polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
އެންމެ މަތީ މާކްސް ލިބުނު ތީސިސް އަކަށް ވުމުގެ އިތުރުން ފުރަތަމަ ދަރަޖައިގެ ރަންމެޑެލް މިތީސިސް އަށް ލިބިފައި ވެއެވެ.
ބެޗްލާރސް އޮފް އާޓްސް - ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސް - ހިސްޓްރީ - އިކޮނޮމިކްސް - ބެންގަލޫރު ޔުނިވަސިޓީ - ބެންގަލޫރު - އިންޑިޔާ
ޕޯސްޓް ގްރެޖުއޭޓް ޑިޕްލޮމާ - ނޫސްވެރިކަން - އޭޝިޔާން ކޮލެޖް އޮފް ޖާނަލިޒަމް - ބެންގަލޫރު - އިންޑިޔާ
އެއީ މަތީ ތައުލީމް ޙާޞިލް ކުރެއްވުމަށްފަހު ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އުޅުއްވާތާ 16 އަހަރު ވުމަށްފަހު ގައެވެ.
2008 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު ގިނަ ސިޔާސީޕާޓީތަކުން ބައިވެރިވި ފުރަތަމަ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވި ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް ގާސިމް އިބްރާހީމްގެ ރަނިންމޭޓް ކަން ޑރ އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
އަހުމަދު ޢަލީ ސަވާދު އަކީ އެމްޑީޕީ އިއްތިހާދުން އެކުލަވާލާފައިވާ މިހާރުގެ ސަރުކާރުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ޓޫރިޒަމް ،
ޑރ އަޙުމަދު ޢަލީ ސަވާދުގެ ޢާއިލާ ރާއްޖޭގެ އެންމެ އުތުރުން ފެށިގެން ދެކުނުގެ ރަށްތަކަށްވެސް ފެތުރިފައި ވެއެވެ.
ޑރ އަހުމަދު އަލީ ސަވާދު އަކީ ނިއުޒިލޭންޑްގައި ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ގާނޫނީ ދާއިރާ އިން ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ދިވެހި ޤައުމާއި ރައްޔިތުންގެ ދިފާޢުގައި ކުރެއްވި ހިތްވަރުގަދަ މަސައްކަތްޕުޅުތައް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ.
4 ޖުލައި 2021 ގައި ދިވެހި ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުން ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ވަކިވެވަޑައިގެންފައިވާ ސިފައިންގެ އިސް ޚިދުމަތްތެރިއެކެވެ.
މިސާލަކަށް މަންމަ ފަސޭހައިން ކަންކަމާއި ހާސްވެ ކަންބޮޑުވާނަމަ ދަރިފުޅުވެސް ކަންތައްތައް ދިމާވުމުން ހާސްވެ ކަންބޮޑުވާ ކުއްޖަކަށް ވެއެވެ.
މިކަން ބައްޔެއް ގޮތަށް ބެލެވެން ފަށަނީ މިކަމުގައި ހޭދަވާ މުއްދަތު ދިގުވުމާއި އޭގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމުގެ އެހެން ކަންތައްތަކަށް ބުރޫ އަރަން ފެށުމުންނެވެ.
އިބްނު ޚަލްދޫންގެ ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބުނި މުޙައްމަދު ބުނި މުޙައްމަދު ބުނި މުޙައްމަދު ބުނި އަލްޙަސަން ބުނި ޖާބިރު ބުނި މުޙައްމަދު ބުނި އިބްރާހީމް ބުނި ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބުނި އިބްނު ޚަލްދޫންއެވެ.
ނަމަވެސް އިބްނު ޚަލްދޫންގެ ބައްޕާފުޅަކީ ސިޔާސީކަންކަމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެލައްވާ ބޭކަލެއްނޫންކަމަށާއި،
ނަމަވެސް މާލިކީ މަޛްހަބުގެ ފިޤްހީ އުޞޫލްތަކަށް ބުރަވެލައްވާކަމަށްވެސް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
އަދި އިޤްތިޞާދީ ޢިލްމްގެ މުޅިންއައު ޙަޤީޤަތްތަކެއް ދުނިޔެއަށް ހާމަކޮށްދެއްވި ބޭކަލަކީ އިބްނު ޚަލްދޫނެވެ.
މީގެއިތުރުން ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސާއި ކޮމްޕްލެކްސް ސައިންސްގެ ދާއިރާއިންވެސް އައު ހޯދުންތަކެއްވެސް އިބްނު ޚަލްދޫން ހޯއްދަވާފައިވެއެވެ.
ސަޕްލައި އެންޑް ޑިމާންޑް ތިޔަރީ ފަދަ ތިޔަރީތަކާބޭހެގޮތުންވެސް ވަރަށްފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ދިރާސާކުރައްވާ،
އެކަންކަމާބެހޭގޮތުން ނެރުއްވާފައިވާ ޢިލްމީ ޙާޤީޤަތްތަކަކީވެސް ދުނިޔެބަލައިގެންފައިވާ އެއްޗެކެވެ.
އިބްނު ޚަލްދޫންގެ ޢިލްމީ ހޯއްދެވުމަށް ޢާއްމުކޮށް ހާމަކޮށްދެއްވުމުގައި ވަރަށްބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
އިބްނު ޚަލްދޫން ލިޔުއްވާފައި "އަލް މުޤައްދިމާ" މިފޮތަކީ މުޅިންއައު ވަރަށްގިނަ ޢިލްމީ ޙާޤީޤަތްތަކެއް ހިމެނިފައިވާ،
"އަލް މުޤައްދިމާ"ގެ އިތުރުން އިބްނު ޚަލްދޫން ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތަތަކުގެތެރެއިން މަޝްހޫރުވެފައިވާ އަނެއްފޮތަކީ،
އަހަރުމެން ކާއެއްޗެތީގެ ތެރެއިން ކާރބޯހައިޑްރޭޓްސް އެކުގައިހެން އަދި ޕްރޮޓީންސް އާއި ފެޓްސްގެ ބައެއް ހަށިގަނޑުން ބަދަލުކުރަނީ "ގްލޫކޯސް" ނަމަކަށް ކިޔޭ ހަކުރަކަށެވެ.
މިގޮތުން ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކަށް ގްލޫކޯސް އެތެރެކޮށް ހެދުމުގައި އެހީވަނީ 'އިންސިއުލިން' އޭ ކިޔޭ މާއްދާއެކެވެ.
