polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Yn lle hynny, maent yn achosi ymddygiad maes electromagnetig sydd ond yn trosglwyddo pŵer yn effeithlon i dderbynnydd sy'n agos iawn at y ffynhonnell, fel yr anwythiad magnetig y tu mewn i drawsnewidydd, neu'r ymddygiad adborth sy'n digwydd yn agos at goil synhwyrydd metel.
Mae'r berthynas hon rhwng y ddau yn digwydd heb i'r naill fath neu'r llall o faes achosi'r llall; yn hytrach, maent yn digwydd gyda'i gilydd yn yr un ffordd ag y mae newidiadau amser a gofod yn digwydd gyda'i gilydd ac yn gysylltiedig â'i gilydd mewn perthnasedd arbennig .
Mewn gwirionedd, gellir ystyried meysydd magnetig fel meysydd trydan mewn ffrâm gyfeirio arall, a gellir ystyried meysydd trydan fel meysydd magnetig mewn ffrâm gyfeirio arall, ond mae iddynt yr un arwyddocâd gan fod ffiseg yr un peth ym mhob ffrâm gyfeirio, felly mae'r berthynas agos rhwng newidiadau mewn gofod ac amser yma yn fwy na throsiad barddonol.
Mae'r term "ymhell o ffynonellau" yn cyfeirio at ba mor bell o'r ffynhonnell y mae unrhyw ran o'r maes EM sy'n symud allan, erbyn i'r ceryntau ffynhonnell gael eu newid gan y potensial ffynhonnell amrywiol, ac felly mae'r ffynhonnell wedi dechrau cynhyrchu maes EM sy'n symud yn allanol o gyfnod gwahanol.
Canfu Henri Becquerel fod halwynau wraniwm yn achosi niwlio plât ffotograffig heb ei ddatgelu trwy bapur gorchudd mewn modd tebyg i belydrau-X, a darganfu Marie Curie mai dim ond rhai elfennau a roddodd y pelydrau egni hyn i ffwrdd, gan ddarganfod ymbelydredd dwys radiwm yn fuan.
Fodd bynnag, ym 1900 darganfu’r gwyddonydd Ffrengig Paul Villard drydydd math o ymbelydredd o radiwm wedi’i wefru’n niwtral ac yn arbennig o dreiddiol, ac ar ôl iddo ei ddisgrifio, sylweddolodd Rutherford fod yn rhaid iddo fod yn drydydd math o ymbelydredd eto, ac enwodd Rutherford y rhain ym 1903 yn "belydrau gama".
Ym 1910 dangosodd y ffisegydd Seisnig William Henry Bragg mai pelydriad gama yw ymbelydredd electromagnetig, nid gronynnau, ac ym 1914 mesurodd Rutherford ac Edward Andrade eu tonfeddi, gan ddarganfod eu bod yn debyg i belydrau-X ond gyda thonfeddi byrrach ac amledd uwch, er eu bod yn 'groes' mae 'drosodd' rhwng pelydrau X a gama yn ei gwneud hi'n bosibl cael pelydrau-X ag egni uwch na phelydrau gama ac i'r gwrthwyneb.
Mae tarddiad y pelydr yn eu gwahaniaethu, mae pelydrau gama yn tueddu i fod yn ffenomenau naturiol sy'n tarddu o gnewyllyn ansefydlog atom ac mae pelydrau-X yn cael eu cynhyrchu'n drydanol oni bai eu bod o ganlyniad i ymbelydredd X bremsstrahlung a achosir gan rhyngweithio gronynnau sy'n symud yn gyflym sy'n gwrthdaro â rhai deunyddiau, fel arfer o niferoedd atomig uwch.
Cynhyrchwyd tonnau radio yn fwriadol am y tro cyntaf gan Heinrich Hertz ym 1887, gan ddefnyddio cylchedau trydanol a gyfrifwyd i gynhyrchu osgiliadau ar amledd llawer is na golau gweladwy, gan ddilyn ryseitiau ar gyfer cynhyrchu gwefrau oscillaidd a cheryntau a awgrymwyd gan hafaliadau Maxwell.
Mae golau tonfeddi cyfansawdd yn gwasgaru i sbectrwm gweladwy sy'n pasio trwy brism, oherwydd mynegai plygiannol y deunydd prism sy'n dibynnu ar donfedd; hynny yw, mae pob ton gydran o fewn y golau cyfansawdd yn cael ei phlygu swm gwahanol.
