polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ખેતીવાડીમાં 27 મો સૌથી વધુ ઉત્પાદક રાજય, ઓક્લાહોમા એ પશુવર્ધન અને ઘઉના ઉત્પાદનમાં પાંચમો આવે છે. અંદાજે 5.5 પ્રતિશત અમેરિકન માંસ ઓક્લાહોમામાંથી આવે છે, જયારે રાજય 6 % પ્રતિશત અમેરિકન ઘઉંનું 4.2 પ્રતિશત અમેરિકન ડુક્કર ઉત્પાદનો અને 2.2 પ્રતિશત ડેરી ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરે છે. 2005 માં રાજયમાં 83,500 ખેતરો હતા જે સામૂહિક રૂપે $ 4.3 બિલિયનનું પશુથી ઉત્પાદિત સામગ્રીનું ઉત્પાદન કર્યુ અને પાક પેદાશમાં એક બિલિયન ડોલરની અંદરના ઉત્પાદનથી રાજયના કૂલ ઘરેલું ઉત્પાદનમાં 6.1 બિલિયન ડોલર ઉમેરાય છે. મૂર્ગી ઉછેર અને ડુક્કર ઉછેર એ તેના બીજા અને ત્રીજા સૌથી મોટા ખેતીવાડી ઉદ્યોગ છે.
ઓક્લાહોમાનું સૌથી મોટું વ્યવસાયિક હવાઈમથક ઓક્લાહોમા શહેરનું વીલ રોજર્સ ર્વલ્ડ એરપોર્ટ છે, જે 2005માં સરેરાશ 3.5 મિલિયનથી પણ વધારે વાર્ષિકરૂપે યાત્રિઓની સંખ્યા ધરાવે છે. રાજયનું બીજા નંબરનું સૌથી મોટું વ્યવસાયિક હવાઈ મથક, તુલસા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક, વાર્ષિક રૂપે ત્રણ મિલિયન કરતાં પણ વધુ યાત્રીઓને સેવા આપે છે. બન્ને વચ્ચે, ઓક્લાહોમામાં 13 મુખ્ય હવાઈ વાહનવ્યવહાર તંત્રો કાર્યરત છે. ટ્રાફિકના મુદ્દે, તુલસામાં, રીવરસાઈડ-જોન્સ હવાઈ મથક, 2006માં 235039 ઉડાનો અને લેડીંગની સાથે, રાજયનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત હવાઈ મથક છે. કુલ મળીને, ઓક્લાહોમા 150થી વધુ જાહેર-ઉપયોગી હવાઈ મથકો છે.
ઓક્લાહોમા એ સંયુકત રાજય અમેરીકાનું 20 મું સૌથી મોટું રાજય છે, જે 69,898 ચોરસ માઈલ્સ ના ક્ષેત્રને આવરતો, જેમાં 68,667 ચોરસ માઈલ્સ ની ભૂમિ અને 12,031 ચોરસ માઈલ્સ ના પાણી છે. આ સીમાપટ્ટી પરના છ રાજયોમાંથી એક રાજય છે અને 48 સન્નિહિત રાજયોના ભૂગોળિક કેન્દ્રની પાસેના ગ્રેટ પ્લેન્સમાં આંશિકરૂપથી સ્થિત છે. આ અરકન્સાસ અને મીસોરી દ્વારા પૂર્વમાં અને ઉત્તરમાં કેન્સાસ દ્વારા, ઉત્તરી પશ્ચિમમાં કોલોરાડો દ્વારા, દૂર પશ્ચિમ પર ન્યુ મેક્ષિકો દ્વારા અને દક્ષિણ પર અને પશ્ચિમ પાસે ટેક્ષાસ દ્વારા આવરેલ છે.
ઓક્લાહોમા પાસે ચાર પ્રાથમિક પર્વત શ્રૃંખલાઓ છે: ઓચીટા પર્વતો, અર્બક્કલ પર્વતો, વીચીટા પર્વતો અને ઓઝાર્ક પર્વતો. યુએસના આંતરિક ઉચ્ચભૂમિ પ્રદેશોની ભીતર આવેલ, ઓઝાર્ક અને ઓચીટા પર્વતો, રોકી પર્વતો અને એપાલાચિન વચ્ચેના એક્માત્ર મુખ્ય પર્વતીય પ્રદેશો તરીકે ચિહ્નિત થાય છે. ફલીન્ટ પહાડીઓનો એક વિભાગ ઉત્તરી કેન્દ્રીય ઓક્લાહોમામાં ખેંચાયેલ છે અને રાજયના દક્ષિણ પૂર્વી ખૂણામાં, કાવાનેલ પહાડી એ ઓક્લાહોમાના પર્યટન અને મનોરંજન વિભાગ દ્વારા દુનિયાની સૌથી ઊંચી પહાડી તરીકે માનવામાં આવી છે; 1999 ફૂટ ની ઊંચાઈએ, તે પર્વતની તેમની પરિભાષામાં ફકત એક ફૂટ થી વિફળ છે.
ઓક્લાહોમા એક સમૃધ્ધ આફ્રીકન અમેરિકન ઇતિહાસ પણ ધરાવે છે. ઘણા બધા શ્યામ નગરો પણ હતા જે પ્રારંભિક 1900 ની સાલમાં પાડોશી રાજયો ખાસ કરીને કેનસાસમાંથી આવેલા શ્યામ વસાહિતોના કારણે વધ્યા. રાજનેતા એડવર્ડ પી. મેકકેબે ઘણા શ્યામ વસાહિતોને તે વખતની ભારતીય પ્રદેશની ચળવળને શરૂ કરી. આ ચળવળે એડવર્ડ પી મેકકેબને રાષ્ટ્રપતિ થિયોદર રૂઝવેલ્ટ સાથે ઓક્લાહોમને લધુત્તમ શ્યામ રાજય બનાવવા માટે વાત કરવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું. બધા શ્યામનગરોમાંથી ઘણા હાલમાં ભૂતિયા નગરો છે. બોલે અને લેંગ્સટોન (શ્યામ વિશ્વ વિદ્યાલય લેંગ્સટન યુનિવર્સિટિનું ઐતિહાસિક રૂપે ઘર) હજુ પણ આજે સમૃધ્ધ છે.
