polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
એક મત અનુસાર અમિયલ એ સિંધી કુંવરીનું નામ છે પણ બીજા મત અનુસાર એનું નામ ચૂડ કીધું છે. ચૂડ નામ એ ચુડેલ એટલે કે મૃત્યુ બાદ પ્રેત સ્વરૂપે ફરતો સ્ત્રીના વાસનાદેહના સંદર્ભે હોય શકે એવો મત પણ છે. આ લોકકથા સંબંધિત અંદાજે સો જેટલા દુહા મળે છે જેમાં નામ હોય અથવા ન પણ હોય. આ દુહાઓમાં ચૂડ અને ક્યારેક અમિયલ એવા નામ જોવા મળે છે. ઉપરાંત 'એડા' એટલે કે 'એવા' જેવા સિંધી શબ્દો પણ મળે છે. મોટા ભાગના દુહામાં છ કડી હોય છે પણ કેટલાકમાં ઓછી કડી મળે છે. વિષય અને રચનાના આધારે સિંધી મુસ્લિમ દુહાગીર તમાચી સુમરા તેના રચનાકાર હોવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે.
ઓખા બરડાના અથવા સૌરાષ્ટ્રના કોઈ નગરમાં એક સિંધી કુંવરી નાનપણથી તે નગરના નગરશેઠ અથવા મંત્રીના પુત્ર અમિયલના પ્રેમમાં હોય છે. તે કુંવરીના અન્ય રાજકુમાર સાથે લગ્ન થતાં તે વ્રતનું બહાનું કાઢી નગર બહાર એકાંતમાં વસે છે અને અમિયલ સાથે પ્રેમસંબંધ ચાલુ રાખે છે. એક દિવસ રાજકુમારને જાણ થતાં તે કુંવરીની હત્યા કરી નાખે છે. મૃત્યુ બાદ ચુડેલ બનેલ કુંવરી સાથે અમિયલનો પ્રેમસંબંધ અજાણતા જ ચાલુ રહે છે. પણ અમિયલને હકીકતની જાણ થતાં તે ભાગીને ગિરનાર ચાલ્યો જાય છે. ચુડેલ તેને ત્યાં શોધી કાઢે છે પણ તેને અમિયલે છોડ્યાંની જાણ થતાં તિરસ્કાર વરસાવે છે.
આ દુહાઓ મુખ્યત્વે પ્રેમવિષયક અને પ્રેમીને સંબોધીને છે. સ્વાગત, વિદાય, સપનું, વિરહ જેવા વિષયો છે. તેમાં કોને પ્રેમ કરવો અને ન કરવો એવી વાતો પણ છે. લોકજીવનમાં જોવા મળતી વસ્તુઓ કુવાનો કોસ, બિલોરી કાચ, હિંડોળાખાટ, ટંકણખારના નિર્દેશ પણ મળે છે.
ચૂડ વિજોગણ એ એક ગુજરાતી લોકકથા છે. આ કથામાં એક ચુડેલે તેના પ્રેમી માટે દુહા લખેલા છે જે પ્રચલિત છે. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં આ લોકકથા પ્રચલિત છે.
ઝવેરચંદ મેઘાણીના 'પરકમ્મા' પુસ્તકમાં 'સજણાં' નામના પ્રકરણમાં આ દુહાઓની નોંધ છે. તેમની 'ઓળીપો' વાર્તાનું કથાબીજ પણ આ લોકકથા છે.
આ પ્રમેયની અસંખ્ય સાબિતીઓ આપવામાં આવી છે, જે કદાચ બધા ગાણિતિક પ્રમેયોમાં સૌથી વધુ સાબિતીઓ છે. તેઓ ઘણી વૈવિધ્યસભર છે, જેમાં ભૌમિતિક અને બૈજિક સાબિતીઓ બંને છે, અને કેટલીક હજારો વર્ષો જૂની છે. પ્રમેયને વિવિધ રૂપે વિસ્તૃત કરી શકાય છે, જેમાં ઉચ્ચ-પરિમાણીય અવકાશો, યુક્લિડીયન ન હોય તેવી અવકાશો, કાટકોણ ત્રિકોણ સિવાયના આકારો અને ત્રિકોણ નહિ પણ -પરિમાણીય ઘન આકારોનો સમાવેશ થાય છે. પાયથાગોરસના પ્રમેય એ ગાણિતિક જટિલતા, રહસ્યમયતા અથવા બૌદ્ધિક શક્તિના પ્રતીક તરીકે ગણિતની બહારના રસો પણ આકર્ષ્યા છે, જેમાં અનેક સાહિત્ય, નાટકો, સંગીતમય ચલચિત્રો, ગીતો, ટપાલ ટિકિટ અને કાર્ટૂનના પ્રખ્યાત સંદર્ભોનો સમાવેશ થાય છે.
હીથ યુક્લિડના એલિમેન્ટ્સના પ્રપોઝિશન .47 પર તેના ભાષ્યમાં આ સાબિતી આપે છે, અને અને ની દરખાસ્તો, કે પાયથાગોરસને આ સાબિતી ખબર હોઇ શકે છે, નો ઉલ્લેખ કરે છે. પાયથાગોરસના પ્રમેયની સાબિતી માટે હીથ પોતે જુદા પ્રસ્તાવની તરફેણ કરે છે, પરંતુ તે ચર્ચાની શરૂઆતથી સ્વીકારે છે કે "પાયથાગોરસ પછીની પ્રથમ પાંચ સદીઓનું આપણી પાસે જે ગ્રીક સાહિત્ય છે, તેમાં આ અથવા કોઈ અન્ય મહાન ભૌમિતિક શોધનો ઉલ્લેખ કરતી નોંધ નથી. " પાયથાગોરસની ગણિતના સર્જક તરીકેની કોઈપણ પ્રકારની ભૂમિકા પર તાજેતરના તજજ્ઞો વધુ ને વધુ શંકા પેદા કરી રહ્યા છે, જોકે આ વિશે ચર્ચા હજુ ચાલુ જ છે.
