polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Mae union ystyr Og yn llai eglur, ond tybir naill ai ei fod yn gytras â'r enw Hen Wyddeleg o c ac yn golygu 'ifanc' neu ei fod yn tarddu o'r elfen Indo-Ewropeaidd *oku a welir yn Gymraeg yn y terfyniad -og yn y gair 'diog', er enghraifft.
Er na fu hi, fel Iddewes, yn dioddef llid Totalitariaeth (fe ddihangodd hi i Baris ac yna i'r UDA oddi wrth erledigaeth y Natziaid) mae eu gweithiau hi, gan gynnwys 'The Origins of Totalitarianism,' wedi eu hysgrifennu o safbwynt y rhai fu'n dioddef o ganlyniad i'r ffenomenon.
Ar ôl dychwelyd i Siapan cododd fynachlog ar fynydd Kōyasan, tua 50 milltir i'r de o Heian Kyo ac yno yn 816 sefydlodd yr enwad Shingon sy'n cyfuno Bwdhiaeth gyfriniol ag elfennau o Shintō, crefydd genedlaethol Siapan, ynghyd â phwyslais pantheistaidd.
O ganlyniad i ddatgymalu'r Undeb Sofietaidd a chreu Gogledd Corea'n wlad ynysig, unig, galwyd hi'n "Deyrnas Feudwyaidd" neu "Meudwy o Wlad" sy'n ailwampiad o enw a dadogwyd i Ymerodraeth Corea yntau flynyddoedd yn ôl.
Mae gan De Corea hinsawdd gyfandirol llaith a hinsawdd is-drofannol llaith, ac mae monsŵn Dwyrain Asia'n effeithio ar yr hinsawdd, gyda dyodiad yn drymach yn yr haf yn ystod tymor glawog byr o'r enw jangma , sy'n dechrau ddiwedd mis Mehefin ac yn parhau tan diwedd Gorffennaf.
Fodd bynnag, mae llygredd a sgandalau gwleidyddol wedi cynyddu yn ystod y blynyddoedd diwethaf; mae pob un o’r pedwar cyn-lywydd byw yn Ne Corea wedi’u dedfrydu i’r carchar am amrywiol droseddau yn amrywio o gam-drin awdurdod i lwgrwobrwyo ac ysbeilio.
Ystyrir yn gyffredinol fod De Corea yn un o'r gwledydd OECD sy'n perfformio orau mewn darllen llythrennedd, mathemateg a gwyddorau drwy'r byd, gyda'r myfyriwr ar gyfartaledd yn sgorio 519, o'i gymharu â chyfartaledd yr OECD o 492, gan ei osod yn nawfed yn y byd.
Ceir tabŵ diwylliannol mawr yng nghymdeithas De Corea ynghlwm wrth y rhai nad ydynt wedi cyflawni addysg brifysgol ffurfiol, lle mae'r rhai nad oes ganddynt raddau prifysgol yn wynebu rhagfarn gymdeithasol ac yn aml yn cael eu hystyried gan eraill fel dinasyddion eilradd, diffygiol.
Caiff addysg ei hystyried yn flaenoriaeth uchel gan deuluoedd y wlad, gan fod llwyddiant mewn addysg yn aml yn destun balchder i deuluoedd ac o fewn cymdeithas yn Ne Corea, ac mae'n anghenraid i wella safle economaidd-gymdeithasol rhywun o fewn y gymdeithas.
Mae De Corea yn aelod o'r Protocol Antarctig-Amgylcheddol, Cytundeb Antarctig , Cytundeb Bioamrywiaeth, Protocol Kyoto , ynghylch UNFCCC, gyda Mecsico a'r Swistir ), Anialwch, Rhywogaethau mewn Perygl, Addasu Amgylcheddol, Gwastraff Peryglus, Cyfraith y Môr, Dympio Morol, Cytundeb Gwahardd Prawf Niwclear Cynhwysfawr , Amddiffyn Haen Osôn, Llygredd Llongau, Pren Trofannol 83, Pren Trofannol 94, Gwlyptiroedd a Morfilod .
Yn dilyn ildio Japan, ym 1945, mabwysiadwyd yr enw Gweriniaeth Korea byrfodd am "Gwladwriaeth Pobl Corea Fawr ' a 'the Republic of Korea fel yr enw Saesneg, cyfreithiol ar y wlad newydd. Fodd bynnag, nid yw'n gyfieithiad uniongyrchol o'r enw Corea. O ganlyniad, mae'r enw Corea "Daehan Minguk" weithiau'n cael ei ddefnyddio gan bobl De Corea, fel trawsenwad i gyfeirio at ethnigrwydd Corea yn ei chyfanrwydd, yn hytrach na thalaith De Corea yn unig.
