polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
પ્રારંભિક પૂરાવાઓની વિશ્વસનીયતાના અભાવે હાલમાં ઘણા ઇતિહાસકારોએ આર્થરના પશ્ચાત રોમન-બ્રિટનને તેમના ઇતિહાસના લેખોમાંથી નિકાળી દીધા. ઇતિહાસકાર થોમસ ચાર્લ્સ એડવર્ડસની દૃષ્ટિએ “ સર્વેક્ષણના આ સ્તર પર કોઈ એટલું જ કહી શકે કે એક ઐતિહાસિક આર્થર હતો, પરંતુ ઇતિહાસકારો તેના આદર્શ વિશે કઈ કહીં ના શકે ”. અજ્ઞાનના આ આધુનિક પ્રવેશ એ અપેક્ષાકૃત હાલનું પ્રચલન છે; ઇતિહાસકારોની પહેલી પેઢીઓ ઓછી શંકાશીલ પ્રકારની હતી. ઇતિહાસકાર જોન મોરિસે મશહુર કલ્પિત આર્થરનું શાસન ધ એજ ઓફ આર્થર , પેટા રોમન બ્રિટેન અને આયર્લેન્ડ્ના તેના સિદ્ધાંતોનું આયોજન કરીને બનાવ્યું. પરંતુ ઐતિહાસિક આર્થર વિશે કહેવા માટે તેમને બહુ ઓછા શબ્દ મળ્યા.
રાજા આર્થર એક મહાન બ્રિટિશ નેતા છે, જેમણે મધ્યકાલિન ઇતિહાસ અને રોમાંસિસ કથાના અનુસાર; છઠ્ઠી શતાબ્દીના પ્રારંભમાં સેક્ષોન આક્રમણકારોના વિરુદ્ધ બ્રિટનની સેનાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. આર્થરની ર્વાતાની વિગતો મુખ્યત્વે લોક-કથાઓ અને સાહિત્યક આવિષ્યકારથી રચાયેલી છે, અને તેમના ઐતિહાસિક અસ્તિત્વને લઈને આધુનિક ઇતિહાસકારો વચ્ચે વિવાદો અને મતભેદઓ થતા આવ્યા છે. આર્થરની અપર્યાપ્ત ઐતિહાસિક ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિકા માટેની માહિતી વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી પ્રાપ્ત કરવામાં આવેલી, જેમાં અનાલેસ કેમ્બ્રિ , ધ હિસ્ટોરીયા બ્રિટ્ટોનમ અને ગિલડાસના લેખોનો સમાવેશ થાય છે. આર્થરનું નામ શરૂઆતના કાવ્ય સ્ત્રોતોમાં પણ છે જેમ કે વાઈ ગોડોડીન .
આર્થરના પરિચિત સાહિત્યિક વ્યકિતત્વના નિર્માતા મોંનમાઉથના જીઓફ્રી હતા, તેમના ઐતિહાસિક ઉપનામ હિસ્ટોરીયા રેગમ બ્રિટાનિયા જે 1130 માં લખાઇ હતી. આર્થરના સંબંધમાં મૂળગ્રંથના સૂત્રોનું વિભાજન મોટાભાગે જીઓફ્રીના હિસ્ટોરીયા ના પહેલા લખાયા હતા (જે પૂર્વ ગલ્ફ્રિડિયન ગ્રંથના રૂપમાં, જીઓફ્રીનું લેટિન રૂપ, ગલ્ફ્રિડસ તરીકે જાણીતું છે) અને જે તેના પછી લખાયા હતા, જેને તેમના પ્રભાવને ના ટાળી શકયા .
બ્રિટિશોએ કેન્ડીની પરંપરા બાદ સમગ્ર ટાપુ પર મેળવેલા નિયંત્રણ પહેલા, 1700થી 1815 સુધી કોલંબો પોર્ટુગીઝો, ડચ અને બ્રિટિશના નિયંત્રણ હેઠળનું દરિયાઇ વિસ્તારોનું પાટનગર હતું.
ત્યાર બાદ છેક 1980 સુધી કોલંબો આ ટાપુનું રાષ્ટ્રીય પાટનગર હતું. 1980ના દાયકામાં વહીવટી પાટનગરને શ્રી જયવર્દનપુરા કોટ્ટે ખાતે ખસેડવાના આયોજનો થયા અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ માટે કોલંબોને રસ્તો કરી આપવા માટે તમામ સરકારી સંસ્થાઓને ત્યાંથી ખસેડી લેવી પડી. પ્રથમ પગલાંરૂપે સંસદને કોટ્ટેમાં નવા સંકુલમાં ખસેડવામાં આવી અને કેટલાક અન્ય મંત્રાલયો અને વિભાગોને પણ ખસેડવામાં આવ્યાં. જોકે, ખસેડવાની આ પ્રક્રિયા ક્યારેય સંપૂર્ણ ન થઇ શકી. આજે પણ ઘણી સરકારી સંસ્થાઓ કોલંબોમાં જ છે. જેમાં રાષ્ટ્રપતિ નિવાસ, રાષ્ટ્રપતિ સચિવાલય, પ્રધાનમંત્રી નિવાસ , પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય, સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ શ્રીલંકા, સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ શ્રીલંકા, મહત્વના સરકારી મંત્રાલયો અને વિભાગો; જેવા કે નાણાં , સંરક્ષણ, જાહેર વહીવટ અને ગૃહ બાબતો, વિદેશી બાબતો, ન્યાય અને સૈન્ય મુખ્યમથક, નૌકા મુખ્યમથક , એરફોર્સ મુખ્યમથક અને રાષ્ટ્રીય પોલીસ તેમજ ભૂમિદળના મુખ્યમથકોનો સમાવેશ થાય છે.
