polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Is dócha go raibh Amhlaoibh féin éirithe as an múinteoireacht cheana féin nuair a bhreac sé síos an Chín Lae, ach déanann sé tagairt dá dheartháir, Donncha Óg, a bhí i gceann na hoibre céanna i gcónaí, agus é ag déanamh a chuid múinteoireachta ar áiléar a thí féin.
Thóg na Ollannaigh seilbh ar an gcoilíneacht Shualannach ní ba dhéanaí agus ar 24 Meitheamh 1664 thóg cabhlach faoi stiúradh an Choirnéil Richard Nicolls seilbh ar an Nua-Ísiltír in ainm rí na Breataine Móire.
Cuireadh an chéad tearmann Indiach sna Stáit Aontaithe ar bun in Indian Mills, i lár dheisceart Nua-Gheirsí, sa bhliain 1758, ach thug formhór na Lenape a aghaidh ar áiteanna níos faide siar nó fuair siad tearmann as a stuaim féin sna cnoic agus sléibhte.
Bhí oirthear Mheiriceá Thuaidh ar réigiúin an domhain inar forbraíodh an talmhaíocht, cé gur éiriodh as cuid de na barra, leithéid an lus coise gé, nuair a tháinig saothrú na "dtrí dheirfiúracha" aneas ó Mheicsiceo chucu.
De bharr an n-aibhneacha agus na n-easaanna a thug fuinneamh don tionsclaíocht san am atá thart, agus de bharr a chóngaraí agus atá sé do chathair Nua-Eabhrac, cónaíonn isteach is amach le 60% de dhaonra Nua-Gheirsí i bPiedmont.
Chaith sé dhá bhliain ag sclábhaíocht i bpostanna suaracha sular éirigh leis scoláireacht a bhaint amach le haghaidh Ollscoil Michigan sa bhliain 1934, áit a ndearna sé staidéar ar iriseoireacht, chomh maith le bheith ina eagarthóir oíche ar nuachtán na mac léinn san ollscoil.
Cé go raibh sé sáite i gcultúr agus miotaseolaíocht na hÉireann, níor bhraith sé ar an gnáthíomhá a cheaptar leis na Gaeil ach léirítear iad i stíl úr bainteach le foréigean, éadóchas ach fós le gáire, greann, grá agus sárú.
Ar an léarscáil neamhaí Uranometria de chuid Johann Bayer is mar Indiach-Mheiriceánach a léirítear an réaltbhuíon seo, ach seans ann gurbh iad Indiaigh na hÁise a bhí i gceist ag Keyser agus de Houtman, mar gur san Aigéan Indiach a bhí siad nuair a chruthaigh siad an réaltbhuíon.
Le cabhair ó Mhícheál Seosamh Ó Rathaille (a bhí ar aon bharúil leis faoin Éirí Amach, cé gur ghlac sé páirt sna cathanna agus go bhfuair sé bás i bpáirc an áir i ndiaidh an iomláin) chuir sé a chuid orduithe timpeall na tíre ag rá go raibh sé ar curtha ar ceal.
Chabhraigh sé le Conradh na Gaeilge a bhunú, ba cheannaire é ar Óglaigh na hÉireann nár chuaigh le Seán Mac Réamainn le troid sa Chéad Chogadh Domhanda, agus bhí sé gníomhach sna heachtraí a chuir tús le Saorstát Éireann.
Chuir Pádraig Mac Piarais ina luí ar Eoin Mac Néill le litir bhréagach go raibh na Sasanaigh meáite ar na hÓglaigh go léir a chimiú go luath agus dúirt sé leis go raibh trealamh cogaidh ag teacht i dtír ón nGearmáin i gceann cúpla lá.
Is é is uathphíolóta ann ná gléas teicniúil - meicniúil, leictreonach nó hiodrálach - a úsáidtear le gléas siúil nó cóir thaistil, eitleán ach go háirithe, a threorú nó a choinneáil ar a seanbhealach gan aon duine a bheith ag teastáil lena oibriú.
