polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
પ્રવેશ માટે રાબેતા મુજબ વપરાશકર્તાના નામ અને પાસવર્ડ પ્રણાલીનો ઉપયોગ કરી પરવાનગી આપે છે. વપરાશકર્તાનું નામ આદેશ દ્વારા સર્વર સુધી પહોચાડાય છે, અને આદેશ દ્વારા પાસવર્ડને મોકલાય છે. જો ક્લાયન્ટ દ્વારા અપાયેલ માહિતી સર્વર સ્વીકારી લે તો, સર્વર ક્લાયન્ટને અભિનંદન સંદેશો પાઠવે છે અને સત્રની શરૂવાત કરે છે. વપરાશકારો પ્રવેશ ઓળખપત્ર વગર પણ સર્વરમાં પ્રવેશ પામી શકે તેમાટે સર્વરને તે માટે રૂપરેખાંકિત હોવા જોઈએ. સર્વર કેટલાક સત્રોને માર્યાદિત ઉપયોગ માટે સત્તા આપે છે.
સેવા પૂરી પાડનાર હોસ્ટ અપરિચિત સેવા પૂરી પાડે શકે છે. જયારે સર્વર દ્વારા વપરાશકારનું નામ પૂછવામાં આવતા વપરાશકાર ‘’ ટાઈપ કરી ની સેવા મેળવી શકે છે. જોકે પાસવર્ડ તરીકે વપરાશકારનું ઈ-મેઈલ એડ્રેસ આપવાનું રહે છે. જેની તાત્કાલિક કોઈપણ જાતની ચકાસણી થતી નથી. ઘણા સર્વરો સોફ્ટવેરના અપડેટો પૂરા પાડવા આવી અપરિચિત સેવાનો ઉપયોગ કરે છે.
બીજા ક્લાયન્ટ/સર્વર એપ્લીકેશનોથી તેની બે હોસ્ટ વચ્ચેના જોડાણ બાબતે અલગ પડે છે. તે બે હોસ્ટ વચ્ચે બે રીતે જોડાણ કરે છે : એક જોડાણ ડેટા સ્થાનાંતર કરવા ઉપયોગી છે અને બીજું જોડાણ સૂચનાઓ ને નિયંત્રિત કરે છે. આ ડેટા અને આદેશનું જુદું જુદું નિયંત્રિત થવું ને વધુ અસરકારક બનાવે છે. ના બે જાણીતા પોર્ટનો ઉપયોગ કરે છે : પોર્ટ ૨૧ કે જે જોડાણ નિયંત્રણ માટે વપરાય છે અને પોર્ટ ૨૦ ડેટા જોડાણ માટે વપરાય છે.
મોટે ભાગેના વેબ બ્રાઉસર સર્વર પર રહેલી ફાઈલોને મેળવી શકવા સક્ષમ હોય છે, છતાં તેઓ જેવા પ્રોટોકોલ એક્સટેન્સનોનું સમર્થન કરતા નથી. જયારે ને ની જેમ વેબ બ્રાઉસરમાં એક ની જેમ લખવામાં આવતા તે રીમોટ સર્વર પર રહેલી ફાઈલો કે ડેટા ને વેબ સામગ્રીની જેમ પ્રદશિત કરે છે. એક સંપૂર્ણ લક્ષણોવાળી ક્લાઈન્ટ છે, જે એક્સ્ટેંશનની ફોર્મમાં ફાયરફોક્સ અંદર ચલાવી શકાય છે.
પહેલાના ક્લાયન્ટ સોફ્ટવેરનો વિકાસ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમના ગ્રાફીકલ ઇન્ટરફેસ બન્યા તે પહેલા થયો હતો અને તે આજે લગભગ બધીજ ઓપેરેટીંગ સિસ્ટમ જેવીકે, વિન્ડોઝ, લિનક્સ અને યુનિક્સ જોડે આવે છે. અત્યાર સુધીમાં ડેસ્કટોપ, સર્વર, મોબાઈલ ઉપકરણો અને હાર્ડવેર માટે ડઝનબંધ ક્લાયન્ટો અને ઓટોમેશન એપ્લિકેશનો બની છે, અને વેબ-પેજના સંપાદન જેવી સેંકડો એપ્લીકેશનોમાં સંસ્થાપિત થયેલ છે.
તેના ડેટાના જોડાણના આધારે સક્રિય કે પરોક્ષ સ્થિતિમાં ચાલવી શકાય છે. જોડાણની સક્રિય સ્થિતિમાં ક્લાયન્ટ સર્વર સુધી નિયંત્રણ જોડાણ બનાવે છે અને સર્વર એ ક્લાયન્ટનું એડ્રેસ મોકલે છે તથા એક ઇચ્છાધીન ક્લાયન્ટ પોર્ટ નંબર આપે છે અને સર્વર તરફથી આ જોડાણ પર આ ક્લાયન્ટના એડ્રેસ અને પોર્ટ નંબર ડેટા પરિવહનની રાહ જુએ છે.
ક્લાયન્ટ ત્રણ ઘટકો ધરાવે છે: વપરાશકર્તા ઇન્ટરફેસ, ક્લાયન્ટ નિયંત્રણ કાર્યવાહી, ક્લાયન્ટ ડેટા સ્થાનાંતર પ્રક્રિયા. જયારે સર્વર બે ઘટકો ધરાવે છે : સર્વર નિયંત્રણ કાર્યવાહી, સર્વર ડેટા સ્થાનાંતર પ્રક્રિયા. નિયંત્રણ કાર્યવાહીઓ વચ્ચે નિયંત્રણ જોડાણ બને છે. ડેટા સ્થાનાંતર પ્રક્રિયાઓ વચ્ચે ડેટા જોડાણ બને છે.
વધારાની માહિતી જેવીકે, વપરાશકારનું નામ, પાસવર્ડ વિષયને લગતી માહિતી જે તે બ્રાઉસરના દસ્તાવેજોમાંથી મળી રહે છે. મૂળભૂત રીતે, મોટેભાગેના વેબ બ્રાઉસર પેસીવ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે, જેથી ફાયરવોલની અંદર છેવાડે સુધી પહોચવામાં સરળતા રહે છે.
આજના ધોરણ પ્રમાણે જોવા જઈએતો ની ડીઝાઇન એક સુરક્ષિત પ્રોટોકોલની નથી અને તેની સુરક્ષામાં ઘણી નબળાઈઓ રહેલી છે. ૧૯૯૯ના મે મહિનામાં 2577 ના લેખકોએ તેના નીચે પ્રમાણેની નબળાઈઓ વર્ણવી હતી.
