polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Tugtar an Diamaint ar chearnóg an bhaile agus is atá halla an bhaile agus Eaglais Naomh Pádraig de chuid Eaglais na hÉireann; agus tamall lasmuigh den bhaile féin tá campas Ollscoil Uladh agus an Riverside Theatre, a bhfuil an-cháil orthu ó thaobh a gcuid ailtireachta.
Thángadar ar ais sa bhliain 1956 ach, lasmuigh den bhua ar Ghreanach chun Chraobh Iomána Sóisear an Iarthair na bliana 1973 a ghabháil, ní raibh aon ádh leo go dtí blianta na 1990í nuair a bhuadar Craobh Peile Sóisear B Chontae Luimnigh.
D’éirigh leis na hiománaithe an lámh in uachtar d'fháil ar Bhaile Brún i gcluiche ceannais Craobh Sóisear A an Chontae na bliana 1997 agus ba chlub idirmheánach é Móin na nGé sa dá chód nuair a bhuadar ar Átháin chun Corn Peile Síosear A an Chontae a ghabháil sa bhliain 2001.
Tagann formhór dá imreoirí ó na sráidbailte Trá agus Móin na Gé agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Baile Sheáin, Goirtín an Gharraí agus Baile Uí Chionaoith agus téann teorainn an pharóiste suas go dtí imeall An Chaisleáin Nua Thiar.
I measc imreoirí cáiliúla an pharóiste, tá Liam Ó hEochaidh (Willie Haugh, ball foireann Luimnigh a bhuaigh Craobh Iomána Sinsear na hÉirann sna bliain 1918, nuair ba chaptaen é, agus arís sa bhliain 1921), Labhrás Ó Síocháin (Larry Sheehan a bhuaigh bonn Craobh Peile Sinsear na hÉireann sa bhliain 1896) agus Seán Ó Flaithimhín (John Flavin, fear ionad ar fhoireann Luimnigh a chaill cluiche ceannias iomána sinsear na hÉireann na bliana 1994).
Bhí na himreoirí céanna ar na foirne iomána agus peile le linn blianta na 1990í agus, nuair a tháinig an aois anuas orthu, thit iománaithe Mhóin na nGé síos go dtí an grád sóisear A sa bhliain 2004 agus lean na peileadóirí iad sa bhliain dár gcionn.
Is ceann de phríomhionaid saoire na hEorpa é Monte Carlo, cé go bhfuil an chuid is mó de na háiteanna is mó tóir orthu i gceantracha eile i Monacó, lena n-áirítear Ardeaglais Mhonacó, Iarsmalann Napoleon, an Iarsmalann Aigéaneolaíochta agus Pálás an Phrionsa, iad seo uilig lonnaithe i Monacó-Ville.
D’éirigh leo i gCraobh Iomána Sóisear an Deiscirt an bhliain dár gcionn ach d’éiríodar as an iomáint ar fad sna blianta 1975 agus 1976 nuair a bhí nasc i bhfeidhm le Cnoc Áine inar imir peileadóir an dá pharóiste le Na Fianna agus na hiománaithe le Cnoc Áine.
Ba chlub sinsear sa dá chód é An tOspidéal/Cathair Fuinse tar éis dóibh an bua d’fháil ar Shaor Theas i gcluiche ceannais Craobh Iomána Idirmheánach an Chontae na bliana 2002 ach níor fhan na hiománaithe ann ach ar feadh dhá bhliana.
Thiteadar síos go dtí an tríú grád an bhliain dár gcionn ach d’filleadar ar an iomáint idirmheánach ar an gcéad iarracht nuair a bhuadar Craobh Sóisear A an Chontae don dara huair i ndiaidh dóibh Cróch/Cill na Fíonaí a shárú i gcluiche ceannais na bliana 2005.
I ndiaidh Craobh Peile Idirmheánach an Chontae a bhuachaint sa bhliain 1989, shroich An tOspidéal/Cathair Fuinse trí chluiche ceannais Craobh Sinsear an Chontae as a chéile ach chailleadar i gcoinne Fánaithe Ghleann an Chorráin sa bhliain 1991, An Chaisleáin Nua Thiar sa bhliain 1992 agus Chlocháin sa bhliain 1993.
