polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
પાંચમી પેઢીના આઇપોડ પછી એપલે નબળી અવાજ ગુણવત્તાની સમસ્યાના ઉકેલ માટે યુઝર-કન્ફીગરેબલ વોલ્યુમ લિમીટ આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. યુઝર્સના અહેવાલ પ્રમાણે છઠ્ઠી પેઢીના આઇપોડમાં મહત્તમ વોલ્યુમ આઉટપુટ લેવલ ઇયુ માર્કેટ માટે 100 સુધી મર્યાદિત છે. એપલે અગાઉ ફ્રાન્સમાં આઇપોડને વેચાણમાંથી પાછા ખેંચી લીધા હતા.
યુરોપ અને વિશ્વના અન્ય કેટલીક જગ્યામાં, કેટલાક સમાજોમાં એન્વાક નામની સંગ્રહ વ્યવસ્થા છે જેમાં વેક્યુમ વ્યવસ્થા દ્વારા કચરો જમીનની નીચેના માર્ગોમાં વહન કરે છે. અન્ય વેક્યુમ આધારિત ઉકેલની રીતમાં મેટ્રોટૈફુન એક-લાઇન અને રિંગ-લાઇન વ્યવસ્થાઓ સમાવિષ્ટ થાય છે.
કેનડાના શેહરી કેન્દ્રોમાં કર્બસાઇડ સંગ્રહવધુ સામાન્ય નિકાલની પદ્ધતિ છે. જેમાં શહેર સમયપત્રક આધારિત રીતે કચરો અને/કે પુન:નિર્માણ યોગ્ય અને/કે સેન્દ્રિય વસ્તુઓના સંગ્રહ કરે છે. ગ્રામીણ પ્રદેશોમાં લોકો અનેક વાર પોતાના કચરોના નિકાલ સ્થળાંતર કેન્દ્રમાં લઈ જઈને કરે છે. સંગ્રહ કરેલો કચરાને પછી પ્રાદેશિક લેન્ડફિલમાં પરિવહન દ્વારા લાવવામાં આવે છે.
ટાઇપેઈમાં શહેરી સરકાર ઘર અને ઉદ્યોગોને તેઓ ઉત્પાદિત કરેલ કચરાના પ્રમાણે કિંમત વસૂલ કરે છે. જે કચરો સરકારે આપેલી કચરાની થેલીમાં ફેંકે છે, તેને માત્ર શેહરી કાઉન્સિલ સંગ્રહ કરે છે. આ નીતિ શહેર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા કચરાના પ્રમાણને ઓછું કરવામાં અને પુન:નિર્માણ દર વધારવામાં સફળ થઈ છે.
ઇસરાઇલમાં આરો એકોલોજિ કંપનીએ આરોબાયો વ્યવસ્થાની અભિવૃદ્ધિ કરી છે, જે કચરાને સીધેસીધું કચરાની ટ્રકથી લઈને સેન્દ્રિય અને નિરિન્દ્રિય વસ્તુઓને ગુરુત્વાકર્ષણથી સ્થિર કરી, શોધન, અને જલયાન્ત્રિક રીતે કાપીને અલગ કરે છે. આ વ્યવસ્થા ઘન કચરાને ઘણા પ્રમાણમાં અલગ કરી, પુન:નિર્માણ યોગ્ય વસ્તુઓને બચાવી અને બાકીને બયોગેસ અને સમૃદ્ધ ખેતીવાડી છાણમાં બદલી શકે છે. આ વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કેલિફોર્નિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, ગ્રીસ, મેક્સિકો, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને ઇસરાઇલમાં થાય છે. ઉદાહરણ માટે, 2003 ડિસેમ્બરથી હિરિય લેન્ડફિલમાં કમ કરનાર એક આરોબાયો પ્લાન્ટ અવીવ પ્રદેશને સેવા કરે છે અને દિવસમાં 150 ટન સુધી કચરા પર પ્રક્રિયા કરે છે.
કચરા માંથી ઉત્પન્ન થતી ઊર્જા સામગ્રીને સીધેસીધું જ્વલન ઇંધન રૂપે વાપરી શકાય કે તેઓને અન્ય પ્રકારના ઇંધન રૂપે પરોક્ષ રીતે વાપરી શકાય. ઉષ્ણતા પદ્ધતિ દ્વારા પુનનિર્માણના વ્યાપ્તિ કચરાને રસોઈ અને ગરમ કરવા માટે ઇંધન તરીકે ઉપયોગ કરવા, ટર્બાઇન માં વીજળી ઉત્પાદન કરવા માટે બોઇલરમાં વરાળ ઉત્પાદન કરનાર ઇંધન તરીકે કામમાં આવે છે. પાઇરોલિસિસ અને ગેસ કરવો આ બન્ને ઉષ્ણતા પદ્ધતિના રૂપો છે જેમાં કચરાની વસ્તુઓને પ્રાણવાયુની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતામાં ઊંચા તાપમાને ગરમ કરે છે. આ પ્રક્રિયા બંધ કરેલા વાસણમાં અધિક દાબમાં સામાન્યતઃ થાય છે. ઘન કચરોનું પાઇરોલિસિસ વસ્તુને ઘન, દ્રવ અને ગેસ ઉત્પાદનમાં બદલાવે છે. અન્ય ઉત્પન્નોમાં દ્રવ અને ગેસને ઊર્જા ઉત્પાદન માટે બાળી શકાય છે. ઘન અવશેષને ને ત્યારબાદ આગળ સંસ્કાર કરીને સક્રિય કાર્બનને ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે. સેન્દ્રિય વસ્તુઓને સીધેસીધું કાર્બન મોનોક્સાઈડ અને હાઇડ્રોજનથી પેદા થતો કૃત્રિમ ગેસ માં બદલાવા માટે ગેસ કરવો અને સુધરેલો પ્લાસ્મા આર્ક ગેસ કરવાની પદ્ધતિઓ વાપરાય છે. આ ગેસ પછી વીજળી અને વરાળ તૈયાર કરવા માટે બાળી શકાય છે.