પેટ્ટાહ ફોર્ટ વિસ્તાર કરતાં વધુ ગીચ છે. પેટ્ટાહના રસ્તા હંમેશા ભરેલા હોય છે અને પગદંડીઓ હંમેશા નાની દુકાનોથી ભરેલી હોય છે જે શરબતથી લઇને શર્ટ સુધીની વસ્તુઓ વેચતી હોય છે. મુખ્ય શેરીઓમાં મોટેભાગે કપડાંની દુકાનો અને ચાર રસ્તા આવેલા છે, જે ખરેખર ક્રોસ સ્ટ્રીટ્સ તરીકે જ ઓળખાય છે જ્યાં પાંચમાંની દરેક શેરી ચોક્કસ ધંધામાં વિશેષતા ધરાવે છે. જેમ કે ફર્સ્ટ ક્રોસ સ્ટ્રીટ મોટેભાગે ઇલેક્ટ્રોનિક માલસામાનની દુકાનો ધરાવે છે, બીજી સેલ્યુલર ફોન અને ભાતભાતની ચીજવસ્તુઓ વેચે છે. પેટ્ટાહમાં મોટાભાગના ધંધામાં મુસ્લિમ વેપારીઓનું પ્રભુત્વ છે. મુખ્ય શેરીના અંતે ફોર્ટથી વધુ દૂર સી સ્ટ્રીટ આવેલી છે, જ્યાં તમિલ શોખના પ્રભુત્વવાળું સોની બજાર આવેલું છે. એક માઇલ લાંબી આ શેરી જ્વેલરીની દુકાનોથી ભરેલી છે. ધ કોલંબો મેટ્રોપોલિટન રીજીઅન દેશના વહીવટી પાટનગર કોટ્ટે અને કોલંબોનો બનેલો છે. સીએમઆરની હદોની અંદર દેશના 80% ઉદ્યોગો અને શ્રીલંકાના રસ્તા પર દોડતાં 60%થી વધુ વાહનો આવેલા છે. એક સમયે એર લંકા નું મુખ્ય કાર્યાલય કોલંબોમાં હતું.
ભારતમાં આવેલા પોતાના દરિયાકિનારાના મથકોની રક્ષા માટે પોર્ટુગીઝોને શ્રીલંકા પર સંપૂર્ણ કબજાની જરૂરિયાત ખૂબ જલદી સમજાઇ જતાં તેમણે આ વિસ્તાર પર સંપૂર્ણ કાબૂ મેળવવા કોટ્ટે સામ્રાજ્યના શાસકોને ભ્રષ્ટ કરવાનું શરૂ કર્યું. રાજવી પરિવારો વચ્ચે ચાલતી હૂંસાતૂસીનો કૂનેહપૂર્વક ઉપયોગ કરીને તેમણે સામ્રાજ્યના વિશાળ હિસ્સા પર કબજો જમાવી દીધો અને સિંહાલી રાજા મયાદુન્નેએ કોટ્ટે રાજ્યની હદમાં જ નવું સિતાવાકા રાજ્ય સ્થાપ્યું. તેમણે પહેલેથી કોટ્ટે રાજના ઘણા પ્રદેશ પર કબજો કરી લીધો હતો અને પોર્ટુગીઝોને કોલંબો સુધી પીછેહઠ કરવા માટે મજબૂર કર્યા હતાં, કોલંબોને મયાદુન્ને અને તેના પછીના સિતાવાકા રાજાઓ વારંવાર ઘેરી લેતા હોવાથી પોર્ટુગીઝોને ભારતમાં આવેલા તેમના મુખ્ય થાણાં ગોવામાંથી વધારાનો કાફલો બોલાવવા માટેની ફરજ પડી હતી. જોકે, 1593માં આ સામ્રાજ્યની પડતી બાદ પોર્ટુગીઝો કોલંબોને પાટનગર બનાવીને સંપૂર્ણ દરિયાકિનારા પર પોતાનું પ્રભુત્વ જમાવવામાં સફળ રહ્યા હતાં.
કોલંબોમાં બસ આધારિત વ્યાપક જાહેર પરિવહન સેવા છે. બસ સેવાનું સંચાલન ખાનગી સંચાલકો અને સરકારની માલિકીનાં શ્રીલંકા ટ્રાન્સપોર્ટ બોર્ડ બંને દ્વારા થાય છે. શહેરની અંદરનું ટ્રેન પરિવહન મર્યાદિત છે કારણ કે મોટાભાગની ટ્રેનો કોલંબોથી કે કોલંબો સુધી પરિવહન માટે છે, નહીં કે શહેર માટે. અને આ ટ્રેનો હંમેશા ખીચોખીચ હોય છે. જોકે ટ્રેન અને બસ માટે અનુક્રમે સેન્ટ્રલ બસ સ્ટેન્ડ અને ફોર્ટ રેલવે સ્ટેશન ટાપુના મહત્વના કેન્દ્રો તરીકે કાર્ય કરે છે. 1970ના વર્ષો સુધી શહેરમાં ટ્રામ સેવા હતી, જે બાદમાં બંધ કરવામાં આવી. પરિવહનના અન્ય માધ્યમોમાં ઓટો રિક્ષા અને ટેક્સીકેબનો સમાવેશ થાય છે. થ્રી વ્હીલર્સ વ્યક્તિગત ધોરણે ચલાવવામાં આવે છે અને બહુ ઓછી નિયંત્રિત છે જ્યારે કેબ સર્વિસ ખાનગી કંપનીઓ ચલાવે છે અને તે મીટર આધારિત છે.
1638માં ડચ લોકોએ કેન્ડીના રાજા રાજસિંહા બીજા સાથે કરાર કરીને પોર્ટુગીઝો સામે યુદ્ધમાં મદદ કરવાનું વચન આપ્યું જેના બદલામાં તેમને ટાપુના મહત્વની ચીજવસ્તુના વેપાર પર ઇજારો આપવામાં આવ્યો. પોર્ટુગીઝોએ ડચ અને કેન્ડીયનોનો સામનો કર્યો, પરંતુ 1639થી ધીમેધીમે તેઓ પોતાના ગઢ મનાતા વિસ્તારોમાં હારવા લાગ્યા. 1656માં ડચ લોકોએ ઐતિહાસિક ઘેરાબંધી કરીને કોલંબો પર કબજો જમાવ્યો, જેના અંતે માત્ર 93 પોર્ટુગીઝોને જ કિલ્લામાંથી બહાર જવા માટે અભય પત્ર આપવામાં આવ્યો હતો. કબજો કરેલા વિસ્તારોને ડચોએ શરૂમાં તો સિંહાલી રાજાઓને પરત સોંપી દીધા, પરંતુ બાદમાં તેમને સુપરત કરવાની ના પાડીને ટાપુ પરની કોલંબો સહિતની તજની સમૃદ્ધ જમીનો પર કાબજો જમાવી દીધો. કોલંબોએ બાદમાં 1796 સુધી ડચ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના નેજા હેઠળ ડચોના દરિયાઇ પ્રાંતોના પાટનગર તરીકે કામ કર્યું.