Tháinig an chraobh chucu don chéad uair san iomáint sa bhliain 1929 i ndiaidh bhuachaint ar Fhánaithe na Camóige ach, cé go raibh foireann maith láidir acu ar feadh cúig bhliain déag ina dhiaidh sin, níor éirigh leo i gCraobh Iomána Sóisear an Chontae.
Ar an taobh thoir de dhiméin an chaisleáin, go díreach idir Abhainn na Bóinne agus séipéal de chuid Eaglais na hÉireann i mBaile Shláine, maireann fothrach díseart Naomh Eirc, séipéal ilstórach ón 15ú haois agus is féidir teacht ar thobar an-sean timpeall cúig chéad méadar siar ó dhíseart Naomh Eirc.
Roimhe seo, bhí an caisleán i seilbh Phléamainn, teaghlach Angla-Normannach Caitliceach a sheas iad féin leis an Seacaibíteach i gCogadh an Chomaontais Mhóir agus mar sin tar éis bhua Rí Liam, bhí a réadmhaoin incháilithe le haghaidh coigistiú.
Nuair a shroich an comhartha srutha seo an cluasán sa ghlacadóir, rith sé trí leictreamaighnéad, agus chrith a réimse athraitheach seo scannán, rud a chruthaigh fuaimthonn, díreach i bpas leis an gcomhartha, agus mar sin díreach i bpas le bunfhuaim an ghutha a labhair isteach sa bhéalóg thosaigh.
Anois bíonn na hionstraimí teileafóin leictreonach, le heochaircheap in ionad diaile, agus tréithe cliste, bunaithe ar ríomhairí is cuimhní digiteacha, cosúil le liosta uimhreacha na ngnáthghlaonna, glaoch ar ais ar an uimhir is déanaí, ceangal leis an Idirlíon, físteileafóin, is tréithe ilmheáin eile.
Tá an chuma ar an scéal go raibh an dráma ceaptha le corónú an Rí Séamus a hAon a cheiliúradh, sa bhliain 1603 - ba de shliocht Banquo an Rí Séamus, de réir mar a chreid sé féin, ar a laghad - agus mar sin, is dócha nár cumadh an dráma roimh an mbliain sin.
I measc na mbuaiteoirí bonn a bhí baill an Chumainn: Charles Bacon, cliath 400-méadar, Ór; George Bonhag, rás foirne 3-mhíle, Airgead; Robert Cloughen, rás 200-méadar, Airgead; John Jesus Flanagan, Caitheamh an Oird, Ór; Johnny Hayes, Maratón, Ór; Harry Porter, Léim Ard, Ór; Mel Sheppard, rás 800-méadar, Ór, rás 1,500-méadar, Ór, rás sealaíochta meascra 1,600-méadar, Ór; agus Martin Sheridan, Teasc-Saorstíle, Ór, Teasc-Stíle Ghréagach, Ór, agus Léim Fhada as Seasamh, Ór.
Le cois buachana in iomaíochtaí áitiúla agus réigiúnacha leis an Amateur Athletic Union, ghlac baill an Chumainn páirt leis an bhfoireann S.A.M. sna Chluichí Oilimpeacha 1904 i St. Louis, sna chluichí Idirsháite 1906 in an Aithin na Gréige, sna Chluichí Oilimpeacha 1908 i Londain agus sna Chluichí Oilimpeacha 1912 i Stócólm.
Bunaíodh an club faoin ainm Baile Bricín sa bhliain 1885 agus d'imríodar i gcomórtaisí a bhí á eagrú ag clubanna ar nós An Bóthar, Saor Theas, Pailís na Gréine agus Cill Mhuire le linn blianta deiridh na 1880í.
Ach ós rud é go raibh na ceithre chlub iomána ba láidre sa chontae ag an am, Saor Theas, Cathair Laighin, An Bóthar agus Máigh Rua, suite ar imeall pharóiste Baile Bricín/An Bóthar Mór, ní rabhadar ro-ghníomhach le linn blianta na 1890í agus is cosúil nár ghlacadar páirt i gCraobh Iomána an Chontae roimh thús an 20ú haois.
