polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Anns an darna teirm aige anns a’ chinneas , dh’fhoillsich e sreath dhe àithntean airson neart na Eaglaise Chaitligeach a chur fo smachd, gu h-àraidh arfuntachadh an earrais làmh mharbh , le sin chaidh oighreachdan na h-eaglaise ga toirt air falbh, gus a bhith gan reic an uair sin ann an rop poblach; a bharrachd air sin chuir e an Comann Iosaid a-mach às an dùthaich.
Ged nach do choileanadh e cùrsa ionnsachaidh sam bith aig an oilthigh Cauca, ‘s e duine gu math foghlamaiche ann an Laideann, Beurla, Fraingis agus Eadailtis a bh’ann, agus fiù’s thoisich e eadar-theangachadh dhe Tasso nan òige.
Anns an treas teirm aige, b’ fheudar dhàsan a chur an aghaidh cogadh còmhla ris an Eacuador: bha esan fhèin os cionn na feachdan Coloimbianach, agus fhuair e buaidh dheireannach aig Blàr Cuaspud ann an Dùbhlachd 1863.
Nuair a chuir e a Bhuidheann Riaghlaidh air dòigh thug e na raoin-ùghdarrasan dhe Riaghaltas (ministrealachd na dùthcha agus a’ cheartais an latha an-diugh), Maoineachadh, Ionmhas, Leasachadh, Dùthchannan Cèin, Foghlam agus Cogadh gu Manuel M. Castro, Felipe Angulo, Mariano Tanco y José María Caro, José J. Vargas, Eustorgio Salgar, Napoleón Borrero agus José María Campo Serrano fa leth.
Chaidh e a dh’ainmeachadh ministear a’ chogaidh is a’ Chabhlaich leis a’ cheann-suidhe Julián Trujillo Largacha ann an 1878 agus an ceann bhliadhna chaidh e a thaghadh mar Cheann-suidhe Stàit Fèin-riaghlach A’ Chauca, airson teirm dhe ceithir bliadhnachan ; Fhuair e an dreuchd sin tron "Rèabhlaid A’ Ghiblein" , leis na seanalairean Eliseo Payán agus Juan de Dios Ulloa os a chionn, is iad nan riochdairean co-bhann dhe na daoine aig Mosquera agus daoine neo-eisimeileach a bha an aghaidh na mì-ghnàthachaidhean a rinn na daoine radaigeach.
An dèidh a’ chinneas fhàgail thug e fuidse do Phròiseact an Ath-bheòthachaidh a bha aig Núñez, ann an Cogadh ann an 1885, agus chuir iad dhan phrìosan e, far an d’ fhuair e fìor dhroch làimhseachadh, an uair sin thilg iad a-mach an dùthaich e gu Costa Rica; fhuair e cead airson tilleadh ann an 1889, far an do bhàsaich e an ceann greis.
Rè na ciad bliadhnachan sin anns a’ bheatha poblach bha e na Riaghladair air a’ cheàrn García Rovira eadar 1853 agus 1855, an uair sin, an dèidh dhan cheàrn sin a thàthadh còmhla ri Pamplona, bha e na Riaghladair a’ cheàrna ùr rè trì bliadhna.
Chaidh an Stàit Santander a chruthachadh ann an 1858, agus thug na ceàrnan ceann fodha, agus an uair sin fhuair Salgar àite ann an Seanaid a’ Cho-chaidreachas Ghranada, an t-ainm ùr a fhuair an dùthaich anns a’ Bun-reachd Nàiseanta ùr.
Cho-dhùin esan taic a thoirt dha ar-a-mach nan Tòraidh ann an Santander airson Salgar a chur à cathair na Stàite sin, ach dh’fhàilnich an gnothach, leis cho làidir ‘s a bha taic poblach airson an riaghaltair libearalach òg. ‘S e balach luathaireach a dh’eug aig 54 bliadhna a dh’aois a bh’ann.
Chaidh Salgar a thaghadh Ceann-suidhe na Stàite a-rithist leis a’ Mhòr-dhail Shantander aig toiseach a’ bhliadhna 1862 agus thill e gu Bucaramanga, prìomh-bhaile na Stàite, nuair a fhuair e an dreuchd sin.
