polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
હિટલરએ જણાવ્યું હતું કે વંશીય અને ભાષાકીય વિવિધતાએ ઓસ્ટ્રો-હંગેરિયન સામ્રાજયને નબળું પાડી દીધુ છે અને તે સમકાલીન રાજકારણીય અસંમતિમાં પરિણમ્યું છે. તેને લોકતંત્ર નહતું ગમતું કારણ કે તે વંશીય લઘુમતિને અને સ્વાતંત્ર્ય રાજકારણ પક્ષોને રાજકીય સત્તાની પરવાનગી આપે છે, જે સામ્રાજયને આંતરીક વિભાજનો સાથે "નબળો અને અસ્થાપિત" સાથે કરી દે છે. હિટલરના સાંસ્કૃતિક, ઐતિહાસિક અને રાજકરણીય વિચારો, વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન યુધ્ધમાં મન્દીકૃત થઈ ગયા; જર્મની યુધ્ધ હારી ગયું તેનાથી અને 1917 ની બોલેશેવિક્સની ઓકટોબર ક્રાન્તિની સફળતા દ્વારા જેનાથી મારક્ષિસ્ટ સામ્યવાદ, રશિયામાં સ્થાપિત થયો. 1920 થી 1923 સુધી હિટલરે તેના સિધ્ધાંતવાદનિ રચના કરી અને 1925-1926 માં તેને મેઈન કેમ્ફ તરીકે પ્રકાશિત કરી, એક દ્વિ-અંકી, આત્મકથા અને રાજકારણીય ઉદેશ્ય પત્ર.
1930માં હીટલરે કહયું કે: “આપણે ગ્રહણ કરાયેલા શબ્દ ’સમાજવાદી’ ને માર્ક્ષી સમાજવાદ સાથે કઈ લેવા દેવા નથી. માર્ક્ષીવાદ સંપત્તિ-વિરોધી છે; ખરો સમાજવાદ તેમ નથી”. 1931 માં લીપજીગર ન્યુએસ્ટે નાચરીકેટન - એક ધંધાકીય છાપાના પ્રભાવશાળી લેખક રીચાર્ડ બ્રેટીંગ સાથેના, ઇન્ટરવ્યૂમાં હીટલરે કહયું:
હું ઈચ્છું છું કે જેણે જે કમાયું હોય તે તેણી પાસે રાખે, એ સિધ્ધાંતના વિષયક કે સમાજની અચ્છાઈ તે વ્યકિત કરતા વધારે પ્રાથમિકતા ધરાવે. પરંતુ રાજય એ નિયંત્રણ કાયમ રાખવું જોઈએ: દરેક માલિકે પોતાને રાજયના એજન્ટ તરીકે સમજવું જોઈએ. . થર્ડ રીક હંમેશા સંપત્તિ માલિકો પર નિયંત્રણનો હક કાયમ રાખશે. 1932 માં નાઝી પક્ષના પ્રવકતા જોસેફ ગ્યોબ્બેલસ એ કહયું હતું કે નાઝી પક્ષ એ “કામદારનો પક્ષ” છે; "એ મજુરવર્ગના હિતમાં છે અને નાણાંકીયના વિરોધમાં છે".
પ્રોટેસ્ટન્ટ બીશપ માર્ટીન સાસેએ ક્રિસ્ટલનેક્ટ પછી ટૂંક સમયમાં જ માર્ટીન લુથરના લેખોને સંક્ષેપમાં પ્રકાશિત કર્યા; પ્રારંભમાં જ તેઓએ સળગતા સિનેગોગ્સ નો સ્વીકાર કર્યો અને તે સંયોગ તારીખનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો: "નવેમ્બર 10 1938 ના રોજ, લુથરના જન્મદિવસે, જર્મનીમાં યહુદી સભાઘરો સળગી રહયા હતા.” તેણે જર્મનોને "તેના સમયના સૌથી મોટા સેમિટિ વિરોધી, યહુદીના વિરોધમાં તેના લોકોની ચેતવણીના" શબ્દો પર ધ્યાન દેવા માટે ઉકસાવ્યા. ધર્મવિજ્ઞાની જોહનસ વોલમેન, જો કે કહે છે કે લુથરની સેમિટિ વિરોધી ભાગ જર્મનમાં સતત પ્રભાવ નથી પાડી શકયો, કે તેની અઢારમી અને ઓગણીસમી શતાબ્દી દરમિયાન મહદ અંશે અવગણના કરવામાં આવી હતી. તો પણ, પ્રો. ડીયરમેડ મેકકુલહ એ કહયું કે ઓન ધ જયૂસ એન્ડ ધેર લાઈસ એ ક્રિસ્ટલનેક્ટની બ્લ્યુપ્રિન્ટ હતી.
બેનીટો મુસ્સોલીનીના રાષ્ટ્રીય ફાશીવાદ પક્ષ 1922માં ઈટાલી સરકારની સત્તા ધારણ કરી, ત્યાર પછી ઈટાલી ફાશીવાદ માર્ક્ષીસ્ટ સામ્યવાદની વિરોધમાં એક મજબૂત સેના બની. ઇતિહાસકાર ઈયાન કરશો અને જોકીમ ફેસ્ટ એ દલિલ કરી કે વિશ્વ યુદ્ધ 1 પછીના જર્મનીમાં, બધા રાષ્ટ્રવાદ અને ફાશીવાદી રાજકીય પક્ષોમાં નાઝીઓ જ એક એવા હતા જે જર્મનીની અસામ્યવાદી ચળવળ અને જર્મન રાજયના નેતૃત્વ માટે દાવો કરતા હતા. અંતિમ 1930 અને 1940ના દશકમાં બીજા ઘણા અસામ્યવાદી શાસનો અને સમુહઓએ નાઝીવાદને સહયોગ આપ્યો : સ્પેનમાં ફલાન્ગે, ફ્રાંસમાં વીચી શાસન, લિજન ઓફ ફ્રેન્ચ વોલ્યુનટર્સ અગેન્સ્ટ બોલ્શેવિઝમ , અને બ્રિટનમાં કલાઇવડેન સેટ, લોર્ડ હેલીફેક્ષ અને નેવિલ ચેમ્બરલેનના સહાયકો.
