polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
જુલાઈ 1963માં, સેન્ટોથી 30 કિલોમીટર કરતાં પણ ઓછા અંતરે આવેલી સાન્ત’અગાતા બોલોગ્નીસની વસાહતામાં 12 વાયા મેડોના ખાતે એક પાટિયું ઊભું કરવામાં આવ્યું.તેના પર લખ્યું હતું, "કયુઈ સ્ટાબિલીમેન્ટો લામ્બોરગીની ઓટોમોબાઈલ" , જે 46,000 ચો.મીટરની જગ્યાને આવરતું હતું. ઓકટોબર 30, 1963ના યંત્રનિર્માતાએ પોતાની કંપનીને નિગમ રૂપાંતરિત કરી અને ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની સોસાઈટા પર અઝીઓની નો જન્મ થયો. ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ અમુક ચોક્કસ કારણોસર સાન્ત’અગાતામાં પોતાનું કારખાનું ખોલવાનું નક્કી કર્યું હતું.શહેરના સામ્યવાદી નેતૃત્વ સાથે થયેલા અનુકૂળ આર્થિક કરાર અનુસાર તેમણે આવતાં દસ વર્ષના વેપારથી ઉપજતા એકમના નફા પર કોઈ કર અદા કરવાનો નહોતો, અને તેના બદલે આ નફો બેન્કમાં જમા કરતાં તેના પર 19% વ્યાજનો દર તેમને મળવાનો હતો.કરારના ભાગ રૂપે,તેમના કારીગરોએ સંગઠન બનાવવાનું રહેતું હતું.આ વસાહત ઈટાલીના હાર્દ સમા એવા ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગાના સ્થળે હતી, જયાંથી લામ્બોરગીનીના કારખાનાને મશીનની દુકાનો, કોચબિલ્ડર્સ અને ઓટોમોટીવ ઉદ્યોગના અનુભવી કારીગરો સહેલાઈથી મળી શકે તેમ હતા.
1968માં મિઉરા નવા રૂપોમાં આવી પહોંચી; મિઉરા પી400 એસ અક્કડ ચેસિસ અને વી12ની જેમ 7000 આરપીએમ પર 370 બીએચપી જેટલો વધુ પાવર ધરાવતી હતી.1968ના બ્રુસેલ્સ ઓટો શોમાં યંત્રનિર્માતાએ મિઉરા પી400 રોડસ્ટરને અનાવરિત કરી, આ કાર ઉપરથી ખુલ્લું કુપેનું સ્વરૂપ હતી.ગાંદિની, જે હવે બેર્ટોન ખાતે ડિઝાઈનના વિદ્યમાન ઉપરી હતા, તેમણે કારની ઝીણી ઝીણી વિગતો- ખાસ કરીને રોડસ્ટરના અંતર્ગત લક્ષણ એવા પવનના ધક્કા અને ઘોંઘાટ જેવી સમસ્યાઓ પર ખૂબ ધ્યાન આપ્યું હતું. ગાંદિનીની આટલી મહેનત છતાં લામ્બોરગીની અને બેર્ટોન રોડસ્ટરના ઉત્પાદન માટેની સૈદ્ધાન્તિક સાઈઝ માટે એકમત ન થઈ શકતા હોવાથી સ્ગાર્ઝીને સંભવતઃ ખરીદદારોને બીજી તરફ વાળવાની ફરજ પડી હતી. મિઉરા સ્પાઈડર એક અમેરિકન મિશ્રધાતુનો પુરવઠો પૂરો પાડનારને વેચી નાખવામાં આવી, તેઓ તેનો માર્કેટિંગની વ્યૂહનીતિથી ઉપયોગ કરવા ઇચ્છતા હતા. 1968નું વર્ષ ફેરરુસિઓના તમામ વેપાર-ધંધા માટે સારો, હકારાત્મક સમય હતો, અને તેમના ઓટોમોબાઈલીએ આખા વર્ષ દરમ્યાન 353 કારની ડિલિવરી આપવામાં આવી.
અમેરિકી માલિકી બાદ માત્ર પાંચ જ વર્ષમાં લામ્બોરગીની હવે જર્મન નિયંત્રણ હેઠળ હતી.તો પણ ફરીથી, આ મુશ્કેલીગ્રસ્ત ઈટાલિયન ઓટોમેકર ફરીથી ફેરગોઠવણ હેઠળ હતી, હવે એક હોલ્ડિંગ કંપની તરીકે લામ્બોરગીની હોલ્ડિંગ એસ.પી.એ. નામે તેનું માળખું ફરીથી ઘડવામાં આવી રહ્યું હતું, ઔડી પ્રમુખ ફ્રાન્ઝ-જોસેફ પાઈફજેન તેના ચૅરમેન હતા. ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની એસ.પી.એ. આ હોલ્ડિંગ કંપનીની પેટાકંપની બની, જેથી તે વિવિધ કારની ડિઝાઈન અને બનાવવા પર જ પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે, જયારે કંપનીના પરવાના બાબતેના સોદાઓ અને દરિયાઈ એન્જિનનું ઉત્પાદન જેવી બાબતો અન્ય રીતે સંભાળી લેવાય.વિટ્ટોરીઓ દી કાપુઆ પોતાના હોદ્દા પર ચાલુ રહ્યા હતા, પણ પછી સમય જતા જૂન 1999માં તેમણે રાજીનામું આપ્યું.તેમની જગ્યા ફિઆટ, આલ્ફા રોમિયો અને ફેરારીનો અનુભવ ધરાવતા આ ઉદ્યોગના અન્ય એક અનુભવી ગિઉસેપે ગ્રેકોએ લીધું.ડાયબ્લોનું અંતિમ સ્વરૂપ, જીટી છેવટે પ્રદર્શિત કરવામાં આવી પણ તેના ઓછા-કદના ઉત્પાદનને કારણે પ્રદૂષણ અને વિનાશક્ષમતા અંગેની મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પરવડે તેવું ન હોવાથી તેનો યુ.એસ. નિકાસ થઈ શકયો નહીં.
