polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ބިނައިން ޓާރޝިއަން މެލޭރިޔާ އަދި އޯވޭލް ޓާރޝިއަން މެލޭރިޔާ ގައި ފުރަމޭގެ ތެރޭގައި ހަމަހިމޭން ނުވަތަ މައިތިރިވެފައިވާ ހިޕްނޮޒޮއިޓް ތައް ދުވަސްތަކެއް ފަހުން ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށައެވެ.
މިބުނި ގޮތަށް ހިޕްނޮޒޮއިޓް ތައް ހަރަކާތްތެރިވާން ފެށުމުން މެލޭރިޔާގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަން ފެށުމަށް ރިލެޕްސް އޭ ކިޔައެވެ.
މެލޭރިޔާގެ ސަބަބުން ލޭމަދުވުން ކުރިމަތިވަނީ ޕަރަސައިޓް ތަކާއި ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ލޭގެ ރަތް ސެލް ތައް ފަޅައިގެން ދިއުމުންނެވެ.
ޕްލަސްމޯޑިއަމް އޯވޭލް ޕަރަސައިޓްގެ މީރޮޒޮއިޓް ތައް ވަންނަނީ ހަމައެކަނި ރެޓިކިޔުލޯސައިޓް ތަކަށެވެ.
ޕްލަސްމޯޑިއަމް މެލޭރިޔާ ޕަރަސައިޓްގެ މީރޮޒޮއިޓްތައް ވަންނަނީ ގިނަ ދުވަސްވެ ނުވަތަ ހަލާކުވާން ކައިރިވެފައިވާ ރަތް ސެލް ތަކަށެވެ.
ނަމަވެސް ޕްލަސްމޯޑިއަމް ފެލްސިޕޭރަމް ޕަރަސައިޓްގެ މީރޮޒޮއިޓް ތައް ކޮންމެ ވައްތަރެއްގެ ރަތް ސެލް އަކަށްވެސް ވަދެދާނެއެވެ.
ފެލްސިޕޭރަމް މެލޭރިޔާ ނުވަތަ މެލިގްނަންޓް މެލޭރިޔާ ޖެހެނީ މިވައްތަރުގެ ޕަރަސައިޓްގެ ސަބަބުންނެވެ.
މިވައްތަރުގެ ސަބަބުން ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަދަ ގެއްލުންތައް މެލޭރިޔާ ޖެހޭތާ މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ފެންމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ޕްލަސްމޯޑިއަމް ފެލްސިޕޭރަމް ޕަރަސައިޓް އަކީ އާންމުކޮށް މެލޭރިޔާ އަށް ފަރުވާކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކްލޯރޮކީން އަށް ނުގުޑާ ބޭހެއްކަމަށް ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ.
އޯވޭލް މެލޭރިޔާ ނުވަތަ އޯވޭލް ޓާރޝިއަން މެލޭރިޔާ ޖެހެނީ މިވައްތަރުގެ ޕަރަސައިޓްގެ ސަބަބުންނެވެ.
މިޕަރަސައިޓްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ މެލޭރިޔާ ގިނައިން ފެންނަނީ އެފްރިކާގެ ހުޅަގު ބިތުގެ ގައުމުތަކުންނެވެ.
ވިވެކްސް މެލޭރިޔާ ނުވަތަ ބިނައިން ޓާރޝިއަން މެލޭރިޔާ ޖެހެނީ މިވައްތަރުގެ ޕަރަސައިޓްގެ ސަބަބުންނެވެ.
މެލޭރިއޭ މެލޭރިޔާ ނުވަތަ ކްއާރޓަން މެލޭރިޔާ ޖެހެނީ މިވައްތަރުގެ ޕަރަސައިޓްގެ ސަބަބުންނެވެ.
އަދި ކުޑަކަމުދާތަކެތީގައި ހިމޮގްލޯބިން ހުރުން ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ޓެސްޓުން ފާހަގަ ކުރެވިދާނެއެވެ.
ބަޔާންކުރެވުނު ވައްތަރުގެ ތަކުގެ ތެރެއިން ފެލްސިޕޭރަމް މެލޭރިޔާ އަދި އޯވޭލް މެލޭރިޔާ އެންމެ އާންމުކޮށް ކުރިމަތިވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ހޫނު ގައުމުތަކުގައި އުޅޭ މީހުންނަށެވެ.
ކްއާރޓަން މެލޭރިޔާ ޖެހެނީ ހަމަހަމަ ފިނިހޫމިނެއް އަބަދުވެސް ހުންނަ ގައުމުތަކުގައި އުޅޭ މީހުންނަށެވެ.
ވިވެކްސް މެލޭރިޔާ ޖުމުލަ ގޮތެއްގައި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ވެސް ޖެހޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މެލޭރިޔާ ޖެހުމަށްފަހު އޭގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމަށް ހޭދަވާ މުއްދަތު އެކި ޕަރަސައިޓްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ މެލޭރިޔާގައި ތަފާތެވެ.
މެލޭރިޔާ އަކީ ޕްލަސްމޯޑިއާ ކިޔާ ޕްރޮޓޮޒޯ ގެ ގުރޫޕެއްގެ ތަފާތު ޕަރަސައިޓް ތަކުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.
މެލޭރިޔާ ޖެހެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ގައިން ލޭބުއިފައިވާ އެނޯފީލް (ނުވަތަ މެލޭރިޔާ ޖައްސާ ޕަރަސައިޓްގެ ބަލި ފަތުރުވާ މަރުހަލާ އުފުލާ އެނޯފީލް) އަންހެން މަދިރިއެއް ،
ޞިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހުރި މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުން ލޭބުއިމުގެ ތެރޭގައި ޕްލަސްމޯޑިއަމް އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ވާޞިލްވުމުންނެވެ.
ފަންގަޑުގެ ރީތިކަމާއި ފަންތައް ހަރުލާފައި ހުންނަ ފަންގަޑުގެ ވާންކަމަކީ ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގެ ފަންތައް ތަފާތު ކުރުވާ ކަމެކެވެ.
ފަންވިނުމަށް އަލަށް ދަސްކުރުމަށާއި ފަންވިނުމަށް ފަށައިގަންނަ ފަރާތަކަށް މިމަޒުމޫނުގައި ބައެއް މައުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްލާނަމެވެ.
ފަންވިނުމަށް ބޭނުން ކުރަނީ ކުރުއްސާފައި ހުރި ފަންވަތާއި ފަންވިނުމަށް ގަތާފައި ހުންނަ ރޯނާއި "އިލި" ކިޔާ ބޮޑު ތިނޯހެއް ހެން އޮންނަ ކައްޓެކެވެ.
