polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
લઘુ ધિરાણના તજજ્ઞો એ વાતથી મોટે ભાગે સંમત થાય છે કે સેવા વિતરણમાં મહિલાઓ પ્રાથમિક કેન્દ્રમાં હોવી જોઇએ. પુરાવાઓ દર્શાવે છે કે લોન ભરપાઇ કરવામાં નાદારી નોંધાવવામાં મહિલાઓની સંખ્યા પુરુષોની સરખામણીએ ઓછી છે. 2006ના ઉદ્યોગની માહિતીઓ પ્રમાણે 704 એમએઇઆઇ 52 મિલિયન ઉધાર લેનારાઓનો સુધી પહોંચી છે જેમાં એમએઇઆઇ એ એકતા ધિરાણ કાર્યપદ્ધતિ ઉપયોગ કરી અને વ્યક્તિગત ધિરાણનો ઉપયોગ કરી ને સમાવ્યા છે. એકતા ધિરાણમાં 30 દિવસ પછી અપરાધ દરની 0.9 % હતો , જ્યારે 0.3% લોનોને રદ કરવામાં આવી હતી . નાની લોનો સોંપવામાં વ્યવસ્થાપન ગાળો સજ્જડ હોવાને કારણે, ઘણા એમએઇઆઇ નો વિચાર હતો કે પુરુષોને લોન ફાળવવામાં જોખમ વધુ છે. મહિલાઓ ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને લીધે કેટલીકવાર પ્રશ્નાર્થો ઉભા થયા છે. તાજેતરમાં વિશ્વ બેંકે પ્રકાશિત કરેલા શ્રીલંકાના લઘુએકમો ઉપરના અભ્યાસમાં પુરુષો દ્વારા ચલાવાતા વ્યવસાયમાં હિસાબ પર સરેરાશ 11 % જેટલો નફો થયો હતો, એની સામે મહિલાઓ દ્વારા ચલાવાતા વ્યવસાયમાં નફો 0 % કે એનાથી પણ નીચે હતું.
ગરીબ લોકો અનૌપચારિક શાહુકારો પાસેથી વ્યાજે પૈસા લે છે અને અનૌપચારિક સંગ્રાહકોને ત્યાં પૈસાની બચત કરે છે. તેઓ લોન અને અનુદાન દાનધર્મવાળી સંસ્થાઓ પાસેથી મેળવે છે. તેઓ રાજ્ય સરકાર હસ્તકની કંપનીઓ પાસેથી વિમા મેળવે છે. તેઓ ભંડોળની હેરફેર વિધિસર કે અવિધિસર પૈસા મોકલનારાનાનેટવર્ક દ્વારા કરે છે. આના જેવી પ્રવૃતિઓ લઘુ ધિરાણ લાગુ પાડે છે કે નહીં તે સરળતાથી ના કહી શકાય તેવા દાવા મુજબ સરકારે સ્ટેટ બેંકોને ગરીબ ગ્રાહકો માટે, કે વ્યાજવટાવનો ધંધો કરતા શાહુકારને, કે ઉદારતાના લીધે જે હેઇફેર પુલ ચલાવીને લઘુ ધિરાણ જેવી પ્રવૃતિઓ સાથે જોડાયેલા હોય તેમને થાપણ ખાતાઓ ખોલી આપવાનો આદેશ આપ્યો છે. ગરીબ લોકો માટે નાણાકીય સેવાઓ સારી રીતે ત્યારે જ થઇ શકે જ્યારે મોટી સંખ્યામાં નાણાકીય સંસ્થાઓ વિસ્તારીને તેમના માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે, તેમજ આવી સંસ્થાનોની ઉત્પાદનક્ષમતાને મજબૂત કરાય. હાલના વર્ષોમાં વિવિધતાસભર સંસ્થાને વિસ્તારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે વિવિધ સંસ્થાનો અગલ અગલ જરૂરિયાતોને પૂરી પાડે છે.
લઘુ ધિરાણ શિખર યોજનાની ગણતરીએ આમાંની 3,316 એમએફઆઇ અને એનજીઓએ અંદાજે 133 મિલિયન ગ્રાહકોને 2006ના અંત સુધીમાં ધિરાણ આપ્યું હતું. જેમાં ઉલ્લેખનીય કામ બાંગ્લાદેશની ગ્રામીણ બેંક અને બીઆરએસી , બોલિવીયાના પ્રોડેમ, અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફીન્કા , વોશિગ્ટનનું મુખ્યકાર્યાલય, ડીસી , આ એનજીઓ છેલ્લાં ત્રણ દાયકાથી વિકાસશીલ દુનિયાની ફરતે ફેલાયેલા છે; અન્યમાં, જેવા કે ગામેલન મંડળી, વિશાળ રાજ્યોમાં કાર્યરત છે. તેઓએ ખૂબ જ નાવીનીકરણ સાથે, અગ્રેસર બેંકીંગ તકનીકોને સાબિત કરી છે જેમ કે નક્કર ધિરાણ, ગ્રામીણ બેંકીંગ અને મોબાઇલ બેંકીંગથી ગરીબ વસ્તીને સેવા આપવામાં આવતા અવરોધોને દૂર કર્યા છે. જોકે, તેઓ જરૂર વગર તેમની મૂડી કે ગ્રાહકોનું પ્રતિનિધિ તરીકે સમિતિમાં સામે આવતાં નથી, તેનો શાસન વ્યવસ્થાનો બાંધો નબળો હોઇ શકે, અને તેઓ મોટાભાગે બહારના દાતાઓ પર જ નિર્ભર હોઇ શકે છે.
આઉટરીચ (લઘુ ધિરાણની સંસ્થા ગરીબ અને સાવ છેવાડાના માણસ પાસે જવાની તેની ક્ષમતા) અને તેની નીભાવવાને (તેની સંચાલન ખર્ચ વહન કરવાની ક્ષમતા અને સંભવત્ તેના સંચાલનની આવકમાંથી નવા ગ્રાહકોને સેવાઓ આપવાનો ખર્ચ ઉભો કરવો) એ બંને બાબતે ઘણી લાંબી ચર્ચાઓ થતી રહે છે. ઉદાહરણ માટે જુઓ અડરીન ગોન્ઝાલેસ & રીર્ચર્ડ રોસેનબર્ગ. " ધ સ્ટેટ ઓફ માઇક્રોફેન્સ: આઉટરેચ, પ્રોફીટેબીલીટી એન્ડ પ્રોવર્ટી કોનસુલેટીવ ગ્રુપ ટુ આસ્સીટ ધ પુઅર, 2006. જોકે તેઓ સ્વીકારે છે કે લઘુ ધિરાણ વ્યવસાયિકોએ આ ધ્યેયોને લઇને અમુક હદે સંતુલન સાધવું જોઇએ, લઘુત્તમ નફા-આધારીત બોલિવિયાનું બાન્કોસોલથી લઇને બાંગ્લાદેશનું મોટા પાયે સંગઠિત નફા વગર ચાલતું બેરાક સુધી અહીં યોજનાઓનું વિપુલ વૈવિધ્ય છે. આ માત્ર વ્યક્તિગત સંસ્થાઓ માટે જ સાચું નથી, પણ સરકાર સંલગ્ન વિકાસશીલ દેશોની લઘુ ધિરાણ વ્યવસ્થાઓ પણ સાચું છે.