જ્યારે માડી ગામનો વિનાશ થયો ત્યારે જેસર જાડેજા જાતિના લોકો ત્યાંથી નાસી છૂટ્યા અને ત્રણ ગામમાં વહેંચાઈ ગયા. આઠ ભાઈઓએ નાગમતી નદીના કિનારે જ્યાં જૂની જગ્યા પડી હતી ત્યાં તેમણે નવા ભુજપુર ગામની સ્થાપના કરી. બીજા ભાઈઓએ બેરાજા અને નાના બરાયા ગામની સ્થાપના કરી. ભુજપુર ગામની સ્થાપના પછી માડી ગામથી ઓઢો ચારણ ભુજપુર ગામે આવ્યો અને તેણે ત્યાં રહેવા માટે જમીનની માગણી કરી ત્યારે તેને કહેવામાં આવ્યું કે તારાથી ખેડાય તેટલી જમીન તું એક જ દિવસમાં ખેડ અને તેટલી જમીન તને આપવામાં આવશે. બીજા દિવસે ઓઢાએ ચાલાકીથી પોતાનું હળ લઈને ભુજપુર ગામની દક્ષિણ દિશાએથી એક તરફ નહિ ખેડતા ગામની ચોમેર તરફ પોતાનું હળ સીધી રીતે ખેડવા લાગ્યો અને ત્યારે કોઈએ તેણે કહ્યું કે આ તું શું કરી રહ્યો છે તને તો તું જેટલી જમીન ખેડી શકે એટલી જ જમીન તને મળવાની છે તે તો આખા ગામને એક બાજુથી હળથી રેખા બનાવીને લઈ લીધું શું ?
ત્યારે તેણે માફી માગતા કહ્યું કે મારી ભૂલ થઈ ગઈ , મને માફ કરો, મેં વધારે જમીનની લાલચમાં આવું કર્યું છે ત્યારે તેને કહ્યું કે હવે અહીંથી પાછો વળી જા. વચન પ્રમાણે આ જમીન તારી પણ આવું બીજી વાર કરતો નહિ. ત્યારથી ભુજપુરનો દક્ષિણ તરફનો ભાગ ઓઢાને વચન પ્રમાણે આપ્યો અને તે ભાગમાં ઓઢા ચારણે પોતાના નામ પરથી ઓઢાગંજાની સ્થાપના કરી. આ ગામ આગળ જતા નાની ભુજપુર તરીકે ઓળખાયું.
મોટી ભુજપર એ ભુજપુર તરીકે ઓળખાય છે. ભુજપુર નામ ભોજંગ નાગ પરથી પડેલું છે. લોકમાન્યતા મુજબ ભોજંગ નાગ જ્યારે જામનગરથી ભુજ જતો હતો ત્યારે આ ગામમાંથી પસાર થયો હતો. તેના પરથી આ ગામનું નામ ભુજપુર રાખવામાં આવ્યું અને ભોજંગ નાગે જ્યાં વસવાટ કર્યો તે જગ્યા ભૂજિયા ડુંગર તરીકે ઓળખાય છે. જ્યાં જ્યાં ભોજંગ નાગ પસાર થયો ત્યાં ત્યાં તેની છાપ પડતી ગઈ અને ત્યાં નાગમતી નદીનું નિર્માણ થયું. આ કારણે જ નાગમતી નદી બે ભાગમાં વહેંચાયેલી છે. તેનો એક ભાગ સૌરાષ્ટ્ર અને એક ભાગ કચ્છમાં વહે છે.
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના મુન્દ્રા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
આ ગામ નાગમતી નદીના કિનારે આવેલું છે. મોટી ભુજપુર ગામને બાર ગામની સીમા સ્પર્શ થાય છે. ઉત્તરે કારાઘોઘા, ગેલડા, પ્રતાપપર ૨, પ્રાગપર ૨, પૂર્વ તરફ સમાઘોઘા, દક્ષિણે નાની ભુજપુર, પ્રતાપપર ૧, બોરાણા અને જરપરા તથા પશ્ચિમ તરફ દેશલપર, શીરાચા અને નવીનાળ ગામ આવેલા છે.
૧૯૩૦ પહેલાં જ અમુક ભારતીય રાજનૈતિક પક્ષોએ ખુલેઆમ યુનાયટેડ કિંગડમથી સ્વતંત્રતા મેળવવાની ધ્યેયની ઘોષણા કરી હતી. અખિલ ભારતીય હોમરુલ લિગ ભારત માટે બ્રિટિશ કોમનવેલ્થ હેઠળ ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, આઈરીશ ફ્રી સ્ટેટ,ન્યુ ફાઉન્ડલેન્ડ, ન્યૂઝી લેન્ડ અને સાઉથ આફ્રીકા જેવા દેશોને અપાયેલ સ્વાયત્તતા જેવા હોમ રુલ ની માંગણી કરતું હતું. અખિલ ભરતીય મુસ્લિમ લિગ એ પણ યુનાયટેડ કિંગડમના આધિપત્ય સ્થિતીનું સમર્થન કર્યું હતું પણ ભારતીય સ્વતંત્રતાનો વિરોધ કર્યો હતો.
ઈંડિયન લિબરલ પાર્ટી નામની સંસ્થા અંગ્રેજ સમર્થક હતી, બ્રિટિશ રાજ સાથે સંબંધો નબળા પડે તેવી સ્વતંત્રતા કે સ્વાયત રાજ્ય જેવી કોઈ પણ માંગણીઓને તેણે વિરોધ કર્યો હતો. ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા આ વાદ-વિવાદમાં સૌથી મોખરે હતી. વયસ્ક મહાસહા ના નેતા જેમ કે લોકમાન્ય ટિળક, અરબિંદો, અને બિપિનચંદ્ર પાલ વગેરે એ બ્રિટેશ હકૂમતથી મુક્ત એવી સ્વતંત્રતાની માંગણી કરી હતી.