Bha e an sàs anns a’ Cho-chruinneachadh dhe Rionegro an ath bhliadhna, is e na leas cathraiche na buidhne; mar thoradh a’ cho-cruinneachaidh, chaidh Riaghaltas iomarra, eadarach a thaghadh, le còignear rùnairean ann, is Salgar nam measg.
Thill e gu Riaghaltas na Stàite ann an Santander ann an 1864, ach am bliadhna ud fhèin chaidh e a dh’ainmeachadh Rùnaire a’ Mhaoineachaidh agus an uair sin Tosgair anns na Stàitean Aonaichte, far an robh e a’ fuireach gu 1867.
Tha sgeulachd ann gun do dh’fhaighnich càraid aig Socrates dhen ‘oracail’ (càileach naomh do na Greugaich o shean, dham b' urrainn a bhith a bruidhinn ri na diathan, a rèir creideimh) an robh duine sam bith ann a bha na bu ghlice na Socrates anns An Àithne.
Aig a’ cheann-thall, dh’ionnsaich Socrates gun robh esan dha-rìribh na bu ghlice, chionn 's gun do chreid na daoine eile gun robh fhios aca, ged nach robh. Mar sin, b' e Socrates an aona duine a bha fiosrachail air a chuid aineolas-fhèin, agus mar sin, am fear a bu ghlice.
Bha e beò cho fada air ais 's nach eil fiosrachadh dha-rìribh againn mu a dheidhinn. Tha sgeulachdan cudromach againn o dhuine no dhà a bha beò aig an àm siud. 'S iad na càraidean aig Socrates a bh’ ann a' chuid dhiubh, agus 's e daoine a dhèanadh sgeig air Socrates a bh’ ann a’ chuid eile .
e as coireach ri sin gum b’e na h-obraichean de Phlaton, an t-oileanach aig Socrates, agus na h-obraichean de dh’Aristotélīs, an t-oileanach a bhiodh aig Platon, nan obraichean a bu chudromaiche ann am feallsanachd fad còrr 's mìle bliadhna.
B’ e oileanach Iain Latharna fad a bheatha agus às dèidh ceumnachadh ann an 1929 agus MA fhaighinn ann ann 1933 chaidh e dha na h-Eileanan Siar gus Gàidhlig ionnsachadh gu fileantachd agus gus beul-aithris a chlàradh.
Tro bhuaidh làidir Iain Friseil bha e dhen bheachd gun robh cànan acadaimeagach gu tùr eadar-dhealaichte bho chànan làitheil nan Gàidheal, agus gun robh beartas fhacal agus ghnàthasan-cainnt diofraichte aig gach sgìre agus nach robh iadsan rin lorg ann am faclair.
Bha Iain Latharna dhen bheachd gun robh e na bu chudromaiche coimhead air a’ chànan làitheil cho fad ’s a bha e fhathast beò ann am beatha làitheil air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-eileanan, agus bha e ag iarraidh air daoine dualchainnt Gàidhlig ionnsachadh bho dhaoine anns na h-eileanan an àite bho leabhraichean gràmair.
Tha mi a’ cuimhneachadh dìreach an dèidh Bhlàir Enciso, thachairt mi dlùth air a’ bhlàr fhad ‘s a bha mi a’ dèanamh obair iol-fhillte airson an t-Seanaileir Reyes, is chunnaic mi fear dhe na seallaidhean na b’ oillteil gum faod sinn fhaicinn.
e stàitire, saighdear, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia, agus bha e na cheann-suidhe Choloimbia bhon an t-Ògmhios gu ruige an Lùnasdal 1909, agus an uair bhon an t-Samhain 1921 gu ruige an Lùnasdal 1922 mar neach-ainmichte gach uile turas. Bha an teirm aige ainmichte airson leasachadh Rèile an Tuatha is Rèile a’ Chuain Sèimh agus a bharrachd air sin chuir e ainm dhan Chòrdadh Holguín–Avebury nuair a bha e na mhinistear na Dùthchannan Cèin.
