polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
3 ނޮވެމްބަރުގެ ޢުދުވާނީ ހަމަލާގެވަގުތުގައި ހޮސްޕިޓަލުގައި ހުންނަވައިގެން އެތަނަށް ޒަޚަމްވެގެން ގެންދެވުނު މީހުންނަށް އެހީތެރިވެވަޑައިގެންނެވުމުގައި އަދާކުރެއްވި މުހިންމު ދައުރު ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ޚާލިދު ޢަބްދު ރިޓަޔަރ ކުރެއްވީ ޢުމުރުފުޅުން 36 އަހަރުގައެވެ.
ދުނިޔޭގައި ވޮރަންޓް އޮފިސަރުންގެ ރޭންކު ފުރަތަމަ ބޭނުން ކުރެވުނީ އިނގިރޭސި ރޯޔަލް ނޭވީ ގައެވެ.
ވޮރަންޓް އޮފިސަރުންނަކީ ނަންކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރުން އިންގެ ތެރެއިން ދިގު މުއްދަތެއްގައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ފަންނީ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރުންނާއި އެންސީއޯއިންނާ ދެމެދުގައިވާ ބައެކެވެ.
ނޫނީ ދިގު މުއްދަތެއްގައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ސަބަބުން ފަންނީ ތަޖުރިބާކާރުންނެވެ.
އަދި ކޯސްޓްގާޑު ފަހަރުގެ ކެޕްޓަނުންނާއި އާމަޑް ވެހިކަލްތަކުގެ ޑްރައިވަރުންނާއި ކުޅަދާނަ އިންޖިނިއަރުންނާއި ޑޮކްޓަރުންވެސް އެބަތިއްބެވެ.
އަސްކަރީ ޤާނޫނު ގެ ދަށުން ފުރަތަމަ ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ރިޓަޔަރ ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި 3 ވޮރަންޓް އޮފިސަރުން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.
އެއީ ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވި އެއް ބޭފުޅަކާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 ގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވި ދެ ބޭފުޅެކެވެ.
ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 ޙަސަން އަބޫބަކުރު އަދި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 ޢަލީ ޙުސައިން އެވެ.
ދުނިޔޭގެ އެކިއެކި ޤައުމުތަކުގެ ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ވޮރަންޓް އޮފިސަރުންނާ ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ޒިންމާތަކާއި ވާޖިބުތައް ތަފާތެވެ.
ފްރާންސްގައި އެޖްޓަންޓް ޖެނެރަލުންނާއި މޭޖަރ ރޭންކުގެ އޮފިސަރުންނާ ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ޒިންމާތަކާ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ވޮރަންޓް އޮފިސަރުންނާ ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ޒިންމާތައް އެއްވަރެވެ.
ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ޚާލިދު ޢަބްދު ސިފައިންގޭގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވި ދާއިރާތަކުގެ ތެރޭގައި ޔުނިފޯމް ސެކްޝަނާއި،
ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ޚާލިދު ޢަބްދު ރިޓަޔަރ ކުރައްވާއިރު ޚިދުމަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ އެމް.
އެފްގެ ވޮރަންޓް އޮފިސަރުން ލީޑަރޝިޕްގެ ފަންޑަމެންޓަލްސްތަކަށް އިތުރަށް އަހުލުވެރިކޮށް ފަސޭހަކަމާއެކު އެކަންކަން އަމަލީގޮތުން ތަންފީޒްކުރުމަށް ދަސްކޮށްދިނުމަށް އެމް.
މި ސިމްޕޯޒިއަމް ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފުވެރިކޮށް ދެއްވީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ރައީސް އަލްފާޟިލް އަބްދު ޝާހިދުއެވެ.
މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސްގެ ނަން-ކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރ ކޯރ ތަރައްޤީ ކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ކުރުމަށް އެން.
ދިވެހި ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 އަށްވުރެ ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ސީނިއަރ އެވެ.
ވޮރަންޓް އޮފިސަރުންގެ ރޭންކް ފުރަތަމަ އުފެއްދީ އިނގިރޭސި ސިފައިންގެ ތެރޭގައި މީލާދީން 13 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ.
ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާއިން އިރުޝާދުދޭގޮތުގައި މައިމީހާގެ ކިރަކީ ތުއްތު ދަރިފުޅަށް އެންމެ ރަނގަޅު ކާނާއެވެ.
އަދި ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ފުރަތަމަ 6 މަސް ދުވަހުގައި ހަމަ އެކަނި ގާތުން ކިރު ދިނުމަށް ވަނީ ބާރު އަޅާފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގައި އިތުރު މަޢުލޫމާތާއި ގާތުން ދިނުމުގެ މުހިއްމުކަން ވިސްނައިދިނުމަށް ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާއިން އިލްތިމާސް ކުރެއެވެ.
ގާތުން ކިރު ދިނުމަކީ ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ކާނާ ފޯރުކޮށްދިނުމަގައި ޤުދްރަތީ ގޮތުން ހަމަޖެހިފައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ.
މިގޮތުން މައިމީހާގެ ކަށިތައް ވަރުގަދަކޮށް އޯވަރީއަށާއި އުރަމައްޗަށް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
ތުއްތުދަރިފުޅަށް ގާތުން ކިރު ދިނުމުން ކުރާ ފައިދާތަކުގެ ތެރޭގައި ބަނޑާއި ގޮހޮރުގެ މައްސަލަތަކުންނާއި ޚާއްޞަކޮށް ބޭރަށް ހިންގުމުން އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމަށާއި ކަންފަތަށް ޖެހޭ ބަލިތަކުން ދިފާޢުކޮށް ހަމައެއާއެކު ހަކުރުބައްޔާއި ހަމުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އެތައް ގުނައަކަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ.
ތުއްތުދަރިފުޅު ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމާއި ވިދިގެން މަސްތުރަވުމަށްފަހު މައިމީހާގެ ލޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދެ ހޯރމޯނެއް ކަމުގައިވާ އީސްޓްރޮޖަންއާއި ޕްރޮޖެސްޓެރޯން ހުންނަ ޢަދަދު ކުއްލިއަކަށް ދަށަށްދާ ގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު ޕްރޮލެކްޓިން އޭ ނަމަކަށް ކިޔާ ހޯރމޯނެއް ލޭގެތެރޭގައި އިތުރުވާން ފެށުމުގެ ސަބަބުން ކިރު އުފައިދައިދިނުމަށް މަގު ފަހިވެގެން ދެއެވެ.
