polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
އެންމެފަހު އެ އަހަރު ކޭލަކުނުގައި ބޭއްވި ބޮޑު މާލޫދުގައި ނައިބު ކަލޭގެ "މާލޫދު ބުނަން" ނުދިޔައީއެވެ.
ދިވެހި ތާރީޚުގައި ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގެ ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 1237 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލު މަހުގެ 13 ވީ އާދީއްތަ ވިލޭރޭގައެވެ.
މި ހިޖުރީ ތާރީޚަކީ އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުއްދީނުގެ "ތާރީޚު އިސްލާމި ދީބާ މަޙަލު"ގައި އޮތް ތާރީޚެވެ.
އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުދީނު މީލާދީން 1727 ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަވުމުން އެފޮތް ލިޔުއްވީ އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު މުޙިއްބުއްދީނެވެ.
އަލްޤާޟީ އިބްރާހީމް ސިރާޖުއްދީން އެ ފޮތް ލިޔުއްވުން ކުރިއަށް ގެންދެވީ މީލާދީން 1785 ވަނަ އަހަރު އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު މުހިއްބުއްދީން އަވަހާރަވުމުންނެވެ.
އެހެންވީމާ ތާރީޚު އިސްލާމި ދީބާ މަޙަލުގައި ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގެ ވާހަކަ ލިޔުއްވާފައިވަނީ އަލްޤާޟީ އިބްރާހީމް ސިރާޖުއްދީނެވެ.
"ހިޖުރައިން 1237 ވަނަ އަހަރު ރަބީޢުލްއައްވަލު މަހު 13 ވީ އާދީއްތަ ވިލޭރޭ ވަރަށް ގަދަފަދަ ވަޔެއް އައިސް ބޮޑުރާޅު އެރިއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މިލަދުންމަޑުލާއި ތިލަދުންމަތީ ވަރަށް ގިނަ ރަށްރަށް ގިރައި ހަލާކުވިއެވެ. މި ތޫފާނުގެ ސަބަބުން 30 ގަނޑެއްޗަށް ވުރެ ގިނަ އުޅަނދުފަހަރު ހަލާކުވިއެވެ. އަދި މި އުޅަނދުފަހަރުން ބައެއް މީހުން ގެނބިގެން މަރުވިއެވެ. މި ތޫފާން ލައިގަތުމުގެ ސަބަބުން ފަޅުވި ރަށްރަށަކީ ހިރުބަދޫ، މިގޫދޫ، މާކަނޑޫދޫ، މިލަންދޫ، ނަރުދޫ، ރިނބުދޫ، ކުރެންދޫ، ނަލަންދޫ، މަޑިދޫ، ފޭދޫ، ފީވައް، ފޯކައިދޫ، ނެޔޮ، ނޫމަރާ، މާވައިދޫ، ގޮއިދޫ، ކަނޑިތީމު، ކަކައިއުރިއަދޫ، ވައިކަރަދޫ، މުރައިދޫ، ނޭކުރެންދޫ، ކައްޓަލަފުށި، ނެއްލައިދޫ، ނާވައިދޫ، ހިރިނައިދޫ، މުއިރި، ކުރިނބި، ކޭލަކުނު، މާމަކުނުދޫ، ކުޅުދުއްފުށި، ކުނބުރުދޫ، ނޮޅިވަރަމް،
އެކަމަކު މި ދެ ހާދިސާއިން އެނގޭ ކަމަކީ ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައާއި ރަބީޢުލްއައްވަލްމަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހު ކޭލަކުނުގައި އޮތް ބޮޑު މާލޫދާއި އެ މާލޫދަށް ކައްކައި ތައްޔާރުކޮށްގެން ގެންދިޔަ މަލާފަތްތަކެއް ނުކައި މޫދަށް ބަންޑުންޖަހާލުމާ ގުޅުމެއް އޮތްކަމަށް އޭރުގެ މީހުން ދެކޭކަމެވެ.
އަދި އަދި އެރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އެ ދުވަސްވަރު ވަރަށް ބޮޑު ފިތުނަވެރިކަމަކާއި ދެކޮޅުވެރިކަމެއް އޮތްކަމާއި ވަރަށް ނުބައި ފާހިޝް ޢަމަލުތަކެއް ސިއްރާއި ފާޅުގައި ވެސް ކުރަމުން ދިޔަކަމެވެ.
ތުންތުންމަތިން ވާރިދުވެފައިވާ ކޭލަކުނުގެ މި ވާހަކަތަކަށް ބާރު ލިބެނީ އެރަށުގައި ހުރި ގިނަ އަދަދެއްގެ މަހާނަފާތަކާއި އެރަށުގައި ބަޔަކު ދިރިއުޅެފައިވާކަމުގެ ނިޝާންތަކުންނެވެ.
އެރަށުގެ ޖަންގަލީގައި ހެދޭ ބަރު ގަސް ނުވަތަ އަވިސެނިއާ މެރީނާ ގަހުގެ ރީތި ކަމަކީ އެރަށަށް ލިބިގެންވާ ޚާއްޞަ ސިފައެކެވެ.
މި ތާރީޚަކީ އެހެން އެއްވެސް މަސްދަރަކުން ފެންނަން ނެތް އަދި އެއްވެސް ހަވާލާއެއް އޮތް ތާރީޚެއްކަމަށް ނުވާތީ މި ތާރީޚު ބެލެވެނީ ލިޔުމުގެ ކުށެއްކަމަށެވެ.
އެއީ ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގައި އެރި ނަގޫ ރޯޅީގައި އެރަށުގެ މީހުން ދުނިޔޭގެ އެތަންމިތަނަށް ގެންދިޔަ ވާހަކައެވެ.
މި ވާހަކައިގައި ބޮޑަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ އެގޮތަށް ރާއްޖޭގެ އެކި ރަށްރަށަށް ދެވިފައިވާ މީހުންނަކީ މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން އެގޮތް މިގޮތުން އެކި ރަށަށް ދަތުރުކޮށްފައި ނުވަތަ އޮޑިދޯނި ފަހަރުގައި ބެހިގެން ނުވަތަ ހިޖުރަކޮށްފައި ދެވުނު ފަރާތްތަކެއް ކަމަށެވެ.
ހަތަރު އަވަށަށް މީހުން ދިރިއުޅުނުކަމަށާއި ފުރާދުއްވާ އުޅަނދު ފަހަރު އެހިސާބުގެ އެހެން ރަށްރަށާ އަޅާބަލާއިރު ވަރަށް ގިނަ ރަށެއްކަމަށް ވެއެވެ.