કચરાને લેન્ડફિલમાં મૂકવામાં કચરાને દાટવું આવશ્યક હોય છે, અને અનેક દેશોમાં આ સામાન્ય પદ્ધતિ છે. લેન્ડફિલોના સ્થાપના મોટાભાગે ત્યજેલી કે ના વાપરેલી ખાણ, ખાણકામની વ્યર્થ જગ્યા કે ખોદીને પાડેલા ખાડામાં કરાય છે. કચરાની વસ્તુઓને માટે વ્યવસ્થિત-રચેલી અને સારી રીતે જાળવેલી લેન્ડફિલ આરોગ્યસંરક્ષણાત્મક અને અનુપાતી રીતે સસ્તી નિકાલ પદ્ધતિ હોઈ શકે છે. જૂની, ખરાબ રચના કે ખરાબ રીતે જાણવણી કરેલ લેન્ડફિલ વાતાવરણ પર અનેક ખરાબ પ્રભાવો જેવા કે હવામાં ઉડતી પસ્તી, જીવાત માટે આકર્ષણનું કારણ, અને દ્વવ્યરૂપી લેઅચાટેને પેદા કરે છે. લેન્ડફિલોની બીજી સામાન્ય આડપેદાશ ગેસ થાય છે જે કાર્બનયુક્ત અણુઓવાળું કચરા રૂપે બનાવે છે જે અનાઇરોબીકલીને તોડી પડે છે. આ ગેસ દુર્ગન્ધ ની સમસ્યા ઉત્પન્ન કરી શકે છે, સપાટી વનસ્પતિને મારી નાખે છે, અને એક ગ્રીનહાઉસ ગેસ છે.
જાપાન જેવા વિરલ ભૂપ્રદેશવાળા દેશોમાં ભસ્મીકરણ સામાન્ય છે કારણકે આ સુવિધાઓને સામાન્યતઃ લેન્ડફિલો જેવા ઘણું ક્ષેત્રપ્રદેશ આવશ્યક નથી. તાપ, વરાળ અને/કે વીજળી ઉત્પાદન માટે કચરાને ભઠ્ઠી કે બૉઇલરમાં બળાવનાર સુવિધાઓ કચરાથી-ઊર્જા કે ઊર્જાને-કચરો જેવા વ્યાપક નામ છે. ભસ્મીકારકમાં જ્વલન હંમેશાં પરિપૂર્ણ નથી અને ભસ્મીકારકો માંથી બહાર કાઢનાર ગેસમાં સૂક્ષ્મ-પ્રદૂષકો ચિંતાનો વિષયે છે. વિશેષ ચિંતા એ વિષય પર કેન્દ્રિત છે કે ભસ્મીકારકની ભીતર ડાયાક્સિન જેવા કેટલુંક ખંતીલું વસ્તુઓનું સર્જન થઈ શકે છે અને તેવોથી ભસ્મીકારકની આજુબાજુમાં ગંભીર પર્યાવરણીય પ્રભાવ થઈ શકશે. તો બીજી બાજુ આ પદ્ધતિ તાપ પેદા કરી તેને ઊર્જાના રૂપમાં ઉપયોગ કરે છે.
કચરાનો પ્રબંધની એક મુખ્ય પદ્ધતિ કચરાની સૃષ્ટિને રોકવું છે, આને કચરાને ઓછું કરવું પણ કહેવાય છે. રોકવાની પદ્ધતિઓમાં વપરાયેલા ઉત્પાદનનો પુનઃ ઉપયોગ, નવું ખરીદવાને બદલે ભાંગેલી વસ્તુઓની દુરસ્તી, ફરી વાપરવાને યુક્ત વસ્તુઓની રચના કરવી , એક વાર વાપરીને ફેંકી શકાય તેવી વસ્તુઓ , વસ્તુઓ વાપરવું રોકવા માટે ગ્રાહકોને પ્રોત્સાહિત કરવું, ડબ્બો, પેકેજથી અન્ન/દ્રવ અવશેષ દૂર કરવા. અને એકજ કામ માટે ઓછા પ્રમાણમાં વસ્તુઓના ઉપયોગ કરનાર ઉત્પાદકોની રચના કરવી
પ્રાકૃતિક રીતે ઑર્ગનિક કચરાની વસ્તુઓ જેમ કે , છોડના પદાર્થ, આહારનો ટુકડો અને કાગળના ઉત્પાદનો ને સડવા માટે જીવવિજ્ઞાન સંબંધી ખાતર અને સંક્ષેપીકરણ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા પુનનિર્મિત કરી શકાય છે. ફળ રૂપી ઑર્ગનિક વસ્તુને પછી કૃષિ કે બગીચાકામ માટે લીલું ઘાસ કે છાણ રૂપે પુનનિર્માણ કરે છે. વધુમાં, પ્રક્રિયાથી ઉત્પન્ન થતો નકામો ગેસ ને સંગ્રહ કરીને વીજળી ઉત્પાદન માટે વાપરી શકાય છે. કચરાના પ્રબંધમાં જીવવિજ્ઞાન સંબંધી પ્રક્રિયાનો ઉદ્દેશ એ છે કે ઑર્ગનિક વસ્તુઓની સડવાની સ્વાભાવિક પ્રક્રિયાનું નિયમન કરવું અને વેગ વધારવો.
આધુનિક લેન્ડફિલની રચનાના લક્ષણોમાં લેઅચાટેવાળી પધ્ધતિ જેવી કે માટી કે પ્લાસ્ટિક લાઇનિંગ વસ્તુનો સમાવેશ થાય છે. જામેલા કચરાની સાન્દ્રતા અને સ્થિરતા વધારવા માટે સામાન્ય રીતે તેને સઘન કરાય છે અને જીવાત આકર્ષણને રોકવા માટે તેને ઢાકેલો રાખવામાં આવે છે. અનેક લેન્ડફિલોમાં લેન્ડફિલ ગેસ બહાર કાઢવા માટે લેન્ડફિલ ગેસ ઉતારવાની વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. ગેસ લેન્ડફિલના છિદ્રો યુક્ત નળદ્વારા પમ્પ કરીને ગેસ ઇંજનમાં વીજળી ઉત્પાદન માટે બળવામાં આવે છે.
કચરાનો પ્રબંધ એ,પરિવહન, પ્રક્રિયા, પુન:નિર્માણ કે નિકાલ, અને નકામા પદાર્થોની દેખરેખના સંગ્રહને કહેવાય છે. આ પરિભાષાને સામાન્યરીતે મનુષ્યની ક્રિયાઓથી ઉત્પન્ન થતી વસ્તુઓની સાથે જોડી શકાય, અને આપણા સ્વાસ્થય, વાતાવરણ અને સૌંદર્ય પર તેનો પ્રભાવ ઓછો પડે તે માટે આ હાથ ધરવામાં આવે છે કચરાનો પ્રબંધ સાધનસામગ્રીને પુનઃ પ્રાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. કચરાના પ્રબંધમાં ઘન, પ્રવાહી, ગેસવાળું કે કિરણોત્સર્ગી પદાર્થ, દરેકને ભિન્ન પદ્ધતિઓ અને કુશળતા ક્ષેત્ર સાથે જોડવામાં આવે છે.
અને નું પણ પુનનિર્માણ સાધ્ય છે તેમ હોવાં છતાં, તેઓ સામાન્યતઃ સંગઠિત થતા નથી. આ વસ્તુઓ સામાન્યતઃ એક જ પદાર્થથી રચાયેલી છે, તેથી તેઓથી નવા ઉત્પાદનોના પુનનિર્માણ તુલનાત્મક રીતે સરળ છે. સંકીર્ણ ઉત્પાદનોનું પુનનિર્માણ અધિક મુશ્કેલ છે કારણકે તેમાં વધુ તોડવું અને અલગ પાડવાની જરૂરી છે.
