polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
૧૭૮૬માં જ્યારે અંગ્રેજ ગવર્નર જનરલ કોર્નવોલિસ ભારત આવ્યા ત્યારે મરાઠાઓ શક્તિશાળી હતા. સાલબાઈની સંધિ બાદ અંગ્રેજોએ ઉત્તરમાં સહવાસની નીતિ અપનાવી. ૧૧ વર્ષ પેશવા સવાઈ માધવરાવના દરબારમાં મંત્રીપદ સંભાળતા નાના ફડણવીસના રાજદ્વારી કુનેહને કારણે મરાઠા અને અંગ્રેજો વચ્ચે બે દાયકા કરતાં વધુ સમય સુધી શાંતિ જળવાઈ. ૧૮૦૦માં નાના મૃત્યુ બાદ પરિસ્થિતિ તુરંત જ બદલાઈ. હોલકર અને શિંદે વચ્ચે રાજકીય ખેંચતાણના પરિણામે પેશવાએ શિંદેનો પક્ષ લેતાં હોલકરે ૧૮૦૧માં પુના ખાતે પેશવા પર હુમલો કર્યો. પોતાની સલામતી જાળવવા માટે પેશવા બાજી રાવ બીજા નાશી અને અંગ્રેજ યુદ્ધજહાજનો આશરો લીધો. પેશવાને પોતાની સત્તાનો ક્ષય થવાનો ભય હતો અને આથી તેમણે વસઈની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. તેને કારણે પેશવા અંગ્રેજોના પ્રભુત્વ હેઠળના મિત્ર રાજવી બન્યા.
યુદ્ધ સમયે અંગ્રેજ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની વધુ બળવાન બની રહી હતી જ્યારે મરાઠા સામ્રાજ્ય પતન તરફ આગળ વધી રહ્યું હતું. અંગ્રેજોનો આગલા આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધમાં પણ વિજય થયો હતો.તત્કાલીન પેશવા બાજી રાવ બીજા હતા. સંખ્યાબંધ મરાઠા સરદારો જે અગાઉ પેશવાના પક્ષે હતા તેઓ હવે અંગ્રેજ પ્રભુત્વ હેઠળ તેમના પક્ષે હતા. અંગ્રેજો અને વડોદરાના ગાયકવાડ રાજવંશ વચ્ચે પેશવા વડોદરા હસ્તકના પ્રદેશોમાંથી મહેસુલ એકત્ર ન કરી શકે તે પ્રકારની ગોઠવણ હતી. ગાયકવાડે મહેસુલ એકત્ર કરવાની બાબતમાં ઉભો થયેલ મતભેદ દૂર કરવા પુના ખાતે પેશવાના દરબારમાં પ્રતિનિધિ ગંગાધર શાસ્ત્રીને રવાના કર્યા હતા. ગંગાધર શાસ્ત્રી અંગ્રેજોના રક્ષણ હેઠળ હતા. તેમનું ખૂન થયું અને આ અપરાધની શંકા પેશવાના મંત્રી ત્રિંબક ડેંગલે પર આવી.
ત્રીજું આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધ મરાઠા સામ્રાજ્ય અને અંગ્રેજ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની વચ્ચે લડાયેલ આખરી અને નિર્ણાયક યુદ્ધ હતું. યુદ્ધના અંતે મોટાભાગનું ભારત કંપનીના કબ્જામાં જતું રહ્યું. યુદ્ધની શરુઆત અંગ્રેજ સૈનિકો દ્વારા મરાઠા વિસ્તાર પર હુમલા દ્વારા થઈ, જે ભારતમાં અંગ્રેજો હસ્તકની સૌથી મોટી સેના હતી. સૈન્યનું નેતૃત્વ ગવર્નર જનરલ હેસ્ટિંગ્સ ના હાથમાં હતું અને તેમની સહાયમાં બીજી સેના જનરલ થોમસ હિઝલોપના નેતૃત્વ હેઠળ હતી. મુસ્લિમ ભાડૂતી સૈનિકો જે પિંડારી તરીકે ઓળખાતા હતા તેમની અને મરાઠાઓ વિરુદ્ધ કાર્યવાહીની શરુઆત મધ્ય ભારતમાંથી થઈ.
પેશવા હસ્તકનો વિસ્તાર દેશા નામે ઓળખાતા પ્રદેશમાં હતો જે આધુનિક મહારાષ્ટ્રનો ભાગ છે. તે વિસ્તારમાં કૃષ્ણા નદી અને ગોદાવરી નદીના ખીણપ્રદેશો અને સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળાના ઉચ્ચપ્રદેશનો સમાવેશ થતો હતો. શીંદેનો ગ્વાલિયર અને બુંદેલખંડ આસપાસનો વિસ્તાર નાની ટેકરીઓ અને ફળદ્રુપ ખીણપ્રદેશોનો હતો જે ઉત્તર ભારતના ગંગાના મેદાન પ્રદેશ તરફ ઢોળાવ ધરાવતો હતો. પિંડારીઓનો વિસ્તાર ચંબલ ખીણો અને જંગલોનો પ્રદેશ હતો જે આધુનિક ઉત્તર પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશનો ભાગ છે. તે પ્રતિકુળ હવામાન ધરાવતો પહાડી વિસ્તાર હતો. પિંડારીઓ વિંધ્યાચળની ઉત્તરે આવેલ માળવા પ્રદેશમાં પણ વર્ચસ્વ ધરાવતા હતા. હોલકર નર્મદા ખીણના ઉપરવાસમાં સ્થિત હતા.
આ સંધિને કારણે શક્તિશાળી મરાઠાઓ સાથે સંઘર્ષની શક્યતા ઉભી થઈ, તેથી ભારતમાં અને યુરોપમાં તેના પર ચર્ચા થવા લાગી. અંગ્રેજો માટે અન્ય ચિંતાનો વિષય એ હતો કે મુંબઈની સમિતિએ પોતાની બંધારણીય સત્તાની ઉપરવટ જઈ અને સંધિ કરી હતી. આ સંધિને કારણે પ્રથમ આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધની શરુઆત થઈ. આ યુદ્ધ લગભગ સ્થગિત અવસ્થામાં જ પરિણમ્યું અને કોઈ પક્ષ દુશ્મનને હાર ન આપી શક્યો. મહાડજી શિંદેની મધ્યસ્થતાથી મે ૧૭૮૨માં સાલબાઈની સંધિ થઈ અને યુદ્ધનો અંત આવ્યો. વૉરન હેસ્ટિંગ્સની દૂરંદેશીને કારણે અંગ્રેજો યુદ્ધમાં સફળ રહ્યા હતા. તેમણે અંગ્રેજ વિરોધિ જોડાણને તોડી અને શિંદે, ભોંસલે તેમજ પેશવા વચ્ચે ખટરાગ ઉભો કર્યો.