A bharrachd air sin, ‘ s e saighdear cliùiteach a bh’ann. Thug e pàirt anns na cogaidhean sìobhalta ann an 1876 agus 1878 an aghaidh Aquileo Parra Gómez agus chaill e Blàr Puente del Común. A dh’aindeoin sin, chaidh e a dh’ainmeachadh Seanailear air sàilleabh na rudan a rinn e aig Blàr Cruz Colorada anns a’ chogadh dhe 1895.
20mh an Lùnasdal 1881 fhuair e an rang armailte na b’ àirde a bh' ann, Àrd-Seanalair; agus anns an aon bhliadhna bha e na thagraiche airson a bhith Ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte Choloimbia; ach leig e dheth e airson Francisco Javier Zaldua a bhrosnachadh.
Fhuair e cliù airson an Ath-Bheòthachadh a dhìon fad an dàrna Riaghaltas aig a’ Cheann-suidhe Núñez, ann an 1884-1886: dhìon e an Riaghaltas anns an Ar-a-mach anabarrach dhe 1885, agus chuir e ruaig air na Feachdan Anabarrach aig Cath Santa Bárbara de Cartago.
Na bheachd Rafael Núñez, ‘s e a phrìomh caidreabhach armachd an aghaidh na Anabarraich; agus le sin, deagh fhear-dhìon Gluasad an Ath-bheòthachaidh. Dh’ainmich Comhairle nam Ball e na Leas Ceann-suidhe na Poblachd ann an 1886, is iad ann an cruinneachadh airson Bun-reachd Phoilitigeach 1886 a ghabhail ris.
Bha an Seanalair Payán an sàs anns a’ chogadh shìobhalta dhe 1876 gus a' Cheann-Suidhe Aquileo Parra Gómez a dhìon, ach cha do shabaid e ach an dèidh a bhuannaich na Libearalaich aig Blàr Los Chancos, air sgàth gu robh e na phrìosanach na Feachdan Tòraidh.
Ann an 1879 chuir e airm air dòigh airson Riaghladair a’ Chauca, air a bheil Garcés, a chur às a’ chathair, agus thug e an t-ùghdarras sìobhalta dha Ezequiel Hurtado, is esan ga thaghadh ceann-Suidhe Stàit A’ Chauca.
Ann an 1854 thug e pàirt anns a’ chòmhstri an aghaidh an t-Seanalair José María Melo, a bha na dheachdaire, agus bha e gu math seann-chrìonta anns an airm ma-thà, leis gun tug e pàirt ann an Cogadh nan Àrdanach ann an 1840, is e na shaighdear fon Sheanalair José María Obando, an aghaidh Riaghaltas a’ Chinn-shuidhe José Ignacio de Márquez Barreto.
Bha Payán an sàs anns a’ chogadh shìobhalta dhe 1860 mar sheanalair, is esan ri taobh a’ Chinn-shuidhe Tomás Cipriano de Mosquera, à Cauca cuideachd, an aghaidh a’ Chinn-shuidhe taghte, an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez.
Chaidh am baile a stèidheachadh le Pedro de Ursúa agus an Ceann-feadhna Ortún Velazco de Velazques 1 an t-Samhain 1549 agus thug iad an t-ainm Pamplona air, mar chuimhne air a' bhaile leis an aon ainm anns An Spàinn far an do rugadh fear dhen dhithis fhear-steidheachaidh.
Chaidh an caisteal a thogail eadar 1684 agus 1691 agus 's ann le Diùc Buccleuch an-diugh. Chaidh Na Seumasaich seachad air Bàrr na Dris air an t-seann rathad shuas gu tuath ann an 1746, an dèidh dhaibh Sasainn fhàgail. Shàth iad dealbh Uilleim II anns a' Chaisteal le sgian.
Is ann a' Phollokshields an Glaschu a nochd an diùltadh as làidir, fo cheannard Tómas Sheridan a bha fada ri taobh chlì a' phartaidh Làboraich, choisinn e cliù air sgath a làidiread 's an stri shiud, a dh'adhbharaich 's na bliadhnaichean as deidh guth polataigeach ri na daoine as na sgìrean bu mhìosail an Alba.