ડિસેંબર ૧૯૨૮ના રાષ્ટ્રીય મહાસભાના કલકત્તા અધિવેશનમાં ગાંધીજી એવો ઠરાવ લાવ્યા હતાં કે અંગ્રેજો એ ભારતને રાષ્ટ્રકુળ સમાન સ્વાયત્ત દેશનો દરજ્જો આપવો. આ માટે તેમને અંગ્રેજ સરકારને બે વર્ષનો સમય આપ્યો હતો. જો આ સમય દરમ્યાન ભરતેને સ્વાયત નહીં બનાવાય તો ભારતીયો સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા માટે આંદોલન શરૂ કરશે. સુભાષ ચંદ્ર બોઝ અને જવાહરલાલ નહેરુએ ગાંધેજી એ આપેલી બે વર્ષની સમય મર્યાદા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો. તેમણે કોઈ પણ સમય મર્યાદા આપવાની ના પાડી. છેવટે એક વર્ષની મર્યાદા પર સહમતિ થઈ. જવાહર લાલે આ ઠરાવની પક્ષમાં મત આપ્યો જ્યારે સુભાષ ચંદ્ર બોઝએ કહ્યું કે તેઓ અને તેમના સાથીઓ આ ઠરાવનો વિરોધ નહીં અને મતદાન સમયે તેઓ ગેરહાજર રહ્યાં. રાષ્ત્રીય મહાસભામાં આ ઠરાવ ૧૧૮ ના મુકાબલે ૪૫ મતે પારિત થયો. પરંતુ જ્યારે મહાસભાના ખુલા સત્રમાં સુભાષબાબુએ આ ઠરાવમાં બ્રિટિશ રાજ થી સંપૂર્ણ છેડો ફાડી નાખવાનો સુધારો કરવાની વાત કરી ત્યારે ગાંધીજીએ તેમની નિંદા કરી:
ભારતમાં સંવિધાન અને રાજનૈતિક વિષયે સુધારા કરવા માટે અંગ્રેજ સરકારે એક કમિશનની નિમણૂક કરી. જેને સાયમન કમિશન તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું. આ કમિશન ભારતના સંવિધાન અને રાજનૈતિક સુધારા માટે નિમાયું હોવા છતં આમાં એકપણ ભારતીય સભ્ય ન હતો. આ સિવાય કોઈ પણ રાજનૈતિક પક્ષની સલાહ લેવામામ્ આવી નહતી કે તેમની આમાં શામિલ થવાનું નિમંત્રણ અપાયું હતું. આને કારણે ભારતીય પ્રજામાં રોષ ભભૂકી ઉઠ્યો. જ્યારે આ કમિશનન પ્રમુખ જ્હોન સાયમન ભારતમાં આવ્યાં ત્યારે તેમને ક્રોધે ભરાયેલા ટોળાઓના પ્રદર્શનો અને વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો. ભારતમાં જ્યાં જ્યાં પણ તેઓ ગયાં ત્યાં તેમની સામે વિરોધ પ્રદર્શનો થયાં. આ કમિશન સામે ના વિરોધ પ્રદર્શન સમયે અંગ્રેજો દ્વારા થયેલા લાઠીચારને કારણે ભારતીય નેતા લાલા લજપતરાયનું મૃત્ય થયું, આને કારણે લોકોમાં સાયમન કમિશન સમે રોષ અત્યંત વધી ગયો.
આ કમિશનની સામે મહાસભાએ એ સર્વ ભારતીય સભ્યો ધરાવતું એક શિષ્ટમંડળ રચ્યું જેણે ભારતીય સંવિધાન માં ફેરેફારો સૂચવ્યાં.મહસભાના પ્રમુખ મોતીલાલ નહેરુની આગેવાની હેઠળ અન્ય ભારતીય રાજનૈતિક પક્ષોના નેતાઓ પણ આ મંડળમાં જોડાયાં. આ સમિતીનો અહેવાલ "નહેરુ રિપોર્ટ" તરીકે ઓળખાય છે. આ અહેવાલમાં બ્રિટેશ આધિપત્ય હેઠળ ભારતીયોને પોતાની સરકાર દ્વારા રાજ્ય ચલાવવાની માંગણી કરાઈ હતી.
નહેરુ સમિતીનો અહેવાલ મોટાભાગના બધાં ભારતીય રાજકીય પક્ષોએ સ્વીકાર્યો હતો, પરંતુ ઈંડિયન નેશનલ લિબરલ પાર્ટી અને અખિલ ભારતીય મુસ્લીમ લિગએ તેનો વિરોધ કર્યો હતો. અંગ્રેજોએ આ કમિશન અને તેના રિપોર્ટની અવગણના કરી. અંગ્રેજોએ આ સમિતી દ્વારા સૂચવેલા સુધારાને પણ અમાન્ય કર્યાં.
નહેરુ રિપોર્ટને વિષે મહાસભામાં પણ આંતરિક મતભેદ હતાં. સુભાષ ચંદ્ર બોઝ અને જવાહરલાલ નહેરુ જેવા યુવા નેતાઓ બ્રિટેન સાથે દરેક સંબંધને તોડીને નવા રાષ્ટ્રના નિર્માણની તરફેણ કરતાં હતાં. ૧૯૨૭માં જવાહરલાલ નહેરુ એ ૧૯૨૭માં સંપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્રતાનો ઠરાવ લાવ્યાં હતાં જેને ગાંધીજીના વિરોધને કારણે પાછો ઠેલાયો હતો. સ્વાયત રાષ્ટ્ર તરીકે ભારત પર રાષ્ટ્રના પ્રમુખ તરીકે અંગ્રેજોનો સાંવિધાનિક દરજ્જો રહે તે બોઝ અને જવહરલાલ નહેરુને માન્ય ન હતું. વળી ભારતની સંવિધાની મસલતોમં પણ બ્રિટિશ સંસદની મંજૂરી મેળવવી પડે તે પન તેમને અયોગ્ય લાગતું. રાષ્ટ્રીય મહાસભાના ઘણાં સભ્યો અને હોદ્દેદારોનો ટેકો તેમને પ્રાપ્ત હતો.
૩૧ ઓક્ટોબર ૧૯૨૯ના દિવસે લોર્ડ ઈર્વીને ઘોષણા કરી કે અંગ્રેજ સરકાર ભારતીય પ્રતિનિધીઓને લંડનમાં યોજાનરી ગોળમેજ પરિષદમાં મળશે. આ પરિષદમાં ભારતીય સહભાગને અસરકારક બનાવવા માટે લોર્ડ ઈર્વીન મહાત્મા ગાંધી, મોહમ્મ્દ અલી જીણા, અને કાર્યકાળ પૂરો કરનાર મહાસભાના પ્રમુખ મોતીલાલ નહેરુને મળ્યાં ગાંધેજી એ ઈર્વીનને પૂછ્યું કે શું આ પરિષદમાં સ્વાયતતાનો મુદ્દો લેવાશે?
પૂર્ણ સ્વરાજનો ઠરાવ અથવા તો ભારતના સ્વાતંત્ર્યની ઘોષણા રાષ્ટ્રીય મહાસભા દ્વારા ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૩૦ના દિવસે પારિત કરવામાં આવી. ૩૧ ડિસેમ્બર, ૧૯૨૯ના દિવસે આજના પાકિસ્તાનના લાહોર શહેરમાં રાવિ નદીના કિનારે જવાહરલાલ નહેરુ દ્વારા ધ્વજ ફરકાવવામાં આવ્યો. રાષ્ટ્રીય મહાસભાએ ભારતના લોકોને ૨૬મી જાન્યુઆરીનો દિવસ "સ્વાતંત્ર્ય દિવસ" તરીકે ઉજવવા ભલામણ કરી. ભારતના ધ્વજને રાષ્ટ્રીય મહાસભાના સ્વયંસેવકો, રાષ્ટ્રવાદીઓ અને નાગરિકો દ્વારા ફરકાવવામાં આવ્યો.