છાણ કરવું અને સંક્ષેપીકરણની પદ્ધતિઓ અને પ્રૌદ્યોગિકીની મોટી વિવિધતા ઉપલબ્ધ છે જેવોની જટિલતા સરળ ઘરમાં છાણના ઢગલાથી ઔધોગિક પ્રમાણની સમિશ્રિત ગૃહી કચરોની અનુલગ્ન વાસણમાં સંક્ષેપીકરણ સુધી ભિન્ન પ્રકારો છે . જીવવિજ્ઞાન સંબંધી વિઘટનની પદ્ધતિઓમાં વાયુસહિત અને વાયુરહિત એમ બે પ્રકાર છે જોકે બન્ને પ્રકારોની મિશ્ર પદ્ધતિઓ પણ ઉપલબ્ધ છે.
વ્યક્તિઓ માટે નાના પ્રમાણમાં અને ઉદ્યોગો માટે મોટા પ્રમાણમાં તેમ બન્ને રીતે ભસ્મીકરણ કામ કરે છે. તે ઘન, પ્રવાહી અને ગેસવાળા કચરોનો નિકાલ કરવામાં ઉપયુક્ત છે. આ માન્ય છે કે તે અમુક જોખમી કચરા પદાર્થો વ્યાવહારીક નિકાલ પદ્ધતિ છે. ગેસના રૂપે પ્રદૂષકોનું બહાર કાઢવું આ પ્રકારની સમસ્યાઓથી ભસ્મીકરણ કચરા નિકાલની એક વિવાદાસ્પદ પદ્ધતિ છે.
કચરાના પ્રબંધ અભ્યાસો વિકસિત અને વિકાસશીલ રાષ્ટ્રઓ, શહેરી અને ગ્રામીણ પ્રદેશો, અને આવાસી અનેઔધોગિક નિર્માતાઓ માટે અલગ અલગ છે. મુખ્ય શહેરનાં પ્રદેશોમાં બિન-જોખમી આવાસી અને સંસ્થાગત કચરાનો પ્રબંધ સામાન્યપણે સ્થાનિક સરકારની જવાબદારી થાય છે, જયારે બિનજોખમી વ્યાપારી અને ઔધોગિક કચરોનું પ્રબંધ સામાન્યપણે પેદા કરનારની જવાબદારી થાય છે.
કચરાને સંગ્રહ કરવાની પદ્ધતિઓમાં જુદા દેશ અને પ્રદેશોમાં અલગ અલગ હોય છે. અનેક વાર ગૃહી કચરાની સંગ્રહ સેવાઓ સ્થાનિક સરકાર કે ખાનગી ઉદ્યોગો આપે છે. કેટલાક પ્રદેશોમાં, વિશેષતઃ ઓછા વિકાસિત દેશોમાં, ઔપચારિક કચરા સંગ્રહ કરવાની વ્યવસ્થા નથી. કચરો સંભાળવાની વ્યવસ્થાઓમાં નિમ્નલિખિતનો સમાવેશ થાય છે:
પરંપરાગત રીતે કચરાના પ્રબંધનો ઉદ્યોગ નવી પ્રૌદ્યોગિકીઓને અપનાવવામાં ધીમું છે. એમાં કાપલી, અને સંગઠિત સોફ્ટવેર પેકેજ થી ગણતરી કે હાથથી ડેટા એન્ટ્રી ઉપયોગ કરવા કરતા ઉત્તમ ગુણના ડેટા સંગ્રહ કરી શકે છે.
ભસ્મીકરણ એક નિકાલ પદ્ધતિ છે જેમાં કચરાને બળાવું આવે છે. ભસ્મીકરણ અને અન્ય ઉંચા તાપમાનની કચરાની પદ્ધતિ પ્રણાલીને કયારેક "ઉષ્ણતા પદ્ધતિ" પણ કહેવાય છે. ભસ્મીકારકો કચરાને તાપ, ગેસ, વરાળ, અને રાખમાં પરિવર્તિત કરે છે.
ખાતર દ્વારા કચરાના પ્રબંધનું એક ઉદાહરણ કેનડાના ટોરેન્ટોનું , ગ્રીન બિન પ્રોગ્રામ છે જેમાં ગૃહી ઑર્ગનિક કચરાને સમર્પિત પાત્રમાં સંગ્રહ કરીને પછી ખાતર કરવામાં આવે છે.
અન્ય કરોડરજ્જુ ધરાવનારાઓની સાથે તુલના કરતા, પક્ષીઓ બોડી પ્લાન ધરાવે છે જે અસાધારણ સ્વીકાર્યતા ધરાવે છે, જે મોટે ભાગે ઉડાનને સહાયરૂપ થવા માટે હોય છે.
કેટલીક જાતો રખડું પણ હોય છે, જે લોકો નિશ્ચિત પ્રદેશમા રહેતા હોતા નથી અને વાતાવરણ અને ખોરાકની ઉપલબ્ધિ અનુસાર સ્થળાંતર કરતા હોય છે.
પક્ષીઓના ઉત્સર્જનનો માર્ગ અને પરસેવાનો અભાવ શારીરિક માગમાં ઘટાડો કરતા હોવા છતાં ઘણા પક્ષીઓની પાણી એ જરૂરિયાત છે. કેટલાક રણ પક્ષીઓ તેમની પાણીની જરૂરિયાત તેમના ખોરાકમાં રહેલા બેઝમાંથી મેળવી શકે છે. તેઓ અન્ય પણ સાનુકૂળ ક્રિયાઓ ધરાવતા હોય છે જેમ કે તેમના શરીરના તાપમાંનમાં વધારો થવા દેવો, ભેજને ઉડી જાય તેટલો ઠંડો થતો અથવા થીજી જતો રોકીને પણ બચત કરી શકે છે. દરિયાઇ પક્ષીઓ દરિયાનું પાણી પી શકે છે અને તેમના શિરમાં રહેલો ખારો રસ નસકોરામાંથી વધારાની ખારાશને દૂર કરે છે. મોટા ભાગના પક્ષીઓ તેમની ચાંચમાં પાણી ભરે છે અને પાણી ગળામાં જાય તે માટે તેમના શિરને ઊંચુ કરે છે. ખાસ કરીને સૂકા પ્રદેશોની કેટલીક જાતો જેમ કે કબૂતર, ચકલી જેવુ નાનું પક્ષી, માઉસબર્ડ, બટન ક્વેઇલ અને બસ્ટાર્ડને લાગેવળગતા પરિવારો તેમનું શિર નમાવ્યા સિવાય પાણી પીવે છે. કેટલાક રણ વિસ્તારના પક્ષીઓ જળ સ્ત્રોત માટે નિર્ભર રહે છે અને સેન્ડગ્રૂઝ ખાસ કરીને જળના કૂવા પાસે મુદાયમાં એકત્ર થવા માટે જાણીતા છે. માળો ધરાવતા સેન્ડગ્રુઝ તેમના પૃષ્ઠ ભાગમાં આવેલા પીછાને ભીના કરીને તેમના નાના બચ્ચાઓ માટે પાણી લઇ જાય છે.