ރޯފަންވަތަކީ ހޮވާފައި ނުވަތަ ކަނޑާފައި ހުރި ފެހިކުލަ ހުންނަ ފަންވަތާއި ދޮންފަންވަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުޅިން ދޮންނުވާ ރީދޫކުލަ ހުންނަ ފަންވަތެވެ.
މަތީފަންވަތަކީ ފަންވިންނައިރު ފަންގަނޑުގެ ރީތި ފަރާތަށް ބޭނުންކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހަލާކުނުވެ ހުންނަ ފުޅާކޮށް ބޮޑެތިކޮށް ރީތިކޮށް މުށިކުލަ ހުންނަ މާބޮޑަށް ހަރުނުވެ ހުންނަ ފަންވަތެވެ.
ބަނޑުފަންވަތަކީ ފަންގަނޑުގެ ދަށްފަރާތުގައި ބޭނުން ކުރުމަށް ވަކިކުރާ ހަނިކޮށް ހުންނަ ކުދި ފަންވަތާއި ކުޑަކޮށް ހަލާކު ވެފައި ހުންނަ ފަންވަތެވެ.
ޚިތާނު މޫސުމުގައި މަނަދޫއަށް އަންނަ ޚިތާނުކުރާ އެދުރުންނާއެކު އަތްދަށު ބޭކަލެއްގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދުބެ ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެން އުޅުއްވައެވެ.
ސަބަބަކީ އެދުރުމީހާ ކިތަންމެ ބިޒީކޮށް އުޅުނަސް މުޙައްމަދުބެ އެދުރުބޭގެ ފަރާތުން ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވާތީއެވެ.
ޚިތާނުގެ ކަންތައްތައް ނިމުމުން އެދުރުމީހާ ފުރައިގެން ދިޔަޔަސް ކުދިންގެ ހާލު އަހުވާލު ބަލާމީހެއްގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދުބެ ދެމިހުރެއެވެ.
މުޙައްމަދުބެއަށް އިތުބާރު ކުރައްވާ ޚިތާނުކުރާ އެދުރުން މުޙައްމަދުބޭގެ އަތްމައްޗަށް ކުދިން ދޫކޮށްފައިދެއެވެ.
މުޙައްމަދުބެ އެކަމުގައި އުޅެފައިވަނީ ކަމަށްކަމޭހިތައިގެން މީހުންގެ ހުރުން ލިބޭފަދަ މުރާލިކަމާއެކުގައެވެ.
މަނަދޫ ފިލިގަސްދޮށުގޭ މުޙައްމަދު ޢަބްދުލްކަރީމް ގެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަން ފެށިއިރު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ މަނަދޫ ކޯޓްގައެވެ.
އެއްބޭފުޅަކަށްފަހު އަނެއް ބޭފުޅަކު ކޯޓާ ހަވާލުވަމުން ގާޒީކަން ކުރައްވަމުން ބަދަލުވަމުން ދިޔައިރު ކޯޓްގައި ބަދަލުނުވެ ހުރި ބޭފުޅަކީ މުޙައްމަދުބެއެވެ.
ވަޒީފާއިން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވުމާ ހަމައަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޤާޟީންނާއެކު މުޙައްމަދުބެވަނީ މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ.
މުޙައްމަދުބެއަކީ ސަރުކާރުގައި ޚިދުމަތްކުރެއްވި އިރު އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ބޭކަލެކެވެ.
މުޙައްމަދުބެ ދިވެހިބޭސް ހެއްދެވި ދުވަސްވަރަކީ ޑޮކްޓަރީ ބޭސްވެރިކަން ވައިގައި ނުހިފާއޮތް ދުވަސްވަރެވެ.
ތަފާތު ގިނަ ބަލިތަކަށް ރަށުން ލިބެން ހުންނަ ފަތްޕިލާވެލި ބޭނުންކޮށްގެން ބޭސް ހައްދަވާ އެތައް ބަޔަކަށް ފަރުވާ ކޮށްދެއްވިއެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން ވަރަށް މަދުން ނަމެވެސް ވަގުތީ ގޮތުން ދަރިން ނުލިބުމުގެ މައްސަލަ ފިރިހެނުންނަށް ދިމާވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ކޯކަށިގަނޑުގެ ތިރީގައިވާ ސަބްމެންޑިބިޔުލަރ ގްލޭންޑް އަދި ދުލުގެ ދަށުގައިވާ ސަބްލިންގުއަލް ގްލޭންޑް ފަދަ ކުޅުބޭރުކުރާ ގްލޭންޑްތައް ވެސް ބައެއް ފަހަރު ދުޅަވާގޮތް ވެއެވެ.
އާންމު ގޮތެއްގައި ކޯފުއްޕި ޖެހިފައިވާކަން ދެނެގަންނަނީ ބައްޔާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ޢަލާމާތްތަކުގެ އެހީގައެވެ.
މިޓެސްޓުގެ ބޭނުމަކީ ކޯފުއްޕި ޖައްސާ ވައިރަސް އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ހަށިދަމަނަ އުފައްދާފައިވާ މިންވަރު ބެލުމެވެ.
މިއީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި އަދި ކުޅުނަގައިގެން ވަކި ކަހަަލަ މީޑިއަމް އެއްގައި ވަކި ފިނިހޫނުމިނެއްގައި ވަކި މުއްދަތަކަށް ބަހައްޓައިގެން ކޯފުއްޕި ޖައްސާ ވައިރަސް ހުރިތޯ ނުވަތަ ނެތްތޯ ބެލުމަށް ހެދޭ ޓެސްޓެކެވެ.
ކޯފުއްޕި ޖެހުމުން ކަންފަތް އާއި ކޯކަށިގަނޑު އާއި ދެމެދުގައި އިންނަ ޕެރޮޓިޑް ގްލޭންޑް އޭ ކިޔާ ކުޅު ބޭރުކުރާ ގޮށެއް ދުޅަވެގެން ދެއެވެ.
ކަންތައް ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ކައިރީގައި ހުންނަ މީހާގެ ހަށިގަނޑަށް އަނގަޔާއި ނޭފަތުގެ ޒަރީޢާއިން ވައިރަސް ވާޞިލްވުމުންނެވެ.