અંગ્રેજોએ હજારો કિમીનો પ્રવાસ કરી અને ભારતમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. તેમણે ભારતીયો સાથે કાર્ય કરવા માટે ભારતની ભૂગોળ અને સ્થાનિક ભાષાઓનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તે સમયે, અંગ્રેજો તકનિકી દૃષ્ટિએ આગળ પડતા હતા અને અનેક મહત્વના ક્ષેત્રોમાં તેમના ઓજારો સ્થાનિક ઓજારો કરતાં વધુ ગુણવત્તા ધરાવતા હતા. છાબરાના વિશ્લેષણ અનુસાર અંગ્રેજો તકનિકી દૃષ્ટિએ આગળ પડતા ન હોત તો પણ તેમના સૈનિકોની શિસ્ત અને સંગઠનના કારણે તેઓ સફળ રહેત. પ્રથમ આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધ બાદ ૧૭૮૩માં વૉરન હેસ્ટિંગ્સે જાહેરાત કરી કે મરાઠાઓ સાથે સ્થપાયેલ શાંતિ એટલી મજબૂત છે કે તે આવનાર વર્ષોમાં ટકી રહેશે.
આ તકનો લાભ લઈ અંગ્રેજોએ પેશવાને સંધિ માટે મજબુર કર્યા. જૂન ૧૩, ૧૮૧૭ના રોજ પુનાની સંધિ પર હસ્તાક્ષર થયા. પેશવા માટેની મુખ્ય શરતોમાં ડેંગલેના અપરાધની કબૂલાત, ગાયકવાડ પરના હક્કને જતો કરવો અને અંગ્રેજોને મોટો વિસ્તાર સોંપવો હતી. તે વિસ્તારોમાં ડેક્કન અને કોંકણના દરિયાકિનારા પરના અતિ મહત્ત્વના વિસ્તારો હતા, નર્મદાની ઉત્તરે અને તુંગભદ્રાની દક્ષિણે રહેલ તમામ વિસ્તાર હતો. વધુમાં, પેશવાએ ભારતમાં અન્ય કોઈ સત્તાકેન્દ્ર સાથે સંપર્ક નહોતો રાખવાનો. અંગ્રેજ પ્રતિનિધિ માઉન્ટસ્ટુઅર્ટ એલ્ફિન્સ્ટને પેશવાને તેમનું અશ્વદળ વિખેરી નાખવા પણ જણાવ્યું.
હોલકર અને શિંદેની વિરોધિ નીતિઓ અને પેશવાના પરિવારની આંતરિક ખટપટો જે ૧૭૭૩માં નારાયણ રાવ પેશવાની હત્યામાં પરિણમી, તેને કારણે મરાઠાઓએ ઉત્તરમાં મેળવેલ સિદ્ધિઓ નિષ્ફળ ગઈ. આ કારણોને લીધે મરાઠાઓ ઉત્તર ભારતમાંથી ગાયબ જ થયા. મરાઠાઓના આંતરિક ઝઘડાઓને કારણે રઘુનાથ રાવને પેશવા પદ પરથી દૂર કરાયા. તેણે અંગ્રેજોની મદદ માંગી અને તેમની વચ્ચે માર્ચ ૧૭૭૫માં સુરતની સંધિ થઈ. આ સંધિ હેઠળ પેશવાને અંગ્રેજોએ સૈન્ય સહાય કરી અને બદલામાં સાલસેત્તે ટાપુઓ અને વસઈનો કિલ્લો અંગ્રેજોના કબ્જામાં ગયો.
તે પ્રદેશમાં ત્રણ ટેકરીઓ હતી જેમાં પાર્વતી ટેકરી, ચતુરશૃંગી ટેકરી અને ખડકી ટેકરીનો સમાવેશ થતો હતો. પેશવાએ લડાઈ પાર્વતી ટેકરી પરથી નિહાળી જ્યારે અંગ્રેજ સૈન્ય ખડકી ટેકરી પર સ્થિત હતું. બંને ટેકરીઓ વચ્ચે ચાર કિમીનું અંતર હતું. મુલા નદીનું વહેણ સાંકડું અને છીછરું હતું માટે તે અનેક જગ્યાઓએથી ઓળંગી શકાય તેમ હતી. નદીમાં કેટલાક નાળાં વિલીન થતા હતાં પણ તે અડચણરુપ નહોતા અને કેટલાક ઝાડીઓને કારણે દેખાતા નહોતાં.
દક્ષિણના સૈન્યની પ્રથમ અને ત્રીજી ડિવિઝનને હર્દા ખાતે નર્મદાના ખીણ પ્રદેશ પર કબ્જો જાળવી રાખવા નિયુક્ત કરાઈ. બીજી ડિવિઝનને બેરાર ઘાટો પર નજર રાખવા મલકાપુર ખાતે તૈનાત કરાઈ. ચોથી ડિવિઝને ખાનદેશ તરફ કૂચ કરી અને પુના અને અમરાવતી વચ્ચેનો વિસ્તાર કબ્જે કર્યો. પાંચમી ડિવિઝન હોશંગાબાદ ખાતે અને અનામત ડિવિઝન ભીમા અને કૃષ્ણા નદી વચ્ચેના પ્રદેશમાં ગોઠવવામાં આવી.
૧૭૫૦થી ૧૭૬૧ના સમયગાળા દરમિયાન અંગ્રેજોએ ભારતમાં ફ્રેન્ચ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને હરાવી અને ૧૭૯૩માં તેઓ પૂર્વમાં બંગાળમાં અને દક્ષિણમાં મદ્રાસમાં મજબૂત સ્થિતિમાં કબ્જો જમાવી ચૂક્યા હતા. તેઓ પશ્ચિમમાં મરાઠા સામ્રાજ્યને કારણે વિસ્તાર નહોતા કરી શક્યા, પણ તેઓ પશ્ચિમી કાંઠા પર સુરત ખાતે દરિયાઇ માર્ગે પ્રવેશ્યા હતા.
સંધિની પ્રતિક્રિયા સ્વરુપે ભોંસલે અને શિંદે એ પેશવા દ્વારા તેમના સાર્વભૌમત્વની શરણાગતિ સ્વીકારવા ઇનકાર કર્યો અને અંગ્રેજો ઉપર હુમલો કર્યો. ૧૮૦૩માં બીજા આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધની આ શરુઆત હતી. આ બંને મરાઠા સરદારોને અંગ્રેજોએ હાર આપી અને તમામ મરાઠા સરદારોએ મોટા વિસ્તારો અંગ્રેજોને સોંપવા પડ્યા.