Is iad satailítí Bhealach na Bó Finne ná: Abhacréaltra Éilipseach an tSaighdeora , Scamall Mór Magellan, Scamall Beag Magellan, Abharcréaltra an Mhadra Mhóir, Abhacréaltra an Mhadra Bhig, Abhacréaltra an Bhéir Bhig, Abhacréaltra an Dragain, Abhacréaltra na Cíle, Abhacréaltra an tSeachtamháin, Abhacréaltra an Dealbhóra, Abhacréaltra na Foirnéise, Leon a hAon, Leon a Dó, Abhacréaltra an Túcáin, agus Abhacréaltra an Bhéir Mhóir.
Is iad satailítí Réaltra Andraiméide ná: M32, M110, NGC 147, NGC 185, Andraiméide a hAon, Andraiméide a Dó, Andraiméide a Trí, Andraiméide a Ceathair, Andraiméide a Cúig, Abhacréaltra Sféaróideach Pheigeasais, Abhacréaltra Chaiseoipé, Andraiméide a hOcht, Andraiméide a Naoi, agus Andraiméide a Deich.
Tá imeallbhord aici de 1046-ciliméadar ar feadh chósta an Mhuir Arabach agus Mhurascaill Óman sa taobh ó dheas agus tá teorainneacha aici leis an Afganastáin agus an Iaráin san iarthar, an India san oirthear agus an tSín i bhfad san oirthuaisceart.
Mar gheall ar a struchtúir iomarcacha, athraitheacha cruth ó ghluaiseacht Ealaíon agus Ceardaíochta an 19ú haois go hailtireacht Ioslamach agus Áiseach go foirmeacha traidisiúnta Catalónacha agus ina dhiaidh sin tháinig Antoni Gaudí chun bheith ar cheann de na hailtirí is cáiliúla sa chéad leath den 20ú haois.
I measc na dtionscadal ó na blianta sin tá an ‘Park Güell’, a críochnaíodh idir 1900 agus 1914 agus a bhfuil deilbh, eilimintí ailtireachta agus gairdíní ann; an Casa Batilló, foirgneamh a bhí cónaithe uair amháin agus a bhfuil sonraí cosúil le cnámharlach ar a aghaidh anois; agus an foirgneamh árasán droimneach Casa Milà, ar a dtugtar La Pedrera freisin, a bhí mar an áit chónaithe dheireanach a dhear Gaudí agus a bhfuil tionóntaí ann fós sa lá atá inniu ann.
Chríochnaigh Gaudí ceithre bliana de sheirbhís mhíleata éigeantach ag tosú i 1875, ach chiallaigh drochshláinte gur chaith sé cuid mhaith dá chuid ama ar shaoire bhreoiteachta, rud a chuir ar a chumas clárú ar dtús i Scoil Llotja agus ansin ar Ardscoil Ailtireachta Barcelona, ar bhain sé céim amach ann le céim san ailtireacht i 1878.
‘An cumas sin a bhraitheann, an spás a fheiceáil mar gur mac déantóir coire mé. Is éard is déantóir coire ann fear a dhéanann toirt as dromchla; feiceann sé an spás sula dtosaíonn sé ag obair.’ Chaith Gaudí an chuid is mó dá chuid ama suas go dtí 16 bliana d’aois i Reus, áit ar fhreastail sé ar naíscoil le Francesc Berenguer, a thiocfadh chun bheith ina duine dá chúntóirí, agus a d’oibrigh i muileann teicstíle.
Tá an streachailt ar son neamhspleáchas na Catalóine ag dul i méid i gcónaí ón 17ú haois , agus ghlac Gaudí, cosúil lena bhráithre Catalónacha, páirt in agóidí a mhéadaigh ina gcíréibeacha lán-séidte - uair amháin le linn na gCluichí bláthanna agus an dara ceann am le linn Lá Náisiúnta na Catalóine, agus mar thoradh air sin bhí cúpla lá i bpríosún.
Tar éis an Éirí Amach, agus an Chuntaois Markiewicz ina ceannaire air, thóg Cumann na mBan áit chun tosaigh le ceannairí an Éirí Amach a cheiliúradh, ag eagrú faoiseamh na bpríosúnach agus níos déanaí ag dul in éadan coinscríofa, agus ag iarraidh vótaí a fháil do Shinn Féin in olltoghcháin na bliana 1918.
