polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
અલગ અલગ સ્થળે આવેલાં આ પાંચ મંદિરો ખાતે પૂજા-દર્શન કરવા માટેની યાત્રા દરમિયાન ચોક્કસ ક્રમ અનુસરવામાં આવે છે. જેમાં પહેલાં કેદારનાથ જેટલી ઉંચાઈ પર), ત્યારપછી તુંગનાથ , ત્યારબાદ રુદ્રનાથ , ત્યારબાદ મધ્યમહેશ્વર અથવા મદમહેશ્વર અને છેલ્લે કલ્પેશ્વર ખાતે યાત્રા કરવાની હોય છે. આ મંદિરો પૈકી કેદારનાથ મુખ્ય મંદિર ગણાય છે, જે છોટા ચાર ધામ અથવા યાત્રાધામ કેન્દ્ર પૈકીનું એક છે તથા હિમાલય પર્વતમાળામાં ગઢવાલ ક્ષેત્રમાં આવેલ છે; છોટા ચાર ધામમાં બદ્રીનાથ, યમનોત્રી અને ગંગોત્રી એ અન્ય ત્રણ સ્થળોની ગણના કરવામાં આવે છે. કેદારનાથ એ દ્વાદશ જ્યોતિર્લિંગ પૈકીનું એક ધામ પણ છે.
પંચકેદાર મંદિરોમાંથી તુંગનાથ સિવાય મંદિરોના પૂજારીઓ અને પંડિતો કે જે પૂજા-વિધિનાં કાર્યો કરે છે, તે દક્ષિણ ભારત ખાતેથી આવેલ છે. કેરળના મલબાર ખાતેથી લાવવામાં આવેલા નામ્બુદ્રી બ્રાહ્મણો બદરીનાથ ખાતે પૂજા-કાર્ય સંભાળે છે અને તેમને રાવલ નામથી ઓળખવામાં આવે છે. મધ્યમહેશ્વર ખાતે પૂજાકાર્ય જંગામાઓ સંભાળે છે, જે શુદ્ધ વિરાશૈવ લિંગાયતો છે, જેઓ મૈસુર ખાતે ચિત્રાકલ ખાતેથી લાવવામાં આવેલ છે. આદિ શંકરાચાર્ય દ્વારા સ્થાપિત વ્યવસ્થા મુજબ રુદ્રનાથ અને કલ્પેશ્વર મંદિર ખાતેના મુખ્ય પૂજારીઓ દસનામી ગોસાંઈઓ છે. તુંગનાથ મંદિર ખાતે પૂજન સેવા બંગાળના ખાસી બ્રાહ્મણો કરે છે. તુંગનાથના કિસ્સામાં એમ પણ કહેવાય છે કે મોકુમઠના સ્થાનિક બ્રાહ્મણો પાસે પૂજાનો અધિકાર છે.
એવું કહેવાય છે કે આ પંચકેદાર યાત્રા નો સીધો સંબંધ નેપાળના ગોરખનાથ સંપ્રદાય સાથે જોડાયેલ છે. સાબિતી તરીકે એમ જણાવવામાં આવેલ છે કે, આ સંપ્રદાય જ્યાં ભગવાન શિવની ખૂંધ છે, તેવા કેદારનાથ ખાતે નહીં પણ તે પહેલાં નેપાળમાં કાઠમંડુ યાત્રાધામ ખાતે પશુપતિનાથ મંદિર ખાતે જતા, જ્યાં હાલમાં ભગવાન શિવના મસ્તકની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ સંદર્ભે વધુ એક સહાયક હકીકતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલ છે છે કે કેદારનાથના મંદિર અને કાઠમંડુ ખાતેના પશુપતિનાથ મંદિરના ઉપરના ગુંબજ એક સમાન રીતે બાંધવામાં આવેલ છે.
એક અન્ય સ્થાનિક કથા મુજબ ભીમે વૃષભને પકડી જ લીધો હતો, એટલું જ નહીં પણ તેને અદ્રશ્ય થવામાંથી પણ રોકી લીધો હતો. પરિણામે આ વૃષભ જુદા જુદા પાંચ ભાગોમાં વહેંચાઈ ગયા હતા અને અંતે હિમાલય પર્વતમાળાના ગઢવાલ ક્ષેત્રમાં આવેલ કેદારખડમાં પાંચ અલગ અલગ સ્થળોએ દેખાયા હતા. પંચકેદારનાં મંદિરોની સ્થાપના કર્યા પછી પાંડવોએ કેદારનાથ ખાતે ધ્યાન ધરી પ્રાયશ્ચિત કર્યું તેમ જ પાપમાંથી મુક્તિ મેળવવા યજ્ઞ કર્યો અને પછી સ્વર્ગારોહિણી માર્ગ દ્વારા , સ્વર્ગ કે મોક્ષ પ્રાપ્ત કર્યો હતો.
કેદારનાથ મંદિરના પુરોહિત બધા જ કેદારનાથ તીર્થના પુરોહિતો પ્રાચીન કાળથી હિમાલયના કેદારખંડમાં વસતા બ્રાહ્મણ છે, તેઓ અહીં ત્રેતાયુગના અંત-સમય થી કળીયુગની શરુઆતના સમયથી રહે છે. જ્યારે પાંડવો હિમાલય ખાતે મોક્ષ પ્રાપ્ત કરવા આવ્યા અને પછી તેમણે સ્વર્ગ તરફ મહાપ્રયાણ કર્યું, ત્યારપછી તેમના પૌત્ર રાજા જન્મેજય કેદારનાથ આવ્યા હતા અને અહીંના મંદિર ખાતે પૂજાવિધિ કરવાનો અધિકાર તેમણે અહીંના બ્રાહ્મણોને આપ્યો હતો. તેઓ ગુપ્તકાશી નજીક રહે છે. શરૂઆતમાં આ બ્રાહ્મણોની સંખ્યા ૩૬૦ જેટલી હતી.
ગઢવાલ પ્રદેશને ભગવાન શિવના સ્થાનિક નામ કેદાર પરથી કેદાર-ખંડ પણ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રદેશમાં વૈષ્ણવ સંપ્રદાય કરતાં ભગવાન શિવનું પૂજન કરતા શૈવ સંપ્રદાયને લગતાં પ્રતિકો અને પ્રાચીન અંશો વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. ગઢવાલ ક્ષેત્રના પશ્ચિમી ભાગમાં આવેલ આ વિસ્તાર, કે જે ચમોલી જિલ્લાનો અડધા જેટલો ભાગ છે, તે ખાસ કરીને કેદાર ક્ષેત્ર અથવા કેદાર મંડળ તરીકે ઓળખાય છે. આ ક્ષેત્રના ઘેરાવામાં પંચકેદારનાં તમામ પાંચ મંદિરોનો સમાવેશ થાય છે.