આખું લામ્બોરગીની જૂથ હવે આર્થિક મુશ્કેલીઓમાં ફસાયું હતું.ઓટોમેકર ખાતેના વિકાસ કાર્યો ધીમાં પડ્યાં; એલપી500નું 1972ના જિનિવા શોમાં મૂકવા માટેનું ઉત્પાદ નમૂનો ન મૂકી શકાયો અને તેમાં માત્ર જરામાની પી400 જીટીએસ પ્રદર્શિત કરી શકાઈ.દરેક જગ્યાએ ખર્ચ/કિંમતમાં કાપ મૂકવાનો હોવાથી, પાઓલો સ્ટાન્ઝાનીએ એલપી500નો પાવર પ્લાન્ટ બાજુ પર મૂકયો અને તેની જગ્યાએ નાના, 4-લિટરના એન્જિનનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું. ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ ઓટોમોબીલી અને ટ્રાટ્ટોરી માટેના સંભવતઃ ખરીરદારો નજરાવાનું શરૂ કર્યું; તેમણે જયોર્જ્સ-હેન્રી રોસ્સેટ્ટી નામના પોતાના સિત્ર તથા સ્વિસ ધનાઢ્ય વેપારી સાથે, કે જે ઈસ્લેરો અને એસ્પાડાના માનવંતા માલિક પણ હતા, વાટાઘાટો શરૂ કરી. ફેરરુસિઓએ 600,000 યુએસ ડૉલરમાં ઓટોમેકર કંપનીનો 51% હિસ્સો રોસ્સેટ્ટીને વેચ્યો અને આમ પોતે સ્થાપેલી કંપની ઓટોમેકર પરનું પોતાનું નિયંત્રણ જતું કર્યું. તેમણે સાન્ત’અગાતાના કારખાનામાં કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું; રોસ્સેટ્ટી પણ ભાગ્યે જ ઓટોમોબીલીના કામકાજમાં દખલ કરતા.
1970ના જિનિવા શોમાં જરામાને લોકો સમક્ષ મૂકવામાં આવે ત્યાં સુધીમાં પાઓલો સ્ટાન્ઝાનીએ એકદમ કોરોકટ કાગળ લઈને, અત્યાર સુધીની તમામ લામ્બોરગીનીની કારોનો એક પણ પૂરજો વાપર્યા વિના એક નવી ડિઝાઈન બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.કર માટેના કાયદામાં આવેલા પરિવર્તન અને કારખાનાની પૂરી ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવાની ઇચ્છાનો અર્થ એમ થતો હતો કે હવે આ ઈટાલિયન યંત્રનિર્માતાએ પણ ફેરારીએ પોતાની દીનો 246 અને પોર્શ 911માં લીધો હતો તે મુજબ નાની કાર ઉત્પાદિત કરવાનો રસ્તો લેવો પડશે. લડાકુ આખલાઓની એક જાતિ પરથી આ વી8 પાવર્ડ 2+2 કારને ઉર્રાકો નામ આપવાનું નક્કી થયું.ઉર્રાકોના માલિકો સંતાનો ધરાવતાં હશે એવી ફેરરુસિઓના મતને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યવહારક્ષમ વાહન બનાવવા માટે 2+2 બોડી સ્ટાઈલ પસંદ કરવામાં આવી હતી. સ્ટાન્ઝાનીએ ડિઝાઈન કરેલી એકમાત્ર ઓવરહેડ ઠેસી ધરાવતી 8 કાર 5000 આરપીએમ પર 220 બીએચપી પેદા કરતી હતી.બોબ વૅલાસે તરત જ કારનું માર્ગ-પરીક્ષણ અને વિકાસનું કામ હાથ પર લીધું; 1970ના તુરિન મોટર શોમાં તેમણે આ કાર રજૂ કરવી હતી.
વેચાણમાં થયેલા વધારા છતાં કદી નુકસાનીમાંથી બહાર ન આવતી લામ્બોરગીની માટે નવેમ્બર 1996માં વિટ્ટોરિઓ દી કાપુઆને પ્રમુખ અને મુખ્ય કારોબારી અધિકારી તરીકે નીમવામાં આવ્યા, એવી આશામાં કે આ ઓટો દિગ્ગજ ફિઆટ એસ.પી.એ.માં 40 કરતાં વધુ વર્ષો વીતાવનાર આ અનુભવી કદાચ છેવટે આ સ્પોર્ટ્સ કાર ઉત્પાદકને ફરીથી નફો પેદા કરતું એકમ બનાવી શકે. દી કાપુઆએ તરત જ કિંમત/ખર્ચ પર કાપ મૂકતાં પગલાં જારી કર્યાં, કંપનીના કેટલાય એકઝીકયુટીવ્સ અને પરામર્શકોને જવા દીધા અને કાર્યોત્પાદકતામાં 50% વૃદ્ધિ હાંસલ કરવા માટે ઉત્પાદનની ગતિ પર ભાર મૂકયો.1997માં છેવટે લામ્બોરગીની નહીં નફો-નહીં નુકસાનના તબક્કે પહોંચી, અને તે દરમ્યાન તેની 209 ડાયબ્લો વેચાઈ, તેના નફાકારક થવા માટે જોઈતી સંખ્યા કરતાં 13 વધુ.દી કાપુઆએ લામ્બોરગીનીના નામ અને ઓળખને પણ વટાવ્યાં અને ઉગ્ર વેચાણ માટેના અને પરવાના આપવાના સોદાઓ કર્યા.છેવટે $100 મિલિયનના બજેટની જોગવાઈ સાથે "બેબી લમ્બો" બનાવવાનું કામ પણ શરૂ થયું.
રોકાણ સામે તરત મળેલાં પરિણામો સારાં હતાં.1984માં "કવાટ્રોવોલ્વે" નામની એક કાઉન્ટેક પ્રદર્શિત કરવામાં આવી, જે શકિતશાળી 455 બીએચપી ઉત્પાદિત કરતી હતી; ડગમગતાં ચિત્તા પ્રોજેકટને પરિણામે 1986માં લામ્બોરગીની એલએમ002 સ્પોર્ટ ઉપયોગી વાહનને રજૂ કરવામાં આવી. જો કે, મિમ્રાનોના પ્રયત્નો છતાં, કંપનીને બેઠી કરવા માટે જોઈતું રોકાણ ઓછું પડ્યું. કંપનીને એક મોટા, સ્થિર નાણાકીય ભાગીદારની જરૂર હતી, જેના માટે મિમ્રાન ભાઈઓ અમેરિકાના "ત્રણ મોટા" યંત્રનિર્માતાઓમાંના એક, ક્રાઇસ્લર કોર્પોરેશનને મળ્યા. એપ્રિલ 1987માં, મિમ્રાન ભાઈઓને 33 મિલિયન ડૉલર ચૂકવીને, અમેરિકન કંપની ક્રાઇસ્લરના ચૅરમેન લી આઈકોકાએ ઈટાલિયન ઓટોમેકર કંપનીને સંપાદન કરી. જોલીફી મુજબ, મિમ્રાન ભાઈઓ કંપનીમાંથી નફો બનાવવામાં સફળ રહેલા લામ્બોરગીનીના એક માત્ર એવા માલિકો હતા, તેમણે છ વર્ષ પહેલાં કંપની ખરીદવા માટે જેટલા નાણા ચૂકવ્યા હતા તેનાથી કેટલાય ગણા વધુ પૈસા લઈને તેમણે કંપની વેચી હતી.
