polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ibaiko landarediaz gain beste elementu asko ikus daitezke ibilbidean: zubi historikoak, presak, errotak, zaldainak, lorategiak, parkeak, ontziralekuak, askaldegiak, arrantza lekuak, haztegiak, baratzeak, zaldiak eta behiak belar-soroetan, iturriak, pilotaleku bat, bai eta Ingurumen Heziketarako Museo bat ere.
Berez europarra eta Asia erdialdekoa den arren sarritan sartu izan dute Ipar Amerikan kontroilatzaile biologiko gisa, eta Estatu Batuetako hainbat Estatuk "Estatuko intsetu ofiziala" izendapena eman diote, hala nola, Delawaren, Massachusettsen, New Hampshiren, Ohion eta Tennesseen.
Zenbaki horiek, 1260 eta 2520, 12, 40 eta 60ren multiploak dira, eta edozein kateto eta hipotenusa har ditzakete, triangelu sakratu egiptoarraren antzeko triangelu angeluzuzenen antzekoak, eta, oro har, edozein triangelu angeluzuzen osokoak, bereziki, kateto lehen bat dutenak.
Erlijio-sistema oso zorrotza eta dogmatikoa zen, eta angeluak ertz bakarreko eta luzera mugagabeko erregela ez-graduatuaren bidez eraikitzea eskatzen zuen, gehi irekidura finkoko konpas bat, zirkunferentzia bat marratzen zen bitartean, baina altxatzean ixten zen, eta, beraz, ezin zen erabili segmentuak edo neurriak garraiatzeko.
Sistema hirurogeitarra zenbakizko kalkuluetan soilik erabiltzen zen formalki; izan ere, zenbakidunetako sumertar, akadiar eta beste hizkuntza batzuetako zenbakien izenek ez zuten sistema hirurogeitarra bera, baizik eta, munduko hizkuntza gehienetako zenbakiek bezala, sistema hamartarrean edo hogeitarrean oinarritutako izenak zituzten.
1692ko urtarrilean Betty Parris eta Abigail Williams, Samuel Parrisen 9 urteko alaba eta 11 urteko iloba hurrenez hurren, eta Ann Putnam, herrixkako gizon boteretsuenetariko baten 12 urteko alaba, era arraro batean portatzen hasi ziren: garaiko testigantza batzuen arabera, haien gorputzean hozkadak eta imurtxi anitz agertu ziren izaki ikusezin batzuen eraginez, eta haien gorputza modu antinatural batean tolesten zen.
Ipar Amerikan, Washington D.C.ko Glow Klubean jo zuen; Miamiko Set and Nikki Beachen; New Yorkeko Pancha Klubean; New Yorkeko Rnadall irlako electric zoo festivalean; Los Angeles Memorial Colliseumenean ospaturiko Electric Daisy Carnivalean ; San Franciskoko Ruby skyenen; Chiocagoko Vision Night kulubean; Torontoko The Guvernmenten; Londoneko Mansion Kluban eta Las Vegasko Wet Republic Daylifen.
Uhin elektromagnetikoen banda berri bat ikerkuntza astronomikora irekitzen zen bakoitzean fenomeno berri eta ustekabeko ugari aurkitu izan dira, eta badirudi hau gertatzen jarraituko dela behatoki berrien irekieraren ondorioz, bate ere uhin hauek erradiazio elektromagnetikoko uhinek ez daramaten informazioa barreiatzen baitutelako.
Uhin hauek lehen aldiz ikusi ziren 2015eko irailaren 14an, eta hau ikusi zuten zientzialariek LIGO eta Virgo experimentuetan lanean ari ziren, eta 2016ko otsailaren 11an, emaitzen analisi sakonaren ondorioz eta Einsteinek lehen aldiz aurresan eta ehun urte geroago, publiko egin zuten aurkikuntza.
Tradizionalki, edukiontzi zilindriko, zabal eta, normalean, metalezkoa da, hiru edo lau oinarrizko zati dituena: heldulekua, lanerako fluidoa duen kanpoaldeko edukiontzia, txikiagoa den barruko edukiontzia, kanpokoan sartzen dena, eta berotu edo egosteko materiala duena eta, batzuetan, oinarri bat azpian.
