈલેન્ડ, શ્રીલંકા, તિબેટ અને મંગોલિયામાં મુખ્ય ધર્મ છે. ચીન, તાઈવાન, ઉત્તર કોરિયા, દક્ષિણ કોરિયા, સિંગાપોર અને વિયેતનામમાં નોંધપાત્ર સંખ્યામાં બૌદ્ધો વસે છે.
ધાર્મિક વિધિઓમાં પણ સામાન્ય લક્ષણો જોવા મળે છે. વડા અભિષેકમાં સમારંભ ત્રણેય અલગ પરંપરાઓ મહત્વપૂર્ણ છે, શીખ અપવાદ સાથે. અન્ય નોંધપાત્ર ધાર્મિક વિધિઓમાં મૃતકોના અગ્નિસંસ્કાર, પરિણીત મહિલાઓના માથા પર માટીના વાસણો પહેરવા અને વિવિધ લગ્ન સમારોહનો સમાવેશ થાય છે. ચાર પરંપરાઓમાં કર્મ, ધર્મ, સંસાર, મોતસમ અને વિવિધ પ્રકારના યોગનો સમાવેશ થાય છે.
જૈન ધર્મ એ ભારતીય ધર્મ છે. જૈનો મોટાભાગે ભારતમાં રહે છે પરંતુ વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં જોવા મળે છે. ભારતની રાજકીય, આર્થિક અને નૈતિક લાક્ષણિકતાઓ પર જૈન ધર્મનો પ્રભાવ નોંધપાત્ર છે. ભારતમાં ધર્મોમાં સૌથી વધુ શિક્ષિત જૈનો છે. જૈન પુસ્તકાલયોને ભારતમાં સૌથી પ્રાચીન પુસ્તકાલયો ગણવામાં આવે છે. વર્તમાન મહાવીરના ઉપદેશો આ ધર્મના માર્ગદર્શક છે.
હિંદુ ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ, જૈન ધર્મ અને શીખ ધર્મ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફિલસૂફી શેર કરે છે જે વિવિધ જૂથો અને વ્યક્તિઓ દ્વારા અલગ અલગ રીતે અર્થઘટન કરવામાં આવે છે. 19મી સદી સુધી, તે વિવિધ ધર્મોના અનુયાયીઓ પોતાને એકબીજાના વિરોધી તરીકે લેબલ આપતા ન હતા, પરંતુ "સમાન વિસ્તૃત સાંસ્કૃતિક પરિવારના" તરીકે લેબલ લગાવતા હતા.
હિંદુ ધર્મ એશિયા ખંડનો બીજો સૌથી મોટો અને સૌથી જૂનો ધર્મ છે. 100 કરોડથી વધુ લોકો આ ધર્મનું પાલન કરે છે. વસ્તીની દ્રષ્ટિએ તે ભારત, નેપાળ અને બાલી ટાપુઓમાં બહુમતી ધર્મ છે. ભૂટાન, ઇન્ડોનેશિયા, બાંગ્લાદેશ, મ્યાનમાર, કેરેબિયન, મલેશિયા, સિંગાપોર અને શ્રીલંકામાં નોંધપાત્ર સંખ્યામાં હિન્દુઓ વસે છે.
શિરડી સાઈ બાબા, જેને શિરડી સાઈ બાબા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક ભારતીય આધ્યાત્મિક ગુરુ છે, જેમને તેમના ભક્તો દ્વારા શ્રી દત્તગુરુનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેમની ઓળખ એક સંત અને પાકીર તરીકે કરવામાં આવી હતી.
આર્ય સમાજ એ એક એકરૂપ ભારતીય હિંદુ સુધારા ચળવળ છે જે વેદની શક્તિમાં તેની માન્યતાના આધારે ફિલસૂફી અને પ્રથાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. સમાજની સ્થાપના 10 એપ્રિલ 1875 ના રોજ સંન્યાસી સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
આ ધર્મોને ધર્મ ધર્મો કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ ધર્મની મુખ્ય વિભાવના સાથે જોડાયેલા છે. સંદર્ભના આધારે ધર્મના જુદા જુદા અર્થો છે. ઉદાહરણ તરીકે તે સદ્ગુણ, ફરજ, ન્યાય, આધ્યાત્મિકતા વગેરેનો સંદર્ભ લઈ શકે છે.