Toisc gur tháinig formhór dá n-imreoirí as cuid thuaidh an pharóiste ag an am, athraíodh ainm an chlub go dtí An Bóthar Mór le linn blianta na 1920í agus ba faoin dteideal sin a bhuadar Craobh Iomána Sóisear an Chontae don dara huair sa bhliain 1932.
Tar éis dóibh cluichí cheannais na bliana 1990 a chailliúint i gcoinne Cnoc Áine agus na bliana 1993 i gcoinne Drom Chollachair/Béal an Átha, bhuadar ar Chromadh chun Craobh Iomána Sóisear A an Chontae a ghabháil don tríú uair sa bhliain 1994.
Níl aon baile nó sráidbhaile sa pharóiste agus tagann formhór dá imreoirí ó na ceantracha tuaithe ar nós An Bóthar Mór, Baile Bricín, Cathair Éile, Carraig An Phearsúin agus Lodain atá suite idir Baile an Fhaoitigh agus Cathair Chinn Lis.
Shroich Baile Bricín cluiche ceannais Craobh Iomána Idirmheánach an Chontae ar an gcéad iarracht sa bhliain dár gcionn ach bhuaigh Pailís na Gréine orthu tar éis cluiche conspóideach agus tá siad ag fanacht fós ar iomáint sinsear a imirt.
Mar sin féin, cé go raibh an Impireacht fós comhdhéanta go teoiriciúil faoin 15ú haois de thrí mhórbhloc - an Iodáil, an Ghearmáin agus an Bhuirgéis - go praiticiúil, bhí na naisc idir na bloic seo chomh neamhshuntasach nár fhan ach Ríocht na Gearmáine.
Níor tháinig aon athrú suntasach ar theorainneacha seachtracha na hImpireachta ó Shíocháin Westphalia ar aghaidh- a d’admhaigh eisiamh na hEilvéise agus Thuaisceart na hÍsiltíre, agus cosantóir na Fraince i leith na hAlsáise - go díscaoileadh na hImpireachta.
An 25 Nollaig 800, chorónaigh an Pápa Leo III an rí na bhFranc Séarlas Mór mar Impire, ag athbheochan an teidil in Iarthar na hEorpa, níos mó ná trí chéad bliain tar éis titim na himpireachta Rómhánaigh Iartharaigh roimhe seo i 476.
Lean an teideal sa teaghlach Cairilínseach go dtí 888 agus ó 896 go 899, agus ina dhiaidh sin bhí coimhlint ghéar ann don teideal i measc rialtóirí na hIodáile i sraith cogaí sibhialta go dtí go bhfuair an t-éilitheoir deireanach Iodálach, Berengar I, bás i 924.
Athbheodh an teideal arís i 962 nuair a corónaíodh Otto I, Rí na Gearmáine, mar impire, ar an dóigh chéanna mar chomharba ar Shéarlas Mór agus sa tslí seoladh an Impireacht ar aghaidh ar feadh breis agus ocht gcéad bliain eile.
Níor úsáideadh an téarma cruinn "An Impireacht Naofa Rómhánach" go dtí an 13ú haois, sular tagraíodh go ginearálta don impireacht mar universum regnum , imperium christianum , nó Romanum imperium , ach bhí dlisteanacht an Impire i gcónaí ag brath ar an choincheap translatio imperii, go raibh cumhacht uachtarach aige a fuarthas mar oidhreacht ó impirí na Sean-Róimhe.
Go traidisiúnta bhí oifig ríoraíoch na hImpireachta Naofa Rómánaigh tofa trí na dtoghthóirí , gur Gearmánaigh den chuid is mó iad, na huaisle is ardchéimiúla san Impireacht; thoghfaidís duine dá gcomhpháirtithe féin “Rí na Rómhánach” mar impire ag an bPápa, cé gur cuireadh deireadh le nósanna na gcorónuithe pápacha sa 16ú haois.
Níor ghnóthaigh an impireacht riamh méid an aontaithe pholaitiúil mar a bunaíodh thiar sa Fhrainc, agus í ag teacht ina monarcacht roghnach díláraithe, teoranta ina raibh na céadta fo-aonad: ríochtaí, prionsachtaí, diúcachtaí, contaetha, , Saorchathracha Impiriúla, agus fearann eile.
