polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ni ddaeth neb ymlaen fodd bynnag ond y brawd Owen Gough ac ar ol y gwasanaeth dechreuol dyma'r hen John yn gafael yn ei waith a chan ddechreu gwneud sylwadau pur hallt, dyma enwi Gough a thıwy ei fod mor flaenllaw ac yn enwedig mor wlithog a godidowgrwydd ei ymadrodd mor lithrig a hysbys, dyma'r hen John yn gafael yn ei fwa ac yn dechrau gwagio ei gawellad saethau ar yr hen Goff.
Wel yn awr dyma fi am ddechreu yn y modd mwyaf hunanol fedrai i, cyfeirio yr ydwyf am y noson ces fy medyddio ganddo - yr oeddwn yn faban tlws iawn o bosibl, y tlysaf un o blant yr Eglwys yr adeg hono oddigerth hwyrach Mrs Maggie Jones Brynffynnon.
Wel cofiaf neu dychmygaf fy mod ar fraich fy mam, ag yntau yn gofyn iddi enwi y plentyn, ac yn fy nghymeryd yn ei freichiau ei hun, ac wedi cael yr enw rhoddodd ei law yn y ddysgl fedydd – a gweddiodd am inni gael byw i gael myned yn hen fel yr hen Batriarch ei hunan.
Byddem yn myned i'w weithdy bron yn ddyddiol, a byddai ganddo bapur yr herald, a disgwylid i ni ddarllen y papur yn gyhoeddus, ac ar ddiwedd bob paragraph go ddiddawl byddai'r crydd yn rhoi math o Amen neu gymeradwyaeth i ni gellid cymryd hynny bob amser y byddai yn cael ei blesio, yn y mater dan sylw a hefyd yn y darllenwr.
Yr wyf yn deall ei fod yn bregethwr cymeradwy iawn, ac yn neullduol ei ddawn fel darllenwr cyhoeddus ac os nad wyf yn camgymeıyd, brawd iddo o’r enw William Salmon a aeth i blwy Ffestiniog ym more chwarelyddiaeth, a disgynyddion hwnnw oedd y dynion mwyaf cyfrifol a fagwyd yn Ffestiniog.
Dyma Tomos i fyny, a'i sparking plug wedi ei danio yn ofnadwy - y fath na welwyd mae'n debyg mewn na ffair na thafarn erioed, heb son am Set Fawr, a chan fod ei groen mor felynddu ag Ashianti, yr oedd yr olygfa yn un anhawdd ei desgrifio, ond gallaf eich sicrhau ei bod yn olygfa - scene ys dweud y Ac am G.T.E. yr oedd erbyn hyn a golwg gynhyrfus os nad gwanaidd arno.
Coﬁaf am stori gan Richard Eames sef stori Simon Llwyd y Fotty yn mynd a buwch i ffair Caernarvon - daeth sais ato a phrynodd hi, a thalodd am dani a gwnaeth i Simon ei chadw iddo a chadwodd ef mor hir, fel y blinodd wrtho, a gwerthodd hi am yr ail waith, a chafodd ei erlun o'i hachos yn y llys - a'r cwbl a gawd gan Simon oedd, wel dyma le da i wneyd ty gwair, ola biaen - fel nag oedd dim gwell i wneyd nai ryddhau o'r achos a dyma fina ar ol triugain mlynedd yn gwneyd yr un modd gyda tas o wair a'i gwerthu ddwy waith ac yn derbyn £15 a £25 am dani.
Amser a ballai i mi son am deulu Cae Iago, Garreg Fawr, Bryn Ffynnon, Croesffordd, Pencaerwern, Dolnanan , Bryn Pistyll, Gerlan a llu eraill, a'r rhai mwyaf oll Teulu Plas Dolydd, Evan Jones yn enwedig a John Davies, Y Traian, rhag c'wilydd i Fryn'rodyn i'w hen fynd i ddifancoll.
Dylid cofio fod yn y tyddynod hyn hyd canol y 19 Ganrif, ddau deulu oedd fei rheol yn byw, yr oedd dau yn Cae iago, dau yn Tyddyn Dafydd, dau ym Mhlas Mawr, dau os nad tri yn Llwyn Gwalch - dyna deulu yn hanu o Lwyn Gwalch, sef y Felin - rhai lluosog yr oeddech yn adwaen rhai ohonnynt.
