polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
તેમની પુત્રી ચંદ્રલેખાના લગ્ન અશોક મહેતા સાથે થયા હતા અને તેમને અર્જુન, મીનાક્ષી અને મંજરી એમ ત્રણ સંતાનો છે. તેમની બીજી પુત્રી નયનતારા સહગલ એક જાણીતા નવલકથાકાર છે. તેના લગ્ન ગૌતમ સહગલ સાથે થયા હતા અને તેને ત્રણ બાળકો હતા - નોનિકા, રણજિત અને ગીતા સહગલ. તેમની ત્રીજી પુત્રી રીટાના લગ્ન અવતાર કૃષ્ણધર સાથે થયા હતા અને તેમને બે સંતાનો ગોપાલ અને જ્યોતિ છે.
ભારતમાં, તેમણે ૧૯૬૨ થી ૧૯૬૪ સુધી મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ તરીકે સેવા આપી હતી, ત્યારબાદ તેઓ ભારતીય સંસદના નીચલા ગૃહ, લોકસભામાં, ફૂલપુરથી ચૂંટાયા હતા. શ્રીમતી પંડિત વડા પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીના ટીકાકાર હતા, ખાસ કરીને કટોકટીનો તેમણે ખુલીને વિરોધ કર્યો હતો.
વિજયાલક્ષ્મી પંડિત એક ભારતીય રાજદ્વારી અને રાજકારણી હતા, જેઓ મહારાષ્ટ્રના છઠ્ઠા ગવર્નર અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના આઠમા પ્રમુખ હતા, તેઓ આ બંને હોદ્દા પર નિયુક્ત થનાર પ્રથમ મહિલા હતા.
વિકિપીડિયોક્રસી યોગદાનકર્તાઓએ વિકિપીડિયા સાથે સંકળાયેલી સમસ્યાઓ, તકરાર અને વિવાદોની તપાસ કરી છે, કેટલાકને મુખ્ય પ્રવાહના માધ્યમો દ્વારા જાણ કરવામાં આવી છે. આ સાઇટનું જણાવેલ મિશન એ "વિકિપીડિયાની અંધારી તિરાડોમાં ચકાસણીના પ્રકાશને ચમકાવવાનો" અને સંબંધિત પરિયોજનાનો છે. ઇન્ટરનેટ નીતિ અને કાયદાના નિષ્ણાત, હિથર ફોર્ડે, તેમના ડોક્ટરલ થિસિસમાં, વિકિપીડિયોક્રસીની ભૂમિકા પર ટિપ્પણી કરતાં કહ્યું, "જેમ જેમ વિકિપીડિયાની સત્તા વધતી જાય છે તેમ તેમ વધુ જૂથો તેની પ્રક્રિયાઓથી અસંતુષ્ટ લાગે છે, વિકિપેડિયોક્રસી જેવા ચોકીદાર જૂથોનો વિકાસ કે જેઓ મુખ્ય પ્રવાહના માધ્યમો માટે વિકિપીડિયાના જટિલ માળખા, નિયમો અને માપદંડોના અનુવાદક તરીકે કામ કરે છે અને તેઓ એવા લોકોને અવાજ આપવાનું શરૂ કરે છે જેમને લાગે છે કે તેમને વિકિપીડિયાના પ્રતિનિધિત્વ માળખામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે."
૨૦૧૩ માં, વિકિપિડિયોક્રસી સભ્યોએ "ક્વૉર્ટી ફિયાસ્કો" વિશે ચેતવણી આપવા માટે સેલોન ડોટ કોમના રિપોર્ટર એન્ડ્ર્યુ લિયોનાર્ડનો સંપર્ક કર્યો. વિકિપીડિયાના વપરાશકર્તા ક્યુવર્ટીએ મહિલા લેખકો સાથે વિકિપીડિયાના વ્યવહાર અંગેની ચર્ચામાં તેમની ઉશ્કેરણીજનક ટિપ્પણીઓ તરફ ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. એવું બહાર આવ્યું કે તેમના ભૂતકાળના ઘણા યોગદાનથી લેખક રોબર્ટ ક્લાર્ક યંગના સાઇટના વ્યવહારને અસર થઈ હતી. આ પૃષ્ઠભૂમિની માહિતીને કારણે લિયોનાર્ડે યંગને પડકાર ફેંક્યો અને "પ્રતિશોધ, અહંકાર અને વિકિપીડિયાનો ભ્રષ્ટાચાર" નામના લેખમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં યંગને 'ક્વૉર્ટી' તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો હતો. લિયોનાર્ડનો લેખ પ્રકાશિત થયો તે પહેલાં, આ વર્તણૂકને કારણે, ક્વૉર્ટીને વિકિપીડિયા પર જીવંત વ્યક્તિઓની મહિતીનો ફેરફાર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
વિકિપેડિયોક્રસી બ્લોગ પોસ્ટમાં ૨૦૧૩માં અહેવાલ આપવામાં આવ્યો હતો કે વિકિમીડિયા ફાઉન્ડેશન ને સોંપવામાં આવેલા આઇપી એડ્રેસમાંથી વિકિપીડિયાની તોડફોડ કરવામાં આવી રહી છે. આક્ષેપોનો જવાબ આપતા ડબલ્યુએમએફના પ્રવક્તા જય વોલ્શે જણાવ્યું હતું કે આઇપી સરનામાં ડબ્લ્યુએમએફ સર્વરોના હતા અને ડબલ્યુએમએફ ઓફિસ દ્વારા તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો ન હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આઇપી દ્વારા કેટલાક સંપાદનોની ખોટી ગોઠવણી ને કારણે ખામી સર્જાઈ હતી, જે સુધારી લેવામાં આવી હતી.
