polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Παλαιότερα ονομάστηκε από τους Γάλλους υπερίτης, από το όνομα της πόλης Υπρ όπου πρωτοχρησιμοποιήθηκε, ενώ από τους Γερμανούς ονομάστηκε , από τα αρχικά των Γερμανών χημικών Λόμμελ και Στάινκοφ, που είχαν την έμπνευση να χρησιμοποιηθεί ως πολεμικό χημικό όπλο.
Τα πρώτα χρονολογούμενα κατάλοιπα της θέσης ανήκουν στην περίοδο βασιλείας του Τούθμωση Α , ενώ ο οικισμός έλαβε την τελική μορφή του στην εποχή των Ραμσίδων.
Κάθε κατοικία αποτελούταν από τέσσερα έως πέντε δωμάτια, που περιλάμβαναν την είσοδο, τον κύριο χώρο διαμονής, δύο μικρότερα δωμάτια και κουζίνα με υπόγειο και σκάλα η οποία οδηγούσε στην οροφή.
ι άνθρωποι του Ντέιρ ελ-Μεντίνα συχνά συμβουλεύονταν τα μαντεία για διάφορα ζητήματα της ζωής τους, συμπεριλαμβανομένων και υποθέσεων απονομής δικαιοσύνης.
Κάθε φορά που προέκυπτε ένα ζήτημα δικαιοσύνης και δεν ήταν δυνατό να επιλυθεί από τους δικαστές, μετέφεραν το άγαλμα του θεού στον κατηγορούμενο και ο ενδιαφερόμενος το ρωτούσε: “Αυτός είναι που μου έκλεψε τα αγαθά μου;
Εντούτοις, μερικές φορές ο κατηγορούμενος μπορούσε να αρνηθεί την ενοχή του και να ζητήσει άλλον χρησμό, και αν αυτός δεν του έδινε την επιθυμητή απόκριση, μπορούσε τουλάχιστον για μία φορά ακόμη να ζητήσει και τρίτο μαντείο.
Οι άνθρωποι πίστευαν επίσης ότι ένας θεϊκός χρησμός μπορούσε να τιμωρήσει ή να επιβραβεύσει κάποιο πρόσωπο φέρνοντάς του αντίστοιχα αρρώστια ή τύφλωση ως τιμωρία ή θαυματουργές θεραπείες ως ανταμοιβή.
Αυτοί ήταν εξουσιοδοτημένοι να επιλύουν όλες τις διαφορές μεταξύ των μελών της κοινότητας και ορισμένες παραβάσεις που σχετίζονταν με υποθέσεις μη πληρωμής αγαθών ή υπηρεσιών.
Μία από τις πιο διάσημες καταγεγραμμένες υποθέσεις σχετίζεται με τον , που ήταν γιός ενός επιστάτη και κατηγορήθηκε για τυμβωρυχία σε βασιλικούς τάφους, μοιχεία και διατάραξη του ήρεμου βίου της κοινότητας.
Σημαντική ήταν η ανακάλυψη ενός αριθμού παπύρων που βρέθηκαν το 1840 στην περιοχή του οικισμού, ενώ διάφορα άλλα αντικείμενα ανακαλύφθηκαν στη διάρκεια του 19ου αιώνα.
Η πρώτη οργανωμένη ανασκαφική έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Ερνέστο Σκιαπαρέλλι μεταξύ 1905-1909, η οποία έφερε στην επιφάνεια μεγάλες ποσότητες οστράκων.
Μία γαλλική αποστολή υπό τη διεύθυνση του Μπερνάρντ Μπρυγιέρ ανέσκαψε μεταξύ των ετών 1922-1951 ολόκληρη τη θέση, συμπεριλαμβανομένου του οικισμού, του χώρου απορριμμάτων και του νεκροταφείου.
Δυστυχώς, σήμερα θεωρείται ότι εξαιτίας ελλιπούς ελέγχου, περισσότεροι από τους μισούς παπύρους που διασώθηκαν, αποσπάστηκαν εν αγνοία του επικεφαλής της ομάδας.
Γιαροσλάβ Τσέρνι, ο οποίος ήταν μέλος της ομάδας του Μπρυγιέρ, μελέτησε αδιάκοπα τη θέση αυτή για περίπου πενήντα χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 1970 και μπόρεσε να βρει τα ονόματα και να περιγράψει τις ζωές πολλών από τους κατοίκους.
Ο τειχισμένος οικισμός είχε το σχήμα της στενής κοιλάδας στην οποία ήταν κτισμένος, με τους ερημικούς λόφους που τον περικύκλωναν να αντανακλούν τη θερμότητα του ηλιακού φωτός και τον λόφο στα βόρεια να "κόβει" το δροσερό αεράκι όπως και τη θέα προς την εύφορη και καταπράσινη κοιλάδα του ποταμού Νείλου.