ނެވިންނާއި މާލިމީންނާއި ނަކަތްތެރިކަމަށާއި ތަފާތު ޢިލްމުތަކަށް އަރާތިބި މީހުން އެރަށުގައި އުޅުނުކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީން ދިވެހި ތާރީޚު ދިވެހި ބަހުން ލިޔުއްވުމަށް ނިންމަވައި އެކުލަވާލެއްވި ކޮމެޓީން "ތާރީޚު އިސްލާމި ދީބާ މަޙަލް" ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާކުރުމާއެކު އެކިއެކި ޒަމާން ޒަމާނުގައި ދިވެހި ބަހުން ހުރި ތާރީޚީ ފަތްފުށްތަކާއި ރެކޯޑުތައް ބައްލަވައިގެން ދިވެހި ބަހުން ލިޔެވިފައިވާ "ދިވެހި ތާރީޚު" ފޮތުގައި ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގެ ހާދިސާ ލިޔެފައިވަނީ ދާދި އެއްގޮތަކަށެވެ.
މި ހާދިސާގައި ތާރީޚީ އަނެއް އޮޅުމަކީ ކޭލަކުނު ތަޅާލި ވިއްސާރައިގައި ފަޅުވިކަމަށް ތާރީޚުގައި ލިޔެފައިވާ ރަށްރަށް ފަޅުވިކަން ކަށަވަރު ނުވުމެވެ.
ބައެއް ރަށްރަށުގައި އޭގެފަހުން މީހުން އަލުން ވަޒަންވެރިވިކަން އެނގޭއިރު ފަޅުވިކަމަށް ލިޔެފައިވާ ރަށްރަށުގެ ތެރޭގައި ދުވަހަކު ވެސް މީހުން އާބާދުވެގެން އުޅެފައިނުވާ ރަށްރަށުގެ ނަންތައް ވެސް ހިމެނިފައިވެއެވެ.
ތާރީޚުގައި މި ހާދިސާގައި ފަޅުވިކަމަށް ލިޔެފައިވާ ރަށްރަށަކީ މި ހާދިސާގައި އެންމެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައްވީ ރަށްރަށް ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.
މުދިން ކަލޭގެ މާލޫދުބުނަށް ނުދިޔައީ އޭނާ އަޅާ ފޮށަޔަށް ބަޔަކު ކައިރު ފެން ޖެހީމާ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
އެ ފޮށަޔަށް ކައިރުފެން ޖެހިބަޔަކު އެކަމެއް ކުރީ މުދިން ކަލޭގެކުރާ ފާހިޝް ޢަމަލުތަކެއް ފަޅާއަޅައިގެން ކަމަށް ވެސް ކިޔާ އުޅެއެވެ.
މި ވާހަކައިގައި ވެސް ކިޔަނީ އެކަމާ ހިތްހަމަ ނުޖެހުނު ބަޔަކު މަލާފަތްތައް މޫދަށް ބަންޑުންޖެހީ ކަމަށެވެ.
ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިޔާ މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީގެ ޖޯގްރަފީ ވަނަވަރުގައި ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި މިއީ އަރަބިއަން ކަނޑުގައި އުފެދޭ ތޫފާނުތަކުން ކުރިމަތިވި ހާދިސާއެކެވެ.
އެފަދަ ތޫފާންތަކުގެ އަސަރު ތިލަދުންމައްޗާއި މިލަދުންމަޑުލުގެ ރަށްރަށަށް އެ ނޫނަސް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ލުތުފީ ވިދާޅުވެއެވެ.
ޖާވިދު އަޚްތަރު ފުރަތަމަ ކައިވެނިކުރީ ހިންދީ ފިލްމް ސްކްރިޕްޓް ލިޔުންތެރިޔާ ހަނީ އިރާނީ އާއެވެ.
ހަނީ އިރާނީ ވަރިކުރުމަށްފަހު ޖާވިދު އަޚްތަރު ދެވަނަ އަށް ކައިވެނިކުރީ ޅެންވެރިޔާ ކައިފީ އަޒްމީގެ ދަރި ފިލްމީ ބަތަލާ ޝަބާނާ އަޒްމީ އާއެވެ.
އިބްރާހީމް ޢަލީދީދީ ދައުލަތަށް ޚިދުމަތް ކުރައްވާން ފެއްޓެވީ ގާނޫނީ ސަރުކާރެއް ދިވެހި އުއްމަތުގައި ފުރަތަމަ ހިންގަން ފެށުމަށް،
އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ޢަލީ ދީދީ އަކީ ސަރުކާރަށް ތަފާތު ޚިދުމަތްތައް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
އެންމެ ފުރަތަމަ ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރައްވަން ފެއްޓެވީ ގާނޫނީ ސަރުކާރެއް ރާއްޖޭގައި ހިންގަވަން ހަރަކާތްތެރިވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައެވެ.
އިގިރޭސިންނާއި ދިވެހިންނާއި ދެމެދު 1887 ވަނަ އަހަރު ބަދަލުކުރެވުނު ލިޔުމަށް އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ޢަލީ ދީދީ ގެ ވަޒީރުލް އަޢުޒަމް ކަމުގައި އިސްލާހު ގެނައުމުގެ އެގްރީމެންޓެއްގައި 23 އެޕްރީލް 1948 ގައި ސޮއި ކުރެވުނެވެ.
މި ލިޔުމުގައި އިގިރޭސި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ކޮޅުބުގައި ހުންނެވި ހައިކޮމިޝަނަރ ސަރ ވޯލްޓަން ހެންކިސަން އެވެ.
އޭރު ރާއްޖޭގެ ރަދުން ނެތުމާޢެކު ރަދުންގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ޢަލީ ދީދީ އަދި އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން އެވެ.
އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދައުލަތް ހިންގެވުމާއި ޙަވާލުވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ވަޒީރުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިންނާއި،
މިގޮތުގައި ކަން ހިގަމުންދަނިކޮށް އައްސުލްޠާން ޙަސަން ނޫރައްދީން ރަދުން ރަސްކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމުން އުފެދުނު ވަލީ ކޮމިޓީގެ މެންބަރަކަށް ވެސް އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ހޮވި ވަޑައިގަތެވެ.
