polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ymhlith y rhain, y newidiadau pwysicaf oedd cyflwyno i'r unedau hyn nifer sylweddol o ddulliau gweithredu mwyaf nodweddiadol cyfraith gyffredin Lloegr, a dileu rhai, er nad y cwbl o bell ffordd, o hen ddulliau gweithredu'r gyfraith Gymreig frodorol.
Cafodd Edward, wrth dderbyn tiroedd y brenin yng Nghymru ym 1301, dywysogaeth Cymru hefyd, ac o ganlyniad y teitl tywysog Cymru - er na roddwyd na'r dywysogaeth nac ychwaith y teitl yn benodol, na hyd yn oed eu crybwyll yn y siarter.
Mae'n amlwg i Edward o Gaernarfon ddod yn dywysog Cymru nid trwy "eiriau creu" penodol yn y siarter ond trwy estyn iddo'r amryw diroedd yng Nghymru roedd Llywelyn ap Gruffudd wedi eu dal, gydag ychydig eithriadau, yn dilyn cytundeb 1267.
Gellir cymryd yn ganiataol a priori na thalai tirddeiliaid ffiwdal mawr fel arglwyddi Mers Dinbych a Maelor wrogaeth am eu harglwyddiaethau yn y Mers hyd yn oed i etifedd diymwad y brenin heb fod y brenin ei hun yn gwybod hynny ac yn cydsynio.
Nid unwaith yn unig y digwyddodd y math o wrhau a wnaeth arglwyddi'r Mers gogledd-ddwyrain Cymru ym 1301; gwnaeth eu holynwyr yr un peth i'r tywysog nesaf pan ddyrchafwyd hwnnw ym 1343, ac ailadroddwyd y peth ar amryw achlysuron wedi hynny.
Hyd yn oed cyn marwolaeth Llywelyn, ac mor gynnar â haf 1282 penderfynasai Edward I mai doeth fyddai rhoi i nifer o farwniaid Seisnig amlwg ddarnau helaeth o'r tiroedd Cymreig a fforffedwyd, er mwyn llunio ohonynt arglwyddiaethau newydd yn y Mers; y pwysicaf o'r rhain oedd arglwyddiaethau Dinbych, Rhuthun, Maelor ac Iâl, Y Waun, a Cheri a Chedewain, y cwbl yng ngogledd-ddwyrain Cymru.
Ym 1301 fe roes Edward I i'w etifedd diymwad ei hun, Edward o Gaernarfon, a oedd ar y pryd yn llanc yn nesu at ei ddwy ar bymtheg oed, y cwbl o Swydd Gaer a "holl diroedd y brenin yng Ngogledd Cymru . Gorllewin Cymru a De Cymru", i'w dal "gan y dywededig Edward a'i etifeddion sef brenhinoedd Lloegr".
Effaith y cyfyngu hwn ar grant 1301 i'r Edward ifanc "a'i etifeddion sef brenhinoedd Lloegr" oedd sicrhau na wahenid byth mo'r tiroedd a roddid oddi wrth Goron Lloegr, ac ailadrodd sylwedd yr amod arbennig a roed ar grant 1254 i'r Arglwydd Edward.
Mae'n amlwg hefyd fod amodau grant 1301 yn pennu bod Edward o Gaernarfon i ddal ei diroedd "drwy estyn i'r brenin wasanaeth cyfryw ag y gwelir i'r brenin ei hun ei estyn i'w dad, y brenin Harri" - cyfeiriad penodol at y modd y daliai'r Arglwydd Edward o dan grant Harri III ym 1254.
Roedd Llywelyn eisoes ym 1258 wedi cymryd arno'i hun deitl a safle tywysog Cymru, a hynny heb geisio sêl bendith brenin Lloegr; byth oddi ar hynny defnyddiasai'r teitl princeps Wallie hyd yn oed mewn dogfennau a oedd wedi eu cyfeirio at y brenin ei hun.
Ac felly ym Mehefin 1265 roedd wedi dechrau mynnu cydnabyddiaeth gan y Saeson i'w safle fel Tywysog Cymru trwy wneud cytundeb â Simon de Montfort, arweinydd y barwniaid Seisnig gwrthryfelgar a oedd ar y pryd wedi codi arfau yn erbyn Harri III Fe wnaeth Montfort y cytundeb hwnnw a elwir yn Gytundeb Pipton ar ôl y pentref ym Mrycheiniog lle'r arhosai Llywelyn yn ystod y trafodaethau yn enw'r brenin.