વિકિપેડિયોક્રસી ફોરમની ચર્ચામાં વિકિપીડિયાના એક લેખ માટે જવાબદાર વિકિપીડિયા એકાઉન્ટની ઓળખ કરવામાં આવી હતી, જે તાજેતરમાં જ વિકિપીડિયાના સંચાલકોએ ડિલીટ કર્યું હતું. "બિચોલિમ સંઘર્ષ" લેખમાં ૧૬૪૦-૪૧ના કાલ્પનિક આંતરવિગ્રહનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું. તેને ૨૦૦૭માં વિકિપીડિયાના "ઉમદા લેખ"નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો અને ૨૦૧૨ના અંત સુધી તેને જાળવી રાખ્યો હતો, જ્યારે એક વિકિપીડિયા સંપાદકેએ લેખમાં ટાંકવામાં આવેલા સ્ત્રોતોની તપાસ કરી અને જોયું કે તેમાંના કોઈનું અસ્તિત્વ જ ન હતું.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ની ઘટનામાં એક વાણિજ્યીક પ્લાસ્ટિક સર્જને પોતાની સેવાઓને ઉત્તેજન આપવા માટે વિકિપીડિયાના પ્લાસ્ટિક સર્જરીના લેખોમાં ફેરફાર કર્યો હતો. હિતોના ટકરાવની માર્ગદર્શિકાઓના ઉલ્લંઘન અને સંબંધિત લેખોમાં ખોટી માહિતીની જોગવાઈ અંગેની ચિંતાઓ વિકિપિડિયોક્રસીના સભ્યો દ્વારા જ વિકિપીડિયા પર જ ઉઠાવવામાં આવી હતી.
ડેઇલી ડોટમાં પત્રકાર કેવિન મોરિસે લખ્યું હતું કે, આ સાઇટ "વિકિપીડિયાના પર ધૂળ ઉડાવવા માટે જાણીતી છે." નવલકથાકાર અમાન્ડા ફિલિપાચીએ 'ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ'માં લખ્યું હતું કે આ સાઇટ "બુદ્ધિપૂર્વક અને મનોરંજક રીતે વિકિપીડિયાની સમસ્યારૂપ પદ્ધતિઓની ચર્ચા કરે છે.
વિકિપીડિયાના યોગદાનકર્તાઓની ટીકાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી છે, જેમાં કઝાકિસ્તાનની સરકાર સાથેના જિમ્મી વેલ્સના સંબંધો, જિબ્રાલ્ટરપીડિયા વિવાદ અને અમેરિકન સેનેટના આઇપી એડ્રેસમાંથી બનાવવામાં આવેલા અનામી સંપાદનની ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
વિકિપીડિઓક્રેસી એ વિકિપીડિયાની ચર્ચા અને ટીકા માટેની વેબસાઇટ છે. તેના સભ્યોએ વિકિપીડિયાના વિવાદોની માહિતી પર મીડિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આ સાઇટની સ્થાપના વિકિપીડિયા રિવ્યૂના વપરાશકર્તાઓએ માર્ચ ૨૦૧૨માં કરી હતી, જે વિકિપીડિયાની ટીકા કરે છે.
મે, ૨૦૧૪માં, ધ ટેલિગ્રાફે વિકિપીડિયોક્રસી સાથે કામ કરતા સનદી અધિકારીને ઓળખી કાઢ્યા હતા, જેમણે હિલ્સબરો આપત્તિ અને એનફિલ્ડ પર વિકિપીડિયાના લેખોમાં કથિત રીતે ભાંગફોડ કરી હતી.
વિશ્વ શિક્ષક દિવસ અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ દર વર્ષે ૫ ઓક્ટોબરના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. ૧૯૯૪થી સ્થાપિત આ દિવસ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર શૈક્ષણિક, વૈજ્ઞાનિક અને સાંસ્કૃતિક સંગઠન અને આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠન ની શિક્ષકોની સ્થિતિને લગતી ૧૯૬૬ની ભલામણ પર હસ્તાક્ષરની યાદ અપાવે છે. આ ભલામણ વિશ્વભરના શિક્ષકોની સ્થિતિ અને પરિસ્થિતિઓને દર્શાવતા પ્રમાણભૂત-સુયોજિત સાધન તરીકે ગણવામાં આવે છે. આ ભલામણમાં શિક્ષણ કર્મચારીઓની નીતિ, ભરતી અને પ્રારંભિક તાલીમ તેમજ શિક્ષકોના સતત શિક્ષણ, તેમની રોજગારી અને કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓને લગતા ધોરણોની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે. વિશ્વ શિક્ષક દિવસનો ઉદ્દેશ "વિશ્વના શિક્ષકોની કદર, મૂલ્યાંકન અને સુધારણા" પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો છે અને શિક્ષકો અને શિક્ષણને લગતા મુદ્દાઓ પર વિચાર કરવાની તક પૂરી પાડવાનો છે.
વિશ્વ શિક્ષક દિનની ઉજવણી કરવા માટે યુનેસ્કો અને એજ્યુકેશન ઇન્ટરનેશનલ દર વર્ષે એક અભિયાન ચલાવે છે, જે વિશ્વને શિક્ષકો વિશે વધુ સારી સમજ આપવા તથા વિદ્યાર્થીઓ અને સમાજના વિકાસમાં શિક્ષકોની ભૂમિકા સમજાવવામાં મદદ કરે છે. તેઓ આ હેતુને પ્રાપ્ત કરવા માટે મીડિયા સંસ્થાઓ જેવા ખાનગી ક્ષેત્ર સાથે ભાગીદારી કરે છે. આ અભિયાન દર વર્ષે વિવિધ વિષયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ૨૦૧૭ની ઉજવણીનો વિષય "શિક્ષકોનું સશક્તિકરણ" હતો, જે અંતર્ગત ઉચ્ચ શિક્ષણ અધ્યાપન કર્મચારીઓના દરજ્જાને લગતી યુનેસ્કોની ૧૯૯૭ની ભલામણની ૨૦મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.
૨૦૧૮માં, યુનેસ્કોએ "ધ રાઇટ ટુ એજ્યુકેશન મીન્સ ધ રાઇટ ટુ અ ક્વોલિફાઇડ ટીચર"નો વિષય અપનાવ્યો હતો, જે માનવ અધિકારોની સાર્વત્રિક ઘોષણા ની ૭૦મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરે છે અને યાદ અપાવે છે કે શિક્ષણનો અધિકાર પ્રશિક્ષિત અને લાયક શિક્ષકો વિના પ્રાપ્ત કરી શકાતો નથી. યુનેસ્કો જાહેર કરે છે કે દરેક વ્યક્તિ આ વ્યવસાયની ઉજવણી કરીને, શિક્ષકના મુદ્દાઓ વિશે જાગૃતિ લાવીને અને શિક્ષક સન્માન એ વસ્તુઓની કુદરતી વ્યવસ્થાનો એક ભાગ છે તેની ખાતરી કરીને મદદ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત શાળાઓ અને વિદ્યાર્થીઓ આ દિવસે શિક્ષકો માટે એક ખાસ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે.