બર્ડઝ કોલ્સ એન્ડ સોંગ્સ,જેને સિરીંક્સમાં આપવામાં આવ્યું છે, એ મોટા માર્ગો છે જેના દ્વારા પક્ષીઓ ધ્વનિ દ્વારા સંદેશાવ્યવહાર કરે છે. આ સંદેશાવ્યવહાર પણ અત્યંત જટિલ હોઇ શકે છે; કેટલીક જાતો સિરીંક્સની બન્ને તરફેને સ્વતંત્ર રીતે ચલાવી શકે છે, જે તેમને એકી સાથે અલગ અલગ બે ગીત પેદા કરવામાં સહાય કરે છે.
વિવિધ પ્રકારના હેતુઓ માટે કોલ્સનો ઉપયોગ થાય છે, જેમાં સંવનન માટે આકર્ષણ, શક્ય સંવનન ભાગીદાર માટેની શોધ, બોન્ડ રચના, જે તે પ્રદેશો પરના દાવા અને નિભાવ માટે, અન્ય જાતકોની ઓળખ માટે (જેમ કે માતાપિતા સમૂહમાં બચ્ચાઓની સંભાળ લે છે અથવા સંવનન ઋતુના પ્રારંભે સંવનન કરનારાઓ ફરી ભેગા થાય છે), અને અન્ય પક્ષીઓની શક્ય આક્રમણોખોરો અંગેની ચેતવણી, ઘણી વાર ક્યા પ્રકારનું જોખમ છે તેની ચોક્કસ જાણકારીની માહિતીનો સમાવેશ થાય છે. કેટલાક પક્ષીઓ ધ્વનિત સંદેશાવ્યવહાર માટે યાંત્રિક અવાજોનો પણ ઉપયોગ કરે છે. ન્યુઝીલેન્ડનું કોએનોકોરીફા સ્નાઇપ તેના પીછાઓ મારફતે હવામાં ઉડે છે, લક્કડખોદ અમુક પ્રદેશોમાં પાંખ ફફડાવે છે અને પામ કોકેટુ પાંખો ફફડાવવા માટે ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરે છે.
પક્ષીઓ એ 'ગણગણતો 'નો (પ્રકાર ઉડાન ભરતો, બે પગવાળો, ગરમીથી ટેવાયેલો, કરોડ ધરાવતો પ્રાણી વર્ગ છે જે ઇંડા મૂકે છે.અને તેને પોતાના શરીરની ગરમીથી સેવતો કરોડ ધરાવતો પ્રાણી વર્ગ છે. આ વર્ગમાં આશરે 10,000 જેટલી જાતિઓ અસ્તિત્વ ધરાવે છે, જે તેમને અત્યંત મોટી સખ્યામાં બે પગના કરોડ વાળા પ્રાણી બનાવે છે. તેઓ આર્કટિકથી લઇને એન્ટાર્કટિક સુધી તેમની શારીરિક ક્ષમતા અનુસાર વ્યવસ્થામાં વસે છે. પક્ષીઓની શ્રેણીનું કદ ગણગણતી મધમાખીથી લઇને શાહમૃગસુધીનો સમાવેશ થાય છે. બચેલા અવશેષો સુચવે છે કે પક્ષીઓની જાતિ આશરે 150-200 વર્ષો પહેલાથી જ્યુરાસિકના ગાળા દરમિયાનથી પક્ષી જેવા પગવાળા ડાયનાસોર થી વિકસતી આવી છે અને અગાઉ 140-145 વર્ષો પહેલા મૃત જ્યુરાસિક આર્કાઓપ્ટેરિક્સ, જાણીતુ પક્ષી હતું. ફક્ત ડાયનાસોરના જૈવિક જૂથો કરોડો વર્ષો પહેલાના ભૂસ્તર યુગમાં આશરે 65.5 કરોડો વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વ ધરાવતા હતા તેથી મોટા ભાગના પક્ષીશાસ્ત્રના લોકો તેને પક્ષી તરીકે ઓળખે છે.
અન્ય પ્રાણી જૂથોમાં પક્ષીઓ અત્યંત જટિલ શ્વસનક્રિયા વ્યવસ્થા ધરાવે છે. શ્વાસ લેતી વખતે, 75 ટકા જેટલી તાજો વાયુ તેમના ફેફસામાંથી પસાર થાય છે અને પાછળથી એર સેકમાં ફેલાય છે, જે ફેફસામાંથી વિસ્તરિત થાય છે અને વાયુની જગ્યાને હાડકા સાથે જોડે છે અને તેમાં વાયુ વડે ભરે છે. અન્ય 26 ટકા વાયુ સીધો જ ફેફસામાં જાય છે. જ્યારે પક્ષીઓ શ્વાસ બહર કાઢે છે, વાપરેલા વાયુને ફેફસામાંથી બહાર કાઢે છે અને પાછળના એર સેકમાં સંગ્રહીત વાયુને બહાર કાઢે છે, જે એકી સાથે વેગથી ફેફસામાં જાય છે. આમ, પક્ષીઓ શ્વાસ લેતી વખતે અને બહાર કાઢતી વખતે તાજા વાયુનો સતત પુરવઠો પ્રાપ્ત કરે છે. ધ્વનિ ઉત્પાદન ધ્વનિના ભાગ (વોકલ ઓર્ગનનો ઉપયોગ કરીને મેળવવામાં આવે છે, જે કાનના પડદાની અંતરછાલ સાથેની સ્નાયુબદ્ધ ચેમ્બર છે, જે શ્વાસનળીના છેડે આવેલો હોય છે, જ્યાંથી તે અલગ પડે છે. પક્ષીઓના હૃદયને ચાર ચેમ્બ હોય છે અને જમણી મુખ્ય ધોરી નસની કમાનપદ્ધતિસરના પરિભ્રમણને વેગ આપે છે (જ્યારે સસ્તનપ્રાણીઓમાં ડાબી બાજુની કમાન સામેલ હોય છે.
