polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
An chéad óráid a thug sé i ndiaidh ionsaí Hitler, choinnigh muintir an Aontais Shóivéadaigh cuimhne uirthi go lá a mbáis, nó tar éis dó A Chomrádaithe a rá, chuir sé ceiliúr eile ar fad ar an náisiún: A Bhráithre is a Shiúracha - mar a bheadh sé i gcónaí sa chliarscoil ag foghlaim sagartóireachta.
I measc na ndreamanna a fuair tacaíocht ó Stalin bhí Cumannaigh na Spáinne – chuir sé gunnaí agus eitleáin chucu le linn an chogaidh chathartha sa tír sin, ach má chuir féin, fuair sé ní ba thábhachtaí na Sóisialaigh neamh-Chumannacha sa tír sin a chur faoi chois ná troid a chur ar fhórsaí Franco.
Bhí Hitler ag ullmhú ionsaí ar an Rúis ó thús a chaithréime, nó bhí sé tar éis a scríobh ina leabhar, Mein Kampf, go gcaithfeadh an Ghearmáin "spás maireachtála", Lebensraum, a fháil, agus go raibh flúirse den earra sin sa Rúis.
Nuair a cuireadh na teoiricí i bhfeidhm, ní dhearna siad ach damáiste don talmhaíocht Shóivéadach, ach níorbh é Lysenko a bhí thíos leis: cuireadh an milleán orthu siúd a bhí ag cur a chuid polasaithe i bhfeidhm, agus caitheadh na céadta comhairleoirí talmhaíochta i dtóin phríosúin dá réir sin.
Ba mhinic a cimíodh fíor-shaineolaithe sciliúla, murar cuireadh chun báis go díreach iad, toisc nach raibh torthaí a saothair ag taitneamh le Stalin ná le lucht a leanúna, agus rinneadh dochar as cuimse don eolaíocht is don léann san Aontas Sóivéadach.
Bhí sé ag fáil rabhadh i ndiaidh rabhadh óna chuid gníomhairí rúnda, an Cumannach Gearmánach Richard Sorge mar shampla, ach rinne sé neamhshuim díobh, agus fiú nuair a bhí an namhaid ag cur cogaidh cheana féin, d'áitigh sé nach raibh i gceist ach míthuiscint, agus gurbh fhéidir deireadh a chur leis na "scirmisí" seo trí theagmháil taidhleoireachta leis na Gearmánaigh.
Bhí na Sóivéadaigh ag iarraidh an tír a ghabháil, ach ós rud é nach raibh ag éirí go rómhaith leo, bhí Stailín sásta sa deireadh gan an neamhspleáchas a bhaint den Fhionlainn, cé gur chaill an Fhionlainn cúige na Cairéile in aice leis an teorainn.
Chuir an buachaill óg an-spéis i mbéaloideas a thíre agus ghlac sé an t-ainm cogaidh Koba nuair a chuaigh sé leis an réabhlóideachas, i gcuimhne ar laoch de chuid an bhéaloidis, a bhí ina phríomhcharachtar i gceann de na leabhair a scríobh Kazbeg freisin.
Rinne Stalin iarracht an eolaíocht agus an t-oideachas a chur chun cinn agus bhí rath áirithe ar a chuid iarrachtaí, ach chuir sé an oiread sin eolaithe agus daoine léannta i bpríosún nó ar deoraíocht nár éirigh lena chuid iarrachtaí go léir.
D’éirigh leo, ar deireadh, teacht ar an gcáipéisíocht chuí inar leagadh amach stair theideal an Choláiste agus cé go raibh bóthar fada rompu go fóill agus go leor cainte le déanamh, d’éirigh an Doibhlineach a fhís a réadú – d’éirigh leis, i gcomhar le cairde dílse, ionad cultúrtha a chur ar bun do na hÉireannaigh, tearmann i bPáras dóibh siúd a bhí imithe ón mbaile ach ar theastaigh uathu ceangal a choinneáil leis.