૧૦૦થી વધુ દેશો વિશ્વ શિક્ષક દિનની ઉજવણી કરે છે. પ્રત્યેક દેશ પોતાની રીતે પણ તેની ઉજવણી કરે છે જેમ કે ભારત, દર ૫ સપ્ટેમ્બરે રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિનની ઉજવણી કરે છે. ઓસ્ટ્રેલિયામાં દર વર્ષે ઓક્ટોબરના છેલ્લા શુક્રવારે શિક્ષક દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
હવે, આ હારથી અલાઉદ્દીન ખિલજી જાતે ચડી આવ્યો જેમાં તેની પુત્રી પિરોજા પણ સાથે હતી. સમિયાણાના ગઢ પર આવેલા જળાશયને ગાયના લોહીથી દૂષિત કરી નાખ્યું અને આમ સાત વર્ષ રહીને સમિયાણા પડ્યું. જાલોર પર ખિલજીએ ચડાઈ કરતાં આઠ વર્ષ સુધી રજપૂતોએ વીરતાથી તેમનો સામનો કર્યો પણ ઇસવીસન ૧૩૧૨માં વીકા સેજપાલ નામના એક દેશદ્રોહી રજપૂતે ગુપ્તમાર્ગ બતાવતા કાન્હડદે અને તેમનો પુત્ર વીરમદે વીર-ગતિ પામ્યા. પિરોજાના વીરમદે પ્રત્યેના એકપક્ષીય પ્રેમનું નિરૂપણ છે, અંતિમ સમયે વીરમદે તેનું મોઢું પણ જોવા તૈયાર થતો નથી; વીરમદેના મૃત્યુ પછી તેનું માથું દિલ્લી લઈ જવાય છે અને ત્યાં પણ આ કવિતા અનુસાર તે માથું ફેરવી લે છે. છેલ્લે તે મસ્તકને દાહ આપી પિરોજા યમુનામાં સમાધિ લે છે.
પદ્મનાભ જાલોરના રાજા અખેરાજજીના રાજ્યશ્રિત કવિ હતા અને આ કૃતિના કેન્દ્રસ્થાને અખેરાજજીના પૂર્વજ કૃષ્ણદેવ ચૌહાણ છે. ગુજરાતના વાઘેલા વંશના રાજા કરણસિંહ વાઘેલાએ તેના મંત્રી માધવ મહેતાનું અપમાન કર્યું જેથી તેણે રોષે ભરાઈને દિલ્લીના સુલતાન અલાઉદ્દીન ખિલજીને ગુજરાત પર આક્રમણ કરવા માટે તૈયાર કર્યો. ગુજરાત પર આક્રમણ કરતા સમયે જાલોરના રાજા કાન્હડદેએ સુલતાનની સેનાને માર્ગ ન આપ્યો; ખિલજીએ ગુજરાત જીત્યું, ત્યાં સોમનાથ મંદિરને તોડ્યું અને લૂંટફાટ કરી વળતાં કાન્હડદે પર આક્રમણ કર્યું.
કાન્હડદે પ્રબંધ અપભ્રંશ ભાષામાં ઇસવીસન ૧૪૫૫માં લખાયેલું એક પુસ્તક છે. તે મૂળ કાવ્યના સ્વરૂપમાં છે; તેનું લેખન વીસલનગરા નાગર બ્રાહ્મણ અને જાલોરના રાજ્યાશ્રિત કવિ પદ્મનાભે કર્યું છે. તે જાલોરના રજપૂત રાજા કાન્હડદેનો અલાઉદ્દીન ખિલજી નામના મુસ્લિમ સુલતાન સામેનો પ્રતિકાર દર્શાવે છે.
જૂની ગુજરાતીમાં રચાયેલ આ પ્રબંધની રચના ઘટના બન્યા પછી ૧૪૪ વર્ષે થઈ હતી 'છતાં તે સમયની નાનીમોટી હકીકતો એ ગૂંથે છે' અને 'યુદ્ધોના અનેક મોરચાઓને તે ચોકસાઈથી અને વાસ્તવિક વીગતોથી આલેખે છે તથા સમગ્ર હકીકતની સીલસીલાબંધ રજૂઆત કરે છે'. સાથે જ, તે સમયના સમાજજીવનનું ચિત્રણ ઝીણવટભર્યું છે.
કાન્હડદેએ તેને પરાજય આપ્યો. તેથી અલાઉદ્દીને નાહર મલિકના નેતૃત્વમાં મોટી સેના મોકલી જેણે કાન્હડદેના ભત્રીજા સાંતલસિંહના ગઢ સમિયાણાને ઘેરો ઘાલ્યો પરંતુ સાંતલસિંહ અને કાન્હડદેની સેનાએ મલિકની મુસ્લિમ સેનાના હાલહવાલ કરી નાખ્યા.
આ કૃતિમાં વિવિધ રસો જેવા કે વીરરસ, વીરકરૂણરસ, સમર્પણરસ, શૃંગારરસ વગેરેનું નિરૂપણ છે. કૃતિ દુહા, ચોપાઈ, રાસ, અને ગીતના ઢાળ ધરાવે છે. આ પ્રબંધ 'હમ્મીરપ્રબંધ' જેવી કૃતિઓ માટે અનુકરણીય બન્યું છે.
પિસ્સાઈ નવ વર્ષનાં હતાં ત્યારે તેમનાં માતા-પિતા અલગ થયાં. બારમા ધોરણની પરીક્ષામાં તેમનું પ્રદર્શન સારું ન રહેતાં તેમના પિતાએ તેમને તરછોડી દીધા તેથી તેઓ પોતાનાં માતા પાસે આવી ગયાં. ત્યાં તેમણે બાઇક ચલાવવાની શરૂઆત કરી અને તેઓ મિત્રો સાથે વિકએન્ડ બાઇક ટ્રિપ્સ પર જતાં. ત્યારબાદ તેઓ એમટીવી પરના એક શોમાં દેખાયાં જ્યાં તેમણે ગુજરાતથી મેઘાલયના ચેરાપુંજી સુધીની 8,000 કિલોમિટર લાંબી સફર બાઇક પર 24 દિવસમાં પૂર્ણ કરી હતી.