ઘણા કામદાર વર્ગો તેઓના સમર્થકો અને સભ્યો હોવા છતાં નાઝી પક્ષની કામદાર વર્ગ અંગેની દરખાસ્ત ના તો સત્ય હતી ન તો પ્રભાવશાળી કારણ કે તેની રાજકીયતા મોટાભાગે મધ્ય વર્ગને સંબોધીત હતી, એક સ્થિર પ્રો-ધંધાકીય રાજકીય પક્ષના ભારરૂપે અને ન તો ક્રાંન્તિકારી કામદાર પક્ષના રૂપે. તેમાં પાછું, 1920 ના દશકની શ્વેત કોલરવાળી મધ્ય વર્ગીય નાણાંકીય પડતી થયેલ તેઓના નાઝીવાદના મક્કમ સમર્થનમાં હતી તેથી મોટી ટકાવારીમાં મધ્ય વર્ગોએ નાઝીઓ માટે ટેકો જાહેર કર્યો. પ્રારંભિક 1930 ના દશકના જે ગરીબ દેશ વેયમર પ્રજાસત્તાકમાં, નાઝી પક્ષે બેરોજગાર અને ઘર વિનાના માટે અન્ન અને રહેઠાણ સાથે સામાજિક નીતિઓની જાણ કરાવી – જેઓને પાછળથી બ્રાઉનશર્ટ સ્ટર્માબટેંલંગ માં પાછળથી ભરતી કરી.
નાઝીવાદનો જાતિવાદનો વિષય દાસ વોલ્ક છે, જર્મન લોકો જે સતત જયૂડો-બોલ્શેવાદ દ્વારા થતા સંસ્કૃતિક આક્રમણ હેઠળ રહેતા હતા, જેમને નાઝી પક્ષના નેતૃત્વ હેઠળ એક થવું જરુરી હતું અને નાઝીવાદના સ્પાર્ટી રાષ્ટ્રીય મતના રીતે જયાં સુધી વિજયી ના થાઓ સંયમી રહેવું, આત્મશિષ્ટ રહેવું, અને આત્મ ત્યાગી રહેવું. એડોલ્ફ હીટલરની રાજકીય કથા મેન કેમ્ફ માં પ્રતિપાદન કર્યું છે, નાઝીવાદના વેલ્ટનશોઉંગ નું ત્રણ સિધ્ધાંતવાદ સાથે: માનવ જાતિયઓમાં વિશ્વ સર્વોચ્ચતા માટે સંઘર્ષરૂપે ઇતિહાસ, જે ફકત પ્રવિણ જાતિ દ્વારા જીતાયેલી, હેરેનવોલ્ક ; નિર્ણાયક, તાનાશાહી ; અને સામાજિક સંસ્કૃતિ અને આર્થિક અનબનનો વિશ્વવ્યાપી સ્ત્રોત રૂપે યુહુદી વિરોધ છે.
જમર્નીમાં પ્રવિણ જાતિ સાધારણને ડયૂટસ્કે વોલ્ક ને શુધ્ધિ કરી મેળવવામાં આવ્યા. (જુઓ: યુજેનિક્સ; અસક્ષમ લોકોને અવૈચ્છિક સુખદ મૃત્યુ આપવું અને માનસિક રોગીઓને ફરજીયાત વંધ્યીકરણ કરાવવું એ તેણી પરાકાષ્ઠા હતી. સિધ્ધાંતવાદના પ્રતિવાદ એ એડોલ્ફ હિટલરનું સ્પાર્ટાને મૂળ વોલ્કીસ્ચ રાજય તરીકે વિચારવું હતું; તેઓ તેમની જાતિય પવિત્રતાને જાળવવા માટે જન્મજાત ખામીવાળા બાળકોનો નાશ કરવાની અનાસકિતના વખાણ કરતા હતા.
"સ્પાર્ટાને પ્રથમ વોલ્કીસ્ચ રાજયના રૂપે માનવું જોઈએ. માંદા, નબળા, ખામીવાળા બાળકોને પરિત્યાગ, ટૂંક તેમનો નાશ એ વધારે શાલીન હતો અને હકીકતમાં આપણા સમયના અભાગા પાગલપન જે સૌથી રોગાત્મક લોકોને સાચવી રાખે છે તેના કરતા હજાર ગણા વધારે માનવોચિત હતું".
નાઝીનો આર્થિક વ્યવહાર, આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર કરતા પ્રથમ તો જર્મનીની નજદીકી આંતરિક આર્થિક પર કેન્દ્રિત હતો. જર્મનીની ગરિબીને દુર કરવા, સ્થાયી નીતિ સંકીર્ણ રૂપથી ચાર મુખ્ય લક્ષ્યો સાથે સંબંધિત છે હતી:
મધ્ય અને નીચા વર્ગના જીવન ધોરણને વધારવા માટે ગ્રાહક-સામગ્રીના ઉત્પાદનમાં વધારો. ઉદેશ્ય હતો વેયમર રીપબ્લીકની નાઝીઓ દ્વારા ધારેલી ખોટોને સરખી કરવાનો, અને નાઝી પક્ષ માટે ઘરેલું ટેકાને મજબૂત કરવાનો; 1933 અને 1936ની વચ્ચે જર્મન વાર્ષિક રીતે 9.5 ટકા વધ્યું અને ઔદ્યોગિક ગતિ 17.4 ટકાથી વધી.
1920ના દશક દરમિયાન, નાઝી પક્ષના અધિકારીઓએ રાષ્ટ્રીય સમાજવાદ કાર્યક્રમ ને કયાં તો બદલવા અથવા પુન:સ્થાપિત કરવા માટે વિવિધ પ્રયાસો કર્યા. 1924માં નાઝી પક્ષના આર્થિકવાદી સિધ્ધાંતકાર ગોટ્ટફ્રાઇડ ફેડરએ નવા 39 મુદ્દાઓના પ્રોગ્ર્મને દાખલ કર્યો જેમાં થોડા જુના વિચારો રાખવામાં આવ્યા અને નવા ઉમેરવામાં આવ્યા. હીટલરે સીધારૂપથી આ કાર્યક્રમ વિશે મેઇન કેમ્ફ માં ઉલ્લેખ નથી કર્યો, તેણે ફકત એટલો જ ઉલ્લેખ કર્યો કે “ચળવળ માટેનો એક કાર્યક્રમ”. 1920 ના દશક દરમિયાન જો કે હિટલરે ભિન્ન નાઝી પક્ષોને "યહુદી માર્ક્ષવાદ" સામે એક થવા માટે આહવાન કર્યું." હીટલરે દાવો કર્યો કે “યહુદી માર્ક્ષીવાદ” ના “ત્રણ અવગુણો” છે લોકતંત્ર, શાંતિવાદ અને આંતરરાષ્ટ્રીયવાદ.