1995 માં ઓક્લાહોમા શહેર અમેરિકન ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધી બનેલ સૌથી ખરાબ આતંકવાદી હુમલાનું એકનું દૃશ્ય બન્યું. એપ્રિલ 19, 1995 ના ઓક્લાહોમા શહેરના બોંબ ધડકામાં, એલફ્રેડ પી. મુરાહ ફેડરલ બિલ્ડિંગની બહાર ટિમોથી મેકવિગા અને ટેરી નિકોલ્સે ધડાકો કર્યો હતો, જેમાં 19 બાળકોના સમાવેશ સાથે 168 લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. ટીમોથી મેકવીગાને પછી મૃત્યુની સજા દેવામાં આવી અને ઘાતક ઈન્જેકશન દ્વારા મારી દેવાયા, જયારે તેના સાથી ટેરી નીકોલ્સને પ્રથમ ડિગ્રી કત્લના 161 સંખ્યાનો દોષી કરાર કરાયો અને તેને શરતી મુદતીની રજાની સંભાવના વિના આજીવન કેદની સજા થઈ.
નિયમિત એલપીજીએ ટૂર્નામેન્ટો તુલસામાં સીડર રીજ કન્ટ્રી ક્લબમાં યોજાય છે અને પીજીએ અથવા એલપીજીએ માટેની મુખ્ય પ્રતિયોગીતાઓ સધર્ન હિલ્સ કન્ટ્રી ક્લબ તુલસામાં, ઓક ટ્રી કન્ટ્રી કલબ ઓક્લાહોમા શહેરમાં, અને સીડર રીજ કન્ટ્રી કલબ તુલસામાં રમાય છે. રાષ્ટ્રના સર્વોચ્ચ ગોલ્ફ મેદાનોમાં ગણના કરાતી હોય એવા, સધર્ન હીલ્સે, 2007માં એક, અને ત્રણ યુએસ ઓપન, તાજેતરમાં 2001માં, સહિત ચાર પીજીએ પ્રતિયોગીતાઓનું સંચાલન કર્યું છે. રોડીયોઝ આખા રાજયભરમાં લોકપ્રિય છે અને રાજયના પેનહેન્ડલમાં ગાયમોન, રાષ્ટ્રની સૌથી મોટી એવી એક પ્રતિયોગિતાનું સંચાલન કરે છે.
નીલ્સન મીડિયા સંશોધન દ્વારા કરાયેલ મૂલ્યાંકન મુજબ સંયુકત રાજયોમાં ઓક્લાહોમા શહેર અને તુલસા એ 45 મું અને 61 મું સૌથી મોટા સમૂહ માધ્યમ બજારો છે. રાજયનું ત્રીજું સૌથી મોટું સમૂહ માધ્યમ માર્કેટ, લૉટન વીચીટા ફોલ્સ, ટેક્સાસ, ને સંસ્થા દ્વારા રાષ્ટ્રીય રીતે 144મો ક્રમ અપાયેલ છે. ઓક્લાહોમા દૂરદર્શન પ્રસારણ 1949 માં શરૂ થયું જયારે ઓક્લાહોમા શહેરમાં કેએફઓઆર-ટીવી અને તુલસામાં કેઓટીવી-ટીવી એ થોડા મહિનાઓ પછી પ્રસારણ શરૂ કર્યું. હાલમાં, બધા મુખ્ય અમેરિકન પ્રસારણ સંચાર રાજયમાં ટેલીવિઝન સ્ટેશનો સાથે જોડાયેલ છે.
પુરાવા અસ્તિત્વમાં છે કે મૂળ લોકોએ છેલ્લા હિમયુગના પ્રારંભ કરતાં પણ પહેલા ઓક્લાહોમા થકી પ્રવાસ કર્યો હતો, પરંતુ રાજયના પ્રથમ કાયમી નિવાસિયો 850 અને 1450 એડી વચ્ચે અર્કાનસાસ સીમા પાસે ટેકરા જેવા બાંધકામમાં સમુદાયોમાં સ્થાયી થયા હતા. સ્પેનીયાર્ડ ફ્રાન્સીસકો વેઝકવેઝ ર્ડો કોર્નેડોએ 1541 માં રાજયમાં પ્રવાસ કર્યો હતો, પરંતુ ફ્રેન્ચ અન્વેશકોએ 1700 ના દશકમાં વિસ્તાર પર દાવો કર્યો અને 1803 સુધી તે ફ્રેન્ચ શાસન હેઠળ રહયું, જયારે લોઉસિયાના ખરિદીમાં સંયુકત રાજય દ્વારા મિસસિપ્પી નદીના તમામ પશ્ચિમી ફ્રેન્ચ પ્રદેશોને ખરીદવામાં આવ્યા.
20 મી શતાબ્દીના પ્રારંભમાં જીમ ક્રો કાયદાઓ અને કુ કલક્ષ કલેનની રાજય વ્યાપક હાજરી હોવા છતાં, ગ્રીનવુડ, સંયુકત રાજયોમાં સૌથી સમૃધ્ધ આફ્રિકન અમેરિકન સમુદાયોમાંથી એકનું તુલ્સા ઘર હતું, પરંતુ 1921 માં તુલ્સા જાતિય કોમી તોફાનોનું સ્થાન હતું. અમેરિકન ઇતિહાસમાં જાતિય કોમી તોફાનોનું સૌથી મોંઘા કાર્ય માંનું એક, કોમી તોફાનોના 16 કલાકે 35 શહેરી ઘરોના વિનશામાં પરિણમ્યા, $ 1.8 મિલિયન સંપત્તિનું નુકસાન થયું અને 300 લોકોથી પણ વધારે લોકોનું મૃત્યુ અનુમાનિત કરવામાં આવી. 1920 ના અંતમાં, કુ કલક્ષ કલેનનો રાજયની અંદર પ્રભાવ નહિવત થઇ ગયો.
ઓક્લાહોમા એ સમશીતોષ્ણ પ્રદેશમાં સ્થિત છે અને તાપમાનમાં પ્રાસંગિક તીવ્રતા અનુભવે છે અને ખંડીય આબોહવામાં ભેજી જે લાક્ષણિક છે તે અનુભવે છે. મોટાભાગનું રાજય ટોરનોડો એલથી જાણીતા ક્ષેત્રમાં સ્થિત છે જે વારંવાર ઠંડી અને ગરમ હવાના સમુહો વચ્ચે લાક્ષણિક છે જે તીવ્ર મોસમ ઉત્પન્ન કરે છે. સરેરાશ 54 ટોર્નેડો પ્રતિવર્ષ રાજયને અથડાય છે - દુનિયામાં સર્વોચ્ચ પ્રમાણનું દર. હવા અને તાપમાનમાં રહેતા તફાવતોના વિસ્તાર વચ્ચે તેણી સ્થિતિના કારણે, રાજયની અંદર મોસમીય શૈલીઓ બહુ ઓછા સંબંધિત અંતર વચ્ચે વ્યાપકરૂપે બદલાય છે.