Rhwng 1926 a 1939 codwyd tua hanner y pentref gan gynnwys addasu'r Gwesty, codi bythynnod Neifion ac Angel, y twr clychau, ty'r llywodraeth, dolffin, y drindod, y siantri, llety'r foneddiges, llety'r prior, neuadd y dref, y twr gwylio—ac yna daeth seibiant tan 1954 oherwydd y rhyfel, deddfau cyfyngu ar adeiladu a'r tân yn ei garterf Plas Brondanw yn 1951.
Ysgrifennodd lythyr i’r papurau newydd at ddynion yn gofyn iddynt arwyddo llw os oeddent yn gwrthwynebu'r hyn a ymddangosai fel cyffroi rhyfel arall: ‘Rwy’n ymwrthod â rhyfel, ac ni fyddaf yn cefnogi na goddef un arall.’ Roedd wrth ei fodd gyda’r ymateb.
Cofrestrodd 250,000 i wasanaethu ac, fel yn achos y Rhyfel Byd Cyntaf, roedd rhai swyddi yn cael eu gweld fel ‘gwaith neilltuedig’ - er enghraifft, yn 1943 cafodd 22,000 o ‘Fechgyn Bevin’ eu consgriptio i weithio yn y pyllau glo.
Roedd y Llywodraeth yn gofyn i bobl baratoi ar gyfer yr ymosodiadau, ac mae’r gwaith oedd yn cael ei wneud gan bobl gyffredin i helpu Cymru, ac felly Prydain, yn yr ymdrech ryfel i gyd yn rhan o’r hyn sy’n cael ei alw’n Ffrynt Cartref.
Ond ar noswyl Nadolig 1816 (dyma’r “Flwyddyn heb Haf” gyda llaw, a anfarwolwyd gan Gwallter Mechain, a ddilynodd ffrwydriad enwog llosgfynydd Tambora yn Ebrill 1815 ac a barodd i’r tywydd fod yn ansefydlog am beth amser wedyn) fe fu symudiad mawr anesboniadwy yng nghwrs yr afon yn y fan hon.
Cyn 1816 yr oedd yr afon yn rhedeg i’r môr yr ochr agosaf i Dalsarnau i’r ynys ond un noswaith (yn ôl cofnod manwl mewn hen Feibl teuluaidd ym meddiant teulu lleol) bu llif mawr, ac yn ddirybudd, fe drodd yr afon i ochr Minffordd i’r ynys gan ei ynysu o gyfeiriad cartref y perchennog.
Gall gair fel 'gardd' newid i 'ardd': h.y. mae'r 'g' yn diflannu, sy'n peri i'r cymal fod yn fwy llyfn, yn llai clogyrnaidd o ran sain; mae 'Tyrd i'th ardd! yn llifo'n fwy llyfn na 'Thyrd i dy gardd!'
Drwy'r defnydd o'r treiglad, ym mhob un o'r ieithoedd Celtaidd, gallwn ddeall rhyw'r person y cyfeirir ato; er nghraifft yn y Gymraeg, pan ddywedir, ‘Mae ei chwch yn y porthladd’ gwyddwn mai merch bia'r cwch, nid dyn.
Ond mae'n rhaid cofio bod cyfran uchel o'r boblogaeth Affro-Americanaidd gyda chyfenwau Cymreig oherwydd creu cyfenwau o enwau cyntaf eu tadau mewn ffordd debyg i'r arfer Cymreig, ac mae cenedlaethoedd hir wedi defnyddio cyfenwau cyn-berchenogion eu hynafiaid yn dilyn rhyddfreiniad y caethweision.
Yr adeg honno roedd tuag 20% o boblogaeth Utah yn Gymry gyda'r rhan fwyaf yn ffermwyr, ac yna cafwyd mewnfudo sylweddol gan löwyr y De i lofeydd Ohio a Pennsylvania a chwarelwyr llechi Gogledd Cymru i'r hyn a elwid yn "Slate Valley", yn Vermont a Thalaith Efrog Newydd.
Ffermwyr oedd mwyafrif y cyfaneddwyr Cymreig ar ddechrau'r 19eg ganrif, ond nes ymlaen bu mewnfudo gan löwyr i feysydd glo Ohio a Phennsylvania a chan chwarelwyr llechfaen o Ogledd Cymru i'r ardal Slate Valley yn Vermont a Thalaith Efrog Newydd.
