polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Tha Muileann-Ghaidh suidhichte air àrd a Tuath Ghlaschu, ach ruigear àrainneachd dhùthchail gu luath, a' dol seachad air Loch Laomainn, tron Chrìon Làraich agus Taigh an Droma, tro Raineach agus mu dheireadh thall thairis air na beanntan gu Ceann Loch Lìobhann agus An Gearasdan.
Cha lean an t-slighe idir tro Ghleann Comhann ach fàgar an gleann ann an Alt na Feadh far a bheilear a' dìreadh gu cas "Devil's Staircase" Nuair a ruigear am mullach gheibhear sealladh air an Black Water Reservoir mus bithear a' dol leis a' bhruach seachad air na pìoban uisge gu Ceann Loch Lìobhann.
Coimheadaidh Comhairle Dhùn Bhreatainn an Iar, Comhairle Shruighlea, Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bòd, Comhairle na Gàidhealtachd agus Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn agus nan Trosaichean às a dhèidh còmhla.
an ampere , 's an t-aonad de sruth-dhealanachd a tha ann an ampere. Is e a tha anns an ampere an sruth-dhealain cunbhalach a bhiodh, nan ro e na sruthadh tro dà teud dìreach, de tar-raoin neo-mheudachd, , de fàd eicriochte, co-shìnte le astar de 1 meatair eadarra agus suidhichte ann an falmhantas, ag aobharachadh forsa eadar an dà theud co-ionnan ri 2 x 10-7 Newton air gach meatair a' fhaide.
an kelvin , 's an t-aonad de theòthachd teas-eòlach a tha anns an Kelvin. Is e a tha anns a' Kelvin ceum de theòthachd teas-eòlach co-ionnan ri 1 / 273.16 de an theòthachd teas-eòlach aig am puing trì-stàideachd de dh'uisge.
Is e a tha anns a’ chandela, an dlùths-sholais, ann an rian ainmichichte, bho mathair-sholais a sgaoileas reideachd mhonocrómatachd aig minigead de 540 x 1012 Hertz, agus le dluths-reideachd anns an rian sin de 1/683 uat air an stereidean.
Anns a’ bhliadhna 1960, dh’aontaich an 11mh Comhairle Ginearalta air Cuideaman agus Tomhaisean ris an ainm Système International d'Unités, 'sa Ghàidhlig: Siostam Eadar-nàiseanta nan Aonadan, agus ris a’ ghearr-sgrìobhaidh eadar-nàiseanta SI , airson an siostam de aonadan-thomhais practigeachd a chaidh air mholadh leis a’ chomhairle.
Leis an pròiseict ùr Witaj , a chaidh a chur air bhonn ann an Cottbus 1998 's urrainn do chlann bhig Sòrbais Ìochdarach a thogail ann an sgoiltean-àraich. Thèid an cànan a theagasg ann an 30 sgoiltean. Ann an Sagsainn, gheibh na sgoiltean-àraich € 500,000 mar thaic-airgid a h-uile bliadhna airson am foghlam seo a thoirt seachad. Co-dhiù cha robh ach 440 clann ag ionnsachadh a' chànain ann an 2014.
Tha dà bhoireannach deug air an duais a bhuannachadh: Gerty Cori , Rosalyn Yalow , Barbara McClintock , Rita Levi-Montalcini , Gertrude B. Elion , Christiane Nüsslein-Volhard , Linda B. Buck , Françoise Barré-Sinoussi , Elizabeth H. Blackburn , Carol W. Greider , May-Britt Moser agus Tu Youyou.
Mar sin dh’iarr an bhìocar a bha a cruinneachadh pìosan airson an leabhar air am bàrd agus ùghdar-cloinne Shasannach, Eleanor Farjeon, “pìos bàrdachd a sgrìobhadh a dheidheadh còmhla ris am fonn àlainn Gàidhealach” a bhuineadh ris an 19mh linn.