ދައުލަތުގެ ވަޒީފާ އަދާކުރެއްވުމުގެ ތެރޭގައި ކޮޅުނބުގައި ހުންނަވާ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވްގެ މަގާމް ފުރުއްވި އެވެ.
ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ފަންޑު އުފައްދަވާ އިލްޒާމީ ތައުލީމްގެ ގާނޫނު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގަވަން ފެއްޓެވީ އެކިލެގެފާނު އެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް ދިވެހި ގައުމަށް ދިމާވި ކޮންމެ ސިޔާސީ ނުރައްކަލެއްގައި ޖެހިލުމަކާއި ނުލައި ރައުޔު ފާޅުކޮށް،
ގާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީ ދެމިހުރުމުގެ ބާރު ވެރީންގެ ތެރޭގައި ވެސް އެމަނިކުފާނު ހިމެނިވަޑައިގަތެވެ.
އެމަނިކުފާނުގެ އުމުރުފުޅުން އެންމެ ފަހު ވަގުތާ ހަމައަށް ވެސް އުޖޫރައަކާ ނުލާ ބޭސްކޮށްދެއްވުމުގެ ޢާންމު ޚިދުމަތުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ.
ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އަކީ އެއްގަމުގޭ އަލްއަމީރު ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ އައްނަބީލް ތުއްތު ޢަލީ ދީދީގެ ދަރިކަލުން އިބްރާހީމް ޢަލިދީދީ އެވެ.
އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދީދީގެ އެންމެ އަރިސް އެއްބޭފުޅަކީ ވެސް އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ.
1372 ވަނަ އަހަރު ޛުލްޙައްޖާ މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ވެރިކަމަށް އައި ބަދަލުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާއި ޙަވާލުވި ދެބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން އިސްބޭފުޅަކީ ވެސް އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ.
އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ފަރީދުލް އައްވަލުގެ ފުރަތަމަ ބޮޑު ވަޒީރަކީ އަދި ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާ އަކީ ވެސް އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ.
އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ ދައުލަތް ހިންގެވި ދުވަސްވަރު މަޖްލިސްތަކުން އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ޖާގަ ހޯއްދެވި އެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ ގާނޫނު އަސާސީ އުވާލުމަށް އެދުވަސްވަރު އެއްކުރެވުނު ޚާއްޞަ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން ގާނޫނު އަސާސީ އުވާލުމަށް ފެނިވަޑައިނުގަތް ހަމައެކަނި މެންބަރަކީވެސް އެކިލެގެފާނު އެވެ.
ގާނޫނު އަސާސީ ފާސްވުމާއި ގުޅިގެން ހިނގި މޮޓަރު ބޯޓު ގަޑުބަޑު ގައި އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ކޮޅުބު އަށް ފޮނުވާލެވުނެވެ.
ތަޢުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވުމަށްފަހު ރާއްޖެ ވަޑައިގެން އޭނާ ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފެއްޓެވީ ކިޔަވައި ދިނުމާއި،
ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ނުވަތަ އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ޢަލީ ދީދީ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖުލީހުގެ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ސްޓާފް ސަރޖަންޓްގެ މަޤާމާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 ގެ މަޤާމާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ގެމަޤާމް ފުރުއްވިއެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޢަބްދުލްޣަނީީ ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 9 ކުލައާ 7 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ކޯސްޓްގާޑުގެ ލޯންޝްފަހަރުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަވާ އިސްބޭފުޅެއްގެ ގޮތުން ގިނަގުނަ ޚިދުމަތް ތަކެއް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޢަބްދުލްޣަނީީ ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި ބޮޑެތި މަސައްކަތް ތަކުގެ ތެރޭގައި ހުވަދޫ ބަޣާވާތުގެ ދުވަސްވަރު ގދ.
ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓުމުގެ ގޮތުން ސިފައިން ކުރި ޕެޓްރޯލް ދަތުރުތަކުގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތުމާއި،
އެކަމުން ޙާސިލުކުރެއްވި ތަޖުރިބާދެއަލީގައި އެކަންކަން މިއަދުގެ ޒުވާނުންނަށް ދަސްކޮށް ދެއްވުން ހިމެނެއެވެ.
މާލެއަށް ބޮޑުރާޅު އެރުމުގެ ހާދިސާ ގައި ސިފައިން ކުރަމުންގެންދިޔަ މަސައްކަތް ޢަމަލީގޮތުން މަސައްކަތް ކުރެއްވުމައި،
1988 ނޮވެމްބަރު 3 ގެ ޢުދުވާނީ ހަމަލާގެ ވަގުތުގައި ސިފައިންގެމައިމަރުކަޒު ދިފާޢު ކުރުމުގެގޮތުން ދުޝްމިނުންނާ ހަނގުރާމަކުރުން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.
އަދި މީގެ އިތުރުން ރާއްޖެ ތެރޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުން ވާލުގެ އުދަގޫވެގެން ދިފެންސް މިނިސްޓަރީގައި ދެންނެވުމުން ސިފައިންގެ ފަރާތުން އެފަދަ ބައެއްރައްރަށަށް ވާމަރަށް ވަޑައިގެން މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
އަދި ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖެ ތެރޭގެ ބައެއްރައްރަށުން ފެންބޮޑުވެގެން އެހީތެރިކަމަށް އެދުމުން ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޢަބްދުލްޣަނީީގެ ބެލުމުގެދަށުން އެފަދަ ރައްރަށުގައި ފެން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެވިފައި ވާކަންވެސް ފާހަގަ ކުރަމެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޢަބްދުލްޣަނީީއަކީ ސިފައިންގެ ތެރޭގައި މިދެންނެވި ޚިދުމަތްތަކުގައި ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ޚިދުމަތްކުރުންމަތީ ދެމިހުންނެވި ލާމަސީލު ބޭފުޅެކެވެ.
އިސްވެ ދެންނެވުނު އެންމެހައި ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން 01 އޯގަސްޓް 2009 ގައި ޝަރަފުވެރި ކަމާއެކު ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޢަބްދުލްޣަނީީ ރިޓަޔަރ ކުރެއްވުމުން ޢަބްދުލްޣަނީގެ ވަރުގަދަ ޢަޒުމާ ހިތްވަރަށް،
ލަވަކިޔުން ތަރައްޤީވަމުން އައިސް ޒަމާނީ މިއުޒިކާއެކު ލަވަކިޔަން ފެށި ހިސާބުން ކުރީގެ ބައެއް ލަވަކިޔުންތެރިން އަޅުގަނޑުމެންނާ ވަނީ ވަކިވެގެން ގޮސްފައެވެ.
