polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
"އެއީ ކީރިތި ރަސޫލާ މައްޗަށް ޖިބުރީލުގެފާނު މެދުވެރި ކުރައްވައި މީސްތަކުންނަށް ތެދުމަގު ދެއްކެވުމަށްޓަކައި ބާވައިލެއްވި،
ކިޔެވުން އަޅުކަމެއްކަމުގައި ލައްވާފައިވާ އެކަލާނގެ ކަލާމްފުޅެވެ. އެ ފޮތް އަހަރެމެންނާއި ހަމައަށް އައިސްފައިވަނީ ތަވާތުރުގެ މަގުންނެވެ." އަދި އެ ޤުރުއާން ވަނީ ކީރިތި ރަސޫލާ ގެ ރިސާލަތުގެ ތެދުކަން ހާމަކޮށްދޭ މުޢުޖިޒާތެއް ކަމުގައި ވެސްމެއެވެ.
ބުނެވޭގޮތުގައި މިއަލިތައް އުފެދެނީ ވަކި މިންވަރެއްގެ ބާރު ނުވަތަ ހަކަތަ އުފައްދައިދޭ އިލެކްޓްރޯން ތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.
އަލިތައް އުފެދެނީ 150-80 ކިލޯ މީޓަރު އުހުގައި ޖައްވުގެ ތެރޭގައި މި އިލެކްޓްރޯންތަކާއި ޖައްވުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވައިގެ ޒައްރާތަކާއި ޖެހި ފުށު އަރާގޮތް ވުމުންނެވެ.
ބައެއް ފަހަރު މިއަލިތައް ފެންނަނީ އުޑުމަތީގައި އިރުން ހުޅަގަށް ދަމާލެވިފައިވާ ފަރުދާތަކެއްގެ ސިފައިގައެވެ.
އާދަޔާ ޚިލާފަށް އިރުގެ ހަރަކާތްތައް މަތިވެފައިވާނަމަ ނޯރވޭގެ އެންޑިނެސް އަށް އުޑުމަތި ސާފު އަދިރި ކޮންމެ ރެއަކު ފެނެއެވެ.
މެކްސިކޯ އަދި މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ ގައުމުތަކަށް ކޮންމެ 100 އަހަރަކުން 1 ފަހަރު ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއްކަމަށް ސައިންސްވެރިން ބުނެއެވެ.
ޢާންމު ގޮތެއްގައި އުތުރުގެ އަލިތަކޭ ކިޔަނީ އުތުރު ބިތުން ފެންނަ ނުވަތަ ފާޅުވާ މިވައްތަރުގެ އަލިތަކަށް ނިސްބަތް ކޮށެވެ.
އަރޯރާ ބޮރެއާލިސް އޭ ކިޔޭ އަލިތައް ޢާންމު ގޮތެއްގައި ފާޅުވަނީ ސެޕްޓެމްބަރުން އޮކްޓޯބަރަށް އަދި މާރޗުން އޭޕްރީލް މަހުގެ ނިޔަލަށެވެ.
އެއީ އެންމެހައި ފުރިހަމަ ސިފަފުޅުތަކެއް ޚާއްސަވެގެން ވަނީ އަޅަމެން ހައްދަވައި ގެންގުޅުއްވާ ރައްބަށްކަން އަޅާ ދަނެ،
އަޅުކަމާއި އަޅުވެތިކަން ޙައްޤުވެގެން ވަނީ) ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއަށް ކަން އިޢުތިޤާދުކޮށް ދެން އެއަށްފަހުގައި އަޅުކަމުގެ އެންމެހައި ބާވަތްތަކުގައި އެކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކުރުމެވެ.
އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު އެކަލާނގެއަށް ސާބިތު ކުރައްވާފައިވާ އެންމެހައި ރިވެތި އިސްމުފުޅުތަކާއި އެ އިސްމުފުޅުތަކުން ދަލީލުކޮށްދޭ ސިފަފުޅުތައް، ތަޝްބީހުކުރުމެއް،
އަދި ތަޙްރީފުކުރުމެއް ތަޢްޠީލުކުރުމަކާ ނުލައި އެކަލާނގެއަށް އެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތައް ސާބިތުކުރުމެވެ.
ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައި އައިސްފައިވާ ނައްޞުތަކަށް ބެއްލެވުމަށްފަހު ޢިލްމުވެރިން ތައުޙީދު ތިން ބަޔަކަށް ބައްސަވައެވެ.
1999ވަނަ އަހަރުންފެށިގެން މިއަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރަމުން އަންނަނީ އަތޮޅުގެ އެންމެ ދެކުނަށް އޮންނަ ނިލަންދޫ ގައެވެ އެއިގެކުރިން ވެރިކަން ކުރަމުން ގެންދިޔައީ މަގޫދޫ ގައެވެ.
ގިނަ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން މަގޫދޫގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރުމަށްފަހު އަތޮޅުވެރިކަން ނިލަންދޫއަށް ބަދަލު ކުރެއްވީ ނިލަންދޫއަކީ އަތޮޅުގައި އޮތް އެންމެ އާބާދީބޮޑު،
ބިންބޮޑު އަދި ފަޅުވެސް އެންމެބޮޑު ރަށްކަމަށްވެފައި ދުރުމުސްތަޤްބަލަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ގިނަބަޔަކަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތެއްގައި އަތޮޅުގައި ދިރިއުޅެވޭނެރަށަކީ ނިލަންދޫކަމަށް ވާތީއެވެ.
ނިލަންދޫއަށް އަތޮޅުވެރިކަން ބަދަލުކުރެއްވުމުން އަތޮޅު އޮފީހުގެ ގޮތުގައި މިހާރު ބޭނުންކުރަމުން ދަނީ ނިލަންދޫ އޮފީހެވެ.
ނަމަވެސް 03 ނޮވެމްބަރ 2002 ން ފެށިގެން އަތޮޅު ގެއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުން ދަނީ ސަރުކާރުން އަލަށް ޢިމާރާތް ކޮށްދެއްވި އަތޮޅުގޭ ޢިމާރާތުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާރަށް މާލޭގެ ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 113.40 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައިވާ ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރު ބުރިއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތް އެންމެ ކުޑައަތޮޅެވެ.
އަދި ފުވައްމުލަކު ފިޔަވައި މީހުން ދިރިއުޅޭ އެންމެ މަދު ރަށްތަކެއް ހިމެނޭ 3 އަތޮޅުގެ ތެރެއިން އެއްއަތޮޅުވެސް މެއެވެ.
ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރިއާއި އެއްވަރަށް މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކެއް ދެން ހިމެނިފައިވަނީ އަތޮޅު ތަކަކީ ފެލިދެ އަތޮޅު،
މިއަތޮޅުގައި ކުރިން މީހުން ދިރިއުޅެމުން ދިޔަ މިހާރު ފަޅުރަށެއް ކަމުގައިވާ ހިމިއްޗަކީ އަމިއްލަ ފަރާތަކަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ސަރުކާރުން ކުއްޔަށް ދެއްވާފައިވާ ރަށެކެވެ.
އަތޮޅަކީ އާބާދީގެ ގޮތުން ކުޑަ އަތޮޅެއް ނަމަވެސް މަތީ ތަޢުލީމު އުގެނިގެން ތިބި ގިނަ ބަޔަކު ނިސްބަތުން ތިބި ރަށެކެވެ.
މިގޮތުން ހަމައެކަނި ވެރިރަށް ނިލަންދޫ އިން ވެސް މިހާތަނަށް 13 ފަރާތެއްވަނީ ފުރަތަމަ ޑިގްރީ އަށްވުރެ މައްޗަށް ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކޮށްފައެވެ.
އޭގެ ތެރެއިން ދެފަރާތެއް މާސްޓާރސް ޙާޞިލް ކުރި އިރު އިތުރު ދެފަރާތެއް މާސްޓާރސް އަށް ކިޔަވަމުން ދެއެވެ.
އަދި އިތުރު 14 ކުއްޖަކު ފުރަތަމަ ޑިގްރީ އަށް ރާއްޖެއިންނާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުން ކިޔަވަމުން އެބަދެއެވެ.
ފިލިތެޔޮ އަކީ ވާލީ ބްރަދާސް ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ހިންގަމުން ގެންދާ ރިޒޯޓެކެވެ.
އަދި ފިލިތެޔޮ ކައިރީގައި އޮންނަ ޖިންނަތު ގައު ފަދަ ރަށްތައް ފަތުރުވެރި ރަށްތަކެއްގެ ސިފައިގައި ތަރައްގީ ކުރެވިއްޖެނަމަ ފ.
2006 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާތައް ދައްކާގޮތުން ނިލަންދެ އަތޮޅު އުތުރު ބުރީގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވާ ދާއިރާ އަކީ ތަކެތި އުފެއްދުމުގެ ދާއިރާ އެވެ.
ޢިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ވެސް ގިނަ އަދަދެއްގެ ފިރިހެނުން ހަރަކާތްތެރިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
އަދި މަސައްކަތެއް ހޯދަން އުޅެ މަސައްކަތެއް ލިބިފައިނުވާ އަންހެނުން ވެސް އަތޮޅު ގެ ނިސްބަތުން އެންމެ ގިނައީ ދަރަނބޫދޫ ގައެވެ.
މިގޮތުން މަސައްކަތެއް ހޯދަން އުޅެ މަސައްކަތެއް ލިބިފައިނުވާ އަންހެނުންގެ ނިސްބަތް ފިރިހެނުންގެ ނިސްބަތަށްވުރެ އިތުރެވެ.
މީގެ އިތުރުން ގެދޮރު ޢިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ގުރޫޕް ހަދައިގެން ކުރުމާއި، ވަޑާންކުރުން، ފަންގިވިނުމާއި،
ސަރުކާރުގެ ހިންގުމުގެ އިދާރީ ގޮތުން ބޭނުންކުރެއްވުމަށް މިއަތޮޅަށް ދެވިފައިވާ އިގިރޭސި އަކުރަކީ އެވެ.
އަތޮޅުގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު ދަރަނބޫދޫ ފިޔަވައި އެހެން ކޮންމެ ރަށެއް ގައި ވެސް ޞިއްޙީ މަރުކަޒެއް ހުރެއެވެ.
ދަރަނބޫދޫ އޮންނަނީ ވެރިރަށް ނިލަންދޫ އާއި ދާދި ކައިރީގައި ކަމަށްވުމާއެކު ދަރަނބޫދޫގެ ގިނަ ބަޔަކު ޞިއްޙީ ފަރުވާ ލިބިގަތުމަށް ނިލަންދޫ އަށް ދެއެވެ.
މިއަތޮޅުގެ ވަށައިގެންވާ ފަރަކީ މާލެއަތޮޅުގެ ދެކުނުބުރިއަށްވުރެވެސް ރީތިކޮށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ފަރެކެވެ.
އަތޮޅުގައި އޮންނަ އެންމެ ބޮޑުފަޅަކީ ނިލަންދުއާއި ހިމިއްޗާއި ދޭތެރޭގައި އޮންނަ މާވަރު ފަޅުނަމަކަށް ކިޔާ ފަޅެކެވެ.
އަތޮޅު ތަޢުލިމީ ހާލަތަށް ބަލާއިރު ހުރިހާ ރަށެއްގައި ވެސް ގްރޭޑް 10 ގެ ފެންވަރަށް ކިޔަވައި ދެއެވެ.
ޚާއްޞަކޮށް މަގޫދޫގެ 98 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ލިޔަންކިޔަން ދަންނަ މީހުން ކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.
އަތޮޅުގެ ތައުލީމީ ފެންވަރަށް ބަލާއިރު 6 އަހަރުން މަތީގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަމީހުން ޙާޞިލްކޮށްފައިވާ އެންމެ މަތީ ތައުލީމީ ފެންވަރަކީ ގްރޭޑް 7 ގެ ފެންވަރެވެ.
މީގެ އިތުރުން ގްރޭޑް ތައުލީމް ޙާޞިލްކޮށްފައިވާ އަންހެނުންގެ ނިސްބަތް ފިރިހެނުންނަށް ވުރެ އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.
2006 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމުގެ ނަތީޖާތައް ދައްކާ ގޮތުން މުޅި ރާއްޖޭގެ އާބާދީގައި ނިސްބަތުން ގިނައީ ފިރިހެނުންނެވެ.
އަތޮޅަކީ ވެސް އިގްތިޞާދީ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވާ ފިރިހެނުން އަދި އަންހެނުންގެ ނިސްބަތް މުޅި ރާއްޖޭގެ އެވްރެޖަށްވުރެ މަތިކަން ފާހަގަ ކުރެވޭ އަތޮޅެކެވެ.
މިއަތޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާރަށް މާލެއާއި 70 މޭލު ދުރުގައި އަރިއަތޮޅުގެ ދެކުނުން ރާއްޖޭގެ ދެކުނުދުނީގައި އޮންނަ އަތޮޅެކެވެ.
އަތޮޅުގެ ރަށްތަކަށް ބަލާއިރު އިގްތިޞާދީ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވާ އަންހެނުން އެންމެ ގިނައީ ފީއަލީގައެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ އުމުރުން 22 އަހަރުގައި އެމެރިކާގެ އެތެރޭގައި ހިނގި 7 އަހަރުގެ ހަގުރާމައިގެ މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަންނަން ޖެހުނެވެ.
މިމައްސަލަ ފެށިގެން އައީ 1753ގައި އޯހިއޯ ކަންޓްރީ ސަރަހައްދުގައި ފަރަންސީސިން ފާރެއް ނުވަތަ އަސްކަރީ ބޭސް އެއް ފަދަ ތަނެއް ބިނާކުރަން ފެށުމުންނެވެ.
އޭރު އެސަރަހައްދަކީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އުޅެމުން އައި ވާޖީނިއާގެ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި އެމީހުންވެސް ދައުވާ ކުރަމުން އައިތަނެކެވެ.
ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ވާޖީނިއާގެ ގަވަރުނަރަކަށް ހުންނެވި ޑިންވިޑީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް އޯހިއޯ ކަންޓްރީ އަށް ގޮސް ފަރަންސޭސިންނަށް އެސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދިއުމަށް އެންގުމަށް އެދުނެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މިއެންގުމަށް ފަރަންސޭސިން އިދިކޮޅު ހެދުމަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ތައްޔާރު ކުރި ރިޕޯޓް ވަނީ ވާޖީނިއާ އަދި އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ގިނަ ބަޔަކު ކިޔައި ފައެވެ.
1754 ގައި އަލަށް އުފެއްދި ވާޖީނިއާ ރެޖިމެންޓްގެ ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލްއެއްގެ މަގާމްގައި ހުއްޓައި ވާޖީނިއާގެ ގަވަރުނަރު ޑިންވިޑީ ދެވަނަ ފަހަރަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އޯހިއޯ ކަންޓްރީ އަށް ފޮނުވިއެވެ.
އެފަހަރު ފަރަންސޭސިން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ދޫކޮށްލެއްވީ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ އޯހިއޯ ކަންޓްރީ އަށް ނާދެވޭގޮތަށް އެއްބަސްކޮށްފައެވެ.
އެފަހަރު އެބުރި ވާޖީނިއާ އަށް ދިއުމުން ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލްއެއްގެ ރޭންކުން ކެޕްޓަނެއްގެ ރޭންކަށް ދަށްކުރަން އުޅުމުން އެކަމާ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އެެއްބަސްވެ ވަޑައި ނުގަނެ،
މާރތާ ޑެންޑްރިޖް ކަސްޓިސް އާއި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ކައިވެނި ކުރުމަށްފަހު އޭނާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ޙާލަތު ރަގަޅުވެ ތަނަވަސްވެގެން ދިޔައެވެ.
1769 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިޔާ ޖޯޖް މޭސަން ގުޅިގެން ވާޖީނިއާ އަށް އިގިރޭސި ވިލާތުން މުދާއެތެރެކުރުން ބޮއިކަޓް ކުރުމަށް ޕްރޮޕޯސަލް އެއް ހުށަހެޅިއެވެ.
މިޕްރޮޕޯސަލްގައި ވަނީ ޓައުންޝެންޑް އެކްޓްސް ގެ ގާނޫނު ނުވަތަ އެއްބަސްވުން ކެންސަލްކުރަންދެން އިގިރޭސި ވިލާތުން މުދާއެތެރެކުރުން ބޮއިކަޓް ކުރުމަށެވެ.
1747ގައި ބުލޫރިޖްގެ ހުޅަގަށް އޮންނަ ބާރޯން ފަޔަރފޮކްސް ލޭންޑް ސާރވޭ ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ލިބުނެވެ.
އެއަށްފަހު ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ދިރިއުޅެމުން ގެންދިޔަ އަވަށުގެ މިލިޓަރީ އޮފިސަރެއްގެ މަގާމް ލިބުނެވެ.
އެމެރިކަން އިންގިލާބުގެ ކާމިޔާބަށްފަހު އެމެރިކާގެ ފުރަތަމަ ރައީސްގެ ގޮތުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ރައީސް ކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ 30 އޭޕްރީލް 1789ގައެވެ.
ޖެހިޖެހިގެން ދެ ދައުރުގައި ރައީސް ކަންކުރައްވައި ދެވަނަ ދައުރު ނިމުމުން ރައީސް ކަމުން ވަކިވެ ވަޑައިގަތީ 4 މާރޗް 1797 ގައެވެ.
ފުރަތަމަ ދައުރަށްފަހު ދެވަނަ ދައުރަށް ރައީސަކު ހޮވުމަށް 1792ގައި އެމެރިކާގައި ބޭއްވުނު އިންތިޚާބުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ކާމިޔާބު ލިބިވަޑައިގަތީ އެމެރިކާ އުފައްދަވައި ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔެއަށް ހާމަކުރުމުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަދާކުރި ދައުރާއި،
މިސަބަބުތަކާހުރެ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވަނީ އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަރާތެއް ކަމަށްވެފައެވެ.
ނަމަވެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ އެންމެ ގާތް މުރުޝިދުން ސިޔާސީ ޕާޓީތައް ހެދުމުގެ ފްރޭމް ވޯކް ތައްޔާރު ކުރުމުގައި ދެބަޔަކަށް ބެހިގެން ދިޔައެވެ.
ސެކްޓެރީ އޮފް ޓްރެޜަރީގެ މަގާމްގައި ހުންނެވި އެލްގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ފެޑެރަލިސްޓް ޕާޓީ އުފެއްދެވި އިރު،
1791 ގައި ރަލުގެ ބުއިންތަކުން ޓެކްސް ނެގުމަށް ކޮންގްރެސްގައި ވާހަކަ ދެއްކުމާއި ގުޅިގެން ޕެންސިލްވީނިޔާގައި މުޒާހަރާތައް ބާއްވައިފައި ވެއެވެ.
4 މާރޗް 1797 ގައި ރިޔާސަތުގެ ދެވަނަ ދައުރު ފުރިހަމަ ކުރައްވައި ރައީސް ކަމުން ވަކިވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެބުރި މައުންޓް ވާނޮން އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
ދެއަހަރު ފަހުން ވޮޝިންގޓަން ގެ ޑިސްޓިލަރީ އިން 11 ހާސް ގެލަންގެ މިފަދަ ބުއިންތައް އުފައްދާފައި ވެއެވެ.