ગણિતમાં, પાયથાગોરસનો પ્રમેય યુક્લિડીયન ભૂમિતિમાં કાટકોણ ત્રિકોણની ત્રણે બાજુઓ વચ્ચેનો એક પાયાનો સંબંધ છે. તે મુજબ જે ચોરસની બાજુ કર્ણ હોય , તેનું ક્ષેત્રફળ અન્ય બે બાજુઓ પર આધાર વાળા ચોરસના ક્ષેત્રફળોના સરવાળા સમાન છે. આ પ્રમેય , અને બાજુઓની લંબાઈ ધરાવતા સમીકરણ તરીકે લખી શકાય જેને ઘણી વખત "પાયથાગોરસનું સમીકરણ" કહેવાય છે:
આકૃતિમાંના બે મોટા ચોરસમાં ચાર સરખા ત્રિકોણ છે, અને બે મોટા ચોરસ વચ્ચેનો એક માત્ર ફરક એ છે કે ત્રિકોણ અલગ રીતે ગોઠવાયેલા છે. તેથી, બંને મોટા ચોરસની અંદરની સફેદ જગ્યા સમાન વિસ્તાર હોવી જરૂરી છે. સફેદ અવકાશના ક્ષેત્રફળ સરખાવવાથી પાયથાગોરસનું પ્રમેય મળે છે, ઇતિ સિદ્ધમ
પાયથાગોરસનું સમીકરણ કાટકોણ ત્રિકોણની બાજુઓનો સરળ સંબંધ આપે છે, જેથી જો કોઈ પણ બે બાજુની લંબાઈ જ્ઞાત હોય તો ત્રીજી બાજુની લંબાઈ મળી શકે. પ્રમેયનું બીજુ પરિણામ એ છે કે કોઈપણ કાટકોણ ત્રિકોણમાં, કર્ણ એ કોઈપણ બાજુ કરતાં મોટો હોય છે, પરંતુ તેમના સરવાળા કરતા નાનો હોય છે.
આ પ્રમેયનું સામાન્યકરણ કોસાઈનનો નિયમ છે, જે કોઈપણ ત્રિકોણની બે બાજુઓની લંબાઈ અને તેમની વચ્ચેના ખૂણા પરથી ત્રીજી બાજુની લંબાઈની ગણતરી શક્ય બનાવે છે. જો બે બાજુઓ વચ્ચેનો કોણ કાટકોણ હોય, તો કોસાઇનનો નિયમ પાયથાગોરસના સમીકરણમાં પરિણમે છે.
આ પ્રમેયની અન્ય કોઈપણ પ્રમેય કરતાં વધુ જાણીતી સાબિતીઓ હોઈ શકે છે ; પાયથાગોરસની પ્રસ્તાવના પુસ્તકમાં 370 સાબિતીઓ છે.
જ્યાં સી કર્ણની લંબાઈ છે અને ત્રિકોણની અન્ય બે બાજુઓની લંબાઈ અને છે. આ પ્રમેય, જેનો ઇતિહાસ ખૂબ ચર્ચાસ્પદ છે, તેનું નામ પ્રાચીન ગ્રીક ચિંતક પાયથાગોરસ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.
આ સાબિતી બે સમરૂપ ત્રિકોણની બાજુઓના ગુણોત્તર પર આધારિત છે, એટલે કે, સમરૂપ ત્રિકોણની કોઈપણ બે અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે.
જો કર્ણની લંબાઈ હોય અને અને અન્ય બે બાજુઓની લંબાઈ હોય, તો પાયથાગોરસના પ્રમેયને પાયથાગોરસના સમીકરણ તરીકે વ્યક્ત કરી શકાય છે:
આ શિલ્પો જૂન ૧૯૫૧ના થોડા સમય પહેલા ખોદી કાઢવામાં આવ્યા હતા. વડોદરા વિશ્વવિદ્યાલયના એક પ્રોફેસર તેમાંથી પાંચ શિલ્પોને પુરાતત્ત્વવિદ યુ.પી. શાહ પાસે ચકાસણી માટે લાવ્યા હતા. ઉમાકાંત પ્રેમાનંદ શાહે આખરે મોટાભાગના શિલ્પોને સ્થાનિક વ્યક્તિઓ પાસેથી ખરીદીને મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયને ભેટ આપ્યા હતા, જે હાલ વડોદરા મ્યુઝિયમ અને પિક્ચર ગૅલેરીમાં સંગ્રહાયેલા છે.
અકોટા કાંસ્ય એ ૬૮ જૈન શિલ્પોના એક દુર્લભ અને મહત્વપૂર્ણ સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં વડોદરા નજીક અકોટાની આસપાસમાંથી મળી આવ્યા હતા. આ શિલ્પો ઇ.સ. ૬ઠ્ઠીથી ૧૨મી સદીની વચ્ચેના છે, તેમાં ગુપ્ત સમયગાળાના દુર્લભ કાંસ્ય શિલ્પોનો સમાવેશ થાય છે જેનો ઉપયોગ ગુપ્ત સમયગાળાની શિલ્પકળાની તુલના માટે વ્યાપકપણે કરવામાં આવે છે.
જીવંતસ્વામીના બે શિલ્પો પ્રારંભિક પશ્ચિમી ભારતીય કલાશાળાના વ્યાપકપણે ઉલ્લેખિત ઉદાહરણો છે. આ પૈકીના એક શિલ્પને વિશેષરૂપથી નાગેશ્વરી દ્વારા સ્થાપિત જીવંતસ્વામી તરીકે અંકિત કરવામાં આવ્યું છે, જે ગુપ્ત શૈલીના પ્રારંભિક તબક્કાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
તીર્થંકરની બે મૂર્તિઓ ગુપ્ત પછીના સમયગાળાની છે. સાધુ સર્વદેવ દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવેલી એક મૂર્તિમાં ધર્મચક્રની બંને બાજુએ આઠ ગ્રહોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી આઠ સ્થાયી આકૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે. સિંહ પર ઉભેલા સરસ્વતી અને અંબિકાની નોંધપાત્ર છબીઓ એ જ સમયગાળાની છે.
આ શિલ્પો પૈકીના માત્ર બે જ શિલ્પો પર તેના સમયગાળાની નોંધ મળી આવેલી છે. યુ.પી. શાહે બાકીના શિલ્પોને પુરાતત્વીય ધોરણે સમયબદ્ધ કર્યા હતા. આ શિલ્પો ૫મી થી ૧૨મી સદી સુધીના છે. તેઓ ક્ષત્રપ યુગમાં સ્થાપિત આર્ય રથના વાસતિક સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે.
અકોટા પાંચમી સદીમાં જૈન ધર્મનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું અને ગ્રંથોમાં તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તે ગુપ્ત, ગુપ્તોતર અને મધ્યયુગીન સમયગાળા દરમિયાન ધાતુકળા અને ધાતુ તકનીકના વિકાસ વિશે માહિતી પૂરી પાડી છે.
