polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް ވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި އިންޑިޔާއާއި އެމެރިކާއިން 3 މާސްޓަރސް ޑިގްރީ ހާސިލުކުރައްވާފައެވެ.
"މާސްޓާޒް އޮފް އާރޓްސް ޑިގްރީ އިން ޑިފެންސް އެންޑް ސެކިއުރިޓީ އެނާލިސިސް" ހާސިލުކުރެއްވީ 1999 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ލެންކެސްޓަރ އިންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް ވަނީ 2012 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ވޮޝިންގޓަންގެ ނެޝަނަލް ޑިފެންސް ޔުނިވަރސިޓީން 3 ވަނަ މާސްޓަރސް ޑިގްރީ،
ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގެ ފަރާތުން ޑިފެންސް އެޑްވައިޒަރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭރު ޤައުމެއްގައި އެންމެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެއްގެ ޝަރަފު ވެސް ހާސިލުކުރައްވާފައިވަނީ ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލެވެ.
2008 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރުމަހުގެ ނިޔަލަށް އިންޑިޔާއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ ޑިފެންސް އެޑްވައިޒަރގެ މަޤާމު އަދާކުރައްވައި،
މީގެއިތުރުން ވެސް ބައިނަލް އަޤްވާމީ ގޮތުން އެ މަނިކުފާނަކީ އަސްކަރީ ދާއިރާއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޭފުޅެކެވެ.
މިގޮތުން 2012 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސްގެ "ރޮސްޓާ އޮފް ސީނިއަރ އެކްސްޕާރޓްސް އޮން ސެކިއުރިޓީ ސެކްޓަރ ރިފޯމް" ގައި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލްގެ ނަންްފުޅު ހިމަނުއްވާފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ.
ވޭތުވެ ދިޔަ 30 އަހަރު މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލް ވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރަށް ގިނަގުނަ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައެވެ.
ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖަރ ޖެނެރަލް ޢަބްދު ޝަމާލްގެ އަސްކަރީ ޙަޔާތަށް ބަލާއިރު އެ މަނިކުފާނުވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރުގެ ގިނަ ޔުނިޓްތަކެއްގައި ކޮމާންޑެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައެވެ.
މީގެއިތުރުން ޑައިރެކްޓްރޭޓް އޮން އިންޓަނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ކޯޕަރޭޝަންގައި އެމަނިކުފާނު ވަނީ މުހިންމު މަޤާމްތަކެއް ފުރުއްވާފައެވެ.
ސާވާ ބިޒީވެ ސައިޓަށް ވަންނަމީހުންނަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވަމުންދިޔުމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދިޔައީ،
އީ އެމް ޓިގެ ނަމުގައި ކުރިއަށް ދިޔަ ވެބްސައިޓްގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް ރަށުގެ ނަމާ ގުޅުވައިގެން،
މިގޮތުން މިހާރު އިހަވަންދޫ ޑޮޓްކޮމް ނަމުގައި ފެންނަމުން މިދާ ވެބުސައިޓްގައި އައިއެންޖީ އަދި އީއެމްޓީގެ ލިޔުންތަކާއި އެނަމުގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ޚަބަރުތައްވެސް އެބަހުއްޓެވެ.
މިހާހިސާބުން ވެބުސައިޓް ރަނގަޅުގޮތެއްގައި ހިންގުމަށްޓަކައި މެމްބަރުން އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށައި ކިޔުންތެރިންނާއި ރަހުމަތްތެރި ގޮތްތަކަށް،
އިހަވަންދޫ ޑޮޓްކޮމް ވުޖޫދަށް އައިސްފައި ވަނީ ވަރަށް ގިނަ މަރުޙަލާތަކެއް ކަޑައްތު ކުރުމަށްފަހު އެވެ.
ރަށުގެ މުޙިއްމު ޚަބަރުތައް އަންގާދެވޭނެފަދަ ގޮތެއް ހަމަޖެހުމަކީ ވަރަށް މުޙިއްމުކަމެއްކަމުގައި އިހަވަންދޫގެ ޒުވާނުންތަކަކަށް ވިސްނުމުގެ ނަތީޖާ އަކަށްވީ 2006 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭ އައި އެންޖީގެ ނަމުގައި މޯބައިލް ގުރޫޕެއް އުފެއްދުމެވެ.
އެކިއެކިކަންކަމުގައި ރަށުން ބޭރުގައި ތިބެންޖެހިފައިވާ ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން އައިއެންޖީގެ މެންމްބަރުންނަށް ވާފަރާތްތަކަށް ރަށުގެ މުޙިއްމު ޚަބަރުތައް އަގަކާއި ނުލާ ވަގުތުން ވަގުތައް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.
2006 ވަނަ އަހަރުގެ ނިމުމާއި ހަމަށް އާއިރު އައިއެންޖީގެ ޙިދުމަތް ހޯދަމުންދިޔަ މެމްބަރުންގެ ޢަދަދު 40 އަށްވުރެ މަތިވެގެންދިޔަ އެވެ.
އަދި އެހިސާބުން ނިއުސް އައިއެންޖީ ގެ ނަމުގައި ޕެޕަރޮނިޓީ ނަމަކަށް ކިޔާ ވެބުސައިޓެއްގައި އެކައުންޓެއް ހުޅުވާ ވެޕުސައިޓެއް މެދުވެރިކޮށް އިހަވަންދޫގެ ޚަބަރާއި ފޮޓޯ ހިމަނަން ފެށުނެވެ.
މޯބައިލް ފޯނުން އިންޓަރނެޓު މެދުވެރިކޮށް ވަދެވޭ މި ވެޕްސައިޓަށް ވަރަށްބޮޑު ތަރުޙީބެއް ލިބެމުން ދިޔަ އެވެ.
