polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Chaidh e a dh’ainmeachadh na thosgair gus na Stàitean Aonaichte leis an Riaghaltas aig Marroquín, far an robh e na air a bhith na mhinistear a’ chogaidh ro làimhe dìreach mus do chaill Coloimbia Panamá, is an dùthaich a’ dòrtadh na fala leis gu robh Cogadh na Mìle Làithean ann.
Dh’ obair e gu dlùth le riochdairean nam Libearalach agus ceannardan dà bhuidheann sgarte a’ Phàirtidh Thòraidh, ged a dh’fhàgadh air gun do lughdaich e mòran dhe com-pàirteachadh nam Libearalach ann am poileataigs gus ceannas nan Tòraidh a dhaingneachadh.
Rugadh e 8mh am Màrt 1798 ann an La Ceja, Antioquia, is e mac María Antonia González agus José María de Aranzazu a bh’ ann is ‘s e fear-malairt gu math beartach dhe freumhan Spàinnteach a bha na athair. Na òige, dh’ionnsaich e Lagh aig a’ Cholaiste San Bartolomé, ann am Bogotá.
Le sin, bha e na cheann-suidhe Cholombia eadar 1841 agus 1842, fhad ’s a bha Alcántara Herrán air dhìth is esan a’ stiùireadh na feachdan armachd aig àm Cogadh nan Àrdanach, agus leis nach b’ urrainn dhan leas ceann-suidhe, Domingo Caycedo Santamaría, an dreuchd fhaighinn air sgàth gu robh e tinn.
Sa Bheurla, 's e "the Cairngorms" a tha air Am Monadh Ruadh air fad, air sgàth 's gu bheil dà bheinn den ainm anns a' mhonadh agus gun do dh'innis streapadairean gu tric gun deach iad a shreap na Càrnan Gorma, sa Bheurla "the Cairngorms".
Bha an RMS Lusitania 'na long-loidhne a shealbh Loidhne Cunard. Chaidh a togail le John Brown and Company de Bhruaich Chluaidh, Alba. Thogadh i a bhi agus chaidh a claradh mar "Corsair Armaichte Mearseantachd", gnìomh a choisinn taic-airgid do Chunard bhon Riaghaltas Bhreatuinneach. A dh'aindeoin sin ach cha deach a h-uidheamachadh le gunnaichean. Bha i air bhualadh le spaileart bho bata-aigil Ghearmailteach air a' Chèitein 7 1915 agus chaidh i fodha an 18 mionaidean, ochd mìltean far An Seancheann , Eireann.
Còmhla leis na h-Iùdhaich, dh'iarr na Nàsaich cuideachd a mharbhadh na Romani, Pòlainnich dhùthchasach agus Slàbhaich eile, prìosanaich cogaidh on t-Aonadh Sobhiat, Comannaich, Clachairean, fir cho-sheòrsach, Pàpanaich, ciorramaich, agus daoine eile gum foillsicheadh maoidheadh ris na Nàsaich 'nan tòrachd airson chumhachd.
Gabhaidh comharrachaidhean nas fharsainge a-steach eadar 220,000 agus 1,500,000 Roma, agus na 200,000 ri 300,000 ciorramaich a bha air mharbhadh, oir bha na roinnean seo cuideachd roghnaichte airson sgrios. Gabhaidh comharrachadh nas fharsainge fhathast a-steach na luchd-dealachaidh cràbhach 's sluagh-iùlach, dà ri trì millean prìosanaich-cogaidh Sobhiat, agus 5,000 ri 15,000 fir cho-sheòrsach, a' cur an àireimh iomlain ri naoi millean.
Sgrìobh Donald Niewyk agus Francis Nicosia san Columbia Guide to the Holocaust gu bheil am facal air chleachdadh gu cumanta a chiallachadh am mòr-mhort, agus an oidhirp a sgrios às, nan Iùdhach Eòrpach, 's mar sin chuireadh sin an àireamh iomlan nan ìobairteach ri beagan fo sia millean — mun chuairt 78 sa' cheud nan 7.3 millean Iùdhach 'san Roinn-Eòrpa at the time.