Mus do sgrìobh Farjeon na facail airson am pìos, chaidh a chleachdadh mar duan Nollaig a bha a tòiseachadh le na facail “Child in the manger, Infant of Mary” air an eadar-theangachadh bho na facail Gàidhlig a sgrìobh Màiri NicDhòmhnaill.
ann mar seo is urrainn dha iarrtas a dhèanamh airson suaimhneas, saoradh agus creideas gun cùm Dia sàbhailte è. Aig àm an fhulangas, chleach Ìosa Crìosda fhèin nam facail-sa agus e air a’ chrois, a’ fàgail an t-salm coisrigte agus ainmeil.
Ann an 1994 bha fios aig a' chompanaidh Alcan Smelting and Power Ltd gun robh aca ri dùnadh air sgàth 's gun robh an teicneòlas seann-fhasanta agus a cùisean eaconamach ag atharrachadh air feadh an t-saoghail. Dhùin e anns a' bhliadhna 2000 agus bha droch bhuaidh aig sin air a' choimhearsnachd.
Nuair a thòisich an t-Ar-a-mach Aimearaganach ann an 1775, chaidh athair Alasdair, a bha air a bhith na oifigeach airson Rìgh Deòrsa ann an Arm Bhreatainn rè Bhliadhna Theàrlaich, dhan Arm Dearg a-rithist agus chuireadh Alasdair fhèin tuath gu Canada.
Chuir e suim anns na bh' aig na h-Innseanaich ri ràdh mu chumadh na tìre anns an àirde an ear-thuath agus an 1789, aois còig bliadhna fichead, bha e os cionn iomairt a bha a' miannachadh slighe a lorg bho Chanada, nach robh ach na dùthaich bheag aig an am sin ach mun taobh sear, an iar dhan Chuan Sèimh.
e fianais cudromach a th’ anns na h-agallamhan, chan ann dìreach air sgàth ’s gun deach an dèanamh le mòran daoine air feadh na Gàidhealtachd ach gu h-àraidh air sgàth ’s gu bheil iad cho mionaideach agus air an innse leis na croitearan fhèin.
Bha mòran de chroitearan ann am bochdainn, bha na mìltean air fàgail thairis air a’ chuan agus bha daoine fhathast air am fuadachadh a-mach às na bailtean aca gus tuathanasan chaorach a chruthachadh nan àite agus a chur air croitearan a dhol a dh’iasgachd.
Cha b’ e an fheadhainn seo a-mhàin a thòisich strì air a’ Ghàidhealtachd gus an còirichean a bhuannachadh, agus leis an aimhreit a’ fàs, bha èiginn air an riaghaltas rannsachadh air na trioblaidean, cuideachd air sgàth ùidh phoblach anns na tachartasan agus air sgàth na thachair ann an Èirinn.
Chan eil dòigh ann air aithneachadh cò an rìgh no cuin a chaidh seo a sgrìobhadh, ach ghabh na h-Iùdhaich ris anns na linntean a lean mar phìos a bha ag aithris air tighinn an t-Slànaighear agus chum na ciad sgrìobhadairean Chrìosdaidh ris a’ bheachd-sa.
Tha ceàrn dearg 'na nàbaidheachd far a bheil strìopachas 'na chuid na beatha làitheile. Bha am facal clàraichte a' chiad turas anns na Stàitean Aonaichte mu 1890, agus 's e bunaichte air an dòigh an cuir solas dearg san uinneig a chomharradh ri luchd-ceannachd ris a' ghnàths na malairte.
e eachdraidh na Pòlainn air fad a th' ann eachdraidh a’ bhaile sin, is tha e uabhasach cudromach gun cuireadh Kraków, is A’ Phòlainn Ìosail air fad, ris An Ostair nuair an do deach an dùthaich a roinneadh treas tursan fad an 18mh Linn eadar An Ruis, A’ Phrùis is An Ostair fhèin.
Dh’ fheuch mòran ridirean ris an dràgon a chur a-mach às an àite is iad a’ sabaid an aghaidh gun soirbheas, gus a thug greusaiche, air an robh Dratewka, caora làn pronnasg dha; dh’ ith an dràgon i, dh’ òl e uisge na h-aibhne Vistula is spreadh e.
