polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
મહાભારતમાં અષ્ટાવક્રનો ઉલ્લેખ વનપર્વમાં ખુબ ઉંડાણપૂર્વક કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે પાંડવો દ્યૂતમાં રાજપાટ હારી વનવાસ ભોગવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની મુલાકાત લોમશ ઋષિ સાથે થાય છે. જેઓ યુધિષ્ઠિરને સામંગા નદીનો માર્ગ બતાવે છે અને જણાવે છે કે આ એ જ નદી છે જેમાં સ્નાન કરવાથી અષ્ટાવક્રના આઠે અંગ સાજા થઇ ગયાં હતાં. આ સાંભળી યુધિષ્ઠિરને અષ્ટાવક્ર વિષે વધુ જાણવાની ઇચ્છા થાય છે અને તેઓ ઋષિ લોમશને અષ્ટાવક્ર વિષે વધુ જણાવવા વિનંતી કરે છે. ઋષિ લોમશ પાંડવોને અષ્ટાવક્રની કથા સંભળાવે છે તે મહાભારતમાં ત્રણ ખંડમાં આલેખાઇ છે.
ઋષિ ઉદ્દાલક કે જેમનો ઉલેખ છાંદોગ્ય ઉપનિષદમાં છે, તેઓ વેદ જ્ઞાન આપવા આશ્રમ ચલાવતા હતા. આ આશ્રમમાં ઋષિ કહોડ અત્યંત યોગ્ય અને તેમના પ્રિય શિષ્ય હતા. ઋષિ ઉદ્દાલકે તેમની પુત્રી સુજાતાનાં લગ્ન તેમના શિષ્ય કહોડ સાથે કર્યા. અષ્ટાવક્ર જ્યારે માતાના ગર્ભમાં હતા ત્યારે તેમની માતા સુજાતા, તેમના પિતા કહોડ અને ૠષિ ઉદ્દાલક વચ્ચેનો જ્ઞાનસંવાદ સાંભળીને અષ્ટાવક્ર માતાના ગર્ભમાંજ મંત્રોચ્ચાર શિખી ગયા હતા.
અષ્ટાવક્ર પ્રાચિન ભારતના મહાન ઋષિ હતા. તેઓ કહોડ ઋષિ અને સુજાતાના પુત્ર હતા. તેમના આઠ અંગ વાંકા હોવાથી તેઓ અષ્ટાવક્ર તરીકે જાણીતા બન્યા. તેઓ રાજા જનક અને ઋષિ યાજ્ઞવલ્ક્યના ગુરૂ હતા. તેમણે રાજા જનકને આત્મા વિષે જે જ્ઞાન આપ્યું એ અષ્ટાવક્ર ગીતા તરીકે જાણીતું છે.
એક વખત ઋષિ કહોડ મંત્રોચ્ચાર વખતે ખોટો ઉચ્ચારણ કરી રહ્યા હતા, તો અષ્ટાવક્ર માતાના ગર્ભમાંથી હલચલ કરી ઉચ્ચારણ ખોટું છે એમ જણાવા પ્રયત્ન કર્યો. આનાથી તેમના પિતાને લાગ્યું કે બાળક અભિમાની છે અને ગુસ્સામાં શ્રાપ આપ્યો કે બાળક આઠ અંગે વાંકુ જન્મે.
અષ્ટાવક્રનો પ્રથમ ઉલ્લેખ વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડના એક શ્લોક માં મળે છે. યુદ્ધ પશ્ચાત રાજા દશરથ સ્વર્ગમાંથી તેમના પુત્ર રામને આશીર્વાદ આપવા આવે છે અને કહે છે:
બહોળી રીતે ઋષિકેશએ શબ્દ માત્ર તે નગર જ નહીં પરંતુ પાંચ જિલ્લા ક્ષેત્રના સમૂહને અપાય છે જેમાં તે નગર અને આસપાઅસ ગંગાને બંને કિનારે આવેલા નાનકડા ગામડાં આદિનો સમાવેશ થાય છે. ઋષિકેશ એક વાણિજ્ય અને સંદેશવ્યવહારનું કેંદ્ર છે. આ સાથે વિકાસ પામતું ઉપનગર મુની-કી-રેતી; શિવાનંદ આશ્રમ અને સ્વામી શિવાનંદ સ્થાપિત ડિવાઈન લાઈફ સોસાયટી ધરાવતું શિવાનંદ નગર, ઉત્તર ઋષિકેશ; લક્ષમણ ઝૂલનું ક્ષેત્ર, થીડી વધુ ઉત્તરે આવેલ છૂટા છવાયેલ આશ્રમો અને પૂર્વ કાંઠે આવેલ સ્વર્ગ આશ્રમ આદિ ક્ષેત્રને પણ ઋષિકેશ ગણાય છે. વહેલી પરોઢે ત્રિવેણી ઘાટ પર થતી ગંગા આરતી પ્રવાસીઓમાં પ્રખ્યાત છે. અહીંથી ૧૨ કિમી દૂર જંગલમાં આવેલ નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર અને ૨૧ કિમી દૂર આવેલ 'વશિષ્ઠ ગુફા' એ સ્થાનીય લોકોમાં પ્રખ્યાત પૂજા સ્થળ છે.
ઋષિકેશએ પૌરાણીક 'કેદારખંડ'નો એક ભાગ છે. દંત કથાઓ અનુસાર ભગવાન રામએ લંકાના દાનવ રાજા રાવણને મારવા માટે અહીં તપસ્યા કરી હતી. જે સ્થળે રામના ભાઈ લક્ષ્મણે ગંગાનદી પાર કરી હતી તે સ્થળે આજે લક્ષ્મણ ઝુલા આવેલો છે. આજ સ્થળે સ્કંદ પુરાણના 'કેદાર ખંડ'માં ઈંદ્ર ખંડ આવેલ છે તેમ પણ વર્ણન છે. ૧૮૮૯માં શણના રસ્સાનો પુલ અહીં બનાવવામાં આવ્યો હતો જે ૧૯૨૪માં ના પુરમાં ધોવાઈ ગયોૢ ત્યાર બાદ અહીં અત્યારનો મજબૂત પુલ બનાવવામાં આવ્યો.
પવિત્ર નદી ગંગા આ શહેરમાંથી પસાર થાય છે. આ સ્થળેથી ગંગા નદી હિમાલયની શિવાલિક ટેકરીઓ છોડી ઉત્તરભારતના મેદાન માં પ્રવેશે છે. આના બંને કિનારાઓ પર ઘણા પ્રાચીન અને નવા હિંદુ મંદિર આવેલા છે.