કેટલાક પક્ષીઓ આવશ્યક રીતે જ પ્રદેશવાદ ધરાવતા હોય છે અથવા નાના પરિવાર જૂથોમાં રહે છે ત્યારે અન્ય પક્ષીઓ મોટા સમુદાયની રચના કરી શકે છે. સમુદાયનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત મોટા જથ્થામાં સલામતીછે અને ચારો શોધવાની ક્ષમતામાં વધારો કરવાનો છે. ખાસ કરીને જંગલ જેવા ગાઢ વસ્તીવાળા પ્રદેશોમાં લૂંટારુઓ સામે રક્ષણ અગત્યનું છે, જ્યાં ઓચિંતો હૂમલો સામાન્ય છે અને એક કરતા વધુ આંખો આગોતરી ચેતવણી વ્યવસ્થા પૂરી પાડી શકે છે. આને કારણે અસંખ્ય મિશ્રીત જાતિ ફીડીંગ સમુદાયમાં વિકસી છે, જેમાં સામાન્ય રીતે અસંખ્ય જાતિઓના નાના નાના જૂથોનું મિશ્રણ હોય છે; આ સુમદાયો સખ્યાની દ્રષ્ટિએ સલામતી પૂરી પાડે છે પરંતુ સ્ત્રોતો માટેની સંભવિત સ્પર્ધામાં ઘટાડો કરે છે. સમુદાયમાં રહેવા માટે ચૂકવવી પડતી કિંમત જોઇએ તો તેનાથી સામાજિક રીતે પેટાવર્ગના પક્ષીઓ પર વધુ પ્રભુત્વ વાળા પક્ષીઓ રોફ જમાવે છે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં ખોરાક આરોગવાની કાર્યક્ષમતામા પણ ઓછી થાય છે.
પ્રથમ મોટા, ટૂંકી પૂછડીઓ વાળા પક્ષીઓના વિવિધ વંશે એનાન્ટીઓર્નિથીસ , અથવા "વિરુદ્ધ પક્ષીઓ"નો વિકાસ કર્યો હતો, આવા નામ એટલા માટે હતા કે તેમના ખભાના હાડકાઓ આધુનિક પક્ષીઓની તુલનામાં વાંકા હતા. એનાન્ટીયોઓર્થનિસે ઇકોલોજિકલ જગ્યામાં મોટું સ્થાન લીધું હતું, રેતીમાં તપાસ કરતા શોરબર્ડઝ અને માછલી ખાનારાથી લઇને ઝાડમાં ખાડો પાડતા અને બિયા ખાતા પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુ આધુનિક વંશો પણ માછલી ખાવામાં પાવરધા હતા, જેમાં ઉપરની સપાટી પર ચાલતા દરિયાઇ પક્ષી કે જે ઇચથ્યોર્નિથીસ નો સમાવેશ થાય છે. મેસોઝોઇક દરિયાઇ પક્ષીઓનો એક ઓર્ડર, હેસ્પરઓર્નિથીફોર્મસ, દરિયાઇ પર્યાવરણમાં માછળીઓના શિકાર માટે અત્યંત સ્વીકાર્ય બની ગયા હતા કે તેમણે ઉડવાની ક્ષમતા ગુમાવી દીધી હતી અને તેમને પાણી પર રમતા પક્ષી જ બનાવી દીધા હતા. તેમની ભારે લાક્ષણિકતાઓ છતા, હેસ્પરઓર્નિથીફોર્મસ કેટલાક આધુનિક પક્ષીઓના નજીકના લક્ષણો રજૂ કરે છે.
પક્ષીઓની ઉત્પત્તિઓના અભ્યાસમાં ઘણા વિવાદો છે. અગાઉની અસંતિઓમાં, પક્ષીઓ ડાયનાસોર અથવા વધુ જૂના આર્કોસોરમાંથી વિકાસ પામ્યા છે કે કેમ. ડાયનાસોરની જાતિમાં ઓર્નિથિશિયા અથવા થેરોપોડ ડાયનાસોર વધુ શક્ય પૂર્વજો હતા કે કેમ તે અંગ મતમતાંતર પ્રવર્તી રહ્યા છે. ઓર્નિથીશિયન ડાયનાસોર આધુનિક પક્ષીઓ જેવો ઢાળ ધરાવતા હોવા છતાં, પક્ષીઓ સૌરિશિયા ડાયનાસોર જેવા હોવાનું મનાય છે અને તેથી તેથી જ તેમનો પૃષ્ઠ ભાગ સ્વતંત્ર રીતે વિકસ્યો હશે. હકીકતમાં, પક્ષી જેવો પૃષ્ઠ ભાગ થેરિઝીનોસૌરિડે તરીક જાણીતા થેરોપોડ્ઝના વિશિષ્ટ જૂથમાં ત્રીજી વખત વિકાસ પામ્યો હશે. થોડા વૈજ્ઞાનિકો સુચવે છે કે પક્ષીઓ ડાયનાસોર નથી, પરંતુ તેઓ ભૂતકાળના આર્કાસોર જેવા લોંગીસ્ક્વોમા પરથી ઉદભવ્યા છે. આ વાર્તામાં મોટા ભાગના પાલેઓન્ટોલોજિસ્ટોએ ભાગ લીધો છે
અમુક જાતો લાંબા ગાળાનું વાર્ષિક સ્થળાતંરકરે છે, અને અમુક ટૂંકા ગાળાની અનિમિયત હેરફેર કરે છે. પક્ષીઓ સામાજિક હોય છે; તેઓ દાર્શનિક સંકેતો અને અવાજો અને ગીત ગાઇને સંદેશાવ્યવહાર કરે છે, અને સહકારયુક્ત સંવર્ધન અને શિકાર, લૂંટફાટ કરનારા પ્રાણીઓ તરીકે ટોળામાં રહેવું અને ટોળાશાહી કરવી સહિતની સામાજિક વર્તણૂંકમાં ભાગ લે છે. પક્ષીઓની જાતિઓની વિશાળ બહુમતી સામાજિક રીતે એક વિવાહીત હોય છે, સામાન્ય રીતે એક સંવર્ધન સીઝન માટે, કોઇકવાર વર્ષો સુધી અને જીવનપર્યંત તો ભાગ્યેજ હોય છે. અન્ય જાતો કે જે સંવર્ધન વ્યવસ્થા ધરાવે છે તે પોલીજિનસ અથવા, ભાગ્યે જ, પોલીન્ડ્રોસ છે. ઇંડાઓ સામાન્ય રીતે માળામાં મૂકવામાં આવે છે અને માતાપિતા દ્વારા સેવવામાંઆવે છે. ઇંડામાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ મોટા ભાગના પક્ષીઓ માતાપિતા દ્વારા સંભાળનો વિસ્તરિત સમય ધરાવે છે.
