polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Bha an sgoilearachd aige cho cliùiteach gun tugadh "Oxford nan Iùdhach" air Lublin mar fhar-ainm; Fhuair Rosh yeshiva an tiotal reachdadair le còirichean a bha co-ionnan leis an fheadhainn aig na Oilthigh eile anns A’ Phòlainn, tro chead bhon Rìgh ann an 1567.
Ann an 1392, fhuair am baile buannachdan mòra taobh mhalairt bhon Rìgh Władysław Jagiełło, is nuair a ràinig an t-sìth eadar A’ Phòlainn is Liotuàinia dh’fhaodadh do Lublin a bhith na ionad malairt deatamach is e a’ dèiligeadh ri pàirt mòr a’ mhalairt a bh’ann eadar an dà dhùthaich.
Anns An t-Iuchar 1980, ‘s e na luchd-obrach ann an Lublin agus faisg air làimhe ann an Świdnik a thoisich a' chiad stailcean mòra an aghaidh nan ùghdarrasan Comunnach, is nochd an gluasad Dìlseachd . Ghabh a’ chiad stailc àite air 8 an t-Iuchar anns an taigh-gnìomhachais WSK ann an Świdnik.
Bha iarrtasan poileataigeach aca cuideachd, mar eisimpleir: taghaidhean ùra airson ceannardan na h-aonaidhean-ciùird, crìoch do phribhleidean ceannardan a’ Phàirtidh Chomannach, agus lùghdachadh biurocrasaidh nan anns na taighean-gnìomhachais.
Chleachd an luchd-obrach an siud an aon sheòrsa dhe innleachdan mar a chleachdadh ann an Lublin dìreach mìos ro làimhe, agus an turas sin b’ fheudar dha na h-ùghdarrasan Comannach a ghabhail ri iarrtasan na luchd-stailc, is le sin chuir iad aonadh-ciùird neo-eisimeileach air dòigh, air an robh Solidarność.
Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Vistula, aig 170m os cionn ìre na mara, anns a’ cheàrn Lubin fhèin, 504km air falbh bho Gdańsk, 273km bho Kraków agus 161km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.
Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1198, aig àm nam Piast is fhuair e Còirichean ann an 1317 agus ann an 1398 thug an Rìgh Jogaila, a bha os cionn an dàrna Rìoghachd na Pòlainn tuilleadh chòirichean mhalairt dhan bhaile.
Tha eaconomaidh làidir aig a’ bhaile, stèidhichte air sreath fhada dhe gnìomhachasan agus ‘s e am baile le ìre cion-cosnaidh nas lugha na dùthcha. Tha cunntas-sluaigh dhe 516,512 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a’ chunntas-sluaigh mu dheireadh.
Chan eil e cinnteach dìreach dè tha an t-ainm Bucaramanga a' ciallachadh, ach 's dòcha gur e àros boidheach bho bucar agus manga ann an cànan nan Chitaro, tuath Tùsanach a bha na tàmh an seo nuair a ràinig na Spàinntich. Tha feadhainn eile a' mìneachadh gur e Wak'armanqha an seann ainm a bh'air a' bhaile agus gu bheil sin a' ciallachadh àite domhainn coisrisgte ann an cànan Tùsanach.
e an cogadh na bu mhotha agus na b’ fhuiltiche fad an 19mh Linn ann an Aimearaga a Deas, eadar Paraguaidh air an darna thaobh agus An Argantain, Braisil agus Uruguaidh air an taobh eile, a bh’ ann Cogadh a’ Chaidreachais Thrìpilte , Cogadh Pharaguaidh neo An Cogadh Mòr .
