polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
આજે અંગ્રેજીમાં પ્રચલિત નામ 'એડમ્સ બ્રિજ' ધરાવતો આ વિસ્તારનો સૌ પ્રથમ નક્શો બ્રિટિશ માનચિત્રકાર દ્વારા ૧૮૦૪માં બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ વિસ્તારને આવું નામ આપવા પાછળનું સંભવતઃ કારણ ઇસ્લામ ધર્મની એક કથાને માનવામાં આવે છે, જેમાં આદમે આ પુલનો ઉપયોગ શ્રીલંકામાં આવેલી આદમની ટોચ પર પહોંચવા માટે કર્યો હતો જ્યાં તે પ્રશ્વાતાપ રૂપે ૧૦૦૦ વર્ષ સુધી એક પગે ઉભો રહ્યો હતો. આ કારણે ત્યાં હજુ આજે પણ પગલાની છાપ પડેલી જોવા મળે છે. આ ટોચ અને સેતુ બંનેનું નામ આ કથા પરથી પાડવામાં આવ્યું છે.
રામસેતૂ એ ટાપુ સમુહની હાર છે જે ભારતના પમબન ટાપુની ધનુશ કોડી આમના છેડેથી શરુ થઈ શ્રીલંકાના મનાર ટાપુ પર પૂર્ણ થાય છે . પમબન ટાપુ એ ભારત ભૂમિ સાથે બે કિમી લાંબા એક પુલ થી જોડાયેલો છે. મનાર ટાપુ શ્રીલંકાની ભૂમિ સાથે એક માર્ગિકાથી જોડાયેલો છે. ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચેની સરહદ એક નાનકડા ટાપુ પરથી પસાર થાય છે જે વિશ્વની સૌથી નાની સરહદનું નિર્માણ કરે છે. રામ સેતો અને નજિકના ક્ષેત્રો જેમકે રામેશ્વરમ, ધનુષકોડી, દેવીપટ્ટીનમ અને થીરુપુલાની આદિ નું રામાયણમાં વિવિધ સ્થળે ઉલ્લેખ આવે છે. .
પુલનો સૌપ્રથમ ઉલ્લેખ વાલ્મિકી કૃત સંસ્કૃત રામાયણમાં જોવા મળે છે. પાશ્ચાત્ય જગતને તેની પહેલવહેલી જાણ ઇબ્ન ખોરદાદબેહના ૯મી સદીમાં લખેલા ઐતિહાસિક પુસ્તક બુક ઓફ રોડ્સ એન્ડ કિંગડમ્સ દ્વારા થઈ, જેમાં તેણે તેનો ઉલ્લેખ સેત બંધાઈ એટલેકે 'સમુદ્રનો પુલ' તરિકે કર્યો હતો. પાછળથી આલ્બેરૂનીએ પણ તેનું વર્ણન કર્યુ હતું.
રામેશ્વરમ પાસેના સમુદ્રના આ છીછરા પટને રામસેતુ નામ આપવા પાછળ તેના સંસ્કૃત ગ્રંથ રામાયણમાં થયેલા ઉલ્લેખને માનવામાં આવે છે, જેમાં હિંદુ ધર્મના ભગવાન રામને રાવણની નગરી લંકા સુધી પહોંચડવા માટે તેમની વાનરસેનાએ આ પુલ બાંધ્યો હતો તેવું વર્ણન આપેલું છે.
રાજકીય - કેટલાકના મતે "વૈશ્વિકરણ"નો અર્થ થાય છે વિશ્વ સરકારનું સર્જન અથવા સરકારોની સાંઠગાઠ કે જેઓ સરકારો વચ્ચેના સંબંધો પર નિયંત્રણ રાખે છે અને સામાજિક-આર્થિક વૈશ્વિકરણમાંથી ઉદભવતા અધિકારોની ખાતરી આપે છે.રાજકીય દ્રષ્ટિએ વિશ્વની સત્તાઓ વચ્ચે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સે શક્તિશાળી સ્થાન ભોગવ્યું છે, જેનું કારણ તેનું મજબૂત અને સમૃદ્ધ અર્થતંત્ર છે. વૈશ્વિકરણના પ્રભાવની સાથે અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના પોતાના અર્થતંત્રની મદદથી ચીનના લોકોએ પાછલા દસકામાં પ્રચંડ વિકાસનો અનુભવ કર્યો છે. વહેણો દ્વારા અંદાજવામાં આવતા દરની ગતિએ ચીને વિકાસકૂચ ચાલુ રાખે તો આગામી ૨૦ વર્ષમાં ચીન વિશ્વના અગ્રણી દેશોમાં મોખરાનું સ્થાન મેળવે તેવી શક્યતા છે. વિશ્વ સત્તાનુ સ્થાન મેળવવા અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સની સ્પર્ધા કરવા ચીન પાસે પૂરતી સંપત્તિ, ઉદ્યોગો અને ટેકનોલોજી હશે. .
સ્પર્ધા - નવા વૈશ્વિક વ્યાપાર બજારમાં ટકવા માટે બહેતર ઉત્પાદકતા અને સ્પર્ધામાં વૃદ્ધિ જરૂરી છે. બજારો વિશ્વવ્યાપી બની રહ્યા હોવાથી વિવિધ ક્ષેત્રની કંપનીઓએ તેમના ઉત્પાદન સુધારવા પડે છે અને સ્પર્ધાનો સામનો કરવા ટેકનોલોજીનો વધારે કુશળ ઉપયોગ કરવો પડે છે.
બહુસંસ્કૃતિવાદ અને વ્યક્તિગત રીતે સાંસ્કૃતિક વિવિધતા નો બહેતર સંપર્ક. કેટલાક લોકો આવી "આયાતી" સંસ્કૃતિને જોખમી ગણાવે છે, તેમનું માનવું છે કે આનાથી સ્થાનિક સંસ્કૃતિનું અસ્તિત્વ જોખમાશે તથા તેનાથી વિવિધતા ઘટશે અથવા સંસ્કૃતિઓનું મિશ્રણ અનુકૂલન પણ ઘટી શકે છે. અન્ય કેટલાકના મતે બહુસંસ્કૃતિવાદને શાંતિ માટે તથા લોકો વચ્ચેની પરસ્પરની સમજણ માટે ઉપકારક ગણાવે છે.
ન્યૂ મીડિયામાં મલ્ટિનેશનલ કોર્પોરેશનોનું જોડાણ. રગ્બી ટીમ ઓલ-બ્લેક્સના પ્રાયોજક હોવાથી આદિદાસે વેબસાઈટ બનાવી છે જેના પર રગ્બીના દર્શકો આ ગેમ ડાઉનલોડ કરી શકે છે અને ઈન્ટરએક્ટિવ ગેમ હોવાથી રગ્બીની સ્પર્ધામાં ભાગ પણ લઈ શકે છે.