1974માં છેવટે એલપી500નું કાઉન્ટેક તરીકે ઉત્પાદન શરૂ થયું, એ વખતે "પ્રોજેકટ 112" તરીકે જાણીતી એલપી500ની ખુલ્લી ચેસિસ પર જયારે નુસ્સીઓ બેર્ટોનની પહેલવહેલી નજર પડી ત્યારે તેના મોંમાંથી સરી પડેલા શબ્દો- પાઈડમોન્ટેસી વુલ્ફ કોલ પરથી તેનું નામ પાડવામાં આવ્યું હતું. નાના, 4.0-લિટરના વી12 એન્જિનથી સંચાલિત પહેલી કાઉન્ટેકની ડિલિવરી 1974માં થઈ.1976માં, ઉર્રાકો પી300 ફરીથી સિલુએટ તરીકે બહાર મૂકવામાં આવી, ટાર્ગા છત્ર અને 3-લિટરનું વી8 તેની પ્રમુખ લાક્ષણિકતાઓ હતી.જો કે તેની બનાવટ નબળી હતી, વિશ્વસનીયતા અને અર્ગનોમિકસ - તમામ તેની વિરુદ્ધ રહ્યા અને હકીકત અનુસાર યુ.એસ.માં માત્ર "ગ્રે માર્કેટ" થકી તેની નિકાસ થઈ શકી.તેના માત્ર 54 નમૂનાઓ બનાવવામાં આવ્યા. 1982માં એલપી500નું નવું રૂપ રજૂ થયું ત્યાં સુધી અમેરિકન માર્કેટમાં સીધી સહભાગિતા ન હોવાને કારણે પણ કાઉન્ટેકને અંતરાય સહેવો પડ્યો.
તદ્દન નવી નક્કોર, ચાર-બેઠકોવાળી કાર ડિઝાઈન કરવા દેવા માટે બેર્ટોન લામ્બોરગીનીને રાજી કરી શકયા.મારસેલો ગાંદિનીએ તેને આકાર આપ્યો, અને તેનું બાહ્ય માળખું ફેરરુસિઓને તપાસવા માટે મોકલી આપવામાં આવ્યું.ગાંદિનીએ ડિઝાઈન કરેલા લાંબી પાંખવાળા દરવાજા ફેરરુસિઓને ખાસ પસંદ પડ્યા નહીં અને તેમણે પરંપરાગત દરવાજાઓ ઉમેરવાની બાબત પર ભાર મૂકયો. આ આપ-લેમાંથી જે કાર નીપજી તે હતી એસ્પાડા, ચાર-બેઠકોવાળી સંપૂર્ણ કાર જેને આખલાની લડાઈના વિજેતા મેટાડોર અને ટોરિયાડોર પરથી નામ આપવામાં આવ્યું.1969ના જિનિવા શોમાં આ ઉત્તમ વાહનને સૌ પ્રથમવાર પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યું; આ કાર 3.9-લિટરની ક્ષમતા ધરાવતી હતી, કારખાનાની વી12માંથી ક્રમિક વિકાસ પામેલી આગળ-એન્જિન ધરાવતી અને 325 બીએચપી ઉત્પાદિત કરતી હતી.એસ્પાડા જાણે સીધા સપાટ સફળતાના માર્ગ પર દોડવા માંડી. દસ વર્ષનાં તેનાં ઉત્પાદન ગાળામાં આવી કુલ 1,217 કારનું ઉત્પાદન થયું.
લામ્બોરગીની માત્ર ફેરારી પ્રત્યેની કિન્નાખોરીથી જ ઓટોમોબાઈલ બિઝનેસમાં પ્રવેશ્યા હતા તેવી દલીલ કેટલાક કરે છે; તેમણે માત્ર મારાનેલો કેમ્પ જે આપી શકે છે તેના કરતાં પોતે વધુ સારી કારો, વધુ ઝડપી, વધુ આકર્ષક, વધુ સુંદર અને દરેક બાબતમાં વધુ ચઢિયાતી કાર આપી શકે છે તે બતાવવા માટે જ આમ કર્યું હતું તેવું ઘણાનું માનવું છે.તો બીજા કેટલાકનું માનવું છે કે આવી કારના ઉત્પાદનથી મેળવી શકાતા આર્થિક નફાની દષ્ટિથી જ તેમણે આ ધંધામાં ઝુકાવ્યું હતું; લામ્બોરગીનીને સમજાયું હશે કે તેઓ જે પૂરજાઓ પોતાના ટ્રેકટરો બનાવવા માટે વાપરે છે તે જ પૂરજાઓ જો ઊંચી કાર્યક્ષમતા ધરાવતી વિલક્ષણ કારમાં બેસાડવામાં આવે તો ત્રણ ગણો વધુ નફો મેળવી શકાય તેમ છે. આ એક ઐતિહાસિક દુશ્મનાવટની શરૂઆત હતીઃ ફેરરુસિઓ અને ઈન્ઝોએ એ પછી કયારેય એકબીજા સાથે સીધી વાત કરી નહીં.
જેમ જેમ વિશ્વની આર્થિક કટોકટીની ભીંસ વધતી ચાલી, તેમ તેમ ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીની કંપનીઓ પણ આર્થિક મુશ્કેલીઓમાં ધકેલાતી ગઈ. 1971માં, પોતાના ઉત્પાદનનું અડધોઅડધ નિકાસ કરતી લામ્બોરગીનીની ટ્રેકટર કંપનીને મુશ્કેલીએ ઘેરો નાખ્યો.દક્ષિણ આફ્રિકાની આયાત કરનારી ટ્રાટ્ટોરીની કંપની સેન્ટોએ પોતાના તમામ ઓર્ડર રદ કર્યા. બોલિવિયામાં આકસ્મિક બળવો ને સફળ સત્તાન્તર પછી નવી આવેલી લશ્કરી સરકારે જિનોઆથી વહાણમાં રવાના થવા માટે આંશિક રીતે તૈયાર એવા ટ્રેકટરોનો મોટો ઓર્ડર રદ કર્યો. ટ્રાટ્ટોરીના કામદારો, ઓટોમોબીલીની જેમ જ સંગઠિત હતા અને તેમને છૂટા કરી શકાય તેમ નહોતું. 1972માં, લામ્બોરગીનીએ ટ્રાટ્ટોરીમાંનો પોતાનો સમગ્ર હિસ્સો બીજા એક ટ્રેકટર બનાવનાર સેમ ને વેચી દીધો.