પંચકેદાર શબ્દ હિંદુ ધર્મનાં ભગવાન શિવને સમર્પિત પાંચ પવિત્ર સ્થળોનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ મંદિરો હિમાલય પર્વતમાળામાં, ઉત્તરાખંડ, ભારત ખાતેના ગઢવાલ ક્ષેત્રમાં આવેલ છે. આ મંદિરોની સ્થાપના સાથે ઘણી દંતકથાઓ હિંદુ ધર્મના મહાન કાવ્યગ્રંથ મહાભારતની કથાના નાયકો પાંડવો સાથે જોડાયેલ છે.
પંચકેદાર ખાતે ભગવાન શિવનાં દર્શન કરી યાત્રા પૂર્ણ કર્યા પછી યાત્રાધામ બદરીનાથ ખાતે ભગવાન વિષ્ણુનાં દર્શન કરવાનો વણલખ્યો ધાર્મિક રિવાજ ભક્તોમાં પ્રચલિત છે, જેના વડે ભગવાન શિવ પાસે ભક્તે આશીર્વાદની યાચના કરી છે, એવું હકારાત્મક રીતે સાબિત થાય છે.
ગઢવાલ પ્રદેશમાં પંચકેદાર મંદિરોની સ્થાપના વિશે લોકોમાં ઘણી દંતકથાઓ સાંભળવા મળે છે, જે પાંડવો સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
વિજય શાસ્ત્રીનો જન્મ ૧૦ ઑગસ્ટ ૧૯૪૫ ના દિવસે સાંતાક્રુઝ, મુંબઈમાં રામગૌરી અને રમણલાલ શાસ્ત્રીને ઘેર થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ શાળા નં .૨ અને માધ્યમિક શાળા શિક્ષણ સુરતની જીવનભારતી શાળામાંથી પૂર્ણ કર્યું. ૧૯૬૧માં, તેઓ સુરતની એમ. ટી. બી. આર્ટસ્ કૉલેજમાં જોડાયા. ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં ગુજરાતી અને સંસ્કૃતનો અભ્યાસ કર્યા પછી, તેમણે ૧૯૬૫ માં બી. એ. અને ૧૯૬૭ માં એમ.એ. નો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. ચૌદ વર્ષ પછી, ૧૯૮૧માં તે જ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી, તેમણે તેમનું થિસિસ ચાર વર્તાકારો: એક અભ્યાસ ની સાથે જયંત પાઠકના મર્ગદર્શન હેઠળ પૂર્ણ કરી. તેમની પ્રથમ કૃતિ રુચિ સામાયિકમાં પ્રકાશિત થઈ હતી.
શાસ્ત્રી ખાસ કરીને તેમની તકનીકોમાં એક પ્રાયોગિક વાર્તા લેખક છે. શ્રીમતી શાહની એક બાપોર , અહીં તો , હોવું એટલે હોવું , ઇત્તરેતર , ઇત્યાદી , અસારે ખાલુ સંસારે ,શ્રવણ ની કાવડ , આવાગમન અને સરનામું બદલાય છે એ તેમના ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહો છે તેમણે ગુજરાતી ભાષામાં કુલ ૨૦૦ થી વધુ ટૂંકી વાર્તાઓ લખી છે. તેમની વાર્તાઓમાં, માનવ લાગણીઓ ઉંડી તીવ્રતા સાથે વર્ણવવામાં આવે છે. તેમની પસંદ કરેલી વાર્તાઓ વિજય શાસ્ત્રીની શ્રેષ્ટ વર્તાઓ તરીકે તેમના પોતના જ દ્વારા સંપાદિત કરવામાં આવી હતી અને એક અન્ય સંગ્રહ વાર્તાવિશેષ નૂતન જાની દ્વારા સ્ંપાદિત કરવામાં આવ્યો હતો.
મહાકવિ દાંતે: જીવન અને કવન એ દાંતે અલીગિરી અને તેમની કૃતિઓ ડિવાઇન કોમેડી અને ધ ન્યુ લાઇફ પરની વિવેચનાત્મક કૃતિ છે. સાહિત્યનો આસ્વાદ અને ચાંદ અલંકાર ચર્ચા , અત્રતત્ર , ટૂંકી વાર્તા , સૌંદર્યનિષ્ટાવાદ , કથાપ્રત્યક્ષ , કાવ્યરસ , ચાર વાર્તાકારો: એક અભ્યાસ , તત્પુરુષ , બાવાન્નો સઘળો વિસ્તાર , ત્રેપનમો જાણ્યે પાર , સામંજ્યસ , સંવાય , સાહિત્યીક વાચનાઓ વિશે , ક્રિતીગાટ , તુલનાસંદર્ભ , તત્સમ એ તેમની અન્ય વિવેચન કૃતિઓ છે.
હું અને હું અને એક હતો માણસ એ તેમની નવલકથાઓ છે, તે તેમની લઘુકથાઓ જેટલી સફળ થઈ નથી. અમેરિકા: અલપ ઝલપ એ તેમના અનુભવો અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેમની યાત્રા અંગેના પ્રતિભાવોનો પ્રવાસ છે. લીલા અપરંપાર , અજબ ભયોજી ખેલ , ખાલી ખાલી આવો , છાસ ભી કભી દહી થી!
સંસ્કાર ખાતર , વિશ્વની પ્રતિનિધિ વાર્તાઓ , પરાયા મુલકમા , ત્રણ વિદેશી લઘુનવલો (ત્રણ વિદેશી લઘુ નવલકથા, , મોક્ષગુદમ વિશ્વેશ્વરાય અને બર્નાર્ડ શોનું નાટક કેન્ડીડા એ તેમના અનુવાદો છે તથાકથિત એ તેમના દર્શનનું કાર્ય છે. પ્રભુ, આમ જ આપદા તું હરતો એ તેમની સંસ્મરણો છે.
તેમણે દમણની એક કૉલેજમાં અને બાદમાં સુરતની વાડિયા મહિલા કૉલેજમાં શિક્ષણ આપ્યું. ત્યાર બાદ તેઓ ૧૯૬૮માં એમ.ટી.બી. આર્ટસ કૉલેજમાં જોડાયા, જ્યાં તેમણે ૨૦૦૭માં નિવૃત્તિ સુધી શિક્ષણ આપ્યું. તેમણે ત્યાં ૧૯૮૯ થી ૨૦૦૭ દરમ્યાન ગુજરાતી વિભાગના વડા તરીકે પણ સેવા આપી હતી. તેમણે તેમના એમ.એ. ના અભ્યાસ દરમ્યાન દૈનિક ગુજરાત મિત્રના સંપાદન વિભાગમાં ટૂંક સમય માટે કામ કર્યું હતું.
