polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
އަދި ރާއްޖޭގައި ކުރީގައި ޢަރަބި ބަހުން ކިޔަމުން އައި ޚުތުބާ ދިވެހި ބަހުން ކިޔަން އަމުރު ކުރެއްވި ވެސް ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ އެވެ.
ހަތަރު އަވަށުގެ ލަވަތައް ހެދި ލަވަތައް އެއްކުރައްވައި ލަވަފޮތް ޗާޕުކުރެއްވެވީ ވެސް ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ އެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީންގެ ރަސްކަމުގައި ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނު ބޮޑު ވަޒީރު ކަމުން އިސްތިއުފާދެއްވައި މިޞްރަށް ވަޑައިގަތީއްސުރެ 14 އޮކްޓޯބަރު 1932 ން ފެށިގެން ޙަސަން ފަރީދު ގެއްލި ވަޑައިގަތުމާއި ހަމައަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ހިންގުމުގެ އެންމެ ނުފޫޒް ގަދަ ވެރިއަކީ ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ އެވެ.
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ ތައުލީމް ހޯއްދެވުމަށް ވަޑައިގަތް ތަންތަނާއި ކުރެއްވި ހިއްމަތުގެ ސަބަބުން، އިގިރޭސި، ޢަރަބި، އުރުދޫ، ފާރިސީ، ސިންގަޅަ، ތަމަޅަ،
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ އިބްތިދާއީ ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވީ ޝާހީ އާއިލާގެ ތެރޭގައި ހިމެނިގެންވާ ގޮތުގެމަތީން ގަނޑުވަރުގެ ތެރޭގައެވެ.
ނުވަތަ ބާރަށް ހުނުން ފަދަ ކަމެއް ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކަމުދެވޭގޮތް ވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
އެކަމުގެ ސަބަބުން ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ އެސިޑިޓީ ބީވެ ގޮސް ތަފާތު އިންފެކްޝަންތަކަށް ފަސޭހައިން އަންހެނާ ހުށަހެޅޭގޮތް ވެއެވެ.
އިއްދައިން ކެނޑުން ކުރިމަތިވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ރަހިމުގެ ދެފަޅީގައިވާ ބިސްރަވަ އިން ބިސްދޫކުރުން ހުއްޓާލުން ނުވަތަ ބިސް އުފެއްދުން މަދުވުމެވެ.
ފުރާއުމުރުން ފެށިގެން އަންހެންކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަރު ކަންތައް ނުވަތަ ޙައިޟުވުން ޖެހެނީ ސިކުނޑިގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސްއޭ ކިޔުނު ހިސާބުން ގޯނާޑޮޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ދޫކުރަން ފެށުމުންނެވެ.
ބޭރުވުމަކީ ބިސްރަވައިގެ ތެރޭގައި ބިސް އެކުލެވިގެންވާ ކުދިކުދި ފޮލިކަލްތައް އުފެދި ބޮޑުވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ބައެއް އަންހެނުންނަށް ބިސްރަވަ އިން ބިސް އުފެއްދުން ހުއްޓުމާއި ގުޅިގެން އޭގެ އަސަރު މައްސަރުކަންތަކަށް ފޯރާގޮތްވެއެވެ.
ބައެއް މީހުންނަށް ދެހައިޟުގެ ދޭތެރޭގައި ދުވަސް ގިނަވެ އެންމެ ފަހުން ގޮސް އެއްކޮށް ޙައިޟުވުން ހުއްޓިދެއެވެ.
އަނެއް ބައިމީހުންނަށް މަޑުމަޑުން ޙައިޟުވުމަށް ބަދަލު އަންނަމުން ގޮސް އެއްކޮށް ހުއްޓި އިއްދައިން ކެނޑޭގޮތް މެދުވެރި ވެއެވެ.
ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކުން ނަމަވެސް އޮޕަރޭޝަން ކޮށްގެން ބިސްރަވަ ނަގައިފިނަމަ އެމީހަކު އެދުވަހުން ފެށިގެން އިއްދައިން ކެނޑުނީކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ.
އާޚިރު ނަތީޖާއަކީ މައްސަރު ކަންތަކަށް ބަދަލު އައިސް ހުއްޓެމުންގޮސް މުޅިން މައްސަރުކަންތައް ޖެހުން ހުއްޓިގެން ދިއުމެވެ.
މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ބަދަލުތައް ގުޅިފައިވަނީ އިއްދައިން ކެނޑުމާއި ކަމަށްވިޔަސް އަނެއް ބައި ބަދަލުތަކަކީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ ކަންތައްތަކެވެ.
ބައްޕައަކީ ހެންވޭރުގޭ މޫސާ މާބަނޑޭރި މަނިކުފާނުގެ ފުތް އަލްވަޒީރު ޙަސަން ހަކުރާ މަނިކުފާނު އެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ފުރަތަމަ އިންޖީނުލީ އުޅަދެއް ހޯއްދެވީ އޭނާގެ ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާ ކަމުގައި އޭނާގެ ނުފޫޒުގެ ދަށުންނެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޗާޕުކޮށްގެން ނެރުނު ފުރަތަމަ ނޫސް މަޖައްލާ އަލްއިސްލާހުގެ އެޑިޓަރަކީ ވެސް އަހުމަދު ކާމިލް ދީދީ އެވެ.