એનબીએ નું ન્યું ઓર્લીન્સ હોનેર્ટસ ઓક્લાહોમા આધારિત પ્રથમ મુખ્ય સંગઠીત રમત ફ્રેન્ચાઈઝી બની જયારે 2000 માં હુરીકેન કેટરીનના આવ્યા પછી બે ઋતુ માટે ટીમોને ઓક્લાહોમા શહેરના ફોર્ડ સેન્ટરમાં ફરીથી સ્થાપિત થવું પડયું હતું. જુલાઈ 2008 માં સિએટલ સુપર સોનીકસ, જે કલેટન બેનેટ્ટના નેતૃત્વ દ્વારા ઓક્લાહોમા શહેરના વેપારીઓ દ્વારા ખરીદાયેલ, ઓક્લાહોમા શહેરમાં પુન:સ્થાપિત થઇ અને 2008માં જાહેર કર્યું કે ઓક્લાહોમા સિટિ થંડરના રૂપે રમત ફોર્ડ કેન્દ્રમાં શરૂ થશે, અને તે રાજયનું પ્રથમ કાયમી મુખ્ય લીગ ફ્રેન્ચાઈઝી બન્યું.
જયારે કર્ટિસ કાયદો એ ભારતીય પ્રદેશોમાં ભારતીય આદિવાસી જમીનોની ચોરીને આગળ ધપાવ્યું, 20મી શતાબ્દીના સમાપ્તી નજીકના સમયે પ્રદેશને રાજય બનાવવા માટે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઇ. એક અખિલ ભારતીય રાજય નામે ઓક્લાહોમા ની રચના કરવાના પ્રયાસો અને પછી એક અખિલ ભારતીય રાજય નામે સેકયોયાહ ની રચના કરવા પ્રયાસો નિષ્ફળ રહયા પરંતુ 1905 ના સેકયોયાહ સ્ટેટહુડ કન્વેશન એ છેવટે ઓક્લાહોમા સ્ટેટહુડ કન્વેશન માટે પાયાનું કાર્ય કર્યુ, જેને બે વર્ષ પછી સ્થાન લીધું. નવેમ્બર 16, 1907 એ ઓક્લાહોમા સંગઠનમાં 46 મા રાજયના રૂપે સ્થાપિત થયું.
વહીવટી શાખા ગર્વનર, તેનાં કર્મચારીમંડળ, અને અન્ય પસંદ કરેલ અધિકારીઓનો સમાવેશ કરે છે. સરકારના મુખ્ય શાસક, ગર્વનર એ ઓક્લાહોમાની વહીવટી શાખાના મુખ્ય વહીવટકર્તા છે, જે જયારે કેન્દ્રીય ઉપયોગ માટે નથી બોલાવાતા ત્યારે ઓક્લાહોમાના રાષ્ટ્રીય રક્ષકના ભૂતપૂર્વ અધિકારી કમાન્ડર-ઈન-ચીફ તરીકે સેવા બજાવે છે અને વિધાનસભામાં પસાર થયેલ બિલોને નામંજૂર કરવાની સત્તા ધરાવે છે. વહીવટી શાખાની જવાબદારીઓમાં બજેટ રજૂ કરવું, રાજયના કાયદાઓનો અમલ થાય તેની ખાતરી આપવી અને રાજયમાં શાંતિ જાળવવી તેનો સમાવેશ થાય છે.
ઓક્લાહોમાની વિધાનસભા રાજય સભા અને પ્રતિનિધિઓના ગૃહનો સમાવેશ કરે છે. રાજય સરકારની કાયદા ઘડતી શાખાના રૂપે, તે સરકાર ચલાવવા માટેના જરૂરી નાણાં ઉપજાવવા અને વહેંચવા માટે જવાબદાર છે. રાજયસભા પાસે ચાર વર્ષની મર્યાદા માટે ફરજ બજાવતા 48 સભ્યો છે, જયારે ગૃહ પાસે 101 સભ્યો છે, જે 2 વર્ષની મર્યાદા સુધી સેવા આપે છે. રાજ્ય વિધાનસભા માટે રાજયની એક સમય મર્યાદા હોય છે જે એક વ્યકિતને કુલ મળીને 12 સંચયી વર્ષ માટે બન્ને વિધાનસભાની શાખાઓમાં સેવા આપવા માટે સિમિત્ત કરે છે.
2005માં આ રાજય, રાજ્યમાં સ્વાસ્થ્ય-સંબંધી કુલ 75,801,364 $ નાં સર્વસામાન્ય ખર્ચાઓ સાથે, કેન્દ્રીય સરકાર પાસેથી ચિકિત્સા ફંડ મેળવતું 21મું સૌથી મોટું રાજય હતું; રસીકરણ, જીવ આતંકવાદ સામે સાવધાની, અને સ્વાસ્થ્ય શિક્ષણ એ ત્રણ સૌથી વધુ ફંડ મળેલ ચિકિત્સા બાબતો છે. ઓક્લાહોમામાં મુખ્ય બિમારીઓની ઘટનાઓ રાષ્ટ્રીય સરેરાશની નજીક છે, અને રાજયની અસ્થમા, ડાયાબિટીસ, કેન્સર અને હાઈપરટેન્શન ધરાવતા લોકોની ટકાવારી દેશનાં બાકીના ભાગો જેટલી અથવા થોડી વધારે છે.
1989 ના લેન્ડ રનને સમાવેશ કરતા, મુખ્ય લેન્ડ રન્સ નિવાસિયો માટે રાખવામાં આવ્યા એ શરતે કે અમુક પ્રદેશોને વસવાટ માટે ખુલ્લા કરી દેવાય. મોટાભાગે, ભૂમિ વસાહતીઓ માટે પ્રથમ આવનાર ને પ્રથમ સેવા મળે તે આધાર પર ખુલ્લી કરવામાં આવતી. જેઓ આ નિયમ ને પ્રદેશમાં સિમા પાર કરીને તોડતા હતા, એ પહેલા કે તેઓને પરવાનગી મળે, તેઓ સિમા જલ્દી પાર કરનારા કહેવાતા, પરિણામે શબ્દ " સુનર્સ " આવ્યો, જે આખિરકાર, રાજયનું કાયદાકીય ઉપનામ બન્યું.
ઓક્લાહોમાની સરકાર, સંયુકત રાજયોની સમવાયી સરકાર પછી વહીવટી, કાયદા ઘડનાર, અને ન્યાયકચેરીની શાખાઓ સાથે ઘડાયેલ બંધારણીય પ્રજાસત્તાક રાજ્ય છે. રાજ્ય, દરેક સંબંધિત અધિકારક્ષેત્રમાં મોટાભાગનાં સ્થાનીક સરકારી કાર્યો પર કાયદેસરનાં અધિકાર ધરાવતા, પાંચ અધિવેશન સંબંધી જિલ્લાઓ અને મોટાભાગનાં ડેમોક્રેટીક પક્ષમાં હોય એવા મતદાનનું પાયારૂપ સ્થળ ધરાવતા, 77 પ્રાંતો ધરાવે છે. રાજ્યનાં પદાધિકારીઓ બહુમતી મતદાનથી ચુંટાઈ આવે છે.