ઓગણીસમી સદીના મધ્યમાં અય્યાવાઝી , દક્ષિણ ભારત, કન્યાકુમારી જિલ્લો કેમિટોપ્પુ ધર્મના સૈદ્ધાંતિક ભાગમાં એકવચનમાં દેખાય છે. ભારતીય વસ્તી ગણતરીમાં અય્યાવાઝીને હિંદુ સંપ્રદાય ગણવામાં આવે છે.
આ સુધારા ચળવળોને કેટલીકવાર નવા ધર્મો તરીકે ગણવામાં આવે છે. આ તમામ હિંદુ જીવનશૈલી શીખવે છે. તેઓ પણ ધર્મ ધર્મનો એક ભાગ છે. જેઓ આને અનુસરે છે તેઓ પણ હિન્દુ ધર્મને અનુસરે છે.
હિંદુ ધર્મને સામાન્ય રીતે શૈવ, વૈષ્ણવ અને સક્તમ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. બૌદ્ધ ધર્મને સામાન્ય રીતે થરવાડા બૌદ્ધ ધર્મ અને મહાયાન બૌદ્ધ ધર્મ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
હિંદુ ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ, જૈન ધર્મ અને શીખ ધર્મ મોક્ષ અને પુનર્જન્મના ચક્રમાંથી મુક્તિનો વિચાર વહેંચે છે. તેઓ આ પ્રકાશનની ચોક્કસ પ્રકૃતિમાં ભિન્ન છે.
શૌર્ય શાકાહારી અથવા લિંકાયતમ એક શાકાહારી અને ધાર્મિક વિભાગો કે જે ધર્મમાંથી ઉદ્ભવ્યો છે. કર્ણાટકમાં લિંગાયત સમુદાયમાં આ મોટાભાગે અનુસરવામાં આવે છે. .
આશાપુરા માતાનું મુખ્ય અને મૂળ મંદિર, કચ્છના માતાનો મઢમાં આવેલું છે, જ્યાં કચ્છના જાડેજા શાસકો તેમની કુલદેવી અને પ્રદેશના મુખ્ય વાલી દેવતા તરીકે પૂજે છે. આ મંદિર ભુજથી ૮૦ કિમી દૂર આવેલું છે. તેનું બાંધકામ ઈ.સ. ૧૩૦૦ની આસપાસ તે સમયના કચ્છના રાજવી લાખો ફુલાણીના દરબારના કરાડ વાણિયા મંત્રીઓ દ્વારા કરાવવામાં આવ્યું હતું. તે દેવીના આશીર્વાદ મેળવી યુદ્ધ જીત્યા બાદ જાડેજા શાસકો દ્વારા કુલદેવી તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યા હતા. દર વર્ષે માતાના મઢમાં નવરાત્રીમાં મેળો ભરાય છે જેમાં સમગ્ર ગુજરાત અને મુંબઈથી લાખો ભક્તો તેમના આશીર્વાદ લેવા ઉમટે છે. તેમનું અન્ય અન્ય એક મંદિર ભુજ ખાતે કોટની અંદર આવેલું છે.
ઘણાં કચ્છી સમુદાયો તેમને કુળદેવી અથવા ઇષ્ટદેવી માને છે જેમકે ચૌહાણ, જાડેજા રાજપૂતો, કચ્છ રજવાડું, નવાનગર રજવાડું , રાજકોટ , મોરબી , ગોંડલ રાજ્ય અને ધ્રોલ ના રાજવંશો તેમને ઇષ્ટદેવી માને છે. દેવીનું મુખ્ય મંદિર કચ્છમાં આવેલ માતાનો મઢમાં ખાતે આવેલું છે. જ્યાં કચ્છના જાડેજા શાસકોની ઇષ્ટદેવી અને પ્રદેશની મુખ્ય ક્ષેત્રપાલિકા દેવી તરીકે તેની પૂજા થાય છે. કચ્છના ગોસર અને પોલાડીયા સમુદાયો તેમને કુળદેવી માને છે.