Chaidh e a thaghadh mar iar-cheann-suidhe anns na taghaidhean dhe 1898, fon bhodach Manuel Antonio Sanclemente, ceannard nan Tòraidh aig an àm; Bha e os cionn an Riaghaltais rè trì mìosan leis nach b’ urrainn dha Sanclemente a dhol gu Bogotá airson an dreuchd a thoirt os làimhe.
An uair sin stiùir e ar-a-mach an aghaidh nan Tòraidh smachdail, is chuir e às do Shanclemente is le sin stiùireadh esan an dùthaich eadar 1900 agus 1904; Chrìochnaich Cogadh na Mìle Làithean agus fhuair Panama a chuid neo-eisimeileachd nuair a bha Marroquín os cionn an Riaghaltais.
Ged a bha an rìgh mòr Raibeart cha mhòr lethcheud bliadhna dh'aois, agus a bhean Ealasaid de Burgh mu chòig bliadhna deug thar fhichead, bha a-nise oighre fireann aige mu dheireadh thall, rud a bha a' gealltainn sonas is seasmhachd dhan dùthaich agus do sliochd nam Brusach.
Chaidh aontachadh le na riochdairean Albannach is Sasannach gun rachadh am prionnsa Daibhidh pòsadh ris a' bhana-phrionnsa Shasannach Joan an Dùin, nighean Èideird II Shasainn agus phòs iad nuair nach robh Daibhidh ach ceithir bliadhna a dh'aois.
Ann an spiorad an t-seann caidreachais eadar Alba san Fhraing, chaidh Daibhidh agus arm mòr Alba thairis air an Abhainn Tuaidh a-steach do Shasainn san Dàmhair, ach thugadh buaidh orra le Sasannaich a' chinn a-tuath aig cath aibhiseach Crois Neville air taobh a-muigh ballaichean-dìona Durham.
Dh'iarr na Sasannaich èirig de 100,000 marcaichean air Alba mus cuireadh iad ma sgaoil e; a chionn 's gun robh an dùthaich cho bochd san àm thug seo ùineachan, ach mu dheireadh chaidh co-aontachadh eadar an dà dhùthaich a shoidhnigeadh ann am Bearaig , agus chaidh an rìgh a shaoradh.
Ach an uair sin thugadh ionnsaigh na bu challmhoire buileach air Alba leis an rìgh Eideard III Shasainn, a rinn sgrios mòr air an arm Albannach aig Halidon, tuath air Bearaig, ann an 1333, agus chaidh an rìgh òg agus a bhan-righ a chur a-nall dhan Fhraing gus am biodh iad sàbhailte ann an cùirt Philip VI.
Thathar dhen bheachd gu bheil a chuid bildungsroman a cheart cho cudromach ris na sgrìobh Honoré de Balzac, Victor Hugo, Gustave Flaubert agus Émile Zola, seach gur e fear dhe na sgrìobhadairean Frangach a bu chliùitiche den 19mh linn a bh’ ann.
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chruthachadh na Spàinntich ainmean-àite le freumhan anns na creideamhan aca neo mar chuimhne air àiteachan agus daoine ainmeil thall anns an Spàinn: m.e. Sante Fe de Bogotá, Santa Marta agus Santiago de Cali.
Rinn Riaghaltas a’ Cho-Chaidreachais Ghranada ionnsaigh an aghaidh na Stàite Shantander, agus chaidh Parra a ghlacadh an dèidh a’ chatha aig El Oratorio, a thachair 15mh an Lùnasdal 1860, far an do chaill na feachdan libearalach aig ceann-suidhe na Stàite sin, Antonio María Pradilla.
Chaidh Parra a thoirt gu Bogotá agus bha e anns a’ phrìosan an siud gu ruige 18mh an t-Iuchar 1860, nuair a thug feachdan a’ Chauca, ann an ar-a-mach an aghaidh Riaghaltas na dùthcha, os làimh a’ phrìomh-bhaile agus chuir iad ruaig air feachdan an Riaghaltais.