સામાજિક - માનવીય મદદ અને વિકાસના પ્રયત્નનો સાથે વિશ્વ જાહેર નીતિના મહત્વના પ્રતિનિધિ તરીકે બિન-સરકારી સંગઠનની પદ્ધતિનો વિકાસ.
વધારે ગરીબ રાષ્ટ્રોને ક્યારેક નુકસાન થાય છેઃ વૈશ્વિકરણથી દેશો વચ્ચેના મુક્ત વ્યાપારને પ્રોત્સાહન મળે છે તે વાત સાચી છે, પરંતુ તેના નકારાત્મક સંજોગો પણ છે કારણ કે કેટલાક દેશો તેમના રાષ્ટ્રીય બજારને બચાવવા પ્રયત્ન કરે છે. સામાન્ય રીતે વધારે ગરીબ રાષ્ટ્રોની મુખ્ય નિકાસ કૃષિ સામાન હોય છે. મોટા દેશો ઘણીવાર પોતાના ખેડૂતોને સબસિડીનો લાભ આપે છે. સામાન્ય કૃષિ નીતિ , જેના લીધે ગરીબ ખેડૂતોને પાકની કિંમત મુક્ત વ્યાપાર માં હોવી જોઈએ તેના કરતાં ઓછી મળી છે.
ગરીબ વિદેશી કામદારોનું શોષણ. મજબૂત ઔદ્યોગિક તાકાતો સામે રક્ષણ કરવામાં નબળા દેશોની નિષ્ફળતાના કારણે આવા દેશના લોકોનું શોષણ થઈ રહ્યું છે અને તેઓ સસ્તા મજૂર બની રહ્યા છે. રક્ષણના અભાવના કારણે શક્તિશાળી ઔદ્યોગિક રાષ્ટ્રોની કંપનીઓ કામદારોને પૂરતો પગાર આપીને અત્યંત લાંબા કલાકો સુધી અને અસુરક્ષિત સ્થિતિઓમાં કામ કરાવી શકે છે, જો કે અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે માલિકોના સ્પર્ધાત્મક બજારમાં પોતાની મરજીથી આવા સંજોગોમાં કામદારો કામ કરતા હોય તો પણ તેને "શોષણ" ગણાવી શકાય. સસ્તા મજૂરોની વિપુલતાના કારણે શક્તિશાળી રાષ્ટ્રોને દેશો વચ્ચે સામનતા નહિ લાવવા માટે પ્રોત્સાહન મળે છે. આ રાષ્ટ્રો ઔદ્યોગિક દેશ તરીકે વિકાસ કરે તો વિકાસની સાથે ધીમે ધીમે સસ્તા મજૂરોની ફોજ પણ અદ્રશ્ય થઈ જશે. એ વાત સાચી છે કે કામદારો પોતાની નોકરી છોડવા માટે સ્વતંત્ર છે, પરંતુ ઘણા ગરીબ રાષ્ટ્રોમાં રોજગારીની અપ્રાપ્યતા એટલે કામદારો અને તેમના પરિવાર માટે આનો અર્થ ભૂખમરો થાય છે.
આઉટસોર્સિંગ તરફ સ્થળાંતરઃ ઓછા ખર્ચે મળતા ઓફશોર કામદારોએ કોર્પોરેશનોને પોતાનું ઉત્પાદન વિદેશોમાં ખસેડવા લલચાવી છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રના છૂટા કરાયેલા કામદારોએ સેવા ક્ષેત્રમાં કામ કરવુ પડે છે, જ્યાં વેતન અને લાભ ઓછા હોય છે, પરંતુ ટર્નઓવર ઉંચુ હોય છે .અમેરિકામાં વધતી જતી આર્થિક અસામનતાનું મુખ્ય પાસુ ગણાતા મધ્યમવર્ગને નબળો બનાવવામાં આ પરિબળે ફાળો આપ્યો છે .મોટાપાયે છટણી અને અન્ય દેશોમાં આઉટસોર્સિંગના કારણે એક સમયે મધ્યમવર્ગમાં આવતા પરિવારો નીચલા સ્તરે મૂકાઈ ગયા છે. આનો અર્થ એવો પણ થાય કે પ્રગતિના પગથિયારૂપ ગણાતા મધ્યમવર્ગની બાદબાકીના કારણે ગરીબીના ચક્રમાંથી બહાર નીકળવાનું ગરીબો માટે હવે વધારે મુશ્કેલ બન્યું છે.
નબળા મજૂર સંગઠનો: હંમેશા વિકસતી જતી કંપનીઓની સમાંતરે સસ્તા મજૂરોનો વધારાનો જથ્થો ઉપલબ્ધ હોવાથી યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં મજૂર સંગઠનોને નબળા બનાવ્યા છે.સભ્યોની સંખ્યા ઘટવા માંડે ત્યારે સંગઠનો તેમની અસરકારકતા ગુમાવે છે. પરિણામે કામદારો બદલવા સક્ષમ, ઓછુ વેતન આપતા તથા યુનિયન રહિત નોકરીનો એક માત્ર વિકલ્પ આપતા કોર્પોરેશનો પર આવા સંગઠનો ઓછુ પ્રભુત્વ ધરાવે છે.
સ્રોતઃ વિશ્વ બેન્ક, ગરીબી અંદાજો, 2002 વિશ્વને એક સમગ્ર એકમ તરીકે જોઈએ તો આવક અસામનતાઘટી રહી છે.વ્યાખ્યા અને વિગતોની પ્રાપ્યતા સંદર્ભે અતિશય ગરીબના ઘટાડાની ગતિના મામલે મતભેદો છે. નીચે નોંધ્યા મુજબ, આ વિવાદ ઉભો કરનારા અન્ય લોકો છે. અર્થશાસ્ત્રી ઝેવિયર સલા-આઈ-માર્ટિન એ ૨૦૦૭ વિશ્લેષણમાં દલીલ કરી હતી કે વિશ્વને એક એકમ તરીકે જોઈએ તો આવકની અસમાનતા ઘટી રહી હોવાની વાત ખોટી છે. આવક અસાનતાના ભૂતકાળના વલણો અંગે કોણ સાચુ છે તેની ચર્ચાનો કોઈ અર્થ નથી, પરંતુ સાપેક્ષ અસાનતા કરતાં સંપૂર્ણ ગરીબમાં સુધારો વધુ મહત્વનો હોવાની દલીલ થાય છે.