મોટાભાગના ભૂગોળિક રૂપથી વિભિન્ન રાજયોમાંથી, ઓક્લાહોમા ચાર માંથી એક છે જે 10 વિભિન્ન પરિસ્થિતિક ક્ષેત્રોથી વધારેનો સમાવેશ કરે છે, તેની સીમાઓ સાથે 11 બીજા રાજયોની સરખામણીમાં વધારે પ્રતિ ચોરસ માઈલ. તેના પશ્ચિમી અને પૂર્વી અર્ધ, જોકે ભૂગોળિક વિભિન્નતામાં તીવ્ર તફાવતો દ્વારા અંકિત છે: પૂર્વી ઓક્લાહોમા આઠ પારિસ્થિતિક પ્રદેશોને અડે છે અને તેનો પશ્ચિમી અર્ધ ત્રણને સામેલ કરે છે.
ઓક્લાહોમા સ્પેનિશ, એશિયાની ભાષાઓમાં પ્રસારિત કરાતાં સમુદાય-આધારિત થોડા ટીવી સ્ટેશનો ધરાવે છે અને કયારેક મૂળ અમેરિકી કાર્યક્રમો પણ ધરાવે છે. ઈસાઈ ધર્મનું ટેલિવિઝન તંત્ર ટીબીએન તુલસામાં એક સ્ટુડિયો ધરાવે છે, અને 1980માં ઓક્લાહોમા શહેરમાં તેમનું પ્રથમ સંપૂર્ણપણે ટીબીએન-માલિકીની શાખાનું સર્જન કર્યું.
શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાવાળા એમિથિસ્ટની નકલ કરવા કૃત્રિમ એમિથિસ્ટ બનાવવામાં આવે છે. તેના રાસાયણિક અને ભૌતિક ગુણધર્મો પ્રાકૃતિક એમિથિસ્ટને એટલા સમાન છે કે અત્યાધુનિક ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પરીક્ષણ વગર તેને ચોક્કસ રીતે સ્પષ્ટ અલગ પાડી શકાતા નથી. કૃત્રિમ એમિથિસ્ટને સરળતાથી ઓળખવા માટે "બ્રાઝિલ લો ટ્વિનિંગ" આધારિત એક પરીક્ષણ છે. (બ્રાઝિલ લો ટ્વિનિંગ ક્વાર્ટઝ ટ્વિનિંગનું એક સ્વરૂપ છે જેમાં ડાબા અને જમણા હાથના ક્વાર્ટ્ઝ માળખાને એક સ્ફટિકમાં જોડવામાં આવે છે) જો કે થિયરીમાં આ પદાર્થ કૃત્રિમ રીતે બનાવવો શક્ય છે પરંતુ તે બજારમાં મોટી માત્રામાં ઉપલબ્ધ નથી.
એમિથિસ્ટ આછા ગુલાબી વાદળી રંગથી લઇને ઘેરા જાંબુડીયા રંગમાં જોવા મળે છે. એમિથિસ્ટ લાલ અને વાદળી અથવા બંને રંગની છટા દર્શાવી શકે છે. આદર્શ ગ્રેડને "ડીપ સાઇબિરીયન" કહેવાય છે અને તેની રંગછટા જાંબુડીયા રંગની 75-80 ટકા અને વાદળી રંગની 15-20 ટકા તેમજ પ્રકાશના સ્ત્રોતને આધારે લાલ રંગની છટા હોય છે.
લીલા રંગના ક્વાર્ટ્ઝને ઘણીવાર લીલો એમિથિસ્ટ કહેવાય છે. લીલા ક્વાર્ટ્ઝ માટેના અન્ય નામમાં પાર્સિયોલાઇટ, વર્મેરિન અથવા લાઇન સાઇટ્રિનનો સમાવેશ થાય છે.
એમિથિસ્ટ એ દાગીનામાં વપરાતો વાદળી રંગનો ક્વાર્ટ્ઝ છે. આ નામ પ્રાચીન ગ્રીક શબ્દ - અને મેથ્યુસ્ટોસ પરથી આવ્યું છે. તે એવી માન્યતાનો ઉલ્લેખ કરે છે કે આ પત્થર તેને ધારણ કરનારને દારૂના નશાથી બચાવે છે; પ્રાચીન ગ્રીકવાસીઓ અને રોમન એમિથિસ્ટ પહેરતા હતા અને એવી માન્યતા સાથે તેની પીવાની નળીઓ બનાવી હતી કે તે તેમને કેફથી બચાવશે.
19મી સદીમાં એમિથિસ્ટનો રંગ મેંગેનિઝની હાજરીને કારણે હોવાનું માનવામાં આવતું હતું. જો કે તેના પર મોટા પ્રમાણમાં ફેરફાર કરી શકાતો હોવાથી તેમજ તેને ગરમીથી ભારહિન પણ બનાવી શકાતો હોવાથી કેટલાક સત્તાવાળાઓના મતે તેનો રંગ કાર્બનિક સ્ત્રોતમાંથી આવતો હોવાનો મત ધરાવતા હતા. ફેરિક થિયોસાયનેટ સૂચવાયું હતું અને ખનીજમાં સલ્ફરની હાજરી સાબિત થઇ હોવાનું કહેવાતું હતું.
ગ્રીકવાસીઓ માનતા હતા કે એમિથિસ્ટ રત્ન તેમને નશાથી બચાવી શકે છે જ્યારે મધ્યકાલિન યુરોપીયન સૈનિકો યુદ્ધમાં રક્ષણ માટે એમિથિસ્ટ એમ્યુલેટ ધારણ કરતા હતા. આ પાછળનું કારણ તે છે કે એમિથિસ્ટને લોકોની સારવાર કરતો અને તેમના મગજ શાંત રાખતો હોવાનું માનવામાં આવતું હતું. ઇંગ્લેન્ડમાં એંગ્લો-સેક્સોન કબરોમાંથી એમિથિસ્ટના મણકા મળ્યા હતા.
ગ્રીક શબ્દ - , નહીં + મેથુસ્ટોસ , કેફ પરથી ગ્રીક શબ્દ "એમિથિસ્ટોસ"નું ભાષાંતર "દારૂ નહીં પીધેલો" એમ કરી શકાય. એમિથિસ્ટને નશાનું શમન કરતો પદાર્થ ગણવામાં આવતો હતો માટે ઘણીવાર તેનામાંથી વાઇન ગ્લોબલેટ બનાવવામાં આવતા હતા.
