polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Chaidh am baile a ghluasad 24mh an Cèitean 1612 chun an àite far a bheil Diego de Ospina y Medinilla an latha an-diugh, mar dhùrachd Chaitligeach gu Nuestra Señora de la Limpia Concepción del Valle de Neiva (Spàinntis: Naomh Màiri Gineamhainn Fìor-Ghlan a’ Ghlinne Neiva).
e samhla curantachd, urrantachd agus gaol an saorsa a th' ann an dearg. ’S e ùmhlachd na h-obrach agus neart cruthachail na daoine agus samhla an dòchais a th' ann an darna dath, an uaine. Mu dheireadh thall 's e samhla uaisleachd agus spioradalachd daoine a’ bhaile a th' ann an treas dath, am buidhe.
Stèidhich an Ceann-feachd Juan Alonso am baile airson an dàrna turas 18mh an Lùnasdal 1550, ann an àite far a bheil Villavieja an latha an-diugh, fearann a bha aig na Tùsanaich Toyo aig an àm ud sin, is thug e San Juan de Neiva air.
Chaidh am baile a mhilleadh le Tùsanaich an àite ann an 1569, is shabaid iad an aghaidh na cinn-feachd aig Belalcázar airson tòrachd a thogail air mharbhaidh Timanco, mac a’ chinn-fheadhna ionadail, Guaitipán, air an robh an far-ainm La Gaitana.
Dhealbh Morgan a ghnèitheachd, bhon chiad dol a-mach, ann an Nothing Not Giving Messages: Reflections on his Work and Life ann an agallamh le Crìsdean Mac 'Ille-Bhàin. Sgrìobh e iomadach dàn gaoil ainmeil; am measg Strawberries agus The Unspoken, far nach robh gnè aig a rùn. B' e an adhbhar laghail don a' shin aig an àm, ach, cuideachd, amas choitcheannachd, mar a mhìnich e ann an agallamh le Marshall Mac an Fhùcadair.
B' ann anns an Oilthigh a dh'ionnsaich e Fraingis is Ruisis, fhad 's a dh'fhèin-ionnsaich e Gearmailtis is Eadailtis cuideachd. Às dèidh briseadh foghlaim gus seirbhis a dhèanamh san dàrna Cogadh Mhòr mar ghearanaiche cogaiseach neo-choimhliche anns a' Bhuidhean-Airm Leigheach an Airm Rìoghail.
Mus do chaochail e, b' e an marainniche mu dheireadh nan Seachdnar Mòr litreachail (am measg, Aodh MacDiarmaid, Robert Garioch, Tormod MacThaoidhg, Iain Mac a' Ghobhainn, Deòrsa Mac Iain Deòrsa is Somhairle MacGill-Eain).
e baile prùisianach a bh’ann gu ruige 1944. Ged an do tug na Sasannaich agus na Aimeireaganaich ionnsaighean cruaidh air a’ bhaile le plèanaichean is bomaichean làidir aig deireadh An Dàrna Cogadh, cha do rinn iad droch sgrios is milleadh airsan idir.
e baile mòr faisg air Gotha ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am Erfurt . ‘S ann às na Thuringii, seann treubh Gearmailteach a bha nan tàmh an seo mu 500 a th' ann an ainm ach chaidh e a chlàradh airson a’ chiad turas mar Erphesfurt ann an sgrìobhainn eaglaise ann an 742.
Tha e suidhichte aig 200m os cionn ìre na mara anns an t-srath Thüringen, ri taobh na h-aibhne Gera, anns an stàit Thüringen agus ‘ e prìomh-bhaile na stàite a th' ann cuideachd. Tha am baile 236km air falbh bho Bherlin agus 100km bho Leipzig. ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus tha dà oilthigh an seo, am Fachschule agus Oilthigh Erfurt.
A bharrachd air sin, ‘s e àite uabhasach cudromach taobh eachdraidh. Tha seanachaidh neo dithis a’ cumail a’ dol gur e prìomh-bhaile na dùthcha fhèin anns an 10mh Linn a bh’ann, agus ri linn riaghaltas an treubh Knyaz agus na h-uachdaran Piast.