પક્ષીઓ મોટે ભાગે ધરતી પર વસ્તીવાળા અને તમામ સાતેય ઉપખંડોમાં રહે છે અને પોતાની વંશવૃદ્ધિ કરે છે, તેમજ તેમની વસ્તી સ્નો પેટ્રેલની વંશવેલો વધારતી વસ્તી એન્ટાર્કટિકામાં આઇલેન્ડ સુધી પહોંચે છે સૌથી વધુ પક્ષી વૈવિધ્યતા ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે. અગાઉ એવું વિચારવામાં આવ્યું હતું કે આ ઉચ્ચ પ્રકારની વૈવિધ્યતા એ ઉષ્ણકટિબંધમાં ઊંચો જૈવિક જાતિઓના વિકાસ દરનું પરિણામ છે, જોકે તાજેતરના અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું હતું કે આ અક્ષાંશમાં ઊંચા જૈવિક જાતુઓનો વિકાસ દર અન્ય ઉષ્ણકટિબંધના દરની તુલનામાં પડતી લુપ્તતા દરને સરભર કરે છે. પક્ષીઓના વિવિધ પરિવારોએ વિશ્વના સમુદ્દ અને તેની અંદર એમ બન્ને પ્રકારના જીવન અપનાવ્યા છે, જેમ કે કેટલાક દરિયાઇ પક્ષીની જાતો ફક્ત ઉત્પત્તિ માટે જ દરિયા કિનારે આવે છે અને કેટલાક પેન્ગ્વિન તેમાં પડતા જોવામાં આવ્યા છે.
આધુનિક પક્ષીઓને પીછાઓ, દાંત વિનાની ચાંચ, કઠોર આવરણવાળા ઇંડાઓના મૂકવાથી, ઊંચો ચયાપચયનો દર, ચાર છિદ્રોવાળા હૃદય અને હળવા પરંતુ મજબૂત હાડપિંજરની રીતે અલગ પાડવામાં આવે છે. ઘણા પક્ષીઓ સુધારેલો અગ્ર પૃષ્ઠ તરીકે પાંખો ધરાવે છે અને મોટા ભાગના ઉડીશકે છે, જેમાં ઉડી ન શકતા હોય તેવા પક્ષીઓ, પેન્ગ્વિન, અને અસંખ્ય વિવિધ પ્રકારના મોટા ભાગે આઇલેન્ડમાં જોવા મળતી જાતિઓના પક્ષીઓ સહિતના અપવાદ છે. પક્ષીઓ પણ વિશિષ્ટ પ્રકારની પાચન અને શ્વસન પ્રક્રિયાધરાવે છે જે ઉડાન ભરવા માટે મોટા પ્રમાણમાં સ્વીકાર્ય છે. કેટલાક પક્ષીઓ, ખાસ કરીને કોરવિડ અને પોપટ, અત્યંત બુદ્ધિશાળી પ્રાણીજાતિઓમાંના છે; મોટા ભાગની પક્ષીઓની જાતો ટુલ્સ નું ઉત્પાદન અને તેનો વપરાશ કરતી જોવા મળી છે અને મોટા ભાગની જાતિઓ તેમની પેઢીઓમાં સાંસ્કૃતિક માહિતી આપલેનું પ્રદર્શન કરે છે.
બહુ મોટા અંતરોમાં ચોક્કસ સ્થળોએ પાછા ફરવાની પક્ષીઓની ક્ષમતા થોડા સમય માટે જાણીતી છે; 1950માં હાથ ધરવામાં આવેલા એક પ્રયોગ અનુસાર મેન્ક્સ શિરવોટરને બોસ્ટોનમાં છૂટા મૂકવામાં આવ્યા હતા અને તેઓ તે અંતરેથી ફક્ત 13 દિવસમાં જ તેમની વસાહતમાં સ્કોમર, વોલ્શમાં પરત ફર્યા હતા. . પક્ષીઓ વિવિધ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને સ્થળાંતર દરમિયાન સંકેતો આપે છે. દિવસના સ્થળાંતરકારો માટે, સૂર્યનો દિવસમાં સંકેત તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે અને તારાઓનો રાત્રે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. દિવસમાં સૂર્યનો બદલાતી જતી પરિસ્થિતિ અંગે ઉપયોગ કરતા પક્ષીઓ તેને આંતરિક ઘડિયાળ તરીકે ગણે છે. તારમંડળ સાથેના સંકલનનો આધાર આસપાસ રહેલા ધ્રુવ નક્ષત્રપર નિર્ભર છે. આનો આધાર કેટલાક પક્ષીઓમાં ખાસ પ્રકારના ફોટોરિસેપ્ટર દ્વારા પૃથ્વીના ભૂમિતિશાસ્ત્રને સમજવાની તેમની ક્ષમતા પર રહેલો છે.
પક્ષીઓ કેટલીક વાર સામાજિક પ્રભુત્વનું મૂલ્યાંકન કરવા અને મક્કમપણે રજૂ કરવા માટે અને સેક્સ્યુઅલી પસંદગીની જાતોમાં સંવનન કરવા અથવા જોખમ દર્શાવવા માટે જેમ કે નાના બચ્ચાઓને રક્ષણ પૂરું પાડવા માટે, બાજને અટકાવવા અને સનબિટર્નની નકલ સામે પીછાઓનો ઉપયોગ કરે છે. પીછાઓમાં થતો ફેરફાર ખાસ કરીને બે જાતિઓ વચ્ચેની પક્ષીઓની ઓળખ છતી કરે છે. પક્ષીઓમાં દાર્શનિક સંદશાવ્યવહારમાં રૂઢીગત ડિસ્પ્લે, જેનો વિકાસ બિનસંકેતાત્મક ક્રિયાઓ જેમ કે ચાંચથી પીછા સાફ કરવા, ચાંચ મારવી અથવા અન્ય વર્તણૂંક પરથી થયો છે. આ પ્રકારના ડિસ્પ્લે ગુસ્સો અથવા શરણાગતિ દર્શાવી શકે છે અથવા પેઇર બોન્ડઝની રચનામાં ફાળો આપી શકે છે. કાઉન્ટરશીપ દરમિયાન અત્યંત વિગતવાર ડિસ્પ્લે જોવા મળે છે, જેમાં અસંખ્ય શક્ય ભાગોની હલચલના જટિલ મિશ્રણ પરથી નૃત્ય જોવા મળે છે.