Fáisceadh Scoil Chritice Mhá Nuad as an tuiscint a fuair Ó Doibhlin nuair a scríobh sé a chéad úrscéal, Néal Maidine agus Tine Oíche , nach raibh treoir léitheoireachta nó scoil chritice ar bith ann don Ghaeilge.
Creidim sna Gaeil agus sna mionphobail go léir ar imríodh ansmacht agus cos ar bolg orthu, a briseadh agus a bascadh agus a náiríodh, a díbríodh as dúiche agus as tír le bheith ina sclábhaithe agus ina saighdiúirí scillinge, ar goideadh gach rud uathu, go fiú a n-ainm agus a dteanga.
Féadann an scríbhneoir, agus déanann sé, aghaidh a thabhairt ar mhíthuiscint agus dearmad agus tarcaisne, agus ar a bhás corpartha féin; ach má dhéanann, is de bharr go bhfuil an chinnteacht ag lonnú ann go dtiocfaidh an lá a nglacfaidh glúin nach bhfeicfidh sé lena shaothar agus nach dual dó an t-éag ar fad.
Ba shagart, urscéalaí, drámadóir, aistritheoir agus ollamh Éireannach é Breandán Ó Doibhlin nó Brendan Devlin (a rugadh i Rúscaigh i dTír Eoghain ar 19 Bealtaine 1931 agus a d'éag i mBÁC ar 19 Meán Fómhair 2023), i measc na scríbhneoirí agus na gcriticeoirí Gaeilge ba chumasaí agus ba nuálaí lena linn.
Tar éis dó iar-chéimeanna a chur i gcrích i bPáras agus i mBaile Átha Cliath, ceapadh an Doibhlineach mar Ollamh le Fraincis i gColáiste Phádraig Mhá Nuad sa bhliain 1958 agus d'fhan sé sa phost sin go dtí 1996.
Cuireadh beocht nua in Irisleabhar Mhá Nuad faoina stiúir agus rinneadh í a ateilgean ina hiris chruthanta léannta, agus cur chuige úrnua Eorpach i bhfeidhm, inar cuireadh ar fáil do phobal na Gaeilge aistí anailíseacha teoiriciúla ar ghnéithe de litríocht na Gaeilge.
Chun barón a dhéanamh as trí chuarc ní foláir trí chuarc le trí dhath dhifriúla a bheith ann, agus deirtear go bhfuil an barón ina iomlán "gan dath", sa tslí chéanna gur gcruthaítear solas bán ó soilse dearga, uaine, agus gorma a mheascadh le chéile.
Ar lá a bháis, is é an teideal oifigiúil a bhí air ná: Imperator Caesar Divi filius Augustus, Pontifex Maximus, Consul XIII, Imperator XXI, Tribuniciae potestatis XXXVII, Pater patriae, is é sin, an tImpire Urramach, Séasar, Mac an Té a Diagaíodh, Ard-Shagart, ar bronnadh cumhachtaí an chonsail air trí huaire déag, cumhachtaí an Impire—aon uair is fiche, agus cumhachtaí an treabhainn—seacht n-uaire déag is fiche; agus Athair na Tíre Dúchais.
Ar dtús, níor ghlac sé páirt ar bith sa chogadh cathartha a bhí ag lasadh suas arís idir lucht leanúna Iúil Caesar, a raibh Marcus Antonius i gceannas orthu, agus a chuid naimhde, ar nós Gaius Cassius Longinus agus Marcus Iunius Brutus, a bhí ag iarraidh Poblacht na Róimhe a athbheochan i ndiaidh dheachtóireacht Caesar.
Nuair a chrom Octavianus ar an gcuid eile d'uacht Caesar a chomhlíonadh, agus é ag íoc phinsin na seansaighdiúirí as a phóca féin - nó, le bheith beacht, as an gciste cogaidh a bhí bailithe le haghaidh an fheachtais in aghaidh na bPartach—thug muintir na Róimhe taitneamh dó mar fhear onórach.
Faoi bhrú a chuid díormaí, ní raibh an dara suí sa bhuaile ag na Seanadóirí ach cumhachtaí an tSeanadóra agus an iar-Chonsail a bhronnadh air agus é a dhíolmhú ó na dlíthe nach gceadódh d'fhear chomh hóg a leithéid de chumhachtaí a bheith aige.