ކެއްސާ ކިނބިހިއަޅާ ހެދުމުގެ ތެރޭގައި ބުރާ ކުޅުގައި ހުންނަ ޖަރާސީމު އަނެކާގެ ނޭފަތަށް ނުވަތަ އަނގަޔަށް ވަނުމުންނެވެ.
ކޯފުއްޕި ނޫން ބައެއް އެހެން ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ޕެރޮޓިޑް ގްލޭންޑް ދުޅަވެ ބޮޑުވެދާނެއެވެ.
އުމުރުން 20 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ތަނދުކެނޑުވުމަށްދީއުޅޭ އެސްޕިރިން ދިނުމަކީ ރަގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ.
ކޯފުއްޕި ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ފަރާތުން އެހެންމީހުންނަށް ވައިރަސް ފަތުރަނީ ކޯފުއްޕުމުގެ 3 ދުވަސް ކުރިންނާއި،
އެހެން ކަމުން ވައިރަސް ފުރަތަމަ ހަށިގަނޑަށް ވަނުމަށްފަހު އޭގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމާއި ދެމެދު 18-12 ދުވަހާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް ނަގައެވެ.
ކޯފުއްޕި އަކީ ވައިރަހެއްގެ ޒަރީޢާޢިން ފެތުރޭ އާންމުކޮށް ކުޅު އުފައްދާ ގްލޭންޑް އަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.
މޫމިން ފުއާދު އަލީ ޝިފާއު ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ޑާރކް ރެއިން އެންޓަޓެއިންމަންޓް ސްޓޫޑިއޯ އަކީ ދިވެހި ފިލްމްތަކާއި ޑްރާމާތައް އުފައްދައި މާކެޓަށް ނެރޭ ބަޔެކެވެ.
މިސްޓޫޑިއޯއިން މޫމިން ފުއާދު އަދި ޢަލީ ޝިފާއު ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ އުފެއްދުންތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.
ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ޢަލީ ޝިފާއު ވަނީ އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރި މޫމިން ފުއާދު އާއެކު ފުރަތަމަ ޑައިރެކްޓްކުރި ދިވެހި ފިލްމް ހޭލާ އިންނެވެ.
ޖަރުމަނުވިލާތުގެ އެސެން ގައި ހުންނަ ލީބްނިޒް-ޖިމްނޭޒިއަމުން ފުރަތަމަ ކިޔަވާވިދާޅުވެ 1972 ގައި ދަސްވެނި ނިންމިއެވެ.
1972 އިން 1977 އަށް ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބާރލިން އާއި ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް މާރުބާރގް އިން ތަފާތު ބަހުރުވައިގެ ތާރީޚާއި ދޭދޭބަސްބަހުގެ ތިމާގެކަން ހުރި މިންވަރު އުނގެނުމުގެ ޢިލްމާއި،
ޔޫރަޕާއި ދެކުނުއޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުގައި މޮށެއުޅޭ ބަސްބަހުގެ ޖުމުލަތަކުގައި ބަސްތައް އެމުނި ގެތިފައި ހުންނަގޮތާއި ބަހުގެ ޤަވާއިދުގައި ކަންކަން ދޭހަވާ މައިގަނޑު ލަފްޒުތަކުގެ މަޢްލޫމާތުގެ ފަންނުން 1977 ގައި ޕީ.
ދިރާސާކުރާމީހެއްގެ ގޮތުގައި 1977 އިން 1990 އަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވިދުވަސްވަރު ސަލްސްބާރގް ޔުނިވަރސިޓީއާއި ވިއެނާ ޔުނިވަރސިޓީ އާއި ބާރލިން ޔުނިވަރސިޓީ ގައި މުދައްރިސުކަންވެސް ކުރެއްވިއެވެ.
ކޮމްޕިއުޓަރުގެ އެހީގައި އިރުމަތީ ގައުމުތަކުގެ މާދަރީބަހުރުވައިގެ ދިރާސާކުރާ އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރެއްވި ދުވަސްވަރު އާމީނިއާ ބަހަށާއި ޖޯޖިއާ ބަހަށް އީރާނުބަހުން ނަގާފައިވާ ލަފުޒުތަކުގެމައްޗަށް ލިއުއްވި އިލްމީ ދިރާސާ ކަރުދާހެއްގެ މޮޅުކަމުން ޔުނިވަރސިޓީތަކުގައި ކިޔަވާދިނުމުގެ ފެންވަރުހުރިކަމަށްދެކިޤަބޫލުކުރާކަމަށް ބޭމްބާރގް ޔުނިވަރސިޓީއިން 1991 ގައި ކަނޑައެޅިއެވެ.
މުޖުތަމަޢުގެ އާދަކާދަތަކާއި މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި މޮޅަށް އުގެނި އެރޮގުން ކުރިހޯދާފައިވާ ސައިންސްވެރިއެކެވެ.
ފްރެންކްފާރޓްގައި ހުންނަ މަޝްހޫރު ގޮއިތް ޔުނިވަރސިޓީ ގައި ތަފާތު ބަހުރުވައިގެ ތާރީޚުގެ ތެރެއިން އެއްބަހުރުވަ އަނެއްބަހުރުވަޔާއި ހުރި ތަފާތާއި އެއްގޮތްކަން އުގަންނަވާދެއްވާ އުސްތާޒެކެވެ.
ގިޕަރޓް 2007 ވަނައަހަރުންފެށިގެން ބާރލިން-ބްރެންޑެންބާރގް އެކެޑެމީގެ މާދަރީބަސް ބަހުގެ ޑިޕާޓްމެންޓްގައި މަސައްކަތް ކުރައްވައެވެ.
ހަމައެފަދައިން 1994 ވަނައަހަރުން ފެށިގެން ގިޕަރޓް ގެންދަވަނީ ފްރެންކްފަރޓްގައި ހުންނަ ގޮއިތް ޔުނިވަރސިޓީގައި ދޭދޭބަސްތަކުގެ މެދުގައި ހުންނަ އެއްގޮތްކަމާއި ތަފާތު އުގެނުމުގެ ރޮގުން ކިޔަވާދެއްވަމުންނެވެ.
ގިޕަރޓް ބަހުގެ ޕްރޮފެސަރަކަށްވެ ވަޑައިގަތީއްސުރެން އޭނާގެ ދިރާސާތަކުގެ އަމާޒަކީ ދެކުނު އޭޝިއާއާއި ޔޫރަޕްގެ މާދަރީބަސްތަކުގެ ތާރިޚާއި،
ޚާއްޞަކޮށް ކޯކަސަސްގެ ގައުމުތައްކަމައްވާ ޖޯޖިއާ އާއި އަޒަރުބައިޖާން އާއި އާމީނިއާ ގެ މާދަރީ ބަސްތައް ދިރާސާކުރުމެވެ.
މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކޯކަސަސްގެ ބަސްތަކާއި ގުޅޭ ކޮންމެ ބައިނަލްއަގްވާމީ މަޝްރޫއެއްވެސް ކުރިޔަށްދިޔައީ އޭނާގެ ބެލުމުގެ ދަށުންނެވެ.
ޖޯޖިއާގެ ތިބިލީޒީ ގައި ހުންނަ ސުލްހަން ސަބާ އޮރުބެލިއާނީ ޔުނިވަރސިޓީ އިން 1997 ގައި ޝަރަފުވެރި އުސްތާޒުކަން އެރުވިއެވެ.
އަދި 2009 ވަނައަހަރު ހަމަ ތިބިލީޒީ ގައި ހުންނަ އިވާން ޖަވަޚިޝްވިލީ ޔުނިވަރސިޓީ އިން ޝަރަފުވެރި ޑަކްޓަރެއްގެ ސަނަދު ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
2013 ވަނަ އަހަރު ޖޯޖިއާގެ ބަތޫމީ ގައި ހުންނަ ޝޮޓާ ރުސްތަވެލި ޔުނިވަރސިޓީ އިންވެސް އޭނާއަށް ޝަރަފުވެރި ޑަކްޓަރެއްގެ ސަނަދު އެރުވިއެވެ.
"ދިވެހި ތާރީޚަށް އައު އަލިކަމެއް" ގައިބަޔާންކޮށްފައި ވާ ގޮތުން މީލާދުގެ ކުރީގެ ފަސް ވަނަ ނުވަތަ ހަ ވަނަޤަރުނުގައި ސިލޯނުން ރާއްޖެއަށް ފުރަތަމަ އައީ ޢާރިޔަނުންނެވެ.
"ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރަތަމަ އައީ ޢީސާގެފާނުގެކުރީގެ ފަސްވަނަ ނުވަތަ ހަ ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި ސިލޯނުން ޢާރިޔަނުންއައި ދުވަސްވަރު އޭގެ މީހުންނެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖެއަށް ޢާރިޔަނުންއައިސްފައިވަނީ ސިލޯނު މަގުން ކަމަށް ވުމީ ވަރަށް އެކަށީގެން ނުވާކަމެކެވެ.
ސަބަބަކީ އެބައިމީހުންނަކީ ކުރީ ޒަމާނުގައި ކަނޑުދަތުރުފަތުރުކޮށް އުޅުނުބައެއް ކަން ތާރީޚީ ގޮތުން އެނގޭން ނެތުމެވެ.
ބޮޑަށް ޤަބޫލުކުރެވޭގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޢާރިޔަނުން އައިސްފައިވާނީ ސިލޯނަށްވެސްޢާރިޔަނުން ދިޔަ ދުވަސްވަރު ހަމަ އިންޑިއާ މަގުންނެވެ.
އެހެނީ ރާއްޖެއަށްޢާރިޔަނުން އައީ ސިލޯނު މަގުން ކަމަށް ވާނަމަ މި ވާހަކަ މަހަވަންސާގައިބަޔާންކޮށްފައި އޮތީހެވެ.
ދިވެހީންގެ ޤަދީމީ ތާރީޚަކީ ނޭނގުމާއި އަނދިރިކަމުގެ ތެރެއަށް ގޮސްއޮޅުންބޮޅުންވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ.
ދިވެހީން މާތްވެގެންވާ އިސްލާމް ދީނަށްއެނބުރުމުގެ ކުރީގެ މަޢުލޫމާތެއް ހަރުދަނާ އަދި ސާބިތު ގޮތެއްގައިފެންނާކަށް ނެތެވެ.
ކަން މިހެން ހުރުމާއެކުދިވެހީންގެ އަޞްލަކީ ކޮބައިތޯ ކުރެވޭ ބޮޑު ސުވާލަށް އަދިވެސް ވަނީއެކަށީގެންވާ ޖަވާބެއް ނުލިބި އެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އެފްރިކާ އާއި އޭސިޔާ އާ ދެމެދުގައިއިންޑިއާ ކަނޑުގެ މުހިއްމު ނުކުތާއެއްގައި އޮންނަ ޤައުމެކެވެ.
ދިވެހި ރާއްޖޭގައި މީހުންވަޒަންވެރިވީ ދުވަސްވަރެއް އެނގިއްޖެ ނަމަ އިންޑިއާ ކަނޑުގައި މީހުންދަތުރުފަތުރުކުރާން ފަށައިގަތް ދުވަސްވަރެއް ވެސް އެނގޭނެއެވެ.
ކާނަލް ރިޓަޔަރޑް ޙަސަން ނަޞީރަކީ 1964 ވަނައަހަރު ޖެނުއަރީމަހުގެ 14 ވަނަ ދުވަހު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ރިޓަޔަރ ކުރެއްވިއިރު 45 އަހަރާއި 6 މަހާއި 17 ދުވަހު ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރުވަނީ ކުރައްވާފައެވެ.
މިދިގު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެ ނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 9 ކުލަޔާ 8 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރު މަސައްކަތް ކުރެއްވި ދާއިރާ ތަނުގެ ތެރޭގައި ސިފައިންގެ ކޯސްޓްގާޑާއި އަލިފާން ނިއްވުމުގެ ދާއިރާ ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ކަޅުތުއްކަލާކޮށީގެ ކޮމާންޑިންގ އޮފިސަރގެ މަޤާމު ވެސް ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރު ވަނީ އަދާކުރައްވާފައެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ރިޓަޔަރ ކުރައްވާއިރު ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރު ހުންނެވީ ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިޔު ސަރވިސްގެ ޑެޕިއުޓީ ކޮމާންޑިންގ އޮފިސަރ ގެމަޤާމުގެ އިތުރުން،
ކާނަލް ޙަސަންނަޞީރު ވަނީ ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި އުޅުއްވަމުން ސްރީލަންކާއިން ބޭސިކް ފަޔަރ ފައިޓިންގކޯހަކާއި،
ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރަކީ ސިފައިންގެއިން ޕައިލެޓްކަން ދަސްކުރުމަށް ހޮވާލެވުނު ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.