એપ્રિલ 1988માં, તુરિન મોટર શો ખાતે મિનિવાનને મળતું આવતું લામ્બોરગીનીની બ્રાન્ડ ધરાવતું વાહન, વી12-પાવર્ડ કવાટ્રોવાલ્વોલે , બેર્ટોન જિનેસિસ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી.લોકોની પ્રતિક્રિયા માપવા માટેના ઈરાદા સાથે મૂકવામાં આવેલી આ અસામાન્ય કાર લગભગ સંપૂર્ણ રીતે તરછોડાઈ ગઈ, લામ્બોરગીની અને ક્રાઇસ્લર બંનેના ઉત્પાદનોની શ્રેણી સાથે તે કોઈ રીતે મેળ ખાતી નહોતી. એ વખતે લામ્બોરગીનીની શ્રેણીમાં ડાયબ્લોથી ઊતરતી કક્ષાની ખાલી જગ્યામાં જલ્પાને સ્થાને નવી "બેબી લામ્બો" મૂકવાનું આયોજન હતું, આ "બેબી લામ્બો"ની સાથે સાથે જ જિનેસિસનું કામ પણ સોંપાયું હતું.દર વર્ષે 2,000 કારનું વેચાણ થાય એવી સંભવનીય અપેક્ષા સાથે આ પ્રોજેકટને 25 મિલિયન ડૉલરનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું હતું.
એ આખા વર્ષ દરમ્યાન, લામ્બોરગીનીનાં ત્યારનાં ઉત્પાદનોની શ્રેણી કે જેમાં ઈસ્લેરો, એસ્પાડા અને મિઉરા એસ સામેલ હતાં, સતત વધુ સારી ક્ષમતા મેળવતી રહી; મિઉરાના પાવરમાં વૃદ્ધિ કરવામાં આવી, ઈસ્લેરોને "એસ" કક્ષાની ટાપટીપ કરવામાં આવી અને એસ્પાડાની સગવડક્ષમતા અને કાર્યક્ષમતા એટલા વધારવામાં આવ્યા કે જેથી તે જેટલી ઝડપ પહોંચી શકે.ઇસ્લેરોની જગ્યા જરામા 400જીટીએ લીધી, રેસ માટેના માર્ગને બદલે સ્પેનના આખલાઓની લડાઈ માટેના જાણીતા વિસ્તાર પરથી તેનું નામ પાડવામાં આવ્યું હતું. આ કારની ચેસિસ ટૂંકાવવામાં આવી હતી પણ તેની ક્ષમતા એસ્પાડાને પણ વટાવી જાય તેવી ઘડવામાં આવી હતી.3.9-લિટરની વી12ને પણ તેનો સંકોચન ગુણોત્તર 10.5:1 જેટલો વધારી જીવતદાન આપવામાં આવ્યું.
1970માં લામ્બોરગીનીએ વળી મિઉરાનું સ્થાન લઈ શકે તેવી કાર બનાવવાનું કામ હાથ પર લીધું, મિઉરા આમ તો એક પાયાનું મૉડલ હતી, પરંતુ તેનું ઘોંઘાટનું સ્તર ફેરરુસિઓના મતે તેની બ્રાન્ડની ફિલસૂફી સાથે બંધબેસતું નહોતું, અને એટલે તે અસ્વીકાર્ય હતું. ઈજનેરોએ તેના માટે નવી, લાંબી ચેસિસ બનાવી, જેથી એન્જિન વાહનચાલકની બેઠકથી હજી વધુ દૂર રહે.કંપનીની વી12ના 4.97-લિટર ધરાવતા રૂપ માટે એલપી500નું બિરુદ પામેલી અજમાયશી કારની સજાવટ બેર્ટોન ખાતે મારસેલો ગાંદિનીએ કરી.આ કારને 1971ના જિનિવા મોટર શોમાં મિઉરાના અંતિમ રૂપ પી400 સુપરવૅલોસ ની બાજુબાજુમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી.લામ્બોરગીનીની સંપૂર્ણ શ્રેણીમાં એસ્પાડા 2, ઉર્રાકો પી250 અને જરામા જીટી હતાં.
જેમ ડાયબ્લોની ડિઝાઈન પર અમેરિકી માલિકીની છાપ દેખાતી હતી, બરાબર તેવી જ રીતે લામ્બોરગીનીના નવા જર્મન માલિકોએ પણ ડાયબ્લોનું સ્થાન લઈ શકે તેવા વિકલ્પનું સર્જન કરવામાં મોટો ભાગ ભજવ્યો હતો. લગભગ એક દાયકા કરતાં પણ વધુ સમય પછી પહેલી નવી લામ્બોરગીની પ્રદર્શિત કરવામાં આવી, જેને અંદરખાને પ્રોજેકટ એલ140 તરીકે જાણીતી હતી; 40 વર્ષો પૂર્વે ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ મિઉરા શ્રેણીનું નામ મૂળે જેના પરથી પાડવાની પ્રેરણા મળી હતી તે આખલા પરથી જ લમ્બોરગીનીનો પુનર્જન્મ દર્શાવતી આ કારને પણ તેની સાથે એકદમ મેળ ખાતું નામ આપવામાં આવ્યું:મુરસિએલાગો.આ નવી ફલેગશિપ કારની સજાવટ લામ્બોરગીનીના ડિઝાઈન વિભાગના નવા ઉપરી બેલ્જિયન લુક ડોન્કકેરવોલ્કે કરી હતી.
એ વર્ષે જુલાઈમાં આખા એશિયા ખંડને ભરડામાં લેતી આર્થિક કટોકટીના કારણે જો કે ફરીથી લામ્બોરગીનીના માલિકી હક્કમાં બદલાવ માટેના સંજોગો સર્જાયા. 1998માં વોલ્સવેગનના સ્થાપક, ફેરડીનાન્ડ પોર્સ્ચેના દોહિત્ર, ફેરડીનાન્ડ પિઈચ, કે જે વોલ્કસવેગન એજીના નવા પ્રમુખ હતા, તે ખરીદવાના જોમમાં હતા, તેમણે લગભગ 110 મિલિયન ડૉલરમાં લામ્બોરગીનીને સંપાદિત કરી.વોલ્કસવેગનના લકઝરી કાર વિભાગ, ઔડી એજી દ્વારા લામ્બોરગીનીને ખરીદવામાં આવી હતી. ઔડીના પ્રવકતા જુઈરજેન દે ગ્રાઈવએ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ ને જણાવ્યું કે "લામ્બોરગીનીથી અૌડીનું સ્પોર્ટ્સને લગતું પાસું વધુ મજબૂત થશે અને બીજી બાજુ, લમ્બોરગીની અમારી તકનિકી નિપુણતાનો ફાયદો પણ ઉઠાવી શકશે."