στη διάρκεια της βασιλείας του Ραμσή ΙΑ' ( ο τάφος του οποίου ήταν ο τελευταίος βασιλικός τάφος που κτίστηκε στην Κοιλάδα των Βασιλέων), εξαιτίας της αυξανόμενης απειλής των τυμβωρύχων, των Λιβυκών επιδρομών και της αστάθειας που προκαλούσε η εμφύλια έριδα.
Τα αρχεία που αναφέρονται σε προσευχές και μαγικά ξόρκια φανερώνουν ότι επικρατούσαν οι συνήθεις θρησκευτικές αντιλήψεις, ενώ για τους ερευνητές των αρχαίων νόμων και κανονισμών τα αρχεία του Ντέιρ ελ-Μεντίνα προσφέρουν πλούσιο πληροφοριακό υλικό.
Υπάρχουν επίσης και ορισμένες περιπτώσεις που τα ξόρκια στέλνονταν προφορικά από τον έναν εργάτη στον άλλον, χωρίς κάποιον “ειδικά εκπαιδευμένο” μεσάζοντα.
α γραπτά ιατρικά κείμενα ήταν όπως φαίνεται πιο σπάνια, γεγονός που δείχνει ότι οι ειδικευμένοι γιατροί παρασκεύαζαν οι ίδιοι τα πιο σύνθετα φάρμακα.
Υπάρχουν επίσης ορισμένες γραπτές πηγές στις οποίες ο γράφων στέλνει κάποιον για να του φέρουν ουσίες με φαρμακευτικές ιδιότητες, αλλά είναι άγνωστο αν αυτά ζητούνται σύμφωνα με κάποιαν ιατρική συνταγή ή με σκοπό να παρασκευάσουν κάποιο ιατρικό γιατροσόφι.
Στη συνείδηση των κατοίκων του Ντέιρ ελ-Μεντίνα ο Αμενχοτέπ Α της 18ης δυναστείας και η μητέρα του, η βασίλισσα Αχμόζε-Νεφερτάρι, βρίσκονταν για πολλές γενεές σε υψηλή θέση, πιθανώς ως θεοποιημένοι προστάτες της κοινότητας.
Κάθε χρόνο οι κάτοικοι του χωριού γιόρταζαν την Επέτειο του Αμενχοτέπ Α, στην οποία οι πρεσβύτεροι είχαν τη θέση των ιερέων στις τελετουργίες που γινόταν προς τιμήν των τοπικών θεοτήτων οι οποίοι δεν λατρεύονταν σε κανένα άλλο μέρος της Αιγύπτου.
Οι εργαζόμενοι στους βασιλικούς τάφους φαίνεται ότι τιμούσαν τον Πτα και τον Ρεσέφ και τους θεούς της γραφής και της σοφίας Θωθ και Σεσχάτ, ως προστάτες της δραστηριότητάς τους.
Οι γυναίκες ήταν αφιερωμένες συγκεκριμένα στην Άθωρ, την Ταουρέτ, και τον Βησά στη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, ενώ απευθυνόταν στις θεότητες Ρενενουνέτ και ερετσεγκέρ για να τους παρέχουν τροφή και προστασία.
Όπως υπολογίζεται από την ανάλυση των σχετικών με τα εισοδήματα και τις τιμές πληροφοριών, οι εργάτες του Ντέιρ ελ-Μεντίνα χαρακτηρίζονται με τα σημερινά δεδομένα ως άτομα της μεσαίας τάξης.
Ως μισθωτοί υπάλληλοι του βασιλείου της Αιγύπτου πληρώνονταν τμηματικά ένα ποσό που αναλογούσε περίπου στο τριπλάσιο του εισοδήματος όσων εργάζονταν στις αγροτικές καλλιέργειες.
Στις μεγάλες γιορτές όπως το , οι βασιλείς παρείχαν στους εργάτες των τάφων επιπλέον τροφή και νερό ώστε να δουλέψουν με περισσότερο ζήλο και να διακοσμήσουν τους τάφους πιο όμορφα.
Όπως και σε άλλες Αιγυπτιακές κοινότητες, έτσι και στους εργαζόμενους του Ντέιρ ελ-Μεντίνα και τις οικογένειές τους, προσφερόταν θεραπευτική φροντίδα για τα προβλήματα υγείας που τύγχανε να αντιμετωπίζουν, μέσω ιατρικών πρακτικών, προσευχής και μαγικών ξορκιών.
Ωστόσο, τα αρχεία του Ντέιρ ελ-Μεντίνα, υποδηλώνουν ότι υπήρχε μία σχετική διάκριση μεταξύ, από τη μια πλευρά, ενός “γιατρού” που εξέταζε τους ασθενείς και συνταγογραφούσε τις θεραπείες και, από την άλλη, ενός “μάγου του σκορπιού” οποίος ειδικευόταν σε μαγικές θεραπείες για το δάγκωμα του σκορπιού.
