polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
૧૪ માર્ચ ૨૦૧૯ના રોજ, મોદીએ તેમના સમર્થકો માટે "મેં ભી ચોકીદાર" ના નારા સાથે એક અભિયાન શરૂ કરીને રાહુલ ગાંધીએ બનાવેલા ચોકિદાર ચોર હૈની મજાકનો જવાબ આપ્યો, અને સૂચવ્યું કે દરેક ભ્રષ્ટાચાર અને સામાજિક અનિષ્ટ સામે લડવૈયા છે. મોદીએ તેમના સત્તાવાર ટ્વિટર હેન્ડલનું નામ પણ 'નરેન્દ્ર મોદી' નામથી બદલીને 'ચોકીદાર નરેન્દ્ર મોદી' રાખ્યું છે. આ સૂત્ર વિપક્ષના નોંધપાત્ર ઉપહાસ હેઠળ આવ્યું, જેમણે તેને "નવું નાટક" ગણાવ્યું હતું.
આ સંકલિત અભિયાનમાં પાર્ટીના અધ્યક્ષ અમિત શાહ, મુખ્યમંત્રીઓ અને અન્ય કેન્દ્રીય પ્રધાનો સહિત ભાજપના પક્ષના નેતાઓએ "ચોકીદાર" ઉપસર્ગ ઉમેરીને તેમના ટ્વિટર પ્રોફાઇલ નામો બદલ્યા. આખરે, એનડીએના લાખો સમર્થકોએ તે મુજબ તેમના નામ પણ બદલ્યા. મોદીએ અભિયાનના ભાગ રૂપે ઓડિઓ કડી થકી ચોકીદારોના વિશાળ જૂથને સંબોધન પણ કર્યું હતું.
આમ આદમી પાર્ટી ના વડા અરવિંદ કેજરીવાલે જણાવ્યું હતું કે મોદી ઈચ્છે છે કે આખો દેશ ચોકીદાર બનશે, જે લોકો તેમના બાળકોને ચોકીદાર બનવા માંગે છે તેઓએ મોદીને મત આપવો જોઇએ જ્યારે બાળકોને ડૉકટર, એન્જિનિયર અથવા વકીલ બનવા માટે સારા શિક્ષણની શોધમાં રહેલા લોકોએ તેમને મત આપવો જોઈએ.
શુક્લપક્ષના ચંત્રવત વૃદ્ધિ પામતા રામશર્મા માતા પિતાને આનંદ આપી પરિવાર તથા નગરવાસીઓને સ્વધર્મ, ભક્તિ, વૈરાગ્યથી પ્રભાવિત કરતા રહ્યા. યજ્ઞોપવિત પ્રાપ્ત કર્યા પછી વૈદાધ્યયન નિમિત્તે ગૃહત્યાગ કરીને સદગુરુની શોધમાં નીકળી પડ્યા. અયોધ્યાથી નીકળેલા રામશર્માને જુનાગઢ ગિરનાર તળેટીમાં આત્માનંદ નામે સિદ્ધ ગુરુ મળ્યા. દિક્ષા લીધી અને રામાનંદ સ્વામી નામ ધારણ કર્યુ. અષ્ટાંગ યોગ સાધના કરતા સિદ્ધ દશાને પામ્યા. સમાધીમાં નિરાકાર તેજના દર્શનથી ભયભીત થયેલા રામાનદં સ્વામીએ નિરાકારવાદી ગુરુનો ત્યાગ કરીને દક્ષિણ ભારતની વાટ લીધી.
તેમનો જન્મ અયોધ્યામાં અજયવિપ્ર અને સુમતિને ત્યાં વિક્રમ સવંત ૧૭૯૫ના શ્રાવણ વદ ૮ ના દિવસે સવારમાં થયો હતો. તેમનું બાળપણનું નામ રામશર્મા હતુ.
તારાઓ ગરમ છે કારણ કે તેમની અંદર પરમાણુ પ્રતિક્રિયાઓ થાય છે અને તે પ્રતિક્રિયાઓને અણુ સંમિશ્રણ કહેવામાં આવે છે. પરમાણુ ફ્યુઝન પ્રકાશ અને ગરમીની સાથે સાથે મોટા-મોટા રાસાયણિક તત્વો બનાવે છે. તારાઓમાં ઘણો હાઇડ્રોજન હોય છે. પરમાણુ ફ્યુઝન હાઇડ્રોજનને હિલીયમમાં બદલી નાખે છે. જ્યારે કોઈ તારો વૃદ્ધ થાય છે, ત્યારે તે હીલિયમને કાર્બન અને ઓક્સિજન જેવા અન્ય મોટા રાસાયણિક તત્વોમાં બદલવાનું શરૂ કરે છે. ફ્યુઝન ઘણી ઉર્જા બનાવે છે. આ ઉર્જા તારાને ખૂબ ગરમ બનાવે છે. તારાઓ તેમનાં દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ઉર્જા પ્રકાશ તરીકે છોડે છે. બાકીના ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક રેડિયેશનના અન્ય પ્રકારો તરીકે છોડે છે.
જ્યારે સૂર્ય નીચે આવે છે ત્યારે આપણે રાતના આકાશમાં અન્ય તારાઓ જોઈ શકીએ છીએ. સૂર્યની જેમ તેઓ મોટે ભાગે હાઇડ્રોજન અને થોડો હિલીયમ વત્તા અન્ય તત્વોથી બનાવવામાં આવે છે. ખગોળશાસ્ત્રીઓ ઘણીવાર તે અન્ય તારાઓની તુલના સૂર્ય સાથે કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે તેમના દ્રવ્યમાન સૌર દ્રવ્યમાન માં આપવામાં આવે છે. એક નાનો તારો ૦.૨ સોલર માસનો હોઈ શકે છે, એક મોટો તારો ૦.૪ સોલાર માસનો હોય છે.
તારો એ તેજસ્વી ઝગમગતાં ગરમ પદાર્થનો ખૂબ મોટો અવકાશી ગોળો છે. તે પદાર્થને પ્લાઝમા કહેવામાં આવે છે. તારાઓ ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા એક સાથે જકડાયેલાં રહે છે. તેઓ ઉષ્મા અને પ્રકાશ આપે છે કારણ કે તેઓ ખૂબ જ ગરમ છે. એક અંદાજ અનુસાર દેખીતા બ્રહ્માંડમાં ૧૦૨૪ તારાઓ છે, પણ મોટા ભાગનાં પૃથ્વી પરથી નરી આંખે જોઈ શકાતાં નથી.