વિજય રમણલાલ શાસ્ત્રી એ ગુજરાતી ભાષાના એક લઘુકથા લેખક, નવલકથાકાર, વિવેચક અને અનુવાદક છે. તેઓનું શિક્ષણ સુરતની એમ. ટી. બી. આર્ટસ્ કૉલેજમાં થયું, અને તેઓ ત્યાં જ કાર્યરત હતા અને તેમણે વિવેચનો ઉપરાંત બસોથી વધુ ટૂંકી વાર્તાઓ પણ લખી છે.
ઓગણીસમી સદીના અંત ભાગમાં, બોમ્બે માં મોટાભાગના ગુજરાતી સામાયિકો પારસીઓ દ્વારા જ પ્રકાશિત કરવામાં આવતા હતા. હિંદુઓને જનસમુદાયને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાતી સાપ્તાહિક શરૂ થયું હતું. તે હિંદુઓ માટેનું પહેલું ગુજરાતી સામાયિક હતું. તેનો પ્રથમ અંક આઠ પાનાં સાથે કૈસર-એ-હિંદ પ્રેસમાં છપાયો હતો અને ૬ જૂન ૧૮૮૦ ના રોજ પ્રકાશિત થયો. ગુજરાતી નામ કવિ નર્મદે તેના સંપાદક ઇચ્છારામ દેસાઈને સૂચવ્યું હતું. સાપ્તાહિકમાં રાજકીય, સામાજીક અને સાહિત્યિક વિષયો પર લેખો પ્રકાશિત થતા હતા. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વિચારોનો ફેલાવો કરવામાં પણ તે અગ્ર હતું. તેમાં સામાન્ય લોકો પર કેન્દ્રિત સરળ અને બિન-સંસ્કૃત ગુજરાતી ભાષામાં લેખો પ્રકાશિત થયા હતા. તે આખા ગુજરાત અને કાઠિયાવાડમાં ખુબ જ લોકપ્રિય થયું.
ભારતીય સ્વતંત્રતાના પહેલાના અને પછીના બે દાયકા દરમિયાન સમાજમાં દલિતો- વણકરોની સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિને આ નવલકથામાં વર્ણવવામાં આવી છે. વાલજી અને ટીહો નામના દલિત યુવકો મોજ-માદરપાટ-પછેડી જેવા કાપડોને વહેંચીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. તેઓ સવર્ણોના શોષણ અને પજવણીથી કંટાળી ગયા છે. તે સંઘર્ષમાં વાલજીનું મોત નિપજે છે, ત્યારબાદ કંકુ, ટીહો અને તેની પ્રિયતમા મેઠીની કથા છે. જીવણ, દાનજી વગેરે ગામમાંથી શહેરમાં ચાલ્યા જાય છે. સવર્ણો દ્વારા કરવામાં આવતા અત્યાચાર અને રાજકારણને રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. નવલકથામાં પ્રણયને પણ કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવેલ છે કંકુ અને કાનજી અને ટીહા અને મેથીની પ્રણયકથા આબેહૂબ વર્ણવવામાં આવે છે.
આંગળિયાત જોસેફ મેકવાનની ૧૯૮૬માં પ્રકાશિત એક જાનપદી નવલકથા છે, જે ચરોતરના પદદલિત-વણકરોના જીવનની સમસ્યાઓનું વર્ણન કરે છે. નવલકથા સમાજમાં દલિતોના શોષણની સાથે સાથે સામાજિક સંદર્ભમાં ન્યાય, સમાનતા, માનવતા જેવા મુદ્દાઓને ઉજાગર કરે છે.
નવલકથાની ભાષાશૈલી પ્રભાવકની સાથે-સાથે પ્રવાહી, વેગવંતી, અર્થસભર અને સક્ષમ છે. નવલકથામાં મુખ્યત્વે દલિત લોકબોલીનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આંગળિયાત રસાત્મક દ્રષ્ટિએ પણ સીમાચિન્હરૂપ નવલકથા છે.
આંગળિયાત ચરોતર-ખેડા જિલ્લાની દલિત લોકોની પ્રાદેશિક, સામાજિક અને ચરોતરી પછાત બોલીને રજૂ કરતી એક કથા છે. નવલકથાના પાત્રો વાસ્તવિક છે. આ નવલકથા વાસ્તવિક ઘટના પર આધારિત છે.
લેખકે શોષિત અને શોષક વર્ગના સંઘર્ષનું આબેહૂબ ચિત્રણ કર્યું છે. અન્યાય અને અત્યાચાર સામે અવાજ ઉઠાવવા અને સામાજિક પરિવર્તનના ધ્યેયને ધ્યાનમાં રાખી આ નવલકથામાં રજૂ કરવામાં આવી છે.
રીટા કોઠારીએ આ નવલકથાને અંગ્રેજીમાં અનુવાદિત કરી છે, જે ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટી પ્રેસ દ્વારા પ્રકાશિત થઇ હતી.
જેમાંથી જીતનારી ટીમ ફિફા ક્લબ વર્લ્ડ કપ માટે ક્વાલીફાય થાય છે.આ ટુર્નામેન્ટ માં કુલ ૪૦ ટીમો તેના દેશના કુલ ક્લબ ના છેલ્લા ૪ વર્ષના પોઇન્ટ ના આધારે દરેક દેશમાંથી તેટલા ક્લબો રમે છે જેમ વધુ પોઇન્ટ તેમ વધુ ક્લબ.વધુમાં વધુ ૪ ક્લબ રમી શકે છે. એશિયન ક્લબ કપ બીજા કક્ષાની લીગ ટુર્નામેન્ટ છે.આ ટુર્નાેન્ટમાં પણ ૪૦ ટીમો જ હોય છે પરંતુ આમાં દરેક દેશને મોકો મળે છે.
ફીફા વર્લ્ડ કપમાં હંમેશા યુરોપીયન ટીમોનો જ દબદબો રહ્યો છે. ફીફા વર્લ્ડ ૧૯૯૮ માં સાઉથ કોરિયા ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં પહોંચનારી પ્રથમ એશિયન ટીમ હતી.