જાન્યુઆરી 21, 1990ના મોન્ટે કાર્લોમાં ‘હોટલ દે પેરિસ’ ખાતે એક સમારંભમાં ડાયબ્લોને લોકો સામે રજૂ કરવામાં આવી. ડાયબ્લો એ વખતે વિશ્વનું સૌથી ઝડપી ઉત્પાદન પામતી કાર હતી, અને તેનું વેચાણ પણ એટલું ઝડપી હતું કે લામ્બોરગીનીએ નફો કરવા માંડ્યો.આ પહેલાં કંપની યુ.એસ.માં હતી તો ખરી પરંતુ તેનું જોડાણ ખાસ્સું શિથિલ હતું અને તેના ખાનગી ડિલરોનું નેટવર્ક પણ ઘણું અવ્યવસ્થિત હતું; તેના બદલે ક્રાઇસ્લરે પૂરી સેવા/સર્વિસ અને પૂરજાઓ મળી રહે તેવી કાર્યક્ષમ ફ્રેંચાઈઝ સ્થાપી.કંપનીએ પાવરબોટ રેંસિગ માટે પણ તેના વી12 એન્જિન બનાવવા શરૂ કર્યાં.1991માં તેનો નફો 1 મિલિયન ડૉલરના આંકને વટાવી ગયો, અને આમ લામ્બોરગીનીએ આ હકારાત્મક યુગ માણ્યો.
1973ની તેલની કટોકટીના કારણે ઊંચી ક્ષમતાવાળી કારોના વેચાણને ધક્કો પહોંચ્યો અને પરિણામે આખા વિશ્વના આવા ઉત્પાદકોને પણ અસર થઈ; તેલ/ઈંધણની વધતી જતી કિંમતના કારણે સરકારોએ નવા ઈંધણ બચાવવાના કાયદાઓ બહાર પાડવાના શરૂ કર્યા અને ગ્રાહકોએ પણ નાની કાર, પરિવહન માટે વધુ વ્યવહારિક એવા સાધનો માંગવા માંડ્યા.પરિણામે ઊંચી-ક્ષમતાવાળા પરંતુ નહિવત્ ઈંધણ-કાર્યક્ષમતા ધરાવતી લામ્બોરગીનીની લકઝરી સ્પોટર્સ કારના વેચાણને ખૂબ મોટો ધક્કો પહોંચ્યો (વી12 એન્જિનનું 5.2-લિટરનું ક્રમિક સ્વરૂપ ધરાવનાર 1986 કાઉન્ટેકને શહેરના માર્ગ પર 6 એમપીજી અને ધોરી માર્ગ પર 10 એમપીજીનો ઈપીએ ક્રમાંક મળ્યો હતો).
ઓટોમોબિલી લામ્બોરગીની એસ.પી. એ. ,જે પ્રચલિત ભાષામાં લામ્બોરગીની તરીકે ઓળખાય છે , તે એક સાન્ત’અગાતા બોલોગ્નીસ નામની એક નાનકડી વસાહત ખાતેના ઈટાલિયન યંત્રનિર્માતા છે.1963માં યંત્રનિર્માણના બાદશાહ ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ આ કંપનીની સ્થાપના કરી હતી.આ કંપનીની માલિકી અત્યાર સુધીમાં અનેક વખત બદલાઈ છે, તાજેતરમાં 1998માં આ કંપની જર્મન કાર મેન્યુફેકચરર ઔડી એજી હેઠળની ગૌણ કંપની બની છે. લામ્બોરગીની કંપનીની આકર્ષક, વિલક્ષણ ડિઝાઈનોને કારણે તેને ખૂબ વ્યાપક ખ્યાતિ મળી હતી, અને તેની ગાડીઓ ધનાઢયતા અને સારા દેખાવનું પ્રતીક બની ગઈ હતી.
1987ના અંત સુધીમાં, ઈમાઈલ નોવારો પોતાની લાંબી માંદગીમાંથી પાછા ફર્યા અને પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કરીને ડાયબ્લોની બનાવટમાં ક્રાઇસ્લરની વધતી જતી દખલગીરી અટકાવી.લડાકુ આખલા સમી કાર પ્રદર્શિત કરવાને બદલે, ક્રાઇસ્લરે ફ્રેન્કફર્ટ ઓટો શોમાં ‘લામ્બોરગીની દ્વારા પાવર્ડ ક્રાઇસ્લર’ એવી ઓળખ સાથે ચાર-દરવાજાની વિભાવના ધરાવતી કાર પ્રદર્શિત કરી. મોટર સંબંધિત પ્રેસ અને એ જ રીતે લામ્બોરગીનીના કર્મચારીઓ તરફથી પોર્ટોફિનોને નબળો પ્રતિસાદ મળ્યો, પણ તે ડૉજ ઈન્ટ્રેપિડ નામની સાહ્યબીવાળી કાર માટે પ્રેરણા સમાન પુરવાર થઈ.
1969માં, ઓટોમોબીલી લામ્બોરગીનીને તેના સંપૂર્ણ સંગઠિત કારીગરો સાથે મુશ્કેલી પડવાની શરૂઆત થઈ, કારીગરોમાંથી મશીન-કારીગરો અને ફેબ્રીકેટર્સે ધાતુ કારીગરોના સંગઠન અને ઈટાલિયન ઉદ્યોગ વચ્ચેના ખેંચાયેલા સંબંધોને ઉદ્દેશીને રાષ્ટ્રીય અભિયાનના ભાગરૂપે એક કલાક કામ બંધ રાખવાનું શરૂ કર્યું હતું. આવા વિક્ષેપો છતાં, મોટા ભાગે પોતાની બાંયો ચઢાવી, જાતે કારીગરો સાથે કામ કરવા માટે ઊતરી પડતા ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીની પોતાના કારીગરોને તેમના સામાન્ય લક્ષ્ય માટે કામ ચાલુ રાખવા માટે ઉત્સાહિત કરી શકતા હતા.
1974માં, ફેરરુસિઓ લામ્બોરગીનીએ કંપનીનો પોતાનો બાકીનો 49% હિસ્સો પણ જયોર્જ-હેન્રી રોસ્સેટ્ટીના મિત્ર રેને લિઈમેરને વેચી નાખ્યો. પોતાનું નામ ધરાવતી કારો સાથેના તમામ છેડા કાપી નાખ્યા પછી, તે મધ્ય ઈટાલીના ઉમ્બ્રિયા વિસ્તારમાં આવેલા પેરુગિયા પ્રાંતના એક કસબા કાસ્ટીગ્લિવન ડેલ લાગોના ફ્રાઝિવન માં ટ્રાસીમેનો સરોવરના કિનારે એક સંપત્તિ ખરીદીને ત્યાં નિવૃત્ત જીવન ગાળવા માટે જતા રહ્યા, અને પોતાના છેલ્લા દિવસો સુધી ત્યાં જ રહ્યા.