21 ސެޕްޓެމްބަރު 1771 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ބަލްޓިމޯރުގެ ވިޔަފާރިވެރިޔާ ޖޭއާރު ޖޮނަތަން ޕްލޯމަންގެ ފަރާތުން ނެއިލް ޖޭމްސަން އަށް ސިޓީއެއް ލިޔުނެވެ.
އެވިޔަފާރި ވެރިޔާގެ ބޯޓެއް ހުއްދަ ނޫން މުދާ އެތެރެކުރުމާއި ގުޅިގެން ހިފެއްޓުމުން އެކަމުން މިންޖުކޮށްދިނުމަށް ދިނުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ލިޔުނު ސިޓީއެކެވެ.
އޮގަސްޓް 1774 ގައި ވާޖީނިއާގެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުވުމުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ.
މިބައްދަލުވުމުގައި ފުރަތަމަ ކޮންޓިނެންޓަލް ކޮންގްރެސް އަށް ވާޖީނިއާ ތަމްސީލު ކުރުމަށްދާ މަންދޫބަކަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އައްޔަން ކުރެވުނެވެ.
1789 ގައި އިންތިޚާބީ ކޮލެޖުގެ ފަރާތުން ބޭއްވި އިންތިޚާބުގައި އެމެރިކާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް ކަމަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އިންތިޚާބު ކުރެވުނެވެ.
އެމެރިކާގެ ފުރަތަމަ ކޮންގްރެސްގެ ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މުސާރައިގެ ގޮތުގައި އަހަރަކު 25 ހާސް އެމެރިކާ ޑޮލަރު ދިނުމަށް ވޯޓް ދެވުނެވެ.
6 މަސް ދުވަހު އެތާ ހޭދަކުރި ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ފިނިމޫސުމުގައި 2500 ވަރަކަށް މީހުން ތަފާތު އެއްޗިއްސަށް ހުށަހެޅިގެންނާއި،
ބުނެވޭގޮތުގައި ހަތް އަހަރުގެ ހަގުރާމައިގައި ކުރެވުނު 9 ހަގުރާމައިގެ ތެރެއިން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ލަޝްކަރަށް ކާމިޔާބު ކުރެވުނީ އެންމެ 3 ހަގުރާމަ އެވެ.
އެޕްރީލް 1775 ގައި އެމެރިކާގެ އެތެރޭގެ ހަމަ ނުޖެހުންތައް ފެށުމަށްފަހު ބޭއްވުނު ދެވަނަ ކޮންޓިނެންޓަލް ކޮންގްރެސް އަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަސްކަރީ ޔުނީފޯމްގައެވެ.
އަސްކަރީ ތަޙައްމަލު ކުރުން އަދި ވަރުގަދަ މުވާޠިނަކަށް ވުމުގެ ޝަރަފް ލިބިފައިވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ އެމެރިކާގެ ދެކުނުން ޚާއްޞަކޮށް ވާޖީނިއާ އިން ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ފުރިހަމަ ތާއީދު ލިބިފައި ވުމެވެ.
އަދި 1787 ގެ ހޫނު މޫސުމްގައި ފިލަޑެލްފިއާގައި އޮތް ކޮންސްޓިޓިއުޝަނަލް ކޮންވެންޝަން އަށް ވަޑައިގަތެވެ.
1793ގައި ފަރަންސޭސި އިންގިލާބީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ޑިޕްލޮމެޓް އެޑްމަންޑް ޗާރލްސް ޖެނެޓް އެމެރިކާއަށް ސިޓީ އަކާ އެކު ފޮނުވުނެވެ.
މިއީ އެމެރިކާއާއި ފަރަންސީސީންގެ ގުޅިގެން އިގިރޭސީންނާއި ދެކޮޅަށް ހަރަކާތްތެރި ވުމަށް އެކި އެކި ސިޓީތަކުގައި ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކަން ސޮސައިޓީތަކެއް އުފެއްދުމަށް ފޮނުވުނު ސިޓީ އެކެވެ.
އަދި އޭގެ ދަށުން އިގިރޭސި ވިޔަފާރި ވެރިންގެ މުދާ އުފުލާ ބޯޓްތައް އަތުލައި ގަތުމުގައި ދެގައުމަށް ފަސޭހަތައް ލިބިގެންދެއެވެ.
1755 ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވާޖީނިއާގެ އަސްކަރީބާރުގެ ކޮމާންޑަރ އިންޗީފްގެ މަގާމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.
1758ގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް އަސްކަރީ ޚިދުމަތުން ވަކިވެ ވަޑައިގަތް ޖެހިގެން ފާއިތުވި 16 އަހަރުވަންދެން ހޭދަކުރެއްވީ ވާޖީނިއާގެ ދަނޑުވެރި އެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ މިޚިތާބުގައި އެމެރިކާގެ ދާޚިލީ ކަންތައް ތަކުގެ ތެރެއަށް ބޭރުގެ ފަރާތްތައް ވެއްދުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާމެދު އަލިއަޅުވާލައްވައި އެކަމަށް އިންޒާރު ދެއްވައިފައި ވެއެވެ.
އަދި މިޚިތާބުގައި އެމެރިކާ މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ބޭނުންތަކަށް އެމީހުންގެ ވިސްނުމާއި ފިކުރު އަމާޒު ކުރުމަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ.
ތަފާތު ގައުމުތަކާއި އެކު ރަހުމަތްތެރިކަން އުފައްދައި ވިޔަފާރީގެ ގުޅުން ގާއިމު ކުރުމަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އޮތް ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީ ފޯރސް ވިލިއަމް ހޯވްގެ ލަޝްކަރާއި ދެކޮޅަށް ހިންގި ފުރަތަމަ ކުރިމަތިލުން ނުވަތަ ދިގު ރަށުގެ ހަގުރާމަ އާއި،
އަދި އެހެނިހެން ބައެއް ކުދިކުދި ކުރިމަތިލުން ތަކުގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީ ބަލިވުމުން އެލަޝްކަރުގެ މުސްތަގުބަލާމެދު ޝައްކު އުފެދިގެން ދިޔައެވެ.
އަދި އެމީހުންގެ މިކާމިޔާބީ އާއެކު ކޮންޓިނެންޓަލް އާރމީގެ ކޮމާންޑަރު ކަމަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ދުރުކުރުމަށް ވެސް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ.