Golwg fwy cryno ar EMR yw mai'r maes pellaf sy'n cyfansoddi EMR yn gyffredinol yw'r rhan honno o'r maes EM sydd wedi teithio cryn bellter o'r ffynhonnell, ei fod wedi ei ddatgysylltu'n llwyr o unrhyw adborth i'r gwefrau a'r ceryntau a oedd yn wreiddiol gyfrifol amdano.
Mae rhai rhywogaethau fel gwiwerod y coed a ballasciaid y Byd Newydd yn goedwigol, tra bod rhai, fel gofferiaid, y tuco-tucos, ac ambell rywogaeth o lygod mawr, yn byw bron yn gyfan gwbl o dan y ddaear, lle maent yn adeiladu systemau tyllu cymhleth.
Mae gan yr Hystricomorpha, fel y mochyn cwta, gyhyrau maseter arwynebol mwy a chyhyrau maseter llai na llygod mawr neu wiwer, gan eu gwneud yn llai effeithlon o bosibl wrth frathu gyda'r blaenddannedd, ond gall eu cyhyrau pterygoid mewnol chwyddedig ganiatáu iddynt symud yr ên ymhellach i’r ochr wrth gnoi.
Mae rhywogaethau o gnofilod a gyflwynwyd yn ddamweiniol yn aml yn cael eu hystyried yn ymledol ac wedi achosi diflaniad nifer o rywogaethau eraill, megis adar yr ynys, gyda'r dodo yn enghraifft, a oedd wedi'u hynysu'n flaenorol oddi wrth ysglyfaethwyr tir.
Rhyfel Annibyniaeth Iwerddon yw'r enw ar y rhyfel a ymladdwyd o Ionawr 1919 hyd Gorffennaf 1921 rhwng Byddin Weriniaethol Iwerddon, yr IRA, fel llu arfog y Dáil Cyntaf, a lluoedd arfog y llywodraeth Brydeinig yn Iwerddon.
Mae'r nifer o sbrocedi sydd mewn bloc neu gasét wedi cynyddu dros amser, o dri neu bedwar cyn yr Ail Ryfel Byd, i bump neu chwech rhwng yr 1950au a'r 1970au, gan gynyddu ar gyflwyniad casetiau i saith ac wyth yn yr 1980au, ac yna naw, deg, ac unarddeg yn gruppo beic rasio newydd sbon Campagnolo.
Ysgrifennir "gyfansoddyn" syml a ddefnyddir fel ansoddair gyda cysylltnod; mae rhai yn cysidro fod par o enwau megis yn enw Deddf Taft-Hartley yn "syml", ond mae'r rhan fwyaf yn credu mai llinell doriad en sydd fwyaf addas yma i ddangos y berthynas cyfartal, megis yn Mesur McCain–Feingold neu Ystadegau Bose–Einstein.
"Nid oes dyrchwr o fewn cof neb byw a fywiai wrth y gwaith hwn wedi bod yn byw yn ein hardal. Y mae gwaith y gwir dyrchwr yn un o celfyddydau mwyaf anodd i'w llwyr ddeall mewn bod, ac mae yn ofynnol ar sylwadaeth fanwl o arferion ac amseroedd y twrch drwy ffrwyth profiad maith a helaeth."
“Ar fy ymweliad i ŵyl Dun Laoghaire eleni , bum yn sgwrsio efo hogia Birdwatch Ireland ar eu stondin yn sioe "Cool Earth". Cefais stori ganddynt am gwmni nid anebwog yn Y Gogledd, yn hybu gwerthiant offer cael gwared o dyrchod daear. Wyddoch chwi faint o dyrchod daear sydd yn yr Iwerddon - dim!”
"Mae’n ddiddorol fod D.O. yn defnyddio’r gair ‘priddwal’ yn 1948, ac yna ‘pridd wadd’ yn 1951. Mae hyn yn dystiolaeth ei fod yn defnyddio’r ddau derm yn gyfnewidiol yr adeg honno. Efallai mai’r esblygiad ar lafar gwlad oedd ‘Pridd y wadd’ i ‘pridd wadd’ i ‘priddwal’"
Ar ôl goresgyniad Tywysogaeth Cymru a Gwynedd gan Edward I o Loegr a dal a dienyddio Dafydd ap Gruffudd ym Mehefin 1283, cafodd y Groes Naid, a chreiriau crefyddol a seciwlar eraill cysylltiedig â Gwynedd a theulu brenhinol Aberffraw, megis Talaith Llywelyn, ei chipio gan y Saeson.