Is minic a mhothaíonn dream daoine go bhfuil éagóir á dhéanamh orthu mar nach dtugtar aitheantas dá gcultúr nó dá gcearta traidisiúnta, agus déanann siad iarracht iad féin a dhealú amach ón stát atá á rialú, le féinriail nó neamhspleáchas iomlán, ionas nach mbeidh deireadh ar fad leo mar phobal ar leith.
Luaitear cogaíocht shíoraí oirdheisceart na hEorpa mar shampla den dhochar an náisiúnachais go dtí an lá inniu féin, agus fás na Gearmáine mar ollchumhacht ó aimsir Otto von Bismarck go dtí deireadh an Dara Cogadh Domhanda nó impiriúlachas na Seapáine sa tréimhse céanna.
Is féidir dhá bhrí a bhaint as "náisiúnachas": An dearcadh atá ag baill de náisiún nuair atá a bhféiniúlacht náisiúnta tábhachtach dóibh, agus na rudaí a dhéanann baill náisiúin nuair atá féinchinntiúchán á iarraidh nó á chosaint acu.
Maidir le féinchinntiúchán, nó féin chur in iúl, níltear cinnte an gciallaíonn sé sin go gcaithfidh stát neamhspleách iomlán a bheith ag náisiún le húdarás iomlán ar ghnóthaí baile agus idirnáisiúnta, nó stádas de chineál éigin eile.
Nuair a fuair an Conradh Hainseatach seilbh ar thrádáil na Bailte, i ndeireadh na tríú haoise déag, thosaigh an Ghearmáinis, go háirithe an Íseal-Ghearmáinis, canúint thuaisceart na Gearmáine, ag cur a cuma féin ar an tSualainnis agus ar an Danmhairgis.
B'é Bíobla Ghustaf Vasa a chuir bun leis an úsáid seo freisin, agus an chuma ar an scéal gur iarracht a bhí ann an teanga a scaradh ón Danmhairgis, nó is é /kk/ an litriú ar a n-aithnítear an Danmhairgis agus an Ioruais inniu féin.
An duine a bhfuil an tSualainnis go paiteanta aige, is féidir leis adhmad maith a dhéanamh den chaint Ioruaise, ach cuireann fuaimniú aisteach na Danmhairgise go mór isteach air an teanga labhartha a thuiscint, cé go bhfuil an Danmhairgis scríofa sothuigthe go leor aige.
An cineál Gearmáinice a bhí á scríobh i gCríoch Lochlann roimh laethanta na Sean-Lochlainnise - an Bhun-Lochlainnis nó an Phróta-Lochlainnis, mar a d'fhéadfá a thabhairt uirthi - is leis an tseanaibítir Rúnach a scríobhtaí í, ach tháinig leagan nua den aibítir in úsáid ina dhiaidh sin, nach raibh ach sé litir déag ann.
Bíonn daoine ag dul ar imirce ó cheann de na tíortha Lochlannacha go dtí ceann eile go mion minic, ach ós rud é go bhfuil na teangacha chomh cosúil sin le chéile, gan trácht ar bith a dhéanamh ar an gcultúr, ní gnách dearcadh ar na Sualannaigh san Iorua, abair, mar mhionlach eitneach.
Leis an mbua seo fuarthas saoirse iomlán, cé gur leanadh den choimhlint le Sasana in aimsir Éadbhaird, agus sa dara bliain de réimeas , rinneadh síocháin le hAlbain, agus d'admhaigh rí Shasana go raibh Albain saor ó shin go brách ó aon tiarnas a bhí ag ríthe Shasana uirthi.
Dar leis an nGinearál Stiúbhart bhí na hocht ceann feadhna deug déag seo a leanas i láthair an lá sin: an Camshrònach, an Caimbeulach, am Frisealach, an Granndach, MacAoidh, MacCoinnich, MacCuaraidh, MacGillEathain, MacGriogair, MacPhàrlain, Mac a' Phearsain, Mac an Tòisich, am Mengiseach, an Robasdanach, an Rosach, an Rothach, an Sincleireach agus an Sutharlanach.