ގްރީކްގެ 26 ޔޮޓް ދިވެހި ދިދައިގެ ދަށުގައި ރެޖިސްޓްރީކޮށް އަދި 32 ޔޮޓް އެކަމަށް އެދިފައިވާ ކަމަށް ޝާއިޢުކުރުން
84 މާއްދާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހަތަރުވަނަ ގާނޫނު އަސާސީ ދެވަނަ ފަހަރަށް އިސްލާހު ގެނައުން
ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ ގެ މަގާމް ހުންނެވި މަޝްހޫރު ވިޔަފާރި ވެރިޔާ ގާސިމް އިބްރާހީމް އިސްތިއުފާދެއްވުން
ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުން ޙިއްޞާވާގޮތަށް ދިވެހިންގެ މަސައްކަތްތެރި ވިޔަފާރީގެ ގުޅުން ނުވަތަ މޯލްޑިވިއަން އިންޑަސްޓްރިއަލް ޓްރޭޑް އެސްޓެބިލިޝްމަންޓް ގެ ނަމުގައި ޖަމްޢިއްޔާ އެއް އުފެއްދުން
84 މާއްދާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހަތަރުވަނަ ގާނޫނު އަސާސީ އުވާލުން (ރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ޤާނޫނު އަސާސީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރެއްވުން)
އެމް ޑީ ޕީ އާއި ޑީ އާރު ޕީ ގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންގެ މެދުގައި ހިނގި ހަމަނުޖެހުމެއް ހައްލުނުކުރެވިގެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާ ހުއްޓާލުން
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީއަށް ދިވެހި ދަޢުލަތުގެ " ފައިސާ ކޮމިޝަނަރ" ކަމުގެ ފަތްކޮޅު ދެއްވުން
ހަނގު ބޭކަލުން ހުކުރުން ފައިބައިގެން އެއްވެލައްވައި އެދިލެއްވުމުގެ މަތީން ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން ގެ ބަދަލުގައި ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު ނުވަތަ ހާޖީ އިމާދުއްދީން ރަސްކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.
އަދި މުޙައްމަދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ގެ ބަދަލުގައި ބޮޑުވަޒީރުކަން އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަށް ދެއްވިއެވެ.
މޯލްޑިވިއަން ޝޯރޫމުގެ ނަމުގައި ކޮޅުނބުގެ ޔޯކް ސްޓްރީޓުގައި ރާއްޖޭގެ ޝޯރޫމެއް ހުޅުވުން
މާފުށީ ޖަލުގެ ގޮޅިތަކެއްގެ ތޭރިތައް ކީހާލައިގެން ގައިދީން ނުކުމެ ހަމަނުޖެހުން ހިންގައި ޖަލުގެ މުއައްޒިފުންނާއި އޮފިސަރުންނަށް ހަމަލާދީ އެކެއްގެ އަތް ބިންދާލުން.
ދުނިޔޭގެ މަޝްރިގާއި މައުރިބަށް ދާންދެން ބެލި ނަމަވެސް މިފަދަ ބޮޑު ލަޝްކަރެއް ދުނިޔޭގެ އެހެން އެއްވެސް ރަސްކަލެއްގެ އަރިހުގައި ނުވާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
އެތާގެ އެތެރޭގައި ހިފާ ގެންގުޅޭ ތަކެއްޗާއި ކަންވާރުގެ އަދަދު ލައްކައަކަށް ވުރެވެސް އިތުރު ވެގެން ވެއެވެ.
އަދި އެކިއްލާގެ އެތެރެއާއި ބޭރުގައި ދިއްލާފައިވާ ބިއްލޫރި ބަނޑިޔާ ތަކުގެ އަދަދު އެތައް ސަތޭކަ އަކުން އަދަދު ކުރެވެއެވެ.
އަދި އެކިއްލާގެ ވަށައިގެންވާ ބަގީޗާގެ ތެރޭގައި ހުރި ގަސްތަކުގެ މަތީގައި އެކި ފާޑުފާދުގެ ދޫނިތައް އެތަކެތީގެ ދުލުން ހާލިގު ވަންތަ އިލާހުގެ ހަޒުރަތަށް،
މިވަޒީރާއި އަޅާ ބެލުމުގައި ދުނިޔޭގެ މަޝްރިގާއި މައުރިބުގައި ވެސް އެފަދަ އެހެން ވަޒީރަކު ނުވާ ކަމުގައި،
މިވަޒީރަކީ އިހުޒަމާނުގެ ފޮތްތައް ރަނގަޅަށް އުނގެނި އެއިން އިލްމު ވެރިވެ ލައްވައިގެން ހުންނެވި މައްޝޫރުކަން ބޮޑު ބޭކަލެކެވެ.
އެއްވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއްގައި މިވަޒީރަށްވުރެ މަތިވެރި ކާމިޔާބު ލިބޭ އެހެން މީހެއް އެދުވަސްވަރުގެ ދުނިޔެއަކު ނުވެއެވެ.
އިހު ޒަމާނުގައި ތަބާބިއާގެ ރަސްރަސްކަލުންގެ ތެރޭ އިއްޒަތާއި ގަދަރު މަތިވެރިވެގެންވާ ރަސްކަލަކު ހުންނެވިއެވެ.
ވަޒީރު ޔަސްރިބަކީ އެކަލޭގެފާނު ކިޔަވާ ވިދާޅުވި ފޮތްތަކުގެ ސަބަބުން ހައްގާއި ބާތިލު ރަނގަޅަށް އޮޅުން ފިލާފައިވާ އަދި ހައްގު،
ރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްތައް ވޭތުވަމުން ގޮސް އެމީހުންގެ ވަރަށް ބޮޑު އީދެއް ކުރިމަތި ވެއްޖެއެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން ރޯނު ރާއްޖޭގައި ބޭނުން ކުރަން ފެއްޓީ ތާރީޚެއް ބުނެދެވެން ނެތަސް އެއީ ވަރަށް ގަދީމީ ދިވެހި ރާއްޖޭގައިވެސް ބޭނުން ކުރެވުނު އެއްޗެއްކަން އެގެއެވެ.
މިގޮތުން ރޯނުން ދިވެހިން ގެދޮރު އަޅައި އުޅުނު ކަމަށާއި އެއީ ވިޔާފާރީގެ ބައެއްކަމަށް ދިވެހި އަދީބުންގެ އަދަބިއްޔާތުން ފެނެއެވެ.
މިގޮތައް ފެއްޓުމަށްފަހު ފުރަތަމަ އުޅީގެ ދެފަރާތައް އިތުރު ލިލީތައްލައިގެން ރޯނު ވަށަމުން ކުރިއަށް ގެންދާނީއެވެ.
ބޮނބި ތައްޔާރުކުރުމޭ ބުނެވެނީ ކާށީގެ ބޭރުގައިވާ ތޮށިގަނޑު ނަގާ އެއިގެ ކިފުޅި ވަކި ކުރުމަށެވެ.
ޖީ6ޕީޑީ މަދުމީހުންނަށް ޖެހޭ މައްސަލަތައް އެންޒައިމް ހަށިގަނޑުގައި މަދުވެފައިވާ މިންވަރަކަށް ބިނާކޮށް ކުޑަބޮޑުވެއެވެ.