પૃથ્વીની સૌથી નજીકનો તારો સૂર્ય છે. સૂર્યની ઉર્જા વનસ્પતિ માટે પ્રકાશ પ્રદાન કરીને પૃથ્વી પરના લગભગ તમામ જીવનને ટેકો આપે છે. વનસ્પતિ પ્રકાશસંશ્લેષણ નામની પ્રક્રિયામાં પ્રકાશને ઉર્જામાં ફેરવે છે. સૂર્યની ઉર્જા પૃથ્વી પર હવામાન અને ભેજનું કારણ પણ બને છે.
સાન્યાલને કાવતરામાં સામેલ થવા બદલ આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી અને તેને આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓની સેલ્યુલર જેલમાં કેદ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેણે બંદી જીવન નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. થોડા સમય માટે તેમને જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા પરંતુ જ્યારે તેમણે બ્રિટિશ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવાનું ચાલુ રાખતાં તેમને પાછા જેલ મોકલવામાં આવ્યા. બનારસમાં તેમના પૂર્વજોના કૌટુંબિક ઘરને જપ્ત કરવામાં આવ્યું.
૧૯૨૨માં અસહકારની ચળવળનો અંત આવ્યા બાદ સાન્યાલ, રામપ્રસાદ બિસ્મિલ અને કેટલાક અન્ય ક્રાંતિકારીઓ જેઓ સ્વતંત્ર ભારત ઇચ્છતા હતા અને પોતાના ધ્યેયને સિદ્ધ કરવા માટે બળપ્રયોગ કરવા તૈયાર હતા તેમણે ઓક્ટોબર ૧૯૨૪માં હિન્દુસ્તાન રિપબ્લિકન એસોસિયેશનની સ્થાપના કરી. તેઓ એચઆરએના ઢંઢેરાના લેખક હતા, જેનું શીર્ષક હતું ધ રિવોલ્યુશનરી, જેનું વિતરણ ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૨૫ના રોજ ઉત્તર ભારતના મોટા શહેરોમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
શચીન્દ્રનાથ સાન્યાલ એક ભારતીય ક્રાંતિકારી અને હિન્દુસ્તાન રિપબ્લિકન આર્મી ના સહ-સ્થાપક હતા, જે ૧૯૨૮ પછી હિન્દુસ્તાન સોશિયાલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિયેશન બન્યું હતું જેની રચના ભારતમાં બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય સામે સશસ્ત્ર વિરોધ કરવા માટે કરવામાં આવી હતી. તેઓ ચંદ્રશેખર આઝાદ અને ભગતસિંહ જેવા ક્રાંતિકારીઓના માર્ગદર્શક હતા.
સાન્યાલે ૧૯૧૩ માં પટનામાં અનુશિલન સમિતિની શાખાની સ્થાપના કરી હતી. ૧૯૧૨માં તત્કાલીન વાઇસરોય હાર્ડિંગ બંગાળના ભાગલાને નાબૂદ કર્યા બાદ રાજધાની નવી દિલ્હીમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા હતા સાન્યાલે રાસબિહારી બોઝ સાથે મળીને વાઇસરોય હાર્ડિંગ પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલામાં હાર્ડિંગેને ઈજા થઈ હતી અને લેડી હાર્ડિંગનું મોત નીપજ્યું હતું.
સાન્યાલને કાકોરી કાવતરામાં સામેલ થવા બદલ જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ ઓગસ્ટ ૧૯૩૭ માં નૈની સેન્ટ્રલ જેલમાંથી મુક્ત કરાયેલા કાવતરાખોરોમાંના તેઓ એક હતા. આમ, સાન્યાલને બે વાર પોર્ટ બ્લેરની સેલ્યુલર જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા. તેમને જેલમાં ક્ષય રોગનો ચેપ લાગ્યો હતો અને અંતિમ મહિનાઓ માટે તેને ગોરખપુર જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા.
શચીન્દ્રનાથ સાન્યાલનાં માતા-પિતા બંગાળી બ્રાહ્મણો હતાં. તેમના પિતાનું નામ હરિ નાથ સાન્યાલ હતું અને માતા ખેરોદ વાસિની દેવી હતી. તેમનો જન્મ ૩ એપ્રિલ ૧૮૯૦ના રોજ બનારસમાં, તે સમયે સંયુક્ત પ્રાન્તમાં થયો હતો અને તેમણે પ્રતિભા સાન્યાલ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. સાન્યાલ દંપતિને એક પુત્ર હતો.
તેઓ ગદર ષડ્‌યંત્રની યોજનામાં વ્યાપકપણે સામેલ હતા, અને ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૫માં તેનો પર્દાફાશ થયા બાદ તેઓ ભૂગર્ભમાં ચાલ્યા ગયા હતા. તેઓ રાસબિહારી બોઝના નજીકના સહયોગી હતા. બોઝ જાપાન ચાલ્યા ગયા બાદ સાન્યાલને ભારતની ક્રાંતિકારી ચળવળના સૌથી વરિષ્ઠ નેતા માનવામાં આવતા હતા.
તેમનો જન્મ ૧૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૪ના રોજ બસુંડા ગામમાં થયો હતો, જે તે સમયે બંગાળ પ્રેસિડેન્સીના બેકરગંજ જિલ્લામાં અને વર્તમાન બાંગ્લાદેશના ઝાલોકાતી જિલ્લામાં આવેલું હતું. રોય ૧૮૮૩માં બેથુન કોલેજીએટ સ્કૂલમાં જોડાયા હતા. બ્રિટિશ ઇન્ડિયામાં શાળાએ જનારી પ્રથમ વિદ્યાર્થીનીઓ પૈકીના એક, તેમણે ૧૮૮૬માં કલકત્તા યુનિવર્સિટીની બેથુન કોલેજમાંથી સંસ્કૃત ઓનર્સ સાથે બેચલર ઓફ આર્ટ્સની પદવી મેળવી હતી અને તે જ વર્ષે ત્યાં અધ્યાપન કાર્ય શરૂ કર્યું હતું. દેશની દ્વિતીય મહિલા ઓનર્સ ગ્રેજ્યુએટ કાદમ્બિની ગાંગુલીએ રોયથી ત્રણ વર્ષ ઉપલા વર્ગમાં આ જ સંસ્થામાં હાજરી આપી હતી.
૧૯૨૧માં, તેઓ કુમુદિની મિત્રા અને મૃણાલિની સેન સાથે મહિલાઓના મતાધિકાર માટે લડવા માટે રચાયેલા સંગઠન બંગિયા નારી સમાજના નેતાઓ પૈકીના એક હતા. બંગાળ વિધાન પરિષદે ૧૯૨૫માં સ્ત્રીઓને મર્યાદિત મતાધિકાર આપ્યો હતો, જેમાં ૧૯૨૬ની ભારતીય સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં બંગાળી સ્ત્રીઓને પ્રથમ વખત તેમના અધિકારનો ઉપયોગ કરવાની છૂટ આપવામાં આવી હતી. તેઓ મહિલા શ્રમ તપાસ પંચ ના સભ્ય હતા.