ތާރީޚުގައި ރާއްޖޭގެ އެއަރޕޯޓަކަށް ފުރަތަމަ މަތިންދާބޯޓެއް ލޭންޑް ކުރި ދިވެއްސަކީވެސް ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރެވެ.
ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރުގެ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި 3 ނޮވެމްބަރުގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާގެ ވަގުތުގައި ސިފައިންގެ މައިމަރުކަޒު ދިފާޢު ކުރުމުގެ ގޮތުން ސިފައިންގެ ތެރޭގައި އިސްނަންގަވައިގެން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭފަދަ މަތިވެރި ޖިހާދެއް ކުރެއްވިކަން ފާހަގަކުރެެވެއެވެ.
ސިފައިންގޭގައި ޕެރޭޑުގެ ހަރަކާތްތައް ތަރައްޤީ ކުރެއްވުމަށް ޕެރޭޑް އިންސްޓްރެކްޓަރެއްގެ ގޮތުން ދިގު މުއްދަތަކަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން،
ޕެރޭޑް ކޯޑިނޭޓިންގ ކޮމެޓީގެ ވައިސް ޗެއަރމަންގެ މަޤާމުވެސް ކާނަލް ޙަސަން ނަޞީރު ފުރުއްވިއެވެ.
އެންމެ މޮޅު އޮރިޖިނަލް ސްކްރީންޕްލޭ - މުއުމިން ފުއާދު ހެޕީ ބާތުޑޭ - ޑާރކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމެންޓް
އެންމެ މޮޅު ކޮސްޓިއުމް ޑިޒައިނަރ - އިބްރާހީމް ޢަލީ /އާމިނަތު ޙަސަން - ހެޕީ ބާތުޑޭ - ޑާރކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމެންޓް
އެންމެ މޮޅު އާޓް ޑައިރެކްޓަރ - ޢަލީ ޝިފާޢު / މުއުމިން ފުއާދު - ހެޕީ ބާތުޑޭ - ޑާރކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމެންޓް
އެންމެ މޮޅު ސައުންޑް އެޑިޓިންގ - ޢަލީ ޝިފާޢު / މުއުމިން ފުއާދު - ހެޕީ ބާތުޑޭ - ޑާރކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމެންޓް
އެންމެ މޮޅު އޮރިޖިނަލް ސްކޯރ - ޝާޒް ސައީދު / ބާސިތު ސަޢީދު - ހެޕީ ބާތުޑޭ - ޑާރކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމެންޓް
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ފުރަތަމަ ފިލްމް އެވޯޑަކީ އެންޝޯންޓާ ފިލްމް އެވޯޑްގެ ނަމުގައި 2011 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި އެވޯޑެވެ.
މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑް އަކީ ދިވެހި ފިލްމް އެސޯސިއޭޝަންގެ ފަރާތުން 2011 ވަނަ އަހަރު ތަޢާރަފްކޮށް ދޭން ފެށި އެވޯޑެކެވެ.
ނޭވާހިނގާހޮޅީގެ ތެރޭގައި ކެންސަރު އުފެދޭގޮތް ދިމާވެއްޖެނަމަ ނޭވާލުމަށް ދަތިވެ ބައެއް ފަހަރު ނޭވާލާހޮޅި ބެދޭގޮތް ވެއެވެ.
މިގޮތަށް ދިމާވެއްޖެނަމަ ފަރުވާ ދިނުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ ތަހްލީލްތަކުގެ ސަބަބުން ވަރަށް އަވަހަށް ބަލި ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ.
އެހެންކަމުން ނޭވާހިނގާ ހޮޅިޔާ ދުރު ހިސާބުގައި ފުއްޕާމޭގައި އުފެދޭ ކެންސަރުގެ އުދަގޫތައް އިހްސާސް ކުރެވެންފަށާއިރު ފުއްޕާމޭގެ ވަރަށް ބޮޑު ބަޔަކަށް ބަލީގެ އަސަރު ފެތުރޭގޮތް އޮންނަނީ ދިމާވެފައެވެ.
މިގޮތަށް ދިމާވެއްޖެނަމަ ފުއްޕާމޭގެ ބޭރު ދުލިފަށަށް އޭގެ އަސަރުކޮށް އެހިސާބުގައި ފެންހެދޭގޮތް ދިމާވެއެވެ.
ބައެއް ފަހަރު ފުއްޕާމޭގައި ކެންސަރު އުފެދެނީ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެވެސް ތަނެއްގައި އުފެދޭ ކެންސަރު ސެލްތައް ފުއްޕާމެޔަށް ދަތުރުކޮށްގެންނެވެ.
ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ކާބަންޑައި އޮކްސައިޑް ހަށިގަނޑުން ބޭރަށް ފޮނުވައި ދިނުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ ގުނަވަނެކެވެ.
ކުރިން މިބަޔާންކުރި ކޮންމެ ބާވަތެއްގެ ކެންސަރެއްވެސް ފުއްޕާމޭގައި އުފެދި ފެތުރެނީ ތަފާތު ގޮތްގޮތަށެވެ.
ސިގިރޭޓް ބުއިން ހުއްޓާލާ މީހެއްގެ ފުއްޕާމޭ އެކަންނުކުރާ މީހެއްގެ ފުއްޕާމެޔާ އެއް ޙާލަތަކަށް ބަދަލުވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 15 އަހަރު ފަހުންނެވެ.
މިއިން އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައި ފަރުވާ ހޯދުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.
ފުރަގަސް ފަރާތް އިންނަނީ ސެކްރަމް އަދި ކޮކްސިކްސް ކަށިގަނޑުން އުފެދިފައިވާ ލެބުމުގެ ތެރެއަށް ފެތިފައެވެ.
މިއީ އިންސާނުންނާއި ބައެއް ޖަނަވާރުންގެ ބޮޑު ގޮހޮރު ނިމޭ ހިސާބުން ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރާއި ދެމެދުގައިވާ ބައެކެވެ.
ފުރަގަސް ފަރާތް އަކީ ބޮޑު ގޮހޮރު ނިމިގެން ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގައި ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އާއި ދޭތެރޭގައި އިންނަ ބައެކެވެ.
އެހެންކަމުން ފުރަގަސް ފަރާތް އިންނާނީ ބޮޑު ގޮހޮރު ނުވަތަ ފަލަ ގޮހޮރުގެ އެންމެ ފަހުބައި ކަމުގައިވާ ސިގްމޮއިޑް ގޮހޮރު އާއި ޖެހިގެންނެވެ.