રાજૈનિક સુધરા અને હક્કો માટેની નામંજૂરી અને રાજનૈત્તિક પક્ષોની સતત અવગણનાને કારણે રાષ્ત્રીય મહાસભામાં અંગ્રેજોને ભારતમાંથી સંપૂર્ણરીતે બહાર હકાલવાનો મત ગૂઢ બનતો ગયો અને તેના પર એકાત્મતા સધાવા લાગી. કડકડતી ઠંડી હોવછતાં મોટી સંખ્યામાં કોંગ્રેસ સ્વયંસેવકો અને સહભાગીઓ, અન્ય રાજનૈતિક પક્ષો અને સામાન્ય જનતાએ મોટી સંખ્યામાં રાષ્ત્રીએય મહાસભાના લાહોર અધિવેશનમાં હાજરી આપી.તેના વિષે પટ્ટાભી સીતારામૈયા લખે છે કે:
જવાહરલાલ નહેરુ ને પ્રમુખ તરીકે નીમવામાં આવ્યાં. દીગ્ગજ નેતા જેમકે રાજગોપાલાચારી ચક્રવર્તી અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ એ રાષ્ટ્રીય મહાસભાની કાર્યકારેણીમાં પાછા આવ્યાં ગાંધીજીએ ભારતીય સ્વતંત્રતાની ઘોષણાનિ મુસદ્દો બનાવ્યો, જેમાં લખ્યું હતું કે:
" તમે તમારા હોઠે સ્વતંત્રતાનો શબ્દ લાવી શકો છેઓ પણ જ્યાં સુધી તેની પાછળના સન્માનની તમને જાણ નહીં થાય ત્યાં સુધી તે માત્ર શબ્દો જ રહી જવાના છે. જો તમે તમારા શબ્દો સાથે ઉભા નહીં રહી શકો તો સ્વતંત્રતા ક્યાં જશે?"
" જુસ્સો અને આવેગ, ચર્ચાની નિસ્ફળતા, યુદ્ધના નગારા સાથે ચહેરા પરનો તરવરાટ - ઓહ, આ બધું આબોહવાથી કેટલિં ભિન્ન હતું."
તત્વજ્ઞાન-ઇતિહાસના ઊંડા અભ્યાસને કારણે સાહિત્ય ઉપરાંત તત્વજ્ઞાન તેમ જ ઇતિહાસના ગ્રંથો પણ એમની પાસેથી મળ્યા છે. ‘તત્વજિજ્ઞાસા’ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના ચૌદમા અધિવેશનના તત્વજ્ઞાન વિભાગનું પ્રમુખીય પ્રવચન છે. એમના ઇતિહાસવિષયક ગ્રંથોમાં ‘ગુજરાતની રાજધાનીઓ’ અને ‘ઇતિહાસ-સ્વરૂપ અને પદ્ધતિ’ ઉલ્લેખનીય છે. વ્યાકરણ તેમ જ દર્શનશાસ્ત્રના કેટલાક ગ્રંથોના અનુવાદ-સંપાદન નિમિત્તે એમણે કરેલું સંશોધન-સંપાદનકાર્ય પણ મહત્વનું છે. મમ્મટકૃત ‘કાવ્યપ્રકાશ’નો અનુવાદ , વૈદિક્સંહિતા અને બ્રાહ્મણગ્રંથોમાંથી કરેલુ સટિપ્પણ સંપાદન ‘વૈદિક પાઠાવલી’ , ‘હેમચંદ્રનું કાવ્યાનુંશાસન’ , જયરાશિ ભટ્ટકૃત ‘તત્વોપપ્લવસિંહ’ , સિદ્ધિચંદ્રકૃત ‘કાવ્યપ્રકાશ ખંડન’ , ભટ્ટ સોમેશ્વરનું ‘સંકેત’ સહિતનું ‘કાવ્યાદર્શ’ તેમ જ ‘નૃત્યરત્નકોશ’- ભા.૧, ૨ વગેરે એમનાં મહત્વનાં પ્રદાન છે. ‘ગુજરાતનો રાજ્કીય અને સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસ’- ગ્રંથ ૧ થી ૬ એમનું અન્ય સંપાદન છે.
એમનું પહેલું નાટક ‘રૂપિયાનું ઝાડ’ પ્રયોગાભિમુખતા, પાશ્ચાત્ય નાટ્યપદ્ધતિનો સક્ષમ વિનિયોગ, માર્મિક નિરૂપણશૈલી વગેરેના કારણે ધ્યાનાકર્ષક છે. ‘પહેલો કલાસ’ તથા ‘પ્રેમનું મૂલ્ય’ એ બે એમનાં અનૂદિત નાટકો છે. ‘શર્વિલક’ તેમ જ ‘મેના ગુર્જરી’ એમનાં પ્રાણવાન સર્જનો ગણાયાં છે. શિષ્ટ નાટ્યસાહિત્યની પરંપરામાં ‘શર્વિલક’ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રદાન છે. શૂદ્રકના ‘મૃચ્છકટિક’માંના રાજપરિવર્તનના ગૌણ વસ્તુને મુખ્ય કથાઘટના બનાવી શર્વિલકના દ્રષ્ટિપૂર્ણ વિપ્લવકાર્યની આસપાસ દરિદ્ર ચારુદત્ત તથા મૃચ્છકટિકનાં મહત્વનાં પાત્રો તેમ જ કથાતંતુઓને ગૂંથીને આ નાટક રચાયું છે. સંસ્કૃતમંડિત બાહ્ય પરિવેશ અને શૈલી તથા ભવાઈશૈલીની લાક્ષણિકતાઓ, શિષ્ટ બાની, વિલક્ષણ નર્મશક્તિ, ગતિશીલ ઘટનાઓ વગેરેથી આ નાટક ગુજરાતી નાટ્યસાહિત્યનાં મહત્વનાં નાટકોમાં સ્થાન પામ્યું છે. ‘મેનાગુર્જરી’માં અભિનયક્ષમતા ‘શવિંલક’ કરતાં વધુ છે, જેમાં એમનો નાટ્યકાર તરીકેનો વિશેષ જોવા મળે છે.
‘સ્મૃતિ’ એમની રંગદર્શી કાવ્યરચનાઓનો સંગ્રહ છે. છંદોબદ્ધ રચનાઓ, ખંડકાવ્યો, સંવાદ-કથાકાવ્યો, રંગભૂમિનાં ગીતોનો ઢાળ પર લખાયેલાં ગીતો વગેરેમાં સર્જકતાની મધ્યમ માત્રા જોવા મળે છે. સુદીર્ઘ કાવ્ય ‘શિખરણીશતક’ તત્કાલીન કાવ્યસાહિત્યમાં નોંધપાત્ર ઠરેલું છે. એમના ‘જીવનનાં વહેણો’ વાર્તાસંગ્રહમાં જીવનનાં અનેક પાસાંઓનું નર્મ-મર્મ નિરીક્ષણ છે; પણ એક પ્રકારની પ્રતિબદ્ધતાનો અંશ તથા લાંબાંલાંબાં સંભાષણો સમગ્ર કથાનિરૂપણને અરૈખિક તેમ જ શિથિલ બનાવે છે.
