polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Is galar ainsealach néareolaíoch é an titimeas (seantéarma eile i nGaeilge: an tinneas beannaithe, i mBéarla epilepsy sa tSean-Ghréigis "an t-ionsaí"), nó taom neamhbhuan, bainteach le suaitheadh neamhbhuan comhfheasa.
Ag cruinniú neamhfhoirmiúil a bhí acu sa Bhruiséil an 19 Samhain 2009, chomhaontaigh Ceannairí Stáit nó Rialtais an Aontais Eorpaigh d'aon toil Herman Van Rompuy a cheapadh ina chéad Uachtarán buan ar an gComhairle Eorpach.
Leabhair iad atá scríofa i gceann de na teangacha Gaelacha, mar atá, Gaeilge na hÉireann, Gaeilge na hAlban, nó Gaeilge Mhanann, nó leabhair i dteangacha eile a thugann cur síos ar na teangacha seo nó ar ábhar Gaelach, is é sin, béaloideas, nósanna, miotaseolaíocht ná stair na bpobal a labhraíonn ceann de na teangacha Gaelacha.
Ghlacadar páirt i Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh don chéad uair sa bhliain 1895 nuair a atheagraíodh coiste an chontae i ndiaidh scoilt an Pháirnéalaigh agus shroicheadar cluiche ceannais Craobh Iomána Sinsear an Chontae faoi dhó, sa bhliain 1900 nuair a bhuaigh Cnoc na Sailí orthu, agus sa bhliain 1905 nuair a chailleadar an cluiche ceannais i gcoinne Cathair Laighin.
Tháinig feabhas ar an scéal le linn blianta na 1980í nuair a bhuadar Craobh Sóisear A an Chontae sa bhliain 1991 ach, cé go raibh Seán Uí Fhinn ag imirt mar fhoireann idirmheánach ina dhiaidh sin, tá siad ar ais sa ghrád sóisear A ón mbliain 1995 i leith.
Tháinig an triúr le chéile chun foireann amháin a chur ar an bpáirc faoin ainm Ráth Caola sa bhliain 1941, tháinig Cnoc an Doire leo idir na blianta 1943 agus 1946 agus bhí sárfhoireann iomána acu le linn blianta na 1940í.
Tugadh An Drom Ard/Ráth Caola ar an bhfoireann iomána nuair a ghabhadar Craobh Sóisear an Chontae i ndiaidh dóibh buachaint ar Bhrú Rí tar éis achomhairc sa bhliain 1948 agus arís ar Chlochán tar éis athimirt sa bhliain 1950 ach níor aontaigh na trí chlub go hoifigiúil faoi choiste amháin go dtí an bhliain 1952 nuair a ghlac na foirne na hainmneach atá orthu faoi láthair.
Bhí na hOileáin Siar mar chuid de ríocht Lochlannach Suðreyjar, arb é atá ann ná Oileán Mhanann, na hInse Gall agus Oileáin an Chluaidh, a mhair ar feadh níos mó ná 400 bliain, go dtí gur aistríodh ceannasacht ar Inse Ghall go hAlbain le Conradh Pheairt sa bhliain 1266.
Poblachtach Éireannach a bhí i Maor Seán Mac Giolla Bhríde (Béarla: Major John MacBride, nó feictear an litriú mícheart McBride freisin) , a cuireadh chun báis tar éis dó páirt lárnach a ghlacadh in Éirí Amach na Cásca sa bhliain 1916.
Bhí teach tábhairne aige i Sráid Sheoirse Thiar in Sydney, agus eolas le fáil air ó chuntas bríomhar Niocláis Uí Dhomhnaill air: ochtar nó deichniúr páistí ag cleachtadh ríle nó poirt thuas an staighre, fidiléir agus píobaire le cloisteáil, gasra Muimhneach ag cíoradh chúrsaí an lae i nGaeilge i bparlús eile, fear an tí ina dhuine den chuideachta ó am go chéile, lucht imeartha cártaí go glórach ina gclúid féin: ‘An t-aon!’ ‘An t-aon harta!’ ‘Sonas ar do láimh, a bhuachaill,’ ‘An cuireata!’ ‘Mo ghraidhn thú, a Mhíchíl,’ ‘An cíoná!’ ‘T’anam ‘un Dia,’ ‘Is linne an cluiche’.
