polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Mewn gwrthgyferbyniad llwyr, roedd Castell Cyfarthfa, sef plasty teulu’r Crawshays, yn sefyll mewn ysblander moethus yn edrych i lawr ar dref Merthyr ac ar y gweithwyr oedd yn helpu i adeiladu eu hymerodraeth, a oedd yn byw mewn tlodi enbyd.
Roedd graddfa'r newidiadau a ddigwyddodd yn ardal Merthyr, o fod yn ardal wledig, amaethyddol ganol y 18fed ganrif i fod yn dref ddiwydiannol, erbyn dechrau’r 19eg ganrif, wedi achosi nifer o broblemau ym mywyd y dosbarth gweithiol.
Erbyn troad y 19eg ganrif roedd cymdeithasau gwleidyddol wedi cael eu sefydlu yn ardal Merthyr lle'r oedd cyfle i’r gweithwyr drafod cwynion yn erbyn amodau byw, y sustem dryc, cyflogau isel, a chefnogi’r galw am ddiwygio’r Senedd.
Ac er hynny, ni roddant ateb i'r cwestiwn yn uniongyrchol: ond ar ôl llawer o eiriau amwys, ymhlith amrywiol frawddegau o ffiloreg a gwegi yn hytrach nag o synnwyr, ond i gyd, er hynny, yn goeth a chabol, a lifa ohonynt, o'r diwedd caiff y sawl a sylwo'n graff ar yr ateb, yr hyn a geisia wedi ei esbonio.
Roedd yr afon yn cael ei galw'n Zaire yn ystod yr 16g a'r 17g; Mae'n ymddangos bod Congo wedi disodli Zaire yn raddol yn y defnydd Saesneg yn ystod y 18g, a Congo yw'r enw Saesneg a ffefrir yn llenyddiaeth y 19g, er bod cyfeiriadau at Zahir neu Zaire fel yr enw a ddefnyddid gan y trigolion yn parhau i fod yn gyffredin.
Ysgol uwchradd yng Nghroesyceiliog, Caerfyrddin ydy Ysgol Gyfun Gymraeg Bro Myrddin, mae'n gwasanaethu ardal tref Caerfyrddin, Dyffryn Tywi, a rhannau eraill o orllewin, gogledd, a de Sir Gaerfyrddin.
Roedd sefydlu'r ysgol yn 1978 yn gryn sialens gan nad oedd yr awdurdod addysg yn gweld galw uniongyrchol am addysg uwchradd Gymraeg, er bod sawl ysgol gynradd leol yn bodoli cyn hynny gan gynnwys, Ysgol y Dderwen yn nhref Caerfyrddin ei hun.
Yn ddiweddar mae'r ysgol wedi lansio ymgyrch i wella darpariaeth pynciau cyfoes megis Adeiladwaith a Thrin Gwallt ac ym Medi 2008 agorwyd y ganolfan Sgiliau, mewn cydweithrediad efo Ysgol Uwchradd y Frenhines Elisabeth, Ysgol Gyfun y Strade, ac Ysgol Gyfun Maes-Yr-Yrfa.
Yn 2006/07, dywedodd 11% o ymatebwyr i'r Arolwg Troseddau Prydeinig yng Nghymru eu bod yn hynod o bryderus am fyrgleriaeth ; dywedodd 13% eu bod yn hynod o bryderus am droseddau ceir, sef rhywun yn dwyn car neu rhywun yn dwyn pethau o gar ; ac roedd gan 12% bryder uchel am droseddau treisgar, yn cynnwys mygio, trais rhywiol, ymosodiad corfforol gan ddieithryn ac ymosodiad oherwydd hil .
Dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1994 gall cymuned ofyn i'r cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol berthnasol am gael ei grwpio gyda chymunedau eraill er mwyn dod dan un cyngor cymuned ar y cyd, cyn belled a bod y cymunedau i gyd yn yr un sir neu fwrdeistref sirol.
Dyma oedd y cyntaf o sawl cydweithrediad gyda'r ysgrifennwr/cyfarwyddwyr Mel Brooks, yn cynnwys Blazing Saddles a Young Frankenstein, a cyd-ysgrifennwyd gan Wilder, gan ennill enwebiad Gwobrau'r Academi i'r ddau am Sgript Ffilm Addasiedig Gorau.
Cafwyd yr adroddiad cyntaf o AIDS ar y 5ed o Fehefin, 1981 pan gofnododd Canolfan Rheoli ac Atal Afiechydon yr Unol Daleithiau glwstwr o Niwmonia Pneumocystis carinii (sydd dal i gael ei alw'n PCP er ei fod yn cael ei achosi gan Pneumocystis jirovecii) ymhlith pum dyn hoyw yn Los Angeles.