પેશવા બાજી રાવ બીજાનું સૈન્ય નાગપુરના મુધોજી બીજા ભોંસલે અને ઈંદોરના મલ્હારરાવ હોલકર ત્રીજાની સહાયથી આ દબાણ સામે ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની સામે લડવા ઉતર્યું. ગ્વાલિયરના દૌલતરાવ સિંદે દબાણ અને રાજદ્વારી વાટાઘાટોના પરિણામે રાજસ્થાન ગુમાવીને પણ તટસ્થ રહ્યા.
અંગ્રેજોના મત અનુસાર પુના ખાતે પેશવાના દરબાર સાથે સતત સંપર્ક જળવાઈ રહે તે રીતની નવી નીતિની જરુર હતી. અંગ્રેજોએ સ્થાનિક ભાષા અને રીતરિવાજોની જાણકારી ધરાવતા મુંબઈ સ્થિત અંગ્રેજ વ્યાપારી ચાર્લ્સ માલેટને પેશવા દરબારમાં કાયમી રાજદૂત તરીકે નીમ્યા.
અંગ્રેજ વિજયો ઘણા ઝડપી હતા અને તેને કારણે મરાઠા સામ્રાજ્યનું વિભાજન થયું અને તેની સ્વતંત્રતા છીનવાઈ ગઈ. પેશવા ખડકીની લડાઈ અને કોરેગાંવની લડાઈમાં હારી ગયા. પેશવાને અંગ્રેજોના કબ્જામાંથી બચાવવા તેમના સૈન્યએ સંખ્યાબંધ નાની લડાઈઓ લડી.
પદમશીના પિતા એક સંપન્ન વ્યાપારી હતા. તેઓ ૧૦ મકાનોના માલિક હતા, તેમનો કાચ અને રાચરચીલાનો ધંધો હતો. તેમની માતા કુલસુમબાઈ પદમશી ગૃહિણી હતા. અલીક આઠ બાળકોમાંનો એક હતો. તેમનો એક ભાઈ અકબર પદમશી જાણીતો ચિત્રકાર છે. તેઓ અમીર હોવા છતાં તેમના માતા-પિતા વધુ ભણેલા ન હતા. અલીક અને તેમના ભાઈ શાળામાં જનાર પ્રથમ કુટુંબી હતા. તેમના માતાપિતા બાળકો પાસેથી હળવી અંગ્રેજી શીખ્યા હતા. પારંપરિક મુસ્લિમ પરંપરામાં ઉછરેલા અલીક પોતાને અજ્ઞેયવાદી તરીકે ઓળખાવે છે. તેમણે ૧૮ વર્ષની વયે પોતાનો ધર્મ છોડી દીધો હતો. તેમણે મુંબઈની સેંટ ઝેવીયર્સ કૉલેજમાં અભ્યાસ કર્યો.
પદમશી દેશની ટોચની જાહેર ખબર કંપની, લિન્ટાસ ઈંડિયાના ૧૪ વર્ષ સુધી ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ રહ્યા. તે લિન્ટાસ સાઉથ એશિયાના રિજનલ કો-ઓર્ડિનેટર પણ બન્યા હતા. તેઓ ભારતીય જાહેરાત જગતના બ્રાન્ડ ફાધર તરીકે ઓળખાતા હતા. તેમણે ૧૦૦ બ્રાન્ડ બનાવી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્લીઓ હૉલ ઑફ ફેમમાં સ્થાન પામનાર તે એકમાત્ર ભારતીય છે. તેઓ લંડન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઑફ કોર્પોરેટ ટ્રેનિંગના ચેરમેન છે. જાહેરાત જગત પર તેમણે લખેલ પુસ્તક અ ડબલ લાઈફ: માય એક્સાઈટીંગ ઇયર્સ ઇન થીએટર્સ એન્ડ એડવર્ટાઈઝીંગ બિઝનેસ સ્કુલમાં શીખવાડાય છે.
તેમનો જન્મ ૧૯૨૮માં કચ્છના પારંપારિક ખોજા મુસ્લિમ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પૂર્વજો રાજદરબારના સંગીતકારો - ચારણ સમુદાયના હતા. અમુક પેઢીઓથી તેમનો પરિવાર કાઠીયાવાડમાં સ્થળાંતરીત થયો હતો. પદમશીના દાદાજી ભાવનગર જીલ્લાના વાઘનગર ગામના સરપંચ હતા. એક સમયે ભૂખમરાના કાળમાં તેમણે પોતાના કોઠારો સામાન્ય જનતા માટે ખોલી આપ્યા હતા. આથી તેમને પદ્મશ્રીનું માન મળ્યું હતું, જે આગળ જઈ અપભ્રંશ પામી પદમશીમાં રૂપાંતર પામ્યું. તેમના ચારણ કુળને કારણે તેમની મૂળ અટક ચારણ્યાસ હતી.
તેમણે અંગ્રેજી રંગભૂમિના ત્રણ નાટકોનું નિર્માણ કર્યું છે. એવિટા, જીસસ ક્રાઈસ્ટ સુપરસ્ટાર, તગલક, અને બ્રોકન ઈમેજીસ એ તેમના નાટકો છે. બ્રોકન ઈમેજીસને ૨૦૧૧માં બિશિંગ્ટનના કેનેડી સેન્ટર તરફથી આમંત્રણ મળ્યું હતું સંગીત નાટક અકાદમીએ તેમને તેમના યોગદાન માટે લાઈફટાઈમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડ આપ્યો હતો. તેમને રવિન્દ્ર ટાગોર રત્ન પુરસ્કાર પણ મળ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે રિચાર્ડ એટેનબોરોની અંગ્રેજી ફિલ્મ ગાંધીમાં મહમદ અલી જીન્નાના પાત્ર ભજવવા માટે તેઓ જાણીતા છે.
તેમણે જાહેરાત જગતના અનેક યાદગાર પાત્રો બનાવ્યા છે, જેમ કે સર્ફના લલિતાજી, ચેરી બ્લોસમ શૂ પોલીશના ચેરી ચાર્લી, એમ આર એફ ટાયરનો સ્નાયુબદ્ધ પુરુષ, કામસૂત્રનું યુગલ, ધોધમાં નહાતી લિરીલ કન્યા, હમારા બજાજ, ટીવી ડીટેક્ટિવ કરમચંદ, ફેર એન્ડ હેન્ડસમ બ્રાન્ડ વગેરે. હાલમાં તેમણે આતંકવાદ સામે ફતવાનો વિચાર વહેતો મુક્યો જેને દેઓબન્દ ઉલૂમના મુફ્તીએ જાહેર કર્યો. તેમણે બાયો ટેક્નોલોજી ડિપાર્ટમેન્ટ સાથે એઇડ્સની રોકથામ સંબંધે પણ કાર્ય કર્યું હતું.