‘દરિદ્રચારુદત્ત’ અને ‘મૃચ્છકટિક’ને આધારે ઘડાયેલું આ પાંચ અંકનું નાટક અનુવાદ નથી તેમ રૂપાંતર પણ નથી; પરંતુ મૂળ સંસ્કૃત નાટકોમાં જે ગૌણકથા તરીકે શર્વિલકની સાહસકથા અને ક્રાંતિકથા આવે છે તેને અહીં સ્વતંત્ર નાટ્યસ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે અને નાયક તરીકે શર્વિલકની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. શર્વિલક રાજ્યપરિવર્તન માટે ષડયંત્ર રચે છે એ ષડયંત્રનો પ્રારંભ તેમ જ વિકાસ આ નાટકમાં જોઈ શકાય છે. સંસ્કૃતશૈલીને ચુસ્તપણે અનુસરતું આ, એક રીતે જોઈએ તો સ્વતંત્ર નાટક છે.
કેટલીક જાતીઓ કુદરતી રીતે જ બહુ વિશાળ વ્યાપ ધરાવે છે. ઇયર્ડ હોલો નામની જાતી દક્ષીણ અમેરીકાના કોલંબીયાથી લઇને ટીએરા ડીલ ફ્યુગો સુધીનો વિશાળ વ્યાપ ધરાવે છે જ્યારે ધોળ હોલા કે કાંઠલાવાળા હોલા તરીકે ઓળખાતી જાતતો યુરોપમાં બ્રિટન, મધ્યપુર્વના દેશો, ભારત, પાકિસ્તાન અને ચીન જેટલો અતિવિશાળ વ્યાપ ધરાવે છે. ખુમરી, હોલડી અથવા નાના હોલા તરીકે ઓળખાતી જાતિ સબ-સહારન આફ્રીકા, ભારત, પાકિસ્તાન અને મધ્યપુર્વના દેશોમાં ફેલાયેલી છે. અન્ય કેટલીક જાતીઓ ટચુકડો અને સિમિત ફેલાવો ધરાવે છે: આવુ ટાપુઓ પર જોવા મળે છે. સીસોટી હોલો જે ફક્ત ટચુકડા ફીજીનાં કડાવુ ટાપુ જ જોવા મળે છે. કેરોલીન ટાપુઓ પર કેરોલીન ધરતી-હોલો ટુર્ક અને પોહ્નપેઇ નામના ફક્ત બે ટાપુ પર જોવા મળે છે. કેરીબીયન વિસ્તારનો ગ્રેનેડા હોલો કેરેબીયનનાં ફક્ત ગ્રેનેડા ટાપુ પર જોવા મળે છે. ઉપરાંત કેટલીક ભુખંડીય વસતિ પણ સિમિત વ્યાપ ઘરાવે છે જેમાં છે કાળી-પટ્ટીવાળો ફળ હોલો જે ઓોસ્ટ્રેલીયાના અર્નહેમના બહુ સિમિત વિસ્તારમાં જોવા મળે છે. સોમાલી કબૂતર જે ઉત્તરીય સોમાલીયાના વિસ્તારો પુરતું સિમિત છે. મોરેનોનો હોલો જે નો વ્યાપ આર્જેન્ટીનાના ઉત્તરીય ભાગ ના સાલ્ટા અને ટ્યુક્યુમન વિસ્તારો પુરતો સિમિત છે.
પેસેન્જર કબૂતરોનું અસ્તિત્વ સમાપ્ત થઇ જવા પાછળ અનેક કારણો છે. ટાપુ પર ન રહેતી હોય અને છતા નામશેષ થઇ હોય એવી આધુનિક સમયની આ એક માત્ર જાતી છે. એક સમયે તેઓ પૃથ્વી પર સૌથી વધુ બહોળી સંખ્યા ધરાવતા પક્ષીઓ હતા. અગાઉની વસ્તીનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવવો તો મુશ્કેલ છે પણ પક્ષી વિશારદ, એલેક્ઝાંડર વીલ્સને જોયેલા ટોળામાં વીસ કરોડ કરતા વધુ પક્ષીઓ હોવાનો અંદાજ મુકાયો હતો. આ જાતીની વસ્તીમાં, જેની એક વસાહતમાં ઇ.સ. ૧૮૭૧માં દશ કરોડ કરતા વધુ પક્ષીઓ હતા, ઓચિંતો ધટાડો આવ્યો અને ૧૯૧૪ સુધીમાં તો એમાંનું છેલ્લુ પક્ષી પણ મરી પરવાર્યુ હતું. વસવાટની જગ્યાઓનો નાશ આની પાછળનું મુખ્ય પરિબળ હોવા છતા આખા અમેરીકામાં ૧૯મી સદીમાં ગરીબ અને ગુલામ માણસના ખોરાક માટે મોટા પાયે થતી આ જાતીની કત્લેઆમ પણ જવાબદાર હતી એમ માનવામાં આવે છે.
આપણે જેને કબૂતર તરીકે ઓળખીયે છીએ તે જાતીનો ફેલાવો સૌથી વધારે છે. એ જાતી બ્રિટન, આયરલેંડ, ઉત્તરીય આફ્રિકા, આખુ યુરોપ, અરેબીક દેશો, મધ્ય એશિયા, ભારત, હિમાલય અને ચીનમાં સુદ્ધા ફેલાયેલા છે. આ જાતીનો આ પ્રકારનો ફેલાવામાં નાટકીય વધારો તેઓનું માનવ વસવાટ સાથેનું અનુકુલન છે. આ જાતી આ કારણ ને લીધે અત્યારે તો ઉત્તર અને દક્ષીણ અમેરીકા, સબ-સહારન આફ્રિકા, અગ્નિ એશીયા, જાપાન ઓસ્ટ્રેલીયા અને ન્યુઝીલેંડ સુધી પ્રસરી ચુકી છે. જો કે માણસોને કારણે જે ના ફેલાવામાં વધારો થયો હોય એવી આ જાત એકલી નથી. અન્ય કેટલીક જાતિઓ પણ કોઇક કારણે બંધનમુક્ત થઇ ને પોતાની સીમા વધારી છે અને કેટલાકે માનવ-પ્રવૃત્તિઓને લીધે પોતાના વસવાટમાં થતા ફેરફારોને કારણે પોતાના ફેલાવામાં વધારો કર્યો છે.