Bu ym meddiant y brenin Seisnig am weddill ei amser yng Nghymru cyn cael ei dwyn i ddinas Llundain lle cafodd ei harddangos, gyda creiriau eraill o Gymru, mewn gorymdaith fuddugoliaethus ym mis Mai 1285, gyda brenin a brenhines Lloegr, eu plant, arglwyddi mawr a 14 esgob yn cymryd rhan.
Mae morfilod mawr fel y morfil glas, y morfil pen bwa, y morfil asgellog llwyd, y morfil llwyd, y morfil sberm, a'r morfil cefngrwm yn rhai o'r wyth morfil sydd ar hyn o bryd yn dal i gael eu cynnwys ar y Rhestr Rhywogaethau Mewn Perygl.
O'r holl rywogaethau a ddiflannodd oherwydd ymyrraeth gan ddynolryw, mae'r dodo, y golomen deithiol, y carfil mawr, teigr Tasmania a buwch fôr Steller ymhlith rhai o'r enghreifftiau mwyaf adnabyddus; gyda'r eryr moel, yr arth Ursus arctos horribilis, y bual Americanaidd, y blaidd pren o'r dwyrain a'r crwban môr mewn sefyllfa bregus iawn.
Mae gan y wlad system gyfreithiol eang i warchod yr amgylchedd, gan gynnwys ei Chyfansoddiad, yn ogystal â nifer o asiantaethau llywodraeth ffederal, gwladwriaethol a lleol sydd â'r dasg o amddiffyn y ffawna a'r fflora, dirwyo unigolion neu gwmnïau sy'n gysylltiedig â throseddau amgylcheddol ac atafaelu offer a ddefnyddir yn anghyfreithlon i gymryd bywyd gwyllt.
Gan ddefnyddio data rhywogaethau o’r Gronfa Ddata ar y gronfa ddata Economeg a Rheoli Rhywogaethau Mewn Perygl a’r cyfnod y mae’r Ddeddf Rhywogaethau Mewn Perygl wedi bod mewn bodolaeth, 1970 i 1997, crëwyd tabl sy’n awgrymu perthynas gadarnhaol rhwng gweithgaredd dynol.
Amcangyfrifir bod dros 50% o rywogaethau’r byd mewn perygl o ddiflannu, ond mae’r ffin rhwng categorïau fel rhywogaethau ‘mewn perygl’, ‘prin’, neu ‘ddifodiant lleol’ yn aml yn anodd ei diffinio, o ystyried y prinder cyffredinol o ddata ar y rhan fwyaf o'r rhywogaethau hyn.
Mae ymgyrchoedd enfawr i godi ymwybyddiaeth ymhlith pobl, gan gyrff anllywodraethol a llywodraethau, a oedd yn cynnwys argraffu darluniau o'r tamarin llew euraidd mewn papurau newydd a chylchgronnau, yn cael eu brolio am dynnu'r rhywogaeth allan o'r rhestr anifeiliaid sydd mewn perygl difrifol.
Er ei bod wedi'i labelu'n rhestr, mae Rhestr Goch yr IUCN yn system o asesu statws cadwraeth byd-eang rhywogaethau sy'n cynnwys "Diffyg Data" rhywogaeth – rhywogaethau y mae angen mwy o ddata ac asesiad ar eu cyfer cyn y gellir penderfynu ar eu sefyllfa – yn ogystal â rhywogaethau a aseswyd yn gynhwysfawr gan broses asesu rhywogaethau'r IUCN.
Mae cynhyrchiad aerobig ATP yn fio-cemegol yn llawer arafach na chynhyrchiad anaerobig, felly gellir ei ddefnyddio ar pan fydd gweithgaredd hir dwyster isel yn unig, ond nid yw'r broses hyn yn cynhyrchu cemegion sy'n achosi bliner na ellir eu tynnu o'r sarcomere a'r corff yn syth bin, ac felly mae cymhareb llawer mwy o foleciwlau ATP i pob moleciwl braster a carbohydrad.
Mae cynhyrchiad anaerobig ATP yn cynhyrchu ATP yn llawer cynt, ac yn galluogi gweithgaredd sydd bron ar y lefel mwyaf posib o ddwyster, ond mae hefyd yn cynhyrchu llawer o asid lactig sy'n achsi blinder, ac yn ei wneud yn amhosibl i gynnal y lefel yma o weithgaredd am fwy na chwpl o funudau.