Tha ainm a' bhaile a' tighinn on fhacal Lochlannais hóp "bàgh a tha cuingichte le tìr", an dearbh fhreumh 's a tha aig òb agus òban . A chionn 's nach toigh leis a' Ghàidhlig h aig toiseach facail, chaidh atharrachadh san dà àite ach air dà dhòigh eadar-dhealaichte.
e an dàrna baile as motha anns na Hearadh, an dèidh an Tairbeirt. 'S e port-mara airson aiseagan a tha ann. An sin tha seirbheis aiseagan a' ruith gu Beàrnaraigh le Caledonian Mac a' Bhriuthainn, a' ceangal na Hearadh ri Uibhist a Tuath.
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chruthachadh na Spàinntich ainmean-àite le freumhan anns na creideamhan aca neo mar chuimhne air àiteachan agus daoine ainmeil thall anns an Spàinn: m.e. Guadalajara de Buga, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali.
Leis an fhar-ainm Baile na Mathar, ‘s e, gun teagamh, fear dhe na bailtean as gràidhichte leis na daoine a Antioquia agus luchd turasachd bho air feadh na cruinne a th’ann Santa Fe de Antioquia. Tha na sràidean cloiche, na dorsan co-àiteachail, na for-uinneagan agus na h-eaglaisean àlainn aige gar toirt air ais gu seann linntean son cianalas na làithean a dh’fhalbh fhaireachdainn a-rithist.
Bha e earbsach asta agus cha b' ann gun adhbhar, oir bhiodh muinntir na Gàidhealtachd, àite iomallach beanntach a bha doirbh dhan riaghaltas smachd a chumail air, a-riamh a' toirt taic dha na Seumasaich fo bhuaidh an cinn-chinnidh.
ann aig aois còig bliadhna fhichead a dh'fheuch Teàrlach ri Crùn a shinnsirean fhaighinn air ais. Dh'fhàg e an Fhraing mu mheadhan an t-samhraidh, 1745, agus cha b' fhada gus an robh e air tìr ann an Alba, an Eilean Èirisgeigh.
Mu dheireadh chan fhaodadh Teàrlach fuireach anns an Fhraing fiù 's. Chaill e a h-uile dòchas a bh' aige, dh'fhàs e greannach is dubhach; dh'atharraich a nàdar; cha robh mòran chàirdean aige air fhàgail; dh'fhàs e aost' agus nuair a bhàsaich e thàinig crìoch air an teaghlach rìoghail dom buineadh e.
Rinn mòran dhaoine gàirdeachas mu naidheachd a bhreith oir bha seo a' toirt dòchas ùr do na Seumasaich gum faigheadh Tigh Rìoghail nan Stiùbhartach an crùn, a chaill iad an 1688 agus a bha a-nise le Taigh Rìoghail Hanòbhair, air ais dhaibh fhèin.
Ach bha mòr-fheachd an riaghaltais, fo chomannd Diùc Chumberland, fhathast a' sìor-leantainn nan Seumasach gu tuath gus mu dheireadh choinnich an dà arm aig Blàr Chùil Lodair, an t-siathamh latha deug dhen a' Ghiblean 1746.
A miosg na daoine a chuir an làimh ris bha Zachary Boyd, ministir am Barony Church an Glaschu agus iar-sheansalair Oilthigh Ghlaschu a sgrìobh rannan Sailm 23 an 1646; an Ridire Uilleam Mure ‘o Rowallan, a bha na shaighdear le Oliver Cromwell anns an cogadh sìobhalta agus Francis Rous a bha cuideachd a toirt taic dha Cromwell agus a bha na Bhall-Pàrlamaid airson Truro anns am pàrlamaid ‘Barebones’ agus a chruthaich bàrdachd a chaidh a chleachdadh anns an psalter de 1650 - e an dreach air a bheil sinn is eòlach san latha an-diugh.