આ મુશ્કેલીઓને કારણે, જ્યારે ગરીબ લોકો ઉધાર લે છે ત્યારે મોટાભાગે તે તેમના સંબંધીઓ કે સ્થાનિક નાણાધીરનાર પર આધાર રાખે છે, જેના વ્યાજ દરો ખુબ જ ઊંચા હોય છે. એશિયા, લેટીન અમેરીકા અને આફ્રિકા સહિતના દેશોમાં 28 અભ્યાસોના એક તારણમાં અનઔપચારિક નાણાં ધીરનાર દરમાં 76% નાણા ધીરનારાઓના દરોમાં દર મહિને 10%નો વધારો હોય છે, 100% પર દર મહિને 22%નો વધારો કરાય છે. નાણાં ધીરનારાઓ સામાન્યરીતે ઓછા ગરીબ લોકો કરતા ગરીબ ઉધાર લેનારાઓ પાસેથી ઊંચા દરો લે છે. જો કે નાણાં ધીરનારાઓ મોટેપાયે વ્યાજવટાના ધંધાને પિશાચગ્રસ્ત અને આરોપીત બનાવી દીધો છે, તેમની સેવાઓ સુલભ અને ઝડપી હોય છે, અને જ્યારે ઉધાર લેનારાઓ મુશ્કેલીમાં હોય છે ત્યારે તેઓ ખૂબ જ લવચીક બની જાય છે. આશા તેમને જલ્દીથી વ્યાપારની બહાર મૂકી દે છે જે અવાસ્તવિક સાબિત થાય છે, તેવી જગ્યાએ પણ જ્યાં લઘુ ધિરાણ સંસ્થાઓ ખૂબ જ સક્રિય છે.
પરંપરાગતરીતે, થોડાક કે બિલકુલ નાણાં સિવાયની આવક ધરાવતા ગ્રાહકોને, બેંકો નાણાકીય સેવાઓ, જેવી કે બચત ખાતાઓ કે ઉછીના વ્યાજે નાણાં નથી આપતી. ગ્રાહકના ખાતાના સંચાલન માટે બેંકને સારી એવી કિંમત લાગે છે, ભલે પછી તેમાં નાની રકમના જ જોડાયેલી હોય તો પણ. ઉદાહરણ માટે, જો બેંકને 100 લોન પર કુલ નફો 1,000 થતો હોય તો 100,000ની 1 લોનને આપવાથી વાર્ષિક આવકનું પરિણામ વધુ થાય આમ દરેક લોનને તેના પર થતો નફો અલગ અલગ હોય છે. કોઇ પણ કદની લોનને આપવા માટે નિયત કિંમત લાગે છે, જેમકે તેની ચૂકવણીનું ભાવિ તથા સુરક્ષા, ન ચૂકવેલી લોનોનો વહીવટ, ગુનેગાર ઉધારલેનારોઓથી નાણાં ભેગા કરવા, ઇત્યાદિ. તમામ કિસ્સાઓમાં આમ કરાય છે. બ્રેક-ઇવન પોઇન્ટમાં લોનની જોગવાઇ કરવી કે નીચી થાપણ પ્રત્યેક વહેવાર કરતી વખતે બેંક નાણા ગુમાવે છે. મોટાભાગે, ગરીબ લોકો બ્રેક-ઇવન પોઇન્ટથી પણ નીચે આવતા હોય છે.
લઘુ ધિરાણની વહેંચણી અંગે કોઇ ચોક્કસ નક્શો બનાવવાના પ્રયત્ન નથી થયો જે અંગે હજી પણ કામ ચાલી રહ્યું છે. હાલના ઉપયોગી સ્થાપિત ધોરણોને "વૈકલ્પિક નાણાકીય સંસ્થાનોના" તારણોના આધારે 2004માં વિકસિત વિશ્વએ આપ્યા હતા. લેખકની ગણતરીએ અંદાજે 665 મિલિયન ગ્રાહકોના ખાતાઓ 3,000 કરતાં વધુ સંસ્થાનોમાં છે જે વ્યવસાયિક બેંકો જેવા ગ્રાહકોને સેવા આપે છે તેનાથી પણ ગરીબ લોકોને આ સંસ્થાઓ સેવા આપે છે. આ ખાતાઓનામાંથી, 120 મિલિયન ખાતાઓ તેવી સંસ્થાના છે જે સામાન્ય રીતે લઘુ ઘિરાણનો અભ્યાસ કરે છે તેવું માનવામાં આવે છે. વિવિધ ઐતિહાસિક પાયાની ચળવળ પર પ્રકાશ ફેંકીએ તો, જોકે, તેમાં ટપાલ બચત બેંક , રાજ્ય ખેતી અને વિકાસ બેંક , નાણાકીય સહકારી અને ધિરાણ મંડળીઓ અને ખાસ ગ્રામીણ શરાફી પેઢી નો સમાવેશ કર્યો છે.
પાછલી સદીના વાસ્તવિક સ્વપ્નદ્રષ્ટ્રોઓ, ફ્રાન્સીકન સાધુઓથી લઇને કે જેણે સામુદાયિક-અભિવિન્યસ્તવાળી નાણાં ધીરનાર દુકાનોની શરૂઆત કરી હતી, ઓગણીસમી સદીમાં યુરોપીયન ધિરાણ મંડળની ચળવળના સ્થાપક અને 1970માં લઘુ ધિરાણ ચળવળના સ્થાપકે અભ્યાસ કરીને સંગઠનો બાંધીને એવા પ્રકારની તકો અને સાહસ-સંચાલન ઓજારોની રચના કરી છે કે જે નાણાકીય સેવાઓ ગરીબ લોકોના દરવાજા સુધી પૂરી પાડે છે. ગ્રામીણ બેંકની સફળતાએ (કે જે હાલમાં સાત મિલિયન ગરીબ બાંગ્લાદેશની મહિલાઓને સેવા આપે છે) વિશ્વને પ્રેરણા આપી છે, તે સાબિત કર્યું છે કે મુશ્કેલી સફળતાની પ્રતિકૃતિ છે. ઓછી વસ્તી ગીચતા વાળા દેશમાં, એક છૂટક શાખાના સંચાલનની કિંમતને મેળવવા માટે નજીકના ગ્રાહકોને સેવા આપવી જે નોંધપાત્ર રીતે વધુ મુશ્કેલી ભર્યું છે.