Am resymau cyfreithiol, geiriwyd y cytundeb i'r perwyl bod y brenin yn "rhoi" i Lywelyn dywysogaeth Cymru, ond y gwir amdani oedd bod y brenin yn "rhoi" teitl roedd Llywelyn eisoes wedi'i gymryd ac wedi'i arfer ers deng mlynedd bron.
O'r tiroedd dan ei arglwyddiaeth uniongyrchol fel tywysog Cymru, buasai rhai, megis Môn, Gwynedd a Buellt, o dan arglwyddiaeth uniongyrchol Llywelyn; buasai eraill - rhan o Geredigion, er enghraifft, ac Ystrad Tywi - dan ei ben-arglwyddiaeth.
Ond roedd rhai tiroedd a roed dan arglwyddiaeth uniongyrchol tywysog Cymru ym 1301 na fuont erioed yn rhan o dywysogaeth Llywelyn ond a fuasai'n eiddo i frenin Lloegr - cestyll ac arglwyddiaethau Caerfyrddin, Aberteifi a Threfaldwyn er enghraifft.
Ceir mapiau hanesyddol yn dangos Sir y Fflint yn rhan o dywysogaeth Cymru yn y canol oesoedd ond mae hynny'n anghywir, oherwydd er pan sefydlwyd hi ym 1284 fe gydiwyd Sir y Fflint wrth Swydd Gaer, ac felly y bu gydol y canol oesoedd, y tu allan i dywysogaeth Cymru.
Yn ôl diffiniad y cytundeb, roedd tywysogaeth Llywelyn i gynnwys rhyw ychydig mwy na hanner Cymru; yn fras, cynhwysai ogledd-orllewin Cymru a'r gogledd-ddwyrain a'r canolbarth, ond nid de-ddwyrain Cymru na'r de-orllewin na'r arfordir deheuol.
Golygai hyn mai tywysog Cymru o hyn allan a fyddai pennaeth ffiwdal cydnabyddedig "holl farwniaid Cymreig Cymru", ac y telid gwrogaeth a thyngu llw o ffyddlonder i frenin Lloegr ar ran tywysogaeth Cymru gan y tywysog ei hun yn unig, gyda golwg ar y tiroedd hynny yng Nghymru a oedd dan ei arglwyddiaeth uniongyrchol a'r rhai a oedd dan ei benarglwyddiaeth.
Roedd pryder ynglŷn â grym Anthony Woodville, brawd y frenhines, yng Nghymru yn un o'r ystyriaethau a barodd i Risiart, brawd Edward IV, drawsfeddiannu'r goron oddi ar ei nai, Edward V, ym 1483, un wythnos ar ddeg wedi i Edward V, yn ddeuddeg oed, etifeddu'r goron.
Ym 1402, yn ystod gwrthryfel Glyndŵr, lluniodd y Senedd y Côd Penyd enwog a waharddai'r Cymry rhag ymgynnull, dal swyddi amlwg, dwyn arfau nac ymwneud â'r trefi caerog, a gosodwyd yr un gwaharddiadau ar Sais a briodai Gymraes.
Yn ystod teyrnasiad Harri VI gosodwyd seiliau ystadau a fyddai'n ganolog yn hanes Cymru am hanner mileniwm; o'r ugain ystad y cofnodwyd ym 1883 eu bod dros wyth mil o hectarau, roedd cnewyllyn pymtheg ohonynt eisoes mewn bod ym 1450.
O safbwynt cyfansoddiadol, y peth pwysicaf a gyflawnwyd trwy Gytundeb Trefaldwyn oedd iddo, ar sail cydsynio rhwng brenin Lloegr a thywysog Cymru, gydnabod sefydliad a elwir yn Lladin y cytundeb yn principatus Wallie, ymadrodd a fynegir yn gyffredin yn Gymraeg bellach fel "Tywysogaeth Cymru".
Mewn geiriau eraill bwriadai Llywelyn nid yn unig i dywysogaeth Cymru fod yn endid ffiwdal, ond hefyd yn endid a drosglwyddid i'w ddisgynyddion uniongyrchol ef ac a fyddai drwy hynny yn llai tebygol o gael ei rhannu gan yr ymrafaelion teuluol a fuasai'n nodwedd mor gyffredin yng ngwleidyddiaeth tywysogion y canol oesoedd yng Nghymru.
Roedd yn cynnwys, yn fras, gogledd-orllewin a gorllewin Cymru, sef Gwynedd Uwch Conwy, rhan helaeth o'r Berfeddwlad, Powys Fadog a Phowys Wenwynwyn, rhannau o'r diriogaeth a gipiwyd gan Lywelyn oddi ar arglwyddi'r Mers, a Deheubarth; nid oedd yn cynnwys amrywiol arglwyddiaethau'r Mers ei hun .