Cafodd ei hiaith, Lladin, ddylanwad mawr ar yr iaith Gymraeg wrth iddi ymffurfio o Frythoneg Diweddar; mae tua 600 o eiriau Cymraeg yn tarddu o'r cyfnod hwnnw (yn hytrach nag o Ladin yr Oesoedd Canol fel yn achos ieithoedd eraill fel Saesneg).
Mae’r rhan fwyaf o’r wybodaeth sydd gennym ynghylch llwythau Celtaidd Cymru yn deillio o’r cyfnod wedi i’r Rhufeiniaid gyrraedd i’r diriogaeth sy’n ffurfio Cymru fodern tua 48 O.C. Ni wyddom pa mor hir yr oedd y llwythau hyn wedi bodoli cyn y cyfnod Rhufeinig.
Prynodd y Parc Cenedlaethol dir mewn sawl safle poblogaidd er mwyn cynnig gwasanaethau i ymwelwyr gan gynnwys: Llyn Cwellyn, Llynnau Mymbyr, Betws y Coed, Beddgelert a Nant Peris, ac agorwyd Plas Tan y Bwlch fel canolfan astudio yn 1975.
Llywodraethir Awdurdod y Parc gan 18 aelod, ac mae 9 o’r aelodau'n Gynghorwyr wedi’u penodi gan Gyngor Sir Gwynedd, 3 wedi’u penodi gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy a 6 aelod wedi’u henwebu gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru.
5000–6000 o flynyddoedd yn ôl roedd chwe chanolfan ddiwylliannol wahanol wedi esblygu o amgylch Cefnfor India: Dwyrain Affrica, y Dwyrain Canol, Isgyfandir India, De-ddwyrain Asia, Ynysfor Maleia ac Awstralia; pob un yn rhyng-gysylltu â'i gymdogion.
Roedd ffiniau Cefnfor India, fel yr amlinellwyd gan y Sefydliad Hydrograffig Rhyngwladol ym 1953 yn cynnwys y Cefnfor Deheuol ond nid y moroedd ymylol ar hyd yr ymyl ogleddol, ond yn y flwyddyn 2000 amffiniodd yr IHO y Cefnfor Deheuol ar wahân, gweithred a symudodd ddyfroedd i'r De o 60 S o Gefnfor India, ond a oedd yn cynnwys y moroedd ymylol gogleddol.
Yr ynysoedd mwyaf yw Madagasgar, Comoros, Seychelles, Socotra, ynysoedd Lakshadweep, Maldives, Ynysfor Chagos, Sri Lanca, Ynysoedd Andaman, Ynysoedd Nicobar, Ynysoedd Mantawai, ac Ynysoedd Kerguélen.
Caiff ei adnabod yn bennaf fel 'pensaer datganoli' gan mai ef, fel Ysgrifennydd Gwladol Cymru ar y pryd yn Llywodraeth Lafur newydd Tony Blair, a lywiodd Deddf Llywodraeth Cymru 1998 drwy Dŷ'r Cyffredin ar ôl i bobl Cymru bleidleisio o blaid datganoli mewn refferendwm ym 1997.
Ef hefyd ddywedodd mai "proses yw datganoli, nid digwyddiad": roedd o'r farn ym 1997 wrth i Gymru bleidleisio dros Gynulliad y byddai angen cyfres o ddeddfau er mwyn trosglwyddo grymoedd i Gymru dros gyfnod o amser, ac na fyddai'r Cynulliad fel yr oedd ar y pryd yn ddigonol yn yr hirdymor.
Ym mis Gorffennaf 1997, cyhoeddodd gynigion manwl y Llywodraeth ar ddatganoli ym mhapur gwyn "Llais dros Gymru", ac arweiniodd ymgyrch lwyddiannus y Blaid Lafur am ymgyrch 'ie' yn y refferendwm dros ddatganoli, ar 18 Medi 1997.
Dim ond o drwch y blewyn y cafwyd pleidlais o blaid datganoli, ond roedd yr ymgyrch "Ie dros Gymru" wedi llwyddo i newid y farn gyhoeddus yng Nghymru yn syfrdanol o ystyried i Refferendwm 1979 weld pleidlais o bedair i un yn erbyn datganoli, a fu'n ergyd i'r ymgyrch am elfen o hunan-reolaeth i Gymru am y rhan orau o genhedlaeth.