કોલંબો મેડિકલ કોલેજ , કોલંબો લો કોલેજ , સ્કૂલ ઓફ એગ્રીકલ્ચર અને ગવર્મેન્ટ ટેક્નિકલ કોલેજ ની સ્થાપનાથી શરૂ કરીને શહેરના ઉચ્ચ શિક્ષણનો લાંબો ઇતિહાસ છે. કોલંબોમાં યુનિવર્સિટીના સર્જનનું પ્રથમ પગથિયું 1913માં યુનિવર્સિટી કોલેજ કોલંબોની સ્થાપનાની સાથે જ લેવાયું હતું, જેણે વિદ્યાર્થીઓને યુનિવર્સિટી ઓફ લંડનની બાહ્ય પરિક્ષાઓ માટે તૈયાર કર્યા હતાં, આ પછી યુનિવર્સિટી ઓફ સિલોનની રચના કરવામાં આવી જેનું સંકુલ કોલંબોમાં આવેલું છે. આજે યુનિવર્સિટી ઓફ કોલંબો અને યુનિવર્સિટી ઓફ વિઝ્યુઅલ એન્ડ પર્ફોમિંગ આર્ટ્સ શહેરમાં આવેલી રાજ્ય કક્ષાની યુનિવર્સિટીઓ છે. શ્રીલંકા ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીને પણ શહેરના મધ્યમાં મહાનગરીય સંકુલ છે. શહેરમાં કેટલીક ખાનગી શિક્ષણ સંસ્થાઓ પણ આવેલી છે.
કોલંબોની શિક્ષણ સંસ્થાઓનો ઇતિહાસ લાંબો છે. કોલંબોમાં દેશની અગ્રણી સાર્વજનિક શાળાઓમાંથી ઘણીબધી છે, જેમાંથી કેટલીક સરકારી માલિકીની છે અને અન્ય ખાનગી છે. મોટાભાગની અગ્રણી શાળાઓ 1800ના વર્ષોમાં સ્થપાયેલી છે જ્યારે તેમને બ્રિટિશ સંસ્થાનવાદી શાસન દરમિયાન સ્થાપવામાં આવી હતી, જેમ કે રોયલ કોલેજ ઓફ કોલંબો . શ્રીલંકાની કેટલીક શહેરી શાળાઓમાં આંશિક રીતે બ્રિટિશો દ્વારા સ્થપાયેલી ક્રિશ્ચન મિશનરી શાળાઓને કારણે ધાર્મિક તત્વ છે, આવી શાળાઓમાં એન્ગ્લિકન, બિશોપ્સ કોલેજ ; બુદ્ધિસ્ટ, આનંદ કોલેજ ; મુસ્લિમ, ઝાહિરા કોલેજ ; કેથોલિક, સેન્ટ જોસેફ્સ કોલેજ નો સમાવેશ થાય છે. આ ધાર્મિક તત્વ વિદ્યાર્થીઓની વસ્તીની માહિતીને બાદ કરતાં શાળા અભ્યાસક્રમનો કોઇ અસર કરતું નથી.
કોપ્પેનના આબોહવાના વર્ગીકરણમાં કોલંબોને ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાછાયાના પ્રદેશ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. કોલંબોની આબોહવા સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન ખાસી સમશીતોષ્ણ હોય છે. માર્ચથી એપ્રિલ વચ્ચે સરેરાશ 31 ડિગ્રી સેલ્સિયસ મહત્તમ તાપમાન રહે છે.
કોલંબોના હવામાનમાં એકમાત્ર મોટા ફેરફાર મેથી ઓગસ્ટ અને ઓક્ટોબરથી જાન્યુઆરીની ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન જોવા મળે છે. વર્ષનો આ એવો સમય છે જ્યારે ભારે વરસાદની આશા રાખી શકાય છે. કોલંબોમાં તાપમાનમાં તુલનાત્મક દૈનિક ફેરફારો ખૂબ જ ઓછા જોવા મળે છે, તેમાં પણ શિયાળાનાં કોરા મહિનાઓમાં જ્યારે લઘુતમ તાપમાન સરેરાશ 22 ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોય છે ત્યારે તે ખૂબ સામાન્ય હોય છે. શહેરમાં સરેરાશ વરસાદ આસપાસ રહે છે.
શ્રીલંકાનું સૌથી મોટું અને વ્યસ્ત બંદર કોલંબો હાર્બર આ શહેરમાં આવેલું છે. સંસ્થાનવાદ યુગમાં કોલંબોને પહેલા કૃત્રિમ બંદર સાથે બંદર શહેર તરીકે સ્થાપવામાં આવ્યું હતું, જેનો વર્ષો સુધી વિકાસ થતો રહ્યો. શ્રીલંકા નેવીએ આ બંદરની અંદર એસએલએનએસ રંગાલ્લા નૌકા થાણું સ્થાપ્યું છે. કોલંબો બંદરે 2008માં 3.75 મિલિયન વીસ-ફૂટ જેટલા યુનિટની કામગીરી કરી, જે 2007 કરતાં 10.6% વધુ હતી , જે વૈશ્વિક આર્થિક પ્રવાહોમાં ઉત્સાહજનક હતી. જેમાંથી 817,000 સ્થાનિક શિપમેન્ટ હતાં અને બાકીના વહાણ-બદલીના હતાં. આ બંદર કન્ટેનર વ્યવસ્થાપન ક્ષમતાની નજીક પહોંચી ગયું છે. સાઉથ હાર્બર નામનો વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ બંદરની ક્ષમતાઓમાં વધારો કરશે.
ઐતિહાસિક રીતે, કોલંબોના વિસ્તાર તરીકે સ્થાનિક સીમાચિહ્નરૂપ ખાન ક્લોક ટાવર અને વિવિધ ચીજવસ્તુઓ માટે પ્રખ્યાત ફોર્ટ અને પેટ્ટાહ માર્કેટ ના આસપાસના વિસ્તારને ગણવામાં આવે છે. હાલમાં, તે કોલંબો નગરપાલિકા પરિષદની હદો સુધીનો ગણવામાં આવે છે. ઘણી વખત, નગરોના જૂથ માટે ગ્રેટર કોલંબો નામ વપરાય છે, જેમાં કોટ્ટે, દેહિવેલા અને કોલંબો નગરપાલિકા પરિષદોનો સમાવેશ થાય છે. કોલંબોએ 1980માં પોતાનો પાટનગર તરીકેનો દરજ્જો ખોઇ દીધો હોવા છતાં તે હજુ પણ ટાપુનું આર્થિક કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. શ્રીલંકાનું સત્તાવાર પાટનગર અડીને આવેલા શ્રી જયવર્દનપુરા કોટ્ટે ખાતે ખસેડવામાં આવ્યું હોવા છતાં મોટાભાગના દેશોએ પોતાના દૂતાવાસ કોલંબોમાં જ રહેવા દીધા છે.