Gwrthryfel GlyndŵrPrif erthygl: Owain GlyndŵrYm mis Medi 1400, flwyddyn ar ôl i Harri IV feddiannu gorsedd Lloegr, dechreuodd ffrae rhwng Owain Glyndŵr a'i gymydog Reginald Grey, 3ydd Barwn Grey de Ruthyn, a ddatblygodd yn gyflym i fod yn wrthryfel dros annibyniaeth i Gymru.
Diffygion y drefn weinyddol yng Nghymru a alluogodd Harri Tudur a'i fyddin o bedair mil o Ffrancwyr i lanio'n ddi-wrthwynebiad nid nepell o Aberdaugleddau ac i ymdeithio'n ddi-rwystr drwy Gymru ym mis Awst 1485.
Gwerthwyd ef yn 1921 i Oliver Cross, mab teulu a oedd yn berchen ar felinoedd yn Swydd Gaerhirfryn, ac yn 1928 gwerthwyd y tŷ i William Hubert Mappin a weithiodd ar y gerddi; gwerthwyd 1000 acer o'r stâd i'r RSPB ar ei farwolaeth yn 1966, ac a drowyd yn warchodle natur RSPB Ynys-hir.
Cofir amdano yn arbennig oblegid ei ymosodiad sydyn ym mherfeddion nos ar gastell Caerdydd yn yr un flwyddyn, a mynd â William, Iarll Caerloyw, Hawys ei wraig, a'u mab Robert i'w amddiffynfeydd coediog ef ei hun, a gwrthod eu rhyddhau nes i William ddychwelyd y tiroedd a ladratasai oddi arno a rhoi iddo diroedd ychwanegol yn iawndal.
Yn awr yr oedd William, Iarll Caerloyw, fab yr iarll Rhobert, a ddaliai, yn ôl deddf etifeddiaeth, yn ogystal â'r castell a enwyd , holl dalaith Gwlad Forgan, wedi digwydd bod yn rhyfela yn erbyn un o'i wŷr a elwid Ifor Bach.
Canys gŵr o gorffolaeth fach ydoedd, ond o ddewrder difesur : a chanddo yn ei feddiant, yn ôl arfer y Cymry, rai tiroedd mynyddig a choediog, yr oedd yr iarll. yn ymdrechu naill ai i'w dwyn oddi arno yn llwyr, neu ynteu i'w rhannu.
Un noswaith, ynteu, er bod Castell Caerdydd yn ymddangos wedi ei amddiffyn yn gadarnaf posibl gan ei gylch muriau, a'i lu o wylwyr, er bod y ddinas yn orlawn o filwyr, chwe ugain ohonynt, a heblaw hynny lu o saethyddion, a hefyd warchodlu niferus iawn o amddiffynwyr. gan ddwyn ysgolion a dringo'r muriau yn ddirgel, dug yr Ifor uchod yr Iarll a'r Iarlles allan, ynghyda'u mab bychan, eu hunig blentyn, a'u harwain gydag ef i'r coedydd.
Roedd Ifor ap Cadifor, a elwid yn Ifor Bach —a elwir yn Ifor Meurig yn y Brutiau, Ifor ap Cadifor yn achau'r 16eg a'r 17g — yn arglwydd Senghennydd, 'arglwyddiaeth ddibynnol' ar arglwyddiaeth Morgannwg ac yn cynnwys yr ardal fynyddig yn ymestyn o Aberhonddu yn y gogledd, crib Cefn Onn yn y de, afon Taf yn y gorllewin, ac afon Rhymni yn y dwyrain.
Mae un o'i gerddi yn dangos ei fod yn gyfarwydd iawn â daearyddiaeth cwmwd Mawddwy ac felly nid yw'n amhosibl ei fod yn frodor o'r ardal honno ac efallai'n ustus ar y cwmwd a ddaeth yn ddrwgenwog yn ddiweddarach fel cartref Gwylliaid Cochion Mawddwy.
Er bod y nifer o 6 miliwn o Iddewon a laddwyd yn yr Holocost yn cael ei dderbyn gan bron bob ysgolhaig, ceir dadlau chwyrn ar adegau pan fo rhywrai un ai'n gwadu fod yr Holocost wedi digwydd neu'n hawlio fod y nifer a laddwyd yn llawer llai na'r ffigwr yma.
Dywedodd y Brenin Juan Carlos y frawddeg pan oedd Chávez yn torri ar draws araith Prif Weinidog Sbaen José Luis Rodríguez Zapatero drosodd a throsodd wrth alw rhagflaenydd y Prif Weinidog, José María Aznar, yn "ffasgydd" ac yn "llai dynol na nadroedd", ac yn ei gyhuddo o gefnogi coup d'état a fethodd yn 2002 oedd â'r nod o ddymchwel Chávez o rym.