2007 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރޭ އައިއެންޖީގެ ވެޕުސައިޓް ރަޝިޔާގެ ވެޕުސައިޓެއްގެ ސަބުޑޮމައިންއަކަށް ބަދަލުކޮށް،
ކުރިން އިނގިރޭސި ބަހުންނާއި ލެޓިން އަކުރުން ޚަބަރުތައް ޕަބުލިޝް ކުރަމުން ދިޔަނަމަވެސް މިފަހަރުގެ ބަދަލާއި އެކު މިސައިޓު މެދުވެރިކޮށް ތާނަ އަކުރުން ލިޔެ ދިވެހި ބަހުން ޚަބަރުތައް ގެނެސްދެމުން ގެންގޮސް 2007 ވަނަ އަހަރު ނިމެންވެފައިވަނިކޮށް ޚަބަރުތައް ހޯދުމުގައި ދިމާވި ދަތިތަކަކާއިހުރެ އައިއެންޖީ ހިންގުން ހުއްޓާލެވުނެވެ.
މިފަހަރު ސައިޓް ހިންގަންފެށިއިރު ޚަބަރުގެ އިތުރުން ތަފާތު އެކި އެކި ލިޔުންތައް ވެސް ހިމަނަމުން ގޮސްފައި ވާނެ އެވެ.
އަދި ސުކޫލު ދަރިވަރުންނަށް އެހީތެރިވުމުގެ ދޮރު ހުޅުވާލުމުގެ ގޮތުން ސައިޓްގައި ދަރިވަރުންނަށް ޙާއްސަ ސަފްޙާއެއް ތައްޔާރުކުރުމާއި އެކު ޅެން، ބަނދި، ވާހަކަ،
އިހަވަންދޫ ޑޮޓްކޮމް ހާއްސަ ކޮށްފައިވަނީ އިހަވަންދޫ އާއި ރާއްޖޭގެ ހަބަރާއި މައުލޫމާތު ގެނެސް ދިނުމަށެވެ.
ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގެ ހަޔާތުގައި ސާޖަންޓް މޭޖަރ އޮފް އެމްއެންޑީއެފްގެ މަޤާމު އެންމެ ފުރަތަމަ ފުރުއްވި ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދު އެވެ.
ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޢަބްދު އުފަންވެފައިވަނީ 1974 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައިމަހުގެ 01 ވަނަ ދުވަހު ފާދިއްޕޮޅު ހިންނަވަރުގައެވެ.
މީދޫގައި ނޮދަން އޭރިއާގެ ޕޯސްޓެއް ޤާއިމު ކުރުމަށް ސަރުކާރުންވަނީ އެކަމަށް ޚާއްޞަ ބިމެއް ހަމަޖައްސަވައި ދެއްވާފައެވެ.
އެމްއެންޑީއެފް ނޮދަން އޭރިއާ ނިސްބަތްވާ 7 އަތޮޅުގެ އެންމެ އުތުރުގައިވާ ތިން އަތޮޅު ހިމެނެނީ މަތިއުތުރު ސަރަޙައްދުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރު ގެ ނޮދަން އޭރިއާއަކީ ދިވެހި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް ރާއްޖޭގައި ދިނުމަށް ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ހަތަރު އޭރިއާ ކޮމާންޑްގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ އުތުރުގައި އޮންނަ އޭރިއާ ކޮމާންޑެވެ.
ނޮދަން އޭރިއާ ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާޙް ކުރެއްވީ ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަދި ކޮމާންޑަރ އިން ޗީފް އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ނަޝީދެވެ.
ތަމަޅަ ޗޯލާ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަލެއް ކަމުގައިވާ ރާޖެންދުރަ ޗޯލާ 1 ގެ ރަސްކަމުގައި އަންޒަމާނާއި ނައްކަވަރު ރައްތައް އެ ރަސްގެފާނުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނެސް،
އޭރު އިންޑޮނީޝިޔާގެ ސްމަތްރާ ގައި އޮތް ސްރީވިޖަޔާ ގެ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ކަނޑުގެ އަސްކަރީ ބާރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރިއެވެ.
ޗޯލާ މީހުން އަންޒަމާނު ރަށްތަކަށް ދީފައިވާ ނަމަކީ 'ނައްކަވަރަމް' ކަމުގައި ތަންޖޯރު ގައި މީލާދީން 1050 ވަނަ އަހަރު ލިޔެފައި ވެއެވެ.
ތަމަޅަ ބަހުން ނައްކަވަރަމް ގެ މާނައަކީ 'ފޭރާން ނުލާ މީހާ' ނުވަތަ 'ފޭރާން ނުލާ މީހުންގެ ރަށް' އެވެ.
ނަމަވެސް އިތުރު އެހެން ދިރާސާތަކުން 'މެދު ޕެލިއޯލިތިކު' ޒަމާނުގައި ވެސް މީހުން ވަޒަންވެރިވިކަން އެނގޭ ހެކިތައް ލިބިފައި ވެއެވެ.
ޢަބުދުއް ރަހުމާން އައްނާޞިރު އަވަހާރަ ވުމަށް ފަހު ދެން ވެރިކަމަށް އިސްވީ އަލްމަންޞޫރު ބިން އަބީ ޢާމިރު އެވެ.
އެއަށްފަހު އަލްމަންޞޫރުގެ ދަރިކަލުން ވެރިކަމަށް އެރުމާއި އެކު ބައިބަޔަށް ޤުރުޠުބާގެ އަހުލު ވެރިން ބެހިގެންދިޔައެވެ.
މިގޮތުން އުފެދުނު ބައިބައިވުމާއި ފިތުނަވެރިކަން ވެގެން ދިޔައީ މުސްލިމުންގެ އަތުން އަންދަލުސް ގެއްލިގެން ދިއުމުގެ ސަބަބު ކަމުގައެވެ.
ކާފަ ދަރިކަލުން ޢަބުދުއް ރަހުމާން ބިން ހިޝާމް ވެސް ޤުރުޠުބާގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވާފައި ވެއެވެ.
މުސްލިމުން ސްޕޭން ފަތަހަ ކުރީ އުމަވީ ދައުލަތުގެ ޚަލީފާ ވަލީދު ބިން ޢަބުދުލް މަލިކް ބިން މަރުވާންގެ ޚިލާފަތުގައި ހިޖުރައިން 92ވަނަ އަހަރު ޠާރިޤު ބިން ޒިޔާދު މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނަވައިގެންނެވެ.
ޢަބުދުއް ރަހުމާން ބިން ހިޝާމްގެ ދުވަސްވަރު އޭރު ޤުރުޠުބާގައި ތިބި ނަޞާރާއިންގެ ތެރެއިން ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އިސްލާމްދީނަށް ވަނެވެ.