B’ e Joaquín Mariano de Mosquera y Arboleda fear-lagha, saighdear, stàitire, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia, a bha na cheann-suidhe na dùthcha, ris an canar Coloimbia Mhòr a-nis, eadar an t-Ògmhios agus an t-Sultain 1830, agus an uair sin eadar an Cèitean agus an t-Samhain 1831.
B’ e sàr fhear-lagha a bh' ann agus bha cliù aige a chionn ’s gur e deagh riaghladair sìobhalta a bh’ ann airson a’ bhaile aige fhèin rè àm cogadh na neo-eisimeileachd, agus fhuair e àite mar bhall a’ Mhòr-Dhàil aig àm na Coloimbia Mòire is e na mhinistear cuideachd.
Bha am pàrtaidh an sàs anns an iomairt airson fèin-riaghlaidh ann an Alba, mar phàirt do prògram feadarail a’ phàirtidh do Bhreatainn air fad, is iad an sàs cuideachd ann an Co-chruinneachadh Bun-reachdail na h-Alba còmhla ris na Làbaraich, Pàrtaidh Uaine na h-Alba, aonaidhean-ciùird agus eaglaisean.
Fhuair iad 17 seataichean ann am Pàrlamaid na h-Alba aig na taghaidhean Albannach ann an 1999 is stèidhich iad co-bhann leis na Làbaraich, airson atharrachadh ann an lagh taobh chaitheamh an fhoghlaim is mion-atharrachadh ann an siostam taghadh na h-Alba.
e earrann Albannach Pàrtaidh Libearal Deamocratach na Breatainne air fad a th’ann am Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba (Beurla: Scottish Liberal Democrat Party, A' Bheurla Ghallda: Scots Leeberal Democrat Pairty) is chaidh am pàrtaidh seo a chruthachadh ann an 1988 tro aonadh a’ Phàrtaidh Libearal còmhla ris a’ Phàrtaidh Sòisealta Deamocratach ann an Alba.
Ryanair (Alacant, Berlin-Schönefeld, Billund, Bologna, Bournemouth, Bratislava, Bremen, Cagliari, Carcassonne, Baile Átha Cliath, Grenoble, Hahn, Kraków, Leipzig-Altenburg, Limoges, Łódź, Málaga, Malta, Marseille, Palma de Mallorca, Pisa, Poitiers, Poznań, An Ròimh-Ciampino, Shannon, Stockholm-Skavsta, Torino, Weeze, Wrocław, Zadar)
Chaidh Joaquín Mosquera a thaghadh na cheann-suidhe na Poblachd leis a’ Mhòr-dhàil, agus an Seanailear Domingo Caicedo na leas ceann-suidhe 4mh an Cèitean 1830, agus bha e os cionn an Riaghaltais gu ruige 5mh an t-Ògmhios, nuair a thàinig Mosquera gu Bogotá.
Leig Mosquera agus Caicedo na dreuchd aca mar cheann-suidhe agus leas ceann-suidhe 4mh an t-Sultain mar thoradh dhe thachartasan còmhla ris a’ bhuidhne-aire Callao, agus thug an Seanailear Rafael Urdaneta làmh an uachdair air an Riaghaltas mar dheachdaire an ath latha.
Leis an Neo-eisimeileachd a stèidheachadh a-rithist, an dèidh a' Bhàir Bhoyacá ann an 1819, Ghlac Caicedo buidheann dhe rìoghairean ann am Purificación, leis an Leas Cornailear Antonio Fominaya, seann Riaghladair ann an Socorro, os an cionn.
Chaidh Stàit Uachdaranachd na Santander a chur air dòigh sa bhliadhna seo fhèin, agus Murillo Toro ga thaghadh do Bharail Riochdairean na Stàite mar a’ chiad cheann-suidhe aige airson teirm bho 16 an Dàmhair 1857 gu ruige 16 dhen Dàmhair 1859.
Fhuair e àite dhàsan fhèin anns a’ Phàrlamaid ann an 1846, agus nach e deagh òraidiche a bh’ ann, rinn e iomadh òraid gus a chuid bharaillean taobh bheachd-smuaintean agus an slighe air adhart a thoirt gu buill, is easan air a bhith gam brosnachadh anns na meadhanan libearalach bho thoiseach na 1840an.