Gellid dadlau mai'r gadwyn sylweddol yn ne-orllewin Iran sy'n ffurfio'r Zagros go iawn, lle ceir y copaon uchaf, ond mae rhai daearyddwyr yn cynnwys yr holl gadwynni llai i'r gogledd-orllewin, gan gynnwys y rhan o Kurdistan sydd yng ngogledd Irac, gan eu hymestyn weithiau i gynnwys y mynyddoedd uchel ar y ffin ag Aserbaijan lle ceir mynydd Sabalan .
Ffiniai'r cwmwd a chymydau Arllechwedd Isaf i'r dwyrain a Nant Conwy i'r de, ac â chantref Arfon i'r gorllewin gyda chwrs afon Ogwen a'r Glyderau yn dynodi'r ffin, a ymestynnai mor bell i'r de â Pen-y-gwryd yng nghanol Eryri.
Ymladdwyd Brwydr Little Big Horn ar 25 a 26 Mehefin 1876, rhwng byddin o'r Lakota , Cheyenne ac Arapaho dan arweiniad Gall, Thasuka Witco a Tatanka Lyotake ("Sitting Bull", er nad oedd ef yn bresennol ar faes y frwydyr) a Seithfed Marchoglu byddin yr Unol Daleithiau dan arweiniad George Armstrong Custer.
Cynnigwyd y syniad o'r ras gan y newyddiadurwr, Géo Lefèvre i'w olygydd, Henri Desgrange, a chafodd ei drafod yng nghafi, Café de Madrid, neu yn ôl rhai Taverne Zimmer , ym Mharis ar 20 Tachwedd 1902, datganwyd y ras yn gyhoeddus y mis Ionawr canlynol.
Lluniwyd cytundeb gyda'r Deyrnas Unedig yng Nghyngres Vienna, lle dychwelwyd ond India Dwyreiniol yr Iseldiroedd, a daeth ardal ogleddol a deheuol yr Iseldiroedd yn dalaith sofran unedig am y tro cyntaf erioed yn 1815, gyda dwy brifddinas iddi: Amsterdam a Brwsel.
Y prif ffactorau a gyfrannodd i'r teimlad hwnnw oedd rhai crefyddol (y de Catholig yn bennaf, yn erbyn, a'r gogledd a oedd yn bennaf yn Brotestannaidd), economaidd (roedd y de yn diwydianeiddio, roedd y gogledd wastad wedi bod yn genedl o fasnachwyr) ac ieithyddol (roedd yr ardal ddeheuol Ffrangeg nid yn unig yn cynnwys Wallonia, ond hefyd yn ymestyn i gynnwys y bourgeoisie yn nhrefi Fflandrys).
Yn ystod y meddiant Napoleonaidd, arwyddodd Tŷ'r Oren gytundeb gyda'r Saeson a roddodd y trefedigaethau Iseldireg i'r Saeson i'w 'cadw'n ddiogel', a gorchmynwyd y llywodraethwyr trefedigaethol i ildio i Brydain.
Daeth y tro hwn yn ei yrfa oherwydd dylanwad Thomas Edward Ellis ac eraill a'i ysgogodd i fynd i Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth i gasglu llyfrgell Gymraeg a fyddai'n sylfaen i 'Lyfrgell Genedlaethol Cymru' yn ddiweddarach.
Ar 18 Gorffennaf 1908 priododd Hettie Williams o Geinewydd, Ceredigion a chawsant un mab a thair merch: Gwen, Mair ac Elin; sef y 'Gwen a Mair ac Elin' a 'fu'n bwyta lot o bwdin' yn y gân honno sy'n dal i fod yn boblogaidd heddiw.
Mae nodweddion diweddaraf Firefox yn cynnwys pori gyda thabiau , gwirio sillafu, chwilio fesul gair, nodi tudalen byw, rheolwr lawrlwytho, pori preifat, geoleoli sy'n seiliedig ar wasanaeth Google a system chwilio cyfannol sy'n defnyddio Google yn ddiofyn o fewn bron i'r rhan fwyaf o leoliadau.
Ceir yr unig gyfeiriad cyfoes at ŵr o'r cyfnod yn ach teulu o Frycheiniog, lle nodir fod un o'i hynafiaid, Gruffudd ap Gwrgenau, wedi ei eni tua 1170, ond gan fod y bardd yn cael ei gysylltu â Gwynedd mae'n annhebygol mai'r un un ydoedd, er bod yr enw yn un pur anghyffredin.