અહીં ૧૨૦ વર્ષ જૂની કૈલાસ આશ્રમ બ્રહ્મવિદ્યાપીઠમ આવેલી છે જેનો ઉદ્દેશ્ય પારંપારિક વેદાંતિક શિક્ષણનું સંવર્ધન અને પ્રચાર છે. પ્રખર વિદ્વાન જેવાકે સ્વામી વિવેકાનંદ સ્વામી રામ તીર્થ અને સ્વામી શિવાનંદ આદિએ અહીં શિક્ષણ લીધું હતું. ફેબ્રુઆરી ૧૯૬૮માં ધ બીટલ્સ નમના એક પ્રસિદ્ધ પશ્ચિમી બેંડે અહીં આવેલ હાલમાં બંધ થઈ ગયેલ મહર્ષી મહેશ યોગીના આશ્રમની મુલાકાત લીધી. જહોન લીનને અહીં, 'ધ હેપ્પી ઋષિકેશ સોંગ' નામે એક ગીત રચ્યું. બીટ્લ્સે અહીં રહેતાં ૪૮ ગીત રચ્યાં જેમાંના મોટા ભાગે તેમના વ્યાઈટ અલ્બમ માં અવ્યાં છે. અન્ય ઘણાં કળાકારો અહીં યોગ અને સાધના કરવા માટે આવેલા હતાં.
ઉત્તરાખંડ રાજ્યના દહેરાદુન જિલ્લામાં આવેલું ઋષિકેશ એ હિમાલયની તળેટી પર આવલું એક પવિત્ર યાત્રા ધામ છે. આ અન્ય બે જિલ્લાઓ જેમકે તેહરી ગઢવાલ અને પૌરી ગઢવાલ જિલ્લાઓથી ઘેરાયેલું છે. કાયદા હેઠળ આ શહેર શાકાહારી અને દારુબંધી ધરાવતું ક્ષેત્ર છે. અહીં દુકાનદારો અને વિતરકો પ્લાસ્ટીક વાપરવા પર બંધી ધરાવે છે.
ઋષિકેશએ ભગવાન વિષ્ણુનું એક નામ છે જેનો અર્થ થાય છે વ્યવહાર જ્ઞાનના દેવ. 'રાઈભ્ય ઋષિ'એ ઋષિકેશ સ્વરૂપે ભગવાન વિષ્ણુ ની કરેલી તપસ્યા ની ફળશ્રુતી સ્વરૂપે આ જગ્યાનું નામ પડ્યું છે. સ્કંદ પુરાણમાં, આ ક્ષેત્ર કુબ્જામ્રક તરીકે ઓળખાય છે કેમકે તેઓ આંબાના વૃક્ષ નીચે પ્રકટ થયાં હતાં.
ઋષિકેશમાં ઘણાં યોગ કેંદ્રો આવેલા છે અને આને ઘણી વખત "વિશ્વની યોગ રાજધાની" કહે છે. એમ કહે છે કે ઋષિકેશમાં કરેલ યોગ સાધના અને ગંગામાં મારેલ ડુબકી આત્માને મોક્ષની વધુ નજીક લઈ જાય છે. રાફ્ટીંગના ખેલ માટે ઋષિકેશ પ્રખ્યાત છે. આ ખેલ માર્ચ અને જુલાઈ વચ્ચે રમાય છે.
ઋષિકેશ અક્ષાંસ રેખાંશ પર આવેલું છે. સમુદ્ર સપાટીથી આની સરાસરી ઊંચાઈ ૩૭૨ મી છે. તેહરી બંધ અહીંથી ઉપર ગંગોત્રીના રસ્તે જતા ૮૦ કિમી અંતરે છે. ચારધામની યાત્રા અહીંથી શરુ થાય છે જેમાં બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, ગંગોત્રી, અને યમનોત્રીનો સમાવેશ થાય છે.
યોગનગરી કે તીર્થનગરી તરીકે પણ ઓળખાતા આ સ્થળ પર હજારો ભારતીય અને વિદેશી પ્રવાસીઓ યાત્રા માટે આવે છે. તે યોગ અને ધ્યાન આદિ માટે પ્રચલિત છે. તે હરિદ્વારથી ૨૫ કિ.મી. ના અંતર પર આવેલું છે.
યુનિકોડ તારીખ પાછા 1987, જ્યારે જૉ બેકર ઝેરોક્ષ અને લી કોલિન્સ અને એપલ માંથી માર્ક ડેવિસ એક સાર્વત્રિક અક્ષર સમૂહ બનાવવા ના તપાસ શરૂ કરવા માટે મૂળ 1988 ઓગસ્ટ. જૉ બેકર "આંતરરાષ્ટ્રીય માટે ડ્રાફ્ટ દરખાસ્ત પ્રકાશિત / બહુભાષી લખાણ અક્ષર માટેના સંકેતો સિસ્ટમ, કામચલાઉ યુનિકોડ કહેવાય. " તેમ છતાં આ શબ્દ "યુનિકોડ" પહેલાં પ્રોગ્રામિંગ 1950 ના અંત સુધીમાં, માં વિકાસ ભાષા નામ છે, જેમ કે અન્ય હેતુઓ માટે ઉપયોગ કર્યો હતો છે અને મોટા ભાગના સાર્વત્રિક તાર વાક્ય-પુસ્તક કે પ્રથમ 1889 માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી નોંધનીય રીતે, બેકર આ અગાઉ ઉપયોગો પરિચિત આવી નથી, અને તેઓ જણાવે છે કે " તેમણે નામ 'યુનિકોડ' માટે એક અનન્ય, એકીકૃત, સાર્વત્રિક સંકેતો સૂચવે છે કરવાના હેતુ માટે છે."
યુનિકોડ એક વહેવારુ, વિશ્વસનીય વિશ્વમાં પાઠ્ય એન્કોડિંગને જરૂરિયાત સંબોધવા માટે કરવામાં આવે છે. યુનિકોડ આશરે "વિશાળ શરીર છે કે," 16 બિટ્સ કરવામાં ખેંચાઈ છે વિશ્વના તમામ વસવાટ કરો છો ભાષાઓ અક્ષરો આવરી લે તરીકે વર્ણવવામાં હોઇ શકે છે. યોગ્ય એન્જિનિયર્ડ ડિઝાઈન, અક્ષર દીઠ 16 બિટ્સ આ હેતુ માટે પૂરતી જગ્યા કરતાં વધુ હોય છે.