Bha e na Rùnaire an Ionmhais anns an Riaghaltas aig José Hilario López , far an do bhrosnachadh e saorsa an gnìomhachais agus Lagh Ath-Leasachadh an Àiteachais dhe 1850, leis an t-Sluagh-ghairm Bu chòir dha obair an fhearainn a bhith ri chùlaibh sealbhadaireachd an fhearainn is an lagh sin a’ feuchainn ri smachd laghail a chur air trusadh an fhearainn aig fear neo dithis; chaidh sin neartachadh aig ìre a’ Bhun-Reachd mu dheireadh thall ann an 1936.
Bha e na thagraiche Ceannas a’ Ghranada Ùire ann an 1857 airson bhuidhne am broinn nam Libearalach, agus fhuair e an dàrna àite, ri chùlaibh an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez ach chuir e buaidh air an t-seann cheann-suidhe Tomás Cipriano de Mosquera (Tòraidh o shean ach a-nis tagraiche buidheann eile nam Libearalach).
B’ e neach-poileataigs, ùghdair agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia a bh' ann am Manuel Murillo Toro (Chaparral, 1 am Faoilleach 1816 - Bogotá, 26 an Dùbhlachd 1880) Bha e na cheann-suidhe na dùthcha dà thuras airson a’ Phàrtaidh Libearalaich.
Is iomadh sgeul a bha aca air a bhi a' dìreadh na Stalla Duibhe an Sùl-ghorm, seadh, agus air an t-sraighlich mhi-nàdurra bhiodh iad ag cluinntinn am mullach a mhill ud, far an do thogadh an taigh-solais a tha air an diugh 'nar linn féin. Bha iad ag ràdh gu'm biodh na sgairbh, an ám dol a laighe anns a' chreig, a' fàgail aon air faire is an còrr dhiubh a' pasgadh an cinn fo'n sgroib.
Thoisich an còmhstri sìobhalta ris an canar An t-Ainneart nuair a bha e os cionn an Riaghaltais, air sàilleabh gu robh na Tòraidhean, le taic bhon an Riaghaltas fhèin, a’ sgiùrsadh na Mìleantaich Libearalach.
A dh’aindeoin gu robh Laureano Gómez Castro air a bhith strì a dhèanamh an aghaidh Ospina am broinn a’ Phàrtaidh aca son a bhith os a chionn, chaidh e a mholadh mar thagraiche a’ chinneas ann an 1946, oir b’ fheudar dha na Tòraidhean brath a ghabhail air na sgaraidhean am broinn a’ Phàrtaidh Libearalach, agus dh’fhaodadh gun cuireadh tagrachas an Tòraidh raidigeach Gómez, an dithis ri chèile.
An dèidh a thill e dhan dùthaich ann an 1914 thoisich e conaltraidhean a dh’ fighe le ceannardan a’ Phàrtaidh Tòraidh agus sheas e aig an taghadh gu Comhairle Mhedellín, far an robh e mar bhall eadar 1915 agus 1917.
Chaidh e a thaghadh na bhall pàrlamaid airson Antioquia sa bhliadhna sin, agus an ceann dà bhliadhna chaidh e ainmeachadh mar Àrd-Riaghladair Rèile na h-Antioquia, is b’ urrainn dhàsan na sgilean riaghlach aige a dh’ fhoillseachadh leis an dreuchd sin.