Shocraigh siad go mbeadh an fórsa bunaidh faoi Iarla Gloucester agus Iarla Hereford ag tabhairt aghaidh ar na hAlbanaigh feadh an bhóthair Rómhánach, agus san am gcéanna gur imigh 600 ridire faoin Ridire Robert Clifford agus an Ridire Henry Beaumont chun na nAlbanach a bhaint amach ón gcúl, mar a raibh súil ag na Sasanaigh go teitheadh an t-arm Albanach.
Roinneadh an t-arm ina dhiaidh sin mar: an fórsa bunaidh, faoi Thómas Randolph, níos faide ó thuaidh in aice le Dún Naomh Ninean; codanna faoi Sheamas Dúglas agus Éadbhaird Brús ar a dheis le taobh an bhóthair Rómhánach; agus an rannán faoi Roibeard Brús féin agus an marcra faoi Robert Keith, Iarla Marshal, mar chúltaca, níos doimhne sa choill.
Roimh an gcath, ba iad an Ridire Tómas Randolph, a nia, an Tiarna Seumas Dúghlas, agus an Ridire Éadbhard Brus, a dheartháir, ina nginearáil is sinsearaí ag an Rí Roibeard Brús i gceannas an airm, agus faoina bhun.
Go bunúsach, canúint Araibise a bhí ann ó thús, agus í cosúil le canúintí Araibise Iarthuaisceart na hAfraice, ach ó tharla gur chaill an t-oileán an ceangal cultúrtha agus reiligiúnda leis an saol Arabach, chuaigh an chanúint áitiúil a bealach féin.
Níorbh fhada roimh a shínigh na Rúisí socrú neamhionsaithe leis an tSín le haghaidh tacaíochta ábhair a shóláthair dóibh, agus de bharr sin, cuireadh deireadh leis an réamh-comhoibriú idir an tSín agus an Gearmáin.
B'iad an fearann Baltaic, an Moscó agus an Ucráin na príomhspriocanna a raibh ag an obráid, leis an gcuspóir dhéireadh ná an feactas ionsaithe a chur i gcríoch faoin am a shroicfeadh an t-arm líne Arkhangelsk-Astrakan, suite idir an mhuir Chaspían agus an mhuir bhán.
B'é cuspóir Hitler ná an APSS a dhíothú mar chumacht mílteata domhanda, an cumannachas a dhíothú, Lebensraum a chruthú trí ruaig a chur ar an daonra dúchas ón talamh faoi fhorghabháil agus deimhnigh go mbeadh rochtain ag an nGearmáin ar acmhainní straitéiseach, riachtanach chun cuid eile dá namhaid na Gearmáine a sharú.
San am chéanna, bhí na Sóivéadaigh ag éileamh ar an bhFionlainn tailte áirithe in aice le Leningrad a ghéilliú don Aontas Sóivéadach agus, thar aon rud eile, ceadú do na Sóivéadaigh bunáit mhíleata a chur ar bhun in aice le Hanko, an chathair is faide theas sa tír.
Ar deireadh thiar, Shínigh an tSeapáin agus an APSS conradh neodrachta lena chéile i mhí an Aibreáin 1941, agus d'uctaigh an tSeapáin foirceadal "Nanshin-ron", curtha chun tosaigh ag an gcabhlach, chun díriú ó dheas na hÁise.
Agus an APSS airdeallach maidir leis an teannas á mhéadú leis an tSeapáin agus an nGearmáin, ar intinn acu leas a bhaint as acmhainní saibhre na hEoraipe trí réadmhaoin Eorpach le hacmhainn shaibhir a ghabháil lonnaithe i ndeisceart iarthar na hAise, shínigh an dá sharchumhacht conradh neodrach APSS-Seapáine i mhí an aibreáin 1941.
Thosaigh an cogadh san Eoraip ar 1 Meán Fómhair 1939, ach is féidir a rá go raibh coimhlint bhainteach ar siúl san Áise ón 7 Iúil 1937, nó b'ansin a d'ionsaigh an tSeapáin an tSín an dara huair i rith na haoise.