ޢަބުދުއްރަހުމާން އައްނާޞިރު ޤުރުޠުބާގެ ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި ދުވަސްވަރު ޒަހުރާއު އޭ ކިޔުނު ގަނޑުވަރު ބިނާކުރެއްވި އެވެ.
މިހަގުރާމައަށް ޓަކައި 7000މީހުންނާއި އެކު ޠާރިޤު ބިން ޒިޔާދު ޠާރިޤު ފަރުބަދަ ހުރަސް ކުރައްވައި ސްޕޭން އަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
ޠާރިޤު ފަރުބަދައާއި ހިސާބުން މީސްތަކުންނާއި މުޚާޠަބުކޮށް ޠާރިޤު ބިން ޒިޔާދު ބުނެފައިވަނީ މިފަދައިންނެވެ.
މިހަގުރާމަ ކުރެވުނު ސަބަބަކީ ސްޕޭންގައި ވެރިކަން ހިންގަމުން ދިޔަ ޤޫޠުންގެ އަނިޔާވެރި އަމަލުތައް ނިމުމަކަށް ގެނެސް ސްޕޭން ފަތަހަ ކުރެއްވުމެވެ.
އަންދަލުސް ނުވަތަ ސްޕޭން ފަތަހަ ކުރެއްވުމަށް ކުރެވުނު ހަގުރާމަ ހިގީ ސްޕޭންގެ ވާދީ ލަކަތު އޭ ކިޔުނު ހިސާބުގައެވެ.
މިހަގުރާމަ ހިގީ އުމަވީ ދައުލަތުގެ ޚަލީފާ ވަލީދު ބިން ޢަބުދުލް މަލިކްގެ ވެރިކަމުގައި ހިޖުރައިން 92ވަނަ އަހަރުގެ ޝައުބާންމަހުގެ ތެރޭގައެވެ.
މުސްލިމުން ހަގުރާމައާއިގެން ޤޫޠުންނާއި ކުރިމަތިލުމަށް އައި ޚަބަރު ލިބުމާއި އެކު ޤޫޠުންގެ ރަސްކަލަކަށް ހުންނެވި ލަޛުރީޤު ބޮޑު ލަޝްކަރެއް ތައްޔާރުކުރައްވައި ހަގުރާމައަށް ނިކުތެވެ.
އެފަހަރު އެންމެ ފުރަތަމަ އިނގިރޭސި މީޑިއަަމަށް ކިޔަވައިދޭ ސްކޫލަކަށް ވެންނެވޭގޮތް ނުވެގެން ވަންނަވަން ޖެހިވަޑައިގަތީ އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ހިންގެވި ޢަރަބި މީޑިއަމަށް ކިޔަވައިދޭ ތޮއިބާ ސްކޫލަށެވެ.
އެ ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންނަށް އިމްތިހާނެއް ދެއްވައި ފާސްވި ދަރިވަރުން ސަރުކާރުގެ ސްކޫލު ތަކަށް ބަދަލުކުރެއްވިއެވެ.
ގްރޭޑް 5 އަށް ބަދަލުވާ އިމްތިހާނުން ފާސްވެގެން ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު މާލޭގައި ހުރި އެންމެ ފަޚުރުވެރި އަދި އެންމެ ގިނަ ދުވަސްވީ އެއް ސްކޫލު ކަމަށްވާ މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލަށް ވަދެވަޑައިގަތެވެ.
1977 ވަނަ އަހަރު ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރުގެ ބައްޕަ ނިޔާވުމުން ތަޢުލީމުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓަވައި ކިޔަވައިދެއްވުމުގެ ޒިންމާ އުފުއްލެވީ ނ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު ޖީސީއީ އޯލެވެލް އިމްތިހާނު ހެއްދެވީ 1984 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު ވަރަށް ކުޑައިރުއްސުރެ ދެކިވަޑައިގެންނެވި ހުވަފެންފުޅެއް އޮތެވެ.
އެއީ މާލެއިން ކިޔަވާ ވިދާޅުވެގެން ރަށަށް ވަޑައިގެން ހެޑްމާސްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ރަށުގައި ޚިދުމަތް ކުރެއްވުމެވެ.
އެހެންކަމުން ސްކޫލް ނިމުމާއެކު އެދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ޢަޒުމުގައި މުދައްރިސުން ތަމްރީނުކުރާ ކޯހުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ ދެކެމުން ދިޔަ ހުވަފެނުގައި ހަގީގީ ކުލަ ނުޖެހި އަސްކަރީ ފަހުލަވާނަކަށް ބަދަލުވެ ޤައުމުގެ ދިފާޢުގައި ނުކުމެވަޑައިގަންނަވަން މަޖުބޫރުވީއެެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރަށް ރަނގަޅު ތަޢުލީމެއް ދެއްވުމަކީ ބައްޕަގެ ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެކެވެ.
އެކަމަށް ބައްޕަ އެއްބަސްވެވަޑައި ނުގެންނެވުމުން މީހަކު މެދުވެރިކުރައްވައި މަންމައަށް ދަންނަަވައިގެން 1975 ވަނަ އަހަރު ރަށަށް ވަޑައިގަތެވެ.
"ދަރިފުޅު ހިތުން ރަށަށް ތިޔައައީ ކުޅެ މަޖާކޮށްލައި ހަދަން ރަށުގައި ހުންނަންތާއެވެ. އެކަަމަކު އެކަން އޮތީ އެހެންނެއް ނޫނެވެ. އަވަހަށް ފުރައިގެން ދާންވީއެވެ. މާލޭގައި ހުންނާނެ އެހެން ގެއެއް ބައްޕަވާނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ." އެހެން ވިދާޅުވެ 1976 ވަނަ އަހަރު މާލެ ގެންނަވައި ބެހެއްޓެވީ ގ.
ތަޢުލީމީ ޒުވާނުން އަސްކަރީ ޚިދުމަތަށް ގެންނެވުމަށް ސަރުކާރުން ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތަށް މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލުން 1984 ވަނަ އަހަރު ޖީސީއީ އޯލެވެލް ނިންމި ކުދިން ވެސް ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ގެންނެވިއެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރަށް ވެއްދެވީ ލާންސް ކޯޕްރަލް ރޭންުކުގައި،
ސިފައިންގެ މީހެއްގެ ގޮތުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޚިދުމަތް ކުރަން ޖެހިވަޑައިގަތީ އެމްއެންޑީއެފް ކޯސްޓްގާޑުގައި ކަލާސީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލްގައި ހޭދަކުރެއްވި މުއްދަތުގައި ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރަކީ އަދަބީ ހަރަކާތްތަކުގައާއި އެހެނިހެން ހަރަކާތްތަކުގައި ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވުނު ދަރިވަރެކެވެ.