Bhí cumhacht an impire teoranta, agus cé gur vasáilligh iad na prionsaí, tiarnaí, easpaig, agus cathracha éagsúla na hImpireachta a raibh a ndílseacht ag an impire dóibh, bhí méid pribhléidí acu freisin a thug neamhspleáchas de facto dóibh laistigh dá gcríocha.
Is ionann na críocha seo agus an Ghearmáin , an Ostair , Lichtinstéin, an Eilvéis, an Bheilg, an Ísiltír, Lucsamburg, Poblacht na Seice, an tSlóivéin chomh maith le cuid mhaith den Fhrainc , den Iodáil (an Lombaird, Piodmant, Emilia-Romagna, an Tuscáin, agus Alto Adige-an Tioróil Theas go mór mhór), agus den Pholainn .
"Impireacht Naofa Rómhánach an Náisiúin Ghearmánaigh" a thugtaí uirthi go hofigiúil (Gearmáinis: Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, Laidin: Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ) ón 16ú haois go dtí gur tháinig deireadh léi san ochtú céad déag.
Tagann formhór dá imreoirí ó na cheantracha tuaithe pharóiste Na Bánóige ar nós Ros an Teampaill, An Bhánóg agus Aithnid agus ó shráidbhaile An tÁth Leacach agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós An Dromainn, Drom an Chomair agus Ráth Chanann i bparóiste An Dromainn/ An tÁth Leacach.
Bhí an iomáint beo fós i bparóiste Na Bánóige nuair a bhunaíodh CLG sa bhliain 1884 agus tá tagairtí ann faoi fhoireann ón áit a d’imir i gcomórtaisí faoin ainm Baile an Choillín idir blianta na 1890í agus na 1900í agus d’imir foireann eile faoin ainm Garrán na Sílíní sna blianta roimh an gCéad Cogadh Domhanda.
Sular bhunaíodh An Bhánóg féin sa bhliain 1950, d’imir iománaithe agus peileadóirí an pharóiste leis na clubanna in aice leo ar nós Cromadh, an dara club iomána ba láidre sa chontae le linn blianta na 1930í agus na 1940í, Baile an Gharrdha, a bhuaigh Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh na bliana 1911, Greanach agus Brú Rí.
Bíonn dath an chlúimh éagsúil go maith - liath, rua, donn nó dubh, bain do rogha astu - agus níl sé as an ngnáth teacht ar phobal mac tíre a bhfuil na dathanna seo go léir le fáil ina measc, cé go mbíonn pobail aondathacha ann chomh maith - pobail bhána nó dhubha, de ghnáth.
Bíonn sé ag cur thart ar dheich gciliméadar de in aghaidh uair an chloig nuair a bhíonn sé ag déanamh fánaíochta, ach má theastaíonn uaidh creach a mharú, is féidir leis luas 65 chiliméadar in aghaidh uair an chloig a shroicheadh.
Bhí foráil san Acht gur chóir móramh na mbailiúchán a bhí i seilbh Chumann Ríoga Bhaile Átha Cliath a dhílsiú sa Roinn Eolaíochta agus Ealaíon, mar a bhí ann ag an am, ar mhaithe leis an bpobal agus leis an gCumann, agus chun críocha an Achta.
Chuaigh sé ag obair sa Roinn Gnóthaí Eachtracha, agus bhain sé an chéad cháil idirnáisiúnta amach, nuair a bhí sé ina ionadaí do na Náisiúin Aontaithe i gKatanga sa Chongó (an tír a dtugtaí an tSáír uirthi ní ba mhaille, agus arb í Poblacht Dhaonlathach an Chongó í inniu).
Bhí sé an-mhíshásta le polasaithe Chathal Uí Eochaidh, agus b'eisean a cheap an acrainim úd GUBU (Grotesque, Unbelievable, Bizarre, Unprecedented - "arrachtúil, dochreidte, áiféiseach, gan réamhshampla") mar ainm ar rialtas Uí Eochaidh sa bhliain 1982.