તેમણે બેથુન સ્કૂલ ખાતે સાથી વિદ્યાર્થી અબાલા બોઝ પાસેથી નારીવાદના પાઠ શીખ્યા હતા. કલકત્તાની એક કન્યા શાળા સાથે વાત કરતા રોયે જણાવ્યું હતું કે, ભારતી રેએ પાછળથી તેની વ્યાખ્યા આપી હતી તે મુજબ, "મહિલા શિક્ષણનો ઉદ્દેશ તેમના સર્વાંગી વિકાસ અને તેમની સંભવિતતાની પૂર્તિમાં ફાળો આપવાનો હતો."
તેમના ભાઈ નિસિથચંદ્ર સેન કલકત્તા હાઈકોર્ટમાં પ્રખ્યાત બેરિસ્ટર હતા, અને પછીથી કલકત્તાના મેયર બન્યા હતા, જ્યારે તેમના બહેન જામિની નેપાળી રાજવી પરિવારના પારિવારીક ચિકિત્સક રહ્યા હતા. ૧૮૯૪માં કામિની રોયે કેદારનાથ રોય સાથે લગ્ન કર્યા હતા.
કામિની રોય બ્રિટિશ ભારતમાં બંગાળી કવયિત્રી, સામાજિક કાર્યકર અને નારીવાદી હતા. તેઓ બ્રિટિશ ભારતમાં પ્રથમ મહિલા ઓનર્સ સ્નાતક હતા.
તેમનો જન્મ ૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૪૮ના રોજ અમદાવાદમાં થયો હતો. તેમણે ગુજરાત વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી ૧૯૭૧માં એમ.એ. તથા ૧૯૭૨માં એલ.એલ.બી.નો અભ્યાસ પૂરો કર્યો. નાટક તરફની રૂચિને કારણે તેમણે ૧૯૭૩માં મુંબઈના નાટ્યસંઘમાં એક વર્ષનો ડિપ્લોમા અને ત્યાર બાદ ૧૯૭૬માં દિલ્હીની નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામામાં અલકાઝીસાહેબ પાસે દિગ્દર્શનનો ત્રણ વર્ષાનો ડિપ્લોમા પૂરો કર્યો હતો. તેઓ સિતાર શીખ્યા હતા અને ચિત્રકામ પણ કરતા હતા. ત્યાંથી તેઓ અમદાવાદ આવ્યા અને મૃણાલિની સારાભાઈની દર્પણ એકૅડેમીમાં જોડાયા હતા. ૧૯૭૭માં તેઓ અમદાવાદના ‘ભારતીય અવકાશ સંશોધન કેન્દ્ર કાર્યાલયમાં ટીવી કાર્યક્રમ નિર્માતા બન્યા હતા. તેમણે ન્યૂયોર્કની સાઇરક્યૂઝ યુનિવર્સિટીમાં ‘કૉમ્યુનિકેશન ટૅક્નૉલૉજી ઇન ટીવી પ્રૉડક્શન’માટેની છ મહિનાની તાલીમ પણ મેળવી હતી, આ માટે તેમને ફુલબ્રાઇટ સ્કૉલરશિપ મળી હતી.
તેમણે ઘણાં નાટકો અને નૃત્યનાટિકાઓ પણ તૈયાર કરી હતી. તેમણે ૧૯૭૮માં પોતાનું નાટક મંડળ તૈયાર કર્યું હતું, તેનું નામ સપ્તસિંધુ રાખવામાં આવ્યું હતું. તે હેઠળ તેમણે વિદેશી તથા ગુજરાતી લેખકોની ૨૦ જેટલી કૃતિઓનું નાટ્યનિર્માણ તથા દિગ્દર્શન કર્યું હતું. ૧૯૮૦માં નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામાના રસિકલાલ પરીખ લિખિત મેના ગુર્જરી નામના નાટકનું દિગદર્શન તેમણે સંભાળ્યું હતું. આ નાટક સમગ્ર દેશમાં ભજવવામાં આવ્યું હતું. ૧૯૮૫માં તેમનું નાટક મુક્તધારા સંગીત નાટક અકાદમીના દિલ્હીમાં યોજાયેલા નાટ્ય મહોત્સવમાં રજૂ થયું હતું. તેમનું નાટક માનવીની ભવાઈ ૧૯૭૮ના જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર પ્રદાન સમારંભમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
ટીવી નિર્માતા તરીકે તેમણે ઘણા કાર્યક્રમો તૈયાર કર્યા હતા, જેમાં તેમણે મહિલાઓ, બાળકો તથા શાળા અને કૉલેજના અભ્યાસ વિષયક કાર્યક્રમો બનાવ્યા હતા. તેમણે ‘ભલાભૂસાના ભેદભરમ’ ધારાવાહિક શ્રેણીનું નિર્માણ કર્યું હતું. આ શ્રેણી દૂરદર્શનના પીજ કેન્દ્ર પરથી પ્રસારિત થઈ હતી. તેમણે ગ્રામીણ સંસ્થાઓ, સામાજિક કાર્યકર્તાઓ, રાષ્ટ્રીય નેતાઓ તથા અનેક વિકાસલક્ષી કાર્યક્રમો વિષે ઘણી ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મો નું નિર્માણ કર્યું હતું.
તેઓ તેમના નાટકો તેના પ્રકાર અને શૈલીને અનુરૂપ વિવિધ સ્થળોએ ભજવવાના નવતર પ્રયોગ કરતા. તેમના કેટલાક નાટકો બંધ નાટ્યગૃહોમાં ભજવાતા, કેટલાક જયશંકર સુંદરી હોલના બેઝમેન્ટના મિની થિયેટરમાં ભજવાતા, વળી કેટલાક મકાનોની અગાશીમાં, કેટલાક શોપિંગ સેન્ટરના ભોંયતળિયે, કેટલાક નાટકો હઠીસિંહ વિઝ્યુઅલ આર્ટ સેન્ટરની આર્ટ ગેલરીમાં તો કેટલાક સાહિત્ય પરિષદના પાર્કિગ પ્લોટમાં અથવા પ્રાંગણમાં આવેલા ઘેઘૂર વૃક્ષ નીચે પણ ભજવવામાં આવતા.