ચામરધારિણી કમળ પાંખડીઓ પર કાળજીપૂર્વક કોતરવામાં આવેલી છે જે ત્રિભંગ મુદ્રામાં ઊભેલી છે. તે ૧૧ મી અને ૧૨ મી સદીની વચ્ચેના ચૌલુક્ય સમયગાળા દરમિયાન પશ્ચિમ ભારતની શિલ્પશાળાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ શિલ્પો પૈકીના કોઈ પણ ઈ.સ. ૧૧૦૦ બાદના સમયના નથી, જે સૂચવે છે કે અલાઉદ્દીન ખલજીના સેનાપતિ આલાપ ખાન દ્વારા ગુજરાત પરના આક્રમણથી બચાવવા માટે તેને જમીનમાં દાટી દેવામાં આવ્યા હતા.
૧૨ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ના રોજ ફિલ્લોરાની રણગાડીઓની લડાઈમાં ભારતે નિર્ણાયક વિજય મેળવ્યો અને પાકિસ્તાની દળોએ પીછેહઠ કરી અને ચાવીન્દા ખાતે રક્ષણાત્મક તૈનાતી ગોઠવી અને આખરી લડાઈની તૈયારી કરી. તેના એક દિવસ પહેલાં ભારતે અસલ ઉત્તર ખાતે વધુ એક લડાઈ જીતી હતી જેમાં ખેમકરણ વિસ્તારમાં પાકિસ્તાની હુમલાને સફળતાપૂર્વક ખાળવામાં આવ્યો હતો. ભારતીય ભૂમિસેનાનો પાકિસ્તાની પ્રદેશમાં સફળ હુમલો ચાવીન્દાની લડાઈમાં પરિણમ્યો અને તે સ્થળે ભારતીય આગેકૂચને થંભાવવામાં પાકિસ્તાનીઓ સફળ રહ્યા. ૨૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ યુદ્ધવિરામની શરુઆતે તમામ મોરચાઓ પર લડાઈ થંભી ગઈ. તે જ દિવસે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સુરક્ષા સમિતિએ સર્વાનુમતે ઠરાવ પસાર કરી અને બંને દેશોને બિનશરતી યુદ્ધવિરામ જાહેર કરવા જણાવ્યું. ભારતે ફિલ્લોરા, ફગોવાલ, મહારાજકે, ગડગોર, બાજાગ્રહી ગામો સહિત ૫૧૮ ચોરસ કિમીનો પાકિસ્તાની વિસ્તાર સિઆલકોટ ક્ષેત્રમાં પોતાના કબ્જામાં રાખ્યો. તે તાશ્કંદ સમજૂતી પછી પાકિસ્તાનને પરત સોંપવામાં આવ્યો.
લડાઈની શરુઆત ભારતના ફિલ્લોરા વિસ્તારમાં ૧૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ હુમલા સાથે થઈ. તે વિસ્તારમાં ભારતની ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન સક્રિય હતી. તેમાં ચાર રેજિમેન્ટ સામેલ હતી અને પાકિસ્તાનની ૬ઠ્ઠી બખ્તરિયા ડિવિઝન સામે ભીષણ સંઘર્ષમાં તે ઉતરી હતી. પાકિસ્તાની હવાઇ હુમલાઓએ ભારતીય રણગાડીઓને વધુ નુક્શાન ન કર્યું પરંતુ ભારવાહક વાહનો અને પાયદળે ખાસ્સી ખુવારી વેઠવી પડી. બે દિવસ સુધી ભીષણ લડાઈ લડવામાં આવી અને પાકિસ્તાની સૈનિકો ઓછી સંખ્યામાં હોવાથી ચાવીન્દા તરફ પીછેહઠ કરી ગયા. તે દરમિયાન પાકિસ્તાને આશરે ૬૦ રણગાડીઓ ગુમાવી હતી.
ફિલ્લોરાની લડાઇ ૧૯૬૫ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન લડવામાં આવેલ રણગાડીઓની લડાઈ હતી. તે સિઆલકોટ વિસ્તારમાં બંને દેશો વચ્ચે પ્રથમ મોટી લડાઈ હતી અને તે અસલ ઉત્તરની લડાઈ સાથે સાથે લડવામાં આવી હતી.
તે યુગના અન્ય લોકોની જેમ, તેણીએ પણ તેમની બધી ફિલ્મોમાં તેમના ગીતો જાતે ગાયા હતા. તે પછીના વર્ષોમાં તેમણે અભિનય ચાલુ રાખ્યો. ત્યારબાદ, બેગમ અખ્તર લખનઉ પાછાં ફર્યાં, જ્યાં પ્રખ્યાત નિર્માતા-દિગ્દર્શક મહેબૂબ ખાન દ્વારા ૧૯૪૨માં રજૂ થયેલી ફિલ્મ રોટીમાં અભિનય કરવા માટે (તેનું સંગીત ઉસ્તાદ અનિલ વિશ્વાસ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું) તેમનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો. "રોટી"માં તેમની છ ગઝલો હતી, પરંતુ કમનસીબે નિર્માતા સાથેની થોડી મુશ્કેલીને કારણે, મહેબૂબ ખાને પછીથી ફિલ્મમાંથી ત્રણ કે ચાર ગઝલો કાઢી નાખી. બધી ગઝલો મેગાફોન ગ્રામોફોન રેકોર્ડ્સ પર ઉપલબ્ધ છે. આ દરમિયાન બેગમ અખ્તર મુંબઈથી લખનઉ પરત ફર્યા હતા. ઘણી ફિલ્મોની ક્રેડિટમાં તેમનું નામ અખ્તરીબાઈ ફૈઝાબાદી, અખ્તરી અને બેગમ અખ્તર જેવી અલગ અલગ રીતે જોવા મળે છે.
૧૯૪૫માં અખ્તરી બાઈએ લખનઉ સ્થિત બેરિસ્ટર ઇશ્તિયાક અહમદ અબ્બાસી સાથે લગ્ન કર્યા અને બેગમ અખ્તરના નામથી જાણીતા થયા. જો કે, લગ્ન પછી, તેમના પતિના પ્રતિબંધોને કારણે, તેણી લગભગ પાંચ વર્ષ સુધી ગીત ગાઈ શકી ન હતી અને ત્યારબાદ, બીમાર પડી હતી અને ભાવનાત્મક રીતે હતાશ થઈ ગઈ હતી. ત્યારે સંગીત તરફ પાછા ફરવું એક યોગ્ય ઉપાય તરીકે સૂચવવામાં આવ્યું હતું, અને ૧૯૪૯માં તેઓ રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિયોમાં પરત ફર્યા હતા. તેમણે લખનઉ ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો સ્ટેશન પર ત્રણ ગઝલ અને એક દાદર ગાયું હતું. ત્યારબાદથી ફરીથી તેમણે સાર્વજનિક કાર્યક્રમોમાં ગાવાનું શરૂ કર્યુ, જે તેમણે મૃત્યુ સુધી ચાલુ રાખ્યું હતું. ૧૯૬૨માં યોજાયેલી ચીન સાથેના યુદ્ધની સહાય માટે મહિલાઓની એકમાત્ર કોન્સર્ટમાં તેમણે લખનઉમાં જાહેરમાં ગીત ગાયું હતું.