Ní amháin go raibh Hitler ag comhlíonadh aidhm Lebensraum agus é ag déanamh ionraidh ar an Pholainn, ach laghdaigh an t-ionradh an brú eacnamaíoch a bhí ar an Ghearmáin trí acmhainní nádúrtha a bhí de dhíth go géar a ghnóthú don gheilleagar.
Ag déanamh obair ginearálta a bhí sé agus sheinn sé i gclubanna tíre agus tithe tábhairne Éireannach go minic áit ar bhuail sé le Séamus Ennis, Margaret Barry, Lúcás Ó Ceallaigh, Mairtin Byrnes agus go leor ceoltóirí traidisiúnta eile.
Lia ab ea Rudolf Virchow (rugadh ar an 13 Deireadh Fómhair 1821 i Schivelbein, Pomerania é agus fuair sé bás ar 5 Meán Fómhair 1902 i mBeirlín) ón Ghearmáin, a bhí ina phaiteolaí, réamhstairí, bhitheolaí agus pholaiteoir.
Go minic bíonn geallta bád seoil nó rásaí húicéirí húicéir ann taca an ama chéanna, le linn Fhéile Chuigéil, i Leitir Mealláin mar shampla nó mar chuid d’Fhéile Curach an Mháma nó tráth fhéile Milwaukee i Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Tá samplaí nua-aimseartha den churach seo le fáil in aice na Bóine sa lá atá inniu ann ach is le haghaidh teaspainteas is mo a bhaintear úsáid astú ní cosúil leis na currachaí farraigí atá in úsáid go forleathan ar chóstaí na hÉireann fós.
Deireadh an scéil ná gur tháinig an carbad ró-ghar don domhan; chlaochlaíodh ranna den domhain go gaineamhlach agus dódh craiceann na daoine a bhí ina gcónaí sna ranna úd (agus is é sin is cúis le craiceann gorm na nAetóipeach, de réir na seanghréagach).
Uaireanta d'fheictí ar Eridanus mar abhainn a rith as uiscí an Uisceadóra; sa chás seo, caithfidh go samhlaítear an tUisceadóir agus é ag tabhairt a aghaidhe ar an Abhainn, rud nach féidir a dhéanamh gan dealramh an Uisceadóra a athchum i gcaoi go scairdeann an t-uisce amach ar an taobh céanna den Abhainn.
Tugadh MacCárthaigh ó Ghleann a' Chroim ar an treibh seo agus tógadh dhá chaisleán sa dúiche, ceann amháin i nDúnmaonmhuí féin agus ceann eile i dTóchar, tuairim is cúig chiliméadar ó thuaidh ó Dhúnmaonmhuí.
Cé gur chúlaigh an Ghaeilge mar theanga labhartha mhuintir na háite sa 19ú céad, cloistear an teanga bheo fós i logainmneacha na háite mar,'magh, cnoc, gleann, carraig, áth, currach, ard, com, poll, loch, fán, muin díog, cluain, tóchar, gort, dair, páirc, droighean, coill, beith, cuileann, gabhal, dair, lios, dúinín, cathair, os, leaba, nead, fia, achadh, garrán.
Is grúpa veirteabraigh teofhuiltigh iad na héin a chomhdhéanann an aicme Aves, agus bíonn cleití, gialla mantacha gan fhiacail, leagan uibheacha le blaoscanna crua, ráta ard meitibileach, croí ceithre urrann, agus cnámharlach láidir ach fós éadrom, mar chomhartha sóirt acu.
Fianaise eile go gcuireann an eitilt teorainn le méid na n-éan, agus fianaise ar a n-éabhlóid, is ea na héin gan eitilt atá beo fós nó imithe in éag: bíonn meáchan suas le 150 kg ag an ostrais, is bhíodh suas le 457 kg ag an éan eilifinte atá imithe in éag.