Leis gur e neach-malairt agus a bh' ann, chuir iad e os cionn Rùnaireachd a’ Mhaoineachaidh nuair a bha Manuel Murillo Toro agus Santiago Pérez de Manosalbas nar cinn-suidhe na dùthcha, eadar 1872 agus 1876, agus gur e ball uabhasach cudromach an dà Riaghaltais a bh' ann co-dhiù.
Ann an 1858 chaidh e a thaghadh mar Bhall a’ Mhòire-dhail Shantander, agus fhad ‘s a bha e na dhreuchd chaidh e a thaghadh mar riochdaire anns a’ Mhòr-dhail nàiseanta airson airson Santander , agus thoisich an teirm aige 1 an Gearran 1860.
Dh’adhbhraich dearbhadh a’ chinn-suidhe Parra gum biodh am foghlam neo-chreideamh neo-aonachd armaichte nan Tòraidh , agus dh’adhbhraich sin iomadh ar-a-mach làidir eile an aghaidh an Riaghaltais Nàiseanta, gu h-àraidh anns na Stàitean dhe Antioquia, Cauca agus Tolima.
Cha b’ urrainn dha ach clas a còig aig a’ bhun-sgoil a choileanadh leis gun do leig e an sgoil airson a dh’obair mar reiceadair adan agus le sin rinn e fortan gu math làidir dhà fhèin an ceann corra bhliadhna, is e ag obair ann am puirt na h-aibhne Mhagdalena .
Leis gu robh fosgladh an t-slighe gu Carare uabhasach cudromach taobh ghnìomhachais, thug e dreuchd mar riochdaire a’ companaidh ga stèidheachadh gus an slighe ath fhosgladh agus a chumail a’ dol, ach dh’fhàilnich e leis cho fiadhaich ‘s a bha na Tùsanaich a shabaid na aghaidh agus leis cho gann ‘s a bha deagh bhathair ri reic.
Chaidh dithis fhir-ainmichte a chur an àite aige dà thurais ann an 1877 air sàilleabh gu robh e gu math tinn: a’ chiad turas ‘s e an Seanailear Sergio Camargo a fhuair an dreuchd, is Salvador Camacho Roldán an dàrna turas. An dèidh a’ chinneas a leigeil, bha e an sàs anns an àiteachas air an oighreachd aige ann am Pacho, ach an ceann mu fhichead bliadhna, ann an 1897 dh’ iarr Pàrtaidh Libearalach gun stiùireadh e an aghaidh an Riaghaltais aig Miguel Antonio Caro Tovar e, ach b’ fheudar dha a h-uile càil a leigeil an ceann greiseag.
Ach aig deireadh na Samhna bha ise an sàs ann am masladh taobh tìodhlacan poileataigeach a’ Phàrtaidh bho Paul Green, duine beart a bha a’ fuireach ann an Jersey (Tha e mì-laghail tìodhlacan poileataigeach fhaighinn bho dhuine sam bith nach eil air a chlàradh air clàr luchd-bhòtaidh na Breatainne).
Tha làmh an uachdair air a bhith aig a’ phàrtaidh seo ann an Alba fad mòran bhliadhna agus tha na Làbaraich Albannach air a bhith an sàs ag obair airson buaidh nam Làbarach air feadh na Rìoghachd bho na 60an, an dà chuid aig ìre na Breatainne agus aig ìre na Roinn Eòrpa , a bharrachd air Pàrlamaid na h-Alba cuideachd (bho 1999.
Chuir na Làbaraich ruaig air na Nàiseantaich agus Ailig Salmond le 56 seataichean ach cha d’ fhuair iad mòr-chuid iomlan is le sin b’ fheudar dhuibh co-bhann leis a’ Phàrtaidh Libearal Deamocratach a chruthachadh.
B' fheudar do dh'Eanraig Mac Gill-Iosa, am fear-ionaid aig Mac an Deòir, an dreuchd a leigeil seachad cuideachd air an 8mh latha dhen t-Samhain 2001 air sàilleibh masladh ionmhasail mì-laghail a’ Phàrtaidh, is fhuair Seac MacConaill an dreachd an a dhèidh.