તેણીનો પ્રથમ સાર્વજનિક કાર્યક્રમ પંદર વર્ષની ઉંમરે થયો હતો. વિખ્યાત કવિ સરોજિની નાયડુએ ૧૯૩૪ના નેપાળ-બિહારના ભૂકંપના પીડિતોની મદદમાં આયોજિત એક કોન્સર્ટ દરમિયાન તેમના ગાયનની પ્રશંસા કરી હતી. આ પ્રશંસાએ તેણીને વધુ ઉત્સાહ સાથે ગઝલ ગાવાનું ચાલુ રાખવાનું પ્રોત્સાહન આપ્યું. તે સમયે તેમણે મેગાફોન રેકોર્ડ કંપની માટે પોતાની પહેલી સંગીત રેકોર્ડ કરી હતી. તેમની ગઝલ, દાદરા, ઠુમરીઓ વગેરે સાથે સંખ્યાબંધ ગ્રામોફોન રેકોર્ડ બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા. તેઓ સાર્વજનિક સંગીત કાર્યક્રમો કરનારી શરૂઆતની મહિલા ગાયકોમાંના એક હતા. તેમણે મહેફીલો અથવા ખાનગી મેળાવડાઓમાં ગાવાથી અલગ થઈ ગયા હતા, અને સમય જતાં મલ્લિકા-એ-ગઝલ તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા.
અખ્તર ભાગ્યે જ સાત વર્ષના હતા જ્યારે તેઓ પ્રવાસી થિયેટર જૂથ સાથે જોડાયેલા કલાકાર ચંદ્રા બાઈના સંગીતથી મોહિત થઈ ગયા હતા. જો કે તેમના કાકાના આગ્રહને વશ થઈને તેમને પટનાના મહાન સારંગી પુરસ્કર્તા ઉસ્તાદ ઇમદાદખાન અને પાછળથી પટિયાલાના અતા મોહમ્મદ ખાનના હાથ નીચે તાલીમ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. પાછળથી તેઓ પોતાની માતા સાથે કલકત્તા ગયા હતાં અને મહંમદ ખાન, લાહોરના અબ્દુલ વહીદ ખાન જેવા શાસ્ત્રીય મહારથીઓ પાસેથી સંગીત શીખ્યાં હતાં અને છેવટે તેઓ ઉસ્તાદ ઝંડેખાનનાં શિષ્યા બન્યા હતાં.
તેમની કબર લખનઉના ઠાકુરગંજ વિસ્તારમાં આવેલા તેમના ઘરની અંદર 'પસંદ બાગ' નામની કેરીના બગીચામાં હતી. તેમને તેની માતા મુશ્તારી સાહિબા સાથે દફનાવવામાં આવ્યા હતા. જો કે, વર્ષોથી, મોટા ભાગનો બગીચો વિકસતા શહેરમાં ખોવાઈ ગયો છે, અને કબર અવ્યવસ્થિત થઈ ગઈ છે. લાલ ઈંટના ઘેરામાં બંધ આરસપહાણની કબરો પિએટ્રા ડ્યુરા શૈલીના આરસપહાણ દ્વારા ૨૦૧૨માં પુન:સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. ૧૯૩૬માં ચાઇના બજાર, લખનઉમાં બાંધવામાં આવેલા તેમના ઘરને મ્યુઝિયમમાં પરિવર્તિત કરવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
હળવા શાસ્ત્રીય સંગીતમાં તેમની સર્વોચ્ચ કલાત્મકતા શુદ્ધ ક્લાસિકવાદની પરંપરામાં નિહિત હતી. તેમણે મુખ્યત્વે શાસ્ત્રીય વિધામાં વિવિધ પ્રકારના રાગ, જેમાં સરળથી માંડીને જટિલ સુધીનો સમાવેશ થાય છે, તેવા સંગીત કાર્યક્રમોની સૂચિ પસંદ કરી. ભારતમાં ટોકી યુગના આગમન બાદ બેગમ અખ્તરે ૧૯૩૦ના દાયકામાં કેટલીક હિન્દી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું. કલકત્તાની ઇસ્ટ ઇન્ડિયા ફિલ્મ કંપનીએ ૧૯૩૩માં "કિંગ ફોર અ ડે" અને નળ દમયંતીમાં કામ કરવા માટે તેમનો સંપર્ક કર્યો હતો.
સમય જતાં તેમનો અવાજ પરિપક્વ બનતો ગયો અને તે સમૃદ્ધિ અને ઊંડાણ પ્રાપ્ત કરતો ગયો. તેમણે પોતાની અનૂઠી શૈલીમાં ગઝલો અને અન્ય હળવા શાસ્ત્રીય ટુકડાઓ ગાયા હતા. તેણીના નામે લગભગ ચારસો ગીતો છે. તેઓ ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો પર નિયમિત કલાકાર હતા. તેમણે સામાન્ય રીતે પોતાની ગઝલોની રચના કરી હતી અને તેમની મોટાભાગની રચનાઓ રાગ આધારિત હતી. તેમણે કાલાતીત બંગાળી શાસ્ત્રીય ગીત "જોચોના કોરેચે આરી" પણ ગાયું હતું.
૧૯૭૪માં તિરૂવનંતપુરમ નજીક બાલારામપુરમમાં તેમના છેલ્લા કોન્સર્ટ દરમિયાન, તેમણે તેમનો સૂર ઉઠાવ્યો પરંતુ તેમને લાગ્યું હતું કે તેમની ગાયકી એટલી સારી નહોતી જેટલી તે ઇચ્છે છે અને અસ્વસ્થ લાગે છે. તેણીએ પોતાની જાતને જે તાણ હેઠળ મૂકી હતી તેના પરિણામે તેણી બીમાર પડી ગયા હતા અને તેમને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા.