તેમાં સ્વ-મદદ જૂથો, ધિરાણ મંડળીઓ, અને અલગ-અલગ મિશ્ર સંગઠનો જેવા કે 'નાણાકીય સેવા મંડળ' અને સીવીઇસીએનો સમાવેશ થાય છે. અનૌપચારિક પિતરાઇની જેમ, તે સામાન્ય રીતે નાના અને સ્થાનિક છે, એટલે કે તેમની પાસે એક બીજાના નાણાકીય સંજોગોને લઇને ખૂબ જ સારા પ્રમાણમાં જ્ઞાન હોય છે અને તેઓ અનુકૂળ અને લવચીકતાની કિંમત આપી શકે છે. જ્યાં સુધી તે ગરીબ લોકો દ્વારા સંચાલિત છે, ત્યાં સુધી કામ કરવાનો ખર્ચ ઓછો આવે છે. આ સેવા આપનાર પાસે થોડાક જ નાણાકીય કૌશલ્ય હોય છે અને તે મુશ્કેલી સમયમાં જ્યારે અર્થતંત્ર પડી ભાગ્યું હોય કે તેના જટિલ કામ હોય તો પણ તે કામ કરી શકે છે. અસરકારક કાયદા અને દેખરેખ વગર તેઓ, એક કે બે વગદાર નેતાઓના 'કાબુમાં' આવી જાય તો તેના સભ્યોના નાણાં ગુમાવી પણ આવી શકે.
વધુમાં વ્યવસાયિક બેંકો, જેમાં રાજ્ય બેંક, ખેતી વિકાસ બેંક, બચત બેંક, ગ્રામીણ બેંક અને બિન-શરાફી નાણાકીય સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં કાયદા અને દેખરેખ રાખવામાં આવે છે, જે વિશાળ પાયા પર નાણાકીય સેવાઓ આપે છે, અને શાખાઓનું જાળું બનાવીને તેને સમગ્ર દેશ અને વિદેશમાં વિસ્તારી શકે છે. જોકે, તેઓની સામાજીક ધ્યેયને અપનાવીની અનિઇચ્છા જણાવે છે, અને તેના કાર્ય માટેના ભારે ખર્ચાઓને લીધે કારણે, કેટલીક વાર તેઓ ગરીબ કે દૂરની વસ્તીમાં સેવા નથી આપી શકતા. ધિરાણ સંખ્યાવધારવા માટે વૈકલ્પિક માહિતી વધુ ઉપયોગ કરી શકાય, જેમ કે વેપાર ધિરાણથી વ્યવસાયિક બેંકોને લઘુધિરાણમાં વધુ રસ પડવા લાગ્યો છે.
ઘણી વખત લોકો પાસે જરૂરીયાતના સમયે પૂરતા રૂપિયા હોતા નથી, તો તેઓ ઉધાર લે છે. એક ગરીબ પરિવાર કદાચ સંબંધીઓ પાસેથી ઉધારમાં જમીન ખરીદે, શાહુકાર પાસેથી ચોખા ખરીદે, કે લઘુધિરાણ સંસ્થા પાસેથી સિવણયંત્ર ખરીદે છે. છેલ્લે આ દરેક ધિરાણના ખર્ચાઓને બાદની બચત દ્વારા ચૂકવવામાં આવે છે, રૂથરફોર્ડ તેને 'બચતમાં ઘટાડો' કહે છે. રૂથરફોર્ડના મતે લઘુધિરાણ ફક્ત અડઘી સમસ્યાને જ સંતોષે છે, અને દલીલ મુજબ બાકીનો હિસ્સાનું મહત્વ ઓછુ છેઃ ગરીબ લોકો પોતાની બચત અને મિલકતને એકત્ર કરવા ઉધાર લે છે લઘુધિરાણ સંસ્થાઓએ તેના ધિરાણ ભંડોળને બચત ખાત દ્વારા આપવું જોઇએ જે ગરીબ લોકોના ઘણાં જોખમને વ્યવસ્થિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
માર્ગારેટ રોબિન્સનની વ્યાખ્યા મુજબ લઘુધિરાણ ક્રાંતિએ, 1980માં દર્શાવ્યું કે "લઘુધિરાણથી મોટાપાયે લાભદાયક હોય શકે છે, " અને 1990માં "લઘુધિરાણને ઉદ્યોગ તરીકે વિકસાવવાની શરૂઆત થઇ " .
2000માં, લઘુઘિરાણ ઉદ્યોગનું લક્ષ્ય અઘૂરી માંગને ઘણાં મોટાંપાયે સંતોષવી, અને ગરીબી ઘટાડવામાં મોટો ભાગ ભજવવાનો છે. આ દરમિયાન ઘણો વ્યવહાર વિકાસ, વ્યવસાયિક લઘુ ઘિરાણ ક્ષેત્રે છેલ્લાં કેટલાંક દાયકામાં શક્ય બન્યો છે, ઉદ્યોગ દુનિયાભરની વિશાળ માંગને સંતોષે તે પહેલાં કેટલાક મુદ્દાઓ બાકી રહી જાય છે તેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂરીયાત છે.
જોકે ખૂબ જ પ્રગતિ કરવામાં આવી હતી, પણ મુશ્કેલી હજી ઉકલાઇ નથી, અને ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારમાં,દિવસનો 1 ડોલર મોટી સંખ્યામાં લોકો કમાતા હોય, ત્યાં ઔપચારિક શાખાની નાણાં- વ્યવસ્થાનો વાસ્તવિક પ્રવેશ શક્ય ના બન્યો. લઘુ ધિરાણનો વિકાસ ખૂબ જ ઝડપથી થઇ રહ્યો છે હાલમાં $25 બિલિયનની લઘુ ધિરાણની લોનો સાથે કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ ઉદ્યોગને અંદાજે $250 બિલિયનની જરૂર છે તમામ જરૂરિયાતમંદ ગરીબ લોકોને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે. આ ઉદ્યોગ એટલી ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે અને તેવી ચિંતા પણ છે કે ભંડોળના દરને લઘુ ધિરાણમાં ફરતા કરવું એક સંભવનીય જોખમ પણ હોઇ શકે જો તેને યોગ્ય રીતે સંચાલિત ન કરાયું તો.