મુખ્ય ડિઝાઈનર વોલ્ટર દી’સિલ્વા કૃત, પૂર્વકાલીન-પ્રકારની લામ્બોરગીની મિઉરા કન્સેપ્ટ કાર 2006માં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી.જો કે પ્રમુખ અને સીઈઓ સ્ટીફન વિંકેલમાનને આ પ્રકારની કન્સેપ્ટ કારનું ઉત્પાદન કરવાની વાતને નકારી હતી, તેમણે કહ્યું હતું કે "મિઉરાનો કન્સેપ્ટ એ અમારા ઇતિહાસની ઉજવણી છે, પણ લામ્બોરગીનીની આંખો તો ભવિષ્ય પર છે. પૂર્વકાલીન ડિઝાઈન માટે અમે આજે અહીં બેઠા નથી. એટલે અમે ફરીથી મિઉરા ઉત્પાદિત કરીશું નહીં."
લામ્બોરગીની ગાડીઓના વિવિધ ભાગોનું જોડાણ હજી પણ તેના પૈતૃક ઘર સાન્ત’અગાતા બોલોગ્નીસમાં થાય છે, જયાં કંપનીના એક માત્ર કારખાનામાં એન્જિન અને ઓટોમોબાઈલ ઉત્પાદન બાજુ બાજુમાં એક સાથે થાય છે.દર વર્ષે, આ કારખાનામાં વેચાણ માટે મૂકેલા ચાર મોડલોના લગભગ 3,000 જેટલાં નમૂના તૈયાર થાય છે. આ ચાર મોડલો છે - વી10 -પાવર્ડ ગૅલાર્ડો કુપે અને રોડસ્ટર, તથા ફલેગશિપ વી12 -પાવર્ડ મુરસિએલાગો કુપે અને રોડસ્ટર.
2008ના પૅરિસ મોટર શોમાં, લામ્બોરગીનીએ તેની ચાર-દરવાજાની વિભાવના ધરાવતી બેઠા ઘાટની ઈસ્ટોક રજૂ કરી.જો કે ઈસ્ટોકના આખરના ઉત્પાદન અંગે ઘણાં અનુમાનો થતાં રહ્યાં હતાં, સાન્ત’અગાતાના કારખાનામાંથી બહાર આવનાર સૌથી પહેલી ચાર-દરવાજાવાળી કાર કઈ હશે તે અંગે લામ્બોરગીનીના વ્યવસ્થાપને કોઈ નિર્ણય લીધો નહોતો.
આ દેશ ની ત્રણ રાજભાષાઓ છે : જર્મન , ફ઼્રાંસિસી અને ઇતાલવી , અને એક સહ-રાજભાષા છે : રોમાંશ . આના પ્રાન્ત કૈન્ટન કહેવાય છે . સ્વિત્ઝરલૅન્ડ એક લોકશાહી છે જ્યાં આજે પણ પ્રત્યક્ષ લોકશાહી જોવા મળે છે . અહીં ઘણાં બૉલિવુડ ફ઼િલ્મ ના ગીતોની શૂટિંગ થાય છે . લગભગ ૨૦ % સ્વિસ લોકો વિદેશી મૂળના છે . આના મુખ્ય શહેર અને પર્યટક સ્થલ છે : ઝ્યૂરિચ, જીનીવા, બર્ન , બાસલ, ઇંટરલાકેન, લોઝાન, લૂત્સર્ન, ઇત્યાદિ .
શિલ્થૉર્ન ગ્લેશિયર - જંગફ્રોજ સિવાય શિલ્થૉર્ન ગ્લેશિયર નો રાતો પણ ઇંટરલેકન ઓસ્ટ થઈને જાય છે. આને વિશ્વ ના સૌથી ખૂબૃસૂરત બર્ફ ના પહાડ઼ોંમાં ગણાય છે. યહીં પાઇન ગ્લોરિયા નામક રાઇડ થી આપ પૂરા ગ્લેશિયર નું પૈરોનામિક વ્યૂ લઈ શકો છો. યહીં ભવ્ય રેસ્ટોરેંટ ને શ્રૃંખલા છે. આ પડ઼ાવો પર રોકાઈ આપ શિલ્થૉર્ન ની ખૂબસૂરતી પોતાની આંખોં માં કેદ કરે શકો છો.
સ્વિત્ઝરલૅન્ડ શ્વાઇત્સ, ફ઼્રાંસિસી: સુઈસ, લાતિની: હેલ્વેતિયા) મધ્ય યુરોપ નો એક દેશ છે. આની ૬૦ % જમીન આલ્પ્સ પર્વતોથી ઢંકાયેલી છે, માટે આ દેશમાં ખૂબ જ સુંદર પર્વત, ગામ, સરોવર , અને ચારવાહા છે. સ્વિસ લોકો નું જીવનસ્તર દુનિયા માં સૌથી ઊઁચા જીવનસ્તરોમાં એક છે . સ્વીસ ઘડ઼િયાળ, ચીઝ, ચૉકલેટ, ખૂબ મશહૂર છે .
અહીં એક તરફ બર્ફ ના સુંદર ગ્લેશિયર છે . આ ગ્લેશિયર વર્ષમાં આઠ મહીના બર્ફ ની સુંદર ચાદરથી ઢંકાયેલ રહે છે. તો ત્યાં બીજી તરફ સુંદર ખીણ છે જે સુંદર ફૂલો અને રંગીન પાંદડા વાળા વૃક્ષો થી ઢંકાયેલી રહે છે.
એમણે પચીસેક નવલકથાઓ લખી છે. એમની શૈલી પ્રવાહી અને પ્રાસાદિક છે. પ્રસ્તારી આલેખન એમની ખાસિયત છે. મોટા ભાગની નવલોમાં તેઓ વર્તમાનમાંથી અને નજીકના ભૂતકાળમાંથી મહત્વનાં સામાજિક-રાજ્કીય પરિબળોને પશ્વાદભૂમાં રાખી પ્રણયકથાની ગૂંથણી કરે છે. એમની નવલોના નાયકો ભાવનાશાળી યુવાનો છે. ખુમારીભર્યા સ્ત્રી પાત્રોને છેવટે તેઓ ભાવુક બનાવી દે છે. નવલોના પ્રસ્તારને પ્રવાસી પાત્રોનાં પ્રવાસવર્ણનો સાથે સંબંધ છે. ‘આભ રુવે એની નવલખધારે’ ૭૯૯ પૃષ્ઠની કથા છે. ‘કમલ કાનન કોલોની’ એમની લઘુનવલ છે. એમણે આપેલી અન્ય નવલો આ પ્રમાણે છે. ‘અનંગ રાગ’ , ‘શ્રાવણી’ , ‘એસ. એસ. રૂપનારાયણ’ , ‘દિયો અભયનાં દાન’ , ‘સોનલ છાંય’ , ‘કેફ કસુંબલ’ , ‘રજત રેખ’ , ‘એક કણ રે આપો’ , ‘નથી હું નારાયણી’ , ‘અયનાંશુ’ , ‘અસીમ પડછાયા’ , ‘લછમન ઉર મૈલા’ , ‘વસંતનું એ વન’ , ‘ચિરાગ’ , ‘મરીચિકા’ , ‘પોપટ આંબા કેરી ડાળ’ , ‘આ અવધપુરી! આ રામ!’ , ‘ઊડી ઊડી જાવ પારેવાં’ , ‘પ્રિય રમ્ય વિભાવરી’ , ‘ગંગા બહૈ, નહિ રૈન’ , ‘કલહંસી’ અને ‘કેસૂડે કામણ ઘોળ્યાં’ .