Yn dilyn yr Etholiad Cyffredinol ym mis Mai 1997 pan enillodd y Blaid Lafur bleidlais enfawr ar ôl deunaw mlynedd fel gwrthblaid, penodwyd Ron Davies i'r Cyfrin Gyngor ac i Gabinet Llywodraeth Prydain fel Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
Gydag ad-drefnu llywodraeth leol ym 1974, parhaodd fel arweinydd y cyngor newydd, Cyngor Dosbarth Cwm Rhymni, pan arweiniodd ymgyrch dros Ddeddf Rhenti Teg yn erbyn cynlluniau Llywodraeth Geidwadol Edward Heath i godi mwy o rent ar denantiaid tai cyngor.
Ar ôl hyfforddi i fod yn athro ym Mhrifysgol Caerdydd treuliodd ddwy flynedd fel athro ysgol cyn mynd yn Diwtor-Drefnydd ar gyfer Cymdeithas Addysg y Gweithwyr ym 1970, gan olynu Neil Kinnock a oedd newydd ei ethol i'r Senedd yn Llundain.
Yng nghapel Hebron, Ton, fe fu cyfarfodydd gweddi hyd 1904 ac wedi iddyn nhw glywed fod "Duw ar waith" yn Hebron, Dowlais dwysáu gwnaeth y gweddïo yn Hebron, Ton, yn y gobaith y byddai'r fendith yn dod atynt hwythau hefyd.
Felly erbyn 1904 roedd sawl eglwys a sawl arweinydd Cristnogol Ymneilltuol yng Nghymru wedi troi cefn ar y traddodiad Calfinaidd, bellach roedd eu Cristnogaeth yn ddim byd mwy na rhan o'u diwylliant; nid oedd iddo elfen ddwyfol ddifrifol o safbwynt Calfinaidd uniongred.
Mi fyddai rhai yn dadlau fod rhai adfywiadau lleol wedi digwydd ers hynny; er enghraifft "bendith" Cross Hands yn y 1950au a'r "fendith" ymysg myfyrwyr Cymraeg yn y 1970au - ond nid oes dim byd wedi dod yn agos i'r gwynt a chwythodd drwy Gymru ganrif yn ôl.
Daw mwyafrif y cefnogwyr i'r Blaid Weriniaethol o daleithiau yn ardaloedd Deheuol, 'Deep South', y 'Midwest', ac ardaloedd gwledig Gogledd-ddwyrain UDA, yn ogystal â Montana; ond mae yna gefnogaeth o bob rhan o'r Unol Daleithiau, gan gynnwys rhan ogleddol California.
Mae pob math o iaith sy'n nodweddiadol o ardal neu ranbarth neu wlad arbennig yn dafodiaith, ond weithiau defnyddir y termau tafodiaith neu dafodiaith draddodiadol i ddynodi ffurf wledig ar iaith a siaredir mewn ardal cyfyng ac sy'n wahanol iawn i'r iaith safonol.
Caiff ei ganu'n wreiddiol drwy blycio ac yn ddiweddarach gyda bwa ac mae ganddo ffrâm betryal, bren; y rhan isaf yn flwch sain a'r rhan uchaf gyda thyllau o boptu i'r tannau; byddai'r crythor yn rhoi bysedd ei law chwith trwy'r tyllau hyn er mwyn dal y tannau ac yn symud y bwa â'i law dde.
Dyma ddywed Twm Elias: "Cofiwch chwilio yn gyntaf, cyn rhoi matshian iddi, jyst rhag ofn bod yna ddraenog yn llochesu neu yn gaeafgysgu ynddi – yn enwedig os bu’r doman goed yno ers sbel a llawer o ddail crîn wedi hel yn ei gwaelod.
Dyma ddywed y Parch DG Williams am hyn yn yr hen Sir Gaerfyrddin: “…diala bechgyn y wlad ar y draenog drwy hen chwarae creulon. Naddant bren, a gwnant ddannedd iddo fel llif: …clymant linyn am un o’i goesau a llifiant hi a’r pren daneddog. Gwna y draenog leisiau truenus, ac er mwyn y difyrwch o’i glywed y gwneir hyn oll!”
Yn ebrwydd wedi hynny, dyrchafwyd Hus i fod yn llywydd y brifysgol, ond tra y galluogwyd ef fel hyn i wasanaethu'r brenin yn fwy effeithiol yn erbyn yr archesgob a'r offeiriaid, bu'r rhan a gymerasai yn achlysuriad ymneilltuaeth yr Almaenwyr, ymhen amser, o niwed mawr iddo.
