polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Cedwir ei hanes yn y bywgraffiadau a gyfansoddwyd tua hanner can mlynedd ar ôl ei farw, ond mae'r vidas hyn, fel bucheddau'r saint, yn cynnwys deunydd sy'n wir am y trwbadwriaid yn gyffredinol ynghyd ag elfennau apocryffaidd am anturiiaethau carwriaethol.
Magwyd yn Nyffryn Aeron, Ceredigion, a chafodd ei addysg yn Ysgol Gynradd Felin Fach ac yna Ysgol Gyfun Aberaeron, aeth Davies yn ei flaen i Brifysgol Cymru Bangor i ddilyn cwrs gradd mewn Cyfathrebu, a chwrs ôl-radd mewn Newyddiaduraeth.
Ymunodd â thîm cyflwyno Radio Ceredigion ym 1995, gan gyflwyno rhaglenni amrywiol fel "Yr Awr Gyfarchion" ac "Ar Dramp", a dwy awr o gerddoriaeth wlad wythnosol o'r enw "Gore Gwlad" - yr oedd yn cynnwys y gorau o ganu gwlad newydd o'r UDA a chymysgedd o gerddoriaeth Cymraeg hefyd.
Cyhuddir nifer o sylwebwyr bod yr Unol Daleithiau yn gweithredu ffurf fodern o imperialaeth ddiwylliannol yn ystod yr ugeinfed ganrif a'r unfed ganrif ar hugain gan ddefnyddio cwmnïau amlwladol a'i bwysigrwydd ym myd busnes i hyrwyddo agweddau o ddiwylliant Americanaidd a Gorllewinol ar draws y byd, e.e. dillad , bwyd a diod , adloniant (ffilmiau Hollywood, cerddoriaeth a rhaglenni teledu Americanaidd).
Yn ystod ei gyfnod fel uwchbwer byd-eang, sicrhaodd yr Ymerodraeth Brydeinig ei dylanwad a grym rhyngwladol nid yn unig trwy ddulliau milwrol, economaidd, diplomyddol a gwleidyddol ond hefyd trwy ledaenu'r diwylliant Prydeinig ar draws ei threfedigaethau.
Gwaith yr Hen Ficer Gwaith Alun Gwaith Twm o'r Nant - Cyfrol I Gwaith Twm o'r Nant - Cyfrol II Gwaith Twm o'r Nant Cyf II ar WicidestunYr Hwiangerddi Gwaith Gwilym Hiraethog Beirdd y Bala Y Diarhebion Gwaith Edward Richard ac Ieuan Brydydd Hir Gwaith Caledfryn Gwaith Iolo Morgannwg Gwaith Mynyddog - Cyfrol I Gwaith Sion Cent Gwaith Iolo Goch Gwaith Mynyddog - Cyfrol II Gwaith Emrys"
Yn ogystal â bod yn arweinlyfrau da, rhan o apêl y gyfres i'r darllenydd heddiw yw'r darlun o gymdeithas Gymraeg y 1950au a'r 1960au a geir ynddynt, a hynny mewn cyfnod pan ymestynnai'r Fro Gymraeg dros ran sylweddol o Gymru.
Cyfres o lyfrau taith ar fröydd a siroedd Cymru yw Cyfres Crwydro Cymru, a gyhoeddwyd gan gwmni cyhoeddi Llyfrau'r Dryw (sefydlwyd yn Llandybie yn 1940 gan y llenor Aneirin Talfan Davies a'i frawd Alun Talfan Davies).
Cipiodd Musharraf rym ar 12 Hydref, 1999, gan droi allan Nawaz Sharif, Prif Weinidog etholedig y wlad, cafodd wared ar y cyrff deddfwriaethol cenedlaethol a thaleithiol, cymerodd iddo'i hun y teitl o Brif Weithredwr a daeth felly'n arweinydd de facto llywodraeth Pacistan, y pedwerydd pennaeth milwrol yn hanes y wlad i wneud hynny.
Ar 3 Tachwedd, 2007, ddyddiau yn unig cyn i Brif Lys Pacistan benderfynu ei barn ar ddeiseb a heriodd ddilysrwydd cyfansoddiadol ei ail-ethol yn arlywydd yn etholaethau dadleuol Hydref 2007, rhoddodd Musharraf heibio'r cyfansoddiad eto, arestiodd sawl barnwr a chyfreithiwr o'r Prif Lys, yn cynnwys y Prif Farnwr Iftikhar Muhammad Chaudhry, gorchmynodd arestio gwrthwynebwyr gwleidyddol ac ymgyrchwyr dros hawliau dynol, a chaeodd bob sianel teledu preifat.