Bha am pàrtaidhean sàs ann an iomairtean airson fèin-riaghlaidh mar bhall Co-chruinneachadh Nàiseanta na h-Alba còmhla ri Pàrtaidh Libearal Deamocratach na h-Alba, Pàrtaidh Uaine na h-Alba, aonaidhean-ciùird agus eaglaisean, is rinn e iomairtean airson referendum na h-Alba ann an 1997.
Bha e an sàs ann an steidheachadh na Buidhnean Dheamocratach is chuir iad na luchd-chiùird ri chèile leis na inntleachdaich sòisealach fo bhuaidh Saint-Simon agus Fourier, is iad leughadairean lasach a chuid obrach aig Luis Blanc, Eagrachadh na h-Obrach agus an leabhar ùr aig Proudhon, Dè a tha ann an t-Sealbahadaireachd?
Bha ceannardan na luchd-ciùird air a bhith an sàs ann am Buidhnean a’ Bhìoball, gan cruthachadh airson eadar-theangachadh Spàinntis a’ Bhìoball a leughadh, leis gu robh iad dhen bheachd gur e teachdaireachd shòisealach airson na daoine bochd a dhìon a bh’ann.
e taghaidhean neo-dhìreach a bh’ann aig an àm ud, is thaghadh na saoranaich fireannach an cuid riochdairean. Ghabh López fàth air sgaradh nan Tòraidh, agus fhuair e tuilleadh bhòtaichean na tagraiche sam bith nan triùir Tòraidh agus dh’èirich na daoine ann am Bogotá airson aonadh nan Tòraidh a sheachnadh.
Ga thaghadh na cheann-suidhe, chaidh dà lagh a sgrìobhadh ann an reachdas ann an 1850: fear a mhol Ministear an Ionmhais Manuel Murillo Toro, lagh leasachadh an àiteachais leis an t-Sluagh-ghairm Bu chòir dha obair an fhearainn a bhith ri chùlaibh sealbhadaireachd an fhearainn, is fear eile a chuir crìoch air luach-rèidh airson An sluagh a shaorachadh bhon ùsaireachd; agus, mu dheireadh thall, chaidh Lagh Saorsa nan Tràillean a sgrìobhadh ann an reachdas 21 an Cèitean 1851.
Dh’aontaich e ri buidheann dhe oifigearan tìr-ghràdhaiche a dh’èirich an aghaidh José María Vargas, ann an 1835, is iad airson ath-thogail na Coloimbia Mòire, leasachaidhean poiliteagach agus crìonadh smachd eaconamach nan uachdaran, ga neartachadh tro ghnothach às-mhalairt agus in-mhalairt.
Eadar na oifigearan sin a fhuair deagh chliù tro iomairt an neo-eisimeileachd, bha corra Bholivarianach ainmeil mar Luis Peru de Lacroix, dìon-chòmhla Bholívar fhèin, agus fiù’s fìor nàmhaid Bholívar mar Pedro Carujo.
Thug iad airsan gun cuireadh e ainm gu Bun-Reachd ùr a chuir às dhan Arm Nàiseanta, a thug tuilleadh dleastanais dha na Stàitean Feadarail, a dh’fhannaich an Ceann-suidhe agus a fh’fhosgail an t-slighe chun in-mhalairt gun chrìoch.
B’ fheudar dha López a thoirt Melo air ais airson ruaig a chur air an ar-a-mach is dh’ àrdaich e gu Seanalair, rud a bha uabhasach mòr-chòrdte eadar na saighdearan le sin b’ urrainn dhàsan buaidh a gabhail air na Reubaltaich ann an Guasca.
Bha e an sàs ann an cha mhòr gach uile blàr cudromach iomairt Neo-Eisimeileachd Aimearaga a Deas: aig Bomboná agus Pichincha ann an 1822; aig Junín, agus aig a’ Bhlàr Ayacucho, am blàr a dhearbhaich neo-eisimeileachd seann tìrean fo bhuaidh na Spàinne ann an Aimearaga a Deas.