D'fhág sé an t-ord agus chuaigh ag obair san University College in Redfern, Sydney, áit ar thug sé dhá bhliain déag, é ag cur ógánach trí scrúduithe an Mháithreánaigh le haghaidh na hOllscoile nó trí scrúduithe na seirbhíse poiblí.
Bhí na Goit i gceannas ar limistéar ollmhór, a d'fhéadfadh a bheith nuair a bhí sé in ard a réime, faoi réim an rí Ghearmánaigh Ermanarich agus a fho-rí Athanarich, leathnaithe ón Danóib go dtí an Don, agus ón Mhuir Dhubh go dtí an Mhuir Bhailt,
Labhair na Goit an teanga Ghotach, ceann de na teangacha Oir-Ghearmáineacha atá imithe in éag, a labhraíodh sa Chrimé sa 18ú haois ag Goit na Crimé; an dream Gotach is lú cumhachta, is lú aithne, agus aisteach go leor, an pobal Gotach is faide buan.
Mar sin féin, fágadh méid áirithe smachta ar a chuid cúrsaí féin ag Beamish & Crawford fén seilbh seo agus ina dhiaidh sin, nuair a cheannaigh Elders IXL na hAstráile Carling O'Keefe agus nuair a dhíol Elders Beamish & Crawford le Scottish & Newcastle i mbliain a 1995 .
Nuair a tugadh Cath Chionn tSáile sa bhliain 1601 bhí an mhainistir faoi bhagairt ag an dá thaobh a bhí in adharca a chéile óir sheas cuid de mhuintir de Barra agus Mhic Cárthaigh le héirí amach Aodh Uí Néill ach ghabh cuid acu i bpáirt le hEilís I Shasana.
Tháinig an meath anuas orthu arís nuair a thiteadar síos go dtí an grád idirmheánach sa bhliain 1997 agus, d’ainneoin iad cluiche ceannais Craobh Iomána Idirmheánach Chontae Luimnigh a shroichint faoi shé ón am sin, níor éirigh leo fós filleadh ar an ngrád sinsear.
I ndiaidh dóibh an cluiche sin a chailliúint i gcoinne Máigh Rua, d’éirigh leo an chorn a ghabháil sna blianta 1888 i ndiaidh dóibh díoltas a bhaint amach i gcoinne Máigh Rua, sa bhliain 1889 tar éis an lámh in uachtar d'fháil ar Chathair Laighin agus arís sa bhliain 1890 nuair a bhuadar ar Chill Fhionáin.
Ba pheileadóirí idirmheánacha iad ina dhiaidh sin, thiteadar síos go dtí an grád sóisear A sa bhliain 1990, d'fhilleadar ar bpeil idirmheánach tar éis dóibh an bua d'fháil ar Átháin i gcluiche ceannais Craobh Peile Sósear A Chontae Luimnigh na bliana 2002 ach thiteadar síos arís i ndiaidh na bliana 2008.
Tá cuntas ann freisin faoi chomórtas iomána a d'eagraigh Saor Theas i mBaile an Fhaoitigh ag deireadh na bliana 1884 inar bhronnadh corn airgead orthu tar éis dóibh buachaint ar Chraobh Chumhra, Naomh Mícheál agus Na Seamróga.
Tagann formhór dá imreoirí ó na sráidbailte Baile an Fhaoitigh, Drom Bainne, Carn Fhearaígh agus Baile Síoda agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Ráth Shiúird, Lios an Fháltaigh agus Baile an Róistigh ina bhfuil an-chuid tithe aonair suite.
Is cosúil go raibh club eile gníomhach i bparóiste Domhnach Mór/Cnoc Aodha ag an am gcéanna mar tá tuairisc ann faoi fhoireann darbh ainm dó Baile an Róistigh a chaill cluiche iomána i gcoinne Feadamar i Mí Eanáir na bliana 1896.