Ann an 1797 chaidh crìochan a’ bhaile a leudachadh gus na bailtean beagan taobh a-muigh mùran a’ bhaile fhèin a ghabhail a-staigh, agus ann an 1800 chaidh an t-eilean Ostrów Tumski a thoirt na bhroinn a bharrachd air àiteachan eile air bruaich dheas na h-aibhne Warta, Śródka agus bailtean beaga eile mar Ostrówek agus Łacina).
Tha lochan mòra eile ann, mar eisimpleir Loch Malta, seòrsa dhe dàm chruthachadh air an abhainn Cybina ann an 1952, Loch Strzeszyn air an abhainn Bogdanka, agus Loch Rusałka, dàm eile air an abhainn Bogdanka cuideachd, a chaidh a thogail ann an 1943.
Tha àireamh-sluaigh a' bhaile air a bhith a' fàs suas beag air bheag bho thoiseach an 20mh linn, ged an do thuit e aig deireadh an Dàrna Cogaidh air sgàth gun do chuir na Ruiseanaich ruaig air Arm na Gearmailte, theich na daoine is chaidh am baile a thoirt dhan a' Phòlain.
Thog na luchd-obrach fianais anns a’ bhaile le sabaidean an aghaidh na feachd armachd bho 28mh gu 29mh An t-Ògmhios 1956, ri linn Ar-a-mach Phoznán 1956 , fear dhe na tachartasan na bu chudromaiche ann an eachdraidh na dùthcha anns an dàrna leth na 20mh Linne.
e meur sòisealachd a tha airson saoghal gun chlasaichean agus seilbheachadh pearsanta a chruthachadh. Anns an fhicheadamh linn, bha cuid mhath dhen stàitean anns an t-saoghal fo smachd phàrtaidhean a bha gan ainmeachadh fhèin "co-mhaoineach" agus a' tagairt gun robh na stàitean ann an tìde trastach, tìde sòisealachd eadar calpachas is co-mhaoineas.
e am baile as sine na dùthcha a th'ann agus tha e dìreach 38km air falbh bho Dhen Haag , 64km bho Amsterdam, 44km bho Utrecht agus 202km bho Ghroningen. Tha 118,528 duine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin, leis gur e 24mh baile as motha na dùthcha.
Tha Gasteiz 291km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 50km bho Bhilbao, am baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach Tha 235,661 daoine a’ fuireach ann an Gasteiz, an darna baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach agus an 20mh baile as motha na Spàinne.
e seo gum mair an taigh tòiseachaidh falamh; nan robh 12 shìol air a bhith ann, rachadh leum thairis air is an deicheamh sìol deug a chur san ath thaigh. Nuair a bhios cuairt deiseil, ma chaidh an sìol mu dheireadh a chur ann an taigh an duine eile is dà no trì sìl ann an uair sin, thèid a h-uile sìol seo a ghlacadh is a chur ann an dachaigh a' chluicheadair .
Tha e 'na bhall de theaghlach nam geamannan Mancala agus tha e pailt air feadh Taobh Iar Afraga agus Muir nan Caraib. Tha ainmean eile air, a' gabhail a-steach Ayò , Awalé , Wari , Ouri, Ouril no Uril , Warri , Adji , Nchọ agus Awélé .
Tha baile air a bhith ann an seo bhon 10mh Linn aig a' char as lugha agus fhuair e a chuid chòirichean bhon Righ Teàrlach I ann an 1663 is le sin thogadh toll-bùtha crois a' mhargaidh agus sa bhaile gus malairt a bhrosnachadh sa sgìre.
Bha taigh-seinnse ann bho 1736 a-mach, a chaidh ath-thogail timcheall air 1774, agus 's e sin an Inchnadamph Hotel an-diugh. A-measg dhaoine ainmeil eile bha Ben Peach agus John Horne a' fuireach an seo, nuair a rinn iad an obair cliùiteach air geòlas na Gàidhealtachd.