બેગમ અખ્તરના સારા દેખાવ અને સંવેદનશીલ અવાજે તેમને શરૂઆતના વર્ષોમાં ફિલ્મી કારકિર્દી માટે આદર્શ ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા. જોકે, જ્યારે તેમણે ગૌહર જાન અને મલક જાન જેવા મહાન સંગીતકારોને સાંભળ્યા ત્યારે તેમણે ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે ફિલ્મી દુનિયાની ઝાકમઝોળ નો ત્યાગ કરવાનું નક્કી કર્યું હતું.
તેમના શિષ્યોમાં શાંતિ હિરાનંદનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમને પાછળથી પદ્મશ્રી પ્રાપ્ત થયો હતો અને તેમણે ૨૦૦૫માં બેગમ અખ્તર: ધ સ્ટોરી ઓફ માય અમ્મી શીર્ષક હેઠળ બેગમ અખ્તરનું જીવનચરિત્ર લખ્યું હતું. કલા વિવેચક એસ.કાલિદાસે તેમના પર હૈ અખ્તરી નામની એક ડોક્યુમેન્ટરીનું દિગ્દર્શન કર્યું હતું.
બેગમ અખ્તર તરીકે જાણીતા અખ્તરીબાઈ ફૈઝાબાદી "મલ્લિકા-એ-ગઝલ" તરીકે ઓળખાતા ભારતીય ગાયિકા અને અભિનેત્રી હતા. તેમને હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતની ગઝલ, દાદરા અને ઠુમરી શૈલીના મહાન ગાયકોમાંના એક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
અખ્તરીબાઈ ફૈઝાબાદીનો જન્મ ૭ ઓક્ટોબર ૧૯૧૪ના રોજ અસગર હુસૈન, એક વકીલ અને તેમની બીજી પત્ની મુશ્તારીને ત્યાં થયો હતો. અસગર હુસૈને ત્યારબાદ મુશ્તારી અને તેની જોડિયા પુત્રીઓ ઝોહરા અને બિબ્બી ને નકારી કાઢ્યા હતા.
બેગમ અખ્તરને ૧૯૭૨માં સ્વર સંગીત માટે સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો, તેમને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા અને બાદમાં ભારત સરકાર દ્વારા મરણોપરાંત પદ્મ ભૂષણ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
૩૦ ઓક્ટોબર ૧૯૭૪ના રોજ તેમના મિત્ર નીલમ ગામડિયાના હાથમાં તેમનું અવસાન થયું, જેમણે તેમને અમદાવાદ આવવાનું આમંત્રણ આપ્યું, જે તેમનું અંતિમ પ્રદર્શન હતું.
૧૯૩૨માં સ્વતંત્રતા બાદ ફિલ્સ અને દીનાર રૂપે નવું ચલણ અસ્તિત્ત્વમાં આવતાં જૂની મહેસૂલી ટિકિટો પર ૩ ફિલ્સનો વધારાનો સરચાર્જ વસુલ કરવામાં આવતો હતો. ૯ મે ૧૯૩૨માં નવા મૂલ્યની ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી. ૧૯૩૪માં રાજા ગાઝીના રાજ્યારોહણ પ્રસંગે નવી ટપાલ ટિકિટો બહાર પાડવામાં આવી હતી. આ ટિકિટ મહેસૂલી ટિકિટ જેવી જ ડિઝાઇન ધરાવતી હતી પરંતુ આ ટિકિટના કેન્દ્રમાં રાજાનું એક ચિત્ર ઉમેરવામાં આવ્યું હતું. ગાઝીના આકસ્મિક અવસાન અને તેના પુત્રની શૈશવ અવસ્થાને પરિણામે સ્થાનિક દૃષ્યોના ચિત્રો દર્શાવતી એક નવી શૃંખલા તૈયાર કરવામાં આવી હતી. આ શૃંખલામાં કુલ ૨૩ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી જે પૈકી કેટલીક ટિકિટના મૂલ્ય અને રંગ બદલવામાં આવ્યા હતા.
ઈરાકની ટપાલસેવાનો પ્રારંભ ૧૯૨૦માં રાષ્ટ્રસંઘ દ્વારા આપવામાં આવેલા બ્રિટીશ જનાદેશની સાથે શરૂ થયો. ઈરાકની સૌ પ્રથમ ડેફીનીટીવ ટપાલ ટિકિટ ૧૯૨૩માં છપાઈ. ૧૨ ટિકિટના સેટમાં પ્રાચીન ઇતિહાસ અને વર્તમાન દૃષ્યોની વિભિન્ન ૮ ડિઝાઇન સામેલ હતી. આના અને રૂપિયાનુ મૂલ્ય ધરાવતી આ ટિકિટ પર ઇરાક અને પોસ્ટેજ એન્ડ રેવન્યુ છપાયેલું હતું. ઇરાકની પ્રથમ મહેસૂલી ટિકિટ ૧ રૂપિયાની હતી જે ૧૯૨૭માં છપાઈ હતી. ત્યારબાદ ૧૯૩૧માં ૧૩ અલગ અલગ મૂલ્યની ટિકિટનો એક સેટ છાપવામાં આવ્યો હતો.
ઈરાકની ટપાલ ટિકિટ અને ટપાલસેવાનો ઇતિહાસ એ ઈરાકમાં તુર્ક, ભારતીય અને બ્રિટીશ ઉપસ્થિતિ દરમિયાન તેમજ એક સ્વતંત્ર રાજ્યના ગઠન બાદ ટપાલસેવાના વિકાસને આવરી લે છે. ઉપરાંત પ્રાચીન કાળની ટપાલ સેવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. ૧૯મી સદીના ઉત્તરાર્ધ સુધી ઇરાક અન્ય દેશોની ટપાલ ટિકિટ અને ટપાલ સેવાનો ઉપયોગ કરતું હતું. ૧૯૨૯થી તે વર્લ્ડ પોસ્ટલ યુનિયનનું સદસ્ય છે અને હાલ ઇરાક પોસ્ટ તરીકે કાર્યરત છે.
પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય તેમજ બ્રિટીશ સૈનિકોએ બસરાથી મોસૂલ સુધીના પોતાના સૈન્ય અભિયાનોમાં "." ઓવરપ્રિન્ટ કરેલી ભારતીય ટપાલટિકિટોનો ઉપયોગ કરાયો હતો.હાલ મેસોપોટેમિયા તરીકે ઓળખાતા ક્ષેત્રમાં બ્રિટીશ કબજા હેઠળ તુર્ક ટપાલ ટિકિટોને ઓવરપ્રિન્ટ કરવામાં આવી હતી.