શહેરના રહેવાસીઓ અને દેશભરમાં આની જબરદસ્ત અસરને કારણે સંસ્થાનવાદને અંતે થયેલા ફેરફારો જોરદાર હતાં. એક આખી નવી સંસ્કૃતિ ઉભરી આવી હતી. કાયદા અને રીતરિવાજોમાં ફેરફાર, પહેરવેશની રીત, ધર્મો અને યોગ્ય નામો સંસ્થાનવાદ યુગના મહત્વના પરિણામો હતા. આ સાંસ્કૃતિક ફેરફારો બાદ ટાપુનું અર્થતંત્ર મજબૂત થયું. આજે પણ, કોલંબોના સ્થાપત્ય, નામ, પહેરવેશ, ખાણીપીણી, ભાષા અને વર્તનમાં પોર્ટુગીઝ, ડચ અને બ્રિટિશ અસર સ્પષ્ટ રીતે જોઇ શકાય છે. કોલંબોના સંઘર્ષભર્યા ભૂતકાળની યાદ અપાવતી ત્રણેય યુગની ઇમારતો તેની ભવ્યતા પ્રમાણે ઊભી છે. આ શહેર અને તેના લોકોના પહેરવેશ તેમજ જીવનશૈલીમાં યુરોપીયન અને સ્થાનિક રિવાજોનું રસપ્રદ મિશ્રણ જોવા મળે છે.
ડોમ લોરેન્સો દે અલ્મેઇડાની આગેવાની હેઠળ પોર્ટુગીઝ શોધયાત્રીઓ 1505માં પ્રથમ વખત શ્રીલંકા પહોંચ્યા. તેમની શરૂઆતની મુલાકાત વખતે તેમણે કોટ્ટેના રાજા પરાક્રમાબાહુ આઠમા સાથે કરાર કર્યો જેમાં તેમને કોલંબો સહિતના ટાપુના કિનારા વિસ્તારોમાં થતાં તજના પાકમાં વેપાર કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. કરારના ભાગરૂપે આક્રમણકારો સામે કિનારાનું રક્ષણ કરવાનું વચન લઇને પોર્ટુગીઝોને દરિયાકિનારાની સંપૂર્ણ સત્તા સોંપી દેવામાં આવી હતી. તેમને કોલંબોમાં એક વેપારી મથક સ્થાપવાની પરવાનગી પણ આપવામાં આવી હતી. ટૂંક સમયમાં જ તેમણે કોલંબોના મુસ્લિમ રહેવાસીઓને હાંકી કાઢીને 1517માં ત્યાં કિલ્લો બાંધવાનું શરુ કર્યું.
એક સમયે કોલંબોના જૂના કિલ્લાની દિવાલો પર આરૂઢ વિવિધ તોપ ગ્રીનમાં નિરિક્ષણ અને પ્રતિષ્ઠા માટે મૂકવામાં આવતી હતી, આમ કરીને શહેરને સંસ્થાનવાદી સ્પર્શ અપાતો હતો.
1864થી એશિયાના નીલમ તરીકે જાણીતી પ્રખ્યાત સાંસ્થાનિક રીતની ગાલે ફેસ હોટેલ પણ ગાલે ફેસ ગ્રીનને અડીને આવેલી છે. આ હોટેલ બ્રિટિશ રાજવી પરિવાર તેમજ અન્ય રાજવી મહેમાન અને મહાનુભાવોની યજમાન બની છે. આ હોટલમાં રહ્યા પછી ડેન્માર્કની રાણી એલેક્ઝાન્ડ્રાએ ટિપ્પણી કરી હતી કે "ગાલે ફેસ હોટેલમાં અનુભવાયેલી શાંતિ અને ઉદારતા અજોડ છે". ગાલે ફેસથી ફરતાં ખૂણાઓમાં પ્રતિષ્ઠિત કોફી બાર, અદ્યતન બાર અને બુટિક આવેલા છે.
શ્રીલંકાના મોટાભાગના નિગમોની વડી કચેરીઓ કોલંબોમાં જ આવેલી છે. અહીં આવેલા કેટલાક ઉદ્યોગોમાં રસાયણો, કાપડ, કાચ, સિમેન્ટ, ચામડાની ચીજવસ્તુ, ફર્નિચર અને જ્વેલરીનો સમાવેશ થાય છે. શહેરની મધ્યમાં દક્ષિણ એશિયાની બીજી સૌથી ઊંચી ઇમારત વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર આવેલી છે. 40 માળનું ટ્વીન ટાવર સંકુલ વેપારી સંસ્થાઓનું મહત્વનું કેન્દ્ર છે અને તે શહેરના હાર્દસમા ફોર્ટ જિલ્લામાં આવેલું છે. ફોર્ટ વિસ્તારની બહાર નીકળતા જ પેટ્ટાહ વિસ્તાર આવે છે જે નામ સિંહાલી શબ્દ પિટા પરથી લેવામાં આવ્યો છે. જેનો અર્થ થાય બહાર અથવા બહારની બાજુ કેમ કે તે ફોર્ટ ની બહારની બાજુ છે.
શરૂઆતમાં તેમણે શહેરનો વહીવટ "કલેક્ટર"ને સોંપ્યો અને મદ્રાસ સર્વિસના જોહ્ન મેકડોવેલને પ્રથમ કલેક્ટર બનાવવામાં આવ્યા. બાદમાં, 1833માં વેસ્ટર્ન પ્રોવિન્સ ના સરકારી એજન્ટને શહેરનો વહીવટ સોંપવામાં આવ્યો હતો. સદીઓના સાંસ્થાનિક શાસનને લીધે કોલંબોનો સ્થાનિક વહીવટ પડી ભાંગ્યો હતો જેથી 1865માં બ્રિટિશોએ સ્થાનિક લોકોને જાત-વહીવટમાં તાલીમ આપવાના હેતુસર મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલની રચના કરી. સિલોન વિધાન પરિષદ દ્વારા 1865માં કોલંબો નગરપાલિકા પરિષદની રચના કરવામાં આવી અને પરિષદની 16 જાન્યુઆરી, 1866ના રોજ પ્રથમ મીટિંગ થઇ. તે સમયે, વિસ્તારની વસ્તી 80000 આસપાસ હતી.