Air an 21 an Lùnasdal 1968, bhris an t-armailt Sovietach a-steach air an t-Seic-Slòbhac, oir cha robh na h-ath-leasachaidhean a rinn an riaghaltas anns an Seic-Slòbhac a' còrdadh ris an riaghaltas Sovietach, bha an riaghaltas Sovietach ag iarraidh a' cumail a bhuaidh air an t-Seic-Slòbhac.
Dh'fhàs tìodhlacadh Phalach a bhith an fhianais-dhùbhlain na bu mhò a bh' ann a-riamh an aghaidh nan Sobhiatach, agus an ceann mìos, air 25 an Gearran, mharbh oileanaich eile, Jan Zajíc, esan fhèin san aon dhòigh agus san aon àite.
e oileanach aig Oilthigh Theàrlaich ann am Pràg (Seacais: Univerzita Karlova v Praze; Laideann: Universitas Carolina Pragensis; Gearmailtis: Karls-Universität zu Prag) a bh' ann an Jan Palach (IPA: jan ˈpalax, Pràg, 11 an Lùnastal 1948 - ibidem 19 am Faoilleach 1969).
Tha an leabhar air aithris leis a' phrìomh charactar, ana-gaisgeach ficseanail Danny Smiřický, agus tha e a' leantainn dà àm anns a bheatha: toiseach nan 1950an, nuair a bha e na thidsear òg ann an àrd-sgoil an am baile beag anns an t-Seacoslobhaigia aig linn co-mhaoineas Stalin, agus am bliadhna 1968, nuair a bha an t-Seacoslobhaigia a' feuchainn "sòisealachd le aodann daonna" a ruigsinn rè na h-ùine air a tha "Earrach Phràg", agus for-ghlacadh den dùthaich le airmailtean Ìmpireachd Shobhiat a lean sin.
Ge-tà, tha iomadh fo-phlotaichean aig an dà àm le chèile, mar eisimpleir deuchainnean deireannach anns an an àrd-sgoil no iompachadh leannain aig Danny gu Caitligeachd os ìosal anns na 1950an, agus coinneachadh aig sgrìobhadair Ruiseanach le sgrìobhadair Sasannach a tha e ag eadar-theangachadh no teicheadh Dhanny agus dà charaid aige don Fhraing as dèidh an fhor-ghlacaidh.
e am fo-phlota air a tha an leabhar ainmeachadh a' ceangal an dà sreath thachartasan ri chèile: "mìorbhail" a thachair anns na 1950an anns an eaglais anns a' bhaile far a tha Danny a' teagasg, agus rannsachadh fear-naidheachd rè an Earraich Phràg am b' e mìorbhail cheart ann, air èiridh bho rannsachadh dè a bha air tachairt do shagart eaglaise a' mhìorbhail as dèidh do na poileas dìomhair Sheiceach, an StB, ga chur do phrìosan.
Rinneadh sgrios mòr air Teampall Kodaiji le caochladh theintean an dèidh 1789, mar sin dheth, chan eil air fhàgail ann de na togalaichean a bh' aige ach Otama-ya, Kaisan-do, Kangetsu-dai, Kasa-tei agus Shigure-tei msaa.
Air sàilleabh sin, 's e esan a chaidh ainmeachadh ceannard na Feachdan Armachd uile gu lèir (an àite Robert-Georges Nivelle, a dh'fhàillig anns an iomairt ann an Chemin des Dames) an ceann corra mhìos, nuair a bha mì-mhisnich a’ fàs na bu miosa eadar na saighdearan is iad a' seasamh an aghaidh an Airm.
B' e Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain, (Cauchy-à-la-Tour, 24 an Giblean 1856 – 23 an t-Iuchar Port-Joinville 1951) seanailear agus riochdaire dioplòmasach Frangach a bha os cionn riaghaltas na dùthcha fo bhuaidh nan Nàsach aig àm an Dàrna Cogaidh, bho 11 an t-Iuchar 1940 gu ruige 20 an Lùnastal 1944, nuair a thill Charles de Gaulle dhan Fhraing.