Wrth geisio penderfynu ar enw am y cyflwr, edrychodd y Ganolfan Rheoli ac Atal Afiechydon ar y cymunedau a effeithiwyd gan yr afiechyd, a defnyddiasant yr ymadrodd “afiechyd y 4H,” oherwydd ymddengys fod yr afiechyd yn targedu Haitïaid, hoywon, hemoffiliacs a defnyddwyr heroin.
Mae gan bobl â AIDS fwy o siawns o ddatblygu cancrau gwahanol megis sarcoma Kaposi, cancr serfigol a chancrau'r system imiwnedd a adnabyddir fel lymphomas Yn ogystal â hyn, bydd pobl sydd ag AIDS yn cael symptomau systemig megis tymheredd uchel, chwysu , chwarennau chwyddedig, annwyd, gwendid a cholli pwysau Mae'r heintiau manteisgar a ddatblyga cleifion sydd ag AIDS yn dibynnu i raddau ar ba mor gyffredin yw'r heintiadau hynny yn yr ardal lle mae'r claf yn byw.
Mae niwmonia niwcystig (a arferai gael ei alw'n Saesneg yn Pneumocystis carinii pneumonia, ac sy'n parhau i gael ei dalfyrru'n PCP, ond sydd bellach yn cyfeirio at niwmonia niwcystig) yn gymharol anghyffredin ymysg pobl sydd â system imiwnedd iach ond mae'n gyffredin ymhlith pobl sydd â HIV.
Gallai fod gan ddolur rhydd cronig anesboniadwy o ganlyniad i heintiad HIV amryw o achosion posib, gan gynnwys bacteria cyffredin a heintiadau parasitig; rhai o'r heintiadau manteisgar anghyffredin yw cryptosporidiosis, microsporidiosis, Mycobacterium avium complex a firysau fel astrovirus, adenovirus, rotavirus a cytomegalovirus.
Daeth Palestrina i oed fel cerddor o dan ddylanwad arddull poliffoni gogledd Ewrop, a oedd yn ddyledus i'w goruchafiaeth yn yr Eidal yn bennaf i ddau gyfansoddwr dylanwadol o'r Iseldiroedd, Guillaume Dufay a Josquin des Prez, a oedd wedi treulio cyfnodau sylweddol o'u gyrfaoedd yno.
Hwn oedd y llyfr cyntaf o gerddoriaeth yr offeren gan gyfansoddwr Eidalaidd brodorol, oherwydd yn nhaleithiau Eidalaidd yng nghyfnod Palestrina, roedd y mwyafrif o gyfansoddwyr cerddoriaeth gysegredig yn dod o'r Iseldiroedd, Ffrainc, neu Sbaen.
Cafodd ddylanwad aruthrol ar ddatblygiad gerddoriaeth yr Eglwys Gatholig Rufeinig, ac ystyrir fod ei waith yn cynrychioli uchafbwynt cerddoriaeth aml-leisiol y Dadeni, yn cynnwys nifer o ganeuon madrigal a fersiwn cofiadwy o'r emyn fawr Stabat Mater Dolorosa, i wyth lais.
Mae dau rifyn cynhwysfawr o weithiau Palestrina: argraffiad 33 cyfrol a gyhoeddwyd gan Breitkopf und Härtel, yn Leipzig yr Almaen rhwng 1862 a 1894 wedi'i olygu gan Franz Xaver Haberl, ac argraffiad 34 cyfrol a gyhoeddwyd yng nghanol yr ugeinfed ganrif, gan Fratelli Scalera, yn Rhufain, yr Eidal wedi'i olygu gan R. Casimiri ac eraill.
Tyrrodd nifer o feirdd a cherddorion yno o bob cwr o Gymru i gystadlu, ond prif bwrpas yr eisteddfod oedd ad-drefnu rheolau Cerdd Dafod, yr hyn a wnaed gan y bardd Dafydd ab Edmwnd, enillydd y Gadair, a osododd allan y pedwar mesur ar hugain.
Mae astudiaethau diweddar yn pwysleisio'r ffyrdd dichellgar a ddefnyddiodd i grynhoi awdurdod i'w ddwylo ei hun ac i ymgyfoethogi ar draul arglwyddi Seisnig absennol ac uchelwyr Cymreig fel ei gilydd (ond mewn hyn o beth roedd yn ddrych i'w ddosbarth yn yr oes ansefydlog honno).