Fhuair e a chuid fhoghlaim aig an Sgoil San Ignacio de Loyola ann am Medellín, is an uair sin aig Colaiste na Mèinnean dhe Antioquia, far an tug e ceum mar innleadair na mèinnean ann an 1914; rinn e turas fad dà bhliadhna agus fhuair e oideachas a bharrachd thall thairis anns an Louisiana, Lunnainn agus Paris, far an do rinn e cùrsa neo dhà mu dheidhinn gnothaichean an siùcair, Eaconomachd, an caidreamh tionnsgalach, siostaman co-oibreachaidh, gnothaichean na mèinnean agus na rèilichean.
e mac Tulio Ospina Vásquez agus Ana Rosa Pérez Puerta a bh’ann, is mar sin ‘s e ball fear dhe na teaghlaichean na bu chudromaiche ann an Saoghal a’ Phoileataigs aig ìre nàiseanta bh’ann co-dhiù: bha dithis sheann cheann-suidhe na dùthcha anns an teaghlach sin, a sheanair Mariano Ospina Rodríguez agus bràthair-athar Pedro Nel Ospina Vásquez.
Bha e os cionn Caidreachas Nàiseanta Tuathanaich a’ Chofaidh eadar 1930 agus 1934, agus le sin dh’fhàs e a bhith "Fear Tuathanaich a’ chofaidh" ann an Coloimbia, is bha e an sàs anns an gnothach sin cha mhòr deichead, mar ball a’ ghnìomhachais agus seanadair.
B’ e Miguel Abadía Méndez (Piedras, Tolima, 5 an t-Ògmhios 1867 - La Unión - Fómeque, Cundinamarca, 15 an Cèitean 1947) fear-lagha, daonnaire, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia.
Fhuaireadh an t-ainm bhon a' Bhan Phòsta Dabeiba Hernández, boireannach ainmeil a dhìon in-imrich a' cheàrna, agus ro sin, 's dòcha air thuiteamas, thàinig an t-ainm aice bho ionmhas miotasach nan tùsanach ris a chanadh “Dabeibe”. A bharrachd air sin, nan robh sin gu leòr, 's e ainm bana-dhia na buidhne katìo a th'ann "Dabeibe" cuideachd, is ise tabhatair agus baintighearna na dhaoine. Ach tha e cinnteach gur e às na mnatha Dabeiba a thàinig ainm a' bhaile, is chan ann na facalan catío.
Tha crìochan aige mu thuath còmhla ris na bailtean Mutatá agus Ituango, air an àirde an ear còmhla ri Ituango, Peque agus Uramita, agus mu dheas còmhla ri Uramita agus Frontino agus air an àirde an iar còmhla ri Murindó, Turbo agus Mutatá.
O chionn ceud bliadhna sgrìobh an Dotair Manuel Uribe Ángel, fear-eachdraidh cliùiteach à Antioquia: “Is an siud, far gum bu chòir dha Antioquia dòigh teàrainte gus beartas agus mòrachd fhaighinn airson na làithean ri teachd; oir bu chòir dhuinn slighe a thogail an siud, is thoir ise daoine na h-Antioquia gu ruige oirthir A' Chuain Siar agus bho an siud air feadh na cruinne”.
Rinn na treudan sin strì cruaidh an aghaidh tìreachas an fhearrain aca, ach mu dheireadh thall chaidh iad a ghabhail air is theab iad a bhàsachadh uile gu lèir, ach gu fortanach tha sliochd nan curaidh sin nan tàmh anns an sgìre fhathast agus thathar a' beachdachadh gur e dualchas cultarail dhe Coloimbia a th'annta an latha an-diugh.
Chaidh an rathad sin, air a bhruidhinn an t-aislingiche, a thogail mu dheireadh thall ach chaidh e thairis fearann cho trom 's nach b'urrainn dha na làraidhean mòra a dhol mun cuairt is le sin chan fhaod iad a riarachadh neo a bharantadh togail port na h-Antioquia ann an Turbo airson na làithean ri teachd.
Tha e suidhichte faisg air daingneach ris an canar Rodbergsfort, ri taobh na h-Aibhne Lule, anns an sgìre Norrbotten, anns an roinn Norrbottens Län, 746km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 1,189km bho Helsingborg, agus 1,035km bho Ghöteborg.
Chaidh Obando a dh’ainmeachadh Ministear A’ Chogaidh, ach b’ fheudar dhàsan am ministrealachd a leigeil airson còmhrag a dhèanamh ann an Nariño, gus an roinn sin fhaighinn air ais an dèidh iom-ruaidh Juan José Flores, agus dh’fhuireach e ann am Popayán an a dèidh.