Ged a bha luchd na h-Alba a-riamh measail air “‘S e ‘n Tighearna Fhèin mo Chìobair” thug e mu 300 bliadhna mus do dh’fhàs an laoidh ainmeil air taobh a-muigh Eaglais na h-Alba. Nochd e anns am Methodist Hymnal an 1876 agus an uairsin an Congregational Hymnal an 1916. Cha deach fhoillseachadh san Anglican hymnbook gu 1965. Dh’fhàs am pìos gu h-àraidh ainmeil ann an Sasainn an dèidh dha daoine a chluinntinn air a chleachdadh aig banais Ban-righ Ealasaid agus am Prionnsa Philip ann an 1947.
Thuirt Iain Calvin mu ’n laoidh, agus e a tarruing bho na thuirt Naomh Augustine roimhe, “Cha lorg sinn òran nas fheàrr, no nas freagarrach, Sailm Dhaibhidh, a chaidh an labhairt tro’n Spiorad Naomh. nuair a bhios sinn gan seinn, faodaidh sinn bhith cinnteach gur e Dia a tha a cuir na facail nar beòil, mar gum biodh E Fhèin a seinn tromhainn gus a Ghlòir a mholadh.”
Thug na comataidhean seo sia bliadhna a leughadh na sailm aig Rouse agus dèanamh coimeas eadar na seann sailm ann an Eabhra agus iad ag obair air eadar-theangachadh ann an dòigh a leigeadh leis an t-sluagh na sailm a sheinn, ach a dhèanadh cinnteach gun robh na facail fìor cheart agus ceangailte ris na facail Eabhra.
Tha an laoidh, 'S e an Tighearna Fhèin Mo Chìobair, stèidhichte air an taing a thug Rìgh Daibhidh do Dhia an deidh dha greim fhaighinn, gu sìtheil, air an rìoghachd aige agus e beò ann an àm saoibhreas agus dòigh.
Tha Logarbaidh aimeil air sgàth 's gun do thachair an Lockerbie disaster no an Lockerbie bombing, mar a chanas luchd na Beurla an seo air 21 an Dùbhlachd 1988. Thuit pàirt dhen phlèan dhen Pan Am Flight 103 air a' bhaile an dèidh spreadhadh-boma le neach-fuathais.
Flyglobespan (Alicante, Arrecife, Barcelona, Beul Feirste-International, Calgary, Dalaman, Faro, Fuerteventura, Heraklion, Hurghada , Ibiza, Las Palmas, Mahon, Málaga, Orlando-Sanford, Palma de Mallorca, Paphos, Pula, Tenerife-South, Toronto-Hamilton, Vancouver)
Tha diofar ann eadar oidhirpean bhon bhonn suas , far a bheil a' choimhearsnachd, na daoine fa-leth a' feuchainn ri an cànan aca ath-bheothachadh agus oidhirpean a-nuas far a bheil an riaghaltas a' stiùireadh nan oidhirpean.
e Eabhra an aon chànan a chaidh ath-bheothachadh gu soirbheachail, leis gur e cànan marbh a bh’ ann roimhe, a’ riaghladh air ginealach ùr de luchd-labhairt dùthchasach a chruthachadh gun luchd-labhairt dùthchasach sam bith roimhe mar eisimpleirean anns an 20mh linn.
A rèir Seanalair Stiùbhairt bha ochd cinn-fheadhna dheug seo a leanas an làthair an latha ud: an Camshrònach, an Caimbeulach, am Frisealach, an Granndach, MacAoidh, MacCoinnich, MacCuaraidh, MacGillEathain, MacGriogair, MacPhàrlain, Mac a' Phearsain, Mac an Tòisich, am Mengiseach, an Robasdanach, an Rosach, an Rothach, an Sincleireach agus an Sutharlanach.
Bha cumhachd Shasainn cho mòr air a briseadh an dèidh a' bhlàir 's nach b' urrainn dhi na b' fhaide feachd de eachraidh 's de choisichean armaichte a thaomadh a-nall air Alba a-rithist. Leis a' bhuaidh seo, bha làn shaorsa air a cosnadh, ged a lean an còmhrag ri Sasann ri linn Eideird, agus ann an dàrna bliadhna de rioghachadh Eideard III, chaidh an t-sìth a nasgadh ri Alba, leis an do dh' aidich rìgh Shasainn gun robh Alba saor bho siud a-mach gu bràth bho thighearnas sam bith a bhith aig rìghrean Shasainn thairis oirre.