Gyda thystiolaeth newydd yn cael ei darganfod yn flynyddol, bron, mae rhoi dyddiad ar darddiad y rhywogaeth H. sapiens yn beth anodd; felly hefyd gyda dosbarthiad llawer o esgyrn gwahanol isrywogaethau, a cheir cryn anghytundeb yn y byd gwyddonol wrth i fwy a mwy o esgyrn ddod i'r golwg.
Credir fod eu dyfeisgarwch a'u gallu i addasu i amgylchfyd cyfnewidiol wedi arwain iddynt fod y rhywogaeth mwyaf dylanwadol ar wyneb Daear ac felly fe'i nodir fel "pryder lleiaf" ar Restr Goch yr IUCN, sef y rhestr o rywogaethau mewn perygl o beidio a bodoli, a gaiff ei gynnal gan Yr Undeb Ryngwladol Dros Cadwraeth Natur.
Llawer sydd yn ymwthio, ychydig yn mynd i'r bywyd, llawer yn breuddwydio, ag ychydig yn deffro, llawer yn saethu ag ychydig yn cyrhaeddyd y nôd, Pawb yn sôn am Dduw ag yn edrych ar waith ei ddwylaw, Ond heb weled nesed yw fo ei hunan attynt yn rhoi anadl i bawb a bywyd ysbrydol i ni.
Oferedd iw printio llawer o lyfrau, Blinder iw cynnwys llawer o feddyliau, Peryglus iw dwedyd llawer o eiriau, Anghyssurus iw croesafu llawer o ysbrydoedd, a ffolineb iw ceisio atteb holl resymmau dynion, Ond cais di adnabod dy galon dy hun, a mynd i mewn ir porth cyfyng.
Nododd Barrington fod y "cwt yr oedd hi'n byw ynddo mewn lôn gul," a'i fod wedi dod o hyd i ddwy fenyw arall, a oedd yn byw gyferbyn a hi, rhyw ddeg neu ddeuddeg mlynedd yn iau na Pentreath, nad oedden nhw'n gallu siarad Cernyweg yn rhwydd, ond a oedd yn ei rhannol ddeall.
Disgrifir Pentreath fel "hen fatriarch yr iaith Gernyweg Roedd Dolly yn bysgotwraig o Gernyw a werthodd ei physgod o amgylch Pennwydh a Phensans. Yn Mhensans enillodd yr enw da am fod y siaradwr Cernyw brodorol olaf, er efallai nad hi oedd."
Y ddeialog rhyngddynt - sy'n ymdroi o gwmpas dyletswydd y rhyfelwr, ei ddewrder, natur y bywyd dynol a'r enaid, a rhan y duwiau mewn bywyd - yw pwnc mawr y Bhagavad Gita, y gerdd athronyddol a defosiynol enwog sydd ei hun yn rhan o gylch mawr y Mahabharata.
Daeth Ab Ithel yn amlwg iawn ym maes ysgolheictod Gymreig yn ei ddydd, ac wedi marwolaeth Aneurin Owen penodwyd ef gan The Welsh Manuscripts Society i gwblhau'r cynllun o gyhoeddi yr Annales Cambriae a Brut y Tywysogion, a ymddangosodd yn 1860.
Er nad yw'n gysylltiad uniongyrchol, mae'r ffaith fod darn arian ag arni dyfyniad o'r Coran mewn ysgrifen Arabeg a ddarganfuwyd ymhlith darnau arian o gyfnod Offa, brenin Mersia , ar safle ger Clawdd Offa yn dangos fod cysylltiadau masnachol yn bod, trwy cyfryngwyr yn y canol, rhwng Prydain yr Oesoedd Canol â'r gwledydd Mwslemaidd, a hynny prin canrif ar ôl marwolaeth y Proffwyd Mohamed.
Ceir digon o enghreifftiau o ddarnau arian ac aur o'r byd Islamaidd yng nghelciau y Llychlynwyr hefyd, a fu'n ymwelwyr cyson â Chymru o'r 9g ymlaen ac a chwareodd ran bwysig yng ngwleidyddiaeth y wlad yn yr Oesoedd Canol .
Hyd heddiw mae rhai o'r cerddi yn cael yn cael eu hadrodd fel gweddïau Hindŵaidd, mewn gwasanaethau crefyddol ac ar achlysuron arbennig, ac felly mae'n cyfrif fel un o'r hynaf o destunau crefyddol y byd sy'n dal i gael ei ddefnyddio heddiw.