އެއަށްފަހު އުރަމަތީގައި ހުންނަ ޚާއްޞަ ސެލްތަކެއް ކަމުގައިވާ އެސިނީ ސެލްސް ތަކުން ކިރު އުފައްދައިދީ އުރަމައްޗަށް ކިރު ޖަމަޢުވާގޮތް ވެއެވެ.
ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ކައިރިން ދޭންފެށުމުގެ ގޮތުން އެދަރިފުޅުގެ އަނގަ އުރަމަތީގައި ޖެހުމަށްފަހު މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދައިދޭ ހޯރމޯނެއް ކަމުގައިވާ އޮކްސިޓަސިންގެ ސަބަބުން އުރަމަތިން ކިރު އަންނަން ފަށައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ތުއްތު ދަރިފުޅު ރޯ އަޑަށާއި އަދި ދަރިފުޅަށް ކިރު ދިނުމަށް ހިތަށް އެރުމުން ކިރު އަންނަން ފަށައެވެ.
މިހެންވަނީ ތުއްތުދަރިފުޅު ކިރުބުއިމަށް ދަމާލާކޮންމެ ފަހަރަކު ސިކުނޑިއަށް ކިރުބޯންފެށިކަމުގެ މެސެޖުގޮސް ،
އުރަމަތީގައިވާ ކިރު ހުސްވަންދެން ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ނުބޮވޭކަމަށް ބެލެވޭނަމަ ކިރު ނަގަން ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ މެޝިން ނުވަތަ އަތުން އުރަމަތި މަސާޖް ކޮށްގެން އުރަމަތީގައި ވާ ހުރިހާ ކިރެއް ހުސްކޮށްލަންވާނެއެވެ.
ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ގާތުން ކިރުދޭ ވަގުތުގައި މަޑުމައިތިރި މިޔުޒިކެއްޖެހުމުންވެސް ގިނައިން ކިރު އުފެދުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
ތުއްތުދަރިފުޅު އުފަންވުމަށްފަހު ފުރަތަމަ ދިހަދުވަސް ތެރޭގައި އުރަމަތިން އުފައްދައިދޭނީ ކޮލޮސްޓްރަމް ނަމަކަށްކިޔާ ރީންދޫ ކުލައިގައި ހުންނަ މާއްދާއެއްއެކުލެވޭ ކިރެކެވެ.
އެއަށްފަހު ދެންއަންނަ ހިންޑްމިލްކަކީ ތުއްތުދަރިފުޅު ހެދި ބޮޑުވުމަށްބޭނުންވާ ވަރަށް ގިނަޢަދަދަކަށް ފެޓްސްހިމެނޭ އެންމެ ފުރިހަމަކާނާއެވެ.
ގާތުންދޭކޮންމެ ފަހަރަކު އެއް އުރަމަތީގައިވާ ކިރު އެއްކޮށް ހުސްވަންދެން ތުއްތު ދަރިފުޅަށް ދިނުން ވަރަށް މުހިއްމެވެ.
އަދި އެދަރިފުޅު އުފެދި ބޮޑުވުމަށްޓަކައި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައްކަމުގައިވާ ޕްރޮޓީން، ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް، ފެޓްސް،
މީގެ އިތުރުން އެކިވައްތަރު ވައްތަރުގެ ބަލިތަކުން ދިފާޢުކޮށްދިނުމުގެ ބާރު މައިމީހާގެ ކިރުގައި އެކުލެވިފައިވެއެވެ.
ގާތުން ދިނުން ތަޖްރިބާ ކުރުމަކީ އެތަކެއް ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފަލަކާއި ދަރިމައިވަންތަކަމުގެ ކުލުނު އިތުރު ވެގެންދާ ކަމެކެވެ.
ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި ރައްޓެހިން އަދި ޞިއްޙީ އެހީތެރިންގެ ފަރާތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު އަދި ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
އެސްޓްރޮނޮމިކަލް އިމޭޖިންގ ގެ ނަމުންވެސް ނަންދެވިފައިވާ އެސްޓްރޮނޮމިކަލް އިމޭޖިންގ އަކީ ފަލަކީ ތަކެތި،
ސެލެސްޓިއަލް އިވެންޓް ނުވަތަ ރޭގަނޑުގެ އުޑުމަތީގެ ސަރަހައްދުތަކުގެ ފޮޓޯ ނުވަތަ ތަސްވީރު ކުރުމެވެ.
ފަލަކީ އެއްޗެއް ގެ ފުރަތަމަ ފޮޓޯ ނަގާފައިވަނީ 1840 ވަނަ އަހަރު ނަމަވެސް ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން ތަފްސީލީ ސްޓެލާ ފޮޓޯގްރަފީގެ ފުރުސަތު ލިބުނީ 19 ވަނަ ގަރުނުގެ ފަހުކޮޅުގަ އެވެ.
އަދި ޕްލެނެޓް ފަދަ ދިގުވެފައިވާ ތަކެތީގެ ތަފްސީލުތައް ރެކޯޑް ކުރުމުގެ އިތުރުން މިޒަމާނުގެ އެސްޓްރޯފޮޓޯގްރަފީގައި އިންސާނާގެ ލޮލަށް ނުފެންނަ ތަކެތި ކަމަށްވާ ފަނޑު ތަރިތަކާއި ނެބިއުލާތަކާއި ގެލެކްސީތައް ތަސްވީރު ކުރުމުގެ ގާބިލްކަން ލިބިގެންދެއެވެ.
މިކަން ކުރެވެނީ ފިލްމާއި ޑިޖިޓަލް ކެމެރާތަކުން ވެސް މި ދިގު މުއްދަތުގައި ފޮޓޯން ޖަމާވެ އެއްކޮށްލެވޭތީ ދިގު މުއްދަތަކަށް އެކްސްޕޯޒްކޮށްގެންނެވެ.