Atheagraíodh club peile in Áth na Coite le linn blianta na 1920í agus, nuair a d'éirigh sé sin arís as imirt i ndiaidh cúpla bliain, d'imir foirne iomáint agus peil faoin ainm Móin a' Lín suas go dtí An Dara Chogadh Domhanda.
Cé gur éirigh leis an gclub nua i gCraobh Iomána Sóisear an Chontae i ndiaidh dóibh buachaint ar Naomh Mhuire Ráth Caola i gcluiche ceannais na bliana 1961 agus arís ar An Dromainn/An tÁth Leacach i gcluiche ceannais na bliana 1971 agus Craobh Peile Sóisear Chontae Luimnigh a ghabháil leo sa bhliain 1969 tar éis dóibh an bua d'fháil ar Chill Mocheallóg, ba chlub sóisear leis an mbéim ar an iomáint den chuid ba mhó é Móin a' Lín suas go dtí an bhliain 1978.
Ina measc siúd, bhí Craobh Emmett, Cill Mhuire, Áth na Coite agus Béal Átha Shiomóin gníomhach le linn blianta tosaigh CLG agus tá tagairt ann faoi chluiche iomána a d'imir Béal Átha Shiomóin i gcoinne Máigh Rua sa bhliain 1887.
Tagann formhór dá imreoirí as na bruachbhailte Caladh Uí Threoigh, Áth na Coite, An Chill Bhán agus Móin a' Lín, as sráidbhaile Béal Átha Shiomóin agus as ceantracha tuaithe an pharóiste ar nós Cill Ónáin, Baile an Mhuilinn agus Cúil Uí Sheighneáin.
Bhuadar craoibh chontae san iomáint idirmheánach i ndiaidh dóibh sárú ar Shaor Theas agus faoi thrí sa pheil sinsear, tar éis dóibh Áth Dara a chloí sa bhliain 2002, Naomh Ciarán i gcluiche ceannais na bliana 2005 agus Áth Dara arís sa bhliain 2010.
I measc imreoirí cáiliúla an chlub ar imir ar fhoireann Luimnigh chomh maith, tá na h-iománaithe Brian Ó Gadhra agus Damien Mac Cosgair as blianta na 2000í agus na peileadóiri Seosamh Ó Roideacháin as blianta na 1980í agus Muiris Ó Gaibhín agus Micheál Ó Cruadhlaíoch as blianta na 2000í.
Athbhunaíodh club faoin ainm Fág an Bealach Béal Átha Shiomóin timpeall na bliana 1940, agus i ndiaidh dóibh buachaint ar Naomh Iosaef chun Craobh Iomána Sóisear na Cathrach a ghabháil sa bhliain 1948, d'éiríodar as an imirt nuair a athbhunaíodh Móin a' Lín sa bhliain 1957.
Chuaigh sé i mBráithreachas na Poblachta, agus ghlac sé páirt in obair Cheardchumann Iompair agus Ilsaothair na hÉireann, an ceardchumann a bhunaigh Seámus Mór Ó Lorcáin le haire a thabhairt do leas na n-oibrithe neamhoilte a raibh cónaí orthu i dtionóntáin Bhaile Átha Cliath.
Na drámaí a scríobh sé ina dhiaidh sin, mar shampla, an dráma duairc fáthchiallach úd Within the Gates ; an ceann Cumannach The Star Turns Red ; an "choiméide sheachránach" Purple Dust ; agus Red Roses for Me , bhí siad ag forbairt i dtreo an eisprisiúnachais, i gcomparáid leis an stíl réadúil a chleacht sé i dtús a chaithréime, agus bhí an teachtaireacht Shóisialach ní ba láidre iontu.
Tagann an chéad tuairisc nuachtáin faoi imirt na gcluichí Gaelacha sa pharóiste ó Mhí Nollaig na bliana 1887 nuair a chaill Caisleán Uí Chonaill cluiche ceannais Comórtas Iomána Chill Mhuire i gcoinne CLG Saor Theas.
Tá tagairt eile ann do chluiche iomána sa bhliain 1895 i gCill Mhuire arís inar bhuaigh Saor Theas ar fhoireann darbh ainm di Átháin agus bhí foireann ann ag imirt faoin ainm Baile an Bharraigh nuair a chailleadar cluiche iomána i gcoinne Máigh Rua i Mí Feabhra na bliana 1903.