Bu Robat Arwyn hefyd yn flaenllaw iawn gyda'r grwp gwerin Trisgell yn y 1980au a Chôr Ieuenctid Rhuthun yn ddiweddarach, gan ddod yn arweinydd arnynt wedi marwolaeth Morfydd Vaughan-Evans yn Ionawr 2008. Mae ganddo ddau o blant. Cyfansoddodd yr alaw i rai o'r caneuon mewn dramâu cerdd fel Ceidwad y Gannwyll , Iarlles y Ffynnon a Pwy bia'r Gân?
Mae'r plot yn barodi o Macbeth, mae Wyrd Sisters yn canolbwyntio ar dair gwrach: Granny Weatherwax; Nanny Ogg, matriarch llwyth mawr Ogg, sy'n berchen ar y gath fwyaf ddrygionus yn y byd, ; a Magrat Garlick, yr wrach iau, sy'n credu'n gadarn mewn gemwaith yr ocwlt, er nad ydyw'n gweithio.
Creodd y prynwyr Cwmni Llechi Newydd y Rhosydd ar 10 Hydref, a phrynwyd tri chwarter y cyfrandaliadau gan bobl o Ffestiniog, Porthmadoc a’r ardal gyfagos, gan gynnwys meddygon, bancwyr, ynadyddion, asaiantau chwarel a chyfreithwyr.
Prynwyd y chwarel gan Gapten John S Matthews, perchennog Chwarel Graig Ddu a Chwarel Manod yn Rhagfyr 1947, yn ogystal â Chwarel Croesor a Chwarel Conglog, ond daeth dim byd o’i gynlluniau, a diffoddwyd y pympia ym 1948.
Yn 1995, penderfynodd UNESCO y dylai Diwrnod y Llyfr gael ei ddathlu ar yr un diwrnod oherwydd yr ŵyl Gatalonaidd, ac oherwydd mai hwn yw pen-blwydd genedigaeth a marwolaeth William Shakespeare, marwolaeth Inca Garcilaso de la Vega a Josep Pla, genedigaeth Maurice Druon, Vladimir Nabokov, Manuel Mejía Vallejo a Halldór Laxness.
Yn wreiddiol, ystyrid Hathor yn ferch i Ra, brenin y duwiau, ac yn wraig i Horus, duw'r haul a brawd y dduwies Isis; mae modd dehongli ei henw fel "trigfa Horus" am ei bod, fel duwies yr Awyr, yn amgau Horus yn ei mynwes bob nos ac yn rhoi genedigaeth iddo eto yn y bore.
Nid oedd gan fab Gwilym, sef Gwilym II yr un parch at y Cymry, a gan nad oedd yn anrhydeddu cytundebau ei dad ymestynnodd i mewn i rannau dwyreiniol o Gymru, gan gynnwys ymdrechion Bernard de Neufmarché a lwyddodd i gipio'r tir o'r ffin hyd at Aberhonddu erbyn 1093.
Er mwyn cadw'r heddwch, cafodd rhai o arweinwyr y Cymry eu cydnabod gan y brenin newydd: Rhys ap Tewdwr yn Neheubarth ac Iestyn ap Gwrgant ym Morgannwg, ond newidiodd y sefyllfa ar ôl i Wilym farw ym 1087.
Yn 14 OC, yn fuan wedi i Tiberius olynu Augustus fel ymerawdwr, bu nai Tiberius, Germanicus, yn ymgyrchu yn y tiriogaethau hyn, a chawsant hyd i safle'r frwydr, Yn ôl yr hanesydd Tacitus, roedd yn olygfa enbyd, gyda phentyrrau o esgyrn a phenglogau wedi eu hoelio wrth goed.
Ymladdwyd y frwydr dros nifer o ddiwrnodau, yn ôl pob tebyg rhwng 9 Medi ac 11 Medi, a'r canlyniad oedd i dair lleng Rufeinig dan Publius Quinctilius Varus, , gael eu dinistrio'n llwyr gan yr Almaenwyr dan Arminius mab Segimer .
Man arall yn y Creuddyn a gysylltir â'r chwedl yw Morfa Rhianedd , wrth droed y Gogarth; daeth rhyw anghenfil ofnadwy, sy'n cynrhychioli'r Pla Melyn, oddi yno i ddwyn dinistr ar y brenin a guddiasai yn Eglwys Rhos.
Ar ddiwedd blwyddyn o wledda a phob hyfrydwch yn y byd paradwysaidd hwnnw (dim ond yn ddiweddarach y daethpwyd i gysylltu'r fersiwn Cymreig o'r Arallfyd Celtaidd ag Uffern) mae Pwyll yn ymladd yn lle Arawn â Hafgan ac yn ei drechu gan achub y deyrnas.