ދިގުދެމިގެންދާ އެކްސްޕޯޝަރ-ޓައިމް ބޭނުންކޮށްގެން ފޮޓޯގްރަފީ ކުރުމުން ޕްރޮފެޝަނަލް އެސްޓްރޮނޮމިކަލް ރިސާޗްގެ ދާއިރާއަށް އިންގިލާބެއް އައިސް،
ފޮޓޯ ޕްލޭޓްތަކުގައި ތަސްވީރުތައް ރެކޯޑް ކުރުމަށްޓަކައި މުހިންމު އަދި އަބަދުވެސް ބޮޑެތި އޮޕްޓިކަލް ޓެލެސްކޯޕްތައް އުފެއްދީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ބޮޑެތި ކެމެރާތަކެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
އުޑުމަތީގެ ސާވޭތަކާއި ތަރި ގިންތިކުރުމުގައި އެސްޓްރޯފޮޓޯގްރަފީގެ ކުރީގެ ދައުރެއް އޮތް ނަމަވެސް ވަގުތު ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްގެ ވަކި ދާއިރާތަކަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އިތުރު ތަޖުރިބާކާރު ސާމާނާއި އުކުޅުތަކަށް ޖާގަ ދީފައިވާއިރު،
އި ޑިޖިޓަލް އިމޭޖިންގ ޑިވައިސްތަކުން ވެސް ދިގު މުއްދަތަކަށް އަލި ފޮޓޯން ޖަމާކުރެވޭތީ ފަލަކީ ފޮޓޯގްރަފީގައި ދިގު އެކްސްޕޯޝަރ ބޭނުންކުރެއެވެ ބޭނުންކުރަމުންދާ ޕްރައިމަރީ އޮޕްޓިކްސް ގެ ދިގުމިން އިތުރުކޮށްގެން އާބަން ސަރަހައްދުތަކުން އަލި ތަޣައްޔަރުވުން އުފައްދާތީ ގިނަ ފަހަރަށް ފަލަކީ އިމޭޖިންގ ކުރާ އިކުއިޕްމަންޓްތަކާއި އޮބްޒަވޭޓަރީތައް ދުރު ތަންތަނުގައި ބަހައްޓައިގެން ފިލްމު ނުވަތަ ޑިޓެކްޓަރުތައް
މިގޮތުން ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންގެ އަތުގެ އިގިލިތަކާއި އަތްތިލައިގައި ތުރުތުރުއެޅުން ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވޭނެއެވެ.
ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ސަލާމްކުރުން ފަދަ ހަރަކާތްތައް ފުރިހަމަ ކުރުމުގައި އުދަގުލާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ.
ބަލިޖެހިފައި ތިބޭމީހުންނަށް ކޮޅަށް ހުންނައިރު ހަމަހިފަހައްޓަން އުދަގޫވުމަކީ ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ.
މިބަލި ޖެހުމުން އަހަރެމެންގެ މާބޮޑު ބާރަކާ ނުލާ ނުވަތަ އެނގުމަކާ ނުލާ އުޓޮމެޓިކުން ކުރެވޭ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓުމަކަށް އާދެއެވެ.
އަނެއް ބައި ފަހަރު ވާހަކަ ދައްކަން ފެށުމުގެ ކުރިން ބުނަންބޭނުންވާ އެއްޗެއް ބުނަންނޭގި ޝައްކުވެފައި ހުރެދާނެއެވެ.
ފަޟީލަތުއްޝައިޚުލް މަރްހޫމް ޙުސެއިން ޞަލާހުއްދީން ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި ފަރިއްސަކީ ދިވެހިންގެ މީހުންގެ ކަންފަތަށްއަރާ،
ފަރިއްސާ މެދު ނަޒަރު ހިންގާއިރު އެއީ ވަރަށް ކުރިއްސުރެ ދިވެހިން ކިޔައި އުޅުނު އެއްޗެއްކަން އެނގެއެވެ.
މައުޟޫއަށް ބަލާއިރު ހަޖޫ ކިޔުމާއި ސަމާސާ ކުރުމުގެ ގޮތް ވަރަށް ބޮޑަށް ފަރިހީގައި ފެންނާން ހުރެއެވެ.
އެ އޮށްތައް ކަނޑާއި ވައިގެ ޒަރީއާއިން ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ވާސިލްވެ އެކި ވައްތަރުގެ ގަސް ފަޅައި ހެދެއެވެ.
ހަމަ އެހެންމެ ރޫމީންގެ ރަސްކަމުގެ ބާރު އޮތް ސަރަހައްދުތަކާއި ފާރިސީންގެ ސަގާފީ ގުޅުންތައް އޮތް ސަރަހައްދުތަކުގައި މިދޫނީގެ ވާހަކަތައް ކިޔައި އުޅެއެވެ.
މީގެ 2300 ވަރަކަށް އަހަރު ކުރީން ޔޫގެންޑާގެ ސަރަހައްދުގައި ވަޒަންވެރިވެފައިވަނީ ޝިކާރަކުރާ މީހުންނެވެ.
އަދި ޒަމާނާއެއްގޮތަށް ކަންތައްތައް ބަދަލުވެ ތަރައްޤީވަމުން ދިޔަނަމަވެސް ކުރީގެ ސަޤާފަތް ދަމަހައްޓަން ނުހަނު ބޭނުންވިއެވެ.
ރައިވެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް ޒަމާނުގެ ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކަށް ބަދަލުކުރިއަސް ރައިވެރިކަމުގެ ސަޤާފީގޮތްތައް އޭނާ ދެމެހެއްޓިއެވެ.
ޔޫސުންބެ ބުނުއްވި ގޮތުގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ރައިވެރިކަން ގިނަ ދުވަސްތަކެއްގައި ކުރެވުނު އެއް ސަބަބަކީވެސް އެއީއެވެ.
ގުޑިއަށް ބޭނުންހާ އެއްޗެއް ލައްވާ ހިތުހުރިގޮތަކަށް ކަންތައްތައް ކުރުމަކީ ރާރުއްތައް ހަލާކުވެދާ ކަމެއްކަމަށް ޔޫސުންބެ ބުނުއްވިއެވެ.
އުމުރުން އެންމެ 15 އަހަރުގައި ފެށި އެމަސައްކަތް އޭނާ މިހިސާބަށް ކުރީ ހަމައެކަނި ލިބޭ އާމުދަނީއަކަށް ބަލައިގެންނެއް ނޫނެވެ.
ކުރާނެ މީހަކު ނެތި އެމަސައްކަތް އުވި ދިއުމަކީ ކޮޅުނެތްކޮޅަށް ދެރަވާންޖެހޭވަރު އަދި ލަދުގަންނަން ޖެހޭވަރުގެ ކަމެކެވެ.
ހިނިތުންވުމާއިއެކު މީހުންނާ ބައްދަލުކުރާގޮތުން ޔޫސުންބެ ދުލުން ނުބުނާ ކިތަންމެ މެސެޖެއް އެހެން މީހުންނަށް ލިބޭނެއެވެ.
ޔޫސުންބެ ފުރަތަމަ ރާވެރިކަމުގެ މަސައްކަތަށް ނިކުތީ ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން ވަރަށް ޅަ ޢުމުރުގައެވެ.