Heblaw y Ffrangeg gwreiddiol, mae'r rhan fwyaf ar gael yn Estoneg, Saesneg, Iseldireg, Almaeneg, Daneg, Islandeg, Norwyeg, Swedeg, Ffinneg, Sbaeneg, Catalaneg, Basgeg, Portiwgaleg , Eidaleg, Hwngareg, Pwyleg, Romaneg, Groeg, Llydaweg, Twrceg, Slofeneg, Bwlgareg, Serbeg a Croateg.
Cyfeirir at y cariad anfarwol rhwng Morfudd a Cynon fab Clydno, arwr o'r Hen Ogledd sy'n un o ryfelwyr Arthur yn nhraddodiad yr Oesoedd Canol, mewn rhai o'r Trioedd, sy'n awgrymu y bu chwedl boblogaidd am y carwyr yn cylchredeg yn yr Oesoedd Canol.
Caled yr ymladd yn wyneb grym cynheiliaid y drefn a da gan hynny fu cael gweledigaeth bardd yn gynhaliaeth - geiriau ysbrydoledig i'n cadw rhag gwall cof, geiriau er eu haml dristwch a'u hanobiaith a daniai ein llawenydd a'n hewyllys yn fflam o obaith.
Cefndir y cerddi hyn, sy'n cynnwys rhai o gerddi Cymraeg gwladgarol mwyaf adnabyddus yr 20g, oedd cyfnod Arwisgiad 1969 a chyfeiria'r gair 'cywilydd' yn y teitl at waseidd-dra rhai Cymry a fu mor barod i gymryd rhan yn y basiant frenhinol, ym marn y bardd.
Mae'r gyfrol yn cynnwys cerddi o naws genedlaetholgar fel 'Etifeddiaeth', 'Tir Iarll', 'Fy Ngwlad' a 'Hen Genedl' sy'n amlygu safbwynt y bardd yn wyneb yr argyfwng a wynebai Cymru a'i hiaith ond ceir nodyn o hyder hefyd, er hynny, fel yn y gerdd 'Gobaith'.
Fodd bynnag, mae bridiau eraill, megis y Cochin, ieir Cernyw a’r Sidani, yn mynd yn orllyd, yn rheolaidd, ac yn gwneud mamau rhagorol, nid yn unig ar gyfer wyau nhw eu hunain ond hefyd ar gyfer rhai rhywogaethau eraill — hyd yn oed y rhai sydd ag wyau llawer llai neu fwy a chyfnodau deor gwahanol, megis soflieir, ffesantod, hwyaid, tyrcwn, neu wyddau.
Nodweddir organebau ewcaryotig gan bresenoldeb cnewyllyn cell sy'n rhwym i bilen ac maent yn cynnwys adrannau ychwanegol wedi'u rhwymo â philen o'r enw organynnau (neu organelles; fel mitocondria mewn anifeiliaid a phlanhigion a phlasidau mewn planhigion ac algâu, i gyd yn cael eu hystyried yn gyffredinol i fod yn deillio o facteria endosymbiotig).
Y dystiolaeth gynharaf ar gyfer bywyd ar y Ddaear yw graffit y canfuwyd ei fod yn biogenig mewn creigiau metasedimentaidd 3.7 biliwn oed a ddarganfuwyd yng Ngorllewin yr Ynys Las a ffosilau mat microbaidd a ddarganfuwyd mewn tywodfaen 3.48 biliwn oed a ddarganfuwyd yng Ngorllewin Awstralia.
Er yr amcangyfrifir bod mwy na 99 y cant o'r holl rywogaethau a fu erioed yn byw ar y blaned wedi darfod, mae'n debygol bod mwy na biliwn o rywogaethau o fywyd yn dal i fodoli ar y Ddaear ar hyn o bryd, gyda'r amcangyfrifon a'r rhagamcanion uchaf yn cyrraedd un.
Mae'r ddamcaniaeth celloedd, a ddatblygwyd gyntaf yn 1839 gan Schleiden a Schwann, yn nodi bod pob organeb yn cynnwys un neu fwy o gelloedd; daw pob cell o gelloedd sy'n bodoli eisoes, ac mae celloedd yn cynnwys y wybodaeth etifeddol sy'n angenrheidiol ar gyfer rheoleiddio swyddogaethau celloedd ac ar gyfer trosglwyddo gwybodaeth i'r genhedlaeth nesaf o gelloedd.