Thogadh Caisteal Chille Bhlàthain an seo san 13mh Linn air tobhtaichean daingneach Ceilteach, ach cha do deach am baile a stèidheachadh gus 1747 agus bha e na phort airson Dùn Phris, leis gu bheil e na b' fhaisg air an Linne Shalmhaigh agus o chionn 's gu robh an abhainn in-sheòlta aig toiseach tòisichidh an 19mh Linne. Bhathar a' togail bàtaichean sa bhaile bho 1806 gu ruige 1858 sa ghàrradh MhicThòmais ann am bitheantas dà dhuibh gach bliadhna.
Tha tobhtaichean dhaingnich a thog na Ròmanaich faisg air Baile na h-Eaglaise aig Carzield, dìreach ro taobh rathaid Ròmanach agus fiù 's lorgadh ball-ceàirde Ròmanach an seo ann an 2012. Thog am fear-malairt Alexander Johnston lùchairt air a bheil Carnsalloch House mu 1759 leis an fhortan a rinn e ann an Lunnainn. Bha Carnsalloch na sgoil gu ruige 2004 ach tha an togalach bàn a-nis. Tha buidheann ann an Dùn Phrìs a' cumail a-mach gu bheil bòcain a' tathaich an taighe.
Bha e na fhear-poileataigs agus na òraidiche uabhasach cudromach, a-measg an fheadhainn na b' fheàrr na Spàinne san 20mh Linn co-dhiù, a bharrachd air a bhith gu math cliùiteach mar sgrìobhadair agus mar neach-aithris cuideachd.
Choisinn e an Duais Nàiseanta an Litreachais ann an 1926 airson an leabhair La Vida de Juan Valera , ach ‘s e pìos dhràma La Velada en Benicarló , mu dheidhinn na Spàinne tro na 30an a th' ann an obair na b' ainmeile a sgrìobh e.
Ged an do bhuineadh e do theaghlach nach b' e idir bochd, bha uidh mhòr aig Azaña ann an ceartas sòisealta bho chionn fhada air sgàth ’s gun d’fhuair e deagh oideachaidh bho bhràthair a mhàthar, Félix Díaz Gallo.
Rinn e ceum eile, ceum maighstir, agus fhuair e caidreachas o Comhairle Rannsachadh nan Saidheansan Sòisealta an uairsin is ghabh e cothrom air 's e a' rannsachadh suidheachadh sòisealta na Gàidhlig sna Hearadh eadar 1972 is 1974.
e baile mòr eachdraidheil air an àirde an iar-thuath na Spàinne a th’ ann an Salamanca . Tha e suidhichte aig 795m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-Aibhne Tormes, anns an Sgìre Salamanca fhèin, anns a’ Choimearsnachd le Fèin-riaghladh Castilla y León, faisg air na crìochan leis A'
Air do SCIAF a dhà-fhicheadamh ceann-bhliadhna a ruighinn, mhol Gòrdan Mac a' Bhriuthainn, a bha ’na Ionmhasair na Breatainne aig an àm ann an Westminster, e leis na faclan seo: “From small beginnings in 1965 in a small school classroom in Rutherglen… with funds of just £8,000…SCIAF has grown into Scotland's leading international aid charity.” Anns a’ chiad 40 bliadhna sin, thog SCIAF barrachd is £65 millean.
Tha SCIAF, ann am barrachd is 20 dùthaich air feadh Àisia, Afraga, agus Aimearaga Laidinneach, a' cur taice ri cuid de na daoine is bochda anns an t-Saoghal, coma có an creideamh a th' aca, gus an slighe a obrachadh a-mach à sloc na bochdainn.
Ann an Albainn fhéin, tha SCIAF a’ còmhrag ri bun-adhbharan bochdainn agus mì-chothromach an t-Saoghail, leithid malairt mì-chothromach agus fiachan leatromacha, le bhith ag impich air riaghaltasan, gnìomhachasan agus buidhnean eadar-nàiseanta atharrachaidhean buan a dhèanamh.