બીજા વિશ્વ યુદ્ધ થી માંડીને વિકાસશીલ દેશોમાં અપેક્ષિત જીવનલગભગ બમણું થયું છે અને વિકસતા તથા વિકસિત રાષ્ટ્રો કે જ્યાં વિકાસ ઓછો છે વચ્ચેનું અંતર ઘટવાની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. એટલે સુધી કે અલ્પ વિકસિત સબ-સહારન આફ્રિકામાં અપેક્ષિત જીવન બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પહેલા ૩૦ વર્ષ હતું, જે વધીને ૫૦ વર્ષ થયુ હતું, જોકે બાદમાં એઈડ્સની વ્યાપક મહામારી અને અન્ય રોગોના કારણે હાલમાં તેનું સ્તર ઘટીને ૪૭ વર્ષ થયું છે. દરેક વિકાસશીલ દેશમાં બાળ મૃત્યુ નું પ્રમાણ ઘટ્યુ છે.
મહિલાઓને નોકરી અને આર્થિક સલામતી મળવાથી બાંગ્લાદેશ જેવા રાષ્ટ્રોએ સ્ત્રીઓને સમાન હકની હિમાયત કરતા નારીવાદ ના ક્ષેત્રે પ્રગતિ કરી છે.
કાર, રેડિયો અને ટેલિફોનમાં વીજવપરાશનું વલણ વધી રહ્યું છે અને સાથે જ સ્વચ્છ પાણી મેળવતા લોકોનું પ્રમાણ પણ વધી રહ્યું છે.
સાંસ્કૃતિક વૈશ્વિકરણના ચાલક બળ બનેલા કમ્યુનિકેશન ટેકનોલોજી અને સમગ્ર વિશ્વમાં પશ્ચિમી સાંસ્કૃતિક ઉદ્યોગના માર્કેટિંગને અતિક્રમણની પ્રક્રિયા તરીકે જોવામાં આવતા હતા અને પરંપરાગત વિવિધતાના ભોગે અમેરિકાનું વર્ચસ્વ સ્થાપવા પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે તેવું મનાતું હતું. જો કે, ટૂંક સમયમાં જ પ્રતિકારરૂપે વૈશ્વિકરણનો વિરોધ કરવા અને પ્રાદેશિક ઓળખના રક્ષણ માટેની અને વૈયક્તિક લાક્ષણિકતાઓ સાચવી રાખવાની ઝુંબેશ શરૂ થઈ, પરંતુ મહદ અંશે તેને નિષ્ફળતા મળી.
તે છે ઈન્ટરનેટ અને શોધો માટેની તેની અનંત સંભાવના.ઈન્ટરનેટના માધ્યમથી વ્યક્તિ વિશ્વના ગમે તે ખૂણે સરળતાથી સંપર્ક કરી શકે છે. સમગ્રતયા અલગ પદ્ધતિ જીવન જીવતી વ્યક્તિ સાથે તે વાતચીત કરી શકે છે અને આમ છતાં બંને વચ્ચે એક સમાનતા છે, ઈન્ટરનેટ. ભાષાનું બંધન હોય તો ફ્લિકર, કોઈ ફોટ શેરિંગ સાઈટ વડે સિંગાપોર કે જર્મનીના લોકો એક પણ શબ્દ વગર એકસરખી રીતે વાતચીત કરી શકે છે. ઈન્ટરનેટે સાચા અર્થમાં વિશ્વને નાનકડુ બનાવી દીધું છે. અમેરિકાની કોઈ વ્યક્તિ સવારના ભોજનમાં જાપાનીઝ નૂડલ્સ લેતુ હોય કે પછી સિડની ઓસ્ટ્રેલિયામાં કોઈ ઈટાલિયન મીટબોલ્સની મજા માણતુ હોય. સંસ્કૃતિનું એક ઉત્તમ પાસુ છે ખોરાક. ભારત તેની કઢી અને સ્વાદિષ્ટ મસાલા માટે જાણીતું છે. પેરીસની સુગંધીદાર ચીઝ પ્રખ્યાત છે. અમેરિકાના બર્ગર અને ફ્રાઈસ પ્રસિદ્ધ છે. મેકડોનાલ્ડ્સના ચેરી મસ્કોટ, રોનાલ્ડ, લાલ અને પીળી થીમ તથા સ્નિગ્ધ ફાસ્ટફૂડ એક સમયે અમેરિકામાં પ્રિય હતા.હવે તે વૈશ્વિક કંપની છે અને કુવૈત, ઈજિપ્ત અને માલ્ટા સહિત 31,000 સ્થળોએ તેની રેસ્ટોરન્ટ છે. આ રેસ્ટોરન્ટ એ વૈશ્વિક સ્તરે ખોરાક મહત્વના બની રહ્યા હોવાનું એક ઉદાહરણ માત્ર છે.
આર્થિક વૈશ્વિકરણના વર્તમાન વહેણનો વિરોધ કરનાર વિવેચકો માને છે કે પૃથ્વીના જીવચક્રને પહોંચી રહેલી અસહ્ય હાનિ સંદર્ભે પૃ્થવીને થઈ રહેલા નુકસાન તથા મનુષ્યએ ચૂકવવી પડતી કિંમત માટે વૈશ્વિકરણ જવાબદાર છે એટલે કે ગરીબી, અસામનતા, વિભિન્ન દેશ અને મૂળના લોકોના મિશ્રણથી ઉભી થતી વિસંવાદિતા, અન્યાય જેવી વસ્તુઓ ભોગવીને માનવીએ ચૂકવવી પડતી કિંમત માટે તથા તથા પરંપરાગત સંસ્કૃતિના થઈ રહેલા હ્રાસ માટે વૈશ્વિકરણ સાથે સંકળાયેલુ આર્થિક પરિવર્તન જવાબદાર છે. વિકાસ પ્રક્રિયાની ગણતરી વિશ્વ બેન્ક જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા જીડીપી જેવા માપદંડોને તેઓ સીધો પડકાર ફેંકે છે અને ન્યૂ ઈકોનોમિક્સ ફાઉન્ડેશન દ્વારા બનાવવામાં આવેલ હેપી પ્લેનેટ ઈન્ડેક્સ જેવા અન્ય માપદંડોને વધુ પસંદ કરે છે.પરસ્પર સંકળાયેલા અનેક વિઘાતક સંજોગો માટે વૈશ્વિકરણ જવાબદાર હોવાનો તેમનો દાવો છે. તેઓ માને છે કે ઈરાદો નહિ હોવા છતાં વૈશ્વિકરણે "સામાજિક ભંગાણ, લોકશાહીનું પતન, પર્યાવરણને વધારે ઝડપથી અને વધારે પ્રમાણમાં પહોંચી રહેલું નુકસાન, નવા રોગોનો ફેલાવો વધતી ગરીબી અને એકલતા" જેવી સમસ્યા સર્જી છે.