Mae'n ddiamau fod canu rhydd, cerddi heb gynghanedd lawn ar fesurau syml, wedi bod yn rhan o lenyddiaeth Gymraeg ers yr Oesoedd Canol cynnar, ond yn yr 16g ceir toreth o gerddi ar fesurau a cheinciau newydd, nifer fawr ohonynt yn dangos dylanwad canu poblogaidd cyffelyb yn Lloegr: gelwir hyn y Canu Rhydd Newydd.
Ym mis Mehefin 2012, aeth Bethan i ddŵr poeth o herwydd sylwadau ar wefan rhwydweithio cymdeithasol Twitter, wedi cwyno am gyfarfod rhwng Dirprwy Brif Weinidog Gogledd Iwerddon Martin McGuinness a'r Frenhines Elizabeth II mewn derbyniad elusennol.
Ar ôl i Aelodau Llafur Cymru cwyno am y sylwadau, dywedodd Jenkins ei bod hi'n gofidio o gael ei chyhuddo o "geisio ansefydlogi" y broses heddwch, a'i bod hi am roi'r gorau i Twitter am y tro Ar ôl hynny, cyhoeddodd ddatganiad, yn ddweud nad oedd "dim esgusodion" am yr hyn a wnaeth, a bod hi wedi ymddiswyddo fel llefarydd y Blaid ar dreftadaeth, yr iaith Gymraeg a chwaraeon.
Rhaglen newyddion deledu genedlaethol BBC Scotland ydy Reporting Scotland; mae'r brif raglen yn cael ei ddarlledu pob Llun - Gwener ar BBC One Scotland am 18:30 - 19:00 gyda bwletinau byr trwy'r dydd, o'r bwletinau byrion yn ystod rhaglen Breakfast ar BBC One Scotland, hyd at y rhaglen hwyr am 22:30 ar ôl y BBC News at Ten.
Ni weithredwyd ysgolion technegol yn eang, ac am 20 mlynedd roedd y system yn ymarferol yn un deurannol, gyda chystadleuaeth ffyrnig am y llefydd a oedd ar gael ar gyfer yr ysgolion gramadeg, a amrywiai rhwng 15% a 25% yn dibynnu ar y lleoliad.
A trannoeth, nachaf trwy weledigaeth Duw llynges frenhinol yn agos yn ddirybudd yn ymddangos. // A'r brenin ei hun, yn ddigyffro o'r cwr blaen i'r llong, a frathws â saeth Hu iarll Amwythig yn ei lygad, ac yntau a ddigwyddws o'i ochrwm i'r ddaear yn friwedig ddienaid i-ar ei farch arfog, dan ymffustio yn ei arfau.
Pan gyflwynwyd gwasanaeth milwrol gorfodol ym 1916, ymddangosodd Davies o flaen Tribiwnlys Milwrol yn Finchley gan hawlio ei fod yn Wrthwynebydd Cydwybodol a chafodd ei ryddhau yn ddiamod, cafodd ei alw o falen Tribiwnlys Westminster lle cafodd ei ryddhau ar yr amod ei fod yn gwneud gwaith dyngarol o dan nawdd Cymdeithas y Cyfeillion, gan hynny aeth i weithio i gartref ar gyfer pobl ifanc tramgwyddus ym Melton Mowbray.
Ym mis Medi 1917 gofynnodd Davies i'r Tribiwnlys Ganolog am ryddhad oddi wrth amodau ei ryddhau o wasanaeth milwrol, ond gwrthodwyd hynny, ymateb Davies oedd nad oedd yn fodlon barhau i gadw at yr amodau, gan hynny cafodd ei ryddhad amodol ei wyrdroi a chafodd ei orchymyn i ymuno a'r fyddin.
Ar gais Thomas Jones aeth Davies i'r Iwerddon sawl gwaith rhwng 1920 a 1921 i geisio creu amodau trafodaethau rhwng Éamon de Valera a Lloyd George fe lwyddodd i gael cyfarfod gyda De Valera ac i sicrhau bod dirprwyaeth Wyddelig yn cyfarfod gyda'r brif weinidog.
Ffiniai'r cantref â Ceri, Maelienydd, Gwerthrynion a Chwmwd Deuddwr i'r de , cantref Penweddig a rhan o gwmwd Mefenydd i'r gorllewin , a chantrefi Cyfeiliog, Caereinion a Cedewain i'r gogledd, ym Mhowys ei hun.