Ond daw ryw chwerthin ar fy nghalon wrth gofio 'troion yr yrfa' a daw llawer o onestnıvydd i'r golwg hyd yn nod yn y llerdd yr oedd yr hen saint 'yn wan". Synwn i ddim nad oedd yr hen Goff yn meddwl ei fod wedi ‘gneud strôc' go dda, yn dod 'i'w dreial' y noson honno. Cofiaf iddo ar ol hyn gael ei godi yn “Brif Demlydd" yn y Groeslon ac roedd ganddo feddwl mawr o'i swydd, a rhoddwyd cystadleuaeth
Yn y testynau yr oedd cystadleuaeth ar nifer o benillion, ni chofiaf y testyn, a chan y byddai Owen Parri'n ymgeisydd buddugol bron yn ddieithriad chwareuwyd tric ag ef trwy i un Thos Parri gynnig ar y farddoniaeth a chael ryw eneth fach i fynd ymlaen am y wobr ond nid am iddo golli yr oedd Owen Parri yn ddig, ond am y trio.
Roedd Robert Owen, tad Owen Jôs 'Rugan a'i frodyr Robert, Tomos a Will Owen ac yr oedd iddynt chwaer - Ellen. Roedd eu tad yn frawd i W. Owen y Rugan Ddu. William Owen Rugan Ddu oedd tad y fraethbert David O Brian Owen. Gair ami W O fyddai 'Be sy well?'
Merch arall, a 'Gaynor' oedd ei henw, oedd gwraig hen fﬁgiwr da yn y Groeslon 60 mlynedd yn ol sef y diweddar John O Jones, Y Dafarn Dudur, efe fyddai'n lladd moch yr holl ardal a gwnai lu o gymwynasau rhâd ac am ddim i'r ardal megis checio pwysa'r moch rhag i'r chwareiwyr “golli stem“.
Os nad wy'n methu gofynai'r arholydd am ddeffiniad o'r gair "Person" a chan ei fod yn grym gwestiwn yr adeg honno, fel y mae'n wir eto, aeth dipin yn fud, ac yn ddistaw ar bawb “Dowch Mr Edwards" meddai'r arholydd gan apelio at G.T.E. - dan wenu a chan fod y Pwlpud yn eithriadol o uchel, fe welai W.W. G.T.E. yn rhoi ei wydr mawr ar ryw lyfr oedd ganddo ac atebodd yn llythrennol ohonno. “O, ie wir” meddai W.W. “felly yn hollol y mae
Cofiaf i'r diweddar Owen Eams gyfeiliorni yn fawr wrth ei briodoli i enw Dafydd Ddu gwêl ei M S. Perthynai Tyddyn Dafydd a Talsiencyn i Ystâd Llanfair, nis gwn i ba ystâd yr oedd Cefneithin yn flaenorol i'r Glynllifon ei phrynu.
1 Yr wyf yn meddwl fod yma gryn “ddefnydd hanes' yn yr rhan yma o 'Landwrog enwog annwyl” am gyfraniad yr hen frodorion yma pe na buasai yn ddim ond eu hymgais ddewr 'i agor y Chwarelau Llechi yn wyneb llawer o rwystrau ac erledigaeth. Nid wyf yn gwybod yn iawn faint o'r giang a fu yn ngharchar a fu yn arfer mynychu Capel Bryn'rodyn. Mae'n fwy na thebyg fod genych chwi restr ohonynt, nid oes genyf fi gofnod yn y byd wrth law.
yn darllen yn lled diweddar am John ei fab yn pregethu o 400 i 500 o weithiau bob blwyddyn rhwng 1790 a 1802 ond cafodd ei dorri i lawr wrth bregethu tua Ffestiniog, ond gwellhaodd ond nid i'r un graddau y bu ei iechyd ar ol hyn.
“Yr olaf or Baruniaid”, dyna fel yr edrychem ar y brawd Evans Jones y Dolydd, un o wyr cedyrn ac urddasol gyda'r achos yn Mrynrodyn, ymgododd i sefyllfa o ymddiried a defnyddioldeb mawr mewn byd ai eglwys, efe a adeiladodd capel Brynrodyn, ac amryw o rhai eraill.
Dilynodd dialydd y gwaed yr hen Huw i Ddinas Lerpwl ond ow, yr oedd yn rhy ddiweddar canys yr oedd y llong wedi cychwyn cyn i'r Hen Huw amlygu ei hun i Gough a dyna'r plot yn y gan, a chredaf nad allsai Charlie Chaplin beri mwy o hwyl a chwerthin na disgrifiad yr hen ôf o siomedigaeth Gough druan.