Σε πολλές περιπτώσεις ένα όνειρο είχε ακριβώς το αντίθετο νόημα από αυτό που έβλεπε κάποιος στον ύπνο του, για παράδειγμα, ένα ευχάριστο όνειρο συχνά ήταν σημάδι στενοχώριας, ένα όνειρο γεμάτο αγαθά, συχνά σήμαινε έλλειψη κλπ.
Το Ντέιρ ελ-Μεντίνα είναι ένα χωριό της αρχαίας Αιγύπτου όπου ζούσαν οι εργάτες οι οποίοι δούλευαν στην κατασκευή των τάφων της Κοιλάδας των Βασιλέων στη διάρκεια του Νέου Βασιλείου της Αιγύπτου , από τη 18η έως την 20η δυναστεία.
Στην αιγυπτιακή-αραβική γλώσσα η ονομασία Ντέιρ ελ-Μεντίνα προέρχεται από την εποχή του Εκχριστιανισμού, όταν ο ναός της θεάς Άθωρ μετατράπηκε σε εκκλησία.
Το 1922, όταν τα βλέμματα ήταν στραμμένα στον Τάφο του Τουταγχαμών που ανακάλυψε ο Χάουαρντ Κάρτερ, μία ομάδα υπό την καθοδήγηση του , ξεκίνησε να ανασκάπτει τη θέση Ντέιρ ελ-Μεντίνα.
Το αποτέλεσμα ήταν να έλθει στο φως μία θέση που σήμερα αποτελεί μία από τις πλέον λεπτομερώς τεκμηριωμένες καταγραφές κοινοτικής ζωής του αρχαίου κόσμου, με διάρκεια ζωής σχεδόν τετρακόσια χρόνια.
Στον οικισμό αυτό η κοινωνική οργάνωση και οι σχέσεις, η εργασία και ι συνθήκες ζωής της κοινότητας μπορούν να μελετηθούν με τέτοια λεπτομέρεια που δεν υπάρχει αντίστοιχη συγκρίσιμη περίπτωση αρχαιολογικής θέσης.
Η πλειοψηφία των γυναικών που είχαν ένα συγκεκριμένο ιερό αξίωμα ενσωματωμένο στο όνομά τους, παντρεύονταν τους επιστάτες ή τους γραφείς, πρόσωπα με υψηλή κοινωνική θέση, και μπορούσαν να έχουν τον τίτλο της αοιδού διατηρώντας επίσημες θέσεις στα τοπικά ιερά ή τους ναούς, ίσως και στους μεγάλους ναούς των Θηβών.
Για να έφθανε κάποιος ως το βασικό πηγάδι χρειαζόταν να περπατήσει τριάντα λεπτά και προκειμένου το χωριό να τροφοδοτείται κανονικά με νερό, απασχολούνταν εργάτες οι οποίοι διένυαν την απόσταση αυτή και μετέφεραν το νερό από το πηγάδι στον οικισμό.
Όταν οι εργάτες δούλευαν στην κατασκευή των τάφων μέχρι αργά το βράδυ, διανυκτέρευαν σε έναν καταυλισμό που είχε θέα προς τον ναό της Χατσεψούτ που σώζεται μέχρι σήμερα.
Στις γραπτές πηγές του Ντέιρ ελ-Μεντίνα έχουν αποκρυπτογραφηθεί ερωτικά τραγούδια στα οποία παρουσιάζονται διάφορες πλευρές των σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων, όπως για παράδειγμα ήταν οι κοινωνικές συναντήσεις ανδρών και γυναικών για μπύρα.
Στους γάμους των Αιγυπτίων κατοίκων της κοινότητας επικρατούσε η μονογαμία, ενώ στα σωζόμενα αρχεία δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία σχετικά με τον γάμο και τις προετοιμασίες του.
Είναι επίσης γνωστό ότι η απόκτηση έξι, επτά ή ακόμη και δέκα παιδιών από ένα ζευγάρι, ήταν ένα φαινόμενο συνηθισμένο για τους κατοίκους του Ντέιρ ελ-Μεντίνα.
Διάφορες ωδές αφιερώνονταν ως προσφορά προς τιμήν μίας συγκεκριμένης θεότητας, οι οποίες ήταν παρόμοιες με τους ύμνους της Εβραϊκής Βίβλου και αποτελούσαν εκφράσεις μεταμέλειας και ευχαριστίας για συγχώρεση.
Μία επιγραφή αναθηματικής στήλης αναφέρει την παράκληση προς τη θεά Μερετσεγκέρ να φέρει ανακούφιση στον πόνο κάποιου και η απάντηση της θεάς ήταν θετική, χαρίζοντας στο πρόσωπο αυτό “γλυκιές αύρες”.