Yn ôl traddodiad, sefydlwyd Arwystli gan Arwystl, un o feibion tybiedig Maelgwn Gwynedd, ond mae'n bosibl mai chwedl onomastig a ddyfeisiwyd yn yr Oesoedd Canol i esbonio'r enw yw'r traddodiad hwnnw.
Mae cyflwyno priodas un rhyw wedi amrywio yn ôl awdurdodaeth, yn deillio o newidiadau deddfwriaethol i ddeddfau priodas, heriau llys sy'n seiliedig ar warantau cyfansoddiadol o gydraddoldeb, neu gyfreithloni gan bleidleiswyr drwy refferenda a mentrau pleidleisio.
Mae dadleuon wedi bod yn codi ynghylch y cwestiwn a ddylai cyplau o'r un rhyw gael eu caniatáu i briodi, angen defnyddio statws gwahanol (fel undeb sifil, sydd naill ai'n rhoi'r un hawliau cyfartal â phriodas neu hawliau cyfyngedig o gymharu â phriodas), neu ddim yn cael unrhyw hawliau o'r fath.
Ers mis Mai 2013, mae 18 o wledydd (Yr Ariannin, Gwlad Belg, Brasil, Canada, Denmarc, Ffrainc, Gwlad yr Iâ, Yr Iseldiroedd, Lwcsembwrg, Norwy, Portiwgal, Sbaen, De Affrica, Sweden, Cymru a Lloegr, Seland Newydd, Wrwgwái, Yr Alban a sawl awdurdodaeth is-genedlaethol , yn caniatáu cyplau cyfunryw i briodi.
Mae mesurau sy'n amlinellu cydnabyddiaeth gyfreithlon o briodasau cyfunryw wedi cael eu cyflwyno, dan ystyriaeth, neu wedi eu llwyddo o leiaf un tŷ deddfwriaethol yn Andorra, y Ffindir, Yr Almaen, Iwerddon, Nepal a Taiwan, yn ogystal â rhannau o Awstralia, Mecsico, a'r Unol Daleithiau.
Mae cydnabod priodasau cyfunryw yn fater gwleidyddol, cymdeithasol hawliau dynol a hawliau sifil, yn ogystal â bod yn fater crefyddol mewn llawer o wledydd ar draws y byd, ac mae trafodaethau yn parhau i godi ynghylch priodasau cyfunryw, yr angen i ddal statws gwahanol , neu gael gwrthod o gydnabyddiaeth hawliau o'r fath.
Mae pump ar hugain (yr Almaen, yr Ariannin, Awstralia, Awstria, Gwlad Belg, Brasil, Canada, Colombia, De Affrica, Denmarc, y Deyrnas Unedig, y Ffindir, Ffrainc, Gweriniaeth Iwerddon, Gwlad yr Iâ, yr Iseldiroedd, Lwcsembwrg, Malta, Norwy, Portiwgal, Sbaen, Seland Newydd, Sweden, Unol Daleithiau, a Uruguay) o wledydd yn caniatáu i gyplau o'r un rhyw i briodi ar draws y wlad.
Mae crefyddau amrywiol ar draws y byd yn cefnogi priodasau cyfunryw; er enghraifft: Crynwyr, yr Eglwys Esgobaethol, yr Eglwys Gymunedol Fetropolitan, Eglwys Unedig Crist, Eglwys Unedig Canada, Bwdhaeth yn Awstralia, Iddewon Diwygiedig a Cheidwadol, Wiciaid a Phaganiaid, Derwyddon, Cyfanfydwyr Undodaidd, a chrefyddau Americanwyr Brodorol sydd â thraddodiad dau-enaid, yn ogystal â gwahanol grwpiau Cristnogol, Mwslimaidd, Hindŵ, a Bwdhaidd blaengar a modern, a grwpiau Iddewig ac amryw fân grefyddau ac enwadau eraill.
Erbyn i hynny ddigwydd ac i'r iaith ddechrau ennill ei lle yn ysgolion Cymru roedd nifer ei siaradwyr wedi gostwng yn sylweddol a beirniadir Owen am fod yn rhannol gyfrifol am hynny trwy greu system addysg a Seisnigeiddiodd genhedlaethau o Gymry ifainc.