વર્તમાન ઇરાકી ક્ષેત્રની સૌપ્રથમ ટપાલ સેવા અસિરિયામાં શરૂ કરવામાં આવી હતી. પુરાતત્ત્વ વિજ્ઞાનીઓને માટીના પરબિડિયાં પર ક્યુનિફોર્મ લિપિમાં લખાયેલા સંખ્યાબંધ પત્રો અહીંથી મળી આવ્યા છે.
ફાઇનાન્શિયલ ટેક્નૉલૉજીસ લિમિટેડ ભારતની નાણાકીય સેવાઓની કંપની છે. આ કંપની નાણાકીય બજારોના સર્જન માટે તથા તેમાં ટ્રેડિંગ કરવા માટેની ટેક્નૉલૉજી આઇપી પૂરી પાડે છે. કંપની 27001:2005 અને 9001:2000 પ્રમાણપત્ર ધરાવે છે. ઉપરાંત, અદ્યતન નાણાકીય બજારોની રચના માટે અને તેમાં ટ્રેડિંગ માટેનું કૌશલ્ય તથા ટેક્નૉલૉજી આઇપી ઑફર કરે છે. કંપની દ્વારા ઑફર કરાતાં સોલ્યુશન્સમાં એક્સચેન્જ સોલ્યુશન્સ, બ્રોકરેજ સોલ્યુશન્સ, મેસેજિંગ સોલ્યુશન્સ તથા ટેક્નૉલૉજી અને પ્રોસેસ કન્સલ્ટિંગનો સમાવેશ થાય છે.
કંપનીની મુખ્ય પ્રૉડક્ટ - ઓડિનનો ઉપયોગ સિક્યૉરિટીઝ અને કોમોડિટીઝના ટ્રેડિંગમાં કરવામાં આવે છે. ફાઇનાન્શિયલ ટેક્નૉલૉજીસ એ ઑક્ટોબર 2010માં મોરિશિયસમાં અનેકવિધ ઍસેટ્સ માટેના આંતરરાષ્ટ્રીય એક્સચેન્જ - ગ્લોબલ બોર્ડ ઑફ ટ્રેડ ની શરૂઆત કરી હતી. ફેબ્રુઆરી 2011માં બહેરિન ફાઇનાન્શિયલ એક્સચેન્જ નો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો, જે મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકામાં અનેકવિધ ઍસેટ્સ માટેનું પ્રથમ એક્સચેન્જ હતું.
એફટીઆઇએલે અનેક સ્થાનિક તથા આંતરરાષ્ટ્રીય સાહસોની સ્થાપના કરી હતી. તેની અનેક પેટા કંપનીઓ હતી, જેમાં નૅશનલ બલ્ક હૅન્ડલિંગ કૉર્પોરેશન ,
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ , દુબઈ ગોલ્ડ ઍન્ડ કોમોડિટીઝ એક્સચેન્જ , ઇન્ડિયન એનર્જી એક્સચેન્જ , એમસીએક્સ સ્ટૉક એક્સચેન્જ , ડોમ, રિસ્ક સોલ્યુશન્સ, સિંગાપોર મર્કન્ટાઇલ એક્સચેન્જ અને બૂર્સ આફ્રિકા નો સમાવેશ થાય છે.
એટમ ટેક્નૉલૉજીસઃ એટમ ટેક્નૉલૉજીસ લિમિટેડ 63 મૂન્સ ટેક્નૉલૉજીસ હેઠળ કાર્યરત પૅમેન્ટ્સ સેવાઓની કંપની છે.
ટિકર પ્લાન્ટઃ ટિકર પ્લાન્ટ વિશ્લેષણ સેવાઓ પૂરી પાડતું માધ્યમ છે. તેમાં સ્થાનિક તથા આંતરરાષ્ટ્રીય એક્સચેન્જો ઉપરાંત ઓટેસ માર્કેટ્સની બજારસંબંધી માહિતી રિયલ ટાઇમ ધોરણે આપવામાં આવે છે. ટિકર પ્લાન્ટ કોમોડિટીઝ, ફોરેક્સ તથા ઈક્વિટીમાં ઇન્ફર્મેશન ટેક્નૉલૉજી આધારિત સેવાઓ પૂરી પાડે છે.
જિજ્ઞેશ શાહ ફાઇનાન્શિયલ ટેક્નૉલૉજીસ લિમિટેડના સ્થાપક અને ચૅરમૅન ઈમેરિટસ છે. તેઓ અગાઉ બૉમ્બે સ્ટૉક એક્સચેન્જ માં કાર્યરત હતા. તેઓ વિશ્વના આઠમા ક્રમાંકે આવતા કોમોડિટી વાયદા બજાર - મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ ઑફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ ના પણ સ્થાપક છે.
ખ્મેર સામ્રાજ્યનો સર્વશ્રેષ્ઠ વારસો અંગકોર છે, જે હાલના કમ્બોડિયામાં આવેલ છે, આ શહેર સામ્રાજ્યનું એક સમયનું રાજધાનીનું સ્થળ હતું. અંગકોર વાટ અને બેયોન જેવા અંગકોરના ભવ્ય સ્મારકો ખ્મેર સામ્રાજ્યની શક્તિ અને સંપત્તિ, પ્રભાવશાળી કલા અને સંસ્કૃતિ, સ્થાપત્ય કલા, સૌંદર્ય શાસ્ત્ર સિદ્ધિઓ અને સમયની સાથે રક્ષણ આપતી વિવિધ તકનીકોની સાક્ષી આપે છે. સેટેલાઇટ ઇમેજિંગ દ્વારા જાણવા મળ્યું છે કે ૧૧મી થી ૧૩મી શતાબ્દીઓ દરમિયાન પોતાના શિખર સમયે અંગકોર, પૂર્વ-ઔદ્યોગિકયુગનું વિશ્વનું સૌથી મોટું શહેર હતું.
ખ્મેર સામ્રાજ્ય , દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં એક બૌદ્ધ સામ્રાજ્ય હતું. આ સામ્રાજ્ય ફુનાન અને ચેન્લાના ભૂતપૂર્વ સામ્રાજ્યોમાંથી ઉભરી આવ્યું હતું, આ સત્તાએ પોતાના શ્રેષ્ઠ સમયે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના મોટાભાગના ભુમિ પ્રદેશ અને ચીનના દક્ષિણ ભાગ પર શાસન કર્યું હતું જે છેક ચીનના ઉત્તરિય યુનાન પ્રાંત સુધી વિસ્તરતું હતું. પશ્ચિમ તરફ આ સામ્રાજ્ય મ્યાનમાર સુધી વિસ્તરેલું હતું.