તેમના મૂળ ડિઝાઈન 16-બિટ ધારણા છે કે જે માત્ર તે આધુનિક ઉપયોગ અને સ્ક્રિપ્ટો અક્ષરો એનકોડ કરવાની જરૂર પર આધારિત હતી:
1989 ની શરૂઆતમાં, યુનિકોડ કામ જૂથ કેન અને અલંકાર માઇક , કારેન સ્મિથ- અને ઓફ જોન , અને સન માઇક્રોસિસ્ટમ્સ ઓફ ગ્લેન રાઈટ સમાવેશ થાય છે વિસ્તરી છે, અને 1990 મિશેલ અને માં અને રિક થી આ જૂથમાં જોડાયા. 1990 ના અંત સુધીમાં હાલના અક્ષર માટેના સંકેતો ધોરણો મેપિંગ કામ પર સૌથી પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી, અને યુનિકોડ એક અંતિમ સમીક્ષા ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. યુનિકોડ સંઘ 3 જાન્યુઆરી, 1991 ના રોજ સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું કેલિફોર્નિયા રાજ્યના માં, અને 1991 માં ઓક્ટોબર, યુનિકોડ સ્ટાન્ડર્ડ પ્રથમ વોલ્યુમ પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. બીજી વોલ્યુમ, હેન આઇડિયોગ્રાફ્સ આવરી, જૂન 1992 માં પ્રકાશિત થયું હતું.
1996 માં, એક સરોગેટ પાત્ર પદ્ધતિ યુનિકોડ 2.0 માં અમલમાં આવ્યું હતું, કે જેથી યુનિકોડ લાંબા સમય સુધી કરવામાં આવી હતી 16 બિટ્સ માટે નિયંત્રિત છે. આ મિલિયન કોડ પોઇન્ટ, કે જે ઘણા ઐતિહાસિક સ્ક્રિપ્ટો અને ભાગ્યે જ-ઉપયોગ અથવા કાલગ્રસ્ત અક્ષરો જરૂર સંકેતો તરીકે ધારણા હતી હજારો સંકેતો માટે માન્ય કરવા માટે યુનિકોડ વધારો થયો છે.
યુનિકોડ સતત સંકેતો, રજૂઆત અને વિશ્વના લેખન સિસ્ટમો મોટા ભાગના વ્યક્ત લખાણ સંભાળવા માટે કોમ્પ્યુટીંગ ઉદ્યોગ મૂળભૂત છે. યુનિવર્સલ કેરેક્ટર સેટ સાથે સંકલ્પના પ્રમાણભૂત અને યુનિકોડ સ્ટાન્ડર્ડ તરીકે પુસ્તક સ્વરૂપે પ્રકાશિત, યુનિકોડ ની તાજેતરની આવૃત્તિ 109.000 કરતાં વધુ 93 સ્ક્રિપ્ટો આવરી અક્ષરો એક તરીકેનું, દ્રશ્ય સંદર્ભ, એક એન્કોડિંગ પદ્ધતિ અને કોડ ચાર્ટમાં સમૂહ સમાવે છે પ્રમાણભૂત અક્ષર એન્કોડીંગ્સ, ઉપલા અને નીચલા કિસ્સામાં, સંદર્ભ માહિતી કમ્પ્યુટર ફાઈલોની સેટ, અને પાત્ર ગુણધર્મો નાર્મલાઝેશન માટે નિયમો, વિઘટન, સરખામણી, રેન્ડરીંગ અને દ્રીમાર્ગી જેમ કે સંબંધિત વસ્તુઓ, સંખ્યા, જેમ કે પાત્ર ગુણધર્મો એક ગણતરી સમૂહ પ્રદર્શન ક્રમ (લખાણ યોગ્ય પ્રદર્શન અરબી અને હીબ્રૂ, જેમ કે બંને અધિકાર-થી-ડાબી સ્ક્રિપ્ટો, અને ડાબી-થી-અધિકાર સ્ક્રિપ્ટો સમાવતી માટે). 2011 માં, એકદમ યુનિકોડ મુખ્ય આવૃત્તિ 6.0 યુનિકોડ છે .
યુનિકોડ કોન્સોર્ટિયમ, તો બિનનફાકારક સંસ્થા કે યુનિકોડ વિકાસ કોઓર્ડિનેટ્સ, આખરે યુનિકોડ અને તેના સ્ટાન્ડર્ડ યુનિકોડ ટ્રાન્સફોર્મેશન બંધારણ યોજનાઓ છે, કારણ કે હાલની યોજનાઓ ઘણા કદ અને અવકાશ મર્યાદિત છે હાલની અક્ષર માટેના સંકેતો યોજનાઓ બદલી ના મહત્વાકાંક્ષી ધ્યેય છે અને છે બહુભાષી પર્યાવરણો સાથે સુસંગત.
અક્ષર સમૂહો પર માતાનો યુનિકોડ સફળતા અને કોમ્પ્યુટર સોફ્ટવેર આંતરરાષ્ટ્રિયકરણ સ્થાનિકીકરણ તેની વ્યાપક અને આગવા ઉપયોગ તરફ દોરી જાય છે. પ્રમાણભૂત , જાવા પ્રોગ્રામીંગ ભાષા, નેટ. ફ્રેમવર્ક અને આધુનિક ઓપરેટિંગ સિસ્ટમો ઘણી તાજેતરના ટેકનોલોજી છે, અમલીકરણ કરી દેવામાં આવ્યુ છે.
યુનિકોડ વિવિધ પાત્ર એન્કોડીંગ્સ દ્વારા અમલમાં કરી શકાય છે. સૌથી સામાન્ય રીતે વાપરવામાં એન્કોડીંગ્સ -8 છે (જે અક્ષરો છે, કે જે બંને -8 અને સંકેતો, અને અન્ય અક્ષરો માટે ચાર બાઈટમાં જ કોડ કિંમતો માટે એક બાઈટ વાપરે છે), હવે-કાલગ્રસ્ત - 2 (કે જે દરેક અક્ષર માટે બે બાઇટ્સ વાપરે છે પરંતુ તે વર્તમાન યુનિકોડ સ્ટાન્ડર્ડ દરેક પાત્ર સાંકેતિક લિપિમાં સંદેશ કરી શકો છો), અને -16 .
યુનિકોડ 8859 પ્રમાણભૂત છે, કે જે વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં વ્યાપી વપરાશ શોધવા દ્વારા વ્યાખ્યાયિત તે, જેમ કે પરંપરાગત પાત્ર એન્કોડીંગ્સ, મર્યાદાઓ ની સ્પષ્ટ હેતુ છે, પરંતુ મોટે ભાગે એકબીજા સાથે સુસંગત રહે છે. ઘણા પરંપરાગત પાત્ર એન્કોડીંગ્સ એ સામાન્ય સમસ્યા છે કે તેઓ દ્વિભાષી કોમ્પ્યુટર પ્રક્રિયા છે, પરંતુ કોમ્પ્યુટર બહુભાષી નથી પ્રક્રિયા માટે પરવાનગી આપે છે શેર કરે છે.