Ar na baill is cáiliúla den eagraíocht, bhí Úna Ní Fhaircheallaigh (nó Agnes Farrelly agus údar agus Ollamh le Gaeilge in Ollscoil na hÉireann), Elizabeth O’Farrell, Sighle Humphreys, Máire Ní Chinnéide, Máire Nic Shuibhne , Lúise Gabhánach Ní Dhufaigh , Caitlín Bean Uí Chléirigh , Eithne Inglis , Helena Molony, Lily Kempson agus Constance Markievicz.
Ba é "cur chun cinn saoirse na hÉireann" príomhchuspóir an Chumainn, de réir an Bhunreachta, agus "garchabhair, druileáil chogaidh, comharthaíocht agus cleachtadh raidhfilí" a mhúineadh do na baill, le go bhféadfaidís "teacht chun fortachta d'fhir na hÉireann" in am an ghátair.
Nuair a chinn an Piarsach ar éirí as, d'fhág sé faoi Eilís Ní Fhearaíl, ball den Chumann, a bhí ag obair ina bean ghlúine in Ospidéal Náisiúnta an Mháithreachais, an t-ordú géillte a thabhairt a fhad leis na díormaí d'Óglaigh a bhí fágtha ag troid anseo is ansiúd ar fud na cathrach.
Ar an 2 Aibreán 1914, tháinig grúpa ban le chéile in Óstán Wynn, Baile Átha Cliath, le plé a dhéanamh ar conas a d'fhéadfaidís tacaíocht a thabhairt d'Óglaigh na hÉireann, eagraíocht úrbhunaithe ag an am.
Mar theanga labhartha, áfach, chuaigh athruithe difriúla i bhfeidhm ar an Laidin i réigiúin éagsúla, agus d'iompaigh na canúintí ina dteangacha éagsúla, ar a dtugtar teangacha Rómánsacha, mar atá an Fhraincis agus an Iodáilis agus an Spáinnis agus an Rómáinis agus an Phortaingéilis agus mar sin de.
Ó tharla gur cosantóir Briotanach é Zanzibar go dtí 1963, rugadh Mercury ina ábhar Briotanach, agus ar 2 Meitheamh 1969 cláraíodh é ina shaoránach den Ríocht Aontaithe agus ina choilíneachtaí tar éis don teaghlach dul ar imirce go Sasana.
Rinne Mercury na príomh-ghutha ar na hamhráin “I Can Hear Music” agus “Goin 'Back”, cé a scaoileadh sa bhliain 1973. Ba iad an dá albam as Mecury iomlán taobh amuigh den bhanda ná 'Mr. Bad Guy ' agus' Barcelona ' . Rinne an chéad albam, ‘Mr Bad Guy’, sa 'Top 10 UK Music Charts’.
Bíonn na tointí seo leagtha amach taobh le chéile mar a bheadh dréimire ann, ach an dréimire casta ina héilics, an déhéilics mar a thugtar uirthi, agus naisc idir fo-aonaid cheimiceacha ar leith ar na tointí, ar a dtugtar bun-núicléitídi, ag feidhmiú mar na rungaí ar an dréimire casta.
Ní féidir ach na naisc A-T is C-G a bheith idir na tointí, agus mar sin, bíonn an dá thointe ina gcóipeanna scáthánacha nó inbhéartaithe dá chéile, an A i gceann amháin os comhair T sa cheann eile, is C i dtointe amháin i gcónaí os comhair G sa tointe eile.
Ní féidir ach na naisc A-T is C-G a bheith idir na tointí, agus mar sin bíonn an dá thointe ina gcóipeanna scáthánacha nó inbhéartaithe dá chéile, an A i gceann amháin os comhair T sa cheann eile, is C i dtointe amháin i gcónaí os comhair G sa tointe eile.
Tá teorainn ag an chomhphobal le hAsturias agus Cantabria ó thuaidh, le hAragon, agus le Tír na mBascach soir ó thuaidh, La Rioja soir, an comhphobal féinrialaitheach de Maidrid agus an Chaistíl-La Mancha siar ó dheas, Extremadura ó dheas, agus an Phortaingéil agus an Ghailís siar.