ވިހެއުމާއެކު ދަރިފުޅަކީ ޖީ6ޕީޑީ މަދުކުއްޖެއްތޯ ޚާއްޞަކޮށް ފިރިހެންކުދިންނަށް ވަރަށް މުހިއްމެވެ.
ވީމާ އަންހެނެއްގެ އެއް ކްރޮމޮޒޯމް ގައި ޖީ6ޕީޑީ ހުރި ނަމަވެސް ރަގަޅު އަނެއް ކްރޮމޮޒޯމް ހުންނާތީ އަންހެނުންނަށް ގިނަފަހަރަށް ޖީ6ޕީޑީ މަދުވުމުން ފެންނަ އަލާމާތްތައް ވަރަށް ކުޑައެވެ.
ފިރިހެނުންގެ އެންމެ ކްރޮމޮޒޯމް އެއް ހުންނާތީ އެ ކްރޮމޮޒޯމް ޖީ6ޕީޑީ މަދުވާގޮތަށް ހުރިނަމަ،
ޖީ6ޕީޑީ އެންޒައިމް ހަށިގަނޑުގައި މަދުވުން ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހުން ބައެއް ކަހަލަ ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން،
ނުވަތަ ބައެއް ކަހަލަ ކާނާ ބޭނުން ކުރުމުގެ ސަބަބުން ލޭގައި ހުންނަ ރަތް ސެލްތައް ހަލާކުވާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.
ފެހި ވިނަތަކާއި ކޯރުތަކުގެ ސަބަބުން ނެދަލޭންޑަކީ ވަރަށް ރީތި ޤުދުރަތީ މަންޒަރުތަކެއް ސިފަވެގެންދާ ޤައުމެކެވެ.
އެހެނީ އުތުރު ހޮލެންޑާއި ދެކުނު ހޮލެންޑަކީ ނެދަލޭންޑްސްގެ 12 ޕްރޮވިންސުގެ ތެރެއިން އެންމެ ދެ ޕްރޮވިންސު ކަމުގައިވާތީއެވެ.
މިއަދު ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ގޮތުގައި އޮތް ސަރަޙައްދަށް ކްރިސްޓޮފަރ ކޮލަންބަސްއަށް އާދެވުނީ މީލާދީން 1492 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
އަރަވަކާންއިން ވާހަކަ ދައްކާ ޓައިނޯއިން އައިލެންޑް އޮފް އިސްޕެނިޔޯޯލާއަށް އައިސްފައިވަނީ މީލާދީން 650 ވަނަ އަހަރާ ހިސާބުގައެވެ.
އަދި މިތަން ވެގެން ދިޔައީ އެމެރިކާ އާއި ކެރީބިޔަނަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުންގެ ދާއިމީ ސެޓްލްމަންޓެއް ޤާއިމުވިތަން ކަމުގައެވެ.
މިއަދު ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކްގެ ވެރިރަށެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ސެންޓޯ ޑޮމިންގޯއަކީ އިސްޕެނިޝް ނިއު ވޯލްޑްގެ ފުރަތަމަ ވެރިރަށް ވެސްމެއެވެ.
އެމެރިކާ އަދި ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދުގައި އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޔުނިވަރސިޓީއެއް ޤާއިމުކުރެވުނީ ވެސް ސެންޓޯ ޑޮމިންގޯގައެވެ.
މީގެ ތެރެއިން ކާސަލްއަކީ މިއަދު ޔުނެސްކޯގެ ވޯލްޑް ހެރިޓޭޖް ސައިޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަނެކެވެ.
ޑޮމިނިކަން ރިޕަބްލިކަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިސްޕޭނު މީހުންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބިފައިވަނީ 1 ޑިސެންބަރު 1821 ގައެވެ.
އައިލެންޑް އޮފް ހިސްޕެނިޔޯލާއަކީ ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޖަޒީރާތަކުގެ ތެރެއިން ޖަޒީރާއެކެވެ.
ޕޮޒިޓިވް ޗާރޖްވެފައިވާ ކެރެވި އަބަދުވެސް ދަތުރުކުރާނީ ނެގެޓިވް ޗާރޖްވެފައިވާ ކެރެވި އާއި އެކުގައެވެ.
ހަށިގަނޑުގެ އެތަން މިތަނަށް އައިސް ގޮސްވާ ސިގުނަލް ދަތުރުކުރާ މަގު ގުޅުވައިދެނީ ވެސް ކަރައިވަރު އެވެ.
އެކުވެގެން ހަށިގަނޑުގައިވާ އެސިޑް އާއި އަލްކަލައި ހަމަހަމަކުރުމުގައި ސޯޑިއަމް މުހިއްމު ރޯލެއް އަދާކުރެއެވެ.
ޅެން ހެއްދެވުމުގެ މަސައްކަތް ފައްޓަވާފައިވަނީ ދާރުލް އިޤާމާ ގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު މަދަރުސީ ދައުރުގައެވެ.
ހައްދަވާފައިވާ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ރަގަޅު ޅެމެއްކަމަށް ޞާދިޤް ފާހަގަކުރައްވަނީ މުސްތަޙީލު މިޅެމެވެ.
ހުރާގޭ ދަރިކޮޅުގެ ފެށުން ކަމުގައި ބެލެވޭ ހުރާ ދޮންމަރުދުރު ފަނޑިއަތް ކަލޭގެ އަށް 4 ފިރިހެން ކުދިން ލިބިލެއްވި އެވެ.
އޭގެ ތެރެއިން އިބްރާހީމް އެދުރު ތަކުރުފާނު އަށް ލިބިލެއްވި ދެފިރިހެން ދަރިންނަކީ ހުރާ ދޮން މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނު އާއި،
މިގަނޑުވަރަކީ ހުރާ ދޮންމަރުދުރު ފަނޑިއަތް ކަލޭގެއަށް އުފަން ޙުސައިން ދަހަރަދަ ކަލޭގެ އުޅުއްވި ގެކަމަށްވެސް ބުނެވެއެވެ.
މިސްޓަރ އެޗްސީޕީ ބެލް ލިޔުއްވާ ގޮތުގައި ހުރާގޭ ދަރިކޮޅު ފެށެނީ ހުރާގައި ދިރިއުޅުއްވި ދޮންމަރުދުރު އާއި ހަމައިންނެވެ.