Byddai plant yr eglwys yn lle myned i mewn i'w seddau pan ddeuent yno, yn rhedeg o ddrws i ddrws ac yn edrych drwy y ffenestr a dyna'r pechod mwyaf gan yr hen frawd, llawer gwaith pan fyddai'r plant yn llawn ei hwyliau, y byddai rhyw un o honom yn ei ganfod ac yn rhoddi anıvydd fod Evan yn dyfod, byddem i gyd yn dianc fel lygod o flaen y gath.
5 Fy nyfaliad gyda golwg ar 'Y Ty Ucha Rhosenan' ydyw mae yr enw cyntaf ar y Garreg-Wen, ger Dolnenan ydyw, mae yma ddau dy, a buaswn yn cyfri fod y mwyaf gryn 100 mlynedd yn hyn na'r llall, a dyna'r Ty Isa Rhos - odditano, a'r Penisa 'rhos gerllaw. Ond nid oes air am hynny yn y Title Deeds efo'r sais sydd yno'n byw.
Caniatewch imi ddwyd yn garedig, yr roedd yr hen ﬂaenoriaid hyn yn gallach a charedicach o lawer na'r staff presennol oherwydd yr roeddynt yn gwahodd hen frodyr fel fi a Thomas Roberts oeddynt wedi colli ei cly ıv i radda, yn gynnes i'r “Sedd Fawr” i wrando yr Efengyl ac i roddi ambell Amen yn ei schil hwy.
Crydd oedd yntau hefyd a chrefftwr ardderchog ond yr anffawd oedd nad oedd ganddo gapital i gael lledr, ond dywedir y byddai y sawl a feddu y moddion i dalu ymlaen yn cael llôg da ar eu harian, yn gymaint felly fel y byddai yn gywilydd gan rai ohonnynt wisgo yr un par byth a hefyd ar hyd y blynyddoedd.
Fy Athraw cyntaf - yn dysgu'r wyddor oedd gyda math o pointer yn ei law oedd yr hen frawd Thomas Jones, Garreg Fawr, ac yn ail i ddysgu sillebu - oedd yr hen frawd Evan Roberts, Brynrodyn, ac yn dilyn ar ol hyny i ddosbarth y darllen, yr hen Owen Parry y Gof oedd yn athraw sefydlog bob amser.
Gan y gofynwyd i mi ddiolch i Mr Owen dywedais nad oeddwn yn cydweld, parthed ardal Bryn'rodyn a chofiais i mi weled ysgrif gennych yn y Genedl ers llawer dydd a'ch bod yn sôn fel yr oedd Mr Hobley yn dweud fod 'Sion Gruffudd', Bryn'rodyn wedi melldithio Tafarn yr Hen Efail.
Mae'n un o 8 llwybr o'i fath, ac mae'n 115 km o hyd o'r ochr orllewinol yng Nghasllwchwr, ar y ffin gyda Sir Gaerfyrddin, a'i ochr ddwyreiniol yn Nhywynnau Cenfig, sy'n ffinio gyda Castell-nedd Port Talbot.
Aeth Harryhausen i Brydain i fanteisio ar y system o travelling mattes a ddatblygwyd gan y Rank Organization, er mwyn iddo gyfuno ffilm o actorion anferth ac actorion bychain yn yr un olygfeydd ar gyfer The Three Worlds of Gulliver , ac yn fuan penderfynodd i fyw a gweithio ym Mhrydain.
Mae Llwybr Llŷn yn un o wyth llwybr ehangach sy'n ffurfio Llwybr Arfordir Cymru ac sy'n 146 km o hyd, gan gychwyn ger Llanfairfechan yn y gogledd-ddwyrain ar hyd arfordir y Fenai, Llŷn ac i'r de i Fachynlleth.
Mae'r rhannau mwyaf poblogaidd yn cynnwys y llwybr rhwng Prestatyn a Diserth, ar hyd hen drac rheilffordd, Pen y Gogarth a Rhiwledyn ger Llandudno, Mynydd y Dref a'i hen fryngaer Caer Seion rhwng Conwy a Bwlch Sychnant, ucheldiroedd Penmaenmawr, a Rhaeadr Abergwyngregyn.
Cyfunodd Chrysler â'r gwneuthurwr ceir Almaenig Daimler-Benz AG ym 1998 gan ffurfio DaimlerChrysler; yr oedd nifer o fuddsoddwyr yn erbyn y cyfuno a gwerthwyd Chrysler i Cerberus Capital Management a chafodd ei ail-enwi'n Chrysler LLC yn 2007.