Chaith Colmcille tréimhsí i Maigh Bhile , i gCluain Ioraird na Mí, agus i nGlas Naíon i mBaile Átha Cliath, sular fhill sé ar Thír Chonaill i dtréimhse dá shaol ina raibh tionchar mór aige ar an áit ina bhfuil paróiste Chloich Cheann Fhaola inniu.
D'aistrigh an Dálach príomhscríbhinní na Fiannaíochta go Nua-Ghaeilge sa leabhar Seanchas na Féinne a foilsíodh sa bhliain 1942 - foilsíodh eagrán nua caighdeánaithe de sa bhliain 1998 - agus phléigh sé staid chomhaimseartha na Gaeilge sa leabhar clúiteach Forbairt na Gaeilge .
Agus de bhrí go bhfuil muintir na hÉireann láncheaptha ar neamhspleáchas iomlán a bhaint amach agus a chosaint dóibh fhéin d'fhonn leas an phobail a chur chun cinn, an ceart a athchur ar a bhonnaibh, an tsíocháin in Éirinn agus cairdeas le náisiúin eile a chur in áirithe dhóibh féin agus féineachas náisiúnta a cheapadh a mbeidh toil na ndaoine mar bhunús leis agus cothrom cirt is caoithiúlachta dá bharr ag gach duine in Éirinn.
Agus de bhrí go ndearna muintir na hÉireann, agus sinn i mbéal ré nua de stair an domhain, feidhm a bhaint as an Olltoghadh, Mí na Nollag, 1918, chun a dhearbhú de bhreis ábhalmhór gur toil leo bheith dílis do Shaorstát Éireann.
na teachtaí atá tofa ag muintir na hÉireann agus sinn i ndáil chomhairle i dteannta a chéile, bunú Saorstáit a athdheimhniú in ainm náisiún na hÉireann agus sinn féin a chur faoi gheasa an deimhniú seo a chur i bhfeidhm ar gach slí ar ár gcumas.
Ordaímid nach bhfuil de chumhacht ag aon duine ach amháin ag na Teachtaí tofa ag muintir na hÉireann dlíthe a dhéanamh ar dual do mhuintir na hÉireann géilleadh dhóibh, agus nach bhfuil de pharlaimint ann a mbeidh an náisiún umhal di ach amháin Dáil Éireann.
Is é a bhí i gceist le Forógra Neamhspleáchais na hÉireann ná forógra faoi shaoirse na hÉireann a d'eisigh Dáil Éireann de thoradh a céad chruinnithe i dTeach an Ardmhéara i mBaile Átha Cliath ar an 21ú lá de Mhí Eanáir sa bhliain 1919.
Ina dhiaidh sin bhí sé ina léachtóir sa Roinn Oideachais, Coláiste Ollscoile Chorcaí, ina Stiúrthóir Náisiúnta ar Aontas – An Cumann Náisiúnta um Oideachas Aosach, agus ina Bhainisteoir Oideachais i mBord na Gaeilge.
Níl mórán difríochta ann idir an tSanscrait Véideach agus an tSanscrait Chlasaiceach, ach nuair a thosaigh litríocht na Sanscraite Clasaicí ag forbairt, bhí an teanga féin ag dul as úsáid mar chaint bheo, agus í ag éirí ina caighdeán righin liteartha.
Tá sí ar an gceann is sine de na teangacha Ind-Eorpacha is eol dúinn, agus nuair a fuair na teangeolaithe Iartharacha amach faoin ngaol a bhí aici leis an Laidin agus leis an tSean-Ghréigis, ba mhór an spreagadh é d'fhorbairt na teangeolaíochta stairiúla.
Nuair a chonaic muintir na háite cé chomh furasta agus a d'éirigh an obair leis an bpíobaire, tháinig aiféaltas orthu go raibh siad tar éis duais chomh hard a ghealladh don phíobaire, agus dhiúltaigh siad luach a shaothair dó, ionas gur imigh sé leis ón áit gan sciúrtóg rua, feargach feanntach.