રૂથરફોર્ડના કામ મુજબ, બ્રાઇટ અને અન્ય અભ્યાસુનો ઉદ્દેશ્ય લઘુધિરાણ પૅરડાઇમના મૂળ મુદ્દાઓને માન્ય કરવાનો છે: ગરીબ લોકો ગરીબીમાંથી નીકળવા માટે ઉધાર લે, નાના સાહસોનું નિર્માણ અને તેમની આવકમાં વધારો કરે છે. નવા પેરડાઇમ સ્થળે ગરીબ લોકો વધુ ધ્યાન આપી પ્રયત્નો કરીને તેની કમાણી અને મિલકતના નિર્માણ દ્વારા તેમની ભેદ્યતાને ઘટાડે છે. જ્યારે તેમને લોનની જરૂરીયાત હોય છે, તેઓ લઘુસાહસોના ઉપભોગ માટે શોધીને ઉપયોગી ઉધાર લઇ શકે છે. સલામત, અનુકૂળ સ્થળ જ્યાં રૂપિયાની બચત અને ઉપાડ જરૂરીયાત મુજબ થઇ શકે તે મકાન માલિક અને ઘરતંત્રના સંચાલન અને પરિવારના જોખમ માટે પણ મહત્વનું છે.
કેન્દ્રીકરણ કરીઓ તો રાજ્ય સ્તરે સૌથી વધારે સંખ્યામાં ખાતાઓ ભારતમાં હતા (188 મિલિયન ખાતાઓ દેશની કુલ વસ્તીના 18% નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે). સૌથી ઓછી સંખ્યામાં કેન્દીકરણ લેટીન અમેરિકા અને કેરિબીઅનમાં છે અને આફ્રિકા . વિચારીએ તો મોટાભાગની બેંકોના વિકસિત દેશોના અસીલોને કેટલાક પ્રવૃત્ત ખાતાઓની જરૂરીયાત તેમના વ્યવસાયને નિયમિત રાખવા માટે પડતી હોય છે, આ આંકડાઓ જણાવે છે કે લધુધિરાણની ચળવળ તેની જાતે ગોઠવાઇ છે પણ હજુ તે સમાપ્તિથી ખુબ જ દૂર છે.
રૂથરફોર્ડની દલીલ છે કે ગરીબ લોકોની સામે મુખ્ય સમસ્યા રૂપિયાના સંચાલક તરીકે "વિશાળ ઉપયોગી " રૂપિયાને એકત્રિત કરવાનો છે.
નવા ઘર માટેની ઇમારતમાં બચત અને અલગ અલગ પ્રકારના ઇમારતના સામાનને વર્ષો સુધી એ જ સ્થિતિમાં રાખવા પડે છે જ્યારે પૂરતી સામગ્રી ઉપબલ્ધ થાય ત્યારે જ બાંધકામ શક્ય બને છે. બાળકોના ભણતરના ભંડોળને મરધીની ખરીદી દ્વારા અને તેના વેચાણને વધારી ખર્ચાઓ, ગણવેશ, લાંચ વગેરેની જરૂરીયાત પૂર્ણ કરી શકાય. કારણ કે આ દરેકની કિંમત જરૂરીયાત પહેલાં જ ગણવામાં આવે છે, આ પ્રકારની રૂપિયા સંચાલનની પદ્ધતિ 'બચત વઘારવા' માટે કરવામાં આવે છે.
તેમાં શાહુકારો, નાણાં ધીરનારો, બચત એકઠી કરનાર, નાણાંના રક્ષકો, રોસ્કા , અસ્કાસ અને માલ ભંડારની દુકાનનો સમાવેશ થાય છે. કારણ કે તેઓ એક બીજાને સારી રીતે જાણે છે અને એક સમાન સમાજમાં તેઓ જીવે છે, તેઓ એકબીજાના નાણાકીય સંજોગોને સમજે છે અને તેઓ ખૂબ જ સરળ,અનુકૂળ અને ઝડપી સેવાઓ આપે છે. આ સેવાઓ મોંઘી પણ હોઇ શકે છે અને નાણાકીય વસ્તુની પસંદગી મર્યાદિત અને ટૂંકા સમય માટે જ હોય છે. અનૌપચારિક સેવાઓમાં જોડાયા બાદ બચત ઘણી જોખમી પણ બને; અનેક લોકએ તેમના રૂપિયા ગુમાવ્યા છે.
વિસ્તૃત નજરે રીતે જોઇએ તો, પહેલેથી જ તેવું સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે એક તંદુરસ્ત દેશનો વિકાસમાં નાણાકીય વ્યવસ્થા ખૂબ જ મહત્વનું લક્ષ્ય છે અને દેશના આર્થિક વિકાસના વિસ્તૃત લક્ષ્ય માટે તે ઉત્પ્રેરક છે (ઉદાહરણ માટે જુઓ એલેક્સઝાન્ડર ગેરસ્ચેનકરોન, પૉલ રોસેનસ્ટેઇન-રોડન, જોસેફ સુમપેટેર, એન કરુજેર). વિકાસશીલ દેશોમાં મોટાભાગ લોકો માટે આ કારણો નિષ્ફળ નીકળતા હોય છે, આ કારણોને એડ્મસ, ગ્રાહમ અને વોન પીસ્ચકેએ તેમના શ્રેષ્ઠ વિશ્લેષણ 'અન્ડર્માઇનીંગ રુઅરલ ડિવેલપ્મન્ટ વીથ ચીપ ક્રેડિટ'માં સારી રીતે સંક્ષેપ કર્યો છે.
લઘુ ધિરાણને લગતી સેવાઓની વિકસીત દેશો સહિત બધે જ જરૂર છે. અલબત્ત, વિકાસીત અર્થતંત્રોમાં નાણાકીય ક્ષેત્રે ગળાકાપ સ્પર્ધા છે, વિવિધ પ્રકારના મિશ્રિત અને અલગ પ્રકારના નાણાકિય સંસ્થાઓ સાથે જોડાઇને વિવિધ પ્રકારના લક્ષ્યો સાથે મેદાનમાં છે, એ વાતની નિશ્ચિતતા સાથે કે મોટાભાગના લોકો કોઇક નાણાકિય સેવાઓને તો સ્વીકારવાના જ છે. લઘુ ધિરાણમાં નવીનતાઓ લાવવાના પ્રયત્નો પણ થઇ રહ્યા છે જેમ કે એકતા ધિરાણને વિકાસશીલ રાષ્ટ્રોમાંથી લઇને વિકસિત રાષ્ટ્રોમાં લાવવું જેને કંઇ અંશે સફળતા મળી છે.