'އިންސިއުލިން' އަކީ ހަށިގަނޑުގެ 'ޕެންކްރިއާސް' ގެ ބައެއް 'ސެލް' ތަކުން އުފައްދާ ވަރަށް މުހިންމު މާއްދާއެކެވެ.
ހަށިގަނޑުގައި ހިނގާ 'މެޓާބޮލިސްމް' ނުވަތަ އުފެއްދުމާއި އާކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ފުރިހަމައަށް ހިންގުމުގައާއި އަދި ކުރީވެސް އިޝާރާތް ކުރިފަދައިން ހަކަތަ ބޭނުންކުރުމުގައި ވަރަށް އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ.
ހަކުރުބައްޔަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހަކަތަ އުފެއްދުމަށް ޓަކައި ހަކުރު ބޭނުން ކުރުމުގައި ދިމާވާ މައްސަލަތަކަކާއި ގުޅިގެން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.
މިގޮތުން ހަކުރު އުފެއްދުމުގައި ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ ބޭނުންވާ ގުނަވަންތަކަށް އެފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ނުވަތަ އެގުނަން ތަކުގައި ހަކުރު ހަކަތައަށް ބަދަލު ކުރުމުގައި ނޫންނަމަ މިފަދަ އެހެންވެސް މަރުޙަލާ އެއް ފުރިހަމަ ނުކުރެވުމަކީ ހަކުރުބަލީގައި ފެންނަ ކަންކަމެވެ.
މީގެތެރޭގައި މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ލޭގައި މިދައުރުވާ ހަކުރާއި އަދި އޭގެން އުފެދޭ ބައެއް މާއްދާތަކުން ހަށިގަނޑުގެ މުހިންމު އެތައްގުނަވަނަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ދެމުން ދިއުމެވެ.
އެންމެގިނައީ ޓައިޕް 2 ޑަައަބިޓީސް އާއިލާގެތެރޭގައި ހުޅޭތީ މިބަލި ޖެހުމަށް ހުރަހޮޅިފައިތިބޭ މީހުނެވެ.
ދެން ކެއުމުގައި މެދުމިންވަރެއް ގެންގުޅެ ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކޮށް ހަށިގަނޑު ފަލަވެގެން ދިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމެވެ.
މީގެއިތުރުން ހަކުރު ހުރިމިންވަރު ބަލާ ޓެސްޓު ކުރުމާއި ދުޅަހެޔޮ ސިއްޙަތަކަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެހެނިހެން ކަންކަމަށް ބަލައިގެން އުޅުން ބުއްދިވެރިއެވެ.
ބަޔާންކުރެވުން މައްސަލަތައް ދިމާވުމާއެކު ހަކުރުބަލީގެ މީހުން ރޯދައަށް ތިބުމުގައި ޚާއްޞަ އިރުޝާދު ތަކެއް ވެއެވެ.
ރޯދައަށް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ހަކުރު ދަށްވެ ނުވަތަ ހަކުރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ހޮސްޕިޓަލްގައި ބާއްވަން ޖެހޭ މީހުން ރޯދަ ހިފުން ރަގަޅެއް ނުވާނެއެވެ.
ހަކުރުބަލި ހުރިކަން އިނގުމުން ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު އަބަދުމެ ރަނގަޅު ހިސާބުގައި ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް ސަމާލު ކަން ދޭންވާނެއެވެ.
ރަނގަޅީ ކެއުމުގެ ކުރީންވެސް އަދި ފަހުންވެސް ހަކުރު މައްޗަށް ދިޔަނުދީ ފަރުވާތެރިކަމާއި އެކު ބަލަހައްޓަމުން ގެންދިއުމެވެ.
މިއިން ކޮންމެވެސް އެއްކަމެއް ނޫނީ ދެކަމެއް ކޮށްލުމުން ފުދިދާނެކަމަށް ހީކޮށް އަމަލުކޮށްފިނަމަ ނުއެނގި ހުއްޓާ ލިބިދާނެ ގެއްލުން ވަރަށްވެސް ބޮޑެވެ.
އަދި ޑޮކްޓަރަށް ގަވާއިދުން ދެއްކުމަކީ އަދި ލަފާހޯދާ ލޭގައި ހަކުރު ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަކީ ކޮބައިތޯ މަޝްވަރާކޮށް އެއިރުޝާދުގެ ދަށުން ކަންތައް ކުރަމުންގެންދިއުމަކީ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ.
މަތީގައި އިޝާރާތްކުރި މައްސަލަ ނުހުންނަ ހަކުރު ބަލި ހުންނަ މީހުން ރޯދަހިފުމަކީ ނުރައްކާ އެކުލެވޭ ކަމަކަށް ނުވެއެވެ.
ހަށިގަނޑުގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ މިންވަރު ބެލުމާއެކު ބޭނުންކުރާ ބޭހަށް ރޯދަމަހާއި އެއްގޮތަށް އުނިއިތުރުގެނެސް ބަދަލުކުރުން
ރޯދައަށް ހުންނައިރު ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތައް އުގެނިގަތުމާއެކު އެފަދަ ކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ހަދާނެ ގޮތް ކަނޑައަޅާފައި ބޭއްވުން
ޖައްވު ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން ދާހިއްލައި ހަށިގަނޑުން ފެނާއި އެކު ލޮނުގެ ބައިވެސް މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ހަކުރުބަލީގެ މީހުންގެ މޫނު މައްޗަށް އަދިރިވެ،
ލޭގައި ހިމެނޭ ފެނުގެ ބައި މަދުވެ ލޭގެ އޮލަމިން މައްޗަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅި ތެރޭގައި ގަނޑުކޮޅެއް ނުވަތަ ގަނޑުލޭކޮޅެއް އުފެދި ލޭހޮޅި ބެދުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.
ރޯދައަށް ހުންނަ ވަގުތު ކެއިން ބުއިމުން ދުރުހެލިވެ ހުރުމުގެ ސަބަބުން ލޭގައި ހިމެނޭ ހަކުރުގެ ބައި މަދުވެ ސިކުނޑިއަށް ބޭނުންވާ ގުލްކޯޒް ލޭގައި ނެތިއްޖެ ނަމަ އެއީ ބަލިމީހާ އަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރޯދައަށް ހުންނަ ބަލި މީޙާ އަށް މިމައްސަލަ ދިމާވުމުގެ ފުރުޞަތު އެހެން މީހުންނާއި އަޅާ ބަލާއިރު 3 ގުނަ އިތުރެވެ.