Críochnaíodh corp na heaglaise sa lár sa bhliain 2000, ó shin b'é tógáil an aipsis agus boghta na príomhaidhm, chomh maith le struchtúr tacaíocht don príomh túr de Íosa Chríost agus an clós deisceart de corp lárnach na heaglaise a bheidh mar aigeadh an Ghlóir.
Suaitheantas eile timpeall an Eaglais ná focla ón nua-tiomna cosúil le "Hosanna", "Excelsis", agus "Sanctus"; ta doras aigeadh an pháis clúdaithe le focail ón mbíobla i dteanga difriúla Catalóinis ina measc; agus beidh an paidir na hAspaill ar aghaidh an Ghlóir.
Mar gheall ar an ról mar dhlíodóir cosanta, bhí teagmháil phearsanta aige lena lán Fíníní agus bhí tionchar aige sin ar roinnt ball de Bhráithreachas Phoblacht na hÉireann, a thug a dtacaíocht do chúis an Rialtais Dúchais ní b'fhaide anonn.
Ach ó na 1840idí ar aghaidh, i rith An Gorta Mór go háirithe, mhéadaigh ar a chreideamh gur chóir córas cónaidhmeach a chur a bun sa Ríocht Aontaithe, le parlaimint Éireannach a mbeadh smacht ar ghnóthaí baile na tíre aici.
Bhunaigh sé Cumann Coimeádach Dúthach na hÉireann sa bhliain 1836, Cumann an Rialtais Dúchais i 1870 agus Léig an Rialtais Dúchais i 1873, Bhí Butt níos coimeádaí ná a chomhghleacaithe agus tháinig sé salach orthu faoi dheireadh.
Roimh dhíbhirt Cholmcille i nDál Riata agus i Ríocht na Cruithneach, bhun Colm Cille mainistreacha i nDoire agus i gCeanannas Mór, agus aithnítear gur chuir sé mórán foras eile ar bun, ina measc siúd atá seanteach an phobail ag Míobhaigh, atá lonnaithe i baile fearainn darb ainm Cluain tSalach, a deirtear.
Lena chois sin leath sé sías mallachtaí agus beannachtaí ar bhailte fearainn sa pharóiste de réir mar a cuireadh fáilte roimhe: cuireadh mallacht ar Dhún Dubháin Uachtarach ionas go mbeadh mután i measc a phobail i dtólamh, i ndheaidh bunadh na háite staicín áiféise a dhéanamh de Cholmcille, gídh go ndúirt sé nach mbeadh duine ar bith as An Dumhaigh ná Oileán an Bhráighe báite chun báis choíche.
Casadh an seandraoi Väinämöinen ar an bhfear óg Joukahainen, agus i ndiaidh don bheirt cath a chur ar a chéile gan úsáid a bhaint ach as buafhocail agus as orthaí, fágadh Joukahainen cloíte, ionas go gcaithfeadh sé a deirfiúr Aino a ghealladh don tseanfhear mar bhean chéile.
Is é an teideal a bhí air ná Kalewala, taikka Wanhoja Karjalan Runoja Suomen Kansan muinoisista ajoista ("Kalevala, nó seanlaoithe ón gCairéil faoi sheansaol mhuintir na Fionlainne" - tabhair faoi deara gurb é an "w" in áit an "v" a d'úsáidtí i scríbhneoireacht Fionlainnise na naoú haois déag).
Nuair a bhí an naoú haois déag ag druidim chun deireanais, bhí an bhailitheoireacht ina faisiún mór, agus í ag tabhairt spreagadh chun Cairéileachais - is é sin, adhradh na Cairéile (críocha thoir na Fionlainne agus na críocha Rúiseacha a bhí in aice leo) mar áit ina raibh an tsibhialtacht shean-Fhionlannach ag maireachtáil beo i bhfoirm níos glaine ná sa chuid eile den Fhionlainn.
Bhailigh Elias Lönnrot agus na bailitheoirí eile, ar nós A. J. Sjögren agus D. E. D. Europaeus, an chuid ba mhó de na laoithe sa Chairéil agus i dtimpeallacht Chathair Pheadair, áit a raibh canúint Fionlainnise á labhairt i gcónaí san am sin.