Chaidh an roinn aig Eideard Brus an toiseach, le Allt a' Bhonnaich air a làimh cheart; an roinn aig Seumas Dùghlas air a làimh cheàrr agus beagan air a chùlaibh; agus beagan air cùlaibh agus air làimh cheart roinn Dhùghlais an roinn aig Thomas Randolph, le Pelstream air a làimh chlì.
A bharrachd air sin, cha b' urrainn do na fir-bogha Sasannach losgadh chun na h-Albannaich gun chunnart gum marbhadh iad na marcaichean aca fhèin; agus nuair a chaidh na iad gu cliathach a' bhlàir, ruaig an eachraidh Albannach fo Robert Keith iad.
Nuair a chunnaic a' choisridh Albannach iad, bha iad a' smaoineachadh gur e arm eile aig a' Bhrusach a bha annta, agus leis na fir-bogha a' tilleadh agus a' bhratach rìogail Shasannach a' fàgail a' bhlàir, ghabh iad eagal agus theich iad le maoim.
Bha ceann a deas an airm a' ruigsinn gu bruachan Allt a' Bhonnaich agus bha an t-airm na laighe air gach taobh rathaid shean Ròmanaich a b' e aon de an dà slighean a b' urrainn dhan eachraidh Sasannaich a chleachdadh.
Chaidh e air adhart a' Bhrusaich leis a shleagh, ach nuair a bha e gu bhith aige, mharbh am Brusach e le beum a thuagh-chatha cho làidir 's a deach an tuagh tron chlogaid 's tron chlaigeann aig de Bohun, a thuit marbh às a dhiollaid.
Ged a chuartaich na marcaichean Sasannaich iad agus ged a bha iad a' toirt aghaidh orra bho gach taobh, chùm na saighdearan aig Randolph riutha, agus nuair a ghluais iad air adhart chun buidheann nam marcaichean gus an roinn, theich na Sasannaich.
Ge-tà, nuair a chunnaic am Brusach anns a' mhadainn de 24 an t-Ògmhios gun robh an eachraidh air a cuartachadh air trì taobhan leis an allt 's an leas-abhainn aige, agus a' choisridh air air an taobh eile den uisge, dh'fhuasgail esan aghaidh a chur orrasan.
Dh'fhuasgail iad gun toir an tùs-feachda fo Iarla Gloucester agus Iarla Hereford aghaidh air na h-Albannaich taobh an rathaid Ròmanaich, agus gum marcaich aig an aon àm 600 ridirean fo Ridire Robert Clifford agus Ridire Henry Beaumont du ruigsinn na h-Albannaich bho an cùl, far an robh dùil aig na Sasannaich gum biodh an t-airm Albannach a' teicheadh.
A bharrachd air sin, leag na h-Albannaich rè na h-ùine a bha iad a' campachadh ann craobhan air slighean anns a' choille agus chladh iad àireamh mòr shlochd anns an talamh chòmhnard; chuir iad breug-riochd de bharrach is feur air na slochdan.
An dèidh sin, chaidh an t-airm a roinn mar seo: an tùs-feachda, fo Thòmas Randolph, na b' fhaide mu thuath faisg air Cille Naomh Ninean; roinnean fo Sheumas Dùghlas agus Eideard Brus gu a làimh cheart ri taobh an rathaid Ròmanaich; agus an roinn fo Raibeart Brus fhèin agus an eachraidh fo Robert Keith, an t-Iarla Marasgal, mar chùl-chuideachd, na bu doimhne anns a' choille.
Ron bhlàir, b' iad Ridire Tòmas Randolph, mac a pheathair, Morair Seumas Dùghlas agus Ridire Eideard Brus, a bhràthair fhèin, Seanalairean a b' àirde a bh' aig rìgh Raibeart os cionn na h-armailt, agus fodha fhèin.