આભ રુવે એની નવલખ ધારે- ભાગ ૧-૨ : શિવકુમાર જોશીની આ નવલકથા બંગાળની પાર્શ્વભૂમિ, સામ્યવાદી વિચારસરણી અને પ્રવૃત્તિઓ તથા ભારતીય ઇતિહાસના ૧૯૪૧ થી ૧૯૫૦ના મહત્ત્વના સમયગાળાને આવરે છે. દેશપ્રેમની ભાવનાથી રંગાયેલ જયમનબહેનનો સ્વૈરાચારી પુત્ર અશેષ; તેની સુંદર, સંસ્કારી, સુશિક્ષિત બંગાળી પત્ની કાજલ; સામ્યવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં સંડોવાયેલો તેનો ભાઈ ઉત્પલ-કથાનાં મુખ્ય પાત્રો છે. અશેષ-કાજલનું પ્રેમલગ્ન અશેષની સિદ્ધાંતવિહોણી જીવનરીતિ અને સ્ત્રીસંગ-લોલુપતાને કારણે છિન્નભિન્ન થતું જોવાય છે. કથા ફલેશબેક પદ્ધતિથી રજૂ થઈ છે, પણ લેખક વચ્ચે વચ્ચે કથાનાયક તેમ જ વાચક સાથે વાત કરી લે છે. ઐતિહાસિક સામગ્રીનું આકલન પાત્રોના અંગત જીવનની સાથે નહીં સાંધો નહીં રેણ સમું થઈ શકયું નથી.
સોનલ છાંય : પિયૂ, શરદ અને અમૂલ્ય વચ્ચેના પ્રણયત્રિકોણની કથા અપરંપરાગત રીતે કહેતી, શિવકુમાર જોશીની લઘુનવલ. કથામાં અમૂલ્ય વાચકની નજર સામે મોટે ભાગે હાજર નથી; હાજર છે તેની ડાયરી. ડાયરીના અંશોને શરદના આત્મકથન સાથે વણી લઈને લેખકે એકસાથે બે જુદાં દ્રષ્ટિબિંદુઓથી કથા રજૂ કરી છે. કૃતિમાં સાહિત્યિક સ્તરની અને બોલચાલની ભાષાનું મિશ્રણ કુશળતાપૂર્વક થયું છે. દીર્ઘ વ્યાપવાળી પોતાની બીજી અનેક નવલકથાઓની સરખામણીમાં લેખક, આ કૃતિમાં વધુ કલાત્મકતા સિદ્ધ કરી શકયા છે.
તેમની પ્રવાકથાઓ ‘જોવી’ તી કોતરો ને.જોવી’ તી કંદરા’ તથા ‘પગલાં પડી ગયા છે’ છે. આ ઉપરાંત, લેખકના રંગભૂમિના અનુભવો ચિતાર આપતી, નાટ્યજગતનાં સંસ્મરણો આલેખતી સ્મૃતિકથા ‘મારગ આ પણ છે શૂરાનો’ સુવાચ્ય અને માહિતીપૂર્ણ છે. એમણે બંગાળીમાંથી ચારેક અનુવાદો પણ આપ્યા છે, જેમાં રવીન્દ્રનાથની નવલકથા ‘જોગાજોગ’ , વિભૂતિભૂષણની નવલકથા ‘આદર્શ હિન્દુ હોટલ’ તથા વિજય ભટ્ટાચાર્યની કૃતિ ‘નવું ધાન’ નો સમાવેશ થાય છે.
એમણે ટૂંકી વાર્તાઓ પણ વિપુલ પ્રમાણમાં લખી છે. ‘રજનીગંધા’ , ‘ત્રિશૂળ’ , ‘રહસ્યનગરી’ , ‘રાત અંધારી’ , ‘અભિસાર’ , ‘કનકકટોરો’ , ‘કોમલ ગંધાર’ , ‘કાજલ કોટડી’ , ‘નવપદ’ , ‘છલછલ’ , ‘શાંતિ પારાવાર’ , અને ‘સકલ તીરથ’ એમના વાર્તાસંગ્રહો છે. એમની વાર્તાઓમાં વિષયવસ્તુનું વૈવિધ્ય અને પાત્રમાનસનું નાટ્યાત્મક નિરૂપણ કરતી ભાષાશૈલી છે.
ભીમબેટકા ભારત ના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના રાયસેન જિલ્લામાં સ્થિત એક પુરાપાષાણિક આવાસીય પુરાસ્થલ છે. આ આદિ-માનવ દ્વારા બનાવાયેલ શૈલ ચિત્રો અને શૈલાશ્રયો માટે પ્રસિદ્ધ છે. આ શૈલચિત્ર લગભગ નવ હજાર વર્ષ પુરાણા છે. અન્ય પુરાવશેષોમાં પ્રાચીન કિલ્લાની દીવાલ, લઘુસ્તૂપ, પાષાણ નિર્મિત ભવન, શુંગ-ગુપ્ત કાલીન અભિલેખ, શંખ અભિલેખ અને પરમાર કાલીન મંદિરના અવશેષ અહીં મળ્યાં છે. ભીમ બેટકા ક્ષેત્રને ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ, ભોપાલ મંડળે ઓગસ્ટ ૧૯૯૦માં રાષ્ટ્રીય મહત્ત્વનું સ્થળ ઘોષિત કર્યું. આ બાદ જુલાઈ ૨૦૦૩ માં યૂનેસ્કો તરફથી આ સ્થળને વિશ્વ ધરોહર સ્થળ ઘોષિત કર્યું છે. આ સ્થળ ખાતે ભારતમાં માનવ જીવનનાં પ્રાચીનતમ ચિહ્ન છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સ્થાન મહાભારતના ચરિત્ર ભીમ સાથે સંબધિત છે તેમ જ આ કારણથી આ સ્થળનું નામ ભીમબેટકા પડ્યું. આ ગુફાઓ મધ્ય ભારત ના પઠારના દક્ષિણી કિનારા પર સ્થિત વિંધ્યાચલ પહાડીઓના નીચલા છેડે છે. આની દક્ષિણમાં સાતપુડા ની પહાડીઓ આરંભ થઈ જાય છે. આની શોધ વર્ષ ૧૯૫૭-૧૯૫૮ માં ડોક્ટર વિષ્ણુ શ્રીધર વાકણકર દ્વારા કરાઈ હતી.