ނަމަވެސް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ތާއީދުކުރާ އެތައް ބަޔެއްގެ ސަބަބުން އެކަން ކާމިޔާބު ވާގޮތެއް ނުވިއެވެ.
6 ޖެނުއަރީ 1759ގައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވާޖީނިއާގެ ނިއު ކެންޓް ކައުންޓީގައިވާ ޕަަމަންކީ ކޯރުގެ އައްސޭރި ފަށުގައި ހަދާފައިވާ ވައިޓް ހައުސް ޕްލާންޓޭޝަންގައި ދިރިއުޅުނު ހުވަފަތް އަންހެނެއް ކަމުގައިވާ މާރތާ ޑެންޑްރިޖް ކަސްޓިސް އާއި ކައިވެނި ބައްލަވައި ގަތެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ގެ ވަދާޢީ ޚިޠާބަކީ އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ ތާރީކްގައި ނެރެވުނު އެންމެ އަގުހުރި އެއް ޚިތާބެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަމިއްލަ އަށް ތައްޔާރު ކުރެއްވި މިޚިތާބު ހެދުމަށް ސެކްޓްރީ އޮފް ޓްރެޜަރީ އެލެގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ގެ އެހީތެރިކަން ހޯދާފައި ވެއެވެ.
އެޚިތާބުގައި ގައުމީ އެއްބައި ވަންތަ ކަމުގެ ބޭނުންތެރިކަމާއި މުހިއްމު ކަމަށް އަލިއަޅުވާލައްވައި ނަޞޭހަތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ.
އިގިރޭސީންނާއި އެމެރިކާ އާއި ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ރަގަޅުކޮށް އިންގިލާބުގެ ދުވަސްވަރު ވެގެންދިޔަ ދަރަނި ފޫބައްދައި އެކަމުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި އެލެގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން ގުޅިގެން ޖޭ އެއްބަސްވުން ފަރުމާ ކުރެއްވި އެވެ.
ޖޯން ޖޭ މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރެއްވި މި އެއްބަސްވުމުގައި އިގިރޭސި ވިލާތާއި އެމެރިކާ އިން ސޮއިކުރީ 17 ނޮވެންބަރު 1794 ގައެވެ.
އަދި ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ޖޯން އެޑަމްސް އާއި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން ވާދަކޮށް ކޮމާންޑަރ އިންޗީފަކަށް ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އިންތިޚާބު ކުރެވުނެވެ.
އަދި ޖުލައި 1775ގައި މަސަކޫސެޓްސްގައި އޮތް އެމެރިކަން ފޯރސްގެ ކޮމާންޑަރު ކަމާއި ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތެވެ.
ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އާއި އޭނާގެ އަސްކަރީ ފޯރސް ގެ މަސައްކަތުން ބޮސްޓަނުން އިގިރޭސިން ފައްސަވައި ލެއްވި އެވެ.
މައުންޓް ވާނޮން ގައި މާރތާ އަދި ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން މާރތާ އަށް ލިބިފައިވާ ދެދަރިން ކަމުގައިވާ ޖޯން ޕާރކޭ ކަސްޓިސް އަދި މާރތާ ޕާރކޭ ކަސްޓިސް ބަލައި ބޮޑު ކުރުމުގައި އުޅުނެވެ.
އެއީ ޖޯޖް ވޮޝިންގޓަން އަށް ކަށިވިދުރި ޖެހުމަށްފަހު އެއާއި ވިދިގެން ކެއްސުން ބަލި ޖެހިފައިވާތީ ކަމަށް ވެދާނެކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
އެމެރިކާ ބައްރުގައި ޕެރަގުއޭ އޮންނަ މަޤާމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ފަހަރަށް ޕެރަގުއޭއަށް ކިޔައި އުޅެނީ ވެސް އެމެރިކާގެ ހިތެވެ.
ޕެރަގުއާއި އަކީ ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބިން ބަންދު ދެ ޤައުމުން އެއް ޤައުމެވެ.
އަދި މީގެ އިތުރުން ދުލުގެ އަނގައިގެ ތެރޭގައިވާ ބައި އަދި ދުލުގެ އަރުތެރޭ ގައިވާ ބައި ވަކިކޮށްދޭ ސަލްކަސް ޓާމިނާލިސް ޖެހިގެން ސާކަމްވަލޭޓް ޕެޕިލާ ހުރެއެވެ.
ފިލިފޯރމް ޕެޕިލާ ފިޔަވައި ދެންހުންނަ ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ޕެޕިލާގައިވެސް ރަހަ ބުނޑުތައް ހުރެއެވެ.
ކާތަކެތި ހަފައި ދިރުވުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ދުލަކީ ރަހަ އިހްސާސްކޮށް ބަލައި ހެދުމުގައި މަސްއޫލުވާ އަސާސީ ގުނަވަނެކެވެ.
ދޫ ތެތްކޮށް އޮންނަނީ އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ކުޅު ބޭރުކުރާ ގޮށް ތަކުން ބޭރުކުރާ ކުޅުގެ ސަބަބުންނެވެ.
ބައެއް ފަހަރު ދުލަކީ ހަށިގަނޑުގައިވާ އެންމެ ބާރުގަދަ މަސްކޮޅު ނުވަތަ މަސްގަނޑު ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ.
އާސާރީ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްރީހިސްޓޯރިކް ޒަމާނޭ ކިޔޭ ހިސާބުން ފެށިގެން ވެސް ސެނެގާލްގައި މީހުން ވަނީ ވަޒަންވެރިވެފައެވެ.
މީލާދީން 13 ވަނަ ޤަރުނާއި 14 ވަނަ ޤަރުނާ ހިސާބުގައި މި ސަރަޙައްދަށް އިރުމަތީ ވެރިންގެ ނުފޫޒު ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ.
މީލާދީން 15 ވަނަ ޤަރުނުން ފެށިގެން 1677 އާ ހަމަޔަށް ޔޫރަޕުގެ ޤައުމުތައް ކަމުގައިވާ ޕޯޗުގަލް އާއި ނެދަލޭންޑްސް އާއި ބްރިޓޭނުން ވަނީ މި ސަރަޙައްދުގެ ވިޔަފާރީގައި ކުރި ހޯދުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ.
1959 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގައި ސެނެގާލާއި ފަރަންސޭސި ސޫދާން ގުޅިގެން މާލީ ފެޑެރޭޝަން އުފެދުނެވެ.