ދޮންމަރުދުރު ފަނޑިއްކަލޭގެފާނު ބައްޕާފުޅަކީ ބެހިގެން އައި ފަރަންސޭސި ނަވެއްގެ ޑޮން ލުއީ ނަމަކަށްކިޔޭ އޮފިސަރެއް ކަމަށް ވެއެވެ.
ޙަސަން ތާޖުއްދީނު ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުން ޑޮން ލަވީޒް އަދި ޑޮން މާލަވީޒް އަކީ ސުލްޠާން ޙަސަން ގެ އަންހެން ބޭފުޅެއްގެ ދަރިންނެވެ.
ފިތުގައި ހިލައުފެދުމަކާ ނުލައި ފިތް ދުޅަވުން ކުރިމަތި ކުރުވާ ބައެއް ބެކްޓީރިޔާ ތަކުގެ ތެރޭގައި ، ސަލްމޮނެއްލާ، ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް، ސްޓެފައިލޮކޮކަސް'،
ފިތުގައި ހިލައުފެދުމާއެކު ފިތް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވަނީ ފިތުގައި ހިލައުފެދުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް މީހުންނަށެވެ.
މިސާލަކަށް މާބޮޑަށް ފަލަމީހުން އަދި ހިމޮލިސިސް ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހުންނަށް މިކަމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.
މި މަނިކުފާނު މިހާރު ހުންނެވީ ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަޖިލީސްގެ ރައީސް ކަމުގެ މަގާމުގައެވެ.
ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރައްވަން ފެއްޓެވީ 1955 ވަނަ އަހަރު ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ކާތިބުކަމުގެ ވަޒީފާ އިންނެވެ.
ޢައްބާސް އިބްރާހީމް ގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރު ދެކުނު ތިންއަތޮޅުގައި ހިނގި ގަޑުބަޑު ހަމަޖެއްސެވުމަށް އޭރުގެ ބޮޑު ވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު އާއެކު،
އޭނާ އަކީ މެލޭޝިޔާގެ އިންޓަނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަސިޓީގައި އިކޮނޮމިކްސްގެ ދާއިރާއިން މާސްޓާރސް ޑިގްރީ ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައިވާ ފަރާތެކެވެ.
ސަރުކާރުގެ ތަފާތު ދާއިރާގެ މަގާމްތައް ފުރުއްވާފައިވާ ޚަލީލް މިހާރު ހުންނެވީ ސިވިލް ސާރވިސް ކޮމިޝަންގެ ސެކެޓްރީ ޖެނެރަލްގެ މަގާމް ގައެވެ.
އުމުރުން 31 އަހަރުގައި 2007 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ހަނގު އުމުރުގައި އަތޮޅު ވެރިއެއްގެ މަގާމް އިސްވެ ވަޑައިގަތުމުގެ ޝަރަފް ޢަބުދު ޚަލީލް ހޯއްދެވި އެވެ.
ނިލަންދޫ ދޮންފަތްބަގީޗާގެ މޫސާ އަހުމަދު އާއި ހަމަ އެރަށު ފިނިފެންމާގޭ ހަފީޒާ ހަމީދުގެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅެވެ.
ޢަބުދު ޚަލީލް އަކީ މީހުންނާއި ގުޅުން ބާއްވާ އިޖްތިމާޢީ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވޭ ފަރާތެކެވެ.
އަތޮޅުވެރިކަން ކުރެއްވި ދުވަސްވަރު އެއަތޮޅުތަކަށް ތަރައްގީ ގެނައުމަށް ވަރަށް ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިން މަދުރަސަތުއް ސަނިއްޔާގެ އަންހެން ގޮފީގެ ނާޟިރާގެ މަޤާމް ފުރުއްވި ދައުރުގައި "ޤައުމުގެ އަންހެންދަރިޔާ" މިނަމުގައި މަޖައްލާ އެއް ނެރެވުނެވެ.
ހަމައެހެންމެ 1940 ގެ އަހަރުތަކުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ނެރުއްވި "ސަރުކާރުގެ ޚަބަރު" ގެ މުޙައްރިރާކަން ވެސް އެކަމަނާ ކުރެއްވިއެވެ.
ދައުރުވަމުން އައި ޒަމާންތަކުގައި ދިވެހި އަދަބީ ޖައްވު ދުށް ތަފާތު ނަންކިޔުނު މަޖައްލާތަކުގައި އޭނާގެ މަޒުމޫނާއި ޅެންތަކުގައި "އ.ޙ."،
ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ޤައުމީ މަރުކަޒުން މަހަކު އެއްފަހަރު ނެރުއްވަމުން ގެންދަވާ މަޖައްލާ ފަތްތޫރައިގެ ސަފްޙާތަކުންވެސް އެކަމަނާގެ ކުރުވާހަކައާއި ޢިބްރަތްތެރި މަޒްމޫނާއި ޅެން މަދު ކެނޑުމެއްނެތި ފެންނަމުންދިޔައެވެ.
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިންގެ ޚިދުމަތްތަކަށް ބަލާއިރު ސްރީލަންކާގައި ހުރި ރާއްޖޭގެ ދަނާލުގައި ތިބި އަންހެންކުދިންގެ ތައުލީމާއިބެހޭ ވެރިޔާގެ މަޤާމްވެސް ފުރުއްވިއެވެ.
ދިވެހި އަދަބާއި ޅެންވެރިކަމަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން މަޝްހޫރުވި މިއަދަބީ ޚާދިމާގެ ބައެއް ޅެން "ދިވެހި ޅެންވެރިކަމުގެ ގުލްޒާރުގެ ވައިލެޓްމާ" މި ފޮތުގައި ޝާއިޢުވެފައިވެއެވެ.
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިންގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި ހޮވާލެވިފައިވަނީ ޤައުމީ ޅެމާއި ޤުދުރަތީ ރީތިކަމުގެ މައްޗަށް ހައްދަވާފައިވާ ޅެންތަކެވެ.
ޤައުމީ ލޯބީގެ އަގުމާތް ރޫޙް އުފައްދަވައިދެއްވި ބައެއް ޅެން އޭނާގެ އަދަބީ ނަންފުޅަށް ނިސްބަތްވާ "ވައިލެޓްމާ" މިފޮތުގައި ޝާޢިއުކުރައްވާފައި ނެތުމުން އެޅެންތައް އެއްތަނަކުން ފެންނާކަށް ނެތެވެ.