Το χωριό απλώνεται αμφιθεατρικά στο φυσικό τοπίο και συνδέεται με την Κοιλάδα των Βασιλέων στα βόρεια, τους νεκρικούς ναούς στα ανατολικά και νοτιοανατολικά και την Κοιλάδα των Βασιλισσών στα δυτικά, μέσω ενός δρόμου που μπορεί κανείς εύκολα να περπατήσει.
Είναι πιθανό ο οικισμός αυτός να κτίστηκε απομονωμένος από τον υπόλοιπο πληθυσμό ώστε να διαφυλαχθεί η μυστικότητα που απαιτεί η ευαίσθητη φύση της εργασίας στους χώρους ταφής.
Στον οικισμό κατοικούσαν άνθρωποι ποικίλης καταγωγής, όπως Αιγύπτιοι, Νούβιοι, Ασιάτες, οι οποίοι προσλαμβάνονταν ως εργάτες , αλλά και άτομα που ασχολούνταν με τη διοικητική οργάνωση και τη διακόσμηση των βασιλικών τάφων και ναών.
Στις περιπτώσεις που η σύζυγος ενός άνδρα δεν μπορούσε να τεκνοποιήσει, νεαρές υπηρέτριες αναλάμβαναν να φέρουν στη ζωή τα παιδιά της οικογένειας, αναβαθμίζοντας με αυτό τον τρόπο την κοινωνική τους θέση και προωθώντας την ελευθερία τους.
Τις ημέρες που οι εργάτες του βασιλικών τάφων είχαν ρεπό, μπορούσαν να απασχολούνται στην προετοιμασία των δικών τους τάφων και καθώς οι τεχνίτες αυτοί ήταν μεταξύ των καλύτερων μαστόρων της αρχαίας Αιγύπτου οι οποίοι όχι μόνο έσκαβαν τα βαθιά ορύγματα των τάφων, αλλά εκτελούσαν και τη διακόσμησή τους, θεωρείται πως οι τάφοι των ίδιων βρίσκονται ανάμεσα στους εντυπωσιακότερους της δυτικής όχθης.
Σε περίπτωση διαζυγίου ή θανάτου του άνδρα, το ποσοστό αυτό μεταβιβαζόταν μόνο στις συζύγους, ενώ αν πέθαινε η ίδια πριν από τον άνδρα της, το ποσοστό αυτό θα μεταβιβαζόταν στους κληρονόμους της και σε καμία περίπτωση στον σύζυγό της.
Οι ανασκαφές στο Ντέιρ ελ-Μεντίνα, τη μικρή πόλη των βασιλικών μαστόρων, έχουν φέρει στο φως πολλά στοιχεία ιδιωτικών θρησκευτικών πρακτικών και τελετουργιών.
Οι θεοί του αιγυπτιακού βασιλείου λατρεύονταν ελεύθερα παράλληλα με τις "ιδιωτικές" θεότητες και χωρίς να υπάρχει κάποια σύγκρουση ανάμεσα στην επίσημη λατρεία του βασιλείου και τις ιδιωτικές λατρευτικές εκφράσεις.
Κάθε εβδομάδα εργασίας αποτελούνταν από οκτώ εργάσιμες ημέρες ακολουθούμενες από δύο ημέρες αργίας, ενώ έξι ημέρες τον μήνα οι εργαζόμενοι δικαιούνταν επιπλέον συμπληρωματική άδεια για λόγους όπως συχνά ήταν η ασθένεια ή διάφοροι οικογενειακοί λόγοι ή, όπως αναφέρεται στα σωζόμενα αρχεία, εξαιτίας κάποιου καβγά με τη σύζυγο ή λόγω πονοκέφαλου από μεθύσι.
Στη διάρκεια της βασιλείας του Μερενπτά , υπολογίζεται ότι συμπεριλαμβανομένων των ημερών που δεν εργάζονταν λόγω επίσημων εορτών, για τους εργάτες του Ντέιρ ελ-Μεντίνα πάνω από το ένα τρίτο κάθε έτους ήταν αργία.
Η ζυθοποιία ήταν μία διαδικασία που κανονικά αναλάμβανε η Κυρία του Οίκου, παρόλο που και οι σύζυγοι-εργάτες ήταν υπεύθυνοι για την επίβλεψη της δραστηριότητας αυτής, ίσως ως μία νόμιμη δικαιολογία για να πάρουν ρεπό από τη δουλειά τους.
“ Είμαι ένας άνδρας που δεν τήρησε τον όρκο του προς τον Πτα, Άρχοντα της Αλήθειας, και αυτός έφερε το σκοτάδι στην ημέρα μου. Τώρα θα μιλήσω για τη δύναμή του και σε όσους δεν τη γνωρίζουν, αλλά και σε εκείνους που είναι ενήμεροι”.