Sula raibh 20 bliain slánaithe aige phós sé María de la Encarnación de Ezcurra y Arguibel, a bhí cúpla bliain níos óige ná é ar an 16 Márta 1813, agus rugadh iníon amháin dóibh, Manuela Robustiana de Rosas y Ezcurra, i mí Bhealtaine 1817 i mBuenos Aires.
Maidir le Naim Frashëri, bhí seisean ag cur síos ar shaol na tuaithe agus ar chath na nAlbánach ar son na saoirse chomh maith, ach bhí sé go mór faoi thionchar shruthanna comhaimseartha cultúrtha na hEorpa, agus deirtear gurbh eisean a thug isteach an nua-aoiseachas i litríocht na hAlbáinise.
Tá trí inscne ag na hainmfhocail, agus díochlaontar i sé thuiseal iad (an t-ainmneach, an ginideach, an t-áinsíoch, an tabharthach, an t-ochslaíoch agus an gairmeach), cé gur minic a bhíonn an iarmhír chéanna ag dhá nó trí thuiseal, agus is féidir a rá nach bhfuil sa ghinideach féin ach dul cainte ar leith a bhaineann úsáid as foirm an tabharthaigh.
Maidir leis na canúintí a labhraítear sa Ghréig agus san Iodáil, Toscais atá iontu, ach is léir go bhfuair siad cuid mhaith focal ar iasacht ó mhórtheangacha na dtíortha sin, agus níl siad chomh hintuigthe ag cainteoirí Toscaise ón Albáin is a shílfeá.
Baineadh úsáid as a lán córas éagsúil leis an Albáinis a bhreacadh síos i rith na gcéadta bliain: an aibítir Arabach, an aibítir Ghréagach, an aibítir Choireallach, Aibítir Beitha Kukju agus Aibítir Elbasan.
Lena chois sin, chum sé amhrán i mBéarla a thacaíonn leis an tuairim go raibh se i láthair ag an gcath a troideadh idir cabhlaigh na Fraince agus na Breataine ag Îles des Saintes sna hIndiacha Thiar, an 12 Aibreán 1782; bua mór don Aimiréal George Rodney a bhí ann, a chinntigh go mbeadh an lámh in uachtar ag an mBreatain i Muir Chairib feasta.
Ceapann an scoláire Vincent Morley go bhfuil míniú níos simplí agus níos sochreidte ar fhianaise na haislinge - cé nach gcaitheadh gnáth-mhairnéalach éide, chaitheadh saighdiúirí an chabhlaigh, na muirshaighdiúirí, cótaí dearga mar a dhéanadh saighdiúirí an airm.
Níorbh fhurasta na muirshaighdiúirí seo a earcú - bhí pá na mairnéalach níos fearr agus saol na saighdiúirí níos sócúlaí ar tír ná ar muir - agus mar sin bhí tábhacht ar leith leis an bpreasálacht i gcás shaighdiúirí an chabhlaigh.
Sna nóchaidí, athraíodh an bhéim agus an t-ábhar a bhí á phlé ar an gclár agus in ionad an chuir chuige thablóidigh a bhí ann sna hochtóidí, chuir Winfrey béim ar chúrsaí sláinte, an pholaitíocht agus an spioradáltacht agus ar dhaonchairdeas.
Nocht Winfrey ar chlár teilifíse ina raibh mí-úsáid ghnéasach mar ábhar i 1986 gur ndearna a col ceathrair, a huncail agus cara de chuid an teaghlaigh mí-úsáid ghnéasach uirthi nuair a bhí sí naoi mbliana d'aois.
I ndiaidh do dhaoine móra le rá sa Bhreatain Bheag ag an am sin ar nós Ardeaspag Cledwyn Hughes agus Goronwy Daniel bualadh le hairí rialtais Sasanacha, tháinig an rialtas ar athrú meoin agus aontaíodh go mbunófaí an bealach nua teilifíse.
I measc mhuintir na háite a bhfuil clú agus cáil orthu, tá na scríbhneoirí Séamus Ó Grianna agus Seosamh Mac Grianna, na seanchaithe Micí Sheán Néill agus Neidí Frainc agus ceoltóirí go leor, go háirithe clann Uí Dhomhnaill (Mícheál, Tríona, Mairéad a bhí sa ghrúpa Skara Brae agus a n-uncail Condaí Mhicí Hiúdaí.