ડિસેમ્બર ૨૦૦૭માં વિશ્વ બેન્ક ના અર્થશાસ્ત્રી બ્રાન્કો મિલાનોવિક એ વૈશ્વિક ગરીબી અને અસામનતા પરના અગાઉના પ્રાયોગિક સંશોધન સામે પ્રશ્નો ખડા કર્યા છે. તેમનું માનવું છે કે ખરીદ શક્તિમાં સમાનતાના સુધારેલા આંકડા સૂચવે છે કે અગાઉ માનવામાં આવતું હતું તેના કરતા વિકાસશીલ દેશોની હાલત વધારે ખરાબ છે. મિલાનોવિકે નોંધ્યું છે કે "પાછલા દસકામાં આપણી માહિતી મુજબ દેશોની આવકનું રૂપાંતર થઈ રહ્યું હોવાના અથવા તેમાં નવો વળાંક આવ્યો હોવાના સેંકડો વિદ્ધત્તાપૂર્ણ લેખો પ્રકાશિત થયા છે, પરંતુ આ તમામ આંકડા ખોટા હતા."શક્ય છે કે નવી વિગતો સાથે અર્થશાસ્ત્રીઓ તેમની ગણતરી સુધારશે અને તેઓ એમ પણ માને છે કે વૈશ્વિક અસાનતા અને ગરીબી સ્તરના અંદાજ અંગેના નિર્દેશો નોંધપાત્ર માત્રામાં છે. વૈશ્વિક અસામનતા ૬૫ ગિનિ પોઈન્ટ્સ હોવાનો અંદાજ હતો, જ્યારે કે નવા આંકડા સૂચવે છે કે વૈશ્વિક અસામનતા ગિનિ માપદંડ મુજબ ૭૦ હતી.આંતરરાષ્ટ્રીય અસામનતાનું સ્તર આટલુ બધુ ઉંચુ હોય તેમાં કોઈ નવાઈ નથી, કારણ કે મહદઅંશે નમૂનાની જગ્યા જેટલી મોટી હોય અસામનતાનું સ્તર પણ તેટલુ ઉંચુ જ દર્શાવે છે.
વૈશ્વિકરણના સમર્થકોની દલીલ છે કે વૈશ્વિકરણ વિરોધી ઝુંબેશમાં પોતાનો અભિપ્રાય સાચો ઠેરવવા અવિશ્વસનિય પુરાવાનો ઉપયોગ થાય છે, જ્યારે કે વિશ્વના આંકડાઓ વૈશ્વિકરણનું મજબૂત સમર્થન કરે છેઃ
વિશ્વ બેન્કના આંકડા અનુસાર 1981થી 2001 સુધીમાં રોજની એક ડોલર અથવા તેનાથી ઓછી આવક મેળવતા લોકોની સંખ્યા 1.5 અબજથી ઘટીને 1.1 અબજ થઈ છે. આ સાથે જ વિશ્વી વસતી પણ વધી છે, જેના લીધે ટકાની દ્રષ્ટિએ વિકાસશીલ દેશોમાં આવા લોકોની સંખ્યા વસતીના 40 ટકાથી ઘટીને 20 ટકા થઈ છે. વ્યાપાર અને રોકાણ પરના અંકુશો દૂર કરતાં મોટા પગલાઓ ઝડપથી આકાર લઈ રહ્યા છે, પરંતુ કેટલાક લોકોની દલીલ છે કે આના બદલે ગરીબીની મૂલવણી માટેના વિસ્તૃત માપદંડોનો અભ્યાસ થવો જોઈએ.
વૈશ્વિકરણની અસર ધરાવતા દેશોમાં બે ડોલર અથવા તેનાથી ઓછી દૈનિક આવક ધરાવતા લોકોની ટકાવારી વિશાળ પ્રમાણમાં ઘટી છે, જ્યારે કે અન્ય વિસ્તારોમાં ગરીબીનો દર મોટા ભાગે સ્થિર રહ્યો છે. ચીન સહિત પૂર્વ-એશિયામાં ટકાવારી 50.1% સુધી ઘટી છે, જ્યારે કે સબ-સહારન આફ્રિકામાં 2.2%ની વૃદ્ધિ થઈ છે.
લેઈસેઝ-વાજબી મૂડીવાદ, અને કેટલાક ઉદારવાદીઓના પુરસ્કર્તાઓ કહે છે કે લોકશાહી અને મૂડીવાદ સ્વરૂપે વિકસિત વિશ્વમાં રાજકીય અને આર્થિક સ્વાતંત્ર્ય ની ઉચ્ચતર કક્ષા એ તેમના પોતાના હેતુ છે અને તેનાથી ઉચ્ચ સ્તરની ભૌતિક સમૃદ્ધિનું સર્જન થાય છે. તેઓ વૈશ્વિકરણને સ્વાતંત્ર્ય અને મૂડીવાદના લાભદાયી પ્રસાર તરીકે જુએ છે. લોકશાહી વૈશ્વિકરણના સમર્થકોને ક્યારેક વૈશ્વિકવાદીઓ તરફી ગણવામાં આવે છે. તેઓ માને છે કે વૈશ્વિકરણનો પહેલો તબક્કો બજારલક્ષી હતો અને ત્યાર બાદના તબક્કામાં વિશ્વ નાગરિકની ઈચ્છાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી વૈશ્વિક આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાના ગઠન થવું જોઈએ. અન્ય વિશ્વવાદીઓ કરતા જુદા પાડતો મુદ્દો એ છે કે આ ઈચ્છાને દિશા આપવા માટે તેઓ કોઈ પણ પ્રકારની આગોતરી વિચારધારા રજૂ કરતા નથી, પરંતુ લોકશાહી પ્રક્રિયા દ્વારા નાગરિકોને મુક્ત પસંદગીની છૂટ આપે છે અને આ વ્યાખ્યા તેમના પર છોડે છે.