Tha SCIAF ag obair gu dlùth ri sgoiltean agus òigridh air feadh Albann, ag ionnsachadh na fheadhainn a bhios a’ dèanamh nan co-dhùnaidhean san àm ri teachd, agus a’ tabhairt cothroman dhaibh bhith a’ cur an aghaidh leatrom anns an t-Saoghal.
Gheibheadh A' Phortagail, Rìoghachd na h-Eadailt agus na Nàsaich san Ghearmailt cobhair do na Reubaltaich, fhad ‘s a chuideachach Meagsago agus an Aonadh Sobhiat an fheadhainn a bha ri taobh na Poblachd.
B’ e cogadh uabhasach mòr, a mhair bho 17 an t-Iuchar 1936 gu ruige 1 an Giblean 1939, a th’ann Cogadh Sìobhalta na Spàinne, far a shabaid na daoine a bha dìleas do Riaghaltas Dàrna Poblachd na Spàinne an aghaidh an fheadhainn a dh’èirich na h-aghaidh fo stiùireadh an Seanailear Francisco Franco.
e bha cogadh bruideil fuilteach dìoghrasach a bh’ann co-dhiù. Chaidh na mìltean dhe daoine àbhaisteach a mharbadh air sgàth na creideamhan neo na beachdan poiliteagach aca, fiù’s an dèidh crìoch a’ chogaidh ann an 1939, ri linn tòrachd nan Nàiseantaich air na Poblachdaich, is iad dìreach air an cogadh a chall.
Agus ann an 1906, nuair a bha e na dhàrna sgrìobhadair Breatannach beò as cliùitiche , chuidich e fear-lagha Innseanach, George Edalji, a bha air a dhìteadh mar ùghdair litrichean bagarrach: bha e cuideachd air sàilleibh na cèise seo gun deach an Cùirt Ath-thagraidh Eucoireach a stèidheachadh.
Bha e na oileanach ann an Sgoil Meadaigeach Oilthigh Dhùn Èideann, agus bha e ag obair mar dhotair as dèidh sin, ach 's litreachas a rinn ainmeil e. Sgrìobh e a' chiad nobhail le Sherlock Holmes is Dr Watson, A Study in Scarlet, ann an 1886, agus bha i air foillseachadh ann an 1887.
Bhathar a' faighneachd den innleadair Thomas Telford, suirbhidh a dhèanamh gus rathad a thogail eadar Lunnainn is Caergybi, an t-àite as faisge do dh'Èirinn agus aon de na prìomh puirt-mara airson aiseagan gu Baile Átha Cliath.
Tha clach-chuimhneachain air an drochaid san taobh Ynys Môn airson cuimhne a toirt do na h-ìobairtich mòr-thubaist Aberfan san 21ad an Dàmhair 1966, far an robh ionad-copaidh na mèinne ann a' sleamhnachadh sìos.
Thòisich i ’na cùrsa-obrach aig Ionad Còraichean Roma na Roinn Eòrpa ann am Budapest, agus an déidh sin bha i ’na Comhairliche aig Oifis nan Dùthchannan Aonaichte dhen Àrd-choimisean air Còraichean Daonna, aig Institiùd Open Society, aig Maoin Foghlam nan Roma, agus aig Comann airson Còirichean nam Ban ann an Leasachadh.
Rinn i tursan obrach ann an Dùthaich nan Somàili/Somàilia far an robh i ag obair cuide ri Buidheann Nàiseanta 'Òigridh Dùthaich nan Somàili , agus thug i seachad òraidean air còraichean daoine aig Oilthigh Lagha Hargeisa.
Bha i ’na h-Àrd-cheannard aig Rùnaireachd Stàite airson In-ghabhail Shòisealta ann am Ministreachd a’ Cheartais is Rianachd Phoblaich san Ungair, agus bha i an urra ri caochladh phrìomh dhleastanasan nuair a bha Ceannas an Aonaidh Eòrpaich fo stiùir na h-Ungaire, a leithid stéidheachadh Dòigh-obrach Eòrpach airson Ro-innleachdan Nàiseanta Co-ionnanachd nan Roma.