જોકે અત્યારે તેવો કોઇ અભ્યાસ નથી તે માપક્રમને કે વિતરણ સૂચવા માટે કે 'અનૌપચારિક' લઘુ ધિરાણ સંગઠનો જેવા કે રોસ્કા અને અનૌપચારિક મંડળો લગ્નો, મરણપ્રસંગો અને બિમારી જેવા ખર્ચાને સંચાલિત કરવામાં લોકોની મદદ કરે છે. જો કે સંખ્યાબંધ કિસ્સાઓ પર અભ્યાસ થઇને પ્રકાશિત થયા છે છતા, જે સંગઠનો તરફ સંકેત કરે છે, સામાન્ય રીતે તેને બનાવવાનું અને સંચાલનનું કાર્ય ગરીબ લોકોએ તેમની જાતે જ થોડી બહારના લોકોની મદદ સાથે કર્યું છે, જે મોટાભાગની વિકસિત દુનિયામાં કાર્યરત પણ છે.
ઘણી જરૂરીયાતો બચત અને ધિરાણના મિશ્રણ દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. એક ઉલ્લેખનીય અસરની આકરણીમાં ગ્રામીણ બેંક અને બે અન્ય વિશાળ લઘુધિરાણ સંસ્થાઓના બાંગલાદેશના સભ્યોને ગ્રામ્ય બિન ખેતી નાના સાહસોમાં કરવામાં આવેલા દરેક 1 ડોલરનું ધિરાણમાં જાણવા મળ્યું કે, અંદાજે 2.50ડોલર અન્ય સ્તોત્ર દ્વારા આવ્યા છે, તેમાં મોટાંભાગના સભ્યોની બચતમાંથી આવ્યા છે. આ જ પ્રકારનો અનુભવ પશ્ચિમમાં થયો, જેમાં પારિવારીક વ્યવસાયનું ભંડોળ મોટાભાગે બચતમાંથી આવે છે, ખાસ કરીને શરૂઆતના સમયમાં.
આધુનિક લઘુ ધિરાણનો ઉદભવ 1970માં ખાનગી ક્ષેત્રોના સમાધાનો વિષે નિશ્ચિત નિર્ધારની સાથે થયો હતો આનું પરિણામ એ આવ્યુ કે વિકાસશીલ દેશોમાં રાજ્ય હસ્તકની ખેતીવાડી વિકાસ બેંકોને સારી પેઠે નિષ્ફળતા મળી, તેમણે નિર્ધારેલા વિકાસશીલ ધ્યેયો ધરાશાયી થયા . તેમછતા ઘણા દેશોમાં સરકારી અધિકારીઓ અલગ મત ધરાવે છે અને લઘુ ધિરાણની બજારોમાં દરમ્યાનગીરી કરવાનું ચાલુ રાખ્યું.
નવી નાણાકીય વ્યવસ્થાની અંગે વ્યાવહારિક મહત્વની દ્રષ્ટિએ પ્રશ્નોના નિકાલ કરવાના અભિગમની સમૃદ્ધતાને લીધે લઘુઘિરાણને સદીઓ સુધી ઇતિહાસમાં રહેશે અને આજના સમયમાં પણ સંસ્થાઓ પ્રચંડ વિવિધતાથી ગરીબ લોકોને વિકાસશીલ દુનિયામાં સેવા આપી રહ્યા છે. તેના મૂળમાં વિશ્વના ગરીબમાં ગરીબ લોકોની આર્થિક સેવાઓની જરૂરીયાતની વિવિધતા અને જાગૃતતા વધારવી, અને જેમાં તેઓ જીવી અને કામ કરી રહ્યા છે તેમાં વિવિધ વાતાવરણને તૈયાર કરવું.
લઘુ ઉદ્યોગો શરૂ કરવા કે વિસ્તારવા જેવા ઉત્પાદક હેતુઓ માટે લોન ફાળવણીમાં લઘુ ધિરાણ મર્યાદિત હોવા અંગે લઘુ ધિરાણની ધર્માદા બાજુએથી વ્યવસાયિકો અને દાતાઓની વારંવારની દલીલ કરે છે. ખાનગી ક્ષેત્ર તરફથી પ્રતિભાવ આપવામાં આવે છે કે પૈસાનું વજન હોય, તો આવા પ્રકારની મર્યાદા લાગુ પાડવી અસંભવિત છે, અને કોઈ પણ સંજોગોમાં ગરીબ પ્રજા તેના પૈસાનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરે તે નક્કી કરવું સમૃદ્ધ લોકો ઉપર આધારિત ન હોવું જોઈએ.
ચોક્કસ કાયદા અને દેખરેખ સાથે, આ પ્રકારના દરેક સંસ્થાનની લઘુધિરાણ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાનો હેતુ પાર પાડી શકે છે. ઉદાહરણ માટે, સ્વ-મદદ સમૂહોને વ્યવસાયિક બેંકો સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરી, સંગઠિત સભ્ય-માલિકીના સંગઠનોની સાથે અર્થતંત્રના કાર્યો અને ક્રમ મેળવી શકે છે, અને વ્યવસાયિક બેંકોના મદદનીશ પ્રયાસોથી 'નીચલા સ્તરે' મોબાઇલ બેંકીંગ અને ઇ-ચૂકવણી તકનીકને તેમની વિસ્તૃત શાખાઓના જાળામાં કેન્દ્રીત કરી શકાય છે.
વિકાસશીલ અર્થતંત્ર અને તેમાં પણ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં, ઘણી પ્રવૃત્તિઓને વિકસિત વિશ્વમાં નાણાકીય મુદ્રીકૃતમાં વર્ગીકૃત કરી શકતું નથીઃ એટલે કે રૂપિયા દ્વારા તેને ઉપયોગમાં લઇ શકાતી નથી અંદાજિત વ્યાખ્યા મુજબ, ગરીબ લોકો પાસે ખૂબ જ થોડાક નાણાં છે. પરંતુ તેમના જીવનમાં વારંવાર એવા સંજોગો આવે છે જેમાં તેમને નાણાંની જરૂરીયાત હોય છે કે નાણાં દ્વારા ખરીદી શકાય તેવી વસ્તુની.