Is é is ábhar don leabhar ná eachtraí Don Quixote, fear simplí a léigh an oiread sin scéalta faoi éachtaí na ridirí fáin is gur chaill sé a chiall, agus gur chinn sé ar dhul le ridireacht é féin, an domhan mór a thaisteal, mná uaisle a chosaint agus troid a chur ar arrachtaigh agus ar bhithiúnaigh.
Scríobh Cervantes a shaothar ceann ar aghaidh, gan aon smaoineamh puinn a chaitheamh cá raibh deireadh an aistir; agus maidir leis an rud a dtugtar "struchtúr" go gránna anois air, ní aithneodh sé a leithéid dá dtitfeadh sé anuas mar a bheadh muileann gaoithe ar a cheann go maolbhlagaideach.
Réigiún stairiúil in Oirthuaisceart na Síne is ea an Mhanchúir, arb ionann í, a bheag nó a mhór, agus cúigí Heilongjiang, Jilin agus Liaoning i Sín an lae inniu, chomh maith leis na codanna den Rúis agus den Mhongóil atá ag críochantacht leis na cúigí Síneacha.
Ag roinnt féileacán, go háirithe sna trópaicí, bíonn roinnt glúnta in aghaidh na bliana acu, cé go mbíonn glúin amháin ag cuid eile, agus d’fhéadfadh in áiteanna fuara, go dtógfadh sé roinnt blianta chun dul trína saolré iomlán.
Fairis na heagráin sin cuireadh an t-amhrán i gcló go minic i dtéacsleabhair, i nduanairí agus i gcnuasaigh ceoil ach dá mhéid uair a cuireadh in eagar is i gcló é níor cuireadh an t-amhrán ina hiomláine riamh faoi bhráid an phobail.
Tá an meas atá coitianta air mar liric tuillte go maith aige ar a bhinneacht agus ar a bhfuinte atá sé ach is mó ní eile a chabhraigh leis seo: an fonn ceolmhar a chui Peadar Ó Dubhda leis, an seanchas a bhaineann leis, an gearrscéa baoth rómánsúil a bhunaigh Seosamh Mac Grianna airsean agus a mhéid uair a cuireadh an t-amhrán i gcló.
Is ionann a cheantar agus nuacheantar Chomhairle Earra-Ghàidheal agus Bòd seachas Eilean Bhóid agus ceantar Bhaile Eilidh, ach tá na ceantair A' Mhorbhairne agus Àird nam Murchan de chuid Chomhairle na Gàidhealtachd san áireamh.
Creideann a lán saineolaithe inniu go bhfuil scamall sféarúil d'astaróidigh ag timpeallú na Gréine i bhfad amach ó na pláinéid, is é sin, Scamall Oort, agus caithfidh sé go bhfuil céatadán ard de mhais an Ghrianchórais ansin freisin, más ann don scamall sin ar aon nós.
Is éard atá sa ghrianchóras ná an Ghrian agus gach rud a théann timpeall uirthi, sé sin na réadanna réalteolaíocha atá faoi thionchar a himtharraingthe, idir phláinéid, a gcuid gealach, abhacphláinéid, agus réadanna eile, ar nós scuabréaltaí, astaróidigh, dreigeoidigh, agus an deannach idirphláinéadach.
Maidir le hainmníocht mhóilíní casta ina bhfuil aigéad carbocsaileach acu, is féidir an charbocsail a mheas mar mar a bheith sa chéad áit sa ionadach ar struchtúr tuismitheora eile, mar shampla 2-carboxyfuran.shlabhra fiú má tá ionadáin eile ann, amhail an t-aigéad 3-clóraphrópánóch.
Is aigéid iad na haigéid charbocsaileacha de réir theoiric Brønsted-Lowry, is é sin, is deontóirí prótóin iad - ó tharraingíonn an dá adamh ocsaigine sa ghrúpa carbocsaile na leictreoin chucu, tá sé de chlaonadh san ian hidrigine H+ sa ghrúpa carbocsaile an grúpa a thréigean le nasc a cheangal de leictreondís shaor i móilín éigin eile.