યુનિકોડ, ઉદ્દેશ છે, અક્ષરો- નીચે અને આવા અક્ષરો માટે ચલ ગ્લાયફ્સ કરતા એકમો-બદલે ગ્રાફિમ જેવા . ચિની અક્ષરો કિસ્સામાં, આ ક્યારેક તેના ચલ ગ્લાયફ્સ પાસેથી નીચે અક્ષર વિશિષ્ટ પર વિવાદો પરિણમે છે.
લખાણ પર પ્રક્રિયા માં, યુનિકોડ એક અનન્ય કોડ બિંદુ-સંખ્યા પૂરી પાડે છે ભૂમિકા લે છે, માટે નથી દરેક પાત્રને. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, યુનિકોડ એક અમૂર્ત રીતે એક પાત્ર રજૂ કરે છે અને અન્ય સોફ્ટવેર દ્રશ્ય વેબ બ્રાઉઝર અથવા વર્ડ પ્રોસેસર, જેમ કે રેન્ડરીંગ, નહીં. આ સરળ હેતુ જટિલ બને છે, જોકે યુનિકોડ વધુ ઝડપી દત્તક પ્રોત્સાહન ના આશા માં યુનિકોડ ડિઝાઇનરો દ્વારા કરવામાં રાહતો કારણે.
પ્રથમ 256 કોડ પોઈન્ટ 8859-1 ની સામગ્રી, જેથી તે હાલના પશ્ચિમી લખાણ કન્વર્ટ તુચ્છ કરવા સરખા કરવામાં આવી હતી. ઘણા જરૂરી-સરખા અક્ષરો વિવિધ કોડ પોઈન્ટ ઘણી વખત એનકોડ હતા લીગસી એન્કોડીંગ્સ છે અને તેથી દ્વારા વાપરવામાં તફાવત સાચવી કોઈપણ માહિતી ખોયા વિના તે એન્કોડીંગ્સ થી યુનિકોડ રૂપાંતરણ પરવાનગી આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોડ પોઈન્ટ " ફોર્મ" વિભાગ સંપૂર્ણ લેટિન મૂળાક્ષર છે કે જે મુખ્ય લેટિન મૂળાક્ષર વિભાગ અલગ છે સમાવે છે. ચિની, જાપાની, અને કોરિયાઈ ફોન્ટ્સ , આ અક્ષરો આઇડિયોગ્રાફ્સ જ પહોળાઈ પર રેન્ડર કરવામાં આવે છે અડધા પહોળાઈ પર જગ્યાએ. અન્ય ઉદાહરણો માટે, યુનિકોડ પાત્રો નકલી જુઓ.
કેટરપિલર દ્વારા ઘણા આક્રમક આત્મરક્ષણના પગલાં લેવાય છે. આવા કેટરપિલર કાંટાળી રૂંવાટી અથવા છૂટી પાડી શકાય તેવી અણીવાળા સેટા જેવા લાંબા વાળ ધરાવે છે જે ત્વચા અથવા શ્લેષ્મ પટલમાં ખંજવાળ પેદા કરે છે. કોયલ જેવા કેટલાક પક્ષીઓ રૂંવાટીવાળા કેટરપિલરને પણ ગળી જાય છે. સૌથી આક્રમક બચાવ અર્ટિકેટિંગ હેર તરીકે ઓળખાતા વિષ ગ્રંથીઓ સાથેના તીક્ષ્ણ વાળ છે. પ્રાણીઓમાં સ્વબચાવ માટેનું સૌથી શક્તિશાળી રક્ષણાત્મક રસાયણ વિષએ દક્ષિણ આફ્રિકાના રેશમ સુલભ લોનોમિયા દ્વારા પેદા કરાય છે. તે એવું શક્તિશાળી એન્ટિકોએન્ગ્યુલન્ટ છે જે માનવમાં હેમરેજ કરીને મૃત્યુ નિપજાવી શકે છે. આ રસાયણોનું સંભવિત તબીબી ઉપયોગ માટે પરિક્ષણ થઇ રહ્યું છે. અર્ટિકેટિંગ વાળની અસર મંદ ખંજવાળથી લઇને ત્વચાકોપ સુધીની હોય છે.
કેટલાક છોડે તૃણાહારી પ્રાણીઓથી પોતાની જાતને બચાવવા ઝેર વિકસાવ્યા છે પરંતુ કેટલાક કેટરપિલરે આ ઝેરની અસર બેઅસર રહે તેવો પ્રતિકારક વિકાસ હાંસલ કર્યો છે અને તેઓ આ ઝેરી છોડના પાંદડા ખાય છે. ઝેરથી બેઅસર રહેવા ઉપરાંત તેઓ તેને તેમના શરીરમાં જૂદું કાઢે છે અને તેમને શિકારી માટે વધુ ઝેરી બનાવે છે. પુખ્ત તબક્કાઓમાં પણ આ રસાયણો આગળ ધપે છે. સિનાબર શલભ, ટાયરિયા જેકોબેઇ અને મોનાર્ક ડેનૌસ પ્લેક્સિપસ જેવી કેટરપિલરની ઝેરી જાત ચળકતા પટ્ટા અથા કાળો, લાલ અને પીળો એવા ભયાનક રંગો સાથે પોતાની હાજરી સૂચવે છે. આક્રમક બચાવ પ્રણાલી ધરાવતા કેટરપિલરને ખાવાનો પ્રયાસ કરતો કોઇ પણ શિકારી જોરદાર પાઠ શીખે છે અને ભવિષ્યમાં આવો પ્રયત્ન ટાળે છે.
કેટલાક કેટરપિલર રહસ્યમય રંગના હોય છે અને તેઓ જે છોડ પર નભે છે તેને મળતા આવે છે. તેઓ એવા ભાગ પણ ધરાવે છે જે કાંટા જેવા છોડના ભાગની નકલ કરે છે. તેમનું કદ 1 થી માંડીને 3 ઇંચ સુધીનું હોય છે. કેટલાક કેટરપિલર પર્યાવરણમાં પદાર્થો જેવા દેખાય છે જેમ કે બર્ડ ડ્રોપિંગ્સ. કેટલાક કેટરપિલર રેશમની અટારીઓ, વિંટેલા પાંદડા અથવા પાંદડાની સપાટીઓની વચ્ચે માઇનિંગ કરીને નભે છે. નેમોરિયા એરિજોનારીયા કેટરપિલર ઓક કેટકિન્સ પર સ્પ્રિન્ગ ફીટમાં વૃદ્દિ પામે છે અને તેઓ લીલા રંગના દેખાય છે. સમર બ્રૂડ ઓક ટ્વિગ્સ જેવા દેખાય છે. ભેદીય વિકાસ ખોરાકમાં ટેનિન ઘટક સાથે જોડાયેલો છે.