Tha na daoine ann am Paraguaidh agus eachdraichean na làimhe chlì anns an Argantain dhen bheachd gur e An Rìoghachd Aonaichte, a thug iasdan dhan chaidreachas a bha ri cùlaibh a’ chogadh, is Lunnainn ag iarraidh milleadh a dhèanamh dha na gnìomhasan ann am Paraguaidh, ach thathar ag ràdh ann am Braisil, Uruguaidh agus An Argantain, gu h-oifigeil, gur e ionnsaighean Pharaguaidh fhèin a bha na bu choireach.
e baile le cleachdaidhean gu math traidiseanta a th’ann, agus cha do dh’fhulaing e an droch ainneart a rinn cron air iomadh sgìre eile air feadh na dùthcha. Bithear a’ cumail Fèis na Cabuya , gach dà bhliadhna, leis gu e sin fear dhe na lusan a thathar ga fhàs an seo.
e neach-dùbhlain gu math làidir an aghaidh Riaghaltasan nan Libearalach a bh’ann, gu h-àraidh an aghaidh Alfonso López Pumarejo , ach mu dheireadh thall mhol esasn "gnìomhan gaisgeil" agus "ionnsaighean pearsanta" airson adhartasan nan Libearalach a sheachnadh. Cha tug am Pàrtaidh Tòraidh pàirt ann an taghaidhean a’ chinneas aig àm Poblachd nan Libearalach ann an 1934 agus 1938, fo bhuaidh Laureano Gómez.
Thogadh e fo bhuaidh an Comann Iosaid agus dh’ fhàg e an sgoil le Teisteanas Ard-ìre ann an 1904: mhaithrich e dhan Oilthigh Nàiseanta Choloimbia far an do dh’ionnsaich an Innsiniridh Sìobhalta, agus thug e ceum ann an 1909.
Chaidh e a thaghadh na ball pàrlamaid airson Cundinamarca ann an 1911 agus chun an Seòmar nan Rìochairean gu ruige 1916; thill e dhan Chòmhdhail eadar 1918 agus 1921, cuine a cuidich e gun leigeadh Marco Fidel Suárez a dhreuchd mar cheann-suidhe.
Chaidh e ainmeachadh leis a’ cheann-suidhe Pedro Nel Ospina Vásquez na mhinistear làn-ùghdarach ann An t-Sile ann an 1923 agus an aon bhliadhna na thosgair ann An Argantain; thill e ann an 1925 airson a bhith na mhinistear na h-obrach poblach, agus thug e pàirt ann an deasbad ainmeil searbh an t-Seanaidh anns an Lùnasdal 1926, rud a chuir air adhart e mar cheannard na dùthcha.
B’ e Laureano Eleuterio Gómez Castro (rugadh 20mh an Gearran 1889 ann am Bogotá – chaochail 13mh an t-Iuchar 1965 ann am Bogotá) innleadair, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia, le freumhan ann an Ocaña.
Mus do deach Gómez a thaghadh na cheann-suidhe, bha e air a bhith fear dhe na ceannardan na bu chudromaiche aig Pàrtaidh Tòraidh na dùthcha fad trì deicheadan agus bhathar ag ràdh gur e fear dhe na òraidichean na b’ fheàrr anns a’ Chòmhdhail Choloimbia a bh’ann.
Chaidh Laureano Gómez ainmeachadh na Mhinistear na Dùthchannan Cèin ann an 1948, ach leig esan a dhreuchd an ceann greiseag an dèidh fhoill-mhortadh Jorge Eliécer Gaitán, oir cha robh barrantas eadar-nàiseanta ann, leis gu robh iad dhen bheachd gur e na Tòraidhean a bha an sàs anns an gnothach fuillteach sin.
e esan an aon tagraiche a bh’ann airson a’ Chinneas ann an 1949, leis gun do dhiùlt tagraiche nan Libearalach, Darío Echandía Olaya, an iomairt is easan ag ràdh nach robh teàrrainteach ann airson daoine a’ Phàrtaidh aige air sàilleabh sreath dhe fhoill-mhortaich a thug àite , a mharbh a bhràthair fhèin agus leis gu robh ainneart nan guerrillas ùr, Libearalaich agus Comannaich, a’ fàs gu luath.