Bha beag-chuid aige anns a’ Mhòr-dhàil, leis gun do rinn na Libearalaich “gólgotas” aonta còmhla ris na Tòraidhean an aghaidh an Riaghaltais aige agus bha na Riaghaltasan ionadail agus mòr-chuid na probhaistean na aghaidh.
An dèidh a’ bhuadhachais fhaighinn aig La Ladera, chaidh Obando air ais gu Pasto agus fhuair e aonta còmhla ri Bolívar, a dh’àrdaich e gu seanailear e ann an 1829 ann an Guayaquil, agus dh’ainmich e Ceannard Coitcheann Roinn A’ Chauca.
Chuir ràith an uisge trom tropaigeach bacadh air a’ chogadh anns A' Bheiniseala is le sin dh’fhàg Bolívar Angostura, prìomh-bhaile na dùthcha sin aig an àm, is rinn e air na faichean mòra dhe Apure agus an uair sin chaidh e dha na faichean mòra ann an Casanare, far an do chuir e fòirne an t-Seanalair Santander ri chèile leis a chuid shaighdearan.
Rinn Blàr Boyacà an gnothach air smachd na Spàinne air a’ Ghranada Ùr, a dh’aindeoin gun robh na Rìoghairean gu math làidir fhathast ann an roinnean eile an Leas-Rìoghachd mar Santa Marta agus Pasto, far an do mhair iad corra bhliadhna.
e "An Caidreachas Ruiseanach" gu h-oifigeil (Ruiseis: ́ ́, eadar-litreachadh Rossiyskaya Federatsiya no Rossijskaja Federacija). 'S e Ruisis an cànan oifigeil, a bhruidhneas san dùthaich air fad. Cleachdar an Aibidil Cirilleach. Ach tha 27 cànanan oifigeil eile ann, tha sin a' crochadh air an roinn far a bheilear.
Fiù ’s nuair a deach e ainmeachadh reachdadair Oilthigh Boyacá ann an 1828, cha do dh’obair e ach beagan mhìos, air sgàth gu do deach e a thaghadh na bhall airson Roinne Tunja dhan Cho-chruinneachadh ann an Ocaña, far an robh e na chathraiche cuideachd.
Dh’obair e mar Riaghladair air Cundinamarca fad beagan mhìos ann an 1830, gus an do dh’ainmich an ceann-suidhe eadarach Domingo Caycedo Santamaría e na Mhinistear a’ Maoineachaidh, agus dh’fhàs e ainmeil leis an dòigh cruaidh leis a shàbhalaich e maoineachadh na dùthcha.
Dh’ath-cheannsaich na Pòlaich e air ais ann an 1454, is bha Gdańsk na shaor-bhaile am broinn Rìoghachd na Pòlainn eadar 1466 agus 1793, fiù’s gur e Gearmailtich a bh’ann mòr-chuid mhuinntir a’ bhaile.
Fhuair Dantzig Gearmailteach ballrachd na Lìog Hansa ann an 1310, is dh’fhàs e a bhith fear dhe na bailtean na bu chudromaiche dhan lìog nuair a bhrist an Lìog a-mach às a chèile chùm Danzig a chuid cheanglaichean gu Lübeck, Hamburg agus Bremen a dhol gu ruige an 19mh Linn, is le sin ‘s e na Bailtean Hansa am far-ainm a bh’ orra.
Chaidh am baile a mhilleadh uile gu lèir leis an Arm Dhearg, aig deireadh an Dàrna Cogaidh, chaidh na Gearmailtich a chur gu bàs neo sgapte air falbh is thug Stalin àithne gun toireadh e air ais dhan a’ Phòlainn, le aonta bho Winston Churchill is Franklin D. Roosevelt.