ނުވަތަ އިންސޫލިން އަށް ހަށިގަނޑު އިޖާބަ ނުދިނުމުން ކާބޯހައިޑްރޭޓް މެޓަބޮލިޒަމްގައި އުފެދޭ އުނިކަމެކެވެ.
ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ނުވަތަ ގުލުކޯޒްގެ މިންވަރު މަތިވެގެން ގޮސް ހަކުރު ބަލި ކުރިމަތި ކުރުވަނީ އެވެ.
ސަބަބަކީ އިންސޫލިން އަކީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށް އެއްހަމައެއްގައި ބަހައްޓައިދޭ ހޯރމޯން އެވެ.
އާއްމު ގޮތެއްގައި ހައިބަނޑާއި ހުންނަމީހެއްގެ ލޭގައި ހަކުރު ހުންނާނީ 70 އާއި 99 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށެވެ.
ހަކުރުބަލި ކަމުގައި ނިންމުމަށްޓަކައި އެމެރިކަން ޑައަބިޓީސް އެސޯސިއޭޝަން އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ދެ މިންގަނޑަކީ:
މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ކޮންމެސް ސަބަބަކާއި ހުރެ ޕެންކްރިއާސް އަށް ކުރާ ގޯނާއެއްގެ ސަބަބުން ފެށިގެން އަންން ކަމެކެވެ.
ހަކުރު ބަލީގައި ލޯހަލާކުވުން މާނަ ކުރެވެނީ ހަކުރު ބަލި ޖެހުމާއި ވިދިގެން ގިނަ ދުވަސްވެ ލޮލުގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވުމަށެވެ.
ޢާންމު ގޮތެއްގައި ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ލޮލުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ލޮލުގެ އަސާސީ ގުނަން އަކީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ އައްޔަށް ނާޒުކު ބައެއް ކަމުގައިވާ ރެޓިނާ އޭ ކިޔޭ ނާރު ފަށަލަ އެކެވެ.
ރޯދައަށް ހުންނަ ހަކުރު ބަލީގެ މީހުންގެ ލޭގައި ހަކުރުގެ ބައި މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ 100 މީހުން ކުރެ 3 މީހަކު ހޮސްޕިޓަލްގައި އެދުމަތި ކުރަން ޖެހޭކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.
ހަކުރު ބަލި ހުރިކަމަށް ބެލެވެނީ މީހެއްގެ ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަންވީ ވަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައި ހުރުމެވެ.
މިބަލި ޖެހެނީ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދާ މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ އިންސޫލިން މަދުވުން،
ހަކުރު ބަލީގެ ދެވަނަ ވައްތަރުގައި އިންސުލިން ޗިސްމޭ އިން އުފެއްދި ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ސަބަބުތަކާއި ހުރެ އިންސުލިންގެ މަސައްކަތް ނުކުރަނީއެވެ.
އެހެން ކަމުން ކަސްރަތުކޮށްގެންނާއި ކެއުމަށް ބަދަލުގެނެސްގެން ނުވަތަ ބޭހުން ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިދާނެއެވެ.
މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން ފެންނަ ދެ ވައްތަރަކީ "ޓައިޕް ވަން" އަދި "ޓައިޕް ޓޫ" އޭކިޔޭ ދެ ބާވަތެވެ.
މީގެ އިތުރުން 3 ވަނަ ވައްތަރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެނީ ބަލިވެ އިނުމާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަކުރު ބަލި އެވެ.
ހަކުރު ބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރު ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންސުލިން އުފައްދައިދެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ.
ރޯދައިގެ ސަބަބުން ހަކުރު ބަލީގެ މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ އަސަރުތައް ދެނެގަތުމަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ދިރާސާ ކޮށްފައި ވެއެވެ.
މިގޮތުން ރޯދައިގެ ސަބަބުން ހަކުރު ބަލީގެ މީހުންނަށް ދިމާވެދާނެ ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި:
ހައިބަނޑާއި ހުރެ ހަދާ ޓެސްޓުގައި ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު 126 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އަށްވުރެ މަތީގައި ދެ ދުވަހެއްގެ މަތީން ހުރުން
ހަކުރުބަލީގެ އަލާމާތްތަށް ހުރުމާއި އެކު ލޭގެ ހަކުރު ބަލާއިރު 200 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އަށްވުރު މަތީގައި ހުރުން
ރައީސް މުޙައްމަދު ވަޙީދު ޙަސަންގެ ސަރުކާރަށް ފަހު ރައީސް ޢަބްދު ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމުގެ ސަރުކާރުގެ 5 އަހަރުގައި ވެސް ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސްގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވީ މޭޖަރ ޖެނެރަލް އަޙްމަދު ޝިޔާމެވެ.
2018 ޑިސެންބަރު 10 ވަނަ ދުވަހުގެރޭ ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސްގެ މަޤާމުން ވަކި ކުރެއްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙެވެ.
ރާއްޖެ ބައްޔާއި ގުޅުވައިގެން ދޭ ބޭސްތައް ބަރޯސާވަނީ ބަލީގެ އުދަނގޫތައް ކުރިމަތިވެފައިވާ މިންވަރާއި،
މިއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް އަށް ނުވަތަ ރާއްޖެ ބައްޔަށް ފަރުވާކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކެކެވެ.
ބަޔޮލޮޖިކް އެޖެންޓްސް ނުވަތަ " ބަޔޮލޮޖިކް ރެސްޕޮންސް މޮޑިފަޔަރސް" އަކީ ޑިޒީޒް މޮޑިފައިންގ އެންޓިރޫމެޓިކް ޑްރަގްސް ގެ އާ ފަޞްލެކެވެ.
އެގޮތުން ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކޮށްފާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.
ދެޖިންސުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން އަންހެނުންނަށް ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް ފިރިހެނުންނަށްވުރެ 3-2 ގުނަ އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
އާއިލާގެ މެންބަރަކަށް ކުރިން ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވެފައިވާ ނަމަ އެމީހަކަށް ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ވަކި ކަހަލަ ވިރާސީ ބަހާއެއް އުފެދުމުގައި އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރުމަކީ ރާއްޖެ ބަލި ޖެހުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކުރާ ކަމެކެވެ.
އެގޮތުން އުފެދުމުގައި ވިރާސީ ބަހާއެއް ކަމުގައިވާ "ހިޔުމަން ލިއުކޮސައިޓިކް އެންޓިޖަން ކްލާސް 2 ޖީނަޓައިޕް" ހުންނަ މީހުންނަށް ރާއްޖެ ބަލި ޖެހުމުގެ ހިރާސް އިތުރުވެ.