એશ્વર્યા પિસ્સાઈ ભારતીય સર્કિટ અને ઑફ-રોડ મોટરસાઇકલ રેસર છે. તેઓ મોટરસાઇકલ પર મોટરસ્પૉર્ટમાં વિશ્વનો ખિતાબ મેળવનારાં પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી છે. તેમણે એફઆઈએમ વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લીધો હતો અને મહિલા વર્ગમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હતું તેમજ 2019માં જુનિયર કૅટેગરીમાં બીજા ક્રમે રહ્યાં હતાં. આ સ્પર્ધામાં બે દિવસમાં વિવિધ ભૂપ્રદેશોમાં સળંગ 800-1,000 કિલોમિટરનું અંતર કાપવાનું હોય છે.
પિસ્સાઈનો જન્મ અને ઉછેર બેંગલુરુમાં થયો હતો. પ્રાથમિક શિક્ષણ દરમિયાન જ તેમણે બાઇકર બનવાનું નક્કી કર્યું હતું પરંતુ તેમનાં માતાપિતા અને દાદા-દાદી શરૂઆતમાં ઇચ્છતાં હતાં કે તેઓ કોઈ સામાન્ય નોકરી કરે. જોકે તેમનાં માતાએ તેમને રેસર બનવા માટે ટેકો આપ્યો.
બારિન્દ્રકુમાર ઘોષ અને રાસબિહારી બોઝના નજીકના સહયોગી તરીકે તેમણે ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિય ભાગ લીધો હતો. મુરારીપુકુર ષડયંત્ર અને બોમ્બ કેસ જેવી ઘટનાઓ સાથે તેમનો સીધો સંબંધ હતો. તેઓ આત્મોન્નતિ સમિતિના સ્થાપક સભ્ય હતા, જે એક ગુપ્ત ક્રાન્તિકારી સમાજ અને યુગાંતર જૂથનો એક ભાગ હતો. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત દરમિયાન ભારતીય ક્રાંતિકારીઓએ કંઈક સાહસિક કાર્ય કરવાનું નક્કી કર્યું, જેના પરિણામે ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના હેતુ માટે પૂરતી સંખ્યામાં હથિયારો મેળવવામાં મદદ મળી શકે. ૧૯૦૫માં બંગાળના ભાગલા પછી બ્રિટિશ શાસન સામેના વિરોધનું દૃશ્ય પહેલેથી જ આત્યંતિક બની ગયું હતું. તેની શરૂઆત વંદે માતરમ્ અખબાર સામે રાજદ્રોહના કેસથી થઈ હતી, જેમાં ઓરોબિંદો ઘોષ અને બિપિન બિહારી ગાંગુલી જેવા નેતાઓ પર સરકાર સામેના વિરોધને પ્રોત્સાહન આપવામાં તેમની સંડોવણી સાબિત કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. બિપિન બિહારી ગાંગુલીને ૬ મહિનાની જેલની સજા થઈ હતી.
તેઓ ૧૯૨૧માં અસહકારની ચળવળ દરમિયાન ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા અને ૧૯૩૦માં બંગાળ રાજ્ય સમિતિની પરિષદમાં અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું હતું. તેઓ ૧૯૪૨માં ભારત છોડો આંદોલનમાં જોડાયા હતા. તેમને સમગ્ર જીવન દરમિયાન ૨૪ વખત મંડાલય, રંગૂન અને અલીપોર ખાતે કેદ કરવામાં આવ્યા હતા.
૧૯૧૫માં યુગાંતર જૂથે કરેલી કાર લૂંટ અને કોલકાતાના બેલિયાઘાટામાં એક વેપારીની ઓફિસમાં તેમણે જતીન્દ્રનાથ મુખરજીને મદદ કરી હતી. હથિયારો સાથેની તે ઘટનાઓ માટે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
તેમનો જન્મ ૫ નવેમ્બર ૧૮૮૭ના રોજ બંગાળ પ્રેસિડેન્સીના હાલીશહર માં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ અક્ષયનાથ ગાંગુલી હતું.
તેમનો જન્મ અમદાવાદના ચંદરવામાં થયો હતો, તેમના ગામના નામને અટક તરીકે ધારણ કરી તેઓ ચંદરવાકર બન્યા હતા. તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ ચંદરવા, બોટાદ અને લીંબડીમાં લીધું હતું. ૧૯૩૯માં તેઓ મૅટ્રિક થયા. અમદાવાદની ગુજરાત કૉલેજમાંથી મુખ્ય વિષય ગુજરાતી સાથે તેઓ ૧૯૪૪માં બી.એ. અને ત્યાર બાદ ૧૯૪૬માં ગુજરાત વિદ્યાસભાના અનુસ્નાતક ભવનમાંથી એમ.એ. થયા. અમદાવાદની એચ. એલ. કૉમર્સ કૉલેજમાં ૧૯૪૭થી અને બી. ડી. આર્ટ્સ કૉલેજમાં ૧૯૫૬થી તેઓ અધ્યાપનકાર્ય કરતા હતા. ૧૯૬૦થી તેમણે સૌરાષ્ટ્રની વિવિધ કૉલેજોમાં અધ્યાપનકાર્ય કર્યું અને ૧૯૬૯થી ૧૯૭૬ સુધી તેઓ સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના લોકસંસ્કૃતિ અને ચારણી સાહિત્ય વિભાગમાં રીડર રહ્યા. ત્યારબાદ તેમણે તેમના વતન ચંદરવામાં લોકાયતન સંસ્થામાં પ્રાધ્યાપક અને માનદ્ નિયામક તરીકે કાર્ય કર્યું. ૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૯૫ ના દિવસે અમદાવાદમાં તેમનું અવસાન થયું.
પુષ્કર પ્રભાશંકર ચંદરવાકર (જ. ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૧, ચંદરવા, જિ. અમદાવાદ; અ. ૧૬ ઑગસ્ટ ૧૯૯૫, અમદાવાદ) એ એક ગુજરાતી નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, એકાંકીકાર, લોકસાહિત્યના સંશોધક, સંપાદક છે. ઝવેરચંદ મેઘાણી પછી લોકસાહિત્ય અને લોકસંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે ચંદરવાકરનું પ્રદાન ઉલ્લેખનીય માનવામાં આવે છે. તેઓ ર. ર. ર., પુષ્પજન્ય, સુધીર ઘોષ તખલ્લુસો હેઠળ પોતાનું સાહિત્ય લખતા. તેમને ૧૯૪૫માં સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના કાર્ય બદ્દલ કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
તેમની નવલકથાઓની જેમ એકાંકીઓ પણ ભાલ અને નળકાંઠાના ગ્રામપ્રદેશના લોકોના જીવનને દર્શાવે છે. નવલકથાની જેમ અહીં પણ તેમણે આ પ્રદેશની બોલીઓનો પ્રયોગ કર્યો છે.