Ceir cyfeiriadau at ddigwyddiadau a allai fod yn hanesyddol hefyd, yn enwedig mewn cysylltiad â'r ymryson a brwydro rhwng y bobloedd Indo-Ewropeaidd a gyfansoddodd y Vedas (yr Ariannaid Vedig, sy'n perthyn i'r bobloedd Indo-Ariaidd a'u gelynion, y Dasa neu Dasyu brodorol.
Ymddangosodd rhai rhifynnau dan yr enw Dim Lol, dan olygyddiaeth Catrin Dafydd ac wedyn Garmon Ceiro, ond wedi bwlch yn 2009, ailymddangosodd Lol dan ei enw gwreiddiol y flwyddyn wedyn ond gyda chyhoeddwyr newydd: Cwmni Drwg Cyfyngedig.
Y bwriad gwreiddiol oedd creu cylchgrawn ysgafn, poblogaidd ar gyfer pobl ifainc yn bennaf ond gyda chyhoeddi'r trydydd rhifyn yn 1967 yn Eisteddfod y Bala — y rhifyn cyntaf i'r Lolfa ei hun ei argraffu — cymerodd y cylchgrawn dro i gyfeiriad mwy dychanol.
Un o'r achosion enwocaf oedd un a ddaeth Syr Alun Talfan Davies yn erbyn y cylchgrawn am stori amdano ef a'i nai, Geraint Talfan Davies, ond gwrthododd Lol ymddiheuro na thalu unrhyw gostau gan ddweud y byddent yn gofyn i'r digrifwr Eirwyn Pontshan eu cynrychioli fel "Amicus Curiae" mewn unrhyw achos uchel-lys.
Mae’r mwyafrif o wledydd yn cymryd mantais o’r cyfle i ddarlledu i gynulleidfa mor eang a rhyngwladol ac mae’n gyffredin i weld cyflwyniadau sy’n cynnwys clipiau fideo sy’n dangos y wlad sy’n cynnal y gystadleuaeth, fel petaent yn ceisiau hyrwyddo a hysbysebu eu gwlad.
Gan amlaf, cynhelir y gystadleuaeth am ddydd Sadwrn ym mis Mai, er i’r dyddiad amrywio ar hyd y degawdau: Mawrth / Ebrill yn ystod y 50au & 60au, Ebrill / Mai yn ystod y 70au & 80au ac yn bennaf yn ystod mis Mawrth / Ebrill yn ystod y 90au & 00au.
Yn 2004, o ganlyniad i nifer cynyddol o wledydd a oedd yn dymuno cystadlu, cyflwynwyd rownd o ragbrofion – sy’n cael ei alw’n y Rownd Cyn-Derfynol – sy’n cael ei chynnal 2-3 niwrnod cyn y Rownd Derfynol.
Mae fformat y Gystadleuaeth wedi newid dros y blynyddoedd, er bod y cysyniad sylfaenol wedi aros yr un peth sef: bod gwledydd sy’n cystadlu’n cyflwyno caneuon sy’n cael eu perfformio’n fyw ar raglen deledu a ddarlledir ar yr un pryd ar hyd y Rhwydwaith Eurovision gan yr UddE i bob gwlad.
Yn y 1950au, wrth i Ewrop geisio ail-adeiladu'i hun wedi'r rhyfel, daeth yr Undeb Ddarlledu Ewropeaidd i fyny a'r syniad o gynnal cystadleuaeth canu rhyngwladol lle byddai gwledydd yn cystadlu mewn un rhaglen deledu a oedd i'w darlledu ar yr un pryd i holl wledydd yr Undeb.
Roedd y gystadleuaeth yn seiliedig ar Wyl Gerddoriaeth Sanremo a fodolai eisoes yn yr Eidal, a chafodd yr Eurovision ei hystyried fel arbrawf technolegol ym myd teledu byw: y dyddiau hynny roedd yn brosiect uchelgeisiol iawn i geisio uno nifer o wledydd ynghyd mewn rhwydwaith ryngwladol eang.
Ni fodolai teledu lloeren, a gweithiai'r hyn a alwyd yn y Rhwydwaith Eurovision" ar rwydwaith daearol microdon. Defnyddiwyd yr enw "Eurovision" am y tro cyntaf yng nghyd-destun rhwydwaith yr UDdE gan y newyddiadurwr Prydeinig George Campey yn y London Evening Standard ym 1951.