Cé gur léir ón scannán seo gur thacaigh an chuid is mó den tslua a bhí bailithe len é a fheiceáil leis an mhéid a bhí le rá aige, léirigh an rialtas in Ottawa a mhíshuaimhneas, á rá "Ní gá do Cheanadaigh a bheith saortha. Muise, chaill na mílte Ceanadach a mbeatha ar son shaoirse na Fraince agus tíortha Eorpacha eile" Cheap na náisiúnaithe go raibh de Gaulle ag tacú leofa, agus d'ardaigh a gcuid den vótáil san olltoghchán ina dhiaidh.
Thug sé dhá bhliain sa Chatalóin sa chuid deireanach den 10ú haois, i mainistir nárbh fhada ó Bharcelóna, é ag déanamh staidéir ar shaothar Arastotail, ar an matamaitic agus ar an réalteolaíocht, agus ag baint tairbhe as léann na Moslamach, dream a raibh an chuid ba mhó den Spáinn faoi smacht acu.
Rinne scoil Chartres, a bhunaigh Gerbert d'Aurillac tríd an scoláire Fulbert, fealsúnacht nádúrtha a bheartú a raibh baint aici le saothrú na n-eolaíochtaí agus na dteicnící agus a chealódh scéim thraidisiúnta an "quadrivium" faoi dheireadh.
Tá an Ceannfort Info imithe as radharc, ó tá sé den tuairim go gcaithfidh an triúr acu féachaint chuige nach rachaidh amlíne na staire ó mhaith - rud a tharlódh, dá bhfaigheadh saol na bliana 2005 amach faoi theicneolaíocht na todhchaí.
Maidir le Pirk, tá sé ag iarraidh an chluain Mhuimhneach a chur ar mhná óga i mbeár na martbhorgairí (Dála an scéil, is mise an Captaen Pirk, tháinig mé as an todhchaí), rud nach dtuilleann dó ach dorn san aghaidh ó ghrá geal na girsí.
Sa deireadh thiar thall, faigheann Pirk amach go bhfuil amlíne na staire curtha ó mhaith beag beann ar a fhoireann féin, agus cinneann sé ar an "Aontas P" - an t-aontas idirphláinéadach a bhfuil sé féin ina Chaptaen dó - a bhunú as a leontaí féin.
Maidir le Michael Garybrandy/Karigrandi, nuair a cháineann Ivanovitsa é agus an dóigh a bhfuil sé ag druncaeireacht, is é an freagra a thugtar di ná: Olenhan sentään kaikkien janoisten sankari, aikamme legenda ("Nach mise a laoch siúd a bhfuil tart orthu, finscéal ár linne").
Rud nach bhfuil le haithint ar fhotheidil an scannáin, agus an fuaimrian taifeadta i bhFionlainnis, is ea go bhfuil Pirk ag labhairt go mímhúinte ar fad, agus blas de chanúint chathair Tampere aige - canúint is mó a shamhlaítear le lucht oibre na cathrach céanna.
Siúd is go bhfuil cúlra an scannáin chomh huiríseal sin, bhain sé amach rátáil níos airde féachana ná aon scannán Fionlannach roimhe sin, ó cuireadh ar fáil é ar leathanaigh ghréasáin na foirne léiritheoireachta i ndeireadh an tsamhraidh sa bhliain 2005.
Níor tháinig an scannán riamh a fhad leis na pictiúrlanna, amach ón gcúpla uair a taispeánadh do chuairteoirí cuiridh é, nó b'fhearr leis an bhfoireann é a scaipeadh mar íoslódáil saor in aisce nó ar dhioscaí DVD.
An fear a bhí ina stiúrthóir, mar atá, Samuli Torssonen, bhí sé riamh ina mhóidín mór don Star Trek, agus é ag déanamh scannáin ríomhbheoite in aithris ar an sraithscéal sin ó bhí sé ina bhuachaill beag agus spéis aige sa ríomhaireacht.
Faigheann sé roimhe an spás-stáisiún Babel-13, a bhfuil an Captaen Jonny K. Sherrypie i gceannas air, in éineacht le bean óg darbh ainm Susanna Ivanovitsa agus le druncaeir de cheannasaí slándála, Michael Garybrandy (sa leagan Fionlainnise, Mikhail Karigrandi - b'é an t-aisteoir proifisiúnta Jari Ahola a rinne an pháirt).