B’ e José María Dionisio Melo y Ortiz (Chaparral, Tolima, Coloimbia 9 an Dàmhair 1800 - La Trinitaria, Meagsago 1 dhen t-Ògmhios 1860) saighdear agus neach-poileataigs a rugadh ann an Coloimbia, nuair a bha an dùthaich fhathast am broinn na Leas-Rìoghachd Ghranada Ùire.
Dhearbhaich Riaghladair Libearalach na Stàite Chiapas, Angel Albino Corzo, air ceann-suidhe na dùthcha sin Benito Juárez do Mhelo a thoirt a-steach dhan Arm ùr na crìochan a bha a’ sabaid ann an Cogadh na Leasachaidhean.
Chaidh corp boireannaich, corp leanabh gun a bhith a’ breith mu cheithir mìosan a dh’aois agus corp pàiste mu naoi neo deich mìosan a dh’aois a chur air mullach stuth a chuireadh air an staidhre ann an dòigh mar gum biodh dùil aig muinntir an àite casg a chur air tadhail na h-uaimhe tuilleadh.
B' ann glè thrang a bha an uamh aig an àm ud, chaidh ceudan de rudan pearsanta a cladhachadh fo thalamh timcheall air a' chagailte agus làr na h-uaimhe, m.e.: prìnean de chnàimh is de dh’umha, bioran de chabair, grìogagan gloinne is ìbhri.
A dh’aindeoin sin, b’ urrainn dhàsan a chuid fhoghlaim fhaighinn aig an sgoil San Bartolomé le taic bho shagart a bha ne Deagh charaid an teaghlaich, is rinneadh uabhasach math aig an sgoil agus an uair sin fhuair e ceum ann am lagh ann an , Chaidh e a dh’ainmeachadh leas Reachdadair na Sgoile fiù ’s mus tug e ceum, leis cho tàlantach a bha e taobh sgoilearachd.
Bha e gu math cliùiteach fad iomadh bhliadhna air sgàth an sàr oideachaidh a rinneadh e is e os cionn roinn an Lagha , a bharrachd air a chuid obrach laghail aig Taigh na Cùirte anns a’ bhaile La Palma ann an Cundinamarca, gus an do dh’fhàs e a bha na bhreitheamh aig Àrd Cùirt a’ Cheartais.
Cha robh e cho ainmeil anns a’ phoileataigs aig ìre nàiseanta fad 15 bliadhna, leis gu robh e an sàs mar Sheanadair airson Cundinamarca, agus oide an Oilthigh, far an do chuir e seachad ùine a bhith na Reachdadair Oilthigh Nàiseanta Colombia.
Bha athair Voltaire uabhasach dìorrasach seòlta: dh’ fhàs e càirdeil le daoine cudromach, thug e piseach air beairteas an teaghlaich, phòs e nighean clèireach cùirte, reic e an dreuchd aige ann an 1696 is fhuair e dreuchd mar chomhairliche an rìgh.
Bha Voltaire còmhla ri daoine mòra fad a bheatha is e cho dèidheil air na rìghrean, gun a bhith a chuid dhìmeas taobh na daoine cumanta fhalach, ach chuir an Riaghaltas dragh airsan cuideachd: chaidh e a thoirt dhan Bhastille is b’ fheudar dha a dhol na fhògarrach gu Sasainn agus Paris fhàgail.
Dh’fhàs e gu math càirdeil ri daoine cudromach is rachadh aige ris a' chàirdeas sin a chleachdadh fad a bheatha, gu seachd àraidh na bràithrean D’Argenson, nam ministearan fo Louis XV agus Louis François Armand de Vignerot du Plessis, Iarla Richelieu.
Mar Shamhla An t-Soillseachaidh agus ceannard nam Feallsanach , tha an t-ainm aige fhathast gu math ceangailte ris an strì ann an dà chuid an aghaidh na Gràinealachd , an t-ainm a thug e do dh’eudmhorachd chràbhach, agus airson adhartas agus ceadachas.
Bha e dlùth air na uachdaran soillearaichte na Roinn Eòrpa aig àm an t-Soillseachaidh is ghabhadh e bràth mar bu tric air a chuid suaicheantais gus ìobairtich a dhìon bho an neo-cheadachas chràbhach agus an neo-riaghailteachas, mar eisimpleir na cùisean Calas, Sirven, Chevalier de La Barre agus Comte Lally, Dh’Fhàs e na bu chliùitiche air an sàilleabh.