Le cuidiú ó iníon Louhi, d'éirigh le hIlmarinen na tascanna a chomhlíonadh a chuir Louhi roimhe: an pháirc lán nathracha a threabhadh, ruaigeadh a chur ar na faolchúnna agus ar an mbéar i bPohjola agus iasc as abhainn Tuonela a mharú.
Is é bás Mohamed Bouazizi, díoltóir sráide a chur lámh ina bhás féin nuair a chur sé é féin trí thine ar 17 Nollag 2010 toisc go raibh a chuid earraí coigistithe agus é náirithe ag oifigeach bardasach, a bhí mar thúsphointe den réabhlóid.
D'áitigh eagraíochtaí idirnáisiúnta ar nós "Tarscaoileadh Idirnáisiúnta" agus 'Freedom House' go raibh cearta daonna sáraithe ag an rialtas le linn ceannaireacht Ben Ali agus chur sé bac ar obair eagraíochtaí ar son cearta daonna sa tír.
Choimeád na Cait smacht Chúige Laighean sa bhliain ina dhiaidh sin, le Ó Cathaoir ag tabhairt a cheathrú bhonn Laighean abhaile sular shiúil sé amach ar an bhféar i bPáirc an Chrócaigh ina chúigiú cluiche ceannais uile-Éireann.
I ngairmréim idirchontae a mhair ar feadh ocht mbliana déag, tá gach duais atá le fáil sa spórt buaite aige - deich mbonn i gCraobh Laighean, sé bhonn i gCraobh na hÉireann, dhá bhonn sa tSraith Náisiúnta agus naoi mbonn i gCorn an Iarnróid.
Imreoir iomána cáiliúil agus rathúil ab ea Eddie, mar a tugtar air, leis a chlub áitiúil An Robhar/Inis Tíog idir na 1950idí agus na 1980idí, agus le foireann idirchontae Chill Chainnigh idir na blianta 1959 agus 1977.
Scannán a bhí ann nár caitheadh mórán airgid leis, agus cé nach raibh gach léirmheastóir sásta leis an scannán féin, bhíothas ar aon fhocal gur thaispeáin sé go raibh bua aisteoireachta ag Marilyn, agus go raibh sí in inmhe páirt an phríomhaisteora a dhéanamh.
Ní raibh Fox géilliúil dá cuid éileamh i leith an chonartha, nó bhí siad ag áitiú uirthi filleadh le cuidiú leis na léiriúcháin nach bhfuair sí óraice aici ná oiriúnach di, is é sin, The Girl in Pink Tights , The Girl in the Red Velvet Swing agus How to Be Very, Very Popular.
Dealraíonn sé gur dhual do mhuintir Mharilyn dúlagar intinne agus claonadh chun féinmharú, nó chuir Marion, deartháir Ghladys, lámh ina bhás féin nuair a scaoileadh é féin saor ón ospidéal síciatrach, rud a rinne athair Della freisin nuair a buaileadh le dúlagar intinne é.
Nuair a bhí an lucht féachana ag déanamh a ngnáthruathair ar na pictiúrlanna le The Seven Years Itch a fheiceáil i samhradh na bliana 1955, agus an bheirt réaltóg eile de chuid Fox, Jayne Mansfield agus Sheree North fágtha faoi scáil Mharilyn, b'éigean do Zanuck admháil go raibh an ceann ab fhearr faighte aici air.
Bhí Olivier ag cur i dtíortha le fearg le linn an léiriúcháin, nó ba nós le Marilyn bheith mall ag teacht go dtí an láthair, agus níor thaitin sé go rómhaith le hOlivier ach an oireadh chomh mór a bhí Marilyn ag brath ar a hoiliúnóir drámadóireachta Paula Strasberg.
Ní raibh Leas-Uachtarán Fox, Darryl F. Zanuck, cinnte go raibh aon mhaith i Marilyn, ach ó bhí Hyde chomh stobarnáilte is a bhí, ghéill Zanuck dó, agus fuair Marilyn róil bheaga ar na scannáin All About Eve, arbh é Fox a léirigh é, agus, ina dhiaidh sin, The Asphalt Jungle, arbh é MGM a léirigh é.