તેમણે ઘણાં નાટકોનાં ભાષાંતર-રૂપાંતર કર્યા છે. તેઓ ૧૯૮૩થી સંવાદ નામના એક નાટ્ય અભ્યાસ-વર્તુળનું સંચાલન કરતા હતા. આ સાથે ૧૯૮૨માં તેમણે અભિવ્યક્તિ નામના એક થિયેટર બુલેટિનનું પ્રકાશન પણ શરૂ કર્યું હતું. તેઓ દૈનિકો – સામયિકોમાં રંગભૂમિ વિષયક લેખો પણ લખતા હતા. તેમના લેખો આપણી રંગભૂમિ નામના પુસ્તકમાં સંકલિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની નાટ્યપ્રવૃત્તિનાં સ્મરણો રંગયાત્રા નામના પુસ્તકમાં પ્રગટ કરવામાં આવ્યા છે.
ભરત બાલકૃષ્ણ દવે એ એક નાટ્ય દિગ્દર્શક, નાટ્ય લેખક અને ટીવી નિર્માતા હતા.તેમને કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક ગૌરવ પુરસ્કાર અને નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રકથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
૧૮૩૬માં ઇલિનૉઇસ રાજ્યના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટાયા એ દરમિયાન જ તેઓએ અંગ્રેજી વ્યાકરણનો અભ્યાસ કરી કાયદાશાસ્ત્રના અભ્યાસમાં જોડાયા. ૧૮૩૬માં કાયદાશાસ્ત્રી તરીકેની કારકિર્દીનો આરંભ કર્યો. 'ઇલિનૉઇસ સેન્ટ્રલ કેસ', 'એફી આફટન કેસ', 'સેન્ડબાર કેસ' જેવા નોંધપાત્ર કેસો જીતી તેમણે શ્રેષ્ઠ વકીલ તરીકે ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી.
પ્રમુખ તરીકેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન સૌથી પહેલો પડકાર દક્ષિણના રાજ્યોનો સમવાયતંત્રમાંથી છુટા પડવાની માંગનો હતો. ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૮૬૦ના રોજ સાઉથ કેરોલિના રાજ્યની આગેવાની હેઠળ મિસિસિપિ, ફ્લોરિડા, જ્યોર્જીયા અને ટેક્સાસનાં રાજ્યોની સમયવાયતંત્રથી અલગ થવાની માંગ બળવતર બની. ૪ માર્ચ ૧૮૬૧ના પોતાના પ્રજાજોગ સંદેશમાં તેમણે વહીવટીતંત્રથી ભય ન પામવાની અને રાજ્યોની સત્તા ખતરામાં ન હોવાની ખાતરી આપી. ક્રમશ: રાજકીય ઘટનાઓ બાદ આ વિરોધ આંતરવિગ્રહમાં ફેરવાઈ ગયો. સમવાય સરકાર અને દક્ષિણના રાજ્યો વચ્ચે રાજકીય કટોકટી સર્જાઈ. લિંકને દૃઢતાપૂર્વક અને ધૈર્યથી પરિસ્થિતિનો સામનો કર્યો. લશ્કરી કાર્યવાહી અને રાજકીય નિર્ણયો દ્વારા ગુલામી પ્રથા નાબૂદ કરી બળવાખોર રાજ્યોને શરણાગતિ સ્વીકાર કરવા મજબૂર કર્યા. ગુલામી પ્રથા નાબૂદ કરવાના નિર્ણયમાં મંત્રીમંડળના તેમના સાથીઓ અસહમત હતા પરિણામે રાજકીય વર્તુળોમાં લિંકન ભારે ટીકાપાત્ર બન્યા.
અબ્રાહમ લિંકનનો જન્મ ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૮૦૯ના રોજ થોમસ લિંકન અને નેન્સી હેન્ક્સ લિંકનના દ્વિતીય સંતાન તરીકે થયો હતો. ઘરની નબળી આર્થિક પરિસ્થિતિના કારણે શરૂઆતનું જીવન ખૂબ જ સંઘર્ષભર્યું રહ્યું હતું. ૧૮૧૬માં તેમનો પરિવાર કેન્ટુકી રાજ્ય છોડી ઈન્ડિયાના રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત થયો. બાળપણથી જ પરિવારના હાડમારીભર્યા જીવનને કારણે તેમનું પ્રાથમિક શિક્ષણ તૂટક અને અવ્યવસ્થિત રહ્યું. ૧૮૧૮માં તેમની માતાનું નિધન થયું. ૧૮૩૦માં તેમનો સમગ્ર પરિવાર ઈન્ડિયાના રાજ્ય છોડી ઇલિનૉઇસ રાજ્યમાં સ્થાયી થયો. અહીં તેમણે છૂટક મજૂરી અને નાની-મોટી નોકરીઓ કરીને પરિવારને મદદરૂપ બન્યા. થોડો સમય પોસ્ટ માસ્તર અને મોજણી અધિકારી પણ બન્યા.
રાજકીય જીવનની જેમ જ લિંકનનું અંગત જીવન પણ ભારે ઉતારચઢાવવાળું રહ્યું. પ્રાંરભિક જીવનમાં તેમણે ગરીબીનો સામનો કરવો પડ્યો. ૧૮૩૦માં માતાના મૃત્યુ થયું. ૧૮૪૨માં તેમના લગ્ન મેરી ટોડ સાથે થયાં. તેમના ચાર પુત્રો રોબર્ટ ટોડ લિંકન , ઍડવર્ડ બૅકર લિંકન , વિલિયમ વોલેસ લિંકન , ટોમસ ટેડ લિંકન પૈકી બે પુત્રો ઍડવર્ડ અને વિલિયમ અકાળે અવસાન પામ્યા. પુત્રોના અવસાનના આઘાતથી લિંકનના પત્નીએ લાંબા સમય સુધી માનસિક સમતુલા ગુમાવી દીધી.
અબ્રાહમ લિંકન એ એક અમેરિકન રાજનેતા અને વકીલ હતા. તેઓએ માર્ચ ૧૮૬૧ થી એપ્રિલ ૧૮૬૫માં તેમની હત્યા થઈ ત્યાં સુધી અમેરિકાના ૧૬મા રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે પદ સંભાળ્યું હતું. લિંકને અમેરિકી ગૃહ યુદ્ધમાં દેશનું નેતૃત્ત્વ કર્યું હતું.
૧૪ એપ્રિલ ૧૮૬૫ના રોજ લિંકન સપરિવાર નાટક કાર્યક્રમમાંથી પરત ફરી રહ્યા હતા ત્યારે જૉન વિલ્ક્‌સ બુથ નામના વ્યક્તિએ તેમણે ગોળી મારી દીધી. ૧૫ એપ્રિલના રોજ તેમનું અવસાન થયું. ૧૯૨૨માં વોશિંગટન ડી.સી.માં તેમની યાદમાં "લિંકન મેમોરિયલ"ની સ્થાપના કરવામાં આવી.