މިފަދަ ވިރާސީ ބަހާއެއް ހުންނަ މީހަކު ކުރާކަމަކުން ނޫނީ ދިރިއުޅޭ މާހައުލުން ހުށަހެޅޭ ކަމަކުން މިސާލަކަށް މާބޮޑަށް ހަށިގަނޑު ބަރުހެލިވެ ފަލަވުން ނޫނީ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުވެގެން ދެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަކީ ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވުމަށްފަހު އެބަލީގެ އުނދަގޫތައް އިތުރަށް ގޯސްކުރާ ކަމެކެވެ.
ސިލިކާ ފަދަ މާއްދާތަކަށް ހުށަހެޅުމަކީ ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކޮށްފާނެ ކަމެއްކަމަށް ބެލެވިފައި ވެއެވެ.
ރާއްޖެ ބަލީގެ އަލާމާތްތަކާ މެދު ވިސްނާއިރު ހަދާނުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ އެއްކަމަކީ ބައެއް ދުވަސްވަރު އަލާމާތްތައް އިތުރުވެ، ގޯސްވެފައި ،
މިސާލަކަށް ދެއަތްތިލައިގެ ހުޅުތަކުގައި ނޫނީ ދެކަކުލުހުޅަށް މަތީގައި ބަޔާންކުރެވުނު އުދަނގޫތައް ކުރިމަތިވުން
ރާއްޖެ ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި ނޫނީ ފެށިގެން އަންނައިރު ބަލީގެ އަސަރު ފުރަތަމަ ފެންނަނީ ހަށިގަނޑުގައިވާ ކުދި ހުޅުތަކުންނެވެ.
ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން %40 މީހުންނަށް ހުޅުތަކާ ގުޅުމެއް ނެތް އަލާމާތްތައް ކުރިމަތިވެ،
ރާއްޖެ ބަލި ހުރުމަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކުރާނެ ކަމެކެވެ.
އަދި އެބަލީގެ ފަރުވާގައި ބޭނުންކުރާ ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ކަށިފީވުން ކުރިމަތިވުމުގެ ހިރާސް އިތުރުކުރެއެވެ.
މިއީ ރާއްޖެ ބައްޔާއި ގުޅިގެން ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ޚާއްޞަކޮށް ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ޕްރެޝަރ ޕޮއިންޓް ތަކުގައި އުފެދޭ ގޮށްގަނޑެއް ކަހަލަ އުފުލުމެއް ނޫނީ ފުއްޕުމެކެވެ.
ރާއްޖެ ބަލި ހުންނަ މީހުންނަށް ލިމްފެޓިމް ޓިޝޫތަކަށް ޖެހޭ ކެންސަރުގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ "ލިމްފޯމާ" ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.
ރާއްޖެ ބަލި ނުވަތަ ރޫމަޓޮއިޑް އާތުރައިޓިސް އަކީ އެއްހުޅަށްވުރެ ގިނަ ހުޅަށް އެއްފަހަރާ ދާއިމީ ސިފައެއްގައި ދުޅަވުން ކުރިމަތިކުރުވާ ބައްޔެކެވެ.
ރާއްޖެ ބައްޔަކީ އާންމު ގޮތެއްގައި "އޮޓޯއިމިޔޫން ޑިސްއޯޑަރ " ނުވަތަ "އޮޓޯ އިމިޔޫން ޑިޒީޒް" އެކެވެ.
އޮސްޓިއޯއާތުރައިޓިސް އާއި ޚިލާފަށް ރާއްޖެ ބަލީގައި އަސަރުކުރަނީ ހުޅުގެ ބަތާނަފަށު ގެ ބައިތަކަށެވެ.
ސަބަބަކީ ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި ކުރިމަތިވާ އަލާމާތްތަކާ ނިޝާންތައް އެހެން ބަލިތަކާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ އަލާމާތްތަކާ ނިޝާންތަކާ އެއްގޮތްކަމެއް ހުންނާތީ އެވެ.
އެހެންކަމުން ރާއްޖެ ބަލި ކުރިމަތިވަނީ ދިފާޢީ ނިޒާމުން ހުޅުގެ ވަށައިގެންވާ ތުނި ދުލިފަށަލަ އަށް ހަމަލާ ދިނުމުންނެވެ.
އާންމު ގޮތެއްގައި ރާއްޖެ ބަލި ހުންނަ މީހުންގެ ލޭގެ ޓެސްޓު ހަދާއިރު "އެރިތްރޯސައިޓް ސެޑިމެންޓޭޝަން ރޭޓް" އަދި "ސީ ރިއެކްޓިވް ޕްރޮޓީން" މަތިވެފައި ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
މީގެ ލޭގެ ޓެސްޓުގެ އެހީގައި "ރޫމަޓޮއިޑް ފެކްޓަރ" އަދި "އެންޓި ސައިކްލިކް ސިޓްރުލިނޭޓަޑް އެންޓި ބޮޑީޒް" ހުރި ނެތްގޮތް ވެސް ޗެކުކުރާނެ އެވެ.
ނަމަވެސް ކްލިނިކަލް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޑިޒީޒް މޮޑިފައިންގ އެންޓި ރޫމެޓިކް އެޖެންޓް ގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭ ބޭސްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ދުރާލާ ނޫނީ ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ފަރުވާ ފެށިއްޖެނަމަ،
މޭޖަރ ޖެނެރަލް އާދަމް ޒާހިރުވަނީ ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތް ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއެރުވުމަށް ވަރަށް އިސް ދައުރެއް އަދާކުރައްވާފައެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާރވިސް އުފެއްދެވިފަހުން ވެސް އެ ދާއިރާގެ އިސް ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވައިގެން އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރެއްވިއެވެ.
އެންމެ ފުރަތަމަ މި މަޤާމަށް އިސް ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ވެސް އޭރު ޕޮލިސް ހެޑްކްއޯޓަރޒްގެ ކޮމާންޑިންގ އޮފިސަރގެ މަޤާމްގައި ހުންނެވި މޭޖަރ ޖެނެރަލް އާދަމް ޒާހިރެވެ.
މޭޖަރ ޖެނެރަލް އާދަމް ޒާހިރަކީ ސިފައިންގެ ހިންގެވުމުގެ ދާއިރާގައިވެސް އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައި ގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ.
2003 ސެޕްޓެމްބަރ 30 ވަނަ ދުވަހު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިންފޮމޭޝަން އާރޓްސް އެންޑް ކަލްޗަރގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑައިރެކްޓަރ ކަމުގެ މަޤާމަށް ބަދަލު ކުރެއްވިއެވެ.