އެކަމަކު އަދިވެސް ޔޫސުންބެ ކުރިގޮތަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި އެހިތްވަރާއެކު އެމަސައްކަތް ކުރެވެމުންދާތީއެއް ނުފެނެއެވެ.
އެރޭންކްގެ ތެރެއިން އެންމެ ސީނިއަރ އެޕޮއިންޓްމަންޓް ކަމުގައިވާ ކޮމާންޑް ސާރޖަންޓް މޭޖަރ އޮފް އެމްއެންޑީއެފް އަށް މީހަކު އެޕޮއިންޓް ކުރެވޭނެއެވެ.
ސީނިއަރ އެންލިސްޓެޑް ލީޑަރުންނަކީ ފަސްޓް ސާރޖެންޓުންނާއި ސާރޖެންޓް މޭޖަރުންނާއި ކޮމާންޑް ސާރޖެންޓް މޭޖަރުންނެވެ.
އޮސްޓްރޭލިއާގެ އަސްކަރިއްޔާގައި އެންސީއޯ އިން މަސައްކަތްކުރަނީ ފިޒިކަލް ޑިއުޓީތައް އަދާކުރުމުގަޔާއި މެނޭޖްމަންޓްގައެވެ.
އޮސްޓްރޭރިއާ ސިފައިންގެ ތެރޭގައި އޮފިސަރުން މަސައްކަތްކުރަނީ އިދާރީ މަސައްކަތް ހިމެނޭ ޑިއުޓީތަކުގައި އެންސީއޯއިންގެ އަޚްލާޤް ދެމެހެއްޓުމަށް ޔަޤީން ކުރުމަށެވެ.
ސީނިއަރ އެންސީއޯއިން އެމީހުންގެ ދަށުގައި މަސައްކަތްކުރާ ސިފައިންގެ މަސައްކަތް ބަލާ ޔަޤީންކުރަމުންދާނެއެވެ.
ބައެއް ޤައުމުތަކުގެ އަސްކަރިއްޔާތަކުގައި އެންސީއޯ ކޯރ ގެތެރޭގައި ހުރިހާ ގްރޭޑެއްގެ ކޯޕްރަލުންނާއި ސާރޖެންޓުން ހިމެނެއެވެ.
ކަނޑުގެ ސިފައިން އިންނަށް ބަލާއިރު ހުރިހާ ގްރޭޑެއްގެ ޕެޓީ އޮފިސަރުންވެސް ހިމެނެނީ ނޮން ކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރުންގެ ތެރޭގައެވެ.
އެންސީއޯއިންނަށް ބޭނުންވާ ތަމްރީނާއި ތަޢުލީމް އަދި ބޭނުންވާ ލީޑަރޝިޕް އާއި މެނޭޖްމަންޓް އަދި ޚިދުމަތަށް ޚާއްޞަ،
ރާނީގެ އަމުރުތަކާއި ޤާނޫނުތަކުގައިވާ ކެނެޑާގެ ލަޝްކަރުގައި ނޮން ކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރުން ކަމަށްބުނަނީ "ކޯޕްރަލް ނުވަތަ ސާރޖަންޓް ރޭންކްއަކީ ކެނެޑާގެ ލަޝްކަރުގެ މެންބަރުންގެ ރޭންކްތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ބައެއް" ކަމަށެވެ.
އެއީ ރެކްރޫޓު ކުރެވޭ ސިފައިންގެ މީހާއިން ފެށިގެން ޗީފް ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގެ މަޤާމާހަމައަށް ތިބޭ މީހުންނެވެ.
އޭރިއާ ކޮމާންޑް ތަކަށާއި ސިފައިންގެ ބޮޑެތި ކޮމްޕޯނަންޓްތަކަށް 2010 ގައި ކޮމާންޑް ސާރޖެންޓް މޭޖަރުން އެޕޮއިންޓް ކުރިއެވެ.
ފަހުން އެ މަޤާމު އުވާލާ ސީނިއަރ އެންލިސްޓެޑް ލީޑަރުންގެ ގޮތުގައި އެޕޮއިންޓްމަންޓެއް އުފައްދާ 2011 ގައި މަޤާމު ހަވާލުކުރިއެވެ.
ސިފައިންގެ ތަމްރީނު މަރުކަޒެއް ކަމަށްވާ ގިރިފުށީގައި އެންސީއޯ އެކެޑެމީއެއް 2009 ފެބްރުއަރީ 1 ވަނަ ދުވަހުވަނީ ހުޅުވާފައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަސްކަރިއްޔާ "މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސް" ގައި ނޮން ކޮމިޝަންޑް އޮފިސަރުންގެ ވަކި ކޯރ އެއް އުފެދުނީ 2010 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
އެންސީއޯ ކޯރ ވަކިވެގެން ދިޔައީ އޮފިސަރ ކޯރ އާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ކޯރ އަދި އެންލިސްޓެޑް ކޯރ އުފެދުމާހަމައިންނެވެ.
ނިއު ސައުތު ވޭލް ޕޮލިސް ފޯސްގައި އެންސީއޯއިން މަސައްކަތްކުރަނީ ސުޕަވައިޒްކުރުމާއި ވިލަރެސް ކުރުމުގެ ދައުރެކެވެ.
އެންއެސްޑައިބްލިއު ޕޮލިސް އޮފިސަރުންނަކީ ކޮމިޝަނަރގެ އަތުން ސިއްކަ ޖަހާ ހަވާލުކުރެވޭ ވޮރަންޓް އެޕޮއިންޓްމަންޓެކެވެ.
ލިނިޝް ޑިފެންސް ފޯސް ގައި އެންސީއޯ ހިމެނެނީ ސާރޖަންޓް މޭޖަރ އިން ފެށިގެން ކޯޕްރަލް ރޭންކާ ހަމައަށެވެ.
މިއުޒިކީ ކަފިތަކުގެ ތެރެއިން ޢަބުދު ވަހީދު އަށް އެންމެ ބޮޑަށް ވަދެވިފައިވަނީ ދެވައްތަރުގެ ބެރުޖެހުމުގެ ތެރެއަށެވެ.
އުމުރުން 19 އަހަރުގައި ޒަވާޖީ ހަޔާތެއް ފެށި ޢަބުދު ވަހީދު ރަށުގައި ބެރުޖެހުމުގައި ހޭދަކޮށްފައިވަނީ 7 އަހަރު އެވެ.
ޢަބުދު ވަހީދު އަށް މާލޭގައި މިދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވީ ބޯކޮށާ އަހުމަދު ވަޙީދުގެ ސަބަބުންނެވެ.