ނަމަވެސް ފެންނަންހުރި ބައެއް ޅެންތަކުގެ ސުރުޚީ އެކަނި ކިޔައި ލުމުންވެސް ޅެންވެރިކަމުގެ ގުލްޒާރުން ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ބައިތުތަކަކީ އަދި،
މަދްރަސަތުއް ސަނިއްޔާގެ ނަން އަމީނިއްޔާ ސްކޫލަށް ބަދަލުވިފަހުންވެސް އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިން މިއިސްކޫލުގެ ނާޟިރާގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވިއެވެ.
އަދި އެއްވެސް މުސާރައަކާ ނުލައްވައި މިއިސްކޫލުގެ މަތީ ގްރޭޑްގެ ކުދިންނަށް ދިވެހިބަސް ކިޔަވައިދެއްވެވިއެވެ.
ޖަމްޢިއްޔާގެ ރައީސާގެ މަޤާމުގައި ހުންނަވައިގެން އެތައް އަހަރަކު މިޖަމްއިއްޔާ ކުރިއެރުވުމަށް އެކިއެކި ހަރަކާތްތައް ރާއްވަވައި މިކަންކަން ޢަމަލީގޮތުން ހިންގެވިއެވެ.
މީގައި ތަމްޘީލު ކުޅުއްވުން ފަދަ ކަންތައް ހިމަނުއްވައި އަމިއްލަފުޅަށް ތަމްޘީލެއް ލިޔުއްވައި ލިޔުއްވައި "ހަޔާތުގެ ތަޖުރިބާ" ގެ ނަމުގައި މި ތަމްޘީލު އޭރު އޮތް ހީނާމާގޭ ތިއޭޓަރުގައި ދެއްކެވުމުގެ ބުރަ މަސްޢޫލިއްޔަތު އުފުއްލެވިއެވެ.
އާމިނަތު ޙުސައިން ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް ފުރަމާލޭގެ މަރުޖާނުގޭގައި 3 އޮކްޓޯބަރ 1917 ގައެވެ.
މަންމައަކީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންގެ މާވާ ކިލެގެފާނު ގަނޑުވަރު ގޮމާ ނުވަތަ އަލްއަމީރާ ހަލީމާ ނޫރައްދީން އެވެ.
ފުރާ ފުރިހަމަވެ ޒުވާން ދައުރުގެ ބޮޑުބައެއް ހޭދަކުރެއްވީ ވެސް ތިމާގެބޭފުޅުންގެ އަރިހުގައި އެއްގަމު ގޭގައެވެ.
އެއަށްފަހު އެދުވަސްވަރު މާލޭގައި ހުޅުވުނު މަދުރަސަތުއް ސަނިއްޔާގެ އަންހެން ގޮފީގެ ދަރިވަރަކަށް ވެވަޑައިގަތެވެ.
މަދުރަސަތުއް ސަނިއްޔާ ބަންދުކުރަން ޖެހުމުން ސަނިއްޔާއިން ހާސިލްކުރެއްވި ތައުލީމުގެ އިތުރަށް އެޒަމާނުގައި ތިއްބެވި މަދު އިލްމުވެރިންގެ އަރިހުން،
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިން ވަޒީފާއެއްގައި ސްރީލަންކާގައި ހުންނަވަން ދިމާވި މަދު އަހަރުތަކުގައި ގެއަށް ޓީޗަރުން ގެންނަވައި ފުދޭވަރަކަށް އިނގިރޭސި ބަހާއި މިޔުޒިކް ދަސްފުޅު ކުރެއްވިއެވެ.
މީސްތަކުންގެ މެދުގައި އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިންގެ ނަންފުޅު ވިދާލީ ދިވެހިންގެ މެދުގައި މިޒަމާނުގެ ހޭލުންތެރިކަން އުފެއްދެވުމަށާއި މީސްތަކުންގެ ހިތުގައި ޤައުމިއްޔަތުގެ ރޫޙު އުފެއްދެވުމަށް 1940ގެ އަހަރުތަކުގައި ސުމުއްވުލް ޢަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން މަސައްކަތް ކުރެއްވި ދައުރުގައެވެ.
ޤައުމު ބިނާކުރެއްވުމުގައްޔާއި މުޖުތަމައު ކުރިއެރުއްވުމުގައި ފިރިހެނުންނެކޭ އެއްފައްދައިން އަންހެނުންވެސް ކުރިއަރަންވެއްޖެކަމަށް އެމަނިކުފާނު ގޮވާލެއްވި ގޮވާލެއްވުމަށް އަމަލީގޮތުން ފުރިހަމަ އަށް އެކަމަނާ އިޖާބަ ދެއްވީތީވިއެވެ.
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިންހެ އަދަބީ ޚިދުމަތުގެ ލިސްޓަށް ބަލައިލާއިރު ދިވެހި އަންހެނުން ފަޚުރުވެރިވުން ހައްޤު ބައެއް ކަމަށް އެކަމަނާ ކުޅުއްވާފައިވެއެވެ.
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ޙުސައިން އަކީ ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވި ޝާޢިރެކެވެ.
އައްނަބީލާ އާމިނަތު ހުސައިން އިބްތިދާއީ ތަޢުލީމް އުގެނުނީ އޭނާގެ މަންމަ އަލްއަމީރާ ޙަލީމާ ނޫރައްދީންގެ އަރިހުންނެވެ.
އަދި ޤައުމީ ޖަޒުބާތުގެ އިތުރަށް ހަމްދަރުދީގެ ޖަޒުބާތު އެކަމަނާގެ ބައެއް ޅެމުން ވަރަށް ސަރީޙަކޮށް ހާމަކޮށްދެއްވައެވެ.
މިގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ އިގިރޭސި ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރި ދިވެއްސަކީ ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އެވެ.
ތާރީޚުން އެނގެން އޮތް ގޮތުގައި ޔޫރަޕަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ދަތުރުކުރި ދިވެއްސަކީ ވެސް ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އެވެ.