ગુજરાતી કવિ મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ 'કાન્ત' દ્વાર લિંકનનું ચરિત્ર 'પ્રેસિડંટ લિંકનનું ચરિત્ર' – એ નામથી લખવામાં આવ્યું હતું.
ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ માં, આલ્ફાગો સંપૂર્ણ કદના ૧૯ ૧૯ બોર્ડ પર ગો ના પ્રોફેશનલ ગો ખેલાડીને હરાવવાનો પ્રથમ કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ બન્યો. માર્ચ 2016 માં, તેણે લી-સેડોલને પાંચ-મેચની મેચમાં હારાવ્યા લી સે-ડોલ તે વખતે ગો ના સર્વશ્રેષઢ ખેલાડી હતા. જોકે ચોથી બાજી આલફા ગો હાર્યુ હતુ, લીએ અંતિમ રમતમાં રાજીનામું આપ્યું અને આલ્ફાગોની તરફેણમાં 4 રમતો 1નો અંતિમ સ્કોર આપ્યો. વિજયની સ્વીકૃતિમાં, આલ્ફાગોને કોરિયા બડુક એસોસિએશન દ્વારા 9-ડેનનો માનદ એનાયત કરવામાં આવ્યો. લીગ અપ અને લી સેડોલ સાથેની ચેલેન્જ મેચનો દસ્તાવેજ ગ્રેગ કોહ્સ દ્વારા નિર્દેશિત આલ્ફા ગો નામની એક ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મમાં કરવામાં આવ્યો હતો. 22 ડિસેમ્બર, 2016 ના રોજ તેને સાયન્સ જરનલ દ્વારા વર્ષના ઉપક્રમોમાંના એક તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.
આલ્ફા ગો અને તેના અનુગામી વ્યાપક તાલીમ દ્વારા, મશીન લર્નિંગ ખાસ કરીને કૃત્રિમ ન્યુરલ નેટવર્ક દ્વારા શિખેલ રમતની માહિતી આધારિત આગળની ચાલ શોધવા માટે મોન્ટે કાર્લો ટ્રી સર્ચ એલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે. ન્યુરલ નેટવર્કને આલ્ફાગોની પોતાની ચાલ પસંદગીઓ અને વિજેતાની રમતોની આગાહી કરવા માટે પ્રોગ્રામ કરવામા આવે છે. આ ન્યુરલ નેટ ટ્રી સર્ચ શક્તિમાં સુધારો કરે છે, પરિણામે આગળની પુનરાવૃત્તિમાં ચાલની પસંદગીની ઉચ્ચ ગુણવત્તા અને રમત વધુ મજબૂત બને છે.
૨૦૧૭ ફ્યુચર ગો સમિટમાં, તેના અનુગામી આલ્ફાગો માસ્ટરે ત્રણ રમતની મેચમાં તે સમયે વિશ્વના નંબર ૧ ક્રમાંકિત ખેલાડી કે જીને હરાવી હતી. (તેના કરતાં વધુ શક્તિશાળી આલ્ફાગો ઝીરો પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં હતો પરંતુ હજી સુધી તેની ઘોષણા કરવામાં આવી ન હતી) આ પછી, ચાઇનીઝ વેઇકી એસોસિએશન દ્વારા આલ્ફાગોને પ્રોફેશનલ 9-ડેનથી નવાજવામાં આવી.
આલ્ફા ગો અને કે જી વચ્ચેની મેચ પછી, ડીપમાઇન્ડે આલ્ફાગોને નિવૃત્ત કર્યુ, જ્યારે અન્ય ક્ષેત્રોમાં એ.આઈ સંશોધન ચાલુ રાખ્યું. ટૂંકા તાલીમ સમયગાળા સાથે, આલ્ફા ગો ઝીરોએ ચેમ્પિયન-હરાવતા આલ્ફા ગો સામે ૧૦૦-૦ થી વિજય મેળવ્યો, જ્યારે તેના અનુગામી આલ્ફાઝેરો, હાલમાં ગો અને ચેસ નો વિશ્વનો સર્વશ્રેષ્ઢ ખેલાડી ગણાય છે.
આલ્ફા ગો એ એક કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ છે જે બોર્ડ ગેમ ગો રમે છે. તેનો વિકાસ ડીપમાઇન્ડ ટેક્નોલોજીસ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો જે પાછળથી ગૂગલ દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવ્યો હતો. આલ્ફાગો પછી ત્રણ વધુ સારા શક્તિશાળી અનુગામી આવ્યા, જેને આલ્ફાગો માસ્ટર, આલ્ફાગો ઝીરો અને આલ્ફાઝિરો કહેવામાં આવે છે.
સતપુલી, પૌરી ગઢવાલ, ઉત્તરાખંડ નજીક બિલખેતમાં પવિત્ર આદિશક્તિ ભુવનેશ્વરી દેવી શક્તિપીઠ મંદિર આવેલું છે. આ મંદિર ઉત્તરાખંડના ભક્તોના સમૂહ માટે સૌથી પવિત્ર સ્થળ છે. નવરાત્રિ નિમિત્તે મંદિર પ્રશાસન દ્વારા મોટા મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
ભગવાન ઇન્દ્રે તેમના આખા શરીર પર યોનિનો શ્રાપ મળ્યા બાદ તેમના પાપોનું પ્રાયશ્ચિત કરવા માટે શ્રી ભુવનેશ્વરીની પૂજા કરી હતી. શ્રી ભુવનેશ્વરીએ યોનિને આંખોમાં ફેરવી દીધી અને આ ઘટના પછી તેને ઈન્દ્રાક્ષી કહેવામાં આવે છે. તેમજ તેમની એક શક્તિપીઠ ઉત્તર શ્રીલંકામાં જાફના દ્વીપકલ્પના કિનારે - નૈનાઈ શ્રી નાગપૂસની અંબાલ મંદિરમાં નૈનાતીવુ માં આવેલી છે. દેવીની પાયલ અહીં પડી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ભુવનેશ્વરી શબ્દ ભુવના અને ઈશ્વરી શબ્દોનું સંયોજન છે, જેનો અર્થ થાય છે "વિશ્વની દેવી" અથવા "બ્રહ્માંડની રાણી", જ્યાં વિશ્વ ત્રિ-ભુવન છે અથવા ભુ , ભુવઃ અને સ્વાહ્ એ ત્રણ પ્રદેશો છે.