૨૪મી ફેબ્રુઆરીની સવારે એક ટોળાંએ ત્યાં બેઠેલાં આંદોલનકારીઓને ઉભા કરવા માટે આગ્રહ કર્યો અને જ્યાં સુધી આંદોલનકારીઓ જગ્યા ન છોડે ત્યાં સુધી ત્યાં જ રહેવાની જીદ કરી. બપોરના ૧૨:૩૦ વાગ્યાની આસપાસ મહોરું પહેરેલા અને તલવાર લહેરાવતા આંદોલનકારીઓએ પોલીસ સાથે સંઘર્ષ કર્યો. બપોર પછીનાં સમયમાં ગોકુળપુરી અને કર્દમપુરી વિસ્તારોમાં તોફાનો થયાં, ભારે પથ્થરમારો અને ભાંગફોડની ઘટનાઓ નોંધવામાં આવી. ચાંદ બાગમાં પોલીસે લાઠીચાર્જ અને અશ્રુવાયુનો ઉપયોગ કર્યો પણ ના વિરોધી આંદોલનકારીઓએ પોલીસ પર પથ્થરમારો કર્યો. આ સંઘર્ષ દરમિયાન હેડ કોન્સ્ટેબલ રતન લાલનું મૃત્યુ થયું, શરુઆતમાં તેનું કારણ માથાની ઈજા બતાવાતું હતું પણ ઑટોપ્સી રીપોર્ટથી તેમના શરીરમાં બંદૂકની ગોળી પણ મળી.
શાહીનબાગ, ઉત્તર-પૂર્વી દિલ્હીમાં ૧૫મી ડિસેમ્બર ૨૦૧૯થી મહિલા આંદોલનકારીઓ રસ્તો બંધ કરીને નાગરિકતા સંશોધન કાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યાં હતાં. તેમનાં વિરોધને લીધે લોકોને યાતાયાતમાં તકલીફ પડવા લાગી. ૨૨મી ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦ના રોજ દિલ્હીના જાફરાબાદમાં પણ મહિલા આંદોલનકારીઓએ મેટ્રોની નીચે રસ્તો બંધ કરવાનું ચાલુ કરી દીધું. તેમણે સીલમપુર-જાફરાબાદ-મૌજપુર રસ્તો બ્લોક કરી દીધો અને સાથે જ મેટ્રોના સ્ટેશન પર આવન-જાવનનો રસ્તો પણ જામ કરી દીધો.
૨૩ ફેબ્રુઆરીના રોજ ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા અને પૂર્વ ધારાસભ્ય કપિલ મિશ્રાએ તેમને ૩ દિવસમાં જાફરાબાદ-ચાંદબાગનો રસ્તો ખાલી કરવા માટે ચેતવણી આપી. ત્યારે કપિલ મિશ્રાએ આંદોલનકારીઓના વિરુદ્ધમાં રેલીમાં ભાષણ આપ્યું જેને હિંસા માટેનું એક પરિબળ નોંધવામાં આવે છે. જો કે, કપિલ મિશ્રા તેમના પર લાગેલ આરોપોનો ઈન્કાર કરે છે અને કહે છે કે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાને સમર્થન આપીને તેમણે કંઈ જ ગુનો નથી કર્યો.
આ સિવાય સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી, અમાનતુલ્લાહ ખાન, ફૈઝલ હસન, વારીસ પઠાણ, હર્ષ મંડર, સ્વરા ભાસ્કર, શરજીલ ઇમામ, મણિશંકર ઐયર અને શાહીન બાગ, નાંદેડ માં સીએએ વિરોધી પ્રદર્શનોમાં આપવામાં આવેલા ભાષણો પણ જવાબદાર માનવામાં આવે છે.
રાતે ૯ થી ૧૧ વાગ્યાની આજુબાજુ ના સમર્થકો અને વિરોધીઓ વચ્ચે પથ્થરમારો થયો; ત્યારે તોફાનો ફાટી નીકળ્યાં, જેમાં વાહનો ને બાળવામાં આવ્યાં અને દુકાનો લૂંટવામાં આવી. પોલીસે ટોળું વીખેરવા માટે લાઠીચાર્જ અને અશ્રુવાયુનો પણ ઉપયોગ કર્યો.
આ સિવાય સ્થાનિક લોકો પિંજરા તોડ નામના મહિલા સંગઠનને પણ હિંસા માટે જવાબદાર માને છે. જોકે પિંજરા તોડ પણ પોતાને નિર્દોષ ગણાવે છે.
અમૃતસર જામનગર એક્સપ્રેસ વે એનએચ 754 એ ભારતના ઉત્તર પશ્ચિમ ભાગમાં એક છ લેનનો એક્સપ્રેસ વે છે. એક્સપ્રેસવેની કુલ લંબાઈ અને પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાંથી પસાર થાય છે. આ એક્સપ્રેસ વે વ્યૂહાત્મક રૂપે ખૂબ મહત્વનો છે કારણ કે તે બઠીંડા, બાડમેર અને જામનગરની ત્રણ મોટી રિફાઇનરીઓને જોડે છે . તે ગુરુ નાનક દેવ થર્મલ પ્લાન્ટ અને સુરતગઢ સુપર થર્મલ પાવર પ્લાન્ટને પણ જોડે છે. 2019 માં હરિયાણા અને રાજસ્થાનમાં એક્સપ્રેસ વે પર કામ શરૂ થયું. રાષ્ટ્રીય હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા અમૃતસર બઠીંડા પટાનું ફરીથી આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું અને હવે તે ગ્રીનફિલ્ડ બની ગયું છે.
અમૃતસર દિલ્હી એક્સપ્રેસ વેના આંતરછેદ બિંદુથી અને કપૂરથલાના ટીબા ગામ નજીક અમૃતસર જામનગર એક્સપ્રેસ વેથી શરૂ થશે અને બાથિંડા જિલ્લાના એનએચ-64 પરના સંગત કાલણ ગામે સમાપ્ત થશે. આ એક્સપ્રેસ વે ભારતમાલ પરિયોજના તબક્કાનો ભાગ છે. એનઆઈઆઈએફ આ પ્રોજેક્ટને તબક્કાવાર ભંડોળ પૂરું પડાયું હતું. આ એક્સપ્રેસ વે અમૃતસર અને જામનગર વચ્ચેનું અંતર 10% ઘટ્યું છે.
અમૃતસર જામનગર સિક્સ-લેન ગ્રીનફિલ્ડ એક્સપ્રેસ વે ભારતનો પહેલો એક્સપ્રેસ વે હશે જે બઠીંડા , જામનગર અને બર્મેરની ત્રણ રિફાઈનરીઓને જોડે છે. બાડમેર રિફાઇનરી 2022 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની તૈયારી છે. લગભગ 65 ટકા એક્સપ્રેસવે લંબાઈ એટલે કે 858 કિમી રાજસ્થાન હેઠળ આવે છે. પ્રોજેક્ટનો કુલ ખર્ચ લગભગ છે ₹ 80,000 કરોડ છે.