ઉરુગ્વે રાઉન્ડ ડબલ્યુટીઓના ગઠન માટેની સંધિ તરફ દોરી ગયો, જેમાં વ્યાપારના વિવાદોમાં સમાધાનકારી સંસ્થા સ્થાપવાનું અને વ્યાપાર માટે એક સરખુ માળખુ બનાવવાનું નક્કી થયું. જકાત ઘટાડવા અને વ્યાપારના અવરોધ દૂર કરવાના હેતુથી થયેલા અન્ય દ્વિપક્ષી અને બહુપક્ષી વ્યાપારી કરારોમાં યુરોપના માસટ્રીચ્ટ ટ્રીટી અને નોર્થ અમેરિકન ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ નો સમાવેશ થાય છે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા પર થયેલા ૯/૧૧ આતંકવાદી હુમલા જેવી વૈશ્વિક સંઘર્ષની ઘટનાઓ અને વૈશ્વિકરણ પરસ્પર સંકળાયેલા છે, કારણ કે તેનાથી "આતંકવાદ સામેના વૈશ્વિક જંગ"ની શરૂઆત થઈ અને તેલ તથા ગેસની કિંમતોમાં સતત વૃદ્ધિ થવા માંડી, કારણ કે ઓપેકના સભ્ય દેશોમાં મોટાભાગના આરબ દ્વીપકલ્પના રાષ્ટ્રો હતા. ૧૯૭૦માં વિશ્વ નિકાસ કુલ વિશ્વ ઉત્પાદનના ૮.૫% હતી, જે વધીને ૨૦૦૧માં ૧૬.૧% થઈ.
ધી યુનાઈટેડ નેશન્સ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ઈએસસીડબલ્યુએએ લખ્યું છે કે વૈશ્વિકરણ એ "વ્યાપક રીતે ઉપયોગમાં લેવાતો શબ્દ છે અને તેની વ્યાખ્યા વિવિધ પ્રકારે આપી શકાય છે. આર્થિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં વાત કરીએ તો તે સામાન, મૂડી, સેવા અને શ્રમના પ્રવાહમાં સરળતા લાવવા માટે દેશની સરહદો દૂર કરવી અથવા તેને હળવી બનાવવાનો સંદર્ભ આપે છે. જો કે શ્રમબળના પ્રવાહ પર નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં નિયંત્રણો રહે છે. વૈશ્વિકરણ નવી ઘટના નથી.તેની શરૂઆત ૧૯મી સદીના પાછલા વર્ષોમાં થઈ, પરંતુ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆતથી માંડીને ૨૦મી સદીના પ્રારંભિક ૭૫ વર્ષો સુધી તેનો ધીમી ગતિએ ફેલાવો થયો.આ પ્રકારના ધીમા ફેલાવા માટે અનેક રાષ્ટ્રોને જવાબદાર ગણી શકાય, જેમણે પોતાના દેશના ઉદ્યોગોના રક્ષણ માટે સંકુચિત નીતિ અપનાવી હતી.વીસમી સદીના પાછલા પચીસ વર્ષોમાં વૈશ્વિકરણની ગતિમાં ઝડપ આવી."
૧૭મી સદીમાં વૈશ્વિકરણ વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓનો ભાગ બન્યું અને પહેલી બહુરાષ્ટ્રીય કોર્પોરેશન તરીકે ઓળખાતી બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની ની સ્થાપના થઈ, આ સાથે જ ડચ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની અને પોર્ટુગીઝ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની પણ અસ્તિત્વમાં આવી. જંગી રોકાણ, વિશાળ નાણાકીય જરૂરિયાતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર સાથે સંકળાયેલા જોખમોના કારણે બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીએ સૌ પ્રથમ વખત સંયુક્ત માલિકીના સિદ્ધાંતનો અમલ કર્યો, જેના માટે શેર્સ ની વહેંચણી કરવામાં આવીઃ જે વૈશ્વિકરણનું મહત્વનું પરિબળ છે. બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય એ પોતાના વ્યાપક કદ અને શક્તિ વડે વૈશ્વિકરણની પ્રાપ્તિ કરી. આ સમય દરમિયાન બ્રિટિશ સંસ્કૃતિ અને આદર્શોને અન્ય રાષ્ટ્રો પર બળજબરીથી થોપવામાં આવ્યા.
તકનિક એટલે આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન અને વિકાસનો પ્રવાહ, વસતીનું પ્રમાણ અને કોઈ ચોક્કસ શોધનો ઉપયોગ કરતાં લોકો (ખાસ કરીને ટેલિફોન, મોટરકાર, બ્રોડબેન્ડ જેવી "ફેક્ટર ન્યૂટ્રલ" શોધો)
વૈશ્વિકરણના હકારાત્મક પાસાઓ જાણવા ખૂબ જ સરળ છે અને તેના મોટા ફાયદા દરેક જગ્યાએ નજરે ચડે છે, ત્યારે તેના કેટલાક નકારાત્મક ફળ પણ છે જે માત્ર કેટલાક કોર્પોરેશનને વૈશ્વિક બનવા માટે પ્રોત્સાહન આપતા પાસાઓનું અથવા તેના પરિણામોનું ફળ હોઈ શકે છે. વૈશ્વિકરણ- વિશ્વભરમાં અર્થતંત્રો અને સમાજોનું વધતું જતું એકીકરણ - આંતરરાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રોમાં પાછલા કેટલાક વર્ષોથી સૌથી વધુ ચર્ચાતો મુદ્દો છે.20 વર્ષ પહેલા ગરીબ હતા તેવા ચીન, ભારત અને અન્ય દેશોમાં ઝડપી વૃદ્ધિ અને ગરીબીમાં ઘટાડો એ વૈશ્વિકરણનું જમા પાસુ છે. પરંતુ વૈશ્વિકરણે અસમાનતા અને પર્યાવરણ પ્રદૂષણમાં વધારો કર્યો હોવાની ચિંતાના પગલે તેની સામે મોટા પાયે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિરોધ ઉભો થયો છે
કેટો ઈન્સ્ટિટ્યુટના ટોમ જી. પેલ્મર એ વૈશ્વિકરણની વ્યાખ્યા આપી છે કે, " સરહદોની પાર વિનિમય અંગે રાજ્ય દ્વારા લાદવામાં આવેલા નિયંત્રણો દૂર અથવા હળવા થવા અને તેના પરિણામે ઉત્પાદન તથા વિનિમયના એકીકરણની સંયુક્ત વૈશ્વિક પદ્ધતિનો વ્યાપ વધવો." થોમસ એલ. ફ્રેઈડમેન "ઉજ્જડ બની રહેલી પૃથ્વીની અસરો તપાસે છે", અને દલીલ કરે છે કે વૈશ્વિક વ્યાપાર, અન્ય દેશમાં મોકલાતા સ્રોત, પુરવઠાની સાંકળ અને રાજકીય બળોએ વિશ્વને હંમેશા માટે બદલી નાખ્યુ છે, જે વધારે સારુ અને વધારે ખરાબ બંને છે. તેઓ એવી પણ દલીલ કરે છે કે વૈશ્વિકરણની ગતિ વધી રહી છે અને વ્યાપારિક સંગઠનો તથા કામગીરી પર તેની અસર સતત વધતી રહેશે.