ભુવનેશ્વરી એ એક હિન્દુ દેવી છે. તેઓ શક્તિવાદની દસ મહાવિદ્યા દેવીઓમાં ચોથા સ્થાને છે અને મહાદેવીના સર્વોચ્ચ સ્વરૂપોમાંની એક છે. દેવી ભાગવતમાં તેમને આદિ પરાશક્તિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સમગ્ર ભારતમાં ભુવનેશ્વરીને સમર્પિત અનેક મંદિરો છે. દક્ષિણ ભારતમાં મોટાભાગના શ્રીવિદ્યા પરંપરાના ઉપાસકો તેમની પૂજા કરે છે. કેરળમાં તે શાક્તોમાં પણ લોકપ્રિય છે.
મુલાણીએ ગુજરાતી રંગભૂમિને ટ્રેજડીનો પરિચય કરાવ્યો. તેમના જયરાજ અને અજબકુમારી બોમ્બેમાં પ્લેગની ઘટનાને કારણે શરૂઆતમાં સફળ થયા ન હતા. જો કે, ૧૯૧૨-૧૩માં ફરીથી રજૂ કરવામાં આવ્યા ત્યારે તેઓ સફળ રહ્યા હતા. ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી જેવા વિદ્વાનોએ અજબકુમારીના વખાણ કર્યા હતા પણ શ્રોતાઓને તે ગમ્યું ન હતું. કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિ કથળી હોવા છતાં, શામળ ભટ્ટની સિંહાસન બત્રીસી પર આધારિત તેમનું વિક્રમચરિત્ર વ્યાવસાયિક રીતે સફળ થયું અને કંપનીને પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરી. તેમણે કંપની પાસે તેમની ૨૮,૦૦૦ રૂપિયાની બાકી રકમની માંગણી કરી, પરંતુ માત્ર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા જ મળ્યા. દુઃખી થઈને તેમણે કંપની છોડી દીધી. જો કે, તેમના કરારની શરતોએ તેમને અન્ય કંપનીઓ માટે બીજા દસ વર્ષ માટે નાટકો લખવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારબાદ તેમણે તેમના જમાઈ વિશ્વનાથ માધવજી ભટ્ટના નામે ૧૯૦૬માં કાઠિયાવાડી નાટક મંડળીની સ્થાપના કરી. વિઠ્ઠલદાસ ભોજક અને બાપુલાલ પુંજીરામ નાયક અનુક્રમે તેના દિગ્દર્શક અને સંગીતકાર હતા.
કાઠિયાવાડી નાટક મંડળીએ કૃષ્ણને પ્રથમ વખત ગુજરાતી મંચ પર પ્રસ્તુત કરતા તેમના નાટક કૃષ્ણચરિત્ર નું નિર્માણ કર્યું. પ્રકૃતિમાં ભક્તિભાવ, તે ભાગવતની વાર્તાઓ પર આધારિત હતી, જેમાં કૃષ્ણ અને ગોપી વચ્ચેના સંબંધને દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. તેમના નાટકોએ ઉર્દૂ તેમજ મરાઠી નાટકોને પ્રભાવિત કર્યા છે. તેમણે માત્ર એક જ દિવસમાં વીરમંડળ લખી દીધું હતું. આ ઉપરાંત તેણે ફિલ્મોની સ્ક્રિપ્ટ પણ લખી હતી. ૧૯૦૯ માં દેવું કરીને, તેમણે કાઠિયાવાડી નાટક મંડળી વેચી, અને ૧૯૧૫ માં, તેમણે મુંબઈ ગુજરાતી નાટક મંડળી છોડી દીધી. રોયલ નાટક મંડળી માટે લખાયેલ તેમની એક જ ભૂલ , તેની સ્ક્રિપ્ટમાં માનવરહિત હવાઈ વાહન પર ચર્ચા હતી. ૧૯૨૦ના દાયકામાં, તેમણે આર્યસુબોધ ગુજરાતી નાટક મંડળી સાથે કામ કર્યું.
નથુરામ શુક્લએ તેમને સૌભાગ્યસુંદરીને ફરીથી લખવા વિનંતી કરી ત્યારે તેઓ મુંબઈ ગુજરાતી નાટક મંડળીમાં ફરી જોડાયા, જે કંપનીના માલિકો અને દિગ્દર્શકને પ્રભાવિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. તેમણે આ નાટક ફરીથી લખ્યું અને તેનું પ્રીમિયર ૧૯ ઓક્ટોબર ૧૯૦૧ના રોજ થયું. મુખ્ય ભૂમિકામાં બાપુલાલ નાયક અને જયશંકર ભોજક તેમજ માધવની ભૂમિકામાં મોહનલાલની ભૂમિકાએ, નાટકને મોટી સફળતા અપાવી અને જયશંકર તેમની સુંદરી તરીકેની સ્ત્રી અવતરણની ભૂમિકા માટે જાણીતા બન્યા. બાપુલાલ નાયક અને જયશંકર સુંદરીની જોડી પ્રેક્ષકોમાં લોકપ્રિય બની હતી અને તેઓએ પછીથી ઘણા નાટકોમાં સાથે અભિનય કર્યો હતો. પ્રભાશંકર 'રામાણી'એ તેમના અનેક નાટકોમાં અભિનય કર્યો અને ખ્યાતિ મેળવી. જુગલ જુગારી તેમનું સામાજિક નાટક હતું.
મૂળશંકર હરિનંદ મુલાણી ગુજરાતી રંગભૂમિના નાટ્યકાર હતા. ગ્રામ વિકાસ અધિકારી તરીકે અને સાપ્તાહિક અખબારના સંપાદક તરીકે કામ કર્યા પછી તેઓ થિયેટર કંપની મુંબઈ ગુજરાતી નાટક મંડળીમાં જોડાયા, જ્યાં તેમણે દાયકાઓ સુધી નાટ્યકાર તરીકે કામ કર્યું. તેમણે રાજબીજ , અજબકુમારી , સૌભાગ્ય સુંદરી , નંદબત્રીસી અને કૃષ્ણચરિત્ર જેવા વ્યાવસાયિક તથા વિવેચનાત્મક રીતે સફળ નાટકો સહિત સામાજિક, પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક વિષયો પર પચાસથી વધુ નાટકો લખ્યા હતા.