Mae Eurovision hefyd wedi cael ei ddarlledu tu allan i Ewrop mewn llefydd fel Awstralia, Canada, Mecsico, yr Aifft, Hong Kong, India, Iorddonen, Seland Newydd, De Affrica, De Corea, Fietnam a'r Unol Daleithiau, er waetha'r ffaith nad yw'r gwledydd hyn yn cystadlu.
Fodd bynnag, mae amrywiaeth eang o ganeuon, gan gynnwys genres cerddorol fel Arabaidd, Armeniaidd, Balcaidd, Llydaweg, Celtaidd, Dawns, Gwerin, Groegaidd, Lladin, Norwyaidd, Pop-rap, Iddewig, Metal Trwm, Roc Caled a Thwrceg wedi cael eu gweld ar lwyfan y gystadleuaeth.
Yn ôl Jains Digambara, mae saith tattvas: yr ymdeimladol byw; yr ansylweddol di-fyw; y mewnlifiad karmig i'r enaid ; cymysgedd o fyw a di-fyw; yr ymglymiad o ronynnau karmig i'r enaid ; atal gronynnau karmig ; bwrw ymaith gronynnau karmig y gorffennol ; a rhyddhad .
Mae Jainiaeth yn honni bod pob enaid yn mynd trwy 8,400,000 ailenedigaeth wrth iddynt gylchu trwy'r Saṃsāra, mynd trwy bum math o gyrff: cyrff daear, cyrff dŵr, cyrff tân, cyrff awyr a bywydau llysiau, gan newid n gysong yda'r holl weithgareddau dynol a rhai nad ydynt yn ddynol o- l'r glaw sy'n cwympo i anadlu.
Yn ôl Jainiaeth, gellir cyflawni puro enaid a rhyddhad trwy lwybr y pedair gem: Samyak Darśana , sy'n golygu ffydd, derbyn gwirionedd enaid ; Samyak Gyana , sy'n golygu gwybodaeth ddiamheuol o'r tattvas; a Samyak Charitra , sy'n golygu ymddygiad sy'n gyson â'r Pum adduned.
Cred y Jains bod trais yn effeithio'n negyddol ar enaid rhywun ac yn ei ddinistrio, yn enwedig pan dreisir yn fwriadol, gyda chasineb neu ddiofalwch, neu pan fydd un yn anuniongyrchol yn achosi neu'n cydsynio i ladd bod dynol neu fywyd nad yw'n ddynol.
Er iddynt parhau a'u bywyd crwydrol yn y 19g a dechrau'r 20g, cawsant eu cymhathu i ddiwylliant y Cymry mewn sawl ffordd, gan gynnwys troi at Gristnogaeth, mabwysiadu cyfenwau Cymraeg, a chymryd rhan mewn eisteddfodau.
Meddai Gwyddoniadur Cymru: "Er bod llawer o'r mewnfudwyr hyn wedi ymgyfaddasu i fod, yng ngeiriau Gwyn A. Williams, yn 'Gymry Newydd' – pobl yn cymryd rhan ddeallus a gweithredol ym mywyd y wlad – mae eraill wedi tueddu i beidio ag ymwneud â'r diwylliant cynhenid, ac wedi cyfrannu'n sylweddol tuag at Seisnigo Cymru."
Fel rheol, mae Menter Iaith yn gweithredu o fewn ardal a ddiffinir gan yr awdurdod lleol, ac eithrio yn achos Sir Gaerfyrddin a Phowys lle ceir nifer o Fentrau Iaith llai sy'n gweithio ar lefel mwy lleol, a Chasnewydd a Gwynedd, sydd heb Fentrau Iaith ar hyn o bryd.
Bu iddynt dri o blant; Llawfeddyg yn Wrecsam oedd George, yr hynaf; Roedd William J. Lewis, yr ail fab, hefyd yn feddyg, ac yn dad i'r archeolegydd Bunnell Lewis, ac i Samuel Savage Lewis, Cymrawd a Llyfrgellydd Coleg Corpus Christi, Caergrawnt; priododd eu merch, Sara, ag Edward Davies, ei athro cynorthwyol yn yr athrofa.
Ychydig ar ôl iddo ymsefydlu yn Llanuwchllyn cyhoeddwyd llyfr gyntaf Lewis, Drych Ysgrythyrol; neu Gorph o Dduwinyddiaeth; yn cynnwys eglurhad a phrawf o amrywiol ganghennau yr athrawiaeth sydd yn ôl duwioldeb Er ei holl lafur yn arolygu ysgolion a pharatoi llyfrau daeth o hyd i amser i hyrwyddo a chynnal adfywiad crefyddol pwerus ymysg Annibynwyr Penllyn.