Cafodd Chrysler a chwmnïu eraill y Tri Mawr eu taro'n drawm gan argyfwng y diwydiant ceir yn 2008–10 a derbynnodd Chrysler a General Motors biliynau o ddoleri mewn benthyciadau gan lywodraeth yr Unol Daleithiau yn 2008–9 i'w hatal rhag cau i lawr.
Gwaethygu fwyfwy wnaeth y sefyllfa wrth i flynyddoedd y tridegau fynd rhagddynt gan gyrraedd penllanw hunllefus yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gyda rhai o aelodau'r teulu, megis mam yr awdur, yn troi yn alltud, eraill yn cyflawni hunanladdiad ac eraill wedyn yn cael eu hunain yn y gwersylloedd carchar.
Llwyddodd i ffoi o'r Almaen i Brydain yn 1927 Mae'r llyfr yn dilyn helyntion y teulu drwy gyfnod twf Natsïaeth a'r Ail Ryfel Byd ac mae'r awdur hefyd yn chwilio'n ddyfal am wreiddiau gwrth-Iddewiaeth yn Ewrop a sut y datblygodd yn yr Almaen.
Mae pwrpas, neu symboliaeth y rhain wedi peri cryn ddadlau o fewn y byd celf ac yn eu plith: yw iddynt gael eu defnyddio – eiliadau cynt – i glymu Gwener yn y modd mae cariadon yn clymu ei gilydd, neu fwgwd am ei llygaid, neu hyd yn oed i ddal y drych!
Gelwir y wlad yn swyddogol bellach yn "eSwatini" a chyfeirir at baner eSwatini Yn ystod dathliadau 50 mlwyddiant annibyniaeth y wlad, cyhoeddodd y Brenin Mswati III ei fod yn newid enw'r wlad yn swyddogol y wlad i "Teyrnas eSwatini".
Pan yn gorymdeithio mae aelodau'r Corfflu yn cludo cleddyfau a bidogau ond nid ydynt yn eu dwyn, i symboleiddio bod y Corfflu Deintyddol a'r Corfflu Meddygol yn dwyn arfau i amddiffyn eu hunain yn unig, yn unol â Chonfensiynau Genefa.
Dychwelodd at ei waith yn gyfreithiwr, ac ymhlith ei gleientiaidd oedd Waddi Haddad , Anis Naccache (a geisiodd llofruddio cyn-Brif Weinidog Iran Shapour Baktiar ym Mharis), Carlos y Siacal, pennaeth y Gestapo yn Lyon Klaus Barbie, Arlywydd Serbia Slobodan Milosevic, a Gweinidog Tramor Irac Tariq Aziz.
Mae’r côr wedi canu mewn cyngherddau a chystadlaethau ledled y byd, ac yn 2011 cafodd y côr presennol a’r gymdeithas gyn-aelodau wahoddiad i uno i ganu’r anthemau cyn y gêm rygbi ryngwladol rhwng Cymru a De Affrica yn Stadiwm y Mileniwm.
Yn y gorffennol, dim ond y llythrenwau oedd yn cael eu defnyddio yn gyffredinol ond yn y ganrif gyntaf ar hugain, mae llawer mwy o lythrenw yn cael eu creu trwy gynnydd o ddefnyddio termau technoleg a thrwy dyfu'r defnydd mewn iaith testun ac ati.
Yn wreiddiol roedd yr Aelod yn cynrychioli rhydd-ddeiliaid holl fwrdeistrefi Sir Frycheiniog, sef tref Aberhonddu, Llywel, Talgarth, Y Gelli Gandryll a Chrucywel, ond erbyn i etholiadau cael eu cystadlu yn y 19eg ganrif dim ond bwrdeiswyr tref Aberhonddu ei hun oedd yn cael pleidleisio, does dim sicrwydd pendant pa bryd y collodd y bwrdeiswyr eraill eu hetholfraint ond tybir ei fod rhywbryd rhwng 1603 a 1715.
Hyd 1727 yr oedd holl ryddfreinwyr Aberhonddu yn cael pleidleisio, lle bynnag yr oeddynt yn byw, ond ym 1727 dyfarnodd Tŷ Cyffredin mai dim ond y rhyddfreinwyr oedd yn byw yn Nhref Aberhonddu oedd yn cael pleidleisio.