કોલંબોની ભૂગોળ જમીન અને પાણી બંને ધરાવે છે. શહેરમાં ઘણી કેનાલો છે અને તેના હૃદયસમા વિસ્તારમાં, બેઇરા તળાવ આવેલું છે. આ તળાવ શહેરના વિશિષ્ટ સીમાચિહ્નોમાંથી એક છે અને સંસ્થાનવાદીઓ દ્વારા વર્ષોથી શહેરને બચાવવા માટે તેનો ઉપયોગ થતો હતો. આજે પણ તે લોકોમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે, તેના કિનારા પર હોડીઓની શરતના મેળા, અને રંગભૂમિને લગતા કાર્યક્રમો થાય છે. કોલંબો શહેરની ઉત્તર અને ઉત્તર-પૂર્વીય સરહદો કેલની નદીથી બનેલી છે જે શહેરના જાણીતા ભાગ મોડેરા માં મળે છે જેનો અર્થ નદીનો મુખત્રિકોણ થાય છે.
કોલંબો શ્રીલંકાનું સૌથી મોટું શહેર અને આર્થિક પાટનગર છે. તે ટાપુના પશ્ચિમ કિનારા પર વસેલું છે અને શ્રીલંકાના પાટનગર શહેર શ્રી જયવર્દનપુરા કોટ્ટેને અડીને આવેલું છે. આધુનિક જીવન અને સંસ્થાનવાદ સમયની ઇમારતો તેમજ ખંડેરો ધરાવતું કોલંબો ખૂબ વ્યસ્ત અને ધમધમતું શહેર છે, અને તે 647100 વસ્તી ધરાવતું શહેર છે. કોલંબો મેટ્રોપોલિટન પ્રદેશ કોલંબો, ગામ્પાહા અને કાલુતરા એમ ત્રણ જિલ્લાનો બનેલો છે, જે આશરે 5,648,000 વસ્તી ધરાવે છે અને 3,694.20 વર્ગ કિમી વિસ્તારમાં ફેલાયેલો છે.
શ્રીલંકા પોલીસ ટાપુ પર કાયદાનો અમલ કરાવનારી મુખ્ય સંસ્થા છે જે મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ સાથે સંકલન કરે છે, પરંતુ તે કેન્દ્ર સરકારના રક્ષા મંત્રાલયના નિયંત્રણ હેઠળ કાર્ય કરે છે. કોલંબો અને તેના પરાઓમાં પોલીસની કાર્યવાહી મેટ્રોપોલિટન રેન્જ માં આવે છે અને તેના વડા તરીકે ડેપ્યુટી ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ ઓફ પોલીસ હોય છે, તેમાં કોલંબો ક્રાઇમ ડિવિઝનનો પણ સમાવેશ થાય છે. મોટાભાગના શ્રીલંકન શહેરોની જેમ, અહીં પણ મેજિસ્ટ્રેટ અદાલતો ભયંકર ગુનાઓને લગતાં અને જિલ્લા અદાલતો દીવાની દાવાઓ હાથ પર લે છે.
કોલંબો સરકારનું મેયર કાઉન્સિલ સ્વરૂપ ધરાવતું વિશેષાધિકાર સંપન્ન શહેર છે. કોલંબોના મેયર અને કાઉન્સિલના સભ્યો પાંચ વર્ષમાં એક વખત યોજાતી સ્થાનિક સરકાર ચૂંટણીઓ દ્વારા ચૂંટવામાં આવે છે. છેલ્લા 50 વર્ષથી શહેરમાં યુનાઇટેડ નેશનલ પાર્ટી નામના જમણેરી પક્ષનું શાસન ચાલે છે જેની વેપારલક્ષી નીતિઓ કોલંબોના લોકોને ગમે છે. જોકે, 2006ની મ્યુનિસિપલ ચૂંટણી માટેની યુએનપી ઉમેદવારોની યાદી નકારી કાઢવામાં આવી હતી, જેથી યુએનપીના સમર્થન ધરાવતું સ્વતંત્ર જૂથ ચૂંટણીમાં વિજયી બન્યું હતું.
એક આધુનિક શહેરમાં હોવી જોઇએ તે તમામ સુખસુવિધાઓ કોલંબોમાં છે. દેશના અન્ય ભાગોની સરખામણીએ, કોલંબોમાં સૌથી વધુ માળખાગત સુવિધાઓ છે. વીજળી, પાણી અને વાહનવ્યવહારથી લઇને શેરીની લાઇટો, ફોન બૂથ વગેરે પ્રમાણમાં સારી ગુણવત્તાના છે. શ્રીલંકાના મોટાભાગના શોપિંગ મોલ્સ આ શહેરમાં જ આવેલા છે, જે તમામ વાઇ-ફાઇ સુવિધાથી સજ્જ છે. તે સિવાય, ઘણી લક્ઝુરિયસ હોટલો, ક્લબો અને રેસ્ટોરન્ટ્સ પણ આ શહેરમાં આવેલા છે. તાજેતરમાં શહેરમાં જમીનોના ઊંચા ભાવોના કારણે બહુમાળી મકાનોનો રાફડો ફાટ્યો છે.
પૂર્વ-પશ્ચિમના વિવિધ દરિયાઇ વેપાર માર્ગ પર તેના વિશાળ બંદર અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિને કારણે કોલંબો 2000 વર્ષ પહેલા પણ પ્રાચીન વેપારીઓમાં જાણીતું હતું. જોકે, તેને ટાપુનુ પાટનગર તો શ્રીલંકાને 1815માં બ્રિટિશ રાજને સોંપાયુ ત્યારે જ બનાવવામાં આવ્યું, તેની પાટનગર તરીકેની માન્યતા 1948માં દેશ સ્વતંત્ર થયો ત્યારે જાળવી રાખવામાં આવી હતી. 1978માં, જ્યારે વહીવટી કાર્યોને શ્રી જયવર્દનપુરા કોટ્ટે ખસેડવામાં આવ્યા બાદ કોલંબોને શ્રીલંકાના આર્થિક પાટનગર તરીકે ગણવામાં આવતું હતું.
બંને વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર ટાવરો શહેરના સૌથી જાણીતા સીમાચિહ્નો તરીકે જાણીતાં છે. આ ટાવરો 1997માં પૂરા થયા તે પહેલા, તેની બાજુમાં આવેલી બેંક ઓફ સિલોનનું ટાવર શહેરનું સૌથી ઊંચુ અને સૌથી અગ્રણી સીમાચિહ્ન હતું. ગગનચુંબી ઇમારતો બંધાઇ તે પહેલા ફોર્ટ જિલ્લામાં ભવ્ય રીતે ઊભેલું ઓલ્ડ પાર્લામેન્ટ બીલ્ડિંગ અને તેને અડીને આવેલું ઓલ્ડ કોલંબો લાઇટહાઉસ આ સ્થાને હતાં. સિન્નામોન ગાર્ડન્સમાં આવેલા ઇન્ડિપેન્ડન્સ સ્ક્વેર ખાતેનો ઇન્ડિપેન્ડન્સ હોલ પણ શહેરનું અન્ય એક સીમાચિહ્ન છે.