Leis gur e ceannard nan Tòraidh a bh’ ann is easan cho dìlseach dha na prionnsabalan dhe barantas an òrdugh agus miadh a’ bheatha, dhùn Gómez am pàrlamaid agus chuir e stad air saorsa airson ghreiseig, gus fheuch ri obair a’ chinn-suidhe a dhèanamh nas èifeachdaiche: bha suidheachadh poileataigeach na dùthcha gu math ùpraideach, le aonaidhean-ciùird agus ceannardan na meadhanan a’ toirt taic gu crosda dhan ionnsaigh an-iochdmhor an aghaidh an òrdugh laghail is an t-ainneart a’ fàs aig an aon àm.
Anns an dàrna làimh, tha feadhainn dhen bheachd gur e Riaghaltas dìreach eagalach aingidh a bha aig Gómez Laureano air sàilleabh an t-suidheachaidh dòrainn taobh a’ chogaidh sìobhalta neo-oifigeil anns an dùthaich an dèidh Am Bogotazo.
Anns an làmh eile, saoilidh a’ mhòr-chuid dhe na Tòraidh agus daoine na h-Eaglaise Chaitligeach gur e fìor churaidh poileataigeach a bh’ ann Gómez, leis gun do bhrosnaich e am foghlam Crìosdaidh, chruthaich e Ecopetrol , chuir e siostam na cìsean air dòigh, agus a bharrachd air sin dh’fhàs an eaconomaidh aig àm ùpraid sòisealta.
Nam biodh Gómez Laureano soirbheachail, bhiodh Coloimbia air a bhith a’ chiad dùthaich ann an Aimearaga a bheireadh a’ mhòr-chuid dhen Riaghaltais gu saoghal an gnìomhachais is le sin deamocrasaidh raideagach fhaighinn, mar a sgrìobh am feallsanaiche Gearmailteach Jürgen Habermas.
Fhuair iad ceathrar duine-chloinne còmhla: Cecilia Gómez Hurtado, a phòs Daniel Mazuera Villegas agus an uair sin is i na banntrach, phòs i Carlos Francisco Fajardo Herrera; Rafael Gómez Hurtado, a bhàsaich ann an tubaist plèana nuair a bha e 30 bliadhna a dh’aois; Álvaro Gómez Hurtado, a phòs Margarita Escobar López; agus Enrique Gómez Hurtado, a phòs María Ángela Martínez.
Bha sàrachadh mòr anns a’ bhaile ùr leis gu robh Aquiminzaque airson a dh’èirigh suas an aghaidh na Spàinntich: Bha e gu math soilleir gum b’ urrainn dhàsan a chuid dhaoine a chruinneachadh leis gun do nochd, air latha a’ mhargaidh, 10 cinn-feadhna na roinne anns a’ char as lugha .
e cur gu bàs Aquiminzaque, ann an ceàrnag a' bhaile dìreach aon bhliadhna an dèidh ga chur an greim le Pérez de Quezada agus feachdan na Spàinne, a chuir crìoch air iomairt sìtheachadh na roinne. ‘S e samhla bristeadh saoghal nan Tùsanach is iad gan sgaoileadh fo bhuaidh nan Spàinnteach air feadh na Roinne Tunja a bh’ann an droch dhìol sin.
Tha crìochan aige leis na bailtean beaga dhe Motavita agus Cómbita air an ceann a tuath, le Oicatá, Chivatá agus Soracá air an àirde an ear, le Boyacá, Ventaquemada agus Samacá air an ceann a deas, agus mu dheireadh thall le Samacá, Sora agus Cucaita air an àirde an iar.
Tha i ga tilgeil fhèin gu cruaidh a-measg fionnaidh an eich, far am bheil i a' suidheachadh nan uighean aice, agus air dhaibh bhith air an còmhdachadh le stuth de nàdar glaoidh, tha iad a' leantainn gu teann an sàs ann an sròn an eich.
Tha e na chleachd aig an each a bhith ga imleachadh fhèin gu tric, agus nuair a bhios e a' dèanamh sin, tha e a' briseadh nan uighean meanbha sin, agus tha na daolagan a bha annta a' dol an sàs na theangaidh agus air an giùlan sìos do bhroinn an eich maille ri a lòin.
Tha creithleag-nan-each air ainmeachadh air sàilleabh mar a bhios an tè bhoireann a' lotadh an eich as t-samhradh, 's iad nan sgaothan ag iadhadh mun cuairt dha, a' dol an sàs na chliathaichean agus na chòsan agus ga chlaoidh gu searbh.