ગુજરાતમાં પણ ઘણા ચૌહાણ, તરાળ , પુરબિય જેવા બારીયા રાજપૂતો પણ તેમની કુળદેવી તરીકે પૂજા કરે છે. દેવડા રાજપુતો પણ તેમને કુળદેવી તરીકે તેની પૂજા કરે છે. બિલોર જેવા બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિઓ, ગૌર , ઠાંકી, પંડિત અને દવે પુષ્કર્ણા, સોમપુરા સલાટ પણ તેમને તરીકે પૂજે છે. વૈષ્ય સમુદાયમાં, જેમ કે વિજયવર્ગીય જ્ઞાતિ તેમની પૂજા કરે છે. બ્રહ્મ ક્ષત્રિ જાતિ પણ તેમની કુળદેવી તરીકે ઉપાસના કરે છે.
આશાપુરા માતા કચ્છના પ્રમુખ દેવી-દેવતાઓમાંના એક છે. તેમનું નામ સૂચવે છે તેમ આ દેવી છે જે તેમના પર શ્રદ્ધા ધરાવનારા અને પૂજનારાઓની ઇચ્છાઓ અને ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે એવી માન્યતા છે. આશાપુરા માતાની મોટાભાગની મૂર્તિ વિશેની વિશિષ્ટ વસ્તુ એ છે કે તેમાં આંખની ૭ જોડીઓ હોય છે.
એક કથા એવી છે કે અમુક એક સતીની વિનંતી કરવાથી મ શક્તિએ બરડા ટેકરીઓ ઉપર ઘુમલીમાં એક દૈત્યનો નાશ કર્યો. તે સતીએ મા શક્તિને ત્યાંજ રહેવા વિનંતી કરી અને તે સ્થળે મંદિત બનત અ તેમને આશાપુરા મા એવું નામ અપ્યું. આ મંદિરને માતાજીનું પ્રથમ મંદિર મનાય છે.
અન્ય જાડેજા બહુમતી ધરાવતા ક્ષેત્રો જેમકે રાજકોટ, જસદણ, મોરબી, ગોંડલ, જામનગર, ઘુમલી,માં પણ તેમના મંદિરો જોવા મળે છે. કચ્છમાંથી સ્થળાંતર કરી જ્યાં જાડેજાઓએ વસવાટ કર્યો ત્યાં તેમના મંદિરો બાંધ્યા.
સિંધી સમુદાયના ખીચડા કુળના લોકો આશાપુરા માતાની કુળદેવી તરીકે પૂજા કરે છે. ગુજરાત જુનાગઢના દેવચંદાની પરિવાર તેમની કુળદેવી તરીકે પૂજા કરે છે. જુનાગઢમાં ઉપરકોટની બાજુમાં તેમનું મંદિર છે.
આ એપ્લિકેશનનો હેતુ ભારતની જનતામાં જાગૃતિ ફેલાવવાનો અને આવશ્યક આરોગ્ય સેવાઓ સાથે તેમને જોડવાનો જણાવવામાં આવ્યો છે. આ એક ટ્રેકિંગ એપ્લિકેશન છે, જે કોરોનાવાયરસ ચેપ વિશે માહિતી મેળવવા માટે સ્માર્ટફોનની જીપીએસ અને બ્લૂટૂથ સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરે છે. આરોગ્ય સેતુ એન્ડ્રોઇડ અને મોબાઇલ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ્સ માટે ઉપલબ્ધ છે. બ્લૂટૂથ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને આ એપ તેના ડેટાબેઝમાં રહેલી માહિતીનો ઉપયોગ કરીને જો કોઇ કોવિડ-૧૯ ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ નજીક હોય તો વપરાશકર્તાને ચેતવણી આપે છે.