ખ્મેર સામ્રાજ્યના યુગની શરૂઆત સતાવાર રીતે વર્ષ ઇ.સ.૮૦૨માં થઇ હતી, જ્યારે રાજા જયવર્મન દ્વિતીયે પોતાને ફ્નોમ કુલેનનો ચક્રવર્તી જાહેર કર્યો હતો. ૧૫મી સદીમાં આંગકોરના પતન સાથે ખ્મેર સામ્રાજ્ય પણ સમાપ્ત થયું.
૧૯૭૫માં મોતીભાઈ માણસા મતવિસ્તારમાંથી ગુજરાતની ધારાસભામાં હતા ત્યારે એમણે જાહેર બાંધકામ ખાતાના મંત્રી તરીકે નમૂનારૂપ કામગીરી બજાવી હતી. પછી ૧૯૭૭માં બનાસકાંઠામાંથી અને ૧૯૮૦માં મહેસાણામાંથી લોકસભામાં ચૂંટાયા. એક જાગ્રત અભ્યાસી સાંસદ તરીકે એમણે ધ્યાન ખેંચ્યું. બાળપણમાં ખાદીની જેમ પુસ્તકોની ફેરી કરનાર મોતીભાઈ ગુજરાતી-હિન્દીના નિષ્ણાત તો હતા જ. આ ગાળામાં એમણે અંગ્રેજીનો સ્વાધ્યાય પણ વધાર્યો, જે મહેસાણાની દૂધસાગર ડેરીના વિકાસમાં ખપ લાગ્યો. એમની આ કામગીરીની કદર રૂપે એમને ડૉ. કુરિયન ઍવૉર્ડ એનાયત થયો છે, તો એમના નિર્મળ જાહેર જીવનની કદર રૂપે એમને શ્રી વજુભાઈ શાહ પુણ્યસ્મૃતિ પારિતોષિક અર્પણ થયું છે.
મોતીભાઈનું સૌથી મોટું કામ છે ગ્રામભારતી અમરાપુર સંસ્થાની સ્થાપના અને સંવર્ધન. અહીં એમની પ્રિય પ્રવૃત્તિઓ ખાદી, ગોસેવા, વ્યસનમુક્તિ, ખેતી અને વૃક્ષઉછેરનું દર્શન થાય છે. એ છેલ્લા 4 દાયકાથી ગ્રામભારતીમાં વસે છે અને પોતાની સાદગી, નિખાલસતા અને સક્રિયતાથી સહુ કાર્યકરોને પ્રેરે છે. એમને કારણે અહીં સાહિત્ય પરિષદના જ્ઞાનસત્રથી માંડીને ગુજરાત કક્ષાની અનેક શિબિરોનું આયોજન શક્ય બન્યું છે. અહીંનાં છાત્રાલયોમાં ગુજરાતમાં શ્રમજીવી બાળકોને ઓછામાં ઓછી ફીથી ભોજન અને શિક્ષણ મળે છે. જ્ઞાતિમાં બાળલગ્નો બંધ થાય એ માટે એમણે પોતે જોખમ ખેડીને પહેલ કરી. પત્ની મોંઘીબહેન અને સંતાનોનો એમને સતત સાથ મળ્યો.
તેમનો જન્મ મહેસાણા જિલ્લાના માણેકપુર ગામમાં થયો હતો. એમણે ૧૬ વર્ષની ઉંમરે મહેસાણા જિલ્લામાં પ્રાથમિક શિક્ષક તરીકે કામગીરી શરૂ કરી. વિદ્યાર્થી તરીકે એમની કારકિર્દી તેજસ્વી હતી. શિક્ષક તરીકે ગાંધીવિચારને અમલમાં મૂકવા પ્રયત્ન કર્યો. નોકરી છોડી સેવાદળના સૈનિક થયા અને સર્વોદય કાર્યકર તરીકે વિકસતા ગયા.
જ્યારે સહકારી પ્રવૃત્તિ પૂરતી ડોકાઈ નહોતી ત્યારે વતન માણેકપુરમાં એમણે સહકારી સિંચાઈ મંડળી સ્થાપી હતી. વીસનગરમાં આવેલા સેવાદળ છાત્રાલયના સંચાલનમાં સાંકળચંદ પટેલની સાથે એમણે સક્રિય રસ દાખવ્યો. ઉત્તર ગુજરાતમાંથી એમણે અનેક સેવાદળ સૈનિકો તૈયાર કર્યા જેમણે ગુજરાતના જાહેર જીવનને મૂલ્યનિષ્ઠ રાખવામાં ફાળો આપ્યો છે.
પીએસએલવી-સી૬એ બે ભારતીય ઉપગ્રહો, કાર્ટોસેટ-1 અને નું વહન કરીને સૂર્ય-સિંક્રનસ ભ્રમણકક્ષામાં સ્થાપિત કર્યા. ઇસરો દ્વારા બનાવવામાં આવેલ, કાર્ટોસેટ-1 એ સ્ટીરિયોસ્કોપિક દૂર સંવેદન ઉપગ્રહ હતો અને ઉપગ્રહોની કાર્ટોસેટ શ્રેણીનો પ્રથમ હતો. એ એક સૂક્ષ્મ ઉપગ્રહ હતો, જે રાષ્ટ્રીય તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય કોમ્યુનિટી ઓફ એમેચ્યોર રેડિયો ઓપરેટર્સ ને સેટેલાઇટ આધારિત કલાપ્રેમી રેડિયો ઉપગ્રહ પ્રદાન કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો.
પીએસએલવી-સી૬ એ પીએસએલવી પ્રોગ્રામનું છઠ્ઠું ઓપરેશનલ પ્રક્ષેપણ અને એકંદરે નવમું મિશન હતું. ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૬૨થી શરૂ કરીને આ સાથે ભારતે કુલ ચોપ્પન પ્રક્ષેપણ પુરાં કર્યાં. આ વાહને ભારતના બે ઉપગ્રહો વહન કરી તેમની કક્ષામાં તરતા મૂક્યા તેમાંનો એક કાર્ટોસેટ-1 અને બીજો હેમસેટ છે. પીએસએલવી-સી૬એ ૫ મે ૨૦૦૫ના રોજ સવારે ૧૦:૧૪ વાગે સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્રના બીજા લોન્ચ પેડ પરથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.