B’ e seanchaidh ainmeil a bha na athair, Donnchadh mac Dhòmhnaill ‘ac Dhonnchaidh aig an robh sinnsearachd am measg bàird Chlann Dòmhnaill, na MhicRuairidh, air an Eilean Sgitheanach. Air taobh a mhàthar bha Dòmhnall Ruadh Phàislig aige mar uncail agus b’ e Aonghas MacGille-Eathain, Am Pìobaire Bàn, a shinn-seanair.
Gu tric bhiodh rannan bhon bàrdachd aige air an cleachdadh le fear a' seasamh ‘sa chùbaid ann an eaglais agus bha buaidh mhòr aig a' Chrìosdaidheachd air tòrr dha obair. A bharrachd air na bliadhnachan a chaill e na phrìosanach aig na Gearmailteach, chuir e seachad fad a bheatha ann an Uibhist a Deas. Bha air leth eòlach air bàrdachd agus beul-aithris tradaiseanta nan Gàidheal agus choisinn e cliù mar aon de na prìomh bàird Gàidhlig a bh’ againn a-riamh.
Anns an leabhar aige, Fo Sgàil a’ Swastika, thug Dòmhnall Iain seachad cunntas dhe na bliadhnachan a chaith e fhèin ‘s a chompanach fo smachd nan Gearmailteach agus iad beò ann an campaichean mar phrìosanaich agus iad ag obair ann am mèinnean salainn agus cuaraidhean. Ach, bha gu leòr càirdeas ri lorg am measg nam prìosanach cuideachd agus thuirt e mun tìde sin “Dh’ionnsaich mi barrachd anns na còig bliadhna sin na b’ urrainn dhomh ann an ceithir fichead bliadhna de bheatha àbhaisteach.”
Tha e air a thogail sa chuid as motha air cloich, 's air cloich-chrèadha, agus tha tùir air a mhullach astar goirid o chèile. Bha e mar sin air dòigh 's nan cuirte dragh air freiceadain aon tùir gum b' urrainn freiceadain an da thùir a b' fhaisge tighinn gan cuideachadh.
Chuireadh am balla mòr seo suas leis na Sìonaich mu dhà cheud bliadhna mun do rugadh Crìosd, airson an nàimhdean, na Tartaraich a chumail a-mach; ach an dèidh an saothair uile, fhuair na Tartaraich a-staigh agus thug iad fo chìs iad.
Air sgàth' s cho fad air falbh bho Bhogotá 's a bha Putumayo - agus iomadh sgìre eile iomallach - cha robh làthaireachd na stàite idir ann. Le sin, chuireadh na daoine às an fhearann aca agus chaidh tòrr dhuibh gan tràilleachadh. Ràinig mòran dhaoine gu Putumayo bho àiteachan eile eadar 1948 agus 1960 is iad a' teiche an ainneirt a bha a' deànamh cròn air an dùthaich.
B’ e sgrìobhadair agus iomradair às na Stàitean Aonaichte a bh’ ann am William Frank Buckley Jr. (Eabhraig Nuadh, 24 an t-Samhain 1925 – Stamford, 27 an Gearran 2008) a bha a' tarraing a' chuid as motha de na beachdan aige bhon deas-làimh de phoileataigs.
e an rud is buadhaiche a rinn Buckley poileataigs an làimh dheis a cheangal ri feallsanachd eaconomach “laissez-faire” bhith gu cruaidh an aghaidh comunnachas, mar sin a' cur sìos nàdar de bhun-stèidh airson an conservatism nuadh a bha aig cridhe oidhirpean Barry Goldwater agus Ronald Reagan an taghadh airson Ceannard nan Stàitean Aonaichte a bhuannachadh.
“dh’fhaodadh duine ràdh gur e an duine innteachail is cudthromach a bh’ anns na Stàitean Aonaichte thairis air an leth-cheud bliadhna chaidh…airson ginealach slàn b’ e prìomh ghuth conservatism Ameireaganach a bh’ ann agus a chiad duine mòr anns a' ghluasad ud.”