Bhuaigh an club as Caisleán Uí Chonaill ar Chill Díoma i gluichi ceannais na bliana 1934 agus 1935 ach, ina dhiaidh sin, ba sna cluichí idir Átháin agus Cromadh an coimhlint ba ghéire i gcúrsaí iomána Luimnigh.
D'éirigh leis an mbeirt acu Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh a bhuachaint, Cnoc na Sailí i ndiaidh dóibh sárú ar Abrahamaigh Ráth Caola sa bhliain 1900, agus Caisleán Uí Chonaill nuair a fuaradar an lámh in uachtar ar Chromadh i gcluiche ceannais na bliana 1909.
Ós rud é go raibh an-chuid daoine ag teacht isteach sa pharóiste le linn togáil stáisiún ginnte hidrileictreach Ard na Croise ag an am, d’fhás club Átháin go tapaidh agus i gcionn ach dhá bhliain, bhí Craobh Iomána Sóisear Chontae Luimnigh gafa acu nuair a sháraíoadar ar Chill Mhíde i gcluiche ceannais na bliana 1928.
Nuair a d’éirigh glún na bhfathach as an imirt, tháinig meath ar ratha Átháin, Cé gur bhuadar ar Na Gearaltaigh, foireann na Roinne Thiar, chun craobh iomána sinsear an chontae a bhuachaint arís sa bhliain 1955, níor fhilleadar ar an gcluiche ceannais go dtí gur sháraíodar ar Thobar Phádraig sa bhliain 1998.
Tá an club bunaithe i bparóiste Chaisleáin Uí Chonaill, an t-aon paróiste amháin sa chontae gur chuid de Dheoise Chill Dálua é, ar bhruach thoir na Sionainne i dTuaisceart Chontae Luimnigh, 10km soir ó thuaidh ó lár Chathair Luimnigh ar bhóthar Bhaile Átha Cliath.
Nuair a tháinig na grádanna teoranta i bhfeidhm sa chontae sa bhliain 1988, be chlub peile idirmheánach iad agus shroicheadar cluiche ceannais an chontae sa ghrád sin cúpla bliain ina dhiaidh ach thiteadar síos go dtí an grád sóisear A sa bhliain 2001.
Fógraíodh ríocht neamhspleách Arabach na Siria inti, faoin rí Faisal, sa bhliain 1920, ach cúpla mí ina dhiaidh sin, ghabh na Francaigh an chathair faoi chomhaontú le comhghuaillithe buacacha eile an Chéad Chogaidh Dhomhanda.
Nuair a theip ar an ionradh seo, d'fhill sé ar ais go dtí an Spáinn i gcuideachta Aodha Rua Uí Dhónaill, nó bhí siad le tuilleadh cuidiú a iarraidh ar Philib a Trí, Rí na Spáinne, le súil is go n-éireodh leo saoirse a bhaint amach d'Éirinn.
Nuair a bhain Iarla Thír Chonaill agus Iarla Thír Eoghain amach Douai i Mí Dheireadh Fómhair, 1607, fuair siad Flaithrí Ó Maolchonaire rompu ansin, agus i ndiaidh an gheimhridh, thionlaic sé go dtí an Róimh iad.
Is é an teideal a bhí ar an saothar seo ná Don Teagasc Chríostaí anseo, arna thiontú d'Fhlaithrí Ó Maolchonaire as Spáinnis go Gaeilge in anno Domini 1593Desiderius otherwise called Sgáthán an Chrábhaidh by Flaithrí Ó Maolchonaire .
Is é an leagan a bhí sa bhuntéacs ná Don teccoscc Criosduide and so, iar na thinntodh do Fhlaithri O MaoilChonoire a Spáinis a Ngaoidhilcc in anno Domini 1593, & ar deirc & ar les anma do na hEireandchaibh & do fein do thionnscain se in obairsi, & ata sé da iarraidh ar lucht lécchtha in teccuisg so guidhe leis ar son Dé, & an bliadhainsi daois in Tigerna do chuir se go hEirinn e, 1598.