ઉત્તર લાઇન – કોલંબોથી કાન્કેસાંતુરાઇ જે મુખ્ય લાઇનથી પોલ્ગાહવેલા જંક્શન ખાતે ફંટાય છે - હાલમાં વાવુનિયા સુધી જ સંચાલિત
બ્રિટિશ લોકોએ કોલંબો પર 1796માં કબજો કર્યો હોવા છતાં 1815માં કેન્ડીનું રાજ્ય તેમનામાં ભળ્યું ત્યાં સુધી તે બ્રિટિશ સેનાની દૂરની ચોકી જ રહ્યું અને બાદમાં તેમણે કોલંબોને તેમના નવા બનાવેલા તાજ સંસ્થાન સિલોનનું પાટનગર બનાવ્યું. તેમની પહેલા આવેલા પોર્ટુગીઝો અને ડચોએ કોલંબોનો ઉપયોગ સૈન્ય કિલ્લા તરીકે જ કર્યો હતો, પરંતુ તેનાથી વિપરીત બ્રિટિશોએ કિલ્લાની આસપાસ મકાનો અને અન્ય નાગરિક ઇમારતો બનાવવાનું શરૂ કર્યું અને હાલના કોલંબો શહેરનો પાયો નાખ્યો.
કોલંબો પાસે કુદરતી બંદર હોવાથી તે રોમન, આરબ, ચાઇનીઝ વેપારીઓમાં 2000 વર્ષોથી જાણીતું હતું. 14મી સદીમાં ટાપુની મુલાકાત લેનારા પ્રવાસી ઇબ્ન બતુતાએ તેને કાલંપુ તરીકે સંબોધ્યું હતું.
વેપારનો મુખ્ય હેતુ ધરાવતાં આરબ મુસ્લિમોને બંદરથી તેમના વેપારમાં મદદ મળતી હોવાથી તેઓ 8મી સદીની આસપાસ કોલંબોમાં વસવા લાગ્યા તેમજ સિંહાલી રજવાડાઓ અને બહારના વિશ્વ વચ્ચેના મોટાભાગના વેપાર પર કાબૂ જમાવ્યો. હાલના શ્રીલંકન મૂર સમુદાયના લોકો તેમનો વંશજો છે.
કોલંબો પાસે વ્યાપક વિવિધતા ધરાવતું સ્થાપત્ય છે જે સદીઓ સુધી ફેલાયેલું છે અને વિવિધ ઢબને દર્શાવે છે. ઘણી સંસ્થાનવાદી ઇમારતો પોર્ટુગીઝ, ડચ અને બ્રિટિશઅસર હેઠળની છે જે બુદ્ધિસ્ટ, હિન્દુ, ઇસ્લામિક, ભારતીય અને સમકાલીન સ્થાપત્ય શૈલીના બનેલા માળખા સાથે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. શહેરના હાર્દમાં ફોર્ટ વિસ્તાર જેટલું જ ઉદાહરણરૂપ અન્ય કોઇ સ્થળ નથી. અહીં કોઇને પણ નવી ગગનચુંબી ઇમારતોથી લઇને 1700ના વર્ષોની ઐતિહાસિક ઇમારતો જોવા મળશે.
કોલંબો બહુ-વંશીય, બહુ-સાંસ્કૃતિક શહેર છે. કોલંબોની વસ્તી ઘણા બધા વંશીય જૂથો, મુખ્યત્વે સિંહાલી, મૂર અને તમિલનો સમૂહ છે. શહેરમાં ચાઇનીસ, પોર્ટુગીઝ, ડચ, મલય અને ભારતીય મૂળના લોકોના નાના સમુદાયો તેમજ ઘણા યુરોપના દેશ છોડીને આવેલા લોકો પણ વસે છે. કોલંબો શ્રીલંકાનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર છે, જ્યાં શહેરની હદ વિસ્તારમાં 642163 લોકો વસે છે. 2001ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે કોલંબોની વંશ પ્રમાણે વસ્તીની માહિતી નીચે મુજબ છે.
ઘણા શહેરોની જેમ કોલંબોનો શહેરી વિસ્તાર સ્થાનિક સત્તાની સીમાઓને ઓળંગી ગયો છે અને તેણે અન્ય સુધરાઇ અને શહેરી પરિષદોને પોતાનામાં સમાવી લીધી છે. આ મુખ્ય શહેર શ્રીલંકાની મોટાભાગની કોર્પોરેટ ઓફિસો, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને મનોરંજનના સ્થળોનું ઘર છે. કોલંબોના પ્રખ્યાત સીમાચિહ્નોમાં ગાલે ફેસ ગ્રીન, વિહારામહાદેવી પાર્ક અને નેશનલ મ્યુઝિયમનો સમાવેશ થાય છે.
વિશ્વના અન્ય મોટા શહેરોની જેમ જ કોલંબો અમુક હદ સુધીના શેરી ગુના અને લાંચરૂશ્વતનો અનુભવ કરે છે. વધુમાં, 1980થી 2009 સુધી કેટલાય મોટા આતંકવાદી હુમલા પણ થયા. શહેરમાં થયેલા મોટાભાગના બોમ્બધડાકા અને હત્યાઓમાં નું નામ બહાર આવ્યું છે. કોલંબોમાં વેલિકાડા જેલ આવેલી છે અને તે દેશની મહત્તમ-સલામતી ધરાવતી મોટી જેલોમાંની એક છે.
એશિયાના અન્ય આગળ પડતાં શહેરોની જેવી માસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ રેલવે સીસ્ટમ એવી કોલંબો મેટ્રો રેલનું બાંધકામ શરૂ થઇ ગયું છે. આ પ્રોજેક્ટ શહેરમાં વધી ગયેલા ટ્રાફિકને કાબૂમાં રાખવા માટે સ્થાપવામાં આવ્યો છે. પ્રોજેક્ટ ભારતીય અને સિંગાપુરની એનઇબી રેપિડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો છે.