2014 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ޔުނިވަރސިޓީގައި ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީގެ ދާއިރާއިން މާސްޓަރސް ހާސިލުކުރައްވާފައިވާ ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު ވަނީ ރާއްޖެއާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ބާއްވާފައިވާ ތަފާތު ގިނަ ސެމިނަރތަކާއި ވޯކްޝޮޕްތަކާއި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާ ތަމްސީލުކޮށް ދެއްވާފައިވެއެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު އުފަންވެވަޑައިގަތީ 1961 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރުމަހުގެ 09 ވަނަ ދުވަހު ނިލަންދެއަތޮޅު ދެކުނުބުރީ ރިނބިދޫއަށެވެ.
ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް ޒަކަރިއްޔާ މަންޞޫރު ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައިވާ ކޯސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޗައިނާއިން 1989 ވަނަ އަހަރު ފުރިހަމަ ކުރެއްވި މެރިޓައިމް ސާރޗް އެންޑް ރެސްކިޔު ކޯސް
1992 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބްރިޓޭނިއާ ރޯޔަލް ނޭވަލް ކޮލެޖުން ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އިންޓަރނޭޝަނަލް މިޑްޝިޕްމަންސް ކޯސް
1990 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން ފުރިހަމަކުރެއްވި އިންޓަރނޭޝަނަލް ރިވަރައިން އެންޑް ކޯސްޓަލް އޮޕަރޭޝަން ކޯސް
2000 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން ފުރިހަމަ ކުރެއްވި ނޭވަލް ސްޓާފް ކޮލެޖް ފޮރ އިންޓަރނޭޝަނަލް އޮފިސަރސް ކޯސް
1995 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިއާއިން ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރ ސާރޗް އެންޑް ރެސްކިޔު ކޯސް
ޖުމްލަ 85 ފަންގިފިލާ ހުންނަ މިޢިމާރާތަކީ އޮފީސް ޢިމާރާތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ތަނެކެވެ.
ނަމަވެސް މިޢިމާރާތުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ބައެއް އެޕާޓްމަންޓްތަކާއި ޑިޕާޓްމަންޓް ސްޓޯރެއްވެސް ހުރެއެވެ.
ޓައިވާންގެ ކައޯޝިން ސިޓީގެ ލިންގޔާ ޑިސްޓްރިކްޓްގައި ހުންނަ ޓަންޓެކްސް ސްކައި ޓަވަރަކީ އެޢިމާރާތް ބިނާކޮށް ނިމުނު އިރު ޓައިވާންގައި ހުރި އެންމެ އުސްޢިމާރާތްކަމުގައި ވިއެވެ.
ޒަމާނީ އެތައް ފަސޭހަތަކަކާއެކު ބިނާކޮށްފައިވާ ޓަންޓެކްސް ސްކައި ޓަވަރުގައިވާ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ޚިދުމަތަކީ އެޢިމާރާތުގެ އެންމެ މަތީ ފަންގިފިލާގައިވާ އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކަށް އެރުމަށްޓަކައި ބަހައްޓާފައި ހުންނަ އެލެވޭޓަރެވެ.
މިތަން ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ 39 ފަންގިފިލާ ހިމެނޭ ދެބަޔާއި އެދެބަޔާ ގުޅިގެން މެދުގައި ޓަވަރެއް ހުންނަ ގޮތަށެވެ.
ޓައިވާންގެ މަޝްހޫރު ކުންފުންޏެއްކަމަށްވާ ޓަންޓެކްސް ކުންފުނިން ޚަރަދުކޮށްގެން ޢިމާރާތްކޮށްފައިވާ ޓަންޓެކްސް ސްކައި ޓަވަރު ފަރުމާކުރީ ސީ.
ޖަލުގައި އަނިޔާވެރި ގޮތަކަށް މަރާލި އީވާން ނަސީމްގެ މަރުގެ ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ހިނގި ހާދިސާތަކަށް ފަހު 10 ނޮވެމްބަރ 2003 ގައި އޮޅުދޫކަރައިގައި އެމްޑީޕީ ވުޖޫދަށް އަތުވެއްޖެއެވެ.
ޕާޓީ ފުރަތަމަ އުފެދުނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެންބަރުންނާއި ކުރީގެ ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރަކާއި ވިޔަފާރިވެރިންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ 42 މީހަކު އިސްވެ ތިބެ އެވެ.
މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި ފުރިހަމަ ޑިމޮކްރަސީ ގާއިމްކުރުމަށް ގޮވާލާ ލިބަރަލް ޕާޓި އެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ބޭއްވުނު ފުރަތަމަ ގިނަ ޕާޓީ އެކުލެވޭ އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރީ ވެސް މި ޕާޓީ އެވެ.
2 ޖޫން 2005 ގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ހުރިހައި މެންބަރުންގެ އިއްތިފާގުން ރާއްޖޭގައި ސިޔާސީ ޕާޓީ ހުއްދަކުރަން ފާސްކުރެވުނެވެ.
އަދި އެއާއި ގުޅިގެން 26 ޖޫން 2005 ގައި އެމްޑީޕީ ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމަށް ހުށަހެޅި ރާއްޖޭގެ ދެ ވަނަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ގޮތުގައި އެމްޑިޕީ ރަޖިސްޓްރި ކުރެވުނެވެ.
ކޮންމެ މުކައްލަފެއްގެ މައްޗަށް ރެއާ ދުވާލު ފަސްފަހަރު ކަނޑަ އެޅިގެންވާ ވަގުތު ތަކެއްގައި ކުރުން ފަރުޟު ވެވިގެންވާ އަޅުކަމެކެވެ.
އަމާންޙާލަތުގައި ކުރަންޖެހޭ ފަދައިން ބިރުވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައިވެސް ކުރަންޖެހޭ އަޅުކަމެކެވެ.