Eadar 2011 agus an t-Earrach 2013, bha Rita Izsák ’na Ceann-suidhe agus ’na h-Àrd-oifigear aig Institiud Tom Lantos ann am Budapest san Ungair, institiud rannsachaidh a tha stéidhichte air leasachadh chòraichean daonna is mhion-shluaghan.
Tha i air a bhith ag obair air còraichean daonna is mhion-shlògh fad deich bliadhna is i a’ cleachdadh an eòlais phearsanta a th’ aice fhèin air leth-bhreith is claon-bhreith - Chaidh teaghlach a h-athar fhògradh air sàillibh an cinnidh Ungairich anns na h-iomairtean fuadachaidh an dèidh an dàrna cogaidh eadar Seic-Slobhagia is an Ungair, agus tha a màthair de chinneadh Romàni.
Nuair a thachair an dithis aca, bha ùidh aig MacDhiarmaid mar thà ann am bàrdachd Ghàidhlig agus dh' eadar-theangaich Somhairle MacGill-Eain cuid de na dàin le Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair agus le Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir do MhacDhiarmaid.
Bha Edwin Muir dhen bheachd gu bheil Beurla an cànan as fheàrr airson litreachas na h-Alba a dhol air adhart, ach bha Ùisdean MacDhiarmaid ag iarraidh litreachas Albannach sna cànain eile, mar Beurla Ghallda, a bhrosnachadh agus a chumail beò.
Bha Quechua fhathast air a cleachdadh gu cumanta anns an dùthaich, le fiù 's cuid de na Spàinntich ga h-ionnsachadh, gu sònraichte miseanaraidh do am b' ainm Domingo de Santo Tomás, leis an deach a' chiad leabhar fhoillseachadh ann an Quechua ann an 1560.
Tha an cànan fhathast ga bruidhinn le milleanan de dhaoine ann an grunn dhùthchannan, ach a-nis ann an iomadh dualchainnt agus iomadh sluagh air an sgaradh bhuapa chèile, agus ann an suidheachadh far a bheil Spàinntis air a bhith na prìomh chànan fad linntean.
Ged a tha dà litreachadh air ainm a’ bhaile, Dùn Dèagh agus Dùn Dè, agus ged a tha Dùn Dèagh nas cirte is dòcha gu h-eachdraidheil, is e Dùn Dè an t-ainm oifigeil air an stèisean aig Rèile na h-Alba.
Tha e suidhichte aig 18m os cionn ìre na mara, ann an cridhe na roinne Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh , eadar Dùn Droighnein agus Palnackie, aig inbhir an uillt Achadh nan Càrn, far a shruthas e dhan Bhàgh Achadh nan Càrn, san Linne Shalmhaigh.
Tha tobhtaichean ann san sgìre seo bho Mheadhan-linn na Cloiche ach cha do chlàradh am baile ach ann an 1305, nuair a nochd an t-ainm Aghencarne mar bhaideigin a bhuineadh dhan abaid Dhùin Droighnein, ann am bann sgrìobhte a rinn Èideard I Shasainn.
e fearann poblach a bha ann am pàirt bheag den dùthaich agus ged a bha a' chuid a bu mhotha den fhearainn fo sheilbh phrìobhaidich, bha mòran de na h-uachdaranan deònach cead a thoirt don t-sluaigh gus slighe airson coiseachd a thogail.
e Pen yr afr ) an t-àite as airde air an t-slighe, agus 's e Sandy Haven crossing an t-àite as ìsle a bhios mu 6 troighean fo mhuir-tràigh. Tha an cas-cheum a' dol tro roinnean geòlasach le rubhannan à clach bholcànach mar a tha iad rim faicinn ann an Ramsey agus aig ceann a deas an leth-eilean.
Bhon àm a chaidh an drochaid Cleddau Bridge a thogail thairis air a' Mhilford Haven Waterway tha cothrom ann gus an frith-rathaid astair a choiseachd air fad, ach uaireannan nochdaidh trioblaidean air sgàth 's nach eil soidhnichean na slighe rim faicinn ann an cuid de na bailtean, leithid Aberdaugleddau, Doc Penfro, Dinbych-y-pysgod agus Saundersfoot.