Ffrwyth hyn oll oedd cyfres o lyfrau pwysig ar Dibet a'i diwylliant sy'n amlygu ei gydymdeimlad amlwg â'r wlad a'i phobl, cydymdeimlad sy'n mynd mor bell ag i gondemnio polisïau Prydain yn yr ardal, a adawodd Dibet yn agored i ymyrraeth gan Tsieina.
Ond ei brif amcan oedd gosod seiliau cadarn i'r iaith fel ffurf lenyddol yn yr 20g, gan ddadwneud effaith yr arbrofi mympwyol ag orgraff yr iaith Gymraeg — gan William Owen Pughe ac eraill — a'r cystrawennau Seisnigaidd sy'n nodweddiadol o lawer o weithiau Cymraeg y 19eg ganrif.
Ceir sawl cerdd i dywysogion ac arglwyddi Gwynedd, sef Dafydd ab Owain Gwynedd, Rhodri ab Owain Gwynedd, Gruffudd ap Cynan ab Owain Gwynedd, Maredudd ap Cynan o Wynedd, Hywel ap Gruffudd o Feirionnydd, Gruffudd ap Hywel a Gruffudd ap Llywelyn: ond ei waith amlycaf yw ei ganu i'w noddwr pwysicaf Llywelyn Fawr.
Mae'n bosibl ei fod yn deillio o linellau herfeiddiol iawn mewn cerdd bygwth i Gruffudd ap Cynan ab Owain Gwynedd lle mae'n cymharu canu i'r tywysog hwnnw i "heu rhag moch merierid" ('taflu perlau i'r moch', cyfeiriad amlwg at yr adnod Beiblaidd yn Efengyl Mathew).
Bu'n pwyso ar gyrff megis Cyngor Llyfrau Cymru a Chyd-Bwyllgor Addysg Cymru, bu'n rhoi sgyrsiau cyhoeddus a oedd yn diffinio'r hyn oedd, ac a olygai, ysgrifennu i blant, a bu'n annog awduron eraill i ysgrifennu i blant a phobl ifanc.
Mae'r stori wedi ei gosod yn y dyfodol ac yn cofnodi myfyrdodau biwrocrat Prydeinig ynghylch gwychder iaith a diwylliant llywodraethol y cyfnod hwnnw, sef y Tsieineeg, o'u cymharu a thlodi chwerthinllyd adfeilion yr hen iaith Saesneg.
Yn ogystal â rhybuddio am y gost, cael haen arall o lywodraeth, a'r bygwth honedig i undod y Deyrnas Unedig, prif ddadl Abse oedd y byddai'r Cymry di-Gymraeg yn colli allan i'r Cymry Cymraeg pe bai cynulliad yn cael ei greu yng Nghaerdydd.
Dywedodd Abse i un o'r troseddwyr os oedd yn derbyn siec arall o'r dyn bydd yn sicrhau dedfryd carchar o 10 mlynedd i'r troseddwr; dywedodd Abse i'r ficer i gysylltu â fo os oedd yn cael ei ddychrynu gan y troseddwyr eto.
Aeth i'r Dwyrain Canol, lle gafodd ei arestio yn 1944 am alw ar wladoli Banc Lloegr yn ystod "Senedd y Lluoedd" yng Nghairo (cyfarfod o filwyr Prydeinig yn dadlau'r gymdeithas yr oeddent yn dymuno ei gweld yn dilyn y rhyfel).
Afon fawr yn Asia sy'n llifo trwy sawl gwlad yw Afon Brahmaputra, a elwir hefyd yn Tsangpo-Brahmaputra (Assameg ্্ু্ Brôhmôputrô; Bengaleg ্্ু্ Bromhoputro; Hindi ््ु् Bramhaputra "Mab Brahma"; Tibeteg ་ླུ་་ོ་ Yar klung gtsang po / Yarlung Tsangpo).
Yn ddiweddar mae'r Mudiad wedi derbyn hawl Israel i gyd-fodoli â Phalisteina, ochr-yn-ochr er i arweinwyr megis Yasser Arafat a Faisal Husseini gyhoeddi mai eu nôd tymor hir ydoedd sicrhau holl diroedd Palesteina yn ôl yn nwylo'r Palesteiniaid.