Οι τάφοι που κτίζονταν από τους κατοίκους της κοινότητας για ιδιωτική χρήση περιείχαν μικρά ιερά και ταφικούς θαλάμους που ήταν υπόγεια, λαξευμένα στον βράχο, και διακοσμούνταν με υπέργειες μικρές πυραμίδες.
Οι κάτοικοι του χωριού μπορούσαν να μετακινούνται ελεύθερα εκτός των τειχών, αλλά για λόγους ασφαλείας δεν επιτρεπόταν η είσοδος σε οποιονδήποτε, παρά μόνο σε αυτούς που είχαν σοβαρό επαγγελματικό λόγο.
Οι κάτοικοι της περιοχής ήταν πάντα ένα καλό παράδειγμα αντίστασης, εναντίον του εχθρού, των Οθωμανών, των Σέρβων, των Ιταλών και ούτω καθεξής, επειδή η κοιλάδα της Μπουλκίζα βρίσκεται σε σταυροδρόμι το οποίο είναι η κύρια είσοδος προς την εσωτερική πλευρά της Αλβανίας.
Δημιουργήθηκε κατά τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης του 2015 με τη συγχώνευση του πρώην δήμου Μπουλκίζα με τους γειτονικούς δήμους Φούσα-Μπουλκίζα, Γιορίτσα, Μαρτάνες, Όστρεν, Σουπένζα, Τρεμπίστ και Ζερκάν.
Το νέο κράτος, εμπνεόμενο σε μεγάλο βαθμό από συντηρητικές και αυταρχικές ιδεολογίες, αναπτύχθηκε από τον Αντόνιο ντι Ολιβέιρα Σαλαζάρ, Πρόεδρος του Συμβουλίου των Υπουργών της Πορτογαλίας από το 1932 ως το 1968, όταν η ασθένεια τον ανάγκασε να παραιτηθεί.
Αντίθετη στον κομμουνισμό, τον σοσιαλισμό, τον αναρχισμό, τον φασισμό, τον φιλελευθερισμό και την αντοαποικιοκρατία, το καθεστώς ήταν συντεχνιακό, συντηρητικό και εθνικιστικό, υπερασπιζόμενο τον παραδοσιακό καθολικισμό της Πορτογαλίας.
Μια τέτοια Πορτογαλία συμπεριλάμβανε την Αγκόλα, τη Μοζαμβίκη, και άλλα πορτογαλικά εδάφη ως επεκτάσεις της κυρίως Πορτογαλίας, εξασφαλίζοντας μια υποτιθέμενη πηγή πολιτισμού και σταθερότητας στις αποικίες στην Αφρική και την Ασία.
Αντικείμενο έντονης κριτικής από τη διεθνή κοινότητα μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο και γνωστό για την εναντίωση του απέναντι στην αποαποικιοποίηση, ήταν ένα από τα παλαιότερα σωζόμενα αυταρχικά καθεστώτα στην Ευρώπη.
Όταν το καθεστώς κατέρρευσε το 1974, η Πορτογαλία είχε το χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα στη Δυτική Ευρώπη, καθώς και το υψηλότερο ποσοστό αποτρέψιμων θανάτων και βρεφικής θνησιμότητας στην Ευρώπη.
Βασικό ρόλο στον αγώνα κατά των Βουλγάρων, έπαιξε το Γενικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης, το Κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπως το ονόμαζαν, υπό τον Γενικό Πρόξενο Λάμπρο Κορομηλά.
Η μάχη του Ζερβοχωρίου έλαβε χώρα στις 14/27 Νοεμβρίου του 1906 ανάμεσα στις ελληνικές δυνάμεις υπό τον Τέλλο Άγρα, και στις βουλγαρικές υπό τον Αποστόλ Πετκώφ.
Το πρωί της 14ης Νοεμβρίου, αφού άφησε λίγους άνδρες στην Κούγκα ξεκίνησε με τους 20 ευζώνους του και μερικούς ντόπιους μέσα σε 7 πλάβες και αθόρυβα πλησίασε τις βουλγαρικές θέσεις.
Στην πεισματώδη σύγκρουση, οι απώλειες ήταν τρεις σύντροφοι του Άγρα νεκροί και έξι τραυματίες, μεταξύ των οποίων ο υπαρχηγός του, Τηλιγάδης, καθώς και ο ίδιος ο Άγρας, ο οποίος τραυματίστηκε στον δεξιό ώμο και στο δεξί χέρι.
Καθώς οι Βούλγαροι πλέον ήταν υπεράριθμοι, δεν υπήρχε καμία προσδοκία για κατάληψη του Ζερβοχωρίου και έτσι ο Τέλλος Αγαπηνός διέταξε υποχώρηση προς την Κούγκα.
Η συμβολή αυτού του ήρωα στον Μακεδονικό Αγώνα υπήρξε τεράστια, αλλά το τέλος του μαρτυρικό, καθώς απαγχονίσθηκε από τους Βουλγάρους, έξω από το χωριό Τέχοβο στις 7/20 Ιουνίου του 1907.