އަބުދު ވަހީދު ވަނީ މިއުޒިކީ ހުނަރުތައް ދަސްކޮށް ދިނުމަށް ރާއްޖޭގެ ތަފާތު ރަށްތަކަށް ޒިޔާރަތްކޮށްފައެވެ.
އެއީ ޖިންސީ ޣަރީޒާ އާއި ގުޅޭ ވާހަކަތައް އާންމުކޮށް ދެއްކުމަކީ ގިނަ މީހުންގެ ތަބީޢަތާއި ދުރުކަމަކަށް ވާތީ އެވެ.
ބައެއް ޞިއްޙީ މާހިރުން ބުނާގޮތުގައި ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން ދަށްވުމުގެ ޝަކުވާ އަކީ އެންމެ ގިނަ ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި އަރާރުންވެ،
ބައެއް މީހުންގެ ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އާދައިގެ ވަރެއްގައި ހުންނައިރު އަނެއް ބައި މީހުންގެ ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އާދަޔާ ޚިލާފަށް މަތިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މިފަދަ މީހުންނަކީ "ހައިޕޯއެކްޓިވް ސެކްސުއަލް ޑިޒަޔަރ ޑިސްއޯޑަރ" ނުވަތަ " ޖިންސީއެދުންވެރިކަމާއި ޝައުގުވެރިކަން ކުޑަވާ ބަލި" ހުންނަ މީހުންނެވެ.
ވާދޫ ގައްދަނޑު މަނިކުފާނަކީ ފުވައްމުލަކު އެދުރުއެދުރުންގެ ކިބައިން ޢިލްމު އުނގެނިވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ހުވަދޫ ވާދުވަށް ވަޑައިގެން މަޝްހޫރު ވާދޫ ދަންނަކަލޭގެފާނުގެ ޢިލްމީދަންމަރުގެ އަލިކަން ފަނޑުވިޔަނުދެއްވައި ހިފެހެއްޓެވި ޢިލްމުވެރި ވިސްނުންފުޅު ތޫނު ޢިލްމުވެރިޔާ އެވެ.
ކުދީންނަށް ޢިލްމު އުނގަންނައިދެއްވުމުގެ އިތުރަށް ބޮޑެތި މީހުންނަށް ވެސް ޢިލްމީ މައިދާން އިތުރަށް ފުޅާކޮށްދެއްވި އެވެ.
އެ ދުވަސްވަރުގެ ރަސްކަމުގެފަރާތުން ގައްދަނޑު މަނިކުފާނާއި ވާދޫގެވެރިކަން މަތިކުރެއްވި ފަހުން ވެސް ތަޢުލީމީ ޚިދުމަތުގައި އޭނާ އުޅުއްވިކަމަށް ހުވަދޫ ތިނަދޫ ޖަނަވަރީގޭ ޙަސަން ޙިލްމީގެ ލިޔުއްވުންތަކާއި ހުވަދޫގެ ޚާއްޞަކޮށް ވާދޫގެ ހަރުދަނާ މުސްކުޅިންގެ ފަރާތުން ކުރިއްސުރެ އެނގެއެވެ.
ގައްދަނޑު މަނިކުފާނަކީ ވާދޫގެ ތާރީޚުގައި އެ ރަށު އެންމެން ބޯލެނބި އެންމެން އިޙުތިރާމްކުރި ހަމައެކަނި އެރަށުގެވެރިޔާ ކަން ވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
"ވާދޫއަށް އެރި ފުރޭތަ ސައިޒަށް ކަނޑައިލެއްވި" މަޝްހޫރު ޢިލްމުވެރިޔާ ވާދޫ ގައްދަނޑު މަނިކުފާނަކީ އޭނާގެ ދުވަސްވަރު މާލޭގެ ރަސްކަމުގައި ތިއްބެވި ރަސްކަލުންނާއި ރަސްކަމުގެ ބޮޑުންނާއި ހުވަދޫ ވާރުވެރިކަންކުރެއްވި ހުރިހާ ފަރާތްތަކާ ދެކުނު ތިން އަތޮޅުގެ ކަމުވޮށިންނާ ވެސް ގުޅުންބޮޑު ހަރުދަނާ ބަސްވިކޭ ބޭފުޅެކެވެ.
ދިމާވާ ބޮޑު ކަންކަމުގައި އޭނާ ދެއްވާ މަޝްވަރާއާއި ނަޞޭޙަތް "ކަމުފޮޅައި ދިޔަ" ދުރު ވިސްނިވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ދިވެހިތާރީޚުގެ ތަފާތު ގިނަ މަޢުލޫމާތްތަކެއް ހޯއްދެވި މުއައްރިޚު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ އަކީ ގިނަ ދިމަދިމާއަށް ވަޑައިގެން ތަފާތު މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ.
އެކި ރަށްރަށަށް ދަތުރުކޮށް އެކި މީހުންގެ ގާތުން އެކި ވާހަކަ އަހައިގެން ރާއްޖޭގެ ބޮޑުދަރިކޮޅެއް ލިޔުމަކީ އެދުވަސްވަރު އެއްވެސް މީހަކަށް ފަސޭހަވާނޭ ކަމެއްނޫނެވެ.
ކަން މިހެންހުރުމުން އެ މުއައްރިޚު ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވުމާ ހަމައަށް ވެސް ކުރިން ދެންނެވި އިސްދޫ ދަރިކޮޅުގެ ވަކިވަކި ޢާއިލާތައް ހޯއްދެވުމަށް ނުވަތަ އެހެން ޢާއިލާއެއް ހޯއްދެވުމަށް ވިޔަސް އޭނާއަށް އުޅުއްވިފައިނުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ނަމަވެސް އިސްދޫ ދަރިކޮޅު ނުވަތަ އެ ދަރިކޮޅުގެ ވަކި ޢާއިލާއެއް މިހާރު ލިޔާ މީހަކަށް އެ މުއައްރިޚު ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުއްވުންތަކުގެ އަލީގައި ވަރަށްބޮޑު ފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.
އޭނާގެދަރިކަލުން ކޮނޑޭ ޢަލިމަނިކުފާނުގެ ރަށަކަށް ވާނީ ކޮން ރަށެއްތޯ ބެއްލެވުމަށް "ރަށް ސާބިތުކުރާ ފޯމު" ހުށަހެޅުއްވުމުގެ ކަންތަކާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގާތް ބޭފުޅަކު އުޅުއްވަނިކޮށް އަނެއްކާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގާތް އެހެން ބޭފުޅަކު ވެސް އެފަދަ ފޯމެއްގެ ކަންތަކާ އުޅުއްވާކަމަށް ވެއްޖެ އެވެ.