ހޫނު މިން އެންމެ މައްޗަށް ދަނީ 27 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށް ކަމުގައިވާ އިރު އެންމެ ދަށަށް ދަނީ 17 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށެވެ.
ގްރޭންޑް ކެންޔަން އަކީ އެމެރިކާގެ އުތުރު އެރިޒޯނާގެ ކޮލޮރާޑޯ ކޯރުގައި ދެފަރާތުން ފަރުބަދަތައް ހުރެފައި މެދުން ހަނިކޮށް އޮންނަ ފުން ވާދީ އެކެވެ.
އިރުގެ އަލި އެޅިފައި ހުންނަ ގޮތަކުން ހިލަތަކުގެ ކުލަ ބަދަލުވެފައި ހުންނަހެން ހީވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ގްރޭންޑް ކެންޔަން ހިމެނޭ ހިސާބަށް ޔޫރަޕުން ފުރަތަމަ ޒިޔާރަތް ކޮށްފައިވަނީ 1540 ވަނަ އަހަރު ސްޕޭންގެ ގާސިއާ ލޯޕޭޒް އެވެ.
1860ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅު އެމެރިކާގެ ޖޯންސް ވެލީ ޕަވަލް މިސަރަހައްދު ދިރާސާކޮށް ބަލައި ހޯދާފައި ވެއެވެ.
ގްރޭންޑް ކެންޔަން ހިމެނޭ ހިސާބުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ އުޅުނު ކަމަށް ހެކިދެނީ ޕޫބްލޯ ދަރިކޮޅު ނުވަތަ ގަބީލާގެ މީހުންނެވެ.
މީހަކު މި ފަސް ރުކުން ނުވަތަ އެއިން ބައެއް ދޫކޮށްފައި ދެން އެހެން ވާޖިބު ނޫނީ ސުންނަތް ކަންކަން ކުރިއަސް ކުރާނޭ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެއެވެ.
އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ޝައިޚުލް އިސްލާމް މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދިލްޥައްހާބް އެކަލޭގެފާނުގެ "َََُ ُُْ" ގައި ނަޤުލު­ކުރައްވާފައިވާ ތަޢުރީފެވެ.
އާސާރީ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖަޕާނުގައި އަޕަރ ޕެލިއޮލިތިކް ޒަމާނުގައި ވެސް މީހުން އުޅެފައިވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ވެސް ސަރަޙައްދީ ބައެއް ބަސްބަސް ރިކޮގްނައިޒް ލެންގުއޭޖަސްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެމުންދެއެވެ.
ޖަޕާނުގެ ނަމުގައި ހިމެނޭ ކެރެކްޓަރތަކުގެ މާނައަކީ “އިރަށް ނިސްބަތްވާ” ނުވަތަ “އިރުން އުފެދިގެންވާ” އެވެ.
ޖަޕާނު އޮތީ ޕެސިފިކްގެ ކަނޑުގައި ޗައިނާ އާއި އުތުރު ކޮރެއާ އާއި ދެކުނު ކޮރެއާ އާއި ރަޝިޔާގެ އިރުމަތީގައެވެ.
ޖަޕާނުގެ މީހުންނަކީ ބަހުގެ ގޮތުންނާއިި ސަގާފީ ގޮތުން މާ ބޮޑަށް އިތުރުވެގެން ދިއުމުގެ މައްސަލައެވެ.
އޭގެ ކުރީން އެ ޤައުމުގެ ވެރިކަން ކުރަމުން އައީ ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރު ކަމުގަިއވާ އަލްމާތީގައެވެ.
ގަޑީގެ ކަށި ހިނގާ ބުރުން ބަލާއިރު ކަޒަކިސްތާނާ ބޯޑަރުގެ ގޮތުން ގުޅެނީ ރަޝިޔާ އާއި ޗައިނާ އާއި ކިރްގިސްތާނާއި އުޒްބެކިސްތާނާއި ތުރުކްމެނިސްތާނެވެ.
ކަޒަކްސްތާނުގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ އެ ޤައުމުގެ އާބާދީގައި ހިމެނޭ އެންމެ ބޮޑު ނަސްލު ކަމުގައިވާ ކަޒަކް ނަސްލުގެ މީހުންނަށެވެ.
ޕާކްސްތާން މިނަން 1934 ގައި ޗޯދުރީ ރަޙުމަތު ޢަލީ އޭރު ނެރެވުނު ޕެމްފްލެޓެއް ކަމުގައިވާ ނައު އެންޑް ނެވަރ ގައި ލިޔުނެވެ.
މިނަން މިގޮތަށް ދިނީ ޕާކިސްތާނުގެ ތަފާތު 5 ހިސާބެއްގައި ދިރިއުޅޭ 30 މިލިއަން މުސްލިމުންނާއި ގުޅުވައިގެންނެވެ.
ނަމަވެސް ފަހުން 1956ގައި ޕާކިސްތާންގެ ނަން ވަނީ އިސްލާމިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ޕާކިސްތާން އަށް ބަދަލު ކުރެވިފައެވެ.
އަދި 1979ގައި ޒިޔާއުލް ޙައްޤު ޕާކިސްތާންގެ 3ވަނަ މިލިޓަރީ ރައީސްގެ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާންގެ ރައީސް ކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.
1988ގައި މަތިންދާ ބޯޓްގެ ހާދިސާއެއްގައި ޒިޔާއުލް ޙައްޤު އަވަހާރަވުމުން ޒުލްފިގާރު ޢަލީ ބުއްޓޫ ދަރިކަނބަލުން ބޭނަޒީރު ބުއްޓޯ ޕާކިސްތާންގެ ފުރަތަމަ އަންހެން ބޮޑު ވަޒީރުގެ ގޮތުގައި މަގާމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.
އެއަށްފަހު ޕާކިސްތާންގެ ބޮޑު ވަޒީރު ކަމުގައި ހުންނެވި ނަވާޒު ޝަރީފްގެ ދުވަސްވަރު ޕާކިސްތާންގެ ޙާލަތު ގޯސްވެގެން ދިޔައެވެ.
އޮކްޓޯބަރ 2002 ގެ އިންތިޚާބުގައި ނޭޝަނަލް އެސެމްބްލީގައި ޕާކިސްތާން މުސްލިމު ލީގުން އަޣްލަބިއްޔަތު ހޯދި އެވެ.