ગરીબ રાષ્ટ્રો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારનો દરવાજો કે જે અન્ય સ્રોતનો માર્ગ મોકળો કરે છે તેને વૈશ્વિકરણ કહી શકાય. કોઈ દેશ કે રાષ્ટ્ર પાસે પોતાની જમીનમાં પકવેલા કે તેમાંથી ખાણ પ્રવૃત્તિ દ્વારા મેળવેલા ઉત્પાદનો ઓછા હોય ત્યારે વિશાળ કોર્પોરેશનોને આવા દેશોનો લાભ લેવાની અને “ગરીબી નિકાસ“ કરવાની તક દેખાય છે. આર્થિક વૈશ્વિકરણના પ્રારંભિક પરિણામો તરીકે વ્યાપાર અને કોર્પોરેટ વૃદ્ધિ તરીકે નોંધાયા છે ત્યારે હકીકતમાં ઘણા વધારે ગરીબ રાષ્ટ્રોમાં વૈશ્વિકરણ એ નીચા વેતન દરનો લાભ લેવા માટે કરાયેલુ વિદેશી રોકાણ છેઃ આમ છતાં રોકાણ દ્વારા દેશનું મૂડી રોકાણ વધે છે અને સાથે વેતન દર પણ વધે છે.
વૈશ્વિકરણ અથવા ગ્લોબલાઈઝેશન શબ્દનો અર્થ થાય છે, સ્થાનિક અથવા પ્રાદેશિક સંજોગો, વસ્તુઓનું વૈશ્વિક સ્તરે રૂપાંતર થવાની પ્રક્રિયા. સમગ્ર વિશ્વના લોકોનો એક સમાજ બને અને તેઓ એક સાથે કામ કરે તેવા સંજોગોનું સર્જન કરતી પ્રક્રિયા તરીકે તેને ઓળખાવી શકાય. આ પ્રક્રિયા આર્થિક, તકનીકી, સામાજિક-સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય પરિબળોનું સંયોજન છે.સામાન્ય રીતે આર્થિક વૈશ્વિકરણના સંદર્ભ માટે વૈશ્વિકરણ શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે, આર્થિક વૈશ્વિકરણ એ વ્યાપાર, સીધુ વિદેશી મૂડીરોકાણ ,મૂડીના પ્રવાહ, સ્થળાંતર, અને તકનીકના ફેલાવા દ્વારા રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રનું આંતરરાષ્ટ્રીય અર્થતંત્ર સાથે થતું એકીકરણ છે.
મુક્ત વ્યાપારના સમર્થકોનો દાવો છે કે ખાસ કરીને વિકાસશીલ રાષ્ટ્રોમાં આનાથી આર્થિક સમૃદ્ધિ અને તકો વધે છે અને નાગરિક સ્વાતંત્ર્યય વધે છે અને પરિણામે સ્રોતની વધારે સક્ષમ ફાળવણી કરી શકાય છે. તુલનાત્મક લાભ ના આર્થિક સિદ્ધાંતો મુજબ મુક્ત વ્યાપારથી તમામ સંકળાયેલા દેશોને લાભ થાય છે અને આ પ્રક્રિયા સ્રોતની સક્ષમ ફાળવણી તરફ દોરી જાય છે.જો વ્યાપક રીતે વાત કરીએ તો વૈશ્વિકરણથી વિકાસશીલ દેશોમાં નીચા ભાવ, વધુ રોજગારી, ઊંચી ઉપજ અને ઉચ્ચ જીવન ધોરણ આવે છે.
પોડોબ્નિક, બ્રુસ, વૈશ્વિકરણનો વિરોધઃ વૈશ્વિકરણ વિરોધી અભિયાનોમાં ઘટનાચક્ર અને ક્રમિક વિકાસ, પી.૨.
પોડોબ્નિક જણાવે છે કે, "વિરોધમાં ભાગ લેતા મોટાભાગના લોકો આંરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોનું સમર્થન મેળવે છે અને સામાન્ય રીતે તેઓ લોકશાહી માટે મદદરૂપ બને તેવા વૈશ્વિકરણના સ્વરૂપની માગ કરતા હોય છે
આઉટસોર્સિંગ અને ઓફશોરિંગ જેવા વલણો એ વૈશ્વિકરણનું સીધું પરિણામ છે અને તેના લીધે સાંસ્કૃતિક વૈવિધ્ય સમસ્યારૂપ બની શકે તેવા કામના વાતાવરણનું સર્જન થયું છે. અમેરિકાની એક કંપની કે જ્યાં સમયપાલન એ મહત્વનું છે મિટિંગ હંમેશા સમય પર જ શરૂ થાય છે, આ કંપની દક્ષિણ અમેરિકા અથવા ફ્રાન્સમાં ઓફિસ શરૂ કરે તો સમાધાનનો સામનો કરવો પડે, કારણ કે આ સ્થળોએ મિટિંગમાં 10-15 મિનિટ મોડા પહોંચવાનું સ્વીકાર્ય છેઃ બરાબર સમયે પહોંચે તેને 'બ્રિટિશ ટાઈમ' કહેવામાં આવે છે
નોઆમ ચોમ્સ્કીની દલીલ છે કે આર્થિક વૈશ્વિકરણના નવમુક્ત સ્વરૂપના વર્ણન માટે સૈદ્ધાંતિક દ્રષ્ટિએ વૈશ્વિકરણ શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે. હર્મન ઈ. ડેલીની દલીલ છે કે ક્યારેક આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ અને વૈશ્વિકરણ શબ્દ એકબીજાના પર્યાય સ્વરૂપે વપરાય છે, પરંતુ અધિકૃત રીતે બંનેમાં સાધારણ ફરક છે. "આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ" શબ્દ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર, સંબંધો, જોડાણો વગેરેના મહત્વ સંદર્ભે છે. વૈશ્વિકરણનો અર્થ થાય છે રાષ્ટ્રો વચ્ચે અથવા રાષ્ટ્રોના સમુદાય સાથે.
વૈશ્વિકરણના ટીકાકારો પશ્ચિમીકરણની ટીકા કરતા હોય છે પરંતુ, ૨૦૦૫ યુનેસ્કો અહેવાલએ દર્શાવ્યું હતું કે સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન સ્વીકૃત બની રહ્યો છે. ૨૦૦૨માં ચીન એ ત્રીજુ સાંસ્કૃતિક સામાનનું સૌથી મોટુ નિકાસકાર હતું, જ્યારે કે પહેલા અને બીજા ક્રમે યુકે તથા યુએસ હતા. ૧૯૯૪થી ૨૦૦૨ની વચ્ચે ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપીય સંઘ વચ્ચેની સાંસ્કૃતિક નિકાસનો ફાળો ઘટ્યો હતો, જ્યારે કે એશિયાની સાંસ્કૃતિક નિકાસે ઉત્તર અમેરિકાને પાછળ રાખી દીધુ હતું.