މަނަދޫގައި ބޭއްވި ބައެއް ޝޯވ ތަކުގައި ޔޫސުންބެގެ ލަވައެއް ނެތިގެން ހީލާ މަޖާކޮށްލަން ބޭނުންވާ މީހުން ޔޫސުންބެ ގެނެސްދިނުމަށް އަޑުވެސް އުފުލާފައިވެއެވެ.
އެހެންކަމުން ރޯގާޖެހި އަޑު ހަލާކުވެފައި ހުއްޓަސް ބެލުންތެރިންގެ އެދުމަށް ޔޫސުންބެވަނީ އެތައް ފަހަރަކު ސްޓޭޖަށް އަރާފައެވެ.
ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި މަނަދޫގައި ސަޤާފީ ކުޅިވަރެއްގެ ގޮތުން ޒަމާނުއްސުރެ ޖަހަމުން އައި ދަނޑިޖެހުމުގައި އިސްވެ ނަގާކިޔާ އެކަކީ ޔޫސުންބެއެވެ.
"އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕައަކީ އޭރު އިރުމަތީ އަވަށު ދަނޑިޖެހުމުގެ މުރީދު. ބައްޕަ ކިޔާގޮތަށް އަދިވެސް ނަގާކިޔާ ލަވަކިޔޭނެ މީހަކުނެތް. ބައްޕަގެ ފަރާތުން އެކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެވުނީ" ޔޫސުންބެ ބުންޏެވެ.
ޔޫސުންބެ ބައްޕަ އަލްމަރުޙޫމް އިބްރާހީމް ޙަސަނަކީ ދަނޑިޖަހާއިރު ނަގާކިޔާ އަދި ޒުވާން ކުދިންނަށް ދަނޑިޖަހަން ދަސްކޮށްދީ ހެދުމުގައި ފާހަގަކުރެވުނު އެދުރެކެވެ.
އެއީ އަވަށު ކުޅިވަރުގެ އެންމެ ފޯރިގަދަ ދުވަސްވަރު އިރުމަތީ އަވަށުގެ ކުޅިވަރުގައި ވަރުގަދަ ތަނބެކެވެ.
މިއަދުވެސް ކުޅިވަރާއި މުނިފޫހި ފިލުވުމުގެ ދާއިރާއިން ބަޔަކު ކަމެއް ކުރާނަމަ އެކަމަކަށް ހިތްވަރުދީ ބައިވެރިވުމަށް ޔޫސުމްބެ ހުންނާނީ ތައްޔާރަށެވެ.
ޔޫސުންބެ ބުނާގޮތުގައި މާލޫދުގެ ފޯރިގަދަވެ މުޅި އަތޮޅުތެރޭގައި މަނަދޫގެ މާލޫދޫޕާޓީގެ މަޤްބޫލުކަން ވިދަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރަކީ ހަނދާނުން ފޮހެލަން ދަތި ދުވަސްތަކެކެވެ.
"އަސްލު އޭރު މަނަދޫގެ އަގުއޮތް މުޅި އަތޮޅުގައިވެސް. ނުތިބޭނެ އަޅުގަނޑުމެން ޖަހާލެވޭވަރު ބަޔަކު" ޔޫސުންބެ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ.
" އޭރުވެސް އަތޮޅުގެ ޓީމުތަކާއެކު ފުޓްބޯޅަ ކުޅޭނެ. މިރަށު ޓީމު އޭރުވެސް ވަރަށް ގަދަވާނެ. މިހާރު މިވާހެން ކުދިކުދި ރަށްރަށުގެ އަތްދަށަކު އޭރަކު ހަމަޔަގީންނުވެސް ނުވޭ. ބޮޑު ރަށެއްގެ ބަޔަކުވެސް މިރަށް އަތުން މޮޅުވެއްޖެނަމަ ހީވާނީ އުފަލުން އެހެންކަމެއްވެގެން އުޅޭހެން"
ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އިންނަނީ ޕެލްވިކް ޑައިއަފްރަމްގެ ތިރިން ފުރަގަސް ފަރާތްއާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު އާއި،
އެހެންކަމުން މިބައި ފެށިފައި އިންނާނީ ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އާއި ފުރަގަސް ފަރާތް ގުޅޭ ކަނުން ނުވަތަ ހިސާބުންނެވެ.
އަދި މިބުނި ޕެރިނިއަލް ބޮޑީ އަކީ ފުރަގަސް ފަރާތު މަގު އާއި ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ވަކިކޮށްދޭ ހުރަހެކެވެ.
ލެފްޓިނެންޓް ކާނަލް ޙަސަން ޔޫސުފުު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 8 ކުލައާ 7 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ.
ސްޓާފް ސަރޖަންޓްގެ މަޤާާމާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 2 ގެ މަޤާމާއި ވޮރަންޓް އޮފިސަރ ގްރޭޑް 1 ގެމަޤާ ފުރުއްވިއެވެ.
މުސްނަދު ޙަދީޘަކީ ރިވާކުރާ ރާވީއާއި ހިސާބުން ރަސޫލު ޞައްލަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި ހިސާބަށް ގުޅިފައިވާ ޙަދީޘެވެ.
އަދި މުސްނަދު ޙަދީޘްފޮތަކީ ޞަޙާބީބޭކަލުންގެ ނަންފުޅުތަކުގެ މައްޗަށް ޙަދީޘްތައް ނެރުއްވާފައިވާ ފޮތްތަކެވެ.
އެގޮތުން ހާޝިމުވަންހައިން ފެށުން އަދި އެޔަށްފަހު ރަސޫލު ޞައްލަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެންމެގާތް ޤަބީލާތަކުގެ ތަރުތީބުން
އެގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ސުވަރުގޭގެ ޚަބަރު ދެއްވުނު 10 ބޭކަލުން އަދި އެޔަށްފަހު ބަދުރުގައި ބައިވެރިވި ވަޑައިގެންނެވި ބޭކަލުން.
އެއީ ޢައްބާސީ ޚަލީފާއިން ޤުރުއާނަކީ މަޚުލޫޤެއް ކަމަށް ދައުވާކޮށް އެދައުވަތު ފެތުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުން އެކަމާއި ދެކޮޅު ހެދި މަދު ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަލޭގެފާނު ހިމެނިވަޑައިގަނެއެވެ.
އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ނުހަނު ގިނަ ދަތިއުނދަގޫ ކަންތައްތަކާއި ދިމާވެ ޖަލަށްލެވި ވަރަށް ބޮޑަށް އަނިޔާކުރެވުނެވެ.
އިބުނު ކަޘީރު ރަޙިމަހު ލިޔުއްވާގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ޖަލަށްލެވި އަނިޔާކުރެވުމަށްފަހު ގެއަށް ގެނެވުމުން އެކަލޭގެފާނުގެ ގައިން މަރުވެފައިވާ މަސްގަނޑުގަނޑު ކަނޑަންޖެހިވަޑައިގަތެވެ.
އެކަލޭގެފާނު ޢިލްމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށާއި ޙަދީޘް ހިތުދަސްކުރެއްވުމަށްޓަކައި މުޅި ޢަރަބި ޖަޒީރާގައި ދަތުރުކުރެއްވިއެވެ.
އެގޮތުން ބަޣުދާދުން ކިޔެވުން ޙާޞިލްކުރެއްވުމަށްފަހު ކޫފާއަށާއި ބަޞަރާއަށާއި މައްކާއަށާއި މަދީނާއަށާއި ޝާމަށާއި ޔަމަނަށާއި އަދިވެސް އެތައްތަނަކަށް ދަތުރުކުރައްވާ އެކަލޭގެފާނު ޢިލްމުނެންގެވި އުސްތާޛުންގެ ނަންތައް ލިޔުއްވިއެވެ.
އެކަލޭގެފާނުގެ ދަތުރުތަކުގައި ދަތިތަކާއި އަދި ކިޔަވާކުދިންނަށް ޢިބުރަތް ލިބެނިވި ޝަޢުޤުވެރިވަނިވި އެތައް ޙާދިޘާތަކަކާއި ކުރިމަތިވެވަޑައިގަތެވެ.
އެގޮތުން އެއްފަހަރެއްގައި އެކަލޭގެފާނުގައި މައްކާގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އެކަލޭގެފާނު ހޮހޮޅައިގައި ނާނޭފުޅު ފިއްލަވަން ހުންނަވަނިކޮށް ހެދުންކޮޅު ވަގަށްނެގުމުގެ ސަބަބުން ހޮހޮޅައިގައި ނުކުމެވަޑައިނުގަނެވި އެތައްދުވަހަކު ހުންނަވަން ޖެހިވަޑައިގަތެވެ.
އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވީ ހިޖުރީ ސަނަތުން 241 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލް އައްވަލުމަހުގެ 12ވަނަ ދުވަހުވީ ހުކުރުވިލޭރެއެވެ.
އެކަލޭގެފާނުގެ ފުރާނަފުޅު ދޫކުރެއްވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އެދުމަށް އެކަލޭގެފާނުގެ އަހުލުން އެކަލޭގެފާނު ވުޟޫކުރައްވާ ނިމުނުތަނާއެވެ.
މާތް އެކަލޭގެފާނަށް ހެޔޮރަޙުމަތްލައްވައި މަތިވެރިވެގެންވާ ސުވަރުގެ ތަކުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރަޖަ އުފުއްލަވާ އެކަލޭގެފާނަށް ހެޔޮރަޙުމަތް ލައްވާށިއެވެ.
މިފޮތުގެ މުއައްލިފަކީ މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ފަދައިން އަލްއިމާމު އަބޫ ޢަބްދު އަޙުމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޙަންބަލް އައްޝައިބާނީއެވެ.
އެކަލޭގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތީ ހިޖުރީ ސަނަތުން 164 ވަނަ އަހަރު ރަބީޢުލް އައްވަލު މަހުގައި ބަޣުދާދުގައެވެ.
އެކަލޭގެފާނަކީ ޢަހުމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޙަންބަލް ބިން ހިލާލު ބިން އަސަދު ބިން އިދުރީސް ބިން ޢަބްދު ބިން ޙައްޔާން ބިން ޢަބްދު ބިން އަނަސް ބިން ޢައުފް ބިން ޤާސިޠު ބިން ޝައިބާން ޛުހްލު ބިން ޘަޢުލަބާ ބިން ޢުކާބާ ބިން ޞަޢުބު ބިން ޢަލީ ބިން ބަކުރު ބިން ވާއިލު ބިން ޤާސިޠު ބިން ހިންބު ބިން އަފްޟާ ބިން ދުޢްމިއްޔު ބިން ޖަދީލާ ބިން އަސަދު ބިން ރަބީޢާ ބިން ނިޒާރު ބިން މަޢުދު ބިން ޢަދުނާނެވެ.
އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިވަރުންގެ ތެރޭގައި ޙަދީޘް ޢިލްމުގެ ބޮޑެތި ބޭކަލުންކަމަށްވާ ޢިމާމު ބުޚާރީ ރަޙިމަހު،
އިމާމު އަބޫދާވޫދު ރަޙިމަހު ފަދަ އެތައް އެތައް ޙަދީޘް ޢިލްމުގެ ބޮޑެތި ޢިލްމުވެރިންނެއް ހިމެނިވަޑައިގަނެއެވެ.
“މީސްތަކުން މިދީނުން މުރުތައްދުވާން ފެށުމުން މިދީނަށް އަބޫބަކުރު ޞިއްދީޤު ރަޟިޔަ އަންހުގެ އަތްމައްޗަށް ނަސްރުދެއްވިއެވެ. އަދި ފިތުނައިގެ ދުވަސްވަރު (އެބަހީ ޤުރުއާނަކީ މަޚުލޫޤެއްކަމަށް މީސްތަކުންނަށް ބުނުމަށް މަޖުބޫރުކުރުމުން އައި ފިތުނަ) އަޙުމަދު ބިން ހަންބަލުގެ އަތްމައްޗަށް މިދީނަށް ނަޞްރުދެއްވިއެވެ.”
“ޙަދީޘްޢިލްމުވެރިން މުސްނަދު ޙަދީޘްފޮތްތައް ގެންނަވަނީ ޞަޙީހައިނި އާއި އަދި ސުނަނު (އެބަހީ ސުނަނު އަބީދާވޫދު،
އެކަލޭގެފާނުގެ މި ޙަދީޘްފޮތް ލިޔުއްވާފައިވަނީ އެއްމިލިޔަން ޙަދީޘްގެ ތެރެއިންވެސް ހަތްލައްކަ ފަންސާސް ހާސް ހަދީޘްތެރެއިންނެވެ.