આંતરરાષ્ટ્રીયના નાણાના સંબંધમાં નાઝીવાદ એ નિર્વિવાદ હકિકત માની લીધી કે મોટી મંદી માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બેકીંગ યહુદીઓની સાજીશ જવાબદાર હતી જે નાણા ધીરનારની રાજકીય ટોળી દ્વારા નેતૃત્વ કરાયેલી હતી. નાઝીઓએ દાવો કર્યો હતો કે રાજકીય ટોળીના નિયંત્રકો જેમણે યુકિતચાલનથી પોતાને આર્થિકરૂપે સંયુકત રાજય અને યુરોપ પર નિયંત્રણ મેળવી લીધું હતું, તેઓ શકિતશાળી યહુદી દિગ્ગજો હતા. નાઝીઓ માને છે કે રાજકીય ટોળી એ મોટી-લાંબી યહુદી સાજિશનો આંતરિક ભાગ છે, જેમાં યહુદીઓ ન્યુ ર્વલ્ડ ઓર્ડર થકી વિશ્વ શાસન સ્થાપી શકશે. બેંકો જેના પર રાજકીય ટોળકીનો તથાકથિતપણે નિયંત્રણ હતું, ઋણને આપી અથવા રોકીને રાષ્ટ્ર રાજયો પર રાજકીય પ્રભાવ પાડવાનું કામ કરતી હતી.
નાઝી પક્ષના સભ્યો પોતાને નેશનલસોશ્યાલીઝીસ્ટન તરીકે ઓળખાવે છે, ભાગ્યે જ નાઝીસ તરીકે. જર્મન શબ્દ નાઝી રાજકીય શબ્દ સોઝી ને અનુરૂપ છે જે સોઝિયલડેમોક્રેટીક પાર્ટી ડશલેન્ડ્સ ના સભ્યો માટેનો સંક્ષિપ્ત છે.
1933માં, જયારે એડોલ્ફ હીટલર એ જર્મન સરકારનો હોદ્દો સંભાળ્યો, ત્યાર પછી નાઝી શબ્દનો ઉપયોગ જર્મનીમાં ઘટી ગયો, જો કે ઓસ્ટ્રીયનો નાઝી વિરોધીઓ તેને અપમાન માને છે.
આ વિસ્તરણે જર્મનીની આર્થિકતાને ચાર વર્ષથી ઓછા સમયમાં મંદીથી સંપૂર્ણ રોજગારમાં ધકેલી. સાર્વજનિક ખપત 18.7 ટકા વધી અને ખાનગી ખપત વાર્ષિક 3.6 ટકા વધી. ઇતિહાસકાર રીચાર્ડ ઇવાન્સ એ અહેવાલ આપ્યો કે વિશ્વ યુધ્ધ ફાટી નીકળવા પહેલા તો જર્મન અર્થતંત્ર, "મંદીમાંથી તેણા બીજા દેશોના તેના સમોવડ ભાગ કરતા ઝડપથી પુન:સ્થાપિત થઈ ગયું. જર્મનીનું વિદેશું દેવું સ્થાયી થયું, અને વ્યાજના દરો 1937 ના સ્તર કરતા અડધા થઈ ગયા હતા, શેરબજારે મંદીમાંથી અંકુશ પ્રાપ્ત કરી દીધો હતો, કુલ રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદનમાં તેજ સમયગાળામાં 81 ટકાનો વધારો થયો હતો . . . ફૂગાવા અને બેરોજગારી પર જીત મેળવી લેવાઇ હતી."
હિટલર મુસ્સોલીના અને ફાશીવાદ ઈટાલીથી ઘણા વર્ષો માટે પ્રભાવિત રહયા, બીજા નાઝીઓની ઈટાલી તરફની અપ્રસન્નતા હોવા છતાં અને ઈટલીના ફાશીવાદીઓની જર્મની તરફની અપ્રસન્નતા હોવા છતાં પણ. ફાશીવાદ ઈટાલીયન તરફ સકરાત્મક દૃષ્ટિકોણના સમય દરમિયાન હીટલર ઈટાલી ચાહક બની ગયા હતા. હીટલર પણ મુસ્સોલિની જેમ પારંગતરૂપથી પ્રાચીન રોમના વખાણ કરતો અને વારંવાર તેણે મેઈન કેમ્ફ માં જર્મનીના આદર્શ તરીકે વણવ્યું છે. ખાસ કરીને, હીટલર પ્રાચીન રોમના સત્તાવાદી સંસ્કૃતિ, સામાજિકવાદ, નગર યોજના અને નિર્માણના ખૂબ વખાણ કરતો જે નાઝીઓ દ્વારા સ્થાપિત થયા હતા. હીટલર પ્રાચીન રોમને પ્રવિણ જાતિ હોવાનું માનતા હતા.
તેમના વિચારો રીકસ્ટેજ સેક્રેટરી, અલ્ફ્રેડ રોશનબર્ગ દ્વારા ધ મીથ ઓફ ધ ટવેન્ટીઅથ સેન્ચુરી માં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા જે એક એક કૃત્રીમ વૈજ્ઞાનિક પ્રબંન્ધ હતો જે દર્શાવતો હતો કે: રચનાની ઉત્તરી કેન્દ્રથી જેણે આપણે એટલાન્ટિસ કહી શકીએ, સાચા ડૂબેલા એટલાન્ટિક ખંડને નિર્વિવાદરૂપે માન્યા વગર, યોધ્ધાઓનો ગિરોહ એકવખત ઉભર્યો હતો, નોર્ડીકના સદેવ નવીનીકરણ અને અવતારીની આજ્ઞાપાલનમાં આકાર માટે જગ્યા અને કબજે કરવાના અંતર માટે ઉત્કંઠત હતા". ટેરેન્સ બોલ અને રીચાર્ડ બેલામી મુજબ ધ મિથ ઓફ ધ ટવેન્ટીઅથ સેન્ચ્યુરી એ નાઝીવાદ માટે મેઈન કેમ્ફ પછીની બીજું મહત્વનું પુસ્તક છે.
નાઝીઓ પર સૌથી મહત્વપૂર્ણ સૈદ્ધાંતિક પ્રભાવો એક જર્મન રાષ્ટ્રીય હસ્તી જોહન ગોટલેબ ફિકટે છે, જેના લેખો હિટલર વાંચતો અને જેને બીજા નાઝી સભ્યો ડાયટ્રીક એકર્ટ અને આર્નોલ્ડ ફ્રેન્કની દ્વારા માન્યતા આપવામાં આવી હતી. નેપોલીયન ફ્રાન્સનો બર્લીન પરના કબ્જા સમયે લખાયેલ સ્પીચીસ ટુ જર્મન નેશન માં ફીકટેએ ફ્રાન્સના કબજો કરનારાઓની વિરોધમાં જર્મન રાષ્ટ્રીય ક્રાંન્તિનું આહ્વાન કર્યું હતું. ભાવપૂર્ણ જનતા ભાષણો આપ્યા, તેમના વિદ્યાર્થીઓને ફ્રેન્ચના વિરોધમાં યુધ્ધ માટે સશસ્ત્રિત કર્યા અને જર્મન રાષ્ટ્રને આઝાદ કરાવવા જર્મની દ્વારા કાર્ય પર ભાર આપ્યો હતો.