Nododd Robert Thomas y crydd yn ei lyfrau cownt o 1868-74 nifer o enwau anheddau‘r plwyf , llawer ohonynt wedi peidio a bod mwyach: Deicws Bach Ceiriad, Wil Tyddynglasdwrn, Dic Morfa, Ellen Punt y Gwair, Evan Llain, Thomas Owen Ty’r Ysgol Llan, Cadi Difir, William Roberts Picstreet, Geini Tywyn, Robert Pengogo, Harry Caegwynllian, Logiar Corn, Nelli Lone Bach Morfa Neigwl, hen ddynas Creigr Coch, hen Ann Lawrdre bella, ac un go ryfedd - Twm Corffyfarwolaeth (weithiau Twm Refel neu Corff y farwolaeth.
Yr enghraifft gynharaf a gafodd ei phoblogeiddio oedd cyfrol Roeg o'r 2ail ganrif gan awdur anhysbys a adnabyddir fel y Physiologus, ac roedd hynny yn ei thro yn tynnu ar wybodaeth a thraddodiadau hynafol a geir yn llyfrau rhai awduron claurol fel yr Historia Animalium gan Aristotlys a gweithiau eraill gan Herodotus, Pliny yr Hynaf, Solinus, Aelian a naturiaethwyr eraill.
Eglwys Llawddog, Cenarth, oedd canolfan eglwysig bwysicaf cantref Emlyn ac fe'i disgrifir mewn testun o Siarteri Llandaf, sy'n dyddio o'r 6 Cysegrwyd yr eglwys, fel yr awgryma'r enw, i Sant Llawddog.
Canodd i rai o bobl pwysicaf ei gyfnod yng ngogledd-orllewin Cymru, sef Goronwy Fychan ap Tudur o Benmynydd a'i wraig Angharad, Hywel ap Gruffudd o Eifionydd, Hwlcyn ap Hywel o Brysaeddfed , a Ieuan ap Rhys, Abad Aberconwy.
Er nad oes modd cadarnhau hynny, mae'r ffaith fod nifer uchel o'i noddwyr naill ai'n byw ar yr ynys neu'n aelodau o deuluoedd o'r ynys yn tueddu i ategu'r awgrym, ond canodd y bardd i sawl noddwr arall yng ngogledd Gwynedd hefyd.
Cyn i Dodgson gyflwyno'i lawysgrif i Alice, roedd yn paratoi'r llyfr i'w gyhoeddi a datblygodd y stori wreiddiol o 15,500 i 27,500 gair, sy'n cynnwys y penodau am Gath Swydd Gaer a Pharti Te'r Hetiwr Gwallgof.
Er mwyn pwysleisio'r ffaith mai cymeriad gwrywaidd yn amlwg yw'r Gwningen Wen yn nhestun Carroll ac mewn lluniau Tenniel, er bod cwningen yn enw benywaidd yn y Gymraeg, newidiwyd yr enw ar ddrws y Gwningen Wen o "C. WEN" i "GWYN GWNINGEN".
Dros y blynyddoedd nesaf, fe wnaeth y label ryddhau sawl record gan David Mysterious , Evils a Stitches , cyn arwyddo'r band pop indi seicadelig o Aberystwyth Radio Luxembourg yn 2007, a oedd wedi datgan bwriad i ryddhau dau EP cyn symud ymlaen i label recordiau yn Llundain.
Roedd hwn yn gyfle i arddangos y gymuned gynyddol o artistiaid ar y label yn ogystal â dod ac artistiaid rhyngwladol dylanwadol i berfformio gyda nhw yng Nghaerdydd, tebyg i R. Stevie Moore, sy'n aml yn cael ei ystyried fel sefydlwr Recordio Cartref DIY, Lo-fi a Phop Indi.
Er rhoddir llawer o'r canolbwynt poblogaidd ar fformiwlâu syml megis "y genyn hoyw", gwerth ymchwil gwyddonol yn y maes hwn yn y bôn yw datblygu gwir ddealltwriaeth o sylfaen fiolegol cyfeiriadedd rhywiol yn gyffredinol, sydd ar hyn o bryd heb ddealltwriaeth gadarn am unrhyw gyfeiriadedd unigol.
Cytuna'r mwyafrif o wyddonwyr ei fod yn annhebygol bod yna "genyn hoyw" unigol sy'n pennu rhywbeth mor gymhleth â chyfeiriadedd rhywiol, ac mae'n fwy tebygol taw rhyngweithiad o ffactorau genynnol, biolegol ac amgylcheddol/diwylliannol sy'n ei achosi.