૨૯ એપ્રિલ ૨૦૨૦ના રોજ કેન્દ્ર સરકારે તેના કર્મચારીઓ માટે આરોગ્ય સેતુનો ઉપયોગ ફરજિયાત બનાવ્યો હતો. ત્યાર પછી કોંગ્રેસ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ આરોગ્ય સેતુને "અત્યાધુનિક સર્વેલન્સ સિસ્ટમ" ગણાવી હતી. જોકે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલયે આ દાવાને નકારી કાઢ્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે આ મોબાઇલ એપનો ઉપયોગ સલામત છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેના વખાણ થયા છે.
આરોગ્ય સેતુમાં ચાર વિભાગો છે. જેમ કે, તમારી સ્થિતિ, સ્વ મૂલ્યાંકન, કોવિડ-૧૯ રોગચાળાની છેલ્લી માહિતી અને ઇ-પાસ . તમારી સ્થિતિ વપરાશકર્તા માટે કોવિડ-૧૯ થવાનું જોખમ કહે છે. સ્વ મૂલ્યાંકન વપરાશકર્તાને ચેપ લાગવાનું જોખમ જણાવે છે. કોવિડ-૧૯ અપડેટ સ્થાનિક અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે કોવિડ-૧૯ના ફેલાવા અંગે છેલ્લી માહિતી આપે છે.
આરોગ્ય સેતુ રજૂ થયાના ત્રણ દિવસમાં જ પચાસ લાખ ડાઉનલોડ પાર કરી ગયી હતી, જે વડે તે સરકારી એપ્લિકેશનોમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય એપ બની છે. તે વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે, જે ૨ એપ્રિલ ૨૦૨૦ના રોજ રજૂ થયાના માત્ર ૧૩ દિવસમાં જ લગભગ ૫ કરોડ જેટલા મોબાઇલ પર સ્થાપિત થયેલી છે.
આરોગ્ય સેતુ હાલમાં ૧૧ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે (અંગ્રેજી, હિંદી, તેલુગુ, કન્નડ, મલયાલમ, તમિલ, પંજાબી, બંગાળી, ઓડિયા, ગુજરાતી અને મરાઠી) અને ટૂંક સમયમાં વધુ ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ થશે. આ એપમાં પ્રવેશ કર્યા પછી વપરાશકર્તાને આરોગ્ય અને અન્ય માહિતીઓ પૂરી પાડવાનું કહેવામાં આવે છે.
આરોગ્ય સેતુ ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય હેઠળ આવેલા નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર દ્વારા વિકસિત એક કોવિડ-૧૯ રોગનું સ્વ મૂલ્યાંકન, ફેલાવાની જાણકારી તેમજ કોન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ અંગેની મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે.
બાળક ભાષા પ્રશિક્ષણ વિષય અંતર્ગત યુનેસ્કોની ઉજવણીમાં વિશ્વભરમાં બાળકો વર્ગખંડમાં લેખિત સાક્ષરતા કૌશલ્યોના ઉપયોગને કઈ રીતે શીખે છે અને તેમાં નિપુણતા મેળવે છે તે પ્રક્રિયાને દર્શાવતું એક અનોખું પ્રદર્શન યોજાયું.
રફીકુલ ઈસ્લામનો પ્રસ્તાવ બાંગ્લાદેશની સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને બાંગ્લાદેશની સરકાર દ્વારા યુનેસ્કોને આ સંદર્ભનો એક ઔપચારિક પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. યુનેસ્કોની નિયમનકારી વ્યવસ્થા દ્વારા આ દરખાસ્તને આગળ ધપાવવાની પ્રક્રિયા ફ્રાન્સમાં બાંગ્લાદેશના તત્કાલીન રાજદૂત અને યુનેસ્કોમાં કાયમી પ્રતિનિધિ સૈયદ મુઆઝ્ઝેમ અલી અને તેમના પુરોગામી ટોઝામ્મેલ ટોની હક દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેઓ તે સમયે યુનેસ્કોના સેક્રેટરી જનરલ ફેડરિકોના મેયરના ખાસ સલાહકાર હતા. છેવટે ૧૭ નવેમ્બર, ૧૯૯૯ના રોજ યુનેસ્કોની ૩૦મી જનરલ એસેમ્બલીએ સર્વાનુમતે ઠરાવ કર્યો કે ૧૯૫૨માં આજના જ દિવસે પોતાના જીવનનું બલિદાન આપનારા શહીદોની સ્મૃતિમાં સમગ્ર વિશ્વમાં ૨૧મી ફેબ્રુઆરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે.
આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ એ ભાષાકીય અને સાંસ્કૃતિક વૈવિધ્યની જાગૃતિ અને બહુભાષીયવાદને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દર વર્ષે ૨૧ ફેબ્રુઆરીના રોજ વિશ્વભરમાં ઉજવવામાં આવે છે. યુનેસ્કો દ્વારા સૌપ્રથમ ૧૭ નવેમ્બર ૧૯૯૯ના રોજ આ ઉજવણીની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ૨૦૦૨માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ઠરાવ ૫૬/૨૬૨ના સ્વીકાર સાથે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા તેને ઔપચારિક માન્યતા આપવામાં આવી હતી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સામાન્ય સભાએ ૧૬ મે ૨૦૦૭ના રોજ ઠરાવ ક્રમાંક ૬૧/૨૬૬, માં સ્વીકાર્યું હતું કે માતૃભાષા દિવસ એ "વિશ્વના લોકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી તમામ ભાષાઓની જાળવણી અને સંરક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા" વ્યાપક પહેલનો એક ભાગ છે. આ ઠરાવની સાથે જ વર્ષ ૨૦૦૮ને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાષા વર્ષ તરીકે પણ સ્થાપિત કર્યું હતું.
બાંગ્લાદેશીઓ શહીદ સ્મારક અને તેની પ્રતિકૃતિઓ પર પુષ્પમાળાઓ અર્પણ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસની ઉજવણી કરે છે. ૧૯૫૩થી આ દિવસે દેશમાં જાહેર રજા જાહેર કરવામાં આવી છે, તેને શોહિદ દિબોશ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ૧૭ નવેમ્બર ૧૯૯૯ના રોજ, યુનેસ્કોની સામાન્ય પરિષદે ૨૧ ફેબ્રુઆરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ તરીકે માન્યતા આપી હતી. બાંગ્લાદેશીઓ તેમની ભાષા અને સંસ્કૃતિને માન આપીને સામાજિક મેળાવડાનું આયોજન કરે છે, સાહિત્યિક સ્પર્ધાઓ યોજે છે, રસ્તાઓ પર રંગોળી પૂરે છે, ઉત્સવનું ભોજન લે છે અને ગીતો સાંભળે છે. બાંગ્લા અકાદમી સમગ્ર ફેબ્રુઆરી મહિના દરમિયાન ઢાકામાં અમાર એકુશે પુસ્તક મેલા નો અમર પુસ્તક મેળો) નું આયોજન કરે છે.
બંગાળી અથવા બાંગ્લા ભાષા એ પૂર્વ પાકિસ્તાન અને પશ્ચિમ પાકિસ્તાનના બહુસંખ્યક લોકો દ્વારા બોલાતી ભાષા હતી. તેમ છતાં, ૧૯૪૮માં પાકિસ્તાનની તત્કાલીન સરકારે ઉર્દૂને પાકિસ્તાનની એકમાત્ર રાષ્ટ્રીય ભાષા જાહેર કરી હતી. પૂર્વ પાકિસ્તાનના લોકોએ આ જાહેરાતનો વિરોધ કર્યો, કારણ કે મોટાભાગની વસ્તી પૂર્વ પાકિસ્તાનની હતી અને તેમની માતૃભાષા બાંગ્લા હતી. તેમણે બાંગ્લા ભાષાને ઉર્દૂ ઉપરાંતની એક રાષ્ટ્રીય ભાષા બનાવવાની માગણી કરી હતી. આ માગણી સૌપ્રથમ પૂર્વ પાકિસ્તાનના ધીરેન્દ્રનાથ દત્તાએ ૨૩ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૪૮ના રોજ પાકિસ્તાનની બંધારણ સભામાં ઉઠાવી હતી.