Mae nifer o ieithoedd synthetig yn y byd ac mae'r mwyaf cyffredin ohonynt yn ieithoedd Indo-Ewropeaidd fel Groeg, Lladin, Almaeneg, Sbaeneg, Rwsieg, Tsieceg yn ogystal â nifer o ieithoedd cynfrodorol America fel Navajo, Nahwatleg, Mohawk a Quecha.
Yn y mwyafrif o gymdeithasau, mae rhaniad sylfaenol rhwng nodweddion rhywedd y gwryw a'r fenyw, a glynai'r nifer fwyaf o bobl wrth y ddeuoliaeth rhywedd hon sy'n gorfodi cydymffurfiad yn ôl delfrydau gwrywdod a benyweidd-dra, yn nhermau rhyw fiolegol, hunaniaeth rhywedd, a mynegiant rhywedd fel ei gilydd.
Ar un adeg bu dros fil o ddynion yn gweithio yno a datblygodd pentrefi chwarel Penmaenmawr a Llanfairfechan yn gyflym wrth i weithwyr o sawl rhan o ogledd-orllewin Cymru, ond yn enwedig o Arfon a Môn, heidio yno i gael gwaith.
Coronid y gopa gan Braich-y-Dinas, a oedd un o'r bryngaerau fwyaf o gyfnod Oes yr Haearn yng Nghymru ac Ewrop, cyffelyb i Dre'r Ceiri yn ardal Trefor yn Llŷn; gwaetha'r modd dinistriwyd yr olion olaf yn y 1920au ac nid oes dim yn aros ohoni heddiw.
Ganwyd Marks ym Mynydd Cynffig, ger Pen-y-bont ar Ogwr Mynychodd Ysgol Ramadeg y Garw a Coleg Balliol, Rhydychen rhwng 1964 a 1967 i astudio Gradd Gwyddoniaeth Naturiol, Ffiseg cyn astudio ym Mhrifysgol Llundain rhwng 1967 ac 1968 .
Daeth Dennis Howard Marks, neu Mr. Nice yn ddrwg-enwog fel smyglwr hashish rhyngwladol trwy nifer o achosion llys â phroffil uchel, cysylltiadau tybiedig gyda grŵpiau megis MI6, yr IRA, a'r Mafia, a'i euogfarniad yn y pen draw gan Weinyddiaeth Gorfodaeth Cyffuriau Americanaidd.
Roedd meddiant ei meddwl gan greadur a oedd wedi casglu meddyliau eraill wedi ei gadael gyda cyfgodion o'u atgofion, gan gynnwys un dewin didactig marw o'r enw Sensibility Bustle, sy'n cyfieithu unrhyw air estron yn ei phen unwaith mae'n gweld neu'n clywed y gair.
Roedd 'Granny Aching' yn ffrind i'r Llwyth Sialc Nac Mac Feegle, (byddin o bobloedd bychain glas, stwrllyd, meddw gyda nodweddion Albanaidd) ac roeddent wedi dod yn ffrindiau gyda Tiffany yn ei rôl newydd fel gwrach y bryniau .
Cysyniad cymdeithasol a diwylliannol yw trydydd rhywedd neu drydedd ryw sy'n disgrifio unigolion nad yw'n cydymffurfio â hunaniaeth y gwryw nac ychwaith y fenyw, boed yn ôl eu safbwynt eu hunanin neu yn ôl safonau'r ddeuoliaeth rhywedd yn eu cymuned.
Ymddengys fod Owain Gwynedd wedi codi castell mwnt a beili ar y safle tua'r flwyddyn 1146, er mwyn amddiffyn y mynediad ar hyd yr arfordir o Gaer i'r Berfeddwlad ac afon Conwy; llwybr arferol pawb a geisiai oresgyn Gwynedd o'r cyfeiriad yma.
Yng nghyhoeddiadau swyddodol y Gymdeithais, hepgorir dwy golofn i arbed lle, gyda'r llythrennau dan restr o'r enw "symbolau eraill", a'r cytseiniaid eraill mewn rhesi o gaead llwyr , at gaead byr , at gaead rhannol a'r caead lleiaf , eto heb un rhes er mwyn arbed lle.
Yn y tabl isod, gwelir trefniant ychydig yn wahanol, sef bod pob cystain ysgyfeiniol yn nhabl y cytseiniaid ysgyfeiniol, a'r triliau, y tapiau a'r cysteiniaid ochrol ar wahân fel bod y rhesi yn dilyn llwybr cyffredin meddaliad cytseiniad , yn ogystal â'r ffaith mai ffrithiolyn a dynesolyn yw sawl llythyren.