Bertan, ahizpa nagusiek beren gonbidatuekiko adiskide erlazio bat hasten dute eta bitartean, Ceciliak bere buruaz beste egitea lortzen du, horretarako etxeko bigarren solairuko leihotik salto eginaz eta etxea inguratzen duen hesiko hespil zorrotz baten gainean eroriaz, zeina beranduago gurasoen aginduz kendua izango den.
Planoan aurreikusita eta jasota daude komentu batean sor daitezkeen beharrizan guztiak: logela, jangela, sukaldeak, eritegia, kalostra eta eskola, erromes eta bisitarientzako egoitza, ukuiluak eta beste hainbat eraikin, abadearen egoitza, eta, erdiko aldea eta espazio guztiaren ia erdia hartzen duela, eliza.
1985-86 denboraldian, Espainiako Errugbi Federazioak lehenbiziko maila berrantolatu zuen, eta hamar taldeko bi multzo izatera pasatu zen: Iparralde-Levante eta Ipar-mendebalde-Hegoalde-Erdialde; euskal taldeek lehenbizikoan jokatzen zuten, Katalunia eta Valentziakoekin.
Avignon aurkikuntza eta ustekabeen toki izan ordez beira-arasa bikain bihurtu zuela egotziko ote zioten beldurrik gabe, Frantziako eta atzerriko antzezleen gaina eta lorea eraman zuen jaialdira, konpainia gazteak ere bultzatuz eta ospea zekarten ekimenak aurrera eramanez (1982an, Vittorio Gassman bakarrik Aita Santuen jauregiko ohorezko patioan), eta bestalde, testu garaikideei, dantzari , bideoari, zinemari eta abarri ere tokia egin zien.
Watsonen benetako abilezia probatzeko asmoarekin, 2011ko otsailean Estatu Batuetako telebistako Jeopardy! lehiaketan parte hartu zuen , bere aurkariei (Brad Rutter, txapelketaren historian diru gehien irabazi duen parte-hartzailea; eta Ken Jennings, bata bestearen ondoren saio gehien irabazi dituen parte-hartzailea).
Nahiz eta nagusiki IBMren proiektua izan, Watsonen garapen taldearen parte dira Carnegie Melloneko, Massachusettseko Amhersteko, Kalifornia Hegoaldeko Informazio Zientzietako Institutuko, Texaseko Austingo, Massachussetseko Institutu Teknologikoko , Trentoko eta Rensselaer Institutu Politekniko Unibertsitateetako hainbat irakasle eta ikasle.
Tatiana Nikolajevna Savitxeva (; Gdov, 1930eko urtarrilaren 23a - Schatki, Gorki oblasta, 1944ko uztailaren 1a), jeneralean Tania Savitxeva deitua, nerabe bat izan zen, Bigarren Mundu Gerrako Leningradeko Setioan egunerokoa idatzi zuena.
LouAnne Johnson marine ohiak irakaskuntzan inongo eskarmenturik izan ez arren, bertako auzo txiro bateko Carlmont institutuko irakasle izateko kontratatu dute, bere ikasle gehienak East Palo Altoko afroamerikar eta hispano nerabe gatazkatsuak dira, beraietako bakoitza arazo sozial bat baita, etxean heuren familiekin nahiz kalean bizi duten giro latzaren ondorioz.
Argiaren difrakzioa edo tenperatura eta airearen presioaren fluktuazioak eragiten zituzten akatsak kontuan hartu eta gero, kalkulu luze eta konplexuen ondoren, 1852an, Sikdarrek Peak XV-ak 29.002 oin neurtzen zituela ezarri zuen eta, garaiera handieneko munduko tontorra izan zitekeela.
Hego Euskal Herrian horren argibide garbiena Nafarroa Garaian UPN alderdia Nafarroako Gobernutik kaleratu arte militar kolpisten izenak daramatzaten kale eta haien omenezko monumentuen mantentzea da, adibidez, Iruñea hiriko Erorien monumentua, Imas Anaien kalea edota Julio Ruiz de Alda kalea.
Espainiako Oroimen Historikoaren Legea, ofizialki Abenduaren 26ko 2007/52 Legea, gerra zibilean eta diktaduran jazarpena eta bortizkeria jasan zutenen aldeko neurrien ezarpena eta haien errekonozimendua eta beren eskubideen areagotzea, 2007ko urriaren 31n Espainiako Diputatuen Kongresuan onartutako ordenamendu juridikoko lege bat da.