ગરમી આપતા એમિથિસ્ટ સામાન્ય રીતે પીળો બની જાય છે અને દાગીનાના મોટા ભાગના સાઇટ્રિન, કૈર્નગોર્મ, અથવા પીળા ક્વાર્ટ્ઝ માત્ર "બળેલા એમિથિસ્ટ" છે. એમિથિસ્ટિન ક્વાર્ટઝની નસો ખુલ્લી જગ્યા પર તેમનો રંગ છોડવા ચપળ છે.
તાજેતરનું કામ સૂચવે છે કે એમિથિસ્ટનો રંગ ફેરિક આયર્નની અશુદ્ધીને કારણે છે. વધુ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે આયર્ન અને એલ્યુમિનિયમની જટીલ આંતરિકક્રિયા તેના રંગ માટે જવાબદાર છે.
એમિથિસ્ટ જમણી બાજુ અને ડાબી બાજુના ક્વાર્ટઝના લેમલીની અનિયમિત અંકાંતરે ગોઠવણમાંથી બને છે. એવું દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે આ માળખું મિકેનિકલ દબાણને કારણે હોઇ શકે છે.
નજીકના દક્ષિણ બ્રાઝિલમાં સાન્ટા ક્રુઝમાંથી મળેલા એક મોટા જીયોડ અથવા એમિથિસ્ટ-ગ્રોટોને 1902માં ડસેલડોર્ફ, જર્મનીમાં યોજાયેલા પ્રદર્શનમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
પ્રાચીન ઇજિપ્તવાસીઓ દ્વારા એમિથિસ્ટનો રત્ન તરીકે ઉપયોગ થયો હતો અને મોટે ભાગે ઇન્ટાગ્લિયો એન્ગ્રેવ્ડ જેમ્સ માટે પ્રાચીનતામાં ઉપયોગ થતો હતો.
પીરોજની પ્રત્યાવર્તન સૂચિ ) લગભગ 1.61 કે 1.62 છે, એટલે કે આ નીચા મૂલ્ય તરીકે તે જેમોલોજીકલ રેફેક્ટોમીટર પર સમાન વાંચન બતાવે છે, જે પીરોજના સ્થિર બહુસ્ફટિકીય સ્વાભાવને બતાવે છે. જવલ્લે જ મળતા એક માત્ર સ્ફટીકોમાંથી 1.61-1.65ના વાંચન ને લેવામાં આવ્યા છે. એક શોષી લેતા વર્ણપટમાં હાથથી પકડેલા વર્ણપટદર્શક સાથે પણ ઉપરોક્ત માહિતી મેળવી શકાય છે, જેમાં 432 નેનોમીટર પર એક રેખા દેખાડે છે અને 460 નેનોમીટર પર એક પતળો પટ્ટો બતાવે છે . અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશના લાંબા તરંગો નીચે, પીરોજ ક્યારેક પ્રતિદિપ્ત લીલા, પીળા કે તેજ વાદળી જેવો દેખાય છે, જ્યારે અલ્ટ્રાવાયોલેટના ટૂંકા તરંગો અને એક્સ-રે હેઠળ તે નિષ્ક્રિય રહે છે. પીરોજ ઉદનીરિકામ્લમાં ગરમ કર્યા સિવાય બીજી કોઇ પણ પ્રકારની ગરમીમાં પીગળતો નથી. તેની પર એક ઝાંખા વાદળી સફેદ રંગની રેખા હોય છે અને તે કોનકોઇડ પ્રકારનો ભંગ ધરાવે છે, જે એક મીણીયો ચળકાટ છોડે છે. પીરોજ અન્ય રત્નો કરતા જલ્દી તૂટી જાય તેવો હોવા છતાં એક સારો ચળકાટ ધરાવે છે. પીરોજ પાયરાઇટના રજકણો કે કાળી, કરોળિયાના જાળા જેવા લાઇમોનાઇટની રેખાઓ સાથે મળીને પણ બને છે.
એજ્ટેક લોકો ઉત્તેજક મોઝેઇક પદાર્થો જેવા કે મહોરાઓ , છરીઓ, અને ઢાલોમાં પિરોજને સોના અને કાચમણિ, મેલ્કાઇટ, અકીક, જેડ, પરવાળા, અને છીપલાઓની સાથે જડવા માટે ઉપયોગમાં લેતા હતા. પ્રાકૃતિક રાળ, ડામર અને મીણનો ઉપયોગ આ પિરોજને પદાર્થોને આધારીત વસ્તુને –જોડવા માટે કરવામાં આવતો હતો, મોટે ભાગે લાકડા, હાડકા કે છીપલાનો પણ ઉપયોગ થતો હતો. એજ્ટેકની જેમ જ, પુએબ્લો, નાવજો અને અપાચે જાતિના લોકો પણ તાવીજ તરીકે પીરોજને સાચવીને રાખતા, ત્યારબાદના આદિવાસીઓનું માનવું હતું કે આ પથ્થર તીરંદાજને અચૂક નિશાન પૂરું પાડે છે. આ લોકો પીરોજનો ઉપયોગ મોઝેઇક માં, શિલ્પકામોમાં, ફેશન તરીકે ટોરોઇલડ માળા અને ઝુમખા તરીકે કરતા હતા. પીરોજનું ઉત્પાદન અને વેચાણ કરીને ચેકો ખીણના પ્રાચીન પુએબ્લો અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં રહેતા. લોકો સમૃદ્ધ થયા હતા તેવું માનવામાં આવે છે. નવાજો અને અન્ય દક્ષિણપશ્ચિમ મૂળ અમેરિકન આદિવાસીઓ આજે જે લાક્ષણિક ચાંદીના અલંકારો બનાવે છે, તે એક આધુનિક વિચાર છે જેને તારીખનો વિચાર કરીએ તો આશરે 1880ની સાલના યુરોપીયન પ્રભાવોના પરિણામ તરીકે તેને જોઇ શકાય.