Nid oedd y swydd olaf heb ei eironi; diwydiant i wella tir ar ôl cau’r tiroedd comin oedd llosgi calch ac roedd ei ofidiau personol am y ddeddfwriaeth hon yn un o ddylanwadau mwyaf dinistriol ar ei fywyd a’i feddwl yn ogystal â bod yn sail i’w awen barddonol eithriadol Yn y flwyddyn ganlynol aeth ‘ar y plwyf’ a bu’n rhaid iddo dderbyn cymorth y tlodion.
Yn fab i lafurwr amaethyddol tlawd, daeth yn enwog am ddathlu cefn gwlad ei filltir sgwar o gwmpas ei bentref genedigol o gwmpas Helpstone, Swydd Northampton ar y pryd ac am ei ofidiau oherwydd y newidiadau mawr fu’n digwydd yno yn ystod ei blentyndod yn sgil y Deddfau Cau.
Er nad oes yr un gronyn o gysylltiad Cymreig na Chymraeg ynddo, nac yn ei waith, efallai y bydd hanes y bardd gwlad hwn, unigryw yn y diwylliant Seisnig, yn canu cloch i'r Cymro a'r Gymraes sydd â pherthynas prudd-glwyfus dwfn â'r byd o'u cwmpas.
Yn wahanol efallai i'r traddodiad Cymraeg, mae Clare yn pwysleisio manylion a theimladau dychmygus yr aderyn neu'r pryf sydd yn cael ei sylw, a bu ei berthynas â'i gyd-ddyn mewn cymdeithas haenaidd o ran dosbarth, yn fwy problematig iddo nag i'r bardd Cymraeg.
Nid oedd Clare yn berson dilychwyn, cyson na pherffaith, ond fe welwn yn ei stori llawer iawn o hanes ein teuluoedd ni ein hunain dros gyfnod tebyg wrth i ni geisio ymdopi a'r teimlad o golli, a newidiadau mawr a'r bywyd llai personol a ddaeth i'n rhan ni i gyd, ac sy'n dal i wneud.
Er ei barodrwydd i farnu'r sefydliad fe gadwodd deyrngarwch i Eglwys Loegr drwy ei oes Osgôdd y gwasanaethau yn ei ieuenctid gan dindroi yn y caeau yn ystod oriau'r cwrdd ond fe dderbyniodd llawer o gymorth gan y clerigwyr yn hwyrach yn ei fywyd.
Felly, ar y naill law, aeth i Ysgol Filwrol Frenhinol Gwlad Belg ym 1978; ac ar y llaw arall, ym 1982 dechreuodd ei astudiaethau ym Mhrifysgol Rhydychen a gwblhaodd gydag arhosiad ym Mhrifysgol Stanford yng Nghaliffornia, lle graddiodd ym 1985 gyda gradd mewn gwyddoniaeth wleidyddol.
Hefyd, gwnaeth bagloriaeth hir Dug Brabant i dŷ brenhinol Gwlad Belg ystyried y posibilrwydd o ddyrchafu i urddas tywysoges aeres i chwaer Philip, y Dywysoges Astrid o Wlad Belg a briododd er 1985 ag Archesgob Lawrence o Ddwyrain Awstria.
Rhoddodd llywodraeth Wilson gyfle i Lafur Cymru ddeddfu ei haddewid hirsefydlog (wedi'i galfaneiddio gan benodiad llywodraeth y Blaid Geidwadol yn Weinidog Materion Cymru yng nghanol y 1950au) i greu swydd Ysgrifennydd Gwladol Cymru a Swyddfa Gymreig.
O fewn tri mis, fodd bynnag, cipiodd Gwynfor Evans Gaerfyrddin yn ysgybuol ar gyfer Plaid Cymru mewn isetholiad, a daeth y Cenedlaetholwyr o fewn blewyn buddugoliaeth yn isetholiadau 1967 Gorllewin Rhondda a 1968 Caerffili, gan sicrhau gogwydd enfawr yn erbyn Llafur o 30% a 40% yn y drefn honno.
Roedd ei eilydd anaf, Alun Michael, Ysgrifennydd Gwladol newydd Cymru, yn cael ei ystyried yn gyfranogwr amharod er bod ganddo ymrwymiad hirsefydlog i ddatganoli Cymru hefyd, ac fe'i gwelwyd yn eang fel dewis arweinyddiaeth y Blaid Lafur yn y DU.