Tha Kölsch ga bruidhinn le timcheall air 250,000 neach-labhairt, 's e sin gu bhith ¼ de mhuinntir Köln, ach tha iad uile dà-chànanach, tha Gearmailtis oifigeil aca cuideachd. Canar gu bheil a' chuid as motha de mhuinntir nan sgìrean timcheall air Köln, far a bheil mu 10 millean duine a’ fuireach, a' tuigsinn Kölsch.
Thathar a’ toirt cuimhne air Olaya Herrera mar an "neach-aithris beag à Guateque", o chionn 's gun do stèidhich e pàipear-naidheachd air an robh El Patriota nuair a bha e 12 bliadhna a dh’aois, is fiù’s dhèanadh iomlaid corra phàipear-naidheachd ann an Colombia, El Espectador ann am Medellín nam measg.
Thill e dhan dùthaich an dèidh a chuid ionnsachaidh anns a’ Bhèilig a choileanadh, far an robh e air a bhith an sàs anns an iomairt an aghaidh Riaghaltas an t-Seanalair Rafael Reyes, is na daoine ag aontachadh leis na thuirt e taobh na còrdaidhean a rinn Coloimbia leis na Stàitean Aonaichte agus Panama.
Bha Olaya os cionn na ministrealachd sin gu ruige 23mh an t-Samhain 1911, agus a-rithist fon cheann-suidhe Jorge Holguín Jaramillo, ann an 1921, gu ruige 4mh am Faoilleach 1922; a tuilleadh air sin, bha e na mhinistear an àiteachais anns an Riaghaltas sin cuideachd.
Mu 1930 bha ceannardan a’ Phàirtidh Libearalach dhen bheachd gur e Enrique Olaya Herrera an stàitire na bu fheargaraiche airson am Pàrtaidh a thoirt air ais dhan chumhachd an dèidh ceanneas poiliteagach Ath-Bheòthachadh na Dùthcha.
Choisinn e na taghaidhean air an 9mh latha dhen Ghearran 1930 air sgàth gu robh sgaraidhean am measg nan Tòraidh, leis an toradh a leanas: 369,962 bhòtaichean do Enrique Olaya Herrera an aghaidh 240,284 bhòtaichean do Guillermo Valencia agus 213,417 bhòtaichean do Alfredo Vázquez Cobo.
Rinn Olaya Herrera a dhìcheall thaobh thaghaidh Restrepo tro bhliadhnachan na rèiteachd nàiseanta, nuair an do deach am Pàrtaidh Poblachdach a chur air dòigh, airson an rèiteachd eadar nam pàrtaidh agus leasachadh bun-reachdail a bhrosnachadh, rud a cheartachadh na mearachdan am broinn Bun-Reachd dhe 1886.
Dh’fhàs iad a bhith gu math neartmhor is iad na bu treasa anns a’ chomann-sòisealta aig an àm a bhathar a’ glèidheadh cuimhneachan cead eachdraidheil na Coloimbia: ar-a-mach nan Comuneros, ar-a-mach dhe 1810, iomairt na neo-eisimeileachd is càch.
Mar a’ mhòr-chuid ghinealach na Cuimhneachan Ceud, thoisich Enrique Olaya Herrera ann am poileataigs aig àm Cogadh na Mìle Làithean, nuair a dhùin mòran oilthighean na clàsaichean aca is thug iad cead dha na h-ollamhan is na h-oileanaich a dhol chun na feachdan, seadh Libearalach, seadh Tòraidh.
Fhuair e cumhachdan sònraichte gus a dhèiligeadh ri staing an Eaconomaidh a dh’adhbharaich an crash dhe 1929, is le sin, cuide ri ministear an Ionmhais, Esteban Jaramillo, chruthaich iad ceumannan a chuidich ris na draghannan a bha aig an dùthaich a sheachnadh, agus bhrosnaich sin leasachadh an ghnìomhachais: le sin b’ urrainn dhan dùthaich cosgaisean a’ cogaidh an aghaidh Phearu a phàigheadh.