Tha e suidhichte aig 46m os cionn ìre na mara, ri taobh na na h-Aibhne Rhein, faisg air Bonn, anns an sgìre Köln fhèin, 34km air falbh bho Düsseldorf, 222km bho Hamburg agus 478km bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha.
e baile mòr agus port cudromach air oirthir an ear na Spàinne a th’ ann an Alacant , neo Alicante . Chaidh a stèidheachadh mu 324 ro Chrìosd. Tha Alacant suidhichte air a’ Mhuir Meadheanach, aig dìreach 1m os cionn ìre na mara, eadar na h-aibhnichean Seco agus Rambuchar. Tha Alacant 362km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 394km bho Bharcelona. Tha 334,418 daoine a’ fuireach ann an Alacant, an darna baile as motha anns a'
Bheir an t-ùghdar sùil air na h-adhbharan air bàs cànain agus dealaichidh e dà sheòrsa: bàs nan daoine a bhruidhneas cànan, mar eisimpleir tro chogadh, tachartasan nàdarrach no tinneasan mòra, agus bàs a’ chànain fhèin leis na daoine fhathast beò.
Gu tric bidh muinntir de aon chànan a’ cur casg air muinntir cànain eile an cànan aca a bhruidhinn, gu tric le peanasan, is le sin a’ cruthachadh droch inbhe, dì-mhisneachd agus ìomhaigh cheàrr air a’ chànan agus a’ chultar.
Ainmichidh e diofar dhòighean air seòrsachadh ìre-cunnairt nan cànanan, is mu dheireadh thig e gu co-dhùnadh gu bheil mu 6,000 cànan ann ach ged a chuireas iomadachd beachd bho eòlaichean air adhart gum bàsaich eadar 25 is 80% de na cànanan anns a’ cheud bliadhna a tha romhainn, canaidh esan nach eil e comasach ach tuairmeas a thoirt bho sin.
Tha e den bheachd gum feumar mothachadh cànain a neartachadh agus deagh fhaireachdaidhean a bhrosnachadh air a’ chànan sa choimhearsnachd, air sgàth ’s nach eil gach duine mothachail gu bheil an cànan ann an cunnart agus gun gabh rudeigin a dhèanamh.
Cha bhruidhinn e fiù ’s mu dheidhinn dòighean “top-down”, mar a bhios eòlaichean eile a rannsaicheas air a’ chuspair seo, ach tha e gu làidir den bheachd nach bi ath-bheothachadh cànain soirbheachail mura bi gach neach sa choimhearsnachd deònach an cànan a bhruidhinn agus a chur le fios air adhart dhan ath ghinealach.
Anns an ro-ràdh mìnichidh Crystal ciamar a thàinig cànan-eòlaichean gu co-dhùnadh aig co-labhairt cànanachais ann an 1992 gu bheil droch fheum aig mion-chànanan air taic agus gun tàinig cànan-eòlaichean bho gach ceàrnaidh an t-saoghail còmhla airson beachdachadh air an t-suidheachadh agus na ghabhas dèanamh an aghaidh bàs cànain.
e fear dhen eòlaichean na b’ fheàrr na nobhailean Frangach, dhen a h-uile sèorsa, a bh’ ann Honoré de Balzac: nobhailean eachdraidheil/poilitigeach mar Les Chouans, nobhailean feallsanachail mar Le Chef-d'œuvre inconnu, nobhailean na gaotharlanachd mar La Peau de chagrin, agus nobhailean bàrdail mar Le Lys dans la vallée.
Air an làimhe eile, tha na sgrùdaidhean as ùire air Balzac a’ sealltainn dìreach cho làidir 's a bha e taobh romansaidheachd agus bàrdachd, gu seachd àraidh ann an Lys dans la vallée, a bharrachd air dùsgadh-inntinn na gaotharlanachd, neo fiù’s fàidheanta, a bha cho làidir ann an iomadach nobhail agus sgeulachdan a sgrìobh e.
Thug sreath romansach na Comédie humaine agus na caractaran nas chudromaiche aice, a nochdas a-rithist siud 's an seo, buaidh mhòr cuideachd air tòrr ùghdair na linne sin agus an ath linn, gu seachd àraidh Émile Zola, anns an sreath Rougon-Macquart, agus mu dheireadh thall, Marcel Proust.
e ùghdar dìcheallach a bh’ ann, agus dh’fhàs a chuid droch shlàinte na bu laige is na bu laige gus a bhàsaich e gu math òg , fo bhuaidh na fiachan a fhuair e air sàilleabh a chuid droch airgid-tasgaidh, is b’ fheudar dha creideasaichean aige a theiche.