નાનાજી ૧૯૮૦ની સાલમાં સક્રિય રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ લઈને પૂર્ણ સમય માટે સમાજસેવાના કાર્યમાં જોડાયા હતા. નાનાજીએ કૃષિ,કુટીર ઉદ્યોગ, આરોગ્ય અને ગ્રામીણ શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં પોતાનું યોગદાન આપ્યું હતું. સમાજસેવાના ભાગરુપે તેઓ મંથનસામયિકનું પ્રકાશન કરતા હતા. નાનાજી દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશના ૫૦૦ જેટલા ગામોમાં સામાજીક ઘડતરનું કાર્ય કર્યું હતું. નાનાજીએ ચિત્રકૂટમાં ચિત્રકૂટ ગ્રામોદય વિદ્યાલયની સ્થાપના કરી હતી. આ ઉપરાંત બૂંદેલખંડ વિસ્તારના ૧૫૦થી વધારે ગામડાઓમાં એકાત્મ માનવવાદનો પ્રચાર કર્યો હતો. સમાજસેવાના આ પ્રયાસો બદલ ભારત સરકાર ધ્વારા ૧૯૯૯માં પદ્મ વિભૂષણ અને ૨૦૧૯માં દેશનો સર્વોચ્ય નાગરિક પુરસ્કાર ભારત રત્નનો ઇલ્કાબ મરણોત્તર આપવામાં આવ્યો હતો.
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના સ્થાપક ડૉ. હેડગેવાર સાથેના નિકટના સંબધોને કારણે નાની ઉંમરથી દેશસેવા અને સમાજસેવામાં રસ ધરાવતા હતા. ૧૯૪૦માં પોતાનો કોલેજનો અભ્યાસ પુરો કરીને ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર જીલ્લામાં પ્રચારક બનીને સમાજસેવાનું અને સંઘનું પ્રચાર કાર્ય શરુ કર્યુ હતું. નાનાજી અને અન્ય સ્વયંસેવકોના પ્રયાસોથી ગોરખપુર જીલ્લામાં ૨૫૦થી પણ વધારે શાખાઓ ખોલી હતી આ ઉપરાંત સૌપ્રથમ સરસ્વતી શિશુ મંદિરની પણ તેમણે સ્થાપના કરી હતી. ૧૯૪૭ બાદ તેઓ સંઘના મુખપત્ર રાષ્ટ્ર્ધર્મ અને પાંચજન્યજેવા સામયિકોમાં મેનેજીંગ તંત્રીની નિમણૂક પામ્યા હતા.
૧૯૫૧માં ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના બાદ નાનાજીની ઉત્તર પ્રદેશના રાજ્ય મંત્રી તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. ૧૯૬૭ની વિધાનસભાની ચૂંટણી બાદ નાનાજીના પ્રયત્નોથી જનસંઘ ડૉ. રામ મનોહર લોહીયાની આગેવાની હેઠળ રાજ્યની સૌપ્રથમ બિનકોંગ્રેસી સંયુક્ત વિધાયક દળની સરકાર બનાવવામાં સફળ રહ્યું હતું. ૧૯૭૭ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં નાનાજી નવનિર્મિત જનતા પક્ષના નેજા હેઠળ બલરામપુર મતવિસ્તારમાંથી સૌપ્રથમ વખતે સંસદ સભ્ય ચૂંટાયા હતા. ૧૯૯૯માં તત્કાલીન રાષ્ટ્રીય જનતાંત્રિક જોડાણની સરકારે તેમને રાજ્યસભામાં નિયુક્ત કર્યા હતા.
નાનાજી દેશમુખ તરીકે જાણીતા ચંડિકાદાસ અમૃતરાવ દેશમુખ ભારતના સમાજ સુધારક અને રાજકારણી હતા. તેમણે શિક્ષણ, આરોગ્ય અને ગ્રામીણ સ્વાવલંબનના ક્ષેત્રોમાં કામ કર્યું હતું. તેમને ભારત સરકાર દ્વારા ૨૦૧૯માં ભારતનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર ભારત રત્ન મરણોપરાંત એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ ભારતીય જનસંઘના નેતા હતા અને રાજ્યસભાના સભ્ય પણ હતા.
નાનાજીનો જન્મ ૧૧ ઓક્ટોબર ૧૯૧૬ના રોજ મહારાષ્ટ્રના હીંગોલી જીલ્લાના કંડોલી ગામમાં એક મરાઠીભાષી કુટુંબમાં થયો હતો. તેમણે શાળાકીય શિક્ષણ સીકર અને કોલેજનું શિક્ષણ બિરલા કોલેજ માં લીધું હતું. કોલેજનું શિક્ષણ સમાપ્ત કરીને તેઓ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘમાં જોડાઇને ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર જીલ્લામાં પૂર્ણ સમયના પ્રચારક નિયુક્ત થયા હતા.
આ નવલકથા વિચિત્ર સંજોગોમાં ફસાયેલી અને મૂંઝાયેલી સંતુ નામની સ્ત્રીનું જીવન અને તેની દયનીય સ્થિતિનું વર્ણન કરે છે. વાર્તા ગિરનાર પર્વત નજીક ગુંદાસર નજીકના અંતરિયાળ ગામમાં ગોઠવવામાં આવી છે. મુખ્ય વાર્તા હાદા પટેલના ખેડૂત પરિવારની આસપાસ ફરતી હોવા છતાં, તેમાં અન્ય સહાયક પાત્રોના નાના વાર્તાઓ શામેલ છે, જેમાં ખાસ કરીને ગામડાના જીવનનું ચિત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. વિસ્તૃત નકારાત્મક પાત્રો અને તેમની નકારાત્મકતા નવકાથાનું એક પાસું છે. હાદા પટેલને ત્રણ પુત્રો છે. મોટો પુત્ર ગામ છોડીને સાધુ બન્યો છે, બીજો અમુક રોગને કારણે મૃત્યુ પામ્યો છે અને છેલ્લો પુત્ર ગોબર અને તેની પરણેતર સંતુ સાથે વાર્તા શરૂ થાય છે. આ વાર્તા સગર્ભા સંતુના સંઘર્ષને દર્શાવતી આગળ વધે છે જેને તેના પતિની હત્યા માટે દોષી માનવામાં આવે છે.