પર્લ પદમશી એ તેમના પ્રથમ પત્ની હતા. તેઓ યહૂદી માતા અને ખ્રિસ્તી પિતાના પુત્રી હતા. તેમના થકી તેમને બે સંતાન થયા - પુત્રી રાએલ પદમશી અને પુત્ર રાહુલ પદમશી. ત્યાર બાદ પદમશીર ડોલી ઠાકોર સાથે પણ સંબંધ ધરાવતા હતા, લોકો તેમને દંપતી જ માનતા હતા. ડોલી અને પદમશીને કુસાર નામે એક પુત્ર છે. ત્યાર બાદ તેમણે શૅરોન પ્રભાકર સાથે લગ્ન કર્યા. તેના થકી તેમને શેહનાઝ નામની પુત્રી છે. તે ત્રણે સ્ત્રીઓ નાટ્ય કે ટીવી કલાકાર હતી.
અલીક પદમશી ભારતીય નાટ્ય કલાકાર અને જાહેરખબર નિર્માતા હતા. તેઓ રિચાર્ડ એટેનબોરોની અંગ્રેજી ફિલ્મ ગાંધીમાં મહમદ અલી ઝીણાના પાત્ર માટે જાણીતા બન્યા હતા. ભારતીય નાટ્યક્ષેત્ર ઉપરાંત તેઓ એક વિજ્ઞાપન વ્યાવસાયિક હતા. એક સમયે તેઓ ભારતીય વિજ્ઞાપન માર્કેટિંગ કમ્યુનિકેશન્સ કંપની લિન્ટાસ બોમ્બેના પ્રમુખ હતા.
આ 84 બેઠકો ભારતનાં દક્ષિણ છેડે સ્થિત રામેશ્વરમ થી ઉત્તરના બદ્રીનાથ અને પશ્ચિમ છેડા ના નારાયણ સરોવર અને બેટ દ્વારકા થી પૂર્વમાં પુરી સુધીનાં વિસ્તારમાં આવેલી છે.
તેમનાં જીવન સાથે સંકળાયેલા સ્થાનો, જેવાં કે, તેમનાં કૌટુંબિક દેવસ્થાનો; તિરુમાલા, તિરુપતિ બાલાજી, તેમનું જન્મસ્થાન; ચંપારણ્ય, તેમણે જીવનનો મહત્વનો કાળ જ્યાં વિતાવ્યો તે; વારાણસીમાં પણ તેમની બેઠકો આવેલી છે. કૃષ્ણ સાથે સંકળાયેલા મહત્વનાં સ્થાનો, જેવાં કે, વ્રજ ક્ષેત્ર અને ગુજરાતનું દ્વારકા માં પણ તેમની બેઠકો આવેલી છે.
બેઠક એ ભારતમાં હિંદુ ધર્મની વૈષ્ણવ પરંપરાના પુષ્ટિમાર્ગ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓ માટેનું પવિત્ર યાત્રાસ્થાન ગણાય છે. આ સ્થળો પુષ્ટિમાર્ગનાં સ્થાપક વલ્લભાચાર્ય અને તેના વંશજો સાથે સંલગ્ન છે. આ સ્થાનો આમ તો આખા ભારતમાં ફેલાયેલા છે પણ ઉત્તર પ્રદેશના વ્રજ ક્ષેત્ર તથા પશ્ચિમી રાજ્ય ગુજરાતમાં વધુ પ્રમાણમાં કેન્દ્રીત થયેલાં છે. કુલ ૧૪૨ બેઠકોને પવિત્ર ગણવામાં આવે છે; ૮૪ વલ્લભાચાર્યની, ૨૮ તેમના પુત્ર વિઠ્ઠલનાથ ગુંસાઈજીની અને ૩૦ તેમનાં સાત પૌત્રોની.
વલ્લભકુળ, વલ્લભાચાર્યના વંશજો, ની ઘણી બેઠકો વલ્લભાચાર્યની બેઠકોના સ્થાનોએ છે. આ બેઠકો વિઠ્ઠલનાથ ગુંસાઈજી અને તેના સાત પુત્રો દ્વારા સ્થપાયેલી છે. 28 બેઠકો ગુંસાઈજી વિઠ્ઠલનાથની જ્યારે વધુ 30 તેમના સાત પુત્રોની છે.
આ પ્રથામાં એક અથવા વધુ કાર્યવાહીનો સમાવેશ થાય છે, જે વંશીય જૂથ અનુસાર બદલાય છે. તેમાં ક્લિટરિસ અને ક્લિટરિસ હુડના તમામ અથવા ભાગને દૂર કરવાનો સમાવેશ થાય છે; તમામ અથવા ભગ્ન ક્લિટરિસ અને આંતરીક લેબિયાનો ભાગ; અને તેના સૌથી ગંભીર સ્વરૂપમાં તમામ અથવા આંતરીક અને બાહ્ય લેબિયાના ભાગ અને યોનિ બંધ. આ છેલ્લી પ્રક્રિયામાં, જેને ટાઇપ કહે છે, જેમાં પેશાબ અને માસિક રક્તના માર્ગ માટે એક નાનું છીદ્ર, અને સંભોગ અને બાળજન્મ માટે યોનિ ખુલી રાખવામાં આવે છે. સ્વાસ્થ્યની અસરો પ્રક્રિયા પર આધારિત છે પરંતુ પુનરાવર્તિત ચેપ, વારંવાર ગંભીર દુઃખાવો, ફોડલીઓ, ગર્ભવતી થવાની ખામી, બાળકના જન્મ દરમિયાન જટિલતાઓ અને જીવલેણ રક્તસ્ત્રાવનો સમાવેશ થાય છે.
ફિમેલ જેનિટલ મ્યુટિલેશન , સ્ત્રી જનનાંગ છેદન તરીકે પણ ઓળખાય છે અને સ્ત્રી સુન્નતને, વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા આ મુજબ વ્યખ્યાયિત કરવામાં આવે છે “બાહ્ય માદા જનનેન્દ્રિયો અથવા બિન-તબીબી કારણોસર સ્ત્રીની ઉત્પત્તિ અંગો માટે અન્ય ઈજાના આંશિક અથવા કુલ નિરાકરણનો સમાવેશ કરે છે તે તમામ શસ્ત્રક્રિયાઓ.”