મુલાણી જૂના ગુજરાતી રંગભૂમિના અગ્રણી નાટ્યકારોમાંના એક હતા. તેમણે સામાજિક, પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક વિષયો પર પચાસથી વધુ નાટકો લખ્યા હતા; જેમાંથી લગભગ ૨૮ મંચસ્થ થયા હતા, ચાર મંચન ન થયા અને ચૌદ નાટકો રૂપાંતરિત થયા હતા. તેમના લોકપ્રિય નાટકોમાં રાજબીજ , અજબકુમારી , સૌભાગ્ય સુંદરી , નંદબત્રીસી અને કૃષ્ણચરિત્ર નો સમાવેશ થાય છે. કૃષ્ણચરિત્ર અને દેવકન્યા પુસ્તક તરીકે પ્રકાશિત થયા છે. તેમનું નાટક પોરસ સિકંદર મંચપર ક્યારેય રજૂ થયું નથી.
તેમનો જન્મ ૧ નવેમ્બર ૧૮૬૭ના રોજ ચાવંડ માં હરિનંદ દયાનંદ અને માનકુંવરના ધાર્મિક પ્રશ્નોરા નાગર બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ મુળા ભટ્ટના વંશજ હતા જેમણે ૧૦ કે ૧૨ પેઢીઓ પહેલા નવાનગર રાજ્યના મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે જુનાગઢમાં અંગ્રેજી માધ્યમમાં ચોથા ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યો હતો અને તેમના ઘરે ધાર્મિક કાર્યો અને સંસ્કૃત પુસ્તકો વાંચ્યા હતા, બાદમાં થોડો સમય સંસ્કૃત વિદ્વાન પાસે અભ્યાસ કરવા ગયા હતા.
મુલાણીએ ધારીમાં ગ્રામ વિકાસ અધિકારી તરીકે દસ રૂપિયાના પગારે નોકરી શરૂ કરી, પરંતુ ત્યારબાદ બોમ્બે જવાનું થતાં નોકરી છોડી દીધી. સંઘર્ષના સમયગાળા પછી, તેઓ વીસ રૂપિયાના પગારે સાપ્તાહિક અખબાર સત્યવક્તામાં પ્રૂફરીડર તરીકે જોડાયા. તેમણે તેમની કોલમ, ઘનઘટામાં સથઘટનાઓ આવરી લીધી અને લોકપ્રિય બન્યા. બાદમાં તેમણે સાપ્તાહિકના તંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી.
તેમણે નાટકો લખતા પહેલા લોક-ધૂન અને છંદના તેમના જ્ઞાનની મદદથી સંગીતના નાટકો માટે ગીતો લખ્યા અને કંપોઝ કર્યા. કુલીન કાન્તા માટેના તેમના ગીતો લોકપ્રિય બન્યા હતા.
ગોવર્ધનરામે પોતાની નવલક્થા 'સરસ્વતીચંદ્ર'ના ઘણા પાત્રોનું નિર્માણ તેમના જીવન દરમ્યાન પરિચયમાં આવેલા સાચા પાત્રો પરથી કર્યું છે. ગુણસુંદરીનું પાત્ર કોના પરથી રચવામાં આવ્યુ છે એ વિશે ગોવર્ધનરામની 'સ્ક્રૅપબુક' માંથી માહિતી મળે છે. ૧૮૯૧ની એક નોંધમાં તેઓ લખે છે. "મારાં માતુશ્રી અને લલિતા સમક્ષ મારા 'સરસ્વતીચંદ્ર'ના બીજા ભાગની હસ્તપ્રત મેં વાંચી ત્યારે મારાં માતુશ્રી કેટલી બધી વાર અને કેટલા બધા ઉમળકાથી લલિતા તરફ વળીને કહેતાં કે 'આ રહ્યાં મારાં ગુણસુંદરી'"
ગુણસુંદરીનાના બાળલગ્ન થયાં હતાં. તેનો પતિ વિદ્યાચતુર સંસ્કારી, રસજ્ઞ અને વિદ્યારસિક હતો. તે મામાને ત્યાં રહી અભ્યાસ કરતો ત્યારે ગુણસુંદરી એને પત્રો લખતી જેમાં તે દુહા, સાખીઓ, ગરબીઓ વગેરે ઉતારતી. ગુણસુંદરીનો સસરો માનચતુર ક્રોધી અને મિજાજી સ્વભાવનો છે. સાસુ ધર્મલક્ષ્મી સાસુપણું બજાવનારાં છે. પતિની સગવડમાં પતિપ્રેમ, ગૃહકાર્યની વહેંચણીમાં પ્રાવીણ્ય, સહુને અનુકૂળ થવામાં વ્યવહારદક્ષતા, વૈયક્તિક સુખસગવડો પ્રત્યે ઉદાસીનતા વગેરે ગુણો ગુણસુંદરી ધરાવે છે.
પરંતુ ત્યારબાદ ૧૮૯૨માં તેઓ 'સ્ક્રૅપબુક'માં નોંધે છે, "અફસોદસ કે તે ગુણસુંદરીની સરખામણીમાં ઘણાં ઓછાં ઊતરે છે. આ આદર્શ નાયિકાનું સૂચન મારાં પત્નીમાંથી મળ્યું છે, પરંતુ એ બે વચ્ચે વિશાળ અને અનુલ્લંઘનીય અંતર છે". જોકે 'સ્ક્રૅપબુક'માં તેઓ એ પણ નોંધે છે, "મારી પત્ની મારી નાયિકા થવા માટે અતિશય રાંક છે. આ નાયિકાનાં કેટલાક લક્ષણો મારાં માતુશ્રીમાંથી પણ લેવામાં આવ્યાં છે. બીજી ઘણી બાબતોમાં ચિત્ર મૌલિક છે".
ગુણસુંદરી એ ગુજરાતી લેખક ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી કૃત નવલકથા 'સરસ્વતીચંદ્ર'નું પાત્ર છે. આ પાત્ર નવલકથાની નાયિકા કુમુદની માતા છે. ગુણસુંદરીના પાત્રમાં વ્યક્તિ અને કુટુંબના સંબંધને આદર્શ રીતે ઉપસાવતી ગૃહિણીનું આલેખન થયું છે. ચાર ભાગમાં વિસ્તૃત નવલકથાના બીજા ભાગનું નામ આ પાત્રના નામ પરથી 'ગુણસુંદરીનું કુટુંબજાળ' રાખવામાં આવ્યું છે.