B' e neach-poileataigs, clò-bhuailtear, fear-lagha, neach-aithris, riochdaire dioplòmasach agus Ceann-suidhe Choloimbia bho 1 an Giblean 1861 gu ruige 18mh an t-Ògmhios an aon bhliadhna a bha ann am Bartolomé Calvo Díaz de Lamadrid (Cartagena de Indias, 24 an Lùnasdal 1815–Quito, Eacuador 20mh am Faoilleach 1889) .
B' e Rabairt Mac Albainn am prìomh chunnradair air na h-obraichean de Rathad-Iarainn a Mhalaig agus is ann air an rathad-iarainn sin a chaidh concrait mòr a chleachdadh mar phrìomh stuth-innlichidh nan drochaidean agus obraichean eile airson a chiad turas ann am Breatainn.
e 19 an teodhachd mheadhanach aige. 'S e prìomh-bhaile na roinne Cauca a th'ann Popayán. Tha e suidhichte 557km air falbh bho Bhogotá. Bha àireamh-sluaigh dhe 257,512 aig a' bhaile fhèin ann an 2005, a-rèir a' chunntais-shluaigh mu dheireadh.
Air an dàrna thaobh, dh'innis an t-eachdraiche Arcesio Aragón dhuinn gur e Pampayán a bha air an àite bho thùs, bho dhà fhacal ann an Quechua: pampa "gleann, làrach neo bealach" agus am facal yan a tha a’ ciallachadh "abhainn".
Tha Budějovický Budvar a' dèanamh Budějovický Budvar (“Budweiser Budvar”, mar a chanar ris anns an Roinn-Eòrpa, no “Czechvar”, mar a chanar ris anns na Stàitean Aonaichte agus Canada far a bheil “Budweiser Budvar” na ainm air leann bhon taigh-ghrùide Ameireagach Anheuser-Busch).
Anns a’ bhliadhna 1827 thòsich a’ chiad rathad-iarainn air a tharraing le eich air mòr-thìr na Roinn Eòrpa, ’s e a’ ruith eadar České Budějovice agus Linz san Ostair (bha an dà bhaile anns an Ìompaireachd Ostaireach aig an àm ud).
Ach chan eil e freagarrach don a h-uile neach-turais agus bidh mòran dhiubh a' tilleadh dìreach beagan meataran fon mhullach air sgàth 's gum fàs an druim cas agus caol. Ruigear am mullach cuideachd bhon àird an iar le bhith a' streap suas Nicholson's Chimney.
Thug am baile cliù airson deagh àiteachais agus coilltearachd rè linntean nan Muslamach agus bha e ainmeil cuideachd airson às-mhalairt stuthan ann am fiodh agus brat-ùrlair, gan reiceadh air feadh Al-Andalus agus thall thairis ann an Afraga a Tuath.
Sgrìobh Livius gur e baile beairteach a bh' ann Jaén, rud a dh'aidich na h-ainm a thug na Ròmanaich air a' bhaile, stèidhichte air an fhacal Aur : Auringi/Oringe air rèir Strabo agus Nijis/Oringis a-rèir Pliny.
Phàigheadh na daoine cìsean sònraichte agus chumadh na Ròmanaich feachdan anns a' bhaile, leis cho dlùth 's a bha na ceanglaichean eadar Jaén agus Carthage. Mu dheireadh thall, ghairm Vespasian, gur e baile Ròmanach a bh' ann, is esan ga ainmeachadh Aurgi.
Dhen bheachd fheadhainn eile, ‘s e an Oilthigh Pàpanach Javeriana, stèidhichte leis na Iosaidich, an dàrna fear, ach ‘s e an Colaiste San Bartolomé an dàrna oilthigh, anns an dùthaich co-dhiù. Dh’fhosgail an oilthigh 71 bliadhna an a dhèidh.