Is iad an dá úrscéal stairiúla - L'Attaque, a thugann cur síos ar imeachtaí Bhliain na bhFrancach i Maigh Eo, agus Dé Luain, ina bpléitear Éirí Amach na Cásca - is mó a thuill cáil d'Eoghan Ó Tuairisc i measc lucht na Gaeilge.
Is iad an dá úrscéal stairiúla - L'Attaque , a thugann cur síos ar imeachtaí Bhliain na bhFrancach i Maigh Eo, agus Dé Luain , ina bpléitear Éirí Amach na Cásca - is mó a thuill a cháil dó i measc lucht na Gaeilge.
Go diongbháilte, is ionann a hainm tugtha agus a hainm iomlán, ach is féidir Bean Suu Kyi nó an Dr. Suu Kyi a rá, mar leis na siollaí sin, is féidir idirdhealú a dhéanamh idir Aung San Suu Kyi agus a hathair, Ginearál Aung San.
Lean Aung San Suu Kyi ar aghaidh lena hoideachas i gColáiste Naomh Aodh, Oxford, agus bhain sí amach céim B.A. i bhfealsúnacht, Polaitíocht agus Eacnamaíocht i 1969 agus Tráchtas i Scoil an Léinn Oirthearach agus Afracach, Ollscoil Londan i 1985.
De réir thorthaí an olltoghcháin i 1990, bhí sé de cheart ag Aung San Suu Kyi a bheith mar Phríomh-Aire, toisc go bhfuil sí mar cheannaire ar an bpáirtí a bhuaigh, an Léig Náisiúnta ar son an Daonlathais i mBurma.
Dé Sathairn, 22 Meán Fómhair 2007, cé go raibh sí faoi faoi choinneáil ina teach, tháinig Suu Kyi go dtí geata a tí in Yangon ar feadh tréimhse ghairid chun beannachtaí na manach a bhí ag máirseáil ar son chearta an duine a ghlacadh.
Tuairiscíodh gur bogadh í an lá dár gcionn go Príosún Insein , ach léiríodh go raibh sí fós faoi choinneáil ina teach toisc cruinnithe le Ibrahim Gambari, toscaire na Náisiún Aontaithe, in aice an tí in Yangon ar an 30 Meán Fómhair agus 2 Deireadh Fómhair.
Thosaigh agóidí, a bhí treoraithe ag manaigh Bhúdaíocha, ar an 19 Lúnasa 2007 i ndiaidh méadú mór i bpraghas an bhreosla, agus lean siad ar aghaidh gach lá, in ainneoin go raibh bagairt chniogbheartaíocht an airm.
Cuspóir ní ba mhó a bhí aige, áfach, ná scigaithris amhaín; mar a scríobh sé sa réamhrá, bhí sé ar intinn aige "cineál scríbhneoireachta a dhéanamh nach bhfuil feicthe agam inár dteanga go dtí seo, chomh más buan mo chuimhne."
Thug Fielding "dán eipiciúil grinn i bprós" ar a chuid scríbhneoireachta, ina chumasc sé dhá thraidisiún chlasaiceach: sin an eipiciúil, a bhí fileata, agus an dráma, ach ag cur béime ar na gnéithe barrúla seachas traigéideacha.
Ní fhéadfá cur síos a dhéanamh ar an bplota in achoimre shimplí; insíonn sé an choimhthiú a bhí ag Tom óna athair altrama, Squire Allworthy, agus a leannán, Sophia Western, agus an t-athmhuintearas a rinne sé leo tar éis sraith eachtraí bríomhara contúirteacha.
Ba é Micheál Mac Liammóir céad stiúrthóir na hamharclainne agus is iomaí sin léirthóir agus aisteoir mór le rá a thosaigh ar a bheith ag obair sa drámaíocht sa Taibhdhearc, leithéidí Siobhán McKenna, Michael Lally, Frank Dermody, Walter Macken, Caitlín Maude.