Sa bhliain 1615, sheol sé litir ó Valladolid chuig na Caitlicigh a ghlac páirt i gcomhthionól na parlaiminte i mBaile Átha Cliath sa bhliain roimhe sin, ó thoiligh an comhthionól sin leis an dóigh ar choigistigh an Choróin tailte agus eastáit Thiarna Thír Chonaill agus Thiarna Thír Eoghain.
Bhí an bhéim chéanna ar an dá chód i dTeampall an Ghleanntáin nuair a atosaíodh craobhacha sóisear an chontae i ndiaidh na dTrioblóidí agus chailleadar cluiche ceannais Craobh Peile Sóisear an Iarthair i gcoinne Caisleán Uí Mhathúna sa bhliain 1930.
Tar éis cluiche ceannais na bliana 1991 a chailliúnt i gcoinne Na Piarsaigh, tháin an chéad chorn chontae chuig an bparóiste nuair a sháraíodar ar Ghallbhaile i gCraobh Iomána Sóisear B Chontae Luimnigh na bliana dár gcionn.
Tá cuntas ann ó Mhí Samhna na bliana 1905 faoi chomórtas ina raibh an cluib ag fail an lámh in uachtar ar Chaisleán Uí Mhathúna i gcomórtas san Fheothanach sular chríochníodh an cluiche go luath toisc go raibh an oíche tar éis titim.
Ní raibh go leor imreoirí acu sa scuad chun fanacht ach ar feadh cúpla bliain sa ghrád sóisear A. Thángadar le chéile le Athair Ó Cathasaigh agus Áth na Sléibhe chun iomáint faoin ainm Eoin Rua i ngrádanna na n-óg sna blianta 1993 agus 1997 ach ba dheacair foirne a eagrú idir trí chlub.
Déirigh níos fearr le Teampall an Ghleanntáin nuair a a d’fhilleadar orthu féin agus, tar éis glún nua a chur le chéile, bhuadar ar Dhún Bleisce chun Craobh Iomána Sóisear B an Chontae a ghabháil don dara huair sa bhliain 2007.
Tagann formhór dá imreoirí ó shráidbhaile Teampall an Ghleanntáin agus ceantracha tuithe an pharóiste máguaird ar nós Ráth Chathail, An Inse Bhán agus Dún Mhic Cionaoith, as baile agus paróiste Mainistir na Féile agus as baile agus paróiste Áth na Sléibhe.
Cuimsíonn an pháirc áineasa, Páirc Réigiúnach Bhaile an Chollaigh, an t-iar-mhuileann púdair ghunna agus tomhasann sé thart ar 135 acra , le 52 struchtúr i gcéimeanna éagsúla meathlaithe ag maireachtáil ón bpróiseas monaraithe púdair ghunna.
Mar thoradh ar phlean forbartha 2012, a thug breac-chuntas ar Todhchaí na Páirce Réigiúnaí ag an rannóg Áineasa & Conláiste den údarás áitiúil, ceadaíodh pleanáil do limistéir cluichí ilúsáide agus do chlós súgartha do leanaí.
Sna 1970í, d'fhorbair Baile an Chollaigh i bhfad níos mó de bhaile satailíte, agus tógadh go leor forbairtí tithíochta timpeall an tseanbhaile, agus tithíocht daoine a bhí ag obair i gcathair Chorcaí nó sna bruachbhailte.
Ina measc seo tá bealach 220 (go Carraig Uí Leighin, trí COC, Lár Chathair Chorcaí, agus Dubhghlas), bealach 220X (bealach comhchosúil trí Pháirceanna na Laoi seachas Baile an Easpaig), bealach 220A (cosúil le bealach 220, ach ag leanúint ar aghaidh go Baile an Fhiaigh), agus bealach 233 (Lár Chathair Chorcaí go Maigh Chromtha trí Bhaile an Chollaigh).
Tá leacht greannta air i gcuimhne Pádraig Ó hÁinle, a bhá i stoirm ar an 24ú Lughnasa 1957, agus iarracht á dhéanamh aige a dhá chara, Caoimhín Ó Laighléis agus Gearailt Ó Luachra, a thógáil slán ón mhuir fíochmhar.