ટિઝિઆના ટેરાનોવાએ જણાવ્યું છે કે વૈશ્વિકરણે "મુક્ત શ્રમ"ની સંસ્કૃતિ આણી છે. ડિજિટલ સંદર્ભે, આ એવી જગ્યા છે જ્યાં વ્યક્તિ શોષણ કરે છે અને સાથે "મજૂર પોતાની જાતે ટકી શકે તેવા સાધનો ખલાસ કરી નાખે છે."ઉદાહરણ તરીકે ડિજિટલ મીડિયાના વિસ્તારમાં કે જ્યાં સામાન્ય રીતે લાગે છે તેના કરતાં ઓછી ચમકદમક હોય છે. ગેમિંગ ઉદ્યોગમાં, ચાઈનિઝ ગોલ્ડ માર્કેટ સ્થાપિત થયું છે.
આ સંસ્થાઓમાં ઈન્ટરનેશનલ બેન્ક ફોર રીકન્સ્ટ્રક્શન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (વર્લ્ડ બેન્ક અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા ભંડોળ નો સમાવેશ થાય છે.વૈશ્વિકરણને ટેકનોલોજીના વિકાસથી મદદ મળી છે અને તેના લીધે વ્યાપારનો ખર્ચ ઘટ્યો છે તથા વાટાઘાટોના તબક્કા પણ ઓછા થયા છે. જનરલ એગ્રીમેન્ટ ઓન ટેરિફ્સ એન્ડ ટ્રેડ માં આ કામગીરી માટે સંકલ્પ થયા હતા અને પરિણામે મુક્ત વ્યાપાર પરના અંકુશો દૂર કરવા શ્રેણીબદ્ધ કરારો થયા.
જોસેફ સ્ટિગ્લિટ્ઝ અને એન્ડ્ર્યુ ચાર્લટન લખે છે: આ દ્રષ્ટિ સાથે સંકળાયેલા કેટલાક સભ્યો પોતાની જાતને વૈશ્વિક ન્યાય ચળવળ તરીકે ઓળખાવવાનું પસંદ કરે છે, કોર્પોરેટ-વૈશ્વિકરણ વિરોધી ઝુંબેશ, ચળવળોની ચળવળ , "વૈશ્વિકરણમાં બદલાવ " ચળવળ , "વૈશ્વિકરણનો પ્રતિકાર" ચળવળ અને અન્ય શરતોની સંખ્યા.
વૈશ્વિકરણના ટીકાકારો કાયમથી ભારપૂર્વક જણાવતા આવ્યા છે કે કોર્પોરેટ હિતો મુજબ હંમેશા વૈશ્વિકરણની પ્રક્રિયા પાસે મધ્યસ્થી કરાવાય છે અને તેનાથી વૈકલ્પિક વૈશ્વિક સંસ્થા અને નીતિઓની શક્યતા ઉભી થાય છે, તેઓ માને છે કે આ સ્થિતિ સમગ્ર પૃથ્વીના ગરીબ અને કામકાજી વર્ગના નૈતિક દાવાઓ અને પર્યાવરણે લગતી ચિંતાઓની વધારે સમાન ધોરણે કાળજી રાખે છે.
૨૦૦૦ના પાછલા વર્ષોમાં મોટાભાગનું ઔદ્યોગિક જગત ઘેરી મંદીમાં સપડાયુ.કેટલાક વિશ્લેષકો કહે છે કે વર્ષો સુધી આર્થિક એકીકરણમાં વૃદ્ધિ બાદ વિશ્વ અવૈશ્વિકરણ ના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે.આર્થિક કટોકટીના દોઢ વર્ષ કરતાં ઓછા સમયમાં વિશ્વની સંપત્તિમાં ૪૫ ટકા સુધીનું ધોવાણ થયુ.
આફ્રિકાના સહારા વિસ્તારના પ્રદેશો અને પેસિફિક સમુદ્રના વિસ્તારોનો વિશ્વની પદ્ધતિમાં સમાવેશ થયો. ૨૦મી સદીના પ્રારંભમાં પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની સાથે "વૈશ્વિકરણના પ્રથમ યુગ"ના પતનની શરૂઆત થઈ. સર જ્હોન મેનાર્ડ કેઈન્સ,
વૈશ્વિકરણ અને વૈશ્વિકરણ વિરોધી શબ્દોનો વિવધ રીતે ઉપયોગ થાય છે. નોઆમ ચોમ્સ્કી માને છે કેસ્નિજેઝાના મેટેજકિક દ્વારા ઈન્ટરવ્યુ, જૂન ૨૦૦૫ એન ૨. એચટીએમ
વૈશ્વિકરણના નવઉદાર સ્વરૂપનો વિરોધ કરતા રાજકીય સમુદાય અને જૂથોના ઉલ્લેખ માટે વૈશ્વિકરણ વિરોધી શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે.