તેઓ ર. ર. ર., પુષ્પજન્ય, સુધીર ઘોષ જેવા ઉપનામ હેઠળ પોતાનું સાહિત્ય લખતા. ઝવેરચંદ મેઘાણી પછી લોકસાહિત્ય અને લોકસંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે ચંદરવાકરનું પ્રદાન ઉલ્લેખનીય માનવામાં આવે છે. તેમને ૧૯૪૫માં સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના કાર્ય બદ્દલ કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.
તેઓ વાસ્તવદર્શી પ્રાદેશિક નવલકથાકાર છે. તેમની લોકપ્રિય નવલકથાઓમાં પઢાર, કોળી જેવી જાતિઓના રીતરિવાજ અને વટવહેવારનું પ્રભાવક નિરૂપણ છે. તેમણે ૧૫થી વધુ નવલકથાઓ લખી છે જે પૈકી કેટલીક નીચે પ્રમાણે છે:
૩૧ ઑક્ટોબર ૧૯૮૪ની સવારે, તેમની માતાના બે અંગરક્ષકોએ તેમની માતાની હત્યા કરી હતી; તે દિવસે પાછળથી, ગાંધીને વડા પ્રધાન નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આગામી કેટલાક દિવસોમાં તેમના નેતૃત્વની તપાસ કરવામાં આવી હતી, કારણ કે સંગઠિત ટોળાઓએ શીખ સમુદાય વિરુદ્ધ રમખાણો કર્યા હતા, જેના પરિણામે દિલ્હીમાં રમખાણો થયા હતા. ડિસેમ્બરમાં, કૉંગ્રેસ પક્ષ માટે લગભગ રાષ્ટ્રવ્યાપી સહાનુભૂતિને કારણે પક્ષે અત્યાર સુધીના સૌથી મોટી લોકસભાની બહુમતી મેળવી ૫૪૨ બેઠકોમાંથી ૪૧૧ બેઠકો મળી હતી. રાજીવ ગાંધીના કાર્યકાળમાં વિવાદો પેદા થયા હતા જેમાં ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના અને શાહબાનો કેસનો સમાવેશ થાય છે. ૧૯૮૮માં તેમણે માલદીવ્સમાં બળવાને દબાવી દીધો હતો અને જેવા આતંકવાદી તમિલ જૂથોનો વિરોધ કર્યો હતો અને પછી ૧૯૮૭માં શ્રીલંકામાં શાંતિ સેના મોકલીને લિબરેશન ટાઈગર્સ ઓફ તમિલ ઇલમ સાથે સંઘર્ષ ખોલવા તરફ દોરી ગયા હતા. ૧૯૮૭ના મધ્યમાં બોફોર્સ કૌભાંડમાં તેમની ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત છબીને નુકસાન થયું હતું અને ૧૯૮૯ની ચૂંટણીમાં તેમના પક્ષને મોટી હાર જોવા મળી હતી.
તેમના મોટાભાગના બાળપણ દરમિયાન, તેમના દાદા જવાહરલાલ નેહરુ વડાપ્રધાન હતા. યુનાઈટેડ કિંગડમમાં તેમણે અભ્યાસ કર્યો હતો અને ૧૯૬૬માં તેઓ ભારત પરત ફર્યા હતા અને રાજ્યની માલિકીની ઇન્ડિયન એરલાઇન્સના વ્યાવસાયિક પાયલોટ બન્યા હતા. ૧૯૬૮માં તેમણે સોનિયા ગાંધી સાથે લગ્ન કર્યા; દંપતિ દિલ્હીમાં પોતાનાં બાળકો રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડરા સાથે જીવનમાં સ્થાયી થયા હતા. ૧૯૭૦ના દાયકામાં, તેમના માતા ઈન્દિરા ગાંધી વડા પ્રધાન હતા અને તેમના ભાઇ સંજય ગાંધી સંસદ સભ્ય હતા; તેમ છતાં, રાજીવ ગાંધી રાજકારણથી દૂર રહ્યા હતા. ૧૯૮૦ના દાયકામાં વિમાન દુર્ઘટનામાં સંજયના અવસાન પછી, ગાંધીએ અનિચ્છાએ ઈન્દિરાજીના આદેશથી રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો. તે પછીના વર્ષે તેમણે તેમના ભાઈની સંસદીય બેઠક અમેઠી જીતી હતી અને લોકસભાના સભ્ય બન્યા હતા. રાજીવને કોંગ્રેસ પક્ષના જનરલ સેક્રેટરી બનાવવામાં આવ્યા હતી અને ૧૯૮૨ એશિયાઇ રમતોત્સવના આયોજનમાંં નોંધપાત્ર જવાબદારી આપવામાં આવી હતી.
૧૯૯૧ની ચૂંટણી સુધી રાજીવ ગાંધી કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રહ્યા હતા. જ્યારે તેઓ ચૂંટણીઓ માટે ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમને એલટીટીઈ દ્વારા આત્મઘાતી બોમ્બર દ્વારા હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેમની વિધવા સોનિયા ૧૯૯૮માં કોંગ્રેસ પક્ષના અધ્યક્ષ બન્યા હતા અને ૨૦૦૪ અને ૨૦૦૯ની સંસદીય ચૂંટણીઓમાં પક્ષને વિજય અપાવ્યો હતો. તેમના પુત્ર રાહુલ સંસદ સભ્ય છે અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વર્તમાન પ્રમુખ છે. ૧૯૯૧માં ભારત સરકારે તેમને મરણોત્તર ભારત રત્ન, દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક પુસ્કાર એનાયત કર્યો હતો. ૨૦૦૯માં ઇન્ડિયા લીડરશિપ કોન્ક્લેવમાં રાજીવ ગાંધીને આધુનિક ભારતના ક્રાંતિકારી નેતા પુરસ્કાર મરણોત્તર આપવામાં આવ્યો હતો.
રાજીવ ગાંધી ‍ એક ભારતીય રાજકારણી હતા, જેમણે ૧૯૮૪થી ૧૯૮૯ સુધી ભારતના છઠ્ઠા વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપી હતી. તેમના માતા, વડા પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધી, ૪૦ વર્ષની ઉંમરે સૌથી નાના ભારતીય વડાપ્રધાન બન્યા હતા. ગાંધી રાજકીય રીતે શક્તિશાળી નેહરુ-ગાંધી પરિવારનો હિસ્સો હતા, જે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષ સાથે સંકળાયેલા હતા.