Asakawaren ekarpenen artean, aipatzekoa da testu prozesadore bat garatu zuela Braillezko dokumentuak sortzeko, Braillezko dokumentuetarako liburutegi digitala egin zuela, testua hizketa bihurtzen zuen eta webean nabigatzeko itsuentzat egokiago zen Netscape nabegatzailerako plug-in bat garatu zuela, eta sistema bat sortu zuela ondo ikusten duten diseinatzaileei Internetetik itsuen modura ibiltzeko aukera ematen diena.
Bertako kide zen lehenagotik ere eta hainbat lan egin ditu elkartean, besteak beste, Itziar Zubizarretarekin batera, Areto Literarioak prestatzea edota Aiete Kultur Etxean dagoen Ilustratzailearen Txokoa sortu eta koordinatzea, baita Marraz Oak jardunaldiak koordinatzea ere, 2009tik.
Berria egunkariak egindako elkarrizketa batean honakoa dio sortzaileak bere estiloari buruz: "Oso gutxi prestatzen ditut aurretik; ideia orokor baten gainean marrazten ditut. Normalean ez da bozetorik izaten, ezta prestakuntzarik ere. Zuzen-zuzenean daude eginak, onerako eta txarrerako. Estilo garbia gustatzen zaienentzat, modu kaotiko samarra izango da; adierazkorra gustatzen zaienentzat, berriz, freskoak eta zuzenak".
Gaur egun, Euskal Herriko argitaletxe gehienekin lan egiteaz gain, Espainiako, Alemaniako eta Austriako argitaletxe batzuekin kolaboratzen du (Adinkra, Aizkorri, Alfaguara, Baula, Bromera, Destino, Edebé, Elkarlanean, Everest, Kösel, Kumon, La Galera, Pamiela, SM, Susaeta, etab.), idazle eta ilustratzaile lanetan.
Bertze arkitektoekin elkarlanean Espainiako Bankuaren Iruñea, Donostia, Gasteiz, Burgos, Badajoz, Santander, Murtzia, Santa Cruz de Tenerife, Ourense, Tarragona, Ávila, Guadalajara, Bartzelona, Málaga, Soria, Huelva, Alicante, León, Logroño eta Cáceres hirietako ordezkaritzen eraikinak eraikitzen jardun zuen, bai eta Alcoi eta Ferrolgo bulegoak ere.
Kontzertuak Espainia osoan zehar eman arren, gaur egun arte bere bira deigarriena Circuito de La Utopia delakoa izan da, 2016an hasi zena eta, besteak beste, hiri hauek bisitatu dituena: Toledo, Murtzia, Malaga, Sevilla, Palma Mallorcakoa, Santiago de Compostela eta Gasteiz.
Elizakaipagarriak diren hainbat elementu artistiko baditu: Arrosa-leihoa -tradizio gotikoko erliebeekin landutako bi moldurakoa- eta bataiarria dira, seguruenik, San Joan Ebanjelariaren eliza zaharretik kontserbatu diren testigantza urrietako bi. Arrosa-leihoko moldura bakoitza hogei motiboz osatuta dago, irudi fifuratoboak eta izaera abstraktoko geometrikoak tartekatuz.
Beste hitz batzuetan, gaur ezagutzen diren moduan, kromosoma txikia Y izango litzateke eta bikote homologo handia X. Bere artikuluetan, 75 orrialdeko bi monografiatan, Stevens-ek X espermatozoide eramaileak ernaldutako obulu batek eme bat produzitzen zuela ondorioztatzen zuen; aitzitik, espermatozoideak Y kromosoma eramaten bazuen, ar bat eragingo lukeela.
2006an oraingo kokalekura mugitu zuten eta Nafarroako Liburutegi Publikoen Sistemaren sailkapenean AA maila izatera pasatu zen, hau da, eskualde-esparruetan edo biztanle-dentsitate handiagoko hiri-ingurunetan kokatzen direnak eta Nafarroako Gobernuko langileek gidatzen dituztenak lanaldi osoan.
Iruñeko autobus geltoki zaharra Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen eraikin bat da. 2007an Iruñeko autobus geltoki berriak ordezkatu zuen arren, gaur egun eraikinaren barnean plaza publiko bat dago eta urtean zehar hainbat kutur jarduera, erakusketa eta erakustazoken kokalekua da.