Yr oedd drwy hynny nid yn unig wedi digio'n aruthr yr archesgob ac offeiriadaeth Bohemia, ond lluosogwyd gelynion iddo ymhob man lle'r enciliasai'r efrydwyr a'r athrawon Almaenig; tra'r bu'r golled a achoswyd gan ymadawiad cynifer o breswylwyr Prag yn foddion i droi oddi wrtho ffafr ei gyd-ddinasyddion, ac i hyrwyddo ymdrechion ei elynion i godi plaid yn ei erbyn.
Yn hyn, ymunwyd ag ef yn selog gan Jeroným, yr hwn, heb fod yn foddlon ar dywallt ei huodledd tanllyd ar y pwnc, a aeth i goeg-gyhoeddi llythyr maddeuant y pab hyd yr heolydd, yr hwn lythyr a grogasai am wddf putain gyffredin, ac a losgwyd wedi hynny ar ganol yr heol.
Yr oedd amryw wedi ymddangos eisoes ym Mohemia—Konrád Waldhauser, Jan ze Štěkna, Tomáš Štítný ze Štítného, Jan Milíč ze Kroměříž, Matěj ze Janova—ac wedi dyrchafu eu lleisiau'n erbyn y llygredigaethau oedd yn ffynnu, yn raddol lefeinio meddwl y werin at well sefyllfa ar foesau a chrefydd.
Trwy eu darlleniad hwy, enillwyd ef i gofleidio syniadau'r Sylweddiad mewn athroniaeth, ac er nad oedd yn cytuno â holl ddaliadau diwinyddol Wycliffe, yr oedd yn ddiamau'n ddyledus iddo am lawer o wybodaeth grefyddol, a chydnabyddai hynny'n fynych, gan amlygu dymuniad fod ei enaid yn angau yn mynd i'r un lle a'r eiddo Wycliffe.
Yn ei arddegau aeth i Brifysgol Prag, ym mhrifddinas Bohemia, i astudio athroniaeth a diwinyddiaeth dan Stanislav o Znojma, gŵr o dieddiadau rhyddfrydol, ac oddi wrtho derbyniodd Hus ei symbyliad cyntaf i'r cwrs hwnnw o feddwl a gweithredu sydd yn ei hynodi mewn hanes eglwysig.
Byddai ei weinidogaeth yng Nghapel Bethlehem yn bwysig iawn iddo, gan ei bod yn rhoi cyfle iddo ymarfer y gallu neilltuol hwnnw oedd ynddo i annerch yn boblogaidd, ac i ddefnyddio'r gallu hwn i hyrwyddo'r mesurau diwygiadol hynny yr oedd eisoes wedi gosod ei galon arnynt.
Er i Zbyněk ymdrechu rhoi'r condemniad mewn gweithrediad, yr oedd dylanwad Hus gyda'r brenin a'r bobl eto mor fawr, fel y gorfu iddo roddi'r ymgais i fyny, ac hyd yn oed i alw yn ôl ei gyhuddiad o heresi, ac i erfyn ar y pab ei hun i ddileu'r condemniad.
"Pa feth beth yw hyn, pan y mae dynion sydd yn euog o ymlosgach a phob math o anfadrwydd yn dianc yn ddigosb, y mae offeiriaid tlodion, sydd yn dadwreiddio pechodau, yn cyflawni eu dyletswydd, ac yn meddu pob dyledus barch i'ch llywodraeth chwi, heb ddilyn oferchwant, ond yn rhad, er mwyn Duw, yn llafurio yn yr efengyl, yn cael eu taflu i garchar fel hereticiaid, ac yn dioddef alltudiaeth am bregethu yr efengyl?"
Ymddangosodd arweinwyr megis Béchara el-Khoury a Riad El Solh, a datblygodd y syniad o gyfamod cenedlaethol ble fyddai'r system wleidyddol yn gweithio'n drawsgymunedol, gyda'r Arlywydd yn dod o'r gymuned fwslemaidd a'r Prif Weinidog o'r gymuned gristnogol er enghraifft.
Cyfeirid at y wlad fel "Swistir y Dwyrain Canol" rhwng y 1950au a'r 1970au, oherwydd presenoldeb nifer o fanciau, wrth i economi Libanus ddatblygu'n gyflym ochr yn ochr ag isadeiladwaith a'r wladwriaeth, yng nghyfnodau Camille Chamoun a Fouad Chéhab yn arlywyddion.