આ વિરોધ પ્રદર્શનને તોડી પાડવા માટે પાકિસ્તાનની સરકારે જાહેર સભા અને રેલીઓને ગેરકાયદેસર ઠેરવી હતી. સામે પક્ષે ઢાકા યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓએ સામાન્ય જનતાના સમર્થનથી જંગી રેલીઓ અને સભાઓનું આયોજન કર્યું હતું. ૨૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૨ના રોજ પોલીસે રેલીઓ પર ગોળીબાર કર્યો હતો. આ ગોળીબારમાં અબ્દુસ સલામ, અબુલ બરકત, રફીક ઉદ્દીન અહમદ, અબ્દુલ જબ્બાર અને શફીઉર રહેમાન મૃત્યુ પામ્યા હતા, જ્યારે સેંકડો લોકો ઘાયલ થયા હતા. ઇતિહાસમાં આ એક દુર્લભ ઘટના હતી, જ્યારે લોકોએ તેમની માતૃભાષા માટે તેમના જીવનનું બલિદાન આપ્યું હતું.
આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસના રોજ બાંગ્લાદેશમાં રાષ્ટ્રીય રજા જાહેર કરવામાં આવી છે. ૨૧ ફેબ્રુઆરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ તરીકે ઉજવવાની દરખાસ્ત કેનેડાના વાનકુંવરમાં રહેતા બંગાળીઓ રફીકુલ ઇસ્લામ અને અબ્દુસ સલામે કરી હતી. તેમણે ૯ જાન્યુઆરી ૧૯૯૮ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના તત્કાલીન પ્રમુખ કોફી અન્નાનને એક પત્ર લખીને ૧૯૫૨માં ભાષા ચળવળ દરમિયાન ઢાકામાં થયેલી હત્યાની યાદમાં ૨૧ ફેબ્રુઆરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ જાહેર કરીને વિશ્વની ભાષાઓને લુપ્ત થતી બચાવવા માટે એક પગલું ભરવા જણાવ્યું હતું.
૧૯૯૯માં લંડનમાં અલ્તાબ અલી પાર્ક, વ્હાઇટચેપલમાં ઢાકાના શહીદ મિનારની પ્રતિકૃતિ બનાવવામાં આવી હતી. સમુદાયના સભ્યો અહીં આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસની ઉજવણી માટે પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરીને, ક્રાંતિકારી ગીતો ગાય છે. ગ્રેટર માન્ચેસ્ટરના વેસ્ટવૂડમાં પણ શહીદ મિનારની પ્રતિકૃતિ છે. સ્મારક પર આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ નિમિત્તે સમુદાયના સભ્યો ઉત્તર ઇંગ્લેંડથી આવે છે.
ડિજિટલ ઇન્ડિયા પહેલના ભાગરૂપે ડિજિટલ રૂપે સામગ્રી દેશની ૨૨ અનુસૂચિત ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે અને ભારતની અન્ય ૨૩૪ માન્ય ભાષાઓમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવશે. મૈસૂરની ભારતીય ભાષા કેન્દ્રીય સંસ્થાનમાં ભારતવાણી પરિયોજના મારફતે જૂન ૨૦૧૬માં ડિજિટાઇઝેશનની શરૂઆત થઈ હતી અને ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭ સુધીમાં ૬૦ ભારતીય ભાષાઓમાં સામગ્રી વિના મૂલ્યે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી.
યુનેસ્કો દરેક આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ માટે એક વિષય પસંદ કરે છે, અને તેના પેરિસ મુખ્યમથકમાં સંબંધિત કાર્યક્રમોને પ્રાયોજિત કરે છે. વર્ષ ૨૦૦૮માં આંતરરાષ્ટ્રીય ભાષા દિવસ પર ભાષાઓના આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ષની શરૂઆત થઇ હતી. તે ચિલી, રશિયા, ફિલિપાઇન્સ, ઇજિપ્ત અને કેનેડામાં ઉજવવામાં આવે છે.