એ આફ્રિકામાં 27 દેશોમાં શીય જૂથો દ્વારા પેટા-સહારા અને ઉત્તરપૂર્વ આફ્રિકા, અને એશિયા, મધ્ય પૂર્વી અને અન્ય સ્થળે વસાહતી સમુદાયોમાં મહદ અંશે કરવામાં આવે છે. તે હાથ ધરવામાં આવે છે તે વયમાં જન્મ પછીના તરુણાવસ્થામાં તફાવત હોય છે; અડધા જેટલા દેશોમાં જે રાષ્ટ્રીય આંકડાઓ ઉપલબ્ધ છે તે મુજબ, મોટાભાગની છોકરીઓમાં પાંચ વર્ષની ઉંમર પહેલાં કાપવામાં આવે છે.
આ પ્રથા લિંગ અસમાનતા, મહિલાની જાતીયતા, અને શુદ્ધતા, નમ્રતા અને દેખાવ વિશેના વિચારોને અંકુશમાં રાખવાના પ્રયત્નોમાં રહેલ છે. તે સામાન્ય રીતે શરૂ થાય છે અને સ્ત્રીઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે છે, જે તેને સન્માનનો સ્ત્રોત તરીકે જુએ છે, અને જે ડર રાખે છે કે તેમની પુત્રીઓ અને પૌત્રીઓને કાપી નાખવામાં નિષ્ફળ રહે તે છોકરીઓને સામાજિક બહિષ્કૃતિમાં છતી કરશે. 130 દેશોમાં મહિલાઓ અને છોકરીઓએ 29 દેશોમાં એફજીએમનો અનુભવ કર્યો છે જેમાં તે કેન્દ્રિત છે. આશરે આઠ લાખથી વધુ લોકો સમાવિષ્ટ છે, જે જીબૌટી, એરિટ્રિયા, સોમાલિયા અને સુદાનમાં જોવા મળે છે.
પ્રેમચંદનો જન્મ ૩૧ જુલાઇ ૧૮૮૦ના રોજ કાશી પાસે લમહી ગામમાં થયો હતો. તેમનું મૂળનામ ધનપતરાય શ્રીવાસ્તવ હતું. તેમની માતાનું નામ આનંદદેવી તથા પિતાનું નામ મુંશી અજાયબરાય હતું જેઓ લમહીમાં ટપાલી હતા. તેમના પ્રાથમિક શિક્ષણનો પ્રારંભ ઉર્દુ અને ફારસીથી થયો. ૧૩ વર્ષની ઉંમરે તેમણે તિલિસ્મે-એ-હોશરૂબાનો અભ્યાસ કરી લીધો અને ઉર્દુના પ્રખ્યાત રચનાકાર રાતનનાથ સરશાર , મિર્ઝા રુસવા અને મૌલાના શરરની નવલકથાઓનો પણ અભ્યાસ કર્યો. સાત વર્ષની ઉંમરે તેમની માતા અને ૧૪ વર્ષની ઉંમરે પિતાના અવસાનના કારણે તેમનું જીવન સંઘર્ષમાંથી પસાર થયું. તેમના લગ્ન ૧૫ વર્ષની ઉંમરે થઈ ગયા જે નિષ્ફળ નીવડ્યા. તેઓ આર્યસમાજથી પ્રભાવિત થયા. ઇ.સ ૧૯૦૫માં તેમણે બીજા લગ્ન બાળ વિધવા શિવરાણી દેવીથી કર્યા. તેમના ત્રણ સંતાન થયા: શ્રીપતરાય, અમૃતરાય અને કમલાદેવી શ્રીવાસ્તવ. ઇ.સ ૧૯૧૦માં તેમની રચના સાજે-વતન માટે તેમના પર લોકોને ભડકવવાનો આરોપ લાગ્યો અને જેલ થઈ.
પ્રેમચંદ , જન્મે ધનપત રાય શ્રીવાસ્તવ, હિન્દી અને ઉર્દુ સાહિત્યના લેખક, વાર્તાકાર અને સમાજસેવક હતા. તેઓ નવાબરાય અને મુન્શી નામથી પણ ઓળખાય છે. નવલકથામાં તેમના યોગદાનને જોઈ બંગાળના નવલકથાકાર શરતચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયે તેમને નવલકથા સમ્રાટ નામથી સંબોધ્યા હતા. પ્રેમચંદે હિન્દી વાર્તા અને નવલકથામાં એક નવી પરંપરાનો વિકાસ કર્યો જેણે આખી સદીના સાહિત્યને માર્ગદર્શન પૂરું પડ્યું.
ઇ.સ. ૧૮૯૮માં મેટ્રિકની પરીક્ષા પાસ કરી અને શિક્ષણના વ્યવસાયમાં જોડાયા. ઇ.સ.૧૯૧૦માં તેમણે અંગ્રેજી દર્શન, ફારસી અને ઇતિહાસ સાથે ઇન્ટર પરીક્ષા પાસ કરી. ૪૦ વર્ષની ઉંમરમાં ૧૯૧૯માં બી.એ પાસ કર્યા પછી શિક્ષણ વિભાગમાં ઈન્સ્પેકટર પદ પર નિયુક્ત થયા. પરંતુ પાછળથી ગાંધીજીના કહેવાથી તેમણે નોકરી છોડી દીધી.
પ્રેમચંદની રચનાઓ સાહિત્યના વિવિધ સ્વરૂપોમાં ઉપલબ્ધ છે. પ્રેમચંદે નવલકથા, વાર્તા, નાટક, સમીક્ષા, લેખ, સંસ્મરણ વગેરે જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં લેખનકાર્ય કર્યું. તેમણે કુલ ૧૫ નવલકથા, ૩૦૦૦ થી વધુ વાર્તાઓ, ૩ નાટક, ૧૦ અનુવાદ, ૭ બાળ પુસ્તકો તથા હજારો પૃષ્ઠના ભાષણ અને પત્ર વગેરે લખ્યું.
પ્રેમચંદ આધુનિક હિન્દી વાર્તાના પિતામહ અને નવલકથા સમ્રાટ તરીકે ઓળખાય છે. તેમના સાહિત્યિક જીવનનો પ્રારંભ ઇ.સ. ૧૯૦૧માં થયો. તેમણે રફતાર-ઇ-જમાના ઉર્દુ સામયિકમાં માસિક કોલમ લખીને પણ યોગદાન આપ્યું હતું.
પ્રેમચંદે હિન્દી સાહિત્યમાં યથાર્થવાદની શરૂઆત કરી. ભારતીય સાહિત્યમાં દલિત સાહિત્ય અને નારી સાહિત્યના મૂળ પ્રેમચંદના સાહિત્યમાં જોવા મળે છે.