શૈલાશ્રયોની અંદરૂની સપાટી પર ઉત્કીર્ણ પ્યાલેનુમા નિશાન એક લાખ વર્ષ પુરાણા છે. આ કૃતિઓમાં દૈનિક જીવનની ઘટનાઓ માંથી લેવાયેલ વિષય ચિત્રિત છે. આ હજારો વર્ષ પહેલાનું જીવન દર્શાવે છે. અહીં બનાવેલ ચિત્ર મુખ્યતઃ નૃત્ય, સંગીત, આખેટ, ઘોડા અને હાથીઓ ની સવારી, આભૂષણોને સજાવવનું તથા મધ જમા કરવા વિષે છે. આ સિવાય વાઘ, સિંહ, જંગલી સુવર, હાથીઓ, કુતરા અને ઘડિયાલો જેવા જાનવરોને પણ આ તસ્વીરોમાં ચિત્રિત કરાયા છે. અહીં ની દીવાલ ધાર્મિક સંકેતોથી સજેલી છે, જે પૂર્વ ઐતિહાસિક કલાકારો વચ્ચે લોકપ્રિય હતાં. આ પ્રકારે ભીમ બૈઠકાના પ્રાચીન માનવના સંજ્ઞાનાત્મક વિકાસનો કાલક્રમ વિશ્વ ના અન્ય પ્રાચીન સમાનાંતર સ્થળોથી હજારો વર્ષ પૂર્વે થયો હતો. આ પ્રકારે આ સ્થળ માનવ વિકાસનો આરંભિક સ્થાન પણ માની શકાય છે.
આ પ્રકારના પ્રાગૈતિહાસિક શૈલચિત્ર રાયગઢ જિલ્લાના સિંઘનપુરની નિકટ કબરા પહાડની ગુફાઓમાં, હોશંગાબાદની નજીકમાં આદમગઢમાં, છત્તરપુર જિલ્લાના બીજાવરની નિકટસ્થ પહાડીઓ પર તથા રાયસેન જિલ્લામાં બરેલી તહેસીલના પાટની ગામમાં મૃગેંદ્રનાથની ગુફાના શૈલચિત્ર અને ભોપાલ-રાયસેન માર્ગ પર ભોપાલની નિકટ પહાડીઓ પર માં પણ મળ્યાં છે. હાલમાં જ હોશંગાબાદની પાસે બુધની ની એક પત્થર ખાણમાં પણશૈલ ચિત્ર મળી આવ્યા છે. ભીમબેટકાથી ૫ કિલોમીટર ની દૂરી પર પેંગાવનમાં ૩૫ શૈલાશ્રય મળ્યાં છે. આ શૈલચિત્ર અતિ દુર્લભ મનાય છે. આ બધાં શૈલચિત્રો ની પ્રાચીનતા ૧૦,૦૦૦ થી ૩૫,૦૦૦ વર્ષની અંકાઇ છે.
અહીં ૭૫૦ શૈલાશ્રય છે જેમાં ૫૦૦ શૈલાશ્રય- ચિત્રો દ્વારા સજ્જિત છે. પૂર્વ પાષાણ કાલથી મધ્ય ઐતિહાસિક કાલ સુધી આ સ્થાન માનવ ગતિવિધિઓનું કેંદ્ર રહ્યું. આ બહુમૂલ્ય ધરોહર હવે પુરાતત્વ વિભાગ ના સંરક્ષણમાં છે. ભીમ બૈઠકા ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરતા શિલાઓ પર લખેલ ઘણી જાણકારીઓ મળે છે. અહીં ના શૈલ ચિત્રોના વિષય મુખ્યતઃ સામૂહિક નૃત્ય, રેખાંકિત માનવાકૃતિ, શિકાર, પશુ-પક્ષી, યુદ્ધ અને પ્રાચીન માનવ જીવનની દૈનિક ક્રિયાકલાપોથી જોડાયેલી છે. ચિત્રોમાં પ્રયોગ કરાયેલ ખનિજ રંગો માં મુખ્ય રૂપે ગેરુઆ, લાલ અને સફેદ છે અને ક્યાંક-ક્યાંક પીળો અને લીલો રંગ પણ પ્રયોગમાં લેવાયો છે.
ગામના દરબાર વાઘા ખાચરને વ્યવહાર મંદ હતો ત્યારે સ્વામિનારાયણનાં પ્રથમ કોટિનાં સંત ગોપાળાનંદ સ્વામી એ આ હનુમાનજીની પ્રતિષ્ઠા કરી. તે વખતે હનુમાનજીનું શરીર ધ્રુજવા લાગ્યુ. ત્યારે ગોપાળાનંદ સ્વામીએ કાષ્ઠની લાકડી વડે મૂર્તિને સ્થિર કરી દૈવત મૂક્યુ. તે વખતથી આ મંદિરમાં ભુત-પ્રેત-પિશાચ-ડાકણ-વળગણનો નાશ કરવા ભક્તો ઉમટી પડે છે. હાલમાં જે નવા પ્રકારનું મંદિરનું બાંધકામ છે તે શાસ્ત્રીજી મહારાજ કરાવ્યું હતું. તેઓ લગભગ ઇ.સ. ૧૮૮૦ની આજુબાજુ મહંત પદ પર રહ્યા હતા.
સાળંગપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બરવાળા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. સાળંગપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વાઘા ખાચરના આગ્રહથી ગોપાળાનંદ સ્વામી સાળંગપુરમાં વિક્રમ સંવત ૧૯૦૪માં આવ્યા. ગામનો સૌથી મોટો પાળિયો હતો તેમાંથી બોટાદના કાના કડિયાને ગોપાળાનંદ સ્વામીએ મૂર્તિ બનાવવાનું કહ્યું. ગોપાળાનંદ સ્વામીએ ૨૦૦ સ્વામીનારાયણ સંતો અને ૨૫ બ્રાહ્મણોની ઉપસ્થિતિમાં યજ્ઞ કરાવી આ સંવત ૧૯૦૫ની આસો વદ પાંચમના દિવસે હનુમાનજીની નવી મૂર્તિની પ્રાણપ્ર્તિષ્ઠા કરાવી હતી.