ફળો અને ઠળીયાઓ કપોતકુળના ખોરાકનો મુખ્ય હિસ્સો છે. હકીકતમાં આ કુળને દાણા-ઠળીયા-ભક્ષી અને ફળભક્ષી એમ બે મુખ્ય વિભાગમાં વહેચવામાં આવે છે. દાણા-ઠળીયા-ભક્ષી લાક્ષણીક ઢબે જમીન પર ચણે છે જ્યારે ફળભક્ષીઓ ખોરાક માટે વૃક્ષો પર નભે છે. એમણે શરીરરચનામાં સાધેલા અનુકુલન પરથી આ બન્ને જાતીઓને અલગ પાડી શકાય છે. દાણા-ઠળીયા-ભક્ષીના જઠરની દિવાલ જાડી હો છે જ્યારે ફળભક્ષીઓના જઠરની દિવાલ પાતળી હોય છે. તદોપરંત, ફળભક્ષીઓના આંતરડાની લંબાઇ દાણા-ઠળીયા-ભક્ષીના આંતરડાની લંબાઇ કરતા ઓછી હોય છે. ફળભક્ષીઓ ના પગની રચના એવી હોય છે કે તેઓ છેડા પર લાગેલા ફળ સુઘી પહોચી શકાય તે માટે વૃક્ષની ડાળી પર ટીંગાવા માટે કે ઉલ્ટા લટકવા માટે સક્ષમ હોય છે.
કદની બાબતમાં કપોત કુળ અનેક પ્રકારની વિવિધતા દર્શાવે છે. મોટામાં મોટું પક્ષી છે ન્યુ ગિનિમાં જોવા મળતું મુગટવાળુ કબૂતર જે લગભગ એક ટર્કી પક્ષીના કદનું અને ૨ થી ૪ કિલો વજનનું હોય છે જ્યારે નાનામાં નાનું છે નવી દુનીયાનું જમીનવાસી હોલો જે લગભગ ઘર આસપાસ જોવા મળતી ચકલી જેટલા કદનું હોય છે. ૨૦ સે.મી. લંબાઇ અને લગભગ ૧ કિ.ગ્રા. વજન ધરાવતી કાયમ વૃક્ષોમાં રહેનારી મોટામાં મોટી જાતી છે માર્ક્વેસન ઇમ્પેરીયલ કબૂતર. બીજી બાજુ ડ્વાર્ફ ફળ હોલો નામનું પક્ષી ફક્ત ૧૩ સે.મી. લંબાઇ ઘરાવતું જોવા મળી શકે છે.
સામાન્ય પણે, હોલો કે કબૂતર શબ્દો પરસ્પર અદલાબદલી કરી શકાય તેવા છે. પક્ષીશાસ્ત્રની પરીભાષામાં હોલો એ કદમાં થોડા નાના પક્ષીઓ માટે વપરાય છે જ્યારે કબૂતર કદમાં થોડા મોટા પક્ષીઓ માટે વપરાય છે. પરંતુ આ નિયમ પણ દરેક જગ્યાએ સરખી રીતે લાગુ પાડેલો જોવા મળતો નથી અને ઐતિહાસિક રીતે એવું કહી શકાય કે આ પક્ષીઓને લગતા સર્વનામોમાં ભિન્નતાનું પ્રમાણ સર્વાધિક જોવા મળે છે. આ બઘી જ ૩૧૦ જાતીઓમાં કબૂતર તરીકે જેને સામાન્ય જનતા ઓળખે છે તે છે મોટેભાગે આખા વિશ્વમાં દરેક શહેરોમાં જોવા મળે છે.
આ કુળની ખાસીયત એ છે કે તે બહુ આછોપાતળો માળો બનાવે છે. આ માળો તે મોટેભાગે સાંઠીકડા, વાળાના ટૂકડા અને બીજી એવી વસ્તુઓ કે સામાન્ય દૃષ્ટીમાં જેને કાટમાળ કહેવાય તેવી વસ્તુઓમાંથી બનાવે છે. માળો સામાન્ય રીતે જાડ પર મધ્યમ ઊંચાઇએ, કે પછી મકાનોની છત પર કે માળિયામાં કે જમીન પર બનાવે છે. આ માળમાં તેઓ ૧ થી ૩ ઇંડા મુકે છે. મા-બાપ બન્ને પક્ષી બચ્ચાની સરખી સંભાળ લે છે. બચ્ચા ૭ થી લઇને ૨૮ દિવસ સુધીમાં માળો છોડી ને ઊડતા શીખી જાય છે.
કબૂતરો અને હોલાઓનો કપોત કુળમાં સમાવેશ કરવામાં આવે છે જેમાં દુનીયાભરની ૩૧૦ જાતીઓના પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ કુળના બધા પક્ષીઓ દેખાવમાં હૃષ્ટપૃષ્ટ શરીર, ટૂંકી ગરદન અને પ્રમાણમાં ટૂંકી અને નાજુક ચાંચ, ચાંચના નીચલા ભાગ તરફથી ખુલ્લી, મીણ જેવી માંસલ આંતરત્વચા હોય છે. આ કુટુંબના પક્ષીઓ વિશ્વભરમાં જોવા મળે છે પરંતું તેઓની વિપુલ વિવિધતા ઇન્ડોમલય અને ઓસ્ટ્રેલેશીઆના પર્યાવર્ણીય વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
શરૂવાતમાં બટાવડા કુળને તેમની અમુક રીતે પાણી પીવાની આદતને કારણે કપોતાકાર ગોત્ર ના એક હિસ્સા તરીકે આવરી લેવામાં આવ્યું હતું. હાલનાં સંશોધન પ્રમાણે બટાવડા કુળ કપોતાકાર ના પક્ષીઓની જેમ ચૂસીને કે શોષી લઇને પાણી પીતા ફાવતું નથી આથી તેમને માટે બટાવડાકાર નામના નવા ગોત્રની રચના કરી ને એમાં સમાવવામાં આવ્યા છે.
કેટલીક જાતી દાણા કે ફળ ઉપરાંત અન્ય વસ્તુઓને પણ પોતાનું ભોજન બનાવે છે. કેટલાક, ખાસ કરીને જમીન હોલો અને લાવરી હોલો, જીવડા અને કીડાઓને પણ મોટી સંખ્યામાં પોતાનો શિકાર બનાવે છે. અટોલ્લ ફળ હોલો નામની એક જાતતો જીવડા અને સરીસૃપોને ભોજન બનાવવામાં નિપુણ છે. સફેદ-મુકુટધારી કબૂતર, નારંગી હોલો અને રતાશપડતા રંગવાળો જમીન હોલો ગોકળગાય, ફુદા અને કેટલાક જંતુનું ભક્ષણ કરે છે.