પીછાઓ પક્ષીઓના ગુણધર્મ તરીકે આલેખવામાં આવ્યા છે (જો કે તે કેટલાક ડાયનાસોરમાં પણ ઉપલબ્ધ હતા, જેને હાલમાં સાચા પક્ષી તરીકે ગણવામાં આવતા નથી). તે ઉડવામાં સહાય કરે છે, આરક્ષણ પૂરું પાડે છે જે થર્મોરેગ્યુલેશનમાં ઉપયોગી બને છે, અને ડિસ્પ્લે, છદ્માવરણ અને સંકેત આપવામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. પીછાઓના અનેક પ્રકાર છે, દરેક તેના પોતાના આગવા હેતુઓ ધરાવે છે. પીછાઓ બાહ્ય રીતની વૃદ્ધિ ધરાવે છે, જે ચામડી સાથે જોડાયેલા હોય છે અને જેને પ્ટેરીલે કહેવાય છે તેના આધારે ચોક્કસ રીતે ઉગે છે. આ પીછાઓની વિસ્તરવાની વિતરણની પદ્ધતિ ટેક્સામોની અને સિસ્ટમેટિક્સમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. શરીર પીછાઓની ગોઠવણી અને દેખાવને પ્લમેજકહેવાય છે, જે કદાચ જાતિઓ સામાજિક દરજ્જા અને જાતિ અનુસાર અલગ પડી શકે છે.
સંવનનમાં સમાન્ય રીતે સંવનના દર્શનનું કોઇ જાતના સ્વરૂપનો સમાવેશ થાય છે, ઉદા. રૂપે તે કાર્ય નર પક્ષી દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. મોટા ભાગનું ડિસ્પ્લે ક્યાં તો સરળ અને કોઇ પ્રકારના ગીતનો સમાવેશ કરે છે. કેટલાક ડિસ્પ્લે જોકે, તદ્દન વિગતવારના હોય છે. જાતિઓના આધારે, તેમાં પાંખ અથવા પૂંછડી પટપટાવી, નૃત્ય, આકાશી ઉડાન અથવા સામાજિક લેકકિંગનો સમાવેશ થઇ શકે છે. માદાઓ એવી હોય કે સામાન્ય રીતે ભાગીદાર પસંદગી કરે, જોકે પોલીએન્ડ્રુસ ફાલારોપ્સ ,અનામત હોય છે: પ્લેઇનર નર તેજસ્વી કલરવાળી માદાને પસંદ કરે છે. સંવનન ઇશારો, ચાંચ મારવી અને એલ્લોપ્રિનીંગ સામાન્ય રીતે બે ભાગીદારો વચ્ચે કરવામાં આવે છે, સામાન્ય રીતે પક્ષીઓએ જોડ બનાવી લીધી હોય અને સંવનન કરી લીધુ હોય તે પછી.
પક્ષીઓની પ્રથમ વર્ગીકરણ ફ્રાંસિસ વિલ્લુઘબી અને અને જોહ્ન રાયદ્વારા તેમના 1676 વોલ્યુમ ઓર્નિથોલોગી માં વિકસાવવામાં આવ્યું હતું.
પક્ષીઓને લિનાયન વર્ગીકરણમાં જૈવિક વર્ગ ગણગણાટ તરીકે અલગ પાડવામાં આવ્યા છે. ફિલોજેન્ટિક વર્ગીકરણ ગણગણાટને ડાયનાસોર જૈવિક જૂથ થેરોપોડામાં મૂકે છે.
એવ્સ અને પેટા જૂથ, જૈવિક જૂથ ક્રોકોડોલીયા, બન્ને સાથે પેટે ઘસાઇને ચાલતા જૈવિક જૂથ આર્કોસોરીયાના એક માત્ર જીવતા પ્રાણી છે. ફિલોજેન્ટિકલી,એવ્સને આધુનિક પક્ષીઓ અને આર્કાઇયોપ્ટેરિક્સ લિથોગ્રાફિકા ના નજીકના તાજેતરના પૂર્વજની ઉતરતી જાતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ફ્રિગેટબર્ડ, ગુલ,અને સ્કુઆ, સહિતની કેટલીક જાતો ક્લેપ્ટોપેરાસીટીઝમછે, જે અન્ય પક્ષીઓ પાસેથી ખાવાની ચીજો ચોરી લે છે. ક્લેપ્ટોપેરાસીટિઝમ એ કોઇપણ જાતિના ખોરાકના એક નોંધપાત્ર ભાગને બદલે શિકાર દ્વારા મેળવેલા ખોરાકમાં એક વધારા તરીકેનું હોવાનું મનાય છે; ગ્રેટ ફ્રેગેટબર્ડની માસ્કડ બોબીઝપાસેથી ચોરવાની ક્રિયાના અભ્યાસમાં એવો અંદાજ મૂકાયો છે કે ફ્રિગેટબર્ડ તેમનો 40 ટકા જેટલો ખોરાક ચોરી લે છે અને સરેરાશ રીતે ફક્ત 5 ટકાની જ ચોરી કરે છે. અન્ય પક્ષીઓ સફાઇ કરનારાછે; તેમાંના કેટલાક જેમ કે ગીધ, એઠવાડ,ગંદો કચરો ખાવામાં વિશિષ્ટતા ધરાવે છે, જ્યારે અન્યોમાં ગુલ્સ, કોરવિડ, અથવા શિકારના અન્ય પક્ષીઓ તકવાદી હોય છે.
મોટે ભાગે શિકાર અથવા ખેતર મારફતે ખોરાક મેળવવાના એક સ્ત્રોત તરીકે અમુક જાતો આર્થિક અગત્યતા ધરાવે છે. કેટલીક જાતો, ખાસ કરીને સોન્ગબર્ડ અને પોપટ, પાલતુ તરીકે જાણીતા છે. અન્ય ઉપયોગોમાં ખાતર તરીકે પક્ષીઓના ચરક નો સમાવેશ થાય છે. પક્ષીઓ માનવ સંસ્કૃતિના તમામ પાસાઓ જેમ કે ધર્મથી લઇને કવિતા સુધી અને લોકપ્રિય સંગીતને આગવી રીતે આવરીલે છે. 17મી સદી અને તેનાથી પણ આગળના 100 વર્ષો પહેલા માનવીય ગતિવિધિઓના પરિણામે 120-130 જાતો નામશેષ થઇ ગઇ છે. હાલમાં આશરે 1,200 જેટલા પક્ષીઓની જાતો માનવીય પ્રવૃત્તિઓના કારણે નામશેષ થવાનું જોખમ અનુભવી રહી છે, જો તેમને રક્ષવાના માર્ગો હાલમાં હાથ ધરાઇ રહ્યા છે.
અવશેષો અને જૈવિક પૂરાવાઓને આધારે, મોટા ભાગના વૈજ્ઞાનિકો સ્વીકારે છે કે પક્ષીઓ બે પગવાળા ડાયનાસોરના વિશિષ્ટ પ્રકારના પેટા જૂથો છે. વધુ ખાસ રીતે, તેઓ બે પગવાળા પક્ષીઓના જૂથ જેમ કે મેનીરાપોતોરા ના સભ્યો છે જેમાં અન્યો ઉપરાંત ડ્રોમાસૌર અને ઓવીરાપ્ટોરિડ્ઝ નો સમાવેશ થાય છે. વૈજ્ઞાનિકો જેમ પક્ષીઓને લાગે વળગે છે તેમ વધુ એવિયન સિવાયના થેરોપોડ્ઝ શોધે છે, અગાઉ પક્ષીઓ સિવાયના અને પક્ષીઓ વચ્ચેનો સ્પષ્ટ તફાવત હવે અસ્પષ્ટ બન્યો છે. તચાજેતરમાં જ ઉત્તર પૂર્વ ચીનના લિયોનીંગ વિસ્તારમાં તાજેતરમાં કરાયેલી શોધ દર્શાવે છે કે અસંખ્ય નાના થેરોપોડ ડાયનાસોરને પીછા હતા, જે આ અનિશ્ચિતતાઓમાં ફાળો આપે છે.