હાયમનોપ્ટેરા ગોત્રના કેટલાક ડિમ્ભક લેપિડોપ્ટેરાના કેટરપિલર જેવા દેખાઇ શકે છે. તે મોટે ભાગે સોફ્લાય કૂળમાં જોવા મળે છે અને ડિમ્ભક કેટરપિલરને મળતા આવે છે ત્યારે તેમને પ્રત્યેક ઉદરીય ખંડ પર ઉપપાદની હાજરી દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે. લેપિડોપ્ટેરન કેટરપિલરનો વધુ એક તફાવત તે છે કે તેઓ ઉપપાદ પર ક્રોશેટ અથવા હૂક ધરાવે છે જ્યારે સોફ્લાય ડિમ્ભકમાં તેની ગેરહાજરી હોય છે. લેપિડોપ્ટેરન કેટરપિલરમાં પણ મસ્તકની આગળની બાજુએ વાય આકારનું સીવન હોય છે. મસ્તક આવરણ પર નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ઓસેલી ધરાવવાની બાબતમાં પણ સોફ્લાયના ડિમ્ભકથી અલગ પડે છે.
કેટલપિલરને "ખાઉધરું મશિન" કહેવાય છે અને ખાઉધરાની જેમ પાંદડા ખાય છે. મોટા ભાગની જાતિ જેમ તેમનું શરીર વિકાસ પામે છે તેમ ચારથી પાંચ વખત તેમની ચામડી ઉતારે છે અને તેઓ તબક્કાવાર પુખ્ત રૂપમાં કોશિતીય થાય છે. કેટરપિલર ખૂબ જ ઝડપી વૃદ્ધિ પામે છે દાખલા તરીકે, ટોબેકો હોર્નવોર્મ વીસ દિવસથી પણ ઓછા સમયગાળામાં તેનું વજન દસ હજાર ગણુ વધારી દે છે. તેમને આટલું બધુ ખાવા માટે સક્ષમ બનાવતું અનુકૂલન એ વિશેષ મિડગટમાં એક તંત્રવ્યવસ્થા છે જે આયનોનું ઝડપથી અવકાશિકા માં પરિવહન કરે છે અને રૂધિરની તુલનાએ મિડગટ ગુહામાં પોટેશિયમનું સ્તર ઊંચું રાખે છે.
મોટા ભાગના કેટરપિલર તૃણાહારી છે. કેટલાક કેટરપિલર છોડની એક જાત પુરતા મર્યાદિત છે જ્યારે અન્ય બહુભક્ષક હોય છે. ક્લોથ્સ શલભ સહિતના કેટલાક કેટરપિલર ખડકના ટુકડા પર નભે છે. મોટા ભાગના શિકારી કેટરપિલર અન્ય જંતુઓ, એફિડ, સ્કેલ જંતુઓ અથવા કીડી ડિમ્ભકના ઇંડા પર નભે છે. કેટલાક માંસાહારી છે અને અન્ય કેટલાક અન્ય જાતિના કેટરપિલર નો શિકાર કરે છે.
અન્ય કેટલાક સિકાડસ અથવા લીફ હોપર્સ પર પરાવલંબી છે. કેટલાક હવાઇયન કેટરપિલર હાયપોસ્મોકોમા મોલસ્કીવોરા ગોકળગાયને પકડવા રેશમની જાળનો ઉપયોગ કરે છે.
કાતરા નામે ઓળખાતી ઈયળ લેપિડોપ્ટેરા વર્ગના સભ્યોનું ડિમ્ભકીય સ્વરૂપ છે. લેપિડોપ્ટેરા ગોત્ર એ પતંગિયા અને શલભનું બનેલું કીટક ગોત્ર છે. તેમની ખોરાક આદત મોટે ભાગે તૃણાહારી હોય છે જો કે કેટલીક જાતિ કીટાહારી છે. કેટરપિલર ખાઉધરા હોય છે અને તેમાંના ઘણાને કૃષિમાં જંતુ તરીકે માનવામાં આવે છે. ઘણી શલભ જાતિઓ ફળો અને અન્ય કૃષિ પેદાશોને વ્યાપક નુકસાન પહોંચાડે છે માટે તેઓ તેમની કેટરપિલર અવસ્થામાં સારી રીતે જાણીતી છે.
મોટાભાગના કેટરપિલર નળાકાર, ખંડીય દેહ રચના ધરાવે છે. તેઓ ત્રણ ઉરસીય ખંડો પર સાચા પગની ત્રણ જોડી, ઉદરના મધ્ય ખંડ પર ઉપપાદની ચાર સુધી જોડી અને ઘણીવાર છેલ્લા ઉદરીય ખંડ પર ઉપપાદની એક જોડી ધરાવે છે. તેમાં દસ ઉદરીય ખંડ આવેલા છે. લેપિડોપ્ટેરાના કૂળો ઉપપાદની સંખ્યા અને તેમના સ્થાનને આધારે અલગ પડે છે. કેટલાક કેટરપિલર ફઝી હોય છે એટલે કે તેઓ વાળ ધરાવે છે અને જો તેને અડવામાં આવે તો તમારા હાથ પર ખંજવાળ પેદા કરે તેવી મહત્તમ શક્યતા હોય છે.
કેટલાક કેટરપિલરો ચોક્કસ આવૃત્તિએ કંપન શોધી શકે છે. કોમન હૂક-ટિપ શલભ, ડ્રેપના આર્ક્યુઆટા તેમની પોતાની જાતિના સભ્યોથી જ પોતાના રેશમના માળાને બચાવવા ધ્વનિ પેદા કરે છે. તેઓ છોડ દ્વારા કરાયેલા કંપનો શોધે છે હવાજન્ય ધ્વનિઓ શોધી શકતા નથી. ચેરીના પાંદડા પર રહેતા કેલોપ્ટિલિયા સેરોટિનેલ્લા પણ તેવી જ રીતે તેમના વીંટાને બચાવે છે. ટેન્ટ કેટરપિલર તેમના પ્રાક્રૃતિક દુશ્મનના પાંખોના ફફડાટની આવૃત્તિના કંપનો ઓળખી શકે છે.
ઘણા પ્રાણીઓ કેટરપિલર પર નભે છે કારણકે તેઓ પ્રોટીનથી સમૃદ્ધ હોય છે, માટે જ કેટરપિલરે પોતાના બચાવ માટે વિવિધ રીત વિકસાવી છે. કેટરપિલરનો દેખાવ ઘણીવાર શિકારીને દૂર ભગાડે છે. તેના શરીરના કેટલાક ચિહ્નો અને ચોક્કસ ભાગ તેને ઝેરી અને કદમાં મોટું હોય તેવું બનાવે છે આમ તે જોખમી અને અખાદ્ય લાગે છે. જો કે કેટરપિલરના કેટલાક પ્રકાર ચોકકસ ઝેરી છે અને તેઓ એસિડની પિચકારી મારવાની શક્તિ ધરાવે છે.