નાઝીનો જાતિભેદ સિધ્ધાંત એ નાઝીવાદનું એક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે, જે આર્યન પ્રવીણ જાતિની સર્વોચ્ચતાની માન્યતા પર દબાણ કરતું હતું. નાઝીઓ દાવો કરતા હતા કે જર્મન રાષ્ટ્ર જાતિરૂપથી સૌથી પવિત્ર આર્યન લોકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. નાઝીઓ આર્યન જાતિ અને જર્મન રાષ્ટ્રનો સૌથી મોટો ખતરો યહુદી જાતિને માનતા હતા. જેમણે નાઝીઓ પરજીવી જાતિ તરીકે વર્ણવતા હતા જે પોતાના આત્મસરંક્ષમની સુરક્ષા માટે વિવિધ સિધ્ધાંતો અને ચળવળો સાથે પોતાને જોડતી હતી, જેમ કે, સાક્ષાત્કાર, વિચાર સ્વાતંત્ર્ય, લોકતંત્ર, સંસદીય રાજકારણ, મુડીવાદ, ઔદ્યોગિકરણ, માર્ક્ષીઝમ, અને વ્યાપારી સંગઠનો.
નાઝીવાદ ઈટલીના ફાશીવાદથી અલગ પડતું હતું એ રીતે કે તે એક રાષ્ટ્ર, રાજ્ય દ્વારા સર્જિત અને વિકસિત થાય તે રીતે નહતા જોતા, પરંતુ રાષ્ટ્ર રાજયની બહાર સર્જિત અને વિકસિત થતું હતું. આ તફાવત જર્મન અને ઈટાલીયન રાષ્ટ્રોના વિકાસના વિવિધ ઇતિહાસ પર આધારીત હતા, જે નાઝીવાદના અને ઈટાલીના ફાશીવાદના ક્રમશ: રાષ્ટ્રીયવાદોના આધાર બન્યા. જર્મન રાષ્ટ્રીય ઓળખ રાજયની બહાર વિકાસ પામી જયારે ઈટલીની રાષ્ટ્રીય ઓળખ રાજયની અંદર વિકાસ પામી. ઈટાલીના ફાશીવાદે એક સમ્મેલિત "સંઘટિત રાજય"ને પ્રસ્તાવિત કર્યો જે માટે સમાજના વિવિધ વર્ગોની એકતા જરૂરી હતી જેમ કે ફેસિસ .
ફિલીપ્સ વેયને પોવેલ લખે છે કે, “પંદરમી અને સોળમી શતાબ્દીમાં જર્મન સંસ્કૃતિ હીનભાવ અને અશુધ્ધતા માટે ઈટાલીઓના તિરસ્કાર દ્વારા એક જર્મન સ્વદેશભકિત, શકિતપૂર્ણ રીતે આગળ ધપાવવા કાર્યપ્રવૃત થઇ હતી, જે જર્મન માનવતાવાદિઓ દ્વારા જર્મન ગુણોની પ્રશંસા કરવા પ્રતિ પ્રયાસમાં પરિણમી હતી." એમ ડબલ્યુ ફોડરે, ધ નેશન 1936માં લખ્યું હતું કે, "કોઈપણ જાતિએ એટલી બધી હીન ભાવગ્રંથિ નથી ભોગવી જેટલી કે જર્મને ભોગવી છે. રાષ્ટ્રીય સમાજવાદ એક પ્રકારની કોઉ પધ્ધતિ હતી જે આ હીન ભાવગ્રંથિ ને, ભલે થોડા સમય માટે જ, ઉચ્ચતા ભાવમાં પરિવર્તિત કરતી હતી".
એક અપ્રકાશિત મેઈન કેમ્ફ ની શ્રેણીમાં, હિટલરે જાહેર કર્યું કે ઈટાલીના વિશ્વ યુદ્ધ માં જર્મની અને ઓસ્ટ્રિયા હંગેરીની વિરુદ્ધમાં યુધ્ધ કર્યાનો કોઈ વિરોધ નથી, કારણ કે જર્મનીની મિત્રતા ઓસ્ટ્રિયા હંગેરીની સાથે હતી જેણા પર ઈટલીએ પ્રાદેશિક કબજાનો દાવો કર્યો હતો, તેથી જ ઇટાલી યુદ્ધમાં સામે આવ્યું. હિટલરે ઈટલીયનોની ઈટાલીની વસ્તીવાળી ભૂમિઓ જે ઓસ્ટ્રિયા હંગેરી દ્વારા કબજે કરાઇ હતી તે પછી મેળવવાની કામના માટે સહાનુભૂતિ દર્શાવી હતી, એવો દાવો કરીને કે કુદરતી રીતે તે જમીનો પાછી મેળવવા યુધ્ધ કરવું ઈટલીના રાષ્ટ્રીય હિતમાં હતું.
1920 અને 1930 દરમિયાન નાઝીવાદ સિધ્ધાંતવાદિતપણે વિષમજનક હતો; તેમાં બે ઉપ-સિધ્ધાંતવાદનો સમાવેશ હતો, એક ઓટ્ટો સ્ટ્રેશરનો અને બીજો હિટલરનો. ડાબેરીઓ તરીકે સ્ટ્રેશરના સમર્થકોએ હિટલર સાથે દુશ્મનાવટ કરી, જેમણે પછી ઓટ્ટો સ્ટ્રેશર નાઝી પક્ષમાંથી કાઢી મૂકયો જયારે તે બ્લેક ફ્રન્ટ, એક વિરોધમંચ, મુડીવાદી વિરોધી રાજકારણ જોડાણને તે 1930માં સ્થાપિત કરવામાં અસફળ રહયા. સ્ટ્રેચરના સમર્થકો જે નાઝી પક્ષમાં રહયા, મોટાભાગે સ્ટુર્માટેઇલીંગ માં તેમને નાઇટ ઓફ ધ લોન્ગ નાઇવ્સ શુધ્ધીકરણ વખતે હત્યા કરી દેવામાં આવી.
નાઝીવાદ એ ફાશીવાદની રાજકીય રીતે સમન્વયાત્મક વિવિધતા છે જે ડાબા અને જમણા પક્ષોના રાજકારણમાંથી યોજનાઓ, રણનીતિ અને સિધ્ધાંતિક મતોને સ્થાપિત કરે છે. ઈટાલીના ફાશીવાદ અને જર્મનીનો નાઝીવાદ, વિચાર સ્વાતંત્ર્ય, લોકતંત્ર અને માર્ક્ષવાદને નકારે છે. મોટાપાયે એક જમણા પક્ષે દ્વારા સમર્થન પછી, ફાશીવાદ ઐતિહાસિક રીતે સામ્યવાદ વિરોધી, રૂઢિચુસ્ત વિરોધી અને સાંસદીય વિરોધી છે. નાઝીઓની સત્તાનો ઉદય ઈટાલીની ફાશીવાદ સરકાર દ્વારા સહાયિત હતી જેણે 1928માં નાઝી પક્ષને આર્થિક સહાયતા શરૂ કરી.