Is é an ról a bhí ag Marilyn ná an cailín bán gearr-radharcach mallintinneach, agus cé nach raibh sa pháirt féin ach steiréitíopa, thug na léirmheastóirí faoi deara go raibh ciall mhaith aici don fhocal cheart ar an nóiméad ceart, bua atá an-tábhachtach ag an aisteoir grinn.
Scríobh an stiúrthóir Joshua Logan ina dhírbheathaisnéis Movie Stars, Real People mar seo: Fuair mé go raibh Marilyn ar na daoine ba mhó tallainne riamh -- Chuaigh sí i bhfeidhm orm mar dhuine ab intleachtúla i bhfad ná mar a shamhlaigh mé riamh, agus b'ansin a d'fhoghlaim mé an chéad uair riamh ná nach bhfuil baint ar bith ag an intleacht, fiú ag an intleacht is lonrúla, leis an oideachas.
Bhí Gladys ag áitiú ar Della glacadh le Norma Jeane mar iníon altrama, ach nuair nach bhfuair sí ach cur ó dhoras, d'fhág sí an cailín ag Albert agus Ida Bolender i Hawthorne, California, áit ar fhan an páiste go dtí go raibh sí seacht mbliana d'aois.
Is dócha go raibh tionchar mór ag an sráidbhaile Swiss ar stair Sheantraibh go dtí an lá atá inniu ann mar bhí teach tábhairne darbh ainm an ‘Swiss Cottage’ ar Bhóthar Shoird i Seantrabh, ach dúnadh é ag tús mí an Mheithimh i 2019.
Is cosúil gur thaoisigh de Mhuintir Mhic Dhiarmaid a bhí mar phátrúin acu, ach thóg sé timpeall trí scór blianta orthu an teampall a chríochnú, iad ag obair leo rompu siar go dtí gur cuireadh an bhailchríoch air sa bhliain 1220 nó mar sin.
Leagadh an mhainistir amach ar an ngnáthbhealach Cistéirseach: clabhstra measartha cearnach, an teampall ar an taobh thuaidh, seomra caibidle ar thaobh eile, cistin agus proinnteach ar thaobh eile arís, agus ansin stóras agus seomra codlata.
Réaltbhuíon dhoiléir dheisceartach is ea Éan Parthais nach raibh infheicthe ag na Sean-Ghréagaigh; tá sé ar cheann den dá réaltbhuíon déag a chruthaigh Pieter Dirkszoon Keyser agus Frederick de Houtman idir na blianta 1595 agus 1597 ar son an réalteolaí Phléimeannaigh Petrus Plancius.
Fada is brí leis an bhfocal Ollainnise lang; is dócha gurbh é an gob adhairce a bhí i gceist ag Keyser agus de Houtman, ós rud é go bhfuil gob an-fhada ag an éan sin agus is sna hIndiacha a fhaightear é, ach mar Toucan, éan Meiriceánach, a tharraing Plancius ar a chruinneog neamhaí é.
Sa Ghearmáin dó, rinne Kopelev a dhícheall le maolú ar na réamhbhreithiúnais a bhí ag muintir na tíre sin i leith na Rúise, agus é ag iarraidh athmhuintearas agus comhthuiscint a chothú idir na Gearmánaigh agus na Rúisigh.
Sa bhliain 1989, fuair Kopelev cead isteach sa Rúis arís, ach nuair a thaistil sé ar fud na tíre, agus é ag dul ar cuairt chuig seanchairde, chuir an tír coimhthíos air, agus an dóigh ar athraigh an seanfhód idir an dá linn.
D'ionsaigh sé moráltacht agus meitifisic na Críostaíochta agus chuir sé amhras i nóisean na fírinne; dá bhrí sin chuir sé in iúl roimh ré gach a mbeadh le rá ag fealsúnacht an nua-aoiseachais agus an iarnua-aoiseachais.