વિસ્તૃત રીતે, તે એક આંદોલન છે જેનો ઉદ્દેશ "વિશ્વમાં જયાં ઘણા ગરીબ અને ગરીબાઇની-નજીક હોય તેવા ગૃહતંત્રમાં કાયમી રીતે યોગ્ય ક્રમે ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળી નાણાકીય સેવાઓને પહોંચાઢવી, જેમાં માત્ર ધિરાણ જ નહીં પણ બચત, વીમો, અને નાણાની બદલીનો પણ સમાવેશ થતો હોય." જેમને લઘુ ધિરાણને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે તેમનું મોટાભાગે માનવું છે કે આવો માર્ગ ગરીબોને ગરીબાઇમાંથી બહાર નીકાળવામાં મદદ કરશે.
પસંદગી પામેલ લઘુ ધિરાણ સંસ્થાઓની વિગતવાર માહિતી માટે એક મહત્વનો સ્ત્રોત લઘુ બેંકીની પત્રિકા છે. 2006ના અંતભાગમાં તેમની ગણતરીએ 704 એમએફઆઇએ 52 મિલિયન ઉધારલેનારાઓને અને 56 મિલિયન બચતકર્તાઓને સેવા આપી હતી . આ અસીલોમાં, 70% એશિયા, 20% લેટિન અમેરિકાના અને બાકીના સમાન રીતે વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં છે.
વધુમાં, મોટાભાગના ગરીબ લોકો પાસે જૂજ મિલકત હોય છે કે જેને તે બેંક પાસે સુરક્ષિત રીતે ગૌણ વસ્તુની જેમ મૂકી શકે. હેરનાન્ડો ડે સોટોના વિસ્તૃત દસ્તાવેજો અને અન્યના આધારે, વિકસિત દેશોમાં તેમની પાસે પોતાની પણ જમીન હોય, તો પણ તેમની પાસે તેના અસરકારક માલિકીના હકો નહીં હોય. તેનો મતલબ કે કસૂરવાર ઉધારલેનાઓની સામે બેંક પાસે ખુબ ઓછો આધાર હોય છે.
લઘુ ધિરાણ યુગની શરૂઆત 1970માં થઇ હતી ત્યારે તેના આવેગમાં ઘટાડો થયો હતો, જેને જગ્યા 'નાણાકીય વ્યવસ્થા'ના અભિગમે લીધી. તે દરમિયાન લઘુધિરાણે જબરદસ્ત સ્થાન હાસલ કર્યું, ખાસ કરીને શહેરી અને શહેરની નજીકના વિસ્તારમાં અને ઉદ્યોગસાહસિક પરિવારોની સાથે, તેમની નાણાકીય સેવા આપવાની પ્રક્રિયા ઓછી વસ્તી ધરાવતા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ધીમી જોવા મળી.
ગરીબ લોકો તેમની આ જરૂરીયાતને સર્જનાત્મક અને વારંવાર સહકાર સાધીને પૂરી કરે છે, મુખ્યત્વે તેઓ અલગ-અલગ પ્રકારની નાણાં-વગરની ઉપયોગીતાનો વિનિમય કરીને. સામાન્ય રીતે નાણાંની બદલીમાં એક દેશથી બીજા દેશની પધ્ધતિ અલગ હોય, પરંતુ પરંપરાગત રીતે પશુધન, અનાજ, ઘરેણાં અને કિંમતી ધાતુને તેમાં સમાવી શકાય છે.
તાજેતરના અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું કે અનૌપચારિક પદ્ધતિથી કરવામાં આવતી બચત બિનસલામત છે. ઉદાહરણ તરીકે બ્રાઇટ અને મુટેસાસિરા યુગાન્ડાના અભ્યાસના તારણો મુજબ "તેઓ જેમની પાસે અનૌપચારિક ક્ષેત્રને બચાવવાની સિવાય કોઇ વિકલ્પ નથી તેમને કેટલાક રૂપિયા ગુમાવવા પડશે- જે અંદાજે તેની બચતના ચોથાભાગના હશે."
બ્રિગિટ હેલ્મસના પુસ્તક 'દરેકને માટેઃ સામુહિક નાણાકીય વ્યવસ્થાનું નિર્માણ', લઘુ ઘિરાણ આપવાની ચાર સામાન્ય શ્રેણી વચ્ચેનો ભેદ બતાવ્યો છે, અને દલીલ કરી છે કે તેમાના દરેકને કરારબદ્ધ રણનીતિની અનુરૂપ કાર્યપદ્ધતિથી લઘુ ધિરાણની ચળવળના લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થઇ શકાશે.
લઘુ ધિરાણ સ્પષ્ટરીતે ઉદારતાથી અલગ છે. નિરાધાર પરિવારો, કે જે લોનને પરત કરવા માટે પૂરતો પૈસાનો પ્રવાહ પેદા ન કરી શકતા હોય તેવા અતિશય ગરીબને, કશુંક લેનારની સહાય લેવી જોઇએ. બીજાઓને નાણાકીય સંસ્થાનો શ્રેષ્ઠ સેવાઓ પૂરી પાડે છે.
લઘુ ધિરાણ ઓછી-આવકવાળા ગ્રાહકો, જેમાં ઉપભોક્તાઓ અને સ્વ-રોજગાર પણ સમાવિષ્ટ છે, જે તેવા લોકો માટે નાણાકીય સેવાઓ પૂરી પાડે છે જે પરંપરાગતરીતે બેંક વ્યવસાય અને તેને લગતી સેવાઓને મેળવી નથી શકતા.
સેવાના નમૂનારૂપે "બચત ખાતાના વૈકલ્પિક નાણાકીય સંસ્થાનોમાં લોનની સંખ્યા અંદાજે ચાર ની સામે એક છે. આ એક વિશ્વભરના નમૂના છે જે રાજ્યસ્તરે હોય તે જરૂરી નથી."