Mae'r grŵp yn cael ei redeg gan Weithgor, sy'n cynnwys aelodau sy'n gweithredu fel unigolion ond sy'n cynrychioli trawsdoriad o bob sector ym mywyd cyhoeddus Cymru, yn cynnwys y sector wirfoddol, busnes a diwydiant, y byd academig, y gyfraith, pleidiau gwleidyddol, undebau llafur, grwpiau diwylliannol, capeli ac eglwysi a grwpiau crefyddol eraill, a chymunedau.
Mae aelodau'r gweithgor yn cynnwys Cynog Dafis AS, Michael German AC, Meri Huws, Richard Livsey, David Melding AC, y Parchedicaf Ddoctor Barry Morgan Archesgob Cymru, yr Arglwydd Elystan Morgan, Jon Owen Jones, y Parchedicaf Peter Smith Archesgob Caerdydd, a Geraint Talfan Davies.
Grŵp neu fudiad traws-bleidiol gydag aelodau sawl plaid, corff a sefydliad, ac unigolion hefyd, sydd â'r amcan o hyrwyddo'r broses datganoli yng Nghymru ac ennill mwy o rym i'r Cynulliad Cenedlaethol yw Cymru Yfory .
Ymddangosodd Whitehouse ar y rhaglen fel "Lance", sidekick Enfield, ac fe greodd ddau o'r cymeriadau a chwaraewyd gan Enfield hefyd: "Stavros", perchennog siop cebabau o Roegwr oedd wedi ymgartrefu yn Llundain, a "Loadsamoney", yr ariangarwr o Essex ag ymgorfforodd ysbryd y 1980au dan Margaret Thatcher.
Pan fo prisiau nwyddau a gwasanaethau'n codi, mae uned o arian yn prynu llai o nwyddau; adlewyrcha hyn y 'pŵer prynu' gwladwriaeth; po fwya'r chwyddiant, po leiaf ydy'r pŵer prynu, a pho fwyaf yw'r diffyg a'r gwerth real yr economi.
Dechreuwyd defnyddio'r term llysieuwyr yn gyffredin gan Gymdeithas y Llysieuwyr, cyn gynhared â 1847, mae'r gymdeithas yn condemnio cysylltiad dietau rhannol-lysieuaeth fel llysieuaeth ddilys; mae'n gymdeithas yn dweud nad yw bwyta pysgod yn llysieuol.
Mae dietau llysieuol sydd wedi eu cynllunio'n gywir wedi eu canfod i ateb anghenion maeth pob cyfnod o fywyd, ac mae astudiaethau ehangach wedi dangos fod llysieuaeth yn arwain i debygolrwydd llai o ddatblygu cancr, clefyd y galon ischaemig, a chlefydau eraill.
Cyfeiria'r term Ladin characteristica universalis, y gellir ei gyfieithu fel "cymeriad cyffredinol" neu "priodoledd gyffredinol" yn Gymraeg, at yr iaith gyffredinol a ffurfiol a ddychmygwyd gan yr athronydd Almaenig Gottfried Leibniz i gyfleu cysyniadau mathemategol, gwyddonol, a metaffisegol.
Yn ogystal â nifer helaeth o gyfrifoldebau ac anrhydeddau rhyngwladol, anrhydeddwyd Jean Thomas gan nifer o sefydliadau Cymreig, gan cynnwys cymmrodoriaethau er anrhydedd o Brifysgolion Abertawe , Caerdydd ac Aberystwyth a Doethuriaeth er anrhydedd gan Prifysgol Cymru yn 1992.
Fel ysgolhaig gyda diddordeb eang yn llenyddiaeth a hanes Cymru, ymddiddorai yn llenyddiaeth a hanes y 18g, ac yn enwedig yng ngwaith Morrisiaid Môn a Goronwy Owen a chyhoeddodd sawl llyfr yn cynnwys golygiadau o gasgliadau o lythyrau'r Morrisiaid a Goronwy Owen.
Fel y canu darogan yn gyffredinol - sydd gan amlaf yn waith beirdd anhysbys - brithir y cerddi hyn a chyfeiriadau ffyrnig o wrth-Seisnig a mynegir y gobaith y gwireddir yr hen ddaroganau sy'n proffwydo bydd y Saeson yn cael eu gyrru ar ffo a'r Cymry yn adennill eu meddiant ar Ynys Prydain.