Úsáideann staraithe na linne téarma Plantagenet chun ceithre theaghlach ríoga ar leith a shainaithint: Na hAinsivínigh, a bhí ina gCuntaí D'Anjou agus du Maine freisin; agus ina bpríomhshliocht tar éis d'Anjou a bheith caillte; agus dhá fhochraobh dóibh, Teaghlach Lancaster agus Teaghlach Eabhrac.
Fuair sé mar oidhreacht ríocht a bhí i gcomhréir le an Dara Bheilg limistéar beag suite idir an Mhuir Thuaidh, an Schelde,agus Cambrésis, sé sin fearann ag dul go Reims chomh fada le Amiens agus Boulogne, ach gan an réigiúin de Soissons, a bhí i seilbh Syagrius.
Iompaigh orainn, dá bhrí sin, a Choimirce, a chaomhuasail, do shúile atá lán de thrua, agus nuair a bheidh deireadh lenár n-íobairt ar an saol seo , tabhair radharc dúinn ar thoradh do bhroinne, Íosa, a Mhaighdean Mhuire róthrócaireach, róghrámhar, rómhilis.
Creidim i nDia, an tAthair Uilechumhachtach, Cruthaitheoir Neimhe agus Talún, agus in Íosa Críost a Aonmhacsan ár dTiarna, a gabhadh ón Spiorad Naomh, a rugadh ó Mhuire ógh, a d'fhulaing páis faoi Phointeas Píolóid, a céasadh ar an gcrois, a fuair bás agus a adhlacadh, a chuaigh síos go hIfreann, a d'aiséirigh an treas lá ó mhairbh, a chuaigh suas ar Neamh, atá ina shuí ar dheasláimh Dé an tAthair Uilechumhachtach, as sin tiocfaidh sé chun breithiúntas a thabhairt ar bheo is ar mhairbh.
Tháinig Hoban ar an saoil i mBaile Mhic Dháith, baile beag in aice le Callainn, Contae Chill Chainnigh, agus tógadh é ar eastát an Iarla Bhaile Mhic Dháith ag Gráinseach Chuffe, áit inar fhoghlaim sé ceird na cearpantóireachta.
Sa 15ú haois bhí Buitléaraigh dhifriúla ag éileamh na háite, agus deirtear gur shocraigh Iarla Urmhumhan sa bhliain 1420 gur cheart an t-aighneas a réiteach le comhrac beirte idir Éamonn Dhún Búinne , agus Éamonn de Buitléir eile - mac le hAb Chill Mhaighneann.
Tá Fiodh Ard suite sa Trian Meánach in oirdheisceart an chontae, barúnacht a n-áiríodh 9,167 duine mar chainteoirí Gaeilge sa bhliain 1851, cé nach dóichí scéal ná gur fomheastachán an méid sin - níor dheacair 5% a chur leis ar a laghad.
Comhartha eile ar an méadú sin ba ea na tithe a bhí á dtógáil taobh amuigh de na ballaí, agus bhí tábhacht le Fiodh Ard mar ionad riaracháin: sa chuid dheiridh den 15ú haois bhíodh Iarlaí Dheasmhumhan i láthair ag cúirteanna Fhiodh Ard agus ag foilsiú reachtanna ann.
B’ábhar suntais Fiodh Ard riamh mar cheann de na bailte daingnithe margaidh a bunaíodh le linn Éadbhard I. Tá na ballaí cúig throigh is fiche ar airde agus tá an chuid is mó díobh ar marthain fós, murab ionann is bailte móra eile dá leithéid in Éirinn.
Is torthaí ar imbhuailtí idir cáithníní gáis inár n-atmaisféar agus cáithníní luchtaithe atá eisteilgthe ó atmaisféar na gréine iad na Saighneáin, nó sa leathsféar thuaidh, na Gealáin Thuaidh, an Chaor Aduaidh nó ‘Aurora borealis’ .
Is é an míniú eolaíoch ar na Saighneáin ná go bhfágann cáithníní na grianghaoithe adaimh ocsaigine agus nítrigine flosctha, is é sin, luchtaithe le fuinneamh a fhágann leictreoin ar leibhéil níos airde ná áit a mbíonn siad agus an t-adamh sa bhunstaid.