ފުރަގަސް ފަރާތުގެ މެދުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި އިންނަނީ ހަމައެކަނި ކުރިމަތިން ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ.
ފިރިހެނުންގެ ފުރަގަސް ފަރާތުގެ ކުރިމަތިން މަތީގައި ޖެހިފައި އިންނަނީ ރެކްޓޯ-ވެސައިކަލް ޕޯޗް އޭ ކިޔޭ ހުސް ޖާގައެއް ފަދަ ތަނެވެ.
އަންހެނުންގެ ފުރަގަސް ފަރާތުގެ ކުރިމަތިން މަތީގައި ޖެހިފައި އިންނަނީ ރެކްޓޯ-ވެޖައިނަލް ޕޯޗް އޭ ކިޔޭ ހުސް ޖާގައެކެވެ.
އަދި ފުރަގަސް ފަރާތުގެ ކުރިމަތިން ތިރީގައި ޖެހިފައި އިންނަނީ އަންހެނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ގެ ފުރަގަހު ފާރެވެ.
ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމްމަނިކަކީ 1957 ވަނައަހަރު މާރޗް މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.
ރިޓަޔަރ ކުރެއްވިއިރު 52 އަހަރާ 4 މަހާ 5 ދުވަހު ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ވަނީ ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައެވެ.
މި ދިގު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމް މަނިކު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެ ނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 6 ކުލަޔާއި 8 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމްމަނިކުގެ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުވަދޫ ބަޣާވާތާ ގުޅިގެން އެއަތޮޅުގައި ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައި ގެންނެވުމާއި،
ވަކިން ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި 1988 ނޮވެމްބަރު 3 ގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާގެ ވަގުތުގައި ސިފައިންގެއަށް ވަޑައިގެންނެވުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވުމުގެ ތެރޭގައި ދުޝްމިނުންގެ ހަމަލާއަކުން ފައިންޕުޅަށް ވަޒަނެއްއަރާ ޒަޚަމުވެވަޑައިގެންކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
އަދި މާލޭ ބިން ހިތްކުރުމުގެ މަޝްރޫޢަށް ސިފައިން ވެލި ހަދިޔާ ކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ދޫނިދޫން ވެލި ބަރުކޮށްގެން އަންނަނިކޮށް،
ބަނޑު އަޑިއަށްދިޔަ ހާދިސާގައި ކަނޑުވި މީހުން ސަލާމަތްކުރެއްވުމަށް އާދަޔާ ޚިލާފު މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމްމަނިކު ވަނީ ކުރައްވާފައެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމް މަނިކު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވީ ޢުމުރުފުޅުން 70 އަހަރު ފުޅުގައެވެ.
ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމް މަނިކު ސިފައިންގޭގައި ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ދާއިރާތަކުގެ ތެރޭގައި ފުލުސް އޮފީހާއި،
ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް މެއިންޓަނަންސް ސާވިސްގެ ކޮމާންޑިންގ އޮފިސަރގެ އެހީތެރިޔާގެ މަޤާމްވެސް ފުރުއްވާފައިވެއެވެ.
ކާނަލް ރަންވިއްކާ އާދަމް މަނިކު ހުންނެވީ އޯޑްނަންސް ސަރވިސްގެ ކޮމާންޑިންގ އޮފިސަރ ގެ އެހީތެރިޔާގެ މަޤާމުގައެވެ.
3 ނޮވެމްބަރ 1988 ގެ ޢުދުވާނީ ހަމަލާގައި ދުޝްމަނުންގެ ފަރާތުން ފުރަތަމަ ހަމަލާ ދޭއިރަށް ކުޅަދާނަ ޙުސައިން ޢާދަމް އޭގެ ރައްދު އެވަޒަން އައި ދިމާލަށް ދިނެވެ.
އޭރު ސިފައިންގެ ތެރޭގެ ދިފާއީ ޑިއުޓީ ޕޮއިންޓްތަކަށް މީހުން ބަހާލައި ކަންތައްތައް ހަމަޖައްސާލަން ފުރުޞަތު ލިބުނީ ކުޅަދާނަ ޙުސައިން ޢާދަމް ގެ ސަބަބުންނެވެ.
ނަމަވެސް ދުޝްމަނުންގެ ހަމަލާތަކުން އެރި ވަޒަން ތަކުން ޙުސައިން ޢާދަމްގެ މެޔާއި ހަށިގަނޑު ދިމަދިމާއިން ފޫއަޅުވައިލިއެވެ.
މިލޮބުވެތި ވަޠަން މިނިވަންކަމަށްޓަކައި ކުރަމުންދިޔަ މަތިވެރި ޖިހާދަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދީފައެވެ.
މާތް ރަސްކަލާނގެ ޝަހީދު ޙުސައިން ޢާދަމްގެ ފުރާނައަށް ބަރަކާތް ލައްވައި އޭނާއަށް ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިޢުމަތް މިންވަރު ކުރައްވާށިއެވެ.
އޯޑަރަށް ފުރިހަމަ އަށް ކިޔަމަންވުމާއި ގަޑިއަށް ފަރުވާތެރި ވުމަކީ މަތިވެރި ގައުމީ ހިދުމަތެއްކަމަށް ދެކިގެން އުޅުނު ސޯލްޖަރެއްވެސް މެއެވެ.
1986 ވަނަ އަހަރު ސިފައިންގޭގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޓާސްކްފޯސް ކޯހުގައި ބައިވެރިވެ އެތަމްރީން ފުރިހަމަ ކުރިއެވެ.
ކޯޕްރަލް ޙުސައިން ޢާދަމް އަށް ނިސްބަތްވާ ގޮތަށް ސަރުކާރުންވަނީ “ޝަހީދު ޙުސައިން ޢާދަމް ބިލްޑިންގް” ގެ ނަމުގައި އިމާރާތެއް ބިނާކުރައްވާފައެވެ.
އަދި ސަރުކާރުން ޙުސައިން ޢާދަމްގެ މަތިވެރި ޚިދުމަތް ފާހަގަ ކުރައްވާ ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީންނާއި ސިފައިންގެއިން އޭނާގެ މައިންބަފައިންނާއި މެދު ޙާއްސަގޮތަކަށް ބައްލަވައި މިހާރުވެސް އެހީތައް ވެދެއްވައެވެ.
ކުޅުދުއްފުށީ މާވާގެ ކޯޕްރަލް ޙުސައިން ޢާދަމްގެ ނަމަކީ މިދިވެހިރާއްޖެ ދެމިއޮތްހާ ހިނދަކު އެއްވެސް ދިވެއްސެއްގެ ހިތުން ފިލައިގެންދާނޭ ނަމެއް ނޫނެވެ.