Bha Olaya Herrera airson Riaghaltas an Aonaidh nàiseanta a thoirt gu buil, le Tòraidhean agus Libearalach an sàs mar mhinistearan agus riaghladairean co-dhiù, ach thug na luchd-dhùbhlain, fo stiùireadh Laureano Gómez, airsan taic a lorg am broinn a’ Phàirtidh aigese fhèin a-mhàin, agus beag air bheag fhuaireadh na Libearalach àiteachan nan Tòraidh anns na dreuchdan oifigeil.
Tha Bulgàiris ga bruidhinn le timcheall air 7,990,000 duine ann am Bulgàiria, far a bheil i na cànan oifigeil agus 1,107,220 ann an corra àite ann an Romàinia, An t-Sèarb, An Ucràin agus ann an coimhearsnachdan eile air feadh an t-saoghail, còmhla ri cànain eile.
Chaidh goid air a' cloiche le Eideard I na Sasainn ann an 1296 agus chaidh a chuir ann an cathair coisrigidh na Sasainn, far an do dh'fhan i gus 1951, nuair a chaidh an saoradh le buidheann beag de oileanaich tìr-gràdhach Albannach.
Bha e a' teagasg aig Oilthigh Dhùn Èideann, aig Oilthigh Obar Dheathain agus aig Oilthigh Ghlaschu, far an robh e na àrd-ollamh ann an Ceiltis bho 1963 a-mach gus an do leig e a dreuchd air ann an 1991.
Tha e cliùiteach ais sgàth 's gun do chuir e Gairm air bhonn còmhla ri Fionnlagh J MacDhòmhnaill. Bha an iris a' ruith fad 50 bliadhna agus bha i gu tùr ann an Gàidhlig agus mar sin a' brosnachadh sgrìobhadairean Gàidhlig.
Bha Onís dhen beachd nach robh for aig duine sam bi ann an Coloimbia agus thall thairis air na rinn e aig an àm air sàilleabh gu robh Carrasquilla beò dìreach eadar da ghluasad eadar-dhealaichte ann an Aimearaga-Laideannach: costumbrismo agus romanticismo air an dara làmh agus, modernismo , a thog a ghuth an aghaigh costumbrismo.
Tha sin a’ sealltainn gur e Crìosdaidheachd anabarrach a bh' aige, as aonais sgoilearachd diadhaireachd sam bith; Dhiùlt Jean-Jacques Rousseau meadhanaireachd: gun sagartan, gun ministearan, gun diadhairean, cha robh e a’ creidsinn anns na mìorbhailean, neo ann an teagasg a’ pheacaidh-gine nas motha.
Cha b'urrainn dha sin a dheànamh idir, leis cho làidir 's a bha na dùbhlanaich. Le sin, dh'atharraich e a chuid phoilasaidhean gu tur, agus an ceann greiseag, bha dìreach na dheachdaire. Fhuair e cuidhteas air a' phàrlamaid tro èigheachd, is na buill pàrlamaid dhan phrìosan.
The suidhichte ri taobh na h-aibhne Fyrisån, aig dìreach 10m os cionn ìre na mara, anns an roinn Uppland, 403km air falbh bho Ghöteborg, 513km bho Helsingborg, 546km bho Mhalmö, 696km bho bhoden agus 61km bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha.
e prìomh-bhaile na roinne Bolívar a ann an Coloimbia a th’ann Cartagena de Indias , neo Cartagena, agus a bharrachd air sin ‘s e an còigeamh baile as motha na dùthcha a-rèir àireamh-sluaigh, an dèidh Bogotá, Medellín, Cali agus Barranquilla. Chaidh e ainmeachadh Sgìre Turasachd agus Cultarail ann an 1991. Tha am baile suidhichte dìreach air oirthir a’ Muir Chairibianach 1,060km air falbh bho Bhogotá.
ann às an Laideann Hispalis a th' ann an t-ainm agus tha e suidhichte aig dìreach 7m os cionn ìre na mara ri taobh na h-Aibhne Guadalquivir, 153km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 209km bho Mhálaga. Tha am baile air an àirde an iar Andalusia agus ‘s e prìomh-bhaile na coimhearsnachd le fèin-riaghlaidh a th' ann. Tha 699,759 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, am baile as motha Andalusia agus an 4mh baile as motha na Spàinne.
Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach tòiseachaidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936, ged a bha an corr dhen roinne dealas dhan Phoblachd.
Tha Bangla ga bruidhinn le timcheall air 181,000,000 duine ann am Bangladais agus ann an corra àite ann an Neapàl agus anns Na h-Innseachan, gu h-àraidh ann am Beangal an Iar, far a bheil e na chànan oifigeil, còmhla ri cànanan eile.
Anns an Dàrna Cogadh bha Dresden air a mhilleadh gu mòr air , gu h-àraidh eadar an 13mh is 15mh dhen Ghearran 1945 nuair a chaidh mòran bhomaichean a' leigeil air a' bhaile leis na Breatannaich is na h-Aimeireaganaich.
Ann an 1976 bha luchd-sgrùdaidh Scottish Certificate of Examination Board mothachail air mì-chòrdaidhean ann an Gàidhlig sgrìobhte agus bhathar a’ faireachdainn gum bu chòir stiùireadh a dheasachadh airson a bhith cinnteach gun gabhadh tidsearan agus sgoilearan ri gnàthachas litreachaidh iomchaidh.
A-nise tha Ùghdarras Teisteanasan na h-Alba , a ghabh àite SCEEB, air co-dhùnadh gum bu chòir leasachadh agus nuadh-dheasachadh a dhèanamh air a’ phàipear, air sgàth mar a tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig a’ leudachadh agus air sgàth meudachaidh air cànan ann an rianachd phoblach le stiùireadh bho SQA, ach a’ cumail ri na prionnsapail agus ri na molaidhean a bha ann bho thùs.
Dh’fhàs an t-oilthigh a bhith am fear na bu mhotha is na bu chliùitiche anns a’ Ghearmailt air fad aig deireadh an 18mh Linn is le sin bha Jena uabhasach làidir taobh Feallsanachd aislingeach (le ollamhan mar Johann Gottlieb Fichte, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Friedrich Schiller agus Friedrich Wilhelm Joseph Schelling) agus romansaidheachd tràth (le bàird mar Novalis, na bràithrean Schlegel agus Ludwig Tieck).
B’ urrainn do Jena a bhith ga leasachadh fhèin aig toiseach an 19mh Linn taobh innealtachd pongalachd, glainne agus fradharceolas air sàilleabh gu robh rathad-iarainn ann, Saalbahn a’ dol ri taobh na h-aibhne Salle bho Halle /Leipzig gu Nürnberg.
Tha Ceòlas mothachail gur e seo té de na sgìrean mu dheireadh ann an Albainn anns a bheil aʼ Ghàidhlig dha-rìreabh ʼna cànan coimhearsnachd, agus tha e a-nis air Oifigear Leasachaidh na Gàidhlig a fhastadh gus an cànan a chur air adhart.
Tha iomadh fionn-sgeul a' toirt luaidh air an rud seo, a' dol air ais na ceudan de bhliadhnaichean agus bidh mòran eòlach air an sgeul aig Jules Verne, Fichead mìle aitheamh fon mhuir, far a bheil sionnachan-mara a' nochdadh.
Shoirbhich le soitheach-rannsachaidh sa Mhuir Arabach sampall dhen t-sàil a thogail rè sionnachain-mhara agus cho-dhùin iad, an dèidh rannsachadh a dhèanamh air, gur e an lobhag Vibrio harveyi a tha 'ga adhbharachadh.
B' esan a' chiad Ghearmailteach a thug a-mach ceum maighstireachd aig Sabhal Mòr Ostaig ann an 2008 agus bha e an sàs saoghal is iomairtean na Gàidhlig gu mòr a-mach on àm sin, a' gabhail a-steach obair san t-sreath Eòrpa, Ionad na Gàidhlig a stèidhich e ann am Bonn ann an 2002, iomairt FILMALBA o 2003 agus a' chiad opara sa Ghàidhlig, Hiort - MacTalla nan Eun ann an 2007.