Mae'n bosibl fod gwaith y beirdd israddol a elwir y Glêr wedi dylanwadu ar y canu Cymraeg sydd ar glawr heddiw, a bod y Glêr yn eu tro wedi cael eu dylanwadu gan draddodiad canu maswedd Ffrainc, e.e. y pastourelles a'r fabliaux; ac eto i gyd benthyg themâu yn unig yw hynny.
Mae o leiaf un o'r cerddi hyn yn adnabyddus eisoes, sef 'Cywydd y Gal' Dafydd ap Gwilym, tra bod eraill yn adnabyddus i ysgolheigion yn unig tan yn ddiweddar a chyhoeddi'r gyfrol Canu Maswedd Cymraeg yr Oesoedd Canol gan Dafydd Johnston yn 1991.
Mae bron y cyfan o'r testunau sydd wedi goroesi yn perthyn i'r 15g - yr eithriad amlwg yw Dafydd ap Gwilym - ond prinder deunydd ysgrifennu am ei fod mor ddrud ac felly'n cael ei ddefnyddio gan amlaf i gadw cerddi "mawr" sy'n gyfrifol am hynny.
Ond roedd Duw yr Hebreaid yn anfodlon ar y gwaith uchelgeisiol ac rhag ofn i bobl unedig yn siarad un iaith yn unig ddechrau ceisio efelychu ei waith Ef ei hun, parodd iddynt siarad ieithoedd eraill, yn ôl eu llwyth, a dryswyd y gwaith ar y tŵr, a adawyd heb ei orffen.
Mae hefyd yn adweithydd pwysig iawn gan ei fod yn cael ei ddefnyddio mewn diwydiant i gynhyrchu nwyddau sy'n cynnwys polyethylene terephthalat a ddefnyddir i wneud diodydd ysgafn, seliwlos asetat , polifeinyl asetat (i wneud rhai mathau o lud pren, a ffeibrau synthetig a deunyddiau eraill.
Yr oedd natur wedi pruddhau, fel wedi ei tharaw â dychryn a syndod ; yr awyr yn oer ac yn dywyllddu, fel pe buasai ryw ymarllwysiad ofnadwy ar ddyfod i'r ddaear o rywbeth anarferol ; ac wedi i'r llen gael ei symud dipyn oddiar wyneb brenin y dydd, dyma natur fel yn codi o farw i fyw, yr ystlumod yn dianc i'w tyllau, a'r adar mân yn pyncio pereiddfawl i'w Crëwr, a phob peth yn ymddangos mor siriol a dymunol a chynt.
Mae gan bledileiswyr ddwy bleidlais: un sy'n dewis 40 o ACau mewn etholaethau unigol trwy'r 'system gyntaf i'r felin', ac ail bleidlais er mwyn dewis 20 o ACau ar gyfer y rhanbarthau (Dwyrain De Cymru, Canol De Cymru, Gorllewin De Cymru, Canolbarth a Gorllewin Cymru, Gogledd Cymru) – etholir pedwar AC, ar sail cyfran y bleidlais, ar gyfer pob rhanbarth.
Dyma'r dull symlaf o ddewis person neu bersonau: er enghraifft, mewn etholiadau cyffredinol ar gyfer dewis cynrychiolwyr yn Nhŷ'r Cyffredin, defnyddir y system yma, sef: System etholiadol 'y cyntaf i'r felin' , lle dewisir un person ar gyfer un darn o dir .
Roedd ei noddwyr yn cynnwys Owain Glyn Dŵr a'i dad-yng-nhyfraith Syr David Hanmer, Owain ap Maredudd o'r Neuadd-wen, Hywel ap Meurig Fychan a'i frawd Meurig Llwyd o Nannau , Gruffudd ab Ieuan Llwyd o blwyf Mathafarn, a dau deulu o ardal Ceredigion a Sir Gaerfyrddin.
Mae pob etholaeth yn ethol un Aelod trwy'r system 'cyntaf i'r felin', a llenwir seddi ychwanegol y Senedd o'r rhestrau pleidiau caeëdig, o dan ddull D'Hondt, gan ystyried canlyniadau'r etholaethau, i greu rhywfaint o gynrychiolaeth gyfrannol ar gyfer pob rhanbarth.
Mi fu yn gadeirydd Clwb Pêl-droed Amaturiaid y Blaenau , fu'n chwarae yn adran gyntaf y Lock Stock Welsh Alliance League ac sydd bellach yn chwarae yng Nghynghrair Ardal Gogledd-Orllewin, ac mae o'n parhau i fod yn aelod o'r pwyllgor ac yn ymddiriedolwyr y clwb.