કેટરપિલરની દ્રષ્ટિ સારી હોતી નથી. તેઓ તેમના મસ્તકના નીચેના ભાગમાં પ્રત્યેક બાજુએ છ ઝીણા નેત્ર છિદ્રો અથવા સ્ટેમાટાની શ્રેણી ધરાવે છે. તેઓ સારી રીતે કેન્દ્રિત થયેલું પરંતુ નબળી ગુણવત્તાવાળું ચિત્ર રચી શકે છે. તેઓ તેમના માથાને અવારનવાર હલાવતા રાખે છે અને વસ્તુ, તેમાં પણ ખાસ કરીને છોડનું અંતર માપી શકે છે. તેઓ ખોરાક શોધવા માટે તેમના ટૂંકા સ્પર્શકો પર આધાર રાખે છે.
આ શબ્દની ઉત્પત્તિના મૂળ ૧૬મી સદીમાં મધ્ય અંગ્રેજી શબ્દ કેટિરપેલ , કેટિરપેલર માં રહેલા છે. તે કદાચ જૂના ઉત્તરીય ફ્રેન્ચ શબ્દ કેટિપિલોઝ , કાટે , માંથી) કેટ + માંથી) પેલોઝ , વાળવાળુંમાંથી બદલાયો હોઇ શકે છે.
કેટરપિલરો મૃદુ દેહ ધરાવે છે જે નિર્મોચનો વચ્ચે ઝડપથી વૃદ્ધિ પામે છે. માત્ર મસ્તકનું આવરણ મજબૂત હોય છે. કેટરપિલરમાં અધોહનુ પાંદડા ચાવવા માટે દ્રઢ અને તીક્ષ્ણ હોય છે મોટા ભાગના પુખ્ત લેપિડોપ્ટેરામાં અધોહનુ ઘણા નાના અથવા નરમ હોય છે. કેટરપિલરના અધોહનુ પાછળ રેશમ કાંતવાનો અવયવ સ્પિનરેટ હોય છે.
ઇંચવોર્મ અથવા લૂપર્સ તરીકે ઓળખાતા જીયોમેટ્રિડ્સને તેઓ પૃથ્વીનું માપ લેતા હોય તેવા દેખાય છે માટે એવું નામ આપવામાં આવ્યું છે. . આવા અસામાન્ય પ્રચલન માટે અંતિમ ખંડ પરના ક્લાસ્પર સિવાયના લગભગ તમામ ઉપપાદ દૂર કરવાની પ્રક્રિયા જવાબદાર છે.
તમામ કીટકોની જેમ કેટરપિલર પણ તેની કશેરુક છાતી અને ઉદરની બાજુમાં શ્વસનછિદ્રો તરીકે ઓળખાતા નાના છિદ્રો મારફતે શ્વસન કરે છે. આ છિદ્રો શ્વાસનળીના નેટવર્કમાં દેહ ગુહામાં ખુલે છે. પાયરાલિડી કૂળના કેટલાક કેટરપિલર જલીય છે અને ચૂંઇ ધરાવે છે જે તેમને પાણીની અંદર શ્વાસ લેવા દે છે.
કેટરપિલર લગભગ 4,000 સ્નાયુ ધરાવે છે . તે પાછળના ખંડમાં સ્નાયુઓના સંકોચન દ્વારા રૂધિરને આગળના ખંડમાં આગળ ધકેલીને ટોર્સોનું પ્રલંબન કરીને હલન ચલન કરે છે. સરેરાશ કેટરપિલરમાં એકલા મસ્તક ખંડમાં 248 સ્નાયુ હોય છે.
કેટરપિલરોએ ઠંડી, ગરમી અથવા સૂકી વાતાવરણીય સ્થિતિઓ જેવી ભૌતિક સ્થિતિઓ સામે પણ બચાવ વિકસાવ્યો છે. ગાયનાફોરા ગ્રોએનલાન્ડિકા જેવી કેટલીક આર્કટિક જાતિ સુષુપ્તાવસ્થામાં રહેવા ભૌતિક અનુકૂલન ઉપરાંત વિશેષ બાસ્કિંગ અને એકત્રિત વર્તણૂક ધરાવે છે.
કેટલાક કેટરપિલર ગ્રેગારીયસ છે. મોટા એગ્રિગેશન પરાવલંબન અને શિકારનું સ્તર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે એમ માનવામાં આવે છે. ક્લસ્ટર એપોસિમેટિક કલરેશનના સિગ્નલનું વર્ધન કરે છે અને વ્યક્તિગત સિગ્નલ ગ્રૂપ રિગર્ગિટેશન અથવા ડિસ્પ્લેમાં ભાગ લઇ શકે છે.
કેટલાક કેટરપિલર કીડી સાથે પોતાની જાતને જોડીને રક્ષણ મેળવે છે. લિકેનિડ પતંગિયા આ માટે સારી રીતે જાણીતા છે. તેઓ તેમનો બચાવ કરનાક કીડી સાથે કંપન તેમજ રસાયણિક સાધનો દ્વારા સંચાર કરે છે અને તેમને બદલામાં ખોરાક પુરો પાડે છે.
કેટરપિલર નિર્મોચનની શ્રેણી દ્વારા વૃદ્ધિ પામે છે. પ્રત્યેક મધ્યવર્તી તબક્કાને ઇન્સ્ટાર કહેવાય છે. છેલ્લુ નિર્મોચન તેમને નિષ્ક્રિય કોશિત અથવા કોશેટોના તબક્કે લઇ જાય છે.
કેટલાક કેટરપિલર હુમલો કરનાર દુશ્મનમાં એસિડિક પાચન અંતઃસ્ત્રાવની ઉલટી કરાવી દે છે. કેટલાક પેપિલિયનિડ ડિમ્ભક ઓસ્મેટેરિયા તરીકે ઓળખાતી ગ્રંથીમાંથી દુર્ગંધ પેદા કરે છે.
કેટલાક કેટરપિલરોને તેમના શરીના અંતિમ ભાગમાં "ચાબૂક જેવા" અવયવો જોડાયેલા હોય છે. કેટરપિલર માખીઓને ડરાવવા આ અવયવોને વારંવાર હલાવે છે.