નાઝીના યહુદીઓના પ્રત્યે સંસ્કૃતિ મતો, સેમીટીક વિરોધી ધ પ્રોટોકલ્સ ઓફ ધ એલ્ડર્સ ઓફ ઝીઓન પર આધારિત હતા જે ભાર આપતા હતા કે યહુદીઓ જર્મનો અને રાષ્ટ્ર-રાજય વચ્ચે હકસાવી વિભાજન કરે છે. તો પણ નાઝી સેમિટી વિરોધ શારીરિક અને જાતિય પણ હતો. નાઝીના પ્રવકતા જોસેફ ગ્યોબ્બેલસએ કહયું હતું કે: “યહુદી એ દુશમન છે અને એ લોહીની શુધ્ધતાના વિનાશક છે, તેઓ આપણી જાતિના સભાન વિનાશક છે . સમાજવાદી તરીકે, આપણે યહુદીઓના વિરોધી છીએ કારણ કે આપણે જોઈએ છીએ, હિબ્રુસમાં, મૂડીવાદનું અવતરણ, રાષ્ટ્રની સંપતિનો દુરપયોગ.”
નાઝી સૈન્યવાદ એ માન્યતા પર આધારિત છે કે મોટા રાષ્ટ્રો તેમની લશ્કરી તાકાતથી વધે છે અને દૂનિયામાં હુકુમત કાયમ રાખે છે. નાઝી પાર્ટી ઇરેડેન્ટિસ્ટ અને રિવાનચિસ્ટ ભાવનાઓનું અને સંસ્કૃતિક પ્રતિકુળતાઓના આધુનિકરણના પહેલુઓનું શોષણ કરતા હતાં (રીક આધુનિકીકરણને, એન્જિન શકિત માટે તેમની પ્રશંસા દ્વારા ગ્રહણ કર્યા હોવા છતાં પણ); માટે રાષ્ટ્રીયવાદ અને લશ્કરીવાદનું ચરમ-રાષ્ટ્રવાદમાં મિશ્રણ કરીને જે ગ્રોડશલેન્ડ ની સ્થાપના કરવામાં જરૂરી હતું.
નાઝીઓ દાવો કરે છે કે યુરોપ રાષ્ટ્ર રાજયના મૂળ સંકલ્પ વિશાળ પ્રાદેશિક જેમ કે અંગ્રેજ સામ્રાજય, રશિયા અને સંયુકત રાજયોની મોટી સત્તાના સામ્રાજયવાદના સાથે કાલગ્રસ્ત બની ગયું હતું. નાઝીઓ દાવો કરે છે કે જર્મનીના આધુનિક મહાન રાષ્ટ્ર તરીકેના અસ્તિત્વ માટે તેણે યુરોપમાં સામ્રાજય બનાવું જરૂરી છે, જે જર્મન રાષ્ટ્રને જરૂરી ભૂમિ, સાધનસંપત્તિ, અને વ્યાપક જનસંખ્યા વિસ્તરણ આપશે જે આર્થિક રીતે અને લશ્કરી રૂપથી બીજી સત્તાઓ સાથે મુકાબલો કરવાની સક્ષમતા માટે જરૂરી હતું.
નાઝીવાદનો મૂળ સિધ્ધાંતએ વિવિધ રાષ્ટ્ર રાજયોમાં "અનુસૂચિતપણે" વિભાજન થયેલ દરેક જર્મન જાતિનું એકીકરણ છે. નાઝીવાદના જાતિવાદી સિધ્ધાંતો ફ્રેન્ચ આર્થર ડે ગોબીન્યુના પ્રારંભિક શ્વેત સર્વોચ્ચ લેખો ; બ્રિટન હ્યુસ્ટન સ્ટ્યુવર્ટ ચેમ્બરલેન ; અને અમેરીકી મેડીસન ગ્રાન્ટ (ધ પાસિંગ ઓફ ધ ગ્રેટ રેસ: અથવા ધ રેસિયલ બેસીસ ઓફ યુરોપિયન હિસ્ટરી )માં થી મેળવવામાં આવ્યા હતા.
શરૂઆતમાં, હિટલરે રોહમની નાઝીઓની સુરક્ષા કરેલી જેમણે તેણી સમલિંગકામનાને પક્ષની સમલિંગીકામ વિરોધી નીતિનું ઉલ્લંઘન માનેલું. જ્યારે રોહમ નાઝી પાર્ટીના નેતૃત્ત્વ માટે રાજકીય રીતે યોગ્ય ઉમેદવાર તરીકે સાબિત થયા ત્યારે હિટલરે 1934 માં અન્ય નાઝી રાજકીય વિરોધીઓ સહિત તેઓની હત્યા કરવાના આદેશો આપ્યા. આ સફાઇને નાઇટ ઓફ લોન્ગ નાઇવ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવી. એસએમાં ગુસ્સો ના ભડકે તે માટે નાઝી નેતાઓએ રોહમની હત્યાને એ વાત પર ન્યાયી ઠરાવી કે તે સમલિંગી હતા.
નાઝીવાદ એ નાઝી પક્ષ અને નાઝી જર્મનીની વિચારધારા અને કાર્યપધ્ધતિ હતી. તે ફાશીવાદની એક વિરલ વિવિધતા હતી જેમાં જીવવિજ્ઞાની જાતિભેદ અને યુહુદી વિરોધનો સમાવેશ થયો હતો. નાઝીવાદ પોતાને રાજકીય રીતે સમન્વયાત્મક, જમણા- અને ડાબા- પક્ષ સિધ્ધાંતોમાંથી યોજનાઓ, રણનીતિઓ અને સિધ્ધાંતો સામેલ કરનાર રૂપે પોતાને પ્રસ્તુત કરતો. વ્યવહારિકપણે, નાઝીવાદ દૂર સૂધી રાજકારણનું સાચું સ્વરૂપ ન હતું.
જયૂડો-બોલ્શેવાદ વિવાદ સાજિશ સિધ્ધાંત યહુદી વિરોધી અને સામ્યવાદ વિરોધીપરથી ઉત્પન્ન થાય છે; એડોલ્ફ હીટલર એ 1907 થી 1913 ના વેનિસ જીવનની જિંદગી જીવીને અને નિરીક્ષણ કરીને પ્રથમ તેણી વિશ્વ દૃષ્ટિ મેળવી હતી અને એ નિર્ણય પર આવ્યા કે ઓસ્ટ્રો-હંગેરી સામ્રાજય જાતિય, ધાર્મિક અને સંસ્કૃતિ હાઇરાર્કીનો સમાવેશ કરે છે; તેઓના અર્થઘટન પ્રમાણે, “આર્યન” સૌથી ઊંચાઈ પર છે, આખિરકાર, શ્વેત પ્રવિણ જાતિ, જયારે યહુદી અને જીપ્સીઓ તળિયે છે.