સૌથી ઉમદા જાતનો પીરોજ પણ જલ્દીથી તૂટી જાય તેવો હોય છે, તેની સખતાઇ 6 કરતા પણ ઓછી છે, કે પછી બારીના કાચ કરતા થોડોક વધુ નક્કર હોય છે. પીરોજ લાક્ષણિકરીતે એક ક્રિપ્ટોક્રીસ્ટલીન ખનિજ છે, જેમાં ક્યારેય સ્ફટિકોનો એક પ્રકાર જોવા નથી મળતો અને તેના ગુણધર્મો ઊંચા પ્રકારની અસ્થિરતા ધરાવે છે. એક્સ-રે વિવર્તનની તપાસ દ્વારા તેની સ્ફટિક રચના, ટ્રાયક્લીનિક હોય તેવું સાબિત થયું છે. આ ઓછી નક્કરતા તેના ઓછા વિશિષ્ટ વજન અને વિસ્તૃત છિદ્રતાને લીધે આવે છે: આ ગુણ તેના કદ પર આધારીત હોય છે. પીરોજની ચમકતી સપાટી તેની લાક્ષણિક કાચ જેવા મીણીયા દેખાવને કારણે હોય છે, અને તે મોટેભાગે પારદર્શકતાની રીતે અપારદર્શક છે, પણ તેના પતળા પેટાવિભાગો અર્ધપારદર્શક હોઇ શકે છે. તેનો રંગ પદાર્થના અન્ય ગુણોને કારણે બદલાતો રહે છે, તેના રંગની હદ સફેદથી લઇને પાવડર વાદળી અને આકાશી વાદળી સુધીની રહે છે, અને તે વાદળી-લીલાથી પીળા પડતા લીલા રંગનો હોય છે. તેનો આ વાદળી રંગ તેની ઇડિયોક્રોમેટીક તાંબાની ખાસિયતને કારણે દેખાય છે જ્યારે લીલો રંગ કાં તો તેના લોઢાની અશુદ્ધિઓ કે નિર્જલીકરણના પરિણામ સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
જે પદાર્થની પ્રક્રિયા પ્લાસ્ટિક કે પ્રવાહી કાચ જોડે કરવામાં આવે છે તે પીરોજને અમુક મર્યાદિક સમય માટે જોડાયેલો કે સ્થિર રાખે છે. આ પ્રક્રિયામાં અન્ય રીતે વેચાણપાત્ર ન હોય તેવા અમેરિકન ચૂનાના પદાર્થને ઇપોક્રીસ, પ્લાસ્ટિક અને પ્રવાહી કાચ દ્વારા દબાણ પૂર્વક ભરવામાં આવે છે. જે તેને એક ભીનાશ પડતી અસર અને ટકાઉપણું આપે છે. પ્લાસ્ટિક અને પ્રવાહી કાચની આ પ્રક્રિયા મીણ લગાવવા અને ઓયલીંગ કરતા વધુ કાયમી અને સ્થિરતા આપનારી છે, અને તેવા પદાર્થ પર પણ લગાવી શકાય છે જે તેલ અને મીણ માટે ખૂબ જ રાસાયણિક કે ભૌતિક અસ્થિરતા ધરાવતા હોય. તે બીજી બાજુએ, દૃઢીકરણ અને જોડાણની આ પ્રક્રિયા પરિવર્તન માટે ખુબ સામાન્ય ગણાવીને તેને નકારવામાં આવી હતી. ઇપોક્રીસથી જોડવાની પદ્ધતિને પહેલીવાર 1950માં વિકસાવવામાં આવી હતી અને તે એરીઝોનની કોલબર્ગ પ્રોસેસિંગની ખાસિયત હતી, આ કંપની આજદિન સુધી કાર્યરત છે. મોટાભાગના અમેરિકન પદાર્થની આ પદ્ધતિ હેઠળ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે જોકે તે એક કિંમતી પ્રક્રિયા છે અને તેને પૂરી થતા કેટલાક મહિનાઓ લાગી જાય છે. જોકે આવી પદ્ધતિઓ વગર, અમેરિકન ખાણોમાં આટલો નફો ન થાત.
મધ્ય 19મી સદીથી 20મી સદીની શરૂઆત સુધી ફેન્ચ લોકો દ્વારા ઇજિપ્તમાં પુરાતત્વ વિષયક ખોદકામ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ખોદકામમાં, તુટનખામુનો મકબરાના ખોદકામે, પશ્ચિમ વિશ્વમાં ભારે જાહેર રસ ઉદ્દભવ્યો હતો, ત્યારબાદ તેણે તે સમયની કળા, સ્થાપત્ય અને અલંકારો પર પોતાનો પ્રભાવ છોડ્યો હતો. પીરોજ, 1810થી તેના પેસ્ટલ રંગછટાને કારણે પ્રિય હતો, તે ઇજિપ્તયન પુનરુત્થાનના નમૂનાઓ માટે એક મહત્વની વાત હતી. સમકાલીન પશ્ચિમી વપરાશમાં, પીરોજનો ઉપયોગ એન કેબશોન તરીકે કાપીને ચાંદીની વીંટીંઓ, હાથના કડાઓના સુશોભન માટે વપરાય છે, જ્યારે મોટેભાગે મૂળ અમેરિકન શૈલીમાં તેને લટકતા કે કોતરેલા મણકાઓની જેમ ટૂંકા ગળાના હારના સુશોભન માટે વપરાય છે. ગૌણ પદાર્થ પર દેવકો બનાવવા માટે કોતરણી કરવામાં આવતી હશે, ઉદાહરણ તરીકે ઝૂની હસ્તકલા. જ્યારે સખત આકાશી વાદળીનું મૂલ્ય ભારે આંકવામાં આવતું હતું, કાબરચીતરા લીલા અને પીળા પડતા પદાર્થો કારીગરોમાં વધુ પ્રિય હતા. પશ્ચિમ સંસ્કૃતિ પ્રમાણે, પીરોજને જે લોકો ડિસેમ્બર મહિનામાં જન્મે છે તેમના માટે પારંપરિક બર્થસ્ટોન છે.
ઇજિપ્તના લોકોએ પહેલી વાર ફાઇયાંસ નામના માટીના વાસણોમાં, પીરોજની બનાવટનું ઉત્પાદન કરવાનું શરૂ કર્યું. પાછળથી કાચ અને મીનાનો ઉપયોગ કરીને, અને આધુનિક સમયમાં વધુ વિકસિત ચીનાઇ માટીનો ઉપયોગ કરીને, પોર્સિલિન, પ્લાસ્ટિક, અને વિવિધ જોડાયેલા, દબાયેલા, વાળેલા અને સિન્ટર ઉત્પાદનો તેને વિકસાવવામાં આવ્યા; ઉદાહરણ તરીકે વીનીજ પીરોજ જે એલ્યુમિનિયમ ફોસફેટથી રંગીને તાંબાના ઓલેટ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો છે. અને નીયોલીથ જે બાએરીટ અને કોપર ફોસફેટનું મિશ્રણ છે. પ્રાકૃતિક પીરોજમાંથી ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મોની રીતે મોટાભાગના ઉત્પાદનો દેખીતી રીતે અલગ અલગ છે, પણ 1972માં પિયરે ગીલસને એક સાચો કૃત્રિમ પીરોજને રજૂ કર્યો . (તે તેની રાસાયણિક રચનામાં એક બાઇન્ડનો ઉપયોગના લીધે અલગ હતો, એટલે તેને કૃત્રિમ કહેવાને બદલે સીમીલન્ટ કહેવું વધુ યોગ્ય છે). ગીલસનનો પીરોજ તેના સમાન રંગ અને કાળી "સ્પાઇડરવેબ મેટ્રિક્સ" એમ બંને રંગોમાં બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ રેખાઓ પ્રકૃતિક નેવાડાના પદાર્થ જેવી અસમાન ન હતી.