Defnyddir yr Wyddor Seiniegol Ryngwladol yng ngeiriaduron rhai ieithoedd, er enghraifft, mae llawer o eiriaduron Saesneg, gan gynnwys Geiriadur Saesneg Rhydychen a rhai geiriaduron i ddysgwyr megis geiriaduron Oxford Advanced Learner's Dictionary a Cambridge Advanced Learner's Dictionary, bellach yn defnyddio'r WSR i ddangos ynganiad geiriau.
Er enghraifft, mae'r system ailsillafu mewn llawer o gyfrolau Americanaidd, fel un Merriam-Webster yn defnyddio ⟨y⟩ am a ⟨sh⟩ am yr WSR, sy'n adlewyrchu'r ffordd y mae'r seiniau yn cael eu hysgrifennu yn Saesneg yn aml, gan defnyddio llythrennau'r wyddor Ladin yn unig ac amrywiadau arnynt.
Ceir llythrennau wyneb i waered, megis ⟨ɐ ɔ ə ɟ ɓ ɥ ɾ ɯ ɹ ʇ ʊ ʌ ʍ ʎ⟩ , lle y mae naill ai'r un wreiddiol, er enghraifft, ⟨ɐ ə ɹ ʇ ʍ⟩ neu'r un ar ei phen, er enghraifft, ⟨ɔ ɟ ɓ ɥ ɾ ɯ ʌ ʎ⟩, yn agoffa un o'r sain darged.
Er enghraifft, nid yw'r cytseiniaid gorfan-daflodol ac epiglotig ar siart y cytseiniaid ohwerydd diffyg lle yn hytrach na rhesymau damcaniaethol (byddai'n rhaid ychwanegu dwy golofn ychwanegol, y naill rhwng y colofnau ôl-blyg a thaflodol a'r llall rhwng y colofnau ffaryngeal a glotal), a byddai angen rhes gyfan yn ychwaneg am y fflap ochrol, felly fe'u rhestrir mewn bloc dan yr enw cyffredinol "symbolau eraill".
Felly, mae gan y ⟨b⟩ , ⟨d⟩ , ⟨ɡ⟩ , ⟨h⟩, ⟨l⟩ , ⟨m⟩, ⟨n⟩, ⟨r⟩, ⟨s⟩, ⟨t⟩ ac ⟨w⟩ yr un seiniau â'r Gymraeg.
Mae'r llythrennau eraill yn wahanol i'r Gymraeg ond mae seinaiu ⟨f⟩, ⟨j⟩, ⟨k⟩, ⟨p⟩, ⟨u⟩, ⟨v⟩, ⟨y⟩ a ⟨z⟩ yn debyg i'r llythrennau yn llawer o ieithoedd Ewrop.
Roedd gallu cantorion opera i ddarllen yr wyddor yn cael ei ddefnyddio ar wefan y Visual Thesaurus, a oedd yn defnyddio sawl canwr neu cantores opera "i wneud recordiadau am y 150,000 o eiriau ac ymadroddion yng nghronfa ddata VT . oherwydd eu stamina lleisiol, eu sylw i fanylion ynganu, ac yn bennaf oll, eu gwybodaeth o'r WSR".
Mae Geiriadur yr Academi yn cynnwys trawsgrifiadau seinegol sy'n defnyddio'r WSR yn adran Orthography and pronunciation y mynegai fel canllaw i ynganu geiriau, er bod ambell wall orgraffyddol, megis ⟨X⟩ am ⟨⟩, ⟨ṛ⟩ am ⟨r̥⟩, ⟨I⟩ am ⟨ɪ⟩, ⟨:⟩ am ⟨ː⟩, neu hyd yn oed seinegol, megis ⟨ ⟩, sef , am ac am.
Mae Geiriadur Prifysgol Cymru yn defnyddio un symbol o'r WSR, sef ⟨ə⟩, y llafariad canol canolog, er mwyn dangos mai dyna ynganiad ⟨y⟩, fel arfer pan nad yw'r orgraff yn dangos hyn, megis "nyrs ", ond weithiau hyd yn oed pan fydd yr orgraff yn gwbl eglur, er enghraifft, "rỳg ".
Efallai y caiff trawsgrifiadau bras eu cyfyngu i'r manylion a glywir yn rhwydd neu i'r manylion sy'n berthnasol ar y pryd, a gallant fod yn debyg iawn i drawsgrifiadau ffonemig, ond nid ydynt yn gwneud honiadau damcaniaethol bod pob manylyn a drawsgrifir yn ystyrlon yn yr iaith.