Daearyddiaeth a chymdeithas hynod o amrywiol sydd yng Nghorn Affrica, gan gynnwys Ucheldiroedd Ethiopia, diffeithwch yr Ogaden, ac arfordiroedd Eritrea a Somalia, ac yn gartref i nifer fawr o bobloedd gan gynnwys yr Amhara, y Tigray, yr Oromo, a'r Somaliaid.
Yn fwy penodol, “gellir diffinio cynefinoedd fel rhanbarthau mewn amgylchedd sy’n cynnwys dimensiynau niferus, pob un yn cynrychioli newidyn amgylcheddol biotig neu anfiotig; hynny yw, unrhyw gydran neu nodwedd o’r amgylchedd sy’n gysylltiedig yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol i'r defnydd o leoliad gan yr anifail.
Gwaith yr ecosystemau hyn yw cynnal bywyd a darparu gwasanaethau ecosystemau fel cynhyrchu biomas , rheoleiddio hinsawdd, cylchoedd biogeocemegol byd-eang, hidlo dŵr, ffurfio pridd, rheoli erydiad, amddiffyn rhag llifogydd, a llawer o nodweddion naturiol eraill o werth gwyddonol, hanesyddol, economaidd neu gynhenid.
Mae diffiniadau o'r gilfachau'n dyddio'n ôl i 1917, ond gwnaeth G. Evelyn Hutchinson ddatblygiadau cysyniadol pwysig ym 1957 trwy gyflwyno diffiniad a fabwysiadwyd yn eang: "y set o amodau biotig ac anfiotig y mae rhywogaeth yn gallu parhau a chynnal meintiau poblogaeth sefydlog.
Er enghraifft, mae hanes deinamig cyfansoddiad CO2 ac O2 yr atmosffer planedol wedi'i effeithio gan y fflwcs biogenig o nwyon sy'n dod o anadlu a ffotosynthesis, gyda lefelau'n amrywio dros amser mewn perthynas ag ecoleg ac esblygiad planhigion ac anifeiliaid.
Mae gan ecoleg gymwysiadau ymarferol mewn bioleg cadwraeth, rheoli gwlyptiroedd, rheoli adnoddau naturiol (agroecoleg, amaethyddiaeth, coedwigaeth, amaethgoedwigaeth, pysgodfeydd, mwyngloddio, twristiaeth), cynllunio trefol , iechyd cymunedol, economeg, gwyddoniaeth sylfaenol a chymhwysol, a'r rhyngweithio rhwng pobl a chymdeithas .
Un o ddeddfau sylfaenol ecoleg poblogaeth yw model twf Malthusaidd sy'n nodi, "bydd poblogaeth yn tyfu yn esbonyddol cyn belled â bod yr amgylchedd a brofir gan bob unigolyn yn y boblogaeth sy'n aros yn gyson." Mae modelau poblogaeth symlach fel arfer yn dechrau gyda phedwar newidyn: marwolaeth, genedigaeth, mewnfudo ac allfudo.
Mae'r stribedi llorweddol yn cynrychioli'r naw esgobaeth draddodiadol yn Llydaw, y stribedi du yn cynrychioli'r rhai Ffrangeg eu hiaith (Dol, Naoned, Roazhon, Sant-Maloù a Sant-Brieg a'r pedwar gwyn yn cynrychioli'r pedair esgobaeth Lydaweg eu hiaith .
Er i'r faner gyfoes gael ei chreu gan Marchal yn 1923 bu trwy gydol yr 1920au ac 1930au i'w gweld yn ymddangos mewn addasiadau gwahanol - weithiau gyda'r ermyn heb eu gweld yn llawn, weithiau gyda'r ermyn nid yn y canton ond yn hytrach ar hyd holl ochr y mast.
Yn ystod ei flynyddoedd yn y brifysgol, bu Theodore yn ymwneud â nifer fawr o weithgareddau a diddordebau: cadwodd anifeiliaid yn ei ystafell a bu'n arfer dyrannu a thacsidermi; mynychodd sesiynau darllen barddoniaeth, gwersi dawnsio, perfformiadau prynhawn, partïon theatr a dawnsfeydd; parhaodd i baffio, ymgodymu, corfflunio, a hela yn ei amser rhydd; a gwirfoddolodd i fod yn athro ysgol Sul.
Ymaelododd â nifer o gymdeithasau, gan gynnwys yr Hasty Pudding Club, un o brif gymdeithasau myfyrwyr Harvard; y clwb chwist; Cymdeithas Byd Natur Harvard; Clwb Adaregol Nuttall; y Clwb Arianneg; a'r Institute of 1770, cymdeithas siarad a oedd yn gysylltiedig â'r Hasty Pudding.