Yn y cyfamser, yn y Gogledd, goresgynnwyd Sweden gan ei elynion; dychwelodd Charles yn 1714, yn rhy hwyr i adfer ei ymerodraeth goll a'i famwlad dlawd; bu farw yn 1718. Yn y cytundebau heddwch dilynol, daeth y pwerau cynghreiriol, wedi'u hymuno a Prussia a England-Hanover, a diwedd i deyrnasiad Sweden fel pŵer mawr.
Ar unwaith, roedd dyrchafiad gymnasteg fel ffurf iach wyddonol o ddisgyblaeth gorfforol yn cyd-daro a'r cyflwyniad o orfodaeth filwrol, a roddai ddiddordeb mawr i'r wlad mewn addysgu'r plant yn dda yn gorfforol ynghyd â meddyliol ar gyfer y rôl fel milwyr dinesydd.
O flaenlaniad yn Stralsund a Pomerania , symudodd y fyddin Swedaidd ymlaen i'r de o'r Ymerodraeth Rufeinig Santaidd, ac yn theatr y rhyfel amddifadasant Denmarc-Norwy o Estonia Danaidd, Jämtland, Gotland, Halland, Härjedalen, Idre a Särna, cael eu hesgusodi o'r Sound Dues, a sefydlu ceisiadau i Bremen-Verden, a ffurfioli'r cyfan yng Nghytundeb Brömsebro .
Rhannodd y Blaid Ryddfrydol, yn seiliedig ar y dosbarth canol, raglen yn 1907, am hawliau pleidleisio lleol, a dderbyniwyd yn ddiweddarach yn y Riksdag; roedd y rhan fwyaf o'r Rhyddfrydwyr eisiau rhan o berchnogaeth eiddo cyn y gallai dyn bleidleisio.
Y cyfnod cychwynnol oedd yr un mwyaf gweithredol, gan gynnwys cynnydd mewn preswylwyr trefol yn Stockholm - patrwm y gellid ei gymharu â'r poblogaethau trefol cynyddol ym mhrifddinasoedd a dinasoedd porthladd eraill yn Ewrop - ynghyd â sefydlu nifer o drefi bychain eraill.
Yn yr Ail Ryfel Gogleddol, llwyddodd i sefydlu rheolaeth o lannau dwyreiniol y Sound, ffurfiwyd hyn yng Nghytundeb Roskilde , a llwyddodd i ennill cydnabyddiaeth o'i gwladwriaethau yn y de ddwyrain gan bwerau mawr Ewrop yng Nghytundeb Oliv a ; ond, ataliwyd Sweden rhag lledu ymhellach ar hyd arfordir deheuol y Baltig.
Er i'r brenin Swedaidd ifanc Charles XII ennill rhai buddugoliaethau anhygoel ym mlynyddoedd cynnar y Rhyfel Mawr, yn bennaf yn y llwyddiant syfrdanol yn erbyn Rwsiaid ym Mrwydr Narva , roedd ei gynllun i ymosod ar Foscow a gorfodi Rwsia i heddwch yn rhy uchelgeisiol.
Amlygwyd y 19g gan ymddangosiad gwasg gwrthwynebu rhyddfrydig, diddymiad urdd monopoli ym masnach a chynhyrchu mewn cytundeb a menter rydd, cyflwyniad trethi ac ailffurfio pleidleisio, sefydlu gwasanaeth milwrol cenedlaethol, a chynnydd yn etholaeth tri phrif blaid -Plaid y Democratiaid Cymdeithasol, Plaid Ryddfrydol a'r Blaid Geidwadol.
Yn ystod y 17g, wedi ennill y rhyfeloedd yn erbyn Denmarc, Rwsia, a Gwlad Pwyl, Daeth Sweden- Y Ffindir yn bŵer mawr gan gymryd rheolaeth uniongyrchol o ardal y Baltig, sef prif ffynhonnell Ewrop i gael graen, haearn, copr, pren, tar, cywarch a ffwr.
Ar sail tystiolaeth y cloddio yn y cytiau hyn, sy'n cynnwys crochenwaith a darnau pres o'r 3edd a'r 4g OC, tybir fod y gaer yn dyddio o gyfnod Oes yr Haearn ac iddi gael ei defnyddio trwy gyfnod y Rhufeiniaid ac iddi barhau fel un o ganolfannau llwythol lleol y Deceangli brodorol yn y cyfnod ôl-Rufeinig.
Yn ôl Gwynedd O. Pierce, Baseleg yw'r ffurf "gywirach" ond dywed: "Amrywiad ar hwn yw Basaleg, a chystal peth ei gadw, pe bai ond er mwyn osgoi'r ynganiad erchyll a roir i'r ffurf Baseleg gan y di-Gymraeg)."