શહેરી અને ગ્રામ્ય સંસ્કૃતિનું મિશ્રણ ધરાવતું મિઝોરી, રાષ્ટ્રના ભાતિગળ, આર્થિક અને રાજકીય ભાગનું પ્રતિબિંબ રજૂ કરે છે. તે લાંબા સમયથી એક રાજકીય ચિતાર આપતું રાજ્ય મનાય છે. વર્ષ 1956 અને 2008ના અપવાદોને બાદ કરતાં યુ.એસ.નાં પ્રમુખપદની ચૂંટણીઓમાં 1904થી દરેક ચૂંટણીમાં મિઝોરીના પરિણામો પરથી યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના આગામી પ્રમુખની સચોટ આગાહી કરવામાં આવી છે. એક સરહદી રાજ્ય તરીકે તેનો ઇતિહાસ જોતાં મિઝોરી મધ્યપશ્ચિમ અને દક્ષિણ એમ બન્ને સાંસ્કૃતિઓનો પ્રભાવ ધરાવે છે. તે પૂર્વીય અને પશ્ચિમી યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે જોવા મળતાં તફાવતને જોડતી કડીરૂપ છે. આથી ઘણી વખત સેન્ટ લુઈસને ‘‘વેસ્ટર્ન-મોસ્ટ ઈસ્ટર્ન સિટી’’ અને કેનસસ સિટીને ‘‘ઈસ્ટર્ન-મોસ્ટ વેસ્ટર્ન સિટી’’ કહેવામાં આવે છે. મિઝોરીની ભૂગોળ ખૂબ જ વૈવિધ્યપૂર્ણ છે. રાજ્યનો ઉત્તર ભાગ છેદાયેલા મેદાનો સુધી ફેલાયેલો છે, જ્યારે દક્ષિણ ભાગ ઓઝાર્ક પર્વતો સુધી વિસ્તરેલો છે. આ બન્ને ભાગને મિઝોરી નદી વિભાજિત કરે છે. મિસિસિપી અને મિઝોરી નદીઓનું સંગમસ્થળ સેન્ટ લૂઇસ નજીક આવેલું છે.
મિઝોરીનું વર્તમાન બંધારણ તેનું ચોથું બંધારણ છે અને 1945માં તેને સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું. તે સરકારની ત્રણ શાખા પુરી પાડે છેઃ ધારાકીય, ન્યાય અને વહીવટી શાખા. ધારાકીય શાખા બે સંસ્થાઓ ધરાવે છે.હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્ઝ અને સેનેટ. આ બે સંસ્થાઓ મિઝોરી જનરલ એસેમ્બલીની રચના કરે છે. હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્ઝ 163 સભ્ય ધરાવે છે જેમને છેલ્લા દાયકાની વસતી ગણતરીને આધારે વહેંચવામાં આવે છે. સેનેટ લગભગ સમાન વસતી ધરાવતા જિલ્લાઓમાંથી 34 સભ્ય ધરાવે છે. મિઝોરીના ન્યાય વિભાગમાં સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ મિઝોરી, મિઝોરી કોર્ટ ઓફ અપીલ્સ અને 45 સર્કિટ કોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ મિઝોરી સાત જજ ધરાવે છે, મિઝોરી કોર્ટ ઓફ અપીલ્સ ત્રણ જિલ્લામાં વહેંચાયેલી (વચગાળાની એપલેટ કોર્ટ છે જે કેનસસ સિટી, સેન્ટ લૂઇસ, અને સ્પ્રિંગફીલ્ડમાં આવેલી છે), અને સર્કિટ કોર્ટ સ્થાનિક ટ્રાયલ કોર્ટ તરીકે કામ કરે છે. વહીવટી શાખાનું નેતૃત્ત્વ ગવર્નર ઓફ મિઝોરી કરે છે અને અને તેમાં પાંચ ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધઓનો સમાવેશ થાય છે. 2008ની ચૂંટણી બાદ મિઝોરીની એક સ્ટેટવાઇડ ચૂંટાયેલી બેઠક ડેમોક્રેટ્સ પાસે છે.
જર્મન અમેરિકન વંશ સમુદાય સમગ્ર મિઝોરીમાં હાજરી ધરાવે છે. આફ્રિકન અમેરિકન સમુદાય સેન્ટ લૂઇસ, કેનસસ સિટી, અને દક્ષિણપૂર્વ બૂટહીલ અને એક જમાનામાં જ્યાં ખેતી મહત્ત્વની ગણાતી હતી તે મિઝોરી નદીની ખીણના કેટલાક વિસ્તારોમાં કુલ વસતીનો નોંધપાત્ર હિસ્સો રચે છે. ફ્રેન્ચ વંશ સમુદાયનો મિઝોરી ક્રીઓલ્સ વંશની વસતી સેન્ટ લૂઇસના દક્ષિણમાં મિસિસિપી નદીની ખીણમાં કેન્દ્રિત થયેલી છે. તાજેતરના લગભગ 40,000-50,000 બોસ્નિયાક વસાહતીઓ મુખ્યત્વે સેન્ટ લૂઇસ વિસ્તારમાં રહે છે.
અહીં આવનારાં પહેલવહેલાં યુરોપિયન વસાહતીઓમાં મોટેભાગે ફ્રેન્ચ કેનેડિયન્સ હતાં. તેઓ 1750માં નદીનાં પૂર્વ ભાગેથી હાલના સ્ટે. જેનેવિઇવ વિસ્તારમાં સ્થળાંતર કરીને પહોંચ્યાં હતાં. મિઝોરીમાં આ પ્રથમ યુરોપિયન વસાહત હતી. તેઓ ઈલિનોઈસ દેશની મિસિસિપીનાં પૂર્વ ભાગે આવેલાં સંસ્થાનવાસી ગામડાંમાંથી અહીં આવ્યાં હતાં. કારણ કે, ત્યાં જમીન ખલાસ થઈ ચૂકી હતી અને વધતી વસતી માટે નદીનો તળપ્રદેશ અપૂરતો હતો. સેન્ટ લૂઇસ પણ ફ્રેન્ચ કેનેડિયન વસાહતીઓ દ્વારા જ સ્થાપવામાં આવ્યું હતું. સેન્ટ લૂઇસ ફરના વેપાર માટેનું ક્ષેત્રીય કેન્દ્ર બન્યું અને જેને કારણે દશકાઓ સુધી અર્થતંત્ર પર તેનું આધિપત્ય રહ્યું. સ્ટે. જેનેવિઇવ એક સમૃદ્ધ ખેતીવાડી કેન્દ્ર હતું, જ્યાં ઘઉં, મકાઈ અને તમાકુંનું જરૂર કરતાં ઘણું વધારે ઉત્પાદન થતું હતું અને સેંકડો ટન અનાજને લોઅર લુસિઆનામાં વેપાર માટે જળમાર્ગે મોકલવામાં આવતું. ઈલિનોઈસ દેશમાં થતું અનાજનું ઉત્પાદન લોઅર લુસિઆનાનું અસ્તિત્વ ટકાવવા માટે અત્યંત જરૂરી હતું.