કરસનદાસ મૂળજી, એ એક સમાજ સુધારક અને પત્રકાર હતા. સ્ત્યપ્રકાશ અગાઉ તેઓ રાશ્ત ગોફતાર અને સ્ત્રીબોધ સામયિકોમાં લખતા હતા, પરંતુ આ સામયિકોનો વાચકવર્ગ મોટાભાગે પારસી સમુદાય સુધી મર્યાદિત હતો. તેથી તેમણે મંગળભાઈ નથ્થુભાઈની મદદથી ૧૮૫૫ માં સત્યપ્રકાશની સ્થાપના કરી. રુસ્તમજી રાની તેના પ્રકાશક હતા જ્યારે તેનું સંપાદન કરસનજી જાતે સંભાળતા હતા. તેમના લેખોમાં ઊંચી મનાતી હિન્દુ જ્ઞાતિના નેતાઓને સંબોધવામાં આવતા અને તેમાં તેઓ સામાજિક અને ધાર્મિક કુરિવાજો અને કુપ્રથાઓ પર હુમલો કરતા. મૂળજીભાઈએ વિવિધ સામાજિક મુદ્દાઓ જેવા કે સ્ત્રી શિક્ષણ, ભભકાદાર ખર્ચાળ લગ્નો, લગ્નો દરમિયાન ગવાતા અભદ્ર ગીતો અને અંતિમવિધિ દરમ્યન છાતી કૂટી રડવાની વિધિ જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપ્યું હતું. જ્ઞાતિ નેતાઓ તેમના આ લેખો પર નાખુશ હતા અને મૂળજી તેની કપોળ વાણીયા જ્ઞાતિથી બાકાત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, પરંતુ તેઓ સમુદાયમાં સમર્થન મેળવી શક્યા નહીં. સત્યપ્રકાશ ૧૮૬૧ માં રાશ્ત ગોફ્તારમાં વિલિન થયું, અને તે પછીના રાશ્ત ગોફ્તાર નામથી જ ૧૯૨૧ સુધી તેનું પ્રકાશન ચાલુ રહ્યું.
મૂળજીએ સાપ્તાહિક માટે જે નોંધપાત્ર લેખો લખ્યા હતા તેમાંથી એકનું નામ ગુલામીખત હતું, આમાં તેમણે વૈષ્ણવો દ્વારા સહી અભિયાન ચલાવી અને કાયદા ઘડવાની પ્રક્રિયાની ટીકા કરી હતી જે થકી ધાર્મિક દરજ્જાને કારણે મહારાજે ન્યાયાલયમાં જવાની જરૂર ન રહેતી. આ લેખના પ્રકાશન પછી, મૂળજીને મોટા પ્રમાણમાં પૈસા આપીને ખુશ કરવાના કેટલાક પ્રયત્નો થયા, પરંતુ આ પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા. આ ઘટના પછી, મૂળજીએ થોડા લેખો લખ્યા - મહારાજો ને વિનંતિ અને ધર્મગુરુની સત્તા જેમાં તેમણે ખુલ્લેઆમ પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો. હિંદુઓનો અસલી ધર્મ અને અત્યારના પાખંડી મતો નામનો એક લેખ ૨૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૦ ના દિવસે (પ્રકાશિત થયો. આ લેખમાં વૈષ્ણવ આચાર્યોની તેમની વર્તણૂક માટે ટીકા કરવામાં આવી, જેના પરિણામે ૧૮૬૨ માં મહારાજ લલાયબલ કેસ થયો.
વૈષ્ણવ ધાર્મિક વડાઓએ સ્વધર્મવર્ધક એને સંશયછેદક નામના ચોપાનિયા પ્રકાશિત કરવાનું શરૂ કર્યું. આ ચોપાનિયામાં તેઓએ મૂળજી અને અન્ય સમાજ સુધારકોને લોભી, નાસ્તિક અને મૂર્ખ લોકોની ઉપાધી આપી. તેના જવાબમાં, સત્યપ્રકાશ ધાર્મિક વડાઓ પર છેતરપિંડી કરતા હોવાનો આરોપ લગાવ્યો અને તેમના ધાર્મિક પુસ્તકોને ઝેરી ગણાવ્યા. વૈષ્ણવ ધાર્મિક વડા, જદુનાથ મહારાજે ચાબુક નામનો એક જ્વલંત લેખ લખ્યો અને તેના જવાબમાં, હિંદુઓનો અસલી ધર્મ અને અત્યારના પાખંડી મતો લખવામાં આવ્યો. મૂળજીના લેખથી મહારાજ લાયબલ કેસ થયો, જે મૂળજીભાઈ જીતી ગયા.
સત્યપ્રકાશ એ એક ગુજરાતી ભાષાનું સાપ્તાહિક હતું જે સમાજ સુધારણાના હેતુથી સમાજ સુધારક અનેપત્રકાર કરસનદાસ મૂળજી દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હતું. તેનું પ્રકશન ૧૮૫૫ માં શરૂ થયું અને તે ૧૮૬૧ સુધી ચાલ્યું. ત્યાર બાદમાં મુંબઈથી પ્રકાશિત થનારા અન્ય અખબાર રાશ્ત ગોફ્તારમાં તેને વિલિન કરી દેવામાં આવ્યું.
તેઓ તેઓ ગુજરાતી શબ્દકોષ ભાગવદ્ગોમંડલના સંપાદક હતા. ૧૯૨૮થી શરૂ કરી ૨૬ વર્ષની સતત મહેનતને અંતે ૧૯૫૫માં આ કોષ રચવાનું મહાકાર્ય પૂરૂં થયું હતું. આ કોષની પૂર્ણાહૂતિ વખતે ગોંડલનરેશ વિક્રમસિંહે તેમને પોશાકના રૂ.૧,૫૦૦ ઈનામ આપ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે ‘શબ્દકોશ સદ્‌ગત મહારાજા ભગવતસિંહજી બાપુની દોરવણી મુજબ તૈયાર કરાવવાનું મહાન કામ પૂરૂં કરવાનો મોટા ભાગનો યશ ગોંડલના માજી વિદ્યા અધિકારી શ્રી ચંદુલાલ પટેલને ફાળે જાય છે.’
તેમણે ‘ગાંધીજ્ઞાનકોષ’ નું પણ સંપાદન કર્યું. ‘ગાંધીજીનાં વિચારરત્નો’ શીર્ષક હેઠળ ચંદુલાલે ગાંધીજીના વિચારોનું સંપાદન કર્યું અને ૧૯૩૨માં ગુજરાત વિદ્યાપીઠ દ્વારા તેને પાઠ્યપુસ્તક તરીકે મંજૂર કરવામાં આવ્યું હતું. તેમની આગેવાનીમાં તૈયાર થયેલી ગોંડલ રાજ્યની વાચનમાળાઓ બીજાં રજવાડાંની શાળામાં પણ ચાલતી હતી. આ વાચનમાળા ભારત ઉપરાંત રંગૂન, આફ્રિકા અને એડનમાં ચાલતી ગુજરાતી નિશાળોમાં પણ વપરાતી હતી. ગોંડલ રાજ્યમાં કન્યાકેળવણી ફરજિયાત કરવાના હુકમનો અમલ પણ તેમણે અસરકારક રીતે કરાવ્યો.