Cyfansoddodd y bardd Normanaidd Béroul, a flodeuai yn y 12g, y gerdd Tristan, fersiwn Eingl-Normaneg o chwedl Trystan ac Esyllt sydd wedi goroesi fel testun anghyflawn a darniog o tua 3000 llinell; dyma'r testun cynharaf o'r fersiwn "werinol" o'r chwedl yn llenyddiaeth y Ffrancod a'r Eingl-Normaniaid.
Fel bardd ar y mesurau caeth a ganodd gywyddau ac awdlau i rai o brif deuluoedd Arfon, Llŷn, Eifionydd a Meirionnydd, yr oedd i ryw raddau yn parhau â thraddodiad Beirdd yr Uchelwyr, er nad oedd yn fardd proffesiynol fel y cyfryw.
Mae'r rhain yn cynnwys gofal dydd a gwasanaethau cleifion mewnol, adrannau brys, meddygaeth gofal dwys, gwasanaethau llawfeddygaeth, therapi corfforol, esgor a danfon, unedau endosgopi, labordy diagnostig a gwasanaethau delweddu meddygol, canolfannau hosbis, ac ati.
Mewn trefi a phentrefi megis Ysbyty Ifan, un o ysbytai Marchogion yr Ysbyty, a sefydlwyd yno tua'r flwyddyn 1190 gan Ifan ap Rhys o Drebrys, yn ôl traddodiad; does dim olion o'r safle i'w gweld heddiw.
Datblygodd meddygaeth wyddonol fodern yn fawr yn y byd Gorllewinol, ond mewn gwledydd sy'n datblygu fel rhannau o Affrica neu Asia, gall y boblogaeth ddibynnu'n drymach ar feddyginiaeth draddodiadol gyda thystiolaeth gyfyngedig ac effeithiolrwydd heb ei asesu, a dim hyfforddiant ffurfiol gofynnol ar gyfer ymarferwyr.
Ac felly hefyd yn y byd datblygedig: ni ddefnyddir meddygaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth yn gyffredinol mewn ymarfer clinigol; er enghraifft, canfu arolwg o adolygiadau llenyddiaeth yn 2007 fod tua 49% o'r gwaith heb ddigon o dystiolaeth i gefnogi'r claf.
Mae contagious diseases wedi’u cynnwys yn y categori hwn – haint, fel y ffliw neu’r annwyd cyffredin, sy’n ymledu’n gyffredin o un person i’r llall – a chlefydau trosglwyddadwy – clefyd sy’n gallu lledaenu o un person i’r llall, ond nad yw o reidrwydd yn lledaenu drwy gyswllt arferol, o ddydd i ddydd.
Mae clefyd ffordd o fyw yn cynnwys unrhyw glefyd sy'n ymddangos yn cynyddu mewn amlder wrth i wledydd ddod yn fwyfwy diwydiannol a phobl yn byw'n hirach, yn enwedig os yw'r ffactorau risg yn cynnwys dewisiadau fel ffordd o fyw neu waith, megis eistedd wrth ddesg drwy'r dydd neu ddiet sy'n uchel mewn bwydydd afiach fel carbohydradau wedi'u gor-drin, brasterau traws, neu ddiodydd meddwol.
Mewn bodau dynol, mae clefyd yn cael ei ddefnyddio'n fwy eang - i gyfeirio at unrhyw gyflwr sy'n achosi anghysur, camweithrediad, cyfyngder, problemau cymdeithasol a/neu marwolaeth i'r person sy'n dioddef, neu broblemau tebyg ar gyfer y rhai sydd menwn cyswllt gyda'r person.
Wrth astudio clefydau trosglwyddadwy ac anhrosglwyddadwy, mae gwaith epidemiolegwyr yn amrywio o ymchwilio i achosion i ddylunio astudiaeth, casglu data a dadansoddi gan gynnwys datblygu modelau ystadegol i brofi damcaniaethau a dogfennu canlyniadau i'w cyflwyno i gyfnodolion a adolygir gan gymheiriaid.
Mae rhai cronfeydd data morbidrwydd yn cael eu casglu gyda data a gyflenwir gan awdurdodau iechyd gwledydd a thiriogaethau, ar lefelau cenedlaethol neu ar raddfa fwy fel Cronfa Ddata Morbidrwydd Ysbytai Ewropeaidd a all gynnwys data ar ryddhau cleifion o'r ysbyty trwy ddiagnosis manwl, oed a rhyw.