ગલા શેઠ પોતાના પાડા દ્વારા ગામના માણસો અને અન્ય બહારગામનાં માણસોની ભેંસો દવરાવીને ધન કમાય છે. ગલા શેઠનો નોકર અને પાડાનો રખેવાળ લખુડો પોતાના મૃત પુત્રની જગ્યાએ પોતાનું પિતૃવાત્સલ્ય પાડા ઉપર ઢોળે છે. પાડામાં પોતાના મૃત પુત્રની રેખાઓ જોતો લખુડો પાડાને 'રાણો' નામ આપે છે. સનાખીના ગામપટેલ જ્યારે પોતાની ભેંસ દવરાવવા ગલા શેઠને ત્યાં આવે છે ત્યારે, ભેંસ દવરાવવાનો ભાવ અઢી રૂપિયા હોવા છતા, ગલા શેઠ પૈસાની લાલચના લીધે ભાવ ત્રણ રૂપિયા કરે છે. ભાવ બાબત થોડીક રકજક થયા બાદ ગામપટેલ પોતાની ભેંસને પાછી લઈ જવાનો નિર્ણય કરે છે.
પાડાનો રખેવાળ લખુડો સમજે છે કે પાડાની પાશવી કામવાસનાને રોકવી કે નાથવી અશક્ય છે, અને તે અંગે પોતાના માલિક ગલા શેઠને પણ સમજાવે છે, છતાં ગલા શેઠ વધુ પૈસા મેળવવાની હઠ લઈને પાડાની સાથે ઘરાકની ભેંસ દવરાવવા દેતા નથી. કામવાસનાને વશ થયેલો પાડો ખીલેથી જોર કરીને છૂટે છે અને લખુડાને શિંગડુ મારે છે, અને લખુડો ત્યાં જ મૃત્યું પામે છે. અંતમાં લખુડાના મૃત શરીરના લોહીમાં પાડાએ મૂતર કર્યું - તેમ દર્શાવીને મડિયાએ વહેપારી ગણતરીના વ્યવહારો પર કામવાસનાનો વિજય થતો દર્શાવ્યો છે.
મૃત પુત્રની જગ્યાએ પોતાનું પિતૃવાત્સલ્ય 'રાણા' નામના પાડા પર ઢોળતો લખુડો અંતે એ જ કમાઉ દીકરા રાણાની ઉત્તેજિત કામવાસના ન સંતોષાતાં એના શીંગડા દ્વારા મોત પામે છે, એ વાતનો ચિત્તાકર્ષક ચિતાર આ વાર્તામાં આપવામાં આવ્યો છે. ભેંસ દવરાવવાના ભાવતાલ સંદર્ભે માર્ક્સ અને અતૃપ્ત કામવાસના સંદર્ભે સિગ્મંડ ફ્રૉઈડની વિચારધારાઓ આ વાર્તામાં તાણાવાણા રૂપે ગૂંથાઈ છે.
કમાઉ દીકરો એ ગુજરાતી લેખક ચુનીલાલ મડિયાની ટૂંકી વાર્તા છે. ૧૯૪૫માં પ્રકાશિત થયેલ મડિયાના વાર્તાસંગ્રહ ઘૂઘવતાં પૂરમાં આ વાર્તા પ્રગટ થઈ હતી. પાલતુ પાડાની કામવાસના પર જ્યારે તેનો માલિક વધુ નાણાની લાલચે લગામ મૂકે છે ત્યારે કેવું પરિણામ આવે છે તે આ વાર્તામાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
આ વિદ્યાલયની સ્થાપના આશ્રમના સ્થાપક સ્વ.પં.પૂ. શ્રી અનુબેને સ્વામી વિવેકાનંદ ના વિચારોથી પ્રભાવિત થઇને તેમજ સંતશ્રી જુગતરામ દવેના ગાંધીવિચારમાંથી પ્રેરણા લઇ કરી હતી, જેનો હેતુ આસપાસના આદિવાસી બાળકો શિક્ષણથી વંચીત ન રહે અને તેઓને ઉચ્ચ અભ્યાસની સ્થાનિક સ્તરે તક મળી રહે તે હતી. તેમજ ગોરજ આવ્યા બાદ પૂજય અનુબેને આજુબાજુના ગામોની મુલાકાત લીધી, મુલાકાત બાદ આ વિસ્તારના શિક્ષણના સ્તરનો ખ્યાલ આવ્યો. તેઓની આર્થિક સ્થિતિ સારી ન હતી અને રસ્તાઓની સુવિધા પણ ન હતી. આથી વનકુવાના પ્રાકૃત્તિક વાતાવરણમાં માઘ્યમિક શાળા અને તે પણ બુનિયાદી શાળા સ્થાપવાની પ્રેરણા તેમને થઇ.
૧૯૯૫ માં શાળા સંકુલનું ઉદ્દધાટન સંત શિરોમણી મોરારીબાપુ, ગુજરાતી સાહિત્યકાર અને કેળવણીકાર મનુભાઇ પંચોલી તેમજ માજી મુખ્યમંત્રી બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલના હસ્તે કરવામાં આવ્યું. વર્ષ ૨૦૦૩ માં બાળકોનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બને અને ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે બીજે જવું ન પડે એ હેતુસર ઉચ્ચતર માઘ્યમિકના ધોરણ ૧૧ ની શરૂઆત પણ કરવામાં આવી. જેમાં ૪૦ વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. અને ધોરણ ૧૨ ની પ્રથમ બેચે ૨૦૦૪માં પ્રથમ બોર્ડની પરીક્ષા આપી હતી. જેનું પરિણામ ૯૧.૬૬ % હતું.
શ્રી વિવેકાનંદ ઉચ્ચતર ઉત્તર બુનિયાદી વિદ્યાલય વડોદરા જિલ્લાના વાઘોડિયા તાલુકાનાં ગોરજ ગામમાં આવેલા શ્રી મુનિ સેવા આશ્રમ દ્વારા સંચાલિત ઉત્તર બુનિયાદી વિદ્યાલય છે. આ વિદ્યાલય ગાંધીવિચાર પર આધારિત છે અને આશ્રમશાળા તરીકે ઓળખાતી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પ્રકારની એક છે જેમાં આદિવાસી અને અન્ય પછાતવર્ગના બાળકોને શિક્ષણની સાથે-સાથે નિવાસ અને ભોજનની સુવિધા પણ પૂરી પાડવામાં આવતી હોય છે.