Dh'fhoillsich e grunn leabhraichean, nam measg Kauderwelsch Schottisch-Gälisch ann an 2004 , leabhair-iùil na Gàidhlig do luchd-turais agus Lehrbuch der Schottisch-gälischen Sprache ann an 2009 - a' chiad leabhar-teagaisg na Gàidhlig ann an Gearmailtis riamh.
Tha cùmhnant teagaisg aige ann an Roinn na Ceiltis, Oilthigh Bhonn far a bheil e a' teagasg Gàidhlig agus Eachdraidh cànan, litreachadh is cultar na Gàidhlig agus bidh e a' teagasg gu cunbhallach aig na cùrsaichean goirid aig Sabhal Mòr Ostaig.
B’e a chiad nobhail iomlan – anns an seagh “nuadhasach” den fhacal – Dùn Aluinn, no an t-Oighre ‘na Dhìobarach le Iain MacCormaic . Roimh sin, ann an 1908, dh’ fhoillsich MacCormaic nobhail ghoirid Gu’n d’ thug i spéis do’n Armunn, agus eadar 1909 agus 1910 dh’ fhoillsich an iris An Sgeulaiche pàirt de sgeul goirid le Aonghas MacDhonnchaidh leis an tiotal An t-Ogha Mór.
Ann an 1923 thàinig a-mach an nobhail mhaoth-inntinneach Cailin Sgiathanach le Seumas MacLeòid, ach cha do thog ealain an nobhail a ceann ann an da-rìribh a-measg nan Gàidheal gu 1971, nuair a nochd A’ Leth Eile le Cailein MacCoinnich.
Mar eisimpleir, ann an 2004 thàinig a-mach Là a’ Dèanamh Sgèil do Là le Aonghas Pàdraig Caimbeul; ann an 2005, Gymnippers Diciadain le Màrtainn Mac an t-Saoir; lean Shrapnel le Tormod Caimbeul ; Dìleas Donn le Norma NicLeòid ; agus An Taigh-Samhraidh le Aonghas Pàdraig Caimbeul .
Dh'fhoillsich e leabhar air a bheil Early Irish history and mythology ann an 1946 agus chuir e nar sùilean gun do rinn muinntir aig an robh cànain Cheiltich tìr-ghabhail ceithir tursan ann an Èirinn, stèidhichte air sgrùdadh nan seann-sgrìobhainnean.
Tha e coltach gur e Cùil Lodair a bhʼ air an àite an toiseach, bhon fhacal Ghàidhlig “lodan”, ainm a chaidh a ghléidheadh sa Bheurla “Culloden”, ach ron àm a thachair am blàr ainmeil an sin san 18mh Linn bha an t-ainm air atharrachadh sa Ghàidhlig gu Cùil Lodair.
Cuairtichte le talamh, ach airson cladach air Loch nEathach , tha crìochan aige le seachd den naoi chontae Ultaich: Doire chun a' thuatha, Aontroma thairis Loch nEathach, Contae Ard Mhacha, Contae Mhuineacháin agus Contae Fhear Manach gu Deas agus Dun nan Gall chun iar.
Tha ochd baranachdan am broinn Thír Eoghain: Clochar, Dún Geanainn Íochtarach, Dún Geanainn Láir, Dún Geanainn Uachtarach, An Ómaigh Thiar, An Ómaigh Thoir, An Srath Bán Íochtarach agus An Srath Bán Uachtarach.
Air 8 an t-Samhain 2016 bhuannaich e taghaidhean nan Stàitean Aonaichte, a' chiad neach a rinn seo a-riamh an aonais eòlas anns an Arm air neo poileataigs, gidheadh fhuair Hillary Clinton faisg air trì millean bhòtan a barrachd, agus Mike Pence na iar-cheann-suidhe.