1912માં, વર્જીનીયાના, કેમ્પબેલ તાલુકાના, લિન્ચ મથકમાંથી એક વિશિષ્ટ, એક જ સ્ફટિકવાળો પીરોજને શોધવામાં આવ્યો. ખૂબ જ નાના આ સ્ફટિકો એક ડ્રુસમાંથી તેના મુખ્ય પથ્થર ઉપર બન્યા હતા, 1 એમએમ ને વિશાળ માનવામાં આવે છે. 1980 સુધી એક માત્ર વર્જીનીયામાં જ આવા વિશિષ્ટ સ્ફટીકો વિશાળપાયે મળતા હતા, હાલ લગભગ 27 અન્ય જગ્યાઓએ આવા સ્ફટિકો મળે છે. માંગ પૂરી કરવા અને નફો પાછો મેળવવાના પ્રયાસ હેઠ, કેટલાક અમેરિકન પીરોજને અમુક માત્રા પર પ્રક્રિયા કે વધારવા માં આવે છે. આ પદ્ધતિઓમાં નિરુપદ્વવ મીણ લગાવવું અને વધુ વિવાદાસ્પદ પદ્ધતિઓ, જેમ કે ડાઇંગ અને તરબોળ કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે . જોકે, તેવી પણ કેટલીક અમેરિકન ખાણો છે જે ઊંચી ગુણવત્તાવાળા પદાર્થોનું ઉત્પાદન કરે છે જેને કોઇ પદ્ધતિ કે અન્ય કોઇ ફેરફાર કરવાની જરૂર નથી પડતી. જો આવી કોઇ પણ પદ્ધતિ કરવામાં આવી હોય તો ખરીદનારને પદાર્થની ખરીદી વખતે જણાવી જોઇએ.
પીરોજી પેસ્ટલ રંગોની છટાઓ પ્રાચીન કાળના અનેક મહાન સંસ્કૃતિની પ્રિય હતી, તેણે પ્રાચીન ઇજિપ્તના શાસનકર્તાઓથી લઇને, એજ્ટેક , પર્શિયા, મેસોપોટામિયા, સિંધુ ખીણ, અને પ્રાચીન ચીનના કેટલાક વિસ્તારોને શાંગ રાજવંશના રાજાઓને પોતાના રંગથી સુશોભિત કર્યા છે. સૌથી જૂનો રત્ન હોવા છતાં, તેને યુરોપમાં પહેલીવાર અન્ય સિલ્ક રોડની અન્ય નવીનતાઓ સાથે રજૂ કરાયો હતો, 14મી સદી સુધીમાં પીરોજ એક અલંકારિક પથ્થર તરીકે મહત્વપૂર્ણ રત્ન ન હતો બન્યો, રોમન કેથોલિક ચર્ચના પ્રભુત્વના પતન થવાથી પીરોજને બિનસંપ્રદાયિક ઝવેરાત તરીકે છૂટ મળી. મુઘલ યુગના આવ્યા બાદ ભારતમાં પીરોજ જાણીતો બન્યો, અને તે 18મી સદી સુધી તે જાપાનમાં અજાણ્યો હતો. અનેક સંસ્કૃતિઓમાં માનવામાં આવતી એક સામાન્ય માન્યતા મુજબ પીરોજ સંકટ પ્રતિબંઘક ગુણો, તેને ધારણ કરનારને સારું સ્વાસ્થય અને તેને કમનસીબીથી બચાવે છે.
કેટલીક વિનાશક કસોટીઓ જે કેટલીકવાર જરૂરી પણ હોય છે; ઉદાહરણ માટે, હાઇડ્રોક્લોરીક એસિડમાં અવમિશ્રિત કરવું, જેને કારણે કાર્બોનેટ ઓડોન્ટોલાઇટ અને મૈન્ગેસાઇટનો ઉભરો આવે છે અને હાઉલાઇટ લીલો પડી જાય છે, જ્યારે ગરમ કરવાથી તીવ્ર ગંધ આવે છે જે તે પ્લાસ્ટિકનો બનેલો છે તેવું સૂચવે છે. ખાસ પ્રકારની ગુરુત્વાકર્ષણબળની વિષમતા, પ્રત્યાવર્તનક્ષમ અનુક્રમણિકા, પ્રકાશનું શોષણ , અને અન્ય ભૌતિક અને દેખી શકાય તેવા ગુણોને પણ રાસાયણિક પુથ્થકરણ તરીકે તપાસ વખતે જોવામાં આવે છે. બનાવટી પીરોજ એટલા સામાન્ય બની ગયા છે કે તેમની સંખ્યા સાચા પીરોજ કરતા વધારે છે. વિશ્વાસપાત્ર રહેવાસી અમેરિકન અને તિબેટીયન ઝવેરાતમાં પણ જે પદાર્થનો ઉપયોગ થાય છે તે મોટેભાગે ખોટા હોય છે, કે પછી તેના પર ભારે પ્રક્રિયા કરવામાં આવી હોય છે.
જૂના અને નવા વિશ્વની અનેક સંસ્કૃતિઓમાં, આ રત્નને પાછલા કેટલાય વર્ષોથી એક સારા નસીબને લાવનાર કે તાવીજની રીતે પવિત્ર પથ્થર તરીકે જોવામાં આવે છે. અને તેને 'લોકોનો રત્ન' એમ કહેવું તે કંઇ ખોટું નથી. 3000 ઇ.સ.પૂર્વની આસપાસની તારીખની એક કબરને પીરોજથી સજાવવામાં આવી હતી, જે પ્રાચીન ઇજિપ્તમાં પીરોજના ઉપયોગના દાવાનો સૌથી જૂના પુરાવો છે. પ્રાચીન પર્શિયન બાદશાહ, આકાશી વાદળી રંગનો રત્ન તેમના ગળા કે હાથમાં અકારણ મૃત્યુથી બચવા માટે પહેરતા હતા. અને જો તે રંગ બદલે, તો પહેરનારને મૃત્યુનો ભય સતાવી શકે છે. જોકે, તેવું શોધવામાં આવ્યું છે કે પીરોજ રંગ બદલે છે, પણ તેને અને આવનાર ભયને કોઇ નીસબત નથી. આ બદલાવ પ્રકાશ કે સૌદર્ય પ્રસાધન દ્વારા થયેલી કોઇ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા, ધૂળ કે ચામડીની અમ્લતાને કારણે થઇ શકે છે.