ސިފައިންނާ ފުލުހުން ވަކި ދެ މުއައްސަސާއެއްގެ ގޮތުގައި 2004 ސެޕްޓެމްބަރު 01 ވަނަ ދުވަހު ހަމަޖެއްސެވިއިރުވެސް ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވީ އެމަނިކުފާނެއެވެ.
އެފްގައި އަދާކުރެއްވި އިތުރު އެޕޮއިންޓްމަންޓް ތަކުގެ ތެރޭގައި ސިފައިންގެ ތަފާތު ބޯޑުތަކާއި ކޮމެޓީތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވުން ހިމެނެއެވެ.
މޭޖަރ ޖެނެރަލް އާދަމް ޒާހިރު ސިފައިންގޭގައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރަފުގެ ނިޝާނުގެ ގޮތުގައި 7 ކުލައާއި 8 މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.
މޭޖަރ ޖެނެރަލް ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި ކުރެއްވި އެންމެ އަގުހުރި އެއް ޚިދުމަކީ ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާ ޕްރޮފެޝަނަލް މުއައްސަސާއެއްގެ ގޮތުގައި ބިނާކޮށް ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއެރުވުމަށް ކުރެއްވި އަގުހުރި ޚިދުމަތްތެކެވެ.
ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއެކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރުގައި ދިވެހި ޤައުމަށް އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރެއްވުމަށްފަހު،
ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތް ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއެރުވުމުގައި ޕޮލިސް ހެޑްކްއޯޓާރޒުގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާގެ މަޤާމުގައި ހުންނަވައިގެން ރާއްޖޭގެ އެތެރޭގެ ހަމަޖެހުމާއި،
އަދި މިއަދު މިދެކޭ ފުލުހުންގެ ޒަމާނީ ޚިދުމަތް ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށް އިޚްލާޞްތެރި އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކެއްވަނީ ކުރައްވާފައެވެ.
މޭޖަރ ޖެނެރަލް އާދަމް ޒާހިރު ސިފައިންގެ ޚިދުމަތުގައި އުޅުއްވަމުން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މާސަނަރީންނާބެހޭ މައްސަލަ އިސްކޮށް ހުންނަވައި ތަޙްޤީޤުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވުމާއި،
1988 ނޮވެމްބަރ 3 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ޢުދުވާނީ ޙަމަލާގެ ވަގުތުގައި ސިފައިންގެ މައިމަރުކަޒު ދިފާޢު ކުރުމުގައި ސިފައިން ކޮށްފައިވާ މަތިވެރި ޖިހާދުގައި ސިފައިންގެ އެތެރޭގައި ތިއްބެވި އިސްވެރިންގެ ތެރޭގައި ކުރެއްވި މަސައްކަތް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
އެދުވަހު މޭޖަރ ޖެނެރަލް އާދަމް ޒާހިރު ކުރެއްވި މުހިންމު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މުޅި އޮޕަރޭޝަންގެ ކޮމިޔުނިކޭޝަންގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓެވުމާއި،
ރަހީނު ކޮށްގެން ދުޝްމަނުން ގެންދިޔަ ދިވެހިން ސަލާމަތްކުރުމަށާއި ދުޝްމަނުން ހިފާ ހައްޔަރުކޮށް ޤާނޫނުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނައުމަށް އިންޑިއާ ސިފައިން ހިންގި އޮޕަރޭޝަންގައި ދިވެހި ސިފައިންގެ ފަރާތުން އިސް ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ކުރެއްވި މަސައްކަތްތައް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
13 ނޮވެމްބަރު 1978 ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ސިފައިންގެ މަޤާމުތަކުގެ ނަންތައް ބަދަލު ކުރެއްވިއިރު ލެފްޓިނަންޓްގެ ރޭންކަށް ބަދަލު ކުރެއްވިއެވެ.
އަފްޣާނިސްތާނުގައި ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިވި ޕަޝްތުންގެ ވެރިޔަކު ޝޭރް ޝާހު ވަނީ 1540 ވަނަ އަހަރު މުގަލް އެމްޕަޔަރގެ ކޮންޓްރޯލް ނަގާފައެވެ.
ބަބުރުގެ ދަށުގައި އޮންނަ މުޣުލް އަސްކަރިއްޔާގެ ކޮމާންޑަރަކަށް ވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން އަދި އޭގެ ފަހުން ބިހާރުގެ ގަވަރުނަރުގެ މަގާމުގައި ހުންނަވައިގެން ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވީ އަމިއްލަ ބޭފުޅެކެވެ.
ޝާރް ޝާހް އަކީ މުސްލިމް ކާތިބެއްގެ އިތުރުން ކުޅަދާނަ ޖެނެރަލެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ސާބިތުކޮށްދެއްވި ބޭފުޅެކެވެ.
އެމްޕަޔަރ އަލުން އާރާސްތު ކުރެއްވުމުގެ ސަބަބުން ފަހުގެ މުޣަލް ރަސްރަސްކަލުންގެ ބިންގާތައް އެޅިގެން ދިޔައެވެ.
އޭގެ ފަހުން އޭނާގެ ބައެއް ސްޓްރެޓެޖީތަކާއި ކޮންޓްރިބިއުޝަންތައް މުޣުލް ރަސްރަސްކަލުން އައިޑޮލް ކުރެއްވި އިރު،
ހަތްވަނަ ގަރުނުގެ ސީއީ އިން ފެށިގެން ޕަޓްނާގެ ގޮތުގައި އޮތް ޕަޓަލިޕުތްރާގެ ތާރީހީ ސިޓީ އަލުން ދިރުވައިފަ އެވެ.
"ތަންކާ" އިން ފުރަތަމަ ރުޕިއާ ނެރުއްވައި އިންޑިއަން ސަބްކޮންޓިނެންޓްގެ ޕޯސްޓަލް ސިސްޓަމް އިންތިޒާމް ކުރެއްވި އެވެ.
އަދި އެކަލޭގެފާނީ އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅުން ތަޢާލާ މި ބިންމަތީ ޚަލްޤުކުރެއްވި ފުރަތަމަ އިންސާނާމެއެވެ.
ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކުގައި ބަޔާންވެފައި ވާގޮތުން އާދަމްގެފާނުގެ ފަރާތްޕުޅުން އިންސާނީ ނައުޢު ދެމިގެންދިއުމަށްޓަކައި،
އަދި އެ ދެކަނބަލުން ދިރިއުޅުއްވުމަށް ސުވަރުގޭގެ ނިޢުމަތްތައް އެކުލެވިގެންވާ ބަގީޗާއެއް މިންވަރުކުރެއްވިއެވެ.
ރައުދާއަށް މަރުގެ އިންޒާރު ޓްވީޓާ މެދުވެރިކޮށް ދީފައިވާކަމަށް އެންމެފުރަތަމަ އަހަރެންނަށް އެންގީ ޝީއައިޑީ އިނިސްޕެކްޓަރު އަދި ރައުދާގެ ކޭސް އިންވެސްޓިގޭޝަން އޮފިސަރު އަސްމާއުލް ހައްގުއެވެ.
އަހަރުމެން ދެމީހުން ރާޖްޝާހީ ސީއައިޑީ ހެޑް އޮފީހަށް ދިއުމުން އަސްމާއުލް ހައްގުގެ ފޯނުން އެ ޓްވީޓާ މެސެޖުގެ ސްކްރީން ޝޮޓެއް ދެއްކި.
ނަމަވެސް އަސްމާއުލް ހައްގު ބުނީ ރޭދަންވަރު މަރުވި މީހަކު ކިހިނެއްހޭ ހަވީރު 08؛4 ގަ ރިޕްލައިކުރާނީ.
އަހަރެން އަސްމާއުލް ހައްގުގެ ކައިރިން އެ ޓްވީޓާ މެސެޖުގެ ސްކްރީން ޝޮޓެއް ލިބުނީ ކިހިނަކުންހޭ އެހުމުން ބުނީ ރައުދާގެ މަރުގެ ތަހުގީގު އެންމެފަހުން ކުރަމުންދިޔަ ރާޖްޝާހީ ފުލުހުންގެ ޑިޓެކްޓިވް ބުރާންޗުގެ ފުލުހުން އަދި ރައުދާގެ އައިފޯން ހުޅުވިކަމަށް ބުނާ މީހުންގެ އަތުން ނޭ.
ފަހުން އެމެސެޖް ގެ އަސްލު ރައުދާގެ ޓްވިޓާއެކައުންޓުން ހޯދިއިރު އެގެނީ އެމެސެޖް ފޮނުވާފަވަނީ 29 މާޗު 08؛3 އޭމެމްގަ ކަމަށެވެ.
މިމެސެޖްގެ އިތުރުން ވެސް ހަތަރު މީހަކު ރައުދާ މަރާލި ރޭ އެކަމާގުޅެގޮތުން ކޮށްފަ ހުރި ޓްވީޓް އަދި މިބުނި މެސެޖައް ރައްދުދީ ކޮށްފަ ހުރި ޓްވީޓްވެސް ފަހުން އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޗެނަލް 9 ގެ ތަހުގީގު ޓީމުން ހޯދާފައިވާތީ އެ ޓްވީޓްތައްވެސް ވާނީ ބަންގްލަދޭސްގެ ސީ.
އެކަމިޝަނުގެ ރައީސް ހުސްނު ސުޢޫދު އާބައްދަލުކޮށް ތަހުގީގު ކުރިއަށް ދާގޮތާބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ބުނީ ރައުދާއަށް މަރުގެ އިންޒާރު ޓްވީޓާ މެދުވެރިކޮށް ދީފައިވާފަރާތް ހޯދާ ކަމިޝަނަށް ހާޒިރުކޮށް ސުވާލު ކުރެވިފަ ވާކަމަށެވެ.
ރައުދާގެ މަރާގުޅޭގޮތުން މުގައްމަދު ރިއާޒު އަދި ޗީފް އިނިސްޕެކްޓަރް އޮފް ޕޮލިސް އަހުމަދު އަލީ ރާޖްޝާހިއަށް ދިޔައެވެ.
ނަމަވެސް މުހައްމަދު ރިއާޒް ކުރިހާވެސް ކަމަކީ ރައުދާ ދަންޖެހިގެން މަރުވިކަމަށް ދެއްކޭތޯ މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.
ކްރައިމް ސީން އެވިޑެންސް އަދި ޕޯސްޓް މޯޓަމް ހެކިތައް ރިއާޒު އާހިއްސާ ކުރިއަސް މުހައްމަދު ރިއާޒު އެކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ނުދީ އުޅުނީ ރައުދާއަމިއްލަޔަށް މަރުވިކަން ދައްކާށެވެ.
ޢެން ޗެނަލްގެ ސްޓާފް ރިޕޯޓަރު އަދި އިންވެސްޓިޣޭޓިވް ޖާނަލިސްޓު ސުޖާއުއްދީން ޗޯޓޯން ދިޔައީ ރިއާޒުގެ އަމަލުތަކާމެދު ސައްކު ކުރެވިގެން ރާޖްޝާހީ ގައި އޭނާ ޕޮލޯކުރަމުން.
ވީމާ ރިޢާޒުގެ މިއަމަލުތައް އަހަރެން ނާ އިންވެސްޓިގޭޓިވް ޖާނަލިސްޓު ސުޖާއުއްދީން ޗޯޓޯން ހިއްސާކުރިއެވެ.
ރައުދާގެ މަރުގެ ހަގީހަތް އޮޅުވާލުމަށް ކޮލެޖުން އަދި މުހައްމަދު ރިއާޖު ކޮލެޖާއެކު ފައިސާ ގެ މުއާމަލަތް ހިންގިކަންވެސް ބުނަނި އަހެރެން ނެއް ނޫނެވެ ނަމަވެސް އެކޭސް އަދި ރިއާޒު ފޮލޯކުރި ރާޖްޝާހީގެ އިނވެސްޓިގޭޓިވް ޖާނަލިސްޓުންނެވެ.
ރައުދާ ގެ މަރުގަ ބައިވެރިވިކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބެޗްމޭޓުން ނާ ކޮލެޖު މުވައްޒަފުން ރިމާންޑުގަ ބައިތިއްބައިގެން ހިންގަންޖެހޭ އެއްވެސް ތަހުގީގެއް ބަންގްލަދޭސް ފުލުހުން،
ޕީއައިބީން ނުވަތަ ސީއައިޑީން ތައޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓްގަ ރައުދާ މަރުވިކަމަށްބުނެ ދައްކާފައިވާ ހުއްޖަތަކީ އެރޭ ރައުދާއަށް އެންމެ ފަހުން ފޯނުކޮށްފައިވަނީ އޭނާގެ ބޯއިފްރެންޑް ލަންޑަނުގަ ކިޔަވަމުންދާ ސާހު ގަނީ އަށް ވާތީ ރައުދާ މަރުވީ ޢޭނާޔާހެދިކަމަށެވެ.