The Three Caballeros (ezagunago gaztelaniaz Los tres caballeros; euskaraz Hiru Zaldunak) 1944ko Norman Ferguson marrazki bizidungileak zuzendu eta Walt Disneyk ekoiztutako marrazki bizidun musikal eta fantasiazko filma bat da. 1942ko Saludos Amigos marrazki bizidun filmaren jarraipena da.
Kalitatean, laranja-zukuaren faktore mikrobiologikoek, entzimatikoek, kimikoek eta fisikoek dute eragina, normalean horiexek direlako ezaugarri fisiko edo organoleptikoak (usaina, zaporea, kolorea, koherentzia, egonkortasuna eta uhertasuna, fase solido/likidoen bereizketa) eta nutrizionalak ematen dituztenak.
Eduard Anatólievich Streltsov ( , Mosku, 1937ko uztailaren 21ean jaioa - Mosku, 1990eko uztailaren 22an zendua) sobietar futbol jokalaria izan zen, batzuentzat Lev Yashin atezainarekin batera Errusiako garai guztietako futbolaririk onena izan omen zen.
Eskozian mintzatzeko garaian ingelesaren ahokera ezberdinak dauden arren, nagusiki Eskoziako Lur Garaiak eta Eskoziako Behe Lurren arteko banaketa eta Eskoziako gaelera, eskoziera eta antzinako eskandinavieraren eraginez sortuak, zinema eta folklorean islatutako eskoziar ahoskera estandar edo orokor bat badago, natzutan benetazko eguneroko ahoskeraren islada da, bain maiz eta batez ere filmetan benetazko ahoskeratik oso urrundua edota jatorrizko ahoskeraren parodia hutsa.
Landareen artean, hurrengoak nabarmentzen dira medikuntzan duten erabilerarengatik: curry espezieak ezaugarri antiinflamatorioak, antioxidatzaileak edo antimikrobianoak ditu; jengibreak digestio aparatuko gaixotasunean eta arnas aparatuan eragina du; erregaliza artritisa, antsietatea, asma edo gastritisa sendatzeko erabil daiteke.
Espainiako Gerra Zibilaren lehenbiziko egunetan Espainiar Falangeak eraso bidez Eusko Alderdi Jeltzaleari ostutako Iruñeko batzokian eta ordu arte alderdi abertzale horrek bere La Voz de Navarra egunkaria argitaratzen zuen inprimategian argitaratzen hasi zen.
Iberiar hizkuntza erromantzeen eboluzioan kontutan har daitekeen testu zaharrenenetariko bat da, nahiz eta, José Ramón Moralak dioen moduan, Leongo artxiboei bakarrik erreparatuz, mila lekukotza linguistiko edo gehiago aurki daitezkeeen, Nodicia de Kesos baino zaharragoak, erromantze goiztiarrez testigantza baliotsuagoa ematen dutenak.
2016 — I am Temporary here/ Aldi baterako nago hemen/ Yo soy una temporera aquí Iruñeko Zitadela martxoaren 23an egin zuen erakusketa “pabellón mixtoan”, ilustrazio hedatuan zentratuz, Errumaniar emakume imigranteak temporera lanetan aritutakoak abiapuntuz hartuz.
Leire Urbeltz Munuce Iruñean jaiotako euskal ilustratzailea da, haur eta gazte Literaturako hainbat liburu ilustratu dituen arren, bestelako ilustrazio lanak ere egiten ditu, esaterako, kartelgintzan, 2021eko Durangoko azokaren kasuan bezala, baita ere, horma irudiak, azkenetarikoa Txantrea Iruñeko auzoan egindakoa 2021ean edota ilustrazioak.
Florentzio Idoatek, Aita Barandiaranek, Julio Caro Barojak, Gustav Heninngsen, Jose Dueso, J. Paul Arzac eta Koro Irazokik, bertzeak bertze, egindako ikerketa-lanak oinarri izan dira bere ondarea babestea eta turismo-baliabideak lantzea bateratzen dituen proiektu honetan.
Berritzailea izan zen, bai teknikaren bai lan baldintzen arloan: karten kalitatea hobetzeko inprimatze prozesu berriak ikertu zituen, telefono lineak eta lurrun makinak jarri zituen eta “Sociedad de Socorros a Enfermos” izeneko elkartea sortu, langileak, haietako asko emakumeak, artatzeko.