Yn ei flwyddyn olaf, yn nhymor yr hydref 1878, cafodd ei dderbyn i'r Porcellian Club; wedi iddo or-yfed alcohol yn ystod ei ynydu, addawodd Roosevelt na fyddai byth eto yn meddwi, ac mae'n debyg iddo gadw'r adduned honno am weddill ei oes.
Sonir fod y Cymry, dan arweiniad Madog ap Llywelyn, yn 1294–1295, wedi cyrchu yma i ymosod ar Edward I. Adeiladwyd safleoedd burgage ar y stryd fawr, tai gyda stondinau o’u blaen i werthu cynnyrch ar y stryd, sydd yn rheswm dros led y stryd fawr.
Yn 1897 ymunodd â staff Coleg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, yn ddarlithydd llysieueg cyn cyfnod gyda’r Bwrdd Amaethyddiaeth ym Mangor ac yna symud i Gadair Llysieueg Prifysgol Cymru Aberystwyth o 1915 i 1925.
Yn ôl pob sôn, ‘roedd hefyd yn addysgwr penigamp ac yn hoff o dywys dosbarthiadau o fyfyrwyr ar hyd moelydd Eryri. Yn ystod y teithiau hyn daeth daeth ei ddau gariad ynghyd wrth iddo hefyd gasglu alawon a chaneuon wrth alw heibio’r tyddynnod.
Ar y garreg fedd dyfynnir yr adnod sy’n disgrifio Mordecai, arweinydd yr Iddewon, ar ddiwedd llyfr Esther: ‘Yn gymeradwy ymysg lliaws ei frodyr, yn ceisio daioni i’w bobl, ac yn dywedyd am heddwch i’w holl hiliogaeth.
Roedd yn gymeriad cryf, penderfynol a dygn, a gwnaeth gyfraniad pwysig i lên a diwylliant ei wlad; cyfeiriwyd ato fel "Y Cawr o Rydcymerau" ac ysgrifennodd Dafydd Iwan ddwy gân amdano: Y Wên na Phyla Amser a Cân D. J.
Roedd cyflwr ariannol Plaid Cymru yng nghanol y 1960au yn echrydus ac mae'n amheus a fyddai wedi gallu ymladd etholiad cyffredinol 1966 oni bai i D.J. werthu "Penrhiw sef" yr Hen Dŷ Ffarm yn ei gyfrol adanbyddus, a rhoi'r arian i Blaid Cymru.
Defnyddia Canolfan Data Eira a Rhew Cenedlaethol yr Unol Daleithiau ddata lloeren i ddarparu cofnod dyddiol o orchudd iâ môr yr Arctig a chyfradd y toddi o'i gymharu â chyfnod cyfartalog a blynyddoedd penodol blaenorol, gan ddangos dirywiad parhaus ym maint iâ'r môr.
Y moroedd sydd yn perthyn i'r Cefnfor Arctig yw Môr Norwy rhwng Norwy a'r Ynys Las, Môr Barents i'r gorllewin o Novaya Zemlya , Môr Kara i'r dwyrain o'r ynys honno, Môr Laptev i'r gorllewin o Ynysoedd Novosibirskiye, a Môr Dwyrain Siberia oddi ar arfordir dwyrain Rwsia.
Glöyn byw sydd yn gyffredin ar dir agored caregog gwyllt, yn enwedig ar arfordir gogledd a gorllewin Cymru yw'r Glesyn cyffredin sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy Gleision cyffredin; yr enw Saesneg yw Common blue, a'r enw gwyddonol yw Polyommatus icarus.
“Gorchfygu yw maddau. ‘Faddeuais i ddim i ti”, yw geiriau Siwan. Nid yw Siwan yn ofni dweud yn union yr hyn roedd hi’n ei deimlo tuag at Gwilym wrth Llywelyn, “Ond am iddo ‘ngharu i, am i minnau ildio i'w gariad.”
Mae argraff bod elfen o unigrwydd i gymeriad Siwan ac mae modd cydymdeimlo â’i chymeriad. Ni chafodd Siwan ddewis unrhyw benderfyniadau wrth iddi gael ei geni i wleidyddiaeth, a chael ei rhoi i briodi Llywelyn yn ifanc iawn, “F’ arglwydd, rhoddwyd fi iti’n briodi yn ddeg oed a tithau’n dywysog dros dy ddeuddeg ar hugain. Pedair mlynedd wedyn dois fel cwningen i'th wely. Bum wraig a chywely iti ugain mlynedd; rhoddais iti etifedd, rhodais iti ferched.”