લીલુડી ધરતીને સૌ પ્રથમવાર ૧૫ નવેમ્બર ૧૯૫૬ થી ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૧૯૫૭ સુધી ગુજરાતી વર્તમાનપત્ર જન્મભૂમિમાં સાપ્તાહિક ધારાવાહિક તરીકે પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી હતી. જન્મભૂમિના સંપાદક સોપનના આગ્રહ પર ચુનીલાલ મડિયાએ આ નવલકથા લખી હતી. પુસ્તકની પ્રસ્તાવનામાં, લેખકે ઉલ્લેખ કર્યો છે કે તેઓ ચાર કે પાંચ મહિનામાં આ ધારાવાહિક પૂર્ણ કરશે તેવી અપેક્ષા રાખતા હતા, પરંતુ આ ધારાવાહિક વધુ સમય ચાલી.
આ નવલકથામાં સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રની સ્થાનિક બોલીઓને સાહિત્યિક રૂપે લેખકે સમાવિષ્ટ કરી છે કારણ કે તેઓ જે ક્ષેત્રના વતની હતા તેવા જ ભોગોલિક ક્ષેત્રમાં આ નવલકથા નિર્ધારિત કરેલી છે. તેમના વર્ણનો સ્વદેશી અને જોશથી ભરેલા લાગે છે. નવલકથામાં ભીમ અગીયારસનો પ્રદેશ વિશિષ્ટ ઉત્સવ અને નાળિયેર ફેંકવાની રમત વર્ણવવામાં આવી છે.
લીલુડી ધરતી એ ચુનીલાલ મડિયા લિખિત ૧૯૫૭માં પ્રકશિત થયેલ એક ગુજરાતી નવલકથા છે. આ નવલકથા આમ તો બે ભાગમાં લખાયેલી છે તેમ છતાં તેની પૃષ્ઠભૂમિ અને પાત્રોના વારસદારોને લઈ એક બીજી અલગ નવલકથા શેવલણા શતદલ નામે પ્રકાશિત થઈ હતી.
ડાઉન સિન્ડ્રોમનો કોઈ ઈલાજ નથી. શિક્ષણ અને સંભાળ દર્દીની જીવન ગુણવત્તા સુધારે છે. આ સિન્ડ્રોમ ધરાવતા કેટલાક બાળકો સામાન્ય શાળામાં અભ્યાસ કરે છે જયારે કેટલાક બાળકો ખાસ સુવિધાઓ ધરાવતી શાળામાં અભ્યાસ કરે છે. તે પૈકી કેટલાક શાળા અભ્યાસ પણ પૂર્ણ કરે છે અને જુજ કોલેજ પણ જાય છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આ પૈકીના ૨૦% જેટલા વયસ્કો કોઈક પ્રકારનું કામ પણ કરે છે, જો કે તેઓ ભાગ્યેજ ખુલ્લા વાતાવરણમાં કરવાનું કામ કરે છે. તેઓને આર્થિક અને કાયદાકીય સહાયની જરૂર રહે છે. પુરતી સ્વાસ્થ્ય સુવિધા સાથે વિકસિત દેશોમાં ૫૦થી ૬૦ વર્ષ જેટલું તેઓ જીવે છે.
દર્દીના માતાપિતા સામાન્યત: કોઈ જનીનિક ખામી ધરાવતા હોતા નથી. વધારાનું જનીન નસીબજોગે અસ્તિત્વમાં આવેલ હોય છે. સંભાવના ૨૦ વર્ષની માતામાં ૦.૧%થી વધીને ૪૫ વર્ષની માતામાં ૩% જેટલી છે. આ સંભાવના પર વાતાવરણ કે વર્તનની કોઈ અસર થતી જણાઈ નથી. ડાઉન સિન્ડ્રોમ ગર્ભાવસ્થામાં જન્મપૂર્વેના તપાસ અથવા જન્મ બાદ લક્ષણો અને જનીનિક તપાસ દ્વારા જાણી શકાય છે. જન્મપૂર્વેની તપાસમાં તેની જાણ થઇ જાય તો ઘણી વાર ગર્ભપાત કરવામાં આવે છે. દર્દીમાં જીવનભર ડાઉન સિન્ડ્રોમ સંબંધિત રોગોની તપાસ કરાવતા રહેવું પડે છે.
ડાઉન સિન્ડ્રોમ અથવા ટ્રાયસોમી ૨૧ એ એક જનીનિક રોગ છે જે જનીન ક્રમાંક ૨૧ની પૂર્ણ કે અપૂર્ણ ત્રીજી નકલ કોષમાં હોવાથી થાય છે. ધીમો શારીરિક વિકાસ, ખાસ ચહેરાના લક્ષણો અને સામાન્યથી મધ્યમથી માનસિક વિકાસની ખામી તેના લક્ષણો છે. આ સિન્ડ્રોમ ધરાવતા વયસ્ક દર્દીમાં માનસિક ક્ષમતા ૮-૯ વર્ષના બાળક જેટલી જોવા મળે છે પરંતુ તે સર્વ સામાન્ય નથી. તેમનો સામાન્ય આઈકયુ ૫૦ જેટલો હોય છે.
ફાતમા બેગમનો જન્મ ભારતમાં ઉર્દૂ ભાષી મુસલમાન પરિવારમાં થયો હતો. ફાતમા બેગમના લગ્ન સચિન રાજ્યના નવાબ સીદી ઇબ્રાહિમ મહોમ્મદ યાકુત ખાન ત્રીજા સાથે થયા હતા. જો કે, નવાબ અને ફાતમા બાઈ વચ્ચે લગ્ન થયાનો કોઈ કરાર કે દસ્તાવેજ નથી, વળી તેમના કોઈ પણ સંતાનને નવાબે પોતાના તરીકે માન્યતા આપી ન હતી, જે મુસ્લિમ કાનૂની કૌટુંબિક કાયદામાં પિતૃત્વની પૂર્વશરત છે. તેઓ મૂંગી ફિલ્મના સુપરસ્ટાર ઝુબેદા, સુલતાના અને શહેઝાદીની માતા હતા. તે ઝુબેદા અને હૈદરાબાદના મહારાજા નરસિંગીર ધનરાજગીરના પુત્ર અને પુત્રી હુમાયું ધનરાજગીર અને દુરેશ્વર ધનરાજગીરની તથા કરાંચીના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ શેઠ રઝાક અને સુલતાનાની પુત્રી જમીલા રઝાકની દાદી પણ હતા. તેઓ મોડેલ બનેલી અભિનેત્રી રિયા પિલ્લઇની પરદાદી પણ હતા, જે તેમની પૌત્રી દુર્રેશ્વર ધનરાજગીરની પુત્રી છે.