އެކަމުގެ ހެއްކަކަށް ދައްކަނީ އެބުނާ ފޯނުކޯލާ އަދި ކަލްކަތާގެ ބުރިޖެއްގެ މަތީ ރައުދާ ބޯއިފްރެންޑާއެކީ ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއަކާއި ރައުދާ ޢޭނާއަށް ފޮނުވާފައިވާ މެސެޖެކެވެ.
ނަމަވެސް އެރޭ ރައުދާ މޭލޭޝިއާގަކިޔަވަން ހުންނަ އޭނާގެ ރައްޓެހި ޖުއާނާ އަށް ފޯނުކޮށްފަވެސް ބުނެފައިވަނީ ހަފްތާއެއްފަހުން އޭނާ ޗުއްޓިއަށް މަލޭއަންނާނެވާހަކަޔާ ޗުއްޓީހޭދަކުރާނެގޮތުގެ ޕްލޭނެކެވެ.
ރައުދާ އަމިއްލަޔަށް ދަންޖެހިގެން މަރުވިކަމަށްބުނާއިރު ޕޯސްޓް މޯޓަމް ހެދި ޑަކްޓަރުން ނަގާފައިވާ ކަރުގެ ފޮޓޯތަކުންވެސް ފެންނަން އެބަހުރި ކަރުގަ ހިފާމަރާލުމުން އަރާފަހުރި އިނގިލީގެ ނިޝާން ތައްވެސް.
ގެއްލުމެއް ހުއްޓަސް ނެތަސް ޖެހޭ އެފޮޓޯތައްނަގާ ފޮރެންސިކް އެވިޑެންސްގެ ގޮތުގަ ރިކޯޑް ކޮށް ޕޯސްޓމޯޓަމް ރިޕޯޓާއެކު ހުށަހަޅަން.
އޮޓޮފްސީހެދުމުގެ ކުރިން މެޖިސްޓްރޭޓް އަދި އާއިލާގެ އަންހެނެއްގެ ހާޒިރުގަ ހަދަންޖެހޭ އިންކުއެސްޓް ވެސް ނުހަދާ ރައުދާގެ ހަށިގަނޑުގަވާ މަރުގެ ހެކިތައްވަނީ ލޯކަލް ފުލުހުންނާ އޮޓޮޕްސީހެދި 3 ޑަކްޓަރުންގެ ޓީމުން ނައްތާލާފއެވެ.
ރާޖްޝަހީގެ ކުރީގެ ޕްރޮސިކިއުޓަޖެނަރަލް އަދި ރައުދާގެ ކޭހުގެ ލޯޔަރު ހިންގިތަހުގީގުން އެގިފައިވަނީ ފުރަތަމަ ޕޯސްޓްމޯޓަމް ރިޕޯޓާކީ އެއްލައްކަ ޓާކާ ނަގައިގެން ޑޮކްޓަރުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ދޮގުރިޕޯޓެއްކަމެވެ.
ރައުދާގެ 2 ވަނަ ޕޯސްޓްމޯޓަމް ހެދި ޑޮކްޓަރުންގެ ޓީމުން ބުނެފައެއް ނުވޭ ރައުދާ އަމިއްލައަށް ދަންޖެހިގން މަރުވިކަމުގެ ހެއްކެއް ފެނުނުވާހަކައެއް.
އެރިޕޯޓްގެ ފައިނަލް އޮޕީނިއަން ނުވަތަ އެންމެފަހުގެ ނިންމުމުގަ ބުނެފައިވަނީ ރައުދާ މަރުވިސަބަބު އެގެން ނެތްކަމަށް.
އެރިޕޯޓް ހެދި ޑޮކްޓަރުންގެ ޓީމުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގަ ބުނެފައެއް ނުވޭ ރައުދާ މަރުވީ ސްކާފަކުން ދަންޖެހިގެނޭ.
ރައުދާގެ ފުރަތަމަ ޕޯސްޓްމޯޓަމް ލަންކާގައި ހެދުމަށް އެދިފައިވަނިކޮށް އާއިލާއަށް ނުއަންގާ ރައުދާކިޔަވަމުންދިޔަ ރާޖްސާހީ އިސްލާމިކް ބޭންކް މެޑިކަލް ކޮލެޖުގެ 2 ޑޮކްޓަރުން ހިމަނައިގެ ރާޖްޝާހީ ޕޮލިހުން މަކަރާ ރޭވުމުން ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ދޮގުރިޕޯޓެކެވެ.
އެރިޕޯޓްގައިވަނީ ރައުދާގެ މަރުގެ ހެކިތައްނައތާލާ 3 ޑޮކްޓރުން ހިތުހުރިވާހަކައެއްލިޔެފަ ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ހެއް ނެތް ބަޔާނެކެވެ.
ވީމާ ޕޯސްޓްމޯޓަމް ހަދާއިރު ނަގަންޖެހޭ ޕޮޓޯ އަދި ވީޑިއޯ ހެކިވެސް އެޓީމުގެ ރިޕޯޓާއެކު ހުށަހަޅާފައެއް ނުވެއެވެ.
ފުލުހުން ނުވަތަ އެޑޮކްޓަރުން ނުވަތަ މަރުތަކުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުން ރައުދާ ދަންޖެހެން ބޭނުންކުރިކަމަށް ބުނާ ސްކާފްގެ ލިގޭޗާ އިންވެސްޓިގޭޝަނެއް ހަދާފައެއް ނުވެއެވެ
ރައުދާގެ މަރު ތަހުގީގުކުރި ބަންގްލަދޭސްގެ ސީއަޑީފުލުހުންގެ ޓީމެއް ކްރައިމްސީންއަށް ގޮސް ތަހުގީގުކޮށް ރައުދާ ކިޔަވަމުން ގެންދިޔަ އިސްލާމިކް ބޭންކު މެޑިކަލް ކޮލެޖުގެ ޕްރިންސިޕަލް ގާތު ސީއަޑީ ސްޕެޝަލް ސްޕްރިންޓެންޑެންޓް އޮފް ޕޮލިސް ނަޒްމުލް ކަރީމް ބުނެފައިވަނީ ރައުދާ މަރާލާ އަމިއްލަޔައް ދަންޖެހިގެން މަރުވިކަމަށް ދައްކަން ކޮލެޖުގެ ހޮސްޓެލްގެ ކޮޓަރީގަކަންތައްތައް ތަރުތީބުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ.