નેવાડાની પદાર્થોનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ તેના આકર્ષક કથ્થઇ કે કાળા લાઇમોનાઇટ રેખાઓ માટે પણ જાણીતો છે, જેને "સ્પાઇડરવેબ મેટ્રિક્સ" તેવું કહેવાય છે. નેવાડાના ભંડારોમાંથી કેટલાકમાં પહેલા રહેવાસી અમેરિકનો દ્વારા ખાણકામ કરવામાં આવતું હતું, 1870થી અત્યાર સુધીમાં નેવાડામાંથી આંદાજિત રીતે 600 ટન કરતા વધારે પીરોજનું ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં કેરીકો તળાવની ખાણમાંથી ઉત્પાદિત થતા લગભગ 400 ટન પીરોજ પણ સમાવિષ્ટ છે. કિંમતના વધ્યા પછી પણ, નાના પાયે નેવાડાની કેટલીક જગ્યાઓમાં પીરોજનું ખાણકામ ચાલુ રહ્યું છે, જેમાં લાન્ડેર તાલુકામાં આવેલ ગોડબેર, ઓર્વીલ જેક અને કેરીકો તળાવની ખાણ, મીનરલ તાલુકાની પાઇલોટ માઉન્ટેન ખાણ, અને ઇસ્મેરેલ્ડા તાલુકાના રોયસ્ટોન અને કેન્ડેલારીઆ વિસ્તારોમાં આવેલી કેટલીક જગ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે.
પીરોજ એક અપારદર્શક, વાદળી થી લીલા રંગનો ખનિજ છે, તે તાંબા અને એલ્યુમિનિયમના જલયુક્ત ફૉસ્ફેટનો બનેલો છે અને તેનું રાસાયણિક સૂત્ર 6 4 8·4 છે. તે દુલર્ભ અને કિંમતી છે, સાથે જ આ પથ્થરને તેની અનન્ય રંગછટા પ્રાપ્ત કરતા હજારો વર્ષો લાગે છે આ જ કારણે તેને કિંમતી રત્ન તરીકે ગણવામાં આવે છે. જોકે, હાલના સમયમાં નવી પદ્ધતિઓ, નકલો અને કૃત્રિમ પથ્થરોના બજારમાં મળવાથી આ અપારદર્શક પથ્થરનું અવમૂલ્યન થઇ ગયું છે. આ પદાર્થને અનેક નામોથી ઓળખવામાં આવે છે, પણ ટર્કૉઇઝ શબ્દ 16મી સદીની ફ્રેન્ચ ભાષાના શબ્દ ટર્કીઝ પરથી આવ્યો છે, આ પદાર્થને મધ્ય એશિયન તૂર્કી લોકો દ્વારા આયાત કરવામાં આવતો હતો અને તેના પરથી જ આ શબ્દને લેવામાં આવ્યો છે.
પાછલા 2,000 વર્ષોથી, પર્શિયા તરીકે ઓળખાતો વિસ્તાર, પીરોજને ઉપલબ્ધ કરાવનાર એક મહત્વના ઉગમસ્થાન રહ્યો છે. આ ખનિજ, જે પ્રાકૃતિક રીતે વાદળી છે, અને જ્યારે તેને ગરમ કરવામાં આવે છે ત્યારે તે નિર્જલીયકરણને કારણે લીલો બની જાય છે, તે પ્રતિબંધિત ખાણ વિસ્તારો જેમ કે નેયશબુરના વિસ્તારોમાં, અલી-મેર્સાઇ પર્વતની ટોચ પર, કે જે ઇરાનના, ખોરશન પ્રદેશના મુખ્ય શહેર, મશહાબની થોડાક કિલોમીટર દૂર આવેલો છે ત્યાં મળે છે. ખવાણ અને ટૂટેલા ટ્રૈકાઇટ પીરોજના સમુદાયના છે, જે ઇન સીટુ ના લાઇમોનાઇટ અને રેતના પથ્થરોની વચ્ચે સ્તરો એમ બંનેમાં જોવા મળે છે, અને પર્વતના નીચા ઢોળાવ પર મળે છે. સૌથી પહેલા આ કામ સિનાઇ દ્વીપકલ્પમાં કરવામાં આવતું હતું.
પર્શિયામાં, પીરોજ હજાર વર્ષ માટે ડે ફેક્ટો રાષ્ટ્રીય પથ્થર હતો, અને તેનો ભરપૂર ઉપયોગ પદાર્થોને સજાવટ , મસ્જિદો અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઇમારતોને બહાર અને અંદરની બાજુએથી સુશોભિત કરવા માટે થતો હતો. પર્શિયન શૈલી અને પીરોજના ઉપયોગને ત્યારબાદ ભારતમાં મુઘલ સામ્રારાજ્યના સ્થાપના બાદ લાવવામાં આવ્યો, અને તેનો પ્રભાવ ઊંચી પૂર્ણતાવાળા સોનાના અલંકાર અને તાજ મહેલ જેવી ઇમારતો પર જોવા મળ્યો. પર્શિયન પીરોજને મોટેભાગે અરબી ભાષાના ધાર્મિક શબ્દોના લખાણોને કોતરવા માટે કરવામાં આવતો હતો, જેને પાછળથી સોનાથી જડવામાં આવતા હતા.
પીરોજ પર તેના રંગ અને ટકાઉ પણા બંનેને વધારવા માટે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે . જેમ અન્ય મૂલ્યવાન રત્નોના કિસ્સામાં થાય છે, તે રીતે તેની પદ્ધતિની પૂર્ણ સ્પષ્ટતાને વારંવાર નથી આપવામાં આવતી.એટલા માટે આ વાત જેમોલોજીસ્ટ પર છોડવામાં આવે છે, જે વિવિધ તપાસ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને આમાંથી કેટલીક અનિવાર્યપૂર્ણ વિનાશક પદ્ધતિની શંકાવાળા પથ્થરોને શોધે. ઉદાહરણ માટે, ઝટ નજરે ન ચડતા ડાધાને છતા કરવા માટે તેને ગરમ કરીને તપાસવામાં આવે છે, જેથી તેની પર તેલ, મીણ કે પ્લાસ્ટિકની કોઇ પ્રક્રિયા થઇ છે કે નહીં તે સ્પષ્ટ થાય.