બાદમાં ઉવૈસ મોહમેદ ઇમ્તિયાઝ કોલંબોના મેયર બન્યા. શહેરની સરકાર ગટર, રસ્તા અને કચરાના સંચાલનની સેવાઓ પૂરી પાડે છે, પાણી, વીજળી અને ટેલિફોનની સુવિધાઓ માટે કાઉન્સિલરો પાણી પુરવઠા અને ડ્રેનેજ બોર્ડ, સિલોન ઇલેક્ટ્રિસિટી બોર્ડ અને ટેલિફોન સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ સાથે વાટાઘાટો કરે છે.
કોલંબોનો આ ભાગ આજે પણ ફોર્ટ તરીકે ઓળખાય છે અને પ્રમુખના મહેલ તેમજ કોલંબોની મોટા ભાગની ફાઇવ સ્ટાર હોટેલો ત્યાં જ આવેલી છે. ફોર્ટ પછી તરત જ આવતો વિસ્તાર પેટ્ટાહ તરીકે ઓળખાય છે અને તે વેપારનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
ઘણા સમય સુધી કોલંબો પર શાસનને કારણે હાલના શહેરના મોટાભાગના આયોજન માટે બ્રિટિશ લોકોને જવાબદાર ગણી શકાય. શહેરના કેટલાક ભાગોમાં તેમના સમયમાં નાખવામાં આવેલા ટ્રામ કારના પાટા અને ગ્રેનાઇટની ફરસબંધી આજે પણ જોઇ શકાય છે.
બંદારાનાઇકે ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ શહેરને તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનો માટે સેવા આપે છે જ્યારે રાત્માલાના એરપોર્ટ તમામ સ્થાનિક ઉડાનો માટે સેવા આપે છે.
ટપાલ સેવા માટે કોલંબોને 15 નંબર વિસ્તારોમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યું છે. આ વિસ્તારોની અંદર સંલગ્ન પોસ્ટ ઓફિસ ધરાવતાં પરાં છે.
શામળાજી નજીક શ્યામલ વન આવેલ છે, જેમાં વિવિધ જાતનાં વૃક્ષો જોવા મળે છે. શામળાજી મંદિર નજીક એક કુવો છે. જેને વાવ કહે છે. શ્યામલ વન નું કામ નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. શ્યામલ વન એ પ્રાચીન શામળાજીના કરમાં બાઈ તળાવમાં બાંધવામાં આવ્યું છે. શામળાજીમાં નાગધરા તરીકે પ્રખ્યાત વાંઘું છે. જ્યાં કાળી ચૌદસ ના દિવસે લોકો ત્યાં સ્નાન કરવા માટે આવે છે.
શામળાજી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક મોટું ગામ અને પ્રાચીન યાત્રાસ્થળ છે. અહીંથી રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ પસાર થાય છે. આ ઉપરાંત શામળાજી રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા પણ આસપાસનાં મહત્વનાં સ્થળો સાથે જોડાયેલું છે.
શામળાજીથી ૨ કિ.મી.ના અંતરે આવેલા દેવની મોરી તરીકે ઓળખાતા સ્થળ પરથી ક્ષત્રપકાલીન સ્તૂપ અને વિહાર મળી આવેલાં છે. આ અવશેષો આ સ્થાનને બૌદ્ધયુગનું મહત્વનું કેન્દ્ર હોવાનું સૂચવે છે.
એ આગળ જતા સ્થિરતા,શીતળતા, અને શાંતિના ગુણોને ધારણ કરે છે. નિર્વાણની અનુભૂતિની તુલના વિદ્યા ના અંત સાથે કરવામાં આવી છે જે ઈચ્છા ને સ્થાયી બનાવીને મનના મૂર્તિમંત સ્વરૂપને જૈવિક કે અન્ય સ્વરૂપમાં હંમેશા માટે જીવન બાદ જીવન માંથી પસાર કરતો પ્રભાવ પાડે છે. સૈદ્ધાંતિક રીતે સંસારનુ કારણ છે તૃષ્ણા અને અજ્ઞાન . વ્યક્તિ મરણ પામ્યા વિના નિર્વાણની પ્રાપ્તિ કરી શકે છે. જ્યારે નિર્વાણની અનુભૂતિ કરનાર વ્યક્તિ મરણ પામે છે ત્યારે, તેના મૃત્યુને કહે છે, તેનું સંપૂર્ણપણે પસાર થઇ જવુ , કેમકે તેનુ જીવન તેના મૃત્યુ અને પુનર્જન્મ ના ચક્રની અંતિમ કડી હતું ,અને તેઓનો ફરી પુનર્જન્મ નહી થાય.બૌદ્ધવાદ ધારણ કરે છે જે અંતિમ લક્ષ્ય અને સંસારિક અસ્તિત્વનો અંત એ નિર્વાણની અનુભૂતિ છે. વ્યક્તિનું તેના પછી તેનું વર્ણન ન થઇ શકે,કેમકે એ બધા કાલ્પનિક અનુભવથી પર છે. પ્રશ્નોની એક શૃંખલા દ્વારા,સારિપુત્ત સાધુ પાસે કબૂલ કરાવે છે કે તેઓ હાલના જીવનમાં પણ એક સત્ય કે વાસ્તવિકતા તરીકે તથાગતને કાબૂમાં ન કરી શકે, તેથી મૃત્યુ બાદ અરહંતની મીમાંસા સંબંધી સ્થિતિની કલ્પના કરવી યોગ્ય નથી. જુઓ તથાગત#ગૂઢ.
પોલ વિલિયમ્સ મુજબ,તે જ રીતે આત્મન/બ્રહ્મન વિચારનો અદ્વૈતવાદ સમજાવેલ છે જયારે અ-બૌદ્ધ વૈરાગીઓને જીતવા માટેનાં એક પ્રયત્ન રૂપે નિર્વાણ સૂત્ર તેની સ્વ વિદ્યા રજૂ કરે છે આ મુદ્દે બૌદ્ધવાદ પર હિંદુ પ્રભાવ વિષેનો ઉલ્લેખ કરવાની ઇચ્છા થઇ શકે,પણ પ્રભાવ વિષે બોલવું છે લગભગ હંમેશા ખૂબ સરળ હોય છે. એમ કહીને કે,બેશક મહાપરિનિર્વાણ-સૂત્ર એક અર્થમાં સ્વયં હિંદુ પ્રભાવ કબૂલ કરે છે જયારે એ બુદ્ધ "સ્વ" શબ્દના પ્રયોગને અ-બૌદ્ધ વૈરાગીઓને જીતવા માટે કર્યો હોવાનો સંદર્ભ આપે છે. તો પણ,ખાસ કરીને આ મુદ્દે બૌદ્ધવાદ પર ઇન્દ્રિયાતીત અદ્વૈત વેદાંતના અહં-બ્રહ્મનને આવશ્યક પ્રભાવી વિચારવું ખોટુ ગણાશે. એ સ્પષ્ટ જ છે કે જાત એ હકીકતે મહાપરિનિર્વાણ-સૂત્ર નું અજાત છે જે અદ્વૈત બ્રહ્મન સાથે તુલનીય છે,અને તથાગતગર્ભ સૂત્રો ગૌડપદ થી પહેલાના છે,હિંદુ અદ્વૈત શાળાના સ્થાપક.