Ar 22 Ionawr 1992, tra'n 24 oed, ac wedi rhai blynyddoedd yn ymwneud â mudiadau gweriniaethol Cymreig, yn cynnwys y Cyfamodwyr , arestiwyd Dewi Prysor Williams o dan amheuaeth o fod yn rhan o ymgyrch fomio tai haf Meibion Glyndŵr.
Fe'i cyhuddwyd o 'gynllwynio i achosi ffrwydriadau' ar y cyd â Siôn Aubrey Roberts, oedd eisoes wedi ei gyhuddo o fod a ffrwydriadau yn ei feddiant, gyrru ffrwydriadau trwy'r post, a chynllwynio i greu ffrwydriadau ar y cyd â David Gareth Davies ar Ragfyr y 5ed 1991.
Yn 2003 trefnodd albwm CD-ddwbl aml-gyfrannog gan nifer o fandiau ac artistiaid cerddorol Cymraeg, Y Gwir yn Erbyn y Byd a ryddhawyd ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol yn Meifod 2003, i gydfynd â chyfres o gigs a drefnodd yn ystod yr wythnos.
Yn y flwyddyn 2000, dechreuodd Dewi Prysor gwrs gradd ym Mhrifysgol Cymru Aberystwyth , ac ennill gradd BA gydag Anrhydedd Dosbarth Cyntaf mewn 'Hanes a Hanes Cymru' gan Brifysgol Cymru ym mis Gorffennaf 2003.
Yn 1997 bu Prysor yn un o gyd-sylfaenwyr Gŵyl Car Gwyllt, gŵyl gerddorol awyr agored ym Mlaenau Ffestiniog fu'n rhedeg yn flynyddol am rai blynyddoedd i ddechrau, ac yna'n ysbeidiol , hyd at tua 2010.
Roedd Prysor yn un o ddau feirniad cystadleuaeth y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Meirion yn 2014, ac yn un o dri beirniad cystadleuaeth Gwobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau yn 2015.
Cafwyd buddugoliaeth 3-2 dros dîm Amaturiaid Y Rhyl yn eu gêm gyntaf ar 20 Hydref 1910 ac erbyn y tymor canlynol roedd y clwb yn aelodau gwreiddiol o Gynghrair Prestatyn a'r Cylch ynghyd â Dyserth Park Rangers, Gwespyr Rangers, Meliden Church Guild, Rhuddlan United a Rhyl Swifts.
Ymunodd y clwb â Chynghrair Gogledd Cymru ym 1953-54 ond bu rhaid disgwyl hyd 2006-07 i sicrhau dyrchafiad i Gynghrair Undebol Cymru ond llwyddodd y clwb i ennill y bencampwriaeth a chael dyrchafiad i Uwch Gynghrair Cymru ar y cynnig cyntaf.
Cymrodd y clwb ran yng Nghwpan Cymru am y tro cyntaf yn nhymor 1929/30 ond am y blynyddoedd rhwng y ddau Ryfel Byd, chwaraeodd y clwb yng nghynghreiriau cymharol leol: Cynghrair Arfordir Sir Y Fflint a Chynghrair Bro Clwyd.
Mewn cerbydau trac lindys mae'r olwynion danneddog sy'n cael eu gyrru gan y modur yn trosglwyddo symudiad i'r traciau'n uniongyrchol, adnabyddir hwn fel sbroced gyrru, a gellir ei leoli wrth gefn neu blaen y cerbyd, a weithiau ar y blaen a'r cefn.
Mae datblygiad y we, cyfryngau digidol, a thechnoleg megis rhwydweithiau cyfrifiadurol, megis rhannu ffeiliau cyfoed-gyfoed, wedi ysgogi i'r cyfyngiadau gael eu hail-ddethol, ac wedi cyflwyno anawsterau pellach i'r broses o orfodi hawlfraint, ac ysbrydoli heriau ychwanegol i sail athronyddol y gyfraith.
Mae hawlfraint wedi cael ei safoni yn ryngwladol, ac mae'n para rhwng pumdeg a can mlynedd o farwolaeth yr awdur, neu gyfnod cyfyngedig ar gyfer gweithiau anhysbys neu gan awduron corfforedig; mae rhai awdurdodau angen defod er mwyn sefydlu hawlfraint, ond mae'r rhan fwyaf yn adnabod hawlfraint unrhyw waith gorffenedig heb gofrestru defodol.