“ފާފަތަކުން ޠާހިރުކޮށްފަނިވި ޒަކާތެއް އެބައިމީހުންގެ މުދަލުން ކަލޭގެފާނު ނަންގަވާށެވެ!” ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ނަމާދާގުޅިގެން ޒަކާތުގެ ޛިކުރު ވަރަށްގިނަފަހަރު އައިސްފައި ވެއެވެ.
އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު ހުޅުވައިދެއްވީ އޭރުގެ އެޑިޔުކޭޝަން މިނިސްޓަރ ޑރ މުޙައްމަދު ޒާހިރު ޙުސައިން އެވެ.
'ދެރިޔާ' ކާމިޔާބީއަށް ފަހު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް ޓެޑްރީ ޕޮރޮޑިއުސްކޮށް މަހްދީ އަހުމަދު ޑައިރެކްޓްކުރި އަމާނާތް ވެސް ވަނީ ބޮޑެތި ކާމިޔާބުތައް ހޯދާފައެވެ.
ހިންދީ ފިލްމު މައުސޫމް އަސްލަކަށް ބަލައިގެން ހެދި ފިލްމްގެ ބަތަލް ބައިވެސް ކުޅުނީ 'ދެރިޔާ' ގެ ވެސް ލީޑް ރޯލް އަދާކޮށްފައިވާ އަލީ ޚާލިދު އެވެ.
ކުޑަ 3 ކުދިންގެ މުހިއްމު ރޯލްތަކެއް ހިމެނޭ މިފިލްމު ވަނީ 3 ވަނަ ގައުމީ ފިލްމީ އެވޯޑްގައި 12 އެވޯޑް ހާޞިލްކޮށް ރިކޯޑް މުގުރާލައިފައެވެ.
އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅޭ އަލީ ޚާލިދު އާއި ފާތިމަތު ރަމީޒާގެ ލޯބި ލޯބި 2 އަންހެންކުދިން ތިބެއެވެ.
މިދިރިއުޅުމުގެ އުފާވެރިކަމަށް ނިމުމެއް އަންނަނީ ޚާލިދު ގާތުގައި އޭނާގެ ފިރިހެން ދަރިއަކު އައްޑޫގައި ހުންނަ ވާހަކަ އަބްދުއް ސައްތާރު ބުނާ ހިސާބުންނެވެ.
ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާގެ އެންމެ އިސް މަޤާމުތައް ފުރުއްވި ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމްއަކީ ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް މުޅި ރާއްޖެއަށް ފުޅާކޮށް ޚިދުމަތްތައް ތަރައްޤީ ކުރެއްވުމަށް ޚާއްޞަކޮށް ސިފައިންގެ ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީއަށް ވަރަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވި ބޭފުޅެއް.
މިގޮތުން ކުރެއްވި މަސައްކަތުން 2004 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު ރާއްޖެތެރޭގެ 42 ރަށެއްގައި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތް ޤާއިމްކޮށް ސިފައިންނާއި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތް ދެވޭ ގޮތަށް ހުރީ ހަމަޖައްސަވާފައި.
ހަމައެހެންމެ އަތޮޅުތެރޭގެ އާބާދީބޮޑު ސަރަޙައްދު ތަކުގައި ސިފައިންގެ ރީޖަނަލް ހެޑްކުއާޓަރުތައް ބިނާކުރައްވައި ކޯސްޓްގާޑްގެ ޚިދުމަތާއި އަލިފާންނިއްވުމުގެ ޚިދުމަތާއި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތް އެތަންތަނުން ދެވޭނެ އިންތިޒާމު ހުރީ ހަމަޖައްސަވާފައި.
އަދި ވަކިން ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް ބޭނުންވާ ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ހޯއްދަވައިދެއްވައި ސިފައިންގެ ކުރިއެރުމާއި ތަރައްޤީއަށް ކޮށްދެއްވި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކޯސްޓްގާޑުގެ ޚިދުމަތާއި އަލިފާން ނިއްވުމުގެ ޚިދުމަތާއި މެޑިކަލް ސާރވިސްގެ ޚިދުމަތާއި އިންޖިނިއަރިންގގެ ޚިދުމަތަށް ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ޚާއްޞަ ޔުނިޓްތައް އުފައްދަވައި ހަރުދަނާ ބިންގަލެއްގެ މަތީގައި ޚިދުމަތް ފަށްޓަވައި ތަރައްޤީކޮށްދެއްވުމުގައި އަދާކުރެއްވި މުހިންމު ދައުރު ފާހަގަކުރެވޭ.
ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމް އަދާކުރެއްވި އިޚްލާޞްތެރި ޤައުމީ ޚިދުމަތުގައި ދެއްކެވި މަތިވެރި އަޚްލާޤާއި،
ސާބިތުކަމާއި ގަދަފަދަ ހިތްވަރު ހެކިކޮށްދެނީ ޚިދުމަތުގައި ލިބިވަޑައިގެންނެވި ޝަރަފުގެ ނިޝާންތަކުން.
ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމްގެ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި 1988 ނޮވެމްބަރ 3 ގެ ޢުދުވާނީ ހަމަލާގެ ވަގުތުގައި ސިފައިންގެއިން ބޭރުގައި ހުންނަވައިގެން،
ސިފައިންގެ ވެރިޔާއާއި ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބުގެ އިރުޝާދާ އެއްގޮތަށް މަސައްކަތް ކުރައްވައި އެބޭފުޅުންނަށް ބޭނުންފުޅުވާ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއްވި.
އަދި 1988 ނޮވެމްބަރު 3 ގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއާ ގުޅިގެންނާއި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތަށް 100 އަހަރު ފުރުނު މުނާސަބަތާ ގުޅިގެން ސިފައިންގެ ކުރިމަގަށްޓަކައި ތަރައްޤީގެ އާ ތަސައްވުރުތަކެއް އެކުލަވާލައި،
ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކޮށް ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގެ ތަސައްވުރު ބަދަލުކުރުމަށް ފެށްޓެވި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ މިއަދުވެސް ސިފައިންގެ ތެރެއިން ދަނީ ފެންނަމުން.