ފަދަ ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ރަށަކަށް ވާނީ ކޮން ރަށެއްތޯ ބައްލަވަން ބޭނުންފުޅުވާނޭ ބޭފުޅަކު ހުންނެވުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ތާރީޚުން އެގޭގޮތުގައި އިބްރާހީމް މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ ހުންނެވީ އެންމެ ފިރިހެންބޭފުޅެކެވެ. އެއީ މުލަކު މުޙައްމަދު މަނިކުފާނެވެ. ނަމަވެސް މުލަކު "ކަރިއްޔަ" އިން ފެނުނު ލިޔުމެއްގައި ވަނީ "ބޮޑުކިލެގެފާނުގެ ދަރީނީ،
ދެއްވަދޫ މީހުން" މިފަދައިންނެވެ. އަދި މިހައިތަނަށް ބޮޑު ޢާއިޝާފާނުގެ ދަރިކޮޅު ހޯދައި ބެލިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުގެ ދަރިކޮޅު ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުގެ ތިއްބެވިކަން އަދި އެގި ސާބިތުވެފައި ވަނީ 4 ބޭފުޅުންނެވެ. އެއީ ޙަސަން މަނިކުފާނާއި،
ޢަލިމަނިކުފާނެވެ. އަދި ކޮނޑޭ މޫސާ މަނިކުފާނާއި އާމިނާ މަނިކެފާނެވެ. ޙަސަން މަނިކުފާނުގެ ދަރިކޮޅުވަނީ "ހުޖުބު" ވެފައެވެ. ޢަލިމަނިކުފާނާއި އާމިނާ މަނިކުފާނުގެ ދަރިކޮޅު އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. މިއަދާ ހަމައަށް ފާހަގަކުރެވެނީ މޫސާ މަނިކުފާނުގެ ދަރިކޮޅެވެ. އެއީ ދައިގަނޑު ގަނޑުވަރު މުޙައްމަދު މަނިކުފާނާއި ކޮނޑޭ ޢަލިމަނިކުފާނެވެ. މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުގެ ދަރިކޮޅުވެސް ވަނީ "ނަޑާލި" ވެފައެވެ.]
ކުރިން ވެސް އަޅުގަނޑު ދަންނަވައިފައިވާނޭ ފަދައިން މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ ފިރިހެން ބޭފުޅަކަށް "މަނިކުފާނު" ކިޔާފައި އަންހެން ބޭފުޅަކަށް މަނިކުފާނެއް ނެތް "ފާނު" ނުކިޔާނެއެވެ.
ބޮޑު ކިލެގެފާނުގެ ޢާއިޝާ މަނިކުފާނުގެ ނަމުގެ ކުރިއަށް މީހުން "ބޮޑު" ކިޔާފައި ވަނީ އެއް ގެއެއްގައި ނުވަތަ އެއް ޢާއިލާއެއްގައި ދެ ޢާއިޝާ މަނިކުފާނު އެއް ދުވަސްވަރެއްގައި ތިއްބެވީމައެވެ.
އެއީ މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނާ އެއްބަނޑު އެއްބައްޕަ ޢާއިޝާ މަނިކުފާނާއި މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން ޢާއިޝާ މަނިކުފާނެވެ.
"ފަތްތޫރަ"އިގެ ބައެއް ޢަދަދުތަކުގައި "އިސްދޫ ދަރިކޮޅުގެ ފެށުން" މި ސުރުޚީގެ ދަށުގައި ދިވެހި މުއައްރިޚު އުސްތާޛު މަރުޙޫމް މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ ލިޔުއްވާފައި ވަނީ އިސްދޫ ދަރިކޮޅުން އޭނާއަށް އެހާތަނަށް ހޯއްދެވުނު ވަކިވަކި ބައިތަކެކެވެ.
މިހެން ދެންނެވީ އެ ދުވަސްކޮޅު އިތުރު ހޯއްދެވުމެއް ނެތް ނަމަވެސް އޭނާ އަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނޭ ބައެއް ވަނަވަރުތަކަށް ވެސް އެ ލިޔުއްވުމުގައި ބައްލަވައިފައި ނެތުމުންނެވެ.
މުއައްރިޚު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ އަކީ ދިޔަމިގިލީ ދަރިކޮޅުން ޙާޖީ ބަންޑާރައިން ފިޔަވައި އިސްދޫ ދަރިކޮޅުން ޙަސަން ރަސްގެފާނާއި އަދި މުޡުހިރުއްދީން ރަސްގެފާނުގެ ޢާއިލާއަށް ވެސް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ބުނާ ބުނުމާއި އަދި އެބުނާ ބުނުން ޤަބޫލުކުރުމާއި ނުކުރުމުގައި އެއް ގޮތްކަމެއް ނުފެނި ތަފާތު ބޮޑުވެގެންދާ ސަބަބަކީ މީހެއްގެ ރަށަކީ ކޮބައިކަމާ މެދު ޤަބޫލުކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ ކޮބައިކަން އެނގެންނެތުމުން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.
ނުވަތަ އެމީހަކާ އެމީހެއްގެ މަންމައާއި ބައްޕައާއި މާމައާއި މާފަ އާއި މުންނަ އާއި ކާފައާއި މީގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ނިސްބަތްވާ ރަށެއްތޯ މި ކަން ނިންމާނެގޮތެއް ވެސް ނޭނގޭތީ އެވެ.
ތާރީޚު ލިޔުންތެރިޔާ އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ޝާޠިރު ލިޔުއްވަނީ [ސަތާރަ ވަނަ ގަރުނުގައި ފެށިގެން ދިޔަ،
މަނިކުފާނު އަދި ރަހާ ކިޔާފައި ވެއެވެ.] އަދި ކަލަމިންޖާ، ތުއްކަލާ، ކަލާފާނު، ކަނބާފާނު، ރަހާ، ރަނާ، މަނިކުފާނު، މަނިއްޕުޅު، ގޮމާ، ދީދީ،
މިއީ ރަސްދަރިކޮޅުގެ އަމީރުންނާއި އަމީރާ އިން ނާއި އެ ދަރިކޮޅުގެ ބޭފުޅުންގެ ނަންތަކެއް ކަން ތާރީޚު ދިރާސާ ކުރުމުން ސާބިތުވާކަމަށް ވެސް ތާރީޚު ލިޔުންތެރިޔާ ޝާޠިރު ލިޔުއްވައެވެ.