Pe bai'r gogwydd yng Nghymru yn cael ei hailadrodd ar sail unffurf ledled y DU byddai'r Ceidwadwyr wedi ennill buddugoliaeth enfawr o dros 100 sedd; mewn rhai seddi fel Pontypridd, collodd Llafur Cymru dros 16 y cant o'i phleidlais.
Er gwaethaf parhau i fod yn wrthblaid yn San Steffan trwy gydol y 1950au, bu Llafur Cymru yn cyrraedd mwy na 50% o'r bleidlais boblogaidd ym mhob Etholiad Cyffredinol, gan bentyrru mwyafrifoedd yn eu bro yng nghymoedd de Cymru.
Dangosodd Llafur Cymru ei hun, trwy ei gweithredoedd mewn llywodraeth leol a chan ei chynigion i lywodraeth ganolog fod yn blaid foderneiddio ymarferol sydd wedi ymrwymo i fuddsoddi mewn seilwaith, o ddifrif ynglŷn â darparu swyddi a gwella gwasanaethau cyhoeddus.
Yn etholiadau 2007 gostyngodd cyfran Llafur Cymru o'r bleidlais i 32.2%, y gyfran ail isaf i'r blaid mewn unrhyw etholiad ledled Cymru ers Etholiad Cyffredinol y DU ym 1923, a gostyngodd nifer ei seddi gan pedwar i 26, 11 yn fwy na'r ail blaid fwyaf, Plaid Cymru.
Er gwaethaf troi oddi wrth Lafur yn Etholiadau Cyffredinol 1950 a 1951 ym Mhrydain gyfan, enillodd Llafur Cymru ddwy sedd a chyfran o'r bleidlais, gan ddilyn strategaeth i ymestyn ei hapêl o'i sylfaen ddiwydiannol yn ne a gogledd ddwyrain Cymru i'r cefn gwlad, ac ardaloedd y Fro Gymraeg lle roedd y Blaid Ryddfrydol yn gryf.
Mae pencadlys y blaid yng Nghaerdydd yn trefnu ymgyrchoedd etholiadol y blaid ar bob lefel o lywodraeth (Cynghorau Cymunedol, Awdurdodau Unedol, y Senedd a San Steffan), yn cefnogi'r canghennau mewn materion aelodaeth ac yn cyflawni swyddogaethau ysgrifenyddol i'r blaid a phroses llunio polisi'r blaid.
Etholwyd Keir Hardie, arweinydd cyntaf y Blaid Lafur Annibynnol, yn aelod dros Merthyr Tudful ym 1900, a phan gysylltodd Undeb Cenedlaethol y Glowyr â'r blaid ym 1908, daeth eu pedwar AS Cymreig noddedig yn ASau Llafur.
Dros yr ychydig flynyddoedd nesaf bu cynnydd cyson yn nifer y cynghorwyr Llafur ac ASau yng Nghymru, ac ym 1922, enillodd Llafur hanner seddi seneddol Cymru - gan osod yr llwyfan ar gyfer hegemoni’r blaid yng ngwleidyddiaeth Cymru dros y degawdau nesaf.
Gwnaed ymdrechion mor gynnar â 1911 i sefydlu fersiwn Gymraeg o'r Blaid Lafur Annibynnol, ni fu tan fis Mai 1947, pan unwyd Cyngor Llafur Rhanbarthol De Cymru a phleidiau etholaethol gogledd a chanolbarth Cymru, â ffurfiwyd uned Cymru'r Blaid Lafur .
Erbyn 1997, pan gipiodd Llafur Cymru 34 o 40 sedd Cymru, gan ddileu cynrychiolaeth Gymreig y Ceidwadwyr a phleidleisio 55 y cant o'r bleidlais boblogaidd, gosodwyd y llwyfan ar gyfer refferendwm datganoli arall, pryd enillwyd y tro hwn.
Ar 6 Mai 2016 enillodd Llafur Cymru 29 allan o’r 60 sedd yn etholiadau’r Cynulliad a sicrhau 5ed tymor yn y llywodraeth mewn clymblaid leiafrifol gyda’r unig Ddemocratiaid Rhyddfrydol Kirsty Williams a Dafydd Elis-Thomas a drodd yn annibynnol o fod yn Blaid Cymru.
Yn ogystal â chyflwyno ar y radio, mae Alistair wedi ymddangos ar sawl rhaglen S4C ac wedi cyflwyno mewn rhai o ddigwyddiadau mwyaf y genedl yn cynnwys seremoni gwobrwyo BAFTA Cymru, Eisteddfodau, y chwe gwlad ac ymgyrch Cymru yn y Euros a chwpan y byd 2022.