જ્યારે એક વાક્યના પદનો ઉપયોગ એક સૌમ્યોક્તિની જેમ થાય છે, તે હંમેશાં એક રૂપક બને છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ બાજુ પર રહી જાય છે. જ્યારે અભિવ્યક્તિ શબ્દશઃ અનિવાર્યપણે આક્રમક ન હોય, ત્યારે પણ અપ્રિય અથવા પજવતા વિચારોને છુપાવવા માટે સૌમ્યોક્તિોનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. આ પ્રકારના સૌમ્યોક્તિ જાહેર સંબંધો અને રાજકારણમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે, જ્યાં તેને ક્યારેક દ્વિઅર્થી તરીકે કહેવામાં આવે છે. ક્યારેક સૌમ્યોક્તિોનો ઉપયોગ સૌજન્ય સમાન ગણાય છે. અંધશ્રદ્ધાળુ સૌમ્યોક્તિો પણ હોય છે તેના પાયામાં એ માન્યતા છે કે શબ્દોમાં ખરાબ નસીબ લાવવાની શક્તિ હોય છે, (દાખલા તરીકે, “સ્વલીનતા” શબ્દ નહીં ઉચ્ચારવો; જુઓ વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર અને સામાન્ય ઉદાહરણો નીચે), અને ધાર્મિક સૌમ્યોક્તિો પણ હોય છે જે એવા મંતવ્ય પર આધારિત હોય છે કે કેટલાક શબ્દો પવિત્ર, અથવા કેટલાક શબ્દો આધ્યાત્મિક રીતે વિપદાકારક હોય છે
અંગ્રેજી શબ્દશબ્દ , ગ્રીક શબ્દ પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ શુભ/સારું/નસબીદાર બોલી/દયાળુ થાય છે, આ ગ્રીક શબ્દ પણ મૂળે ગ્રીક શબ્દો “સારુ/સારી રીતે” + “બોલી/બોલવું” પરથી આવ્યો છે. મૂળે યૂફિમે એ એવો શબ્દ હતો જેને મોટેથી ન બોલાવા જોઈએ તેવા ધાર્મિક શબ્દ અથવા શબ્દસમૂહની જગ્યાએ વાપરવામાં આવતો હતો; વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્રની રીતે, યૂફિમે, દેવનિંદા નું વિરોધી છે. સૌમ્યોક્તિની જરૂર હોય તેવા મુખ્ય નિષિદ્ધ શબ્દોનાં ઉદાહરણો એ દેવત્વ માટેનાં શબ્દાતીત નામો છે, જેમ કે પ્રેસેફોન , હેકટી , અથવા નેમેસીસ . શબ્દ સુદ્ધાંને એક પર્યાયોક્તિની જેમ પ્રાચીન ગ્રીકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતો હતો, જેનો અર્થ ‘પવિત્ર મૌન રાખવું’ એમ થાય છે.
પર્યાયોક્તિ કે સૌમ્યોક્તિ કડવી વાત મધુર શબ્દોમાં કહેવાની રીત માટે વપરાતો શબ્દ છે. વધુ વિસ્તારપૂર્વક કહીએ તો, પર્યાયોક્તિ એ અપમાન લાગી શકે, અથવા કંઈક અપ્રિય સૂચન લાગી શકે તેવી બાબતો માટે અભિવ્યક્તિની એવી અવેજી છે, જે કંઈક અંશે સામેવાળી વ્યક્તિને અનુકૂળ રીતે અથવા ઓછી આક્રમક અભિવ્યક્તિથી તેમને રજૂ કરે છે અથવા અભિવ્યક્તિ દ્વિઅર્થી હોય ત્યારે, વક્તા માટે તેને ઓછી અગવડભરી બનાવે છે. રાજનૈતિક શુદ્ધતાની સાર્વજનિક પ્રસ્તુતિમાં પર્યાયોક્તિનો ઉપયોગ કરવાની ક્રિયા એક મુખ્ય દૃષ્ટિકોણ છે.
પર્યાયોક્તિ શબ્દ, અવાભાવિક રીતે જ બે શબ્દો, પર્યાય અને ઉક્તિનો બનેલો છે. પર્યાય એટલે અવેજી અને ઉક્તિ એટલે કથન, એટલે કે કંઈક કહેવાને બદલે તેની અવેજીમાં કરવામાં આવતું કથન, એજ રીતે પર્યાયોક્તિને માટે વપરાતો અન્ય શબ્દ 'સૌમ્યોક્તિ' પણ સંસ્કૃત શબ્દો, સૌમ્ય અને ઉક્તિનો બનેલો છે. સૌમ્ય એટલે હળવું, મૃદુ, સુંદર, વગેરે અને ઉક્તિ એટલે કથન. માટે સૌમ્યોક્તિનો અર્થ એમ કરી શકાય કે કોઈક વાતને હળવાશથ્ઈ કે મૃદુ ભાષામાં રજૂ કરવા માટે વપરાતું કથન.
તે કોઈ બાબત અથવા કોઈક વ્યક્તિ અંગેની ગુપ્ત બાબત, દીક્ષા ન પામ્યા હોય તેવા લોકોથી પવિત્ર અથવા ધાર્મિક નામો છતી કરવાનું ટાળવા માટેનું વૈકલ્પિક વર્ણન પણ હોઈ શકે છે, અથવા તે લુપાઈછુપાઈને પારકી વાત સાંભળનારાઓ સંભવિતોથી વાર્તાલાપના વિષયની ઓળખને અસ્પષ્ટ રાખે છે. કેટલીક પર્યાયોક્તિઓ રમૂજ પમાડવાના હેતુથી કરવામાં આવે છે.
સોમ્યોકિત શબ્દોનું ઘણી રીતે ગઠન કરી શકાય છે. જેમાં લંબોક્તિ અથવા ઉડાઉ વાતો કરવી તે સૌથી સામાન્ય છે- કોઈ શબ્દને “આસપાસ બોલ્યા કરવો”, કહ્યા વગર તેનો સંકેત આપવો. વખત જતાં, ઉડાઉ વાતો કે ગોળ ગોળ વાતોને અમુક ચોક્કસ શબ્દો અથવા વિચારો માટેની સ્થાપિત પર્યાયોક્તિના રૂપમાં ઓળખવામાં આવ્યા.
કાળો સમુદ્ર જરાક ખારી, વ્યાપક પોષક પદાર્થ ધરાવતી પરિસ્થિતીની સાનુકૂળતા ધરાવતા જીવો માટે એક સક્રિય અને ગતિશીલ સમુદ્રી જીવન વ્યવસ્થાને પોષણ આપે છે. અન્ય બધાં જ સમુદ્રી ખાદ્ય જાળાઓની જેમ જ, કાળો સમુદ્રમાં પણ એક-કોષીય સ્વયં પોષણ પેદા કરી લેતાં પોષણ ક્ષમ જૂથની શ્રેણી જોવા મળે છે જેમાં ડાયાટોમ્સ અને ડિનોફ્લેગીલેટ્સનો સમાવેશ થાય છે, જે પ્રાથમિક ઉત્પાદકની ભૂમિકા ભજવે છે. યુરેશિયા અને મધ્ય યુરોપને કોરી પાડતી જળ પ્રવાહની વ્યવસ્થાઓ ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં ભૂસ્તરનો પરિચય કરાવે છે અને પોષક તત્વોને કાળો સમુદ્રમાં ઓગાળી દે છે, પરંતુ આ પોષક તત્વોનું નિયંત્રણ સામુદ્રિક રસાયણોના સ્તરોની માત્રા વડે થાય છે, જે બદલામાં મોસમી સામુદ્રિક બદલાવોને આધીન હોય છે.