લોકપ્રિય ટીવી સિરિયલ સીઆઈડી અને વિવિધ એક્શન મૂવીઝ જોતા ઘોષ બંદૂકો અને ગોળીઓ તરફ આકર્ષાયાં. 2008ના ઑલિમ્પિક ગોલ્ડ મેડલ વિજેતા અભિનવ બિન્દ્રાને જોયા પછી તેમણે વ્યાવસાયિક રૂપે આગળ વધવાનું નક્કી કર્યું. જ્યારે તેઓએ શરૂઆત કરી ત્યારે પ્રેક્ટિસ કરવા માટે કોઈ રેન્જ કે ઇલેક્ટ્રૉનિક ટાર્ગેટ નહોતો. આથી તેઓએ પોતાના લક્ષ્યને સાધવા માટે હૅન્ડ પુલીનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો.
મેહુલી ઘોષ મધ્યમ વર્ગીય પરિવારમાંથી આવે છે. તેમના પિતા રોજિંદું કામ કરતા અને તેમનાં માતા ગૃહિણી હતાં. શરૂઆતમાં તેમના કુટુંબને તેમની તાલીમ માટે આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો પરંતુ આખરે તેઓ તેમને મદદ કરવા સક્ષમ થયા હતા.
2014માં ઘોષ દ્વારા ચલાવાયેલી ગોળીથી આકસ્મિક રીતે એક વ્યક્તિને ઈજા પહોંચી હતી. તેના કારણે ઘોષને આઘાત લાગ્યો અને તેઓ ડિપ્રેશનમાં આવી ગયાં. ત્યારબાદ તેમનાં માતાપિતા તેમને અર્જુન ઍવૉર્ડ વિજેતા જયદીપ કર્માકરની એકૅડેમીમાં લઈ ગયા.
હવે તેમને બીજો પડાવ પાર કરવાનો હતો અને તેઓ ટ્રેનિંગ પૂરીને કરીને મોડી રાતે ઘરે આવતાં હતાં. તેમની સફળતા માટે તેઓએ તેમનાં માતાપિતા અને કોચનો આભાર માન્યો હતો.
મેહુલી ઘોષ એક ભારતીય શૂટર છે. 16 વર્ષની ઉંમરે તેઓએ 2016ની રાષ્ટ્રીય શૂટિંગ ચૅમ્પિયનશિપમાં નવ મેડલ જીત્યા હતા.તેમણે જાપાનમાં 2017માં એશિયન એરગન ચૅમ્પિયનશિપમાં પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.
ભાવના કંઠ ભારતની પ્રથમ મહિલા ફાઇટર પાઇલટો પૈકીની એક છે. તેમને, તેમના બે સહયોગીઓ, મોહાના સિંહ અને અવની ચતુર્વેદી સાથે પ્રથમ ફાઈટર પાયલોટ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. આ ત્રણેયને જૂન ૨૦૧૬માં ભારતીય વાયુસેનાના ફાઇટર સ્ક્વોડ્રનમાં શામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. રક્ષા મંત્રી મનોહર પર્રિકરે તેમને ઔપચારિક રીતે જોડાવ્યા હતા. ભારત સરકારે પ્રાયોગિક ધોરણે મહિલાઓ માટે ભારતીય વાયુસેનામાં લડાયક ક્ષેત્ર ખોલવાનો નિર્ણય કર્યા પછી, આ ત્રણેય મહિલાઓને આ કાર્યક્રમ માટે પ્રથમ પસંદ કરવામાં આવી હતી.
તેમણે બારૌની રિફાઇનરીની ડી.એ.વી. પબ્લિક સ્કૂલમાંથી પોતાનો શાલેય અભ્યાસ પૂરો કર્યો. તેમણે રાજસ્થાનના કોટામાં એન્જિનિયરિંગ પ્રવેશ પરીક્ષાઓની તૈયારી કરી. ત્યાર બાદ તેઓ બેંગલુરુની બી.એમ.એસ. કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગમાં મેડિકલ ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં બેચલર ઓફ એન્જિનિયરિંગના અભ્યાસમાં જોડાયા. તેઓ ૨૦૧૪માં સ્નાતક થયા અને આઇટી જાયન્ટ ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસમાં ભરતી થયા.
તેમનો જન્મ ૧ ડિસેમ્બર ૧૯૯૨ ના દિવસે દરભંગા, બિહારમાં થયો હતો. તેમના પિતા તેજ નારાયણ કંઠ ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશનમાં ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયર છે અને માતા રાધા કંઠ ગૃહિણી છે. મોટા થતાં તેમને ખો ખો, બેડમિન્ટન, તરણ જેવી રમતો અને ચિત્રકળામાં રસ ઉત્પન્ન થયો હતો.
જૂન ૨૦૧૬માં, તેમણે હૈદરાબાદના હકીમપેટ એરફોર્સ સ્ટેશન પર કિરણ ઇન્ટરમીડિયેટ જેટ ટ્રેનર્સ પર છ મહિનાની લાંબી સ્ટેજ-૨ ની તાલીમ લીધી, ત્યારબાદ તે જ વર્ષે તેમને ડીંડીગલની એરફોર્સ એકેડેમીમાં કમ્બાઈન્ડ ગ્રેજ્યુએશન પરેડ સ્પ્રિંગ ટર્મમાં ફ્લાઈંગ ઓફિસર તરીકે કામ મળ્યું
તેમણે હંમેશા વિમાનો ઉડાવવાનું સપનું જોયું હતું. તેમણે એરફોર્સ કોમન એડમિશન ટેસ્ટ આપી અને તેમની વાયુસેનામાં જોડાવા માટે પસંદગી કરવામાં આવી. સ્ટેજ-૧ની તાલીમના ભાગરૂપે, તેઓ ફાઇટર સ્ટ્રીમમાં જોડાયા.