Chaidh e a thaghadh na leas Ceann-suidhe na Poblachd ann an 1892, an ceann ri chèile ris a’ Cheann-suidhe Núñez, a fhuair an dreuchd aige a-rithist, ach cha b’ urrainn dhàsan a ghabhail air a’ chumhachd air sàilleabh draghan na slàinte, is le sin thug Caro a làmh air a’ cheannas; chaochail Núñez an ceann dà bhliadhna agus bha an ceannas aig Caro gu ruige deireadh an teirm dhe sia bhliadhna aige ann an 1898.
Bha ùidh mhòr airsan air naidheachdas agus poileataigs bhon a leanabachd agus bho 1871, nuair a thoisich e taic a thoirt dha na beachdan a bu radaigiche agus a bu Chaitligiche a’ Phàrtaidh Tòraidh, b’ urrainn dha a bhith na líder de opinión tron a’ phàipear-naidheachd aige "El Tradicionista".
Bha na smuaintean aig Núñez uabhasach tarraingeach dhà, gu h-àraidh taobh rian ùir a chur air a’ chomann-shòisealta agus cothrom a thoirt dhan stàit an cumhachd a mheadhanachadh agus aig an aon àm an òrdugh a mheudachadh aig gach uile ìre a’ chomainn-shòisealta.
An dèidh sin b’ e fear dhe na luchd-taic a bu chudromaiche aig Rafael Núñez agus pròiseact an Ath-bheòthachaidh aige rè na 1880an; mar sin, b’ urrainn dha a bith fear dhe na aislingiche a mhol a' Bhun-reachd 1886, is e a’ stiùireadh sgrìobhadh na bile sin mar bhall Comhairle nan Riochdairean, a chaidh a stèidheachadh airson sin a dhèanamh.
Chaidh Bun-Reachd dhe 1886 a sgrìobhadh nuair a bha còmhstri sòisealta agus cogaidhean sìobhalta a’ sgiùrsadh na dùthcha airson stàit meadhanach làidir chruthachadh, gu math eadar-dhealaichte bhon a’ Bhun-reachd roimh làimhe.
Shabaid buill a’ Phàirtidh Libearalach an aghaidh an Riaghaltais a bha fo bhuaidh buidheann a’ Phàirtidh Thòraidh air an robh A’ Bhuidheann Nàiseanta, agus iad fo stiùireadh an ceann-suidhe Manuel Antonio Sanclemente fad ùine ghoirid.
Dh’ èirich na Libearalaich an aghaidh atharrachaidhean làidir obann bhon Bun-Reachd dhe 1863 (a chaidh a sgrìobhadh ann an reachdas nuair a bha Rafael Núñez os cionn an Riaghaltais, is a chuir siostam feadarail air bhog), gu siostam meadhanach na àite .
Beag air bheag, dh’ fhàsadh an cogadh na bu smachdaile agus na bu buirb, leis na sìobhaltaich gan sgaradh eadar an dà bhuidheann ann an dòigh uabhasach eudmhorach, agus gach pàrtaidh a’ dèanamh a dhìcheall airson buaidhean fhaighinn, nach robh ach meallach.
Le sin, b’ fheudar dha Coloimbia cogadh eadar-nàiseanta a sheachnadh: dh’fheuch ceann-suidhe na Bheiniseala, Cipriano Castro, ri cogadh a thòiseachadh an aghaidh Choloimbia, is esan a’ toirt taic do Uribe Uribe airson ga chur os cionn an Riaghaltais.
Ann an 1580, ri linn an Dàrna Ar-a-mach ann an Deasmhumhain, Shàbaid e ro taobh nan Gall an aghaidh Géaroid Mac Géarald, 15mh Iarla Dheasmhumhain agus, ann an 1584 chuidich e John Perrot anns an sabaid an aghaidh nan Albannach ann an Aontraim.
An ath-bhliadhna fhuair e cuireadh do Phàrlamaid ann am Baile Átha Cliath mar Iarla Thír Eoghain agus, ann an 1587, an dèidh turas dhan Lùchairt Rìoghail thall ann an Sasainn, fhuair e air ais tro chead rìoghail, an cuid fhearainn a bha aig a sheanair, Conn Ó Néill, a’ chiad Iarla Thír Eoghain.