ޚާއްޞަކޮށް ތަޢުލީމީ ޒުވާނުންގެ ހިތްތަކުގައި ސިފައިންގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތާމެދު ޝަޢުޤުވެރިކަން އުފެއްދެވުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތާއި،
އަސްކަރީ ދާއިރާއިންނާއި ފަންނީ ދާއިރާތަކުން މީހުން ބިނާކޮށް ތަޢުލީމީ ފަންނީ ޒުވާނުންގެ މުއައްސަސާއަކަށް ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާ ބަދަލުކޮށްލެއްވުމަށް އިސްތިރާޖީގޮތުން ކުރެއްވި މަސައްކަތް ފާހަގަ ކުރެވޭ.
ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމް ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ދުވަހުން ފެށިގެން ސިފައިންގެ ހިންގެވުމުގެ ދާއިރާގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި.
މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީގެ ޑިރެކްޓަރ އޮފް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީގެ މަޤާމަށް ބަދަލު ކުރެއްވީ 01 ސެޕްޓެމްބަރު 1983 ގައި.
ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމް ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބުގެ އެހީތެރިޔާގެ މަޤާމަށް ހަމަޖެއްސެވީ 01 މާޗް 1987 ގައި.
ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމަކީ ދިވެހި އަސްކަރިއްޔާ މިއަދު މިދެކޭ ކުރިއެރުމާއި ތަރައްޤީއަށް ވާސިލުވުމުގައި ސިފައިންގެ އެންމެމަތީވެރިޔާގެ އިރުޝާދާއެކު ވަރަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެއް.
ސިފައިންނަށް ރާއްޖެއިން ބޭރުން އަސްކަރީ ދާއިރާއިން ތަޢުލީމާއި ތަމްރީނުގެ ގިނަ ފުރުސަތުތަކެއް ހޯއްދަވައިދެއްވައި،
ލޯހުޅުވޭ ކުޅަދާނަ ޤާބިލު ޒުވާން ޖީލެއް އުފެއްދުމަށް ކުރެއްވި އިޚްލާޞްތެރި މަސައްކަތް ފާހަގަ ކުރެވޭ.
ކަމަށްކަމޭހިތައިގެން ޤައުމީ ރޫޙާއި ޖޯޝުގައި ނަޒާހަތްތެރިކަމާއެކު ކެރިގެން ޤައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރާނެ ބަޔަކަށް ސިފައިން ހެއްދެވުމަށް އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި.
ނިޝާން ޢިއްޒުއްދީނުގެ ޢިއްޒަތުގެ ވެރިޔާ ލެފްޓިނަންޓް ޖެނެރަލް ޢަބްދުއްސައްތާރު އާދަމް ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވީ 1978 ނޮވެމްބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު.
ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން 12 އަހަރު ސަރުކާރުގެ ތަފާތު ދާއިރާތަކުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވާފައި.
ސަރުކާރުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފެށްޓެވީ 1966 ވަނަ އަހަރު ވުޒާރަތުލް މަޢާރިފުގެ ކާތިބެއްގެ މަޤާމުގައި.
ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބުގެ އެހީތެރިޔާގެ މަޤާމުގެ އިތުރުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އޮފް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީގެ މަޤާމަށް ހަމަޖެއްސެވީ 28 މާޗް 1991 ގައި.
މި ފޮތް ބިނާވެފައިވަނީ ލިޔުންތެރިޔާ އޭގެ ކުރިން ނަޘްރުން އެކުލަވާލާފައިވާ ހަމަ މިނަން ކިޔާ ފޮތުގައި އެކުލެވޭ ބައިތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
ކުރިން ލިޔެވުނު ޝާހްނާމާގެ ބޮޑު ބަޔަކީ ޕާލަވީ ބަހުން ބަހުން ލިޔެވިފައިވާ "ރަސްކަލުންގެ ފޮތް" މި ފޮތުން ތަރުޖަމާ ކުރެވިފައިވާ ބައިތަކެވެ.
އަދި 7 ވަނަ ގަރުނުގެ މެދުތެރޭގައި ސާސާނިޔާންގެ ވެރިކަން އަރަބިންގެ މައްޗަށް ދޫވެގެން ދިޔަ ގޮތުގެ ހާދިސާތައް ފިރުދޯސީ ވަނީ އިތުރަށް ލިޔެފައެވެ.
އެއީ މި ފޮތުގައި އެދީން އުފަންވުމުން ފެށިގެން މުސްލިމުން އެތަން ފަތަހަ ކުރުމާ ހަމައަށް ގުޅުންހުރި ތާރީހީ ވާހަކަތައް ވާތީއެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް އިބްރާހީމް ފުއާދު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން،
ޙާސިލްކުރެއްވި ކުލަތަކުގެ ތެރޭގައި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ކުލައާއި ޚާއްސަ ޚިދުމަތުގެ ކުލަ އާއި ހުނަރުވެރިކަމުގެ ކުލަ ހިމެނެއެވެ.
ދޫނިދޫގައި ސްލިޕްވޭ އެއްހެދުމުގެ ގޮތުން ކުރެވުނު ބޮޑު މަސައްކަތް ތަކުގައި ޢަމަލީގޮތުން ޙަރަކާތްތެރިވެ ވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ.
އެންޑަކްރިން ނިޒާމްގެ ބަލިތައް ކުރިމަތިވަން ދިމާވާ ސަބަބު ތަކުގެ ތެރޭގައި ފުރިހަމަގޮތެއްގައި ހޯރމޯން ވަކި ގްލޭންޑް އަކުން ދޫނުކުރުން،
ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް ނުވަތަ އަކީ ސިކުނޑިގެ ބުނޑުގަނޑުގައި ނުވަތަ ދަށުގައި އިންނަ ފެހި އޮށެއްގެ ވަރުވާ އިންޑަކްރިން ގްލޭންޑް އެކެވެ.
މިބުނި ކަށީގެ ހޮހަޅަ އިންނަނީ ބޮލުގެ ނާށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އެތެރެން ހުންނަ ކަށިގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސްފީނޮއިޑް ކަށިގަނޑު ގެ ތެރޭގައެވެ.