ઉદયનકથાનો ઉત્તરાર્ધ આ છ અંકના બનેલા નાટકમાં રજૂ થયો છે. વાસવદત્તા સાથે વિલાસોમાં રચ્યાપચ્યા રાજા ઉદયનના રાજ્યનો કેટલોક ભાગ પાડોશી રાજા આરુણિ પડાવી લે છે. તે પાછું મેળવવા માટે વાસવદત્તાને આગમાં બળી ગયાની, અને તેને બચાવવા જતાં પ્રધાન યૌગંધરાયણ પણ બળી જવાની, અફવા, ફેલાવીને મગધની રાજકુમારી પદ્માવતી સાથે ઉદયનને બીજી વાર પરણાવવાની યોજના ઉદયનના પ્રધાનો ઘડે છે. પ્રથમ એ કપ વેશપલટો કરીને વાસવદત્તા અને યૌગંધયણ મગધના, તપોવનમાં, આવે છે. ત્યાં મગધની રાજકુમારી પદ્માવતી પારો વાસવદત્તાન, પોતાની પ્રોષિતભર્તૃકા બહેન ગણાવી થાપણ તરીકે યૌગંધયણ મૂકે છે. તપોવનમાં લાવાણકમાંથી આવેલો બ્રહ્મચારી, ત્યાં વાવંદના, અને, યૌગંધરાયણ બળી નો વૃત્તાન્ત જણાવે છે, વાસવદત્તાને માટે ઉદયનના અપૂર્વ પ્રેમની વાત સાંભળી પદ્માવતી રાજા ઉદયન ફરી, પરણશે કે નહિ તે વિશે વિચારે છે.
પાંચમાં અંકમાં પાવની, શિરોવેદનાને કારણે સમુદ્રગૃહમાં રહેલી છે એવી ખબર પડતાં ગુજા વિદૂષકની સાથે સમુદ્રગૃહમાં જાય છે, પણ પદ્માવતી, ત્યાં પહોંચી, ન હોવાથી તે ત્યાં આડે પડખે થાય છે, વાસવદત્તા પણ પદ્માવતીની, ખબર કાઢવા ત્યાં આવી પહોંચે છે, રાજા નિંદ્રામાં, વાસવદત્તા સાથે વાત કરે છે, વાસવદત્તા તેનો હાથ પથારીમાં સરખો કરીને જતી રહે છે એથી રાજા જાગીને વાસવદત્તાને જુએ છે, છતાં ત્યાં આવેલો વિદૂષક ઉદયને સ્વપ્નમાં વાસવદત્તાને જોઈ હશે એમ જણાવે છે. આરુણિ સામે યુદ્ધમાં જવાનો સંદેશો ઉદયનને મળતાં તે ત્યાં જાય છે.
ચોથા અંકમાં પદ્માવતી, વાસવદત્તા વગેરે સાથે અમદવનમાં આવે છે, બીજી બાજુથી ઉદયન વિદૂષક સાથે ત્યાં આવી પહોંચે છે, તેથી પદ્માવતી વગેરે. માધવીલતાના મંડપમાં જતાં રહે છે અને ઉદયન વિદપક સાથે, લતામંડપની બહાર બેસી વાત કરે છે, ઉદયન પોતાને વાસવદત્તા વધુ પ્રિય હોવાનો અભિપ્રાય વિદૂષક સાથેની વાતચીતમાં જણાવે છે. વિદૂષક વાસવદત્તાના મૃત્યુની યાદ અપાવે છે તેથી ઉદયનની આંખમાં, આંસુ આવે છે, ત્યાં પદ્માવતી આવી પહોંચે છે તેથી ઉદયન ફલની, પરાગરજ આંખમાં પડવાનું બહાનું કાઢે છે.
બીજા અંકમાં નિકટ સંબંધવાળાં. પદ્માવતી અને વાસવદત્તા કંદુક કીડામાંથી પદ્માવતીનાં લગ્નની, વાત કરે છે અને પદ્માવતી રાજા ઉદયન તરફ આકર્ષાયાની વાત દાસી વાસવદત્તાને જણાવે છે. એટલામાં ઉદયન સાથે પદ્માવતીનાં લગ્ન ગોઠવાયાંની વાત જાહેર થાય છે.
સ્વપ્નવાસવદત્તા એ સંસ્કૃત કવિ ભાસ રચિત નાટક છે. ભાસનાં નાટકોમાં આ નાટક પ્રાચીન અને આધુનિક બધા વિવેચકોએ શ્રેષ્ઠ નાટક માન્યું છે.
રાષ્ટ્રીય નમક સત્યાગ્રહ સ્મારક અથવા રાષ્ટ્રીય મીઠા સત્યાગ્રહ મેમોરિયલ અથવા દાંડી મેમોરિયલ એ દાંડી, ગુજરાત, ભારતમાં આવેલું એક સ્મારક છે, જે મીઠા સત્યાગ્રહના કાર્યકરો અને સહભાગીઓનું સન્માન કરે છે. આ સત્યાગ્રહ સંસ્થાનવાદી ભારતમાં અહિંસક સવિનય કાનૂનભંગની ચળવળ હતી, જેનું નેતૃત્વ ૧૯૩૦ માં મહાત્મા ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ સ્મારક સમુદ્ર કિનારે જમીન પર ફેલાયેલું છે. આ સ્મારક દરિયાકાંઠે આવેલા દાંડી નામના નગરમાં આવેલું છે જ્યાં ૬ એપ્રિલના ૧૯૩૦ન દિવસે દાંડી યાત્રા પૂર્ણ થઈ હતી અને અંગ્રેજ સરકારનો મીઠા પરનો ઈજારો સમુદ્ર પાણી ઉકાળી મીઠું ઉત્પન્ન કરી તોડવામાં આવ્યો હતો. આ પરિયોજના અંદાજીત ના ખર્ચે વિકસાવવામાં આવી હતી.
આ સ્મારક અંગ્રેજી "" આકારની સ્ટીલ ફ્રેમ ધરાવે છે જે બે હાથનું પ્રતીક છે. તેને દરિયા કિનારાના વાતાવરણથી બચાવવા માટે, તે કાટ-વિરોધી સામગ્રીઓથી બનાવેલું છે. સ્મારકની ટોચ પર, મૂકવામાં આવેલો કાંચનો ઘન મીઠાના સ્ગટિકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ ક્યુબને રાત્રે લેઝર લાઇટ્સ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે જે પિરામિડનો અભાસ આપે છે. ક્યુબના છત્ર હેઠળ, ઊંચી ગાંધીજીની આગે કૂચ કરતી પ્રતિમા મૂકવામાં આવી છે. ૨૦૧૪ માં આ પ્રતિમાને મુંબઈમાં સાઠ અલગ અલગ ટુકડાઓમાં ઢાળી, એક પ્રતિમા સ્વરૂપે જોડી અને દાંડીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવી હતી. તેમાં બે વર્ષથી વધુ સમય લાગ્યો હતો. સદાશિવ સાઠે દ્વારા તેનું શિલ્પ તૈયાર કરાયું છે.