Chaidh lùchairt thogail an seo leis an teaghlach Grierson, agus 's ann leotha a bhuineadh i gu ruige na 50an. Rugadh Elizabeth Crichton ann an Collin ann an 1779. Stèidhich ise an t-ospadal Crichton an Dùn Phrìs. 'S e breabadairean a bh' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Collin san 19mh Linn agus dh'fhas am baile nuair a dh'fhosgladh an rathad mhòr eadar Cathair Luail agus Glaschu ann an 1825.
Mar sin dh'fhoillsich an SSPCK "Leabhar a Theagasc Ainminnin" ann an 1741 agus Bìoball Gàidhlig ann an 1767 a chaidh a chleachdadh anns a' chiad dà bhliadhna mar "drochaid airson greim nas fhasa fhaighinn air a' Bheurla" .
Dh'fhàs àireamh nan sgoiltean rud beag na bu lugha anns an 19mh linn air sgàth 's gun do thòisich buidhnean eile a bhith an sàs ann an fhoghlam cuideachd, ach bha 270 sgoil aca ann an 1872, a bha a' gabhail a-steach 76 sgoil-fuaigheil.
Mar sin chaidh an A' Chuideachd Urramach a tà chum Eòlas Crìosdaidh a Sgaoileadh air Feadh Gàidhealtachd agus Eileana na h-Alba a stèidheachadh le cairt rìoghail ann an 1709 agus fhuair iad cead bhon chrùin airson sgoiltean a thogail anns na roinnean iomallach na h-Alba, gu h-àraid air a' Ghàidhealtachd, a bha anns an linn sin a' gabhail a-steach na h-Eileanan Siar.
e baile measgaichte a bh’ann: fo bhuaidh nan Ruiseanach, ‘s e Iùdhaich a bh’ann na luchd-ghnìomhachais, Gearmailtich a bh’ann na luchd-tasgaigh airgid agus Pòlaich a bh’ann na luchd-obrach anns na taighean-ghnìomhachais.
Chaidh iad air staic airson a' chiad turais ann an 1896 fhad 's aon mhios deug. Thòisich an dàrna stailc san 22mh dhen t-Samhain 1900 agus mhair i fad trì bliadhna. Dh'fhàs "The Great Strike of Penrhyn" ainmeil mar stailc as faide ann an eachdraidh gnìomhachas na Rìoghachd Aonaichte. Mar a b' fhaide a bha an staic a' dol b' ann a bu lugha dh'fhàs earbsachd an luchd ceannachd ann an gnìomhachais sglèata ann an Cuimrigh a thuath.
Chaidh lùchairt Kinmount a thogail an seo ann an 1820 leis a' Mharcas Queensberry agus 's e fear air an robh Robert Smirke a bh'ann an ailtire. Cheannaich Steve Ovett, a bha na Lùth-chleasaiche, an lùchairt ann an 1988 Chaill an 9mh Marcas, Iain Sholto Dùghlasach, an oighreachd leis nach robh esan idir glic taobh gnothachas. A' dh'aindeoin sin, sgrìobh esan riaghailtean bogsaigidh agus dh'fhàg e air Oscar Wilde gu robh an sgrìobhadair ann an càirdeas Co-sheòrsach leis a mhac, Percy.
Tha e suidhichte dà chilemeatair air falbh bhon a' chladaich, aig dìreach 4m os cionn ìre na mara, air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh , eadar an Daltan agus Ruadhail, ri taobh an Uillt Pow.
Bha Màrtainn Lutair an sàs anns an sgìre seo aig àm an Ath-Leasachaidh, is ‘s e daoine à Halle, ris an canar na Daoine Chràbhach ,a steidhich an Eaglais Lutairianach anns na Stàitean Aonaichte. Thachair cath fuilteach ann an sràidean is ceàrnagan a’ bhaile ann an 1806 eadar feachdan na Frainge is Arm na Prùise, ri linn cogaidhean Ar-a-mach na Frainge.