નાઝીઓના સમલિંગી વિરોધી કાયદાઓ લેસ્બીયનોને વધારે સતાવતા નહતા કારણ કે નાઝીઓ માનતા હતા કે સ્ત્રી સમલિંગી ને વડા પુરૂષના રીતિરીવાજ પ્રમાણે વિજાતીયલિંગ સાથે અનુકૂળ કરવા સમજાવી કે વિવશ કરવી સહેલી છે. તેમ છતાં, નાઝીઓ લેસ્બીયનોને પારિવારીક મૂલ્યોને માટે સંસ્કૃતિક ખતરો માનતા હતા અને કાયદાકીય રીતે તેમને સમાજ વિરોધીના રૂપે ઓળખતા હતા. કેન્દ્રીયકરણ શિબીર કેદીઓ જો લેસ્બીયન હતા તેમણે કાળા ત્રિકોણ બિલ્લો પહેરવા મજબૂર કરાયા હતા.
એ પ્રસ્તાવ જોઈએ તો વ્યવસાયો નામથી જ ખાનગી સંપત્તિ હતા પરંતુ તાત્પર્યમાં નહીં, પરંતુ, થર જર્નલ ઓફ ઈકોનોમિક હિસ્ટરી ના લેખમાં "ધ રોલ ઓફ પ્રાઇવેટ પ્રોપર્ટી ઇન નાઝી ઇકોનોમી: થે કેસ ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી" માં ક્રિસ્ટોફ બુકકેમ અને જોનસ ર્સ્કરનર એ વિરોધ કરે છે કે રાજય નિયંત્રણ હોવા છતાં, ઉદ્યોગોને તેણી ઘણી ઉત્પાદન અને નિવેશ યોજનાની સ્વતંત્રતાઓ હતી - છતાં જ્ઞાનમાં લેવા જેવું કે નાઝી જર્મન અર્થતંત્ર એ સસ્કાર નિર્દેશિત હતું.
નાઝીવાદના સૈદ્ધાંતિક મૂળમાં રોમેન્ટિસિસ્મ, જે 19મી સદીનો આદર્શવાદ છે અને ફેડરીક નેટઝકેની વિભાવના “બ્રિડિંગ અપર્વડ્સ" - ટુર્વડ્સ ઉબેરમેન્શ્ચ , ના જીવવિદ્યાકીય અર્થઘટન પરથી મેળવવામાં આવ્યો છે. તેવા વિચારો, જેવા એરીયોસેફ જર્મનએનોર્ડન થુલ સમાજ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવેલ અને તેને એડોલ્ફ હીટલરના દુનિયાઈ દૃષ્ટિકોણને ખૂબ પ્રભાવિત કર્યા હતાં.
મૂળ રાષ્ટ્રીય સમાજવાદીઓ 1914 ના જર્મન કામદાર પક્ષ એ કહયું કે એવો કાર્યક્રમ નહીં થાય જે તેમને બાંધી રાખશે માટે વેલ્ટનશોઉંગ ને ખારિજ કર્યું. ઓછું હતુ તેમાં જયારે એડોલ્ફ હીટલર એ તેણા ઉત્તરાધિકારી, નાઝી પક્ષનું પ્રભૂત્વ પર નિયંત્રણ મેળવ્યું, નાઝીવાદનો રાજકીય સાર તેણા રાજકીય વિચારોસાથે મેળ ખાતો હતો - મનુષ્ય અને વિચારો રાજકારણીય હસ્તી રૂપ, ફ્યુહરર .
નાઝીવાદ, જો કે, આર્યન જાતિ હેરેનવોલ્ક ને મહત્વ આપ્યું હતું તે હદ સુધી કે જર્મન રાજ્ય વિચારદારા અંગે માત્ર એક સાધન બની ગયું. વધુમાં ભૂરી લીલી આંખોવાળા આર્યનવાદ ઈટલીઓ માટે લોકપ્રિય ન હતા, જેઓ તેવા વોલ્ક ના હતા; તો પણ ઈટાલીની ફાશીવાદી સરકાર એ નાઝી જર્મનીને પાછળ રાખી દે તેવા વિવિધ રાષ્ટ્રીય જાતિવાદ અને જાતિસંહારોનો તેણા કેન્દ્રીયકરણ શિબિરોમાં કરતા હતા.
વિશ્વ યુદ્ધ પછી નાઝીવાદ નિયો નાઝિસમ એ દુનિયાભરમાં વિવિધ દેશોમાં ટેકો મેળવ્યો, જો કે, તે એક સિમિત ચળવળ જ રહી. નાઝીવાદની વિચારધારા, પ્રતિમાશાસ્ત્ર અને સાહિત્ય હવે જર્મની અને બીજા યુરોપીય દેશોમાં કાયદાકીય રીતે બહિષ્કૃત છે. યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકામાં શબ્દ નાઝી અને સંબંધિત વિચારો અને ચિન્હો શ્વેત ઉચ્ચ જાતિભેદને સૂચવે અને વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
નાઝીવાદ પર બીજો પ્રભાવ અર્થર ડે ગોબીન્યુનો હતો જે ફ્રેન્ચ જાતિવાદ સિધ્ધાંતકાર અને કુલીન હતા જેમને જાતિવાદ મેળાપ દ્વારા જાતિ ભ્રષ્ટતાને ફ્રાન્સમાં પ્રાચીન શાસન ની પડતી માટે દોષ દીધેલ જેણે, તેના દાવા પ્રમાણે "આર્યન" જાતિની શુદ્ધતાને નુકસાન કર્યું હતું. ગોબીન્યુના સિધ્ધાંતો જયારે તે રજુ થયા ત્યારે જર્મનીમાં તેનું મજબૂત અનુસરણ થયું હતું.
હિટલર એવી દલીલ કરે છે કે જે તેમના દેશની સુરક્ષા નથી કરી શકતા તે એક દેશ માટે લાયક નથી. તે કહેતા કે ગુલામ જાતિ જેમ કે ગુલામી કરતા લોકાનો પ્રવિણ જાતિના લોકો કરતા જીવન પર ઓછો હક છે – ખાસ કરીને લેબનસરોઉમ . તેણે દાવો કર્યો જે હેરેનવોલ્ક ને તેમના દેશમાંથી હીન દેશી જાતિઓને પરાજય કરવાનો પૂરો હક્ક છે.