Cecilia Payne-Gaposchkin (Wendover, Buckinghamshire, Erresuma Batua. 1900eko maiatzaren 10a – Cambridge, Massachusetts, Estatu Batuak. 1979ko abenduaren 7a) 1925ean, izarrak, batez ere, hidrogenoz osatuta daudela frogatzen duen Doktorego Tesia sortu zuen astronomo anglo-amerikarra da.
Ilustratzaile lanaz gain, hainbat zeregin bete ditu kulturgintzaren barruan: Errenteriako Mikelazulo kultur elkarteko kudeatzaile eta eragile izan zen; Edo! argitaletxean editore lanak egin zituen; Metrokoadroka kolektiboaren bultzatzaile eta taldekide da eta honen baitan aktore, koordinatzaile, diseinatzaile eta arropa egile lanak egin ditu.
Egileak esandakoaren arabera, muralak Errenteriako emakumeen historia garaikidea jarraitzen du, lihozko ariak gidaturik, eta eskuek, garai ezberdineko emakumeak, gertaera historikoak lotzen dituzte, eta amaieran eskuz esku eraikitako bideak gaur egungo emakumeengan eta haurrengan izan duen eragina islatzen du.
Errenteriarekin lotutako beste lanak egin ditu, aipatutako Koldo, zein Errenteriako emakumeen aztaznak: narrazioak liburuak ilustratu ditu, azken hori Allende Arnaizekin batera, eta Asteme, Katuko eta Oilarqueen pertsonaiak diseinatu ditu, Joxemari Carrerek sortutako istoriotik abiatuta.
Nina Simone (jaiotza izenez, Eunice Kathleen Waymon; Tryon, Ipar Carolina, 1933ko otsailaren 21a – Carry-le-Rouet, Rodanoren Ahoak, 2003ko apirilaren 21a) estatubatuar abeslari, konpositore, piano jotzaile eta giza eskubideen aldeko aktibista izan zen.
Konfiantzazko jendea lan teknikoetan eta esatari gisa trebatzeko beharrezko prestakuntza ikastaroak egin ostean, 1946ko abenduaren hasieran egin zituzten emankizunerako estreinako proba teknikoak, hain zuzen beren mezuak entzuleria-multzo nagusiari, hots, funtsean Pirinioen hegoaldeko euskal erresistentziari modurik egokienean iristeko bereizmenik onena eskaintzen zuen Uhin Motzeko maiztasuna aukeratzearren.
Euzkadi Irratiak Erresistentziaren organo bat izan behar zuen, euskaldun guztientzako lotune eta indargune frankismoaren kontrako borrokan, euskal kultura eta, batez ere, euskara sustatzeko lanabes eta, gainera, totalitarismo komunistaren aurka ere borrokatu behar zuen; hala, SESBetik igortzen zuten irrati komunisten sarearekin lehian ari zen irrati-igorgailu klandestino bakarra zen.
Frantziako irrati zabalkundearen zerbitzuak aipatu egoeran zeudela, 1978an, Alexander de la Cerda kazetaria Iparralderako irrati espezifiko bat sortzeko ideia aztertzen ari zen, baina Frantziako araudi zorrotzak galarazi egiten zuen frantziar lurraldetik beretik emankizunak ematea.
Horregatik, beharbada irrati periferikoen arrakasta gogoan eta ongi ezagutzen zituela Radio San Sebastianetik garatutako esperientziak, Loiolako Herri Irratiaren bidez emankizunak emateko ideia otu zitzaion; izan ere estaldura oneko emisorea zen, eta bikain entzuten zena gainera beste aldean.
Radio San Sebastián eta Radio Bilbaoren bidez irratiz eskainitako estreinako meza hartan –seguruenik espainiar estatu osoan lehena izango zen–, Bilboko Santa Cecilia Schola Cantorum en zuzendari Victor Zubizarreta organo-jotzailea eta Santutegiko Frantziskotarren abesbatza aritu ziren, Aita Jose Maria Arregiren zuzendaritzapean, azken hauek.
Bigarren Errepublikaren garai berean Europako beste herrialde batzuetan zeuden hedabideetarako sistema demokratikoen antzekoak aplikatzeko ahalegin bat izan zen moduan, frankismoak sistema autoritarioa ezarri zuen, eta horretan hedabideen eginkizuna erregimenaren ideologiaren transmisio-lana zertzea zen, alderdi desberdinetan.