આ કુળમાં પીછાઓમાં પણ બહુવિધતા જોવા મળે છે. કણભક્ષી જાતીઓને ઝાંખા રંગના પીછા હોય છે જ્યારે ફળભક્ષી જાતીઓને ચમકદાર પીછા હોય છે. પ્ટીલિનોપસ પ્રકારના ફળ ખાનારા કપોત કુળના પક્ષીઓ તો સૌથી વધુ ચમકદાર રંગો ધરાવે છે. જેમાંની ફીજી પ્રદેશમાં અને હિંદ મહાસાગર આસપાદ હંમેશા દેખા દેતી ત્રણ જાતીઓ પણ ચિત્ત-આકર્ષક રંગો ધરાવતી જોવા મળે છે.
કબૂતરોના વિનાશમાં ડોડો અને તેનુ નિકંદનતો વધારે મોટા નમુનારૂપ છે. કોઇ શીકારીનું અસ્તિત્વ ન હોય ત્યાં વસેલી અન્ય કેટલીક પક્ષી-જાતીઓની માફક એ પોતાની ઉડવાની ક્ષમતાની સાથોસાથ સ્વરક્ષણ અને સ્વબચાવની આવડત પણ ખોઇ ચુકેલા હતા. માણસો અને તેમની સાથે પ્રવેશેલી અન્ય જાતી જેમકે ઉંદર, ભુંડ અને બીલાડી એ નાનકડા ટાપુઓ પરથી તેમનો ખૂરદો બોલાવી દીધો.
કપોત કુળ ને પાંચ કુટુંબમાં, કદાચ ખોટી રીતે, વિભાજીત કર્યા હતા. ઊદાહરણ તરીકે અમેરીકન ગ્રાઊંડ અને ક્વેલ હોલા કે જે કપોત કુળમાં મુકવામાં આવ્યા હતા તે બે તદ્દન અલગ કુટુંબ તેમ લાગે છે. આ બાબતે બાપ્ટીસ્ટા એટ. અલ. ને થોડા સુધારા સાથે જ્હોનસન એટ. અલ. શાપીરો એટ. અલ. ) અનુસરવામાં આવે છે.
કપોત કુળમાં નર અને માદા એક જ રંગના કે અલગ અલગ રંગના હોઇ શકે છે અને ચમકદાર રંગો ઊપરાંત કેટલીક જાતીઓમાં ચોટલી કે અન્ય રીતનો પીછાઓનો શણગાર પણ જોવા મળી શકે છે. અન્ય કેટલીક પક્ષી-જાતીઓની માફક કપોતકુળને પિત્તાશય નામનું કોઇ સ્વતંત્ર પાચનતંત્રનું અવયવ હોતું નથી. પરંતુ પાચન માટે જરૂરી પિત્ત તત્વનો સીધો જઠરમાં જ સ્ત્રાવ થાય છે.
આ કુળે દુનીયા પરના મોટાભાગના પ્રદેશો પર વસવા માટેનું અનુકુલન સાધ્યુ છે. આ કુળ વિષવૃત્તિય જંગલો માં સૌથી મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. આ કુળ દ્રુમસ્થ, ભુસ્થ અને આંશીક-ભુસ્થ છે. કેટલીક જાતીઓ સવાના, ઘાસીયા મેદાનો, રણ, સમશીતોષ્ણ જંગલો, મેંગ્રોવ જંગલો કે અટોલ્સના વેરાન રેતાળ અને પથરાળ વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે.
કપોત કુળ સહરાના રણ, ઉપરીય ઉત્તર ધ્રુવ, દક્ષીણ ધ્રુવ અને તેની નજીકના ટાપુઓ સિવાય દુનીયામાં લગભગ બઘી જગ્યાએ ફેલાયેલુ છે. પ્રશાંત મહાસાગરના ચેથામ ટાપુઓ, મોરેશીયસ, સિસિલિઝ અને હિંદ મહાસાગરના રીયુનીયન, એટલાંટીકના એઝોરેસ થી પુર્વીય પોલીનેશિયા પહોચીને તેમણે દુનીયાના મોટાભાગના ટાપુઓ ને પોતાની વસાહત બનાવ્યા છે.
જેમ કેટલાક કપોતને માનવ સહવાસને કારણે પોતાનો ફેલાવો વધારવાનો ફાયદો મળ્યો છે તેમ કેટલીક અન્ય જાતિની સંખ્યામાં કાંતો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અથવા તો તેઓ સંપુર્ણપણે નામશેષ થઇ ગયા છે.ઇ.સ. ૧૬૦૦ સુધીમાં લગભગ ૧૦ જાતીઓ નામશેષ થઇ ચુકેલી હતી જેમા ડોડો અને પેસેન્જર કબૂતરનો સમાવેશ થાય છે.
અસ્થિ / મજ્જા તંત્ર અને જ નીનમાળાનો અભ્યાસ દર્શાવે છે કે જ્યાં સુધી વધારે માહીતિ મળે નહી ત્યાં સુધી "ડોડો" અને "રોડ્રીગ્સ સોલીટેર " ને કપોત કુળના "નાશ પામેલા કપોત " કુટુંબ તરીકે મુકવા જ વધુ યોગ્ય રહેશે.
ફેસબુક ઈન્ટરનેટ પર એક સોશિયલ નેટવર્કિંગ સાઈટ છે . જેના વડે લોકો પોતાના મિત્રો,પરિવાર અને જાણીતા લોકો સાથે સંપર્ક રાખી શકે છે.એ ફેસબુક, ઇન્ક. નામની કંપની એનું સંચાલન કરે છે. આ સાઈટ ની શરૂઆત ૨૦૦૪ માં હાવર્ડ યુનિવર્સીટીના એક વિદ્યાર્થી માર્ક ઝકરબર્ગ કરી હતી. ત્યારે એ સાઈટ નું નામ ધી ફેસબુક હતું. શરુઆત માં આ સાઈટ માત્ર હાવર્ડ કોલેજ ના વિદ્યાર્થી પુરતી સીમિત હતી . પછી તેમાં બીજી યુનિવરસીટી ને પણ જોડવા માં આવી આ સાઈટ ખુબ ઝડપ થી લોકપ્રિય બની ને થોડા જ મહિના માં આખા અમેરિકા ના શિક્ષણ જગત માં જાણીતી બની ગયી . ઓગસ્ટ ૨૦૦૫ માં તેનું નામ ફેસબુક રાખવા માં આવ્યું . અને ૨૬ સપ્ટેબર ૨૦૦૬ માં આમ જનતા માટે ખોલવા માં આવી .