Όλο το 1906 και σχεδόν όλο το 1907 τα ελληνικά σώματα της λίμνης είχαν αναγκάσει τους κομιτατζήδες να περιορισθούν σε άμυνα για να κρατήσουν τις καλύβες τους, ενώ πολλά χωριά της περιοχής είχαν γυρίσει στο Πατριαρχείο.
Το Παλαιό Ζερβοχώρι είναι ιδιαίτερα γνωστό από τον Μακεδονικό Αγώνα, καθώς λόγω της γεωγραφικής του θέσης, αποτέλεσε βασικό στόχο μεταξύ των αντιμαχόμενων δυνάμεων.
Έτσι κάθε ατσαλένιος οργανισμός μετά από λίγους μήνες έφευγε απ’ το Βάλτο παίρνοντας στα σωθικά του τη θανατηφόρο ελονοσία και τους ρευματισμούς, που γρήγορα τον οδηγούσαν στο θάνατο ή τον κάρφωναν για πολλά χρόνια στο κρεβάτι του πόνου και της φθοράς.
Επειδή όμως δεν μπορούσαν να γυρίσουν στο χωριό τους αυθημερόν, έφτιαχναν «πατώματα» μέσα στη λίμνη από δέντρα, χοντρές ρίζες από καλάμια που τα συνέδεαν μεταξύ τους με δοκούς και έριχναν επάνω χώμα.
Στις καλύβες έφταναν εύκολα με τις πλάβες, τις βάρκες δίχως καρίνα που εύκολα αναποδογύριζαν αλλά μπορούσαν να κινούνται και σε ρηχά νερά χρησιμοποιώντας το πλατσί, ένα ειδικό κουπί.
Ο πληθυσμός του Ζερβοχωρίου, αποτελούνταν στην πλειοψηφία του από Έλληνες (αυτό άλλωστε προκύπτει και από τις ελληνικές επιγραφές στην παλιά μεταβυζαντινή εκκλησία του χωριού), οι οποίοι ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία, ενώ πολλοί από αυτούς ήταν ψαράδες που δραστηριοποιούνταν στη λίμνη.
Όλος ο γύρω κάμπος καταδυναστευόταν από τους κομιτατζήδες αυτούς, που την ημέρα έβγαιναν και τρομοκρατούσαν τα γύρω χωριά και το βράδυ τρύπωναν στις κρυφές και απόρθητες έως τότε καλύβες τους.
Υπό τις συνθήκες αυτές, αναγκάζονταν οι δυστυχείς αυτοί Έλληνες χωριάτες να δηλώνουν υποταγή στους αδίστακτους κομιτατζήδες, γιατί διαφορετικά αντιμετώπιζαν το δολοφονικό μαχαίρι, τη φωτιά και το δυναμίτη.
Έτσι λοιπόν και οι κάτοικοι του οικισμού αυτού, υπέφεραν από τις επιδρομές των Βουλγάρων, οι οποίοι μάλιστα τον κατέλαβαν για ένα διάστημα, χρησιμοποιώντας το ως ορμητήριο, λόγω της γεωγραφικής του θέσης.
Σ'αυτήν την περιοχή κυριαρχούσε ο Αποστόλ Πέτκωφ, Βούλγαρος κομιτατζής και βοεβόδας , ο οποίος, έχοντας στην κυριαρχία του τα γύρω χωριά, τρομοκρατούσε όλη την περιοχή.
Στα 1822, οι ελληνικοί πληθυσμοί της Μακεδονίας εξεγέρθηκαν κατά των Τούρκων, ακολουθώντας το παράδειγμα των Ελλήνων στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα.
Σημαντική προσωπικότητα της περιοχής ήταν ο οπλαρχηγός Τσέρνο-Πέτρης, ο οποίος το 1822 μαζί με τον συντοπίτη του, οπλαρχηγό Αργύριο Καραμπατάκη, περιόδευσαν στα χωριά του κάμπου της Ημαθίας, προκειμένου να στρατολογήσουν άνδρες για την επανάσταση της Νάουσας.
Κατά το ξέσπασμα της επανάστασης στη Νάουσα, τον Μάρτιο του 1822, ο Τσέρνο-Πέτρης, επικεφαλής 80 ανδρών, ανέλαβε να φυλάξει το πέρασμα από την πλευρά του Λουδία, προκειμένου να ανακόψει τυχόν Οθωμανική εισβολή.
Στη συνέχεια και ενώ ο αγώνας περιορίστηκε στην πόλη της Νάουσας, καθώς οι Οθωμανοί είχαν συγκεντρώσει μεγάλο στρατό εκεί, ο Τσερνο-Πέτρης με τους άνδρες του, καθώς και τα σώματα των Αργύριου Καραμπατάκη και Καραμήτσου ανέλαβαν να φυλάξουν την πλαγιά της Γάστρας, από τις πηγές έως το ύψος της Καραγίδας.