Dhen bheachd iomadh luchd-ceuma uallach ‘s e "Creathal na Poblachd" a th' ann, leis gur e an seo far an do chuir iad oidheamachan na neo-eisimeileachd air ghleus agus tha a chuid oideachaidh air a bhith gu math cudromach gu beatha na dùthcha.
Ruig e Quito ann an 1540 , agus an ceann greiseag an siud, chaidh e gu Popayán ann an 1541 còmhla ri Sebastián de Belalcázar airson àite stèidheachaidh Santa Fe de Antioquia a ghluasad; obair nach do rinn e idir, air sgàth gun do chuir feachdan Riaghladair Cartagena de Indias an greim e, is ghoid iad e air falbh na phrìosanach, dìreach aig toiseach toiseachaidh na h-obrach aige.
Thàinig e Aimearaga a Deas ann an 1539 le turas-armachd fo Phascual de Andagoya, riaghladair San Juan, dha na tìrean far a bheil Coloimbia an latha an-diugh, far a chuir e seachad mòr-chuid a bheatha, gu h-àraidh ann an Antioquia, mar Leas-Riaghladair, Riaghladair Sgìreil agus mu dheireadh thall mar Riaghladair Roinn na h-Antioquia, gus a bhàsaich e ann an julio 1607.
Tha e suidhichte aig ìre na mara, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh , eadar Baile Ùr nan Stiùbhartach agus Cille Chainneir, ri taobh na h-aibhne Blaidneach, far a shruthas e gu màthair-uisge na Linne Shalmhaigh aig Bàgh Chrìch.
ann ann an sgìre mòran nas blàithe agus mòran nas fhliche an coimeas ris an còrr dhen dùthaich 's a tha Baile na h-Ùige. Tha sileadh trom ann, fiù 's fad na mìosan nas tioraim, leis nach eil e idir fad air falbh bhon mhuir air an àirde an iar na h-Alba. 'S e àite Cfb ann an sgèile Köppen-Geiger a th' ann am Baile na h-Ùige.
Chuir Prionnsa Teàrlach Stiùbhart seachad na h-oidhche ann an taigh ann an Inbhir Anainn, far a bheil an taigh-seinnse Auberge a-nis, air DihAoine 20 an Dùbhlachd 1745, air an t-slighe air ais a dh' Alba gu ruige na Gàidhealtachd.
Bha esan a’ buntainn do theaghlaich Stevenson, a bha ainmeil air sgàth 's gun robh iad a’ dealbhaidh an cuid as motha de na taighean-solais ann an Alba. 'S e Taigh Solais Àird nam Murchan an t-aona fear air feadh an t-saoghail a tha deilbhte anns an stoidhle Èipheiteach . Chaidh an tùr a thogail le clachan eibhir a thàinig às an eilean Muile. Bathar ag obair trì bhliadhnaichean gus an robh an taigh-solais deiseil. San 5 an Dàmhair 1849 chaidh an solas a losgadh airson a' chiad turas.
Mar a b'àbhaist ann an Aimearaga, chruthachadh na Spàinntich ainmean-àite le freumhan anns na creideamhan aca neo mar chuimhne air àiteachan agus daoine ainmeil thall anns an Spàinn: m.e. Sante Fe de Bogotá, San Bonifacio de Ibagué agus Santiago de Cali.
Chaidh an leas ceann-suidhe José Manuel Marroquín a chur an àite aige; b’ urrainn dhàsan fhèin Bogotá a ruigsinn 3 an t-Samhain agus thug e an ceannas os làimh, ach dìreach an uair sin thug e an riaghaltas leisesan gu Villeta, baile a bha cho freagarrach dhàsan, a bha glè thinn, air sgàth gu bheil e suidhichte gu math faisge air ìre na mhara.
Le sin, b’ fheudar dhàsan an cogadh sìobhalta dhe 1860 a làimhseachadh, cogadh a thoisich anns na stàitean dhe Cauca, Santander agus Bolívar agus a sgaoil a-mach air feadh na dùthcha le sabaidean cudriomaiche ann an Oratorio, Manizales, Segovia, La Barrigona, Subachoque, El Rosal, Usaquén agus Bogotá.