28 އޮގަސްޓް 2004ގައި ނޭޝަނަލް އިންތިޚާބުގައި ކުރީގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ އަދި ޕާކިސްތާން ސިޓީ ބޭންކްގެ ނައިބު ރައީސް ޝައުކަތު ޢަޒީޒް ބޮޑުވަޒީރަކަށް އިސްކުރުމަށް ނެގި ވޯޓްގައި 191މެންބަރުންގެ ތެރެއިން 151 މެންބަރުންގެ ފެންނަ ވޯޓުން އެމަގާމަށް ޝައުކަތު އަޒީޒު އިސްކުރެވުނެވެ.
ޕާކިސްތާނާއި އަވަށްޓެރި ހިންދުސްތާންއާއި ދެމެދު ކަޝްމީރުގެ މައްސަލައިގައި ދެބަސްވުންތައް އޮންނަތާ ވަނީ ޒަމާންތަކެއް ވެފައެވެ.
ކުރިން އިންޑިޔާއާއި ޕާކިސްތާން އެއްކޮށް އޮތް އިރު ހުޅަނގު އުތުރު އަދި އިރުމައްޗަށް އޮތް ބައި މުސްލިމު ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ވަކިވެގެން ދިޔައެވެ.
ޕާކިސްތާންގެ މުސްލިމު ލީގުން މުޙައްމަދު ޢަލީ ޖިނާހް ސިޔާދަތުގެ ދަށުގައި ޕާކިސްތާން ގެ ފުރަތަމަ ސަރުކާރު އެކުލަވާލި އެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި މުސްލިމުންގެ ދައުރު އެހެން ސިޔާސީ ޕާޓީތައް އުފެދުމުން ކުޑަވާން ފެށިއެވެ.
އެގޮތުން ހުޅަގުގައި އުފެދުނު ޕާކިސްތާން ޕީޕަލް ޕާޓީ އަދި އިރުމަތީގައި އުފެދުނު އަވާމީ ލީގް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
އިންދޫސް ވެލީގެ ޙަޟާރަތު ޢީސާގެ ފާނުގެ ދެގަރުނު ކުރިން ނިމިދިޔުމަށްފަހު ދެން ޕާކިސްތާންގައި އޮތީ ވޭދިކުންގެ ޙަޟާރަތެވެ.
އެގޮތުން ޢީސާގެ ފާނުގެ 543 އަހަރު ކުރިން ފާރިސީ ރަސްކަލެއް ކަމަށްވާ އަކާމެނިޑް ރަސްކަން ހިންގެވިއެވެ.
ޕާކިސްތާންގެ ސިޔާސީ ތާރީޅްގައި އެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާ މުހިއްމު ރޯލެއް ކުޅެފައިވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
29 ޑިސެމްބަރު 1930 ގައި އައްލާމާ އިގްބާލްގެ ރިޔާސީ ޚިތާބުގައި ދެކުނު އޭޝިޔާގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދާއި ހުޅަނގު އުތުރުގައި ވަކި މުސްލިމު ގައުމެއް އުފެއްދުމަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ.
މުހައްމަދު ޢަލީ ޖިނާހުގެ ދުވަސްވަރު އޭނާ ދެދައުލަތުގެ ނަޒަރިއްޔާ އަށް ތަބާވެ ވަޑައިގަތް ލާހޯރު އިންގިލާބު ނުވަތަ ޕާކިސްތާންގެ އިންގިލާބު 1940ގައި ގެންނެވި އެވެ.
ސަރަހައްދީ ޖަމްޢިއްޔާތަކުގެ ތެރެއިން ސާރކް އަދި އެކޯ ގެ މެންބަރުކަން ވެސް ޕާކިސްތާން އަށް ލިބިފައި ވެއެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުގެ ގަބީލާތަކުގެ މީހުންނާއި ސަރުކާރާއި ދެމެދު އަދިވެސް ދެބަސްވުންތައް ހުރިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މިގޮތަށް ހުންނަން ދިމާވެފައިވަނީ އެހިސާބުތަކުގެ މީހުން ތާލިބާނުންނަށް ސަޕޯޓްކޮށް ތާއީދު ކުރާތީ އެވެ.
އެގޮތުން ވަޒީރުސްތާންގައި ތާލިބާނުން ތާއީދުކުރާ މީހުންނާއި ސަރުކާރު ސިފައިންނާއި ދެމެދު ފާއިތުވި މާޒީގައި އެތައް ފަހަރަކު ކުރިމަތިލުންތައް ހިގާފައި ވެއެވެ.
2004 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި ޕާކިސްތާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމްގެ ބާނީ އޭ-ކިޔޫ ޚާން ލީބިޔާ،
އީރާން އަދި އުތުރު ކޮރެޔާއަށް ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމްތައް ތަންފީޒު ކުރުމުގައި އެހީތެރިވި ކަމުގެ ކުށުގައި ހައްޔަރު ކުރެވުނެވެ.
ނަމަވެސް 1956 ވަނަ އަހަރު ޕާކިސްތާނުގެ ނަން އިސްލާމިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ޕާކިސްތާނަށް ބަދަލު ކުރިއެވެ.
މިނިވަންކަމުގެ ހަނގުރާމައިގެ ނަމުގައި މިސަރަހައްދުގައި 1857 ވަނަ އަހަރު ކުރެވުނު ހަނގުރާމަ އަކީ އިގިރޭސިންނާއި ދެކޮޅަށް މިސަރަހައްދުގައި އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ހަނގުރާމަ އެވެ.
އެއީ އިންޑިޔާ އަދި ޕާކިސްތާނުން އޭރު އެމީހުން އަޅުވެތިކޮށްފައިވާ އިގިރޭސިންގެ އަތްދަށުން މިނިވަން ވުމަށްޓަކައި ކުރެވުނު ހަނގުރާމަ އެކެވެ.
ޕާކިސްތާންގެ ސެމި-ޕްރެޒިޑެންޝަލް ނިޒާމް ބިނާވެގެންވަނީ 100 މެންބަރުން ހިމެނޭ ސެނެޓް އަދި 342 މެންބަރުން ހިމެނޭ ނޭޝަނަލް އެސެމްބްލީ ގެ މައްޗަށެވެ.
ހިންގުމުގެ ފަސޭހައަށް ޕާކިސްތާން ހުރިހާ ހިސާބުތަކެއް ތަފާތު ވަކި 107 ބަޔަކަށް ނުވަތަ އަވަށަކަށް ބަހާލެވިފައި ވެއެވެ.