އެހަށިގަނޑުން ދިވެހި ފަސްގަނޑަށް އޮހޮރިގެންދިޔަ ޤުރުބާނީގެ ލެޔަކީ ހަނދާން ނައްތާލެވޭނެ ލެޔެއް ނޫނެވެ.
3 ނޮވެމްބަރ 1988 ގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމަށް ކުރިމަތިވި ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާގައި މިލޮބުވެތި ވަޠަން ދިފާޢުކުރުމަށްޓަކައި އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ހިތްވަރުގަދަ ރައްދެއް ޓެރަރިސްޓުންނަށް ދިނީ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތްގޮތުގައި ކޯޕްރަލް ޙުސައިން ޢާދަމެވެ.
1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ނުރައްކާތެރި ޢުދުވާނީ ޙަމަލައިގައި،
ސިފައިންގޭގެ މައި މަރުކަޒުގެ ބޭރުން މަރުކަޒުގެ އެތެރެއަށް ފޯރުކޮށްދެއްވުމުގައި ކުރައްވައިފައިވާ އާދަޔާޚިލާފު ޙިކުމަތްތެރި، ހިތްވަރުފުޅުގަދަ، އިޚްލާޞްތެރި،
ދިވެހި ސިފައިން އިސްނަންގަވައިގެން ކުރެއްވި އެންމެހައި މަސައްކަތްތަކުގައި ޢަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމާއި،
އައްޑޫސިޓީގައި ސާރކް ސަމިޓް ބޭއްވުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ކުރެއްވި ބުރަ މަސައްކަތްތައް ރާއްވަވައި ހިންގެވުމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި އެންމެ އިސް އޮފިސަރުގެ ހައިސިއްޔަތުން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުތައްވެސް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ.
ސިފައިންގެ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވައިގެން ކުރައްވާފައިވާ ޚާއްޞަ މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރު ރާއްޖެތެރޭގައި ބޭއްވި ފުރަތަމަ ސާރކް ސަމިޓަށް ތައްޔާރު ވުމުގެގޮތުން އައްޑޫސިޓީގައި ކުރެވުނު ހުރިހާ ކަމެއް ހިނގަމުންދިޔައީ ސީދާ އިބްރާހީމް ދީދީގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުންކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.
އަދި ހަމައެހެންމެ އެންމެފަހުން ރާއްޖޭގައި ބޭއްވި 17 ވަނަ ސާކް ސަމިޓަށްޓަކައި ސިފައިން ރެއާދުވާލު އަރާމެއްނެތި މަސައްކަތްކުރަމުންދިޔައިރު އެމަނިކުފާނަކީވެސް އަމަލީގޮތުން އާދަޔާޚިލާފު ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި އެއްބޭފުޅާއެވެ.
އެމަނިކުފާނަކީ ސިފައިންގޭގައި ޕެރޭޑް ކުރިއަރުވާ ތަރައްޤީ ކުރުމަށްވެސް ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ބޭރުގެ ޢިއްޒަތްތެރިންނަށް އަރުވާ ޝަރަފުގެ ގާޑްތަކުގައި މިހާތަނަށް އެންމެ ގިނަފަހަރު ކޮމާންޑުކުރި ކަމުގެ ޝަރަފު ލިބިވަޑައިގެންފައިވަނީވެސް އެމަނިކުފާނަށެވެ.
އެމަނިކުފާނުގެ ކޮމާންޑްގެ ދަށުން ނެރޭ ޝަރަފުގެގާޑުތަކުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުމަށް ގިނަގުނަ މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކުރެއްވިއެވެ.
ސިފައިންގެ އޭރިއާ ކޮމާންޑްތައް ޤާއިމުކުރުމަށްފަހު އެންމެ ފުރަތަމަ އުފެއްދި އޭރިއާ ކޮމާންޑް ކަމުގައިވާ "އެމް.އެން.ޑީ.އެފް ސަދަން އޭރިއާ" ގެ ފުރަތަމަ ކޮމާންޑަރަކީވެސް އެމަނިކުފާނެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް ދީދީއަކީ 1988 ނޮވެމްބަރު 3 ވަނަ ދުވަހުގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއާ ގުޅިގެން ވަރަށް ހިތްވަރުފުޅު ގަދަ މަސައްކަތެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދުދީދީ އަކީ ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގައި އަމިއްލަ ފުރާނައަށް ބެލުމެއްނެތި ހިތްވަރާއި ޢަޒުމާއެކު ދީނާއި ޤައުމަށްޓަކައި ކެރިގެން ނިކުންނެވި ޤައުމީ ބަޠަލެކެވެ.
ޓެރަރިސްޓުންނާ ދެކޮޅަށް ސިފައިން ޙަމަލާދެމުންދިޔަ ނުރައްކާތެރި އަދި ބިރުވެރި ދަނޑިވަޅުގައި ސިފައިންގެއިން ވަޒަން ހުސްވަމުން ދަނިކޮށް،
ބަޑިގުދަނުގެ ތަޅުދަނޑިފަތި ކިނބިގަސްދޮށުގެއިން ގެނެސް ސިފައިންގެއަށް ފޯރުކޮށްދެއްވީ އެމަނިކުފާނެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓުމުގައި އެދުވަހު އެމަނިކުފާނު ކުރެއްވި މަސައްކަތަކީވެސް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ މަސައްކަތްތަކެކެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި ހޭދަކުރެއްވި 32 އަހަރުގެ ތެރޭގައި 27 އަހަރު މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވަނީ ކޮމިއުނިކޭޝަން ދާއިރާ ގައެވެ.
އެއީ މިހާރުގެ އެމްއެންޑީއެފް ކޮމިއުނިކޭޝަން އިލެކްޓޯނިކްސް އިންފޮމޭޝަން އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ ސާރވިސް އެވެ.
ސިފައިންގެ ކޮމިއުނިކޭޝަން ސެކްޝަނަށް މިހާރު އައިސްފައިވާ ތަރައްޤީއާ ކުރިއެރުމުގެ ޙަޤީޤީ މޭސްތިރިއަކީ ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް ދީދީއެވެ.
އިބްރާހީމް ދީދީ ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ގެންނެވީ އެޓޯލްސް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ ވަޔަރލެސް އޮޕަރޭޓަރއެއްގެ ވަޒީފާ ހުންނަވަނިކޮށް ރައީސް މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގައެވެ.