I'r mwyafrif o'r rhain, dyfeisiwyd siapau glyffau ychydig yn wahanol ar gyer yr WSR, sef ⟨ɑ⟩, ⟨ꞵ⟩, ⟨ɣ⟩, ⟨ɛ⟩, ⟨ɸ⟩, ⟨ꭓ⟩ a ⟨ʋ⟩, a amgodiwyd yn Unicode ar wahân i'w mamlythrennau Groeg, heblaw un ohonynt, ⟨⟩, tra y bydd ⟨ꞵ⟩ a ⟨ꭓ⟩ Lladin a ⟨⟩ a ⟨⟩ yn cael eu defnyddio.
Heblaw am y ffaith bod rhai mathau o addasu ffurf llythyren yn cyfateb yn gyffredinol i ffyrdd o addasu'r sain a gynrychiolir, nid oes ffordd arall o adnabod sain llythyren o'i siâp na hyd yn oed berthynas systematig rhwng y symbolau a'u seiniau .
Mae llythrennau o'r WSR wedi cael eu hymgorffori yn gwyddorau gwahanol ieithoedd y byd, yn enwedig trwy Wyddor Affrica mewn llawer o ieithoedd Is-Saraha megis Hausa, Fula, Akan, ieithoedd Gbe, ieithoedd Manding, Lingala ac ati.
Er hynny, ceir rhai nad ydynt yn perthyn i'r naill na'r llall, er enghraifft, mae'r llythyren sydd yn dynodi'r ffrwydrolyn glotal, ⟨ʔ⟩, ar ffurf gofynnod heb ddot ac mae'r tarddu o'r collnod yn wreiddiol.
Tynnwyd ambell lythyren nad oedd yn cynrycholi seiniau penodol (megis ⟨ˇ⟩ am dôn "gyfansawdd" Swedeg a Norwyeg a ⟨ƞ⟩ am drwynolyn moräig Japaneg), er bod un yn parhau, sef ⟨ɧ⟩ am sain ⟨sj⟩ y Swedeg.
Pan gaiff yr WSR ei defnyddio i drawgrifio yn ffonemig, gall y gyfatebiaeth rhwng y llythrennau a'r seiniau fod yn eithaf llac, er enghraifft, defyddir ⟨c⟩ a ⟨ɟ⟩ yn llawlyfr yr Wyddor Seinegol Ryngwladol am and .
Anogir awduron sy'n defnyddio nodiant ansafonol i gynnwys siart neu esboniad arall o'u dewisiadau, sydd yn arfer da yn gyffredinol, gan fod ieithyddion yn wahanol yn y ffordd y maent yn deall union ystyr symbolau'r WSR a bod arferion cyffredin yn newid dros amser.
Er bod Egwyddorion y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol yn argymell ⟨⟩ am ffrwydrolyn felar a ⟨ɡ⟩ am un wedi'i blaenu pan oedd yn well gwahaniaethu rhwng y ddwy, megis yn Rwseg, ni chydiodd yr egwyddor.
Ymhlith symbolau'r Wyddor, 107 o lythrennau sy'n cynrychioli cytseiniaid a llafariaid, 31 o farciau diacritig sy'n addasu'r rhain a 19 o symbolau ychwanegol sy'n dangos nodweddion uwchsegmentol megis hyd, tôn, pwyslais a goslef.
Mae gan lythrennau'r WSR ffurfiau rhedol i'w defnyddio mewn llawysgrifau ac wrth ysgrifennau nodiadau maes, ond mae llawlyfr y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol o 1999 yn argymell peidio â'u defnyddio gan fod yr WSR redol yn "anos i'r rhan fwyaf o bobl ei dehongli".
Nad yw'n defnyddio cyfuniad o lythrennau i gynrychioli seiniau unigol fel arfer, fel y mae ⟨ch⟩, ⟨dd⟩ ac ⟨ng⟩ yn ei gwneud yn y Gymraeg, ac nad yw'n defnyddio llythrennau unigol i gynrychioli sawl sain fel y mae ⟨i⟩ yn cynrychioli and yn Gymraeg;
Gall hunaniaeth rywiol gael ei defnyddio'n gyfystyr â chyfeiriadedd rhywiol, ond mae'r ddau yn cael eu gwahaniaethu weithiau, lle bo hunaniaeth yn cyfeirio at gysyniadaeth unigolyn o'i hunan, a chyfeiriadedd yn cyfeirio at "ffantasïau, serchiadau a dyheadau" ac/neu ymddygiad.