Siúd is gur scannán de dhéantús na móidíní atá ann, tá níos mó úimléide ná sin ag baint leis an Pirkinning, agus ós rud é go bhfuil an mhaisíocht ríomhchuidithe lán chomh huaillmhianach is a d'fheicfeá ar aon léiriú proifisiúnta, is iomaí léirmheastóir a ghlac an scannán dáiríre píre.
Ar dtús, bhí an chuma ar an scéal nach raibh ann ach ceann de chúigí na hAirgintíne, nó nuair a tháinig gluaiseacht fhrith-Spáinneach ar bun i mBanda Oriental, bhí a ceannaire, iar-bhuachaill bó agus iar-oifigeach in arm na Spáinne, darbh ainm José Cervasio Artigas, - bhí sé ag cur troda ar na Spáinnigh le tacaíocht na nAirgintíneach.
Sna scéalta áirithe seo, chaith sé amhras ar an leagan oifigiúil de stair an dara cogadh domhanda san Aontas Sóivéadach, agus chuir ginearáil de chuid an Airm, maille leis na nuachtáin a bhí faoi smacht an Pháirtí Chumannaigh, "trócaire bréige" ina leith.
Vasil Uładzimiravič Bykaŭ (Bealarúisis: ́ ́ ́; Rúisis: ́ ́ ́, Vasiliy Vladimirovich Bykov) : scríbhneoir bisiúil úrscéalta agus mionúrscéalta nó gearrscéalta fada faoin Dara Cogadh Domhanda, príomhscríbhneoir agus príomhsmaointeoir na Bealarúise san fhíchiú haois.
Ós rud é gur féidir Bealarúisis a scríobh sna litreacha Laidineacha chomh maith leis na litreacha Coireallacha, tugtar an dá litriú thíos, siúd is gurb é an litriú Coireallach amháin a bhí in úsáid san Aontas Sóivéadach.)
I dtús an chéad leabhar faoin bhFondúireacht, Foundation, feictear príomhphláinéad Bhealach na Bó Finne, Trantor, trí shúile an mhatamaiticeora óig Gaal Dornick, agus é díreach ag teacht ó na cúlriasca le dul i mbun taighde faoi stiúradh Hari Seldon.
Tá Hari Seldon ag baint úsáide as an matamaitic le hiompraíocht na sluaite síoraí ar fud Bhealach na Bó Finne a thuar agus le himeachtaí na staire a oibriú amach roimh ré - "síceastaraíocht" a thugtar ar an mbrainse eolaíochta seo.
Sa deireadh, díbrítear Seldon agus lucht a leanúna go dtí Terminus, áit a bhféadann siad a gcuid eolaíochta a fhorbairt mar is rogha leo, beag beann ar na trioblóidí polaitiúla ar Trantor, agus torthaí taighde na nglúnta a bhí ann rompu a bhailiú i gciclipéid mhillteanach, mar atá, Encyclopaedia Galactica nó Ciclipéid na Bó Finne.
Téann sé i bhfianaise an deachtóra le háitiú air nach bhfuil sé ach ag iarraidh airgead a shaothrú mar is dual d'aon fhear gnó, agus socraíonn sé conradh trádála le hAsper Argo féin le go mbeadh a chuid féin den bhrabús ag dul don Chommdor.
Díolann sé gach cineál meaisíní agus gléasra ardfhorbartha le muintir Korell, ó ghiúirléidí ban a bhfuil loinnir agus glioscarnach ildaite iontu go trealamh mianadóireachta agus teilgcheártaíochta, agus san am céanna, faigheann sé amach go bhfuil Korell ag fáil cuidiú teicneolaíochta ón Impireacht, a bhfuil fágtha di.
Tá an pláinéad léirscriosta de dheasca na dtrioblóidí, nó bíonn sé coitianta go bhfaigheann ginearál éigin de chuid an Impire an misean síocháin a chur ar bun in athuair ar phláinéad éigin, agus nach ndéanann sé ach an áit a chreachadh agus a muintir a fhoréigniú is a mharú, rud a d'éirigh do Siwenna féin.