Scaoileann na cuaranfaí seo na cáithníní luchtaithe faoi ardluas i dtreo an domhain agus ianaíonn siad adaimh gáis san ianaisféar, rud a chruthaíonn na Saighneáin is na Gealáin Theas a fheictear ag na domhanleithid arda ó thuaidh is ó dheas faoi seach.
Ba mhinic a bhíodh sean-Frank agus Bessie ag sáraíocht le chéile agus ag caitheamh anuas ar a chéile: thugadh Frank "gealt" ar a bhean chéile, agus é ag clúmhilleadh Brigham Young, ceannaire na Mormónach, agus ag tabhairt le fios gur péidifileach ab ea Young .
An chéad scéal leis a chuaigh i gló i gceart, is é an teideal a bhí air ná I was a Teenage Grave Robber, a foilsíodh ina sraith trí eipeasóid ar an iris amaitéarach úd Comics Review, ach fágadh an tríú cuid den scéal gan fhoilsiú, chomh maith leis an eagrán sin den iris féin.
Glactar le roinnt tacsón a bhfuil cuntas orthu go forleathan agus go tapa, ach cuid eile go hannamhis annamh nó fiú in aon chor; is minic go gcuireann foilsitheoireacht sonra nua agus tuairim nua ar chumas oiriúnuithe agus comhaontú le himeacht ama.
Ní raibh an coincheap 'rang' socraíodh ag an am sin go fóill, agus sa réamhrá leis an Prodromus dúirt Magnol, go raibh sé i gceist aige ná na finte a aontú ina genera níos mó, rud atá neamhchosúil leis an gcaoi a úsáidtear an téarma inniu.
In ainmníocht fhungasach, algach agus luibheolaíoch, críochnaíonn ainmneacha na bhfinte de chuid na bplandaí, na bhfungas agus na n-algaí leis an iarmhír "-aceae", cé is moite de líon beag ainmneacha stairiúla ach a úsáidtear go forleathan lena n-áirítear Compositae agus Gramineae.
Is féidir leas a bhaint as an fhine le haghaidh staidéir éabhlóidigh, phailé-ointeolaigh agus ghéinitigh a dhéanamh, toisc go bhfuil siad níos cobhsaí ná na leibhéil tacanomaíochta níos ísle, mar shampla géinis agus speicis.
Tá lios gar don sráidbhaile, agus é isteach is amach le 30 méadar trasna; idir an 5ú haois agus an 10ú haois a rinneadh é, agus cuireadh ocht bhfear déag de na Gearaltaigh ann tar éis gur maraíodh iad i gCath Lios Cearúill sa bhliain 1642.
Bhí an fhorbairt polaitíochta seo ag dul in éineacht le forbairt a chuid tuairimí i gcúrsaí ealaíne: i dtús báire, bhí sé ag déanamh aithrise ar na siombalaithe Francacha, ach de réir a chéile, chuaigh sé ag baint trialach as na clis is radacaí sa stáitsiú agus ina chuid scríbhinní.
Drámadóir agus úrscéalaí Spáinneach a bhí i Ramón María del Valle-Inclán (fíorainm: Ramón José Simón Valle Peña; rugadh i Vilanova de Arousa ar an 28 Deireadh Fómhair 1866 é, agus fuair sé bás i Santiago de Compostela ar an 5 Eanáir 1936).
Is é a tharla ar an lá féin ná gur thug seisear ball den Chumann le tuiscint don Chabhlach Ríoga gur daoine de ríshliocht na hAibisíne a bhí iontu, agus go raibh siad ag iarraidh cigireacht a dhéanamh ar HMS Dreadnought, a bhí feistithe i bPortland, i nDorsetshire.
Tá tábhacht agus tionchar thírdhreach Chorn na Breataine le sonrú tríd síos shaothair Virginia Woolf, ach tagann an tagairt is starógaí dá bhfuil iontu chun cinn san úrscéal To the Lighthouse, scéal ina bhfuil tábhacht ar leith ag baint le teach solais atá suite cúpla míle amuigh ón chósta.