પક્ષીઓમાં બે જાતિ હોય છેઃ નર અને માદા. પક્ષીઓની જાતિ જેમ સસ્તન પ્રાણીઓમાં એક્સ અને વાય રંગસૂત્રો ઉપલબ્ધ હોય છે તેને બદલે ઝેડ અને ડબ્લુય જાતિ રંગસૂત્રોદ્વારા નક્કી થાય છે. નર પક્ષીઓ બે ઝેડ રંગસૂત્રો , અને માદા પક્ષીઓ ડબ્લ્યુ રંગસૂત્ર અને ઝેડ રંગસૂત્ર ધરાવે છે . મોટે ભાગે પક્ષીઓની દરેક જાતિઓમાં ફળદ્રુપતાના આધારે વ્યક્તિગત સંવનન નિર્ધારિત થાય છે. જોકે, તાજેતરના અભ્યાસે ઓસ્ટ્રેલીયન બ્રશ તૂર્કીઝમાં તાપમાન આધારિત સંવનન નિર્ધારણદર્શાવ્યું હતું, જેના માટે ઇંડાનું સવેન કરતી વખતે ઊંચુ તાપમાન ઊંચ માદાથી નરના સંવનન ગુણોત્તરમાં પરિણમ્યું હતું.
પક્ષીઓનું વર્ગીકરણ એ તકરારી મુદ્દો છે. સિબલી અને અહલક્વીસ્ટના ફિલોજેની અને પક્ષીઓના વર્ગીકરણ એ પક્ષીઓના વર્ગીકરણ પરના સીમાચિહ્ન કામો છે, જોકે તેની પર સતત ચર્ચા થતી રહી છે અને તેમાં સતત સુધારો પણ તો રહ્યો છે. મોટા ભાગના પૂરાવાઓ સુચવે છે કે ઓર્ડરોની સોંપણી સચોટ હતી,પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો ઓર્ડરોની વચ્ચે સબંધો હતા તે બાબતે અસંમતિ વ્યક્ત કરે છે; આધુનિક પક્ષીઓની શરીર રચના, અવશેષો અને ડીએનએએ સમસ્યા ઊભી કરી છે, પરંતુ કોઇ મજબૂત સંમતિ સાધી શકાઇ નથી. તાજેતરમાં જ, નવા અવશેષો અને પરમાણુ પૂરાવાઓ આધુનિક પક્ષીઓના ઓર્ડરો અંગે વધુને વધુ રીતે સ્પષ્ટ ચિત્ર પૂરું પાડી રહ્યા છે.
પીછાઓને જાળવણી કરવાની જરૂર પડે છે અને પક્ષીઓ તેમને દરરોજ પીછા વડે સાફ કરે છે અથવા માવજત કરે છે, અને આ પાછળ તેઓ તેમના રોજના સમયમાંથી સરેરાશ 9 ટકા જેટલો સમય ગાળે છે. ચાંચનો ઉપયોગ નકામા ભાગને કાઢી નાખવા માટે અને ઉરોપીજિયલ સ્ત્રાવમાંથી ગુપ્તાંગોને વધારવા માટે થાય છે; આ ગુપ્તાંગો પીછાઓની લવચીકતાને રક્ષણ આપે છે અને એન્ટીમાઇક્રોબાયલ એજન્ટતરીકેની કામગીર બજાવે છે, જે પીછાઓમાં બેક્ટેરીયાની વૃદ્ધિને અટકાવે છે. તેમાં કીડીઓ દ્વારા ફોર્મિક એસિડની ગુપ્તતાને જોડી શકાય છે, જે પક્ષીઓ પીંછાઓમાં જીવાણુંઓને દૂર કરવા માટે એન્ટીંગ નામથી જાણીતી વર્તણૂંક દ્વારા મેળવે છે.
મૃત્ત જ્યુરાસિક આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ મળી આવેલ સૌપ્રથમ વિખ્યાત સંક્રાંતિ અવશેષછે અને તે વીતી ગયેલી 19મી સદીમાં વિકાસની થિયરીને ટેકો પૂરો પાડે છે. આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ સ્પષ્ટ રીતે પેટે ઘસીને ચાલતા પ્રાણીઓ જેવા ગુણધર્મો ધરાવે છે: દાંત,નહોરવાળી આંગળીઓ, અને લાંબી ગરોળી જેવી લાંબી પૂછડી ધરાવે છે પરંતુ, તે ઉડી શકે તેવા પીછાઓ સાથે જે આધુનિક પક્ષીઓની ઓળખ છે તેવી સુંદર પાંખ ધરાવે છે. તેને આધુનિક પક્ષીઓના સીધા પૂર્વજ તરીકે ગણી શકાતા નથી, પરંતુ તે સૌથી જૂના અને અત્યંત જૂનવાણી એવ્સ અથવા એવિયેલના જાણીતા સભ્ય છે અને સંભવતઃ તે ખરા પૂર્વજ સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે.
અસંખ્ય પક્ષી જાતોએ માનવીઓ દ્વારા ઓળખી કઢાયેલા વિસ્તારોમાં પોતાની ઉત્પત્તિ વસ્તીને સ્થાપિત કરી છે. આમાંની કેટલીક ઓળખો ઇરાદાપૂર્વકની છે; ઉદા. તરીકે ગોળાકાર ગરદન ધરાવતું તેતરને આખા વિશ્વમાં ગેઇમ બર્ડ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. જ્યારે અન્ય આકસ્મિકતાનું પરિણામ છે, જેમ કે કેદમાંથી છૂટા થયા બાદ વિવિધ ઉત્તર અમેરિકન શહેરોમાં જંગલી લાંબી પાંખો કે પૂંછડીવાળો નાના પોપટ સ્થાપિત થયા હતા. કેટલ એગ્રેટ, પીળું શિર ધરાવતા કરાકરા અનેગાલાહ,સહિતની જાતો કુદરતી રીતે ફેલાઇ છે જે તેમની મૂળભૂત શ્રેણી જેમ કે કૃષિ કવાયતોથી ઘણી પર છે, તેણે યોગ્ય નવ વસ્તી વસાવી હતી.