ފުވައްމުލަކުގައި އުފަންވާ ބޭފުޅުންނަށް "މަނިކުފާނު" ކިޔަން ފެށުނީ މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ ދެމަފިރިކަނބަލުންނާއި އެބޭފުޅުންގެ ދަރިކަލުން މުޙައްމަދު މަނިކުފާނު ފުވައްމުލަކަށް ފޮނުވައިލެއްވުމުގެ ފަހުންނެވެ.
ދަރިކަނބަލުން ޢާއިޝާ މަނިކުފާނު ލިބިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ އެޢާއިލާ މުލަކަށް ފޮނުވައިލެއްވުމުގެ ފަހުންނެވެ.
މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ އަނބިކަބަލުން ކަނޑޫދޫ ފާޠިމާ ކަނބާފާނާއި އަދި ތުއްޕުޅު ދަރިކަލުން މުޙައްމަދު އެފަހަރު،
ދިވެހިތާރީޚު ފޮތުގައިވަނީ މުޡުހިރުއްދީން ރަދުން ޙައްޖު ދަތުރުފުޅުން އެނބުރި ރާއްޖެއަށް ވަޑައިގަތުމުން އޭނާއާއި ތުއްޕުޅު ދަރިކަލުންނާއި އަނބިކަނބަލުން ފުވައްމުލަކަށް އަރުވާލެއްވީ ކަމަށެވެ.
މުލަކު "ކަރިއްޔަ" އިން މުއައްރިޚު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ ދެކެވަޑައިގަތް ލިޔުމެއްގައި ވަނީ "ބޮޑުކިލެގެފާނުގެ ދަރީނީ،
މި ރަދުންގެ ފިރިހެންބޭފުޅަކަށް "މަނިކުފާނު" ކިޔާފައި އަންހެން ބޭފުޅަކަށް މަނިކުފާނެއް ނެތް "ފާނު"އެއް ނުކިޔާނެއެވެ.
ދެއްވަދޫގައި ބޮޑު ޢާއިޝާ މަނިކުފާނުގެ ބޭފުޅުން ތިއްބެވި ނަމަ އެ ބޭފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނޭނގުނަސް) އެ ދުވަސްވަރު ވާދޫގައި ބޮޑު ޢާއިޝާ މަނިކުފާނުގެ ބޭފުޅުން ތިއްބެވި އެވެ.
މުއައްރިޚު ލުޠުފީގެ ލިޔުއްވުމުގައި [އަދި މިހައިތަނަށް ބޮޑު ޢާއިޝާފާނުގެ ދަރިކޮޅު ހޯދައި ބެލިފައެއް ނުވެއެވެ.] މި ގޮތަށް ލިޔުއްވުމުން އެނގެނީ އެހާ ތަނަށް އޭނާއަށް އެކަމާ ނޫޅުއްވި އޮތްކަމެވެ.
ގައްދަނޑު މަނިކުފާނު ވާދޫއަށްވަޑައިގެން އެ ރަށުން ދަނޑުބިމެއް ބައްލަވައިގެން އެ ތާނގައި ގެއެއް އެޅުއްވި އެވެ.
ވާދޫގެ ކުރީގެ ޢާއިލާތަކުގެ މަޢުލޫމާތު މުއްސަނދި ބޭފުޅެއްކަމަށްވާ ވާދޫ ބިއްލޫރިޖެހިގޭ އަލްފާޟިލާ ޢާއިޝާ ދީދީ ވިދާޅުވަނީ ވެސް ގައްދަނޑު މަނިކުފާނަކީ ފުވައްމުލަކުން ވާދޫއަށް ވަޑައިގެން އެ ރަށުން ދަނޑުބިމެއް ބައްލަވައިގެން އެތާނގައި އެޅުއްވި ގޭގައި ހުންނެވި މޮޅު ބޭފުޅެކެވެ.
ތިންވަނަ ކަމަކީ މުއައްރިޚު ލުޠުފީގެ ލިޔުއްވުމުގައި [މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުގެ ތިއްބެވިކަން އަދި އެނގި ސާބިތުވެފައި ވަނީ 4 ބޭފުޅުންނެވެ. އެއީ ޙަސަން މަނިކުފާނާއި،
ޢަލިމަނިކުފާނެވެ. އަދި ކޮނޑޭ މޫސާ މަނިކުފާނާއި އާމިނާ މަނިކެފާނެވެ.] މި ގޮތަށް ހަމައެކަނި 4 ބޭފުޅުން ފާހަގަކުރެއްވީމާ އެ ހިނދަށް ހޯއްދެވުނީ 4 ބޭފުޅުންކަން އެނގެއެވެ.
ވާދޫ ގައްދަނޑު މަނިކުފާނަކީ މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ ދަރިކަނބަލުން ޢާއިޝާ މަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލެކެވެ.
ޢާއިޝާ މަނިކުފާނުގެ ފިރިކަލުންނަށް "މަނިކުފާނު" ކިޔާފައިވަނީ ރަސް ދަރިކަނބަލަކާ އޭނާ ކައިވެނިކުރެއްވުމުން ކަމަށް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ރަސްކަލެއްގެ ބޭފުޅުންނާއި ކައިވެނިފުޅުކުރައްވާ ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ނަންފުޅުތަކަށް އެ ދުވަސްވަރު އެކަހަލަ މާތްކުރުމުގެ ދަރަޖަ ގެނެވިފައި ހުރެއެވެ.
މުޡުހިރުއްދީން ރަދުންގެ ޢާއިލާ މުލަކުގައި ތިއްބެވީ އެ ދަރިކޮޅުގެ ޢާއިލީ ގެ "ދައިގަޑު ގަނޑުވަރު"ގަ އެވެ.
"ދައިގަޑު" ކިޔާ "ގެ" "ދައިގަޑު ގަނޑުވަރަށް" ބަދަލުވެފައިވަނީ ފުވައްމުލަކު ދައިގަޑު ދޮން ޢީސާ ޚަޠީބު ކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކޮޅުން ވަޑައިގަތް އިސްދޫ ޢާއިލާގެ ފެށުންކަމުގައި ހިމެނިވަޑައިގަތް އައްސުލްޠާނު ޢަލީ ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައިގަތުމާއެކު ކަމަށް މުއައްރިޚު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ ލިޔުއްވައެވެ.
މި ކަހަލަ ކަމަކާ ގާތް ބޭފުޅުންކޮޅެއް އުޅުއްވާއިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވީވަރަކުން އެ ބޭފުޅުންނަށް މަޢުލޫމާތުގެ އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ރަނގަޅުކަމަކަށް ވާނެއެވެ.