Smaoinich e gur e "iuchair a cheanglas sgrùdadh na cleachdaidhean gus an sgrùdadh feallsanachail tro fhàinne na gaotharlanachd a bha cha mhòr oithireach far am bithear a’ togail a’ bheatha leis a’ mhiann, a tha aig cridhe a’ bhoile" a bh’ ann La Peau de chagrin.
Tharraing Honoré de Balzac dealbhan uabhasach mòr dhen cho-chomann na linntean aige is e a’ cruthachadh prìomh-shamhlaidhean mar Eugène de Rastignac, duine òg às an dùthaich ag iarraidh air Paris a cheannsachadh: Félix Grandet, an smàigire sanntach dachaigheil: Jean-Joachim Goriot, ìomhaigh an athar, seòrsa dhe “Ìosa na n-athaireachd”, neo Vautrin, an t-seann phrìosanach a-nis na phoileasman.
Chleachdadh e rudan nàdarra mar chosalachdan, beathaichean, craoibh, rudan – samhlaidhean mar chlaidheamhan, adan, brataichean, nèapraigearan, gluasadan na bodhaige agus làmhan, is aghaidhean anabarrach, gus na smuaintean aca a shealltainn.
Mun àm seo san Roinn-Eòrpa, cha robh siùcar aithnichte don mhòr-shluagh, ged a bha iomradh ga thoirt air bho thaobh leigheas, ach chuir saighdearan Eòrpach a bha a’ sabaid san Ear Mheadhanach, eòlas air agus bheireadh dhachaigh leotha e an dèidh cogaidhean a’ chreideimh.
ann gu math connspaideach ‘s a tha freumhan an ainm air sàilleabh nach eil Freumh-fhaclachd na sgìre idir soilleir. Anns an Spàinn tha mòran dhen bheachd - Joaquín González Echegaray nam measg - gur ann à Kanto agus an t-iar-leaschanabr ann an t-seann cheiltis a th’ ann an t-aimn.
e co-chruinneachadh a chuir González air bhog 15mh an Cèitean dhe 1910 airson a’ Bun-Reachd dhe1886 a dh’ath leasachadh an rud na bu chudromaiche a rinn an Riaghaltas aige: chaidh na riochdairean a thaghadh le Comhairlean na Bailtean agus bha 45 buill ann, a’ mhòr-chuid riochdairean na Pàrtaidhean Libearalach agus Tòraidh, Carlos E. Restrepo Restrepo, Pedro Nel Ospina Vásquez, Enrique Olaya Herrera, Rafael Uribe, nam measg.
e co-chruinneachadh a ghairm tro Lagh àireamh 3 dhe 1910 airson ath leasachaidhean a sgrùdadh is a ghabhail ris taobh a’ Bun-Reachd dhe 1886 an rud na bu chudromaiche a rinn e fhad ‘s a bha e os cionn an Riaghaltais.
e saighdear gu math ainmeil a bh’ ann González is thug e pàirt ann an iomadh chogadh cudromach air feadh na dùthcha, chan eil a’ dèanamh rian-iomairtean a-mhàin, ach bha e an sàs anns na sabaidean cuideachd, agus fhuair e cliù anns na cogaidhean sìobhalta dhe 1876 agus 1895, a bharrachd air Cogadh na Mìle Làithean.
Cha robh am bun-smuain seo idir co-ionnanach ri bun-smuain nam Boer, no fiù ’s bun-smuain nan rannsachair Portugalach, a ghlacadh air na tùsanach agus sheòl iad tarsainn a’ chuain na tràillean seo gu Ameireaga-a-Tuath agus a Deas.
Gu tric is minig, bhiodh MacDhùnlèibh agus a nàimhdean – na Boers, mar a bu thrice – aig ùgannan a chèile, agus a’ deasbad pàirt na h-eaglais ann an saorsa cinne-dhaonna uile gu lèir, seach air an duine geal a-mhàin.