«Testuinguru horretan –dio Santiago de Pablo historialariak Radio Euskadi La voz de la libertad liburuan argitaratutako artikuluan–, oso logikoa zen pentsatzea Espainiak, politika erregimen diktatoriala zuela, irratiaren monopolio publikoa ezarriko zuela. Alabaina ez zen horrela gertatu, eta paradoxikoki Espainia frankistak irrati zabalkunderako zuen lege-erregimena, enpresa mailan, garai hartako beste herrialde demokratiko batzuetan, hala Frantzian nola Britainia Handian, zegoena baino liberalagoa zen».
Radio Parísen kanpo zerbitzuek eskaintzen zituzten informazio zerbitzu haien esparruan, 1946ko apirilaren 20a bezalako egun seinalatuetan, Aberri Egunaren bezpera baitzen, euskal erresistentziarekin lotutako albisteez eta euskal musika-emanaldiez gain, hainbat diskurtso ere entzun ahal izan zen, Telesforo Monzonena edo Jose Antonio Agirre lehendakariarena, besteak beste.
Europako irrati zabalkundeak gaztelaniazko programazioan zuen kanpo zerbitzuen artean, indar berezia izan zuten uhinen munduan Alberto Onaindia apaiz markinarraren Dr. Olaso apaiza balitz bezala agertzen zen haren emankizunek, esaterako, euskal eta espainiar iritzi publikoaren hainbat sektoretan izan zuten eraginagatik, irratiko profesionalen, kulturako jendearen eta ordezkari politikoen artean lortutako ospeagatik eta, ondorioz, Francoren erregimeneko propagandistei sortarazi zieten kezkagatik.
Lehenbiziko irrati emankizunak, alde batetik, izaera estatal, militar edo esperimentalekoak izan ziren baina, batez ere, merkatuak bilatzeko, entzuleria lortzeko ahalegin bat, zabalkunde eta komunikaziorako euskarri tekniko haren ondorio logikoa horixe baitzen, berritzaile eta iraultzailea izaki orduan irrati telegrafiaren eta telefoniaren puntuz puntuko komunikazioaren esparruan zegoenarekin.
Maila ekonomikoan, berriz, Euzkadi Irratiaren finantzaketa-zailtasunek zerikusia izan zuten egoitza aldatu beharrarekin, Mugerretik Donibane Lohizuneko Villa Briseis era aldatu baitzen 1949an; hauez gain, ezinbesteko kostuak zeuden, berriro material teknikoa jarri beharra eta mantentze, erredakzio, lokuzio eta administrazio lanetan ari ziren langileenak.
Erbesteko Eusko Jaurlaritzak berak diru kontuetan zuen egoera kaxkarraren eraginez, 1947aren erdialdean Jose Maria Lasartek, Eusko Jaurlaritzaren Gobernazioko sailburuak, Joseba Rezolari idatzi zion, azpimarratuz Radio Euzkadirekiko interesa berpiztu beharra zegoela, nahikoa barrena jota baitzegoen seinalea hartzeko etengabeko zailtasunengatik; izan ere, lortutako emaitzek oso zerikusi txikia zuten eskatzen zuten giza zein diruzko baliabideekin.
Francoren gobernuak, 1951ko uztailaren 19ko lege dekretuaren bidez, Informazio eta Turismo Ministerioa sortu zuen, eta bertan kokatu zuen Irrati Zabalkundearen Zuzendaritza Nagusia, jarduera honen gainean Subsecretaría de Educación Popular izeneko hark zituen eskumenak ere emanez.
Radio San Sebastiánek, ordutegi aldaketa batzuekin eta zuzeneko emanaldien eta grabaziorako aukeren eskakizunekin lotutako beste zenbaitekin, igandeko meza emanaldiak mantendu zituen, baita emisorea SER, Sociedad Española de Radiodifusión Katearena izatera igaro eta gero ere; aipatu kate horrek aldatu egin zuen 1927az geroztik Espainiako lehenbiziko irrati-kate pribatua izan zen eta Bilbon eta Donostian irrati elkartuak zituen Unión Radio haren izena.