Yn gynnar yn 1720 cafwyd cymod rhannol rhwng bleidiau Stanhope a Townshend, ac yn y mis Mehefin daeth Townshend yn Arglwydd Lywydd y Cyngor, swydd a ddeliodd hyd Chwefror 1721, pan, yn dilyn marwolaeth Stanhope ac ymddeoliad gorfodol Sunderland , apwyntwyd ef yn Ysgrifennydd Gwladol yr Adran Gogleddol unwaith eto, gyda Walpole as Arglwydd Cyntaf y Trysorlys a Canghellor y Trysorlys.
Arhosodd y ddau y mhwêr drwy gweddill deyrnasiad Siôr I. Roedd y prif ddigwyddadau domestigar pryd yn cynnwys uchelgyhuddiad yr Esgob Atterbury, maddeuant ac adferiad rhannol Arglwydd Bolingbroke, a'r tafferthion yn Iwerddon a achoswyd gan y freinlen a adawodd i Wood fathu hanner-ceiniog.
Ar ffordd yr A487 - ger safle Llyn y Tri Greyenyn, rhwng Tafarn y Cross Foxes a Chorris mae yna nifer o gerig anferth ar ochr y lôn a symudwyd yno, yn ôl pob tebyg, wrth i'r iâ toddi ar ddiwedd Oes yr Iâ diwethaf.
Yn ôl y rhestr o gewri Cymru a luniwyd gan yr hynafiaethydd Siôn Dafydd Rhys tua diwedd yr 16g, Idris oedd y pennaf o bedwar cawr oedd yn byw yn yr ardal o gwmpas Dolgellau (Ysgydion, Offrwm ac Ysbryn oedd enwau'r lleill, a cheir yr enwau ar fryniau yn y cylch heddiw).
Gyda’r cwmni hwnnw, bu’n gyfrifol am amrywiaeth o gynyrchiadau, yn ddramâu newydd fel Leni, Yr Aduniad ac Awe Bryncoch, yn glasuron Cymraeg fel Enoc Huws, Cwm Glo ac Y Tŵr, ac yn glasuron rhyngwladol mewn cyfieithiad fel Y Cylch Sialc, Y Werin Wydr a Ddoe Yn Ôl.
“Bu ei gyfraniad i fyd y theatr yng Nghymru yn amhrisiadwy," yn ôl yr actor Arwel Gruffydd, a fu’n cydweithio â Graham Laker ar sawl achlysur. "Bu ei bersonoliaeth ddiymhongar, ei addfwynder, ei allu a'i ddysg yn ysbrydoliaeth i bawb a ddaeth i gysylltiad ag o. Cofir amdano fel gŵr graslon a chyfarwyddwr hynaws a ddaeth a chymaint o fwyniant i gymaint o bobl yn ystod ei oes gymharol fer.”
“Wedi paratoi’n wastadol drylwyr,” meddai Maureen Rhys, “roedd gan Graham yr urddas, y craffter a’r doethineb i roi’r argraff i ni’r actorion mai ni oedd wedi gwneud y gwaith i gyd, gan wybod ar hyd yr amser mai yn y diwedd ei gynhyrchiad ef o bob tro.”
Daeth yn amlwg yn y mudiad cenedlaethol a'r Yishuv (y gymuned Iddewig ac egin wladwriaeth Iddewig ym Mhalesteina cyn annibyniath), gan ddod yn ysgrifennydd y mudiad llafur Iddewig Histadrut, ac o 1930 ymlaen yn arweinydd Mapai, y blaid lafur Seionaidd.
Mae rhai yn ei disgrifio fel "carchar rhyfel mwyaf y byd" am fod Israel yn cadw'r bobl dan warchae economaidd a milwrol gyda "ffens ddiogelwch" anferth yn gwahanu'r diriogaeth ac Israel, llynges Israel yn rhwystro mynediad o'r môr, a dim cysylltiad trwy'r awyr .
O ganlyniad ei branciau, cafodd ef lawer o epil duwiol ac arwrol, gan gynnwys Athena, Apollo ac Artemis, Hermes, Persephone , Dionysus, Perseus, Heracles, Helen, Minos, a'r Awenau ; gyda Hera, cafodd ef Ares, Hebe a Hephaestus yn ôl llawer o draddodiadau.
Gall Pwyllgor Olympiadd Cenedlaethol gofrestru hyd at 2 o chwaraewyr ymgymhwysol ym mhob cystadleuaeth unigol os yw'r ddau yn cyrraedd y safon A, neu 1 chwaraewr ym mhob cystadleuaeth unigol os yw'r ddau yn cyrraedd y safon B. Gall y pwyllgor hefyd gofrestru 1 tîm ymgymhwysol ar gyfer y ras gyfnewid.