Cyrhaeddodd Alistair rownd derfynol Cân i Gymru yn 2008 gyda’r gân Crwysau Gwyn ac yna ddoth yn drydydd yn 2020 gyda'i gân 'Morfa Madryn' sef cân wedi’i hysgrifennu am ei brofiad fel plentyn o gerdded adre ar hyd llwybr Morfa Madryn.
Roedd arddangosfa curadu a ymchwiliwyd gan aelod o'r Grwp Cymreig Dr Ceri Thomas a'i ariannu gan Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Cyngor Celfyddydau Cymru, Cymdeithas Gelfyddyd Gyfoes Cymru a'r Grwp Cymreig, ei lansio yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, , cyn mynd ar daith i'r Academi Frenhinol Gymreig, ac Amgueddfa ac Oriel Gelf Casnewydd .
Mae'r arddangosfa, Mapio'r Grŵp Cymreig yn 60, yn cynnwys gwaith gan aelodau presennol ac yn y gorffennol, yn cwmpasu cyfnod o fuan ar ôl yr Ail Ryfel Byd i'r gwaith wedi cwblhau yn yr unfed ganrif ar hugain, newydd ar ôl datganoli yng Nghymru.
Yn y lansiad arddangosfa, amlygodd y Weinidog Treftadaeth Llywodraeth Cymru ar y pryd Alun Ffred Jones, bwysigrwydd y grŵp: "arddangosfa pen-blwydd 60 oed y Grŵp Cymreig yn ddigwyddiad pwysig ar gyfer y celfyddydau yng Nghymru, gan ddwyn ynghyd waith gan artistiaid Cymreig talentog hen a newydd".
Dechreuodd y grŵp ddefnyddio ei teitl presennol o Y Grŵp Cymreig erbyn 1975, ac erbyn hynny roedd hefyd wedi dod yn grŵp artistiaid gwbl broffesiynol ac, er bod ei duedd de-ddwyreiniol yn dal i fod yn fater o ryw cynnen, roedd y grŵp wedi ehangu ei aelodaeth tu hwnt i dde Cymru (gan gynnwys nifer sydd hefyd yn aelodau o'r Academi Frenhinol Gymreig a / neu'r grŵp o ymwahanwyr, a gychwynnwyd ym 1956 pan fethodd Grŵp De Cymru i ddod yn Academi deheuol i Grŵp 56 Cymru).
Dewiswyd Rhydymwyn gan ICI oherwydd presenoldeb rheilffordd a phriffordd mewn ardal weddol diarffordd, digonedd o ddŵr o Afon Alun trwy'r dyffryn - ac yn ddim ond 30 milltir i ffwrdd o brif safle'r cwmni, sef Gwaith Rundle, ar Ynys Wigg, yn Runcorn, Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, lle cynhyrchodd y cwmni nwy mwstard.
Ym 1945 cafodd Emrys Roberts gwahoddiad i lenwi'r bwlch fel ymgeisydd y Blaid Ryddfrydol yn Etholaeth Caernarfon ar ôl farwolaeth David Lloyd George methodd cael yr enwebiad gan ei fod yn nhraddodiad Cymru Fydd y Rhyddfrydwyr Cenedlgar Cymreig a bod Rhyddfrydwyr Caernarfon yn chwilio am aelod mwy cefnogol i'r Rhyddfrydwr Cenedlaethol a Cheidwadol y bu Lloyd George yn eu cefnogi ar adeg ei farwolaeth.
Sylweddolodd y ddarpar AS Rhyddfrydol ar y pryd Henry Haydn Jones bod achub y chwareli yn holl bwysig i'w achos etholiadol a buddsoddodd miloedd lawer o arian ynddynt; ond gan mae buddsoddiad gwleidyddol ydoedd, yn hytrach nag un busnes go iawn, methodd y chwareli, a chafodd Haydn Jones ei ddarlunio fel un o'r hen "Rhyddfrydwyr Diwydiannol", a rhoddodd gorau i wleidydda gan ddisgwyl colli ei sedd i Lafur.
Er hyn, mae iaith testun yn boblogaidd ac yn cael ei ddefnyddio mewn ffurfiau arall fel ebyst, hysbysebion a thrwy fod pobl yn siarad y byrfodd mewn iaith go iawn, weithiau fel gair sengl ac weithiau fel llythrenau unigol e.e. O.F.N. , er gwaethaf ffaith ei bod yn aml yn haws dweud y geiriau llawn.