Caithfidh sé aghaidh a thabhairt ar Phoblacht Korell, nach bhfuil ann ach mionríocht eile ar an imeall, agus an tUachtarán - nó an Commdor, mar a thugtar air - Asper Argo ag rialú a chuid pláinéad le lámh láidir an deachtóra.
Tá Argo drogallach i leith na Fondúireachta, ós rud é go bhfuil a fhios aige gur tháinig reiligiún eolaíochta na Fondúireachta go tiubh sna sálaí ag na ceannródaithe trádála ar Askone féin, agus nár fágadh mórán neamhspleáchais ag Askone ina dhiaidh sin.
Tá an Fhondúireacht i gcruachás ceart agus spáslonga na hImpireachta á hionsaí, ach sa deireadh, cuireann an tImpire deireadh leis an ionradh, agus cuirtear Bel Riose chun báis, ós rud é go dtaibhsítear don Impire - nó dá rúnaí príobháideach Ammel Brodrig - go bhfuil an ginearál dírithe ar an Impireacht a bhaint amach dó féin.
Is é Salvor Hardin, Ard-Mhéara Terminus City - an t-aon chathair amháin ar an bpláinéad, de réir dealraimh - an t-aon duine amháin a aithníonn an dainséar, ach níl a dhóthain údaráis pholaitiúil aige lena dhath a dhéanamh faoi.
Bheadh gach duine breá sásta leis seo, ach go bé go bhfuil reiligiún eolaíochta na Fondúireachta ag teacht sna sálaí ag na tradálaithe, rud a tharraingíonn trioblóid pholaitiúil, ós rud é go bhfuil ríthe agus ruirí na ríochtaí beaga ar an imeall in ann a thuiscint go mbaineann an reiligiún eolaíochta dá gcumhacht féin.
Tá reiligiún dá gcuid féin ag muintir Askone, agus na sagairt ag diúltú glan don trádáil leis an bhFondúireacht, ó chreideann siad go bhfuil mallacht agus diabhal sna tráchtearraí - ar ndóigh, níl i gceist leis seo ach go bhfuil eagla orthu roimh an mant a bhainfeadh tionchar cultúrtha na Fondúireachta as a gcumhacht pholaitiúil féin ar Askone.
Luaitear Konom agus Daribow uair amháin in éineacht le Smyrno sa chéad chuid den tríológ, ach sa dara cuid, déantar trácht ar Loris nó Locris - ní raibh Asimov féin cinnte faoin gceartlitriú, de réir cosúlachta - mar cheann de na Ríochtaí.
Faoin am seo, tá deireadh deifnídeach tagtha leis an Impireacht, cé go bhfuil a scáth beo i gcónaí, mar atá, dornán de phláinéid talmhaíochta atá á rialú ag an Impire ó Neotrantor, nó "Trantor Nua", pláinéad iargúlta inar shocraigh an rítheaghlach nuair a rinne spáschabhlach éigin creachadh ar shean-Trantor ar a chamchuairt.
An Fhondúireacht féin, is institiúid eolaíochta í atá bunaithe ag an staraí agus an matamaiticeoir Hari Seldon ar an bpláinéad beag dearóil úd Terminus ar imeall Bhealach na Bó Finne le heolas iomlán an chine dhaonna a thiomsú in aon chiclipéid amháin, ar eagla go ligfí i ndearmad é.
Tar éis an chéad fhaoileora, a chruthaigh George Cayley i 1853 agus a thaispeáin gur féidir árthach nearnhfhuinnmhithe is troime ná an t-aer a eitilt, chláraigh na Wright a n-inneall eitilte agus chuir siad paitinn air ar an 23 Márta 1903.
I lár riail na Stíobhartaí, bhris Cogadh Cathartha Shasana amach idir lucht tacaíochta an Rí Séarlas I agus lucht tacaíochta Pharlaimint Shasana, cogadh a bhí ina chuid de Chogaidh na Trí Ríochta, agus é bainteach le Cogadh na hAon Bhliana Déag in Éirinn.