ރައުދާ ދަންޖެހުނީ ކޮޓަރީގެ ދޮރު އެތެރޭން ތަންޑު އަޅައިގެން ކަމަށް ބުނެފަވާއިރު އެދޮރުގެ ދަންޑު ހަލާކުނުކޮށް ކޮޓަރީގެ ދޮރުހުޅުވުނުގޮތެއް ކޮޅެޖުގެ މުއައްޖަފުންނަށް ދެއްކިފައެ ނުވެއެވެ.
ރައުދާގެ ހަށިގަޑުން އަމިއްލައަށް ދަންޖެހިގެން މަރުވާމީހެއްހެގެ ހަށިގަޑުން ފެންނާނެ އެއްވެސް ފޮރެންސިކް ހެއްކެއް ނެތެވެ.
ރައުދާގެ މަރުގެ މައްސަލަ ސީއައިޑީން ތަހުގީގު ފެއްޓުމުން ރައުދާގެ މަރުގަ ބައިވެރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ރައުދާގެ ބެޗްމޭޓުންގެ ތެރޭގަހިމެނޭ 4 ދަރިވަރުންގެތެރޭން އިންޑިއާގެ ކަޝްމީރަށް ނިސްބަތްވާ ހިންޝާވަނީ ކިޔެވުން ދޫކޮށް ކޮލެޖުންފިލާގެން ކަޝްމީރަށް ގޮސްފައެވެ.
ރައުދާގެ މަރުގެ ތަހުގީގު ރާޖްޝާހީގެ މެޓްރޮޕޮލިޓަން ފުލުހުން ގެ ޑިޓެކްޓިވް ބުރާންޗާހަވާލުކުރުމުން އެތަނުގެ އިންވެސްޓިގޭޝަން އޮފިސަރު އިނިސްޕެކްޓަރު ރަޝީދުލް ހަސަން އަހަރެން ހުރި ހޮޓަލް ޕްރަޖަޓާން މޯޓަލް އަށް އައިސް އަހަރެންގެ ބަޔާން ނަގަމުން ދަނިކޮށް އެސިސްޓަންޓް ކަމިޝަނަރު އޮފް ޕޮލިސް މުހައްމަދު ރިއާޒު އެޑިޕާޓްމަންޓްގެ އެހެން އޮފިސަރަކާއެކު އައިސް އޭނާއަށް ބިރުދައްކާ އެކަން ވެސްވަނީ ހުއްޓްވާފައެވެ.
އަދި ރޭގަނޑު ދަންވަރު ޑިޓެކްޓިވް ފުލުހުންނާގުޅިގެން ވަނީ ރައުދާ މަރުވާން ބޭނުން ކުރިކަމަށް ބުނާ ސްކާފްގެ ޕޭތޮލޮޖީ ޓެސްޓް،
ޑީއޭން ޢޭ ޓެސްޓް އަދި ލިގޭޗާ އިންވެސްޓިގޭޝަން ވެސް ނުހަދާ އޭގެ ހެކިތައްވެސް ނައްތާލަން މަސްއްކަތް ކޮށްފައެވެ.
ރޭގަނޑު ދަންވަރު ހުސްއަތާ އެސްކާފް ހިފައިގެން އަހަރެން ހުރި މޯޓަލްއަށް އައިސް އޭގެ ޑީއެން ޢޭ ކަންޓޭމިނޭޓް ކޮށް ލިގޭޗާގެ ސްޓްރަކްޗަރު ވަނީ ރޫލާފައެވެ.
އެވަރުން ނުފުދިގެން މާލެއަށް ގޮސް ރައުދާ މަންމަ ޕޮލިހަށް ހަޒިރުކޮށް އެންގީ އެކޭސް އިތުރަށް ތަހުގީގު ނުކޮށް އަހަރެން މާލެ އަހުމަށް އެންގުމަށެވެ.
ރައުދާ މަރާގުޅޭ ގޮތުން އާއިލާ ގެ ބާރަ މެމްބަރުންނާ ބަންގްލަދޭސްގެ އެމްބަސެޑާރް ޝާން ޝާކިރުއާ އެކީ އޭރު ރާޖްޝަހީ ޕޮލިސްކަމިނަން އޮފީހުގަ ބޭއްވިބައްދަލުވުމުގަ ކަމިޝަނަރު އޮފް ޕޮލިސް ޝަފީގުލް އިސްލާމް ވިދާޅުވެފަވަނީ ރައުދާގެ އައިފޯން 7 ހުޅުވަން މަސައްކަތްކޮށް ފޯނު މުޅިން ބްލޮކްވެފަވާކަމަށެވެ.
މުޅިން ބޮލޮކްވެފަވާ އައިފޯން 7 މިހާރުގެ ދިވެހި އެސިސްޓަންޓު ކަމިޝަނަރު އޮފް ޕޮލިސް އަހުމަދު ރިއާޒު ހުޅުވީ ރައުދާގެ ބާތްޑޭގެ އަކުރަކާ ނަމުގެ އަކުރެއް ގެސްކޮށްގެން ކަމަށް ބުނާވާހަކަޔަކީ މިކަމުގަ ހެދިއެންމެބޮޑު އޮޅުވާލުމެވެ.
ބަންގްލަދޭސް ސީއަޑީ ސްޕެޝަލް ސްޕްރިންޓެންޑެންޓް އޮފް ޕޮލިސް ނަޒްމުލް ކަރީމް ސީއައީޑިން ކުރި ތަހުގީގަށްފަހު ބުނެފައިވަނީ ރައުދާމަރާލުމުގެ ކުރިން އެކަންކުރިބަޔަކު ރައުދާގެ މޯބައިލްފޯން ޕާސްވާޑް ހޯދާފައިވާކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް ފަހުން ސީއަޑީން ތައްޔާރުކޮށް ރާޖްޝާހީ ކޯޓަށް ފޮނުވި ރިޕޯޓް ވަނީ ހަގީގަތާހިލާފު އަދި ރައުދާއަމިއްލަ އަށް މަރުވިކަމުގެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ދެއްކިފަވާ ރިޕޯޓަކަށް ނުވާތީ ކޯޓުން އެގަބޫލު ނުކޮށް އަލުންރައުދާގެ މަރުގެ މައްސަލަ ތަހުގީގުކުރުމަށް ބަންގްލަދޭސްގެ ޕޮލިސް ބިއުރޯ އޮފް އިންވެސްޓިގޭޝަން އަށް ފޮނުވާފައެވެ.