ލެގޫންވިއު ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ 1979 ޑިސެމްބަރު 7 ވަނަ ދުވަހު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުލެކެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވިއިރު ހުންނެވީ މާލޭ އޭރިއާގެ ކޮމާންޑަރުގެ މަޤާމުގައެވެ.
2010 ވަނަ އަހަރު ވޯލްޑްކަޕް ބޭއްވުމުގެ ގޮތުން އެފްރިކާ ޚިޔާރު ކުރެވުނީ ސަރަޙައްދީ ފުޓުބޯޅައިގެ އިދާރާތަކުގެ މެދުގައި މި މުބާރާތް ދައުރުކުރުމުގެ އައު ސިޔާސަތުގެ ދަށުންނެވެ.
މީގެ ތެރެއިން ލީބިޔާ އާއި ޓިއުނީޝިޔާއިން ބިޑްކޮށްފައިވަނީ މި ދެ ޤައުމުގައި ވެސް މުބާރާތުގެ މެޗުތައް ކުޅޭ ގޮތަށް،
މި މުބާރާތް ނުބޭއްވުމަށް ފީފާގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީން ނިންމުމާ ގުޅިގެން 8 މެއި 2004 ގައި ޓިއުނީޝިޔާއިން އެ ޤައުމުގެ ބިޑް އަނބުރާ ގެންދިޔައެވެ.
އެހެންކަމާ އެކު ފީފާގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީން ނިންމީ ލީބިޔާގެ އެކަނި ބިޑް ވެސް ޤަބޫލުނުކުރުމަށެވެ.
މުބާރާތް ބާއްވާ ޤައުމުން ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ރަސްމީ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ކަންތައްތައް ލީބިޔާގެ ބިޑުގައި ފުރިހަމަ ނުވާތީއެވެ.
މިއަހަރުގެ މި މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވާނީ 2007 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓު މަހުގައި ފީފާގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ތިބި 208 ޤައުމީ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުގެ ތެރެއިން 204 ޤައުމުގެ މެދުގައި ކުޅެވުނު ކޮލިފައިން މެޗުތަކުގެ މަރުޙަލާ ކަޑައްތުކޮށް،
އެހެން ކަމުން 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ސަމަރ އޮލިމްޕިކްސްގައި ބައިވެރިވި ވަރަށް ގިނަ ޓީމު ފީފާ ވޯލްޑްކަޕްގެ އެކި މަރުޙަލާތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ.
އެހެން ކަމުން ވޯލްޑްކަޕް ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތެއް އިންތިޒާމު ނުކުރާ ހަމަ އެކަނި ސަރަޙައްދީ ފުޓުބޯޅަ ޖަމްޢިއްޔާއަކީ އޯޝަނިޔާ ފުޓްބޯލް ކޮންފެޑެރޭޝަނަށް މިހާރުވަނީ ވެފައެވެ.
18 ވަނަ ފީފާ ވޯލްޑްކަޕްގެ ޗެންޕިއަނުން ކަމުގައިވާ އިޓަލީ މި މުބާރާތުގައި ކުޅޭނީ ޑިފެންޑިންގ ޗެންޕިޔަނުންގެ ގޮތުންނެވެ.
އެއީ 2010 ވަނަ އަހަރުގެ އެފްރިކަން ކަޕް އޮފް ނޭޝަންސްގެ ކޮލިފައިން އާއި ވޯލްޑްކަޕްގެ ކޮލިފައިން އެފްރިކާގައި ބާއްވާފައިވަނީ އެއް ކޮލިފައިންއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވާތީއެވެ.
މި ފަހަރުގެ މުބާރާތުގައި ވެސް ޑިފެންޑިންގ ޗެންޕިޔަނުންނަށް އޮޓޮމެޓިކް ޖާގައެއްދޭ ގޮތަކަށް ހަމަޖެހިފައެއް ނުވެއެވެ.
ސިކްލް ސެލް ބަލި ނުވަތަ ސިކްލް ސެލް އެނީމިޔާ އަކީ ލޭގެ ހީމަގްލޯބިން ގައިވާ އާދަޔާ ޚިލާފު އުނިކަމެކެވެ.
މިއީ ލޭގެ ރަތް ސެލް ތަކުގައި ހިމެނޭ މާއްދާއެއްކަމަށްވާ ހިމޮގްލޮބިން އުފެދުމުގައި ހުންނަ އުނިކަމެއްގެ ސަބަބުން،
މިގޮތަށް ދިމާވަނީ ހިމޮގްލޮބިން ގައި ހިމެނޭ ގްލޮބިން އުފެދުމަށް ބޭނުންވާ ޑީއެންއޭގެ ބައިތައް ތަރުތީބުވެފައި ހުންނަ ހުރުން،
ލޭގެ ރަތް ސެލްގައި ހުންނަ އާދަޔާ ޚިލާފު ހީމަގްލޯބިން ގެ ސަބަބުން ރަތް ސެލްގެ ބައްޓަށް "ރާވަޅި" ނުވަތަ "ބަޅުވަޅި" އެއްގެ ބައްޓަމަށް ނުވަތަ "ހަނދުފަޅި" އެއްގެ ބައްޓަމަށް ބަދަލުވެއެވެ.
ބެލެވޭގޮތުގައި މިކަން މިގޮތަށް ދިމާވެފައިވަނީ މެލޭރިޔާ އިން ދިފާއުވުމަށްޓަކައި ގުދުރަތީ ގޮތުން އެބައިމީހުންގެ ލޭގެ ރަތް ސެލްތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލަކާ ގުޅިގެންނެވެ.
މިބީދައިން ބަދަލުވެފައިވާ ލޭގެ ރަތް ސެލް ވާރުތަކުރާގޮތް ހުންނަ ދެމީހަކު ގުޅުމުން ދުނިޔެއަށް އަންނަ ކުއްޖަކީ ގަރުބަތީއްސުރެ،
ލޭގެ ގުރޫޕް ކަނޑައަޅަނީ އުފެދުމުގައި ލޭގެ ރަތް ސެލްގެ ސަތަހައިގައި ހުންނަ އެންޓިޖަން ތަކާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
ބައެއް ވައްތަރުގެ އެންޓިޖަންތައް ލޭގެ ރަތް ސެލް ނޫން އެހެން ސެލްތަކުގެ ސަތަހަައިގައި ވެސް ހުރެދާނެއެވެ.