Mewn llawer o achosion, defnyddir termau megis gwaeledd, anhwylder, afiechyd, aflwydd, anhrefn, clwyf, haint, gwendid, morbidrwydd, a salwch yn gyfnewidiol; fodd bynnag, mae sefyllfaoedd pan fydd termau penodol yn cael eu hystyried yn well.
Yn hydref 1845, prynodd llywodraeth Dorïaidd Syr Robert Peel werth £100,000 o Indrawn o'r Unol Daleithiau, a gyrhaeddodd Iwerddon yn Chwefror 1846, ond nid oeddynt yn dymuno gwneud gormod rhag amharu ar weithgareddau preifat.
Gorwedd ei gwreiddiau yn Rhyfel Annibyniaeth Iwerddon a'r pleidiau a fu o blaid y Cytundeb Eingl-Wyddelig yn Rhyfel Cartref Iwerddon, gan uniaethu yn enwedig â Michael Collins fel sefydlydd y mudiad a'r rhai a gefnogodd sefydlu Gwladwriaeth Rydd Iwerddon .
Drwy ailstrwythuro'r Undeb Sofietaidd, diddymwyd grym y Blaid Gomiwnyddol o fewn cyfansoddiad y wlad; drwy gynlluniau Gorbachev newidiwyd ei rôl o fod yn un a oedd yn tra-arglwyddiaethu ac yn rheoli'r wladwriaeth gydag awenau tynn i greisis ac ansefydlogrwydd gwleidyddol, ymchwydd gref o wrth-Gomiwnyddiaeth ac yna, fel penllanw i'r cyfan, diddymiad yr Undeb Sofietaidd.
Roedd ei ymgeisiau i adnewyddu'r wladwriaeth, sef perestroika a glasnost , yn elfennau amlwg yn y broses o ddod a'r Rhyfel Oer i ben ac i ail-greu'r Undeb Sofietaidd, gan ei throi o fod yn wlad Gomiwnyddol ac at Gyfalafiaeth.
Mae llawer o drafod wedi bod ynghylch lleoliad y frwydr, gyda'r awgrymiadau yn cynnwys Camelford yng Nghernyw, Queen Camel yng Ngwlad yr Haf, sy'n agos i fryngaer South Cadbury a chaer Rufeinig Camboglanna, efallai Birdoswald neu Castlesteads.
Mae'n bosibl fod yr Eugenius hwnnw, sydd fel arall yn anhysbys, yn ymddangos yn y traddodiad Cymreig fel Owain fab Macsen Wledig (credir fod yr enw Cymraeg Owain/Owein/Ywein yn deillio o'r enw Lladin Eugenius, yn ôl pob tebyg, er nad yw pob ysgolhaig yn cytuno).
Dechreuwyd ar y dasg o olygu'r deunydd hwnnw a chreu'r geiriadur ei hun ym mlwyddyn academaidd 1948/1949, dan olygyddiaeth R. J. Thomas, gyda'r geiriadur yn cael ei gyhoeddi mewn rhannau unigol 64 tudalen; cyfanswm o 61 o rannau erbyn y diwedd.
Yn hytrach mae'n debycach i'r hyn a olyga'r Taoistiaid gan Dao : "y ffordd y mae pethau" neu "rheoleidd-dra'r byd", mae Stephan Feuchtwang yn ei gyfateb i gysyniad hynafol Gwlad Groeg o physis , "natur" fel creu ac ail-greu pethau ac o'r drefn foesol.
Esboniodd yr ysgolhaig Promise Hsu, yn sgil Robert B. Louden, 17:19 ("Beth mae Tian yn ei ddweud? Ac eto mae yna bedwar tymor yn mynd o gwmpas ac mae'r cant o bethau'n dod i fodolaeth. Beth mae Tian yn ei ddweud? ") gan awgrymu, er nad yw Tian yn berson sy'n siarad, ei fod yn gyson yn llefaru trwy rythmau natur, ac yn cyfleu sut y dylai bodau dynol fyw a gweithredu, o leiaf i'r rhai sydd wedi dysgu gwrando arno'n ofalus.
Yn ôl cysyniad Herbert Fingarette o Gonffiwsiaeth, fel system athronyddol sy'n ystyried bod "y seciwlar yn sanctaidd", Credir bod Conffiwsiaeth yn mynd y tu hwnt i'r ddeuoliaeth rhwng crefydd a dyneiddiaeth, gan ystyried gweithgareddau cyffredin bywyd dynol - ac yn enwedig perthynas pobol - fel amlygiad o'r sanctaidd, oherwydd eu bod yn fynegiant o natur foesol dynoliaeth , a angorwyd yn y Nefoedd .