વર્ષ ૧૧ નવેમ્બર ૧૯૯૪ ના રોજ મુંબઈ માં એકતા કપૂર અને શોભા કપૂર દ્વારા ટીવી ધારાવાહિક અને જાહેરાત ના નાના વિડિયો સહિત ટીવી સોફ્ટવેર બનાવવાના હેતુથી તેમણે 'બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' નામક કંપની ની નોંધણી કરી હતી. ત્યાર બાદ તેમણે આ કંપની દ્વારા જુદા જુદા ટીવી ચેનલો માટે ટીવી કાર્યક્રમો નું નિર્માણ કર્યું જેનાથી તેમણે ફોર્મેટ કરેલી પ્રોગ્રામિંગમાં વિશિષ્ટતા પ્રાપ્ત કરી.
વર્ષ ૨૦૧૭ માં, સંપૂર્ણ માલિકીની ત્રીજી પેટાકંપની અલ્ટ ડિજિટલ મીડિયા એન્ડ એન્ટરટેઈનમેંટ નામની કંપની ની સ્થાપના કરી, જેના દ્વારા કંપનીએ વર્ષ ૨૦૧૭ માં મોબાઇલ માટે ઓટીટી એપ્લિકેશન અલ્ટ બાલાજી લોન્ચ કર્યું. આ એપ્લિકેશન દ્વારા કંપની વેબ સિરીઝ અને વેબ ધારાવાહિક નું નિર્માણ કરે છે. વર્ષ જાન્યુઆરી ૨૦૧૯ સુધી ના રોજ આ એપ્લિકેશન માટે કંપનીએ ૫૪ ઓરિજીનલ વેબ ધારાવાહિક નું નિર્માણ કર્યું છે.
વર્ષ ૧૯૯૪ માં બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ ની સ્થાપના એકતા કપૂર અને શોભા કપૂરે કરેલ છે અને તેના ચેરમેન ૧૯૭૦ ના દાયકાના બોલિવૂડ ના સુપરસ્ટાર કલાકાર જીતેન્દ્ર કપૂર છે. વર્ષ ૨૦૦૦ માં બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ ને પબ્લિક લિમિટેડ કંપની બનાવવામાં આવી. ત્યારથી જ તેની યાદી બીએસઈ સેન્સેક્સ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ની જાહેર કંપનીઓ માં થાય છે.
વર્ષ ૨૦૧૨ માં, કંપનીએ બીજી પેટા કંપની બોલ્ટ મીડિયા લિમિટેડ ની સ્થાપના કરી. આ કંપની દ્વારા ટીવી ધારાવાહિક લવ બાય ચાન્સ, યે જવાની તા રા રી રી નું નિર્માણ કર્યું અને જુદી જુદી કંપનીઓ માટે ટીવી જાહેરાતો નું નિર્માણ કર્યું.
બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ એક ભારતીય કંપની છે જે ભારતીય ટીવી સિરિયલ, રિયાલિટી ટીવી, કોમેડી, ગેમ શો, મનોરંજન, જુદી જુદી ભારતીય ભાષાઓમાં વાસ્તવિક પ્રોગ્રામિંગ નું નિર્માણ કરે છે.
વર્ષ ૨૦૧૦ માં, કંપનીએ ફિલ્મો અને ટીવી માં વિશિષ્ટ અને યુવા વિષયો પર નિર્માણ અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે અલ્ટ એન્ટરટેઈનમેંટ નામક બૅનર બનાવ્યું.
વર્ષ ૨૦૦૭ માં, કંપનીએ સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની બાલાજી મોશન પિક્ચર્સ ની સ્થાપના કરી, જેના દ્વારા હિન્દી ફિલ્મો બનાવવાનું શરૂ કર્યું.
એક સર્જક તરીકે નાનાભાઈ એ 1981 થી વાર્તા લેખનથી શરૂઆત કરી હતી. નાનાભાઈ હ. જેબલિયા નું ગદ્ય ગુજરાતી સાહિત્યના લગભગ તમામ સાહિત્યિક સ્વરૂપમાં વિહર્યું છે. જેમાં ટૂંકી વાર્તા, નવલકથા, સત્યકથા, કટાર લેખન વગેરે જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં. સાથે સાથે એમના સર્જન ની સત્વ શીલતા વિશે વિદ્વાનોમાં એક પ્રકારનો પ્રશ્નાર્થ રહેલો હતો. જોકે આવા બળુકા સર્જક તરીકે નાનાભાઈ ને કશો ફરક પડતો નથી. એટલે જ સા. કુંડલા ની કાણકિયા કોલેજમાં નાનાભાઈ ના સર્જન વિશે એક પરિસંવાદ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. જેમાં વિદ્વાનો એ નાનાભાઈ ના સર્જન ને સો ટચ નું સોનુ અને મોટા ગજાના સર્જક તરીકે આવકાર્યા હતાં.
નવલકથા ક્ષેત્રે નાનાભાઈ દ્વારા 13 જેટલી નવલકથા લખી છે. તેમજ કાઠિયાવાડી ભાષામાં વાક્ય લઢણ, વર્ણન, શબ્દ પ્રયોગ, લોકોક્તિ, કહેવત, રુઢિપ્રયોગ, સંવાદ, જાનપદી જીવન એ સઘળું અનાયાસે ઉતરી આવે છે. એ તેમની લાક્ષણિકતા છે. તેઓ ગુજરાતના ખ્યાતનામ સર્જકો અને સામાયિકો વગેરેમાં સત્વ શીલ સર્જક તરીકે ખ્યાતનામ થઈ ચૂક્યા છે. ટૂંકમાં ઝવેરચંદ મેઘાણી પછીના ગ્રામ જીવનના લેખક તરીકે ગુજરાતી સાહિત્ય ની સૌથી મોટી મિરાત એટલે નાનાભાઈ હ. જેબલિયા છે. એટલે જ તેઓ ઝવેરચંદ મેઘાણી, ચુનીલાલ મડિયા અને પન્નાલાલ પટેલ સર્જક પંક્તિમાં સ્થાન લઈ ચૂક્યા છે. અને મેઘાણી પછી ધૂળ ધોયા તરીકેનું કામ કરી ને આપણને સત્વ શીલતા યુક્ત સાહિત્ય આપ્યું છે. એટલે રાધેશ્યામ શર્મા ના શબ્દોમાં કહીએ તો "નામે નાના પણ કામે જેબદાર લેખક".
મોહમ્મદ માંકડ, કેશુભાઈ દેસાઈ, નરોત્તમ પલાણ, રજની કુમાર પંડ્યા, વસંત પરીખ, મનોજ રાવળ, રઘુવીર ચૌધરી, રતિલાલ બોરીસાગર, મનસુખ સલ્લા મનોહર ત્રિવેદી, ડૉ. મનોજ જોશી, રમણલાલ જોશી, વિનોદ ભટ્ટ વગેરે જેવા પ્રથમ પંક્તિ ના સર્જકો દ્વારા અલગ અલગ રીતે નાનાભાઈ સન્માનિત થઈ ચૂક્યા છે.