Eta urte batzuk gero Gasteizen txanda izan zen, Radio Vitoria SER Katearen programazio diziplinaren mendean geratu zenean, eta akordioak 1985 arte iraun zuen, hain zuzen EITB Irrati Taldea sortu eta Eusko Jaurlaritzak ordura arte Gasteizko Aurrezki Kutxaren jabetzakoa izandako Radio Vitoria erosi zuen arte.
Zenbat aldiz entzuten ote diot esaten, tristeziaz beterik, euskaraz noski: zein penagarria den niretzat eta beste askorentzat iespirituzko kontsolamendurik batere ez edukitzea, hain zuzen gehien behar dugunean, nire azken egunetan nagoenean. eta inork ez du hartzen gogoan gugana jotzea, dena gaztelaniaz egiten dute eta.
Maiztasun Modulatuko emisoreen ezarpenak, estereofoniaren estandarizazioak eta Bell konpainiaren eskutik 1954an merkatuan transistorea, hargailu mugikorra alegia, sartu izanak irauli egin zuen irratiaren panorama Iparramerikan, eta handik mundu osora zabaldu zen fenomenoa, oso denbora epe laburrean zabaldu ere.
Kronikek diotenez Goebbelsek, Hitlerren erregimenari gizartearen laguntza ahalbidetu zion propaganda aparatuaren sortzaile handia, irratiaren botereaz ongi asko jabetuta zegoela, fabrikatzaile alemaniar guztiak behartu zituen modelo estandar bat merkaturatzera, garai hartako 35 markoko prezio merke samarrean –prezio hau une hartako hargailuek balio zutenaren azpitik zegoen nabarmen–; eta lelo batez osatu zuen bere asmoa: “hargailu bat familia bakoitzean”.
Irrati bidezko produktu, programa eta eduki sorta handi eta askotarikoaz, ikerketa egin zen garaian esku eskura baikenuen hargailu finko eta eramangarrietan, automobileko sintonizadorean, telebista bidez , ordenagailu pertsonalean Interneteko konexioaren bidez eta baita telefonia mugikorraren modelorik aurreratuenetan ere, irrati eskaintza soinu, mezu eta genero, formatu eta estilo guztietako komunikazio eskaintzen supermerkatu erakargarri eta oparoa zen.
Entzuleei begira bere nortasun ezaugarririk garrantzitsuenetako bat irrati nobelek izaten segitzen bazuten ere, adibidez Simplemente María izenekoak, SER Katea dagoeneko abiatuta zegoen gaurkotasunezko gaiez osaturiko programa batzuk eskaintzen 70eko hamarkadaren hasieran, esaterako Matinal Cadena Ser, eta Hora 25; hauetan, tokiko informazioa babes gisa erabiliz, beste albiste mota bat ere eskaintzen zuten, zailtasun askorekin izan arren.
Euskal irrati zabalkundean 40ko hamarkadan zehar izandako beste gertakizun aipagarri bat Arantzazuko Santutegiaren inguruan izan zen, meza santuaren igandeko emanaldia Unión Radio San Sebastiánen entzuleentzat hasi zenean; Radio Bilbaoren entzuleentzat, berriz, San Bizente elizako meza ematen zuten.
Bilbo, Loiola eta Donostiako herri-irratiek euskal hizkuntza eta kulturaren sustapenarekin zuzenean lotutako programazio-ekoizpenak antenan jartzeko garatutako ekimenek bat egin zuten, denboran, COPE Katearen zentralizatze politikarekin; honek berekin zekarren, inolaz ere, autonomia editorial eta programatikoa galtzeko arriskua.
Arazo honek ez zuen hainbesteko eraginik izan Iruñeko Herri Irratian, baina 1978an milaka pertsona bildu zituen Donostian, manifestazio batean; izan ere, ekitaldi horretan bat egin zuten bi errebindikazioek, hau da, hedabide propioen eskariak, zentralizazioaren aurka alegia, eta euskarazko hedabideen eskariak, euskal hizkuntza eta kulturaren sustapenaren bidean aurrera egitearren.
Espainiako Legebiltzarrak Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarako estreinako Autonomia Estatutua aldarrikatu zuen, 1936ko uztailaren 18ko altxamendu militarretik oso hilabete gutxira, urte bereko urrian alegia, baina Gerra Zibilari berari lotutako gertakizunen abiada zela eta soil-soilik Bizkaian eta beste bi lurraldeetako zati batzuetan egon ahal izan zen indarrean.