શિયાળાની ઋતુ દરમ્યાન, પ્રબળ ફુંકાતા પવનો પોષક તત્વોને ગરમ કરીને ફેરવવાની પ્રક્રિયા કરે છે અને તેને ઉપરની તરફ ધકેલે છે, જ્યારે કે ઉનાળાના ઉચ્ચ તાપમાનના પરિણામે સ્પષ્ટ શિરોબિન્દુનું સ્તરીકરણ થાય છે અને એક ઉષ્ણ, છીછરું મિશ્રિત પડ બને છે. દિવસની લંબાઈ અને સૂર્યકિરણની અસરની તીવ્રતા પણ ફોટિક ઝોનના વિસ્તારને નિયંત્રિત કરે છે. પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતાને કારણે ઉપસપાટીની ઉત્પાદકતા મર્યાદિત બને છે, કેમ કે એનોક્સીકવાળા તળીયાના પાણી ઘટેલા નાઈટ્રેટને, ઍમોનિયાના રૂપમાં નીચે લઈ જવાનું કાર્ય કરે છે. દરિયાને તળે મળતી વનસ્પતિનો વિસ્તાર પણ કાળો સમુદ્રના પોષક ચક્રને ફરતું રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, કેમ કે રસાયણજન્ય કૃત્રિમ જીવો અને પ્રાણવાયુ વગરના ભૂસ્તર રાસાયણિક માર્ગથી પોષક તત્વો ફરીથી વાપરવા યોગ્ય બને છે જે ફોટિક વિસ્તાર સુધી જઈ શકે છે અને એ રીતે ઉત્પાદકતા વધારી શકે છે.
તટપ્રદેશના ભૂસ્તરશાત્રીય મૂળને પાછલા કમાનવાળા તટપ્રદેશની બે વિશિષ્ટ પ્રાથમિક દશાઓથી ઓળખી શકાય છે, જેની શરૂઆત આલ્બિઅન જ્વાળામુખી વૃત્તખંડના વિભાજનથી અને પાલીઓ- અને નીઓ- તિથીસ મહાસાગરની નીચે પૃથ્વીની પ્લેટના એકબીજાની ઉપર ચઢી જવાના કારણે ઉદભવ્યા હશે, પરંતુ આ બનાવના સમય અંગે હંમેશા વિવાદ રહ્યો છે. તેની શરૂઆતથી જ, સંકોચન પામેલા ટેક્ટોનિક વાતાવરણને કારણે તટીય પ્રદેશ નીચે બેસી ગયેલો હોય છે, વિસ્તારીત તબક્કાઓમાં વિખેરાઈ જાય છે અને પરિણામે મોટા પ્રમાણમાં જ્વાળામુખીની સ્થિતીનું નિર્માણ થાય છે અને સંખ્યાબંધ પર્વતો બને છે, જેના કારણે ગ્રેટર કાકેશસ, પૉંટીડેસ, દક્ષિણવર્તી ક્રિમીઆ અને બાલ્કનાઈડ્સ પર્વતમાળાઓ ઉન્નત બની. યુરેશિયન અને આફ્રિકન પ્લેટ્સ વચ્ચે સતત થતાં રહેતાં ઘર્ષણ તેમજ ઍનાટોલીયન બ્લૉકનું ઉત્તર ઍનાટોલીયન ફૉલ્ટ અને પૂર્વી ઍનાટોલીયન ફૉલ્ટ તરફ પશ્ચિમ તરફ ખસતા રહેવાથી પ્રવર્તમાન ટેક્ટોનિક વ્યવહાર પદ્ધતિ પર પ્રભાવ ધરાવે છે, જે કાળો સમુદ્રના તટ પ્રદેશને વધારે માત્રામાં નીચે બેસાડે છે અને ઍનાટોલીયન પ્રદેશમાં અર્થપૂર્ણ જ્વાળામુખીય પ્રવૃત્તિઓ દર્શાવે છે.
ડાયાટોમ્સ : કાળા સમુદ્રમાં બે પરમાણું ધરાવતાં સામુદ્રિક જીવની ઘણી બધી પ્રજાતિઓ રહે છે, જે સામાન્ય રીતે એક-કોષીય, બિન-ગતિશીલ સ્વત - અને હેટરોટ્રોફિક શેવાળ વસાહતોમાં રહે છે. મોટાભાગના ડાયાટોમ્સના જીવન-ચક્રને ‘ખૂબ જલ્દીથી વધતાં અને ખતમ થઈ જતાં’ તરીકે વર્ણવી શકાય છે અને કાળો સમુદ્ર એમાં અપવાદ નથી, અહીં ડાયાટોમ્સનું ઉત્પાદન સપાટી પરના પાણીમાં વર્ષભર થતું રહે છે, ખાસ કરીને માર્ચ મહિનામાં આમ વધુ થાય છે. સાદા શબ્દોમાં, બે પરમાણુવાળા જીવોની વસતિ વધારાની ઝડપનો તબક્કો સાઈ -બેરિંગ જમીન પર રહેનારા ભૂસ્તરના જીવોના ઈન-વૉશના કારણે સ્થાન પામે છે, અને જ્યારે સાઈનો પુરવઠો ખતમ થઈ જાય છે, ત્યારે ડાયાટોમ્સ ફોટિક ક્ષેત્રની બહાર જવા માંડે છે અને પછી બાકી રહેલાં શરીરના સ્રાવ ઉત્પન્ન કરવા લાગે છે. વધારાના પરિબળો જેમ કે ઝૂપ્લાંકટન દ્વારા લૂંટ-ફાટ ચલાવવી અને એમોનિયમ પર આધારિત પુન: ઉત્પાદન પણ વાર્ષિક ડાયાટોમ ચક્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. લાક્ષણિક રીતે, પ્રોબોસ્કિયા અલાટા વસંત ઋતુ દરમિયાન ખૂબ મોટી માત્રામાં પેદા થાય છે અને સ્યુડોસોલેનિયા કેલકેરાવિસ શરદ ઋતુમાં પૂરબહારમાં પેદા થાય છે.