ޕިޓޫއިޓަރީ ގްލޭންޑް އިން އެހެން އިންޑަކްރިން ގްލޭންޑްތައް ހީވާގިކޮށް މުރާލިކުރާވާ ހޯރމޯންތައް ދޫކުރެއެވެ
އެންޑަކްރިން ގްލޭންޑް އެއްގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުން ދަށްވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ގްލޭންޑް އަކުން ހޯރމޯން ދޫކުރުން މަދުވުން،
އެންޑަކްރިން ގްލޭންޑް އެއްގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކުރުން އިތުރުވެ ހަލުއިވެގެންދާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ގްލޭންޑް އަކުން ހޯރމޯން ދޫކުރުން އިތުރުވުން،
ޕަރަތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ނުވަތަ އަކީ ކަރުގައި ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ގެ ފަހަތުގައި އިންނަ ކުޑަ އެންޑަކްރިން ގްލޭންޑް އެކެވެ.
މަދުން ނަމަވެސް ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑްގެ ތެރޭގައި ޕަރަތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ލޫޓީއިނައިޒިންގ ހޯރމޯން ފަދަ ހޯރމޯންތަކަކީ ކާބޯހައިޑްރޭޓް އެކުލެވޭ ގްލައިކޯޕްރޮޓީން ތަކެކެވެ.
އެއީ ގުޅަ ބޭހުގެ ގޮތުގައި ނަގައިފިނަމަ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ ތެރޭގައި އެބޭހެއްގެ ހަރަކާތް ނެތިކޮށްލާތީ އެވެ.
އެންޑަކްރިން ނިޒާމް އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގައި ހިނގާ ކެމިކަލް ރިއެކްޝަންތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުން،
އެންޑަކްރިން ނިޒާމް އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަފާތު އެންޑަކްރިން ގްލޭންޑްތައް ޝާމިލްވާ ނިޒާމް އެެވެ.
އެންޑަކްރިން ނިޒާމް ގައި ތަފާތު ގްލޭންޑް ތަކުގެ އިތުރުން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ ބައެއް ގުނަވަންތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.
މިގޮތުން އެންޑަކްރިން ނިޒާމް އާއި ގުޅުން ހުރި ކެންސަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ކެންސަރު،
ސްޓީރޮއިޑް ހޯރމޯންތަކުގެ ތެރޭގައި އެޑްރީނަލް ގްލޭންޑް އިން ދޫކުރާ ހޯރމޯންތައް އަދި އުރަވަޅި އާއި،
ޢައްޝައިޚުލް ފަޤީހު މުޙައްމަދުލް މަރަދުވިއްޔު ގެ ދަރިކަނބަލުން އާމިނާފާނާއި ކައިވެނިކުރައްވައިގެން ލިބިވަޑައިގެންނެވި އައްސައްޔިދު އިބްރާހީމް ދޮށީ ކަލޭގެ ފާނަށް،
މާވާ ގަނޑުވަރު ޙުސައިން ދީދީގެ ޅަދީދީގެ ބަނޑުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި އައްސައްޔިދު ޢަބްދު ގެ ސިއްތިއެވެ.
އިބްރާހީމް މާފަތް ތަކުރުފާނުގެ މަންމައަކީ ދިއްފުށީ ޙުސައިން ހަނދޭގިރި ތަކުރުފާނުގެ މާކޮށާރު ޢަލިމަނިކުގެ މާކޮށާރު އިބްރާހީމް މަނިކުގެ މާކޮށާރު އާއިޝާ މަނިކެއެވެ.
އަލްއުސްތާޛު ޢަބުދު ޙަމީދު ގެ މަންމައަކީ ބޮއިގަސްދޮށުގޭ މޫސާ ކަލޭގެފާނު ޚަދީޖާ މޫސާ އެވެ.
އެއީ ދިޔަމިގިލީ ދަރިކޮޅުގެ ސުލްތާން މުޒައްފަރު މުހައްމަދު އިމާދުއްދީން 2 އާއި އާމިނާކަނބައިދިކިލެގެ ގެދަރިކަލުން ސުލްތާން އިބްރާހިމް އިސްކަންދަރު 2،
ފަސްމަންދޫ ކޮއިގެ ފާތިމާ މާވާކިލެގެފާނުގެ ޢާއިޝާ މަނކުފާނާއި ކައިވެނި ބައްލަވައި ލިބިވަޑައިގެންނެވި މުޙައްމަދު މަނިކުފާނު ނުވަތަ ސުލްތާން މުހައްމަދު ޣިޔާސުއްދީން އަށް ސިއްކަ ތަކުރުފާނުގެ އާމިނާމަނިކުފާނުގެ ކިބައިން ފުރަސޫތާވި އިބްރާހިމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު މުލަކު ކުޑަަރަނިޔައެދުރުގޭ މަރިޔަމް މަނިކުފާނާއި ކައިވެނި ކުރައްވައިގެން ލިބިވަޑައިގަތް ޢާއިޝަތުދީދީ ،
ދެއްވަދޫ ގަނޑުވަރު ދޮންދަލޭކާ ކަނބުލޭގެފާނުގެ ޙަސަން މަނިކުފާނު އާއި ކުރައްވާ ކައިވެނިން ލިބިވަޑައިގެންނެވި މަރިޔަމް ދީދީ މާލޭ ބޮއިގަސްދޮށުގޭ މޫސާ ކަލޭގެފާނާއި ކައިވެނި ކުރައްވައިގެން ލިބުނު ޚަދީޖާ ދީދީ އެވެ.
އަލްއުސްތާޛު ޢަބުދު ޙަމީދު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖުލިސްގެ ރައީސްކަން ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ބައިލް ޑަކްޓް ތިރިއަށް ގޮސްފައި އިންނަނީ ޕޯޓަލް ވެއިން ކުރިމަތިން ފުރަމޭ އާޓަރީ ގެ ކަނާތް ފަރާތުންނެވެ.
އެއަށްފަހު ޑުއަޑީނަމް ގެ ފުރަތަމަ ބައިގެ ފުރަގަހުން ގެސްޓްރޯޑުއަޑީނަލް އާޓަރީގެ ކަނާތް ފަރާތުން ތިރިއަށް ދެއެވެ.
އެއަށްފަހު ޗިސްމޭގެ ބޯ ގެ ފުރަގަހުގައި އިންނަ ކުޑަ އަޑިކޮޅެއްގެ ތެރެއިން ގޮސް ޑުއަޑީނަމް ގެ ތެރެއަށް ވަދެއެވެ.