સા. કુંડલા તાલુકાના ખાલપર ગામે માતા રાણુબા બહેન અને પિતા હરસુર ભાઈ જેબલિયા ને ત્યાં તા. 11/11/1938 ના રોજ જન્મેલા. નાનાભાઈ એ વતન માં જ શિક્ષણ લીધું હતું અને સોનગઢ જઈ તે વખતનું જુનિયર પી. ટી. સી. પૂર્ણ કરી પ્રાથમિક શાળામાં શિક્ષક તરીકે નોકરી સ્વીકારી હતી. તેઓ 1965 માં લાઠી તાલુકાના પાડરશીંગા ગામના કાનુબહેન કે જેઓ ત્રણ ગુજરાતી ભણેલા હતાં તેમની સાથે લગ્નગ્રંથિથી જોડાયા હતાં. છેલ્લે તેઓ વંડા ની તાલુકા શાળામાં આચાર્ય પદે રહ્યાં હતાં. ત્યાં થી સ્વૈચ્છિક રીતે નિવૃત્તિ જાહેર કરી હતી.
તેમ છતાં તેનું સિંટેક્સ એસજીએમએલની નજીકથી મળ્યું હોવા છતાં, 5 એ એપ્લિકેશન હોવાનો કોઈપણ પ્રયાસ છોડી દીધો છે અને વૈકલ્પિક - આધારિત એક્સએચટીએમએલ 5 સીરિયલાઈઝેશન ઉપરાંત તેના પોતાના "" સીરિયલાઈઝેશનને સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત કર્યું છે.
14 ફેબ્રુઆરી, 2011 ના રોજ, ડબલ્યુ 3સીએ એચટીએમએલ વર્કિંગ ગ્રુપના ચાર્ટરને 5 માટે સ્પષ્ટ સીમાચિહ્નો સાથે વિસ્તૃત કર્યું. મે 2011 માં, કાર્યકારી જૂથએ 5 ને "લાસ્ટ કૉલ", સ્પેસિફિકેશનની ટેકનિકલ સખ્તાઈની પુષ્ટિ કરવા માટે ડબલ્યુ 3સીની અંદર અને બહારના સમુદાયોને આમંત્રણ આપ્યું હતું. ડબ્લ્યુ 3 સી દ્વારા 2014 સુધી સંપૂર્ણ સ્પષ્ટીકરણ માટે વિસ્તૃત ઇન્ટરઓપરેબિલિટી પ્રાપ્ત કરવા માટે વ્યાપક પરીક્ષણ સ્યુટનો વિકાસ થયો, જે ભલામણ માટેની લક્ષ્ય તારીખ હતી. જાન્યુઆરી 2011 માં, એ તેનું "5" જીવનશૈલીનું નામ બદલીને "એચટીએમએલ" કર્યું. ડબ્લ્યુ 3 સી તેના 5 પ્રોજેક્ટને છોડવાની યોજના ચાલુ રાખે છે.
જુલાઈ 2012 માં, અને 3 એ જુદા જુદા ડિગ્રી પર નિર્ણય લીધો. ડબલ્યુ 3 સી 5 સ્પષ્ટીકરણ કાર્ય ચાલુ રાખશે, જે એક નિર્ણાયક સ્ટાન્ડર્ડ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જે દ્વારા "સ્નેપશોટ" તરીકે માનવામાં આવે છે. સંસ્થા 5 સાથે "લિવિંગ સ્ટાન્ડર્ડ" તરીકે કાર્ય કરશે. જીવનધોરણનો ખ્યાલ એ છે કે તે ક્યારેય પૂર્ણ થતો નથી અને હંમેશાં અપડેટ કરવામાં આવે છે અને સુધારેલ હોય છે. નવી સુવિધાઓ ઉમેરી શકાય છે પરંતુ કાર્યક્ષમતા દૂર કરવામાં આવશે નહીં.
એચટીએમએલ એક માર્કઅપ લેંગ્વેજ છે જે વેબ બ્રાઉઝર્સ ટેક્સ્ટ, છબીઓ અને અન્ય સામગ્રીને વિઝ્યુઅલ અથવા ઑડિઓબલ વેબ પૃષ્ઠોના અર્થઘટન અને કંપોઝ કરવા માટે ઉપયોગ કરે છે. માર્કઅપની દરેક આઇટમ માટે ડિફૉલ્ટ લાક્ષણિકતાઓને બ્રાઉઝરમાં વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી છે, અને આ લાક્ષણિકતાઓને વેબ પૃષ્ઠ ડિઝાઇનરના ના વધારાના ઉપયોગ દ્વારા બદલી અથવા વધારવામાં આવી શકે છે. એસજીએમએલનો ઉપયોગ કરવા માટે 1988 ની ટેક્નિકલ રિપોર્ટ ટીઆર 9537 તકનીકોમાં ઘણા લખાણ ઘટકો મળી આવ્યા છે, જે બદલામાં પ્રારંભિક ટેક્સ્ટ ફોર્મેટિંગ ભાષાઓની સુવિધાઓને આવરી લે છે, જેમ કે આરટીઓએફએફ આદેશ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા, જેનો પ્રારંભ સીટીએસએસ ઑપરેટિંગ સિસ્ટમ: આ ફોર્મેટિંગ કમાન્ડ્સ દસ્તાવેજો મેન્યુઅલી ફોર્મેટ કરવા માટે ટાઇપસેટ્સ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલી આદેશોમાંથી લેવામાં આવી હતી. જો કે, સામાન્ય માર્કઅપની એસજીએમએલ ખ્યાલ માત્ર છાપવાના પ્રભાવો અને માર્કઅપને છૂટા કરવા ઉપરાંત તત્વોને છાપવા માટે પર આધારિત છે; ને આ દિશામાં સાથે ક્રમશઃ ખસેડવામાં આવી છે.
એક્સએચટીએમએલ 2.0 એક કાર્યકારી ડ્રાફ્ટ હતો, તેના પર કામ 5 અને એક્સએચટીએમએલ 5 પરના કાર્યની તરફેણમાં છોડી દેવાયું હતું. એક્સએચટીએમએલ 2.0 એ એક્સએચટીએમએલ 1. સાથે અસંગત હતું અને, તેથી એક્સએચટીએમએલ 1. ના સુધારા કરતાં એક્સએચટીએમએલ-પ્રેરિત નવી ભાષા તરીકે વધુ ચોક્કસ રીતે પાત્ર બનશે.