ޚަލީފަތުލް އަޢުޒަމް ޢަބުދުލް ޙަމީދު ޚާންގެ ފައިވާންފުޅު ދެކެވަޑައިގަތުމުގެ ޢިއްޒަތާއި ޝަރަފު ޙާޞިލް ކުރެއްވި އެވެ.
ފުރަތަމަ ކާވެނި ބައްލަވައިގަތީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންގެ އާގަނޑުވަރު ތުއްތު ގޮމާ އާއެވެ.
ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަކީ އަތިރީގޭ އަލްއަމީރު ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން އަތިރީގެ އަޙުމަދު ދީދީ އެވެ.
ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1285 ގައެވެ.
އިގިރޭސި ދައުލަތާއި ދިވެހި ދައުލަތާއި ދެމެދު ގުޅުން ބަދަހި ކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވީ އަތިރީގޭ މުހައްރިރެކެވެ.
ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ދައުލަތަށް ޚިދުމަތްކުރައްވަން ފެއްޓެވީ ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުގައެވެ.
އެރަދުންނާއި ހަމައިން ފެށިގެން އޭގެ ފަހުން ވަޑައިގެންނެވި ހުރިހާ ރަސްކަލުންގެ ޚާއްޞަ މުސްތަޝާރަކަށް އޭނާ ހުންނެވި އެވެ.
ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަކީ މުހައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅެވެ.
މިނިސްޓަރ އޮފް ކޮންސްޓްރަކްޝަންގެ މަގާމްގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ހުޅުމާލޭ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢު ފެށި ހިގަމުންދިޔައިރު ވަރަށް ކައިރިން އެމަސައްކަތް ބައްލަވަމުން ގެންދެވިއެވެ.
މާލެ އާއި ވިލިގިލީގެ މަގުތައް ރަގަޅު ފެންވަރަކަށް ހެއްދެވުމަށް މަގުތަކުގައި ގާއެތުރުމުގެ މަސައްކަތް ހިންގެވީ ވެސް އެމަނިކުފާނުގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުންނެވެ.
އަދި ޔޫތު މިނިސްޓަރަކަށް ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ގަލޮޅު ބޯޅަ ދަނޑު ޒަމާނީ ފެންވަރަކަށް ހެދިގެން އައުން ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް އަދި ދަރުބާރުގެ ބިނާކުރުމުގައި ވެސް އެމަނިކުފާނުގެ ޙިއްޞާ ވަރަށް ބޮޑެވެ.
މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލްގެ ނާޒިރުގެ ނާއިބު ކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ކުދިންގެ އަޚްލާޤް ރަގަޅުކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވި ޚިދުމަތްތެރި އެކެވެ.
ސަރުކާރުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރެއްވި 50 އަހަރުގެ ދިގުމުއްދަތުގައި ދުވަހަކުވެސް ގަޑިޖެހިފައިނުވާ ނަމޫނާ ބޭފުޅެކެވެ.
އަލްފާޟިލް ޢުމަރު ޒާހިރު އަކީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަން ހޯއްދެވުމަށް ސަރުކާރުން ކުރެއްވި މަސައްކަތުގައި އިސްރޯލެއް އަދާކުރެއްވި ފަރާތެކެވެ.
1959 ވަނަ އަހަރު ދެކުުނު ގަޑުބަޑު ހިނގިއިރު ޢުމަރު ޒާހިރު ހުންނެވީ އައްޑުއަތޮޅު ލޭޒަން އޮފީހުގައި ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމުގައެވެ.
ދެކުނު ގަޑުބަޑު ހަމަޖެއްސެވުމަށް އޭރުގެ ބޮޑު ވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު މޯލްޑިވްސް ސްޓަރ ގައި ވަޑައިގެންނެވި ދަތުރުފުޅުގައި އަލްފާޟިލް ޢުމަރު ޒާހިރު ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
ޗައިނާގެ ދެކުނުގެ ގުއާންޑޮން ޕްރޮވިންސްގެ ވެރިރަށް ޝެން ޒެންގައި ހުންނަ ޝަން ހިން ސްކޮޔަރ އަކީ ދުނިޔޭގެ 9 ވަނަ އަށް އެންމެ އުސްޢިމާރާތުގެ އިތުރުން ޗައިނާގެ 5 ވަނަ އަށް އެންމެ އުސް ޢިމާރާތެވެ.
ސީ ޕްލާޒާ ބިނާކޮށް ނިމުމުން ޗައިނާގެ އެންމެ އުސް ޢމާރާތުގެ ޝަރަފް ޝަން ހިން ސްކޮޔަރ އަށް ގެއްލުނެވެ.
ޢިމާރާތުގެ ބޭރު ޒީނަތްތެރިކުރުމަށް މުޅިންވެސް ބިއްލޫރި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ޝަން ހިން ސްކޮޔަރގެ މައި ޓަވަރުގެ ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ ފަންގިފިލައެއް ބޭނުންކުރަމުންދަނީ އޮފީސްތައް ހިންގުމަށެވެ.
ނަމަވެސް އެޢިމާރާތުގައިވާ 35 ފަންގިފިލާގެ މައްޗަށް އެކުލެބޭ އެނެކްސްގައި ހުންނަނީ އެޕާޓްމަންޓްތަކާއި 5 ފަންގިފިލާގެ މައްޗަށް އެެކުލެވޭ ޝޮޕިން އާކޭޑެއްގެ އިތުރުން ޕާކިންގ ލޮޓެކެވެ.
ކޮންކްރީޓުން ބިނާކޮށްފައިވާ ޝަން ހިން ސްކޮޔަރ ބިނާކުރަން ފުރަތަމަ ފެށި އިރު އެތަނުގެ މަސައްކަތް ދިޔައީ ވަރަށް ހަލިުވިކަމާއެކުގައެވެ.
އެގޮތުން ފުރަތަމަ 9 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދުވާލަކަށް 4 ފަންގިފިލާގެ ކޮންކްރީޓް މަސައްކަތް ނިންމަމުން ދިޔައެެވެ.
ޝަން ހިން ސްކޮޔަރގައި ހުންނަ ޝޮޕިންގ އާކޭޑަށް ޒިޔާރަތްކުރާމީހުންގެ ފަސޭހައަށްޓަކައި އެތަނުގައި 4 އެސްކަލޭޓަރ ސެޓް ހުރެއެވެ.