މިޑަކްޓް ތިރިއަށް ގޮސްފައި އިންނަނީ ޕޯޓަލް ވެއިން ކުރިމަތިން ފުރަމޭ އާޓަރީ ގެ ކަނާތް ފަރާތުންނެވެ.
އެހެންކަމުން ފުރަމޭ ގެ ކަނާތް ފަރާތް އަދި ވާތް ފަރާތުން އައިސްފައިވާ ދެ ހެޕަޓިކް ޑަކްޓް ގުޅިގެން ކޮމަން ހެޕަޓިކް ޑަކްޓް އުފެދެއެވެ.
" އެހެން ދުވަހަކު ކަތީބު އައިސް ބުނެފި އަހަންމަދާވޭ ދޯނީގައި މަހަށްދާ ކުދިން ބަލިވެގެން މީހުން މަދުކަމުން މަހަށް ނުފުރިގެންނޭ މިއުޅެނީ. ދެވިދާނެހޭ މަހަށް. އަޅުގަނޑުބުނީ ކަތީބާވޭ ތިޔަހެން ނުބުނާށޭ. ބުނާށޭ މަހަށްދާށޭ. އޭރުން މިއަހަންމަދު މަހަށް ދާނަމޭ. ކަތީބު ބުނުމުން ދިޔައީ މަހަށް. ދޯންޏަށް އަރާ ދިރުބާކޮޅު ފެންފިލާމަތީގައި ގެންދިޔަ ކާއެއްޗެތި ކާލަކާލާ އިނީ. އެއްވެސް މީހަކު ކަމެއް ކުރާކަށް ނުބުނޭ. މަސްބާނައިގެން އައިސް ދޯނި ލެފީމާ އަޅުގަނޑު ދިޔައީ ގެއަށް. އެދުވަހު ކަތީބު ވަރަށް ރުޅިއައިސްފި. އެކަމަކު ކަތީބު އަންހެނުން އެދުވަހު ބުނީ ކަތީބު ބުނިގޮތަށޭ އަހަންމަދު ކަންތައްތައް އެކުރީ " ކުޑަކާފަ އަރުވާލި ދުވަސްތަކުގެ ހަނދާންތައް އާކުރަމުން ބުންޏެވެ.
" ތަކަންދޫގައި އަޅުގަނޑު ހުރީ އެރަށުގައި ހުރި ވަރަށް މުއްސަދި މީހެއްގެ ގޭގަ. އެއީ އާދަމް ކަތީބު. އަޅުގަނޑު ގެންގޮސްފަ ބުނީ ކޮން ކަމެއްހޭ ކުރަން އެނގެނީ. އަޅުގަނޑު ބުނިން ކުރާކަށް ނުދަންނަމޭ އެއްވެސް ކަމެއް. އެކަމަކު ބުނިކަމެއް ބުނިގޮތަކަށް އެއްފަހަރުން ކުރާނަމޭ. އަޅުގަނޑަކީ އަމިއްލައަށް ފެންނަހާ ގޮތަކަށް ކަންކަން ކުރާމީހެއްނޫނޭ " ތަކަންދޫއަށް އަރުވާލި ހަނދާންތައް އާކުރަމުން ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ.
" އެހެން އުޅެނިކޮށް އެއްދުވަހު އާދަމް ކަތީބުގެ އަންހެން ބުނެވި އަހަންމަދާވޭ ދޭބަލާށޭ އުނދުން މައްޗަށް ކުރާ އުދާލަން. އެހެންބުނީމާ އަޅުގަނޑުގޮސް ކުރާ އުދުންމައްޗަށް އުދައިފިން. ކަތީބު ގެއަށް ދުރުވެގެން ސައި އަޅަން ބެލިއިރު އުނދުންމަތީގައި ހުރި ކުރާހުރީ ހަލާކުވެފަ. ކަތީބުގެ އަންހެނުން އެދުވަހު ރުޅި އައިސްގެން ބުނި ކީއްވެހޭ ފެންނާޅާ ކުރާއުދީ. އަޅުގަނޑު ބުނީ އަޅުގަނޑު ނުބުނަންހޭ ބުނާ ގޮތަކަށޭ ކުރާކަމެއް ކުރާނީ. ކަތީބު އެދުވަހުވެސް ހިނިގަނޑަކުން ނިންމާލީ " ކުޑަކާފަ ހެމުން ހެމުން ބުންޏެވެ.
އަޙްމަދު އިބްރާހިމްއޭ ބުނުމުން އެއީ ކާކުކަން ނޭނގުނު ނަމަވެސް " ކުޑަކާފަ " އޭ ބުނުމުން އެއީ ކާކުކަން ނޭނގޭ އެކަކުވެސް މަނަދޫއަކު ނުހުންނާނެއެވެ.
ކުޑަކާފަގެ އުމުރުން 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގައި މަނަދޫގައި ހިނގި ސިޔާސީ ކަންތައްގަނޑެއްގައި ބެދިގެން އަރުވާލިއެވެ.
އަތޮޅުގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރެއްވި ކުޑިގޭ ޢަބްދުއްލަތީފުއާ ދެކޮޅަށް މަނަދޫ ރައްޔިތުން ކުރި އިހްތިޖާޖެކެވެ.
އުމުރުން 77 އަހަރުގެ މަނަދޫ ރޭނިގޭ އަޙްމަދު އިބްރާހިމްއަކީ ވަރަށް ސަކަ މަޖާ މިޒާޖެއްގެ ވެރިއެކެވެ.
" އަޅުގަނޑު މާލެފައިބައިފިން ވަރަށް ޒުވާން ދުވަސްވަރު. ފީގޭގައި އަޅުގަނޑު އުޅުނީ. ހޮޓާތަކުގައި އަޅުގަނޑު މަސައްކަތްކުރީ. މާލެ ފޭބީ ކުނޑިބެ މައްސަލައިން ސަލާމަތްވުމުން. އޭގެ ކުރިން މަސައްކަތްކުރީ އަތޮޅު ގޭގަ" ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ.
މާސްޓަރސް އޮފް ލޯ - ގާނޫނީ ދާއިރާ - ނޭޝަނަލް ލޯ ސްކޫލް - އިންޑިޔާ ޔުނިވަސިޓީ - ބެންގަލޫރު - އިންޑިޔާ