મુખ્ય સ્મારકની ડાબી બાજુ ૭૯ સ્વયંસેવકોવાળી ગાંધીજીની ખરા માપની પ્રતિમા છે. આ મૂર્તિઓ કાંસાની બનેલી છે. તેનું નિર્માણ કરવા વિશ્વભરના શિલ્પીઓ માટે એક ખુલ્લું આમંત્રણ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતો અને ભારત, ઑસ્ટ્રિયા, બલ્ગેરિયા, બર્મા, જાપાન, શ્રીલંકા, તિબેટ, યુકે અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી ૪૦ શિલ્પકારોની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. દરેક શિલ્પકારે બે-બે શિલ્પો બનાવ્યાં હતા. માટીના શિલ્પો પૂર્ણ થયા પછી, મોલ્ડ અને ફાઇબરના બીબાં બનાવવામાં આવ્યા હતા અને શિલ્પોને જયપુરના સ્ટુડિયો સુકૃતિ દ્વારા સિલિકોન-કાંસાની મિશ્રધાતુમાં ઢાળવામાં આવ્યા હતા.
સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં ગાંધી દ્વારા આત્મનિર્ભરતાના ગુણ પર ભાર મુકાયો હતો તે ગુણને ફરીથી સ્થાપિત કરવા માટે, સ્મારકને તેની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે આત્મનિર્ભર બનાવાયું છે. આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટે ૪૦ સોલાર વૃક્ષો સ્થાપિત કરવામાં આઅવ્યા છે. આને લીધે આ સ્મારક શૂન્ય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ બને છે. દિવસ દરમિયાન ઉત્પન્ન થતી ઊર્જા વીદ્યુત ગ્રીડ માં ઉમેરવામાં આવે છે અને રાત્રે, જરૂરી ઊર્જા ગ્રીડમાંથી પાછી આયાત કરવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ ખર્ચાળ બેટરીઓને સ્થાપવાની અને જાળવવાની જરૂરિયાતને ટાળે છે.
રાષ્ટ્રીય મીઠા સત્યાગ્રહ મેમોરિયલને વિકસાવવા માટેની પરિયોજના ઉચ્ચ કક્ષાની દાંડી મેમોરિયલ કમિટી દ્વારા અપાયેલ પરિકલ્પના અને સલાહ અનુસાર કરવામાં આવી હતી અને ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ મંત્રાલયે તેને સમર્થન આપ્યું હતું. આઈ. આઈ. ટી. મુંબઈએ ડિઝાઈન કોઓર્ડિનેશન એજન્સી તરીકે સેવાઓ પ્રદાન કરી હતી. ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ૩૦ મી જાન્યુઆરી, ૨૦૧૯ ના રોજ મહાત્મા ગાંધીની પુણ્યતિથીના દિવસે આ સ્મારકનું ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.
મુલાકાતીઓને ચળવળના ઉદ્દેશ્ય સાથે જોડાવવા માટે, સૌર મીઠું બનાવવાની તકતીઓ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. સ્મારક મુલાકાતીઓની મુલાકાતના સ્મૃતિચિહ્ન તરીકે, ઘરે એક ચપટી મીઠું લઈ જવાની છૂટ છે. આ પ્રવૃત્તિનો હેતુ મહાત્માની વ્યૂહાત્મક તેજસ્વીતાની ઉજવણી કરવાનો છે, જેમણે સ્વતંત્રતા તરફ દોરી જવા માટે મીઠાના શક્તિશાળી રૂપકનો ઉપયોગ કર્યો.
મીઠાના સત્યાગ્રહના દરિયા કાંઠાનો પ્રતીક દર્શાવવા માટે કૃત્રિમ તળાવ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ તળાવ અભેદ્ય, જીઓટેક્સટાઈલ આધારિત તળાવ છે, મીઠાના આયાતી ગળતરને અટકાવવા માટે નીચેથી અને ઉપરથી સીલ કરવામાં આવે છે. તળાવ વરસાદી પાણીથી ભરેલું છે જેને શુદ્ધિ કરણ પ્રક્રિયા કરી નિર્મળ ચળકતું શુધ્ધ પાણી બનાવવામાં આવે છે.
તેમાં સંખ્યાબંધ પ્રતિષ્ઠિત નેતાઓ હતા, જેમાં મોટા ભાગના જૂના કોંગ્રેસીઓ હતા. ઉદાહરણ તરીકે, ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારી, ટંગુતુરી પ્રકાશમ પંતુલુ, મીનુ મસાણી, એનજી રંગા, દર્શન સિંહ ફેરુમાન, ઉધમ સિંહ નાગોકે અને કન્હૈયાલાલ મુનશી. પક્ષની રચના માટે ઉશ્કેરણી એ ડાબેરી વળાંક હતો જે કોંગ્રેસે અવડી અને નાગપુરના ઠરાવોમાં લીધો હતો. સ્વતંત્ર પક્ષ "લાયસન્સ રાજ" નાબૂદ કરીને બજાર આધારિત અર્થવ્યવસ્થાની હિમાયત કરતો હતો, જો કે તેણે અનિયંત્રિત બજાર જેવી નીતિઓનો વિરોધ કર્યો હતો. સ્વતંત્રને ભારતીય રાજકીય સ્પેક્ટ્રમના આર્થિક જમણેરી સ્થળ પર માનવામાં આવે છે, પણ તે હિંદુ-રાષ્ટ્રવાદી ભારતીય જનસંઘની જેમ ધર્મ-આધારિત પક્ષ ન હતો. ૧૯૬૦માં રાજગોપાલાચારી અને તેમના સાથીદારોએ ૨૧ મુદ્દાનો ઢંઢેરો તૈયાર કર્યો હતો; જેમાં આઝાદીની લડત દરમિયાન નેહરુના સહયોગી અને અત્યાર સુધી કોંગ્રેસીઓ હોવા છતાં સ્વતંત્રતાની રચના શા માટે કરવી પડી હતી તે વર્ણવ્યું હતું. વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુ સ્વતંત્ર પક્ષની ખૂબ ટીકા કરતા હતા, અને પક્ષને "પ્રમુખો, કિલ્લાઓ અને જમીનદારોના મધ્યમ યુગના" તરીકે ઓળખાવતા હતા.