જર્મની અને વોલ્ક્સડશે ને સામ્યવાદ અને યહુદી સમાપનની વિરુધ્ધ બચાવવા માટેનાઝીઓએ ફ્યુહરર હેઠળ એક મજબૂત કેન્દ્રીય સરકારની વકીલાત કરી હતી. ગ્રોડશલેન્ડ ની સ્થાપના કરવા માટે અંતિમ સ્વરૂપમાં જર્મન લોકોએ રશિયા પાસેથી લેબેનસરોઉમ મેળવી લેવી જોઈએ.
ફાશીવાદી ઈટાલીની રજામંદી અને મિત્રતા મેળવવા માટે હિટલરે વિવાદસ્પદ અનુદાન કર્યા, જેમ કે ઈટલીના ટાયરોલ પ્રદેશમાં પ્રાદેશિક દાવાઓનો ત્યાગ કરવો, જેમાં લાખો જર્મનીની સઘન વસ્તી હતી. મેઈન કેમ્ફ માં હિટલરે જાહેર કર્યું કે જર્મનીના હિતમાં ન હતું કે દક્ષિણ ટાયરોલ માટે તે ઈટાલી સાથે યુધ્ધ કરે.
1922 માં નાઝીપક્ષ રાજકીય રીતે વિરલ છે તેવી જર્મન જનતાની વિચારણા થાય તેની ખાતરી કરવા માટે, એેડોલ્ફ હિટલર એ બીજા રાષ્ટ્રીયવાદ અને જાતિવાદ રાજકીય પક્ષો સામુહિક જનતાથી ખાસ કરીને નીચલા - અને કામદાર વર્ગના યુવાન લોકો સાથે જોડાયેલા નથી તેવો સંદેહ કર્યો:
બીજા વિશ્વયુધ્ધ દરમિયાન જયારે, બહુ ઓછા જર્મન સૈનિકો સાથે બહુ બધા પ્રદેશો પર કબજો મેળવ્યો ત્યારે નાઝીવાદે પ્રવીણ જાતિમાંની પરિભાષાને વિસ્તારી તેમાં ડચના સ્કેનડિનેવિયાના લોકોનો પણ સર્વોચ્ચમાં સમાવેશ કર્યા, જર્મન વંશ હેરેનવોલ્ક , જેથી તેમને સ્કટઝસ્ટાફેલ માં ભરતી કરી શકાય.
ઈઝરાયલના રાજકીય વૈજ્ઞાનિક અને ઇતિહાસકાર ઝીવ ર્સ્ટનહેલ એ કહયું કે ફાશીવાદની વિવિધતાઓ બેજોડ છે, ઈટલીના ફાશીવાદ અને જર્મનના નાઝીવાદ વચ્ચે પધ્ધતિક સમાનતા હોવા છતાં - શીત યુધ્ધના પૂર્વી સામુહીક સામ્યવાદી રાજયો વચ્ચે અને યુરોપિયન સ્વાતંત્ર્ય લોકશાહી વચ્ચે હોય તે કરતા પણ વધારે.
કામદાર વર્ગના નગરોમાં નાઝી ઝુંબેશ વિજ્ઞાપનો મૂડીવાદ વિરોધ પર ભાર મૂકતા હતા, જેમ કે એકમાં કહયું હતું કે “સડેલાં ઔદ્યોગિક તંત્રને સાચવવાને રાષ્ટ્રીયવાદ સાથે કોઈ લેવા દેવા નથી. હું જર્મનીને પ્રેમ અને મૂડીવાદને નફરત કરી શકુ છું.”
જીવરાજ મહેતાનો જન્મ ૨૯ ઓગસ્ટ, ૧૮૮૭ના દિવસે અમરેલી ખાતે થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ નારાયણભાઈ અને માતાનું નામ જનકબા હતું. આર્થિક રીતે નબળા કુટુંબમાં જન્મેલા ડો. જીવરાજ મહેતાનું બાળપણ તેમ જ તેમનો અભ્યાસકાળ ખુબ જ સંઘર્ષમય રહ્યો હતો. ભણવાનો ખર્ચ મેળવવા માટે તેઓએ શિષ્યવૃત્તિઓ મેળવી, ફી માફી મેળવી અને પોતે ટ્યૂશનો કરી આવક ઉભી કરી હતી. ઈ. સ. ૧૯૦૩ના વર્ષમાં તેઓએ મેટ્રિકની પરીક્ષામાં બહુ જ સારી સફળતા મેળવી હતી અને ત્યારબાદ દાક્તરી અભ્યાસક્રમ માટે મુંબઈની ગ્રાન્ટ મેડિકલ કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. મેડિકલ શિક્ષણ માટે શેઠ વી.એમ. કપોળ બોર્ડિંગ ટ્રસ્ટની સ્કોલરશીપ, તે શિક્ષણ માટે, બ્રિટિશ મેડિકલ સર્વિસના ઓફિસરો આગળ બહુ કપરી પ્રવેશ પરીક્ષા પાસ કરી હતી. એના છેલ્લા વર્ષમાં આઠમાંથી સાત ઈનામો મેળવ્યા હતા અને આઠમું ઇનામ પણ હોસ્ટેલના સાથી સાથે પ્રાપ્ત કર્યું હતું.
લંડન નિવાસ દરમિયાન તેમણે ‘લંડન ઇન્ડિયન એસોસિયેશન’ સંસ્થાની સ્થાપના કરી હતી. ઈ.સ. ૧૯૨૧ થી ૧૯૩૦ સુધી ગુજરાત, મુંબઈ અને ભારતના અનેક જાહેર સંસ્થાઓમાં અને સમિતિઓમાં અધ્યક્ષપદે રહીને મહત્વની કામગીરી કરી હતી. ઈ.સ. ૧૯૨૧માં વડોદરા રાજયના ચીફ મેડીકલ ઓફિસર તરીકે જોડાયા હતા.
સૂકો મેવો એટલે પ્રાકૃતિક કે કૃત્રિમ રીતે સૂકવણી કરીને તેમાં રહેલ ભેજ ઓછો કરેલા ફળો કે શિંગો. ગુજરાતીમાં સૂકવેલ ફળો અને શિંગોમાટે એક જ શબ્દ વપરાય છે. જ્યારે અંગ્રેજીમાં સૂકવણી કરે ફળો માટે ડ્રાયફ્રુટ અને શિંગો માટે નટ્સ એ શબ્દ વપરાય છે. સૂકી દ્રાક્ષ , જરદાલુ, સૂકવેલા અંજીર અને ખજૂર એ ડ્રાય ફ્રુટના ઉદાહરણ છે. બદામ ,કાજુ, પિસ્તા આદિ નટ્સના ઉદાહરણ છે. અન્ય ફળો જેમ કે સફરજન, આલુ, કેળાં, ચેરી, ક્રેન બેરી, , કીવીફળ, કેરી, પપૈયા, પીચ, પેર, પેર્સીમોન, પાઈનેપલ, સ્ટ્રોબેરી અને ટમેટાંની પણ સૂકવણી કરી શકાય છે.