ބެލްގޮރޯޑް އަކީ ބެލްގޮރޯޑް ސަރަހައްދުގެ އިދާރީ މަރުކަޒު ކަމަށްވާ ރަޝިޔާގެ ޔޫރަޕްގެ ބައިގެ މެދުތެރޭގެ ދެކުނުގައި އޮންނަ ސިޓީއެކެވެ.
އެ ސިޓީގެ ވަށައިގެން 0.5 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންގެ އާބާދީއެއްގައި ބެލްގޮރޯޑް އެގްލޯމެރޭޝަން އުފެދުނެވެ.
މިޒަމާނުގެ ބެލްގޮރޯޑަކީ ސާފުތާހިރު އަދި ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓިފައިވާ ސިޓީއެއް؛ލައްކަ އާއި ފަސްލައްކަ މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ސިޓީތަކުގެ މުޅި ރަޝިޔާގެ ރޭޓިންގައި މި މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ތަކުރާރުކޮށް އެއްވަނަ ހޯދި ސިޓީއެއް ނޫން.
ސަބާބަން ބެލްގޮރޯޑް ޑިސްޓްރިކްޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ސިޓީގެ ކައިރި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހުންނަ ގިނަ އަދަދެއްގެ އާބާދީތައް ހިމެނޭއިރު،
އާންމު ގޮތެއްގައި ބެލްގޮރޯޑް އާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުގެ އާބާދީއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ފަސްލައްކަ މީހުންނެވެ.
ތިމަންގެ ނަފްސުގެ އިތުބާރާއި އުއްމީދު އާކޮށްދޭ އިލާހެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބަ އިލާހަކީ މި ދުނިޔެ އުފައްދަވައި،
މިތަނަކީ ފަނާވުމާއި ނެތިދިއުމުގެ ގޮވަތި ކަމުގައި ލެއްވި ކަލާނގެއެވެ. މިދުނިޔޭގައި މީސްތަކުން އެއްހާލަތުން އަނެއް ހާލަތަށް ބަދަލް ކުރަައްވައެވެ. ކާމިޔާބު ލިބިގެންވާ މީހާއަކީ،
ދުނިޔޭގެ އަރާމަށް ހެއްލިފައިވާ މީހާއެވެ. އެހެންކަމުން ދުނިޔެ ތިބާ ހެއްލުންތެރި ކުރިޔަ ނުދޭށެވެ. އެނގިފާޅުވެގެންވާ ގޮތުގައި ތިޔަބައިމީހުން ތިތިބީ މާތް ނުރުއްސަވާ ކަމަކައިގެން އެއްބަސްވެގެންނެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ވަނި ޝައިތާނާގެ ހެއްލުންތެރިކަމުގައި،
ތިޔަބައިމީހުން ކުރަން ތިއުޅޭ ކަންތަކަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. އަހަރެމެން މިލްކުވެގެންވަނީ މާތްގެ ހަޒްރަތަށެވެ. އަދި އަހަރެމެން އެނބުރިދާހުށީ އެކަލާނގެ ހަޒްރަތަށެވެ. މިއީ އީމާންވުމަށް ފަހު ކާފަރުވެގަތް މީހުންނެވެ".
އެކަލޭގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާއަށް ހެއު ރަހުމަތް ލެއްވުމަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ ރަސޫލާ ހަދީސްކުރެއްވި އަޑު ނާހަމުހެއްޔެވެ؟
މުސްލިމުންގެ 3 ވަނަ ޚަލީފާ އުޘްމާނުގެފާނުގެ ޚިލާފަތު ނިމުނީ ވަރުގަދަ ދެކޮޅުވެރިކަމަކުންނެވެ.
މި ހާދިސާތަކާ ގުޅިގެން މުސްލިމު އުއްމަތުގެ ވަރަށް ބޮޑު ތާއިދާއެކު ޢަލީގެފާނު ޚަލީފާކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.
އަގީލަށް ފުރަތަމަ ފެނުނު މަންޒަރަށް ބަރޯސާވެ އޭނާ ޢަލީގެފާނަށް ފުރިހަމަ ތާއީދު އޮތް ކަމަށް ސިޓީ ލިޔެ އެންގިއެވެ.
ހައްޖު މޫސުމުގައި ޙުސައިންގެފާނު ޝަހީދުކޮށްލުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމުގެ މައުލޫމާތު އެކަލޭގެފާނަށް ލިބިލެއްވި އެވެ.
މުއާވިޔަތު އާއި ޙަސަންގެފާނާއި ވެފާވާ އެއްބަސްވުމާ ވެސް ހިލާފަށް އޭނާގެ ދަރި ޔަޒީދު ވެރިކަމަށް އައްޔަން ކުރިއެވެ.
އެހެންކަމުން ޔަޒީދުގެ ގަވަރުނަރު ވަލީދު މަދީނާއަށް ފޮނުވައިގެން ޙުސައިންގެފާނުގެ ބައިއަތު ޔަޒީދަށް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.
ކަރުބަލާ ހަނގުރާމަ ހިނގީ ހިޖުރައިން 61 ވަނަ އަހަރުގެ މުހައްރަމް މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހު ކަރުބަލާ ގައެވެ.
ހަނގުރާމަ ކުރެވުނީ މުސްލިމުންގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ކާފަ ދަރިކަލުން ޙުސައިން އިބްނު ޢަލީ ގެ ތިމާގެ މީހުން އަދި ތަބާވީ މީހުންނާ ދެކޮޅަށެވެ.
ޙުސައިންގެފާނުގެ 6 މަހުގެ ދަރިކަލުން ޢަލީ އަލް އަޝްގަރް އިބްން ޙުސައިން ވެސް މި ހަނގުރާމައިގައި ޝަހީދުވިއެވެ.
ހަނގުރާމައިގައި ޝަހީދުވީ އެންމެންނަކީ ވެސް ޝަހީދުން ކަމުގައި މުސްލިމުންގެ އެންމެ ބޮޑު ދެ ޖަމާއަތް ކަމުގައި ވާ ސުންނީ އަދި ޝީޢީން ގަބޫލުކުރެއެވެ.
އަދި މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާ އަކީ ޝީޢީންގެ ތާރީހާއި ސަގާފަތުގެ ތެރޭގައި ވަކިން ހާއްސަ މަގާމެއް ދެވިފައިވާ ކަމެކެވެ.