Ach ní féidir gluaiseacht chun cinn mar sin mura samhlaítear an chumhacht mar riachtanas sealbhaithe, mar bhua a fhaightear ar rud atá ag cur i do choinne: téann an Toil úd i neart, mar sin, i mbun an angair, nó tugann sí iarracht ar í féin a chur i bhfeidhm ar dhóigh eile.
Chuir sé an mian sin in iúl ar shlite difriúla: meitifisic an ealaíontóra, staidéar stairiúil ar na mothúcháin agus ar shamhlaithe morálta, agus an eiseadh tragóideach a dhearbhú trí nóisin Thoil na Cumhachta, an tSíor-Fhillte agus an tSár-Dhuine.
Lena cheart a thabhairt do Pheadar, áfach, ní mór dúinn a admháil gur éirigh leis rud fónta a chur i gcrích ar an mbealach gránna seo: ba bheag toradh úsáideach a bhíodh ar a raibh idir lámhaibh ag daoroibrithe Stailín, nó ní rabhthas go bunúsach ach á gcéasadh, gan aon chuspóir ceart a bheith lena streachailt.
Ó bhí sé i ndiaidh dhá reisimint den chéad scoth a chur ar bun roimh imeacht ar an gcoigríoch dó, agus iad mionnaithe dó go pearsanta, chuaigh aige lucht na ceannairce—na Streiltsigh , lucht na seanreisimintí—a cheansú go gasta.
Nó siúd is go raibh an teideal úd "Sár" á chleachtadh ag ríthe na Moscóive le fada—agus an focal féin—tsar"' —bunaithe ar ainm Iúil Caesar ar tús—ní bhíodh Impirí na Rúise ag tabhairt imperator orthu féin roimh Pheadar.
Nuair a bhí Francisco Franco i gceannas ar an Spáinn, glacadh leis gur cuid den Chaistíl a bhí i Maidrid, ach nuair a tháinig córas nua na gcomhphobal féinrialaitheach i bhfeidhm, rinneadh comhphobal ann féin de Mhaidrid, ós rud é go raibh Maidrid agus an chuid eile den Chaistíl-La Mancha an-difriúil le chéile ó thaobh na heacnamaíochta de.
Tá cónaí ar dhuine as gach beirt de mhuintir an chomhphobail i Maidrid, ach thairis sin, tá bailte tábhachtacha eile ansin, ar nós Alcalá de Henares, Torrejón de Ardoz, Coslada, Getafe, Móstoles, San Lorenzo de El Escorial, Navalcarnero agus Aranjuez.
Cuireadh Baile Átha Troim chun cinn chuig peile Leibhéal Sinsearach i 1949 agus chríochnaigh an relegation 62-bliana ag an leibhéal Sinsearach, an dara litir is faide i ndiaidh Skryne a bhí sa Chraobhchomórtas Peile Sinsearach ó 1938.
Is eoltar Baile Átha Troim an baile iománaíochta i gContae na Mí agus bhí Craobhchomórtais Iomána Sinsearacha na Mí ar siúl ann gach bliain go dtí go ndearnadh athfhorbairt a chuid saoráidí i gceist, aistríodh é go Páirc Tailteann.
I measc na ngnólachtaí a lonnaíodh ar an mBaile Bocht bhí potairí Delamaine, gloineadóirí Chebsey's, céarta iarainn Carrothers & Wilson, McKenny's Vitriol Works, driolgann Dublin Whiskey, grúdlann Finlater, agus déantóirí coistí Hutton.
Ní raibh dóthain spáis sna tithe ar Bhóthar Chluain Tarbh do líon na scoláirí a chláraigh leis an Institiúid, ceannaíodh Áras Aldborough ar Rae Phortlainne, ar imeall an Bhaile Bhoicht, ar costas £4,800 agus aistríodh na scoláirí agus an institiúid féin chuig an láthair sin.
Téann an A1 thar Iúr Cinn Trá ar sheachbhóthar beag, ach tá an rialtas ó thuaidh ag súul go mbeidh an t-airgead curtha ar fáil dóibh ins na blianta beaga seo chugainn, agus go mbeidh siad in ann carrbhealach d’ard-chaighdeán a dhéanamh in áit sheachbhóthar an Iúir síos go Dún Dealgan i gContae Lú.