Cuirtear seirbhísí bus ar fáil trí ‘Dublin Bus' (a théann chuig na Sceirí, Ros Eo, Lusca, agus Sord Cholmcille), ‘Bus Eireann’ (a théann chuig Droichead Átha, Baile Iúliáin, na Cúig Ḃóthar, Sord Cholmcille, agus Aerfort BÁC), agus ‘Local Link’ (a théann chuig Steach Maoilín, Baile Mhic Gormáin, an Aill, Baile Bachaille, an tSeanbhaile, Baile Ghabhra, agus Cill Dhéagláin).
Mar shampla, tá oifig an phoist, Scoil Náisiúnta Naomh Eoin Baiste, Séipéal Naomh Eoin Baiste, Siopa Uí Chatháin, Halla Poiblí, Tigh Tábhairne Uí Shúilleabháin, gort peile agus forbairtí tithe saoire suite i lios Póil.
Ba náisiúnaí Éireannach ó Chontae Chorcaí é Tomás Ceannt , nó Thomas Kent as Béarla, a cuireadh chun báis i ndiaidh troid gunnaí le Constáblacht Ríoga na hÉireann ar an 2u Bealtaine 1916, díreach i ndiaidh Éirí Amach na Cásca 1916.
Bhí Tomás tiomnaithe go hiomlán do na hÓglaigh, agus thaisteal sé achar fada uaireanta le haghaidh ócáidí speisialta; bhí sé i láthair ag óráid mór le rá de chuid an Phiarsaigh ag sochraid Jeremiah ODonovan Rossa i mBaile Átha Cliath mí Lúnasa 1915, cuir i gcás.
Nuair a dfhill sé ar an mbaile thart ar 1889 bhí sé páirteach sa Phlean Beartaíochta, gluaiseacht le haghaidh leasú chóras na talún a bhí eagraithe ag baill de Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann, T.C. Harrington agus William O'Brien ach go háirithe.
Chaith sé cúig bliana i mBostún, áit a doibrigh sé le comhlacht foilsitheoireachta agus fearastú séipéil agus ina raibh sé páirteach in ócáidí cultúrtha Gaelacha, cuid mhór acu a bhí á reáchtáil ag Conradh na Gaeilge.
Chuaigh an Éirí Amach ar aghaidh i mBaile Átha Cliath ar aon nós, agus cuireadh Constáblacht Ríoga na hÉireann amach chun baill de Bhráithreachas Poblacht na hÉireann, Sinn Féin agus Óglaigh na hÉireann a gabhadh.
Tá ceol seinnte agus taifeadta ag na Chieftains le roinnt mhór ceoltóirí mór le rá eile, ar nós Van Morrison, Moya Brennan, Mark Knopfler, Loreena McKennitt, Mick Jagger, Elvis Costello, Roger Daltrey, Nanci Griffith, Tom Jones, Sinéad O'Connor, James Galway, The Corrs, Art Garfunkel, Sting, Rosanne Cash, Jim White, Tom Partington, Ziggy Marley, Lyle Lovett, Jackson Browne agus daoine eile.
Bunainm an tAthair M. Louis ab ea Thomas Merton , manach Caitliceach, file agus scríbhneoir bisiúil a thrácht ar chúrsaí spioradálta agus sóisialta; duine de mhórscríbhneoirí Caitliceacha Mheiriceá Thuaidh sa 20ú haois.
Ábhar spioradálta amháin atá sa chéad saothair óna pheann, ach ó thús na 1960í i leith bhí téamaí sóisialta le sonrú ina chuid scríbhneoireachta agus ina shaothair dheireanacha is léir go raibh léargas ar fhealsúnacht na hÁise agus ar an misteachas aige, tréith neamhchoitianta ag an uair sin i scríbhneoir ón Iarthar.
Mar sin, i rangú na n-orgánach bitheolaíoch, is speiceas an grúpa as gné ar féidir na baill nádúrtha de a chrosphórú le chéile, ionas go bhfanann siad aonraithe ó ghrúpaí cosúla sa ghné chéanna, nach féidir le hábhar géiniteach aistriú eatarthu .