Tro a obrach uile aig Sgoil Dhiadhachd ann an Lunnainn, rinn Daibhidh ath-aithris air teachdaire an t-soisgeil a bha a’ tabhainn saoradh dhan uile, ge b’ e cò às a bha duine àraid, an cultar anns an do dh’àraich e, no fiù ’s “a’ bheatha pheacach” a roinneadh na tùsanaich eatorra.
Chaidh “Livingstone” ann an Saimbia agus “Blantyre” ann am Malabhaidh ainmeachadh mar chuimhneachadh air an rannsachair mhòr, nach do chaomhain e a chliù no a bheatha am-measg nam Boer agus an dòigh ris an do làimhseachadh e a nàimhdean, air an do dh’amharc e mar cnap-starra gu saorsa aimsireil, saoghalta agus do shaorsa spioradail nan Afraganach.
Às dèidh dha cuireadh fhaighinn gus trèanadh a thòiseachadh ann an Ongar, agus a’ dol tro nan deuchainnean gu soirbheachail ge b’e dàil no dhà bho òraidiche no dhà os-cionn obair-ceartachaidh agus siostam measaidh aig a’ chomann, thàinig e tuilleadh is barrachd follaiseach gun robh oileanach air leth comasach nan làmhan.
Agus lean am faoin-shamhla seo MacDhùnleibh tro a bheatha uile, ged a chuir e a’ chuid a bu mhotha dhaoine aig fois am-measg a chompanaich, le teò-chridheach agus an nàdar ciùin a ghabh còmhnaidh ann na bu thrice na rinn fearg a-riamh.
Chunnaic Daibhidh, anns an àm a bha ri teachd bhon taigh bhochd ud, co-shìn eadar cultar nan Gàidheal, far a bheil aithris sgeulachdan agus òrain aig teis-meadhan na beatha, agus cultar nan Afraganach, a chaith am beatha-obrach anns an aon dòigh; agus a’ dèanamh an obair na b’ aotroime agus na bu thlachdmhòire dhaibh.
Ged a chuir e fòcas aige air cuairt a choileanadh a Shìona, far an robh am feum mòr airson dotairean agus ministearan nam facal, thòisich an Cogadh Opium eadar Breatann agus Sìona, agus mar thoradh air sin, ghluais fòcas MhicDhùnlèibh aig a’ cheall thall do àite co-ionnanach ann am feum – tìr-mòr Afraga.
Thuinich a’ chuid a bu mhotha dhiubh ann an Canada agus Aimearaga a Tuath, ach dh’fhàg Niall, seanair Dhaibhidh, Ulbha airson tìr nach robh idir cho coimheach; bhathar eòlach air cliù na Galldachd aig an àm airson tabhainn do theaghlaichean ann an èiginn fastadh tèarainte, agus far nach coinneachadh iad ri gort a leithid ris an tàinig iad trast air a’ Ghàidhealtachd.
Mar thoradh air sgilean agus urram a bha aig Niall (bha comas leughaidh aige anns a’ Bheurla agus comas labhairt anns a’ Ghàidhlig mar aon. Thigeadh seo gu bhith cho feumail fhad sa dhòirt tòrr mhuinntir às na Ghàidhealtachd a-steach anns na sgìrean mu chuairt Ghlaschu; agus fhuair e deagh thaic bhon fhoirfich co-cheangailte ris an eaglais a dh’fhàg e), thug e buaidh air an luchd-fastaidh, agus fhuair e obair ann am banca.
Ged nach b’e ach baile beag a bha ann am Bail’ an t-Saoir, dh’fhàs e thairis air ceud bliadhna gu bhith na bhaile mèinnearachd agus a’ crochadh air luchd-obrach a thigeadh à Èirinn agus sgìrean air a’ Ghàidhealtachd mar an ceudna.
Aig an àm a rugadh Daibhidh, cha robh ach 2,000 duine a’ fuireach agus a’ tighinn beò sa bhaile, agus mar thoradh air sin, ’s urrainn dhuinn dealbh fhaighinn nar n-inntinn mar sgìre dhùthchail, iomallach, bheag, aodhaireil.