ફેસબુક નો ઉપયોગ કરનાર તેની એક પ્રોફાઈલ બનાવી શકે છે તેમાં પોતાના વિશે ની બધી જાણકારી આપે છે .જેમાં નામ,ફોટો, જન્મતારીખ, ને ધંધો ,કોલેજ –સ્કુલ ના અભ્યાસ ની વિગતો આપી શકે છે .પ્રોફાઈલ ની વિગતો કોણ કેટલી જોઈ શકે એ પણ નિયંત્રિત કરી શકો છો .તેમજ તમારા જીવન માં બનેલ મહત્વપૂર્ણ ઘટના જેવી કે નવી નોકરી ,કોઈ જીતેલ ઇનામ કે કોઈ અન્ય સિદ્ધિ ને લાઈફ ઇવેન્ટ માં પણ મૂકી શકો છો
ફેસબુક ની સૌથી મુખ્ય સુવિધા માથી એક સ્ટેટ્સ અપડેટ છે . જેમાં વપરાશકર્તા કોઈ પણ સમયે શું વિચારી રહીઓ છે અથવા તો શું કરે છે એની માહિતી જાણવે તેને સ્ટેટસ અપડેટ કહેવાઈ છે . જેમાં ફોટો કે કઈ જગ્યા એ છે એ પણ જણાવી શકે છે . તેમજ જે તે સમયે બીજા ક્યાં ફેસબુક વપરાશકર્તા સાથે છે એ પણ બતાવી શકે છે. આ સ્ટેટસ ને બીજા મિત્રો લાઈક કે તેના પર ટીપ્પણી પણ કરી શકે છે
સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૬ માં ન્યુઝ ફીડ ની સુવિધા ફેસબુક માં રૂચી સંઘવી નામ ની એક છોકરી એ ઉમેરવાનું સુચવીયુ હતું , જેના વડે તમારા મિત્રો શું અનુભવી રહયા છે ?
નોટીફીકેશન વડે વપરાશકર્તા તેમના ખાસ મિત્રો ના કરેલ સ્ટેટ્સ અપડેટ કે ફોટો અપલોડ ની માહિતી ઝડપ થી મળી જાય છે. તેમજ યુઝર કરેલ ટીપ્પણી ની નીચે તેમના બીજા મિત્રો ની ટીપ્પણી ની માહિતી નોટીફીકેશન રૂપે ઉપર ના ખૂણે દર્શાવા માં આવે છે
દરેક વિભાગ સ્નાતક અને અનુસ્નાતક કક્ષાના કાર્યક્રમો માટે આધુનિક, સંપૂર્ણપણે સજ્જ પ્રયોગશાળાઓ ધરાવે છે.આ પ્રયોગશાળાને મોટા ભાગે વિવિધ સંસ્થાઓ દ્વારા થતા પરીક્ષણ અને માનકીકરણ માટે ઓળખવામાં આવે છે. કેન્દ્રીય સહાય દ્વારા સંસ્થાની વિવિધ પ્રયોગશાળાઓનુ નિયમિત સમયગાળે આધુનિકીકરણ થાય છે.સંસ્થાની નવા પ્રયોગશાળાઓની સ્થાપના સતત ઊભરતાં વિસ્તારોમાં કરવામાં આવી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓની વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પરીક્ષણની ઔદ્યોગિક માંગની અભિરુચિ ને પૂરી કરવા માટે પ્રયોગશાળાઓ પણ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. કેમ્પસમાં ખૂબ રૂપરેખાંકિત કમ્પ્યુટર સાથે સજ્જ પ્રયોગશાળાઓ બહુમતી સાથે તેના વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટી માટે મફત ઇન્ટરનેટ સુવિધા આપે છે.
મહાવિદ્યાલયની સ્થાપના ૧૯૪૮માં ટેક્ષ્ટાઇલ ઊધોગપતિ શેઠ શ્રી કસ્તૂરભાઈ લાલભાઈના રૂપિયા ૨૫ લાખ અને ૩૧.૨ હેક્ટર જ્મીનના દાનની મદદથી થઇ હતી, તેથી આ મહાવિદ્યાલયનું નામ લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય રાખવામાં આવ્યુ હતું. મહાવિદ્યાલયની શરૂઆત સ્નાતક કક્ષાના સિવિલ ઇજનેરી,ઇલેક્ટ્રિકલ ઇજનેરી,યાંત્રિક ઇજનેરીના ૭૫ વિધાર્થીઓ સાથે થઇ હતી અને તે સમયે મહાવિદ્યાલય બોમ્બે યુનિવર્સિટી માન્ય હતી. ૧૯૫૦થી તે ગુજરાત યુનિવર્સિટી માન્ય હતી અને ત્યારબાદ ગુજરાત ટેક્નોલોજીકલ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના પછી તે તેની માન્ય બની.
લાલભાઈ દલપતભાઈ ઇજનેરી મહાવિદ્યાલય કે એલ.ડી. એન્જીનિયરીંગ કોલેજ ગુજરાત રાજ્યનાં અમદાવાદ શહેરમાં આવેલું ઈજનેરી શાખાનું શિક્ષણ આપતું મહાવિદ્યાલય છે. આ કોલેજ અમદાવાદના ગુજરાત યુનિવર્સિટી વિસ્તારમાં યુનિવર્સિટી સંકુલને અડીને આવેલી છે. આ મહાવિદ્યાલયની સ્થાપના કસ્તુરભાઈ લાલભાઈએ ૧૯૪૮માં કરી હતી અને તેમના પિતાનાં નામ પરથી આ મહાવિદ્યાલયનું નામ રાખ્યું હતું. આ મહાવિદ્યાલય ગુજરાત યુનિવર્સિટીની બાજુમા આવેલી છે તથા અન્ય મહત્વની રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ જેવી કે આઈઆઈએમ અમદાવાદ, ફિઝીકલ રિસેર્ચ લેબોરેટરી, અટીરાની નજીક આવેલી છે.
આ મહાવિધાલય દ્વારા માન્ય છે. દ્વારા ઇલેક્ટ્રિકલ ઇજનેરી, સિવિલ ઇજનેરી, યાંત્રિક ઇજનેરી,કેમિકલ ઇજનેરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઍન્ડ કમ્યુનિકેશન ઇજનેરી, ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન ઍન્ડ કન્ટ્રોલ ઇજનેરી, ઇન્ફર્મેશન ટૅકનોલોજી ઇજનેરી, કોમ્પ્યુટર ઇજનેરી, એન્વાયરમેન્ટ ઇજનેરી, ટેક્ષટાઇલ ઇજનેરી, પ્લાસ્ટિક ઇજનેરી, રબર ઇજનેરીને માન્ય રાખવામાં આવી છે. આ કોલેજ ગુજરાત ટેકનિકલ અભ્યાસક્રમો માટે કેન્દ્રિય પ્રવેશ માટે સંકલન કેન્દ્ર તરીકે કામ કરે છે.