એક વ્યાખ્યા મુજબ,"તેજસ્વી ચેતના" નિર્વાણ સમાન છે. અન્યો અસહમત છે,એમ જાણીને કે તે જ નિર્વાણ નથી, પણ એક પ્રકારની ચેતના છે જે માત્ર અરાહંતોને જ પ્રાપ્ય છે. મજજીમા નિકાયમાં તેને ખાલી સ્થાન તરીકે દર્શાવેલ છે. મુક્ત માટે તેજસ્વી,આધારિત સહ-ઉદયમાં નિબ્બાન સાથે સંકળાયેલ નિરાધાર ચેતના માનસિક ચેતનાના મધ્યસ્થ પરિબળ વિના સીધી જ્ઞાત છે,અને માનસિક ચેતનાના બધા ઉદ્દેશોથી પર છે. એ પૂર્વ-બૌદ્ધ ઉપનિષદોમાંના વિચાર કરતા એકદમ જુદું પડે છે અને ભગવદ ગીતાના સ્વયં-સાક્ષત્કાર,વ્યક્તિની અંતરિમ ચેતનાની પ્રાપ્તિરૂપે વર્ણિત,તેમાં તે એક પાસા તરીકે ગણેલ નથી,વ્યક્તિના વયક્તિત્વનું,સૌથી ગહન પાસુ પણ,અને તે "સ્વ" સાથે કોઇ પણ રીતે મળત્ય આવત્યં નથી. તેથી આગળ, એ અનંત ચેતનાના ગોળાર્ધથી પર છે, બૌદ્ધ જાનાઓમાંથી છઠ્ઠું, જે પોતે જ "હું"ના અજ્ઞાનનો અંત નથી.
થરવાડા શાળા સંસાર અને નિબ્બાનનો વિરોધાભાસ એ મુક્તિની સમગ્ર શોધનું આરંભ બિંદુ છે એથીય વધુ,એ આ વિરોધાભાસને અંતિમ લક્ષ્યનો નિર્ધારક ગણે છે, જે છે ખરી રીતે સંસારથી પર અને નિબ્બાનની પ્રાપ્તિ છે. જ્યાં થરવાડા મહાયાન શાળાઓથી ઘણી ખરી રીતે જુદુ પડે છે, જે પણ સંસાર અને નિર્વાણના દ્વંદ સાથે શરૂ થાય છે,તે આ વલણ માટે જડ શિક્ષકોવાળા લોકો માટે પ્રારંભિક પાઠ નથી,જે અંતે અદ્વૈતવાદની વધુ ઉચ્ચ અનુભૂતિ તરફ લઇ જાય છે.પાલી સુત્તોના દ્રષ્ટિબિંદુએથી ,બુદ્ધ અને અરહંતની વેદના અને તેની સમાપ્તિથી પણ, સંસાર અને નિબ્બાન, ભિન્ન રહે છે.
બંને શાળાઓ સહમત થાય છે કે શક્યમુનિ બુદ્ધ નિર્વાણ પ્રાપ્ત કરીને સંસારમાં હતા,જ્યારે તે સાથે ત્યાર સુધી તેઓને બધાએ સંસારથી મુક્ત જોયા હતા.
મહાપરિનર્વાણ સૂત્ર માં,વ્યક્તિ માટે કઈક "હોવા" માટે ત્રણ પ્રકાર છે ;ભૂતકાળમાં હતું,વર્તમાનમાં છે,અને ભવિષ્યમાં હશે. તેના મુજબ"બધા પદાર્થોમાં બુદ્ધ-પ્રકૃતિ છે"નો અર્થ બધા પદાર્થો ભવિષ્યમાં બુદ્ધ બનશે એવો છે. હકીકતે બુદ્ધ-પ્રકૃતિ સાથે હાલના સમયની વાસ્તવિકતા સરખાવતા ,
કે ઘાસ અને વૃક્ષોને પણ મન અને દેહ હોય છે,ડોજન જોકે સ્પષ્ટપણે કહે છે કે: અમુક અર્થમાં અ-બૌદ્ધો પણ બુદ્ધ-પ્રકૃતિ ધરાવે છે. ડોજન માટે,કઈ પણ જુએ તે બુદ્ધ-પ્રકૃતિ છે, જયારે ચિનુલ દલીલ કરે છે કે તે અત્યારે ઘ્રાણ અને દ્રષ્ટિ વગેરે તરીકે દેહમાં છે. અગત્ય લંકાવતાર સૂત્ર મુજબ જે બધી ક્રિયાઓ બુદ્ધ-પ્રકૃતિની ક્રિયાઓ છે,તે તેમનું કારણ અને સમગ્ર કાર્મિક ભાગ્યનું મૂળ છે,
અમુક વિદ્વાનો મુજબ ,તથાગતગર્ભની પ્રકારના સૂત્રોમાં વપરાયેલ ભાષા લોકોને નિહીલવાદને ખોટા પ્રભાવને લેધે બૌદ્ધવાદથી દૂર થતા રોકવા માટે,સકારાત્મક ભાષાના ઉપયોગથી આનુષંગિક મૂળનાં પ્રાચીન બૌદ્ધ ઉપદેશો કહેવાનો એક પ્રયત્ન લાગે છે. ઉદાહરણ માટે,આમાંના અમુક સૂત્રોંમાં અજાતની વિદ્વત્તાની સંપૂર્ણતા એ સાચુ સ્વ હોવાનુ દર્શાવેલ છે; પથનું અંતિમ લક્ષ્યનું વર્ણન બાદમા સકારાત્મક ભાષાની એક શૃંખલા દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે જે ભારતીય તત્વજ્ઞાનમાં દ્વારા તત્વવાદી દાર્શનિકો દ્વારા પહેલા ઉપયોગમાં લેવાયેલ, પણ જે હવે નવા બૌદ્ધ શબ્દોમાં અસ્તિત્વ સફળતાથી બૌદ્ધ માર્ગ પૂર્ણ કરે છે તેનું વર્ણન કરવા પરિવર્તિત કરાયેલ હતું.