1997 ވަނަ ބޮޑު ވަޒީރު ކަމަށް އިސްކުރެވުނު ނަވާޒް ޝަރީފްގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް 1999 ވަނަ އަހަރު ގެނައި އިންގިލާބަކަށް ފަހު ޖެނެރަލް ޕަރުވޭޒް މުޝައްރަފް ޕާކިސްތާންގެ ރައީސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތެވެ.
އިންޑިޔާ އާއި ޕާކިސްތާނާއި ދެމެދު މައްސަލަ ޖެހިފައިވާ ކަޝްމީރުގެ ބައެއް ވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ދަށުގައި އޮވެއެވެ.
ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ރަސްކަމުގެ ތިންވަނަ ދައުރުގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ އިސް އޮފިސަރެއް ކަމަށްވާ ޑޮމް ޕިޔަރެސް ޕޯޗުގީޒު ސަރުކާރަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުހިއްމުކަން ރިޕޯޓަކުން ހުށަހެޅިއެވެ.
ހަމަ މިދުވަސްވަރުގެ ތެރޭގައި މީލާދީން 1517 ވަނަ އަހަރު ޕޯޗުގީޒު ސަރުކާރުގެ ސަފީރެއްގެ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގައި ހުރި ޖޯޑޯ ސިލްވީރާ ބަންގާޅު ރަސްގެފާނު އައްސުލްޠާން އަލާޢުއްދީނު ޙުސައިން ޝާހު ގެ އަރިހަށް ބަދަލު ކުރެވުނެވެ.
ހަމަ އެއަހަރު ޕޯޗުގީޒު މީހެއް ކަމުގައިވާ ޖެރޯނީ ނިސް ޑިސޯސާ ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކަށް އަރައި ފޭރުމުގެ ޢަމަލުތަކެއް ހިންގިއެވެ.
ދެވަނަ ފަހަރު ރަސްކަން ކުރައްވާތާ 15 އަހަރުވީތަނާ މީނާއަށް ބޮޑުބޭބެ ވިދާޅުވާ ކޮއްކޯފުޅު ޙަސަން ރަސްގެފާނު ނުވަތަ ސުލްޠާން ޙަސަން ރަސްކަމަށް ވެރިވެ ވަޑައިގެންފި އެވެ.
ފުރަތަމަ ފަހަރު ރަސްކަން ކުރައްވާތާ 9 މަސް ދުވަސް ވީތަނާ މިރަދުންގެ ކޮއްކޯފުޅު ސުލްޠާން ޔޫސުފު ރަސްކަމަށް ވެރިވެ ވަޑައިގެންފި އެވެ.
ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ގެ ރަސްކަމުގެ ދެވަނަ ދައުރުގައި 8 ޖުލައި 1497 ގައި ޕޯޗުގީޒުން އިންޑިޔާ ކަނޑު ފަތަހަ ކުރުމަށާއި،
ހަމަ މިރަދުންގެ ރަސްކަމުގެ ދެވަނަ ދައުރުގައި މީލާދީން 1501 ގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިސަރެއް ކަމުގައިވާ ދުވާޓޭ ބަރަބޯސާ ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ޒިޔާރަތްކުރި އެވެ.
ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ރަސްކަމުގެ ދެވަނަ ދައުރުގައި މީލާދީން 1505 ގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ 4 އުޅަނދުގައި 300 ސިފައިން ގޮވައިގެން ޑޮންލޮރެންސޯޑި އަލްމޭޑާ ދިވެހިރާއްޖެ ހިފުމަށް ގޯވާއިން ފުރައިގެން ދަތުރުކުރިއެވެ.
ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު 3 ފަހަރުގެ މަތީން 32 އަހަރާއި 9 މަސް ދުވަހު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި އެވެ.
ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ގެ ދެވަނަ ދައުރުގައި މީލާދީން 1502 ގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ ހަނގުރާމަ މަތީ އުޅަނދެއްގެ ވެރިޔަކަށް ހުންނެވި،
ވިންސެންޓް ސޮޑްރޭ ރާއްޖޭގެ ވިޔާފަރި އޮޑިތަކެއް އަތުލައިގެން އޭގައި ހުރި ވިޔަފާރި މުދާތައް ފޭރުނެވެ.
ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ސިރީ ދަންމަރު ބަވަނަ މަހާ ރަދުންނަކީ ޢުމަރު ރަސްގެފާނު ނުވަތަ ސުލްޠާން ޢުމަރު ގެ ދަރިކަލެކެވެ.
ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމް ނުވަތަ ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކުގެ ނިޒާމަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުގައިވާ ސެލްތަކާއި ޓިޝޫތަކަށް ލޭ ފޮނުވައި ދިނުމާއި،
ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންހުރި ކާނާގެ ބައިތައް ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފޯރުކޮށްދެނީ ވެސް ލޭގެ ޒަރީޢާއިންނެވެ.
އަދި ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނޭ އެސިޑް-ބޭސްގެ މިންވަރު ވެސް ހަމަހަމަކަންމަތީ ބަހައްޓައި ދިނުމުގައި ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމް އެހީތެރި ވެދެއެވެ.
ލޭހޮޅި ތަކަކީ ހިތާއި ލޭހޮޅިތައް ހިއްސާވާ ނިޒާމް ނުވަތަ ލޭދައުރުވާ ނިޒާމްގެ މުހިއްމު ބައިތަކެކެވެ.
ލޭނާރު ނުވަތަ ލޭހޮޅިތަކުގެ ވަޒީފާ އަކީ ހިތުން ހަށިގަނޑު އެކި ހިސާބުތަކަށް ލޭ ފޯރުކޮށް ދިނުމާއި،
ހިތުން ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކަށް ލޭފޮނުވައިދޭ ލޭހޮޅި ތަކުން ހަށިގަނޑުގެ އެކިބައިތަކަށް އޮކްސިޖަން ނުވަތަ ސާފުވައި ލެޔާއެކު ފޮނުވައިދެއެވެ.
ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކުން ހިތަށް ލޭފޮނުވައިދޭ ލޭހޮޅި ތަކުން އޮކްސިޖަނާއި އެކުނުވާ ނުވަތަ ސާފުވައި އެކުނުލެވޭ ލޭ އަނބުރައި ހިތަށް ފޮނުވައެވެ.
މިބުނި އުސޫލުން އެއްކިބާވާ ލޭހޮޅިތަކަކީ ފުއްޕާމެއިން ހިތަށް ލޭފޮނުވައިދޭ ލޭހޮޅި އަދި ޕޯރޓަލް ވެއިން ތަކެވެ.