Gyda Adolf Hitler ar fin ymweld i ddathlu’r fuddugoliaeth pêl-droed, mae'r ddrama’n canolbwyntio ar yr hyn sy'n digwydd mewn ysgol Gymraeg lle mae un o'r rhieni wedi dianc i America a'r tensiynau a grëwyd gyda phobl yn amau’i gilydd ac yn rhoi'r bai ar eraill am fodolaeth y gyfundrefn.
Gweithiodd fel athrawes ac fel gwniadwraig ond wedi i'w gŵr a'i phedwar plentyn farw o'r cryd melyn a llosgi'i gweithdy yn 1871 dechreuodd weithio fel trefnydd "Marchogion Llafur" ac Undeb o'r enw "the United Mine Workers Union".
Yn ystod y cyfnod hwn cyflwynodd raglenni ac eitemau i The Politics Show Wales, Dragon's Eye, ampm, BBC Radio Wales, Good Morning Wales, 'Post Cyntaf', rhaglenni amser brecwast a rhaglenni wythnosol ar wleidyddiaeth y dydd gan gynnwys 'Dau o'r Bae' a Newyddion S4C.
Gwastadedd mawr yn Rwsia yw Gwastadedd Gorllewin Siberia , sy'n gorwedd yng ngorllewin Siberia rhwng Mynyddoedd yr Wral yn y gorllewin ac Afon Yenisei yn y dwyrain, a rhwng Mynyddoedd Altai yn y de-ddwyrain ac arfordir Cefnfor yr Arctig yn y gogledd.
Maen nhw'n rhoi cyfle i ddysgwyr ddysgu geirfa newydd, adeiladu ar ei iaith a mwynhau darllen a hynny ar gyfer pob math o ddysgwyr: o lefel mynediad i lefel uchaf ac mae'n bosib i bobl sy'n rhugl yn iaith lafar wella eu darllen hefyd trwy ddefnyddio'r math hwn o lyfrau.
Ers ei sefydlu mae'r côr wedi bod yn hynod lwyddiannus mewn cystadleuthau safonol, gan gynnwys ennill ei bumed fuddugoliaeth ar ddeg yn yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaerdydd yn 2008 ac wedi teithio'n eang drwy Ewrop yn ogystal â Chanada ac Unol Daleithiau America.
Yn 2001 a 2004 enillodd y côr wobr gyntaf yng nghystadleuaeth y Corau Meibion yn Eisteddfod Ryngwladol Llangollen a thros y blynyddoedd cipiwyd deg gwobr gyntaf yn Eisteddfod Ceredigion, pump yn Eisteddfod Glowyr Porthcawl a dwywaith yn Eisteddfod Pantyfedwen, Pontrhydfendigaid .
Yng nghyfnod Senedd Prydain Fawr, sefydlodd Siarl I, brenin Lloegr a'r Alban "Cabinet Council" swyddogol ym 1625, i weithredu fel ei gyngor-cyfrin a defnyddir y gair "y Cabinet" am y tro cyntaf ym 1644 - unwaith eto, mewn modd dilornus, estronol.
Mae Kate Roberts yn datgelu 'nad oes dim canolig yn digwydd yn fy mywyd i’; a D. J. Williams yn ceisio perswadio Saunders Lewis i roi’r gorau i ysgrifennu i’r Empire News; a Saunders Lewis,yn beirniadu Waldo Williams am beidio â thalu’r dreth incwm fel protest yn erbyn rhyfel, gan haeru ei fod yn 'rhoi’r argraff i’r di-Gymraeg mai pobl gysetlyd, od, yn chwilio am gyfle i fynd i’r carchar yw’r cenedlaetholwyr Cymreig'.
Detholiad o 209 o lythyrau rhwng D. J. Williams, Kate Roberts a Saunders Lewis - llythyrau sy'n codi'r llen ar fywyd llenyddol a gwleidyddol Cymru am ran helaeth o'r 20g ac sydd hefyd yn llawn ysgrifennu cain gan rai o lenorion pwysicaf y cyfnod yng Nghymru.
Ymhlith y cerddi mawl eraill mae awdl Dafydd y Coed i Rydderch ab Ieuan Llwyd o Lyn Aeron yng Ngheredigion, cyfaill i Ddafydd ap Gwilym, a'r sawl a roes ei enw i'r llawysgrif, Llyfr Gwyn Rhydderch.