બેગમ તેમની ૧૯૨૬ ની ફિલ્મ બુલબુલ-એ-પરિસ્તાનથી ભારતીય સિનેમાની પ્રથમ મહિલા નિર્દેશક બન્યા. હાલમાં આ ફિલ્મની કોઈ પ્રિન્ટ અસ્તિત્વમાં નથી, વધારે બજેટ ધરાવતી આ ફિલ્મને ઘણી ખાસ અસરો દર્શાવતી કાલ્પનિક ફિલ્મ તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે. જો આ સાચું હોય તો, આ ફિલ્મ બેગમને જ્યોર્જ મેલીઝ જેવા કાલ્પનિક સિનેમાના પ્રારંભિક અગ્રણીઓમાં સ્થાન આપે છે. પોતાની ફિલ્મોના નિર્માણ અને અભિનયનું કાર્ય ચાલુ રાખવા સાથે તેમણે કોહિનૂર સ્ટુડિયો અને શાહી સ્ટુડિયો માટે, ૧૯૩૮ સુધી, તેમની છેલ્લી ફિલ્મ, દુનિયા ક્યા હૈ માં કામ કર્યું?
તેમણે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત ઉર્દૂ મંચ પરથી કરી હતી. બાદમાં તેઓ ફિલ્મો તરફ વળ્યા અને અર્દેશિર ઈરાનીની મૂંગી ફિલ્મ વીર અભિમન્યુ થી ફિલ્મી કારકિર્દી આરંભી. તે સમયે પુરુષો જ નાટકો અને ફિલ્મોમાં મહિલાઓની ભૂમિકા ભજવતા, તેથી તેઓ એક જાણીતા મહિલા સુપરસ્ટાર બન્યા. ફાતમા બેગમ ગોરી ત્વચા ધરાવતા હતા અને સ્ક્રીન પરની સેપિયા/બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ઇમેજને અનુરૂપ ડાર્ક મેક-અપ લગાવતા હતા. તે સમયે મોટાભાગની ભૂમિકાઓ માટે નાયકો તેમજ નાયિકાઓ માટે વિગની જરૂર રહેતી.
ફાતમા બેગમ એક ભારતીય અભિનેત્રી, દિગ્દર્શિકા અને પટકથા લેખિકા હતા. તેમને પ્રાયઃ ભારતીય સિનેમાની પ્રથમ મહિલા ફિલ્મ નિર્દેશિકા ગણવામાં આવે છે. ચાર વર્ષના સમય ગાળામાં, તેમણે ઘણી ફિલ્મો લખી, નિર્માણ કરી અને નિર્દેશન કર્યું. તેમણે પોતાનું પ્રોડક્શન હાઉસ ફાતમા ફિલ્મ્સ શરૂ કર્યું, જે પાછળથી વિક્ટોરિયા-ફાતમા ફિલ્મ્સ બની અને ૧૯૨૬માં તેમણે તેમની પ્રથમ ફિલ્મ બુલબુલ-એ-પરિસ્તાનનું નિર્દેશન કર્યું. તેઓ ૧૮૯૨-૧૯૮૩ સુધી જીવ્યા અને તેમને ત્રણ બાળકો હતા.
ઈ. સ. ૧૯૨૬માં, તેમણે ફાતમા ફિલ્મ્સની સ્થાપના કરી જે પાછળથી ૧૯૨૮માં વિક્ટોરિયા-ફાતમા ફિલ્મ્સ તરીકે જાણીતી બની. તેઓ કાલ્પનિક સિનેમાના નિર્માણમાં અગ્રણી બન્યા. જ્યાં તેમણે પ્રારંભિક ટ્રીક ફોટોગ્રાફી વાપરી વિશેષ અસરો ઉપજાવી હતી. તેઓ કોહિનૂર સ્ટુડિયો અને શાહી સ્ટુડિયોના અભિનેત્રી હતા, જ્યારે ફાતમા ફિલ્મ્સ હેઠળ તેઓ પોતાની ફિલ્મોમાં લેખન, દિગ્દર્શન, નિર્માણ સાથે અભિનય પણ કરતા હતા.
તેઓ "પરિમલ" ઉપનામ હેઠળ પોતાનું સાહિત્ય લેખન કરતા. તેમણે લખેલ નાટક સંસારપંથ ૧૯૨૯માં સૌ પ્રથમ ભજવવામાં આવ્યું હતું અને તેના પ્રયોગો સફળ રહ્યા હતા. મુંબઈના પ્રાણલાલ દેવકરણ નાનજી નામના વ્યાપારી તરફથી તેમને પ્રોત્સાહન મળતા તેમણે પોતાનું લેખન કાર્ય ચાલુ રાખ્યું. તેમણે ફિલ્મકથા, નવલિકા, નવલકથા, ચરિત્ર, નિબંધ અને બાલરંગભૂમિ માટે પણ લેખન કાર્ય કર્યું છે. તેમણે ૪૫ નાટકો, ૨૧ એકાંકીઓ અને ૧૦૬ જેટલા રેડિયો-નાટકો લખ્યાં છે. એમનાં ઘણાં નાટકો જુદી જુદી ભાષામાં પાઠાંતર, રૂપાંતર, અનુવાદ પામી ભજવાયાં છે. વનલીલા મહેતા સાથે મળી તેમણે ગિજુભાઈ બધેકાની બાળવાર્તાઓનાં નાટકમાં રૂપાંતર કર્યાં છે. તેમણે બાળરંગભૂમિનો અભ્યાસક્રમ પણ ઘડ્યો હતો જેને વિશ્વના કેટલાક દેશોએ માન્યતા આપી હતી.
ઈ. સ. ૧૯૨૮માં તેમણે મુંબઈની સેન્ટ ઝેવિયર્સ કૉલેજમાં ઇન્ટર આર્ટ્સનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો અને ત્યાર પછી મેસર્સ ગોકળદાસ ડોસાની કંપનીમાં ભાગીદાર તરીકે રૂનો ધંધો શરૂ કર્યો. તેમણે વિદર્ભમાં જિનિંગ પ્રેસિંગનાં કારખાનાં શરૂ કર્યા હતા. પંડિત ઓમકારનાથ ઠાકુર પાસે તેઓ સંગીત શીખ્યા હતા. ૧૯૫૫ થી ૧૯૫૯ સુધી તેમણે ગુજરાતી નાટ્ય માસિકનું તંત્રીપદ સંભાળ્યું હતું. તેમણે ૬ હિન્દી, એક અંગ્રેજી અને ૨૧ ગુજરાતી ફિલ્મો પણ લખી છે. ૧૯૮૯ થી ૧૯૯૨ સુધી ફિલ્મ ફેર અવૉર્ડ્સ માટે તેમણે જજ તરીકે કાર્ય કર્યું હતું. તેમને ગળાનું કૅન્સર થયા બાદ તેઓ સ્વર ગુમાવી બેઠા હતા. ૨ ઑગસ્ટ ૧૯૯૭ના દિવસે તેઓ મુંબઈમાં અવસાન પામ્યા હતા.તેમની આત્મકથા ‘આતમ દીવો’ પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે.