Yn Llyfr Genesis olrheinir ei enw i air Hebraeg yn golygu "cysur", a roddir ef iddo gan ei dad, Lameth, i arwyddo y byddai yn fendith ac yn gysur i drigolion y byd yn wyneb y llafur a osodwyd arnynt am eu pechodau gan felltith Duw ar y ddaear.
Mewn un fersiwn o Hanes Taliesin mae gan Morfran frawd o'r enw Afagddu, ond cymysgedd sydd yn y testun a gellir derbyn mai math o lysenw ar Morfran yw Afagddu, am ei fod mor hyll (ei chwaer Creirwy, mewn cyferbyniaeth, yw'r "ferch harddaf yn y byd").
Ond y peth mwya anhygoel oedd ei fod wedi bod yn sefyll mewn stablau tu cefn i dafarn o’r enw'r ‘Coopers’ yn Betws, Rhydaman, ac yr oeddwn i wedi symud i fyw drws nesa’ i’r Coopers yn 1968 wrth weithio yn y Frigâd Dan.
Cafwyd problemau denu timau i ymaelodi â'r Gynghrair yn yr ail dymor wedi i Teigrod Porthaethwy dynnu yn ôl oherwydd problemau ariannol ac wedi i'r Felinheli a Llanfairpwll ymaelodi â chynghrair newydd Cynghrair Undebol Arfordir y Gogledd.
Penderfynnodd Prifysgol Bangor, Bethesda a Chonwy ymuno â'r Gynghrair Undebol hefyd ar ôl sylweddoli nad oedd digon o glybiau am ymuno â Chynghrair Gwynedd ar gyfer 1984-85, ond cafwyd chwaraewyd gemau rhwng y pum tîm er mwyn cadw enw'r gynghrair yn fyw.
Mae Cynghrair Gwynedd yn un o ddwy gynghrair sy'n bwydo Cynghrair Undebol y Gogledd ond ers diddymiad Cynghrair Caernarfon a'r Cylch a Chynghrair Dyffryn Conwy, Cynghrair Ynys Môn yw'r unig gynghrair sy'n bwydo Cynghrair Gwynedd.
Cafodd Amaturiaid Llandudno, Benllech a'r Cylch, Bethesda, Conwy, Llanfairpwll, Porthmadog, Teigrod Porthaethwy ac Y Felinheli eu hethol yn aelodau cyntaf y gynghrair newydd, ond tynnodd Porthmadog yn ôl cyn dechrau'r tymor gyda Prifysgol Bangor yn cymryd eu lle.
Y prif gymeriadau yw Stuart Alan Jones , sy'n cael nifer o bartneriaid rhywiol; ei ffrind hir-dymor Vince Tyler , sydd yn ffansio Staurt ond caiff llawer llai o lwyddiant gyda dynion; a Nathan Maloney , bachgen 15 oed sy'n newydd i'r gymuned hoyw ond sydd a digonedd o hunan hyder serch hynny.
Er eu bod yn gweithio o Lundain, un o brif amcanion y cymdeithasau hyn oedd hyrwyddo llenyddiaeth Gymraeg ac astudiaethau hynafiaethol yng Nghymru ei hun, yn ogystal â cheisio ennill parch at etifeddiaeth Cymru yng nghylchoedd deallusion Lloegr.
Amcangyfrifir gan rai fod tua 100,000 o bobl a aned yng Nghymru yn byw yn Llundain heddiw, ond erbyn hyn mae rhwymau cymdeithas wedi llacio a bychan iawn mewn cymhariaeth â'r hen ddyddiau y mae cymdeithas Gymraeg/Gymreig y ddinas erbyn heddiw.
Yn 1984 ymunodd a’r Adran Gerdd ym Mhrifysgol Cymru Bangor, ac ers 1984, mae Annette wedi bod yn diwtor piano i fyfyrwyr cerddoriaeth sy’n dilyn cyrsiau B.A. a B.Cerdd ac mae’n cyfeilio i fyfyrwyr yn eu harholiadau perfformio.
Ond dienyddwyd yr arglwydd ifanc gan Harri VIII o Loegr ar gyhuddiad o deyrnfradwriaeth a chynllwyno gyda'r Gwyddelod (mae'n debyg mai ofn grym a dylanwad teulu Syr Rhys a'i dueddiadau annibynnol oedd y gwir reswm) a meddianwyd Abermarlais gan Goron Lloegr.