Buont yn chwilio am athrawiaethau newydd i ddisodli dysgeidiaeth Conffiwsaidd; mae rhai o'r ideolegau newydd hyn yn cynnwys "Tair Egwyddor y Bobl" gyda sefydlu Gweriniaeth Tsieina , ac yna Maoaeth o dan Weriniaeth Pobl Tsieina.
Yn ôl yr ysgolhaig Stephan Feuchtwang, mewn cosmoleg Tsieineaidd, a rennir gan holl grefyddau Tsieineaidd, "mae'r bydysawd yn creu ei hun allan o anhrefn sylfaenol egni materol" , gan drefnu trwy bolaredd in ac iang sy'n nodweddu unrhyw beth ac unrhyw fywyd.
"in ac iang yw'r anweledig a'r gweladwy, y derbyn a'r rhoi, y di-siâp a'r hyn a siapwyd; maent yn nodweddu'r cylch blynyddol , y dirwedd , y rhywiau , a hyd yn oed hanes cymdeithasol-wleidyddol . Mae Conffiwsiaeth yn ymwneud â dod o hyd i "ffyrdd canol" rhwng in ac iang ym mhob cyfluniad newydd yn y byd.
Yn yr un modd, dywedodd Mencius: "pan fydd y tywysog yn ystyried ei weinidogion fel ei ddwylo a'i draed, mae ei weinidogion yn ystyried eu tywysog fel eu bol a'u calon; pan mae'n eu hystyried yn gŵn a cheffylau, maen nhw'n ei ystyried yn ddyn arall; ond pan mae'n ei ystyried nhw fel y ddaear neu fel glaswellt, maen nhw'n ei ystyried yn lleidr ac yn elyn."
Mae Xunzi yn dyfynnu "caneuon a chwerthin, wylo a galaru . reis a miled, pysgod a chig . gwisgo capiau seremonïol, gwisgoedd wedi'u brodio, a sidanau patrymog, neu ddillad ymprydio a dillad galaru . ystafelloedd eang a diarffordd neuaddau, matiau meddal, cyrtiau a meinciau "fel rhannau hanfodol o ffabrig y li.
Cyfieithir Li fel " defod" neu "rheswm", "iawn, trefn" wrth gyfeirio at y gyfraith cosmig, ond wrth gyfeirio at ei gwireddu yng nghyd-destun ymddygiad dynol , cymdeithasol mae hefyd wedi'i gyfieithu fel "arferion", "mesurau" a "rheolau", ymhlith termau eraill.
Gofynnodd Yán Huí, myfyriwr gorau Conffiwsiws, unwaith i'w feistr ddisgrifio rheolau rén ac atebodd Confucius, "ni ddylai rhywun weld unrhyw beth amhriodol, clywed dim byd amhriodol, dweud dim byd amhriodol, gwneud dim yn amhriodol."
Nodweddir moeseg Conffiwsiaeth gan hyrwyddo rhinweddau, a gwmpasir gan y Pum Cyson, Wǔcháng mewn Tsieineeg, wedi'i ymhelaethu gan ysgolheigion Conffiwsaidd allan o'r traddodiad etifeddol yn ystod Brenhinllyn Han.
Mae teyrngarwch yn arbennig o berthnasol ar gyfer y dosbarth cymdeithasol yr oedd y rhan fwyaf o fyfyrwyr Conffiwsiws yn perthyn iddo, oherwydd y ffordd bwysicaf i ysgolhaig ifanc uchelgeisiol ddod yn swyddog amlwg oedd ymuno a'r gwasanaeth sifil.
Cyflwynwyd ef i'r Barwn Von Zedlitz, gweinidog cyhoeddus addysg ym Mhrwsia a dyn o feddwl grymus a haelfrydig a oedd wedi anrhydeddu Kant â llawer o arwyddion o'i ffafr, ac wedi ceisio, ond yn ofer, ganddo symud i Halle, ym 1778, lle y cawsai gymaint ddwywaith o gyflog, a chylch eangach i weithredu ynddo.
Galwyd am ail argraffiad o'r Kritik der reinen Vernunft ym 1787, ac yn yr argraffiad hwn cymedrolodd yr awdur rai o'i syniadau, mewn trefn i ochelyd y cyhuddiad o fod yn ddychmygol, ond ar ôl hyn ni wnaed un cyfnewidiad yn y gwaith.