4900 އަކަމީޓަރުގެ ފްލޯ އޭރިއާއެއް އޮންނަ މި ޢިމާރާތުގެ އެންމެ މަތީބައިގައި ވަނީ މެރީޑިއަން ވިއު ސެންޓަރގެ ނަންދީފައިވާ އޮބްޒަރވޭޝަން ޑެކެކެވެ.
ދަރީންނަށް ކުރިމަގުގައި ބޭނުން ހިފޭފަދަ ތައުލީމަކާއި ޢާއިލާއާއި އެކު ދިރިއުޅެވޭނެ ހިޔާވަހިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ރައްޔަތެކެވެ.
ޑްރަގްގެ ވަބާއާއި ކުށްކުރުމުގެ އާދައިން އެއްކިބާވެފައިވާ ގައުމެއް ބިނާކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ތިބި ފަރުދުން ތަކެކެވެ.
ގާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައާއި ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފުން ހަމަހަމަ ގޮތަކަށް ލިބިދީފައި އޮތުން އެދޭ ބައެކެވެ.
ފެއިލްވެފައިވާ ސިޔާސަތު ތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ތަރުހީބުދިނުމުގެ ބަދަލުގާ ދިވެހި ގައުމުގެ ދުވެލި އާ މިސްރާބަކަށް ބަދަލުކޮށްލަން ފިސާރިކެރިގެން ތިބި ބަޔެކެވެ.
ގައުމީ އިއްތިހާދަކީ ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގައި ރާއްޖޭގެ އެންމެހާ ފަރުދުންނަށް ހަމަހަމަ ފުރުސަތު ތަކެއް ހޯދައިދިނުމަށް ރައްޔަތުންގެ އަޑުއަހައި އެމީހުންގެ އުއްމީދުތައް ހަގީގަތަށް ހެދުމަށް ދިވެހިރައްޔަތުންނާއި އަތާއަތް ގުޅުވައި،
އާއިލާގެ އަންހެނުންގެ ތެރޭގައި ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ފުރަތަމަ ދަރަޖައިގެ ގާތް މީހުންގެ ތެރޭގައި އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ މީހުން ހިމެނޭނަމަ އެމީހަކަށް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.
މިހޯރމޯންތައް ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ދައުރުވާ މުއްދަތު އިތުރުވި ވަރަކަށް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބަލިވެ އިންނައިރު އުމުރުން 30 އަހަރަށްވުރެ ތިރި ނަމަ އުރަމަތީ ކެންސަރު ޖެހުމުން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހިމާޔަތެއް ލިބިދޭނެއެވެ.
ނަމަވެސް މީގެތެރެއިން ބައެއް ހޮޅިތައް ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހިސާބުތަކުގައިވާ ލިމްފް ގްލޭންޑްތަކާ ވެސް ގުޅިފައި ވެއެވެ.
2008 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ވޮޝިންގޓަން ގައި ހުންނަ ހަޗިންސަން ސެންޓަރ ގެ ޕަބްލިކް ހެލްތު ޑިވިޝަން އިން ހެދި ދިރާސާ އަކުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ގަދަޔަށް ބޮލުގައި ރިހުން ހުރުމާއެކު ބޮލުގެ އެއްފަޅީގައި ރިހުންގެ އުދަގޫ ހުންނަ މީހުންނަށް އެއުދަގޫ ކުރިމަތިނުވާ މީހުންނާއި އަޅާ ބަލާއިރު 30 އިންސައްތަ އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަ އެވެ.
މިދިރާސާގައި އިސްވެ ހަރަކާތްތެރިވި ކްރިސްޓޮފަރ ލީ ވިދާޅުވީ ބޮލުގެ އެއްފަޅީގައި ރިހުން ގެ މާޒީއެއް އޮތް މީހެއް ކަމަށްވާނަމަ އެއީ އުރަމަތީގެ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކެންސަރުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް މަގުފަހިވެފައިވާ މީހެއްކަމަށެވެ.
އެދިރާސާގައި ބުނެފައިވާގޮތުން އުރަމަތީގެ ކެންސަރާއި ދެކޮޅަށް މައިގްރޭން މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް އަދި ޔަގީންކަމާއެކު ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ.
އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަ މީހުންނަށް ނުވަތަ ފަލަބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ޖެހޭ އުރަމަތީގެ ކެންސަރު މާ ނުރައްކާތެރިކަމަށާއި،
ރަގަޅުވިޔަސް އަނބުރާ ޖެހުމުގެ ފުުރުޞަތު އެފަދަ މީހުންނަށް އިތުރުކަމަށް 2008 ވަނަ އަހަރު ކުރީކޮޅު ހެދި ދިރާސާއަކުން ސާބިތު ވެފައިވެއެވެ.
އެމެރިކާގެ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ޓެކްސަސްގެ އެމްޑީ އެންޑަސަން ކެންސަރ ސެންޓަރުގެ ބްރެސްޓް މެޑިކަލް އޮންކޮލޮޖީ ޑިޕާޓްމަންޓްގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރ އިން މެޑިސިން ޑރ މަސިމޯ ކްރިސްޓޮފާނީ ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ފަލަ މީހުންނަށްޖެހޭ ކެންސަރު އަކީ އޭނާގެ ފަލަކަމުގެ ނިސްބަތުން ބާރުވެސް ގަދަ އެއްޗެކެވެ.
މިބަޔާންކުރެވުނު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިން އަލާމާތެއް ފެނުނު ނަމަވެސް އެއީ ކެންސަރުގެ އަލާމާތަކަށް ނުވެ ހިނގައިދާނެ އެވެ.
ފަސް އަހަރުވީއިރު މިހުރިހާ މީހުންގެ ތެރެއިން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަމީހުންގެ ތެރެއިން ސަލާމަތްވެފައިވަނީ 56.8 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ.
ދިހަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި މިމީހުންގެ ހާލަތަށް އައި ބަދަލު ބެލިއިރު އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަމީހުންގެ ތެރެއިން ސަލާމަތްވެފައިވަނީ 42.7 މީހުންނެވެ.
އެމެރިކާގެ ސައިންސް ވެރިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ބަނޑުގައި އޮންނަ ދަރިފުޅުގެ ސަބަބުން މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑު އެހެން ބަލިތަކުން ދިފާޢުކޮށްދިނުމަށް ޚާއްޞަ ސިފައެއް އެކުލެވިގެންވާ ސެލްއެއް އުފައްދައިދޭ ކަމަށެވެ.