1861માં દક્ષિણના રાજ્યો વિભાજન પ્રક્રિયા શરૂ થયા બાદ મિઝોરી ધારાસભાએ વિભાજન મુદ્દે સ્પેશિયલ કન્વેન્શનની ચૂંટણીની માંગ કરી હતી. કન્વેન્શને સંઘમાં રહેવાનો નિર્ણાયક મત આપ્યો હતો. દક્ષિણી રાજ્યો તરફી ગવર્નર ક્લેઇબોર્ન એફ. જેકસન એ સેન્ટ લૂઇસની છાવણીમાં તાલીમ માટે ભેગા થયેલા રાજ્યના લશ્કરના સૈનિકોને કૂચ કરવા આદેશ આપ્યો હતો. આ હરકતથી સાવચેત બની ગયેલા યુનિયન જનરલ નેથેનિયલ લિઓનને પહેલા તો આંચકો લાગ્યો હતો પરંતુ બાદમાં છાવણીને ઘેરો ઘાલ્યો હતો અને રાજ્યના લશ્કરને શરતાગતિ સ્વીકારવા ફરજ પાડી હતી. લિઓને બાદમાં તેના સૈનિકોને, જેઓ મોટે બાગે અંગ્રેજી સિવાયની ભાષા બોલતા જર્મન વસાહતીઓ હતા, કેદીઓને શેરીઓમાં ફેરવવા આદેશ આપ્યો હતો. તેના સૈનિકોએ કેદીઓની આસપાસ ભેગા થયેલા નાગરિકોના તોફાની ટોળાને વિખેરવા ગોળીબાર પણ કર્યો હતો. "સેન્ટ લૂઇસ હત્યાકાંડ" તરીકે જાણીતી બનેલી ઘટનામાં સૈનિકોએ સેન્ટ લૂઇસમાં નિઃશસ્ત્ર કેદીઓ તેમજ પુરૂષો, સ્ત્રીઓ અને બાળકોની હત્યા કરી હતી.
પશ્ચિમી મિઝોરીમાં ઘણા પ્રારંભિક અમેરિકન વસાહતીઓ ઉપરના દક્ષિણ વિસ્તારમાંથી આવ્યા હતા. તેઓ મજૂરી માટે તેમની સાથે ગુલામ બનાવેલા આફ્રિકન અમેરિકનને લઇને આવ્યા હતા. તેઓ ગુલામીની તેમની સંસ્કૃતિ અને પરંપરા ચાલુ રાખવાનો ઇરાદો ધરાવતા હતા. તેઓ મુખ્યત્વે મિઝોરી નદીની આસપાસ આવેલી 17 કાઉન્ટીમાંમાં સ્થાયી થયા હતા. તેઓ નદીના સપાટ મેદાનોમાં વસવાટ કરતા હોવાથી કૃષિ પ્રવૃત્તિ કરી શક્યા હતા અને તેઓ "લિટલ ડિક્સી" તરીકે જાણીતા બન્યા હતા. 1830ના દાયકાના પ્રારંભમાં, ઉત્તરી રાજ્યો અને કેનેડાના મોરમોન હિજરતીઓએ ઇનડિપેન્ડન્સ અને તેના ઉત્તરના વિસ્તારોમાં સ્થાયી થવાનું શરૂ કર્યું હતું. ગુલામી અને ધર્મ મુદ્દે દક્ષિણમાંથી આવેલા 'જૂના વસાહતી'ઓ અને ઉત્તર અને કેનેડામાંથી આવેલા મોરમોન વચ્ચે ઘર્ષણ પેદા થયું હતું. જેને પગલે 'મોરમોન યુદ્ધ' છેડાયું હતું. 1839 સુધીમાં વસાહતીઓએ મોરમોનને મિઝોરીમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા.
મિઝોરીની એક માત્ર શહેરી લાઇટ રેલ/સબવે સિસ્ટમ સેન્ટ લૂઇસ મેટ્રોલિન્ક છે જે સેન્ટ લૂઇસ શહેરને ઇલિનોઇસ અને સેન્ટ લૂઇસ કાઉન્ટીના ઉપનગરો સાથે જોડે છે. તે અમેરિકાની સૌથી લાંબી ટ્રેક માઇલેજ સિસ્ટમ પૈકીની એક છે. કેનસસ સિટી વિસ્તારમાં લાઇટ રેલ સિસ્ટમ શરૂ કરવા માટે 2007માં પ્રાથમિક આયોજન થયું હતું પરંતુ નવેમ્બર 2008માં મતદાતાઓએ તે દરખાસ્તને પરાસ્ત કરી હતી. સેન્ટ લૂઇસમાં આવેલું ગેટવે મલ્ટિમોડલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સેન્ટર રાજ્યનું સૌથી મોટું સક્રિય બહુહેતુક પરિવહન કેન્દ્ર છે. તે ડ્યૂટાઇન સેન્ટ લૂઇસમાં ઐતિહાસિક સેન્ટ લૂઇસ યુનિયન સ્ટેશન સંકુલની બાજુમાં આવેલું છે. તે શહેરની રેલ સિસ્ટમ સેન્ટ લૂઇસ મેટ્રોલિન્ક અને ક્ષેત્રીય બસ સેવા મેટ્રોબસ, ગ્રેહાઉન્ડ, એમટ્રેક અને શહેરી ટેક્સી સેવા માટે મુખ્ય કેન્દ્ર/સ્ટેશન તરીકે કામ કરે છે. સ્પ્રિંગફીલ્ડ બીએએસએફ રેલવેનું સંચાલન કેન્દ્ર છે.
1803માં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા થયેલાં લુસિઆના પરચેઝના ભાગને કારણે મિઝોરીને ‘‘ગેટવે ટુ ધ વેસ્ટ ’’નું હુલામણું નામ મળ્યું. કારણ કે, 19મી સદીમાં તે પશ્ચિમ તરફ આગળ વધતાં વસાહતીઓ અને ચોક્કસ હેતુસર મૂસાફરી કરતાં લોકો માટેનું એક મોટું પ્રસ્થાન કેન્દ્ર હતું. લેવિસ અને ક્લર્ક મૂસાફરીનું પ્રારંભિક અને અંતિમ કેન્દ્ર સેન્ટ લુઈ હતું, જેમણે પશ્ચિમ તરફ પેસિફિક મહાસાગર સુધીનો વિસ્તાર શોધ્યો હતો. આ વિસ્તારને 1821માં મિઝોરી કોમ્પ્રોમાઇઝ ના એક ભાગ ગુલામ રાજ્ય તરીકે સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. મિસિસિપી નદીનાં માર્ગે થતું વહાણવટું અને વેપાર એ રાજ્યના અર્થતંત્રનો મહત્વનો ભાગ હતો. નીચાણવાળા ગામડાં અને ખેતરોમાં આવતાં વારંવારના પૂર પર અંકૂશ કરવાના પ્રયત્નરૂપે 1860 સુધીમાં રાજ્યે મિસિસિપી નદી પર પાળાનું બાંધકામ પૂરુ કરી દીધું હતું.