છોરું કછોરું - આ નાટકનું રશિયન ભાષામાં અનુવાદ થયો હતો અને તેને તાશ્કંદ શહેરના ગૉર્કી થિયેટરમાં ૧૯૫૯માં ભજવાયું હતું. આ નાટક અમેરિકામાં કૅલિફૉર્નિયા યુનિવર્સિટીએ નાટ્યવાચન શ્રેણીમાં રજૂ કર્યું હતું.
તેમનો જન્મ ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૦૮ના દિવસે મુંબઈમાં ભાટિયા સદ્‌ગૃહસ્થ જમનાદાસ ડોસા અને મોંઘીબાઈ ડોસાને ઘેર થયો હતો. તેમની અટક ભાટિયા હતી પણ તેમના પ્રપિતામહનું કુટુંબ ડોસાના નામથી જાણીતું હતું. તેમના પ્રપિતામહ ડોસાબાપા કચ્છમાં દોરડાં બનાવીને ગુજરાન ચલાવતા હતા. ૧૫ વર્ષની ઉંમરે, ૧૨ વર્ષનાં પ્રેમકુંવરબેન સાથે પ્રાગજીભાઈના લગ્ન થયાં હતાં. ૧૯૨૬ થી ૧૯૨૮ સુધી તેમણે સુમન માસિકનું તંત્રી પદ સંભાળ્યું હતું.
તેઓ હલુમાથા કુરૂબા સમુદાયના સભ્ય હતા. ઈ.સ. ૧૮૨૪ની ક્રાંતિમાં સંગોલી રાયન્નાએ ભાગ લીધો હતો તેથી અંગ્રેજોએ તેમની ધરપકડ કરી હતી, પાછળથી તેમને છોડી દેવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ પણ તેમણે અંગ્રેજો સામે લડવાનું ચાલુ રાખ્યું. તેઓ રાજા મલ્લસર્જા અને રાણી ચેન્નમ્માના દત્તક પુત્ર, શિવલિંગપ્પાને કિત્તુરના શાસક તરીકે સ્થાપિત કરવા માંગતા હતા. તેમણે સ્થાનિક લોકોને એકઠા કર્યા અને અંગ્રેજો સામે ગેરિલા પ્રકારનું યુદ્ધ શરૂ કર્યું. તેમનું સૈન્ય અને તેઓ પોતાના સ્થાન બદલતાં રહેતા. તેઓ સરકારી કચેરીઓ બાળતા, અંગ્રેજોના સૈન્યને વેરવિખેર કરતા અને અંગ્રેજોના ખજાનાને લૂંટતા. તેમની મોટાભાગની જમીન જપ્ત કરવામાં આવી હતી અને તેમાં જે બાકી હતી તેના ઉપર ભારે કર લાદવામાં આવ્યો હતો. તેમણે જમીનદારો પર વેરો લગાડ્યો અને જનતામાંથી સૈન્ય ઊભું કર્યું. ખુલ્લા યુદ્ધમાં અંગ્રેજો સૈન્ય તેને હરાવી શક્યા નહીં આથી, વિશ્વાસઘાત દ્વારા, તેમને એપ્રિલ ઈ. સ. ૧૮૩૦માં પકડવામાં આવ્યા અને તેમને મૃત્યુદંડની સજા કરવામાં આવી. નવા રાજા શિવલિંગપ્પાની પણ અંગ્રેજોએ ધરપકડ કરી હતી.
રાયન્નાને નંદગઢ નજીક દફનાવવામાં આવ્યા હતા. સામાન્ય ૬ ફૂટની કબરથી વિપરીત, રાયનાની કબર ૮ ફુટ લાંબી છે કારણ કે રાયન્ના ૭ ફૂટથી વધુ ઊંચા હતા. દંતકથા કહે છે કે રાયન્નાના એક નજીકના સાથીએ તેની કબર પર એક કેળાંનો રોપ લગાવ્યો હતો. તે આજ દિવસ સુધી ઉભું છે. ઝાડ પાસે અશોક સ્તંભ સ્થાપિત કરાયો હતો. સંગોલી રાયન્ના નામે એક નાનું મંદિર સંગોલી ગામમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેમાં રાયન્નાની પ્રતિમા શરીરના વ્યાયામ માટે વપરાયેલા લાકડાના બે વજન પકડીને ઊભી છે. આ લાકડાના વજનમાંથી એક વજન તો મૂળ એ જ વજન છે, જેનો ઉપયોગ રાયન્નાએ પોતે કરતા હતા. સંગોલી ખાતે રાયન્નાના સ્મરણાર્થે ગ્રામજનોએ એક સમુદાહિક સભાગૃહ બાંધ્યો છે.
સંગોલી રાયન્ના એ રાણી ચેન્નમ્મા દ્વારા શાસિત કર્ણાટકના કિત્તુર રાજ્યના સૈન્યના સેનાપતિ હતા. તેમણે મૃત્યુ સુધી બ્રિટીશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની સામે લડત ચલાવી હતી. તેમનું જીવન ૨૦૧૨ની કન્નડ ફિલ્મ સંગોલી રાયન્નામાં ચિત્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
૧૯૮૨માં તેઓ અમદાવાદની એચ. કે. આર્ટ્સ કૉલેજમાં જોડાયા અને ૧૯૮૫માં અંગ્રેજી સાહિત્યમાં બેચલર ઓફ આર્ટ્સની પદવી મેળવી. ૧૯૮૭માં ગુજરાત યુનિવર્સિટીની સ્કૂલ ઓફ લેંગ્વેજમાંથી માસ્ટર ઓફ આર્ટ્સની પદવી મેળવી હતી. તે જ વર્ષે તેમણે અમદાવાદના ભવન સેન્ટરમાંથી પત્રકારત્વમાં અનુસ્નાતક ડિપ્લોમા કર્યું. ૧૯૯૩માં તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી હિન્દી સાહિત્યમાં માસ્ટર ઓફ આર્ટ્સ ની પદવી મેળવી. ૨૦૧૩માં વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી તેમના સંશોધન કાર્ય માટે પીએચ.ડી.ની પદવી મેળવી હતી. તેમણે ઉત્તમભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં આ સંશોધન કાર્ય કર્યું હતું