Gall y pwyllgor gofrestru nofwyr os nad oes ganddynt nofwyr sy'n cyrraedd safon B. Mae'n rhaid ennill yr amseroedd ymgymhwyso mewn pencampwriaethau cyfandirol, treialon Olympaidd cenedlaethol neu gystadleuaeth rhyngwladol sydd wedi ei gymeradwyo gan FINA rhwng 15 Mawrth 2007 a 15 Gorffennaf 2008.
Cynhaliwyd cystadlaethau Nofio yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2008 dros gyfnod o 16 diwrnod rhwng 9 Awst hyd 21 Awst, gyda'r cystadlaethau arferol yn gorffen ar 16 Awst a'r cystadleuaeth newydd, sef y marathon 10 km yn cael ei gynnal ar 20 a 21 Awst.
Mae'r fwrdeistref yn cynnwys Ynys Manhattan, Ynys Roosevelt, Ynys Randalls, bron i un rhan o ddeg o Ynys Ellis, y rhan uwch y dwr i Ynys Liberty, sawl ynys llai a rhan fechan o'r prif dir Talaith Efrog Newydd gyferbyn a'r Bronx.
Mae São Paulo yn grochan o ddinas cosmopolitaidd, lle mae pobloedd y byd yn toddi'n un, gan gynnwys, diasporas o Arabia, yr Eidal, Japan a Phortiwgal, gan mwyaf, gydag enghreifftiau yn cynnwys cymdogaethau ethnig Mercado, Bixiga, a Liberdade yn y drefn honno.
Cafodd yr opera dderbyniad gwresog; ‘roedd y gerddoriaeth yn rhywbeth mor newydd a dieithr fel bod y bobl yn gwirioni'n lân arni. Fe'i perfformiwyd am y tro cyntaf yng ngogledd Cymru gan ‘Gôr Mawr y De’ yn Eisteddfod Llanrwst ym mis Awst 1878, ac ar ôl y perfformiad hwnnw dywedodd gohebydd ar dudalennau Y Faner taw Blodwen oedd y ‘darn cerddorol mwyaf swynol' y bu'n gwrando arno erioed!
Gofynnodd Epicwrws y trilema enwog a osodir gan David Hume fel y ganlyn: "Os nad yw Duw yn gallu atal drwg, yna nad yw'n hollalluog. Os nad yw Duw yn barod i atal drwg yna nad yw'n hollgaredig. Os yw Duw yn barod i atal drwg ac yn gallu gwneud hynny, yna paham bod drwg?"
Ymhlith dadleuon y theistiaid i amddiffyn bodolaeth Duw yw bod drwg yn brawf gan Dduw, yn ganlyniad i'r rhyddid ewyllys a roddir inni gan Dduw, bod presenoldeb drwg yn angenrheidiol yn y byd os oes da i fodoli hefyd, neu bod dioddefaint yn brofiad anhepgor o iachawdwriaeth.
Hyd heddiw, mae pryderon a chwestiynau'r hen Roegiaid yn tynnu sylw meddylwyr neo-Aristotelaidd: perthynolaeth ddiwylliannol, i ba raddau mae bioleg yn penderfynnu'r hawddfyd, yr angen am hyblygrwydd yn wyneb ffawd, a swyddogaethau a dyletswyddau'r unigolyn yn y gymuned.
Mae cyfeiriadau o’r cyfnod yma’n sôn am yr offeryn fel un bugeiliol a ddefnyddiwyd yn ucheldiroedd Sir Feirionydd, Gogledd Sir Benfro ac mewn rhannau o Ganolbarth Cymru, lle’r ai gweision fferm, porthmyn a bugeiliaid a’r offeryn gyda nhw i farchnadoedd, ffeiriau ac achlysuron tebyg.
Ers diwedd y 1970au mae Jonathan Shorland o Gaerdydd wedi cynllunio dros hanner cant ohonynt ac maent i’w clywed ar recordiau gan chwaraewyr megis Ceri Rhys Matthews o Saith Rhyfeddod, Antwn Owen Hicks o Carreg Lafar, a Stephen Rees gyda’r grŵp Crasdant.
O ran gwneuthuriad, roedd y pibgorn wedi ei greu allan i diwben bren neu asgwrn gyda chwe thwll ar gyfer y bysedd ac un ar gyfer y fawd, gyda chap fechan ar gyfer y frwynen wedi ei wneud allan o gorn anifail wrth geg yr offeryn, ynghŷd â chorn troellog anifail mwy estynedig ar ei waelod, yn aml wedi ei dorri gydag ochrau miniog.