I measc na saothar is mó le rá aici, tá na húrscéalta Mrs Dalloway , To the Lighthouse agus Orlando , agus an t-alt A Room of One's Own , inar scríobh sí: "Ní mór do bhean airgead agus seomra dá cuid féin a bheith aici má tá sí chun ficsean a scríobh".
Ba réabhlóidí Éireannach í Maud Gonne MacBride (Gaeilge: Maud Nic Ghoinn, Bean Mhic Giolla Bhríde, 21 Nollaig 1866 – 27 Aibreán 1953) a rugadh i Sasana, feimineach agus ban-aisteoir, ach clú is mó uirthi de bharr an chaidrimh shuaite a bhí aici le William Butler Yeats.
Cháin sé an rud ar thug sé tíorántacht na bpáistí scoile agus na mban rialta air, is é sin, go raibh an Gúm drogallach aon leabhar Gaeilge a fhoilsiú a bhainfeadh geit as an dá dhream seo, ó bhí an priacal ann i dtólamh go mbainfí úsáid as an leabhar mar lón léitheoireachta is mar áis teagaisc ar scoil (agus ba iad na hoird reiligiúnacha a bhí i gceann fhormhór mór na scoileanna in Éirinn sa linn sin).
Maítear freisin go raibh roinnt mhaith de na daoine a rinne aistriúcháin thar ceann an Ghúim ábalta bunsaothair a scríobh agus sásta é sin a dhéanamh agus gurbh fhearr an mhaise don Ghaeilge é dá nglacfadh an Gúm leis na saothair sin seachas a bheith meáite ar aistriúcháin a fhoilsiú.
Ar an taobh eile de, meastar go bhfuil fiúntas mór sna haistriúcháin i ngeall ar an gcaighdeán ard Gaeilge iontu, gur eiseamláir den dea-aistriúchán iad, agus gur stóras canúintí iad (rud a chuaigh chun sochar na teanga nuair a bhí Foclóir de Bhaldraithe á thiomsú).
Meastar, leis, gur léirigh éagsúlacht na leabhair a aistríodh go raibh an Ghaeilge in ann ag an uile chineál seánra nua-aimseartha (beatháisnéis, stair, litríocht, dráma, réalteolaíocht, scéalta bleachtaireachta, reiligiún srl.) fiú sular tháinig an caighdeán oifigiúil ar an bhfód.
Bhí scéimeanna aistriúcháin den chineál chéanna curtha i gcrích i bhFlóndras agus sa Bhreatain Bheag ag deireadh na naoú haoise déag le leabhair a sholáthar as Pléimeannais agus as Breatnais, agus an chuma ar an scéal go bhféadfaí torthaí maithe a bhaint amach ar an dóigh seo.
Trí chuspóir a bhí ag an scéim aistriúcháin: líon mór leabhar Gaeilge a chur ar fáil laistigh d’achar gearr; an Ghaeilge a chur in oiriúint do sheánraí nua trí chineálacha éagsúla leabhar a aistriú; an bealach a réiteach roimh ghlúin nua scríbhneoirí cruthaitheacha .
Maíonn roinnt criticeoirí gur mhúch an obair thuirsiúil aistriúcháin a rinne roinnt de na haistritheoirí aon fhuinneamh cruthaitheach a bhí iontu, agus i gcás Sheosaimh Mhic Ghrianna maítear go raibh an tsíoraistritheoireacht a rinne sé sna triochaidí ar ceann de na cúiseanna leis an drochshláinte intinne a tháinig air.
Roinnt mhaith scríbhneoirí a thuill clú dóibh féin i réimse na Gaeilge ina dhiaidh sin, rinne siad aistriúcháin faoin scéim, leithéidí Mháirtín Uí Chadhain, Sheosaimh Mhic Ghrianna, Néill Uí Dhomhnaill agus Sheáin Uí Ruadháin.
Chuaigh a lán daoine as Éirinn ar imirce go dtí an áit chun obair ins na hoibreacha iarainn, agus de réir an daonáirimh sa bhliain 1851m rugadh 35.2% de mhuintir Dhrochaid a' Chòta in Éirinn, i gcomparáid le 7.2% in Albain ina iomláine.