މިދިރާސާގައި ބުނެފައިވަނީ ބަލިވެއިނުމަކީ ކެންސަރު ޖައްސާ ސެލްތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ކަމެއްކަމަށާއި،
އުރަމަތީގެ ކެންސަރުޖެހިފައިވާކަން ޝައްކުކުރެވޭނެ އެންމެ ފާޅުކަންބޮޑު އަލާމާތަކީ އުރަމަތީގައި ހަރުތަނެއް ނުވަތަ ގަނޑު އުފެދުމެވެ.
މިބާވަތުގެ ހަރުތަންކޮޅު އުރަމަތީގައި ހުރިތޯ ބެލުމަށް ކުރެވޭ އެންމެ ޚާއްޞަ ކަމަކީ މެމޯގްރާފް އެކްސްރޭ އެއް ނެގުމެވެ.
އެއީ ކެންސަރުގެ ސަބަބުން ދިމާވެފައިވާ ކަމެއްތޯ ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ޓެސްޓްކުރެވޭތޯ ބަލަންވާނެ އެވެ.
އުރަމައްޗަށް ކެންސަރު ޖެހި އެކަމުގެ އަސަރު ބޭރަށް އެނގޭ ހިސާބަށް ދާއިރު ގިނަފަހަރަށް ހުންނަނީ ކިހިލިފަތުގައި ހުންނަ،
އެހެންކަމުން މިގޮތަށް ކިހިލިފަތުގައިވާ ލިމްފް ނޮޑިޔުލްސްތަކުން ކެންސަރު ސެލް ފެނިއްޖެނަމަ އެއީ ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހިސާބުތަކަށް ވެސް ކެންސަރ ސެލް ދަތުރުކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ޒުވާން ދުވަސްވަރު ކެންސަރު ޖެހި ރޭޑިއޭޝަން ދިނުމުގެ ތެރޭގައި އޭގެ އަސަރު އުރަމައްޗަށް ކޮށްފައިވާ މީހުން
މިބަޔާންކުރެވުނު މީހުންނަކީ އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ މީހުން ކަމަށްވިޔަސް،
މިދިރާސާއަށްފަހު ޑރ ކްރިސްޓޮފާނީ ވިދާޅުވީ އުރަމަތީގެ ކެންސަރު އަށް ފަރުވާކުރާ އިރުވެސް ޑޮކްޓަރުން ބަލިމީހާ ފަލަވެދާނެތީ ވިސްނަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
ސަބަބަކީ ބައްޔަށް އާންމުކޮށް ދޭ ބޭހެއްކަމަށްވާ ޓެމޮކްސިފެން ބޭނުންކުރުމުންވެސް ވަރަށްގިނަ މީހުން ފަލަވާތީ އެވެ.
އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީ އިން ބުނާގޮތުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހިގެން 465 ހާސް މީހުން މަރުވެދެއެވެ.
ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެން ހިމެނޭ ސަރަހައްދު ބަލައި ޗެކްކުރުމަށްފަހު،
މީގެ އިތުރުން އޭނޯސްކޯޕް ކިޔާ މެޑިކަލް ޑިވައިސް އެއްގެ އެހީގައި ފުރަގަސް ފަރާތުގެ އެތެރެ ވެސް ބަލައި ޗެކް ކުރެވެއެވެ.
ފުރަގަސް ފަރާތުން ލޭއައުން ޢާންމުކަމަށް ބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ އެތެރެއަށް ލޭނާރުތައް ފައިބާ ވައްތަރު ގައެވެ.
ބައެއް ފަހަރު ބޮޑު ކަމުދެވި ނިމުމުންވެސް އަދިވެސް ބޮޑު ކަމުދާތަކެތި ހުސްނުވެ ހުންނަ ކަހަލަ އިހްސާސެއް ވުން،
ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި ނުވަތަ ފުރަގަސް ފަރާތް ފޭބުމޭ ބުނެވެނީ ބޮޑު ކަމުދާ ދޮރު ނުވަތަ ފުރަގަސް ފަރާތުގައި ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ލޭހޮޅިތައް ނުވަތަ ލޭނާރުތައް ދެމި، ފުޅާވެ،
ފުރަގަސް ފަރާތު ބައްޔަށް އިގިރޭސި ބަހުގައި ކިޔައި އުޅޭ ނަން ތަކުގެ ތެރޭގައި ޕައިލްސް އަދި ހިމޮރޮއިޑްސް ހިމެނެއެވެ.
އާބާދީގެ 50 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ޙަޔާތުގެ ކޮންމެވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި މިބަލީގެ އުދަގޫތައް ތަޙައްމަލު ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.
އެތެރެއަށް ފައިބާ ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި އަކީ ފުއްޕާފައި ހުންނަ ލޭނާރުތައް އެތެރޭގައި ހުންނަ ވައްތަރެވެ.
މިޙާލަތުގައި ފުއްޕަނީ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ ތިރީގައިވާ އިންޓަނަލް ހިމޮރޮއިޑަލް ޕްލްކްސަސް އޭ ކިޔޭ ލޭނާރު ފުންޏެކެވެ.
މިގޮތަށް ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުތައް ހުންނަނީ ގޮހޮރުގެ އެތެރެއިން ލެވިފައި ހުންނަ ތެތް ދުލިފަށް އިން ފޮރުވިފައެވެ.
ބޭރަށް ފައިބާ ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި އަކީ ފުއްޕާފައިވާ ލޭހޮޅިތައް ބޭރަށް ނިކުމެ ފެންނަށް ހުންނަ ވައްތަރެވެ.
މިޙާލަތުގައި ފުއްޕަނީ ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާ ހަންގަނޑަށްވުރެ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް އެތެރޭގައިވާ އެކްސްޓަރނަލް ހިމޮރޮއިޑަލް ޕްލެކްސަސް އޭ ކިޔޭ ލޭނާރު ފުންޏެކެވެ.
ބަޔާންކުރެވުނު ވައްތަރު ތަކުގެތެރެއިން ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލީގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ވައްތަރު ކަމުގައި ބެލެވެނީ ތިންވަނަ ދަރަޖައެވެ.