૧૯૯૯માં યુનેસ્કો દ્વારા ૨૧ ફેબ્રુઆરીને આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. ૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૦થી સમગ્ર વિશ્વમાં તેની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ ઘોષણા બાંગ્લાદેશીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી ભાષા ચળવળને શ્રદ્ધાંજલિ રૂપે કરવામાં આવી હતી.
૧૯૪૭માં જ્યારે પાકિસ્તાનની રચના થઈ ત્યારે ભૌગોલિક રીતે તેના બે અલગ અલગ ભાગ હતા: પૂર્વ પાકિસ્તાન અને પશ્ચિમ પાકિસ્તાન . સંસ્કૃતિ અને ભાષાના અર્થમાં બંને ભાગો એકબીજાથી ખૂબ જ ભિન્ન હતા.
આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસની ઉજવણી કરવાનો મૂળ વિચાર બાંગ્લાદેશની પહેલ હતો. ૨૧ ફેબ્રુઆરી એ બાંગ્લાદેશ ના લોકોએ બાંગ્લા ભાષાને માન્યતા અપાવવા માટે આપેલી લડતની વર્ષગાંઠ છે. તે ભારતના પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ ઉજવવામાં આવે છે.
આજના દિવસે બાંગ્લાદેશીઓ માતૃભાષા માટે તેમના જીવનનું બલિદાન આપનારા શહીદોની યાદમાં બાંધવામાં આવેલા 'શહીદ મિનાર' સ્મારકની મુલાકાત લે છે અને શહીદોની પ્રતિકૃતિઓ સમક્ષ તેમના પ્રત્યેનું ઊંડું દુ:ખ, આદર અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે.
વિજયાલક્ષ્મીના પિતા મોતીલાલ નહેરૂ , એક ધનવાન બેરિસ્ટર હતા, જેઓ કાશ્મીરી પંડિત સમુદાયના હતા. સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ દરમિયાન તેમણે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રમુખ તરીકે બે વખત સેવા આપી હતી. તેમની માતા, સ્વરૂપરાણી થુસુ કે જેઓ લાહોરમાં સ્થાયી થયેલા એક જાણીતા કાશ્મીરી પંડિત પરિવારમાંથી આવતા હતા, તેઓ મોતીલાલના દ્વિતીય પત્ની હતાં. મોતીલાલના પ્રથમ પત્નીનું બાળકના જન્મ સમયે અવસાન થયું હતું. તેણીની નહેરૂ દંપતિના ત્રણ બાળકો પૈકીના દ્વિતીય સંતાન હતા. જવાહરલાલ તેમનાથી અગિયાર વર્ષ મોટા હતા . તેમના નાના બહેન કૃષ્ણા હઠીસિંગ જાણીતા લેખક હતાં.
૧૯૨૧માં, તેમના લગ્ન રણજિત સીતારામ પંડિત સાથે થયાં હતાં, જેઓ કાઠિયાવાડ, ગુજરાતના એક સફળ બેરિસ્ટર અને શાસ્ત્રીય વિદ્વાન હતા, જેમણે કલ્હણના ઐતિહાસિક મહાકાવ્ય રાજતરંગિણીને સંસ્કૃતમાંથી અંગ્રેજીમાં અનુવાદિત કર્યો હતો. તેમના પતિ મહારાષ્ટ્રીયન સારસ્વત બ્રાહ્મણ હતા, જેમનો પરિવાર મહારાષ્ટ્રના રત્નાગિરીના તટ પર આવેલા બામ્બુલી ગામનો વતની હતો. ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય ચળવળમાં ભાગ લેવા બદલ તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને ૧૯૪૪માં લખનૌ જેલમાં તેમનું અવસાન થયું હતું. પંડિત દંપતીને સંતાનોમાં ત્રણ પુત્રીઓ ચંદ્રલેખા મહેતા, નયનતારા સહગલ અને રીટા ડાર હતા.