ޙަސަން މަނިކުފާނު (މުލަކު އަލްގެދަރު މިސްކިތުގެ އުތުރު ފަރާތުގައި ވެލިގަލުން ހަދާފައިހުރި ބިސްތާނައިގައި ހުރި މަހާނަ ގަލުގެތެރެއިން ކިޔަން އެނގެނީ މި ދައިގަނޑު ގަނޑުވަރު ޙަސަން މަނިކުފާނުގެ މަހާނަގައު ކަމާއި މީނާގެ ދަރިކޮޅުވަނީ "ހުޖުބު"ވެފައި ކަމަށް ލުޠުފީ ލިޔުއްވައެވެ.)
"ފަތްތޫރަ"އިގެ 25 ވަނަ ޢަދަދުން ފެށިގެން "އިސްދޫ ދަރިކޮޅުގެ ފެށުން" މި ސުރުޚީގެ ދަށުގައި މުއައްރިޚު އުސްތާޛު މަރުޙޫމް މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީ ލިޔުއްވަމުން ގެންދެވި ސިލްސިލާގައި ވެއެވެ.
އާމިނާ މަނިކުފާނު (މި ނަން ކިޔާ ބޭފުޅެއްގެ މަޢުލޫމާތެއް ނުލިބެއެވެ. މިއީ ޢާއިޝާ މަނިކުފާނަށް ވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ލިޔުމުގައި ނަމުގެ އޮޅުމެއްކަމަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ.)
"ކަރިއްޔަ" އިން ދެކެވަޑައިގަތްކަމަށް މުއައްރިޚު ލުޠުފީ ވިދާޅުވާ މި ލިޔުން ފުރިހަމައަށް ލިޔެވިފައި ނުވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔާ އުވާލައި މުޙައްމަދު ފަރީދުގެ ރަސްކަން ފެށެންދެން ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރެއްވި އިސްވެރިއަކަށް ހުންނެވީ ވެސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އެވެ.
ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދަތިތަކަކާއެކު އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އަށް ލިބިވަޑައިގަތީ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނާއިބު ރައީސް ކަމެވެ.
މިޖުމުހޫރިއްޔާ ނިމުނު އިރު ދައުލަތުގެ ވެރިންނަށް ތިއްބެވީ އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އާއި އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އެވެ.
އޭރު ސިލޯންގައި ހުންނެވި ދިވެހި ރެޕްޒެޒެންޓިވް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އަށް ބޮޑުބޭބެ ކިޔާ މުޙައްމަދު ޒަކީއާއި ދެމެދު ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކަށްފަހު،
އޭރު ވަޒީރުލް އަޢުޒަމަކަށް ހުންނެވި އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އެމައްސަލަ ވަޒީރުންގެ މަޖުލީހަށް ގެންނަވައި،
އެކަން ނާކާމިޔާބުވުމުން ސަރުކާރުން އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީއަށް އެންގެވީ ސަރުކާރުން ހުއްދަ ނުދެއްވަނީސް ރާއްޖެ ވަޑައިނުގަތުމަށެވެ.
ޞާހިބުލް މަޢާލީ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ ވެލާނާ މަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލުން ވެލާނާގޭ މުޙައްމަދު ދީދީގެ ދަރިކަލުން ވެލާނާގޭ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ދީދީ އެވެ.
މިގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ފަރީދުލް އައްވަލްގެ ރަސްކަމުގައި ފުރަތަމަ ގާނޫނީ ދައުލަތެއް ހެދުނުހިނދު،
1988 ނޮވެންބަރު ތިނެއްގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާ ކުރިމަތިވިއިރު މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް ހުންނެވީ ހުޅުލޭ އެއަރޕޯޓް ސެކިއުރިޓީގައި ޕްރައިވެޓް ސޯލްޖަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އެއަށްފަހު ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ މިލިޓްރީ އެކަޑަމީން،
މި ކާމިޔާބީއާއެކު އެ މަނިކުފާނު ވަނީ ޕާކިސްތާން މިލިޓަރީ އެކަޑަމީން ދަސްވެނިވެވަޑައިގަތް އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހި ސިފައިންގެ މީހާގެ ފަޚުރު ހޯއްދަވާފައެވެ.
މީގެއިތުރުން ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް ވަނީ 1996 ވަނަ އަހަރު އިންފެންޓްރީ އޮފިސަރސް ބޭސިކް ކޯސް ފުރިހަމަކުރައްވާފައެވެ.
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް އެމްއެންޑީއެފްގައި ކުރައްވާފައިވާ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތްތަކަށް ބަލާލާއިރު،
އެމްއެންޑީއެފް އިން އެކުލަވާލި ފުރަތަމަ ސްޓްރެޓީޖިކް ޑިފެންްސް ޑައިރެކްޓިވް އެކުލަވާލެއްވުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އަދި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއްވުން ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ.
މީގެއިތުރުން ރާއްޖޭގައި ހިނގާފައިވާ ބޮޑެތި ބައެއް ހާދިސާތަކާއި ކާރިސާތަކާ ގުޅިގެން ސިފައިން ހިންގާފައިވާ ޚާއްޞަ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި ވަރަށް އިސް ދައުރެއް ވަނީ އަދާކުރައްވާފައެވެ.
2003 ވަނަ އަހަރު މާފުށީ ޖަލުގައި ހިނގާދިޔަ ހަމަނުޖެހުން ކޮންޓްރޯލްކޮށް އާންމު ހާލަތަކަށް ގެނައުމަށް ސިފައިން ހިންގި ޚާއްޞަ އޮޕަރޭޝަންގައި ކުރެއްވި މަސައްކަތް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
އަދި 2004 ވަނަ އަހަރު ކުރިމަތިވި ސުނާމީގެ ކާރިސާގައި ކޮމާންޑަރ ލެވެލްގައި ކުރެއްވި އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކާއި،
ޒަމާނީ މިއުޒިކު ސިފައިންގެ ތެރެއަށް ތަޢާރަފު ކުރެއްވުމަށް ދިވެހި ސިފައިންގެ "ކޮޕްސް ބޭންޑް" އުފެއްދެވުމުގައާއި،
އެ ބޭންޑުން ހޯދި މަޝްހޫރުކަމާއި މަޤްބޫލުކަން ހޯއްދެވުމުގައި ޢަމަލީ ގޮތުން އަދާކުރެއްވި އިސް ދައުރު ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.