ભારતે સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કર્યા બાદ તરત જ, સરકારને તેના સંરક્ષણ કર્મચારીઓના કલ્યાણનું સંચાલન કરવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ. ૨૮ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૯ ના રોજ, સંરક્ષણ પ્રધાન હેઠળ રચાયેલી સમિતિએ દર વર્ષે ૭ ડિસેમ્બરે ધ્વજ દિવસ મનાવવાનું નક્કી કર્યું. ધ્વજ દિવસ મનાવવા પાછળનો વિચાર સામાન્ય લોકોને નાના ધ્વજ વિતરીત કરી તેના બદલામાં દાન એકત્રિત કરવાનો હતો. દેશ માટે લડતા સશસ્ત્ર દળોના જવાનોના પરિવારો અને આશ્રિતોની સંભાળ લેવાની ભારતીય નાગરિકો તેમની જવાબદારી સમજે તે પણ આ ધ્વજ દિવસની ઉજવણી માટેનો અન્ય એક હેતુ હતો.
ધ્વજ દિવસ પર ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની ત્રણેય પાંખો, ભારતીય ભૂમિસેના, ભારતીય વાયુસેના અને ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમના કર્મચારીઓના પ્રયાસોને સામાન્ય જનતાને દર્શાવવા માટે વિવિધ પ્રકારના શો, કાર્નિવલ, નાટકો અને અન્ય મનોરંજન કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે. સમગ્ર દેશમાં લાલ, ઘેરા વાદળી અને આછા વાદળી રંગોમાં નાના ધ્વજ જે ત્રણે સશસ્ત્ર સેવાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તે દાનના બદલામાં વહેંચવામાં આવે છે.
સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસ અથવા ભારતનો ધ્વજ દિવસ એ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના કર્મચારીઓના કલ્યાણ માટે ભારતના લોકો પાસેથી ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે સમર્પિત દિવસ છે. તે ૧૯૪૯ થી ભારતમાં દર વર્ષે ૭ ડિસેમ્બરે મનાવવામાં આવે છે. વર્ષોથી, આ દિવસને ભારતના સૈનિકો, ખલાસીઓ અને હવાઈ સૈનિકોના સન્માન તરીકે મનાવવાની પરંપરા બની ગઈ છે.
સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસની ઉજવણી અંતર્ગત ધ્વજ વિતરણ દ્વારા ભંડોળનું એકત્રીકરણ કરવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતીય નાગરિકો માટે ભારતના વર્તમાન અને પીઢ લશ્કરી કર્મચારીઓ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા અને પ્રશંસા વ્યક્ત કરવાનો અને દેશની સેવામાં મૃત્યુ પામેલા લોકોને યાદ કરવાનો પ્રસંગ છે.
મૂળ ધ્વજ દિવસ ભંડોળની સ્થાપના ૧૯૪૯માં સંરક્ષણ મંત્રીની સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ૧૯૯૩ માં, ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સંબંધિત કલ્યાણ ભંડોળને એક સશસ્ત્ર દળ ધ્વજ દિવસ ફંડમાં એકીકૃત કર્યું હતુ.
આ ધ્વજ યુનાઇટેડ કિંગડમના સંરક્ષણ મંત્રાલય જેવો જ છે, જેનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ ૧૯૫૬માં સાથી કોમનવેલ્થ સભ્યો સાયપ્રસ, ભારત, કેન્યા અને નાઇજીરીયા દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
ટેસી થોમસ ૧૯૮૮ માં ડી. આર. ડી. ઓ. માં જોડાયા, ત્યાં તેમણે નવી પેઢીના બેલિસ્ટિક મિસાઇલ - અગ્નિની ડિઝાઇન અને તેના વિકાસ પર કામ કર્યું. ડો. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામ દ્વારા અગ્નિ પ્રોજેક્ટ માટે તેમની નિયુક્તી કરવામાં આવી હતી. આ સાથે, તેઓ 3,000 કિ. મી. મર્યાદાના અગ્નિ- પ્રોજેક્ટના સહતોગી નિર્દેશક હતા. મિશન અગ્નિ માં તેઓ પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર બન્યા આ મિસાઈલનું ૨૦૧૧ માં સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. પાછળથી, તેમને ૫૦૦૦ કિમી મર્યદાના અગ્નિ- પ્રોજેક્ટના નિર્દેશક તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા આ મિસાઈલનું ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨ ના દિવસે સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. ૨૦૧૮ માં, તેઓ ડી. આર. ડી. ઓ. ના એરોનોટિકલ સિસ્ટમ્સના ડિરેક્ટર-જનરલ બન્યા.
તેમણે પોતાના વ્યક્તિગત વિકાસ માટે તેમના વતન અને માતાને શ્રેય આપ્યો છે. “હું મારા બેકયાર્ડ તરીકે કેરળના સુંદર બેકવોટર પાસે ઉછરી છું. હું માનું છું કે કુદરત તમને શક્તિ અને સારા વિચારો આપે છે. કોઈના વિકાસમાં કુદરતની શક્તિને નકારી શકાય નહીં." પોતાની માતા વિશે તેમણે કહ્યું છે કે, "મારી માતાને કામ કરવાની મંજૂરી ન હતી આથી તેમની માટે અમારી સંભાળ રાખવાનું કામ અઘરું રહ્યું હશે. તેમ છતાં તેમણે એ વાતની ખાતરી રાખીકે તેમના પાંચ પુત્રીઓ અને એક પુત્રનું શિક્ષણ સારું રહે. . . . અને ચોક્કસ રીતે તેમની મજબૂત ઇચ્છા શક્તિ મને વારસામાં મળી છે. હું મારી માતાની જેમ જ દૃઢ અને કૃત નિશ્ચયી છું.
ટેસી થોમસનો જન્મ એપ્રિલ ૧૯૬૩માં કેરળના અલાપ્પુળામાં સીરિયન ખ્રિસ્તી પરિવારમાં થયો હતો. તેમનું નામ મધર ટેરેસા ના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું. તેમના પિતા અધિકારી હતા કે નાના વેપારી કે એકાઉન્ટન્ટ હતા, તે અંગે વિરોધાભાસી માહિતી છે. જ્યારે તેઓ ૧૩ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતાને હૃદય રોગનો હુમલો આવ્યો હતો જેના કારણે તેમને જમણી બાજુનો લકવો થઈ ગયો હતો. તેમની માતા એક શિક્ષિકા હતી, આટલી વિકટ પરિસ્થિતિમાં પરિવારની સંભાળ રાખવા માટે તેઓ નોકરી છોડી ઘરની સંભાળ રાખવા ઘેર જ રહ્યા.