Παρά τους αγώνες, όμως, του ελληνικού πληθυσμού στην περιοχή, η επανάσταση στη Μακεδονία δεν είχε θετική έκβαση, ενώ είχε και δραματικές επιπτώσεις για την τύχη των Ελλήνων της περιοχής.
Ο Μεχμέτ Εμίν Αμπντούλ Αμπούντ Πασάς - ένας Σύριος με ενεργητικό και κάποτε βίαιο χαρακτήρα - γνωστός και ως Εμπού Λουμπούτ αφάνισε πολλούς οικισμούς και χωριά της Μακεδονίας.
Η ανάκαμψη επανέρχεται από τη δεκαετία του 1830 και μετά, με αποτέλεσμα την ανακαίνιση και αγιογράφηση και του ναού του Αγίου Νικολάου του Παλαιού Ζερβοχωρίου, το 1843.
Αρχαιολογικές ανασκαφές, οι οποίες έλαβαν χώρα από το 1994 μέχρι το 2003 έξω από το Αγγελοχώρι, ανέδειξαν τα υλικά κατάλοιπα ενός οικισμού της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, του πρώτου ανασκαμμένου στην περιοχή.
Οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν φέρει στην επιφάνεια, πλήθος ευρημάτων, όπως τμήματα αποθηκευτικών αγγείων, ποσότητες κεραμικής, μικρά κομμάτια άνθρακα και πηλού, τα οποία μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής και καταδεικνύουν τον τρόπο οργάνωσης των ανθρώπων εκείνης της εποχής.
αντίστοιχα από τον οικισμό του Αγγελοχωρίου, βρίσκονται άλλες δύο θέσεις της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, η τούμπα «Χατζηνώτα» στα Λευκάδια και η τούμπα «Ζλάτα» στην Επισκοπή.
Μάλιστα η τούμπα της Επισκοπής θα λέγαμε ότι έχει μορφολογικές ομοιότητες με αυτή του Αγγελοχωρίου, δεδομένου ότι και εκείνη έχει μικρή έκταση, σχετικά χαμηλό ύψος αλλά ευδιάκριτο όγκο μέσα στην πεδιάδα.
Η ίδρυση αυτών των οικισμών σε μια περιοχή που συνδύαζε διαφορετικές οικολογικές ζώνες, είναι βέβαιο ότι προσέφερε στους κατοίκους δυνατότητες επιβίωσης και ανάπτυξης ποικίλων οικονομικών δραστηριοτήτων.
Η κοντινή απόσταση μεταξύ των τριών οικισμών καθιστά βέβαιη όχι απλώς την επικοινωνία αλλά και τη στενή σχέση μεταξύ τους, ενώ το γεγονός ότι και οι τρεις είχαν τη μορφή τούμπας, μας επιτρέπει να μιλήσουμε για ένα δίκτυο κοινοτήτων με κοινές πολιτισμικές πρακτικές.
Το Γενικό Στρατηγείο, αποφάσισε τη στροφή του όγκου της Στρατιάς προς Βέροια και κατόπιν προς Θεσσαλονίκη, επειδή η Ελληνική Κυβέρνηση ενδιαφερόταν για την απελευθέρωσή της πριν φθάσει εκεί ο Βουλγαρικός Στρατός.
Το Γενικό Στρατηγείο, βασιζόμενο στην απόφαση που είχε ληφθεί και αφορούσε τη στροφή της Στρατιάς προς τα ανατολικά, άρχισε να εκδίδει ανάλογες διαταγές από το απόγευμα της 13ης Οκτωβρίου, με βάση τις οποίες κινήθηκαν οι Ελληνικές δυνάμεις.
Ο Ελληνικός Στρατός κατά την προέλασή του προς τα ανατολικά, έδωσε με τους Τούρκους τη δεύτερη σοβαρή μάχη μετά από αυτή στο Σαραντάπορο, τη μάχη των Γιαννιτσών, η οποία διεξήχθη στην ομώνυμη αμυντική τοποθεσία.
Ο όγκος της Στρατιάς συγκεντρώθηκε στην πεδιάδα της Βέροιας, αφού πέρασε την ορεινή περιοχή του Βερμίου και της Κατερίνης και μετά από συμπλοκές στα Στενά Τριπόταμου, στο χωριό Ξηρολίβαδο και στο χωριό Βρωμοπήγαδο, απώθησε με ευκολία τους Τούρκους.
Η συγκέντρωση της Στρατιάς καλύφθηκε από την Μεραρχία στην περιοχή Αμύνταιο – Κλειδί από τα αριστερά και από τα δεξιά από την Μεραρχία η οποία, αφού απελευθέρωσε την Κατερίνη, προωθήθηκε μέχρι τον Αλιάκμονα ποταμό.
Κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού σταδίου για τη καθοριστική μάχη των Γιαννιτσών, η οποία άλλωστε θεωρούνταν ιερή πόλη για τους Τούρκους, η Ι Μεραρχία κινήθηκε προς το Παλαιό Ζερβοχώρι στο οποίο στρατοπέδευσε.
Στα τέλη Φεβρουαρίου του 1913, ολόκληρη η Ήπειρος και το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας είχε απελευθερωθεί από τους Τούρκους, μετά από 500 χρόνια σκλαβιάς.
Κατά τη διάρκεια των Βυζαντινών χρόνων, η περιοχή αποτέλεσε τόπο παραμονής των μελών της βυζαντινής αριστοκρατίας και βασικό κορμό της, μέχρι τα μέσα του 7ου αιώνα, οπότε και συνετελέσθη η κάθοδος των Σλάβων.
Ο βυζαντινός στρατός στα τέλη του 9ου αιώνα καταφέρνει να επανακτήσει ένα σημαντικό μέρος της Μακεδονίας, αλλά πλέον έχει αρχίσει να κάνει την εμφάνισή του στην περιοχή ένας νέος κίνδυνος: οι Βούλγαροι.
Την περίοδο αυτή ο κάμπος της Ημαθίας υποφέρει από τις επιδρομές και τις λεηλασίες των Βουλγάρων, οι οποίοι επεκτείνονται και φτάνουν μέχρι τον Σπερχειό ποταμό στη νότια Ελλάδα.
Στα τέλη του 14 ου αιώνα εμφανίστηκαν οι Τούρκοι με ηγέτη τον γαζή Εβρενό Μπέη , έναν πρώην βυζαντινό διοικητή που είχε ασπαστεί το Ισλάμ .
Διοικητικά, μετά τη θέσπιση του ν.3852/2010 (Νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης- πρόγραμμα "Καλλικράτης"), υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Ειρηνούπολης του Δήμου Ηρωικής πόλης Νάουσας, της Περιφερειακής Ενότητας Ημαθίας, που βρίσκεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Μαζί με το Άνω Ζερβοχώρι και τον Αρχάγγελο, αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Ζερβοχωρίου, ενώ γειτνιάζει με τις κοινότητες Αγίου Γεωργίου και Αγίας Μαρίνας του Δήμου Βέροιας.
Κατά τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας με το σχέδιο “Καποδίστριας”, μέχρι το 2010, το Παλαιό Ζερβοχώρι ανήκε στο Τοπικό Διαμέρισμα Ζερβοχωρίου, του πρώην Δήμου Ειρηνούπολης του Νομού Ημαθίας.
Ο πληθυσμός του Παλαιού Ζερβοχωρίου, με βάση την τελευταία απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 302 κατοίκους, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, γηγενείς Μακεδόνες, ενώ η ενορία του είναι αφιερωμένη στον "Άγιο Νικόλαο" και την "Ανάληψη του Κυρίου".
Ανατολικά, και λίγα μέτρα από το χωριό, στις όχθες του ποταμού "Μαρίτσα", βρίσκεται ο υγροβιότοπος του Παλαιού Ζερβοχωρίου, ο οποίος φιλοξενεί πολλά είδη πτηνών και ψαριών.
Ο λόγος της μετακίνησης των κατοίκων ήταν οι επιπτώσεις της ελονοσίας, αφού όπως αναφέρθηκε, ο οικισμός του Ζερβοχωρίου ήταν χτισμένος λίγα μόλις μέτρα από τη λίμνη των Γιαννιτσών.
Μετά την ήττα του ελληνικού στρατού στο μικρασιατικό μέτωπο, τον ελληνικό στρατό, ο οποίος υποχωρούσε, ακολούθησαν δεκάδες χιλιάδες Μικρασιάτες και Πόντιοι προκειμένου να γλυτώσουν από τους εθνικιστές του Κεμάλ.
Την αποκατάστασή τους ανέλαβαν διάφορες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, με κυριότερη την Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων , έναν αυτόνομο οργανισμό με πλήρη νομική υπόσταση.
Η απελευθέρωση της περιοχής εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αποχώρησης των Γερμανών από τη Βόρεια Ελλάδα, εξαιτίας του φόβου αποκλεισμού της οδού επιστροφής μέσω Γιουγκοσλαβίας.
Στις 27 Οκτωβρίου 1944 ξεκίνησε να εισέρχεται στην πόλη της Βέροιας ο ΕΛΑΣ και ο εφεδρικός ΕΛΑΣ, ως απελευθερωτές, ενώ η αποχώρηση των Γερμανών συνεχιζόταν.
Σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες το απόγευμα της 29ης Οκτωβρίου εισήλθαν στην πόλη με οργανωμένα τμήματα το 16ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ και ακολούθησε η πρώτη συγκέντρωση της απελευθέρωσης.