Er ei bod hi’n amlwg nad i drafod gwleidyddiaeth y galwodd Gwilym, mae fel pe tai Siwan yn cyfeirio at wleidyddiaeth er mwyn cyfiawnhau ac i amddiffyn ei hun rhag gwneud yr hyn mae hi eisiau, “Gyda thi, mae siarad am wleidyddiaeth yn amddiffynfa i mi” yw ei geiriau.
Mae’n amlwg mai’r noson honno sy’n bwysig i Siwan ac fe gaiff y serch ei bwysleisio eto wrth iddi ddatgelu nad ydyw hi’n gwybod sut y bydd hi’n teimlo yfory, “’Wn i ddim eto. Heno, mae ildio’n ddigon. Yfory, pwy wyr? Efallai y'th garaf di yfory. Pan na fydd heno hwyrach ond atgof a hiraeth.”
Mae’r tristwch yng nghymeriad Siwan yn parhau tuag at diwedd y ddrama wrth iddi awgrymu y bydd Llywelyn fyw yn hirach o’i gymharu â hi, “Mae bywyd eto’n gryf ynot ti, a’th awch i adeiladu eto’n rymus. Mae hynny wedi darfod i mi” yw geiriau Siwan.
Ers yr Oesoedd Canol, mae gwahanaeth eglur rhwng Llydaw Isel (yn yr Orllewin: Breizh-Izel neu Goueled-Breizh; Basse-Bretagne) a Llydaw Uchel (yn y Dwyrain: Breizh-Uhel neu Gorre-Breizh; Haute-Bretagne neu Pays Gallo).
Daeth annibyniaeth Llydaw i ben drwy Ddeddf Uno yn 1532, ond roedd ganddi rywfaint o ymreolaeth o fewn Ffrainc tan 1789 o fewn Senedd Llydaw oedd wedi cwrdd ers yr Oesodd Canol a Dugaeth Llydaw ac yna wedi ymgorfforiad brenhinol Llydaw fewn i Ffrainc yn dilyn priodas a marwolaeth Anna o Lydaw.
Mae'r is-rywogaeth T.t. torquatus (sy'n treulo'r tymor bridio yng ngwledydd Prydain a gogledd-orllewin Ewrop) yn gaeafu'n bennaf yn ne Sbaen a Mynyddoedd yr Atlas yng ngogledd-orllewin Affrica, ond mae'r adar sy'n mudo o wledydd Scandinafia yn gaeafu yn ne Ffrainc.
Mae nifer o ffactorau honedig ymhlyg yn y trai a welwyd: trin yr ucheldir yn ddwysach, cystadleuaeth gynyddol yn sgîl ehangiad ym mhoblogaeth y fwyalchen gyffredin T. merula, ysglyfio cynyddol gan hebogiad tramor Falco pergrinus (mae gweddillion mwyalchod mynydd yn ymddangos yn rheolaidd yn eu holion bwyd), ac ar fynyddoedd y Berwyn yn enwedig, barcuta.
Mae'r is-rywogaeth T.t. torquatus (sy'n treulo'r tymor bridio ym Mhrydain a gogledd-orllewin Ewrop) yn gaeafu yn bennaf yn ne Sbaen a mynyddoedd yr Atlas yng ngogledd-orllewin Affrica, ond mae'r adar sy'n mudo o Scandinafia yn gaeafu yn ne Ffrainc.
Er mwyn ei godi dymchwelwyd plasdy o'r enw 'Y Fron’ a oedd ers 1810 wedi mynd a'i ben iddo. Erbyn i Lloyd briodi'r Arglwyddes Emily Esther Ann Lygon yn 1825 roedd y tŷ newydd wedi ei godi a'i orffen. Unodd nifer o gynllunwyr a phensaeri yn y gwaith o'i gynllunio, gan gynnwys Charles Augustus Busby a Thomas Rickman ac yn 1840s cododd Henry Kennedy adain newydd. Pan fu farw Lloyd, daeth Robert Bamford-Hesketh a'i wraig Ellen Jones-Bateman yn berchnogion.
Gorfodwyd y perchennog Americanaidd i'w werthu ym Mawrth 2006 a phrynwyd y castell gan 'City Services Ltd' yn Ionawr 2007 am £850,000 a gwariwyd hanner miliwn ar y gwaith o'i adfer, ond o fewn dim, aeth yr hwch drwy'r siop.