"އޭ އަމްރެވެ. ކަލެއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. ކަލޭ ތިގޮވަނީ މީސްތަކުން މަށާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ހެއްޔެވެ؟
ފުރަތަމަ ހަމަލާ ބަދަލު ކުރެވުނީ ޙުސައިންގެފާނުގެ ލަޝްކަރުގެ ކަނާތްފަޅިން އަދި އިދިކޮޅު ލަޝްކަރުގެ ވާތްފަޅިން ސީރިޔާ ހަނގުރާމަވެރިންނާ ދެމެދުއެވެ.
އެއަށް ފަހު ސީރިޔާގެ ލަޝްކަރުން ކުރިން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފަށް ލޮންސިއާއި ދުނިދަނޑިން ހަމަލާ ދޭން ފެށިއެވެ.
ޙުސައިންގެފާނުގެ ގާފިލާ ކޫފާއާ ދެދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކައިރި ވެފައި ވަނިކޮށް ޔަޒީދުގެ ލަޝްކަރާ ބައްދަލް ވިއެވެ.
ނުވަތަ އާޝޫރާ ދުވަހު ޙުސައިންގެފާނުގެ އަސްހާބުންނާ އެކު ފަތިސް ނަމާދު ކުރައްވައި ހަނގުރާމައިގެ ލަޝްކަރު ރުކުރުވާލެއްވިއެވެ.
ޙުސައިންގެފާނު ކޫފާއަށް ދަތުރު ކުރެއްވުމަށް ނިންމެވުމާ ގުޅިގެން އަބްދު ބުން އައްބާސް އާއި އަބްދު ބުން ޒުބައިރު ޙުސައިންގެފާނާއި ބައްދަލްކޮށް އެ ދަތުރު ނުކުރެއްވުމަށް ހިޔާލުދެއްވި އެވެ.
އަބްދު އިބްން އައްބާސް އަދި އަބްދު އިބްން އުމަރު އިތުރު ހަމަނުޖެހުމެއް ހިނގުމަށް ނޭދޭތީ ހިމޭނުން ތިއްބެވީއެވެ.
އުމަރު ބުން ސައުދަށް ފޮނުވި ސިޓީގައި ވަނީ ޙުސައިންގެ ފާނުގެ ގާފިލާ ބޯފެން ލިބޭނެ މަގުތައް ބަންދުކުރުމަށް އަންގާފައެވެ.
ނަމަވެސް ޙުސައިންގެފާނުގެ ފަރާތުން އައްބާސް ބުން ޢަލީ ފޮނުވައި ސައާދުއާ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ހަނގުރާމަ ފެށުން ޖެހިގެން އަންނަ ދުވަހުގެ ހެނދުނާ ހަމައަށް ފަސްކުރުމަށް އެދުނެވެ.
އަދި ޙުސައިންގެފާނާ އެކު މައިދާނުގައި މަޑުކޮށްފި ނަމަ ހަނގުރާމައިގައި މަރުވެދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމުގައި އެންގެވިއެވެ.
ނަމަވެސް އިންކާރު ކޮށްފިނަމަ އޭނާއަށް ހަވާލުކޮށްފައި އޮތް ގަވަރުނަރުކަން އަތުލާނެ ކަމުގެ ބިރު ދެއްކުމުން އެންމެ ފަހުން އެއްބަސް ވީއެވެ.
އުޘްމާނުގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ސައީދު ވެސް މުއާވިޔަތުގެ ދަރި ޔަޒީދަށް ވެރިކަން ހަވާލުކުރުމާ ދެކޮޅު ހެއްދެވިއެވެ.
ޙުސައިންގެފާނު މީސްތަކުންގެ ކިބައިން އެދުނީ މާތް ގެ ރަސްކަންފުޅަށްޓަކައި އެކަލޭގެފާނާ ބައިވެރި ވުމަށެވެ.
މައްކާގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ކޫފާއިން އެމީހުންގެ ތާއީދު އެކަލޭގެފާނަށް އޮތްކަން އަންގައި ސިޓީ ފޮނުވިއެވެ.
އެހެންކަމުން އެތަނުގެ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އަދި ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލު ހޯއްދެވުމުގެ ބޭނުމުގައި އެކަލޭގެފަނުގެ ދެބެންގެދެދަރި މުސްލިމް ބުނު އަގީލް ފޮނުވިއެވެ.
މުއާވިޔަތާމެދު އެންމެ ބޮޑަށް ފާޑުކިޔުނު އެއް ކަމަކީ އޭނާގެ ދަރި ޔަޒީދު ވެރިކަމަށް ގެނައުމަށް ނިންމި ނިންމުމެވެ.
ސަހީހުލް ބުހާރީގެ ވޮލިއުމް 6 ގެ 60 ވަނަ ފޮތުގައި ޔޫސުފް ބިން މަހަކް ކިބައިން ރިވާ ކުރައވާފައި ވެއެވެ.
ފަރަންސޭސިވިލާތަށް އިނގިރޭސީން ކިޔާނަން ކަމުގައިވާ ފްރާންސް މިނަމަކީ ލެޓިން ބަހުން އައިސްފައިވާ ނަމެކެވެ.
ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޕްރޮޓޯ-ޖަރމެނިކް ބަހެއް ކަމުގައިވާ ފްރޭންކޯން މި ބަހަކީ ފްރޭންކް މި ބަހުގެ އަޞްލެވެ.
ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި “ދަ ތްރޯވިންގ އޭކްސް އޮފް ފްރޭންކްސް އަރ އޮލްސޯ ނޯވްން އޭޒް އަ ފްރާންސިސްކާ” އެވެ.
ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ޓެރިޓަރީތަކާއި އޯވަސީސް އައިލެންޑްސްތަކާއެކު ބަލާއިރު ޔުކްރެއިނަށް ވުރެ ވެސް ފަރަންސޭސިވިިލާތުގެ އަކަމިން ބޮޑުވާނެއެވެ.
ގައި ޖޫލިޔަސް ސީޒަރު ވަނީ ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ބިން ހިފައި އެއީ ރޯމަން އެމްޕަޔަރގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސަވާފައެވެ.
މި ހިސާބުން ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ރަށްވެހީންވަނީ ރޯމަން ސްޕީޗް ނުވަތަ ލެޓިން ބަސް އެމީހުންގެ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަން ފަށާފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން ފަރަންސޭސީންގެ ދަށުގައި އޮންނަ އޯވަސީސް އައިލެންޑްސްތަކާއި ޓެރިޓަރީތައް އެހެން ބައްރުތަކުގައި ވެސް އެބަހުއްޓެވެ.
ފަރަންސޭސިވިލާތަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ޒިޔާރަތްކުރާ ޤައުުމެވެ.
ނުވަވަނަ ޤަރުނުގައި ރަޝިޔާގެ ސަރަޙައްދުގައި ކިއެވެން ރޫސްގެ ނަމުގައި ވެރިކަމެއް ޤާއިމުވެގެން ދިޔައެވެ.
10 ވަނަ އަދި 11 ވަނަ ޤަރުނާ ހަމަޔަށް އައިއިރު ޔޫރަޕުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ފުދުންތެރި ބަޔަކީ ކިއެވެން ރޫސްއެވެ.
ސަބަބަކީ ރަޝިޔާގެ ދިގު ތާރީޚުގައި އެ ޤައުމަކީ މިނިވަން ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ޤައުމެއް ކަމުގައިވާތީއެވެ.
ރަޝިޔާގެ ތާރީޚުގެ މުހިއްމު ޙާދިސާތަކަށް ބަލާއިރުގައި މީލާދީން 862 ގައި ރޫރިކް ދަރިކޮލުގެ ވެރިކަން ޤާއިމުވިއެވެ.
ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން އުވި މިހާރު މި އޮތް ގޮތަށް ރަޝިޔާ ހަމަޖެހިގެން ގޮސްފައިވަނީ 1991 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
ރަޝިޔާ ނުވަތަ ރޫސީވިލާތަކީ ބިމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ.
އާބާދީގައި 142 މިލިޔަން މީހުން ތިބި ރަޝިޔާއަކީ އާބާދީގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ދުނިޔޭގައި ނުވަވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އާބާދީ އޮތް ޤައުމެވެ.
ސައިންސާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ގޮތުން ވެސް ރަޝިޔާއިން ވަނީ ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތަކެއް ޙާޞިލުކޮށްފައެވެ.
އަދި ހަމަ އެހެންމެ ޔުނެސްކޯގެ ބައޮސްފެއަރރިޒަރވްތަކުގެ ތެރެއިން 40 ރިޒަރވް ވެސް ހުރީ ރަޝިޔާގައެވެ.
ޕޫޓިންއަކީ މެޑްވެދޭފް ރައީސްކަމަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީން ރަޝިޔާގެ ރައީސްކަން ވެސް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
އެއީ ނޯވޭ، ފިންލޭންޑް، އެސްޓޯނިޔާ، ލެޓްވިޔާ، ލިތުއޭނިޔާ، ޕޮލެންޑު، ބެލަރުސް، ޔުކްރެއިން، ޖޯޖިޔާ، އާޒަރުބައިޖާން، ކަޒަކިސްތާން، ޗައިނާ، މޮންގޯލިޔާ،
އީމާންކަމަކީ ހެޔޮކަމަށް ބާރުގަދަ ބާރެއް — މިހާރު ތިބާއަށް ހަމަޖެހުމާއި މުސްތަޤްބަލަށް އިތުބާރުހުރި އުންމީދެއް ލިބިގެންދާނެ ބާރެކެވެ.
ޢުމުރުން ވަރަށް ޒުވާން ދުވަސްވަރު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތާ ގުޅިލެއްވި ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޝަހީރުގެ ޚިދުމަތުން ބޮޑު ބައެއް ހޭދަ ކުރެއްވީ އެމްއެންޑީއެފް ކޯސްޓްގާޑްގައެވެ.
ކޯސްޓްގާޑުގެ ލޯންޗް ފަހަރުގެ ކެޕްޓަންކަމާއި ފަޅުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ތަފާތު ގިނަ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި ޢަމަލީ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވެލައްވާފައިވެއެވެ.
މީގެތެރޭގައި ކަނޑުމަތީގައި ހިނގާފައިވާ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތަކުން މީހުންގެ ފުރާނައާއި މުދާ ސަލާމަތްކުރުމުގައި ކާމިޔާބު އޮޕަރޭޝަންތަކެއް ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޝަހީރުގެ ކެޕްޓަންކަމުގެ ދަށުން ވެސް ކުރިއަށް ގެންދަވާފައިވެއެވެ.
މީގެއިތުރުން މެޑިކަލް އިވެކްއޭޝަންތަކާއި ސެކިއުރިޓީ ގިނަ އޮޕަރޭޝަންތަކެއްގައި ކޮމާންޑް ސާޖަންޓް މޭޖަރ އަޙްމަދު ޝަހީރު ޢަމަލީ ގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވެ ލައްވާފައިވެއެވެ.
7 ވަނަ ގަރުނުގައި މުސްލިމުން އީރާނު ފަތަހަކުރުން ވެގެންދިޔައީ މުޅި އީރާނުގެ ތާރީހު ބަދަލުކޮށްލި ހާދިސާއަށެވެ.
ސަމާނިޔާން އަކީ އޭގެ ކުރީގައި ވެރިކަން އޮތް ސާސާނިޔާން ދަރިކޮޅާ ގުޅިފައިވާ ދަރިކޮޅެއް ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.
1010 ވަނަ އަހަރު ލިޔުނު މި ޝާހްނާމާ މިހާރަށް ފެންނަން ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް އޭގެ ފަހުން ފިރުދޯސީ ޅެމުން އެކުލަވައިލެއްވި ޝާހްނާމާ ލިޔުއްވުމުގައި ކުރިން މިބުނި ފޮތް އަސްލެއްކަމުގައި ބެއްލެވިއެވެ.
އެދުވަސްވަރުގެ ޅެންވެރިންގެ ތެރޭގައި ފާހަގަކުރެވޭ ރުދަކީ އާއި ދަގީގީ ފަދަ ބޭފުުންނަށް ވެރިކަމުގެ ފަރާތުން ގިނަގުނަ އެހީތައް ވެދެއްވާފައި ވާއިރު،
އީރާނުގައި ސާސާނިޔާން ދަރިކޮޅުގެ (އިސްލާމީ ވެރިކަން ފެށުމާ ހަމަޔަށް އީރާނުގައި ވެރިކަން ކުރަމުން އައި ދަރިކޮޅު) ވެރިކަމުގައި ބިންވެރިންނަކީ ނުފޫޒުގަދަ ބައެކެވެ.
ވަރުގަދަ ރަސްރަސްކަލުންގެ ވާހަކަތައް ރައްކާތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމަކީ އެމީހުންގެ ޒިންމާއެއް ކަމުގައި އެމީހުން ދުއްޓެވެ.