Tha e suidhichte aig 87m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Saale, anns an stàit Sagsainn-Anhalt agus ‘s e am baile as motha na stàite a th’ann cuideachd. Tha am baile 148km air falbh bho Bherlin, 78km bho Mhagdeburg, 131km bho Dresden agus dìreach 40km bho Leipzig. ‘S e Kreisfreie Stadt neo baile neo-eisimeileachd a th’ ann agus chaidh an t-oilthigh a stèidheachadh ann an 1694.
Tha beachd-smaoin na slighe stèidhichte air an t-soirbheas eaconomach a thàinig às a' Phembrokeshire Coast Path National Trail agus às an Isle of Anglesey Coastal Path Chaidh na planaichean a chur an cèill le Prìomh-mhinistear Rhodri Morgan san Òg-Mhios 2006, nuair a dh'fhosgail e cuairt mu 125-mile timcheall air Ynys Môn gu oifigeil.
Tha e a' gabhail a-steach slighe bho inbhir Afon Dyfrdwy a-nall air costa tuath na Cuimrigh leis na bailtean-puirt aca thairis air Menai Strait gu eilean Ynys Môn, slighe an ann leth-eilean Llŷn, cas-cheum tron Phàirce Nàiseanta ann an Sir Benfro, agus slighean ann an Gower, Cardiff Bay, Caerdydd is Cas-gwent.
Tha am parraist 12.3 km² a dh'fharsaingeachd, aig 40m os cionn ìre na mara, ann an ceann a tuath Dhùin Phris is Gall-Ghàidhealaibh ,ri taobh na na h-aibhnichean Scaur agus Nid, eadar Am Mòine Naomh agus Cill Osbairn.
"Na buill a dhèanamh iomlan 's a' Ghàidhlig; cinneas Cànaine, Bàrdachd agus Ciùil na Gàidhealtachd; Bàrdachd, Seanachas, Sgeulachd, Leabhraichean agus Sgrìobhanna 's a' chànain sin a thèarnadh o dhearmad; Leabhar-lann a chur suas ann am baile Inbhir-Nis de leabhraichibh agus sgrìobhannaibh - ann an cànain sam bith - a bhuineas do Chàileachd, Ionnsachadh, Eachdraidheachd agus Sheanachasaibh nan Gàidheal, no do thairbhe na Gàidhealtachd; còir agus cliù nan Gàidheal a dhìon; agus na Gàidheil a shoirbheachadh a ghnàth ce b'e àit' am bi iad."
Tha an t-ainm annasach seo a' tighinn o ghnàthas nam Basgach far am biodh cinn theaghlaichean ann an sgìre-eaglaise a' coinneachadh aig doras na h-eaglaise as dèidh na seirbheise gus tighinn gu co-dhùnaidhean mu adhbharan mòra na coimhearsnachd.
Nochd iad an cois fàs nam Batzar Nagusiak , gu h-àraid an fheadhainn ann am Bizkaia agus Gipuzkoa (rud air a bheil Juntas Generales de Vizcaya/Guipúzcoa sa Spàinntis) agus stèidheachadh eaglaisean sna sgìrean-eaglaise.
Bhiodh gach elizate a' taghadh riochdaire a rachadh dha Batzar Nagusa 's a bhruidhneadh as leth na coimhearsnachd ann. Mar sin dheth, faodar coimhead air na h-elizate mar riochd tràth de dheamocrasaidh ionadail. Bha iad gu math neo-eisimeileach 'nan co-dhùnaidhean o ùghdarrasan na bu mhotha.
Dh'fhàs cuid mhath dhiubh 'nan roinntean-baile. Bhathar ag ràdh Lur Laua riutha aig àm Tighearnas Bizkaia (Bizkaiko Jaurerria sa Bhasgais, Señorío de Vizcaya sa Spàinntis), an coimeas ris na bailtean agus chaidh an ceangladh a-steach san rianachd mun àm sin cuideachd. Bha iad fo shaoirse nam Fuero a bha a' daigneachadh uachdranachd nan tuathanach.