ધંધાદારી રીતે તૈયાર કરેલ સૂકવેલા ફળોમાં સલ્ફર ડાયોક્સાઈડ હોવાની શક્યતા છે જે સંવેદી લોકોમાં અસ્થમા પેદા કરી શકે છે.
સલ્ફર ડાયોક્સાઈડ વિનાના ડ્રાય ફ્રુટ પણ મળે છે. ઓક્સિડેશન થી થતાં ફળોના નુકશાનથી બચવા તેમાં સલ્ફર ઉમેરવામાં આવે છે, જેથી ઘેરા રંગના ફળો અને એક હળવી ચા જેવી સોડમ સૂકા ફળોને મળે છે. ફળોના રંગોને પણ અમુક હદે બદલી શકાય છે.આના સ્વાદને પણ અમુક હદે સુધારાય છે (જેમકે ફળોને સૂકવતા પહેલાં લીંબુ અને પાણી ના મિશ્રણમાં પલાળવામાં આવે છે.)
સૂકવણી ફળોને શીતકની ગેરહાજરીમાં પણ ફળોને લાંબાસમય સૂધી સાચવવામં મદદ કરે છે.જ્યારે તાજા ફળો નથી મળતાં, અમુક ક્ષેત્રમાં ન મળતા હોય કે અમુક જગ્યાએ લઈ જવા અયોગ્ય હોય, તેવા સમયે ડ્રાયફ્રુટ એક વિકલ્પ પૂરું પાડે છે. સવારના નાસ્તામાં ખવાતી સિરિયલ નામની વાનગીને પકવતી વખતે તેમાં સૂકાફળો ઉમેરવામાં આવે છે.
તાજા ફળોની જેમ, સૂકા મેવા પણ અને પાચક ક્ષાર (કેલ્શિયમ, આયર્ન લોહ, મેગ્નેશિયમ, ફોસ્ફરસ, પોટેશિયમ, સોડિયમ, કોપર, મેન્ગેનીઝ) માં સમૃદ્ધ હોય છે.
આખા સૂકાફળો સાથે, ફળોનો રસ પ્યૂરી ને સૂકવીને તેની પાતળી ચાદરો બનાવાય છે. તેને ફ્રુટ લેધર કહે છે કેમકે તે ચામડા જેવી દેખાવમાં અને સપાટીમાં લાગે છે.
રોમનો દ્વારા એસ્ક્લેપિયસની પૂજાને અપનાવી લેવામાં આવી હતી. રોમન નામ હેઠળ, તેને રોમના ટાઇબર ખાતેના આઇસલેન્ડ પર મંદિર મંદિર ફાળવવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં સમાન પ્રકારની વિધીઓ અનુસરવામાં આવતી હતી.
મધ્ય યુગ દરમિયાન, હોસ્પિટલો આધુનિક સંસ્થાઓની વિવિધ સવલતો પૂરી પાડતી હતી, ગરીબો માટે અન્નક્ષેત્ર, યાત્રાળુઓ માટે હોટેલ, અથવા હોસ્પિટલ સ્કૂલ્સનો સમાવેશ થાય છે. હોસ્પિટલ શબ્દ લેટિન હોસ્પેસ પરથી આવ્યો છે, જે અજાણ્યા વ્યક્તિ કે વિદેશીને મહેમાન તરીકે દર્શાવે છે. અન્ય શબ્દ મહેમાનગતિ દર્શાવતા હોસ્પિટીયમ માંથી આવ્યો છે, જે મહેમાન અને આશરો આપનાર, મહેમાનગતિ, મિત્રતાભર્યુ વર્તન, મહેમાનજન્ય આવકાર વચ્ચેનો સંબંધ છે. લેટિન શબ્દને સ્થાને વિશેષણ તરીકે તેનો અર્થ મહેમાન માટેની ચેમ્બર, મહેમાનની ઉતરવાની જગ્યા, પથિકાશ્રમ તરીકે થવા લાગ્યો. આથી હોસ્પેસ શબ્દ એ અંગ્રેજી શબ્દો હોસ્ટ , હોસ્પિટાલિટી , હોસ્પાઇસ , હોસ્ટેલ અને હોટેલ નું મૂળ છે. પ્રાચિન ફ્રેન્ચ રોમેન્સ શબ્દ હોસ્ટેલ દ્વારા લેટિનમાંથી પાછળથી નવો આધુનિક શબ્દ આવ્યો, જેમાં અનુચ્ચારિત એસ નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો, જે અક્ષરને પાછળથી શબ્દમાંથી દુર કરવામાં આવ્યો અને તેને પગલે આધુનિક ફ્રેન્ચ શબ્દ માં ચિહ્ન મુકવામાં આવ્યું. જર્મન શબ્દ 'સ્પાઇટલ' સમાન મૂળ ધરાવે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ચાલતી પરંપરાગત હોસ્પિટલો નફો કરતી ન હતી, જે સામાન્ય રીતે ધાર્મિક સંપ્રદાયની આર્થિક મદદના આધારે ચાલતી હતી. યુનાઇટેડ સ્ટેટસની આ પ્રકારની કદાચ સૌ પ્રથમ "એલ્મ્સહાઉસીસ" 1713 માં વિલીઅમ પેન દ્વારા ફિલાડેલ્ફીયામાં શરૂ કરાઇ હતી. આ હોસ્પિટલ પર તેના સખાવતી હેતુના કારણે કોઇ જ કોઇ જ કર લાગતો ન હતા, પરંતુ તેમા ફક્ત કેટલીક દાન પર નિર્ભર આરોગ્ય સારવાર જ મળતી હતી. તેઓ મુખ્ય શહેરોમાં જાહેર હોસ્પિટલો અને સંશોધન કેન્દ્રો ઉભા કરતા ગયા, જે ક્યારેક મેડિકલ સ્કૂલ સાથે પણ જોડાએલા રહેતા હતા. અમેરિકાની સૌથી મોટી હોસ્પિટલ સિસ્ટમ ન્યૂ યોર્ક યુનિવર્સિટી હેલ્થ એન્ડ હોસ્પિટલ્સ કોર્પોરેશન હતી, જેમાં બેલેવ્યુ હોસ્પિટલનો પણ સમાવેશ થતો હતો. તે ન્યૂ યોર્ક યુનિવર્સિટી સાથે જોડાએલી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સૌથી જૂની મેડિકલ સ્કૂલ હતી. ત્યારપછી 20 મી સદીમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં નફો કરાવાના જ હેતુથી હોસ્પિટલોનો રાફડો ફાટી નિકળ્યો. 2000ના દાયકામાં ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશોમાં આધુનિક ખાનગી હોસ્પિટલો દેખાવાની શરૂઆત થઇ.