Aig àm Ar-a-mach na Frainge bhite dhen bheachd gur e ro-ruithear a bh’ ann an Voltaire agus an nàmhaid aige Jean-Jacques Rousseau, is chaidh an dust aige a thoirt dhan Panthéon ann an 1791, an dàrna fear an dèidh Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau.
Ghlèidheadh an dìleab a leig Voltaire glè chudromach ri linne III Poblachd na Frainge is bho 1870 rachadh an t-ainm aige a chur gu rathad agus ceàrnaig ann am Paris (is beag air bheag gu cidheachan, sràidean, sgoiltean, stèiseanan trèana fo thalamh is a h-uile càil).
Anns an 19mh Linn bha na sgrìobh is na smaoinich e aig cnag na cùise anns an strì eadar an fheadhainn a bha an aghaidh agus an fheadhainn a bha airson sgoiltean neo-chràbhach na Stàite, mòran na b’ fhaide na smaoinich na daoine aig àm an t-Soillearachaidh.
Dìreach mar ghuth na "deagh amannan ann am làithean an iarainn sin" ce siècle de fer!») anns an leabhar Le Mondain, bha Voltaire cho dèidheil air saimheachas agus air aoibhneas a’ bhìdh agus a’ chòmhraidh, agus bha e dhen bheachd gu robh iad, còmhla ris an dràma, na cleachdaidhean na b’ ionnsaichte anns a’ cho-chomann.
Na shaoghal poileataigs, sheas e airson roinnean pàrlamaid Gàidhealach dà thuras: an aghaidh Dòmhnall Stiùbhart 's na h-Eileanan Siar agus an aghaidh Teàrlach Ceanadach ann an Rois is Cromba. Aig a cheann thall chaidh a thaghadh ann an 1987 airson Coineagan a Tuath ann an Siorramachd Àir. Dh'fhàg e pàrlamaid ann an 2005, nuair a chaidh an roinn-taghaidh aige a-mach a bhith an lùib atharrachaidhean crìch. Tha e pòsda aig a' bhan-naidheachd Joni Bochanan.
Ann an 2015 dhearbhaich am Pàipear Beag nach bi Mgr MacUilleim a' sgrìobhadh colbh fhathast an dèidh dha taic don Àrd-ollamh Dòmhnall MacLeòid a thoirt mu colbh an do sgrìobh Mgr MacLeòid mu shuidheachadh luchd-imrich à Afraga a Tuath anns an Roinn Eòrpa.
Tha e gu math inntinneach gun do dh’ainmiche e, nuair a chuir e an caibineit aige air dòigh,an t-àrd shagart Carlos Cortés Lee mar mhinistear an Fhoghlaim Phoblaich, dìreach mar a rinn Miguel Antonio Caro Tovar ann an 1894, a dh’ainmich an t-àrd-shagart Rafael María Carrasquilla dhan aon dhreuchd.
Bha iad dìreach air leughadh an teagsa agus an treas deasbad gus an lagh ùr sin ga sgrìobhadh anns an reachdas, nuair a mhìnich Cordovez dha Concha gur e fìor dhroch bhuaidh a rinneadh an co-dhùnadh air maoineachadh na dùthcha.
Nuair a bha e ann an Washington D.C. b’ fheudar dhàsan chur an aghaidh gu fosgailte an t--iarrtas a chuir Marroquín chun an Riaghaltais an siud airson feachdan na Stàitean Aonaichte a thoirt gu Panama , nuair a bha na feachdan Libearalach, nàimhdean Riaghaltas nan Tòraidheach, a’ cur ruaig air feachdan an Riaghaltais.
Bha e na riochdair neo na sheanadair ann an caochladh teirm an Riaghaltas, is fhuair e deagh chliù airson an dòigh cho fosgarra is cho soilleir a mhìneachadh e na beachdan air an robh e dèidheil, agus air sgàth gu robh e uabhasach briathrach is impidheach.