ચાણક્યપુરી એક સમૃદ્ધ વિસ્તાર હતો જેમાં સંસદની બિલ્ડિંગ, વિદેશી દૂતાવાસીઓ અને વડા પ્રધાન અને પ્રમુખના રહેઠાણનો સમાવેશ થાય છે. આ વિસ્તારમાં ગુનાઓ મુખ્યત્વે નાના ચોરીઓ સુધી મર્યાદિત હતા, પરંતુ રાજકીય પ્રદર્શન નિયમિત ઘટના હતી. 1970 ના દાયકા દરમિયાન, નિરંકારી અને અકાલી શીખો વચ્ચે ઘણી ઝઘડા થયા હતા. 15 નવેમ્બર, 1978 ના રોજ, નિરંકારીઓના એક જૂથએ ઇન્ડિયા ગેટ નજીક એક મંડળ રાખ્યું હતું. 700-800 અકુલિસીઓની ટુકડીએ તેમની સામે એક પ્રદર્શનનું આયોજન કર્યું હતું. વિરોધીઓને રોકવા અને હિંસાને અટકાવવા માટે ડી.પી.પી. કિરણ બેદીના પ્લટૂનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમ જેમ વિરોધીઓએ ઇંટ-બેટિંગનો આશરો લીધો, તેમ કિરણ બેદીએ તેમને શેરડી સાથે ચાર્જ કરી હતી, જો કે તેના એકમને ટેકો આપવા માટે કોઈ અશ્રુવાયુની ટીમ નહોતી. નિદર્શનમાંના એક તેણીની પાસે એક નગ્ન તલવાર સાથે ચાલી હતી, પરંતુ તેમણે શેરડી અને અન્ય નિદર્શનકારોને શેરડી સાથે ચાર્જ પણ કરી હતી. છેવટે, તેના એકમ પ્રદર્શનકારોને ફેલાવવા માટે સક્ષમ હતા. આ કાર્યવાહી માટે, ઓક્ટોબર 1980 માં કિરણ બેદીને બહાદુરી માટે રાષ્ટ્રપતિ પોલીસ મેડલ , એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
વાધવા કમિશન દ્વારા કિરણ બેદીને સસ્પેન્ડ કર્યા પછી, તેને દિલ્હીમાંથી બહાર લાવવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. તે ક્યાં તો એન્ડડામા, અરુણાચલ પ્રદેશ અથવા મિઝોરમમાં એક પડકારજનક પોસ્ટિંગ ઇચ્છે છે. તેણી આશા હતી કે આ થોડા વર્ષો પછી દિલ્હી પોલીસને તેના પુન: સોંપણી તરફ દોરી જશે ("સખત" પોસ્ટિંગ પછી, સરકારી કર્મચારીઓ અનૌપચારિક રીતે તેઓ ઇચ્છતા હોવાની હકદાર છે). તેમણે ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના દૂરસ્થ સરહદ રાજ્ય મિઝોરમમાં પરિવહન કરવા માટે સંયુક્ત સચિવ ની અરજી કરી હતી. જ્યારે તેણીએ કોઈ પ્રતિસાદ આપ્યો ન હતો ત્યારે, તેમણે ગૃહ સચિવ નરેશ કુમારને લખ્યું હતું. કિરણ બેદીના બેચટાઈમ પરમિન્દર સિંહ સાથે, નરેશ કુમારે મિઝોરમમાં તેમને ટ્રાન્સફર કરવા માટે સંયુક્ત સચિવને સહમત કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મિઝોરમ પોસ્ટિંગ આપનારા અધિકારીઓએ ત્યાં જવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, જ્યારે કિરણ બેદી ત્યાં જવા માટે સ્વયંસેવક હતી. બેઇને 27 એપ્રિલ 1990 ના રોજ આઈઝોલમાં મિઝોરમ સરકારની જાણ કરી હતી. તેમનું હોદ્દો ડેપ્યુટી ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ હતું. તેના માતાપિતા અને તેમની પુત્રી પણ મિઝોરમ ખસેડવામાં આવ્યું હતું.
1986 માં, કિરણ બેદી દિલ્હીના ઉત્તર જિલ્લોના ડીસીપી હતા, જ્યાં પ્રાથમિક સમસ્યા ડ્રગનો દુરુપયોગ હતી. તે સમયે, દિલ્હીમાં ડ્રગના વ્યસનીઓની સારવાર માટે માત્ર એક કેન્દ્ર હતું- નવી દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા ચલાવવામાં આવતી આશિયાના તેના ઉપરી અધિકારીઓની મદદથી, કિરણ બેદીએ એક પોલીસ જગ્યામાં ડિટોક્સ કેન્દ્ર સ્થાપ્યું. કેન્દ્ર ફર્નિચર, ધાબળા, દવાઓ અને અન્ય પુરવઠાના દાન પર આધારિત છે. તેને ડોક્ટરો અને યોગ શિક્ષકો તરફથી સ્વૈચ્છિક સેવાઓ પણ મળી છે. એક વર્ષમાં, પાંચ વધુ ડિટોક્સ કેન્દ્રો સ્થાપવામાં આવ્યા. પ્રત્યેક કેન્દ્રને 30 દર્દીઓ સુધી સેવા આપવાનો હેતુ હતો, પરંતુ એક સમયે, દરેક કેન્દ્ર 100 જેટલા દર્દીઓને સેવા આપે છે. આ પહેલ વ્યાપકપણે નોંધવામાં આવી હતી, અને કિરણ બેદીએ સમગ્ર ભારતમાં પ્રવાસ કર્યો હતો, આ કાર્યક્રમમાં પ્રસ્તુતિઓ અને વ્યાખ્યાનો આપ્યા હતા. તેણીને નવી પોસ્ટમાં તબદીલ કરવામાં આવ્યા તે પહેલાં, તેણી અને 15 અન્ય પોલીસ અધિકારીઓએ ડિજૉક્સ કેન્દ્રોને નવજોયોટી પોલીસ ફાઉન્ડેશન ફોર કલેક્શન, ડિ-એડિશન એન્ડ રિહેબીલીટેશન કિરણ બેદીએ ફાઉન્ડેશનના જનરલ સેક્રેટરી તરીકે સેવા આપી હતી
ત્યારબાદ, દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર પી.કે. દવેએ યુનિયન ગૃહ સચિવ કે. પદ્મનાભાઈહને પત્ર લખ્યો હતો, જેમાં કિરણ બેદીના "વિદેશી પ્રવાસની હેરફેર કરવાનું" આરોપ મૂક્યો હતો અને તેના પરના અન્ય આરોપોને સમર્પિત કર્યા હતા. દવેએ કિરણ બેદીને જેલની સુરક્ષાની સાથે "સમાધાન" કરાવ્યો - મુલાકાતીઓને મંજૂરી આપીને - અમેરિકન અધિકારીઓ અને વિદેશી ટીવી ક્રૂ સહિત - જેલની અંદર, દિલ્હી સરકારની પરવાનગી વગર. અન્ય ચાર્જ તે હતો કે તેણે એનએચઆરસીના પ્રતિનિધિઓને કાડામથી ટાડા બંધકોને મળવા મંજૂરી આપી હતી, જેમણે રાષ્ટ્ર વિરોધી સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. તેમના બચાવમાં, કિરણ બેદીએ એવી દલીલ કરી હતી કે ટાડાના અટકાયતીઓએ ઝડપી પ્રયોગોની માગણી કરતી રિલેની ભૂખ હડતાળ પર હુમલો કર્યો હતો. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે વિદેશી ટીવી ક્રૂએ માત્ર વિપશ્યના ધ્યાન વર્ગોને જ શૂટ કર્યા હતા અને તેમને નિયમો હેઠળ તેમને પ્રવેશવાનો અધિકાર છે. તેમણે એ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું કે કેન્દ્રીય સરકારે પોતે જ અમેરિકી - લી પી. બ્રાઉન અને ક્રિસ્ટીન વિસ્નર - જેલની અંદર - તેમને પરવાનગી આપવા માટે કહ્યું હતું.